·REPAR हर्शल व नेपच्यून उर्फ प्रजापति व वरूण. (या दोन नव्या प्रहांचे सहाशष्ट अमूल्य कुंडलीसंग्रह तीन शतकांतील स्पष्टस्थितिसह फलवर्णन.) लेखक आणि प्रकाशक:-माधवी-वसंत. Co कान्ही- नामदार, दुधियातलाव. नवसारी. chodne- धी लक्ष्मी इलेक्ट्रीक प्रि. प्रेस कं. लि. भाऊहाळेनी गलीमा पटेल छोटालास लालमाईए प्रकाशकने माटे छाप्यु. ता. १०-६-२६. किंमत दोन रुपये.

·असून काही वाचकांस सविनय विनती. याच ग्रहाच्या फलाचे संशोधन यापुढेहि लेखकाने सुरू टेबल विशिय चमत्कारिक अशा अनुभवाच्या जन्मकुडल्या अथवा जन्मसन तारीम-वेट स्थळ किंवा शके-मास-पटि अम्हास ज्याच्याजवळ असतील त्यांनी पुरविण्याची तसदी घेतल्यास प्रत्यक्ष सशोधन कार्यास मदत केल्या सारखे होईल कार्य सवान माहे. विशेषतः वेड फॅपरे धनुर्वात-जलोदर-अपघात पिशाच्चबाधा, जारण मारण, मत्र तंत्र, जादुगरी गुध गुप्त शासन ( हिमाटोस्ट मेस्मेरिस्ट), सूनोन्दरोडकोर, व्यभिचार, गुह्य रोग अशा अनुभवाच्या कुडल्या मिळाल्यास उत्तम नय नसेल तरी चालेल पस्तु पुरुप स्त्री लिंग सूचक सष्टता असावी. सायकोस्टाईलार मुवाच्च इस्तलिखिन "जातक रहस्य नवाचारों ते ५ माग आम्ही तयार करीत असून त्यापकी 'ग्रहफले ' हा प्रथम भाग कि. २० २॥ प्रसिद्ध झरा अाह दुसरा भाग प्रश्न जातकाचा वरच प्रमित होईल, प्रति दरेक भागाच्या मादित ह्यगने .. च अपून सदर भाग हागजे पाश्चिमात्य पौर्वाध पर नाता तोल तवा पलविवचन व सारच होय. भर्च भाग रु. १. ग निन्नील परंतु रु. ५ पटवून नाव नोंघलें पाहिजे. श्रीयुत रा. नवाये वि गो; ना स मराट इत्यादिकाच अभिप्राय आहेत विशेष माहितीमा पत्रक मागविणे या शिव य फ्ल जानक भविष्य फ्ल, जन्मकुडली वस्न तात्विक विवेचन वगैर महत्वाची व जगदारीनी काम पारन्या वेळात मोबदला घेऊन बाम्ह करतो ·आत्मोद्वार. सन १९१६ पासून या दोन नव्या ग्रहाच्या फलांकडे भामचे लक्ष्य वेधले व सन १९१८ मध्ये ज्योतिर्विजय मासिकांत प्रथम बोटक फलें या ग्रहांची आम्हीं दीली होती; परंतु स्वतंत्र पथ या दोन ग्रहाच्या फलांवर मराठी जातकवाडमयांत असणे आवश्यक वाटून त्या मार्गाने शक्य तितर्की माहिती संकलित केली. बहुतेक पाश्चात्य जातकज्ञांची मते विचारात घेऊन व चिकित्सक दृष्टि आणि अनुभव यांची जोड देऊन ग्रंथ तयार केला. हा ग्रंथ वास्तविक १९२३ च्या आरंभासच प्रसिद्ध व्हावयाचा होता. लेताचा जन्म जरी पिढीजाद खानदान घराण्यात झाला होता तरी याच पिढीत या घराण्यावर भयकर आपत्ता कोसळू लागल्या होत्या अशास्थितीत हे कार्य नेटाने शेवटास नेण्याचे ठरविले होतेच परंतु आपचा उत्साह व नेट ज्य स्त की अ पत्तीचे तडाखे ज्यास्त तीव्र याच्या परिक्षेची. वेळ सन १९२० पासून सुरू झाली घराण्याची सर्व जबाबदारी शिरावर घेऊन घराण्यावर आलेल्या चोहोबाजूच्या आप. तीशी तोंड देताना हे कार्य रेंगाळन चाललें, मध्यंतरी कित्येकवेळां निराशा झाली तरी पुन्हा पुन्हां कार्य घ्यावें पुन्हा अडचणीच्या परिस्थितिकडे लक्ष द्यावे असे करीत है प्रकाशन आज शेवटास जात आहे. या कामी आह्मांस कांहीं गृहस्थाची मदत व उत्साह मिळाला ह्मणून हा ग्रंथ आज तरी प्रकाशित होत आहे. आमचे प्रेमळ स्नेही व जातकाभिमानी श्रीयुत रा, रा. हरगोवन ललुभाई तलाटी व नडीयाद येथील श्रीयुत रा. रा. रा. पां. कान्हेरे यांनी वेळेवर अर्थिक मदत केली आहे त्याबद्दल त्याचे आह्मीं ऋणीच आहोत. या शिवाय येथील जातकज्ञ शेट अरदेशीर बील्लीमोरीया, एम. ए. यांनी आपल्या जवळ अस- लेल्या पात्रात्य ज्योतिग्रंथाचा बराच चागला संग्रह मजकरितां सतत उघडा ठेवल्य में या ग्रयांतील फलविबेचन, तुलना व उपसहार लिहिण्यास फारच मदत झाली आहे. या प्रथास चिकित्सक-स्पष्ट विचारात्मक व ग्रंथपरिक्षणात्मक प्रस्तावना ज्योतिर्माला' संपादक श्रीयुत रा. रा. यशवंत केशव प्रधान यानी लिहून आम्हांस जसे अमारी केले त्याच प्रमाणे श्रीयुत रा. रा. वि. गो. नवाथे (कुंडली विज्ञान संपादक ), श्रीयुत रा. रा. ना. स. मराठे (हर्शल संपादक), श्रीयुत रा. रा. दा. ना. आपटे, थी ए. एल, एल, बी. इत्यादि फलजातकज्ञांनी उत्साहजनक व प्रेमळ अभिप्राय ग्रंथ वाचून दीले या बद्दलहि त्यांचे आभार आम्ही मानणे आवश्यक आहेत.

·२ भामचे बडोद्याचे स्नेही श्रीयुत रा. रा. शकरराय वखारीकर यांनी आम्ही भनेक अहवी असता भामच्या साठी सनरादां प्रेसकडे धाव घेऊन हाई-पोज-फै पासून तो प्रकाशना पर्यंत पारच निरलमपणें आम्हांस मदत केली आहे. सदा प्रंयाची छपाई तीन प्रेसमध्ये झाली आहे त्यांत बडोद्याच्या लक्ष्मीइले. ट्रिक प्रेस कं. चे मॅनेजर छोटालाल लालमाई यांनी फारच श्रम व अडचण सोसलेली आहे. या शिवाय कित्येकांकडून आम्हांस उन्मांडल्या मिळाल्या आहेत व दुसरी पण फार मदद झाली आहे त्या सर्वोचे आम्हीं अभारी आहोत. ग्रंथ 'शास्त्रीय संशोधन व सत्य-चर्चात्मक विधाने' या एकाच प्येयाला चिक्दन लिहिला आहे. ग्रह नवे, त्यावरील माहिती अनुभवाच्या पाया कसो. टीस पूर्ण न उतरणारी मशी, फक काही पाचात्य ग्रंथ या रूपाने असरेली, आमची परिस्थिति, अहणी व नाना विन, त्यात अनुभवांसाठी कुडल्या जमविण्याचा उद्योग वगैरे सर्व गोष्टी रक्ष्यात घेऊन वाचकोनीव व विद्वानानी दोपाकड़े नजर न देता प्रेमळ स्ष्टीने प्रयाचे महत्त्व ठखावें एवडीच विनंती आमची आहे. पुनर्मुदगाचा मुयोग भवितव्यतेने आणिन्यास शुद्धाशुद्ध विचारसरणि अणि जास्त स्वानुमत्र या बारतीत ग्रंथ ज्यास्त निर्दोष करण्याडे आमचे लक्ष्य राहील, ज्ये सुरु शके १८४० शुक्रवार आपस माधवी-पसंत.

·१ या ग्रंथावरील महत्वाचे अभिप्राय. (१) रा. रा. माधयी घर्सत, कान्ही इनामदार यांस:- सा. न. वि. आपण पाठविलेले हर्शल-नेपच्यून हे पुस्तक पावले. आपण हे पुस्तक शक्य तितक्या पुन्या व शोषपूर्वक माहितीने बाधुनिक पद्धतीने लिहिलेले असल्यामुळे ज्ञानवर्धक झालेले आहे, व आपण ज्योतिष वाङ्मयांत चर्वितचर्वण न करितो न्वीन भर टाकलेली आहे यात शंका नाही. हे ग्रह नवीन असल्यामुळे हिंदुस्थामांतील ज्योतिषीवर्गास त्यांची कल्पनाहि नठहती. हर्शल-नेपचून म्हणजेच राह व केतु अशीहि पुष्कळांची समजूत झालेली होती. अकस्मिकता, अद्भुतता, अपूर्वता, लोकविलक्षण शक्ति, अतींद्रिय ज्ञान इत्यादि युद्धीच्या कार्य: क्षत्राच्या पलीकडील कल्पनातीत गुण पूर्वीच्या सात ग्रहां पैकी एकाहि ग्रहांत न हीत यामुळे अमुक बालक पुढे अद्भुत स मर्थ्याचे होईल व ह्याचे भायुष्य चमत्कारमय होईल याची रोवर कल्पना होण्यास मार्ग नव्हता. ही उणीव या ग्रहांनी भस्न काढलेली असल्यामुळे त्यांची मिटेल तितकी माहिती ज्योतिष वारमयात सग्रहित होणे आवश्यक होते. हे काम आपम सत्यंत भ्रमानें व बुद्धिचातुर्थाने केले असल्यामुळे सर्व महाराष्ट्र वाचकावर आपले उपकार झालेले आहेत असे मोसमजतो. कना लोभ असाया हे वि. (म.) विष्णु गोपाळ नार्थ. कुंडलिविज्ञान संपादक (२) इतर साशासांप्रनागे परीक्षणान्या मट्टीत पालन तावून सुलावून मुजावून घेण्याचा प्रसंग सांप्रत ज्योतिषशामालाहि बाला आहे. हमारो वर्षेपर्यंत हिंदुस्तान इजिप्त वोर देशांतून पलम्योतिषाचा जो अभ्याम चालत आला आहे, तो केवल काही लोकांच्या मानसिक उन्मादाचे लक्षण होय रिता त्या उन्मादार अदा व काही पदन पारे याना निगा करण्याने काम ही मुझे माले आहे. भाग या ·y The Astrological Stu tio, Navsulti, Deir Vir Jndlav Visant, I have gone through your Jurth Book on Herschel Neptune and I am pleased to say tunt it certainly is the first book of its kind in Varnthi There is one such brochure w Hindi, published by a Ruthum Astrologer but your bonh 18 very exhaustive in As much as your suppositions of the influence of the e two mystic planets are Eupported by a number of hundulies, and you live treated the planets in their genetlılıcal and mundane aspects Yon book contains a fund of information for PI ictical students of Astrology, and it require mreful w attentive study, rather thin ictu eors reading I fecl ure it will prove useful to astrological students and will be appreciate 1s it ought to be Wishing you success Your sincerels Sd. A. N. Billimoria Am Vii sau ·mins MAMAL LIBRARY Lwk १२ " .. .. २३ " . . ३. - अनुक्रमणिका. हर्शल उर्फ प्रजापति भाग १ ला. प्रकरण १ लें याद्य व स्थूल निरीक्षण २२ प्रजापतीची साधारण फ्ले ३ प्रजापति व इतर ग्रह... ४ थे प्रजापतीचा शो परत्वे विचार, ५ स्थानपरत्वें प्रनापतीचे निरीक्षण नेपचून उर्फ वरुण भाग २ रा. प्रकरण १ ले प्रास्तावित माहिती व निरीक्षण २१ साधरण पलवियम व तुलना ३२ वरूण व इतरग्रह ४सानपरत्व वरण वे निरीक्षण भग३रा. १स पर माहिती व विचार २ र मदनीय ज्योति दृष्टया प्रजापति व वरणाचे निरीक्षण ३ प्रजापति-रूणावा तुलना मा विवार परिशि2 27 . सायन कुइलि सग्रह २२ कुमिप्राची पटना तीन शतकातीउ द्वैमामिकस प्रगपति. ४ तीन त्यातील त्रैमासिक सष्ट वरूग ५ ये देशाच्या व शहांच्या राशी. मोरया ग्रहाच्या युत्या प्रात्यु याचे घल ५ वें मम स भारत याची रपयस्थिति । ३ शिरीष कुडल्यातील शिशिष्ट प्रमाचे गोपर प्रह ९ या प्रमाविषयीं पायलमाची मते, . ४२ .. . ५५ । ... " . - " . उपमहार ·शुद्धिपत्र. (प्रथप्रकाशन व कंपोज गुतरायी प्रेसमध्ये झाले आहे व दोनदोनदा तीन तीनदा फै तपासूनहि म्हस्व दोर्धादि शुद्धाशुद्ध सुधारण्यात प्रधाच्या अध्यां पृष्टाची जोर देणे भाग आह म्हणून तो मार्ग सोइन शास्त्रीय शुढेच महत्वाची अशी दीली आहेत) ओळ. अशुद्ध पृष्ट प्राणीजाम इमित् ६ प्राणीजनास १ (टीप) रझोन परिशिष्ट १ लें. मगळ कन्या १९ द्वितिय स्थान निद २७ १३ कु ने 30 १७. गुरू तूल २६-३ वी. ६ १७ १८ गुबक " मिह १२-३५ षस्थान कुंभ २ " रवि ५५ द्वितिय स्थान ६ १९, ३९ राह मोन १७-४ मगळ मेप, २३-१०, चद्र वृषभ ५, वुध धन् .-२२, शुक धन् १६- ३१, पट स्थान कन्या २६ , ५६ रवि वर्क २० " ५५ सू पूर्वी १ कलाक. उपसहार रन पण २-16 ·प्रस्तावना. . सर्व रूपमाय देवी सर्व देवीमयं जगत् । अतोऽहम् विश्वरूपात्वं नमामि परमेश्वरीम् ।। १ ।। सन १९२१ सालच्या सुमारास 'माधवी वसत'या सहीने ज्योतिर्विजयामध्ये हर्शल व नंतर नेपचून या दोन ग्रहावर एक विचार- पूर्वक लेखाची मालिका हलींच्या ग्रंथकाराने सुरू केली होती, पुढे याव विषयावर स्वतंत्र प्रथ लिहून जनसमाजापुढे ठेवण्याचा लेखकाने निश्चय वस्न मी या विषयासंबंधी काही सूचना राज्यात व या भावी पुस्तकाला प्रस्तावनेची पण जोड मीच द्यावी अरे सुचविण्यात आले हो त्यावेळी ते काम मी मोठ्या हौसेनें करीन असें प्रथकारास वळवून त्यांच्या पुस्तकाचे फार्म जसे जसे छापून तयार होतील तसतसे माझ्याकडे पाठवि- ल्यास किंवा समग्र पुस्तक छापून माल्यावर गास्याकडे पाठविल्यास मी आठचार दिवसांत जे काही विचार सुवतील ते लिहीन असे कळविले. हर्शल (प्रजापति ) मह आहे किंवा नाही त्याच प्रमाणे नेपचून ( वरूण ) दिसतो किंवा नाही, आर्यवाइमयांत याचा उल्लेख केलेला नाही झणून किंचा ते यव- ननी शोधून काढल्यामुळे ग्राम सोवळे शास्त्र त्यांच्यायोगे से विटाळावे असल्या शुर विचारांचे माठोडे उराशी बाळगायांकरितां प्रस्तुतचा ग्रंथ नसून प्रागतिक मनु ज्यांस आपलें परज्योतिषशास्त्राच्या ज्ञानाचे असलेले भांडवल अपुरे आहे असे वाटत असेल असल्या विद्याथ्यांकरिता हा ग्रंथ आहे; स्वयंमन्य श्नलेल्या पंडितांकरिता नाही तुमचे हे दर्शक लागि नेपवून झणजे भामच्या ग्रंथामध्ये सांगितलेले राहु-कनु किंवा धूमादि अाकाशित प्रहांपैच आहेत ना? अशा त हेचे अज्ञान प्रदर्शक व तुळ- चट प्रश्न विचारणाऱ्या लोकांनी प्रस्तुत ग्रंथाच्या वाचनाने पुजव माहिती मिटेल यति संशय नाही. इतकेच नहे तर या ग्रंथामध्ये प्रथित केलेले विचार चांगल्या ज्योति- विदासही विचार काण्यासारखे आहेत. विशेषतःप्रत्येकाने प्रजापति-घरणांच्या ·शुद्धिपत्र. (ग्रंथप्रकाशन व कंपोज गुजराधी प्रेसमध्ये झाले आहे व दोनदोनदा तीन तीनदा फै तपासूनदि इस दो दि शुद्धाशुद्ध सुधारण्यात प्रथाच्या अभ्या पृष्यावी जोड देणे माग माह म्हणून तो मार्ग सोडून शास्त्रीय शुदंच महत्वाची अशी दीली आहत ) ओळ. अशुद्ध. पृष्ट ३ ६ १(टीप) प्राणीजनाम रझोन प्राणीजाम द्वित् ८ परिशिष्ट लें. ६ " " मिह ११-३५ १० " भगत कन्या १९ द्वितिय स्थान दि २७ १७. गुरू तूल २६-३ वशी. १८ शुक्र कर्क रवि ५५ द्वितिय स्थान क १९, परस्थान कुंभ २ ३९ राह मोन - मंगळ मेप, २१-१०, चंद वृषभ ५, बुध धनू -२, शुभ धन १६- ३१,पट स्थान कन्या १६. , ५६ रवि कर्क २० ५७ सू पूर्वी १ कटाक. उपसहार रम पम -16 १३ H १९ " १२ ·. मस्तावना. HAYAT सर्व रूपमाय देवी सर्व देवीमयं जगत् । अतोऽहम् विश्वरूपात्वं नमामि परमेश्वरीम् ॥१॥ सन १९२१ सालच्या सुमारास 'माधवी यसत' या सहीने ज्योतिर्विजयामध्ये हर्शल व नंतर नेपचून या दोन ग्रहावर एक विचार- पूर्वक लेखाची मालिका हलींच्या ग्रंथकाराने सुरू केली होती, पुढे याच विषयावर स्वतत्र प्रय लिहून जनसमाजापुढे ठेवण्याचा लेखकाने निश्चय करून मी या विषयासंबंधी काही सूचना कराव्यात व या भावी पुस्तकाला प्रस्तावनेची पण जोड मीच द्यावी असे सुचविण्यात आने हो त्यावेळी ते काम मी मोठ्या हौसेने करीन असे अथकारास कळवून त्यांच्या पुस्तकाचे फार्म जसे जसे छापून तयार होतील तसतसे माझ्याकड पाठवि- ल्यास किंवा समप्र पुस्तक छापून माल्यावर गायाकडे पाठविल्यास मी आठचार दिवसांत जे काही विचार सुचतील ते लिहीन असे कळविले, इशल ( प्रजापति ) ग्रह आहे किंवा नाही त्याच प्रमाणे नेपचून ( वरण) दिसतो किंवा नाही, भार्यवाडमयांत याचा रस केलेला नाही ह्मणून किंवा ते यव. ननी शोधून काढल्यामुळे सामय सोवळे शास्त्र त्यांच्यायोगें कमे विटाळा असल्या क्षुद्र विचारांचं गाठोडे उराशी शमणान्याकरिता प्रस्तुतचा ग्रंथ नसून प्रागतिक मनु ज्यास आपलें परयोतिषशास्त्राच्या ज्ञानाचें ससरेले भांडवल अपुरे आहे अमें वाटत असेल असल्या विशाकरिता हा ग्रंथ आहे; स्वयंमन्य बनलेल्या परितांकरिता नाहीं तुमचे हे हर्शल खाणि नेपचून झणजे लामच्या ग्रंपामध्ये सांगितलेले राहु-केतु किंवा धूमादि अप्रमाशित प्रहाव आहेत ना? अशा त हेचे अज्ञान प्रदर्शक व सुख- चट प्रश्न विचारगाया लोर्शनों प्रस्तुत प्रयाच्या वाचनाने पुकच माहिती मिळेल यांत राशय नाही. इतकेच नम्हे तर त्या प्रथामध्ये प्रपित केले रिचार चांगल्या ज्योति- विदासही विचार करण्यासारखे आहेत. विशेषतः प्रत्येकाने प्रजापति यरुणांच्या ·३ फलांची तुलना हा शेवटचा भाग फार धारकाईने पाचाया इतका तो मार्मिफ यचौकसपणाने लिहिला आहे. हर्शल नेपचूनचे काय पंड आहे माचा आस्थावाईक अभ्यास करणारांनी या पुस्तकाने अनेक पाश्चिमात्य ज्योतिर्विदाचा अनुभव पहावयास मिळेल. गेल्या ४०-५० वर्षांमध्ये या ग्रहां संबंधी शालेले विचार विनिमय घ त्यावरून सिद्धांतापाने बाहेर पडलेले विचार या पुस्तकांत साररूपाने आलेले असल्याकारणाने प्रस्तुतचा प्रय ज्योतिवाडमयामध्ये पार उपयुक्त झालेला माहे. सुमारे १२॥१४ वर्षों पूर्वीच प्रथमत या ग्रहांकडे आमचे लक्ष्य लागले य आपणा मध्ये या ग्रहाविषयी फार अधुक कल्पना आहे असे वाटल्यावरून अलन लिओ व इर एक दोन युरोपिअन प्रयकारांच्या सहायाने कुंडलिविज्ञान मासिका. मध्ये या विषयावर सन १९.९1१० मध्ये एक लेख प्रसिद्ध केल्याचे भाढळून येईल, व पुन्हा एकदा ज्योतिर्मालेमध्ये या दोन ग्रहांसबंधी सविस्तर विवेचन केलेले आहे, तरी देखील अद्यापि या ग्रहासाने चर्चा निघाली असतो फारच हास्यास्पद कल्पना पहावयास मिळतात हा अनुभव आमचाच आहे असे नसून तो सर्व सायन ज्योतिर्विदास थोड्या बहुत प्रमाणाने पहावयास मिळत असेलय हर्शल किंवा प्रजापति व नेपचून अथवा वरून यांचे अस्तित्व ग्रहमालेमध्ये दुर्बिणीच्या सहायाने सहज सिद्ध होते, व ते फल ज्योतिषशासात घेतल्यास फलें कशी अनुभवात येतात व कित्येक दुर्बोध फलास कशी सुबोधता येते हे स्वानुभवावरून व सिद्ध होईल, व त्या कामी या प्रांत सकलित केलेली माहिती फार उपयुक्त आहे अंधका- राने तीन शतकातील कोणत्याही दिवसाची या महाची स्पष्ट स्थिति काढण्यास जी कोष्टके दीली आहेत ती फार उपयुक्त आहेत. फलादेश पहाण्याकरिता निवडक टळक आणि प्रसिद्ध व्यक्तींच्या ६६ जन्मकुंडल्या प्रकाराने जोडल्या आहेत त्या फ्ल निती. क्षणाच्या बाबतीत संग्रह या दृष्टीने अमूल्य आहेत, व फलाचा पडताळा आणि भनुभव ठरविण्यास महत्वाचे साधन झाले आहे. ग्रंथात कुंडल्या व ग्रहांची स्थिति सायन पद्धतीची आहे म्हणून प्रग पग सायनवाद्याच्याच बापजाद्याची मिरास व निरयन याद्याम अतएव त्याज्य असले कुत्सित विचार भाणण्याचे प्रयोजन नाहीं सौर्य पहलीच्या भयनाशांच्या सांवळ्या गोंयमाच्या अडचणीत हीच दीशा अथकाराने स्वीकरणे योग्य काहे. . अपनशेपासून १८१२२१२३ वगैरे वाटेल तितके भयनाश याच सायनस्पष्टम्पितिमधून वग करून निरयन स्थिति मिळणे कठीण नाही. ग्रंथ शराने केलेले श्रम, इतस्तत पसरलेली त्रोटक माहिती एकत्र सूत्ररूपात भाणून व त्याला सातांच्या चिकीत्सक विवेचनाची दिलेली जोड पाहून या प्रथासारखा ·३ माहीतीने भरलेला व मार्मिक विवेचनाने परिष्ठत असलेला प्रथ हिंदी-मगठी घ गुज- थी भाषेत अजून पामच्या पहाण्यांत नाही. या ग्रंथाचा महाराष्ट्वाचक फार प्रेमाने आदर करून ग्रंपारच्या या स्तुत्य कृतीला प्रोत्साहन देऊन ग्रंथकारास फलज्योति- पशाम्ररूप देवतेची भाणखी अशीच सेवा करण्याचा मांगलिक सुयोग आणून देतील अशी आम्हांस फार वाश आहे, पल ज्योतिषशास्त्रांत १२ राशी व ९ प्रह हॅच मुख्य असून यांचाच चांगला तत्वशुद्ध पायावर भाभ्यास होणे इष्ट आहे. फलज्योतिषशास्त्राच्या संशोधन कार्यात हे काम फार महत्वाचे आहे. सायननिस्यनावा धिंगाणा रिया कुंडल्यांचा संग्रहः २र- वाचे भलनेच खूळ माजविण्यापेक्षा या सारख्या उपयुफ कार्याला सुरवात होईल तर फार बरें, परंतु या विषयाकडे अद्यापि आमचे मुळीच लक्ष्य गेलेले नाही पुण्यास झालेला फलज्योतीप परिषदेमधून निर्माण झालेले भारतीय ज्योर्तिमंडळ या कामाडे लक्ष्य देईल असे वाटत होते परंतु अद्यापि याकडे कोणाचे लक्षच नाही. पाश्चिमात्य ज्योतिर्विदांनी या संबंधाने बरीच धडपड चालविली आहे असे पाहावयास मिळते. मच्यासमासाने किंवा प्रत्येक ज्योतिर्विदाने एकेक राशि घेऊन त्यासंबंधी असलेली सर्व माहिती गोळा केल्या नंतर त्यास आपल्या अनुमावी व चिरित्यतेची जोड द्यावी व नंतर ती माहीती मंडळापुढे किंवा ज्योतिर्विदापुरे चर्वेकरिता व वाद विवादाकरिता मारावी. असे केले असता सशोधनाचे कामात फारच मदत होणाराहे. कारण याच यादविवादाचे वेळी नवीन प्रमेयें व अनुभव याहेर पडणे शक्य असते. ज्याच्या कुंडलीमध्ये श्री राशी किंवा मो मह विशेष प्रबल असेन त्यांनी तीच राशी किंवा तोच ग्रह विचार करण्याकरिता घ्यावा. प्रबळ मालेल्या प्रहाचे किंवा गीचे गुणधर्म असल्या म्यजीना विशेष चांगले रस्तात, असा मामवा अनुभव माहे. संशोधनाचे कार्य फार दीर्घ श्रमाचे व मेहेनतीचे आहे. प्रसिद्ध ग्रंपार अलन लिओ हे गेल्या २०-२५ वर्षामध्ये नुसन्या प्रजापतीच्या गुणधर्माचे सूक्ष्म निरिक्षण प्रीत होते तरी त्यांस या महारया फत्यंचा शव घेता भाला नाही. तीच स्थिति भामची आहे. सन १९१० पासून या दोन महारया फलादेशाको आमर्च लम आहे, तरी स्याश्या सर्व स्थानपरत्वे व राशीपर सूक्ष्म फरीचा भनुम भाला आहे असे प्रगान नाही. संशोधनाचे कार्य एका म्पति नाती. ही संपत्तीच्या जोरावर रावयाची आहेत अशा तन्ने प्रयान मुरू केल्यास सवरन आपणास प्रत्येक महावर न राशीवर अनुभमन्य ज्ञानाने परिस्त असलेले निरनिराटे निबंध किंवा ग्रंथ पाहण्यास मिळतील. या या संशोधन पर्यास आमचे महाराष्ट्र ज्योतिरि ·४ . बधु सुरवात करतील अशी आशा आहे. अशाच त-हेचे प्रयत्न पाश्चिमात्य देशांत चालू आहेत. मॉडर्न अस्ट्रालाजीचे सपादक ज्योतिर्विद अॅलन लिओ यानी 'मार्स धी वार लाई सँटर्न धी रीपर, "जुपीटर धी प्रिझर्हर, ' या प्रमाणे प्रत्येक ग्रहावर एक एक स्वतत्र पुस्तक प्रसिद्ध करण्याचा उपक्रम केला होता. त्याचे अकाली निधन झाले नसते तर हर्शलवर 'युरेनस धी रीफॉर्मर' किंवा 'अवेकनर' या नावाचे पुस्तक पहाण्यास मिळाले असते. हर्शल उर्फ प्रजापत्ति यास सत्वरजतमाच्या त्रयींत ओढण्यापेक्षा त्याच्यामध्ये कोणकोणत्या ग्रहाचे गुणधर्म पहाण्यास मिळतात हे पाहीले असता फ्लादेशाचे काम पुष्कळ सुलभ होईल. बहुतेक आग्ल प्रथकार व लेखक या प्रहाला तीवबुध (माक्टोव्ह ऑफ मयुरी) मानतात. सगीत शास्त्रामध्ये पहिल्या सप्तकांतील तोच स्वर दुसऱ्या सप्तकात ज्याप्रमाणे अति कामल किंवा अतितीन होतो त्याच अर्थानं प्रजापतिला अक्टोव्ह ऑफ मयुरी म्हटले आहे. नेपचूनसा त्याच न्यायाने (भाक्टोव्ह ऑफ म्हीनस ) तीव्र शुभ मानण्याची पुष्कळ ज्योतिर्विदांची विचारसरणी आहे. पुष्कळ पाश्चिमात्य ज्योतिर्विद व विशेषत रन रिओ, सपेरीमल, देली वगैरे प्रकार हर्शल हा सूर्याचा प्रतिग्रह तर नेपचून चंद्राचा प्रतिग्रह मानत त. फलज्योतिषशा- नामध्ये वस्तुत ग्रहाचा विचार होतो. रवि हा ग्रह नाही. पृथ्वी कातिवृत्तात फिरत असता ती ज्या टिकाणी असते त्याच्या विरुद्ध १८० अंशावर सूर्य असल्याचा भापणास भास होतो व ही पृथ्वीची स्थिति आपण बुडालमध्ये खाने दर्शवीत माहोत. रवि हा तारा असून साच्याभोवती आपली पृथ्वी इतर महासहित पिरत माहे. त्याचप्रमाणे चद्र हा पृथ्वीचा उपग्रह आहे. जर आपण पर ज्योतिषशास्रा. मध्ये इतर ग्रहाच्या उपग्रहाचा विचार करीत नाही तर चंद्राचाही काय म्हणून विचार करावा असा प्रश्न नैसर्गिकच उत्पन्न होतो. म्हणून या दोन गोलांना प्रत्यक्ष्य ग्रहाच्या यादीतून काढून जर त्याच्या ठिकाणी ग्रहाचीच योजना करणे असेल तर स्वीच्या ठिकाणी हर्शल उर्फ प्रजापति व चद्राच्या जागी नेपचून उर्फ वरूण यांची योजना अयोग्य होणार गाही. म्हणजे खीचे बरेच गुणधर्म तर प्रजापतिमध्ये तर चद्राचे बरेच गुणधर्म नेपचूनमध्ये पहावयास मिळतात; व साधारपणे आमचा अनुभव पण असाय आहे. हर्शलची फ्ले बऱ्याच कुंडल्यामध्ये नेपचूनपेक्षा ज्यास्त स्पष्ट व तीव्रतेने पाहण्यास मिळतात. हा मह रखीच्या धर्माप्रमाणे मानसन्मान, कीर्ति, मकस्मिक मोटाले सांपत्तिक भ, पदन्या र एक्दम उन्नति क्विा अधिकार देतो. या महामध्ये रवि, मगळ, बुध या तीन ग्रहाचे गुणधर्म संकलित झालेले दृष्टीस पडतात. हा मह ·५ इलेक्ट्रीक वस, रेलवे, हायर मेकॅनिक्स याचा कारक मानण्यास हरकत नाही. मगळामुळे एकाद्यास यत्रक्ला येईल. परंतु चमत्कृतिजनक नवीन यत्ररचना मगळाकडून होणार नाही. तेथे हर्शलच्याच कोरणाची अवशक्यता आहे. हर्शल हा ग्रह शनि इतका खलग्रह आहे असे अनुभवास येत नाही, व त्या मुळे त्याला पापग्रह म्हणावे किंवा नाही या विषयी आमच्या मनात जबरदस्त शंका उत्पन्न होते. स्वतत्रपणे हर्शलच्या योगाने मृत्यु बाटेला आम्हास अद्यापि पहावयास मिळाला नाही. याचे उलट नेपचून, शनि विवा मंगळाचे पहावयास मिळते. हर्शलची फ्ले मात्र फार तीव्र व क्रांतितत्वाला धरून राहणारी आहेत. है कोणासही सहज अजमाविता येईल. नवीन सुधारणा किंवा नवमतवाद पुढे येण्यास घडामोडी व जुन्या मताच्या किंवा आचरणाच्या ठिकन्या उडाल्या पाहीजेत. हैं उघड आहे. हर्शल याला रीफार्मर (सुधारक ) किंवा अवेक्नर (जागृति करणारा) है नाव त्याच्या शीलाशी पुष्कळ जुळते आहे, सता हा ग्रह तमोगुणी म्हणण्यापेक्षा बुधाप्रमाणे ज्या ग्रहाने तो युक्त-दर-सबधित असतो त्याप्रमाणे फ्लें सरपणे अनु- भवास देतो हे विधान ज्यास्त अनुभवास येते. हर्शल हा इलेक्ट्रीक वरट (विद्यु. प्रवाह ) आहे तो डोंगराच्या ठिक्या उडवील तर जगडव्याळ कारखाने चाल्वील. बटन दाबल्यास क्षणात भयकर स्फोट करून संहारही कौल, विद्यच्छाति जशी ज्या कामी वापरली जाते तशी ती काम करू शकते तद्वत दर्शल ज्या ग्रहाने सबंधित असेल त्या मानाने व तशी पलाची तीव्रता तो वाढवितो यांत संशय नाही. हा मह पेशाविक साधने किंवा बाधा दाखवितो किंवा काय या सवधाने अनुभवाव्यतिरिक आमास काहीच सागता येत नाही. परंतु तिकडे हा मह रक्ष वेधील असे आवास वाटत नाही. यारा पाश्चिमात्यानी गुम (Occult ) झटले आहे झणूण तो असल्या साधनाकडे मनाचा कल करील असे दापता येत नाही. शनि-राह व केतु याचा पिशाच्चबाधेवरोर असलेला सध पुषवेळा पाहण्यास मिस्तो, किंवा त्यासारख्या त हेचा नेपचूनवा स्वप पहास मिनतो माश्य कोटीमध्ये राहणाराचे पिशाच-गुटक-गपर्व-यक्ष व विकै प्रमाणे आमच्या ग्रंथकारानी भेद कल्पिलेले आहेत त्यांतील हटक्या यही रहु- केतु विचाशनीचा सबंध असेल तसा वरणाचा मात्र नसेल. हाल हा समान प्रह आहे, असल्यामुळे हर्शलदर्शित माणसे सिद्धिप्रिय रिंबा सारदा पात करनारी असू शकतील. या प्रहाला नुसत्या निभळ अभ्या-मनाया अड णार नाहीत, त्यारोघर त्याना चमत्ताराची 7 फार बावर भई ·हा ग्रह स्वातघ्यप्रिय व स्वरवर्तनाचा हरल्यामुळे व रपया अनिश्चितपणा त्याचेमध्ये पसवेगिरीची छटा असल्यास नकळ हा ग्रह अनिश्चित व लहरी झणून पसवेगिरीचे वर्तन टेवीले बसें झणवत नाही जे अट्टल चोद (Srindlers) त्याच्या कुटलीत हर्शल हा गुण दाखवीत असेल असे दिसत नसून उटट नेपचूनमध्ये 'हा गुण पुष्कळ प्रमाणात आढळून येतो पसवगिरीचे व गुप्तका स्थानी वर्तन वरूणात (Deceptive tendency ) पाहण्यास मिळतें प्रजापति स्वरवर्तनाचा पुतळा असल्यामुळे विवाह सबधित कारतीत याचे पतन विचित्र पाहण्यास मिळत हरी- मध्ये ज्या स्थानात हा ग्रह आहे त्या स्थानासबधी त्याने खळमळाट रडवून दिला नाही असें क्वचित घडते या ग्रहाचे शव मित्रत्व या सबंधी अनुभवाच्या अभावी निश्चित मत देता नाही, तरी एकाद्याच्या कुटलीत हर्शल ज्या राशीत असेल त्याच राशीत किंवा वळजवळ त्याच शत दुसऱ्याचा रवि-चद्र किंवा रस असल्यास किवा शुक्र असल्यास या दोघात पार रुख्य व स्नेह जुळता, व स्त्रीपुरुषाच्या स्नेहाचे प्रेमात रुपातर होते, हणजे हा कसर्गिक बावर्षणाचा परिणाम आहे. आपल्याकडे विवाह ळविताना ही गोष्ट जरूर विचारात घेण्याइतकी ती अत्यावश्यक भाहे हर्शलचा शुभ-चदाशी योग असता एकाद्या स्त्रील फूसरावुन नेलेली आहे असें पहाणात येत नाही दोघे जाणून घुजन प्रेमानीत उज्या घेतात उलट नेपचून मात्र तसे करू शकतो विवाह न लावता प्रेमामुळे राजरोस छातीठोकपणे व गणे प्रजापति- मुळे घडून येइल तर फूसावुन प्रथा थापा देऊन एकाद्या स्त्रीला फसवुन पळविण्यात नेपधूनचा हात असलेला पहाण्यात येईल साराश Lore Elopment (सुशीने भयका स्वेच्छा म्हणून हात पस्न राहणे-जाणे) आणि The girl Was seduced (पूस लावूनपळविण) या दोन शवयाइतका या दोन प्रहात भेद आहे नेपचून किंवा वरुण या ग्रहासबधी आज निश्चित असे काही प्रतिपादन करता येत नाही पाश्चिमात्य ज्योतिर्विदांनी यारा आक्टोम्ह ऑफ व्हीनस (ती शुक) म्हटले आहे हा मह इकाची फ्ले मात्र ज्यास्त ती प्रमाणांत दर्शवीतो. सर्वच ठिकाणी एकाची मफलें जशी दृष्टीस पडत नाहीत तसेच या पण ग्रहाचे आहे या प्रहाची क्डुपले शंक्डा ८० प्रमाणात भामच्या नजरेत आली आहेत या वरून हा शुभग्रह किवा पापमह ज्या. त्याने अनुभवानी ठरवावें विषयसेवनेचे मिद्यप्रकार पसवेगीचे धद, गुप्तकारस्थ में, मादक पदार्थ सवनाचा अतिरेक वारे गुण नेपघून प्रभुती माणसांत असलेले भामचे पहाण्यात झाले आहत किल्या महल दास्वाज मससात तर काही कोकम खाणारे अथवा मॉरफीयाचे इन्जेक्शन प्यमनाकरिता ·७ करून घेणारे पण आढळतात. नेपचूनच्या योगाने विषारी औषधे पोटात गेल्यामुळे भृत्यू झालेले पहाण्यास मिळतात नेपचूनच्या योगाने चागले गुण उत्पन्न होतच नाहीत असे म्हणण्याचा आमचा मुळीच उद्देश नाही कुंडलीत नेपचून शुभसवाधित असना जितकी चागली फले दर्शवितो त्याचेपेक्षा अशुभसबधित असता वाईट फलें ज्वास्तच दर्शवीतो व ती फार निध प्रकारची असतात. एवढेच येथे सागावयाचे आहे. प्रत्येक ग्रहामध्ये शुभ आणि अशुभ असे दोन्ही ही धर्म असल्यामुळे व ते ज्या स्थानाचे अधिपति व इतर ग्रहाने सबधित जसे असतात त्या प्रमाणे शुभ किवा अशुभफले. दर्शविनात या सर्वमान्य नियमाला नेपचून अपवादरूप आहे असे म्हण- ण्यावा भामचा उद्देश नाही. मानवी स्वभावाप्रमाणे आपण ग्रहाची शुभाशुभ कल्पना केली आहे व त्या दृष्टिने योलावयाचे असत नेपचून हा शुभ आहे अशे दाणवत नाही कारण शुभफले मिळग्यास हा ग्रह कुडलीमध्ये चांगला वलवान व शुभसाधित असावा लागतो. राशिफलावेक्षा स्थानफले ही अधिक अनुभवास येतात. शुभग्रह ज्यास्थाना- मध्ये असतो त्या त्या स्थानाची तो वृद्धि किंवा भरभराट करतो व अशुभ प्रह त्या स्थानाची हानी करतो या सर्वशाश्वारण नियमाने नेपचनची शुभफलें भामच्या अनुम- वांस शेकडा १० सुद्धा आली नाहीत. धनस्थानातील नेपचूनमुळे एकाद्याच्या सांपतिक स्थितीचा डोलारा पोकळ होऊन कोसळला नाही, किंवा अनेक भानगडीमुळे पैशाची हानी झाली नाही, तो चतुर्थात अमता स्थावर मिळकतीचा बोजवारा उडाला नाही, पंचांत असना संततिसमधी विचित्र अनुभव दीला नाही किंवा विषयवासनेच्या तृप्ती करिता निंद्य प्रकार घडले नाहीत असले अनुभव जर शुभ व उन्नति दर्शक भातील तर हा प्रह गुरू भिवा गुरूचं युति प्रमाणे शुम पल दणारा मागावा. या बाबत अनुभवमन्य ज्ञान व कल्पना यांची ओढातागही होणारच. थोडक्यात प्रणावयाचे ममता नेपचूनच्या फरादेशासाधी विचार करतेवेळी तो फार जपून केला पाहीजे. दर्शल व नेपचून यांच्या स्वग्रहराशि कोणत्या व साना कोणत्या राशीराशिमध्ये उयत्व प्राप्त होते या संबंधाने अजून सर्व ज्योतिर्विदाची एक वाक्यता नाही हर्शल हा कुंभ, तुला, मिथुन या राशिमध्यें व नेपघून कर्क व मीन बलवान असल्याचे पाहण्यास मिळते हे ग्रह अद्यापि अमुस्थानाचे अधिपनि आहेत किंवा अमुक एका स्थानावर भभुक एक राशि उदेत आहे बाल हे पद त्या स्थानाचे अधिपति आहेत अमे मानून फलादेश काण्याचा प्रचार फार कचित् पहावयास मिळतो. या ग्रहाच्या स्थानफलांचा व दृष्टिफलाचाच विचार करण्याची सर्व ज्योतिर्विदाची पद्धति आहे. प्रश्न व मुहर्न ज्योनिए या मध्ये या प्रहांचा विचार करावा या नाही असा नमनिक प्रयत्पन्न होने साहजिक आहे. अमच्याम ज्योतिषशास्त्राच्या सर्व शासा.

·४ मध्ये या ग्रहाचा विचार होणे आवश्यक आहे. प्रश्न-मेदनीय विधा राष्ट्रीय, घ्यापार ईत्यादिक ज्योतिषशास्त्राच्या सर्व अगामध्ये या दोन ग्रहाची फलें पाहण्यास मिळाली आहेत. हे पद कोणकोणत्या गोष्टींचे कारक आहेत हे लक्ष्यात घेतले असता या दोन प्रहाचा फ्लादेश निरनिराळ्या ज्योतिपस्कदामध्ये काय मिळेल याची कल्पना सहज कोणालाही करिता येईल दिवसाचा सरासरी एक तासाचा होरा या भागामध्ये या ग्रहाचा विचार होऊ शकेल किंवा नाही तसेच या महानी कोणते वार दर्शविले जातात वगैरे प्रश्न आज सुग्णे कठीण आहेत. हर्शल हा रखीचा प्रतिग्रह माडला असता रविवाराचा व नेपचून चदाचा प्रतिग्रह घेतला असता सोमवाराचा सबध येऊ शकेल. अनुभवजन्य दृष्टोने बोलावयाचे असता ज्याच्या कुडल्यामध्ये हर्शल बलवान असता त्यास बुधवार व शनिवार चागले जातात, व त्या दृष्टीने या माणसास बुधाचा होरा विशेष महत्वाचा असणे शक्य आहे. नेपथूनचा जरी अनुभव पाहण्यांत नाही तरी सोमवार (चंद्राचा होरा) व शुक्रवार (शुक्राचा होरा) याचा संबंध पहाण्यास मिळावा कुडलींमध्ये हे ग्रह बिघडले असता काय करावे, किवा हे ग्रह अनिष्ठ आले अनता कोणच्या देवताची उपासना करावी वगैरे प्रश्न महत्वाचे आहेत ग हे अनुभ वाने सोडविले पाहिजेत. आमच्यामते प्रजापतिकरिता गायत्री मनजप किंवा पुरधरण रविवार करिता सागितलेली दानें, उन्हात तापलेल्या पाण्याने स्नान करावे वरूणा करिता वरुगाराधना, उदकशाति, समुद्पूजन, श्रीसूक्त अथवा लक्ष्मीसूक्ताचे पाठ, शक- रावर दाभिबेक, शिवमत्रजप-पुरवरण, चद्राकरिता सांगितलेली दार्ने, गध, कस्तुरी, जायस्ळ खसखस चदनमित्रित उदकाने स्नान करावें. मदगति ग्रहाचे षडाष्टक खडाष्टक किंवा द्विादश योग महत्वाचे नाहीत असे वाटते. पहाटक वगैरे खाट आहे असे म्हणण्याचा उद्देश नाही. मदरातिपहा- मध्ये हे योग फार दीर्घकाल राहणारे असल्यामुळे मदगतिग्रहांमध्ये होणान्या कागल्याही दृष्टियोगाच्या वतींत फलांचा विचार फार जपून केला पाहीजे. दृष्टि योगांच्या बाबतीत फलज्योतिषबाडमय अजून अपुरे आहे यावनी कि पाचिमात्य प्रथात वर्णन केलेल्या प्रत्यक्ष्यस्नेहा ( त्रिकोण), गुप्तस्नेहा ( तृतियेकादश), गुप्तशनु (केंद्र), पत्यक्ष्यशत्रुष्टि ( प्रतियोग) व धार्य प्रयोतील सांगितलेल्या दृष्टि भिन्न आहेत. फुलिमध्ये दृष्टियोग अगदीच नसण्यापेक्षा टियाग असणे फार चांगले असे सिद्ध होत आहे. बुध हर्शलाचा योग नसण्यापेक्षा अशुभयोगहि सर्गे परे, त्यापासून बुद्धिची तीव्रता वाढते व या दृष्टिों ज्योतीबिंद सफारियल व पी. शकरराव भिसे (मिसाटाईपचे उतारक) याच्या कुंडल्या पहाव्यात सर्वच .

·प्रहाचे केंद्रयाग व प्रतियोग पाईद आहेत किंवा काय हा बाद अजून मिय याचा आहे सर्व ग्रहांचा स्थानपरत्वे पलांचा चागत्यात हेने विचार करित यत तरी एकेका स्थानावर पांच पाच सहा सहा गाठींचा बोध होत असल्याने त्या स्थानाच्या अमुक बाबतीत अमुक नकी फ्ल ठरविणे सध्या पार कठीण जात आहे म्हणून स्थानफात सूक्ष्मता येणे जरूर आहे, तिकडे सशोधक ज्योतिर्विदानी रक्ष्य देणे जर आहे. राशीफराची पण तीच स्थिती असून प्रत्येक ग्रहाची विशिष्ट राशीत भिनभिन्न फ्लें अजून समजावयाची आहेत राशीपेक्षा नक्षताने ज्यास्त सूक्ष्मता येते परतु थातही बरेच शोध व्हावयाच आहेत. काही नक्षनामधील विशिष्ट फ्ले सध्या ज्योतिर्विदाच्या लक्षात आली आहेत आर्यग्रथकागनी ध्रुव-स्थिर, चर-चल अघ, उन कूर, लघ,क्षिप्र, मृटु मैत्र किंवा तिक्ष्ण दारुण वगैरे जे नक्षत्राचे भेद केले आहेत ते काही तरी नसून विचारणीय आहेत. प्रत्येक ग्रह द्रेष्कागनचमाशात कपा आहे हैं पहाणे अत्यावश्यक असून पाश्चिमा य ज्योतिर्विदा रक्ष या भार्यविभागांकडे लागले आहे. मदगतिमहाची राशीफल पेक्षा नेकाण नवांश फलाम लभ्य दिले पाहिजे राशीगत प्रत्येक मशपरत्वे ग्रहफ्लनिरीक्षण करता येईल तर पलाची समता ज्यास्त निश्चित होईल असा प्रयत्न ५।६ पाश्चिमात्यानी व आपल्याकड श्रीयुत रा. रा. विष्णु गोपाळ नवाथे यानी केला आहे, व त्याची राश्यश विभाग पद्धति काही अशी तत्वास घरून आहे मेप।। पहिला अश मेष, वृषभेचा पहिला अश पम अशी ती क्रमवार गगना आहे व मेपचे १२ अश एस्दा १२ राशीला दील्यावर १३ वा २६ या पण भश मेपचाच येतो अशी तो गणना आहे अरन लिओची गणना वरन्यापेक्षा भिन माह तरी नी तत्वाला घस्न आहे प्रथम अनि पृरित्र-वायु-जल या तत्वानुसार राशीचे चीरण करून नतर राशीच्या अशा त्याच तत्वाच्या चर राशीपासून प्रारम कला आहे मप-सिंह-धन या अग्नि-राशि भाहत, या तीन राशीचा पायाश चरामिराशि मेपपासून केल्यारर मय दुसरा पम या प्रमाणे त्याने पम टेवला आहे. व हे वर्णन त्यांच्या प्रधान (Astrology for all, part I) पहावयास मिळेल. याशिवाय चारुवल या क्लेअरम्हायन्टने (दिव्यदृष्टि असलेल्या माणसाने ) आपल्या 'राश्यशालक्षण' प्रर्थात (Tregrees of the zodiac symbolized ) दीलेले अशवर्णन व त्यार प्रांत छापलेर एका मंच ज्योतिर्वि दाच भरावन विचार करण्यामारसे आह. या शिवाय डकन मैक्नॉटम् हा ज्योतिर्विद राश्यपले ररविण्याचा हाही प्रयत्न करीत भाइ, तो प्रत्याने एकार पदवा २ ·या प्रयोत। व आमचा जज'मा प्रकाशित प्रहाबद्दछ दिलेली माहिती चुकीची व सौ सुपारणे अत्यावश्य आहे. आयसिस यालाच प्रयघर, इजिज उर्फ भार्वत' असे पृष्ट ३२ वर म्हणत असून तो मंगळ- गुरूमधील रघुप्रहापैकी दर्शविण्याकरिता योजला आहे असे केलेले विधान खोटे आहे, हा प्रत्यक्ष्य प्रह मसून तो नेपचूनच्या परिकडे भाहे असे मानतात परंतु दुर्वाणीच्या तख्यांत तो अजून सापडला नाही. डॉ. सिमोनाईटच्या ' आरकानाचा १.१२ वर्षे जो परिचय आहे त्या प्राधीन या ग्रहाचा दशमर्विदूवरोदर असलेली फलें भादळली नाहीत, पदाचित नव्या अत्तिमध्ये अवल्यास नकळे भायसि. सचा शाघ प्रथम जी. इ. सटलिफ या गणितत ज्योतिर्विदाने लावला व याबद्दल सविस्तर माहिती 'मॉडर्न अस्ट्रॉलॉजी' नावाच्या मासिकात सन १९०६ साली प्रसिद्ध झाली भाहे या ग्रहाला भायसिप म्हणतात व त्याचे sug असे इज शब्द पुन्हा पुन्हां लिहील्याने-दांश अपूर्णाकांत पुन्हा पुन्हा येणा या भारण्यावर भावर्त चिन्ह करतात व तीला भावर्त सख्या म्हणतात-म्हणून या महास आवर्त कर देताना या ग्रहाच्याविधि गुणांचा व शोधकाने नामाभिधान करतेवेळी विचारामध्ये घेतलेल्या इजिप्तपुराणामधील आयसिस देवतेचा बाध होत नाही, व त्या दृष्टया हे नाव अयोग्य आहे स्वपुत्राचे नाव दगड्या-धोंस्था ठेवण्याच्या पितृहकदृष्टया प्रजापतीला वरूण तर नेपचूनला इद व पायसिसला भावर्त म्हणावयाचे असेल तर म्हणावे, परतु हा मार्ग शास्त्रीय नव्हे मिस्टर सटलीफ याने इजिप्त पुराणांतील आयसीस देवतेचे नाव या ग्रहाला दोलें आहे व या देवतेची माहिती मेंहम 'ब्लायटस्की'च्या 'आयसीस अन्न्हेल्ड' या प्रयात सांपडेल मिस्टर सटलीफच्या या चार अप्रकाशित प्रहाली माहिती खालीलप्रमाणे असून ते नेपचूनच्या परिकडे आहेत. अप्रकाशित चार प्रहा | सूर्यपृष्धीम- प्रदक्षिणा काल | वार्षिक गति. १९०६ जानेवारी - नांव. धील १ अतर वर्षे. प्रमाणे अंक. वितील स्पष्टस्थिति, अनुम १ ISIS १-१०-० मेष 12 Asures ९९.३४० १५.११११ ०-२१-४ तूल ३-1-11 ३) दोना 19२१००.३७६० .- ९-४)मीन२८-९-४९ ३१७.५४४५४५८.३१५८ .-1-४९ कन्या२३-५-४८ 7 ·या शिवाय भप्रकाशित प्रहांसंबंधी पुष्कल कल्पना आहेत चारुबेल क्लयर- म्हायलन्ट नेपचूनच्या पलिडे 0vo a La Croix असे दोन ग्रह देतो. पहील्यास २९५ वर्षे सूर्य प्रदक्षिणेस लागतात व त्याची वार्षिक गति १ अंश १२ कला आहे तर दुसन्यास ३४० वर्षे ४२ दिवस लागतात व त्याची वार्षिक गति १ अंश ३ कला ३२ विकला आहे. १८२६ च्या नव्हेम्बर ९ तारखेला 'ओओ' वृश्चिक १२-४३ अंशांत आणि 'समा 'हा मार १२ अंशांत होता. ओओ हा दीर्घायुष्य व भाकर्षण पाक्ति देणार आहे. हा प्रह पृथ्वीप्रमाणे असून प्रसव, फलोत्पादक व कल्पनाप्रचुर असा शुभग्रह आहे. लका या प्रहांत मंगळामधील सर्व देवी सामर्थ्य सांठविलेले असून तो विजयी आहे. चारवेलचा लका व सटलीचा आयसिम एकच बांटतात. यासंबंधी लिहित बसल्यास विस्तृत मंथच लिहावा लागेल. मसो मीया मूठभर व दाढी हावभर ' या भणी प्रमाणे प्रस्तुतचा प्रास्ताविक लेख लावला आहे. हा ग्रंथ अगदी नवीन अशा प्रहांवर प्रथमच येत असल्यामुळे आमचा अनुभव प्रस्तावनेत मोडला असतां तो एक उपयुक्त होईल ह्मणून हर्शलच्याच धर्माप्रमाणे पूर्वमंप्रदाय सोडून जे विचार सूचले ते मांडले आहेत. भामया अनुभव पण थोडाच आहे परंतु भावी पिडीला उपयुक्त व्हावा मशून दोला आहे. शारिरिक. भौतिक मानसिक तिमधार्षिक अथवा आर्थिकदृष्टया ग्रहांचे परिणाम राशीस्थान- परचे कसे होतात या गोष्टी महत्व देऊन संशोधन पायांचा प्रयत्न केला पाहिजे व मनात येते किंवा वाटत हाणून काही तरी लिहिणे योग्य नाही. प्रत्येक गोष्ट अनुभ. पासा पटली पाहिजे व रोवण्याकरितां व्यवस्थितपणे व विशिष्ट प्रकारच्या कुंडल्य माहितीसह संग्रहित होणे जरूर आहे. गेल्या १५ वर्षांत पुरळ कुंडल्या प्रकाशित झाल्या आहेत परंतु त्यांचेमुर्वा वर्गीकरण झाले नाही, मग संशोधनाचा प्रक्ष नकोष प त्या व्यतिरिक्त इतस्ततः भराभर प्रशासनाने काही फायदा होणार नाही हे या भआहे व ते प्रयेक ज्योतिर्विद्याथ्याने लक्षात टेयों जहर आहे, ज्योतिमाला भॉफीम, दादर-मुम्बई नं.१४ यशवंत केशव प्रधान ता१२-१९२३. संपादक-ज्योतिर्माला.

·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. भाग .ला. प्रकरण पहिले namannmanN बाह्य व स्थूल खगोल निरीक्षण. " हर्शल हा ग्रह नवीन असून शनांच्या पलीकडच्या कक्षेतून सूर्याच्या- भोवती फिरत असतो व तो नुसत्या नेनानी स्पष्ट दिसणे अशक्य आहे तरी खगोल शास्त्राज्ञाला त्याने बरोबर स्थळ माहीत असल्यास ८ व्या प्रताच्या बारीक तान्या एवढ्या आकाराचा तो दिसू शकतो हर्शेल नावाच्या पाश्चिमाल खगोर ज्ञाने सन १७८१ च्या मार्च १३,त्या तारखेस हा विक्षिप्त प्रह मिथून राशीत श्रगण करीत असता आपल्या २२७ प्रभावाच्या दुर्वाणीच्या सहायाने पकडला व त्यात युरेनर ( सॅटर्न-शनीचा व जुपीटर-गुरूचा पितामह ) अशी सज्ञा दिली, परतु हे नाव विशेष रूढ न हाता त्याच्या शोधकाच नांव या अहास मिळाले प्रसिद्ध ज्योतिपा के वा रा गर्दन वाळाजी मोडक यांनी या ग्रहाच्या गुणधर्मानुसार हर्शलाम । प्रजापत हैं नाव सार्य दिले असून तो याच नावाने आपल्याकडे ओळखोला जाणे सयुक्तिक आह ज्यातर्ग- जिति रा ध्यकटेश बापुजी पेतकर है, या महाम वरुण या नावाने सरोषतात परंतु हे नाव हलच्या प्रकृतिधर्माला सहन होणार नाही प्रजापतिस सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा करावयास साधारणपणे ४ वर्षे म्हणजे जवळ जवळ शनीच्या तिप्पट काळ लागतो सूर्यापासून प्रजापति १५० कोटी २० लक्ष मैलांच्या अंतरावर आहे त्याचा व्यास ३५ हजार मैल म्हणजे पृथ्वांच्या पाचपठ आहे या प्रहावर पृथ्वीच्या विरल द्रव्य आहे दुर्भागातून हा मह हिरवट वर्णाचा दिसत असून त्यावर अनेक पट्टे उठलेले दृधोती " " .

·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. येतात. प्रापति आपल्या स्वतांच्या भोवती एक प्रदक्षिणा १० पासून १२ तासांत करीतो म्हणजे पृर्वाच्या स्वताच्या प्रदक्षिणा कालाच्या अर्ध्या कालात या ग्रहाची स्वताभोवतालची प्रदक्षिणा पूर्ण होते, व गति फार शीघ्र असल्यामुळे या ग्रहाच्या ध्रुवाची टो भ्रमणाच्या दुत वेगाने वरच चापट झाली आहेत गुरु व शनी प्रमाणे या प्रहावरील वातावरण मेघाच्छादितच आहे. प्रजापतीला चार उपग्रह ऊर्फ बद्र आहेत व साच्या फिरण्याच्या हा त्याच्या मासारी फक आठ अंशाच्या कोनावर आहेत. त्याचप्रमाणे प्रातियत्ताशी या चंद्राचा ९८ मंशाचा कोन आहे. ही परिस्थिति प्रजापतीच्या धर्माप्रमाणेच विचित्रच माहे कारण या प्रकारामुळे सूर्यमारेतील ग्रह व उपमहाप्रमाणे पश्चिमकइन पूर्वेकडे हे चंदन फिरता पूर्वकडून पधिमेकडे उलट फिरतात व प्रजापतावरी दोशाचा विचार करीता हे चंद्र तर दक्षिणेकडून उचरेस फिरतात. प्रजापति व याचे चंद्र यांच्या पातळात ८ अशाचाच कोन असल्यामुळे प्रजापति व त्याचे चद्र एकाच पातळीतून फिरत असल्यासारखे वाटते व हा दसारा पहाणारास फारच चमत्कारिक दिसतो. प्रजापतिच्या चद्रास प्रजापतिभोवती एक प्रदक्षिणा कराव- यास अनुम्मे २-४-८-१३॥ असे दिवस लागतात आपल्या पृवाच्या चंद्राच्या एक प्रदक्षिणेस सुमारे २१ दिवस लागतात त्या मानाने पहाता ही प्रजापतीच्या चंद्राची गति फारव शीघ्र आहे. या चंद्रासबंधाने अजून जास्त माहिती उपलब्ध झाली नाही परंतु शनि प्रमाणेच प्रजापति ही सूर्यमालिकेप्रमाणे एक स्वतंन उपमालिका समजवयास हरकत नहीं. प्रजापतीची अमावास्या : ३६९.६६ दिवसानी होते. आपल्या भूगोलाच्या अमावास्येस सुमारे २९॥ दिवस लागतात त्याच्या मारपटींच्या वालगनें प्रजापताची अमावास्या होते. प्रजापतीला सूर्याभोवती एक प्रदक्षिणा करावयास मध्यम मानाने ८३ वर्ष 1 महीने आणि दिवस लागतात म्हणजे प्रत्येक राशि आक्रमण करण्यास प्रजापतीस, मुमारे सात वर्षे संगतात शगेला एक राशी अकमपास २॥ वर्षे लागत असल्यामुळे अन्म चंद्र राशीला पाढा करण्याचा सनीचा वर्षाचा फल घरून "मनीची साडेसाती" म्हणण्यात येते तर " प्रजापतीची एकदिरी " पलजात्कात धरावी सोल प्रजापतीचा वार्षिक मध्यम गति ४१ अभ्व महिन्याचा मध्यम गति १५ मंश आहे. १२ वर्षांनी प्रजापतीचा १ अश कशापात होदो हा प्रह फार दूर अंतरावर असल्यामुळे व शनाच्या प्रकाशाच्या ८. या हिस्सामा प्रहावा प्रकाश असल्यामुळे या ग्रहावरील सूक्ष्म द्रव्याचे परीक्षण करणे फार कठीण झाले आहे. परत प्रशय लेसन कलेच्या सहायाने पाधिमाल 1 ·-- हर्शल ऊर्फ प्रजापति खगोल शास्त्रज्ञानी गेल्या १०-१२ वर्षांत या ग्रहावरील मुख्य घटक द्रव्य शोधून काढिले आहे. या ग्रहावरील सर्व वातावरण हायड्रोजन वायूच आहे. झणजे हाच वायु या ग्रहाच्या वातावरणाचा घटक आहे, नायट्रोजन, कॉन किंवा ऑक्सीजन अथवा पाण्याची वाफ या पकी एकाह द्रव्याचे वास्तव्य या वातावरणात दिसून येत नाही. ऑक्सीजन ( प्राणवायू आपल्या भूगोलाच्या वातावरणाचा मुख्य घटक आहे ) हर्शलवर तो मुळीच नाही, यामुळे प्राणीजनांस राहण्यास हा ग्रह पूर्ण नालायक आहे. प्राणीमात्राची वस्ती या ग्रहावर असणे अशक्य आहे हायड्रोजन व ऑक्सीजन वायू एकनावस्थेत सलोख्याने राहू शकत नाहीत त्याच्या एकनावस्थेत थोडेसें घर्षण अथवा ठिणगी शिरली तर त्याचा फार मोठा स्फोटक भडका होतो हे सर्वास सुरूगाच्या बदुवीच्या दारू- वरून समजण्यासारखे आहे. ऑक्सीजन व हायड्रोजन या वायूमध्ये मोठी खडाजंगी उडविण्यास एक अग्नीची वार्यक ठिणगी पूरी हाते. हायड्रोजनसारख्या स्फोटक वायूची दर्शक ही देवताच समजली पाहिजे अशा स्थितीत आपली भऑक्सीजन वायूची पृथ्वी या ग्रहाच्या वातावरणाकडे जाईल तर मोठा भडका होऊन तीच्या किया ठिक-या होतील, उत्पत्ति-स्थिता आणि लय अशा विश्वाच्या तीन आवस्था असून त्याच्या प्रम-विष्णु आणि श्री शकर अशा देवता मानण्यात येतात. प्रजापतीचा गुणधर्म दाडग्या मातीतत्वाकडे झणजे पूर्वस्थितीच्या नाशाकडेच आहे हे यावरून सहज समजेल. याच तत्वाची- उत्सत्तीचा लय करणारी-देवता-श्रीशकर ऊर्फ रुद्र आहे. व या दैवताचा गुण- धर्म आणि प्रवृत्ति पहाता प्रजापतीच्या गुणवर्माशी चरेंच साम्य असलेले आढ. न येईल श्रीशकराचा तिसरा नेत्र उघडला गेला तर सव जगाची राखरागोव्ये होईल अशी पुराणातर्गत वर्ण प्रजापतीच्या गुणधर्माचाच दिसून येतात शहराचा हा तिसरा नेन ह्मणजे हायड्रोजनी प्रजापति तर नसेल ना ? .

·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. ४ प्रकरण २ रे. प्रजापतिची साधारण फले. ruary हा शनि प्रमाणे पापग्रह असून लाच्या ठिकाणी बालकापा, भनि- चितपणा, स्थित्यंतर अथवा काति, कल्पनाचातुर्य, रहरीपणा, स्वापरायणता असे गुणधर्म उत्पन्न करणाची प्रवृत्ति दिसून येते. काही ठिकाणी प्रजापतीचा परिणाम विक्षिप्तपणा आणि अकस्मिक्पणाच्या सहायाने स्पट अळखता येतो. प्रत्यक्ष प्रमाण व अनुभव मिळविण्यास लागणारा दीर्घकाळ याच्या अभावी फलशास्त्रांत या ग्रहाविषयी विविक्षित आणि स्पष्ट आडासे निर्णयात्मक तत्वावर भर्न बसले गेले नाहीत. पाविमाल्य ज्योतिषाची धडपड या बाबतीत सारखी चालून राहिली आहे व लाची उपलब्ध साधने घेऊन चिकित्सकपणे फलांची अनुमाने आम्हास बसविणे भाग पडले आहे. उठता बसता प्रयेक बर वान् कुंडलीतील बलवान योगाचा अथवा साधारण जन्मकुहल्यातील अनीष्ट योगांचा संबंध प्रजापतिशी लावाची प्रवृत्ति बऱ्याच वेय दिसून यते ती प्रवृत्ति लेखकास हास्यास्पद वाटते अशा वेळी मेंदुवर या ग्रहाचा समल होतो म्हणा किंवा अनु- करणाचा मोह टिवर येतो म्हगा, परतु वरील मार्गान प्रजापाच्या खऱ्यागु- णधर्माचें अथवा पलाचे संशोधन होणार नाही. भूतकालीन अनीट व चमत्कारिक अनुभप एकत्र करून त्यापैकी किती ठिकाणी या प्रहाचा संबध गगतो हे चिकित्सक आणि सूक्ष्मदृष्टया पाहून मग या ग्रहाच्या फाचा निथितपणा ठरविणे बरें, हा मार्ग दीर्घ प्रयल आणि मा चा आहे एवढेच नव्हे तर वरील मार्गाने जरी प्रजापतीच्या पलाचं निरीक्षण करून तदनुसार भविष्यकथन करण्यात आले सरी त्या फलिताचे आडासे साफ चुकविण्याची अनिश्चित फसवेगिरी या प्रहाच्या अंगी पूर्ण आहे यात संशय नाही. गोचरीचा हर्शल विचारामर्थे घेउन देवी, गोवर, वैधष्य, सापांचे रोग, अपघात, सटले, स्न आणि आकास्मक आपति वगैरे फलाचें मूळ प्रजापति आणि वरूण-नेपच्यून या दोन प्रहांच्या बुडाला हात घालून पहासाची होप फुरनियांत फसविल्या शिवाय राहाणार नाही.

·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. एवढेच लेखकाचे स्पष्ट मत आहे. त्यात वरूण-नेपच्यून हा आणखी एक गूढ ग्रह सापडल्यामुळे फलनिर्णयातील गूढत्व उकलण्यात ज्यास्तच जवाबदारी आणि अढरण उसन्न झाली आहे प्रजापताचें गोचरप्रमण फरितामध्ये अत्यत महत्वाचे आहे हे निर्विवाद आहे परतु प्रजापतीचा स्वाभाविक गुणधर्म ओळखून भाणि ऐतिहासिक कालातील ममणातील फले पाहून मग त्याविषयी फलाचा निश्चितपणा करणे श्रेयस्कर होय या शिवाय दुसरा मार्ग सध्या नाही व लेखकानेहि पण तीच दाशा' स्वीकारली आहे आणि परील मार्गाने विचार करण्यास सहाय होईल एवड्याच तत्वावर या प्रथाचा उभारणी केली आहे. हर्शल ऊर्फ प्रजापति ह्या ग्रहाचा सबंध तशतोशों बराच दिसून येतो ह्मणजे बुद्धीवर त्याचा परिणाम झाल्याशिवाय राहत नाही. काही बुद्धिमान लोकांच्या कुडल्यात हा ग्रह फार बलवान् असलेला पहाण्यात यतो स्वभाबत हा ग्रह फार गूढ आहे व तो गूढशास्त्रे आणि विद्या याचा फारच भोक्ता आहे मत्र-तर, जारण मारण उच्चाटण, प्रयोगसिद्धा पशाचिझविद्या, मानसिक व अध्यात्मिकविद्या, मेस्मेरीझम-दिनाझिम् वगैरे भुरळ पाडणारी शास्त्रे पिशाच. सवाद आणि टेलीपथी वगैरे गूढ शात्राकडे प्रजापतीचा फार ओढा आहे असे विद्वान प्रतिपादन करितात हा ग्रह शरिप्रमाणे वायूतत्वाचा असून कुंभ राशि स्याचे स्वगृह मानण्यात येते. वाफ व वाफ सबधीन वस्तू दवम्या हवा व वायू, वैल्झाइन-सोडावाटर वगैरे फसफसणारे पदार्थ, आकाशायने आणि आकाशस्थ वातावरण यांवर प्रजापतीचा अमल असतो अस समजण्यात यतें गॅस व वाफेचा आणि विद्युच्छकीचा यनें व कारस्थाने, आगगाज्या, मोटार्स ही प्रजापतीची वाहने समजतात, हर्शरच्या अमलाखाली क्षय, देवी-गोयर, अपस्मार, वायूचे झटके, पेट, फेफरे, हिस्टेरिया ( हर्षवायू ), वायु प्रकोप, अर्धाग वायू, लंग, कॉलरा बेशुद्धी इतके रोग आहेत आणि मारामारी, खून, चोया, लूट, आर्य- चकित जागा आरी कृत्ये ससान, भयाण स्याने, गुप्तस्था-भूयारें-गुरा, जुगारखान हे प्रकार प्रजापत्तामुळे घडतात असे पण समजण्यात येते, यापैकी प्रजापतीचा अमल कोणाकाणावर प्रत्यक्ष असू शकेल आणि कोणाकोणावर अप्रत्यक्ष असतो. त्याचाच विचार प्रथम केला पाहिजे. विद्या आणि शाओं या बाबतीत प्रजापतीचा विचार करताना जेल गूढत्वाच्या सदराखारी येते तेवढे प्रतापतोकडे सोडावयाचे हा घटी दरार नाही. हर्शल हा प्रहमानि "प्रमाणे पूर्ण तमोगणी आहे त्याच्यामध्ये साविक ·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. भकरण २. प्रजापतिची साधारण फले. हा शनि प्रमाणे पापग्रह असून त्याच्या ठिकाणी अकास्मकपणा, अनि. चितपणा, स्थित्यंतर अथवा जाति, कल्पनाचातुर्य, लहरीपणा, स्वार्थपरायणता असे गुणधर्म उत्पन्न करणाची प्रवृत्ति दिसून येते. काही ठिकाणी प्रजापतीचा परिणाम विक्षिप्तपणा आणि अकस्मिकपणाच्या सहायाने स्पष्ट भोळसौता येतो. प्रत्यक्ष प्रमाण व अनुभव मिळविण्यास रागणारा दीर्घकाळ याच्या अभावी फलशास्त्रात या प्रहाविषयी विविक्षित आणि स्पष्ट आडाखे निर्णयात्मक तत्वावर भन बसले गेले नाहीत. पाधिमात्य ज्योतिषाची धडपड या बाबतीत सारखी चालून राहिली आहे व त्याची उपलब्ध साधने घेऊन चिकित्सकपणे फलोची भनुमाने आम्हास बसविणे भाग पडले आहे. उठता बसतां प्रत्येक बलवान् कुंडलीतील बलवान योगाचा अथवा साधारण जन्मकुडल्यातील अनीष्ट योगांचा संबंध प्रजापतिशी रावणाची प्रवृत्ति बऱ्याच वेळा दिसून यते ती प्रवृत्ति लेखकास हास्यास्पद वाटत. अशा वेळी मेंदुवर पा प्रहाचा अमल होतो म्हणा किंवा अनु- करणाचा मोह दृष्टिवर येतो म्हगा, परतु वरी मार्गाने प्रजापाच्या खऱ्यागु- णधर्माचे अथवा पलाचे सशोधन होणार नाही. भूतकालीन अनीष्ट व चमत्कारिक अनुभव एकत्र करून त्यापैकी क्तिी ठिकाणी या ग्रहाचा संबंध लागतो हैं चिकित्सक आणि सूक्ष्मदृष्टयां पाहून मग या ग्रहाच्या फ्लाचा निश्चितपणा ठरविणे चरेंहा मार्ग दीर्घ प्रयत्न आणि त्रासाचा आहे एवढेच नव्हे तर वरील मार्गाने सरी प्रजापतीच्या पराचे निरीक्षण करून तदनुसार भविष्यकथन करण्यात आले तरी त्या फलिताचे आडासे साफ चुकविण्याची अनिधित फसवेगिरी या प्रहाच्या अंगी पूर्ण आहे यांत संशय नाही. गोचरीचा हर्शल विचारामध्ये घेउन देवी, गोवर, वैधष्य, साथीचे रोग, अपघात, सउले, स्न आणि आकास्मिक आपत्ति चंगेरे फलाचें मूळ प्रजापति आणि घरूण-नेपच्यून या दोन प्रहांच्या बुडाला हात घालून पहाप्याची हौस फुलनिर्णयांत फसविल्या शिवाय राहाणार नाही.

·हर्शल कर्फ प्रजापति, एवढेंच लेखकाचे स्पष्ट मत आहे. त्यात वरूण नेपच्यून हा आणखी एक गूढ ग्रह सापडल्यामुळे फलनिर्णयाताल गूढत्व उकलण्यात ज्यास्तन जवाबदारी आणि अडचण उत्पन्न झाली आहे प्रजापताचें गोचरभ्रमण पारितामध्ये अत्यंत महत्वाचे आहे हे निर्विवाद आहे परंतु प्रजापतीचा स्वाभाविक गुणधर्म ओळवून आणि ऐतिहासिक कालांतील प्रमणातील फले पाहून मग त्याविषयी फलांचा निश्चितपणा करणे श्रेयस्कर होय. या शिवाय दुसरा मार्ग सध्या नाही व लेखकानेंहि पण तीच दोशा स्वीकारली आहे आणि वरील मार्गाने विचार करण्यास सहाय होईल एवढयांच तत्वावर या ग्रंथाची उभारणी केली आहे. . . हर्शल ऊर्फ प्रजापति ह्या ग्रहाचा संबंध तशीशी बराच दिसून येता मणजे युद्धीवर त्याचा परिणाम झाल्याशिवाय राहत नाही. काही युद्धिमान् लोकाच्या कुडल्यात हा ग्रह पार बस्थान असलेला पहाण्यात येतो खभारत हा ग्रह फार गूढ आहे व तो गूढशास्त्रे आणि विद्या याचा फारच भोत्ता आहे मंत्र-तन, जारण मारण उच्चाटण, प्रयोगसिद्धी, पैशाचिक विद्या, मानसिक र अध्यात्मिकविद्या, मेस्मेरीझम-दिमाशिम् वगैरे भुरळ पाडणारी शास्त्रे पिशाच. सवाद आणि टेलीपथी वगेरे गूढ शाखाकडे प्रजापतीचा फार ओढा आहे असे विद्वान प्रतिपादन करितात हा ग्रह शनिप्रमाणे वायूतत्वाचा असून कुंभ राशि भ्याचे स्वगृह मानण्यात येते. वाफ व वाफ संवधीन वस्तू द्रवरूपी हवा व वायू , वैल्झाइन-सोडावाटर वगैरे फसफसणारे पदार्थ, आकाशायने आणि आकाशस्य वातावरण यावर प्रजापतीचा अमल असतो असे समजण्यात यतें गैस व वाफेचा आणि विशुच्छकींचा यंत्रे य कारस्थाने, आगगाच्या, मोटार्स हो प्रजापतीची वाहनें सभगतात, हर्शलच्या अमलाखाली क्षय, देवी-गाँवर, अपरमार, वायूचे झटके, वेड, फेफरे, हिस्टेरिया ( हर्पवायू ), वायु प्रकोप, अर्धाग वायू, लेंग, कॉलरा बेशुद्धी इतके रोग आहेत आणि मारामारी, खून, चौन्या, लूट, आधर्य- कित जागा आमिरले साने, गयाण स्थाने, गुप्तस्पाने-भूयोरें-गुहा, जुगारखाने हे प्रकार प्रजापतामुळे पडतात असे पण समजण्यात येते, यापैकी प्रजापतीचा अमल कोणाकोणावर प्रत्यक्ष असू शकेल आणि कोणाकोणावर अप्रत्यक्ष असतो त्याचाच विचार प्रथम केला पाहिजे. विद्या आणि शात्रे या बायतोंत प्रजापतीचा विचार करताना जेव गूढावाच्या सदराखाली येते तेवढे प्रजापतीकडे ओडावयाचे ही दृष्टी बरोबर नाही. हर्शल हा प्रइ शनि प्रमाणे पूर्ण तमोगुनी आहे त्याच्यामध्ये सात्विक ·हर्शल उर्फ प्रजापीत. गुणाचा अंश सांपडणे कठीण आहे. तो अबस्मिकपणा आणि विक्षिप्तपणा या दोन मुरय गुणाचा कारक असून वायू तत्वाचा आहे एक्दम ऋांति घडवून आणण्याचे सामर्थ्य त्याच्या गी असून ती काति शाततेच्या तत्वावर नसून नाश तुफान -सळवळ-स्फोट अशा दुखदायक तत्वाचा संहार तत्वाची आहे. त्याचा वर्ण फित्रका हिरवट आणि निळसर आहे याच दष्टीने हर्शलच्या फलिताचा विचार केला पाहिजे य व्यतिरिक्त दुसऱ्या गुणधर्माचे गूढख वरूण-नेपच्चून या प्रहाकडे यन वरार दृष्टि कायम ठेउन पाहील्यायसर्व विद्या-शाने कला, वस्तू स्थाने हर्शलच्या अमलाखाली येऊ शकणार नाहीत. विद्या-शास्त्रे अणि फरा याचा विचार केल्यास पैशाचिक सिद्ध साधने आणि तामसिक शास्त्रे (मत्र-तंत्र-जारण-मारण, गारुडी विद्या) प्रजापतीच्या अमलाखाय यऊं शक्तात आजपर्यत पिशाच्चबाधा आणि प्रयोग, जारण. मारणादि तमोगुणप्रधान साधनें मणि कीया विचार करितांना शनि-राहू-शुक या तीन प्रहांसच ज्योतिविद महत्व देत होते, परतु वरील गोष्ठीचा विचार करिताना प्रजापतीकडे विशेष रक्ष्य दाल पाहीजे असे लेसर्गस वाटते. पील गटबडे प्रजापतीचा फार कल असतो शुक्र हा प्रह गुप्त करस्थाने भानि कृत्ये याचा कारक अहे सरा परतु दैत्याचा गुरू शुक्र या दृष्टया शुक स्वता घरील प्राचे साधन अथवा कृति करण्यात स्वार्थ-परायणता कधीही ठेवणारा नसून बहु जनसमाज हित अथवा लोकसमूहापैकी एका पक्षाच्या सामुदायिक हितासाठी निंद्य प गूढ स धने आणि कारस्थाने परण्याकडे त्याची प्रवृत्ति पळेल, शक हा उदार आणि पक्षाभिमान-मतवादी आहे. त्याचा अंगी ही कृत्ये केवळ स्वार्थी करितां विघा घ्या कावषपक हतारीती करावयाच शील नाही. हे शील स्वापरायण हर्शल आहे, कारण तो अत्यतं वापी, एकरा असून भयकर अनि निद्यकृति गुप्तरूपाने करून दाखविण्यात वीग आ. शुक माधळा- विश्वास ठेवणारा तर हर्शल सतावरहि विश्वास न ठरणारा आहे. शुक्राचे शाल कारस्पाने करण्याचे आहे परतु विश्वासपात करणाचे नाही, विधासघात करण्यात पुरषार्थ मानणारा असा फल हर्शत हा प्रह आहे. नियसापने आणि तामस कृति केवळ स्वताच्याच नियति सलमे-करिती करण्यात प्रजापति पुढे येणे सयुरिक आहे तर सामुदायिकहितासव आणि एकापक्षाची बाजू रासण्याकरितो सामुदायिक कारस्थाने आणि प्रतिकार हाणून पाण्याची प्राधि पुमंड माहे. थोडक्यात मपापया दणजे अटौर पार पापुरी ·हर्शल अ प्रजापति. चंद्रगुप्ताच्या वेळेस राजकीयकारस्थाने हाणून पाडणाऱ्या आर्य चाणाक्याप्रमाणे शुक्राची वृत्ति आहे किंवा हल्लीच्या काळची जर्मन राजनीति पण हेच दर्शवू शकेल. हलच्या स्वभावाचें वरील बाबतीत असेंच उत्कृष्ट उदाहरण पहावयाचे असल्यास पादशाहा औरंगझेय याचे आहे. चेटुक साधन, मूठ मारणे, पैशाचिक साधवें अथवा सिद्धि मिळविणे, तामसगुणप्रधानदेवीसाधनें संपादन करणे, पिशाच्च बाधा होणे गैरे प्रकार शुक्रापेक्षा प्रजापतिकडे ओढणे जास्त सयु- किक आहे आणि अशा वेळी राहू-शनीची दुक्कल जरूर विचारात घेतली पाहीजे, कारण वरील कार्यात ही दुक्कल सार्थीदार किंवा साह्यकारी या नात्याने पुढे येत असते. बौद्धिकप्रगतिमध्ये हर्शलचा विचार, आचार व सूक्ष्म कल्पना अथवा अनुमान एवढया पुरताच केलेला वरा. या ग्रहाची तर्कशक्ति बिनचूक अनु. माने काटण्यात प्रवीण आहे. हर्शल हा जरी गूढ ग्रह आहे व त्याचे बिनचूक अनुमान करण्याची शैली अप्रतीम आहे तर तो एक्टा सर्व गूढ वद्या आणि शास्त्रे यास कारणीभूत होणार नाही, अशावेळी त्या त्या विधेच्या कारक प्रहाची मदत त्याला अवश्यक आहे, एवढेच नव्हे तर त्या त्या कारक ग्रहशी तो शुभसंबंधीत असेल तर त्या त्या विद्येच्या वावतात प्रगतीला तो फार सहाय्य करील, अध्यात्मिक शास्त्राशी हर्शलचा संबंध विशेष नसून नेपच्यूनचा संबंध विशेष पोषकपणाचा आहे. हर्शल मदतगार या नावाने थोडी फार मदत करील, मेसोरोझम आणि हिन्पाटाझम या विद्या संघपणे गुंगी आणणाचा आहेत व त्या नेपच्यूनच्या अमल खाली आणणे संयुक्तिक आह. एरादा मनुष्य पिशाच्याने एकदम पछाडला जाण्यात हर्शलचा हात असू शकेल पर परील विद्या हर्शलच्या नव्हेत. ज्योतिष शास्त्र गूढ आहे परंतु ज्योतिष शास्त्राला हर्शल ग्रह एकटा पारणीभूत होणे अशक्य आहे. युध-मंगळ अथवा शुक्काची परिस्थिति ज्योतिष शास्त्राची उत्रादक आहे व हर्शल फक्त त्या विद्युत प्रगति करण्यास पोषक होईल टेलीपथो आणि पिशाच्चसंवाद हो पिया हरच्या अंमलाखाली यणे जहर आहे; कारण ही कला चयूनत्वाची गूढ भ दे. वाफ भागि वाफेची यत्रे याच्याशे एक्ट्या प्रजापताचा संबंध असणे अशक्य दिसते. यांत्रिककत मुख्यतः वाफ-गैस-विद्युत असें तीन भाग पडतात. या तीन शतीचा उपयोग यनशास्रांत होतो, या तिन्ही शक्ति प्रजापति खाली येणे शक्य नाही. तिन्ही शक्तिची उत्पत्ति बारकाईने पाहून विचार करिता असे ·दर्शल कर्फ प्रजापति. ८ - आटवून येईल की या तिन्ही शतीच्या बुटाला मंगळा * सारसा उष्ण तत्वाचा ग्रह सम्पदा लगतो त्याशिवाय या तीन शक्तिपदी एकहि शक्ति निर्माण होणे करण आहे. वरील तीन्ही शतिपकी मंस शति प्रजापतीच्या अंमलाखाली मणे संयुक्तिक आहे व त्या दृष्ट्या पहाता विमानविद्या हर्शलशी थोडीबहुत संबंधित आहे परतु मंगळाची जोड पाहिजे. विद्यच्छतीशी हलचा संबंध रागू शकत नाही. रावावयाचाच असल्यास नेपच्यूनशी संबंध लावणे जास्त चागरें, पण अशा देव्यै मंगमचे सहाय पाहिजे. मंशाअस शक्तीशी मंगळ- शनि आणि प्रजापति याचा संबंध आहे. एकटा हर्शल गॅशीअस शक्तीचा कारक होणार नाही. वाफेच्या चौशी मंगळ-हर्शल व जल तत्वाचा प्रह याचा सबंध येतो. एका हर्शल वाफेचा कारक होऊ शकणार नाही. वियुच्च मध्य दोन पोटभाग पडतात. उत्पन्न करण्यास मगढ़-नेपच्यून हर किंवा शनि पाहिजेत. स्थिर बॅटरीने उत्सम होणा का वियुच्यताशी मगळ-नेपचूनाचाच संबंध येऊ शकतो व अश दृष्ट ने राषीय चिकित्सक बुद्धीने पृथकरण करून क ग्रहाचे कारकप सिद्ध कम्न पुन्हा ते अनुमवातो सरे ठरल्यावरच पल सशोधन होऊ शकेल. घर्षणाने विद्युत * याच प्रखर उष्ण तत्वाचा आणखी एक १३१९ रशीञ्-आवर्व नावाचा ग्रह नुकताच पाधिमात्य सगौरझानी शोधून काढला असून तो दरसाल फक एक अश याप्रमाणे ३६० वर्षात तो वारा रादी आक्रमण करतो. तास २१ मार्च १९०६ रोजी हा प्रद भेषेत १ अंश पूर्ण वरून होता पहली तो मेपेतच १६. य्या अशाव आह. मगढ़ा प्रमाणे या प्रदाचे गुणधर्म असून शुक्राला हा प्रह विशेषत कारणीभूत होता. वैमानिकाच्या बदल्यात मगळ्यचा या प्रहाशी केंद्र योग झारेला पाहण्यात येतो. यारम्न विमानविद्यशी या प्रहाचा सबंध असावा असे पाधिमाला, धणणे आहे. रणसामुग्री ५ सामरपोट याचा हा ग्रह कारक आहे ममें बतात. आपल्या परितांत मुथा हा कल्पित मह दर वर्षास एक राशि या प्रमाण भ्रमण करत त्यापेक्षा वरील निन्दो प्रइ किति दोर्प काल फिरण्यास घेतात हे दिसून येईल. दरेक कुंडलीत या ग्रहाम दाखल करून फल निरीक्षण करिता या झाने आवाच्या श्रमगस्थितीचे पप शेवटी पार- शिष्टमध्ये दिले आहे, ते बरेच रपल आहे.

·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. रसायन, गणित आणि युद्धवला या शास्त्रात मगळ हा मुख्य ग्रह आहे व हर्शल वरील शालाची प्रगति करण्यास मदत करूं शकेल एवढेच; फस- फसणारे सर्व पदार्थ प्रजापतिच्या अंमलाखाली येणे बरोबर आहे. आकाशस्थ बातावरणावर प्रजापतिचा अंमल काही अंशापर्यंत असतो असे वाटळुन आले आह वाहनामध्ये गॅस शक्तीने चालणारी 'मोटारीसारखी वाहनें हर्शलच्या अंमलाखाली येऊ शकतात; त्याचप्रमाणे बायसिकल व आकाशायने हो पण हर्शलों वाहने असून चालावयास हरकत नाही. आगबोट सबमरीन वगैरे जलवाहने हर्शलची नसून ती नेपच्यून-मंगळाची असावीत असें लेखकाला वाटते. युद्धकलेत विषारी गॅसशी हर्शलचा संबंध आहे. स्फोटक दारु (ज्यांत पोटॅश कोरेट वगरे स्फोटक पदार्थ येतात व एकदम भडका होतो) बाँवशेल्स वेगेरे पदार्थावर हर्शल-मंगळाचा अंमल असला पाहीजे. रसायनविद्येशी एकट्या हलचा संबंध येणे कठीण आहे; मंगळाची मदत गणित व रसायणाला पाहीजे. गणित व रसायन या विद्या उसन्न काणे मंगळात सामर्थ्य आहे व त्यात दांडगी प्रगति करून देण्यास हर्शल मदत करणारा आहे. विद्युच्छत्तीशी हर्शलचा फार संबंध आहे असे काहींचे मत आहे परंतु एक्ख्या हर्शलच्याअंगी तो शक्ति नाही असे लेखकाचे स्पष्ट मत आहे. चित्रकलेचा कारक ग्रह शुक्र परंतु चित्रकलेत हल्ली अनेक भाग पडले आहेत. सिनेमेटोग्राफी, लियोग्राफी, फोटोग्राफी, पेन्टींग, स्लष्टरीग, एनग्रेव्हींग, ब्लॉकमेकींग अशा अनेक शाखा हल्ला चित्रकलेत आहेत, त्या सर्व शुक्राच्याच अंमलाखालच्या समजून चालणे कठीण आहे. फोटोग्राफीत शुक्र व हर्शल यांची मदत पाहिजे. शुक्र चित्रकलेची उत्पाय शक्ति किंवा कारकत्व म्हणून समजावी व नंतर इतर ग्रहाचे जसे योग शुमाशी होतील तदनुसार निश्चित अनुमानें बसविली पाहिजेत. सिनेमोटोग्राफीत शुकाबरोवर नेपच्यूनची आवशक्यता फार आहे; असो. कलाशावे व विद्या यांच्या शाखा, उपशाखा पार निघाल्या आहेत तेव्हा प्रत्यक्ष अनुभवाव्यतिरिक अनुमाने प्रगट करणे योग्य नव्हे. लेखकाने विचार करण्याची दीक्षा दर्शविली आहे व त्याप्रमाणे अनेक कुंडल्या पाहून निश्चितपणा आणणे बरे, एवढेच मला येथे सुच. वावयाचे आहे. रोगांचा विसरहि वरील प्रमाणेच केला पाहिजे. हर्शलच्या अंमला- सालों पुष्कळ रोग येतात व त्याची लांबलचक यादहि देण्यात येते हैं बरोबर नाही. इर्शलच्या अंगी सरोसर स्वतंत्रपणे रोग उत्पन्न करण्याची शक्ति फारच थोडी आहे. फेफरें अपवा फिटस् येणे, पर येऊन पडगे, पात , होणे अथवा .

·हुशल उर्फ प्रजापीत. वेडे होणे या वारनीत हर्शलचे परिणाम जितके सष्ट दिसून येतील तितके क्षय, हिस्टेरीया, अर्धागवायू, आवविकार वगैरे अनेक रोगांत दिसून मेणार नाहीत. हर्शल हा ग्रह फार उत्तेजक स्वभावाचा आहे. कोणत्याहि योगाचा कळस करणे यात हर्शलचे का फार असू शकते व तितकेच महत्व त्वारा देणे बरें. क्षयाच्या बाबतीत चनाची स्थिति प्रथम लक्ष्यात घेऊन मग प्रजापतीच्या परि- स्थितीचा विचार केला पाहिजे. भावविकारात चद्र-मगळ व सप्तमेश यास प्रथम प्राधान्य देऊन मग त्याची अनिष्टता प्रजापति किती वाढवौल है पाहिले पाहिजे. देवी व गोबर याच्या बाबतीत मगळ उत्साद्य प्रह समजून मग प्रजा. पतीचा विचार करावा हे वरें. वायूचे रोग मात्र हर्शल उत्सन करवील परंतु अशा वेळी सुद्धा त्याला दुसन्या ग्रहाची मदत लागतेच, आजारपणात वायू होऊन तुफान करणे अथवा बगळणे याला हर्शल फार मदत करितों यात सराय नाही परतु गोचर चद्राची परिस्थिति लालापण लगते इन्फ्लुएन्झा ही साथ उत्पन करण्यात प्रजापति बराच पुढे येऊ पहातो यति संशय नाही परंतु अशा. वेटों लारा मगळाचे सहाय लागतेच कॉलेरा हा रोग दर्शलमुळे फार फैलावला जातो ही गोष्ट खरी आहे, परतु जलरासीत तो असून परमस्यान लाने पीडीत झाले पाहिजे किंवा चहामी लाचा अशुभ सबघ असला पाहिजे हे उपद आहे. वरील प्रमाणे इलिना विचार रोगाच्या बाबतीत करणे सयुक्तिक आहे मना- पत्तीचे स्वतंत्र असे रोग नाहीत, असल्याच ते दोन तीनच होऊ शकतील, स्वभावतः हा प्रह पार तमोगुणी आहे आणि फार कुर असून त्याच्यात अनिधितपणा, अकस्मिकपणा व रहर हे तीन गुण प्रमुख आहेत, एवढे लक्ष्यात घेऊन या प्रहाच्या फल निरीक्षणाकडे लक्ष्य द्यावे. त्याचप्रमाणे हा प्रह फार विश्वासघातकी आहे फलांच्या बाबतीत कित्येक वेळा हा मह पसगत करवितो, एक ठिकाणी आलेला अनुभव दुसन्या ठिकाणी लाच परिस्थिति- मध्ये तो देईल असें अनुमान करण्यांत हा ग्रह फसवितो तेव्हां विशेषच फाळजी घेऊन फले पहाणे बरें. हर्शलच्या अमलासाल्वी माणसे विश्वास ठेवण्यास पूर्ण नालायक असतात ही गोष्ट सरा आहे परनु बारा अपवाद आहे. कुभेचा हर्शल लमी जर असला तर वरील अनुभव न मिलता उलर असा मनुष्य विलक्षण बुद्धीचा पहावयास मिळेल. विशेषत जलराशीत हर्शल वरील विश्वासपणाचे अनुभर देईल पचिसोरपणा पण उत्पन करचील. बहाल रागांतील हलच्या अमराखालची माणसे अत्यत तहफी असतात परंतु फिरल्यास आदेशात मलदेंच करण्याचा पण प्रति त्यांच्यांत गवे ·११ हर्शल ऊर्फ प्रजापतिः हा ग्रह शनि प्रमाणे पापग्रह आहे, व मिथुन, तूल आणि कुभ राशीत तो असल्यास बल्वान् असून चागली फलें उत्पन्न करीतो, कुभ राशीत तो फारच बलवान असतो व हीच राशि त्याचे स्वगृह आहे या ग्रहाच्याअंगी तर्क शक्ति आणि कल्पना जबरदस्त असल्यामुळे वरील बौद्धिक राशि त्याला फार उत्तेजक आहेत. या प्रहाची वृत्ति मान बुधा प्रमाणे सगतिसस्कार प्रिय आहे. स्वतन रोत्या स्वतन फलें हा ग्रह स्पष्टपणे देऊ शकत नाही. ज्या ज्या प्रहाशी त्याच्या योग होतो त्या त्या ग्रहाच्या सहवासाचा परिणाम या प्रहावर होतात आणि त्या ग्रहाच्या परीणामाला हा ग्रह उत्तेजक या नात्याने फार मदत करीतो, किंवा स्या परीणामात विचित्र अनुमव देतो. प्रहाप्रमाणे राशीच्या गुणधर्माच्या संस्कारहि या ग्रहावर फार होतो. परिणामाच्या मुळच्या बीजाचा दाडगा विस्तार करणे, अथवा मूळचा परीणामाच्या कळस करणे हा प्रजापतीचा सहन धर्म आहे. स्वतंत्र फलें अथवा स्वतन परीणाम उत्पन्न करणात बुधाचे जितकें महत्व मानण्यात येते तितकेच महत्व या ग्रहाचे वरील बावतींत मानणे बरें, मान बुधापेक्षा हा ग्रह दाडग्या सामर्थ्याचा आहे हे मान विसरता कामा नये रवि, मगळ, शाने हे ग्रह अगदी खतन फलें उत्पन्न करितात तशी फलं हा प्रह स्वतंत्रपणे उत्सन्न करणार नाही हा प्रह बिघडलेल्या अथवा शुभ असलेल्या प्रहाच्या परिणामास उच्छृखल करणारा, प्रोत्साहन देणारा, किंवा त्या महास प्रमोदित करणारा ग्रह असून अशा प्रत्येक परीणामात विचित्रपणा, गूढत्व, अकास्मकपणा अथवा असामान्यता या पैकी एकाद्या गुणाचे प्रतिबिंब तो पाडल्या शिवाय राहत नाही ·मकरण ३२. प्रजापति घ इतर प्रह. वारकाईने पाहिल्यास प्रजापती, एक्ट्या युधाशिवाय दुसन्या प्रहाशी फारसे पटत नाही, कारण हा मह फार स्वच्छदी आणि लहरी आहे व बुध हा ग्रह समजूतदार आणि शातवृत्तीचा असल्यामुळे प्रजापतीलाहि तो पटवून घेतो. शनि वायुतत्वाचा व प्रजापतिहि वायुतत्वाचा ह्मणून या दोन प्रहाची फार मैत्री असावी असे अनुमान अनुभवाती खरे ठरणार नाही दोन्ही प्रह पापी वृत्तीचे व दुष्ट स्वभावाचे असल्यामुळे ते जरी समानगुणधर्माय असले तरी अनुकूल परिस्थितिपुरतेंच लायांत सख्य रहावयाचें व उरु व्या परिस्थितीत दोधाच्या दुष्टपणाचा कळसव व्हावयाचा हे उघड आहे; अशावेळी एकाच्या दुष्टपणात दुसऱ्याच्या दुष्टपणाची भर पडून अनीटपणाच बाढणार असें दिसून येईल. त्यातल्यात्यात एकाच्या अगी विचिन रहर आणि अनिश्चितपणा जर वास करीत आहे तर त्याचे दुसऱ्याशी केव्हा बिनसेल याचा भरवसा बाळगता येणे कठीण आहे. शनिशी हा प्रजापति जर अशुभव सबंधित असेल तर अनीष्ट फलांचे तडाखे फारच तीच असतात आणि शनि ज्या स्थानाचा स्वामी असेल किंवा शनि, प्रजापति ज्या स्थानात असतील तधोदक गोटीत वरील फलांचा अनुभव मिळतो घ अशा वेळी जलराशात अथवा जहालराशत योग होईल तर फलबचा तीव्रता ज्यास्त वाढेल उदाहणार्थ एकाद्याच्या षटात शनि व सप्तमात प्रजापति आहे तर हा योग चुलता-जुलती, शत्रू, पत्नीसौख्य यास वाईट आहे व तोच शनि * लेखन सौकर्य आणि सक्षिप्तपणा यासाठा शुभ सबध व अशुभ सबंध किंवा पीडीत असे शब्द या प्रथात वापरले आहेत. शुभ सबध ह्मणजे दोन किंवा तीन प्रहात ३।११, ११११, ३९ असे योग होत असल्यास समजणे. अशुभ सधध अथवा पीडति होणे म्हणजे महामध्ये परस्पर १५, ४१२, १४, १२ असे सबंध अयचा योग असरे तर' समजावें, 'हे सबंध दृष्टियोगाचे आहेत प प्राप्रमाणे स्थानांसहि लागू आहेत. युति व प्रतियुति या योगांचा स्वतत्र स्पष्ट उल्लेख जागजागी केला आहेच ·. १३ हर्शल प्रजापति जर तृतीयेश असेल तर बंधुभगिनी सुखालाहि तो मारक होणारच; व याच दृष्टीने प्रजापतीच्या फलांचा विचार करणे बरें, शनि-प्रजापति याच्यातिल अशुभ योग कैद, उंचावरून पडणे, अम्बर नुकसान होणे, खटले होणे, नोकरीत नेहमी अपयश येणें या पैकी फलें अनुभवास येतात. त्यातल्यात्यांत ११० हे योग चांगले नाहीत. शनि प्रजापतीची युति व प्रतियुति चांगल्यापेक्षा वाईट परिणामच जास्त उत्पन्न करते. बोद्धिक राशीतील युति मात्र चांगली फलें देतांना आढळते. शनि व प्रजापति यांमध्ये जन्मतः अशुभ योग असेल व पुन्हां गोच. रीने अशुभ योग या ग्रहात होऊ लागतात तेव्हा त्या त्या स्थानाविषयी फार वाईट फलें मिळतात. या दोन प्रहातील अशुभ योगाने होणारे गौचर भ्रमण फार वाईट असते. या दोन प्रहांत शुभ योग असल्यास वरच्या उलट फलें मिळतात, तर्कशक्ति, गूढ विचारशक्ति, मार्मिक परीक्षण व अनुमान, कल्पना- नाविन्य, नोकरी, कायदा यांत अप्रतीम प्रगति झालेली दृष्टीस पडते. कुंभ राशीत हर्शल शनीची युति उत्तम फलें देते परंतु तीलाहि स्थानमहत्व लागतेच. शनिपेक्षां प्रजापतीचे मंगळाशी बरेच वैर आहे. खूनशी व धाडशीपणा कलहाची हौस, मारामारी व खून, तापटपणा व आवेशचा अतिरेक, जाळपोळ व अपघात, रुधिरनार अशा प्रकाराचे परीणाम हर्शल ६ प्रजापति मपील अशुभ योग उत्सन्न करनात या दोन्ही प्रहामध्ये शुभ योग झाल्यास महत्वा. कांक्षा, दांडगा उत्साह व कामाची तडफ, मिलिटरी-सर्जरी रसायन अथवा संत्र विद्युत उकृष्ट अशी फले उत्पन्न होतात. रोगाच्या बाबतीत या प्रहांतील अशुभ योग देंवि-गोंवर, दाहजन्यविकार, इन्फ्लुएंझा उत्पन्न करतात; त्या प्रमाणे ऑपरेशन करण्यात येणाऱ्या रोगाची उत्पत्ति या योगातहि असते. एकवेळ शनि-प्रजापति मधील अशुभ योग पुरवतो परंतु मगळ-प्रजापती मधील अशुभ. योग अत्यंत घातक आहे. प्रजापति व शनि मधील योग दीर्धकाल टिकतो तर मंगळ प्रजापतिमधील योग अल्पावधीची पण फारच तात्र फलें उत्पन्न करतात. प्रजापति क्रूर, स्वतंत्र लहरीचा आणि अत्यंत कपटी आहे तर मंगळ कूर, हट्टी पण मोकळया मानाचा आहे. एकाच्या क्रूर हीपणाला दुसन्याच्या कर लहरी. पणाने वळण लावणे अशक्य आहे प्रजापतीचे जलतत्वप्रधान प्रहांशी पण पटत नाही. एवढेच की फलांची तोरता मंगळ-शनिपेक्षा कमी असते, जलतलाचे मुख्य मह ह्मणजे चंद्र व नेपच्यून होत, चंद्र आणि प्रजापति याजमय अशुभ योग असल्यास 'वाल्या. रे - है ·. हर्शल कर्फ प्रजापति १४ वस्थेत दुःख प्राप्त होते; मनाचा हलकेपणा आणि क्षुद्रबुद्धि, चंचलता आणि उतावीळपणा, विक्षिप्तपणा आणि लहर, नेहेमी रखडपट्टी व फिरत राहणे, बहुजनसमाजापासून त्रास, जलापासून अपघात, मातृसुखाची कमतरता, मातेस कष्ट अशी फले पहावयास मिळतात. चंद्र-हर्शल युति अथवा प्रतियुति जन्मतः जहाल राशीत अथवा तीन नक्षनात झाली असेल तर प्रसुतीचा व लहानपणाचा काल मातेला हटकून अनीष्ट जातो व बालकाची प्रकृति पण अनीष्ट होते. मातेला वायुचे झटके अथवा वात होणे अथवा मच्छी होणे ही फले काही ठिकाणी पहावयास सांपडतात. चंद्र व प्रजापति यांमधील शुभ योग समाज- सेवेकडे प्रवृत्ति वळवितो व नवा उत्साह दरेक कामात राहतो. चंद्र प्रजापतीचा अशुभ योग १४६१२ या स्थानात होणे, अथवा क्षीण चंद्र वरील स्थानांत असून तो प्रजापतीने पीडीत होणे चागले नव्हे. क्षय आणि हृदय विकार उत्पन होतात. चंद्र प्रजापतीच्या शुभ योगापेक्षा अशुभ योगाची फलें फार तीव्र असतात. प्रजापति व बुध याच्यामध्ये साधारणपणे मित्रत्वाचा संबंध असल्या मुळे या दोन ग्रहांमधील युति अधवा प्रतियुति अगदी अनीष्ट फलें उत्पन कर- णारी नसून कित्येक वेळेवर (बौद्धिक राशीत असता ) बौद्धिक सामर्थ्यास उलट पोषकहि झालेली पहावयास सापडेल, या दोन ग्रहांमधील अशुभ योग मजातंतूगतविकार, मेंदूचा हिणकसपणा अथवा मठ्ठपणा, अविचार, वाणीचा दुरुपयोग अथषा बाष्कळ वल्गना अशी फलें उत्पन्न होतात. साधारणपणे या प्रहांमधील २।१२, १८, 11 हे योग चागले नाहीत, व व्यापाऱ्यास अशा प्रसंगी फारच नुकसान होण्याचा संभव होतो. बध-प्रचापतिमधील बलवान शुभ योग वक्तृत्व फार चागलेहि देतो, बहुश्रुतपणाला तो पोषकहि होतो. स्थानापेक्षा बुधनगपतिमधील योग राशीपरत्वे जे होतात तिकडे जास्त लक्ष्य देणे संयुक्तिक आहे. तृतीय स्थानातीस कुंभेतील दुधहालची युति अत्यंत महत्वाची आहे. या दोन प्रहातील शुभ योग ग्रंथकार (विशेषतः निबंधकार ) व कवि यांस फार उपयुक्त आहे. त्यांस नव्या कल्पना, वाचनाभिरुची, स्वतंत्र विचार, लेखनकुशलता यांपासून फार लौकिक मिळणे शक्य आहे. प्रजापति गुरुशी सम अथवा उदासीन धरून चालण्यास हरकत नाही कारण या प्रहांमध्ये स्वभावतः वैरहि नाही व विशेष मित्रस्व पण नाही. हर्शल व गुरु यामधील अशुभ योग सांपत्तिक अडचणी आणतो धर्मावर अभ्रता, मास्तिक्य, संततीपासून दुःख, विद्यार्जनाच्या मार्गात माय भी पण फलें ·हर्शव ऊर्फ प्रजापति. उत्पन होतात. रोगाच्या दृष्ट्या जलराशीतून गुरु-प्रजापतीचा होणारा अशुभ योग जलोदर उत्पन्न करूं शकेल. या दोन ग्रहांतील अशुभयोगापेक्षां शुभ- योगाची फलें फारच अप्रतीम दर्जाची असतात. सपत्तीच्या बाबतीत अनेक लाभ होतात, वारसाई अथवा लॉटरी या मार्गानहि धनलाभ एकदम होतो. दर्शल व गुरू याजमध्ये जन्मंत शुभ योग असून गोचरीने पुन्हां गुरू हर्शलमध्ये जेव्हा जेव्हा शुभ योग घडत जातो तेव्हा तेव्हा काहीना काही लाभ होत • जातात व पुढे पाऊल पडत जाते. धार्मिक वृत्ति वाढते, सार्वजनिक संस्था उभारण्याच्याकामी अप्रतीम यश येते, नावलौकिक वाढतो, नोकरीत व धंद्यात उत्कर्ष होतो. या दोन ग्रहांतील त्रिकाणेयोग फार महत्वाचा आहे हर्शल च गुरूची युति व प्रतियुति काही राशीत व स्थानांतच शुम फले देते त्या- व्यतिरिक्त अशुभफलेच वाट्यास येतात प्रजापनि व शुक्र याजमध्ये गुरु इतकेच ऐक्य समजाव,. एवढेच की शुक आणि प्रजापति याजमधील अशुभ योगांची फलें पारच तीम असतात, तितकी तीव्रता शुभ फलात नसते शनिमगळाच्या सालोखाल दर्जाची फलें या दोन महामधील अशुभ सबंध उत्पन्न करितात. ससारसौख्याची हानी, चैन व विलासीपणा, छानछोकीपणात कालाचा व पैशाचा व्यय, दार वगैरे मादक पदार्थाची व्यसने व त्यापासून अध पात, नाय्य जुगार-शर्यति आणि तमाशें यांपासून होणारा नाश, व्यभिचारप्रवृति, मत्सर, स्त्रीसमाजाकडून होणारा तिरस्कार व निर्भत्सना, पत्नांचे गर्धवर्तन अशा अमैक दुष्ट फलाची परंपराच लागते. रोगाच्या बाततीत व्यसनातिरेक व व्यभिचारजन्य रोग उत्पन्न होतात. हर्शल शुक्राची युति आणि प्रतियुति अशुभ फलेच जास्त उत्पन्न करते. शुक्र प्रजापतीमधील शुभ योग प्रेम व प्रणयांत अप्रतम यश, गायन-नाव्य आणि चित्रकला अशा ललितकलात नैपुण्य, सृष्टिसौंदर्याचे मार्मिकपरीक्षण, स्वच्छता, सौंदर्य व नीटनेटकेपणाविपर्यो दक्षता, नादलुब्धता, मनाची कोमलता असे धर्म उत्पन्न करीतात. ललितकाभिज्ञ लोक, गट, चित्रकार, कादबरीकार यांस असले योग फारच उपयुक्त आहेत, त्याचप्रमाणे शुभ योग शर्यति-लॉटन्या व स्त्रीया यांपासून सपत्ति पण देऊ शकतो. हे योग मर-तंत्र-साधनाविषयी पण आवड उत्पन्न करवितात. रवि हा आत्मकारक ग्रह आहे रवि प्रजापतीने पाडीत असणे चांगले नाही जन्मभर नास होतो. सस्कृति व शील बिघडणे, पित्यापासून दुःख होणे, 4 ·होल ऊर्फ प्रजापति. पित्याला आपत्ति भोगण्यास लागणे, पितृसुखाची कमतरता, सरकारी नोकरी व अधिकारीवर्ग यापासून त्रास होणे, राजकारणामुळे आपत्ति येणे असे परिणाम रविप्रजापतिमधील अशुभ योग उत्पन्न करितात रविपासून प्रजापति ६८ स्थानी असल्यास आयुष्यातील उत्तई चागला जात नाही. खीच्या दशामातील हर्शल चागला नाही आयष्यात बरीच माति होते, त्यात वाईट फलेच विशेष दृष्टीस पडतात. रवीच्या नवमातील हर्शल भाग्योदय करणारा आहे व प्रजापतीच्या नवमातील रवि राजापासून मानमरातब ३ भाग्योदय करूं शकतो. या दोन प्रहातील शुभ योग हटयोगी लोकास अत्यंत महत्वाचा आहे. विहरीलयुति योध्या प्रसगी शुभ फ्ले देते परंतु दुसऱ्या सुखाचा नाशाह होतो. प्रतियुति चांगली नसून तापदायकच होते, पितृमुखाला ती फार विघातक आहे व राज. संकटाची ती जननी पण होते. दर्शल राह याचे ऐक्य नसते उलट फारच वाईट फले काही प्रसंगी पहावयास मिळतात. अशुभ योग असल्यास सर्पदंशापासून व उपमृत्यूपासून भय असते. साचप्रमाणे पिशाचवाधा, जारण-मारणापासून जासहि होतो. शुभ संबंध असल्यास तामस साधने व पैशाचिक निंद्यकिया करण्याकडे प्रवृत्ति उत्पन्न होते व त्यांत यशहि येते. याशिवाय स्पष्ट अशी फलें अजून विशेष पदाण्यात आलेला नाहीत. राह हा मारक प्रह आहे व प्रजापति पण मारकच ग्रह आहे व या दोन महामधील युति आणि प्रतियुति अलंत वाईट फलें उत्पन्न करणारी आहे. ३१५७९1१० या स्थानातील युति चांगली नाही, लांतल्या ख्यात ती तीव नक्षत्रात जन्मत होणे अत्यंत वाईट आहे.

·प्रकरण ४ थे. प्रजापतीचा राशीपरत्वे विचार. हर्शलचे परिणाम राशीपरत्वे कमी ज्यास्त तीन होतात असें दिसून आले. आहे पणन या प्रकरणांत थोडेबहुत तसे निरीक्षण करण्यात येत आहे. प्रजा. पतीस जलरासि पार अप्रीय आहेत; त्याचप्रमाणे अग्मिराशीसुद्धा त्याला चांगल्य नाहीत; फक्त वायुराशी प्रजापतीला पार प्रिय आहेत व त्यात तो असतान पुष्कळ शुभ फलें उत्पन्न करितो. अमिराशीत तो असल्यास कार्य, दुष्टपणा नेष्टुर्य, जहालपणा, दांडग्या मनोभावना, विकाराची तीव्रता, अस्थैर्य, कलह जाळपोळ, अपघात, मांति अशी फले उत्पन्न होतात, आग्ने आणि वायु यांना मिलाफ झणजे अमि संहाराचे माहेरघरच समजले पाहिजे त्यात प्रजापतीवर हायड्रोजनसारखा स्फोटक वायूच आहे त्याला अग्निराशी मिळणे झणजे दांडगी कांतीच होणे असे समजावयास हरकत नाही. अग्निराशातील कुर नक्षन प्रजापतीला फारच वाईट समजले पाहिजे अनीष्ट फलाची तीव्रताच वाढेल, ज्याच्या लमी हर्शल, मंगळ व शनीने पौडीत आहे किंवा प्रजापति आमिराशीत असून ६१११२ यापैकी एकाद्या स्थानात असून मंगळ शनीने दुपित अस- ल्यास अशा लोकानी वाफ आणि गॅसची यंत्रे व कारखाने यापासून अलिप्त राहणे बरें, अपघात होण्याचे फार संभव असतात. जाळपोळ, दुखापत अशी फले अग्निराशिस्थित प्रजापतीची असतात; व ज्या स्थानात तो असतो त्या स्थानदर्शक अवयवास इजा होते. अग्निराशीतील प्रजापति मंगाने शुमदृष्ट असून स्थानबलि असेल तर सर्जरी, रसायन, युद्धकला, यानिक कारखाने यापासून मनुष्याचा फार उत्कर्ष पण होतो; अशी माणसें श्रापत्या सहाध्यायांस मागे रेटून पुढे येतात. अग्निराशिस्थित प्रजापतीशी ज्या ज्या ग्रहाचा शुभयोग होतो त्या त्या ग्रहाच्या अंमलाखालची विद्या तो सदैव जागृत ठेवतो,व त्या त्या विधेचा व्यासंग करावयास लावण्यास त्याला स्थानवलाची जरूरी असते. मेषस्य प्रजापति मस्तकावर फार परीणाम करील, शुभस्थितीत असेल तर बुद्धि फार कुशाग्र होते व ज्या त्या कामात दाडगा उत्साह व तडफ दिसून येते झच प्रजापति तृतीयेशाने पाडीत असेल किंवा तृतीयेश या प्रापतीने ३ 1 ·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. पीडीत असेल तर उतावीळपणाने फार नुकसान होते, मजाततूवर पार परीणाम होतो, चुद्धिचा दुरुपयोगहि होतो, हाच प्रजापति मंगपने दुषित असून ३।६८. १२ यापैकी एकाद्या स्थानी असल्यास अपघात सूचवीतो व हे अपघात मंग- ळाच्या धर्माप्रमाण अमि व आघात या स्वरूपाचे असतात, मेष ही राशी जहाल आहे खरी परतु या राशीचा धर्म हट्टीपणा व मानीपणा असा आहे व ही राशी प्रजापाला चागली नाही. उतावीळणा, हुडपणा, दंभ व दुराभिमान, पोकळ डोल आणि पोरकटपणा असे सहज परिणाम मेपस्थ प्रजापतीचे आहेत. मेषेपेक्षा सिंहस्थ प्रजापतीची फ्लें फारच तीन असतात. शुभस्थि- तीतील प्रजापतीची फ्ले आयुष्याच्या प्रगतीला फार पोषक आहेत. अशी माणसे कर्तवगार निघतात. औदार्य-धाडसीपणा-स्वातन्यप्रीयना-दृढ निश्चय-आत्मविश्वास दाडगे कार्यप्रवर्तक सामर्थ्य अशी सिंहस्य प्रजापतांचे शुभ धर्म आहेत. मेत गविष्टपणा व अविचार दृष्टोत्पत्तीस येईल तर सिंहस्थ प्रजापतीत आत्मविश्वास, विचार गाभीर्य व प्रत्यक्ष कार्य करन दाखविण्याजी हातोटी दिसून येते. सिंहस्थ* अशुभ मबधित प्रजापति जठरासंबधीचे रोग उत्पन्न करवितो पितृसुख देत नाही सिंहेवा प्रदापनि तृतीय स्थान असणे पार चांगले पथशावेळा तो तृतीयेशाने शुभ संबंधित असणे फारच उत्तम समजावें, कर्तृत्व, पुढारीपणा, पराक्रम याला तो फार पोपक आहे चतुर्थीतीर सिंहेचा प्रजापति दुखालाच फार गरणीभूत होतो, व अशावेळी तो चंद-रवि- चतुर्थेश यापैकी एकाने अशुभ सबधित असेल तर जन्मभर दु खाचों मागे पद- रात टाकीत असतो. सिंह राशी फार जहाल आणि राशियातील फार बलवान राशि आहे, या राशीतील प्रजापति फार जहाल असतो व तो दशमव्यया. पासून अशुभ स्यानी किंवा दशमेश अथवा रवीने अशुभ दृष्ट असणे चागले नाही, राजकारण व राजसंक्टापासून फार त्रास होतो व मंगळ-शनीचा अशुभ योग या दु खाचा कळस केल्याशिवाय राहणार नाही. धनराशिस्थित प्रजापति मेषेप्रमाणे तडपी व जहाल असतो. मर्दानी खेळाची आवड व त्यात नैपुण्य, उत्तम शारिरीक संपत्ति मिळविण्याची लालसा, ध्यायाम करण्याची हौस, दवडण्याचा नाद अशी घन्स्थ प्रजापताचो गुभ फलें +शुभ स्थिति याचा अर्थ ग्रह स्थानवालि किंवा लग्न चद्र-रवि याच्याशी शुभ दृष्टि करणे असा परावा.

·हर्शल ऊर्फ प्रजापति आहेत. या राशीतील प्रजापति अशुभ दृष्ट (विशेषतः शनि मंगळाने) असता वाहनापासून अपपात होतात, पायाला व गुडध्यास इजा होते, रक्त अशुद्ध राहणे, पाय धनुर्वाताने धरले जाण, साधे दुखणे असे अशुभ परिणाम उसन होतात, य अशा स्थितीत तो ३१८ स्थानांत असल्यास काही तरी स्पष्ट आणि तीन फलें उत्पन्न झाल्याशिवाय राहत नाहीत. वरील राशीस्थित तृतीयांतील प्रजापति रक्तदोप आणि उष्णता यामुळे मजातंतूचे विकार उसन्न करितो. लग्नस्थ धनराशीतील प्रजापति शरीरयटि उंच व कांटक देतो, अवयव लावट भसतात आणि वाहनापेक्षा चालून मजल मारणे फार प्रिय वाटते. जलराशीतील प्रजापति पण अशुभ फलें ज्यास्त उत्पन्न करीता व अमिराशीच्या सालोखाल अशी तीन फलें असतात. पााण आणि वायू यांच्या संयोगाने वादळ, तुफान व सळपळ उत्पन्न होते तद्वतच जलराशिस्थित प्रजा. पतींची फलें पहाण्याकडे लक्ष्य ठेवणे बरें. स्थित्यंतरें व वारंवार होत असलेल्या घडामोडी जलराशीतील प्रजापति करीत असतो. जलराशा पैवी कर्क राशि प्रजापतीला सगळयात ज्यास्त वाईट आहे. बाल्यावस्थेतील दिवस त्रासदायक जाण, मातृसुखाची कमतरता, मातेच्या प्रकृतीविषयी काळजी, मनाची चंचलप्रति व क्षणिक बदलणारे विकार, चिड- खोरपणा व तक्रारी स्वभाव, हृदय व फुफ्फुसांचे विकार ( हार्ट डीशीझ ) अशी अशुभ फले पहावयास मिळतात व फलांची ज्यास्त स्पष्टता चंद्राशी हाच प्रजापति अशुभ संबंधित असल्यास आढळून येईल ही राशि अत्यंत चंचल व संगति संस्कार प्रिय आहे, व या राशीतील प्रजापति रवि चंद्र अथवा लग्नेश यांच्याशी अशुभ योग करीत असल्यास त्या माणसावर आजूबाजूच्या परिस्थि- तीचा फारच परिणाम घडतो. मनाला चिंता विनाकारण लागते व भन फार दुर्बल बनते. शेतकरी व वागाईत वर्गास चंद्र-रवि दिया शुझाने विघडलेला कर्कस्थ प्रजापति फार नुकसान करणारा आहे. वृश्चिक राशि संसर्गजन्य रोगाची जननी असून तीचा अमल गुहंद्रियावर आहे. ही राशि अत्यंत गूढ व खुनशी आहे. लग्नात वृश्चिकचा प्रजापति असून बलवान बुधाशा त्याचा संबंध असेल किंवा बुध प्रजापति याची युति लग्मी असेल तर मनुष्याला खुजेपणा प्राप्त होणे शक्य आहे. शृश्चिकेचा प्रजापति रविचंद्र व शनीने अशुभ संबंधित असल्यास :चौर्यकापच, स्वभावाची गूढता, अंतर्यामी सूडाच्या कल्पना अशी फलें उत्पन्न होतात, या राशीतील स्थानबलि प शुभहट ·दर्शल ऊर्फ प्रजापति पीडीत असेल तर उतावीळपणाने फार नुक्सान होते, मजाततूवर फार परीणाम होतो, बुद्धिचा दुरुपयोगहि होतो, हाच प्रजापति मंगळाने दुपित असून श६८1. १२ यापैकी एकाद्या स्थानी असल्यास अपघात सूचवीतो, व हे अपघात मंग- ळाच्या धर्माप्रमाणे अग्नि व आघात या स्वरूपाचे असतात, मेष ही राशी जहाल आहे खरी परतु या राशीचा धर्म हट्टीपणा व मानीपणा असा आहे व ही राशी प्रजापाला चागली नाही. उतावीळणा, हुडपणा, दंभ व दुराभिमान, पोकळ होल आणि पोरकटपणा असे सहज परिणाम मेषस्थ प्रजापतीचे आहेत. मेपेक्षा सिंहस्थ प्रजापतीची फळं फारच तीव्र असतात. शुभस्थि- तीतील प्रजापतीची फ्ले आयुष्याच्या प्रगतीला फार पोषक आहेत. अशी माणसें कर्तबगार निघतात. औदार्य-धाडसीपणा-स्वातन्यप्रीयता-दृढ निचय-आत्मविश्वास दाडगे यार्यप्रवर्तक सामर्थ्य अशी सिंहस्थ प्रजापतारे शुभ धर्म अहेत. मेत गविष्टपणा व अविचार दृष्टोत्पत्तीस येईल तर सिंहस्थ प्रजापत त आत्मविश्वास, विचार गाभीयं च प्रत्यक्ष कार्य करून दाखविण्याजी हातोटी दिसून येते. सिंहस्थ* अशुभ मवधित प्रनापति जठरासबवाचे रोग उत्पन्न करवितो . पितृसुख देत नाही सिंहेचा प्रदापनि मृतीय स्थानी असणे पार चागले व अशावेळी तो तृतायैशाने शुभ सबंधित असण फारच उत्तम समजाव, कर्तृत्व, पुढारीपणा, पराक्रम याल तो फार पोपक आहे चतुर्यातील सिंहेचा प्रजापति दु साराच फार धारणीभूत होतो, व अशावेळी तो चद-रवि- चतुर्थेश यापैकी एकाने अशुभ सबधित असेल तर जन्मभर हु खाची मापे पद. रात टाकीत असतो सिंह राशी फार जहाल आणि राशिचकातील फार बलवान राशि आहे, या राशीतील प्रजापति फार जहाल असतो व तो दशमन्यया. पासून अशुभ स्थाना किंवा दशमेश अथवा रपीने अशुभ दृष्ट असणे चांगले नाही, राजकारण व राजसकापासून फार त्रास होतो व मगळ-शनीचा अशुभ योग या दुसाचा कळस केल्याशिवाय राहणार नाही. धनराशिस्थित प्रजापति मेपेप्रमाणे तडपी व जहाल असतो. मर्दानी खेळाची आवड व त्यात नैपुण्य, उत्तम शारिरीक सपत्ति मिळविण्याची लालसा, व्यायाम करण्याची होस, दवडण्याचा नाद अशी घन्स्य प्रापताची शुभ * शुभ स्थिति याचा अर्थ प्रह स्थानवलि किंवा लम चद्-रवि यान्याशी शुभ दृष्टि करणे असा धरावा, ·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. २० प्रजापति सर्जरी व रसायन या शास्त्रात अप्रतीम प्रावीण्य देतो. या राशीतील अशुभदृष्ट प्रजापति मृनाशय, गुहाद्रियें या संबंधीचे रोग उत्पन्न करवीतो व तो ६११८ या स्थानी जर असेल तर अतिसार, संग्रहणी, कॉलरा, मूळव्याध वगैरे रोग उत्पन करील. मीनस्थ प्रजापति अशुभ संबंधित असेल तर जलापासून अपघात होतात. हा राशी जरा अनुकरणप्रिय आहे व या राशीतील प्रजापति अनुकरणात फारघ नेपुण्य देणारा आहे. मीनस्य दुसऱ्या ग्रहाने पीडीत प्रजापति आळस व अस्थैर्य देतो, पायास ईजा होणे, एक तंत्रीपणाने वागणे असे परीणाम टीस पडतात या राशीतील प्रजापति शुम फलांपेक्षा अशुभ फ्ले ज्यास्त उत्पप फरणारा आहे तो जर स्थानबील असून गुरु शुक्र-चंद्र-रवी यानी गुभ दष्ट असेल तर मन फार कोमल राहते, व कोमल वृत्तीचा चागला परिपोष होतो, भक्तिरसाय हा योग उत्तम आहे. नाद्लुब्धता व एकच रहर आणि तंद्री असे शुभ परिणामहि दृष्टीस पडतील. मूक्या जनावराबद्दल फार आवड उत्पन्न होते दर्ष :यलाच्या बाबतीत हा राशी निरुपयोगी आहे व तेथे प्रजापति जर पीडीत असेल तर अनुकरण, शीघ्र संस्कार, आलस्य, विकारवशता अशी फलें आढळून येतील या राशीतील मगळ प्रजापतियुत्ति अथवा प्रतियुति विद्युच्छात्तिपासून ईजा करविते. मीनस्थ शुमान सबधित प्रजापति अद्भुत क्यानकें रचणे अथवा ती प्रिय असणे, अद्भुतकार्याकडे प्रवृत्ति होणे व त्यात विपरीत अनुभव देणे अशी पले निर्माण कर पाक्तो त्याचप्रमाणे प्रजापति-शुस्योगामध्ये नेपच्यूनची भर पडल्यास गुगी येणारी मयप्राशनवगैरे न्यसने पण लागतात मानस्थ प्रजापति शनिग्रहाने अथवा मगळाने अशुभ दृष्ट असता पायात काहीतरी व्यंग, पायास ईजा, चलाण्याची पद्धत र हेवाईक व हास्यास्पद असे पण प्रकार नजरेस येतात पया फलाची स्परता व्यवस्थानी हफूटन पहावयास मिळेल. भूमाराशि दर्शलास अप्रिय नाहीत लानप्रमाणे सा विशेष प्रियहि नाहीत. या राशीतील प्रजापति एकटा असल्यास उदासीनच असतो व फोहि स्वतन्त्र पती असतात. भूमीप होणे, जमीनविर सोसाट्याचा वारा सुटला असता धुळीची वर्तुले वरपर्यंत जाणे वगैर गोटीशी प्रजापतीचा संबंध थोडा बहुत असतो. खनीज द्रव्यांपैकी चायूतत्वाची द्रव्ये प्रजापतीच्या अमराखालचा धस्न चालावयास हरकत नाही आणि या द्रव्यात केरोसीन-पेट्रोलियम व ईमेलीत स्यांस Afineral water म्हणतात ती भसतात. दगडी कोळसा, तेजाब ·२१ हर्शल ऊ प्रजापति. यांच्या प्रजापतीचा काही तरी संबंध असावा असे लेखकांस वाटते. व्यक्तिवि- पयक जन्मकुंडलीत पृथ्वी तत्वाच्या राशीत प्रजापति असून तो गुरु-शुक्र अथवा द्वितीयेश याने शुभ संबंधित असल्यास आकस्मिक द्रव्यलाभ होणे शक्य आहे. हाच प्रजापति चंद्रशुक्राने व चतुर्थेशाने शुभ दृष्ट असतां शेतकरी व बागाईत- वाले यांस तो फायदेशीर होईल, यांतल्या त्यांत * वृषभेचा प्रजापति जरूर विचारांत घ्यावा. कन्या राशि हस्तकौशल्य व नकसवैगरेकामाकरिता प्रसिद्ध आहे व या राशीतील बुध शुक्र-शुभ संबंधित प्रजापति अशा कालामध्ये फारच उस्कर्प करणारा आहे. वीणकाम, कलावतू वगैरे हस्तकलाकुसरीची कामें या सदरात येतात. पृथ्वीराशी पैकी मकरराशी प्रजापतीला मुळीच महत्वाची नाही व मकरेंतील प्रजापति असून नसून सारखाच असतो; उलट पीडीत अस ल्यास फार त्रास होतो. अंधश्रद्धा, कर्मठपणा, एककल्ली स्वभाव अशी कलें उत्पन्न होतात. सर्व राशीमध्ये प्रजापतीला यौद्धिक राशि फार प्रिय आहेत व स्थाच वायुतावाच्या पण असल्यामुळे त्या राशीत हर्शल फारच वलयान असलेला दिसून येतो; आणि कित्येक वेळा फारच दाडगी शुभ फले पण दृष्टोत्पत्तीप्स येतात. कुंभरागी तर प्रजापतीचे स्वगृहच समनण्यात येते व तितका बलवान् तो या राशीत असतो. वायु तत्वाच्या राशि बौद्धिक सामर्थ्याच्या आहेत आणि प्रजापतीचा संबंधहि तर्कशक्तीशी फार आहे. कल्पना, तर्क आणि अनुमान हे गुण विशेषत. हर्शलच्या अंगी आहेत व तो बौद्धिकराशीत असल्यास या गुणाच परिपोष झालेला दृष्टीस पडतो. मिथुन राशि विशेषतः पाठातर व स्मरणशक्तिची द्योतक आहे व या राशीतील प्रजापति पाठातर शक्ति दाडगी देऊ शकतो, व तोच युधाने अथवा गुरून शुभ हर क्विा युत असल्यास आणि तृतीय स्थानात योग धडून आल्यास असामान्य स्मरण शक्ति दील्याशिवाय राहणार नाही. मिथुनेचा अंमल श्वास नलिकेवर आहे घ या राशीतील बलवान हर्शल प्राणायाम करणा-या योगी लोकांस फारच उपयुचा आहे. हाच प्रजापति पाठातरे फार करवितो व ग्रंथच्या- पंथदि मुखोद्गत होऊ शकतात, त्याचप्रमाणे पाठांतर करण्यास फार कालहि * वृषभ राशि प्रजापतीची उच्चीची राशि मानण्याचा प्रघात काही ठिकाणी आहे परंतु त्याविषयी लेखकाचे निश्चित मत नाही कारण प्रजापतीचे उच्चरव कोणत्या राशीत असू शकेल हे अनुभवाच्या कसोटीनेच सिद्ध होणे बरें. ।

·हर्शल उर्फ प्रजापति. ૨૨ लागत नाही. मिथुनस्य प्रजापति शनि-मंगळ-बुध अथवा चंद्राने भनुम संबंधित असल्यास दमा-श्वास किंवा कफप्रधान रोगाची वाढहि तो केल्याशिवाय राहणार नाही, त्याचप्रमाणे बुद्धि कुशाप्र असताना तीचा दुरुपयोग होणे, मेंदूवर विचा- राचे फार दडपण पडल्यामुळे भ्रमिष्टपणा उत्पन्न होणे असेंहि परिणाम दिसून येतात. या राशीताल प्रजापति शुभ फलें ज्यात देतो. तूल राशि मनाचा समतोलपणा ठेवून चिकित्सा करणारी दोन्ही बाजूकडे लक्ष ठेवून निरीक्षण करणारी आहे, मात्र मनाच्या बाबतीत थोडीशी चचलता पण ही राशि ठेवते. कोणतेही अनुमान व मत समतोलपणाने प्रगट करण्यान तूलेया प्रजापती मोठा पटाईत असतो, व हा गुण निबंधकार रेखक न्यायाधीश आणि उच्च अधिकारी वर्गाला फार अत्यावश्यक आहे, भारमालाच चमत्कारिक भासणारी अनुमानें विलक्षण रित्या खरा ठरविण्यात हा प्रजापति महत्वचा आहे अशा माणसाची मैत्री व्ययहारात फारच उपयुक्त व हितवह होते. तूलराशी शास्त्रीय आहे तरी तीया कल विद्येपेक्षा ललितकलांकडे विशेष आहे तुलस्थ हर्शल अशुभ सवधित असेल तर मूत्राशय, मेह रोग उत्पन्न होतात, वर्तन शुद्ध राहत नाही व चंद्र-शुक्राचा अशुभ योग व्यभिचार प्रवृत्ति उत्पन्न करणारा आहे, त्याचप्रमाणे तुलस्थ रवि आणि प्रजापतीची यति पंच-सप्तमात झाल्यास व्यभिचारी वर्तन हटकून घडण्याचा समव असतो. कुभस्थ प्रजापति अत्यंत अवघड, गूढ अशा विषयांत बुद्धि चागली चाल- वितो.वेदातासारखे गहन विषय पार प्रिय होतात. गणितासारख्या कठीण विषया. तहि विलक्षण नैपुण्य मिळते कानानापिन्य, गूढ व स्थिरविचार, सोल निरीक्षण असे परीणामहि दृष्टीस पडतात, आणि अशी माणसे बौद्धिक समात सर्वाच्या पुढे आल्याशिवाय राहत नाही. कुभस्थ प्रजापतीला शनाच्या शुभ योगाची जोर मिळाल्यास गूढ विद्यत लोत्तर येश मिदन, राशिचक्रात ही एकच राशि अशा आहे का प्रनापतिावेपया शुभ फल्च विशेषत देत व तमाम वर्गाच्या लोकार कुंभस्थ प्रजापति पुढे आणणारा आहे मात्र त्याला स्थानबल व प्रहाच्या शुभ योगाची अवशक्यता पाहीजे. वकील बीस्टरवर्गास या प्रजापतीला शनाची जोड पाहीजे, लेखक व वक्त यास बुधाचा योगही पाहीजे, गणिति-रसायन वैद्य डाकर यांस मगळाच्या शुभ योगाची जरुर आहे व याप्रमाणे कुभस्थ प्रजापतीशी त्या त्या प्रहांचे शुभ योग झाले तर त्या त्या वर्गाला फार उपयुक्त आहेत ·२३ मकरण ५. स्थानपरत्वे प्रजापतीचे निरीक्षण. लनस्य प्रजापति बराच महत्वाचा असतो, व तो जर या राशीत असेल तर या मनुम्याची बुद्धि फार तीन असते व अशा वेळी रविचंद्र अथवा बुध या ग्रहानी तो शुभ इष्ट असलेला दिसून आल्यास दाडगी कल्पना- शक्ति दिसून येईल. लग्नस्य प्रजापति शनिमंगळाने अशुभ दृष्ट असू नये, दुखापत व संकरे फार येतात मस्तकाला फार त्रास होतो. नुसत्या प्रजापतीची माणमें पार हही, आपलेच खरें करणारी, लहरी आणि स्वतनप्रिय असतात. हा प्रजापति शुभ स्थितीत असलेला यरा, नाहा तर जन्मभर सकटाची परंपरा लागते हा हर्शल प्राय मजबूत शरीरयष्टि देतो व स्नायू फार वळक्ट देतो. लास्थ प्रजापति असलेल्या लोकाचे आयुष्य विशेप घडामोडीचे जाते. याची अशुम फलें म्हटली म्हणजे रीतरीवाज नसणे, क्षणोक्षणी आचारविचारात बदल राहणे, आत्मप्रौढता, विशिष्टपणा, निर्लजपणा अशी आहेत. अस्थिर राशीतील रतस्थ प्रजापति असलेल्या माणसावर विशेष भरवंसा राखणे चागले नाही. त्यातल्या त्यात वृश्चिकेचा लग्नस्थ प्रजापति संगनाला फारश घातुक समजावा. द्वितीयस्थ प्रजापति पैशान्या देवघवीत व उत्पन्नाच्या बाबतीत बरीच स्थित्यतरें फरीतो व युटुव (पराणे आणी आप्तस्वकीय) यापासून सुख मिळणे कठीण जाते व तो द्वितायेशाने जर बिघडला असेल तर वरील फलें स्पष्टच दिसून येतात त्याचप्रमाण द्वितीयस्थानदर्शक वावीत न्यूनता असते द्वितीयस्थ प्रजापति अग्निराशीत असून द्वितीयेशानें अशुभद्दष्ट असल्यास उष्णता व दुखापत यापासून नेवास पडिा होते, तोच जलराशीत असेल तर डोळ्यातून नेहमी पाणी गळणे, प्रकाशाकडे पाहता न येणे, तोंडातून लाळ वाहणे, जीभ जड होऊन वाणीत दोष उत्पन्न होणे, राताध प्राप्त होणे अशी फलें दृष्टोत्सत्तीस येतात, व ताव मंगळाने पीडीत असल्यास ऑपरेशन नेत्रास करण्याचा सुद्धा प्रसग येणे शक्य आहे. द्वितीयस्य बलवान राशीतील प्रजापति सप्तमेशाने शुभ संबंधित असल्यास विवाहानतर श्वशुरगृहांकडून चांगली धन- प्राप्ती होते; विवाहानतर उत्कर्षहि होतो; परंतु तोच प्रजापति सप्तम नवम दशम ·दर्शल कर्फ प्रजापति. २४ माणि लाभेश यांनी अशुभ संबंधांत असेल तर प्राप्ती व धनसंचय या बाबतीत फार अपयश येते व युडत्याचा पाय सोलात अशी परिस्थिति सुद्धा उत्पन्न होते. भामि राशीतील द्वितायस्प मंगळप्रजापतियोग नेत्रास अपाय केल्याशिवाय राहणार नाही. हाच प्रजापति मिथुनैव असून बुधानेंयुक्त अथवा शुभ स्ट असेल तर वक्तृत्वकलेंत अप्रवीम यश येईल. द्वितीयस्थ रविप्रजापतियुति वडीलोपार्जितसंपत्तीत फार घोटाळ माजवितें. द्वितीयस्थ प्रजापति द्वितीयेस, रवि, चंद्र, गुरू, भाग्य लाभेश यांनी अशुभ संबंधित असन्यास अठरा विश्व दारिय, कर्जबाजारीपणा, पैशाची नेहमी टंचाई, उघळेपणा अशी फळे मिळू रागतात, व अशा लोकानी पैशाचा व्यवहार करिताना फारच दक्षता बाळगणे अत्यावश्यक आहे. तृतीयस्थ प्रजाजती अग्निराशीत असुन मंगळाने पीडति असले तर रेलवे, प्रयासपासून आघात होतात. हा हर्शल चंद्राने विघडला गेला असेल वर बुद्धांचा दुरुपयोग होतो, वाईट त हेच्या कार्यात बुद्धि खर्च होते, मेंदुलाहि त्रास होतो, मनाची शाति राहत नाही. हाच प्रजापति बौद्धिक रात भसून वुध-गुरुने शुभ रष्ट अथवा युत असल्यास वाहमयसेवा, ग्रंथलेखन व्यवसाय आणि वाचन यात प्रगति करवीतो. तृतीयस्थ चरराशीतील प्रजापती प्रवास करांवतो व चंद्राच्या योगाची जोड मिळाल्यास एक ठिकाणी दोर्घकाल पाउल राहत नाही. तृतीयस्य पीडीतप्रजापति भ्रातृकलह, भ्रातृभगिनिसुखाची कमतरता, शेजाऱ्यापाजाऱ्यापासुन त्रास, कान व मेंदूला इजा, प्रवासापासुन नुकसान अशी फलें उप्तन करणारा आहे. या स्थानाचा संबंध बुद्धि व मेंदुकडे असून त्यातलि प्रजापति व इतर प्रहाची परिस्थिति मनुष्याच्या बुद्धिचा परिपाक फरणारी आहे. चतुर्धस्यान प्रजापतीला चागले नाही, वाइंट फलेच ज्यास्त अनुभगर्स येतात. जल व अमिराशीतील चतुर्थस्थप्रजापति मातेरा कष्टप्रद असतो, स्वताला हृद्रोग चिंता लगते, माता व पिता याचे स्वभाव जुळत नाहीत “व दशमस्यनाला पीडा होते. चतुर्थातील कुंभचा हर्षल असणाऱ्याची माता पार बुद्धिवान असू शकेल, हेच फल मियून तूलेवा प्रजापति पण देईल. अमिरारोदील प्रजापति मंगडाने अशुभ दृष्ट असल्यास किंवा चंद्राशी त्याचा अशुम योग असल्यास मातेची प्रकृति चागली नसते एकादा कायमचा रोग दौसा असतोत्यात प्रदर-हिस्टरीया किंवा फिटस् वगैरे रोग प्रामुख्याने येतात. चतुर्षातील जल व पृथ्वीतत्वाच्या राशीतील हर्शल चंद्र-शुमाने शुभदृष्ट असल्यास जमिनदार- , ·हर्शल प्रजापति. । शेतकरी याय फायदेशीर होतो त्याच प्रमाणे भूमीराशीतील प्रजापति मा. ळाने शुभ दृष्ट असन्यास सनिन गरखाादारास किफायतशीर असतो या स्थानातील पांडात प्रजापति उतार वयात पार नाम देतो पचमस्थ वौद्धिक राशीतील प्रजापति बुद्धि, विद्या सपादनास फार मह वाचा आहे तो सतति पण बुद्धिवान् देतो परंतु पंचमेशानेंहि तो शुभ सबधित असला पाहीजे हा प्रजापति गूदशास्त्रे व विद्या देणारा असून मन तर विद्यासुद्धा देऊ शकतो, परतु मगळ-शनि-राहूने पीडात असल्यास या विद्या उलट अगावर येतात पैशाचिसिद्धविद्या पूर्ण साध्य करावयास पचमस्थ प्रजापतीस शनि-राहू अथवा शुभाची पण मदत लागत परमातील हर्शल परील पापग्रहानी दूषित असल्यास विद्ये या दुरुपयोग निंय कमांत करा. यासहि तो चुकणार नाही, त्याच प्रमाणे सततीसुखाचे विचित्र अनुभव पण ता देईल पाश्चिमात्य ज्योतिषो पचमावरून सोडत-लॉटरी-शर्यति पासून मिळणारा धनलाभ, मनोरज। कला व व्य भचारप्रति-नाट्यप्राविण्य यांचा विचार पचमावर करू पहातात तसे असल्यास पचमस्थ अनुराधा- रोहणा चिन नक्षत्रातील प्रजापति व्यभिचार प्रवृत्ति निर्माण करू शकेल किंवा नाही याचा विचारहि अनुभवाती करण्याची सूचना आह नुमता पचमस्थ प्रजापति असे परीणाम उत्पन्न करू शकणार नाहा असें लखकाचे मत आहे मगळ-शुक्र व शनि मंच्याशी सबंध असावा लागतो तर वरील काही अनुभव दृष्टोत्पत्तीस यताल या स्थानातील प्रज पति सतातसुखाला विधातच असतो व तो मगळाच्या राशीत असण फारच वाईट आहे एक्टा षष्टस्य प्रजापति रोगाच्या बाबतीत विचित्र अनुभव देऊ शकणार नाही रागाच्या वावतात रावचद्राची स्थिति, मगळ-शनि यांचा सबध ज्या प्रमाण विचारात घेण अवश्य आह त्याच प्रमाण षष्टेश, पष्टस्थ प्रजापताची शाशे याचा विचार करण अत्यावश्यक आह षटस्थ प्रजापति राव-चद्र आणि' शनि यांनी अशुभसयाधत असल्यास एकादा कायमचा रोग पाठामाग लागता, किंवा प्रकृताला स्वास्थ मिळत नाही पटस्थ प्रपापति विशेशत जठर व पचनेंद्रिय यावर अमल करणारा आहे व तो जर जलराशीत चद्राने पाडात असेल तर खाण्यापिण्याविषयों फारच काळजी घेतली पाहीन कारण अपचनादिविकारापासून हटकून त्रास होतो मेद, उदर- रोग व अतिसार किंवा हगवण अशी फले पहावयास मिळतील व अशा ·हाल ऊर्फ प्रजापति. माणमाना हलका आहार ठेवणे बरें. पटस्थ अग्निरासीतील प्रजापति चांगमा नाही., तो मंगळाने पीडीत अमल्यास अपपातहि होतात. दुखापति होतात. शत्रूच्या बाबतीत पष्टस्थ प्रजापति फार विचित्र अनुभव देतो मान शत्रूचेंच बरेच नुकसान करण्याकडे त्याची प्रवृत्ति असते. पटस्थ प्रजापति असलेल्या माणसांना गुप्त शत्रूही पार होतात व ते कित्येक वेळा न करता नुक्सान करण्याच्याही खटपठीत असतात. अशा म णसानी फार दक्षता व दुर्दशीपणा ठेवून बाळगणे अगदी जरुर असते. पष्टस्य बलवान् गृह दामावर फार अमल क्रोतात कारण दशमाचे तिकोण स्थान हैं आहे. आर्यज्योतिषात परस्पग्रह निरुपयोगी समजण्याची चाल आहे याचे कारण हे स्थान रोग-आजार व अपयशाचे आहे. परंतु शत्रूच्या बाबतीत आणि दशमाच्या बाबतीत हे स्थान महत्वाचे आहे. या स्थानातील बलवान् ग्रह नोकरी-धंदा यासंबंधि पुष्कळ स्पष्ट पते देताना आढळतात. डॉक्टर लके व सर्जरी या वाला पटस्थ मंगळ पारच मदत करोतों अमें आढळून येते व याच दार्शने पष्टत्य प्रजापतीचा विचार करणे जरूर आहे. उदाहरणार्थ दशमात मेपेत उरचीचा रवि असून पटांत भनूसारख्या जहाल राशीत प्रजापति रविशी निकोण फरीत असेल तर तो प्रजापती रवीला य दशमस्थानच्या फ्लास अत्यंत पोषक व प्रोत्साहनशरकच होईल. पष्टस्थ मंगळ असलेल्या मारमाच्या स्वभाव'त फरब तडा दिसून येते " एक धाव व दोन तुकडे" अशाच तत्वाचा ते स्वीकार करतात व याला प्रजापतिची जोड मिगल्यास ज्य म्त तीन कळे मिळतात पटस्थ प्रजापति बुधाने पाडीत असल्यास मजातंतुर्य रोग उत्पा करील व मानसिकधनामुळे नासहि होतो. पष्टस्य बलवान् प्रजापति रानुचे सर्दव नुक्सान करणारा आहे सप्तमस्थ प्रजापति चागला नाही हा प्रजापति अनेक दुष्परिणाम उत्तम करणारा माहे व तो बलवान असला तर उत्तम नाई। तर अति नास देण रा होतो; प्रतिस्पथी, कोर्टाचे दावे, समार वैवाहिक मुस यासधि अनेक घोटाळे उR होतात. प्रजापति स्वभावतः विवाहमुला फार प्रतियूलय असतो वो रवि (वियांच्या पावतीत )-शुक्र ( पुरुषांच्या कारतात विशेष )शुक्र , चंद्र किंवा सप्तौपाने बिघडला गेल्याम अयश अशुभसबंधित अमल्यारा वैवाहिक सुखाचे का अनुभव दयानिवाय राहत नाही, त्यातल्यात्यात तो अमिराशीत असल्यास फलाची तीव्रता फारच मिळणार आह. अकस्मिकराला विवाह जमदिने, तो एकदम पिसकावणे, पन्नीस एकादा कायमचा रोग जदणे, पानी भोहन स्वतंत्र राहणे तीचा विभाष तन्देवाईक असणे अशाप्रकारचे हे कटु ·हर्शल ऊर्फ प्रजापति अनुभव असतात दाव्याच्या वित्तीत जोगचे प्रतिस्पर्धा भेटन नुकसानहि फार कारतात, त्याचप्रमाणे लनावर याच प्रजापताची दृष्टि असल्यामुळे स्वतान्या शरीरावर व स्वभावावर है हा प्रजापति परिणाम केल्याशिवाय राहत नाही आग्न राशीतील सप्तमस्थमगळग्न पाडीत प्रजापति पलीची प्रकृति -पणतमुळे विघडवितो तशात चद्राचा किंवा अष्टमेशाचा अशुभसवा असल्यास तोला उष्णतेमुळे रज नावाचे विकारहि होतात पुरुषाच्या बाबतीतहि गूनाशयाचे रोग नपान होतात. हाच प्रजापति शुक्र शनि राहू यांना अशुगरायषित असेल, किंवा सो अनुराधा और नक्षत्रात असून रातमेशाने अशुभदृष्ट असून गुरुचा शुभ परिणाम होत नसेल तर पनाचे वर्तन गद्यमाकड हाते किंवा खताचीहि प्रवृत्ति तशी होते सप्तमस्थ चरराशाताल प्रजापात फर फिरावयास लवतो हाच प्रजापति शनिशी शुभमबधित अस-पास कोर्ट अप्रतिम यश मिळतें । समयसूचकता गुणहि दिसून येते. सप्तमात रावे प्रजापनीचो युति, शुक्र लागलीच पुढ व शनि मागे असा परिस्थितीत व्यभिचार प्रवृत्ति, लेखकाच्या नजरस आली आहे. अटमस्थ अशुभदृष्ट प्रजापति मरणाची अनियमित व चमत्कारिक- स्थिती दर्शविणारा आइ ज्या ग्रहाने अटमस्थ प्रजापति अशुभ दृष्ट असल द्योतक पल मृत्यावस्थेत दृष्टोत्तीस येतात वश्चिया अटमरथ प्रजापति अस्थत वाईट समजावा कारण मृत्यू फरच वाई. आ ण शोचनीय प्रशारे होण्याचा सभव असतो तीक्ष्ण राशातार अरस्य प्रजापति मगळानें अशुभ सबधित, प्रतियुतीत अथवा युतीत अमेल तर अपघाताने मरण येते किंवा अत्म पात करून घेण्याडेहि प्रति ता वळवण्य स करणाभूत हाता हैं मृत्यूस्थान असल्यामुळे आर्यज्योतिपांत फार वाईट गणले गले आहे परतु अष्टमाती, बलवान् प्रह वारसाई व गुप्तधनाच्या वारतात महत्वान असतात. अष्टमस्थ पृथ्वीराशीतील प्रजापति अटमेश, गुरू भयवा शुभाने शुभसबधित असल्यास भूमीगत द्रव्याचाहि राम होऊ शकतो, त्याचप्रमाणे मृत्युपत्र अथवा परसाई. हकाने अकस्मात मिळणारा लामहि अष्टमस्थ अथवा अमाच्या निकोण राशी- तील रलवान दसल देऊ शकतो अष्टमांरील अत्यत बिघडलला व पापप्रहांना होत असलेंग प्रजापति अस्त बाइट असून वाईट प्रा मरण देणारा आहे. नवमस्थानातील बौद्धिक राशीतील प्रजापति उमनीच्या बाबतीत भरपत महत्वाचा आहे. युधि (नृतीय )म्यान च्या समोरों में स्थान असून शिवाय लम पचमाच्या त्रिकोणांतील स्थान पण हेच आहे या स्थानांतील प्रहार ·हर्शल ऊर्फ प्रजापति. परिणाम १३३३५७.१५ इतक्या महत्वाच्या स्थानावर कमीअधिक प्रमाणान करीत अमतात.तृतीयावस्न मनुष्याच्या बुद्धिची कल्पना कारता येईल तर नवम वम्न ला बुद्धिचा प्रयक्ष विकाम किनो झाग हैं कळेल व त्यावरून मनुष्यार संगचो आणि आरम्याची सस्थति समजून येण्यासारखी आहे. नवमस्थ हया गृह विद्या व भाचे यात प्रत्यक्ष्य मेहनत करावयास लावील नवमस्य माहीत अशुभ संबधितप्रजापति ताममत्ति, बुद्धीचा निंदकात उपयोग हहनादि लहरीपणा, विवाहानंतर आगीयापासून त्रास, देवताभ, धर्मभ्रष्टता नास्तिक्य, भूतपिशाच्च-जारण-मारणापासून आपत्ति अशा वाईट फल उत्प करपारा अहि. नवमस्य बलवान प्रजाति बलहान प्रहाशी शुभ योग करी असल्यास सिद्ध-साधन, योग व अध्यामिक विद्या याकडे प्रति वळवीर मात्र इतर ग्रहाच्या स्वभावाप्रमाणे दोसा ठेवील सिंहसारख्या सामन॑वा राशीतील नवमस्थ प्रजापति रवीशीहि शुभ सबधित अमल्यास आत्मोना फारच लवकर तो करवाल व हरयोग किंवा कर्मयोग याला बळकटी। आणाल. या स्थानातील बिघडलेला प्रजापति मात्र जन्मभर दुःस दणारा हो व फार फिरवितो. कर्क मानेचा नवमस्थ प्रजापति चंद्राने अनुभसंबधि असल्यास आयुष्याची सरावी करणारा आहे, भयाण स्वप्ने पडून त्यामुळे मनात भीता उत्पन्न होणे, झपत भौतिने सडबडुन ओरडणे, आग होणे, वरळणे, रड अमे सुद्धा प्रकार घडतात. दशमस्थ प्रजापति मनुष्याला अनेक उलाटाल्या करावयास लावीतो अशी माणस काही स्वस्थ बसून राहत नाहीत. दशमातील कुंभस्थ प्रजापा रवीने शुभ संबधात असल्यास राजकारण-राजसन्मान, राजनौकरा अथ अंमलदारी तो दशमस्थ मिहेचा प्रजापति फारच खटपटी करविणारा असा व तो जर रचोने शुभ दृष्ट अमेल तर त्यात चागलें याहि येते. प्रयक्ष दृश्यजगा व्यवहार करण्यात शमस्थ प्रजापतीचे महत्व फार आहे व वयो वर्ष २४ ते ३ पर्यतचा काल पार घडामोडीचा जातो. हा प्रजापति चदानें पीडीला जा मुसाला विघातक होते. दरमस्य विचंद्राने अशुभ हर प्रजापति पितृमुसा कमतरता देतो व त्यांत चमकारिक अनुभव पण देतो दशमस्थ अनि राशीता भयका तीन नक्षत्रातील रवि मंगळाने दुषित अगरेल्या प्रत्राणतकडून पित्या अपघात होतात, तोच शनाने दूषित झाल्याम पित्यावर गरटे येतात व स्वताः राजपामुळे अपनि भोगण्याची पाळी येते. दशमस्य र गरिमा रातीतील प्रजापति हजार घदे व नोकच्या पदावयास लावील, एक घड. .

·-- २९ हर्शल उर्फ प्रजापति. भाराभर चिंध्या" किंवा " अठरा धान्याचे कडबोळे " अशी परिस्थिति होते. दशमांतील प्रजापति आयध्यांत फारच स्थित्यंतरे घडविणारा आहे, तो शुभ स्थितीत असल्यास महत्पदाच्या शिखराला पोहोचविणारा आहे व बिघडला गेल्यास अवनतीच्या खडयातही लोटाक्यास तो कमी करीत नाही. दशमस्थाना- तून प्रजापतीचें गोचर भ्रमण होत असेल व दशमांत असलेली राशि जशी असेल त्या प्रमाणे तेवढया कालांत काही तरी स्थित्यंतर घडल्या शिवाय राहत नाही: एकादशस्थ प्रजापति स्वकष्टार्जित प्राप्ती व लाभ या वाक्तीत ज्याप्रमाणे विशिष्ट फलें देतो त्याप्रमाणे पंचमाच्या समोरचे हेच स्थान असल्यामुळे त्यावरहि याच्या दृष्टीचा परीणाम फार होतो. हा प्रजापति ३१५/११ या स्थानाधिपतीनी अशुभसंबंधित असू नये. ज्या भावेशाशी त्याचा शुभ बलवान् योग होतो त्याच्या गुणधर्मानुसार लाभ होतात; व ज्या भावेष शी तो अशूभ संबंधीत असेल त्या भावेषानुसार नुकसान होतें संततीच्या बाबततीत एकादशस्थ 'पीडीत प्रजापति चागला नाही; त्याच प्रमाणे मातेचा अंतकालहि तो वाईट दर्शवीतो. द्वादशातील रविचंद्राने अशुभदृष्ट प्रजापति प्रवासापासुन नुकसान देतो; अशा स्थितीत मंगळ-शनानें तो दूपित असल्यास प्रवासात अपघात व संकट देतो, राजसंकटामुळे देत जाणे, खर्चाचे मोठाले अकस्मिक प्रमंग येणें ध त्यामुळे सापत्तिक स्थिति निकृष्ट दशेला येणे अशी फलें उत्पन्न होतात. जल राशातील द्वादशस्थ प्रजापति ज्याच्या जन्म कुडलीत असतो त्यानी जर प्रयास व जलाशयापासून दूर राहणे बरे. त्याचप्रमाणे तो अग्निराशान अपन मंगळ मामीनें दूषित असेल तर पायाला दुखापतहि होते किवा पायांत व्यंगहि दान होते द्वादशस्यस्य प्रजापाते ज्यांच्या जन्मकुंडल्यांत वख्यान धरातो पसी माणसें चालण्यावरुनहि ओळखू येतात. चालताना अनियमित गतीने पावले टाकणे, तुर तुर पावले टाकणे, दुडक्या चालीने चालणे, चालताना मकंट- चष्टा करणे, पाय थोटे असणे, विवा पायाला लाकडी जोड पाय अराणे असले प्रकार आढदन येतील; त्याच प्रमाणे मशा मंटवारा एक तर पार जलदो मालावेसे वाटते किंवा चालताना रोच्या कराव्याश्या याटतात. दशमाच्या तृतीयांत हे स्थान येते यामुळे राजभय, राजदंद याचे कटु अनुभव द्वादशस्थ प्रजापति दे शम्नो; त्याच प्रमाणे फार दूरचे प्रयासहि तो करवातो. द्वादशावस्न गुप्त साचा विचार करावयाचा अमेल तर द्वादयस्थ प्रजापति जर त्या यायतीत लक्ष्यात घेणे अत्यावश्यक आहे. भाऊबंद-प्रतिस्पी- भागीदार यांच्याशी हा प्रजापति शमृता फरावयासहि लावतो. .

·नेपच्यून उर्फ वरुण ३२ अशा ग्रहास फ्लजतकात घेऊन जातकात ज्यास्त हिटता वाढविण्यामारसे होईल तसाच प्रकार इतर लघु ग्रहाचा आहे. मगळ व गुरु यामधील सर्व लघु प्रह मिळून एक काल्पनिक इशिज नावाचा ग्रह पश्चिमात्य खगोळशानी मान. प्याना सुरुवात केरी आहे किंवा काय हे समजत नाही परंतु दर वर्षाला , अश चालणारा असा एक इझिज-आवर्त ग्रह-पाधिमात्य ज्योतिषी पल्जातकात घेऊ लागले आहेत डॉ सिमोनाइट याच्या अर्काना या मर्वमान्य ग्रंथांत या आवर्ताचे दशम बिंदूशी हाणाऱ्या योगाचे तर परिणाम देण्याचा प्रयत्न झाला आहे. नेपच्यून ऊर्फ वक्ष्ण सापडल्यापासून फार दिवस झाले नाहीत, त्याच प्रमाणे या प्रहाची गति फार दार्घ कालाचा असल्यामुळे याच्या गतीत गणित.. मानाने प्रत्यक्ष परक पडलेला आढळून येण्यास बराच काल व्यगणर तो पावनों त्या बाबतीत आरास विचार करावयास नकोच वरुण इ स १८४६ मध्ये सापडरा तोच पाथिमात्य ज्योतिषी त्याला पलजातकात आणून वसवू लागले व त्या प्रमाणे त्याचे निरीक्षणहि होऊ लागले. प्रत्यक्ष वेध आणि सपति कार्य करण्यांत आमची पाच्छेहाट असल्यामुळे त्यांच्याच पलिताची री सध्या आदण जरी भाग आहे तरी लेखकाने पाश्चिमान्य व पौर्वात्य जातकाविषयों शक्य तितकी समतोल वृत्ति ठेवून चिकित्सक शास्त्रीय विवचनाची जोड दीली आहे व कित्येक ठिकाणी आपले स्पष्ट मतहि दले आहे. गेल्या १५ वर्षाचा स्वतांचा अनुभव याची जोड दीली आहे परंतु चाही शो यान प्रहाच्या फ्लनिरीक्षणावपयों दागा प्रयल झाला पाहिजे अगदीच मराठा ज्योति ययात स्वतत्र प्रथ अणून या दोन नव्या महाची समलिन पले नाहीत धन हा प्रान ज्या प्रमाणे केला आहे त्याचप्रमाणे पुढील कार्याचा पाया मनहि या प्रधाचा उपयोग होणार आहे.

·नेपच्यून ऊर्फ चरण प्रकरण २ रें. साधारण फलविवेचन व तुलना. प्रजापति हा ग्रह असामान्यता, अशस्मिकपणा, विचित्रता व लहरीपणा या गुणाचा: पोपक आहे, व तो वायुतत्वाचा असल्य मुळे कुंभराशि त्याच स्वगृह बनले. वरुण उर्फ नेपच्यून जलतत्वाची देवता असून तीच्याअंगी असामान्यता-अलौकिकता आहे व तीचे स्वगह मीन ही जलराशि समजण्यात येते. प्रहाचा क्रम पहाता गुरूला धन्, शनीला मकर, प्रजापतीला कुंभ व वरुणाला मीन अशा रीतीने त्या त्या प्रमानें राशि ज्या प्रमाणे देण्यात आल्या त्याचप्रमाणे राशीचे व महाचे गुण धर्म पहाता ही वाटण) गैर झालेली नाही। असे पण आढळून येईल. प्रजापतीच्या अंगी असलेले बरेचसे गुण शनीच्या गुणधर्माकडे फलों आहेत परंतु वरुणाचे गुणधर्म गुरू व चद्र याच्या गुण वर्मामारखे आहेत असे अगदी बारकाईने पाहिल्यास आढळून येईल, शनि पाप व खरग्रह आहे तसाच प्रजापति पण पाप आणि खलग्रह मानावयास हरकत नाही परतु वरुणाला पाप- मह मानण्याची काही ज्योतिर्विदाची कल्पना लेखकास समत नाही. वरणाचे काही अनोट व दुर्धर अनुभव पाहून त्याला सल प्रहाच्या पंक्तिमध्ये आणवून बसविण्यापूर्वी त्याच्या पापीशीलाची तामणी अनेक अनुभवाच्या कसोटीवर झाली पाहिजे. मनीटफलें पापग्रहच उत्पन्न करोतात असे नसून पुण्य व शुभ. प्रह सुद्धा अन.र फलें उसन्न कररीतात व ते जर २१६८1१२ स्थानात असले फिवा ॥१६६८ किंवा केंद्र योग करीत गेल्यास लाचा अनुभवदि मिळतो तसान विचार वहणाच्या फलाच्या बाबतीत झाला पाहिजे. लेखकाला हल्लीच्या परीस्थितीत तो पाप ग्रह निदान वाटत नाही. या प्रहावी चाग,फले मिळ. ण्यास तो स्थान व राशिवलि पाहिजे किंवा इतर प्रहांशी त्याचा शुभ संबंध असला पाहिजे. ज्या ग्रहांस फिरण्याला दीर्घ काल रागतो लाच्या पलिभाचा विचार रातीपरत्वं न होता भशपरत्वे होईल तर वे ग्रह फलिशया कामाँ बरीच मदत करतील यांत संशय नाही परंतु सारा बराच कालावधेि लागेल. ५ ·नेपच्यून कर्फ घरुण. नेपच्यून उर्फ वरुण हा ग्रह प्रजापतिपेक्षा अवंत गूढ असून कोण- स्याहि दृश्यवस्तूची दृश्यआकारापूर्वीची अव्यवस्थिती कशी असावी याची कल्पना देणारा हा ग्रह आहे. व हाच मुख्य गुण लक्ष्यात ठेवून त्याच्या फलांचे निरीक्षण झाले पाहिजे. मनुष्याला आत्म्याचे, आत्मसंस्कृतीचे अथवा दलाचे अनु. मान बांधण्यास जन्मकुंडलीत रवीची परिस्थिति पहाण्याचा प्रघात आहे. आमच्या मतें या बावर्तीत रविपेक्षा वरुण ज्यास्त स्पष्टता व बिनचूकपणा देईल. असे पाटते; व अशा प्रसंगी हा ग्रह दृश्याधांत आहे किंवा अश्याघांत आहे, रोशी त्यांचा कसा योग आहे, तो कोगला धर्माच्या राशीत व स्थानांन आहे, तो ११५४९ या स्याना पासून कोठे आहे एवढे लक्ष्यात घेऊन विचार केल्यास वरील घाबतांचा खुलासा ज्यास्त स्पष्ट होऊ शकेल. मनुष्याच्या आत्म्याचा विकास, त्याची पुर्वजन्माची संस्कृति व शील, खाने सचोत व कर्म व पुढे त्यायों होणारा प्रगति याचे यथायोग्य परीक्षण वरुणान्या स्थिल नुम्म खानीने करिता येईल, व्यासंग मान दाडगा पाहीजे. सत्व-रज-तम या निगुणात्मक प्रतीच्या मनुष्याच्या कुंडल्यात रवि व वरण याची स्थिति पण त्रिविर असली पाहीजे. स्थानांचा विचार केला तर २।६।८।१२ ही स्थाने नमविध धरुन चालल्यास, ३१.११ ही स्थाने रजोधर्माची, १५९ सत्यप्रधान आणि चतुर्थस्थान स्य अथवा मोक्ष असे जर घरीले व मग वरुणाच्या स्थितीचा काहीसा विचार करीत गेले तर बराच बोध विद्वानास झाल्याशिवाय राहणार नाही. स्थानाची त्रिगुणात्मक विभागणी ज्या प्रमाणे करावयाची त्याच प्रमाणे राशीची तशीच वाटणी करून वरील परीक्षणाला जोड देण्यात येईल तर न्यास्तच मुलभता प्राप्त होईल. ही सूचना लेखकाने पेवळ चिकित्सकाणाच्या पायावर अव्यक स्वरूपात ज्योतिर्विदापुढे मांडली आहे, व अनुभव आणि प्रत्यक्ष प्रमाणांचा आधार मिळाल्याशिवाय त्या कल्पनेला दृश्य स्वरूप येणे अशक्य आहे हे उपह आहे. . प्रजापतिप्रमाणे हा ग्रह गोचरीने ज्या ज्या स्यानात येतो अथवा ज्या स्थानात जन्मतः असतो साला स्थानांविषयी वाईट फलें विशेषत: उत्सन करीतो असे कित्येकाचे मत आहे, परंतु वास्तविक तशी स्थिति नसून उल्ट वरुण ॥३॥५1५1११ या स्थानात चागला राशीयलं असेल तर शुभच फलें ज्यास्त उत्पल करवील असे आमचे मत आहे. प्रजापति हा तमोगुणी असून प्राति तत्वाचा भोक्ता आहे तर वरुण हा देवो ग्रह असून तो उत्कांति तत्वाचा भोचा आहे एवढा भेद नेहेमी या दोन प्रहांमध्ये ठेवूनच विचार करणे ·नेपच्यून ऊर्फ घरुण. संयुक्तिक आहे. दोघेही असामान्य सामर्थ्याचे आहेत, दोघांतहि गूढता आहे, दोघातहि अलाकिस्ता आहे परंतु दोघातील हे समानधर्म निरनिराळ्या पायावर उभे आहेत. प्रजापति जड जगाशी ( Materialism) बराच निगडांत आदे; त्याला भौतिकवादहि प्रिय होईल तर पक्षण अध्यात्मिकचैतन्याशी ( Spiritualism) संबंध ठेवू पहातो. दोघांमध्ये दाडगी जीवनशफि आहे. परंतु एकाच्या जीवनशक्तीचा उपयोग प्रत्यक्ष जगाच्या उलाढालीत भाग घेईल व त्यात कात्ति (एकदम वातावरण शुब्ध होऊन बदल होणे या अर्थी हा शब्द वापरला आहे ) तत्वाचे वास्तव्य दिसून येईल तर दुसन्याच्या जीवनशचा उपयोग गूढ-अज्ञात अशा प्रगतीला धरुन उलाति (शातपणे व शून्यता न होता समजूतदारा-ज्ञानाच्या जोरावर एकदम अथवा हळुहळु बदल होणे) करणाच्या कामी खर्च होईल असा या दोन ग्रहात सूक्ष्मतेचा भेद आहे. सामाचाच विचार करावयाचा असेल तर वक्षण प्रजापतिपेक्षा ज्यास्त सामथ्र्यवान आहे. कारण भौतिकशादामेशा अध्यात्मिककि केव्हाही ज्यास्त पलवानच राहणार प्रजापतिमध्ये शीघ्रसस्कार हा गुण आहे त्याच प्रमाणे तो वरुणातही आहे परंतु एकाचा शीघ्रसस्कार अविचारीपणाचा व उतावीळपणाचा असूं शरेल तर दुसऱ्याचा शीघ्र संस्कार समय व दुर्दशीपणाला चिकट पाहील, दोघाच्या दंगे सामर्थ्यांचा विचार करितानामुद्धा वरील विचारसरणि ठेवानी लागेल.६वी सामर्थात पहिल्याची माधनें तामसी अथवा राजस प्रकृतिधर्माला चिटकून राहूं पहातात तर दुसऱ्याची साधने शस्य तितकी सात्विक प्रकृतीला चिटयून राहतील. दुसरा मोठा भेद दोघात आहे तो मटला मगज प्रजापति स्व. भावतः एकर हो व कठोर निर्दय-मनाचा जाहे वरुणाची गृत्ति फार कोमल व प्रेमळ आहे, चरित्येकवेळा तो एकलकोंडा न राहता समाज व जनसमूहातही वावरताना टोन पडेल. एक बिघडला तर शनिप्रमाणे अनीट आणि तौरफलाचे तडाखे मारतांना थोडीशी मुद्धा दया ठेवणार नाही, दुसरा रियडला तरी नीम फलें देताना थोडीतरी दया हृदयात बाळगोल. जातीचा विचार करताना प्रजापति पुर प्रहसमन्यायिा शनियुधाप्रमाणे तो नपूंसक समजावा या वश्या सष्ट- मत निधितषण देता येणे अशक्य आहे. परंतु लेसघाला तो पुरुष प्रकृतीचा असावा असे वाटते. यमाच्या यायनीत मात्र तशी अनिधितता नमून बरुग हा हाग्रह मानावयास मुळे हरकत नाही. वास्तविक पहाता हा अहमद सादाच्या पलीडरया गुग धर्माचे आहेत. अशा गूढ च अमात ग्रहास पुरुष स्त्री अशी संज्ञा प्रत्यक्ष देणे की आहे. बडदेह ओरत आदे तोपर्यन पुर-त्री ·नेपच्यून सर्फ वरुण. असें भेद त्याला लागू पडतात. परंतु त्या देहाय लिंगदेहात पराक्तन झाल्यावर हा भेद ज्याप्रमाणे राह शकत नाही ते एक चैतन्यच समजले जाते, तरी या दोन प्रहाची स्थिति आनाला वाटते फरजतकांत व विशेषत प्रश्नजातकात या दोन प्रहाचे लिंगभेद मानणे उहाच पाटल्यास प्रजापति पुरुषग्रह व परण स्रोग्रह असें घम्ब चालावयास हरकत नाही व्यसने या वास्तोताहे दोघाची तुलना करणे जरूर आहे. दोघासहि व्यसने प्रिय आहेत व दोषाचा अमलहि मादक पदा- यावर आहे परंतु प्रजापतीचा अमल ज्या द्रव्यात वायू-उष्णता वास करत आहे अश पारीरसारख्या द्रव्यावर(दार-न्दी वगरे) असं शकेल तर परणाचा मंमल ज्या द्रव्यात थडता असेल असल्या मादक पदार्थावर (भाग) असू शकेल. प्रजा. पति हा गोल यम लोकाचा असून त्यावर प्रयक्ष पितराचे (मानवाचे-प्राण्याचे) लिंग देहाने वास्तव्य असू शकेल तर वरुण हा गोल मोक्षपदाचा अथवा इन्द्र- लोकोचा असू शकेल व त्याचा सबध या जह सटीशी फार योमोच प्रमाणात येऊ साकेल. वरीलप्रमाणे ह्या दोन गृहाची जी तुलना केली आहे ती एवढ्याच उद्देशाने की प्रजापतिप्रमाणे वरुगा पापग्रह हही तरी सम अण्यात येऊ नये, निदान लेखकाची या बाबतीत बी चिकित्सक विचारसरणि आहे तो स्पष्टपणे ज्योतिर्षि दांपुढे माडल्यावाचून लेसकाची जवाबदारी पूर्ण होत नाही म्हणून ही तुलना केली आहे. या दोन प्रहामधील भेदाच्या स्वरूपाची वरील प्रमाणे जी रूपरेखा आखली आहे ती सर्वस्वी सरी आहे असा लेखकाचा हा नाही एवढेच नन्हें तर कालरातराने अनेक अनुभवाच्या साह्याने या दोन प्रहाचे सूक्ष्म प्रनिधर्म समजून आल्यावर वरील तुलनेत फरकहि पडणे शक्य आहे आणेि तसा परक पडला तरी तोहि लेखकाला सलसशोधनन्यायाने केव्हाही माधच होईल या दोन ग्रहांच्या फ्लामध्ये विविक्षितप्रकारचे भेद आहेत व ते पण जागजागी माझी प्रगट करीत आहोत. प्रजापतिप्रमाणे या महांच्या अगों अगदी स्वन्त्र फलें निर्माण करण्याचे सामर्थ्य फारच थोडे आहे. मूळच्या गुणाचा पूर्ण विकास करावयाचा किंवा मूळच्या प्रकृतिमध्ये दाडगीउत्काति करावयाची हाच या ग्रहावा मुस्य धर्म असून राशि-स्थान इतर ग्रहयोगपरत्वे उत्पक्ष होणा-या फलामध्ये हे तत्व दृष्टोत्पत्तीम आल्यावाचून राहत नाही या प्रहाच्याअगों काही विशिष्टफल निर्माण करण्याचे सामर्थ थोड्या प्रमाणात आहे परंतु तेवचाररितो स्वतंत्र पणे चिकित्सा न करिता त्या त्या स्थल त्याचा उत्रेस करणार असल्यामुळे पर्श.पर विचार करीत आहोत.

·नेपच्यून ऊर्फ वरुण. त्याचप्रमाणे प्रसंगानुसार स्नेह पण धरीतात, त्या प्रमाणात त्याचे वरुणाश शनुत्वं मान नसते. राह-शनि-मगळ आणि प्रजापति ह्याच्या वरुणाचें मात्र पटत नाही व ते वरुणाचे शत्रू मानण्यात मोठी चूक होणार नाहा चद्र व गुरु याच्यासी शुभयोग करिताना वरण कारच दाडगी शुभफलें देतो तितक्या दर्जाची शुभ फ्लें तो शेवटच्या चार प्रहाशी शुमयोग करिताना देताना आढळत नाही रवि हा स्वभावतः प्रखर व तापट प्रकृतिचा स्वयप्रकाशीत असा आत्म- कारक ग्रह आहे, याच्याशी वरुण जसा योग परील त्या प्रमाणे मनुष्याच्या आरम्याची सस्कृति झालेली समजेल वेदान्त-अध्यात्म च योगी यास रवि नेपच्युनच्या शुभयोगाची फार अवशक्यता आहे, तसा तो नसेल व उलट या दोन महामध्ये अशुभ योग असेल तर आत्मोन्नतीच्या मार्गात तो एक मोठा अडथळा निदान या जन्मात आह अस समजून चालावें रवि आत्म्याचे प्रत्यक्ष्यबीज तर नेपच्यून त्या वीजाचा प्रत्यक्ष्य विकास करणारा शक्ति असा या दोन ग्रहस्त सबध आहे मनुष्याच्या आत्मसस्कृतीचा छडा या दान प्रदा- च्या सहायाने चांगल्या रीतीने रावता येणे शक्य आहे. रवि प्रजापति प्रमाणेच रवि नेपच्यून युति अथवा प्रतियुति हटयोगांम उत्तम आह. परतु सिंह ( कुभ ) या राशीतच ती ज्यास्त फलप होईल इतराच्या यावतीत हा योग इतर प्रहाना दूषित नसेल तर नोकरा-धदा-रानसन्मान यात उत्तम फलें देणारा होऊ शकेल ही युति अथवा प्रतियुति वाईट समजण्याचा प्रघात आहे तो लेखकाला पसंत नाही एवढी गोष्ट मात्र खरा का, ह योग जर दुस-या पाप. ग्रहांना दृषित असेल तर फलें वाइट मिळतील रवि-नेपच्यूनचा निकाणयोग वरन्या योगापेक्षा ज्यास्त महत्वाचा आहे मेषेचा रवि-सिंहगा वरण व धनूचा गुरु असा निकोपयोग जर होईल तर या मनुष्याला या सृष्टीत कशाचीहि । कमतरता भरणार नाह( मान तो स्थान-बलि पण पाहीजे रवि-पेपच्यून मघाल शुभ योग अध्यात्मविद्या देणारा आहे, स्वभाव मात्र कठोर पण उदार आणि निपपटी पाहतो, लाचप्रमाणे भगी निस्पृहता पण असते हाच शुभ योग राजपासून अस्मिालादि देणारा आहे रवि-नेपच्यूनमध्ये अशुभ योग असणे फार वाईट आहे, एकतर आरममतीला विघाना आहे, पितृ. सुखाला तो प्रतिबधक आहे, व नोकरीमध्ये तो अपयश देणारा आहे, त्याच- प्रमाणे राजापासून तो पदयाहि देऊ शकतो. चा हा प्रह मनाचा कारक असून जल तत्व प्रधान असल्यामुळ वरणाशी समानधर्माय म्हणून त्याचा मंत्री फार आहे मद्रनेपच्यनयुति चांगली फलें ·नेपच्यून ऊर्फ वरुण उत्पन्न करणारी आहे तशी प्रतियाते नसून ती उलट अशुम फलेच उत्पन्न करीते. ही युति मानसिक विचारशक्तीची स्थिसतरें करणारी आहे व ती -मीनेंत होईल तर फारच स्पष्ट फलें अनुभवास येतील. हे दोन्ही ग्रह जलनत्वाचे असून जलराशीत एकर जमणे फारच महत्वाचे आहे, मात्र अशा माणसास संगति संस्कार फारच नासदायकहि होतात, वरण हा स्वभावतः अनुकरणप्रिय प्रह आहे, चद ही मनाची देवता व मन फार चचल-विकारी असते या मुळे या मडळीच्या मनावर आजूबाजूच्या परिस्थिनीचे फार परिणाम होनात, भावना क्षणोक्षणी बदलतात, हा योग कविवर्गाला फारच महत्वाचा आहे त्याचप्रमाणे स्कृतीच्या जोरावर जपनीमकार्य करणारातहि हा योग फार उपयुक आहे. नुसता चद्रनेपच्यूनयुति मुद्धा स्फुर्तिदायक होते. या दोन ग्रहामध्ये अमयोग झाल्यास करपनाचातुर्य, गायनवादनान जलवाद्याची आवड, जलप्रभाग १ जर हाराविपया प्रियता, आणि पुढील परिस्थितीची स्परे वा आँखणारी सूचा- स्वप्न ही फल होसत्तीम येतील चद्रवरुणामधील शुभयोग पवि-नट नागि कादरीकारास पारच पोपा होईल यात संशय नाही या दोन ग्रहामधे शुभ- योग झारपात याद नैतिक गाना शैथिल्य, मनाची अस्थिरता, मादक पदार्याविषयीची व्यसने, क्षणोक्षणी बदलणा-या लहरी, मातृसुखाची कमतरता अरी फले उत्पन्न होतात. नेपच्यूनचंद्रयुति स्वप्ने फार देते व हे योग १३९ या स्थानात झाल्यारा स्वप्नयटीत मनुष्य वापरताना दृष्टीस पडतो, निदारोग व स्वमात एकादी क्रीया करीत राहणे अशी फले मुद्धा उप्तन होतात. अशा मंडळीचे स्वप्रमृष्टीतील वाटमय व विचार फारच असामान्य व चमत्कारिक असे उत्पन्न होऊ शकतील मेस्मेरीझम अथवा हिमाटीराम करणारे व ज्याच्यावर हे प्रयोग करावयाचे अशा लोकास वरील योग महत्वाचे आहेत. नेपच्यून. मगळाशी विशेष जमत नाही व या दोन ग्रहातील शुभ- योग अतिवाईट फलें देताना दृष्टीस पडतात. मगढनेपच्यूनयुति व प्रतियुति शुभपरीणामापेक्षा अशुभफरोचे तडाये ज्यास्त देते. मादक व रसायनिक द्र यापासून तास व अपघात, अनियमितपणा, जबम होणे, कोणत्याहि गोष्टीचा अतिरेक होणे असे परीणाम घडतात, अशी माणसे सुनशी, तापट, विडखोर व हट्टी असतात. जरराशाताल युति व प्रतियुति विजेपासून अपघात दर्शवित. या दोन ग्रहातील निकोपयोग फारच • शुभफ्ले देणार आहे व हा योग ज्यांच्या कुंडल्यात आढळतो ती मडळी स्वस्थ बसून राहावयाची नाहीत. आगी फार दाडगी जीवनशक्ति व तडफ असते व प्रागतिक तत्वाला धरून हमेश पुढे ·४० नेपच्यून उर्फ धरुण. पाऊल टाकण्यात ते पटाईत असतात. वृधिक राशीनाल मंगळ-नेपच्यूनयुति फार अनोटपले उत्पन्न करणारी आहे व ती ३११२ स्थानात होणे ज्यास्तच वाईट आहे. धोज व विदयुच्छक्ति याच्याशी या दोन प्रहाचा मुख्यत. सबध असावा असे लेखकास वाटते, व अशावेळी हे मह जल आणि अमिराशीत असून सर्वधित पाहिजेत युध या ग्रहाला नेपच्यूनची संगत स्नेहमावपूर्ण वाटते नेपच्यून बुध यांचा शुभयोग मानसिक व बौद्धिक सामर्थ्य वाढविणारा असून कनिल शक्ति, तनुव द्य श्रीयता, विद्याभ्यामग भाण वाचनाभिरुचि व लेखन व्यवसाय देणारा आहे. या दोन ग्रहांमध्ये अशुभयोग असल्यास अस्थिरपणा, मजातंतूचे विकार मानसिक दोबल्य, टोंगी व कृत्रिमरणाचा तो द्योतक आहे. नेपच्यूनवृधयति व प्रतियुति शुभफल देणारा आहे परतु राशिबलि पाहिजे, घ हेच योग जनसमाज रूटीच्या विरुद्ध वर्तन ठेवण्यासहि लविवात नेपच्यूनबुधयुति मियनेंत व ३१५९ या स्थ नी ज्ञाल्यास अशी माणसें लेसनव्यवसाय आणि बुद्धिमामय याच्या सहायाने हटकून पुढे येतात. कातील द्वितीयस्थ नेपच्यूनबुधयति वाचाळपमा फर देते, अशी माणसे फारच चोलकी आढळून येत ल, त्या प्रमा- णात कृति मान 'दसून यावयाची नाही हर्शल नेपच्यून आणि बुध यांमधील शुभयोग छापसावाल्यास उत्तम व पोप होतात. जहाल व तीन नानातील बुध-नेपच्यून मधील अशुभ योग मेंदुचा क्षोभहि करितात, डोके फिरते, भ्रम होतो नेपच्यून आगि गुरू यामध्ये स्वभवत सख्य धरून चात्ययास हरकत नाही. विशेषत गुरु-नेपच्यूनयुति हा योग अत्यत महत्वाचा असून स्थानपरत्वे तो आयुष्यात स्पष्ट फलें देणारा आहे व गोचर गुरु पुन्हा जेव्हा १२ वर्षान जमस्य नेपच्यूनशी पुन्हा युति करीत जातो तेव्हा तव्हा ही फले अवश्य नजरेत भाल्याशिवाय राहत नाही. ही युति मानत आल्यास 'अधि. कस्य अधिक फलम् ' असे समजण्य स हरकत नाही, त्याच प्रमाणे ती ३४५९. " या स्थानात होणे ज्यास्त चांगले युतिप्रमाणे प्रतियुतीची फले तितकी तीव नसतात परापरत्वें अशुभ फले पण देतात. दुसरा या दोन प्रहांतील चागल योग म्हटला ह्मणत ३९ हा होय हा योग विशेषतः भाग्य कीर्ति आणि भात्म संस्कृति याबाबतीत फारच थ्रेट आहे तील गुरुनेपच्यूनयुति ५९ या स्थानात झाल्यास असा मनुष्य दैवी सामाचा अथवा असामान्य मानसिक शोवा पहावयाच मिळेल नेपच्यून व गुरु यामधील पशुभयोग्य सांपत्तिा ·नेपच्यून ऊ धरण. अडचणी, धर्मप्रवृत्तीचा -हास अपयश देणारा आहे. या दोन ग्रहांतील शुभ. योगांच्या फलांत जितकी तीनता असते तितको तीनता अशुभ योगांच्या फलांत दिसून येत नाही. शुक व नेपच्यून या दोन प्रहात मैत्रीहि नाही व शमुवही पण नसून नेपच्यूनशी शुक्र समनात्याने वागतो. शुभयोग या दोन प्रहांत असल्यास फलें फारच तीन असतात. अशुभ योग झाल्यासहि अशुभ फलें इतकी तीन नसतात शुक नेपच्यूनची युति व प्रतियुति शुभफलापेक्षा अशुभ फलेय जास्त देणारी आहे र ती अमिहाशीत किंचा तीन नक्षतात ज्यास्त तीत्रता वाढवील तूल राशीतील सुति अशुभ फरारेशी शुभफले ज्यास्त देईल असे वाटते. या दोन प्रहात अशुभ योग अराव्यास विषयवाराना व त्यापामुन होणारे अनाचार, मयपदार्थ व अंमलबाजी एवढंच नव्हे तर राच वाज्यांत प्रवीणता, पत्नीसुखाची कमतरता शृंगार व रलिता भिरुचिपासून नुक्सान, पैशाचिकसाधने व त्यापासून उत्पन्न होणारे, दुष्परिणाम अशी फले उत्पन्न करीतात नेपच्यूनशुक यांमधील शुभ- योग चित्रकार, कादबरीकार, गवई, व वाद्य प्रवीण लोक आणि नट यास फारच पोषक होणारा आहे. या शुभयोगात सृसिौंदर्याचे मार्मिक परीक्षण हा गुण साठविलेला आहे. याचप्रमाणे टापाप, स्वच्छता, नीटनेटकेपणा, सौंदर्या- विषयी उच्च रूपना, शृंगारप्रीयता, नकसकामें इत्यादि गुण या योगात आहेत अशाच्या कुंडल्यात सत्पमेशहि शुभसंबधित असेल तर पत्नीषण चागल्या गुणाची पहावयास मिळेल. नेपच्यनशी शनीचे कधीच पटत नाही उलट या दोन महात हाडवैर धरून चालणे बरे. एकाच्या भावना अत्यंत उत्तुग तर दुस-याच्या नीच, एकाच्या हृदयात प्रेमाची ज्योत पेटलेली तर दुसयाच्या हृदयांत करता अशी ही जोडी आहे. या दोन प्रहातील शुभयोगापेक्षा अशुभ योग फलाची तीव्रता अत्यंत वाढवितात, व पुन्हा ते तीन नक्षनात असल्यास मनुष्याचें जीवित म्हणजे संक. टांचा आखाडाच बनतो. या दोन प्रहामधील युति अथवा प्रतियुति अनिष्ट फले देणारी आहे. या दोन ग्रहांत शुभयोग असल्यास कठोरपणा, निकासी धीरे- पणाने काम पार पाडण्याचा स्वभाव, आपलेच सरे करून दाखविण्याची हौस, मनाचा लय व एक्तंद्रीपणा ही फल उत्पन्न होतात. अशुभ योग झाल्यास अविश्वासाने होणारे जबर नुकसान, कैद अथवा तुरुंगवास, गुलामगिरीव तीचे कटु अनुभव, अपयश व अपमान, जे करावे यात कर बसणे, देवाग ६ ·नेपच्यून कर्फ घरुण. ४२ रुसवा अमे परिणाम उत्पन होतात. दीर्घकाल होणारा रोगह जहतो. कर्क- मकर राशीतील नेपच्यून शनी या प्रतियोग सर्व आयुष्य क्रांतितत्वाला धरूनच न्यावयास लागतो. राहूची फलें शनिप्रमाणेच समजावीत. अशुभ योग फार तीन अस- ल्यास व ते ६८१२ स्थानातून होत असल्यास मृत्यू वाईट त-हेने येणे, विश्वासघाताने मृत्यू होणे, सर्प वगैरे प्राण्याच्या देशाचा उपद्रव होणे असे परीणाम है दृष्टोत्पत्तीस येतील. राहू-नेपच्यून छ। हर्शल नेपच्यून किंवा शनि- नेपच्यून यांमधील शुभयोग मानिक व गारुडी यांस फार पोपक होतील. हईल व नेपच्यून याच्या गुणधर्माची तुलनात्मर चेकित्सा भागे पेली आहेच त्याच धोरणाने फलं पाहिली पाहीजेत. या दोन प्रहातील अशुभ योग अतित्रासदायक होतात. आस्मिक प्रसंग येऊन आपत्तीची परंपरा वाढते, जीवित निराशाजनक वाटणे, परस्पर विरोधक भावना व त्यांनी मर्गत काहुर माजरें, चित्ताची अस्वस्थता, विश्वास पात, अपघात अशी दुष्ट फले रत्पल होतात. शुभ फलें प्रगतीला पार पोषक आहेत, व ही मंडळी वाटेल ला परिस्थितीत पुढे आल्याशिवाय राहत नाहीत. दैवि सामर्थ्य वाढविणारा हा योग समजावा. या प्रहामधील युति व प्रतियुति अलंत वाईट समजून चालणे घरे. त्यात केंचा नेपच्यून-मकरेचा प्रजापति ही प्रतियुति चांगली नाही. या दोन प्रहामधील द्विदिशयोग अशुभ असून फार वाईट आहे. मकरण ४ थे. स्थानपरत्वे घरुणाचे निरीक्षण. हा ग्रह ज्या स्थानांत असतो त्या स्थानद्योतक बाबतीत स्पष्ट फल देण्यास तो कारणीभूत असतो अशा वेळी तो अलराशीत आणि बौद्धिक राशीत असन्यास पत्या स्थानाशी शुभ योग करीत असल्यास शुभ फले उत्पन्न करील या म्यतिरिकतो अशुभ फ्लें उत्सत करण्यास प्रवृत्त होतो. विशेषतः रथानेश धुप-गुरू अपचा चंद्र यापैकी एकादा प्रह असून पुन्हा दोघांत शुभ योग असेल तर फारच उत्तम पढ़े पहावयास मिळतील, स्थानाच्या या १५४९ ·नेपच्यून ऊर्फ दरुण. ही स्थाने नेपच्यूनात विशेष पलवान् असतात य ११२१२१६८ ही स्थाने विशेष बलवान नाहीत. दशमस्थान परुणास इतर प्रहाचे अथवा रवि किंवा दशमेश यारे शुभ योग असल्यास किंवा तो राशिवलि असल्यास उत्तर, नाही तर याईट फळे तो देण्यास प्रवृत्त होतो. लमस्थ वरुण मध्यम मांधा (लगस्थ प्रजापति सभावतः उव शरिरयष्टि देणारा आहे), वर्ण गौर पण त्यात नील वर्गाची योडीशी छाक, नेप्र माजरासा- रसे व मधील कृष्णवर्तुल सष्ट दिसणारे, मुद्रेवर गूदपणाची छटा, कपडालता व खतांच्या वस्तू विषयी विशेष काळजी आणि नीटनेटकेपणा, जलप्रवासाची आवड अशातन्हेचे परीणाम उत्पन करीतो. लास्थ नेपच्यूनाची माणसे फार नि संस्कारी असतात व जलराशीत असल्याध हा गुण उत्कटच असतो चंद्र, वरुण. युति पण वरील फल देणारा आहे. लमस्थ अथवा तृतीयस्थ परुण झोपेत घर- ळगारी व निदारोगी असणे शक्य आहे. हा ग्रह दैवी सामर्थ्याचा आहे व तो लनात असून युध-गुरु-रवीने शुभ सर्वधित असेल तर तो योग अध्यात्म, योग, वेदात अथवा, गूढशास्त्रे यात गति करवीतो लग्नस्थ वरुणाची माणसे वरीच नादलब्ध व एक्तंद्रीची पण असतात मनाचा लय लवकर लागतो, हेच फल तो चद्राशीयुति करून असेल तर तो देईल. लमस्थ वरूण लमेश चंद्र अथवा रवीने अशुभसंबंधित असल्यास मनाची अस्थिरता, चचलता, लहर, उदासीन ति, नैराश्यवाद, बुद्धिमाद्य, छादिष्टपणा अथवा नाद अशी फने उत्पान करोल, लमस्थ वरूण पाप प सलाहाने पीडीत असल्यास तो आत्मघात सुद्धा करवील, व अशावकी पुन्हा तो अप्रमेश किंवा व्ययेशाने अशुभ संबंधित असू नये. द्वितीयस्थ वरूण चांगल्यापेक्षा वाईट फलेच अनुभवास देतो. अशा मंड. गच्या कुटुबांतील माणसाची हानी होणे, सापत्तिक अडचणी येणे, परण्याच्या पावतील स्थित्यंतर किंचा घडामोड होणे अशी फले विशेषतः पहावयास मिळतील. द्वितीयस्थ नेपच्यूनबुधयोग वस्तख देणारा आहे. त्याचप्रमाणे हाच वरुण द्वितीयेशाने पीडित असल्यास नेर-कंठ-वाणी यात व्यंग असणे, स्त्रीचा मृत्यु अस्मात होणें (अशावेळी वरुण तीव्र नमनात असेल तर फलें ज्यास्त सष्ट मिळतील), भागीदाराचे व प्रतिस्पर्धा याचे मृत्यू, कर्ज, दारिध हो फलें उसका होतात. हाच, वरुण द्वितीयेशाने अथवा गुरूने शुभसंबंधित असल्यास धनप्राप्ती अथवा सप्रद पण करवील, द्वितीपस्थ वरूण अष्टमेशाने अशुभ दृष्ट अस- ल्यास अल्पासुख देतो.

·नेपच्यून ऊर्फ यरुण. ४४ तृतीयस्थ वक्षणाची फलें विशेषतः चांगलीच पहावयास मिळतील. तृती- यस्थ वरुण, जल-बौद्धिक राशीत असताना व लग्न तृतीय, पंचम, नवम किंवा लाम, या स्थानशाशी शुमसंबंधित असल्यास आयुष्य प्रगतिपरच होते. तो तृतीयेशाने शुभसंबंधित असल्यास फल्पना, चातुर्य, पुद्धिमत्ता, प्रवासापासून फायदे, मानसिक विचारांची प्रगल्भता असे गुणधर्म उप्तन्न करवितो. जल राशी- तील तृतीयस्थ वरुण भावना, स्फूर्ती वाढ वण्यास कारणीभूत होतो. अशा मंडळींच्या हातून भावनेच्या किंवा स्फूर्तीच्या जोरांत ज्यास्त कार्य होते. शिवाय या मंडळीस सूचक स्वन्हि पार पडतात, या स्थानाचा संबंध मनुष्याच्या मेंदुशी फार आहे व तृतीयस्थ वरुण तृतीयेश अथवा चंद्राने पीडीत असणे चांगले नाही, मेंदुला विकृति होते, मातृसुखालाहि तो विघातक होता. तृतीयस्थ वरण नवमेशाने शुभदृष्ट असल्यास फारच उच्च दर्जाची फले पहावयास मिळतील, स्वताच्या कर्तबगारीच्या जोरावर असा मनुष्य पुढे आल्याशिवाय राहत नाही. तृतीयातील मकर वृधिकेचा वरुण अशुभ फलें देणारा आहे. बुद्धीचा दुरुपयोग करवी तो. चतुर्यस्थ वरुण मातृसुख, मातेला भाजार, पिडा व त्यामुळे होणारा खर्च, स्थावर इस्टेटची वाताहात, हृद्रोग, आयुष्यातील शेवटचे दिवस एकांतात व चिंतेत जाणे वगैरे बाबतीत फल देण्यास कारणीभूत होतो. या वरुणाची प्रवृत्ति विशेषतः कटुफलांचाच अनुभव ज्यास्त देते. चतुर्थस्थ वरुण बौद्धिक राशीत असून चंद्र अथवा चतुर्थेशाने शुमसंबंधित असल्यास फले चांगली मिळतात व फलाच्या बाबतीत जलद्रव्यापासून उत्कर्ष, मनाचा लय लागणे, माता बुद्धिवान प प्रेमळ असणे, स्वभवात स्फूर्तीचे प्रमाण ज्यास्त असणे, संस्कार व संगत यांचा परीणाम होणे अशी फलें उपरन होतात चतुर्थस्थ स्थिर, राशीनील वरुण जर पापमहान पिटीत असेल तर छातीमध्ये रोग उत्पन्न होतो. व कित्येक वेळी तो कायमचा पण असतो. चर राशींचा चतुर्थस्थ वरुण राहण्याच्या जागा बदला. अयास वारंवार लावतो, फिटस् येणे अंत करण कोमल असल्याने त्याच्यावर आजूबाजूच्या परिस्थितीचा परिणाम होणे, दैवी प्रकोप, अशी फ्ले पण मिळ• हात. परंतु अशा वेळी तो प्रजापति, शनि अथवा राहूने पिडीत असावा लागतो. साधारणपणे जल गशिस्थित वरुण चतुर्यात असून तो जर चद्र-गुरु अथवा शुकानें शुभ दृष्ट असेल तर तो हितावह असून शेतकी-बागाईत आणि रानीज द्रव्यावर उपजिवीका करणारास उत्तम समजावा. चतुर्षस्थ वरुण अमिराशीत असून चतुर्थेश चंद्र मंगळ किवा शनि यांनी पिडीत असेल तर मातृसुख ·नेपच्यून ऊर्फ वरुणः मिळणे, मातेची प्रकृति व मृत्यु अगदी वाईट तन्हेने होणे किंवा स्वताला छतिीचा रोग होणे संभवनीय असते. पंचमस्थ वरुणावा फलें विशेषतः चांगलीच दृष्टोत्पत्तीस येतात. अशांच्या कुंडलीत विद्या, संतात व उपासना या बाबतीत फार चमत्कारिक फले पहावयास मिळतील. अशांपैकी काही मंत्रतंत्र विद्येची फार भोक्ति असतात पण प्रत्यक्ष लांत चांगले यश मिळण्यास शुक्र अथवा शनांची मदत लागते. लमस्य वरुण तिसन्या प्रतीची मानसिक प्रगति दर्शवील तर पंचमस्थ वरुण दुसऱ्या प्रतीची मानापिक- प्रगतीची भावस्था दर्शवीतो; आणि नवमस्थ वरुण तर पहिल्या प्रतीची मानसिक प्रगति करवील. मात्र तो राशिवालि पाहिजे. पंचमस्थ वरुण बहूप्रसतर'शीत असल्यास फार संतति देऊन मातापितरास संततीच्या वाढत्या संख्येचा वीट सुद्धा आणवू शकेले. त्यांतल्यात्यात तो बहु प्रसवराशीत असून पंचमेश अथवा गुरूने युक्त किंवा शुभदृष्ट असल्याम वरील अनुभव हटकून मिळेल. पंचमस्थ जल किंवा अग्निराशीतील नेपच्यून शुक्राने संबंधित असल्यास तो व्यभिचारप्रवृत्ति आणि व्यसने वाढविण्यास कारणीभूत होतो. याच भावावरून शर्यति लॉटच्या अश मार्गाने अकस्मात होणान्या लाभाचा विचार पाधिमात्य' करितात , तसे मान्य केल्यास पंचमस्थ वरूण जर पंचमेश-शुक अथवा गुरुने शुभ दृष्ट स्थितीत मसेल व गोचरीने पुन्हा वरील ग्रह शुभयोग जेव्हा जेव्हां करत जातील तेव्हां तेव्हा त्या मार्गाने प्राप्त होण्याचा संभव आहे व त्याचवेळी प्रयत्न केल्यास यश येईल हे उघड आहे. पंचमस्थ जलराशीतील पापमहानी दुषित वरूण हटकून व्यसन लावील, साचप्रमाणे तो जठराचे रोग पण उत्पन करणारा असून विशेषतः जलोदराचा प्रादुर्भाव होणे संभवनीय असते. साधा. रणपणे जलराशीतील पंचगषष्टातील धरणाच्या मंडळींनी खाण्यापिण्यांत फार दक्ष व नेमस्त राहणे बरें. नाहीतर अतिसार, अपचन, संग्रहणी अशा रोगांपासून त्रास होतो, षष्टस्थ वरुणाची प्रगत वाईट फलें देण्याकडेच ज्यास्त आहे व हा वरुण रवि-चंद्र यांनी अशुभ असतां जठर, आतडी व मूत्राशयावरील भागांत विकार उत्पन्न करीता. पटस्थ वरुणाच्या मंडळं नी संसर्गजन्य रोगांपासून फार लाब राहीले पाहीजे कारण या लोकावर अशा रोगाचा परिणाम फारच लवकर होतो. हगवण कलेरा, संग्रहणी, पोटशूळ वगैरे रोगांची उत्पत्ति या स्थानावरून होते. तृतीय पटस्य पापग्रह कॉलरा, पटका अथवा रक्तवात्या यांची ·नेपच्यून ऊर्फ घरुण. ४६ उत्पत्ति करवितात जठर व पयनेंद्रियें, घस्ती याचा विचार पटस्थावरून करावयास हरकत नाही रोगाची उत्पत्ति बहुश जठर व पचनेंद्रियांत विधाड प्रथमत झाल्याने होते व झणून परस्थान हैं रोगस्थान मानण्यात येते पटस्य पीडीत वरुण नोकरायाकरापासून त्रास देवधीतो त्याचप्रमाणे नोकर व सनू याकडून फसवेगिरी होते शविषयी क्सनामुद्धा करिता येत नाही पटातील घरुण वृश्चिक राशीत असल्यास फलाची तीव्रता वाढवील पटस्थ वरुणाची मडळी दुसऱ्याची सेवाचाकरी करण्यात हुशारहि असतात, यात शनीशी त्याचा शुभ सबध असावा लागतो सप्तमस्थान वरुणाला इतके चागले नाही या स्थानात तो असून अमिराशीत असेल तर फलें वाईटच मिळतात, या स्थानातील वरुणामुळे स्त्रीला व्यगत्व येतें (बीयाच्या कुडलीत पतीला) त्याचप्रमाणे हा वरूण विवाहसौरय, ससार, भागदारी धद आणि दाडे एकन्याबाबतीत फार प्रतिकुल फलें देणारा आहे सप्तमस्थ पापग्रहाने दुषित वरुण लम अथवा सप्तमेशाने अशुभ दृष्ट असल्यास पतिपत्नी या दोघातहि न्यगे दर्शवितो. जलरारीचा सप्तमस्य वरुण स्त्री गोरी, पाय डोळ्याची व किंचित ठेंगणी अशी देईल व तोच शुक्र मगळाने शुभ दृष्ट असल्यास स्त्रीचा चेहेरा व काति फार तेजस्वीपण ठेवाल, स्त्राच्या अगी जीवनशात चांगली असून त्यात स्फूर्ति असते या परुणाशी मगळाचा सबध असेल किंवा तो मगळाच्या राशत असेल तर स्त्रीचे केस पिंगट व चेहेरा ज्यास्त लारवर्णाचा असतो या स्थानाताल वरण अग्नि- रारित असून तो पापमहानों पीडीत असल्यास ससाराचें मातरे होते आयु- प्यातील मघा काल फार नासाचा जातो, कोटांत खटले होउन नुकसान होत, भागीदारांकडून प्रास होतो प्रवासात अपयश आणि सक देतो हाच परुण भगळ-शनीच्या राशीत, मगळ-शुको अगुभ सवधित, सप्तमेशाहि प्रजापति शनीन विषडलेला, चदाशी पारमहाचा अशुभ सबध असे उत्तरोत्तर वाढत योग स्वताला किंवा स्त्रीय व्यभिचारी व नवितात व त्यात गुप्तपणा असतो सप्तमस्थ वरुण पापग्रहाना पीडीत असल्यास बहुमायर्यायोग, विवाहित स्त्री म्यतिरिक्त परस्त्राच्या प्रेमपाशांत पड याने होणारे नुकसान अशी फलें देवो सप्तमस्य परुण श्रीमुखराशीत, नीग्रहानी शभसवधित असल्यास बीयापासून अस्मिक रामहि होतात अष्टमस्थ वरुण पापग्रहाने पाडीत अथवा अग्निराशीत किंवा बाष्टमेशाने युत अवदा प्रतियुत असल्यास, मृत्यू बास्मिक रीत्या येणे जलराशीस्थित असा ·नेपच्यून ऊर्फ घराण. असल्यास जलप्रवास व जलापासून अपघात होण, अमिराशिस्पित असा असल्यास रसायन, अमि जाम्पोळ किंवा शस्रघातापासून अपघात होणे किंवा विद्युच्छश. तीपासून त्रास होणे असे परिणाम उत्पन्न होतात अटमस्थ अशुमदृष्ट वरुण मृत्यूसमधी चमत्कारिक फले देतो. पूर्णमृत्यू झाला नसता लोकानी मृत सम- जन अत्यविधीच्या तयारीस लागणे अमीत-किंवा श्वासोच्छवासाला प्रतिरोध होऊन गुदमरून मृत्यू सुद्धा येतो, त्याचप्रमाणे मृत्यूनतर वारसाई हकदृष्ट्या इस्टेटीचा पण फार भानगड उत्पन्न होने, भागदार, पत्नीचा खचिकस्वभाव वगैरे फले पण कचित्यसगी दृष्टोत्पत्तीस येतात हाच वरुण अष्टमेश ने शुभ दृष्ट, द्वितीयेश, चतुर्थेश दशमेशानी शुभसवधित असल्यास भूमीगत द्रव्य, वारसाई- रुपाने हेणारा लाभ, राजदरवार अथवा नोररीत उन्नति असे लाम मिळू शकतात साध रणपणे या स्थानातील वरणाची प्रवृनि अशुभफलें देण्याकडेसच जास्त अहे नवमस्थ वरण आत्मोन्नती या बाबतीत विशिष्ट दर्ताची फले देणारा आहे बारा स्थानामध्ये हे एकच स्थान वरुणाला फार अप्रतीम आहे व या स्थानातील वरुण पुष्कळ चागली फलें देतो, मान इतर ग्रह आग राशिवल याच्या स्थितीवरून फलाच्या परिणामाचे प्रमाण चढते असते नवमस्थ वरुणाच्या मडळीस स्वप्ने पार पडतात व ता फार सूचक असतात, तो जल राशीत असल्यास स्वप्नसृष्टीतील अनुभव नास्त चमत्कारिक असतात. याशिवाय आणखी चद्राची भर असेल तर स्वप्नसृष्टीतील चमकार, मानसिक उन्नति, स्फूर्ति व भावना याची फले तीव्र दिसून येतील धर्माविषयी व गूढ़ शास्त्राविषयी या मडळींची मते फार गूढ मुद्देसुद व अखेरीस खरी ठरणारी असतात. नवमस्थ वरुण नवमेशाने अथवा शनि प्रजापतीने पीडीत असल्यास नास्तिक्य, अश्रद्धा, सुधारकपणा, नवा पथ, ऐहिक अवनति अशी फले पहावयास मिळतील नवमस्थ वरुणाचा चद्र-बुधाशी असलेला शुभ सबध बौद्धिक सामर्थ्य-तर्कशास्त्र व अनुमान या बाबतीत फार महत्वाचा आहे या स्थानांतील वरुण पत्नी व नातेवाईक याचे स्तभाव चमकारिक दर्शवितो जमत मनुष्यप्र णी गत जन्मातील कर्मा. तुसार जशील अथवा शात्मसस्कृति बरोबर घेऊन येतो त्याविषयी कल्पना जन्मकुडलिवर न करण्याचे हे स्थान व यानील वरुण यावरूनच करता येईल, च म्हणून या स्थानास भाग्यस्थान ही सज्ञा आहे नवमस्थातील बौधिक- राशीतील वरुण आत्मसस्कृति फार दाडगी करवील, योगी विद्वान् शोधक मात्रिक यांन असा वरुण फार महत्वाचा आहे चरराशिस्थ हा वरुण प्रवास फार ·नेपच्यून उर्फ घरुण. करवितो. या स्थानातील पाडीत वरुण मेंदूचे विकार उत्पन्न करवील तृतीय- नवमस्य वरुणापासून ज्या ज्या वेळी गोचरीचे ग्रह जातात किंवा शुभ संबंध करितात त्यावेळेस स्पष्ट फलें हटकून मिळतात. रविचंद्राचे भ्रमणमुद्धा लक्ष्यांत ठेवण्यास हरकत नाही. तृतीयनवांतील तुलेवा व शुकशुभसंबंधित वरुण ररित व गायनकलेत अलोकिक गुण देणारा आहे. दशमस्थ पीडीत वरुण आळस, धद्याची उलाढाल व त्यात अपयश, मानापमान, अपकीर्ति, नोकरीत जब्बर ठोकर व पित्याचा अकस्मात मृत्यू इतक्या गोष्टीत प्रमुखपणे पलें देणारा आहे. दशमस्य जरराशीतील अथवा बौद्धिक राशीतील दशमेश, लाभेस, नवमेश किंवा रवि-चद्र-बुध-गुरु यापैकी एकाचा महाने शुभ दृष्ट असा वरुण दशमस्थानाविषयों उन्नतिदर्शक फल दिल्या वाचून रहाणार नाही. दशमस्थ वरूगाच्या मंडळींच्या आयुष्यातील ३६ ते १८ वर्षांचा काल महत्वाचा व उलाढाल चा गेलेरा दृष्टोत्पत्तीस येतो. दशमस्थ अमिराशीतील वरुण उच्च स्थितीवरून अकस्मात नांच दशेत पतन करवतो व त्याला कारणह विश्यक वेळा अगदां चमत्कारिक व क्षुल्लरहि असते. दशमा- तील रविनेपच्यूनयुति राशिबली (सिंह अथवा वायुराशि) असल्भस राजकारण व राजनोकरीत अप्रतीम यश देणारी आहे, प्रतियुति मान अशुभ आहे. दशमातील वरुण मंगळ-शनि-राहू दिवा प्रजापतिने जन्मत अशुभदृष्ट किंवा पीडीत असू नये, खानीने आयुष्यातील काल संकटमय जातो व प्रत्येक चळवळीत नुक्सान व प्रास होतो. दशमस्य वरुण जात्या घडामोडी करविणारा आहे, त्याचप्रमाणे तो ज्या भावेशाने व स्वभावद्योतक प्रहानें शुभ दृष्ट असतो तद्योदक धंधात अप्रतीम यश व लाभ देतो अशा वरुण शुकानें शुभ दृष्ट असल्यास शुक्रदर्शचित्रकला, वाद-मायन, नकस व कोतरकाम वगैरे कलेत अभिवृद्धि करवील परंतु अशाच्या खाजगी वर्तनाबद्दलहि गवगवा पण होतो. एकाद्याच्या धंद्याचा अथवा प्रत्यक्ष संपत्ति मिळविण्याचा मार्ग कोणता हे दशम स्थानगतराशि आणि प्रहाची स्थिती यांचा विचार करितांना दशमस्थानस्थवरुण विसरता कामा नये दशमांतील अशुभ वरण दास व पतन फेल्याशिवाय राहत नाही. हे स्थान आयुष्यातील प्रत्यक्ष घडामोडीचे व खस्वस्तिक विषयाचे आहे. एकादस्य पीडीत वरण मित्र व पुनसुखाला विघातक, मिनापासून गुप्त रीला नुकसान, मित्राच्या बाबतीत शारिरीक व्यगें, फायया करिता में कृस करावें तें नुकसानीचे ठरणे अशी फले स्टोत्पत्तीस येतात. मित्र व्यसनी निघून त्याच्या संगतीने कुमार्ग प्रवृत्ति सुरू होते. अशा वेळी हा वरुण शुभ,-शनि ·नेपच्यून ऊर्फ वरण अथवा प्रजापतीने अशुभ संबंधित असल्यास पील फलें जास्त स्पट मिळून संततीच्या पावतीतहि अशीच फलें दृष्टोत्पत्तीस येतात, त्याचप्रमाणे सूना व जावई यांचा पण विचार याच स्थानावरून होत असतो. वरुण ज्या ग्रहाने या स्थानांत असून शुभदृष्ट असेल त्या प्रहाच्या प्रतिधर्मानुसार लाभ व यश मिळते. चंद्राने युफ अथवा शुभदृष्ट वरुण तात्कालिक लाभ. पार देतो त्याच. प्रमाणे टेलीपथी, हिन्पाटीझम वगैरे अज्ञात गूढविण्यापासूनहि लाभ तो देईल. हे स्थान पंचमाच्या समोरचे, नवमाचे तृतीय, ददामाचे द्वितीय तृतीयाचे नवग- स्थान आहे व ला दृष्टपाच साचा विचार केला पाहिजे प्रत्यक्ष पराक्रमापासून उदयारा येणे, स्वरुष्ट च नोकरीपासून रापत्ति मिळविणे व नशिबाची करामत कितपत आहे इतक्या गोष्टी या स्थानावरुन पहाणे चरें; अर्थात दशमाच्या खालोखाल तिस-या नंबरचे हे स्थान वरुणाच्या वावतीत आहे, संतति आणि विद्या या बाबतीत एकादशस्थ वरुणाचा परीणाम हट्यून झालेला दृष्टोत्पत्तीस येतो र शिवलि व पंचमेशाने शुभदृष्ट असल्यास शुभफै तो देणारा आहे. जहाल राशीतील व पापग्रहानी एशदशस्थ वरुण पंचम स्थानाविषयी विरार व बाईट फल देणारा आहे. द्वादशस्थ वरुण एक ठिकाणी बसू देत नाही, नेहेमी फिरावयास लावतो. जलराशीत असल्यास जलप्रवासहि घडवितो पण अशावेळी चद्र व पापग्रहांनी तो दुषित असल्यास त्या प्रवासापासून नुकसान व संकटें देतो, मीनेचा वरुण गुरुने शुभष्ट अथवा युक्त असेल तर जलप्रवासापासून फार उन्नति तो करविल व गोचर गुरु तर ज्यास्तच महत्वाचा समजला पाहीजे, अशा स्थितीत देशातराने भाग्यो। दय होऊ शकतो. द्वादशस्थ वरूण जर अग्निराशीत असेल किंवा पापमहानी फार पाडीत असेल तर गुप्त शत्रुत्व, कैद, दंड, वगैरे वाईट फलें उत्पन्न होतात प्रवासात दुसापत क्विा त्रास होतो. द्वादशस्थ वरुण प्रजापतीने पीडीला जाऊं नये, आपेष्टा-हाल व दुःखे याची परंपरा वाढते व आयुष्याचा शेवट फारच वाईट प्रकारे निराशेत होतो. या स्थानातील वरूण जनसमाजापासून मतभेद करवीतो. हाच वरुण दशमेश-नवमेश अथवा लाभेश यानी शुभ संबंधित अथवा शनाने शुभ दृष्ट असल्यास पोलीस व गुप्त पोलीस खात्यातून उन्नति करवीतो, किंवा हॉस्पीटले, गाली इस्पितळ, जुका, अशा साचाव्या नोक यश देतो; पण इस्पितळा. च्या बाबतीत त्याला मंगळाची जोड पाहीजे. द्वादशस्थ जल राशीतील चंद्राने शुभदृष्ट वरुण नौकासात्यातून उत्कर्ष करवील, वायुराशी स्थित असून शनि ७ ·नेपच्यून ऊर्फ वरुण. किंवा प्रजापतीनें शुभदृष्ट असल्यास वैमानिककलेत तो उत्कर्ष करविणारा आहे. दशमाचें हैं पराक्रमस्थान आहे व त्याहि दृष्टया द्वादशस्य वरुणाचा विचार करणे अत्यावश्यक आहे. द्वादशस्य वरुणाची मंडळो एकातवास पत्करणारी पण असतात, हे स्थान अटमानच्या त्रिकोणापैकी एक असून सार स्थानातील प्रह मनुष्याचा अंतकाल व शेवटचे दिवस यावर हटक्न परीणाम केल्याशिवाय राहत नाहीत. त्याचप्रमाणे व्ययस्थानांतील प्रहस्थिती मनुष्याच्या शारिरीक व मानसिक शक्तींचा व्यय करणारी असून या जन्मातील व्यय पुढल्या जन्माच्या कर्मात्री सामुग्री एकत्र करणारा असतो हेहि लक्ष्यात ठेवले पाहीजे, ·नेपच्यून ऊर्फ वरुण. भाग ३रा. प्रकरण १ लें. स्फुट माहिती व विचार. रापेक्षा नक्षने हा भाग फलिताच्या यावतीत ज्यास्त सूक्ष्मतेचा आहे आपि वैदिक आर्यज्यातिपात फलजातकाचा विचार फक्त नक्षत्रपरत्वे पहा. ण्याचा प्रघात होता व मुहूर्तफलिताचा उगम जसा नक्षत्रातून झाला आहे त्याचप्रमाणे त्यावेळी संस्कार होमहवनक्रीया करण्याची पद्धतही नाक्षनिक- गोचरोनेच सुरू होती राशी आमच्या नसून आमी त्या यावनीज्योतिषशास्त्रारून घेतल्या असोत किंवा त्या अन्यमार्गे आमच्या ज्योतिषात आल्या असोत. राशि- पेक्षा नक्षत्रे हा भाग जास्त सूक्ष्मतेचा व स्पष्टतेचा आहे. * नक्षत्र पटातील भरणी, चित्रा, विशाखा, कृत्तिका, जेष्टा, मूळ, धनिष्टा, आश्लेशा, मघा, आर्द्रा अशी दहा नक्षत्रे तामस प्रकृतीची मानण्याचा प्रघात आहे * हल्ली ३५/४० वर्षे सायन-निरयन वाद घराच जोराने चालू आहे त्या वादाचा फलनिर्णयाच्या कामी होणारा निकाल नक्षत्र पर निरीक्षगच उपकर लातुं शकेल सायन-निरयन वादाच्या बाबतीत नक्षन दृष्टया दीड पासून पावणे- दोन नक्षवाचा फरक आहे व हा फरक १२ अंशाचा नसून १८ पासून २३ अंशाचा आहे व तो फलजातकाला सहन होणे शक्य नाही. तेव्हा या वादाचा निकाल कसोशीने व स्वानुभवाने अगही विनतोट करावयाचा असल्यास नक्षना. स्मक ग्रहनातक पाहून सशोधन विद्वानानी करणे अत्यावश्यक आहे आणि भारत. फ्लसशेधन कमेटीने खास ही दृष्टि ठेवण्याविषयी लेखकाची नन्न सूचना आहे. .

·. नेपच्यून उर्फ वरुण. ५२ आमच्यामते अश्विनी, कृत्तिा, विशाखा, ज्यष्टा, मूळ, धनिष्टा, आश्लेशा आणि मघा व थोडे बहूत भाा अशी नउ नक्षन तामस प्रकृतीची मानण्यास हरकत नाही. यापैकी विशाखा, ज्येष्टा, मूळ धनिष्टा, मघा विशाखा, कृत्तिका, आश्लेषा अश उतरन्या पायरीने ही नक्षा कमी तीवतेची आहेत. त्यातल्यात्यांत पहिली चार नक्षत्रे पूर्ण जहाल वकार आहेत. स्वभावत जे झूर अह आहेत ते या नक्षत्रांत जन्मत असल्यास त्यांच्या मूळच्या क्रूरपणात ज्यास्तच भर पडणार ही गोष्ट निर्विवाद आहे. वरील दृष्टीने विचार करतां प्रजापति उर्फ हर्शल हा ग्रह जात्या क्रूर व तामसी स्वभावाचा आहे अर्थात या नक्षत्रात तो असल्यास त्याचा मूळचा गुण द्विगुणीत होणार हे उघड आहे. वरुण उर्फ नेपच्यून हा ग्रह क्रूर नसून गूढ असा दैवी ग्रह आहे व त्याचे फर वरील तीन नक्षनात तो असताना ज्यास्त तीव्रतेने भनुभवास येईल. या दोन ग्रहांची स्वाभाविक फलें व स्वभाव. धर्म सुरवातीलाच पूर्णपणे वर्णन केले आहेत ज्या स्थानांत अशा दूर नक्षनात प्रजापति असेल त्या स्थानाला तो मारक्च होतो, व फलाची तीमता पण दांडगी असते. वरुणाचा गुणधर्म तितका मारक नसून आपल्या स्वाभाविक फलीत तो तीवता फक्त उत्पन्न कर. विणारा आहे. काही स्थाने अशी असतात की त्या स्थानांतील कर नक्षत्रातील प्रजापति भायुष्यकार्याला पोपकहि होतो. कारण अशी माणसे अनेक उलाढाल्या करून पुढे भाल्याशिवाय राहत नाहीत ही स्थाने म्हटली म्हणजे ३-६-१९ हो होत, मान काही बाबतीत असा प्रजापति नुकप्तानहि देणारा आहे. अशाप्रसगी त्या त्या स्थानेशानें तो जर शुभसंबोधित असेल तर फलें चागली मिळतील घरुग बरतेपेक्षा देवी फरें ज्यास्त उत्तम करणारा आह चूर नक्षत्रातील प्रज• पति व वरूण मनुष्याला स्वस्थ कहि बसू देत नाहत स्वभाव फार चवळया असावयाचा व कामाची विलकप तहक, दांडगी जीवनशक्ति आणि अध्याहत. प्रम करण्याचा नवा उत्साह ही फलें वरील नक्षनातील प्रमापति व वरूण दास्या- शिवाय राहणार नाहीत, य अशा वारतात योग्य त्याने आणि ग्रहांच्या योगाची जोड मिळाल्यास परील पलें स्पष्ट दृष्टीततीस येतील. जन्मत अष्टमस्थानातील कर नक्षत्रातील हस-नेपच्यून चागले नसून आयुष्याला ते विघातक भ हैत, व अशा स्थितीत रविचनाची स्थिति समाधानकारक नसल्यास ह्याची फले तीवर असतात.

·नेपच्यून की यरुण. अग्लेपा हे गक्षन कच्या शेवटच्या भागांत असून यातील प्रजापति मंगळाइतकी दुष्ट फलें देणारा आहे वक्षण मान कार्य करण्यात ज्यास्त उत्तेजक धरून चालण्यास हरक्त नाही. मघा हे नक्षत्र वरणास चागले नसून वाईट आहे. मघा नक्षनातील हर्शल अथवा नेपच्यून तृतीयस्थानी असणे फार उत्तम ष अशावळी रवीचाही शुभ संबंध असल्यास हा योग पराक्रमाला फार पोषक पण भातृसुखाला विघातक आहे, राजस प्रकारची नक्ष प्रजापति व वरुण यास महत्वाची नाहीत राव प्रधान नक्षनें प्रजापतिरक्षा वरुणास फारच उत्तम आहेत व तो अशा नक्षनात असल्यारा गुरुच्या खालोखाल फलें देऊ शक्तो सवप्रधान नक्षत्रातील प्रजापति आपली तामसवृत्ति बरीच कमी करीतो असे पण पहाण्यात येते स्वाति है साविक नक्षत्र वरुणाला फार अप्रतीम आहे. अनुराधा हे नक्षन प्रजापतीला चागले नाही वाकीच्या नक्षनातील या दोन प्रहाची फलें विशिष्ट दर्जाची पहा- वयास क्वचित् सांपडतात. या दोन महास पडवर्गात बसवावें किया नाह। कारण जर ते आर्य- जातकात ध्यावयाचे तर षडवर्गात त्यास का ओढू नये असा प्रश्न सहाजिक उत्पन्न होतो. वास्तविक हे दोन ग्रह पडवर्गात आणावयास अजून त्याचे राशी- गत सूक्ष्म परीक्षण ज्यास्त झाले पाहीजे सध्या प्रजापतीच्या बाबतीत कुभ स्वगृह मानून व मिथून आणि तूल या त्याच्या मिनराशी मानण्यापर्यंत हरवत नाहीं वरुणाच्या बावतात मीन हे त्याचे स्वगृह मानून की ही राशि त्याला मानण्यात गैर होणार नाहा. हर्शलचे उच वृषभ राशि काही माननात परंतु खानीपूर्वक सागना येणे आजच्या परिस्थितीत कठीण आहे. हर्शलची उच्च राशी वृषभ धारल्यास त्याची नीचराशी नियमा प्रमाणे वृश्चिक येने व वृश्चिकेतील त्याची फळें घाईट जितका असतात तितकीच कर्कत असताना तो देऊ शकतो असे लेखकाला वाटते. वरुणाचे उच्च कर्क मानले तर गुरुचा उच्च राशापण हाच येते व वरुणाचे या नियमाने मकर नीच राशी येते व मकरेंत ते असताना त्याची वाइट फले दृघोसतीस येतात त्यापेक्षा दुसऱ्या एकाया राशीत तो असताना ज्यास्त वाईट फलें दृष्टोत्पत्तोल येतात किंवा नाही हे ठरविले पाहिजे. नैसर्गिक मैनीच्या बाबतीत विचार करिता प्रजापती मिन असाग्रह घुष एकाय आहे बाकीच्याशी या स्वारीचे पटत नाही त्यातल्या त्यात शनि ·नेपच्यून उर्फ घण मंगल व वरूण याच्याशी प्रजापतीचे शनव धरुन चालण्यास हरकत नाही. शुक्र हा ग्रह प्रजापतीशी समतने राहु शस्तो वरुणाचें चद्रनगरु यांच्याशी बरेंच पटते व ते त्याचे मित्र समजणे गैर दिसत नाही. नेपच्यूनचे मगळ, शनि, व प्रजापतिशी वैरच आहे शुक्र-बुध आणि रवी समनात्याने वरुणाशी वागू शकतात. प्रश्नजातांतहि या ग्रहास घेणे अवश्यक आहे प्रश्नजातकात या दोन ग्रहाची विशिष्ट फलें अशा दृष्टीने लेखकाने परीक्षण स्वतंत्रपणे फारसे कलें नाहीं तरी दीशा दाखविण्या इतकी सुचना एवढीच की जलराशीतलि प्रजापति क्षुब्धता वादविणारा तर वरुण उत्साहक शुभ फ्ले देणारा, आमिराशीतील प्रजापति व वरुण दोन्ही क्रांति करणारे पृथ्वीराशीतील हे दोन्ही ग्रह उदासै न च मुग्धता धारण करणारे, वायुराशीतील प्रजापति उत्साहक शुभ फलें देणारा व वरुण साधारणपणे उदासीन व मुग्धता स्वीकारणारा असे समजून त्या त्या स्थानातील प्रहाच्या परिस्थित्यानुरुप विचार करावयास हरकत नाही. हे दोन्ही ग्रह गूढ आहेत परंतु प्रजापती तामसी आणि विश्वासघातकी व अस्थिर प्रकृतीचा व वरुण स्थिर-धामा व शुभ प्रकृतीचा ग्रह धरून चालणें घरे हे ग्रह फार वर्ष परिभ्रमण करणारे आहेत व प्रश्नजातकात या दृष्टया खास तितक्यापुरते महत्व द्यावयाचे आहे होराजतकात या दोन प्रहांत आणाव किंवा नाही हा एक प्रश्न उत्पण होतो. आजपर्यंत सात प्रदाचे (चारांचे ) सात होरे असून ते अनुकमाने दर तासाला पदलतात नवे ग्रह जर हों यांमध्ये येऊन जागा आडवु लागले तर होश. धिपति ज्यास्त होऊन होरागणना अर्थात विहीत होणार व ती नव्याप्रकारे सुमंगत अनि अनुभवामक तत्वावर की यमात्रयाची हा प्रश्न सोडविणे पीकर असुन सो सध्यातरी सुटणे अशक्य आहे झोति किलोवेळी अगदी चमत्कारिक आणि विसगन अथवा अरभुत् स्वले पण, रोजच्या व्यवहारात एक्दम एक दि चमत्कारिक गोष्ट घडा येणे, वगरे गोट सो गयेसर प्रजापतीचा राय अमला पाहाने असे रेसकास आढळून थाले आहे, या वावतीत स्वतत्र अनुभव व निरीक्षण होणे आवश्यक आहे कालनि य पद्धति पंकी दशा पद्धतीत या दोन प्रहोस कसे आणाव, न आणावे तर या प्रहाचा पलें पट अनुभवास येतात. आणावे तर वर्षगणना कशी करावी असे अनेक प्रश्न उत्पन्न होतात. बार्शच्या बहुतेक कालनिर्णय ·नेपच्यून ऊर्फ दरुण, पद्धतीत हे दोन प्रह विचारात घतले जातात मग दशा पद्धतीत लास को घेऊ नये असे कित्येकाचे मत सयुक्तिक आहे पण या प्रहास दशा पद्धतीत कसे आण- वून बसवावे त्याचा निर्णय कालातराने लागेल असा भरवसा ठेवण्यापुरताच उल्लेख येथे करावा लागतो खरोवर योग्य मार्गाने दशापद्धतीत हे दोन ग्रह येतील तर दशापद्धतींतील दुवे हाती येणें सभवनीय आहे. प्रकरण २ . मेदनीय ज्योनिप दृष्टया प्रजापति व वरुणाचे निरीक्षण, व्यक्ति विषयक पल जातकापेक्षा मेदनीय ज्योतिपात या दोन ग्रहाचे पराणामाच्या बाबतात प्रायत्य फार आहे “जापतीचें चागले परीणाम म्हटले म्हणजे नवे शास्त्रीय शोध, २०ा स्स्था, ज्येतिप वगैरे गूढ विद्याची अभिवृद्धि, वायु व बाष्पप्रधान यंत्रे, वैमानिकला हे होत. वाईट परीणाम म्हटले म्हणजे साथीचे रोग, दंगेधोपे, मागमाया, अवर्षणापासून उप्तन्न, होणारे दुष्काळ, तुफान, वादळे, अत्याचार, वेड्याची इस्पितळे, माथेफिरू लोक, नास्तिरपणा वगैरे होत नेपच्यून उर्फ वरुणा अंगी देवी-सामर्थ्य, दाडगी जीवनशक्ति, साक्षा स्कार, गूढ वेदांत, विद्युउक्ति प्रधान यत्रे, नोकाशास्त्र, चिरस्थाई सस्था वगैरे मुपरीमाण उप्तन्न करण्याचे सामर्थ्य आहे. त्याच्या दुष्परीणामाच्या यादीत अति- दृष्टिमुळे झालेला ओरा दुष्काळ, पूर, पुर्वतयारीने व सघशक्तीने केलेले अत्या. चार व विद्युच्छक्तिपासून अाय वगैरे परीणाम येतात. वर वर पहाणारास दोन प्रहाच्या फलांमध्ये विशेष फरक दिसणार नाही, परतु फलाच्या चुडाला बराच फरक आहे व मेदनीय ज्योतिपहष्टया साचा विचार करिताना काही ठिकाणी लेखकास पुनरोच्चार करावा लागणार आहे, दोन्ही ग्रह उसन्न करू शकतात, परतु प्रजापति उर्फ हर्शल वायु तत्वाचा शुप्फ ग्रह आहे. तो पाण्यापेक्षा एक चतुर्थांश विरल द्रव्ययुक्त असल्यामुळे हा गोल पाण्यावर तरंगत जाईल. हर्शरमुळे जे दुष्काळ पडावयाचे ते अवर्षण, पाण्याची टंचाई, पर्जन्याचा अभाव त्यामुळे पडतील, वरुण उर्फ नेपत्यून हा ·नेपच्यून कर्फ वरुण - ग्रह जलतत्वाचा आहे. व तो विघडल्यास अतिवृष्टि, अकाली वराच पर्जन्य पढ्न पीकाची नासाडापरणे, जलस्थाने वाहून जाणे, पूर येणे अशा रीतीने ओले दुष्काळ उत्पन्न करवोल, प्रत्यक्ष्य महासागरावर नेपच्यूनचा अंमल आहे. परंतु त्यावर फिरणान्या बाप्प नाकावर आणि वायूवर प्रजापाचा अंमल जाहै. वायु व जल यामध्ये सलोखा अनियमित असतो. एकाचा जोर वाढला की दुसऱ्यात खळबळ उडत. हर्शल-नेपच्यून परस्पर पीडीत झाले तर वारा सोसाट्याचा वाहून तुफान उत्पन होते. व जलात अपघात होतात. साथीच्या रोगाच्या बाबतीत कॉलेरा, अतिसार व परकी असे रोग वहाच्य भागास येऊ शकतात तर प्लेग, इन्कुअंझा व दाहजन्य विकार प्रजापतिकडे येऊ शकतात.ओ वरवान् अथवा फरजास्त लाच्या गुणधर्माप्रमाणे रोगाच्या साथी उप्तन होतात, व ज्याचा फक्त अशुभ सबंध असतो तो वरील साथीला ज्यास्त प्रोत्साहन देऊन तीव्रता वाढवीतो. नेपच्यूनकडे बन्याच काल टिपणा या रोगापैकी क्षय, सर्दव्याधि, जलोदर असे रोग येऊ शकतात. तर प्रजापतीकडे अर्धागवायु, दमा अथवा वाम, वायुचे झटके, फैपरे असे रोग येतात प्रजापतीचा अमल मेंदु व पुप्पुसे यावर चालतो तर वरुणाचा अमल प्राणशक्ति (चैतन्य ) आणि रुधिराभिसरण व जठर यावर आहे. हर्शल हा ग्रह स्वतंत्रताप्रिय आणि अगदी लहरी प्रह आहे याच्याशी दुसन्याचे पटत नाही. दुस यावर सत्ता भरेरावीपणाने चालविणे किंवा तशी परिस्थिती नसल्यास गुलाम बनून विश्वासघातकी वर्तन ठेवणे असा त्याच्या अंगी गुण आहे. मिळून मिसळून संघशक्तीने कार्य करण्याचे शील या प्रहात नाही. यामुळे माथेफिरुपणा, अत्याचार, अरेरावी, पूनशापणा वगैरे प्रकारच्या गोटी प्रजापति एकट्याच्याच अविचारी लहरीच्या जबाबदारीवर फरण्यास प्रवृत्त होतो. घरुणाचे कार्य सामुदायिक, पुर्व तयारीचे व धीमेपणाचे असते व त्यांत नेवळ स्वतांची लहर नसते. एकटें कार्य करण्यास प्रजपतीची जार लागते. संघ शक्तीने कार्य करण्यास वरणाचे पाठबळ असणे आवश्यक आहे. प्रजापतीच्या अमराखाली स्थापन झालेल्या संस्था अगदी अस्थिर व स्वकरच विरयारा पावतात, व ला स्वार्थपरायणतवेर आणि अविश्वासूपणावर उभ्या असतात. वरणाच्या मराखालच्या संस्था चिरकाल टिकणे शरय थाहे, ·नेपच्यून ऊर्फ वरुण, व त्यांच्या बुडाशी सामुदायिक हितहि असू शक्त. प्रजापति क्रूर, कपटी, अत्या- चारी, स्वार्थी, आकुंचितमतवादि, कल्पनाचतुरं, पण विश्वास घातकी असेल तर वरुण उदार प्रकृतीचा, निष्कपटी, सामर्थ्यवान, गंभीर, विचार करणारा व सामुदायिक हितप्रिय असा आहे, हर्शल पुरुषास जितका हितप्रद दिसून येतो तितका नियास नुक्सान कारक होतो. वरणाचे प्रमाण या बाबतीत व्यस्त आहे. प्रजापति कटौर प्रकृ. तीचा य विमारवश असून प्रणयो जनास तापदायक होतो, त्याच्यामुळे अत्याचार व खूनहि बलात्काराने होतात. वरणाच कार्य संब, स्वखुषीच व उदार प्रकृतीचे असे होईल असे वाटते. हर्शल प्रणयो जनाचा अंत, कठोरपणा, वैताग नेछुर्य र अविचार यात करवातो, वरूण साया अंत, सात-उदार विचार, पण अंतरयामा घसत असलेल्या निराशेत समजूतदारीने करवोल. राष्ट्रांचे इतिहास बदलीवण्यास, त्याचा उत्कर्षापकर्ष करण्यास अनेक मोठी स्थित्यंतरे व प्रात्या घडवून आणण्यास या दोन ग्रहाची गोचरभ्रमणे फारच महत्वाचा आहेन. राष्ट्राचे आयुष्य मानवाच्या पाढीच्या मापानेच मोजावें लागते व तदनुसार या दोन प्रहाची भ्रमणे दोघेकालद्योतक असल्यामुळे त्याचें सामयहि दाडगे असते व या दोन ग्रहाचे इतर ग्रहाशी होणारे शुभाशुभ- योग मेदनीय जातकात महत्वाचे आहेत. मेदनीय ज्योतिषात प्रत्येक ग्रहांचा अंमल खालील प्रमाणे असते। व त्या ग्रहाशी जसा या दोन ग्रहाचा योग होत जातो त्या धर्माची फले उत्पन्न होतात. रवि.-राजपराणे, राजकीय सत्ता व संस्था, राजकीय मोठा अधिकारी वर्ग. चंद्रः-प्रजा, जनसमाज, स्त्रीसमाज, सामुदायिक हिताच्या संस्था, संतति, चालवर्ग. मंगळ:-सेना व सेनापिकारी, युद्धकला, डॉकटर-सर्जन, आरमार व आर. मारी लोक, रसायनशास्त्र, खून, अभिप्रलय, चिराफाडी हॉस्पिटले, अपघात, वाष्पयने धुप.--यौद्धिक व मानसिक, प्रगति, वाटमयवृद्धि व ग्रंथलेखन आणि वक्तृत्व, व्यापार, वेदात, कठीण व गूढात्मक शाखें, लेखक प्रका- शक, परराष्ट्रीय वकील व मनी. ८ ·नेपच्यून कर्फ वरुण. गुर -न्यायाधीशी, वकील, पेढीवाले, सावकारी सजिने,का, सरकारी टाकसाळ, धर्म व धार्मिक संस्था, विद्यालये, जन्मनोंद व संख्या, मनीमडळ शुक -- करागशिल्य, सरितकला, व ललितवाहमय, गायन-वादन नाट्यकला, विवाहोत्सद, व्यभिचार आणि कामप्रवृत्ति, दांगर- विलास-व्यसने, सौंदर्य, कुटिल्नौति, वागबगीचे व बागाईत. शनि --वृद्ध मनुध्ये, जमीनदार, शेतकरी, मरळ, खाणी व उनीज, पदार्थ, काबाडकष्ट करणारा वर्ग, नीच जाति, कैदखाने-तुरंग, पौजदारी सदले व पोलीस खाते. वरीलप्रमाणे ग्रहाचे कारकत्व आहे व प्रजापति आणि वरूप यावे गुभाशुभ सबंध या ग्रहाशी होतात ला ग्रहाच्या कारकत्यानुसार गोटीत फलें स्टोत्पत्तीस येतात. ग्रहाप्रमाणे देशाच्या राशि व शहराच्या राशि लयात घेऊन या ग्रहाचें गोचर भ्रमण सा ला देशाच्या व शहाराच्या कोणला स्थानामधून होत आहे व इतर ग्रहाशी त्याचा कमा सबंध आहे ते पण पहावे रुगतें सर्व देशाच्या व शहराच्या राशि सानीपूर्वक असून ठरल्या गेल्या नाहीत, काही मान नको ठरल्या आहेत व ला परिनिटात दील्या आहेत. प्रहाचे कारकत्व ज्याप्रमाणे विचारात घ्यावे लाते त्याचप्रमाणे राष्ट्रीय ज्योतिषात स्थान ( भाउ ) कारकल पण पहावें यातात, स्थानपरत्वें साली. प्रमाणे कारकत्व पहाण्यात येते. प्रथम-प्रना व प्रजेचो शारिरीक समस्या, आरोग्य, देशांतील सामान्य लोक व त्याचा समाव वगैरे. द्वितीयः-देशाची मात्तिक स्थिति, द्रव्यानिधी-सबिना-बँका-टांकसाव्य, साबारी पेन्या, जमाबंदी व जमीन महेमुल खाते पैशाच्या देवधे- वचे व्यवहार, म्यागार व व्यापारविषयकथनसप्रद तृतीय -रेलवे-पोट आणि टेलिग्राफ खाती, मोगर-सायकल्स वगेरे यात्रिक वाहने, प्रयकार, छापसाना बौद्धिकप्रगति, तरुणपिढी चतुर्थ:-दोतरी-बागाईत व दृषिकर्म, अग्रिकल्चर सावे, साणी व सनित्र पदार्थ, सुख-अगदि, वातावरण, सार्वजनिकइमारती, अधिकारी वारी विरोध करणारा पक्ष.

·नेपच्यून ऊर्फ घरुण पंचमः- बालवर्ग, प्रमोत्पत्ति व जन्म नोंद, जुगार-शयति-लॉटन्या, नाट्य व शौकिनकला, विद्या व विद्यालये, व्यभिचारप्रवृत्ति (पाश्चिमात्य मते). पष्टः- रोगराई, सामान्य मजुरवर्ग व काबाडकष्ट करणारे लोक सैन्य घारमार. सप्तमः--युद्ध, परराष्ट्रीय संबंध, भापापसातील यादवीक्लह, विवाहस- मारंभ, ५ पटरनेट, कामप्रवृत्ति, हायकोर्ट, दाये, पादविषाद, चर्चा. अधमः - मृत्यूसंख्या व मरणनोंद, सून-आत्महत्या, प्रिव्होकौन्सिले, गुप्तहेर व सी.आय.डी खातें, भूमीगत द्रव्यकोप, नवमः-धर्म-धार्मिक सस्था-सुधारणा, नीतिमत्ता-तत्वज्ञान, शास्त्रीय शोध, गोदीखात, परराष्ट्रीयव्यापार. दशम:-राजा-राजरस्ता, राजकुटुंब, सरदार व मोठे अधिकारी, प्रजासत्ताकचा प्रेसिडेंट, लोनायमस्व, हाऊस ऑफ लॉर्डस् . एकादश-कायदेकौन्सिल व लोकनियुक्त सभामद, हाऊम ऑफ कामन्स, सर्व- साधारण देशाला होणारा लाभ. द्वादशः-तुरंग, दवाखाने, गुन्हे व गुन्हेगार, गुप्त शत्रू भराजक सस्था, सर्च, चिरफाडी हॉस्पिटलें, वेडे, वेड्याची इस्पित घर दर्शविल्याप्रमाणे प्रत्येक स्थानावरून फलें ज्या त्या देशाच्या राशि- कुंडलिवरून गोचर प्रहाच्या स्थित्यानुरुप पहाण्याचा प्रघात आहे. वरील स्थानापैकी मैदनीय ज्योतिषात केंद्र स्थान (१-४ ७-१०) फार बलवान असतात व यातील गोचर श्रमणे राष्ट्रात स्थित्यंतरे करवितात, राष्ट्राच्या उन्नतिदर्शक अशी स्थाने ३३५९।११ ही होत व या स्थानातील प्रह गोचर भ्रमणु प्रगतीच्या घट्था फार महत्वाची आहेत. द्वितीय, अष्टम व एकादश ही स्थाने राष्ट्राच्या सापत्तिक स्थितीची उलाढाल करणारी आहेत तर ६-१२ ही स्थाने राष्ट्राची अवनतीचे प्रमाण दर्शविणारी आहेत. पमापति व वरुण यांची वरील स्थानातून होणारी गोचर श्रमणे मेदनीय ज्योतिषांत फारच महत्वाची आहेत. वरील दोन प्रहाच्या भ्रमणाचा विचार करिता हे दोन ग्रह राशिबली असून ३।५।९।११ अशा स्थानातून भ्रमण करीत असल्यास त्या राष्ट्राची उन्नति व प्रगति ते झपाध्याने करितात व इतर ग्रहाची मदत असत्यास फलांचा तात्र- पण अधिक नाटतो, साधारणपणे या दोन्ही ग्रहास २६८११२ ही स्थाने ·हे रोग परीक्षा करता येत नाहीत व मनुष्य प्राणी संगत शिजून मरतो किंवा प्रकरण ३ रें. प्रजापति-चरूणाचा तुलनात्मक विचार. आणी डारेक्शन्स. इतर प्रत्येक ग्रह एकाद्या गुणांत श्रेष्ठ असलेला साढळून येतो. हर्शल उर्फ प्रजापति हा ग्रह त्रिगुणात्म दिसून येतो व स्वभाव-कृति-विचारपरंपरा या तीन्ही गुणांत त्याचे प्रतिषिच आढळून येते. प्रजापतीच्या अंमलाखालील माणसे अगदी स्वतंत्र विचाराची, बाण्याची, कल्पनावैचित्र्याची, दुसन्याशी मिळून-मिस- ळून न वागणारी व स्वतंत्रपणे कार्य करणारी असून त्यांस कोणाचाही वरचढपणा व ताबेदारी सहन होत नाही नेपचून उर्फ वरूणाच्या अंमलाखालची माणसे जनसमाजाश मिळून-मिसळून वागणारी व संघशक्तीने कामकरणारी असतात; दुसन्याचे मार्ग व विचार ती स्वीकारतात, अनुसरतात व दुराग्रही पण नसतात. प्रजापतीचा रवीशी शुभसंबंध असेल तर राजकारण व पुढारीपणा आणि लोक- नायकत्व देतो, सरकारदरबारातून मान्यता देववीतो, ऐहिक्सुखाच्या उन्नति फरिता मनुष्यप्राणी झटत रहातो; रवीशी वरूणाचा जोरदार शुभ याग असल्यास तो, योगाभ्यास-आत्मचिंतन-आध्यात्मक सृष्टि- आत्मोन्नतिकडे प्रवृत्ति वळवितो आणि ऐहिक सुखाला मान्यता व महत्व देत नाही. जगाच्या ऐहिकतत्वसंशोधनाला प्रजापति पोषक असून तो ऐहिकोत्कर्ष करवितो तर जगाच्या आध्यात्मिको. नतिला वरूण पोषक होत असतो. प्रजापतिचा प्रवास भूमागीने व रेलवे वगैरे वाहानानी केवळ बदल व नाविन्यनिरीक्षण-भौतिक शास्त्रजन्य शोधास्तव होतात; वरूणाचा प्रवास जलमार्गाचा असून स्थाने जलाशयाजवळची असतात व हे प्रवास सृष्टिसौंदर्यपरीक्षण, निसर्गाच्या रमणीयकीय व कृति पाहाण्या करिता किंवा एफातवास व अध्यात्मिक अभ्यासासाठी होतात. रोगांच्या बाबतीत प्रजापति बुद्धिभ्रंश देतो व मेंदू भाणि मजातंतूशी त्याचा फार संबंध आहे तर वरुणाचा अंमल हृदय अथवा वाळीज यावर असून घिभिसरण आणि रतसंचय याच्याशी त्याचा पार संबंध आहे; प्रजापति गुप्त रोगांवर अंमल करतो परंतु त्यांत उष्ण व दाहजन्य विकार व वायुप्रकोपाचे वास्तव्य असू शकते, कित्येकवेळा गंगाचा जोर अवस्मात वाढून अथवा अपघाताचा आघात होऊन भरग प्राप्त ·६४ होते. नेपचूनचे रोग जल व सदी प्रधान असून दातखीळ बसणे, आकुंचन व अवयव आंखडणे, रक्त गोठणे असे पण प्रकार घडतात तर प्रजापति वायुप्रकोपाने यरळण्यास व तूफान माजविण्यास तयार होतो प्रजापतीच्या अंगी प्रसरणशक्ति वास करते व कोणत्याहि पदार्याचे प्रसरण करून त्याची मर्यादा विस्तृत करीतो तर वरूणाच्या अंगी आकुंचनशक्ति असून कोणत्याहि पदार्थाचें तो आकुंचन करीत जातो. एक केंद्रच्यूतिपासून वर्तुलाकारात प्रसरण पावतो तर दुसरा वर्तुला. वरून केंद्रस्थितिप्रत येऊन पोहोचतो. प्रजापतिच्या अंगी उत्साह दांडगा असून अगदी अंतकालच्या शेवटच्या क्षणापर्यंत त्याच्या उत्साहाची लाट खळखळत असते व अन्याहत श्रम करण्याची त्याला हौस असते तर वरूणाचा उत्साह भावनाप्रिय असल्यामुळे त्याच्या उत्साहाची जोराची लाट काही काल उसळणारी आहे. प्रजापतीच्या अंमळाखाली वाष्प व वायुप्रधान यंत्रे व परतू येतात तर नेपचूनची सत्ता विद्युच्छाफि-प्रमाणे अदृदय व अज्ञात सामावर असून त्याच तब रेडीयम समजावयास हरकत नाही. विद्युच्छक्ति हर्शलच्या अंमलाखाली आहे असे पाश्चिमात्य समजतात परंतु खकाला तसे निधित आज वाटत नाही तरी निश्चयात्मक अनुभवाव्यतिरिक पाहीच निर्णय भाज देता येत नाही, व विद्वानास त्या विषयी ज्यास्त सूक्ष्म निरीक्षण करण्याची आमची विनंती आहे. हर्शल पुरूपतत्वाचा व सूर्याखालील सर्व गुणात श्रेष्ट व बलवान असून त्याबाक्ति नेहेमी धन (Positive) आहे तर बरूण स्त्री प्रकृतीचा य ज्यांत चंद्र-शुक्रांचे गुण एक्वटलेले आहेत असा ऋण (Negative) शतीचा आहे. अगदी सूक्ष्मपणे विचार केल्यास मंगळ-बुध-शनि याचे एकवटलेले गुणधर्म प्रजापतिमध्ये आहेत व चंद-गुरू-शुक्र याचे एक्वटलेले गुणधर्म वरुणामध्ये भाढळून येतील. प्रजापतीला पाधिमात्य 'जागृति देणारा' ( Awakener) प्रह म्हणतात याचे कारण यातितत्वानुसार सृष्टीतील प्रत्येक आवस्यंत घडा मोड करून परिस्थिति बदलवित असतो व त्या बायतात दुःखाची व नाशाची भर त्याच्या संहार कशक्तिमध्ये असल्यामुळे मनुष्य प्राण्याचा दुराभिमान-ताठा मा- दोसा करून त्याच्या अंगी परमेश्वराविषयी आस्तिक्य बुद्धि व पूज्यता आणवून सया शामाकडे तो जाणवतो. वरुणारा 'गुन्ध ' (Mystic) हो संज्ञा असून स्याचा भमल मनात व अदृप्यशस्थिर असल्यामुळे चैतन्य देऊन आत्ममिति तो करीत असतो. प्रजापतीचा संबंध जजगाशी जसा फार येतो त्याचप्रमाणे परुणाचा संबंध मास्मिकसष्टीशी फार येतो. प्रजापति बौद्धिक शकीला पोषक ·अथवा नाशक (अशुभ व पोटीत असल्यास) होतो तर वरूण मानसिक अथवा आत्मिकप्रगतीला पापक अथवा नाशक होतो. प्रजापति रसायनशास्त्रज्ञ इन्जि- निअर्स-शोधक-कल्पक वगैरे भौतिकशास्त्रज्ञास फार महत्वाचा आहे तर वरूणाचा संबंध हृदयाशी व भावनाशी असल्यामुळे तो नाट्यकार-नट-कवि-वेदांती सूक्ष्म व चिकित्सक प्रकार-अध्यात्मिक लोक यास फार महत्त्वचा साहे. वरू. गाची स्फूर्ती फार देवी असून तीच्यांत ओजस्व-गांभीर्य भरलेले असून त्यात सहदमेतेची आणखी भर पडते तर प्रजापति उप्र-गंभीर व गुद्देसूद असतो. एवाचा अमल सत्तेन व शहाणपणाच्या जोरावर चालतो तर दुसऱ्याचा अंमल गुणांनी व प्रेमळपणा आणि सहानुभूतीच्या जोरावर चालतो. मर्यात दोन्ही ग्रहाचे कार्य फार विस्तृत व महत्वाचे आहे; प ह्मणून सोस प्रमाने धन व ऋणपतीचे (Positive and negative forces ) म्हण- तात प्रजापति जर जगाशी ( Materialram ) निगडीत असल्यामुळे तो राजयोग स्वीकाराल तर वरुण केवळ विश्वव्यापक असल्यामुळे भक्तियोग स्वीकारील. वरूपाच्या अमल कुरिमध्ये त्रिकोणस्थानावर फार बालतो. प्रजा- पतीचा ममल -३-१-११ या स्थानावर फार चालतो. प्रजापति एकलकाँडा व स्वतमपणे फटकून वागणारा तर वरूण मिळून-मिसळून वागणारा व ज्याला सर्व जगाच्या हिताची काळजी आह असा आहे. प्रगपति स्वतांचीच आत्ममिति परता करे पहात नाही व हटयोगाला चिकटून राहून तो निष्काळजी- कठोर व बेपर्वा असू शकतो तर वरूण आत्मोन्नति करीत असताना सर्वजगाचे हिस पहाणाग-प्रेमळ व विश्ववधूत्वाची कल्पना उराशी बाळगणारा आहे व सर्व मग त्याचा संसार तो समजतो; या हदय आई य कोमल आणि दुसन्याच्या मुरादु खाविषयी सहानुभूतिदर्शक असते. प्रजापीत हट्टी व निग्रह ग्रह असून सारया डोक्यात तिडिस बसण्यास अल्पसें वारंणहि पूरे पडते तर वरूण सयप्र. कृतीचा समनतदार असून सहनशील आहे. स्त्री जातीचे सर्व नैसर्गिक गुण वरूणांत भात तर पुरुषजातीचे सर्व नैसर्गिक गुण प्रजापतिमध्ये आहेत. श्रीजा- वाला रणतिका पोषक त्यापेक्षा प्रजापति ज्यास्त घातक माहे व भाजपर्यत ज्याप्रमाणे विवाह जमावितानां मेगळ पहाण्याचा प्रपात स्व आहे त्याचप्रमाणे प्रजापति पण पहाणे अत्यंत आवश्यक आहे. जठराशीतति सप्तमस्य प्रजापतीनी श्रीपर्य धस्न चाल पर, शिवाय सप्तमात शनि-प्रजापति प्रजापति-शुष, प्रमापति- मंगळ असे योगहि अगदी पाईट फ्ले देणारे आहेत सरीत्या बरोबर चापण विचार रेश्या शिवाय पर्शस प्रापान्य येत नाही हे उपड आहे.

·६६ प्रजापतीचा स्वभाव तडी असल्यामुळे उतावीळपणाने पण कामाचा नि काल त्वरित रावण्याकडे त्याची प्रवृत्ति असू शकेल तर वरूणाचे कार्य सथपणाचे व कालाला योग सबस्त देणारे असते. वरूणाच्या अंगी नाद लुब्धता अत्यन असून त्याप्रमाणे तो गायनवादनाचा जसा भोका आहे त्याचप्रमाणे गुगी आण णान्या पेयाची पण त्याला आवड आहे. वरील प्रमाण आणखी ज्यास्त स्पष्टविचार या दोन प्रहा विषयी तुलनात्मक परतीने पुढे ठेवण्यात प्रजापति ५ वरणाविषयी यथायोग्य कपना देण्याचा उद्देश आहे, कारण दोन्ही प्रह गूढ असल्यामुळे गूढ व अकस्मिक परीणामाच्या बाबतात कित्येक वेळा हे ग्रह चागल्या ज्योतिपारासुद्धा बुचकळ्यात पाडतात पाधिमात्याची व काही अमेरिकन ज्योतिषाची मजर या दोन ग्रहाच्या जातका विषयी पार पुढे काही बाबतीत गेग आहे परतु ता सर्व चिकित्सक विचार. मालिका असून अनुभवाच्या कसोटीने उतरल्यावाचून देण्यात व्यर्थ वारक्षप व प्रथविरनार होता म्हणून ज्यास्त दीली नाही दुसरी एक महत्वाची सूचना करणे अगत्याच वाटतें हर्शल व नेपचून या दोन ग्रहाची वर्णन केलेली पल दरेक कुडीत कधीच सापडणार माहात हर्शल व नेपचूनच्या विशिष्ट फ्लाच्या कुंडल्या शंकड़ा ३० फार तर सापडू शकतील व बाकीच्या बुडल्यात ते निर्जीव असरले बाढळून येतील किंवा स्वत फलें देण्यास ते असमर्थ असतात वरील ३० वुडल्यात २. कुडल्या प्रजापती. च्या विशिष्ट फराच्या तर फक्त १. कुडल्या नेपचूनच्या विशिष्ट फलाच्या आदळताल लात पुन्हा फलाचा तीनपणा स्थान व राशिपरत्वेच आढळून येई. अशुभ प शुभफलांपेक्षा ज्यास्त दृष्टोप्तत्तास येतात, व तदनुसार दृष्टि ठेवून या दोन प्रहाची फले पहाणे श्रेयस्कर होय. दरेक कुडलीत या दोन ग्रहाची विशिष्ट फले पहाण्याचा मार्ग सयुक्त तर नाहीच परंतु ता विचाराशा पण बदलविण शक्य आहे. विशेषतः है ग्रह स्थान व राशिवलि असून इतर प्रहाशी जोरदार योग करितात तेव्हाच त्याची स्पष्ट फले आढळून येतात. कित्येकवेगे या प्रहांची जन्मस्था स्थिति जोरदार नसूनही गोचरीने अथवा डायरेक्शनने त्यानी फत फार जोरदार व तीव्र असलेली पण दिसून येतात. डायरक्शन संबंधी डायरेक्शन दृष्टि निर्णयात्मक स्वरूप ची विस्तृत अनुभवारगक फलें फार उपलब्ध झाली नाहीत. डायरेक्शनने जेव्हा हर्शल-नेपचूनचे शुभाशुभ योग इतर प्रहांची होतात व जन्मत जे योग असतात सेंच योग डायरेक्शनने अथवा ·६७ y गोचरीन जेव्हां या ग्रहांचे होतात तो काल भायुप्यांत फार घडामोडींचा व कोटितत्वाचा असता ही गोष्ट निश्चित झाल्यासरसी आहे. डायरेक्शनमध्ये स्वत. प्रफल निर्माण करण्याचे सामर्थ्य या दोन ग्रहांत फारच थोडे आहे. ज्या ग्रहाशी लोची आयरेवगन सुरू होते त्या ग्रहाच्या धर्माप्रमाणे व ज्या स्थानांत होते तस्थानसबंधी फलातच या घडामोडी होत असतात. सगळ्यांत मंगळ रविव शानी या ग्रहांच्या होणान्या अशुभ डायरेक्शन संकटें, अपघात, पैशाचे नुक. मान व सांपत्तिक-न्हास, कारागृहवास, आरोप, कलेदलाली हे दुष्परिणाम उत्पन्न करितात व आयुष्योतिल अडचणींशी सारणे झगडावे लागते. वरील ग्रहांन्या डायरेक्शन्स जहां लागोपाठ एकामागून येतात तेव्हां आयुष्य म्हणजे संकटांचा च पावित दुर्बलतेचा आँखाडाच आहे असे वाटते इतकी संकटपरंपरा वाढते. या डायरंक्शनच परीणाम पण दीर्घकाल टीकतात. चंद्र-बुध-गुरू व शुभ यां. च्याशा हर्शल-नेपचूनन्या झालेल्या अशुभ डायरेक्शन्म वरील डायरेक्शन इतक्या तोम ममतात; एपढेच की मुखाची कमतरता, पैशाया टंचाई, काजीम चितामरतता वगैरे फले मात्र उत्सम होतात. नंदाशा होणाऱ्या या दोन ग्रहाच्या डायरेयशन्सची पलें दार्यकाल टिक्त नाहीत. शुभ डायरेक्शनच्या पायतीत या ग्रहांन्या रवि-शनि-गुरू यांच्याशी झालेल्या डायरेक्शन्स उन्नतिला पोषक असून उत्कर्ष फार झपाट्याने या करणान्या आहेत तशाच त्या आत्मोन्नतीला पोषक होतात पारसाई-राटे-लॉटच्या किंवा दुस-या मार्गाने मस्मत धनदौलत मिळण्यास या दान ग्रहांच्या शुभ डायरेक्शन्स फार कारणी. भूत होतात; लातल्यात्यांत ह्या प्रहाची निसणाचा डायरेक्शन फार उत्तम व यलवान असून ती उस्मात फार झपाट्याने करवित. संघटित अश्या व्यक्तिविष- मक पण मोठाली यायें या डायरेक्शनसाली फायदेशीर अशी होतात, मान्यता पाढते. अशुभ डायरेयश्नमध्ये प्रतियुते व केंद्रयोगाच्या या दोन प्रहांच्या इतर महाशी होणा-या डायरेक्शनरा अलंत पीडादायक हातात चोहोबाजूंनी पास होतोय त्यांचे परीणाम दीवालाचे अरान मनुष्यारो परिस्थिति फार भयंकर निराशाजनक होते. असल्या हायरेक्शनमध्ये कोणतेहि कार्य नुक्सानाचे माप पदरात सरते. कुटुंबातील माणस मृत्यू पावणे, नोकरी-व्यापार बुडण, स्थान पदलण, अपटिन प्रसंगारे अनुभव येणे, अपणात होणे असे अनेक अनुभव प्रापयात येतात. यापेक्षा डायरेक्शनच्या मारतात ज्यास्त व सूक्ष्म फलें व विवे. चन भागच्या परिस्थितीत केवळ कल्पनांच्णय अनुमानाच्या भरारीत करणे भयोग्य माहे, य तशाच जिजासूची इच्छा असल्यास फैलन लिओ-रेफेर-ट्रॉड- ·काल-सफायरेल याचे ग्रंथ इंग्रजी जाणगारांनी पहारेत; परंतु त्या ग्रंथातहि इतर प्रहाच्या डायरेक्शन्सची फ जितकी सूक्ष्म व अनुभवात्मा दाली आहेत तितकी या दोन प्रहांच्या डायरेक्शन्सची दीलेली नाहीत अच आटळून येईल. थेलन लिओसारख्या विस्तृत व चिकित्सक लेखकांचों पलें सुद्धा वरील प्रग णेच गोवलेली परंतु योगपरत्वे शब्दस्चभिदान वर्णन केलेली फले आहेत. याचे फारण अजून डायरेक्शनच्या दृष्टया अनुभवजन्य सामग्री अपुरी आहे हेच होय.

·1030
आदित्वाधानहा-दुर्मिसनक्षमा तक
कुर्वन्तु मंगला सर्व जाननापिनोवृणाम्।।
हर्शलगुलेपन
उर्फ
प्रजपतिव
वस्त.
कुमार साय फलपि
--नाधवीमसत,कान्दीलानर
किंमत

·. पाश्चिमात्य ग्रहद्दष्टि स्पष्टिकरण. ग्रहांमधील अंशात्मक नाप शुभाशुभ चिन्ह सेमि-सेम्याहल शुभ ५ विदिशा सेमिसेसर अशुभ ८ सेम्वाईल प्रिंटाइल मध्यमशुभ ९ स्कार अशुभ केंद्र १२० साईन 3 लक्षिका अशुभ कापश्न्सिइस रिस ८.. आपोझिशन गाभ अलिपोय परहरू मर्मम P समनि कंजंक्शन ममम सुवि पाशिवाय हती आणूसी पुपन रियोग निभा आहेत पण ने फार महत्वात नाहीत: शुभ A १० पष्ट कालायत. नगम ग्रहांची चित्रं पृथीपासून मेल रवि सन • पि कोरी 300 पृष्योल्म चंद मून उभ की ८८ मंगळ भार्स न शुभ बोटीला......२२४- माधुरी १० कोटी रूप......८५ गुरू ५८री Tr.....1933 गुरू- अपीटर शनि ८८ कोटी लक्ष-...१००५९ प्रजापति केरीध--.KE. शनि सदन बल अटी... ९ प्रजापति हर्शल चंद्र २०१eat...' वरूण नेपचून राह मनसभा के मूनशील ·हशेल-नरखून परिशिष्टरलें सिंहरा स पाश्ट १४.३३ रवि२०-२१ पुंडलि नै श्री शिवछत्रपति महाराज जन्मता.९० एप्रिल १६२७ सकाळी १० वाज्न मिनिटें निर.११ नेपर "प्रीन भकरस शनिnel कमा राहर-२८ मकर नेपधून इशला कुंडलिन श्री संभाजीमहाराजछत्रपति जन्मना.१ जून १६५५ सुपारी १२ वाज्न मिनिटे चक्रि पम्प पाक गिना 'गुF.. राह कुंडलिन३ श्री ५पतिराजाराममहारान जन्य सा-एपितरक्षा साल कानुन मिनिटे यरियकरा निरस्त भर ·२ सिहर -१३ नेपन्न शनि२-६ कुंडलि नं. मिथुन मंगळ१६-१४ धनरव बुध रचि२८ चार्ल्स महिला इंग्लंड अम्मना-नव्हेनर १६०० राऔ१०वाजन मिनिटा. কি-২ राई धिन मंगळ६ गुरु२ सिहाग नेपलक्ष्य कुंडलि नं.- दुई १६गा- अान्स जन्मसा.२३ आगष्ट १७४४ सकाळी वाजून२०मि. स्थानिक शनि मिगुनर भीन-३० हरकि वृषमघ राथ३-४ वृधिकार नेपचन१०-१ मंगळे, सिहर रवि२२-४५ १२.. कुंडलिनं.६ नेपोलियन बोनापार्ट-फ्रान्स जन्मता-१५ऑगष्ट१५६ सकाळीमागसमिनिटे. रथानिक. মই? मेर नियुनर५ शुरु.. पस ·मिशन शनि-६-३१ ११-१२ भेपर रवि बुधर-३२ हर्शल ९-१२ १८१ कुंडलिन.. लुई पहिला यन्हेरिया कन्याद जन्मता.२४ ऑगष्ट १७९६ भीन गुरु-३६य/ मकरण अपनर भमर२-७ বুৰি मकरण सिंह तूबर कर्कश राह -१५ कुंडलिनं. प्रिन्सविस्मा.जर्मनी. जन्म तारीखएप्रिल १८१६ हलि६-४६ धन शनि-11 निमसून ३९-/ मंगकर शुक्र५-२ फा रवि... प्रेपर कुमार मुघ१६९ नलाघ बुध७.४४ कुंडलिनं. काल फ्रान्सिसजोसेफ भास्ट्रक पारशहा. जन्यता.१८आगट १८० राझारी भाजून २३ मिनिटे. नेपन मंगन पार६

·"यधिक
गुरु,
कुंडलि..
श्रीमंतमल्हारराव गायकवाड
जन्मतारीरवर६ नव्हेंबर १८३२
पहाटेसाजन मिनिटें
मगढ२४.४
वृषम
पन्
सिंहद
कुडलि नं.११
लक्ष्मीबाई राणीसाहेब-ओशो
जन्मतारीरकासन हेचर ८३.
पहांटे ४वान मिनिटेंस्थान
रति
३१
भरू-
निर
कुडलि नं.१२
महाराज्ञी इलिजायऑीया)
जयसारीस्वराडमेपर
१७
नमस

·५ लि१३ सम गुरु-४६ दलिय-14/ गटनः जन्मतारीखामे ऋभिव शहर- मक उमर २४- ब नयम-२०4. गानि९- सिहर पथ २१- कन्भा कुंडलिनं.१४ बुइल्पियम कैसर-जर्मनी बादशहा जन्मतारीश्वरजानेवारी एग२९ वृधि राए-1 कुंगर "कुंभ रवि०-९ मकर बुध३-३१ मंगळ-१५ कुंडलिना आर्चश्यक फॉजलिड ऑस्ट्रिया. जन्मनाहिसेनर ०६३ वृषार कन्या ·चल३ न्यार पारसलवाराष्ट्र तारीख में१८६८ जन्मता बक्रि देवानभिः (मिथुन वृषभर रवि२७-४१ मेपर मंगल नेपचून कुंसर बुधरा कैंसर राह- निफ्यून एक ११-४० वृश्चिकार कुंडलिनं.१७ श्रीमंतसयाजीराव महारान मन्मतारीस्वरमाची रात्रौरवाजूनसुमिनिटे बडोदें. पुषार शनि३.१ ककर कन्यार० मंगन १-२५ मिपुन संगर- मेपाल कुंडलि नं.१८ युवरातप्रतापसिंह मडो जन्मसारीवरजना९०८ पहाटे ४ वाजून २८ मि. तुला नीनए कुंभ ·बुध बी६-८ राह२५-२ घन पारस रवि९४८ कुंडलिनं.१९ निटीश सेनापती उयुक ऑफ वेलिंगटनः जन्मतारीयामे १७६९ मिथुन निर- मगळ:38 'गुरु१९-९. वृश्चिक मिनट केन्या अपचन ११-४३ ला मिथुन बुध गुरु १९२१ सिंह २७ कुलिनर० श्रीमारदाराम महाराज जन्म तारीख एप्रिल१७-६ सकाळी साजून२०मि. मगळ३-३३१ कन्य नेपचना ना४-४% वृश्चिक मस दल १९.२२ प्रयदर मंगळ७.२० मित कुडलीन.२१ श्रीमदोगकृष्ण परमहंस- जन्मतारीरव२० फेगुनारी १८३३ सुमिरर रसफ६ मिनिटे राहर करूकता. शनि ·मीनर रपि.१२ मेष मेचूनर-२६ मगठ२८- राह१५-२० वृधिकरण कुंडली न.२२ श्रीमद्वियेकानद जन्म तारीरवरजानेवारीला सुरियापुरिमिनिटेंकरुकता हर्शकर राहा-१० मिथुन नेण्यनर पारस कुंभर मंगळ हलिर-४२ कुडलिन अरविद पानोप जन्मतारीरपर अंक रात्रौ यानूनमिस्थानिक. गुरु- शनि१८३१५. रवि तूल कन्या राह१८-२९ पुंडलिन २४ श्रीमस्वामी रामतीर्य जन्म तारीखरामयेवर शानिर६-१७ मग-१८ रवि-2. २२.० सहर ·'हालि५८५५दकि कन्यादर तुला "गुरु२५.३ सिंह २० चंद्र २०-२ कका बुडलि नं.२५ श्री. नारायण महागज झेडगांव जन्मतारीख २० मे १८८५ दुपारी १ वाजून २७ मिनिटे मकर जानि २४-२ मिथुन गुरु३.४५ रवि२१.१४ मीन स.५ मंगळ.४५ वृषभ कुंभ शनि भियुन२३ मेष२-२ वृषाम२६ भीन शक्र.३१ कुंडलि २६ दादाभाई नौरोजी जन्म तारीख ४ सप्टेबर ५२५ उरु२८.२९ मकरण हर्शल ९५.७ नरवून ५४ उल२४.१ ध-४८ 'रवि-५५ कन्या वृश्चिक भगळ.५७ मिथुन ३३.२५ कर्कर शुक्र१५-२५ सुष२४-१५ शनि २१.११ वृषभ हलि १२-१५ कुंडलि नं.२५ शं.ना. दीक्षित. जन्म ता.२०१२१ जुलै १८५३ पहाटे ३ वाजून १५ मिनिटें. धनूशन्स मयून १५-२१ मकि वृश्चिक अह२०५५ ·१२ स् की कुंडलिन २८ अणा भटजीजेरे असणीकर उपजतमागिती जन्मता. १५सटेनर ८६३ हाल २५० धिकार पक्रिन गुरु२.० २७ कन्या राबर२-३६ मगळे सिंह मियुनार हर्शल कर्न चद्२१३७ १२५ मेर नपच्न ६-११ कुडलिन २१ शेट तुकाराम जावजी निर्णयसागर जन्मता. १ एमिल १५९४ शनि १२.१ वक्रि शुक्र२३.१॥ नाना ग.0 गुरु२५२१ वति मकरण नएन.४१ कुंडलिनं ३. बागडीराव पटवर्धन महाडलर जन्म ता.२५ ने १८६५ वृदन राह२२-२३ शानि२१ २२ बकि बलि २८.२३ ·११ अनि२-१२ २० शुक १६२३ कुंडलिनं ३१ मोहनदास करमचंद गाधी जन्मता २३शाक्टोबर १८५९ गर्क २८ नेपा-२८ मेष एम२६ वृषभ नेपचूना नभर अनि १३-१९ मंगळ६-५५ मिभूगर मीन२६ कर्फ २५ कुंडलिनं ३२ प्रोफेसर वि.प नाईक जन्मता २७ फेब्रुवारी १८८० सिह २३ ६पछि Ha৭, राहू१२.५२ वृश्चिक ३ युम युप..५ "रदिा५५ सिह १९ कुडलिन २३ पुरुष जन्म ता. ६ एमिल १८३३ दशनवर ट्रेनरवाली मेला कन्या हरा-१२

·कुंडलिनं.
वुल्पियम रोड
जन ना "जुले. १४१५
गुह..
TRA
राय८
गध.१८
कन्याम्प
५९
..
नुरू
कुंडडि नं.३.
माई किचनेर पुष्टमंत्री.
तन्न.ना. २४ जून ५.
सकाळ ७ या. २३ मि.नि.
मंद.२१.१६
इना
४.४३
माना
रसून र
कुंभ
মি
कुंडरिन.३५
मजूर.
अन्न ना. ऑगस्ट . १८६३
साणीच्या महायात मेला.
युनर
दल २३.५
मिंह
गट1५८'

·सुष शनि-२२ वक्रि कन्या१५ राहू १५-२ सिंह शुक्र-१५ हाल-२१ नुल कुंडलिनं.३७ पुरुष जन्म ता.नव्हेंबर १८८७ रात्रौ.क.९ मि. ट्रेन टक्करीत मोठा अपघात वृषम भएन २८-४० सुध२८-२५ बक्री रवि४-१३ कुंभ भकर कुभ नेपचून १-५६क्रि मिथुन ऋषम२४ राह८-२२ गुरु९-५४ दति मेष चंद्र५-२९ हानि५-२५ कुंडलिनं २८ पुरुष जन्म ता.१८ आक्टोंबर१८१२ रात्रौटक-१९ मि कायमचा पांगळा झाला रवि५-५५ उप-३ मंगळा६-१२ मकर१२ वृश्चिक २५ मेष वृषभ२९ राह २७.४ मिथुन बक्री कुंभ सुरु३-१वक्री कुंडलि नं.३९ . पुरुष जन्म ता.९ डिसेंबर १८९४ ट्रेनटक्करीत भयंकर जरखमा मकर.५ शनि.३२ शुक्र रामक २७ मकर कन्या२५ धनू २३ ·* हदरवर पिका . कुंडरिन.. जन्म तारीख २७ मार्च.१८९५ रात्रौ ६ पाजून ४९मि गंडमाळा. कुमा७ भगद१८१२ गुरू २९.८ रडि ७२५ "मिपुराण नेपन १३ भ७५३ मान शनि वृश्चिक कुंडरि ने.. कालपुळी जन्म तारीख १५ आक्टोबर १८७० सकाळ५५५मि दि २६५. भगढ..५७ ह मेर२५ नेपन्न ३०० गुरु॥ २५ "मनसा १ पियुनाए भार रानि कुराले नं.१२ रती. अन्न ना.५ आक्टोबर १९९५ साथ.५फ.मि देवी भगढ९ रवि उप५. पशि यिका ·नियन सुरु.२१ नजि जुलि न. ४३ पुरुष जन्मता.१ जानेवानी ९१९ दुपारक.५नि देवी, सग. सभर तुल२५ न्याप कर्क: कुंडलिन रथी जन्मता.८ एप्रिल १६७२.. दुपारसक.समि काली पन्त HODA नेपर रविपद्रे मीन शनि. गुरु हाल नगर कुंडाले.न.४५ रमी जन्म ता.२५ सप्टेंबर १०६ सकाळ.३३ मि. न्या प्यून १९९४ ·" rai.. उर पनि अभिया- TE जन्म ता.१६ जून १८९ दुगरक. पतिपासून निराठी गहने Jy मिएनए मेTui गरि उपा गुक शांना कुंडलिन. जन्म.ता.१६ आस्टोst सूर्योदयात अकाली थै धन्य कुंभग नेपालक रोनि.मा राह उपश हटा कुंडलि. नं.४८ री । जन्मता सप्टेंबर १ सकाळ कमि. अकाली वैधव्य मिन मंग चंद्र.. नेपना शनिक ·जानि वृश्चिक राहु२५-२५ कुंडलिन लंडन कोणधीश जन्मतारीस २८ जानेवारी हिसकर९.33 मकर भग२९. "मीन- HE शनी कुंडलिना. जन्मतारमान: सकापन्न मिनि साधिपति मभच मिथुन कि- मिपुन मीटर मत मंग कुलिन जन्मतमोर आभयारी सहायाभून मि. अक्षाधिपती. ១. . कन्या ·कन्या -सिंह कुंडलिनं.५ लक्षाधिपती. जन्मतारीख १५मार्च सामका मंगळ०४७ भाभूध मिनिटे. चंद्र क १२ वृषभार R फन्पा२७.3 वृापका हर्शल शुभर सुभा कपा मंगव ८.५ सन् २६-१- कुंडलिन जन्म सारीरयाऑगस्टर सकाळी माजून 23 -23हिनि श्रीना. मीन कुंडलिन जननासो तलाकशमि.मि ईमोसामान करतो. SRvu

·राह
वृमि
कुंडलिन
जन्म तारीष जुलै ४५
सू.नंतर फलक २९मिनिमि
राक्षसीजठराग्नि!
शनि२०-30
फुभ
मा
पमा
गुरु
मर
मिथुन
कुंडसिनं.८
जन्मतारीसजुले १६५
रात्रीपार्शमनिटं नित
जम्माणूस!
शनि-१
ना
Nam24
राह५५२८
सिंह
कुंडलिने
जन्मनासाले
स.नंबर एकसाक.नि.
जीवंत हनिहाल!
मकर

·२० कन्या कुंडलिन. जन्मतारीख ९जुन ८७२ दुपारी 3॥ सुमारास नि. जाडमुलगी! शनि20 २८ भग 3. मिथुन२ कुम सिंह कन्याम पुन कुंडलिन जन्मतारीख ९ एप्रिल १८ दुपारी २ वाजता अनेकारभाना! गुस २७-१८ नरनाक -पमा शुक्रा उपक कन्भाश कुंडलिन... जन्मतारीखरबारीce सायंकाळी पासुमारासनि जसपणा! मका v श्रीन ·२३ TR-३५ कुंडलिनं. जन्मतारीख मे 1000 सका बाजून२०मिनिर्देशित पत्नीचा खून निदयतेने केला. 12- शाने २३. लश्क यश्यिक नपचन प्रभ अपम मग मिथुन सुपर कुंडलिनं.२ स्वी. जन्मतसिस् ऑगस्ट रामनिम्नति मातमातिदियोगानगरमा ल रवि८ भकर (शुरु८-3 उन कुंडलिनं स्वी जन्मतारीसा एप्रिल समीनंतर काय पतिलावाप्रमोगानं गरमा हरीक-36ग सिंह ·सिंह ३२ शनि वन.." कुंइहि नं.६५ पुरुष जन्मतारीख २२ सरेपर दुपारी २ वाजतानि. सूनी भालरोय पोरकृत्य be वृश्चिक हर्शल:- "निएन "चिका तूल गुरू१९-30 -- शनि सिंह कुंउतिनं.- जन्मतारमा ८५७ सापं.-३०मिनियम पिनाया मुक्तिकरिता अनेक कुंभर नि इराल 'भीरज बुध मैग सभा मीन मिथुन कुंडलिन अती. कान्हे शास्त्री जन्मतारीए पुधवारी रात्रीपाजता. शनि मकर नुल वृश्यिका मंगm ·हर्शल-नेपचून. परिशिष्ट २रें. जन्मकुंडल्यांची स्पष्टता. में०१ बी कुंडलि महाराष्ट्र-स्वराज्य स्थापन करणारे श्रीशिषछत्रपति महाराज यांची आहे. महाराजांचे चरित्र सांस माहात आहेच. कुटील-धूतं न कपटपटु औरंगजेबासारख्या जबरदस्त प्रतिस्पध्यांशी सतत तीन तर महाराज सगडले आहेत व त्यांत त्यांचे राजकारण, कडक शास्त, असाधारण प्रसंगावधान. दुर्दशीपणा, युद्धकौशल्य वगैरे अनेक गुणच फार उपयोगी पडले आहेत. १६६५ साल महाराजास अत्यंत वाईट व धोक्याचे गेले आहे. २० वर्षात मिळावलेले मुख्य मुण्य किले व मुळस मोगलांच्या स्वाधीन करून दीरा जाणे व तेथे नजरकैदेतून धुर्तपणान मुटका करून घेऊन परत येणे (डिसेंबर १६६६), हा तो प्रसंग होय. कुंडलीत हर्शल ११ नेपथुन, हर्शल निकोण बुध; हलच्यासमोर मंगल बुध प्रतियोग नेपचून हर्शलच्या द्वितीयात शनि, शनीच्या द्विती. यात नेपचून ब नेपचूनच्या द्वितीयांत गुरू असे योग झाले आहेत. (या मंयांत फक हर्शल-नेपचूनचेच योग दिले आहेत.) मं०२ ची कुंडलि श्रीशिवछत्रपति महाराजांच्या ज्येष्ट चिरंजीवाची आहे. महा- राजांनी सतत ४ तपांच्या श्रमान स्वराज्यरक्ष पाठवावा व तो योज्यान * महाराजांच्या जन्मतारसविषयी बराच मतभेद उत्पन्न झाल आहे. ज्योतिर्विद जीवनराव चिटणीस-महाउपर वगैरे मंडळीनी १७ तारीख ठरविल्म आहे; व तीन भाजपर्यंत प्राह्य झालो होती परंतु इतिहास संशोधक प्रोफेसर अदु. नाथ सरकार यांना अनेक अस्सल पत्रकाधार १० तारीस सिद्ध केली आहे व स्यार तारखेची आम्ही डाल दिली आहे. दीवकर व चाफेकर यांनी जन्मकाला- मिश्या नवीन प्रम उभा केला असून महाराजांचा जन्म शके १५५१ १६३०) फाल्गुन (फेमुवारी) पर ३ सह ४ जन्मपटि ६ पळे ५३ हा पाल वरखून त्याप्रमाणे निरयन ३ रा धन उग्नाची कुंडलि पण पुढे मांडली आहे. (पिशेष माहिती मा. इ. सं. मंडळाच्या जून १९:२८या में नामित पार. कांनी पहारी) हा माल भाम्हास सामनाही.

·कालात संभाजीने उलथून पाडण्याच्या स्थितिला आणावा हे महाराष्ट्राचे दुर्दैवच म्हटले पाहीजे. संभाजीच्याअंगी पुष्कळ चांगले गुण होते परंतु व्यसनामुळे ला गुणाचा दुरूपयोग झाल..तो अत्यंत निघड्या छातीचा- शिपाई वाण्याचा व करारी स्वभावाचा मनुष्य होता. त्याच्या हातून अत्यंत निंद्यकृत्य जे घडले ते म्हणजे आपल्या सावन मातेवर मर्तृहत्येचा आरोप ठेवून तीला तारीख १९ जून १६८० रोजी भितींत जिवंतपणे बिनणे ( राजारामाची मातीधी सोयराबाई)नि अन्नपाण्यावाचून ३ दिवसात तेथेच प्राण सोडणे ही होय. त्याच प्रमाणे संभाजीचा शेवटहि फार वाईट तन्हेने झाला आहे. औरंगजेब याने त्याचे अत्यंत हाल करून लारा ठार मारले तरी तो प्रत्येक नशीवाचा सोहळा त्याने धैर्याने व सहनशीलतेने सहन केला आहे परंतु तो शरण गेला नाही. याच्या कुंडलीत मातृस्थानावर राह-हर्शल व नेपचून हे तीन पापग्रह जन्मस्थ विच्या समोर आहेत. रवि प्रतियोग नेपचून शुझ निकोश हर्शल, भाग्येश बुधाच्या समोर हर्शल, राहू नेपच्यून युति एवढेच हर्शल नेपचूनचे योग आहेत. नं. ३ ची कुंडलि श्रीशिवछत्रपति महाराजाचे दुसरे चिरंजीव राजाराम याची आहे. याचे आयुष्य ह्मणजे महाराष्ट स्वराज्य स्थापना पुन्हा करण्या करिता पार दगदगीचें व त्रासाचे गेले आहे. याचा स्वभाव शात-विचारी होता.याच दगदगीच्या स्वारीत रक्काच्या उलटया होऊन त्याच आजा. रात तो ३९ व्या वर्षी ह्मणजे तारीख २ जून १७०० वारला. याला ३ बायका होत्या. १६९२ ते १६९९ पर्यंतच्या सात वर्षांत याला जीजीच्या वेढयात राहावे लागले याच्या कुडलीत नेपचून ३:११ मंगळ, हर्शल निकोण गुरू व गुरू नेपचून केन्द्र असे तीनच योग आहेत. धन राशीवाचून बाकीच्या तूल ते वृषभेपर्यत दरेक राशीत एकेक ग्रह एकापुढे एक आहेत. नं. ४ ची कुंडली इंग्लडचा राजा चार्लस १ ला याची आहे. हा लहानपणी अत्यत अशक्त होता. ७ व्या वर्षा पावेतो चालत नसे. पुढे मात्र दाशक झाला. १६व्या वर्षी प्रिन्स ऑफ मेस्स झाला. जेम्स १ ल्यानतर हा तारीख १० मार्च १६१५ सा गादीवर आला. या पुर्वीच १॥ महिना त्याचा विवाह झाला होता यानें तनिदा पार्लमेन्ट बोलावून तिनदा ते मोडलें, व -- ·पुढे ११ वर्षे पार्लमेन्ट वांचून राज्यकारभार करं लागला. यामुळे बडे होऊ लागली, त्यांत याचा पराभव झाला. व तो ५ मे १६४६ ला पार्लमेन्टला शरण गेला. सहा सात महिने कैदेत; जुलमी राजा म्हणून तारीख ३० जानेवारी १९४९ रोजी जाहीरपणे त्याचा वध करण्यांत आला व हा प्रसंग त्याने संभाजी प्रमाणे करारी बाण्याने धैर्याने सहन केला परंतु पार्लमेन्दच्या अटी त्याने मान्य केल्या नाहीत. याच्या कुंडलीत भाग्यस्थानी हर्शल वक्रि व त्याया लग्नस्थ चरणाशी त्रिकोण, चद्र २।१२ नेपचून; हर्शल ६१८ चंद्र; शनि हर्शक प्रतियुति, शनि ३।११ वरण, असे मुख्य योग झाले आहेत. १६४९ मध्ये गोचर हर्शल-वरणाचा धनराशीत प्रतियोग होत होता. नं०५ ची कुंडलि फ्रान्सचा राजा १६ लुई याची आहे. दरबारचा थाट व ऐपाराम वाढल्यामुळे रयतेवर फार कराचा बोजा पडत चालला व त्यामुळे जुलमहि वाढले फ्रेंच प्रजेने बंड उभे केले. राज्यक्राति झाली य १६ च्या लुईचा त्याची पत्नी मेरो अन्टानिटेसह जाहीरपणे तारीस २१ जानेवारी १७९३ रोजी वध करण्यात आला याच्या कुंडलीत मंगळाच्या समोर हर्शल सप्तमात जलराशीत पकि; चंद्र नेपच्यून अंशात्मक केंदयोग, नेपच्यून मघा तीन नक्षत्रात, भाग्य द्वितीयधिपति शुक ६८ हर्शल, शनि ११ हर्शल, हर्शल ६१८ यरूण, चद्र हर्शल निलोण, एवढेच योग आहेत. नं०६ ची कुंडलि नेपोलियन बोनापार्ट या प्रसिद्ध योध्याची आहे. याला युद्धशा- मात तोडीचा प्रतिस्पर्धा गव्हता व सर्व युरोपचे वातावरण याने २० वर्ष क्षुब्ध करून सोडीले होते; आलेल्या प्रत्येक संधीचा फायदा घेणे, कामाची तडफ व तीत स्वभाव, लोकांवर वर्चस्व सहज ठेवण्याची हातोटी वगैरे गुणांत तो प्रसिद्ध आहे. १८०५ पर्यत याचा काल उत्कर्षाचा चउता होता. उच्च शिखराला पोहोचून पुन्हा एकदम अध.पात होणे या तत्वाचे साचे चरित्र आहे. याची पत्नी जोमेफाईन याच्यापेक्षा ६ वर्षांनी मोठी * या स्पाटकरणात सम्र्य व स्थल संकोचासायो योग वरील प्रमाणे दशदिले आहेत. सर-विदिश योग, वीयरेचदसा योग अमें सगमा, .

·प्र व तीला प्रथम संबंधापासून २ मुले होती. नेपोलियनाने तीच्याशी १८.६ डिसेंबरला घटस्फोट केला. याच्या कुंडलीत मंगळ नेपच्यूनयुति सप्तमस्थानाच्या (युद्धस्थानाच्या) पंचमात व त्यांच्याशी सप्तमस्थ हर्शलचा त्रिकोण योग झाला आहे. हर्शल सप्तमांत रोहिणी नक्षत्रात व त्याच्या तृतीयात शुक्र अमल्यामुळे याचे वर्तन.फार व्यभिचारी होते असा गवगवा आहे. ७ ची कुंडलि बम्हरीयाचा राजा लुई १ ला याची जाहे. याला चित्रकलेचे फार बेड होते. इमारती व नि यात अतोनात यानें खर्च केला स्वभाव ऐषारामी पण होता. लोला मॉन्टेझ नांवाच्या एका मुंदर स्त्रीनर्तकीच्या सहवासातच हा सर्व काल रहात असे यामुळे लोकांनी दोनदा बंड केले तेव्हा मुलाच्या नावाने याने स्वसुपीने सिंहासन १८४८ मध्ये सोडून दौलें. याच्या कुंचलीत शुक्र-राह युति व लांचा वरुणाशी त्रिकोण, रवि-पुप -हर्शल युति, हर्शल ३.११ नेपचून; हर्शल गुरू प्रतियति व दोघेहि वक्रि शुक्र ३१ हर्शल असे योग आहेत. ८ ची कुंडलि जर्मनीचे प्रिन्स बिस्मार्क याची आहे. हे मोठे राजकारणी मुत्सद्दी मसून सर्व जर्मन राष्ट्राचे प्रधान होते." राजकारणाचे प्रश्न तल पारीच्या जोरावरच सोडविले पाहिजेत " हा गुरुमत्र यांनी जर्मनील शिकविला. जर्मन राष्ट्र ऑस्ट्रियाची सत्ता भुगारून स्वतंत्र में झालें है यांच्या कर्तबगारीनेच होय. हे जसे राजकारणी मुत्सद्दी तसे मोल्ट्के। युद्धकलाविशारद सेनापति प्रशियाला मिळाले होते. राजकारणाच्य जोरावर विस्मानी कुरापत काढावी व मोल्ट्के याने शेवटास न्यावं अशी ही द्वयी होती. यांचा दुसन्या सष्टावर फार दरारा असे. हाच जर्मनी मणजे या इयांची कर्तबगारो होय. यांच्या कुंडलीत राजकारण प्रह रवि उच्चीचा माग्यस्थानी व त्यार त्रिकोणांत हर्शल, गुरूरू 11 हर्शल असे फक हर्शलचे योग जार आहेत. ९ची कुडली भास्ट्रीयाचे बादशहा कार्ल मान्सीम जोसेफ यांची आहे, स युरोपियन राजापेक्षा याची कारकीर्द दर्ष कालाची आहे व त्यात अने रियायतरे झालेली यांनी पाहिली आहेत. जन्मझाल्यावर ४ तासांनी ·प्रहण होते. यास कुटुमुखाची फारच कमतरता असून त्याविषयी तडाखपण बसले आहेत याचा बंधू कत्तलीत मारला गेला, गुल्गा शिकारीस गेला तो मेलेला सापडला पलीमा अनास्टिनें खून केला, मेव्हणी पॅरीस बजारच्या आगाँत मेली, राज्याचा वारस पुतण्याचा त्याच्या पत्नीसह अनाकिस्टने खून केला व तेच प्रस्तुत महायुद्धाचे कारण होऊन बसले. अशारीतीने कुटुंबमुखाचे कट अनुभव घेऊन १९१६ मध्ये ८६ व्या वपों हे वृद्ध बादशहा निवर्तले. याच्या कुडलीत लग्नाष्टमेश शुक्र व नेपच्चून प्रतियुति, पचमेश गुरू २१२ हर्शल, बुध ६१८ हर्शल, शनि-वि-बद्र युति ६८ नेपच्यून एवढेच योग आहेत. नं० २० ची कुडलि बडोद्याचे आधिपति श्रीमत मल्हारराव गायकवाड याची आहे. याचा अमल श्रेजवर फार अदाधुदीचा व वाईट होता त्यामुळे ते नालायक ठरून १८७५ एप्रिलमध्ये मद्रासला लांची रवानगी झाली व तेथेच नजर कैदेत २५ जुलै १८८२ रोजी त्याचे देहावसान झालें. यानी आपल्या बुद्धीचा नेहेमी दुरुपयोग केला आहे. याच्या कुंडलीत नेपचून हर्शल तृतीयात आहेत. चद्र २०१२ हर्शल, राष्ट्र नेपच्यून प्रतियुति, शगि नेपच्युन मगळ त्रिकोण, बुध ३।११ हल, बुध र नेपच्यून, गुरू २।१२ हर्शल एवंदेन योग झाले आहेत नं०११ ची फुडलि झाशीच्या लक्ष्मीबाई राणासाहेब याची आहे. यांचा जन्म साधारण कारकुनी पेशाच्या घराण्यात शाला पण विवाह श्रीमत गगाथ- रपंत (झांशीचे अधिपति ) याच्याशी ८ व्या व झाला. याचा चेहरा निमगौर पण अत्यत देखणा होता. स्वभाव तापट ६ तडफी-शिपाई पाण्याचा करारी होता याच्या अठराव्या वर्षी गंगाधरपत वारले. पुनसतान नसल्यामुळे त्यांनी दत्तक घेता परंतु वो ब्रिटीश सरकारने मान्य केला नाही. त्यामुळे त्या बहात सामील झाल्या र ग्वाल्हेर जवळ त्यांस डोक्यावर वार सगूल तारीख १८ जून १८५७ रोजी त्याचे देहावसान झाले." शिस्तीनं च शहाणपणाने लढणारा पुढारी बैंडखोरा. वाइस कायया रक्ष्मीबाई झोला" असे त्या वेळच्या ब्रिटिश अधिका- यांनी उदार कादले आहेत.

·याच्या कुदलात चंद्र नेपच्यून केंद्रयोग, रवि हर्शल केंद्रयोग, मंगळ ३।११ नेपचून, दानि हल निकोण एवढेच योग झाले आहेत. १२ ची कुडाल ऑस्ट्रीयाचे वृद्ध वादशाह कार्ल फ्रान्सीस जोसेफ याच्या पलीची आहे जुबिलीच्या शुभ प्रसगात असता हाचा सप्टेंबर १८९८ मध्ये एका अनास्टिनें खून केला हा कुंडरीत हर्शल गुरू प्रतियान, रवि १२ नेपचून, हर्शल २०१२ नेपच्यून, गुरू ६०८ नेपचून, रवि ३११ हर्शल एवढेच योग आहे. ३ ची कुंडलि बव्हेरीआच्या राजाची आहे हा १ ल्या लुईचा मुलगा १८६४ मध्य गादीवर अटा, परतु राज्यव्यवस्थेकडे मुळीच लक्ष्य नव्हते; याला गाण्याचा सत्यत नाद असून ग्नर नावाच्या गवयाच्या संगतिमध्ये कालक्रमणा करू लागा याने स्वखुषीने राज्य सोडले व तें प्रशियाच्या घुइल्यियम १ ला यास ते अर्पण केलें तो एकातात राहू लगा. हा राजवाडे धाघण्यात फार खर्च करति अमे. स्वभाव विक्षिप्त व लहरी होता व तो कधी कधी वेटेपणापर्यंत त्याचा मजल जाई. १८८६ जूनमध्ये तो वेडा झाला व लानें तलावात उडी टाकून तो बुइन मेला या कुटरीत अष्टमोस शनि-मगळ व नेपचून अमे तीन ग्रह असून नेपचून मंगळ युति झाली आहे दशमात हर्शल वक्रि व त्याचा २०१२ गुरूदी योग, युध ६१८ नेपचून, शुक्र ६१८ नेपचून एवढें योग झाले आहेत. १४ ची कुडलि प्रस्तुतचे जर्मन सर याची आहे. हे प्रिन्स विस्माच्या तारमीत तयार झाले आहेत. महायुद्धामळे याची सर्वास माहिती झाली आहे १८९८ ते १९०५ पर्यन यानी थारमार पीयर्थ २ कोटी १५ पीड सर्च केले व उत्तरोत्तर तो सर्च वाटतच गेला. याचा काही बाबतीत प्रिन्स विस्माशी मतभेद होता याची महत्वाकांक्षा जबरदस्त आहे, परंतु तीला नेपोलियन प्रमाणेच परीणाम पहावा ल गला. यांच्या बुडलीत मगढ नेपचून युति जर राशीत दशमात, मगळ ३५१ हर, चंद्र दर्सल प्रतियोग, पुझ नेपचून केंद्र, शुक ६८ हल एवढे योग झाल आहेत. १५ची मुलि आस्ट्रीयाच्या वृद्ध वारशाहच्या पुतण्याची आहे, व तो आस्ट्रीयाच्या गादीरा वारस होता परंतु लाचा त्याच्या सुंदर .

·७ . प्रतापसिंह गांची आहे. ज्यावर्षी अन्म त्याच साली पितृ निधन, १२ यांच्या कुडलीत एव्या कर्क राशीत लमान ५प्रह आहेत व चंद्र- नेपथुन-युध यांची युति वाच्यारी सप्तमस्य हरवी प्रतियुति मनी पत्नीसह तारीख २७ जून १९१४ अनाकिस्टनें खून केला व प्रस्तुत युद्धाचें तें कारण होऊन बसले. याच्या कुंडलिमध्ये चंद्र-नेपचून युति, रवि-हर्शल प्रतियुति, नेपचून- मंगळ त्रिकोण, राहू ६१८ हर्शल; बुध ११ नेपचून एवढे योग भआहेत. २०१६ ची कुंडलि रशियाचे बादशहा झार यांची आहे यास ५/६ भाषा अवगत आहेत, स्वभाव फार विनोदी आहे. अनेक अनाक्रिस्टचे प्रयत्न फुकट गेले आहेत. पितृनिधना नतर तारीख १ जानेवारी १८९६ रोजी राज्याभिषेक झाला. प्रस्तुत महायुद्धात रशियात राज्याति होऊन याच्या नशिबी कारागृहवास आला. यांच्या कुंडलीत जलराशात दशमात हर्शलव शुभ याची युति, चंद्र हर्शल केंद्रयाग, गुरू हर्शल शुत्र नेपचून केंद्र, एवढे योग झाले आहेत. नं०१७ ची कुंडलि बडोद्याचे महाराज श्रीमत सयाजीराव याची आहे. प्रथमाश्रमीचे नाव गोपाळरार, खडेराव महाराजाची पत्नी श्रीमंत जमनावाई स हेव यानी गोपाळरावाना तारीख २७ मे १८७५ रोजा दत्तक घेतले. महाराजाचा पहिला विवाह तारीस २०.१-७९ रोजी झाला पण प्रथम पत्नी ता. मे १८८५ रोजी निवर्तली तेव्हा दुसरा विवाह लागणच झाला. बहुश्रुनता, विद्या, परदेश गमन राजकीय मुधारणा या गुणामुळे त्यास ' सुमकृत राजा' [Enlightened-Prince] म्हणतात. याचा प्रथम पुत्र व राज्याचा पारस १९०८ मध्ये एकाएकी वारला. यांच्या कुंडलीत शनि उच्चीचा भाग्यस्थानों स्याच्याशी नेपचूनया प्रतियोग; मंगळ ३।११ नेपचून, नेपच्यून-शुकाच्या त्रिकोणात वह लच्या समोर चंद्र, रवि-हर्शल केंद, एपठे योग झाले आहेत. न० १८ ची कुंडलि बडोद्याचे युवराज प श्रीमंत सयाजीराव महाराजाचे नातू व्या वर्षी मातृनिधन झाले आहे. 얗 ·८ आहे. गुरू २।१२ नेपचून; गुरू ६८ हर्शल: शनि-नेपचून केंद्र असे योग झाले आहेत. नं. १९ ची बुंडलि ब्रिटीश सेनापति मुक ऑफ वेलिंगटनची आहे. नेपोलियन सारख्या प्रबल युद्धविशारद चोराला अपयश देऊन फाजील महत्वाकां. क्षेचा डोलारा कोसटून पाडण्या करितां सृष्टिदेवता दुसऱ्या भ्यातला दुसरीकडे जन्म देत असते. दोघांचा जन्म एकाच सालांत साडेचार महीन्यांच्या फरकाने झाल्यामुळे प्रजापति-वरूणाचा त्रिकोण दोषारया कुंडल्यांत कायम आहे फक स्पाने बदल्ली आहेत. याच्या कुंडलीत सप्तमांत नीचीधा मंगल शनीशी युति करावयास जाद असता त्याच्या तृतीयात नेपसून व लाभस्थानी हर्शल आहे. रवि हर्शल युति होत आहे; रवि नेपचून व हर्शल नेपचून त्रिकोण; चंद्र-नेपचूनच्या प्रतियुतीतून गेला आहे; असे योग झाले आहेत. नं. २. ची कुंडलि श्रीमंत सखाराम महाराज योग्याची भाहे. मागील जन्मी पण योगी होते असे म्हणतात दीड तप खडतर योगसाधन सोनी केले. वयोवर्ष ९२ मध्ये समाधिस्त झाले. पुष्पल चमत्कार करत असत. मामकारक रवि उच्चराशीत व त्याचा पंचमस्थ यौद्धिक राशीतील नेपच्यूनशी प्रतियोग; रवि हर्शल केंद्र; हर्शल नेपचून केंद्र, शनि 16 नेपचून शनि ६१८ हर्शल; चंद्र 1 नेपघून, चंद्र १२ हर्शल भये योग झाले आहेत. नं.२१ ची कुंडलि श्रीमत् रामकृष्ण परमहंस यांची आहे. हे फार प्रेमळ मऊ र योगी होते. माजन्म व्रतस्य राहून लोकोपदेशाचे कार्य यांनी केले आहे. वारीस १६ ऑगष्ट १८९६ रोजी ६३ च्या वर्षी समाधि घेतली. यांच्या कुंडलीत बुध हर्शल युति शुभ ॥११ हर्शल; नेपचून ३॥" गुरू, शनि नेपचून निकोण, एवढेच योग झाले आहेत. नं.१ ची कुंडलि धीमत् रामकृष्ण परमहंस यांचे पारम्य स्वामि विवेकानंद यांची आहे. पूर्वाश्रमीचे नाव वारेश्वर पण सहाध्यायो नरद्रमणत.१९ व्या मी मॅट्रिक २१ व्या वषी बी. ए. काही काल ब्रह्मोसमाजिस्ट होते. अमेरिकेतील सर्व धर्माच्या परिपदंत पौवाल वेदान्ताचे उज्जवल स्वरूप त्यांनी ओजस्वी वाणीने पुढे मांडून हिंदुस्थाना विषयों माहिती करून ·दिली. यांचे गुरू रामकृष्ण परमहंस होत. यांनी १९०२ च्या जुले मध्ये समाधी ३९ व्या वर्षी घेतली. यांच्या कुंडलीत शनि उच्चीचा भाग्यस्थानी चंद्राच्या सुतीत असून समो. रच नेपचून प्रतियुतीत आहे. राह हर्शलची प्रतियुति, बुध-शुक्र ३१ नेपचून, रवि ६८ हर्शल असे योग आहेत. न० २३ चा कुडली अरविंद बायु घोष याचा आहे वडील कृष्णधन घोप ाक्टर होते, व त्याची मत फारच सुधारली होती. अरविंदाचे बालशिक्षण मिशनमधे झाले असतांना ते त्रिश्चन होण्यात नशिवानेच सुटले ७ व्या वर्षी मॅन्चेस्टरला शिकण्यास रवाना झाले. १६ व्या वर्षी सिव्हिल सहिमच्या परीक्षेत १२ वा नयर अग्ला परंतु अश्वरोहण परिक्षत नापास झाले वढाल निर्वताल्यामुळे १८९१ ला परत हिंदुस्थानाला आल्यावर १८९२ ते १९०६ पर्यंत १४ वप गायकवाडी राज्यात प्रोफेसर, प्रिन्सिपाल १ सानगी अधिकारी अशी कामे त्यांनी केली. यच त्याचा विवाह १५ वर्षाच्या सुशिक्षित कन्येशी झाला. येथपासून त्याच्या डोक्यात विचारक्राति सुरू झाली व रहाणी अगदी साधी झाली. धर्मप्रसाराचे कार्य स्वामि विवेकानंदानतर आपण करावे असें वाटू लागले. वंदेमातरम् पनाचे सपादक झाले व बगालच्या फाळणीवर फार कडक लेस लिहील्यामुळे त्याच्यावर सरकाराचा रोप होऊन काही काल कैदेत काढावा लागला. देवी सामर्यावाचून राष्टीय कार्य शेवटास पोहोचत नाही असें निश्चित वाटल्यावर ते पांडेचरीम निवासस्थान करून योगभ्यास करण्यास १९१० त गेले. हा ते आर्यपत्र स्वता काढीत असतात. याची पत्नी १९१८ मध्ये निमतली. अरपिदाचे इग्रेजीभापेवर फार प्रभुव आहे. हा नुमते अस्थिपजर झाले आहेत. यांच्या कुठलीत नेपनून मगळ केंद्र, गद ६१८ हर्शर, शुर २।११ हर्शल, रवि नेपचून निकोण, एवढे योग आहेत. नं०३४ ची कुहलि स्वामि रामतीर्थ याची आहे. रामभक तुळशीदास याच्या घराण्यात लाचा जन्म झाला माता अगदी लहानपणी वारल्यामुळे ते अशक्त होते परत पुढे प्रति इनको मुढ केली की पहाडावरून ५० मैलांची मजल मारणे, अमेरिकन शिपाया बरोबर ३० मंठ पावून साच्यापुढे येणे, समुद्रात २० मैल पोहणे अशा कृरी यांनी करून पाराविल्या माहेत. प्रत्येक परोसेंत यशस्वीपणे उत्तीर्ष होत २१ म्या ·वीच एम्. ए. झाले. ६० रु. दरमहा स्कॉलरशिप मिळे ता बहुतेक घरी पाठात व आपण अगदी थोडा खर्च करीत. खाणे झणजे दुध व फळे होत. काही दिवस गणिताचे अध्यापक होते १८९७ च्या दीपवालीच्या २ व्या दिवशी आपस आत्मा व सर्वस्व रामाला अर्पण करून आध्यात्मिक साष्टित शिरले. हिमाल्यात वर्षे खडतर तपश्चर्या व योग साधन केल्यावर पुढे २ वर्षे अमेरिका मिसर, जपानात जाऊन वेदान्तोपदेश देला. १९०५ मध्ये पुन्हा हिमालयाकडे चालते झाले. तारीस १७ आक्टोबर १९०६ रोजी जीला प्रेमाने ते गगी म्हणत त्या मंगोनीच्या प्रचंड ओघांत स्वदेह टाकून जलसमाधि घेतली व त्याचा देह दिवसानी बहात पहात भाला. याच्या आयुष्यात दीपावलीचा दुसरा दिवस महत्वाचा आहे.* याच्या कुंडलीत शनि-नेपचून केंद्र, रवि-नेपचून प्रतियुति; हर्शल " मंगळ, चद्र हर्शल व बुध-हर्शल केंद्र, नेपचून गुरू प्रतियोग होणारा आहे, शुक्र नेपच्यून प्रतियति, असे योग आहेत. न० २५ ची कुंडलि केडगावचे नारायण महाराजाची असून हे राजयोगी आहेत. प्रथमत• यानी बरेच चमत्कार केले होते, व त्यावेळी त्यांची प्रसिदि ७ पुष्कळ होती. यांच्या कुंडलीत हर्शल-नेपचून त्रिकोण प्रथम नवमात आहे; रवि-हर्शल निकोण, र वे-नेपच्यूनशी युति वरून पुढे गेरा आहे. शनि-हर्शल कर, गुरु २१२ हरि, शनि २॥१२ नेपचन, गुरु नेपचून केंद्र असे योग ज्ञले आहे. न० २६ ची बुडलि दादाभाई नौरोजी यांची आहे. नवमात दर्शल-नेपचून, रवि-नेपचून त्रिकोण, शनि ६८ हईत, मगळ ६८ नेपचून; मंगळ ६१८ हल एवटेच योग आहेत. याचा कोणताही भागदारी धंदा यशस्वी न होता त्यात नुमासान झाले आहे. नं. २७ ची कुंडलि ज्योतिर्गणित शंवर-कारण-दीक्षित याची आहे. " भारः तीय ज्योतिषशासाचा इतिहास " हा यांचा ग्रंथ चिकित्सक माहितीचा तुलनात्मक शास्त्रीय विवेचनाचा प्रसिद्ध आहे. यास 'गणिताचे यंत्र' • बादशाह वे एडवर्ड याच्या आयुष्यात मंगळवार महत्वाचा होता व स्या दिवशी बरेच महलाये प्रसंग घडले आहेत तसाच हा प्रकार आहे.

·म्हणत. कितीही मागील ग्रह ते ताबडतोब तयार करीत. यांच्या कुडलीत हर्शल ३११ नेपचून, मगळ-नेपचून केंद्र शुफ ६३८ हर्शल केंद्र, गुरू-नेपचून केंद्र, गुरू ६८ हर्शल असे योग आहेत. न० २८ ची कुडाले अण्णाभटजी जेरे याची आहे हे उपजत गणिति होते. याच्या कुडलीत शनि-नेपचून प्रतियुति, नेपचूनच्या समोर घुध व शुक्र आहेत, गुरू-हर्शल निकाण, रवि हर्शल व मगळ हर्शल केंद्र, राहू नेपचून निकोण एवंढ योग झाले आहत. न० २९ ची उलि शेठ तुकाराम जावजा जे पी यांची आहे शास्त्रीयप्रथ प्रकाशन, वाडमयवृद्धि या कामात जशा त्याची प्रसिद्धि आहे त्यांच्या टाईप-फाऊद्रीताल टाइपा ईतके सुदर व मनोहर मालबोध ाईप कोठेही निघत नाहीत अशापण प्रसिद्धि आहे या कुडलीत बौद्धिक राशात हर्शल-मगळ असून त्याचा निकोण स्थान. महत्वदर्शक झाला आहे रवि-नेपचून युति होऊन गेली असून समोर उच्चीचा शनि आहे बुध ३१ हर्शल, शुक हर्शल केंद्र असे योग झाले आहे. न. ३० ची कुडलि फलज्योतिषी महाडकर पटवधन याची भाहे. चेहरा पाहून कुडलि माडण्यात यास बरेच यश मिळाले होते याच्या कुडलीत गुरू हर्शल प्रतियुति, चद्र ३११ हर्शल, शनि हर्शल त्रिकोण, नेपचून २०१२ बुध-शुक्र, नेपचूनच्या तृतीयात रवि वरवीच्या तृतीयांत मगळ,मगळाच्या तृतायात शनि व शनिच्या तृतीयात गुरू असे योग आहेत पण अशा परत्वे फार अतर आहे न०३१ ची कुडली महात्मा गाधी याची आहे याच्या कुडलीत चद्र-दा-नेप. चून त्रिकोण स्थानात, गुरू ३।११ हर्शल, मगळ त्रिकोण, हर्शल युध निकोण, चद्र २०१२ हर्शल, नेपचून २०१२ गुरू, असे योग झाले आहेत. न. ३१ ची कुडलि प्रोफेसर नाईक याची असून हे गणिति आहेत याच्या कुंडलीन नेपचून हर्शल त्रिकोण स्था महत्त्वमुरू, रवि २०१२ नेपचून, नेपचून २ १२ मंगळ, रवि हर्शल प्रतियुति, शनि २११२ नेपचून असे योग झाले आहेत नं. ३३ ची कुडली ज्या पुष्पाची आहे तो आपल्या वयारया ५० वर्षे ८ मास झाल्यावर स्टेशनवर ट्रेन साली सापडून मेला. याच्या कुडीत मगळ ·लम्रो म त्याच्या अष्टमात नेपचून, हलच्या अष्टमात शनि, राई, मंगळ व दर्शल राहू केंद्र, हर्शलच्या व्ययात नेपचून, असे योग झाले आहेत नं.१४ ची कुंडाल रिव्यु ऑफ रिव्युपे सपादक वुइल्यियम स्टेड याची माहे. प्रसिद्ध टोटॅनीक बोट बुडालरी त्यामध्ये तारीस १५ एपिस १९१२ रोजी जलप्रवासात बुडून मृत्यू ६३ व्या वर्षी झाला. यांच्या संपादकीय शाना- बद्दल व विद्वत्तेबद्दल सर्व जगात प्रसिद्धी आहे. याच्या कुंडलीत नेपचून २१२ शान, नेपचून-३११ मगळ, नेपचून बुध निकोण, नेपचून राहू प्रति युति, इशल २०१२ शुरु, हर्शल गुरू निकोण असे योग आहे. २.३५ ची कुडलि ब्रिटीश युद्धमंत्री लॉर्ड किचनेर याची आहे याचा शेवट तारीख ५ मे १९१६ रोजी हे रशियाशी महायुद्धाच्या कामाच्या मह. स्वाच्या कामगिरीवर जात असता रानी अचानक बोट फुटून पाण्यात झाला. यांच्या कुंडलीत रवि-नेपचून निकोण, नेपचून ६१८ शुक, नेपचून ३।११ चद्र, चद्र हर्शल निकोण, हर्शलच्या केंदात मंगळ असे योग आहेत. वरील दोन्ही कुटल्यांत जसराशीत नेपचून आहे, दोघोसहि जल प्रवासात मृत्यू आला आहे. नं.३६ ची कुडलि एका मजूराची भाहे. खाणीच्या भडक्यात हा मुलगा १७ ग्या वर्षी जळून मेला याच्या कुंडलीत शनि नेपचून प्रतियुति, नेपवून २०१२ चद्र; नेपचून ६.८ मगळ, हर्शल शुक केंद्र योग; असे योग झाले आहेत डायरेक्शनने है योग ज्यात तीन झाले आहेत. नं. ३७ ची कुलि ज्या ग्रहस्थाची आहे त्यारा तारीख २६ जून १९०६ रोजी रात्री ३ वाजता ट्रेन टकरात भयंकर अपघात झाला. अपघातात त्याची आजी मेली व जाळपोळ जतमानी याचे शरीर इतके ठेचलें को काप- सांत घालून त्याला घरी आणावे लागले. सहा महिने आजारात काढले तरी शरीपचा उजवा भाग कायमचा अधू झाला आहे याच्या कुडलीत स्पनी शनि-राह मघा नक्षत्रोत, हर्शल नेपचन प्रतियुति, एवढेच योग आहेत. न.३८ ची कुडाले ज्या गृहस्थाची आहे साला विषम झाला व त्यात त्याचे पाय आंसदले ते सरळ करण्या करिता डॉक्टरने स्प्रिंगचा ताणा दिली तो एकदम मुदत्यामुळे टलर त्याचे पाय कायमचे उतरले व लुले झाले.

·याच्या कुंडहित हर्शल पचमात अधिकत व त्याची राशी प्रतियुति, हर्शल ६८ नेपचून, चद्र २०१२ हर्शल, शनि २०१२ हर्शल, शुक्र ३११ हर्शल, नेपचून मगळ त्रिकोण, असे योग झाले आहेत. २०३९ वी कुंडलि ज्याची आहे त्याला दोनदा ट्रेनचे अपघात, मानेचे हार मोडून ती लुली झाली, जठराचे ऑपरेशन दोनदा करावे लागले, एकदा पाण्यात बुडून मरता मरता वाचला, याला एकेक तास फीटस् येतात याचे सर्व जीवित दुखी झाले भाहे. याच्या कुडलीत लग्नेश बुध रखी. व्या युतीत व समोर नेपचून प्रतियुतीत आहे. नेपथून ६१८ हर्शल रवि युध २११२ हर्शल, हर्शल ६८ मगळ, असे योग असून दुसरे पण अनेक योग आहेत. ० ४० ची कुंडलि ज्या स्त्रीची आहे ती गहमाळा रोगाने मेली इच्या कुडलीत द्वितीयात शनि-हर्शल वृश्चित आहे, शनि ६८ नेपचून, हलच्या वेदात मंगळ, चदन्या तृतीयात य रवाच्या अस्मात शनि हर्शल आहेत. २०११ ची कुडी ज्याची आहे त्याला कार पुळी १९१६ मध्य झालो ऑपरेश करून ती परी झाली वस्थ नीचीचा मगळ हर्शलसी युति करावयास जात आहे, रवि ने एचून प्रतियुति लांशावर व रवि नीनीचा, शनि ६८ हर्शल, हर्शल नेपचून केंद्रात असे योग आहेत न०४२ ची कुंडली मुलीची आई जून १९१८ मध्ये इतक्या दवी आल्या की अगावर नुसता थर होता. ती जुलाई २० ला मृत झाली हर्शल राह- युति, नेपचून मगम्युति मघा या तीन नक्षनात व समोर हर्शल राहू शनि ६८ हर्शल, बुध नेपचून केंद्र असे योग आहेत. *.४३ ची कुंडली मुलाची आहे यालाहि भयर देवी माल्या व तो तारीख ३ ऑगष्ट १९१८ ला मेला. शुक्र हर्शल युति, नेचून शनि मपानक्षत्रात तृतीयात, एवढेष योग आहेत म दुसरे योग आहेतच, नं. ४ ची कुडलि ज्या नोची आहे तीचा विवाह ३० मार्च १८९६ रोजी झाला व ४ महीन्यात तीला वैधव्य प्राप्त झाले.या बडलीत सप्तमेश शनि समोर कमि हर्शक राशीत, नवमात चद्र नेपचूनयुति व जवन मंगळ, मंगळहर्शल केंद्र, शनि नेपचून केंद्र असे योग आहेत. पं०४५ चौ दुहलि ज्या मुचीची आहे तीची माता २ या वर्षी पारली, रसा- वेळी होच्या कुटुयात ४५ माग हेगर्ने १० दिवसांत निवर्तम, पाय ·। वर्षापर्यंत भयरूणांत बोरमग करण्याची संवय, आठम्या वर्षी होला पिशाचवाधा झाली, ३ या वर्षी भयंकर देवी आल्या होला: पिता मा. निक, कौमार्यावस्यैव वर्तन विगउठे होते असे म्हणतात. हीच्या पर बत हर्शल-नेपचून प्रतियोग होत असून लाला लमेश गुरू आणखी मदत करीत आहे. माग्यस्थानी मरा नक्षत्रात नेपचूनच्या द्वितीयांत राहू व राहूच्या द्विर्तायात मंगळ, मंगळाच्या द्वितीयात रवि-बुध असे प्रह आहेत रवि-हर्शल व नेपचून रवि केंद्र आहे. नं.६ ज्या नीची आहे तीचा विवाह १९०६ साली झाला. वर्तन अशुख या. वरून पतीने लाग केला, पति अफू-गाजेबाज पण दरिदि आहे. ही स्त्री हुशार व कर्तबगार असून स्वतंत्ररीला कमाई करते. सप्तमेश शुक्र मूळ नक्षत्रातीउ प्रजापतीच्या प्रतियुतीत आहे व हर्भठ वकि कुटुब स्थानात, रवि-नेपचून युति अष्टमात, चद्र-नेपचून केंद्र, राहू नेपचून प्रतियुति असे योग आहेत. न.४७ या नोटा ऋतुप्राप्ती झाल्यार तीचा पति निवर्तश आहे. सप्तमात शनि- नेपचून युति व दोघे वनि, सप्तमेश मगळ नीचीचा व शुक्र हर्शलशी युति करावयास जात अदे, नेपचूनच्या केंद्रात चद्र, रवीच्या न्ययात शुक्र हर्शल, असे योग आहेत. नं. ४८ या स्त्रीला तिजवर पति मिळाला तरी अठराव्या वषी वैधव्य प्राप्त झाले. हीच्याहि सप्तमात शनि-नेपचून वकि सप्तमात युतीत आहे. रवि हर्शल युति व समोर चद, हर्शल मगळाच्या केंद्रांत शुक मघा नक्षनात नेप• चूनच्या केंद्रात असे योग झाले आहेत. नं. ४९ कुडलि एका कोट्याधीशावी आहे व त्याने व्यापारात १० वर्षात खो पौंड मिळविले आहे. लमेश रवि-नेपचून युति; व्यापारकारक बुध हर्शल्शी युक्त सप्तमात. भाग्येश मंगळाच्या द्वितीयांत वृधहर्शल, नेपचून-रवीच्या द्वितीयात शुक उचीचा एवढेच योग आहेत. यापेक्षा बलवान योग रामस्थानी झाला आहे. नं.५० ची कुंडलि एका हाटेलवाल्यानी आहे प्रयमत मोठ्या कष्टाचे दिवस काढले. या धंद्यात ३४ सांचे मालक याले आहेत. पाकशानकारक गुरु-शुफ यांची युति हरच्या निकोणात व नेपचूनच्या सप्तमात स्थान महत्वदर्शक माहे मगळ नेपचूनशी युति करून गेला आहे.

·. नं० ५१ ची कुलि ज्याची आहे त्यागी रसायनिक औषध वाहन त्याच्यावर लाखों रुपये कमविले आहेत या कुडौंत एकादश स्थान पार बर वान आहे. नेपचून च्या द्वितीयात चद्र उच्च राशीत धनस्थानी, चमाच्या तृतीयात हर्शल व हर्शलच्या त्रिकोणात शनि आहे. नेपचून ३।११ रवि आहे. नं० ५२ ज्यांची आहे ते एका सस्थानात १५ रुपयापासून नोकरीवर राहाले च आज दरमहा दीडहजार प्राप्ता आहे १५/२० लाखाची इस्टेट केली आहे. वृद्धि फार चलास आहे याच्या कुडलीत चद्रमंगळयुति पंचमात बौद्धिक राशीत व त्याच्या नियोगांत बौद्धिक राशीत हर्शल अशात्मक भाग्यस्थानी आहे, नं०५३ ची कुंडलि एका युरोपियन स्री नटाची आहे ही स्त्री युरोपात असत देखणी व अभिनयकुशलनर्तकी असल्यामुळे होला पैसा अतोनात मिळत गेला अल्पावधीत श्रीमान् झाली. एका मोट्या सरदाराशी तीचा विवाह झाल्यामुळे ता. बभव आणखी द्विगु. णित झाले हीला सुदर व अत्यत देखणी बणि असून ती पण ह्याच धंद्यात हजारो रुपये मीळवीत आहे. हिच्या कुडलीत स्वगृहांच। शुभ लानी व जवळच हर्शल; सुप्र-गुरू-नेपचून त्रिकोण बौद्धिक राशीत स्थानमहत्वदर्शक आहे रवि०३।११ हर्शल, चंद ३११ हर्शल, नेपथून मंगळ प्रतियुति, शनि नेपचून केंद्र असे योग झाले आहेत २०५४ ची कुंडलि आहे त्याला हात नाहीत. सर्व कामे पायाने उत्तम करतो. पायाने वळणदार अक्षर काढते। य चित्रकलाभिज्ञ असल्यामुळे चिपण काढतो. नेपचून लानाशाला पूर्ण पाहातो, चंद्र २।१२ हर्शल, हाल ३११ नेपचून, रवि ॥११ हर्शल, हर्शल २ १९ शनिमगळ नेपघून. च्या केंद्रात शनिमगळयुति, रवि नेपचून निकोण, युध नेपचून त्रिकोण असे अनेक योग आहेत. नं. ५५ ची कुंडलि ज्याची आहे त्याचा जठराग्नि रानसी होता. कावाची भुका, लोसंह-खिळे-बुचे वगैरे खाण्यास दी यास सात अमे, मंगळ-नेपचून प्रतियुति, मगट हर्शल निकम, नेरचूनच्या केंद्रात रविचंद्युति होत आहे, चल निकट एवढच योग या दोन प्रहाचे माहेत.

·नं०५६ ची कुंडळि एका अत्यंत गु मनुष्याची आहे. उच्ची फक्त ३६ इंच आहे व वजन १२ पौड आहे. याचा विवाह पण अशाच प्रकारच्या श्रीशी झाला आहे व तीची उंची ४२ इंच आहे. सप्तमांतील चार ग्रह लपाला पहातात. रविहर्शलयुति षष्ट्रात व त्यांचा नेपचूनशी केंद्र योग; चंद्र नेपचूनप्रतियुति या शिवाय दुमरे महत्वाचे योग दिसत नाहीत. नं.५७ ची कुंडलि ज्याची आहे तो हातहास-विद्यार्थि आहे. पहिल्या प्रथम धर्तमानपत्रे विकत होता. याला जगातील मुख्य घडलेल्या ऐतिहासिक प्रमंगाचे सर्व सन माहीत आहेत व है ज्ञान शिक्षणाचे नाही. हही तो दुसरी नोकरी करीतो. वाचण्याचा नाद इतका आहे की जो कागद हातात येईल तो वाचत मुटतो. याच्या कुंडलीत हर्शल-शनि प्रतियुति तृतीय-नवमात आहे चंद्र नेपचून केंद्र नेपचूनच्या तृतीयात बुध-शुक्र -रवि लमी एकत्र, एवढेच योग आहेत नं. ८ ची कुंडलि एका जोर मुलीची आहे. कमरेवर शरीराचे टबल अवयव बाहेद व कमरेपुढे एकच शरीर आहे. एक मुलगी जन्म झाल्यावर । तासांत धारली व दुसरी दुसऱ्या दिवशी २४ तासांनी वारली दे भाश्वर्य आहे. पुंडलीत चंद-हर्शल व गुरू यांची युति शनीच्या समोर पलांचा नेपच्यूनरी केंद्र झाला आहे. 4. ५९ ची कुंटली ज्या गृहस्थाची आहे ते अनेकावधानी आहेत. एकाच वेळी मेंदूची तीन कामे म्यवस्थित करूं शकतात. त्रिगुणव्यवसायी ( Triplicity of brain ) मेंदू आहे. यांच्या कुडलीत शनि-नेप. घून युति व लांचा हर्शलशी त्रिकोण आहे; नेपचूनच्या तृतीमांत मंगळ व मंगव्यच्या तृतीयात हर्शल अंशात्मक आहे. ने... ची कुंडलि ग्याची आहे त्याचा लपणा जगांतला नंबर पटकावील असे म्हणतात. बालगे कठीण जाते व त्याच्या कमरेला हाताचा वेळसा बसत नाही. लठ्ठपणा देणारा गुरू वायुराशीत हर युरू व मुध नेपचून त्रिकोण, रवि चंद्र पण वायुराशीत आहेत. शनि अलराशीत व त्याचा हर्शलसी धचंद्र हरांठ, रवि हर्शल नियोगांद आहेत. नं.०ीलि ज्याची आहे त्याने आपल्या पत्नीचा सुन तीचे हाल करून बेला आहे. याच्या कुंडीत सप्तमेश शनि बाकि असून पाक हलच्या युतीत आहे, त्यांच्या द्वितीयति ने पचन ज्येष्ठा नक्षत्रात बाक, पानि हर्शल चहाच्या प्रांत भाहेत.

·नं०६२ चा कुंडलि ज्या स्त्रीची आहे तीने घरातील नातेवाईकास वोपपयोगाने विम्याच्या पैशाकरिता ठार मारले. कुटुयेश चद्र हर्शलच्या प्रति युतीत; रवि हर्शलची युति, शनि नेपचून व्ययस्थानी असून त्यांची २०१२ योग, असे योग झाले आहेत ०६३ ची कुडलि ज्या स्त्रीची आहे तीने तीचा पति झोपेत असता खून केला व पुरावा नाहीसा करण्याकरिता शरीराचे तुकडे करून ते जाळून ट कीले पतिसारी आत्मयज्ञ करणाऱ्या हिंदूत्रीया कोणीकडे व ही स्ना कोणी फडे ? इतच नव्हे तर पतीचें काळाज हीने तळून खालें ! हीच्या कुडलीत लग्नाजवळ नेपचूनवुधयुति जन्मस्थ चद्राच्या व्ययात, दश- मस्थ मगळाचा नेपचूनशी केंद्र, शनि हर्शल ६१८ योग एवाच योग आहेत. ०६४ ची कुडलि ज्याचा आहे तो शाळा मास्तर असून गर्ने सहावर्षापूर्वी लिहून ठेवल्या प्रमाणे तारीख ४ सप्टेंबर १९१३ रोजी रात्री अनेक खून केले. प्रथमत पत्ना व ४ गुने यांचे गळे कापून खून केल्यावर त्याने पोली- सला स्वकृत्याची पनाने जाहीरात दीली व तो सायक्लने पत्लाच्या माहेरी जाऊन त्या गावच्या परास व गवताला तो आग लावीत सुटला, लोकावर रिव्हालव्हर झाडु लागला, व असे ३६ खून त्याने केल्यावर तो पोलिसच्या कवजात आग, तो भ्रमिष्ट ठरून वेश्याच्या इस्पितळात त्याची रवानगी झाली याच्या कुइलीत लानी चद्र शनि युति सप्तमातील हर्शल समोर होत आहे, शुक्र हर्शल केंद्र, रवि नेपचून व नेपचन मगळ ६८ योग आहे. न.६५ ची कुंडलि ज्या गृहस्थाची आहे त्याने विम्याच्या पैशाकरिता २ मायका-भाई व दुसरे नातेवाईक यांस विषप्रयाग त्याने केले कुंडलीत रवि-नेपचून युति सप्तमात, शनीच्या प्रतियुतीत, मगळ हर्शलशी युति करावयास जात आहे व समोर राहू, शुक्राच्या व्ययांत नेपचून व नेप- चूनच्या व्ययात धुध आहे. न. ६६ ची कुंडली वेदान्ततीर्थ कान्हेरेशानी यांची आहे. २५ वर्षा नंतर स्वपरिश्रमाने घेदान्ताभ्यासाला सुसात केली य पदवी मिळाली गीतेवर प्रवचने उत्तम दीली १९१३ साली ईग्रेजी अभ्यासाला सुरवात करून १९१५ ला इंग्रव्य गेले व तेथें विद्वत्तेच्या बलावर संस्कृत-मराठी र ·गायनवें अध्यापकस ते मिळविलें, दोन विवाह झाले दोन्ही पत्न्या वारल्या. यांच्या कुंडलीत शूक नेपचून युति गुरुच्या त्रिकोणांत ली, चंद्र-दर्शल प्रतियुति, शनि हर्शलच्या त्रिकोणांत स्वगृहींचा येत आहे. वरील प्रमाणे ज्या कुंडल्या दील्या आहेत त्यांत हर्शल-नेपघून संबंधाचे जेवढे योग आहेत तेवढाच नामानर्देश केला आहे व फरिताच्या बाब. सीत कित्येक ठिकाणी दुसरे योग बलवत्तर आहेत. त्याच प्रमाणे काही कुंडल्यांत जन्मस्थ हर्शल-नेपचूनचे योग यलवान् विशेष नसून ते डायरेक्शने-परिभ्रमण पदतीने अथवा गोचरीने ज्यास्त तीत्र झाके आहेत काही गोचर ग्रह शेवटी मुद्दाम एकत्र दोले आहेत; व सर्व सामुग्री पुढे ठेवली आहे ती निरीक्षणासाठी आहे ·१६८० परिशिष्ट ३ र. तीन शतकांतील द्वैमासिक प्रजापति, १६७३ । १६७४ १६७५ १६७७ १७५८ १७६० १७६१ १८४१ १८.२ १८४३ १८४४ १८४५ १६७८ १७६४ १७६५ १७५५, १७१६ १८४९ १८४८ १८४७ १८४६ १८३९ १८४० मीन जनेरी रा. श्रीरा.. रा अं. रा. अ. रा .. रा .. रा.अ. रा. अं. रा.अ. रा.अ. मीन मीन मीन मीन मेप मेष मेष मेष मेष मा. मा. मा. मा. मा. ९-११३-१९१७-१२२१-१९२५-१९/२९-२६ ६५११०-४२ १४-३ १८-९ मेष ..३-५९/२७-१३ १-१२ १२-१७/१६-९ १९-२६ मेष १५-११/१९-१५२१-५५/०६-२ .-1 ३-५२ ८-३२११-४५/१५-४२.१९-५७२३-६ १६-५२/२०-५५/२४-५२२८-४२ ६-१७६१०-३२|१४-५ १८-५ | १२-१५/२५-३२ प. व व. व. व व. व. प. १५-१२/१९-१२/१३-११]२४-१२ .-४३।१४-३ मीन ११-२५/10-11/11-101२५-१७२९-१७ ७-१७११-३९/१६-१७३२०-३२/२२-५२ A जुला . न ११.०८ प यक४५ ८० ७८ ७५ ·१६८.१६८८ चकर १६८४ १६८६ १६८९ १७७३ .' १७६७ १७३० १७७२ १९७१ १७७५ १७७४ १८५० १८५२ चक १ १८५३ १८१५ १८५९ १८५८ १८६० रा अं मास राभ रास राक्ष राक्ष राभ रा रा राम मए मेष पभ पुषभ वृषभ दृपभ उपभ वृषभ वृषभ मिथुन | मिथुन जानेवारी २.-०१/२६-५ ८-४४ १२-५३ मार्गा १७-८.२१-२३॥ २५-४२ मागी मार्ग मागी मार्गी माई ९-०५१३-२४ १७-२८ २१-३१|२५-३६/२९-४४ ३-५६ १३-४८२५-18 वृषभ ०-५२ मे ४-४९ ८-४०१२-२७१०-११/२०-२०१४-१६२८-१३ ७-३१/११-४०/१५-३७ / १९-३०२३-३०२७-३० १-३९/२१-४१ वकि बकि वकि ८-२३/१२-३.१६-४०२०-५.२५-४ २९-१८ ७-४३११-५९ सप्टेंबर वकि ४-१४ नबर २७-५६ ६-२५/१०-४१/१५-० १९-१६.३-३७/२८-२ ४ १९३४ १९३५ १९३६ १९३७ १९३८ १९४० १४१ १९४३ आश्म भ ११ ·१७०१ १७०० १७०० १७०३ १९९५/ १९९६ १६९८ पफ ३१ १७८७ १७८५ १७८३ १७८६ १७८४ १७८२ १७८१ १७८० १७७९ १८७० १८७१ १८६८ १८६९ १८६५ १८६५ १८६४ १८६६ १८६१ रा.अ. रा.अ. ए.अं. रा. अ. कर्क कर्क ६-१३/१०-५५/१५-३०२०-२४ २५-१३ मास जानेगरी रा.. राथ. रा. रा.अ. रा अ. रा अ. मिन मिथुन मिथुन । मिथुन । मिथुन कर्क ८-१९१३-२०१७-२०२२-२३०६-५६ १-३० मा. मा. मिथुन २५-२८ २९-५५ मा. मा. मा. ८-५७१३-३४|१०-१३/ २२-५५ ४-२५ मान RAM मा. ९-४४१४-७ मा. १८-२१२२-५८ १०-11/१४-१५/१८-१२२२-४४१२६-५५ कर जुलाई गटेवर १६-१४ २०-२७२४-४५,२९-३ य. व. १५-१४|१०-१३] २४-४९-१३ ३-२१ 4. ३-४६ ८.४०/१२-५७१५-११, २१-२८१२५-४७ ७-३९।११-५८१६-२०२०-४२,२५-३ सिंह ८-१०१२-५२१७-२६/२९-२ व. व. नम व . १९५१ १९५२ १९५३ १९५४ १९४८ १९४९ १९५० १९४६ १९ १४ १५ अनुकम ·चकर १७०४ १७०७ १७५८ १७११ १७०९ १७१० १७९७ १७८८ १७८९ १७१४ १७५८ १७५३ १९१ चक १ ले १८७४ १८७३ १८७५ ९८५७ १८८३ १८७६ १८७८ १८८० १८७९ १८८१ मास रा. मिह रा. सिंह रा. ० अ. सिंह मि सिंह व द व व व १-४१/१४-३२ १९-१७२४-१६२९-८ रा.अ कन्या व. ४-० स.अ. रा. घ. रा. अ. कन्या कन्या व. द प. ८-५९१३-४१/१८-३२ जानेवारी 0-0 ४-४९ मार्च १-५० ६-४६/११-४६/१६-४६ मा. ७-१५/१२-१ १४-० २१-५४/२६-५१ मा ६-३८/११-१५, १५-५५/५०-३५/२५-११ ४-५४ १-४४|१४-३६ मिह मा. ८-५८/१३-२२ १७-५३ / २१-१९०६-५० मप्टेर ३-५२ ८-१५/१२-४२११७-६२१-२५/२५-५९ ५-२३१३-५११८-१९ नन्हर १९-४५/२४-१२ | १८-५८ १२-१३.१५-११/३१-५४ चत्र ४ थे १९६६ १९५८ १९५९ १९६० अनुगम २९ ·१७२४ १७२० १७२१ १७१५ १८.९ १७१९ १७१८ १७१७ १८०८ १७१६ १८०७ १७१५ १८०४ १८.६ १८०५ चक्र पर चक्र२रें १८०३ १८०२ १८०० १८०१ १८९१ १८९० १८८९ १८८८ १८८७ १८८६ १८८५ १८८३ १८८४ रा. अ. स. अं. रा. अं. रा. अं. रा. अ. रा. अ. रा. अ.रा. अं. वृश्चिक रा.भ.ग. अं. रा. अ. वृश्चिक वृश्चिक मास वन्या कन्या ७-४०/१२-२३१७-३ वकि वकि वक्रि जानवरी बकी वत्री - ६-४३/११-४०१६-३४२१-२८२६-१९ ३-४४ ८-३५ ने १-४४ कन्या १९-३०२४-२४२९-११ मा. १८-४५२४-१५/२९-५ १२-४७/२७-१९ १-४८ ४-१६-१३] १४-७ १९-३ २३-५५२८-५३ मा मा. ८-२०१३-१११७-५२५-३६/२७-१८ ६-१७६१-४६१५-१८/१९-४६२४-१४ २८-४१ ७-३७ जुलाई ३-१: सप्टेंबर ६-३६/१०-५७ ५-३१.१०-१ २३-२६।२७-५० १४-१९१९-० नन्हेंबर १९७३ १९४ १९७१ १९७० १९६५ ९६८ १९६७ ४४ ४० ४१ ·१७३६ १५२७ १७२८ १७११ १७३० १५३१ १७३३ १८१५ १८१६ कक ३३ रक ३२ नक ३१ १८१८ १८१७ १८१० १८११ १८१३ १८१२ १८१४ १९०० १९०३ १९०४ १८५४ १८९ १८९६ मास धन जानेवारी मार्च जानेवारी रा अ. रा. अ. रा. रा अ. रा. रा. रा रा भ. रा.अ. वृश्चिक ! वृश्चिक | वृश्चिक वृधिक धन् धन् घन् धन् धन् धन् १४-२०१८-४४ २३-६ २७-२८१-४४ ५-५८१०-१०/१४-२१/१८-१९२२-३१३६-३८ १५-१७/१९-५६/२४-३२२९-३ ३-३३ | ७-५८ | १२-२२/१६-४३] .१-१ २५-१५/२९-२८ व. प. य. व. व व. 4. १३-१६/१८-१४ २३-० १७-४३, २-२६ ११-४११६-१५/२०-४५/२५-१५/२९-३९ ११-२४ १६-५/२.४७/१५-१६ ९-१९१३-५७/१८-३१ १३-१ | २५-३० मा. मा मा. मा. घ. मे जुलाई मा. सप्टेंबर १२-५१६-२१/२०-५८२५-२१२९.४८४-१० ८-३३, ११-५४ १५-१७२१-३८२५-५८ नव्हेंबर १५-१६/१९-३३/२३-५१, २८-६ ६-३३ | १०-४३/१४-५११४-५८/२३-१०/२५-१९ नाथ १९७८ १९८० १९८३ १९८४ १९८५ १९८६ १९८७ १९८८ अनुकम ४८ ५० ५५ ·१७४४ १७४६ १७४५ १७४७ १७४३ १७४१ १७४२ १७४० १७३७ १७३८ १७३९ १८२९ १८३१ १८३० १८२८ १८२६ १८२५ १८९७ १८२४ १८२२ १८१३ १९१४ १९१५ १९११ १९१२ १९०८ १९१० १९०९ चक्क १ल १९०५ १९०६ रा.अ. रा.अ. रा अ. रा. स.अ. रा.. कुंभ रा.अ. रा.अ. स.अ. मास मकर मकर मकर मकर मकर मकर मर मर १-५३ ८-४११०-३८1१६-१७२०-३००४-२५/२६-१७ कुम ७-४१६११-४७११५-५११-४९२३ -४८/२७-४३ १-४० जानेवारी ९-२४१३-१३ 6 व. ३-१४ मे ८-२१/१२-३८१६-५२२१-४ २५-१४-९-२१ व. व. व. व. व १०-४९१५-१० १९-३११२३-५११२८-८ ८-५१,१३-७ १७-२३]-१-१८२५-५३ व. ६-३७११०-५०१५-१ ४-११ ८-३२१२-४ मा. मा. मा. मकर मा. मा. मा. मा मा. मा. मा. मा. ९-३२|१३-३७१७-३३/२१-४११२५-४२२९-४५ म ७-४८1११-४७ ५-२६ १९९६ १९९८ १९९९ १९९४ १९९१ १९१३ ·चक्र २३ चक माम जानेवारी १७४८ स्पष्टिकरण. १७४९ १७५० १७५१ १८३१ .१८१३ १८३४ १८३५ १८३६ १८३७ हर्षल उर्फ प्रजापतीचे ८१ वर्षाचें चक बांधण्यात आले असून या प्रमाणे १९१६ १९१७ १९१८ १९१९ १९२० सन १६७१ पासून सन २०.६ पर्यत सभ.रा.अ रा. रा अ. रा ३३६ वर्षाधी चार चक दीली माहेत. कुम कुभ कुंभ मीन मीन चक १ लें या कोष्टकातील अनुक्म १३-१३/१७-३५/२१--31.५१२२९-. सनाचा हा द्वैमासिक कलात्मक स्पट मीन हर्शल असून चक २ किंवा १ मधील २०-५१/ २४-३९/०९-१३ ५-१५/ -३८ सनाचा (पाणजे दर पाठीमगील चका- मीन तील सनाला) स्पट प्रजापति करितीनो १९-२९.२३-२५/२७-१८ ८-१३-४० व व दर मागील चकास प्रजापतीची सूक्ष्म व. व व व. २३-१७/१७-२३ ५-३० -३१/१४-१ गति व पक्षापात मिदन एक अंश फुभ पांच कला वजा करून घेणे व पुढील १६-५३/२१-४ -३७-२५ झणजे या चक्रातील सनाचा प्रजा- १५-४८/१९-४८१३-४८/२७-१८ ターボッ ५-४८ ९-३७ पति स्पष्ट करितांना दर चक्रास एक मा. मा. मा. मा. मा. अशपांच कला मिळवीत आणे. मार्च म तुलई सप्टर नव्हे पर चक २००२ २००४ २००६ याच्या मागील सनातीलहि प्रभापति काढता यावा भणून अनुकम अंकाचे अनकम ·१ शेवटचे चक्र आहे. ज्या मनाचा प्रनापनि पाहिजे त्या सनास ८४ नी भागून जी बाकी मेईल तोच अनुरूमअंकांत अक पाहणे व त्याच कोष्टकांतील द्वैमासिक प्रजा- पतिपरून तारग्वेप्रमाणे स्पष्ट हर्शल काढून जितकी चकै हर्शलमागे अमेल तितक्या दरेर चकाम । अशपाच कला प्रमाणे वा बस्न ध्यावा. उदाहरण:-ता. १० एप्रिल १६२७ चा हर्शल कादगें झाल्यास ८४ नी १६२७ ला भागता बासी ३३ राहते व शेवटच्या कोटकांत अनुम्म अक ३१ पन १७११-१७९५-१८७५ च्या खाली येतो माह दिया १६.v+८४-१११ पण सन याच मदरात येतो ह्मणून या सदरातील मार्च १ तारीस व मे तारीख , या प्रजापति मध्ये १ अश ४४ कला तर उर्फ ६ दिवसाची ही गति आहे परंतु ता. 1 मार्च ते एप्रील १० पर्यत ४० दिवस येतात तेव्हा साध्या त्रैराशिकाने जवळ जाळ ६४ कला ह्मणजे १ अश ४ क्ला तो 1 मार्च पासून १० एप्रिल पर्यंत गेला येथें तो वक्रि असल्याने मार्च ता. १ च्या पन्या १ अंश ५० कलामध्ये तो यजा केल्यास कन्या . अश १६ पलामध्ये तो येतो; परंतु १६२७ सन ३ च मार्गे णून दर चक्रास १ अंश ५ कला प्रमाणे ३ अंश १५ कला मागील ह्मणून वजा करीता सिंह २५ अश ३, फ्लेत तो वक्रि भमा येतो. हा झालेला हर्शल भों दे पाऊप भशापेक्षा सूक्ष्म दृष्टया चुकणार नाही ·१ परिशिष्ठ ४ थे. तीन शतातील वार्षिक नेपच्यूनची रपष्टस्थिती, सन. अनुगम राश्यश सन सन अनुहम नवर सन सन सन राश्यश नवर सिंह १५२ १५१७१७६२ २६-८१९२५१३१५६१६/१७८९ ८-२४१९४७ ११३ १५९८1७६३ २८ १५/१९२८५३२१.१७१७८२ न्या ११४ १५९९१८६ ०-२४ १९०९/१३३ १६१८५७८३, १०-२९ ९४८ ११५१६००१७६५ २-३११९३०१३४ १६१९७८४ १२३६३९४९ |११६/१६.११७६६ ४ ३७१९३१ ०३५/१६२०१७८५/ १४ ४४/१९५० ११.१६०२/१७६७ ६२१०७८६ १-४९१ ९५१ ११८६०३९७६८ ८४५१९३३ .२२/१७८७ १८ ५३] १५० | ३११६०४१७६९ ११-१ १९३४१३८ ९२२३/१०८८ २० ५९,१९५३ |१०. १६०५/१७० १३-७१९३५ १३९ ६६२४१२०८९/ २३-४ १९५४ १२१/१६०६१७७०१५-१३१९३६ १४०:१६२५१७९० २५-१०/१९५५ १०२५६०७/१७७२ १५-२०-९३५१४५ १६२६१७९१/ २५-१६/९५६ | १२३ १६०.१७३ १९-२८१९३८/०४२/१६२७ ४९२ २९-२३९९५७ वृश्चिक | १४ १६८९१७४४ २१ ३४८९३९/५४३ १६२०१७९३ १-३०/१९५८ १२५ १६१०१७७५ २३-२४ ९४०४४/१६२५/७१४ १२६१६१११७७६ २५-४५ ९४१ १४५.३०१४१५ ५४/१९६० १७१६११७७७ २७-५२१९४२ १४६१६३१/१४९ ७-५०/७१ तुल १२८१६१३१७७८ |१०९१६०४१७७९ २-५ १९४४ १८१03/10/11 ४-१३/९४५/ 15/1r- १३१९४५ ·१६१ 1.6 १८२९ १८२८ १८३० १८३२ १८३१ १८२४ १८२५ १८२६ रा अ राय स रा रा श्र रा ग मार ९-२१/११-१८/१३-२३/१५-२९१७-४८/१९-५२/२१-१ २४-० जानकारी C १८-१७/२०-२८/१२-३७१०४ ५७/२७-१० ९-३४ ११-४:१३-५६/१६-७ ७-२४ व 7 7 व व व 7 व १०-२१/१२-४५/१५-१ १५-१४ ||१९-३२/२१-४६२४-२ जुलाई ११-१५/१३-१६ १५-३८/१४-५०२०-२ १२-१३ २४ २४ आरोपर २-२१ 10 १२ १४ . अनुपम ८ ·१६७७ १६७८ १६७४ १६७१ १६७० १८४० १८४१ १८४२ १८४३ १८३८ १८३९ १८३४ १८३५ चक्र से स. अं. रा. अं. रा अ. रा. अ. रा .. रा. अ. रा. अ र. कुंभ ११-११/१३-३९१५-२९-३३ २६-१६.२८-१४ जानेमारी १२-९१४-२०१६-२६१८-३०२०-४२ ७-४८ ३-२७ एप्रिल व २९.८ व . व. व. व. व. प. ९-५०१२-७ १४-२२१६-२०१८-५३/२१-. व व. ७-३५ जुलाई १८-३२ १२-१४ | १४-१५/१६-४४ १८-५७ ७-४५१०-१ अक्टोबर २६-३९२८-५१ २८ २६ २१ २० २४ २३ ११ अनुक्रम ·१६८५ १६८८ १६८९ १६८५ १६८३ १६८५ १८४९ १८४८ १८५० 1८४४ १८५१ १८४६ ---- रा अ. रा .. रा. रा. रा .. अ स.अ. रा.अ. रा. अ. मीन कुभ २-४५४-५१ जानेवारी १९-४४२१-५४२४-२ | २६-२८-२२ मीन १.-८१९-१७४-१५ एप्रिल २२-५६, २५-२१७-१३२९-११/१-३२ व. व. मीन म ११-२४१५-१९१५ ५५ अक्टोबर २१-११/१३-१६२४-४४ २८-. मा. मा. मा. मा. अनुकम २५ २२ ३७ १३ ·१६९८ १.९९ १७.. ११ १८६५ १८६४ १८.१ १८६२ १८५८ १८.७ १८५६ 1८11 रा अ रा अ ग रा मेप राभ रा मेष मीन मीन मीन मप मान मीन मीन मीन ५-३८ ३-१४ ४-३०-४६२८-४४ ११-३३/१५-१६१७-५८ २०-९ मारी १६-३.१८-४४०-५० २३-४ २५-१३-७-२५ २९-३१-३८ मप . १०-३४ 16-१.२०१२-१.२४-५५ २७-८ क्ष 7 व प र व प १३-८ २५-२७२-४७ भार ४८ ४३ ·चन ३ १५०१ १७०२ १७०४ १७०९ १७०६ १७०८ १७१० १७१३ १७०७ १८६७ १८६१ १८६८ १८७० १८५१ १८७१ १८७६ १८७५ १८७३ १८७४ रा.अं. रा.स. स, | रा. अ. रा. अं. रा.अ. रा रा.घ वृषभ जानेवारी ९-१८/१२-१८१४-३४ | १६-१८/१९-३ २१-१७ २३-३२२५-४७/२८-४ १०-१९१२-२९/१४-३९/१६-४९१८-५५ २१-७२३-१८/२५-१०/२५-३० ॥१५-४६ वृषभ वृषभ १७-१५.१९-३०२१-४२२३-२५/२६-१ ४-५६ 4. व. व. च.. व. य. व व. रुप.च. च व. अक्टोबर ११-३११३-५११६-५ १८-२७/२०-४५२३-४ २५-२३/२४-११/२९-५९ २-१८ --- अनुम्म ५१ ५४ ५५ ५६ ५८ ५९ ६० ·१७१८ १७१९ १७२१ १७१५ १७१६ १७१२ १७१३ १८८४ १८८७ १८८५ १८८२ १८७९ १८८१ १८८० १८७८ चकले १८७७ रा. अं. रा.अं. रा. अ. रा. अ. रा.अ. ग. अं. रा अ. रा.. रा. अ. स.अ. वृषभ ९-११/११-३८/१३-५५/१६-१२/१८-२९/२०-४६/२३-३ जानेवारी ४-१८ मा. मा. मा. मा मा. मा. मा. मा. मा. मा १७-१०/१९-२२२१-३३२४-४३१२५-५३ ८-२६ १०-३९१२-४९/१५-. ४-८ । १०-२०२२-३२१२४-४३१२६-५३/२९-०३ ९-२१.११-२३ १३-४५१५-५७१८-८ प . व. व. द. व. व. २५-१८.२७-३५/२१-५२ अक्टोबर १-१२/११-३.११३-४८१४-५५/१८-२५२१-४३२३-० व. व. घ. onmun ६४ ७१ ६५ ६७ ६८ ·१७३२ १७१७ १७३० १७२६ १७०८ १७१३ १८९४ १८९० १८९५ १८९७ १८९६ १८९३ १८८९ १८९ १८८८ १८९० रा .. रा.पं. रा. ग .. री.. वृषभ वृषभ मिथुन मिथुन रा.भ. | रा, . रा.अ. रा. रा. से. मिथुन , मिथुन | मिथुन - मिथुन मिथुन मिथुन मिथुन ६-४८, ९-५ ११-२४१३-४२१६-१ ।१८-१९/२०-३७ मा मा. जानेवारी २७-३८१९-५२ मा, मिथुन मा. मा. ११-१३ १३-१५/१५-३८/१-५१ २००२ १० एप्रिल ६-५० मा. मा. मा मा. मा. मिथुन जुलाई ३-१४ ७-४४ १४-१६१६-१६१८-३८/२०४६/२१-५५ १-५६/१२-६ माक्टोबर २०-१८१२-३४ २४-८ ८-५८/११-१४/१३-३०१५-४६१८-१ २-८ ६-४१ च व. व. व. व. व. व. व. व. ७५ अनुकम ५८ ८. ८१ ·१७३९ । १७४. १७४१ १७३८ १७३६ १७३४ १९०७ १९०८ १९.९ १९०५ १९०४ १८५९ १९०० १९.२ १९०१ रा. अं. रा.अ. रा. अं. स.अ. रा. अ. रा.अं. रा.. वर्क रा. अ. वर्क कक्र कर्क रा.अं. रा.अ. रा.अ. मिथुन मिथुन मिथुन २२-५४/१५-१२/२७-३०२९-४८ मिथुन ४-२५ जानेवारी ७-३१-५२१३-६ १४-१९ ३-१४ एप्रिल १२-१३/१४-२५/२६-३४२८-४९ मा. मा. मा वर्क मा. ७-५६१०-४ १२-१३ १४-१३/१६-३२ शुलाई १७-१२२९-२० १-३९ १०-२२/११-३५/१४-४८/१७-१ ११-१२ सक्टोबर २७-१२२९-१६ ५-५६ व. व. व. व. व व. व. व. व. व. ११ ९० ९३ अनुम्म ९३ ८६ ८७ ८८ ·१७५३ १७५४ १७५५ guru jura १७५० १७४९ १७४४ १७४७ चक १ चक्रले १९१९ १९१८ १९२० १९१४ १९१७ रा.अ. स. अं. रा. अं.रा. अ. रा. अं, रा. अ. रा. रा .. सिंह सिंह सिद ८-४० १०-५६ जानेवारी १०-१०२०-२७/२२-४५/ १५-१ २७-१८१९-३५] १-५१ ८-५० -७ एप्रिल मा. मा. मा मा. |१६-३३ / १८-४६/२०-५९/२३-१३०५-२६ २७-४०२१-५३ मा. मा. मा. मा. मा. मा. १८-४०(२०-४०२२-५८ २५-६२७-१३, २१-११, १-३१ सिंह सिंह २१-२५/२३-३६/२५-४०२५-५९ ४-३१ ३-३८ । ५-४७ ७-५७ जुलाई अक्टोबर १३-३६ व व. व व. 7. १६ १०४ १०. १५ ·१७५८ १७५९ १७६१ १९२१ १९२२ १९२४ र.अ रा, प्रजापति उर्फ हरिप्रमाणेच ५. चूनचे चक्र १६५ वर्षाचे आहे व मागील दरेक चत्रातील सनाचा नेपचून काढ- तांनो अंश ५१ पला बजा करून नेपच्यून घ्यावा 4 पुढील चकातील सनाचा काटतांना दर मामागे १ अश ५१ कला मिळवून घेत आवा, असा भालेला नेपचून फार तर ॥ ते .in भंश पर्यतय चुकेल या पेक्षा ज्यास्त परक परणार नाही. सिंह सिंह सिंह सिंह जानेवारी D एप्रिल ११-४ | १३-१९१५-३३/१७-४७/ १०-१२२-१६ १२-१३११४-११११६-२९१८-३०/२०४६/२२-५४ अक्टोबर १५-२0१७-१९१९-३०२१-४८२३-५५/ २६-३ अनुक्रम १०७ १०८ ११. १११ ·परिशिष्ट ५. देशांमा घशहरांच्मा राशी इरस, डेन्मार्क, जर्मनी, पोलैंड, जपान, सिरिया. भागरला इराण, भाशियामायनर युरोपातील रसिया. वृपम. अमेरिकेची संयुक्त सत्यान, बेलजम्, इजिप्त, वेल्स, आर्मेनिया. मिथुन स्काटलेट, हाला, पश्चिम व उत्तर आमिश कई मान्स, इताली, समनिया. युरोपातील तुर्कस्थान, स्वितारल, मेसापेटोमिया. कन्ना. ऑस्ट्रिया, चान, तिबेट तूळ यदेरिया, नौवें, ट्रान्सोल. यधिक क्षरयस्थान, ऑस्ट्रेलिया, होरी, स्पेन धनू हिंदुस्थान, अफगाण, बल्गेरिया, ग्रीस मकर प्रशिया, रशिया, विहन अपिसिनिया कुमा पोर्तुगाल, सहारा, गेलिशिया मीन हिंदुस्थानांतील प्रांत व त्यांच्या राशी. आसामम्वृधिक, बगार-मकर, घोरिसा धिक, काश्मीरसिंह, काठेवाडकवनू, ब्रह्मदेशपभ, महाराष्ट्रनधन লাবনীন प्रसिद्ध शहरांच्या राशी. मासेलिस मेष बोस्टन-कन्या मिगमम्मेष স্কীন पिन-वृषभ शरिरुपन् नेपल्सन्मेप लिव्हरपुर अधिक लडन मिथून आवराफोर्ड मकर आमस्टरडाम-कर्क वाशिंगटन यूधिक रोमसिंह न्युफैसलवाधिक सॅनफ्रान्सिस्को-मिथुन ब्रुसेल्स-मकर व्हेनीस कर्क नायटन-कुंभ मिलनकर्क अलेक्झाडीयामान ·[२] मीन) मॅन्चेस्टर-कर्क निस्टर-सिंह दसास-सिंह न्यूयार्यक शिकागो सिंह जेरुसलेम-कन्या पॉरसन्या लिवन-तूळ हिंदुस्थानांतील काही प्रसिद्ध शहरांच्या राशी. अमृतसर मेष कराची-कर्क पंढरपूर-वर्क (अमच्या मते. द्वारकानुषम जगनायपुरी वृश्चिक मुंबई-वृश्चिक पुणे-कन्या दिल्ली वृषभ नागपूर-कन्या कलकत्ता कर्क मुरत-अधिक मद्रासम्मेप महाड-वृधिक अलाहावाद मकर कोल्हापुर-धनु सुर-मेप जळगाववमिथुन पानिपत मीन बडोदेंन्नेष बनारस मौन बाजरा-थिक हैद्राबाद (निजाम ) कर्क ऐतिहासिक प्रसंगाची कुंडी ज्या देशाची अथवा शहराची करावयाची असेल त्या देशाची अथवा शहराची वर दिलेली राशि , लग्नों माडून गोचरीचे त्यावेळचे ग्रह माडावेत. --..- ·कर्क मकर परिशिष्ट ६चे. मोठ्याल्या ग्रहांच्या युत्या. हर्शल-नेपच्यून. युति-सन राशि. प्रतियात-सन राशि. धनु १७ ते १८ अश १७३५-३६ मिथुन धनु २१ते१२ भश. १८२१ मकर १ ते २ अश. ११ते१२ अंश. १९९१-९२ ११मकर ते १२ अंश. हर्शल नेपच्यूनची युति व प्रतियुति एकदा झाल्यावर दुस-याना १५१ वर्षानों होते. नेपच्युन-वानि. युति-सन राशि प्रतियुति-सन राशि. १८.९ धनु १८२७ कर्क-मकर 1८४६ कुंभ १८६३ मेष-तुला १८८२ १९०. मिथुन-धनु सिंह १९३६-३७ कन्या-मीन वृषभ नेपच्यून-शनीची युति व प्रतियुति दर ३६ वर्षांनी होत असते. हर्शल शनि. युति-सन राशि प्रतियुति-सन राशि तूल १८२८ मकर-क १८५२ वृषभ १८७३ सिंह-कुंभ वृधिक १९१८-१९ सिंह-कुंभ १९४१-४२ वृषभ १९६४ कन्या-मीन हर्शल-शनि युति प प्रतियुति दर ४५ वर्षांनी होत असते. कोणाल्यादि दोन ग्रहाचा युति अथवा प्रतियुति एकदा झाल्यावर ता पुन्हा किति वानी होणार हे स्थूलमानाने काढावयाचें असल्यास दोन्ही प्रहांस १२ राशि फिरण्यास लागणा या गुणाकारास त्याच्या अतरानें भागून निघते. उदाहरणार्य दलास भारा राशि फिरण्यास ८४ वर्षे x गुरुला बारा राशि फिरण्यास बारा वर्ष... दोघामधील अंतर ७२ - १४ हा भागाकार आला इतक्यांत वर्षानी हर्शल- गुरुची युति व प्रतियुति पुन्हा होणार व युति व प्रतियुति यामध्ये वो अंतर रहागार.

·" " " . [४] परिशिष्ट ७. आपत उर्फइमिज याची स्पष्ट स्थिति. १८८. मीन ४-४६ १८.५ पनु १७-१६ १८८५ १८. घनु २२-४६ १८१५ धनु २८-१६ १४-४६ १८२८ मकर १८९५ १८२५ मकर १६०० २४-४६ १८३. मकर १९.५ १८३५ मकर १९-१६ १९१० मेप १८४० मकर १९१५ १८४५ ३०-१६ १९२० मेष १४-१६ १८५. कुंभ १९२५ १९३. २४-४६ १८६० १४-४६ २९-१६ १८६५ १९४० यूपभ ४-४६ १८७० ६९४५ १८७५ कुंभ ३०-१६ १९५० १४४६ या ग्रहास १२ राशि आक्रमण्यास ३६० वर्ष रागतात. वर्षाला तो एक अंश चालतो. सध्यो निदान हा प्रह राह प्रमाणे पाल्पनिक घहन चालणे योग्य आहे. फलजातात असा प्रह घेऊन काय निष्पन्न होते त्याचे निरीक्षण करण्यास उपयोग म्हावा म्हणून त्याची स्पष्ट स्थिति वाचकांपुढे ठेवली आहे. श्री शिवछत्रपति याच्या जन्मकुडलीत ग्रह दाखल करावयाचा असल्यास तो वरील हिशोराने मिथुन २१-२२ अंशात म्हणजे (क.नं. १ पहा) व्ययवस्थान मेऊ शकेल व मंगळ, नेपच्यून आणि इझिज याचा त्रिकोण होईल या प्रमाणे कोणत्याही कुंडलीत तो यसविता येईल " " " " " ·परिशिष्ट ८वे. विशिष्ट कुंडल्यांतील विशिष्ट प्रसंगाचे स्पष्टग्रह. : शनि मेप बुध हर्शल | नेपचन मनि कुंभ राह कुंभ ३ मंगळ मीन २८॥ पभ प्रश्चिक १.व मिथुन मेष कुंभ १५ मिथुरा मियन ८ ។ राव चद्र १ शिवराज्याभिषक तारिख मिथुन सिंह ६ जून १६७४ सभाजीने सावन माता मिथुन सोयराबाईस जीवत भिं २९/ तीत चिनले तारिख १९ जून १६८० ३) संभाजाचा वध तारिख मौन वृषभ ११ मार्च १६८९ २. ७ धिक मेष वृषम मीन मकर मप ६ वृषभ ३ १९ मकर सिंह मृधिक धन o हैव नेपोलियनचा लिपसीका पराजय आक्टोवर १८१३ घा धन ४ मीन १८ ७ पाटन नेपोलियन ग| मिथुन तूळ पराजय. तारीस १६ १६ यधिक १५.१८ जून १८१५ १३५ ·तूळ व चंद्र कुंभ वृषभ व. मंगळ सुध मीन 11-९/२९-५२ पद आस्ट्रीयन बादशहाचा कुंभ पुन राल्फ मेटेला -" पडला.ताराखा.जा. शनी राहू इशल नेपचून सिंह व क १७-२२२१ २१-५० २९-३२ मनि २७ धनू १८-४१ ८ नेवारी १८८३ वृषभ मीन मीन कुंभ मेष २३,२४१८ सिंह ११ . धनू मकर १ श्रीमत महारराव गाया मेष कवाद पदच्यूत झाले. पम एप्रिल १८.५ २६,२५ धिक धन कन्या मिथुन मकर १४ १ आस्ट्रीयन वादशहाच्या कन्या पत्नीचा खून झाला. तूल गप्टेंबर १८९८ [१] सिंह धनू मिथुन | मोन कुंभ . २३-३४ १०-५५२-६ ७ २८ आस्ट्रीयन राज्याचा वारस | सिंह आच डयूक फडडचा खून झाल्याने महायुद्धा चारण उत्पन्न झाले तारीस २७ जून १९१४ का क मोन यूपम कन्या मकर धनू 10 श्रमित लक्ष्मीवाई सादेव श्चिक | योस वैधव्य प्राप्त झाले २७ तारीख १८ नव्हेंबर धनू १८ | वृषभ य. मिथुन १३ ·शनि हर्शल नेपचून रवि मंगळ. बुध पन मीन २३ मिथुन | मिथुन २४॥ मेष २ गृषभ ७॥ वृपभ १६॥ दृषभ १० १५ ११ धामत लक्ष्मीबाई रण- मिथुन मैदानावर मृत झाल्या २८ तारीख १८ जून १८५७ वृषभ सिंह कुंभ भेष मकर | मिथुन मेप १५ वृश्चिक ३ २३ १२ श्रीमत मयाजीराव महा-उपभ राजाचे दत्तविधान ता- २६ रारा १७ मे १८७५ ४ कन्या | वृश्चिक कुंभ वृश्चिक मिथुन सिंह मिथुन कन्या १. [] १३ श्रीमद्राम कृष्णपरमहमा सिंह समाधिस्त झाले तारीख २४ १६ ऑगस्ट १८९६ १ १ मिथुन | मकर वृश्चिक, धन् २४,२५ मिथुन कुभ १४,14 २ मिथुन कक १ श्रीमद्विवेकानद समा-कक धिस्त झाले जुलै १९०२ सिंह 9 मीन सिंह वृश्चिक धनू ६ १२॥ १५श्रीमद्रामतीर्थ यानी जल समाधि घेतली. तारीख २४ १७ आक्टोंबर १९०६ कन्या १७-२२] २२ कर्क वृषभ मेष धनू मेष मेप २१ मेष ४ ४ १६ वुइल्यिम स्टेड समुद्रात मेष बुडाले तारीख १५ एप्रि- २५ ल १९१२ धनू ५ ·शनि हईल | नेपचून रवि. चंद्र, मंगळ बुध शुक्र मेप मिथुन कुंभ कर्क १२ ० टॉद चिनेर र मुद्रात वृषभ | मिथुन शुद्धो तारित ५ मे १५ २८ २९ २८ ६ मीन कन्या १८ ट्रेन धरीत आपघात झाला कर्क घडसिन. ३५ तारीख २६ जून १९०६ कर्क १० मिथुन २२॥ सिंह ६॥व सिंह धनू कुंभ सिंह वन्या कर्क १२ 1१०/ देवीने मृत्यु कुडलिन, ४३ सिंह तारीख ३ ऑगस्ट १९१० ११ - ४॥ [] 4 कन्या मकर मियामीन २१/ अनेक खून केले कुंडलि | कन्या पवित्र | मिथुन न ४ार्शग४स-१२ २४ घर १९१३ रानी २७॥ ८ ४ ९ ·APPENDIX IX Herschel, IE, therefore, the sum be put aside and the classi location of influences be confined to the Planets, Uramus mag better claims than any other to present the king or ruler The influence of Uran 18 may be suinmed up under the three heads of action, feeling and thought it 18 doubtful, whether, when considered alone, it has very direct effect upon the accumulation of money. The in variable suddenness and unexpected ness of Uranus' action is quite peculiar to this planet and distinguishes it from all the rest Here, we have a close analogy to the mode of action of Uranus like a violent explosive, we kuve to look upon the planet as containing an unusuullir quantity of energy, apparently ready to exurt ile characterstic effects suddenly and on slight provocation ..Just as a small spark filling upon gun powder, llha well aspected this liberation of energy will, ot cons nct through harmonious ad fortunate chinni, ul the planet will prove the Regener itor, but when afilicted, its disruptive effects will truels entitic it to the ilme of the Destroyer ALEN-LO For although 10 figure of his horoscope can be obtained, still zuid in from the nature of tlie afflictions that fell upon hin, one trives at the con clusion that Uranus only conld have produced snch a series of sudden and mlooked for calaınities.

·And go Saturn and Urands, the malefics serve to awaken the soul, may termed dumbbells as it were, by which spiritual life is developed and maintained. The m13910n of Umous, then, 19 to quicken the life in every form, to destroy every idol, to dethrone superstition and to drive out the money-changers from the temple, and to make us, whether we will or not realise that there 19 a God within as well as 1 God without -BESSIE LEO- Herschel may be sad to be, the native is abrupt In mannere, changeable in mind and temper, difficult to please, impulsive precipitate, and very mdependent. The mind appears to be made up of contrarieties, and be acts more from impulse tban from reagon, always ready for quarrel and such persons are often estranged from their kindred, lead a roaming and unsettled life, when in ascendent at birth, wayward-stubborn, conceited-possessing, some original talent, talkative, proud, malicious and jealous. -RAPHAEL- NEPTUNE. It is a planet of confusion. Neptune has little or no influence over action upon the physicıl planet, its sphere of influence being largely confined to the psychic or emotional pline So sublime are the vibrations of thia pl met that only few can raise their conciousness to its land of express102. The child of Neptune 19 imitati\c, thuks the thoughts of others, 18 too much influenced by the Lxample of others Neptune thng provides actors of all sorts, pision ry enthusists, detectives, who reflect in 'nemselves ine inonght of criminal. -ALFN LEO.- ·Neptune's influence we believe to be of a feminine or negative character, acting on the psychic or astral plane, and directly connected with the mediumistic powers of humanity aud with what people usually term the "Sixth Senge." Neptune's influence causes receptivity to finer vibrations than the densest physical matter can translate, and hence Veptunian people are as it wore more loosely put together than most persons. Neptuno's children are imitative and impressionable. They are all lovers of sensation of resorting to opinın aud other drugs to produce visions, dreams etc. Neptune influences all moods, dreams, premonitions, trances, obsessions, visions, mediumiem, spiritualigiu cct; impure magnetisin of theirs, causing peculiar obstructions, disturbances, hysteria, faiuting forts, cerebrad apoplexy and serious nervous Deseases, -BASIE LEO.- It seems to be the general opinion that this (Neptunc ) of a malefic nature, but producing worry mther than actual event. At present mach of it is conjecture, and the young student should not rely too much cren on the remarks on Neptonc. RAPEAFL- ·४ . " " " " " . " BIBLIOGRAPHY. हा ग्रथ तयार करण्याच्या कामी खालील प्रथाची फार मदद झाली आहे. प्रथ प्रथकार. -क्टाकट अस्ट्राॉजी होमीआर गुजराथी. ज्यातिर्माला मामिक अक श्रीयुत य के. प्रधान मराठी. कुडलि विज्ञान मासिक अर विगो नवाथे योगमारा अक असक्सग्रह अक मेदानय ज्योतिष रामनारायण ज्यातिर्विजय मासिक अक गणेश शास्त्री देशिंगकर अॅलन आिचे मुख्य सर्व प्रथ इग्रेजी Plnetary Infint nces Biggie Leo Asti lugr Sepharul Iruner öt Vatal letrology Geo Wilde ri. In to our Stir ( rand screes " 11 DAstrology Raphael Vandut Astrology खगोल शास्त्रावरील ग्रंथ. ज्योतिविलास २.का दिक्षित मराठी. अतरिक्षातील चमत्कार म. खडे चिटणीस Solar System Samuel Cooke इग्रेजी Astronomy of to-day Ceal G. Dolmage Encyclopadia Britanica ज्योतिर्गणित प्रथ. ज्योति"ज- श्रीयुत रा य या केतकर मराठी. प्रसाधन जी चीटणीस Ephemeris gear Raphael Cpheineris gratis Zadkiel शक वसन याची तिथि तारीखवार जग्री या.अ.मोटक मराठी ग शिवाय इतर माहिती करिता चेम्बरची Biographical Dictionary, मा. इ. से मडळाची वार्षिक वृत्तपुस्तके, प्रथमालेचे त्रुटित अंक युत रा रा सर देसाई याची मराठी मौन रोयासद असे दुसरे १५ । २० प्रथ व मरे फलजातकावरील इङ्ग्रेजी मराठी अथ पण लेखकाने पाहून अवश्य क माहिती घेतली आहे. १ " " " इमेजी " ·उपसंहार. Full often learn the art to know, Of futuro weal, of future woe, By word, or sign, or star- Scott. दर्शल-नेपचून अथवा प्रजापति यरुणाच्या फ्लासबधी आतापर्यत पुष्कळ विवेचन आणि चिकित्सा केली असून फ्लाचे एकन सार हाणून या दोन ग्रहाची जातकदृष्टया तुला पण स्वतन प्रकरण जोइन शवट केली असता केवळ या प्रहाच्या फलसशोधनाच्या कार्यात मदत ह्मणून माणि मध आठ महीने प्रेसमध्ये हळुहळु छापरा जात असता तेवळ्या अवधीत लेखकाला बरीच माहिती मिळाली व आणखी अनेक कुडत्या पण पहावयास मिळाल्या त्याचे एकीकरण दील्याशिवाय जातक वर्णनावे कार्य पूर्ण होत नाही. प्रजापति व वरूण यात पाप व खल कोण त्याचे शुभाशुभत्य कोणत्या दर्जाचे त्याचे विशिष्ट गुणधर्म कोणते या बाबतीत कोणतीही निश्चितता न झाल्यामुळे अनेक पाश्चिमात्य विद्वानांचे पल निरीक्षणाच्या बाबतीत पुष्कळ मतभेद आहे, तसा तो आपल्याकड जे ज्योतिर्विद या ग्रहाच्या पलाना विचार करितात त्याच्यातही ता कोठे कोठे असणारच कित्येकांस हर्शल उर्फ प्रजा. पनि सरळ मोकळ्यामनाचा व स्वैर वर्तनाचा आणि उघड्या छातीचा ग्रह वाटतो तर वरूण उर्फ नेपचून हा ग्रह खल-विश्वासघातकी-कपटी-फसवा व लपूनछपून कार्ये करण्यास प्रोत्साहन देणारा आणि अनर्थाची परपरा उत्पन करणारा वाटतो, अर्थात आमच्या प्रथातील विवेचन विरुद्ध असलेले त्यामुळे वाटणे सहाजिक आहे, आम्ही जी चिकित्सा केली आहे तीचा अगदी बारकाईने विचार न करिता वरवर पहाणारास असे आढळून येईन, पातु जेथे जेथें आम्हांस आमचे मत स्वतत्र देणे वाटलें तेथे तेथे आम्ही ते देतांना निश्चयात्म लिहीले असून सूचना विचारसरणीत प्रगट केल्या आहेत दोन्ही महाच्या फ्लाची निन्धितता अनुभवाच्या भरपूर सामुग्रीवांचून आज ती होणे शक्य नाही व हे कार्य पाच पन्नास अथवा एका शतकानेही पूर्ण होणारे नाही, तो पर्यत आमच्या जातकात या ग्रहाच्या फलास काही तरी जागा मिळावी आणि आमचे क्त्येिच जुन्या परपरेचे विद्वान या ग्रहांविषयी अजूनही जे सुप्त असलेले दिसतात त्या सर्वाचे चित्त वेधण्यास सामुग्री त्यास मिळाची असा एक देश हा अथ प्रकाशित करण्यांत आहे तसाच गल्सशोधनाच्या कार्याला योग्य चालन या दोन ग्रहाच्या पावतीत मिळाचे हा पण उद्देश आहे तिसरा उद्देश एवाच की प्रथा भानपर्यतचे आयुष्य प्रजापतीच्या क्रांतिचक्राच्या फेऱ्यात गेले असून दोनतीन वेळा ·" दुसऱ्या ग्रहांशी बलाचे गुमाशुभ झालेल्या योगास मात्र विसरता कामा नये " असें मागताना आढळतो. त्याच प्रमाणे तो आपल्या 'प्रायम्हेट इन्ट्रान्म इन अस्ट्रॉलॉजी' या स्वानुभवाच्या खास प्रयात प्रजापतीची पलें जितकी दतो त्या मानानें वरुणाची फलें फार टोकळ दतो, ही प्लें अगुभव विप आहेत व त्याचा जोर व विशिष्टपणा या विषयी तो बोटक स्वानुभव त्यान देत आहे हे त्यांचे स्वानुभव ह्मणून विशय महत्वाचे असल्यामुळे त्याचा उत्र्य करण जरूर आह. तो ह्मणता सप्तमात प्रजापनि असून चद्राया गुरुशी अथवा गुक्राशी गुमसवध असेल तर विवाह सौख्य वाईट लामत नाही ( पुरुषास) परतु स्नीचा त पक्क तो भक स्मात करवीतो तमें जर नसल तर विवाहसौख्यही बाइच मिळते. स्त्रीयाच्या कुडलीत रविगुरशी शुभयोग करीत असल्यासही सप्तमस्य प्रापति वरील क्स पफ देईल (पतिनिधन भस्मात होणे ) सप्तमस्थ प्रजापनि भाग्दरी धदे व दाब यांत फार नुकसान व फसवणूक करतो ( heary losses, frand or collusion) व अशानी वकील, कपन्या-लोक समाज सस्था अथवा अपरिचित मनुष्याशी व्यवहार प्रत्यक्ष न ठवता लेखनव्यवहार टवावा पुरुषाच्या भरतीत प्रजाप्रतिन रवि पीडीत असता जितकी टुष्टफ्लें तो दतो तितवीं त्रियाच्या राबतीत तो दबोच परतु त्रिया- च्या मुढलीत प्रपतीने पर पीडीत असल्यास तितकी क्षनिष्ट पले पहावयास मिळत नहींत पुरुषाच्याका तींत अशी स्थिती जन्मत कस्न ज हा डायरेदान्ने तसाच रवि प्रजापनींचा अगुभयोग यतो तेव्हा अशा मनुष्या पुढे एकादी अत्यत मोहक वस्तू दिसून तीला बळी पडून तो तो करावयास गरा वा आपल्या सर्वस्वाचा नाश मात्र त्याच्या पदरी यतो असे नहेमी पडते. आत्महत्या विशषत प्रजापतीने घडून यत त (SVICIdes nre caused chiefly by Uranus) तर ससारसुताच्या बाबतीन प्रजा पति मनुष्याला भरत्या दिगला नतो व ससारसुखाची वाताहात रतों ( In domestic life its chief effect is to lead astray, and destroy domestic felicity) प्रणयी प्रेमात हा दुखाच्या डागण्याच दत असतो पत्यात म सर आणि आविश्वस कारणावाचून असनो (generating Jealo usy and distrust, not always without reason ) घंध्यामध्ये तो पत घालविता पण जेव्हा तो बलवान व शुभ स्थिति असतो तेव्हा उत्कर्षाला I bure observed mau times that when first eral d rcction 18 formed between the Suu and Crapus that tie nature hus some schedio or enterprise before him of a most promis : a pearanc lut which if be engaged in it entails bus ultim te fun this is invartial li bers when Uranus 18 aa zfflicting planet at birth or in "1h house (Pnrato Lastractzoas in Astrologr Page 5 ).

·वरूण पर्मत शिरल्यापासून आयलंडमध्ये अनेक राजकीय प्रकरणे उपस्थितांचन सीमाच राहत नाही व कोणताही उच्च दर्जा त्याला कमीच असतो. "वरील प्रकारचे फेलसचे उद्गार नसून अनुभव आहेत परंतु वरूणाच्या बाबतीत मात्र तो तसे लिहीत नसून मागे लिहौल्याप्रमाणे ' वरूण काहीसा अशुभ व पाप ग्रह असावा (malefic to a certain extent ) असे येथे पण तो म्हणतो आणि वरुणाच्या पलीचे परिणाम अजून इतके निरीक्षण केले नाहीत असे पण पुन्हां म्हणत आहेच व सध्याच्या स्थितीत फक प्रत्यक्ष्य एकास दुष्परिणाम न घडवितां तो काळजीत पार टाकणारा प्रह आहे अशी त्याची कल्पना आहे. प्रजापतीच्या बाबतीतही रेपेल अनिश्चित असून प्रजापति शनप्रमाणे थंड व शुष्क ग्रह आहे अशे त्याचे मत आहे.' ह्या दोन्ही ग्रहां विषयी पेलसारख्या एका अनुभव ज्योतिर्विदाची मते वर प्रमाणे आहेत. यानंतर अल्फेह जान पिअर्स ( दुसरे झडकील) यांच्या मतांचा विचार करितां प्रजापति विपी वर एक त्यांचं मत आम्ही उधृत केले आहेच, वह- णाच्या बाबतीत “शनिप्रमाणे हा ग्रह उदासी आणि हटवादी नाही, मंगळ प्रजा- पति प्रमाणे अतिरेक-अविचार करणारा नाी, त्याचप्रमाणे घुधाशी संबंधित असता मंगळ प्रजापतिप्रमाणे भौतिकशास्रव्यासग देत नाही." असा या विद्वानाचा कल दिसत यांच्या मताचा विचार केल्यास ते तर यरूणाला पूर्ण पाप व अशुभ प्रहच समजन आहे.* या नतर दुसरे निद्रानपाश्चिमात्य ज्योतिर्विद डाक्टर सिमोनाईट हे आहेत. भाहेत व त्यांनी तशा प्रकारचे फल वर्णन विशेष केले आहे. प्रजापतिप्रमाणे ना चूनहो दुष्ट परिणामाची परम'वधि करतांना सीमा टेवीत नाही व अशावेळी ते भायलंडची राशि वृषभ हीत रवि-शनि यांच्या युतीत तारीख ६ मे १८८२ या दिवशी हा मइ असताना फोनोक्स पार्कमध्ये झालेल्या अनेक अमानुष सुनने एक दांडगे उदाहरण आपल्या अर्काना या ग्रंथांत देतात, त्याप्रमाणे १८७९ मुरवात जोरावी झाली असे पण ते म्हणतात. रवि-शनि युति हासन अनीट किंया नेपचून तेये तीन इसारा या गौर्टी वी चिकित्सा माय पनि ·आहेत व गुभ असला तर नाविन्य आणि शोव रेणारा, अशुभ असला तर भयकर नुकसान करणारा से डॉ सिमोनाइटचे मत आहे व प्रजापतीचे उद्योग रणजे पुराण वस्तु सशोधन, ज्योतिषशास्त्र, मातिषशान, रसायन्स, व्याख्याते, मूर्ती सोदणारे, मस्मीरीझम वगैरे शास्त्रे अस त्याचे मत आह रोगाच्या बावर्तीत प्रजापतीचे स्पष्टीकरण विशष विस्तृत व स्पष्ट त्यामी केलेले नाही हनी फरजातकात नाचानलले अमे पाचिमात्य ज्योतिर्विद ओल्नलिओ प्रजापतीइतका वरूण पापग्रह मानीत नाहीत वरूणाचा गोल पम्चीतील प्रत्यक्ष घडणा या गोटीशी इतका सबधित नाही त्याचा सवध अज्ञात व आत्मिक सवदना माह असे त्याचे ह्मणणे आहे १ त्याच प्रमाणे वरूण अॅरनरिओच्या मते पापग्रह दिसत नाहीं त्यानी प्रहाचे गुणधर्म आपल्या प्रथात (The Art of Synthesis ) जे वर्णन केले आहेत त्यात पणनाच्या दोन दृष्टि ठेवलेल्या नजोस येतात एक दृष्टि मटली ह्मणजे पापग्रहाचे फलवर्णन करितांना त्याची अगुभ फ्ले भौतिक व नडवाद दृश्या दिली आहन गुभप्रभावीपण अगम फ्ले माहत अध्यामिकदृष्ट्या सृष्टीचे कार्य यादृष्टया पुन्हा त्यान प्रत्येक ग्रहाचे चांगले कार्य कोणते व कमें होते हैं पण त्यांनी दाखविले आहे ही परे दुहरी जरी असले तरी त्या दृश्या. सुद्धा वरूणाचें पल वर्णन करताना हे विद्वान प्रथकार वरुणाला पापग्रह मानीत नाहींच * परंतु उस्ट त्याचे ह्मणणे असे की नरी या ग्रहाची भगुम पलें आहेत तरी त्यामुळे तो पापग्रह आहे असे दाम्बवावयाचे नसून घग्णाचा प्रत्यक्ष जड जगाशी पार शबध नसून तो सबंध विशेषत मयामिक व अनात शक्तिकड आहे हेच दाखवावयाचे अहे या ग्रहाच्या फर वमनाच्या व गुणधर्माच्या वास्तीत हाणून माम्ही याचवेळा पसतो १ अॅरनलिओ या ग्रहाविषयी आणखी वरूणाची दीव्यता पवित्रता व दिव्य प्रेमाचे गोंडव पण गाण्यापर्यंत गेण आहे २हाच अषकार या प्रहाची शुभफले दण्यात पार पुढे गला आहे. हा ग्रह रलवान असेल तर शील्सपनता, व ·• When pronuntent for ti, therefore Jepano mat 2 tbc Inrer langs of nature and mus attract toxordt tutor! (raze 11 Ilertunejantur girl detotatoes tirst.rrests Alunon tlust hur 9 old and sales and actcit il.at which poll and inted the into INICI truthi alih y tu nu abute Buly material toninhakal mminatitani.pralcradattis अंतरज्ञानजाणीव व तदंगभूत स्फूर्ति दणारा हा आहे + पचूनच्या अंगी चांगले गुणधर्म उत्पन्न करण्याची कारणे झटली द्वणने त्याची अनुकरमप्रायपद्धति, मोकळेपणा, नि सत्व व जीर्ग गोरींचा त्याग आणि नव्या मुसंस्कृत गोष्टी स्वीकारणे सयान्वेशाकडे असलेली सुक्ष्मदृष्टि, जडजगाच्या जडप्रगतिपुर्डे अध्यात्मिक स्थिति- कडे असलेली प्रति हेच मुख्य कारण होय असेपण अलन लोओ झणडो १ हे सर्व वर्णन करण्यापूर्वी तो वाचकांस प्रथमत " या ग्रहाचे दिलेले गुणधर्म केवळ या शानाशी परिचय असलेल्या व्यासंगी विद्वानाची मते आहेत ती निश्चित फ्ले नाहीत" बमा इशारा देऊनच मग वर्णन करीत आहे (Art of synthesis, ) page 103 पहा) हे लक्ष्यात ठेवण्या सारखे आहे. प्रजापतीचे गुणधर्म वर्णन करिताना हाच अंधकार वरुणाशी जेव्हा प्रजाप. तीची तुलना करता तेव्हा प्रजापनील ‘विकार भावनाविहीन युद्धि व काटिण्य ' असे ह्मणत आहे, तर वरुणाला 'भावना विकार प्रधान व अंत वरणाची कोमलता' म्हणतो. वरील प्रयकराची भाणसी पुष्कळ मने आहेत परंतु विस्तारभयास्तव देता येत नाही. अमरिकनां पैकी काहींची मते देणे पण जरूर आहे. एकाने या दोन प्रहाची तुलना करितांना अगदर्दी सक्षिप्त सम्दांत तो म्हणतो 'नेपचुन-अध्यात्मिक व देवी स्फुती तर प्रजापति-गुव विद्याशाने, नेपचून-स्वता अज्ञात व गूढ शक्ति तर प्रजापति-अज्ञात व गूढ शादीचे ज्ञान पम्न दणारा वस्ताद, वरूण-विश्वव्यापा. प्रेम व सजीय मानाशी सम होऊन आणे तर हर्शल-मूह शास्त्रीयतत्वाचे विकरण करणे, त्याचप्रमाणे 'हुर्मवादा व्यतिरिक्त वरूण हा समतोल अशा कुंडल्यात अशुभ व पापमह केव्हाही नसतो' असे पण हा विद्वान म्हणतो. १ प्रभापति पत रूपांतर फरविणारा तर वरूण स्वभावत मुदन्या स्थितीतच उत्क्राति करविणारा असे पर (translation and transmutation) एक मत एकाचे आहे. हा प्रह मोहाने माटे शिवाय मीनप्रिय-स्पतिजनक ग यन करणारा पण आहे, २ असून . marllentesl of genue mas in-in the mind with iJeas denied from (TOSrotect) ·८ . स्याचप्रमाण घरूण म्हणजे गारूड्याचे मोहकजाळ होय; वगैरे अनेक मते माहेत. इच्छाशक्ति, दांडगा उत्साह आणि बुद्धिसामर्थ्य हे तीन मुख्यधर्म अनुक्रमें सानि- मंगळ आणि दुध यांत स्वतंत्र आहेत तर ते तीनही प्रजापतींत एकवटलेले आहेत असे पण एक मत आहे. * मॅक्स होन्डेल याने नुनाव • मिसेज ऑफ धीस्टार्स,) हा ग्रंथ प्रकाशीत केला आहे त्यात तो हर्शल उर्फ प्रजापतीलाच तीनशुक्र व वरूणाला तीवसुध म्हणत आहे म्हणजे वरील २२३ ग्रंथकारांच्या सपशेल विरुद्ध ई मन आहे व आम्हांलाही तें मान्य नाही. हाच ग्रंथकार वरूणाला इच्छाशक्ति व प्रजापतीला प्रेम आणि कल्पनाचातुर्य पण म्हणतो. झेलनलिओ प्रजापतीय ' जागृति करणारा' (Arakener ) है सूत्र लावतो तर मॅक्स हीन्डेल त्याला 'घडामोड करणारा ( The plancet of Altruism ) म्हणतो. लनलियो व दुसरे काहीं वह. णाला ' गुग्ध अज्ञेय ' या शब्दाने सबोधतात तर हा ग्रंथकार त्याला देवन्याचा प्रह' ( Tne planet of divinity) या शब्दाने संबोषित आहे हा पण ग्रंथकार म्हणतो की या ग्रहाचे खरे गुण धर्म जाणण्याची पात्रता फार थोड्याच्या अंगी आहे. बहुतेक जग अजून भौतिक दृष्टिप्रेरित असल्यामुळे ५रुणाचे खरे ज्ञान होण्यास अवकाश आहे; परंतु जगाची प्रवृत्ति द्रुतवेगाने अध्यात्मिक वादाडे चालली आहे व ती जशीशी जाईल तसतशी पक्षणाच्या किरणाचे महत्व भाम्हास सम लागेल. या ग्रंथकाराच्या मताप्रमाणे परूणाचे युग यावयाचे आहे व हनी प्रजा- पतीच युग आहे असे म्हणावे लागते. काही ठिकाणी ग ग्रंथकाराची विचार सरणी मी संमत होत नसली तरी तात्विकविकि सा फार उत्तम आहे. * Intellect without emotion, the judge, dispre-tonate but ruthless 1 Neptune 13 pot malefic in harmonious boro«uopic except bud Karma 2 Neptune is connected with enchantments and euchapleis Il 19 the spiler s web of humanity, tho toils of the camarer sind dicoyer's net. The planet is lughly musical and conduces of inspirational composition, dream melodies ect. ( Art of synthesis page 113) Uranus is the only one that 19 equally sirong vu 1, at mnrufestaz passional energy not unlıko that of Mary mtellecuul power at times equal to that of Mercury, and a sil that can be ns determinal as that of Saturn. (page 99, Irt of Synthesis ) QUranas s tlic higher oclase of Venus and uplune the Inxher octave of Mercury (Tho meisge of the Stars page 311 and 313) ·Cod for although the end of life 13 determined by the Dirine plan and adequate indication of the event in some cases in the current directions lution: fractures heparitione mental disturbaders and deaths. A DC Interpretation was put upo i the old phrase, death by the tisulation of सफारियल आपल्या अनुभवाच्या दृष्टीने या दोन ग्रहाविषयी सक्षिप्त चिकित्सा जी करीत आहे तीच फार महत्वाची आहे. प्रजापतिविषयीं तो म्हणतो की प्रजा- पतिमुळे हाउ उतरणे-मोडणे, वियोग होणे, मेंदुचा विकार व मृत्यू अशा गोष्टी आढ- ठून आल्या आहेत, त्याचप्रमाणे कुंडलिमध्ये इतर ग्रहाची परिस्थिती डायरेक्शनने चागली असताना आयुष्याची दोरी प्रारख्य म्हणून किंवा दैवी प्रकोप या दृष्टया तोडणार किंवा कार्यकारणाव्यतिरिक्त गोष्टी घडविणारा हा ग्रह आहे, तर वरूण गुप्त व क्राति कर'वणारा असून विकाराची परमावधि करणारा आहे ( जेव्हा पीडीत किया चबुधाने अशुभदृष्ट असेल तर) किवा शक्तीचा -हास परविणारे रोगही तो जतन करीतो त्याचप्रमाणे याची शुभफले म्हणजे संस्कृति, क्ला वाडमय वृद्धि, भावना-स्फूर्तिजन्य काव्य-गीत, तत्वाद्याकडे प्रवृत्ति, असे आहेत. सफारिअल वरुणाच्या बाबतींत 'बैणपणा अथवा नपुसकत्व आणि नीतीमत्तेचा लवचिकपणा' याकड काही ठिकाणी वक्ष्णाचा सबध असलेला दर्शवीत आहे याकडे जरूर शोधक- बुद्धीने रक्ष्य देण्याची आमची सूचना आहे यारण अगदी हा नवीन गुणधर्म त्याने वीला आहे, असे आम्हास वाटते... याशिवाय आणखी पुष्कळ मते या ग्रंथा- राची आहेत. लवेलीन जॉर्ज ( लवलीन अस्टॉलॉजी-कॉलेजचे प्रिन्सिपाल, अमेरिका ) यांनी, आपल्या 'हारस्कोप डलिनियर प्रथात या दोन ग्रहाची बरीच माहिती दिदी आहे परंतु ती या दोन ग्रहाचे शुभ व अशुभ अशा दोन स्वतत्र वर्गात दीली आहे. ती सर्वच यय देणे अशक्य आहे या गृहस्थाने या दोन ग्रहाची राशीपरत्वें म्यान परत्वे-योगपरत्वे स्वतत्र फलें देण्याचा प्रयत्न पण केला आहे परंतु, त्यापैकी बरीच * But we should ur greatly if we supposed the influence ascribed tort at vus on that account fo us the person born blind lacka the organ to bce the sanlight nud colors su most humanty 18 still lacking the reability Ich makes them amunable to the vibrations of Neptase. But we are mulually developu g fuer feel Dos and becoming more able to respond to ( The message of the Stars. Pages 3) It then became evident that Uranus was the cause of violent din 11* nfluence . and thus some sup sonlural causc had to be brought into the scheme of thought sinco an effect with out a cause was logically intenable ... us frequently in evidence in the p edaction of sybaritse ellemunacy, and It moral introiersion ·. तत्वतः तक्शकीला धरून मेलेली आहेत, नत्र अनुभव अशी या ग्रंथांतही पार योर्दीच फ्ले आहेत. ग्रंथकाराने याप्रमाणे जितके ग्रंथ मिळतील तितके वाचनांत घेऊन व योग्य माहिती एकत्र केली परंतु वरील प्रमाणे जेन्हा परस्पर विरोधी मते दिसून येऊ लागी न पाश्विगत्गंच्या मनभेदाच्या विचार सरणीनेच जाणे म्हणजे डोळ मिहन चालण्यामारने वाटू लागले तेव्हा अनेक ग्रंथकारानी दीलेली सर्व माहिती एकत्र करून ती वी गण केले व त्यापैकी किती अनुभवाला पटने हे पाहण्या करिता कुंडल्याचे निरीक्षण करण्याच्या उद्योगाम आम्ही लागले. या सर्व नव्या उपक्रमामुळे ग्रथ प्रकाशनकार्याला विलंब लागना, वरींच टाचणे परत वारंवार लिहावी लागली, दुसऱ्या संसारिक अडचणी पण फार तेवटयात आल्याच त्या सर्वांस तोंड देऊन मुंडलि संग्रह केला. हा संग्रह करण्यात वराच काल सर्च झाला, परंतु शास्त्रीय तत्वचिकिच्छतेच्या कामात विलंय चालनो पण अपूर्ण माहिती चालू शकत नाही. आता पर्यंत लेखकाने १२ शें वर कुडल्या निरीक्षणात घेतल्या त्यांत या दोन ग्रहाची विशिष्ट फले पहाण्यासारख्या फक्त १२५ पर्यत कुंडल्या भादळल्या, सामुग्री अर्थात् अपुरोच आहे परंतु तेवव्याने सुद्धा या प्रस्तुत ग्रंथाला बरीच मदत होण्यासारखी होती या कुढल्यापैकी सूनी ११, अकस्मातमृत्यू १., व्यभिचार व ज्यसबे ९, नट १२, कवि १०, व ६, कादंबरीकार चित्रकार ८, साधु-योगी १२, राजे ३५, ऐतिहासिक विशिष्ट प्रसंग ५, श्रीमंत व संपत्तिलाग ५, शोधक व कल्पक ८, चमत्वारिक अनुभव ८, दरोडखोर चोर ४ अशा या चुंडल्या होत्या, या शिवाय या दोन ग्रहाच्या फलाम्या लशा राशि कुंडल्या व याच करिता आल्या. मा. मिमोनाइट्या वृषभेचा नेपचून थायलंडला फार नामदायक झाला तर झड- कील मिथुनेचा हर्शल अमेरिकेला फार फायदेशीर झाला लक्ष्यात टेवण्यासारखे भआहे, तर सिंहचा हर्शल प्रान्सला १७८९-९४ मध्ये इतका जाचक झाला की 'भेसूर राज्य' ( Reign of Terror) फ्रेंच लोक म्हणू लागते, पाश्चिमात्याची फ्लवर्णन माहिती व मतभेद व या कुंडल्या मिळून चिकित्सक धुद्धिला जे पटले तेवढें विवेचन आम्ही केले आहे अर्थात हा ग्रंथ केवळ पाश्चिमात्यांचे अनुकरण या सदरातही येत नाही त्याचप्रमाणे तो पूर्ण स्वतंत्र विचारांचा व शोधांचा ESer Dictionary of Astrology part 104 nnd 105] Americans bye Lool reason to remember the jouer of tbis planeti 1778 anlagun 184,0-6, wheca itse the last isso of bis periodical risits to Centra, thusian ruling smriti (Textbook of Astrology by J. A. Pesrec, page 105 ) ·पण नाही हे उघड आहे. संशोधकांस व या शास्त्राची ज्यांस आवड आहे त्यांस निरीक्षण करण्यास सहज सामुग्री मिळावी व अजूनही या ग्रहांच्या फलोचा निधित पणा व्हावा या हेतुने परिशिष्टमध्ये जशा ६६ कुडल्या दिल्या त्याच प्रमाणे या दोन ग्रहाचे काही ठिकाणी जे योग आढळुन आले ते पण येथे उन्हत करीत आहे. चित्रकार:-फोस्टर चंद्र-वरण त्रिकोण ( २१६), शुक्र शनि तृतीयेकादश योग (११३); रडल्फ कॉल्डकॉट शनि-शुक्र-यरूण युति (११), बुध इर्शल युति (१); चॅन्ट्री चंद्र वणयुति (७) प्रतियोग शुक्राशी, रवि बुधयुनि (१) जॉन कान्स्टेवल शुक्र हर्शल मगळ युति ( ३) त्रिवीणात चद्र (७) राजा रविवर्मा हर्शल शुक्र युति (१); सरफ्रान्सिस नहार्ड (माजी इग्लिशपपर्ने ) शुक्र हर्शल निमोण ( ८1१२) कृ. का. फडके ( हिंदुपचाते ) नेपघून रवि किोण ( ११९) दर्शलनेपचूनकेंद्र (४१). कवी:-एस.टी. कोलरीज नेपचून शुक्रयुति (६), शेले नेपचून गुरुमंगळ युति (७), किटस नेपचून विशुन्युति (८), रविन्द्र नाथ टागोर नेपचूनचंयुति (१) वकीमचंद्र चतरजी नेपघून मगळत्रिकोण ( ११॥३) चद्र गुख्युति (5) प्रतियुतीत हर्शल (१२) विठोबाआण्णा दफ्तरदार (शीघ्र पदलालित्यरसक्वी ) हर्शल-मंगल नेपचून-शुक्र युति (९) रविशनि च युति (११) कपि-साधु-योगी:-नामदेव नेपचून चंद्र प्रतियोग ( ६११२ ); तेपचून रविगुरु तृतियेकादश ( ६१८), मगर शनि युति (५) त्रिकोणात दर्शल (1); ज्ञानेश्वर बुध नेपचून युति ( ६ ) मगळ हर्शल प्रतियोग ( ९१३) तुकाराम चंद्रनेपचून प्रतियुति (१२६६), बुध रवियुति (११; निकोण हर्शल ( ३ ), गुम्हर्शल तृतियेकादश योग (११११, ) नेपचून शुक्रवद्र (९).कौंट टॉलस्टॉय नेपचून शुक्र त्रिकोण कृष्णानंद ब्रह्मचारी हर्शल गुरुनिकोण (११५) रविशनि त्रिकोग (५१) लेखक-चक्ते कादबरीकार:-जेन ऑस्टीन (स्त्री कादबरीकार ) हर्शल बुध प्रतियोग ( ३.९ ) शनिनेपचून तृतीयेकादश (१९); हरि ना. आपटे युध हर्शल शनि त्रिकोण (19-३-७), प्रभात कुमार चतरजी नेपचून गुर त्रिकोण (१-५) मुक दर्शल त्रिकोण (1-५) प्रतियोगांत बुध ( ११); डीकन्स दर्शल शुक्र, निकण ( ८-१२), दर्शल बुध तृतीयेकादश ( ८-१०); नेपचून मगळ त्रिकोण ( (-1), ·काचा पूर्वाध प्रजापति उफ हारच्याच अमलाखालचे आहे अमें कहीं विद्वानाच मगण अझ सही ग्राय अहे. वरुण उक नेपचुनवा अमर पृणपणे होण्याम अनून धुनकि चालत हप्ती हे मह युद् प्रजापतोच्या समरा खालचे आहे. या युद्धति मनुष्यहानी काण्याची सखे जेट उपयोगांत आली त्यापकी बरीच प्रजापतीच्याच गुणामाची होती युद्धापूर्ण विमानांत बसून नेहेमीचा अवदार चाल रे कन्हाही धातुक वाटत होते,युद्धाच्या परिस्थितीत विमाने हे एक मार साधन होकन सर, गुरुशी त्यागी युति आणि रखीच्या प्रदियुतीदात असताना १९१४ भागमध्य भावना आणि सहृदयता याच्या सहायाने मनाच्या एकतानतेत स्वता मिळून दुसन्यासही मिळवू पहाणारा वरूप आहे, याच्या वर्गात अर्थात कवि-मट-नाटयकार कादंबरीकर-गवई आणि चित्रकार वगैरे मउळी येऊ शकतात यांच्या कृती स्वर्गीय कलेत रूपातर करून जनसमाजासहि घटकाभर होलविण्यास लावण्यास वणाची देणगी पाहीजे. बाकी कादबरीकार चित्रकार वारे मंडळीस कल्पना नाविन्य व कल्पकतेकरिता हर्शलचीसुद्धा जार आहे तर मार्मिक विनोद कापसासही तोच पाहिजे प्रजापतीवी माणसे दुमयाची करमगुक विनोदाने करण्य स बीच मदत कर शकतात. स्फूतींच्या आवेशात बोलगारा वका श्रोत्यांची मनें जशी स्वातीशी समरस करुन शकतो त्याच प्रमाणे समचौरप ज्ञान व अनुभवपूर्ण विनोदी भाषणानहो धोयाची मने रिझविगारा वक्ता कमी दर्जाचा नाही. नटाच्या कुस्लीत कगाचा तुक नपचूनों असमेला सबध त्याच्या अभिनयाच्या कामात कथानकातील अगएर प्रत्यक्ष घटकांवयत्र सरजून अभिनय करिताना स्वताला विरान भूमि कच्याच रूपाशी पूर्ण मिळून जातो तर हर्शलघुपाचा सबब अमल्यास बुद्धिसामथ्य क पाता व शहाणपणाच्या जोरावर अभिनय करन जरी लोकांस तो रिझवितो तरी स्वताला मात्र वियरत नाही असो वरील प्रमाणे स्पट भेद जो जास्न पहाण्यात भाला तो वावकाच्या पुढे ठेवला आहे. प्रथ प्रकाशित क्ला ह्यणजे या दोन ग्रहाच्या फल सशोधनाच्या बाब तित मुक झालो असे काहीं थाम्ही समजत नाही त्याच प्रमाणे वरील अनेक प्रथकाराची जी तोटा मत दीली आहेत त्या वरुन प्रथकारांचे प्रस्तुत कार्य को नाम पे झाले याचीपण कपना जशी येईल तत्व सोधकास आपल्या दृष्टीचा कोन मुकर करणामही पुष्क ८ क्षत्र रित्या प्रमाणे दिमेल दरुणाचे खरे गुण पर्म जागण्यास पवून आम्ही असमर्थ आहोत हेच खरे आहे एकोणीसाव शतक व विसाव्या शत विमा याच्या उत्तगधापर्यन यार पहाणच सब शक्य आहे. प्रग पति कुभेत शिरताच ·1. नेपचूनरवि तृतीयेादश (९-11); इमरसन चंद्रनेपचूननि, (४.८),तृतीयेकादश गुरू (); पिट (वक्ता ) चदने तृतीयेकादश ( ३-५), हर्शल बुध तृतीयवादश ( 11-1), म शुक्र तृतीयेकाश ( २-४), गुरुहर्शल तृतीयकादश (१०-१२ पॉक्स (बका ) चद्रहर प्रनियोग (५-११) नेचून बुध प्रविय (४-१०), मगरहर्शल केंद्र (८-११) गायक व नटः-झेना डेअर (सौ ) हर्शल गुरु युति (७) शुक ( १२ नेपचून ( २); गणपतराय बोडस नेपचूनचंद युति (२) हर्शल तृतीयेकादश (x-); भाऊराव कान्हरफर नेपचून गु युति (1) शनि प्रतियुतीत (७), हर्शल बुर त्रिकोण ( ३-११) स हा.रोझरना (फ्रेंच सो ) रवि युध युति (५) त्रिकोण नेपचू. 1) त्रिकोण चद्र (1) वालगंधर्व हर्शल चद् त्रिकोण (1-4), नेपचून शनि तृतीयेकादश ( ३-५); गणपतराव जोशी (हॅम्लेट) चदनेपचून तृतीयेकदश (११-१) त्रिशेण शुक (५), हर्श गुरू त्रिकोण ( ४-१२), या शिवाय ज्योतिर्विद मेस्मेरिस्ट वगैर अनेक कुडल्या आहेत त्या सर्वांच्या येथे उलेख करता येगें अशक्य आहे. वा जमात जे आवड दीले भाडेत त गशीचे समजावेत वरील प्रमाणे प्रयत्न जरी करण्यात आला तरी या दोन ग्रहाचा फगवा निश्चितपणा झाला असे लेखक मुच मनात नाही. एके विशिष्टागमा कुइल्या निदान ५० या प्रमाणे तेव्हा सग्रह होईल तेव्हाच विशिष्ट फलाचा निश्चितागा होईल व त्या कानी लेखकाचे आयुष्यही पुरणे अशक्य आहे वगैल मत्र सामुप्रीच्या सहायाने एवढी एक स्पष्ट गोष्ट आम्हास दिसुन यते की हलचा सर शिर म्हणजे मेंदु-युद्धिकडे यतो व त्या मुळे दुद्धिम्म ज्ञानाला विकाराची अवश्यक्यता नसते. शासण्यासगाच्या मार्गाने बुद्धिचा परिपाक करून भौतिकवारात अग्रेसरव मिळवि- ज्याकडे प्रजापतीची प्रति आहे तर स्मृर्तिजन्य विकार अथवा हृदय च्या उन्ष्ट भावना किंवा सहृदयतेच्या सहायाने मनाची तत्रोनता होऊन सपरा होऊन जागे हैं वरूणाचे कार्य आहे या भेदामुळे शोधकविया व श व्यापी तत्वत्ते आगि झनसागराच्या सोलीत उतरण्या या असाना र बुद्धिवन सेकास प्रजापतीच्या किरणावाचून उन्नति करून घेता यावाची नाही त्याप्रमागे त्यांचा ग्ल प्रतिकडे असेल, स्वताला ते विमरत नाहीत तसेच प्रत्यक्ष कृति व अनुभवाची कास पग धरू शकतात. वरूपाचे धर्म नितिकडे व निर्मप्रतिकडे आहेत.