·TRIVANDRUM SANSKRIT SERIEŞ.
No. CXXXVI.
śrī Citrodayamanjari
No. XXV.
THE
HARAMÉKHALÁ
OK
Mahuka
with commentary.
EDITED BY
K. SAMBA SIYA SASTRI,
Curalor of the Department for the Ablication
of Oriental Manuscripts, Trixandom.
Part 11.
PUBLISHED UNDER TNE AUTIZORITY OF TJIE GOVERYUENT OF
JUIS HIGHNESS THIE MLAIJARAJA OF TRAYANCORE.
TRIPAXDRULI:
TRINTED BY THE SUPEBINTENDENT, QOYZRNLEIT TRESS,
1988.
All Rights Reserred.)

·अनन्तशयनसंस्कृतमन्थावलिः
ग्रन्थाङ्का १३६.
श्रीचित्रोदयमअरी
प्रन्याहः २५.
हरमेखला
माहुकविरचिता
सटीका
पौरस्त्पग्रन्यप्रकाशनफार्याध्यक्षेण
फे साम्पशियशाषिणा
संशोधिता।
साच
अनन्तशयने
महोणतमहामहिमश्रीचिप्रायतारमहाराजशासनेन
रावकीयमुद्रपयन्मालये तदभ्योण
मुद्रपिता मनाशिता।
sert.
Etc.

·BHAVAN'S LIBRARY
This book is valuable and
NOT to be ISSUED
out of the Library
without Special Permission

·P- ॥श्रीः॥ श्रीमूलावनिपालमौलिमणिना सङ्कल्पितश्रीरिव श्रीमूलात्मजनिस्तथा सहजया लक्ष्म्या च सम्भावितः। स्वातिज्योतिरिवादितः समुदितश्चित्रावतारः स्वयं मार्ताण्डाग्रसरो विराजति महाराजः स रामामिधः॥ भास्ववर्णमणिः प्रवालमृदुला श्रुत्यायलकारिणी श्रीमद्वचिवसुन्धरानवयशोराशिप्रकाशात्मिका । उत्फुल्लत्सुकृतिप्रसाधनधृतामोदोन्नदडिण्डिमा श्रीचित्रोदयमञ्जरी सुमनसां सर्वस्वमुज्जृम्भताम् ।। के. साम्बशिवशास्त्री. C ·PREFACE. This is the second part of Harlinekliala, the first part thereof having alrendy been published as No. 13 of Sri Citrodoya Jatijari Sanskrit Series. My search for the procurement of a manuscript of the first Pariccheda has not yet been successful and so this volume cinbodying the fifth Pariccheda is being brought to light as such, duc consideration bzing brought to bar on its usefulness to the public at Inrgc and on the delay in its publication. The opening and concluding verses given below:- विउळाइ महामइविरइभाइ दहण गन्धसत्ताह । अह पञ्चमो णिबन्धो विभहदइओ परिषभो ॥ (page 1) इभए सपदि समान्तो ? सो) णाणाविअगम्धगोरखपविभो। हरमेहलाए पूइअपञ्चमठाणो परिच्छेभो ॥ (page 77) clearly manifest thint the main theme is the preparation of various perfumes and toilets and consequently it eccms that the title Vidagihadagita is appropriate and highly suggestire of it. The commentator has epitomised the contents of the Prriccheda in the following stanzas: सनोऽयं प्रयोगाणां पञ्चमस्य निवभ्यते । समायुयासनविभिदन्तकाविधिस्तथा । मभूतिविधिनंपरिकाम्जनं तथा। मुरायासादि तैलानि तयौदर्तनसंविधिः ॥ भय नानझिया धानं पानोपकरणानि । पटयासादि पन्या च । मुगंधादिमंघिधिः ॥ कृतिः करमूरिकायाम गिनगन्धामनिया। कारामनया भगुरोः मिनरम्य ॥ सहकारस्य कृतिः शिदेलातिरराया। भाटियाना मतपत्र पपारमम् ॥

·सहकार रसयु ? स्थैर्ययुक्ति: सर्वपुष्पद्रुतिस्तथा । केतकीचम्पकादीनां द्रुतयश्च तथा पृथक् ॥ (page 77-78) The opening Kärikā makes mention of many well. knoen works on perfumery, The content itself will suffice to show that the use of perfumes has been discussed elaborately with special reference to time and variety of substances and so I refrain from dwelling at length on the decails thereof. A gloss explaining the technical terms used in Haramekhala, ne promised in the Kariki, गूढत्यवाथुविवरणविरटिअसन्देहतिमिरणिरुम्यो । हरमेहळाण कृळद (1) दिणअरो सुन्धा णिहम्णो । (page 78) occurring at the end of the Paricchedia is also appended here. with. The following Kārikā indicntes that the author himself has suggested anolhar (ille, Vidagdhanurāgakrti, to the work, इस एस परिसमप्पा सुवण्णरअणुजळा मुसन्धाणा | हरमेहला विभढाणुराभकइविहभणामका ।। (page 87) Mahuka delines Vidagdhas in the following lines:- धम्मस्यकामजसोजीविभाण जे साहणक्कतन्सिया । à Toufiat forgot JUTT 979570THOTT 11 (page 86) Besides, the same lines point out that the Adhikarins to this work are thosc devoted to the fulfilling of Dharma, Artha, Kama and Yibus and who are also bent upon the collection of the necessary accessories. I have not yet oct aside my endeavours to unearth a manuscript of the first Pariccheda, in spite of the futility of the attempts ro far mad and I believe that my efforts will be duly croirned with SUCCE38. Tlie details regarding the work and its author hnye yet to be investigates!. It is really gratifying to me that ·this part is brought to light, in the form available. Praying for duc encouragements in future as well, from Brahma. sri C. Narżyapan Bhattatiri Avl, of Tiruvalla (in Travıncorc), the owner of the manuscript, in my tnsk of collecting mariuscripts of all kinds, I place this work before the onlightened public. Trivnndrum, 15-9-1113. K. SAMBAŠIVA SASTRI, Curator.

·॥श्रीः॥
निवेदना।
इयानयं द्वितीयो भागो हरमेखलायाः । या श्रीचित्रोदयमञ्जयां त्रयो।
दशो गुच्छः प्रागिह प्राकाशि । अधुनापि प्रथमं परिच्छेदमसम्पाद्यैव पञ्चमे
कृतदृष्टिरमुं प्रसाधयामि । बहुपकारक्षमोऽयं भागः कालान्तरक्षमो न भवा
तीति दृष्टिरमुष्य मे सफला।
विउळाइ महामहविरइमाइ ठूण गन्धसत्थाइ ।
अह पञ्चमो णियन्धो विअड्ढदइओ परिच्छेओ ।।
(पृष्ठम्. १)
इत्युपक्रमे
इअए सपदि समस्तो चो) णाणाविअगन्धगोरवषविभो ।
हरमेहळाए पूहअपन्चमठाणो परिच्छेओ ॥
(पृ० ७७)
इत्युपसंहारे च दर्शना नानाविधगन्धसज्जीकरणमस्य मुख्यो विषय इति
तदनुगुणतया परिच्छेवनाम च विदग्धदयित इति प्रतीयते । अत्र परिच्छेदे
कृतानां प्रयोगाणामयं सङ्ग्रहो व्याख्यात्रा दत्तः
सदहोऽयं प्रयोगाणां पञ्चमस्य निवध्यते ।
तत्राम्बुवासनविधिर्दन्तकाठविधिस्तथा ।
मधूच्छिष्टविधिर्नेत्रपरिकर्मासनं तथा ।
मुखषासादि तेलानि तथोद्वर्तनसंविधिः ॥
अथ स्नानक्रिया स्नानं स्नानोपकरणानि च ।
पटवासादि वा च + सुगन्धादिसंविधिः ॥
कृतिः कस्तूरिकायाश्च चित्रगन्धासबक्रिया ।
फर्पूरकुङ्कुमनसा अगुरोः सिल्हकस्य च ।।
सहकारस्य च कृतिः शशितलकतिस्तथा ।
रुवातुटिकुष्ठानां कृतयश्च यथाक्रमम् ॥

·सहकार(रसैर्यु ! स्थैर्ययु)क्तिः सर्वपुष्पद्रुतिस्तथा । केतकीचम्पकादीनां द्रुतयश्च तथा पृथक् ॥ (पृ० ७७,७८) उपक्रमकारिकातः पूर्व बहूनि गन्धशास्त्राणि प्रयितानीति स्पष्टमुच्यते । वस्तुविशेषान् समयविशेषांश्चोपघाय गन्धोपयोगो नैकप्रकारेणेह कीर्तित इति शक्यमवगन्तुं विषयानुक्रमणिकयेति न तदर्थ सयः प्रपञ्च्यते । परि- च्छेदपरिसमाधिसमनन्तरं- गूढत्यवस्थुविवरणविउदिनसन्देहतिमिरणिउरुम्बो। हरमेहळाणहेकळइ()दिणमरो मुम्बइ णिहभ्यो ।। (पृ. ७८) इति प्रतिज्ञया हरमेखलानिकायगतानां शब्दानां कोऽपि निघण्टुरपि सह- लितः प्रदर्श्यते । इम एस परिसमप्पइ सुवण्णरअणुज्जळा सुसन्धाणा । हरमेहळा विअड्ढाणुराअकइविइअणामका ।। (पृ० ८७) इति कारिकया अस्या हरमेखलायाः विदग्धानुरागकृतिरित्यपरं नामधेयमझी- फियते । विदग्धांश्च माहुक एवं लक्षयति- धम्मत्यकामजसोजीविआण जे साहणकतळ्ळिच्छा । ते भण्णन्ति मिअड्दा ण उणा परवन्चणमतग्गा ।। (पृ० ८५) अनेन धर्मार्थकामयशोजीविते कृतप्रवृत्तयः सामग्रीसम्पावनसश्रदाः इहामिकारिण इति सूच्यते । बहुधापि कृतमयलानामस्माकं प्रथमपरिच्छेदानुपलम्गं परिहर्तुमधुनापि परिश्रमो न पर्यवसितः । मन्ये कृतप्रयत्नानामुपलब्धिरचिरात् प्रसवा । अन्य- कतारं ग्रन्थं चास्पदीकृत्याचाप्यपशिष्टमेव विचारणीय पश्यामि । सर्वथा वृथासमयप्रतीक्षिभिरुपलब्धभागोऽप्यप्रसाध्य न माकाश्यमनीत इति तुष्यंस्त- दंशे धन्यमात्मानं मन्ये । एवमेव बन् मन्यान् सधिकीणामस्माकं कृतो.

·पकृतिषु तिरुवल्ला ब्रह्मश्री सी. नारायणन् भट्टतिरिसंज्ञकम्वेतत्स्वामिष्ववशिष्ट- मपि प्रोत्साहनभरमभ्यर्थयन् सद्यस्तमिमं द्वितीय भाग मेखलाया महाजनसमक्ष- मुपहरामि ॥ d अनन्तशयनम्, १५.९-११३. के. साम्यशिवशास्त्री.

·विषयानुक्रमणिका । विषयः, पृष्ठम्. १ १-३ ३-५ " ६ ११-१८ १९,२० २०-२७ २७,२८ पश्चमपरिच्छेदप्रमेयनिर्देशः जलसौरभ्योत्पादनम् दन्तधावनचूर्णानि आस्यसौरभ्योत्पादनम् अधरमसाधनम् नेत्रप्रसाधनम् मुखवासगुलिकाः मुगन्धितलगनि भाण्डाधिवासधूपः उद्वर्तनचूर्णानि स्नानचूर्णानि पटवासयोगाः सुगन्धिधूपनम् घसधूपनम् भावार-केश चामरादीनां धूपनम् गन्धधूपनवर्तयः सुरभिलाः प्रदीपवर्तयः विविधा गन्मयुक्तिः तत्र सुगन्धसंज विलेपनम् पार्वतीदयितं नाम निदापकालोपयोगाई धारकालोपयोगाह धनीयगन्धद्रव्यसाधारणा वेधयांगः गन्मोदकम् गन्धद्रव्याणामनिशयितसौरभ्यांपादको योगः २८ " ३९-३१ ३१, ३५ ३६, ३७ ३७ " " " ·२ पृष्ठम्. योगः " १२ " ४३ " " " ४७ विषयः. मृगनाभिसहशामोदी कुसुमसमामोदी वकुलाभिधानो कुवलयाभिषो नवमालिकामोदो चम्पकामोदी कुञ्जकाल्यो इन्दीवरसरभिः उत्पलामोदी करवीरामोदी केतकीपुप्पामोदी मल्लिकामोदी सर्वपुप्पाणां पुप्पान्तरसौरभोत्पादनम् हरिद्राविंशोधनम् रोननिकाशोधनम् ऋत्रिमकुङ्कुमाधुत्पादनम् विलेपनयोगविशेषाः कृत्रिमचन्दनाधुत्पादनम् कस्तूरिकाकृतिः आसवपरिकर्म कर्पूरकृतिः कुङ्कुमकृतिः कुडकुमसंस्करणार्थासवक्रिया कृत्रिमागरूत्पादनम् सिल्हकोत्सादनम् सिरहकसंस्करणोपयागिन्यासवझिया सहकारतलम् कर्पूरतलम् ४८ ४९-५१ ५३-५५ - -- ६१, ६२ ६२-१५ ६६-६८ ६८-७.

·३
पृष्ठम्.
"
"
:
विषयः,
कृत्रिमलवकृतिः
एलाकृतिः
कुष्ठकृतिः
सहकारतैलभाण्डसंस्करणम्
सहकारफलस्थैर्ययुक्तिः
सर्वपुष्पाणां द्रावणयुक्तिः
मल्लिकाचम्पकपुष्पाणां ,
केतकीपुष्पाणां
पञ्चमपरिच्छेदप्रयोगसदः
हरमेखलाप्रयुक्तशब्दानां निघण्टुः
सकलप्रयोगोपयुक्ताः परिभाषाः
७८-८८
८८-९०

·॥श्रीः॥ हरमेखला सटीका । (द्वितीयो भागः।) अथ पन्चमः परिच्छेदः । विउळाइ महामइविरआइ दट्टण गन्धसत्थाइ । अह पञ्चमो णिवन्धो विअढदइओ परिच्छेओ ॥१॥ विपुलानि महामनिविरचितानि दृष्ट्वा गन्धशास्त्राणि । अथवा) पञ्चमो निवन्धो विदग्धदयितः परिच्छेदः ।। स्पष्टार्था गाथा । विपुलग्रहणेन संक्षिप्तं तु महावुद्धिविरचितत्वेन सार. त्वमिति ॥ १ ॥ दिअहे दिअहे जे जद कमे(ण) ववन्ति णिचमुवजोअं। छेआण ते तहचिअ भणिमो गन्धं समामेण ॥२॥ दिवसे दिवसे ये यथा क्रमेण वन(त्यु ? न्ति नित्यमु)पयोगम् । छकानां (तान् ) तथैव भ(णि? णा)मो गन्धान समासेन ॥ ये (गन्धा) विदग्धानां सुरभिद्रव्याणि । ये यथा कमेण प्रातमध्याहादि- कालविभागानामुपलक्षणार्थमिति ॥२॥ कच्चूरकळळयकळपिअंगुचुपणेण कुणह जळयासं । तुलिअघणसारगन्धे (मि मे)लिलमत्तालिणिगुरुंचं ॥३॥ कच्चूरकललवल्कलपियगुचूर्णेन कुरुत जलवासम् । तुलितघनसारगन्धं मिलितमत्तालिनिकुरुम्बम् ॥ कच्चूरं, करलमिति प्रसिद्धं, कललं मांसी, वल्कलं त्वत्, मियाः श्यामा, एतेपां समांशानां चूर्णेन मिश्रितेन तोयाधिवासं सम्पादयत तावच्चू- , GP,T.2162500 14.12 1111

·२
हरमेखलायां
णलेन नवि सर्वाशङ्कया (!) यावा तस्य तोयस्य सरसविकृति (नन ? नी)यते
सौरभं चोवद्यते । शिष्टं गुणप्रतिपादनार्थ स्पष्टं विशेषणद्वयम् । मेलित सङ्घ.
टितामेति ॥ ३ ॥
सामाकइकच्छूर(कइ)सरिसमाएहि विरइओ यासो।
होइ विणिज्जिअकप्पूरपरिमळो कामिणीदइओ॥४॥
श्यामाकपिकच्छर(कपि)सदृशभागविरचितो वासः ।
भवति विनिर्जितकपूरपरिमलः (कामिनीदयितः) ।
पूर्वोक्तिरेव त्रिभिद्रव्यादर्दा ? भा)सीपरिवीत् कपिना सिल्हकाठन समां.
शैश्चूर्णित लत्याधिवासनं सम्पादितम् उक्त(विशेषगे ! विशेषगुणातिशय
शृशारिननयल्लभं भवतीति ॥ ४ ॥
हळिणीदळकेस(रु? रेलु) पळासारकेअदळेहि ।
जळवासो होइ विसहपाडळामोअवडियो॥५॥
फलिनीदलकेस(रो ? रैलो)त्पलासारकेतकीदलैः ।
जलवासो भवति पिशितपाटलामोदप्रतिरूपः ॥
फलिनी प्रियङ्गुः । दलं गन्धपत्रम् | केसरं नागकेसरम् । एला तुटिः ।
उत्पलं कुष्ठम् । असारं त्वक् । केतकीदलानि । रसण्डा हरीतकात्यतैः समांशै.
श्चूर्णीकृतैरुदकाधिवास रक्तविशेषणविशिष्टो गुणो भवति पाटलपुप्पविशेष-
(गुण इति ॥ ५॥
ससिविद्धासारविसनिळकंकुकमळेहि कुणहजळवासं ।
पळकुट्टकेसरळाचेअड्चुण्णेण व सुअण्डं ॥ ६ ॥
पाशिविद्धासारबिसल्लिककृदलः कुरुत जलवासम् ।
दलकुष्टकेसरैलाचेतकीचूर्णेन बा सुगन्धम् ।।
शशि(ना) कपूरेण (सि ! विदरत्यल्पमात्रदत्तसंस्कारमत्वमांसीप्रियक-
च्छ्रैः समांशचूर्णितैरुदकाधिवास राधियत । अथ समनन्तरं पूर्वगायोक्तस्त्वत्-
प्रियारहित लवामं कुरुतति द्वितीयप्रयोग इति ॥ ६॥
खज्जूरकुसुमपित्यअवहिर छन्ळीद बासिभ सळिलं ।
तुडिनअर(कुपद्दअकमळे? परामुबळअमळए)हि व
[सुन्दरामोरं ॥७॥

·पञ्चमः परिच्छेदः । खजूरकुसुमविस्तृतबाधत्वचा चासितं सलिलम् । तुटितगरपत्रकुबलयमलयी सुन्दरामोदम् ।। नवखजूरस्य पिण्डः खजूरस्य प्रान्ते यानि पुष्पाणि उत्पद्यन्ते तेषा फोशरूपमाच्छादकं धनतलपाय यद् भवति तद् विस्तृतशब्देन प्राकृत. भाषायां प्रसिद्धम् । तस्य बहिर्भागे गतं यद् वल्कलं तेन चूर्णितेनाधिवासितं जलं सुभगसौरभ, भवतीति (वि ?)शेपः । भव ! थवा) एलाद्याख्यामालसी(गन्ध- पत्रकुष्ठचन्दनैरधिवासितमेवं भवतीति ।। ७ ।। पळाणरेन्दचन्द)ण(णव? दळ)कुवत असासिए जळे पीए। णीसरइ रोमकूदेहि सामळो परिमलुग्गारो ।। ८॥ एलानरेन्द्रचन्दनदलकुवलयवासिते जले पीते । निस्सरति रोनकूप(दमिळ? सद्दामः)परिमळोद्वारः ।। समनन्तरगाथापराधक्तिस्य प्रयोग(स्य) कलान्तरमतिपादनार्थ पुनरस्यां गाथायां तान्येव द्रव्याण्युदीरितानि । फलान्तरं च तदधिवासिते जले पति सति समस्तकायवेधकत्वाद् रोमकूपकेभ्यः सौरभविजृम्भोद्गम इति । उदक- विधिः ॥ ८॥ सकसाअतरुभवमण्णं वा मउअचअमणिण्णं । दन्तपचणसारमुरापिअंपुरसवारिकअळेचं ॥९॥ कअधूवमाळईकुसुमवाससविसेसवदिशामोदं । होइ णरादिवजोगं घिडिअमुहरोअमाहप्पं ॥ १० ॥ सकपायतरुसम्भवमन्यद् वा मृदुकूर्चमनिन्द्यम् । दन्तपवन(म)सारपुराप्रियङ्गु(रस)वारिकृतलेपम् ॥ कृतधृपमालतीकुसुमवासशशिधवधिता(मोदर)। भवति नराधिपयोन्यं विघटितमुखरोगमाहात्म्यम् ॥ वन्तपवनमीदृशं राजोचितं तथा सदस्तरख (१) व्याधिप्रभावनिवर्तकं भवति । कीदृशम् । कपायरसप्रधानयक्ष जटा(भव)म-यन् वा कटुतिकरसप्रधानवृक्ष, तथा निर्दलितानत्वान्मसृणपूर्वप्रायमुखं, तथा अनिन्यं निषिद्धयज्य, तथा त्यक्- सुगन्धमुराश्यामाबोलवालकै (जैसें.): सूक्ष्मपिटलिंगावं, तथा कृतथुपैश्यमाण- ·४ - हरमेखलायां धूपाधिवासितैः सुमनःपुप्पैयोंऽधिवासस्तथा कर्पूरेण यो वै स्वल्पमात्रया संस्कारस्ताभ्यां विशेपसौरभम् । लेपादीनां वे(धस्ता धान्तानां यथाक्रम विनियोग इति ॥ ९, १० ॥ गोसळिळयासिअगहिअधूविअमचन्तमुग्गधूएहि । तअमरिअकेसरळागुण्ठिअमइसुरहि दन्तपवणं ॥११॥ गोसलिलोपितगृहीतं धृपितमत्यन्तमुनधूपैः । त्वचमरिचकेसरैलागुण्ठितमतिसुरभि दन्तपवनम् ।। उक्त(वृक्ष)जातमक्षुण्णा दन्तधायनमेवंविधं सदतिसुगन्धि भवति । कीदृशम् । गोमनपर्युपितं सत् ततो गृहीत, ततो वक्ष्यमाणैरुत्क्रमामोदैर्गुग्गुल्वा- दिभिधूपरतिशयेनाधिवासितं, ततः असारोपणनागकेसरतुटिभिरते(रितर ! रति). सूक्ष्मचूर्णितैः । अर्धचूर्णमिश्रिताग्रमिति ग्रन्थान्तर ! र)पठितादितो दन्तधावन- विपि! धे)रिहानुक्तं यत् तदुपा(दे)यमिति स विधिलिख्यते- "वटासनार्कखदिरकरञ्जकरवीरजम् । पड्जा(नीमादोऽ! रिमेदा)पामार्गमालतीकुसुमोग्गवम् ॥ कपायतितकटुमूल्य(मन्य)दपहिवाम् । विज्ञातवृक्षे क्षुण्णाग्रन्थिमुभ्रमिजम् ()। कनिष्ठाग्रसमस्थौल्यं सुक्षत्रं द्वादशाड्गुरुम् । प्रातर्मुक्त्वा न यवका भक्षयेद् दन्तधावनम् । वप्यत्रिवर्गत्रितयां क्षौद्रां तेन च घर्पयेत् (8)। शनस्तेन ततो दत्वा दन्तमांसक्रियाद्वयम् । लिखेदनुमुखं जिहां जिहानिलेसने(न) च । तथास्समलै चरस्य गन्धा निहास्यदन्तजा (१) । रुचिवैशद्यलघुता न भवन्ति भवन्ति च । नाद्यादतीर्णवमथुश्वासकासक्षयादि(मान्) । तृष्णास्यपाकहन्नेत्रशिरःकरण ? णी)मयी च तत् । नैव क्षेप्मातकाभृष्टविभीतक + + + वत् । मधनं बिल्यपालूरनिर्गुण्डीशियतिन्दुकाः। कोलीदारुशमीपीलु पिप्पली चैव गुग्गुल । पारिभद्रकमस्टिकादेक्या शुल्मली शनैः (७।

·५ पञ्चमः परिच्छेदः। स्वाद्वम्ललवणं शुष्कं सुपिरे पूतिपिच्छिलम् । पालाशसमानं दन्तधावनं पादुके त्यजेत् । दन्तात् पूर्वीमथो धर्मे प्रतिषिद्धे च लोचने ।" (1) दन्तकाठविधिः ॥ ११ ॥ धणि(आ)तिअडअतिसुअन्धकुषणचुण्णकुसुमसारहि । कवळग्गहे सुअन्धं कुणइ मु(ह? हं) रोअरहिअञ्च ॥१२॥ धान्याफत्रिकटुकत्रिसुगन्धकुष्ठघनचूर्णकुसुमसारैः। कालग्रहः सुगन्धिं करोति मु(ख? खं) रोगरहितं च ॥ कबलस्य द्रव्यान्तरस्यास्यक्षालनार्थस्य द्रव्यस्य स्वीकारः आस्यसौरभ नीरोगत्वं च करोति । कीदृशः । कुस्तुम्बुरीफलानां तथा त्रिकटुकस्य शुण्ठी- मरिचपिप्पलीनां ततस्त्रिसुगन्धस्य त्वगेलागन्धपत्राणां तथा वाप्यस्य मुस्तस्यैपां समानांशेन चूर्णेन माक्षिकेण सह कबलयोग्येन वां कृतः । कबलस्य लक्षणम्- "असञ्चार्ये मुखे चूर्ण गण्डूषः कवलोऽन्यथा ।" तेन सम्चारेण योग्यमास्यगतं जलादि कवलमुच्यत इति कबलग्रहणम् ।। १२॥. जत्तीएसुतणुळित्तम्मीसिअम्मळिणविळेवणअं। वळिअमइवउरविट्ठमपिण्डअदेहों ।। १३ ।। ददरवधूविअञ्च सुरभिपसूअसुअन्ध। सित्थअमिणमोळवंगतिहळामदसंसिद्धं (1)॥ १४ ॥ ... ... .... ॥ ... ॥ इदं सित्थकमधरप्रसाधनोपयोगि मधूच्छिष्टम् । कीदृशम् । वक्ष्यमाणेन केनचित् सुगन्धेन तैलमिश्रितं कृत्वा (यथा) न दह्यते तथा मृद्वमिना विलीनममृतं ततो गलितं तत्प्रसूतेन जलेन वर्तितं, ततः अधनात्मकमनाश्यानमेव दर्दरकवक्ष्य. माणे विधाने शास्त्रवच्छन्नमुखेऽन्तःकफा वक्ष्यमाणसुगन्धधूपद्रव्यभाण्ड उद्गत- बाप्पगि ....द्विधानवस्त्रस्थ (?) संधूपितमधिवासितं तत्सुगन्धिभिः सुमनःप्रभृ- तिभिः पुप्पैरप्यधिवासितं ततो लववेन कुसुमेन तथा त्रिफलया जातिफलककोल- ·.. हरमेखलायां कटुफलात्मिकया गन्धत्रिफलया तथा मदन कस्तूरिकया तथा शशिना कर्पू- रेणैः समांशवृद्धं कृतसंस्कारम् । एवं प्रयोगे सिक्थकेन पूर्व तनुलेपेनाधर मसृणीकृत्य पश्चादलक्तकादिना रागेण रजयदि(त्य ?) ति विधिरिति ॥१३,१४॥ म(अण?ळअ)मिकेळादळपिसाणमहुकेसरेहि सम- [ तुळि। कअचुण्णं सोवीरक्षणमइसुरहि पसिद्धं ॥१५॥ मलयमृगाङ्कलादलावेपाणमधुकैः समतुलितम् । कृतं चूर्ण सौवीराजनमतिसुरभि पसिद्धम् ॥ सौवीराजनं नीलाञ्जनं, यस्य पिष्टमतिसुगन्धि मङ्गल्ये च अञ्जनं 'नेत्रप्रसाधनं भवतीति । कीदृशम् । चन्दनकर्पूरतुटिमुगन्धपत्रकुष्ठमधुयष्टिनाग- केसरैः परस्परसमांशैः सूक्ष्मपिटः समतुलितं, यावन्त्येतानि सर्वव्याणि ताव- परिमाणं तावदिति ॥ १५॥ ककोळअपूअफळखइरकसणाहि फळसमाणेहि । जाईफळकसीसुम्मीसपाहि सहआरमळएहि ॥ १६ ॥ दप्पमिअंकारुणवळ्ळीकोसादळमळअभाएहि । दोमासिए सुरणाबळ्ळहं कुणह मुहयासं ॥ १७ ॥ (ककोलफपूगफलखदिरकपणैः पलसमानैः।) जातीफलकोन्मिश्रितैः सहकारमिलितः॥ दर्पमृगाकारुण(फल)चहीकोशदलचान्द्रभागः । द्विमापैः सुरनायवल्लभं कुरुत मुखवासम् ॥ एतद्रव्यैः पुरन्दरप्रियमास्याधिवासितं गुलिकां साधयत। फैः । ककोलकेन कोलकेन तथा पूगफलेन तथा खदिरं काथयित्वा गृहीतेन घनेन तत्सारणेत्येतैः प्रत्येक प्रकुञ्चपरिमाणैः । कीदृशैः । जातीफलस्य मालतीफलाण्डस्य विलाल. पदकेन सहितैस्तथा सहकारेण सुरसेन गुडकारणक्षमेष भावितैस्तथा दर्पस्य मृगमदत्य तथा मृगास्य कर्पूरस्य तथारुणस्य कुदकुमस्य वल्ल्या लताकस्तूरि- काया तथा कोरल शस्य जातिपत्रिकायास्तथा जलस्य पिल्लकस्य तथा मल. (य)स्य (चन्द)नस्य तभा तामरय त्वचस्य भागैः समांशैः । प्रिमाणे : मापद्वयपरिमाणः । मापकं मानचतुर्भाग इति ॥ १६, १७ ।।

·....
....
कीदृशाः । मालतीफलकस्तूरिकयोः प्रत्येकमेनकेन भागेनागेन युक्ताः ।
तथा त्रिगुणेन भागत्रयपरिमाणेन कुडकुमेन तथा कोशस्य जातीफलप)त्रिकाया
भागेनैकेनाशेन तथा द्वित्रिगुणेन भागद्वयपरिमाणन लवन देवयन्न
पञ्चमः परिच्छेदः ।
कमपरिवट्टिएहि तणुतुडिविसकिळकच्चूरळोहघुसिणेहि ।
घणमळअमाळ ईपळळ(व)ळवंगकरकोळ चन्देहि ॥१८॥
॥
अर्धाशिकः क्षीरिणीकुन्तीसितमिस्तैः समदैः संपिण्डितपूगफलमहकार-
रसैमुखवासः । एतैर्द्रव्यमुखबास आस्याधिवासनं गुलिकारूपं भवतीति शेषः ।
असारलामांसीकमलागुरुकाश्मीरकरतेन न भागः परिमाणः सर्वैः समर्शिस्तथा ।
कीदृशैरेतः । घनादिभिस्तुमाश्मक्षारीगृहदोलासितशर्करा कस्तूरिका भिरर्धामिरव
सहितैम्तथा गुलस्य
.. ख्याभागो फलाम्रासो येयां
विधैर्यत्परिमा-
णानि त्वचादीनि सर्वाणि सदन्तानि सर्वद्रव्याणि तावत्परिमाणं पूगफलचूर्ण
सहकाररसार्दीकृतमत्र देयमित्यर्थः (१) ॥ १८ ॥
सोळह कक्कोळआणं सवमअपश्चळताआण एफेधास्स ।
सगहआहिअणारुणकोसभाविअविउणळवंगम्मीसिआ
पिकाफळमूरआमनसुहसहआररसोळ्ळिआ।
विहिविरइअसुकुसुमवासविविहमवसरन्तसानळामोओ!
मुहवासो सुरवहुपयक्षणकमळमअरन्तसन्देहो ॥ २० ॥
पोडश कक्कोलकानां समृगलाञ्छनभागकाः जातीफलमृग-
[मदयोरेकैकशः।
सनाथका त्रिगुणकोशभागद्विगुणलवङ्गोन्मिश्रकाः॥
पक्काः फलपूरके शुभसहकारसाईकाः ।
विधिविरचितकुसुमवासविविधप्रसरमांसलामोदः ।
मुखवासः सुरवधूवदनकमल मकरन्दसन्दोहः ॥
एवंविधा भागा मुखवासो भवतीति सम्बन्धः । फोदगो भागः ।
कक्कोलकोशसम्बन्धी पेडशभागम्दथा मृगलान्छनस्य करस्यार्धमागः तः ।
[॥ १९॥

·पञ्चमः परिच्छेदः। ९ लवस्य देवकुसुमस्य शैलसरया सप्त । तथा कोशस्य जातिपत्रिकाया ऋतु- सङ्ख्या षड्भागाः । एते दश कीदृशाः, पञ्चगुणेन भागपञ्चकपरिमाणेन जाती- फलेन तथा फच्चूरस्य कललस्य चतुर्गुणैर्भागचतुष्टयपरिमाणैः रसैः संयुक्ताः । एवंविधा भागाः सर्वे चूर्णीकृताः सन्तः सहकारतैलेनामरसेन पश्चाद् भाविता गुलिकायोग्यत्वमापादिता इति । कुलकम् ।। २१-२३ ॥ मअतुहिणेळावश्कळटिहळाहळघुसिणळयळिकोसेहि। समळअसहआररसेहि माउलंगोअरे पिक्कं ॥ २४ ।। फेअइविरहअवासं पसवन्तुहाममासळामोअं। ण फळन्ति पारिआअभमवसारिअपवईणाहा ॥ २५ ॥ मदतुहिनैलावल्कलत्रिफलादलघुसृणलपलिकोशः। समलयसहकाररसैर्मातुलुङ्गोदरे पकम् ।। फेवकिविरचितबासं (स? )प्रसरदुद्दाममांसलामोदम् । न लभन्ते पारिजातमप्रसादितपार्वतीनाथाः॥ पारिजाताख्यमपरमिमं मुखवासमनासादितगौर रीनाथ)वाल्लभ्या नराः (न) माप्नुयन्तीति । कीदृशम् । पूर्वोकयुक्त्या चीजपूराभ्यन्तरे पकम् । कैव्यैः, मेदेन कस्तूरिकया तुहिनेन कपूरेण तथा तुट्या तथा त्वचा तथा पूर्वोक्तगन्धं. त्रिफलया तथा गन्धपत्रेण तथा कुङ्कुमेन तथा लताकस्तूरिकया तथा जातिपत्रेण इत्येतैः समांशैश्चन्दनागरुसहितैश्चन्दने पूर्वोक्तद्रव्यसमांशेनैव आमरसेनैव समस्तद्रव्यचूर्णभावनायोग्येन एवं भावितं पकं सत् समातुलझात् पूर्ववद् दत्ता- धिवासमत एव विकसत्सान्द्रसौरभम् । युगलकम् ॥ २४,२५ ।। ळवळिळवंगहिमागरुकोसारुणवेणुमअविसळ्ळीहि । मच्छण्डिमाळईफळवेणुब्भवसरिसभाएहि ॥ २६ ॥ जळणिदिसममअञ्छणविउणदिपणकरकोळा । कपकोळअत्तिउणफसाअमीससहआरतळोळा ॥२७॥ एआओ मअरद्धअफपणीसुअजवणकामिणीपिआइ । सेवेह खदिरगुलिआ देवद्दिअदिण्णसेसाओ ॥ २८ ॥ C ·. . १० हरमेखलायो लवलीलवाहिमागुरुकोशागुरुवेणुमदसल्लीभिः । मत्स्याण्डिकामालतीफलवेणूझवसदृशभागैः ।। जलनिधिसममृगलाञ्छनद्विगुणदत्तकहोगः । फक्कोलत्रिगुण(कपाय)मिश्रसहकारतलार्दाः ।। एता मकरध्वजकर्णीसुतयवनकामिनीमियाः । सेवध्वं खदिरगुलिफा देवद्विजदत्व(शोभा? शिष्टा खदिरालिकाः खदिरसारचूर्णप्रधानमुखवासगुलिका भजध्वम् । कीदृशी। उत्कृष्टामोदत्वाद् मदनमूलदेवयवनयुवतिदयिताः । तथा सुरविप्रादिभ्यः प्रति- पादितशिष्टाः । कैव्यैः साधिताः । लताकस्तूरिकादेवकुसुमचन्दनजातिपत्रिका. कुङ्कुमदन्तीकस्तूरिकागन्धमांसीभिः, तथा सितशर्करया जातीफलतुकाक्षीरिणा समैरंशैः । कीदृशी गुलिकाः । जलनिधिसमाद् भागचतुष्टयस्य परिमाणात् कर्पूरद्विगुणानि कोलफलानि या (ल! सु)ताः । तथा कक्कोलकत्रिगुणेन कपायेण पूर्वोक्तयुक्त्या गृहीतेन खदिरसारेण मिश्रितं यत् सहकारतेलं तेनाति) । सवद्रवचूर्णताम्ररसेनाद्रीकृत्य(?) वा ताः कार्या इति तात्पर्यमिति । कुलकम् ॥२६-२८॥ समकअळळोवक्कळळवंकदळघुसिणसंखचुण्णेहि । विष्णफळतिगुणमअदप्पकोस(क)क्कोळभाएहि ॥ २९ ॥ सत्तगुणपिअंगुम्मीसखइर(मसि!)पश्चासभाअरइआओ। जाअन्ति खहरगुळिआओ चारुसहआरमलिआओ॥३०॥ (समकच्चेरैलाचल्कल लवङ्गदलघुसणशहचूर्णः)। द्विगुण(मा ? फ)लत्रिगुणमृगदर्पकोशफक्कोलमार्गः ॥ सतगुणप्रियन्मिश्रखदिरपञ्चशेपपड्भागः। जायन्ते खदिरगुलिकाथारुसहकारमलिवाः॥ जायन्ते(?) । कैदव्यः । कच्चटित्वग्देवकुसुमगन्धपत्रकुरुकुमनखानां चूर्णः समांशैस्तथा द्विगुणैर्भागद्वयपरिमार्जातीफलाण्डैस्तथा त्रिगुणैः प्रत्येक भागप्रयपरिमाणैः कस्तूरिकाजातिपत्रिकाकोलफलानामशैः । कीदृश्यो गुलिकाः सगुणया भागसप्तकपरिमाणया मिश्रस्य सदिरकपायचूर्णस्य भागैर्निचितास्तद्- द्रव्यसहिताः खदिरचर्णसहिताः सत्यश्रेष्ठनाः(१) श्रीरसेनालोलिता इति । युग- लकम् ।। २९,३०॥

·पनमः परिच्छेदः। ११ गुरुमळअसिआहरेणुफळदप्पारुणकोसआ। सहखीरीइलंगएहि फाद)च्या समभाअआ ॥ ३१ ॥ दत्ताणि मिअंकस्स तेचि तक्कोळप्तआ। सोळह खइरुभवस्स तेळोळ्ळा मुहवासइ ॥ ३२॥ गुरुमलयसिताहरेणुफलदारुणकोशकाः । सहक्षीरिलवङ्गकाम्या कर्तव्याः समभागाः ॥ चत्वारो मृगाङ्कस्य च त एव कल्कोलांशका(च? श्च)। पोडश खदिरोद्भवस्य तैलार्द्रा मुखवासे ॥ द्रव्याणां भागा एवं देया इति सम्बन्धः । कथम् । गुरु अगरु । मलयं चन्दनम् । तया सितशर्करा, तथा हरेणुः, तथा कुन्तीफलं जातीफलं, तथा दर्पो मृगमदः, तथा कुङ्कुमं, तथा जातिपत्रिका एतानि समांशानि कार्याणि । तुकाक्षीरिदेवकुसुमाभ्यां सह ते अपि समांशे एव कार्ये इति । तथा चत्वारो भागाः कर्पूर(स्य ।) त एव चत्वार एव कोलफलस्य । तथा खदिरचूर्णकषाय. चूर्णस्य षोडश भागाः । एतैः समैश्चर्णिताः सन्तः सहकारतलााः कार्या इति मुखवासविधिः ।। ३१, ३२ ।। सजळाइ पुरा(सह ? ण)महिआइ पाऊण पञ्चाय उणोवि। घणसामाअदळवफळतिसिणमन्दानळं विहिणा(१) ॥३३॥ तेळ्ळं सुअन्धं सेअं धूइअपअ सन्धसजुत्तं(?)। खअसूरकिरणताविअं होइ परं पक्खमत्तेण ॥ ३४ ॥ सजलया पु(नाम्यन्ति ? राणगृत्ति)रुपा पहाः पच्यन्ते पुनरपि । घनश्यामाकदलनकलमसितिर्मन्दानलं विधिना(?) । तैलं सुगन्धमेवं धूपितमष्टाङ्गसंयुक्तम् । खरसूर्यकिरणतापितं भवति परं पक्षमात्रेण ॥ इहामिपाकसाध्यानि द्विविधानि मुगन्धसैलानि उपदिश्यन्ते । तत्र सूर्यपाकसाध्यं तैलमुपदिशन् (सर्वसुगन्धितैलान्युपदिश्यन्ते तत्र सूर्यपाकसाध्य तैलमुपदिशन् !) सर्वसुगन्धितैलानां विधि व्यवस्थापयति । मृत्तिकया वाल्मीक्या परमपुराणगृहभित्तिजया या पोडशगुणेन सहितया चा चतुर्गुणे तैलं पवत्वा ततो

·१२
हरमेखलाया
मृत्तिकामपास्य तत् तैलं मुस्ताश्यामातगरगन्धपत्रत्वक्शातपुष्पानिर्गनिस्तामिः)
पोडशगुणजलसहिताभिः सह मृद्वमौ यथोक्न विधानेन पुनरपि काथ्यन्ते,
द्वितीय एप पाको देय इत्यर्थः । एतौ च द्वौ पाको यथोक्तैर्द्रव्यैः सर्वसुगन्धि-
सैलानां पूर्वमवश्यं देयौ । (त)तो यदीय वर्णेच्छा भवति, तदर्थं वक्ष्यमाण-
विधिना तृतीय पाको दयः । ततः सूर्यपाकसाध्यमभीष्टं चैतदेतदेव तत्सुगन्धि-
तैलं वक्ष्यमाणधूपानामन्यतमेन धूपितं स्वपरिमाणाद् अष्टभागमात्रेण गन्ध-
द्रव्येण मिश्रितं सत् तीक्ष्णसूर्यांशुकथितं पञ्चदाहेन श्रेष्ठमुपयोगित्वं सम्पद्यते ।
वहिपा फसाध्यं या तैलं स्यात् तद्वर्णपाकादनन्तरं यथा । वक्ष्यमाणोऽमिकार्य-
विधिः प्रयोक्तव्य इति व्यवस्थाप्य तदानीं तद्वर्णविधानार्थमाह । युगलकम् ॥
काळेअगहुभवणच्छकिळपुण्डरीअसाहि होई।
तुळिअकळधोअसोअं तेळळं हंगणादइअं॥ ३५ ॥
काले यमधुसुवर्णछल्लीपुण्डरीकसाधितं भवति ।
तुलितकलधौतशोभं तैलं लहागनादपितम् ॥
तैलं सुगन्धि साध्यं वर्णयुक्त्यानया स्पर्धितकाश्चनकान्ति सम्पद्यते ।
कीदृशम् । सकालेयकेन पीतसारेण तथा मधुकेन मधुयष्टया, तथा सुवर्णच्छन्ती
निप्पर्याया प्रसिद्धा तया, पु(ड)रोकेन चाक्षुप्यरेतैर्द्रव्यैः पूर्वोक्तपाकद्वयानन्तरं
गन्धन्याते पोडशगुणजलसहितैः साधितं पकं, तच सुगन्धं वनितावल्लम-
मिति ॥ ३५॥
द्वितीयमिलितमाह
पत्तंगरत्तचन्दणमसिहा हिंगुळोअक्साहि ।
पिकतेकंफेळिकुसुमच्छामं स(मु)ञ्चहइ ।। ३६ ॥
पत्नहरक्तचन्दनपञ्जिष्ठाहिङ्गुलुकलाक्षाभिः ।
पकं तैलं करलीकुमुमच्छायां सपददति ।।
एतव्यः पूर्ववत् पर्फ सत् तैलमशोकपुष्पाणां विचिन्त्यते । लोहित
भवतीति । पदोन पट्टरागेण, तथा रक्तचन्दनेन रक्तवल्लया, तथा हिलकेन
दरदेन, तथा लाक्षया द्रुमव्याधिनतैः समाधमन्यस्तरिति ॥ ३६॥
भय वर्णविधामा व्याप गन्धनमापन नियतिगतमा
इस पीअमरुणमहवा वपणं उपाइऊण तेरस ।
पचाओ साइज्जइ सुगन्धा गन्धजोएहि ॥ ३७॥

·(त्र)यपरिमाणैरेला(तुटि ! तगर वनश्यामापालकैस्तथा समैस्तुल्यैर्विषाणेन
पन्चमः परिच्छेदः।
१३
इति पीतमरुणमथवा वर्णमुत्पाद्य तैलस्य ।
पश्चादुत्पाद्यते सुगन्धिता गन्धयोगैः ।।
यस्यकस्यचित् तैलस्य पूर्व दत्त्वा चश्यपाकद्वयस्येत्युक्तेन क्रमेण
हारिद्रं लोहितं वा वर्ण जनयित्वा वक्ष्यमाणसुरभिद्रव्यसम्बन्धैः सुरभितं सुग.
न्धितैलं जन्यत इति ॥ ३७ ॥
कळिकुडिळासार(विसाण)कंकृषिउणं तुरुक्खजळतिउणं ।
चम्पअतिळ्ळं तुडिकळळदेविभा(द्ध?एहि) सञ्जुत्तं ।। ३८ ।।
करिकुटिलासारविषाणकङ्कुद्विगुणं तुरुष्कजलत्रिगुणम् ।
चम्पकतैलं तुटिकललदेविभागैः संयुक्तम् ।।
इदं चम्पकतैलं चम्पककुसुमसौरभत्वाचम्पकगन्धोपलक्षितं तैलमेवं भ-
वति । करी नागकेसरम् । कुटिलं तगरम् । असारं त्वचम् । विषाणं कुष्ठम् ।
ककुः प्रियङ्गुः । (एतानि ? एतेषां) द्विगुणभागाधेन संयुक्तम् । अनुक्तविशेषाणां
सैलानां शुद्धाम्बुपाकक्रमेणैव यद्यपि पाकविधिः, तथाप्यमिपाकसाध्यमानेन
दुष्यतीति ॥ ३८॥
कविकुडिळवधाळकळमाळाजळकणअकामिणीविषण(१)।
तुडिघणविसाणतिउणं चम्पअतेळळं घणामोरं ॥ ३९॥
कविकुटिलवल्कलमालाजलकळलकामिनी(द्विगुणम् ।
तुटिपनविषाणत्रिगुणं चम्पकतैलं घनामोदम् ॥)
धनामोदमिदमपरं सान्द्रसौरभं चम्पकतैलम् । कीदृशम् । सितक-
मांसीतगरत्वचस्पृक्कावालकप्रियङ्गुलोधा द्विगुणा भागद्वयपरिमाणा यत्र तत् तथा ।
पलामुस्तकुष्ठं त्रिगुणं त्रिभिर्भागैर्यत्र तत् तथेति ॥ ३९ ॥
तिउणतुडितअरबफळपिअंगुसलिळेहि चम्पअसुअन्धं ।
तेळ्ळं समकुष्ठळवङ्गकुन्तिदळकोळभाएहि ॥ ४०॥
त्रिगुणतुटितगर(दल )वस्कलप्रियनुसलिलैश्चम्पकसुगन्धि ।
तैलं समकृष्ठलवङ्ग(द)न्ति(दल)कोलभागैः ।।
तृतीयमिदं चम्पकवत् स्वामोदितं तैलम् । कैद्रव्यैः । प्रत्येकं भाग.
-
देवकुसुमहरेणुगन्धपत्रतकोलानां भागैरिति ॥ ४ ॥

·हरमेखलायो समतुळिअकुवळएळासानामिसिकणअकेसरसणारं । ळहुइअचम्पअगन्धं खर(हिस? रविभ)रभाविअंतेळ्ळं ।। समतुलितकुवलयलाश्यामाकमिसिकनककेसरसनाथम् । लघूकृतचम्पकगन्ध खररविकरतापितं तैलस ।। इदं सातिशयत्वादल्पीकृतचम्पकसौरभ चतुर्धं चम्पकतैलं हेमन्तशि- शिरयोर्वासमात्रं देयमिति ॥ ४५ ॥ समदळकुवळअमासारतुडि(कुंती)फामिणीविउणा । दळकळिळ(अ)कुटिळतिउणं तेव्ळमिणं मळिआमोअं॥ समचळणमासारतुडिकुन्तीकामि(णी नी)द्विगुणम् । दलकललकुटिलनिगुणं तलमिदं मल्लिकामोदम् ।। इदं मल्लिकानाम्नः पुप्पविशेषस्य तुल्यसौरभं तैलम् | कीदृशम् । समानि तुल्यांशानि त्रिभिस्विमिर्गागैः प्रत्यकं गन्धमांसी यत्र तत् तथा । द्विगुणानि प्रत्येकं द्वाभ्यां भागाभ्यां वगेलाहरेणुप्रियङ्गयो यत्र तत् तथा । प्राकृते पूर्व- निपात एवमत्रापि विज्ञायत इति ।। ४२ ॥ जळकळिळकुटिळकुळअळेळासारक(त्ति ? क१)कुन्तीहि । विउणदळमद्ध(मासं ससिपाद)माळेईतिळं ॥ ४३ ॥ जळकललटिलकुवलयफलेलासारककथैकुन्तीभिः । • द्विगुणजलमर्धमासं शशिपादं मालतीतलम् ॥ इदं मालत्याः सुमनराः तुल्यामोदं तेलम् । कैव्यैः । वालकांसी- तगरकुष्ठकर्पूरतुटित्वचमियवृहदेलाभिः । कीरशम ! द्विगुणं जलं द्वाभ्यां गन्ध- पत्रं यत्र तथा सर्वेण भागार्धन स्पृका यत्र तथा कर्पूरभागश्चतुर्थः भागो यत्र तत् तथेति ॥ ४३ ॥ पळजळयिसाणवफाळसामारुणकुटिळकेसरमुराहि । तुठिमीसिआहि तेळळं विसकोन्दट्टप(जिश?टि)रूयं ॥४४॥ चलदलविषाणवस्कलश्यामारुणकुटिन्टकेसरमुराभिः । तुटिमिश्रिताभिस्तलं विकसितोत्पलप्रतिरूपम् ।। इदं विकोशकुवल्यसमानामाद तैलम् । कैव्यैः । तुरुकवाडककुष्ठ- सारकामिनीकुकुमतगरफेसरसुगन्धाराभिरेलमिश्रिताभिः समांशाभिरिति ।।

·न्द्रसुरभिगन्धम् । कानि द्रव्याणि तत् तैलं भवति । तुटिवालकगन्धपत्रकुष्ठसार- पञ्चमः परिच्छेदः। १५ दळवा(किण)ळिणीतुडिरसङ्घन्तिमुरासारफअळमांसी- [(सरिसंहि)। ससिपिद्धं विउणतमालिदारिगरकुवळ पउळतेफळ- [मिणं ॥ ४५ ॥ वरवारिनलिनीतुटिरसकुन्तिमुरासारपलमांसीभिः । (कीदृशं?) शशिविद्धं द्विगुणतमालवारिगरकुवलयं वसुलतैलमिदम् ।। इदं कुवलयानां केसरतरुपुष्पाणां सदृशसौगन्धं तैलम् । तुरुप्क तथा वालुका तथा हरेणुका नथा गन्धवती तथा त्वचा कच्चूरमांसी एतानि समां- शानि यस्मिन द्विगुणानि भागद्वयपरिमाणानि यत्र । तमालं गन्धपत्रं तथा रीपनेयं तथा कुवलयं कुष्ठमेतानि एवंविधं सकर्पूरेण समानां द्रव्याणां प दलादीनामेकतमस्य चतुर्भागमात्रेणादत्तं विद्धं संस्कारमिति(?) ॥ ४५ ॥ णअकुसिणतडिअकुचळदळतावसकेसरेहि सरिसेहि । अहिमअरकिरणतायि नेकलं लडहंगणादइअं॥ ४६॥ न(व? ख)कुकुमतुटिफुचलयतापसकेसरैः सदसैः। अहिमकरकिरणतापितं तैलं लटहागनादयितम् ।। इदं तैलं सुभगवर्धितवल्लभत्वम् । कैव्यैः । नखेन कुङ्कुमेन तथागरु- कुष्ठसिल्लकैः, तथा तापसेन दमनकेन, तथा केसरेणाझकेरोरण एतैः समांशैः अहिमकरस्य तीक्ष्णांशोरंशुभिस्तीनैर्यथोक्तेन विधिना कथितमिति ॥ १६ ॥ एलादलजल (धिमार?विताण)तमतअरारुणसंक्खआ रसमालाचन्दणेहि सजुत्ता सरिसंसआ। सेळेअ(तिर? विड)णभाअमीसिआ अआ कअचुण्णा घम्मे तिळं कुणन्ति बहुसुअन्धामोअ॥ १७ ॥ एलादलजलविषाणस्यक्तगरारुणगडका रसमालाच(भलैःन्दनैः)संयुक्ताः सदृशांशकाः। बोलयद्विगुणभागमिश्रिताः कवचूर्णा घमें नेलं कुर्वन्ति नहुसुगन्धामोदकम् ।। इदं तैलं घर्मे तीक्ष्णातर ययोग विधिना साधयन्ति । कीदृशम् । सा- " , ·हरमेखलायो कुटिलकुकुमनखाः चोलापृक्कासिलकैः सहितास्तुरयभागाः । शैलेयकस्म शिलापुप्पस्य द्विगुणाभ्यां भागाभ्यां सहिताः । एवं कृताः सन्तश्चूर्णिता इति ।। दासरसफाडिळकेसरमाळारुणयाणरेहि पडएहि । पिक्कंमिसिरिअगन्धं तेळ्ळं सरए णिसेवेहं ॥ ४८ ॥ दारसकुटिलकेसरमालारुणवानरर्वधितैः । पावं अमृतगन्धं तैलं शरदि नि(वेश? पेव)ध्वम् ।। एतत् तैलमैतद्रव्यैः पकं सत् शरत्काले अभ्यङ्गादिना मनध्वम् । कैव्यैः । देवदारुबोलतगरनागकेसरस्पृचाकुद्धमसिल्लकैः । कीदृशैः । उत्तरोचर- मागद्धचा वर्धितरिति ॥ १८ ॥ कमपरिवढिअणहवफ्कळकटुहळदळसेळसाहितेळ्ळं । सिसि(रम्मि)सेविह सुअन्धपरिमळं तुहिणपडिपक्खं [॥ ४९॥ क्रमपरिवर्धितनखवल्कलकटुफलदलशैलसाधितं तेलम् । शिशिरे सेवध्वं सुगन्धपरिमलं तुहिनप्रतिपक्षम् ॥ इदं तैलं शिशिरकाले मनध्वम् । कीदृशम् । सरभ्यामोदमत्युष्णवीर्यत्वात् तुपारप्रतियोगि। कद्रव्यैः साधितम् । शसत्वचाम्पा, तथा कटुफलेन सिल्हक- शैलाभ्यां खेतहत्तरोतरैकभागवर्धितैः पञ्चभिरिति ॥ १९ ॥ णहसदिळकुन्तिआरुणकरिएळापळणरन्दमळएहि ! कमवदिएहि चिहिणा साळसमिसिसारितेकळं ॥ ५० ॥ हरिअन्दणधणसारपहिमसिसिरमइसअसुअन्धं । गि विअंमिअसिअसळिळविणिवारणसमत्थं ॥ ५१॥ नखसलिलकुन्तिकारुणकर्यलाचरनरेन्द्रमलयः । भगवर्धितैर्विधिना सालसशिखिसाधित्तं तैलम् ।। हरिचन्दनधनसारपरहिमशिशिरमतिशयसुगन्धि । ग्रीष्प विजृम्भितम्वेदमलिलनिवारणसमर्थम् ।। इदं तैलीतः सालसे गन्दाग्नी यथोक्तपाफविधानेन पकं सदेवंगुण- विशिष्टा भवतीति सम्बन्धः। फैव्यैः । राजबालकपाण्डवतीकुकुमनागकेसर- ·स पन्धमः परिच्छेदः। सुटिसिल्लकतगरसिलकैः । कीदृशैः ! क्रमवधितैः उत्तरोत्तरभागसाधितः । कि- विशिष्टम् । अत्यन्तसुरभि, तथातिशीतवीर्यत्वाचन्दनप्रसाधनसान्द्रकर्पूरकर्दम तुपारवच शीतलग्रहणनिदाघकाले विस्तधर्माम्बुसे चनरक्तमिति (?) युग- लकम् ।। ५१ ॥ लहुमळआगरुतक्करससेळविणिम्मिअसरिसवाअअं (मिअंककिरणवलिसिसिरमणंगदइअण ।१) पञ्चषणकुसिळमळुन्भयमह विउणणहं । (तुडितिउणं) समीसमळमाणळसाहि अं सुसुअन्धं । तिब्ळमिण मिअंककिरणावलिसिसिरमणंगदइ॥५२॥ लघुमालातुरुष्कसशैलविनिर्मितभागकं पञ्चगुणांशकुटिलमलयोद्भवमथ द्विगुणनखम् । तुटित्रिगुणं समिश्रमलसानलसाधितं सुसुगन्धि (तैलं?) तैलमिदं मृगाङ्ककिरणावलिशिशिरमनादयितम् ।। इदं तैलं चन्द्रमरीचिमालावच्छीतलमतिशयसुभगागोदं चात एव पुष्पा- मोदामप्रिय (१)। कीदृशम् । अगरुस्पृक्कासिलूकाबोलशैलेयैर्जनितास्तुल्या अंशा यस्य तथा । पञ्चगुणं च प्रत्येकं पञ्चविभागैः स्थितैः । अगरुचन्दने तथा । द्विगुणांशैाभ्यां भागाभ्यां नखः शङ्खो यत्र तथा । एलायाः त्रिगुणैरंशेस्त्रिभि. भीगैः संयुक्तमेवंविधद्रव्यभाग सन्मृद्धमिपक्कमिनि ।। ५२ ॥ णहसकिळ कुडिळकुवळअदळघुसिणगुरुक्खघोळळोहेहि । कमयढिएहि तेळ्ळं सिसिरे फअनाळईचासं ॥ १६ ॥ नखसलिल कुटिलकुवलयदलकुङ्कुमतुरुप्कबोललोहैः । क्रमवधितैस्तैलं शिशिरे कृतमालतीयासम् ।। इदं तैलं शिशिरकाले सेव्यम् । कीदृशम् । सम्पादितः गुमनसः (8) पुप्पाधिवासितं तत्तुल्यगन्धमित्यर्थः । कैर्द्रव्यैः सिद्धम् । नम्बबालनरेन्द्र विषाण- गन्धपत्रकाश्मीरकसिलकरसागरुभिर्नवभिः । कीदृशैः । उत्तरोतरैकांशातिरिक्त रिति ।। ५३ ॥ वदिळ(करिकुडिळ)कुवळअदळणहरविदेवियोळभाएहि । कुणह दणु(ण)इन्ददइों णीलुप्पळसाहिलं तळलं ॥ ५४॥ : D ·हरमेखलाया वर्धितकरिकुटिलकुवलयदलनखरविदेविवोलभागैः । कुरुत दनुनरेन्द्रदयितं नीकोत्पलवासितं तैलम् ॥ इदं तैलं साधयत । कीदृशम् । इन्दीवरैरेव दत्ताधिवासं तत्सान्द्रामोद- स्वात् तथा दनुनरेन्द्रस्य मयस्य प्रियं तेन खशास्त्रप्रयुक्तत्वात् । कैद्रव्यैः । नागकेसरतगरकुष्ठगन्धपुप्पशानां तथा रसैः कुङ्कुमस्य तथा स्पृकारसयो- रित्येवमष्टाभिः क्रमयर्षितै गैरिति ॥ ५४ ।। कमय दिइअकराहतुडितमाळदळसेळकुवळअगेहेहि । मेळ्ळं पाडळपसूणवासि कुणह गह्महि ।। ५५ ।। ऋमवर्धितकररुहतुटितमालदलशैलकुवलयगजैः । तलं पाटलप्रसूनवासितं कुरुत ग्रीष्मः ।। इदं तैलं निदाघोपयोग्यं साधयत । कीदृशम् । पाटलकुसुमसमानसौरभ- स्वात् तैरधिवासितम् । कैव्यैः । नखेला(तमालगन्धपत्रशैलेवकुष्ठनागकेसरैः । कीरशैः। उत्तरोत्तरभागाधिकैरिति ॥ ५५ ॥ घणदण्डसारमुणाळदेविगुरुसेळकुवळदळेहि । तुडिफलिणिवणम्मीसिएहि जूहिआवासि तेळ्ळं ॥५६॥ घनदण्डसारमृणालदेविगुरुशैलेयकुष्ठ(जद)लैः। तुटिफलिनीवनोन्मिधैर्युषिकाधिवासितं तैलम् ॥ थिकापुप्पपिशेषेण तुल्यामो(दर्भदं म)वतीति (विशेषः । कैव्यैः । पुस्तफोधनिकत्यचोशीरस्पृक्काहिभिस्तथा अगरुणा तथा शैलेयकुष्ठगन्धपत्रैः । कीदृशैः । एलामियनुभ्यां तथा वनेन परिलेपेन युक्तरित्यतैः समशिरिति । घणफलिणिमुणाळदेविजळकुवळभणहसळा तुडिलण्डासारळेहमीसिआ समभाअआ। फअवासा जूहिआइ णिक्खित्ता कअचुण्णआइ सिलनेळ्ळं कुब्यन्ति मटुअहिअआणन्दं ॥ ५७॥ ... ... ... ... ... ... ... " ·- पञ्चमः परिच्छेदः। एतानि द्रव्याणीत्यनेन भागक्रमेणेदं तिलतैलं सम्पादयन्ति । कीदृशम् । अतिसुगन्धत्वाद् भङ्गा(?) मनोहर्षदयितानि द्रव्याणि मुस्ताप्रियङ्गशीरस्पृशावा- लककुष्टकररुहशिलापुष्पाणि । कीपि । एलाक्रोधनिकात्यचागुरुसहितान्यतानि तुल्यांशानि कीपि । यूथिकायाः पुष्पविशेपेण सम्पादिताधिवासितानि । एतैः सर्वाणि सूक्ष्मपिष्टानि सन्ति तैलं ...... न्तस्तैन्यानतैस्ततः (१) सूर्यपाक- विधिना तैलं सम्पादयतीति । शैलेयं नपुंसक, प्राकृते तु पुंस्त्वे एवं प्रयुक्तम् ॥ ५७॥ गुरुमहु(पुर)काळागुरुसालुन्भवसकराहि सरिसारिए । भणिओ भाअणधूओ जयनेहि सुअन्धतळाण ॥२८॥ गुरुमधुकालागरुयालोद्भवशाराभिः (सदृशाभिः)। भणि(तै ? तो) भाजनधूपो यवनः सुगन्धितैलानाम् ॥ (सगन्धितलाना)मुक्तानां यषनर्गन्धयुक्तिविदग्धैरविशेपैरयं तैलस्थापन- माण्डस्याधिवासिको धूप उक्तः। कैव्यैः । गुलेन इक्षुविकारेण तथा माक्षिकेण सथा गुग्गुललोहाभ्यां तथा सालोद्भवेन तथा सर्जरसेन तथा सितशर्करयेत्येतेः समशिरिति ॥ ५८ ॥ फाळेअअकणअच्छकळीकेसररअणीराह दळणअसंघलिअवळिअमाळकुन्तिसणाहि। भुज्जिअजावचुण्णमीसमइय(पण)दृसुभन्धों उहणं करेइ घढदासिणं वि अंगअअं॥ ५९॥ फालेयककनकमछल्लीकेसररजनीशोधितं मदनफसंवलितमलयमालाकुन्तिकसनाथम् । भूर्जत (भ? या वचूर्णमिश्रमतिवर्णाट्यमुगन्धि उद्धर्तनकं करोति घटदासीनामप्यगकम् ।। उद्वर्तनं कुम्भवासीनां कर्मकरीणां शकर्फशरीराणामपि गात्र- मविगारं सामोरं न सम्पादयतीति । कीरशम् । पीतसारसुवर्णपल्लीनागकेसर- पिण्डहरिदाभिः शोभमानं, तथा मदनसेन ताररोग संपतिनामिश्चन्दनका. हरेणुमिः संयुक्तमित्यतः समासः सर्वदन्यः नलितपरिमागेन भूजतानामक्षवानां ·हरमेखलाया पिष्टेन सर्वाभिरित्यर्थः(?)। सहितमिति पूर्वोक्तगात्राभ्यनतजलालोरितमुपयो- तन्यमित्यर्थः ।। ५९ ॥ कुरुसेळकणअकामिणिकाळेअदळसमंणहद्धसमं । फुङ्कुमदमणमपाळाआसोइ मसिणं ॥१०॥ माळइतेळोळ कामिणीण(१)सह कुणइ कणअगोराइ । उब्वट्टणमहसुन्दरपरिमळसुहआइ (अंगाइ) ॥ ६१, । गुरुशैलेयककामिनीकालेयकदलसमं नखार्धसमम् । ... फुकुममदनकपादं लाजासंयोजितं ममृणम् ।। मालतीतलाकामिनी नरं सम्पादक(१)करोति कनकगौराणि | उद्वर्तनकमतिसुन्दरपरिमलसुभगान्यङ्गानि ।। इदमद्वर्तनकं सुरभिगन्धं सुभगानि तथा हेमप्रभाणि विलासिनीनां गानाणि सदा करोति । कीदृशम् । अगरुशैलेयकपद्मकश्यामापीतसारगम्भपत्राणि समानि तुल्यांशानि यत्र तथाधीशनार्धपरिमाणेन फररुहो यत्र अरुणतापसौ पादपरिमाणी चतुर्भागांशी यत्र तत् तथाविधम् । सर्व चूर्णितं सत् तुल्यांगेन लाजाचूर्णेन लाजासक्तुभिः संयोजितमेवंविधं सत् सुमनस्तै(६)राकृतमिति युगलकम् ॥ ६०,६१॥ उद्वर्तन विधिः- दमणअकाळाअमसूराणदळिआणिच्छन्ळिआण। एकमेक्कन्मि ॥ ६२॥ एळाविसाणवक्कळकळळणसणाहेण मसिणपिढेण । उहाअअमणोहरयण्णमिणं फुणहं सुसुअन्धं ॥ ६३ ॥ दमणअकाकाभभमनराणां दलितनिच्छल्लिकानाम् । एकेन शुभगन्धसलिलपरितापितानां कृतधूपवासानाम् ।। एलाविपाणवल्कलकैर्युक्तेन मसृणपिप्टेन । अर्धस्नानक मनोहरवर्णमिदं कुरुत मुसुगन्धम् ॥' इदं स्नानं स्नानाथ गात्रविरूक्षणमतिसुरभिसस्यप्रभवं सम्पादयत । केन द्रव्येण । चणकालायमसूराणां सस्यविशेषाणां सम्बन्धिनामन्यतमेन सूक्ष्म- साकेन । कीदृशानाम् । प्रथमं द्विदलीकृताना, ततो निस्तुपीकताना, ततः मुरभिणा .... .... .... .... 11"17 ·पञ्चमः परिच्छेदः । २९ जलेन दरभावनानां ततः सम्पादितधूमकुसुमाधिवासानां तत एमां मध्यात् कस्यचित् मसणपिप्टेन तुटिकुष्ठसारमांसीभिः सह समांशाभिर्वसाभिस्तुल्य - मात्राभिः संयोजितेनेति । युगलकम् ॥ ६२,६३ ।। बहुसो गन्धोअएण भाविअओ सुविसुक्खभो घहुधूअपसुअवासवडिअमसुरामओ। फच्चूरमुरापिअंगुमेसिजो कअचुपणओ मळअभंगआणमुहतण्डुळाणिअकंपओ ॥ ६४ ॥ बहुशो गन्धोदकेन भावितसुविशुष्क बहुधूपप्रमूतवासिवर्धितमधुरामोदम् । कच्चूरमुराप्रियङ्गुपेषीकृतं धूपं मलनकमभ्यक्तानां शुभतण्डुलनिकुरुम्बम् ।। इदं मलनकं खदिरपिष्टाख्य उद्वर्तनविशेपः, यदभ्यक्तगात्राणां प्रयु- ज्यते । किं तदुन्मलनम् । शुभानां मुसितानां त्रीहितण्डुलानां वृन्दमुक्तेन क्रमेण घूर्णत्वमापादितम् । कीदृशम् । बहुवारं सुगन्धिना जलेन दत्तभावनं सत् तथैव बहुशः पारधानं ततः बहुर्यधूपेन() ततः पुप्पाधिवासेन विशेपितं सुन्दरसौरभ, ततः सूक्ष्मपिष्टं सत् कलमसुगन्धमुराफलिनीमांसीभिः सूक्ष्मपिष्टाभिस्तत्समान- परिमाणाभिः सर्वाभिर्मिश्रीकृतं सत् पुनः पि(ष्टाविएमिति ॥ ६४ ॥ चळचोरअफुटमुराविसमिळपूराण तिउणमामळअं । पेउरगुळपिप्पिम माळाकुसुमेहि कयासं ॥६५॥ एळातअविरइअयेमपपडिआनो मेळिआणिउणं । मअओअआहिवदइअं गन्धामळ आणि सेवेह ॥ ६६ ॥ चलचोरकुष्ठमुरासल्लीप्राभ्यत्रिगुणामलकम् । प्रचुर गुरशक्ति पक्कमामलक . ".. ॥ .... .... .... .... प्रन्थिपर्णिफवाप्यसुगन्धमुराप्रतिकोशेभ्यलिगुणं धात्रीफलं तथा बाहु स्याभ्यां गुडनखाभ्यां मुद्वमिपात्रपिताभ्यां पकमुपरिन्यस्तद्वितीयपानघनल- ·२२ हरमेखलायो प्यदानेन परिशोषितं तत्र गृहीत्वा सुमनःपुष्पैः स्थापनभाण्डविवासनेन विहि- ताधिवासं तत् तथा साराभ्यां दला(श्व चतुर्भागमात्राभ्यां प्रयुक्तेन संस्कारेण विशेषितं यत् सौरभंतेनातिसुगन्धित्वात् सदाकृष्टभ्रमरवृन्दं येन तथाविधमिति । युगलकम् ॥ ६५,६६॥ आमळराअरतुडिदळघणकुवळअनिउणमंपिळसुपिटं। मणिमाहधूपिअमइसुरभिपरिमळञ्चासवेचेहि ॥१७॥ आमलकतगरतुडि(दल)धनकुवलयीद्वगुणमम्लसुपिष्टम् । मणिनखधूपितमतिसुरभिपरिमलं दामवेधैः ।। द्वितीयं सुगन्धामलकं निषेवध्वमित्यनुवर्तते । कीदृशम् । तुटिलागन्ध- पत्रमुस्ताकुष्ठेभ्यः द्विगुणमामलकं काम्चिकेन सुवर्तितं पश्चान्मणिसर्जरसेन नखेन च शुक्त्या च पूर्ववद् धुपितं तथा पुप्पाधिवासवेधाभ्यां पूर्वोक्ताभ्याम् अतिशयमुगन्धामोदमिति ॥ ६७ ॥ एळादळमदणअतुडिसेअकच्चूरमध्यअसमाणं । होइ अइसुरहिपरिमळमाभळअं कामिणीदइ ॥ ६८॥ एलादलमदनकतुटिशलेयकच्चूरमरुषकसमानम् । भवत्यतिसुरभिपरिमल कमामलकं कामिनीदयितम् ।। 'मर्थाज्जलपिष्टं सत्य? द)तिसुगन्धसौरभमिति । कीदृशम् । वर्धितैके- कांशविशेषितानि कच्चूरतुटित्वग्गन्धपत्राणि यत्र तत् यथा, प्रथमं द्रव्यतुल्य- मात्रण कुस्तुम्बुरीफलेन युते एपां सम्बन्धिना सामग्र्येण गुरुकेन द्विगुणमिति । कच्चूरवसाविसाणघणचंचभसममा निसिसेळसुराविसकिळसिअसरिसवसजुत्तों। जुत्ति सळोसिहोइजइअसमंगलकारि सेवाह कच्छीभूअमण्णइवरळयणासिअं॥६९ ।। कच्चूरवसाबिपाणधनचम्पकसमभागिक निशाशैलगुराविसब्ळिसितसर्पपसंयुक्तम् । युक्ति सर्वोपधिव्या जयशोमङ्गलकारक सेयध्वं महालक्ष्मीभूतसकलोपद्रवनाशकम् ॥ .

·पञ्चमः परिच्छेदः । सुगन्धामलकान्तरमिमां सर्वोपध्या(ख्या) स्नानसंविधिशेपम्य युक्ति प्रयोगं सर्वाङ्गालम्भनेन भजध्वम् । कीदृशम् । शोकविनाशकीर्तिकल्यानां सम्पा- रकं तथा हरिद्राशिलापुष्पगन्धवतीमांसीसितसिद्धार्थकैः समागैरेव संयुक्तम् । एतानि सर्वाणि समांशानि सूक्ष्मपिष्टानि सर्वोषधिसंज्ञस्नानोपकरणं भवतीति ।। सिअसरिसवकुट्टचआळासज्जअमंसिळोदरअणीहि । दारुनिसाचण्णाकामिणी(दि)गहपिउउणं हाणं ॥७०।। सितसर्पपकुष्ठवचालामज्जकमांसिलोध्ररजनीभिः । दानिशाचण्डाकामिनीभिः सग्रहविघटनं स्नानम् ।। एताभिरोपधीभिः सूक्ष्मपिष्टाभिः समांशाभिः स्नानीयानि सर्वाङ्गाल- म्भनात्मकं सुगन्धामलकादिपरिमलनप्रक्षालनानन्तरं स्नानं सर्वभूतदुष्टनिवा- रणं भवति । काभिः । सिद्धार्थकवाप्यजलोशीरवीचीशवरहरिद्राभिस्तथा कङ्क. टेरीपिशुनाप्रियङ्गुमिरिति ॥ ७० ॥ कमपरिवढिअतुडिअमीसितभरकुठसामग्यसद्धिअझाण। उम्मूळकसाउचीणपिअगुमळपाहि वसमेहि ॥ ७१ ।। क्रमवर्धिततुटिमिसितगरकुष्ठश्यामासरानाम् । उन्मलनकपायोग्णप्रियगुमलयर्या समैः ।। अथ स्नानायौपधिप्रहणनन गयं गात्राणामुन्मलनार्थ द्रव्यसमवाय) कन्यः कृतम् । उत्तरोत्तर कांशविशेपितरेलागतपुष्णानरेन्द्रविषाणकाशिलो भैर- थवा उशीरश्यामाकचन्दनः समांशैरिति ॥ ७ ॥ तभतभराच्यूरतमाणपणदोरादि साहेहि । गन्यमळियन्दसहि मणोहरं अट्टमंगळभं ॥ ७२ ।। सक्तगरकृष्टगन्धतमालयनचोरका सनमः ! गन्धमलियन्दसहित मनोहरमष्ट(मङ्गलम् ।। 11 इदं गन्भमधानलाद् गन्धात्यमष्टभिव्यः सहितमष्टमलकम् । भयानां मङ्गलानां समाहारः । कद्रव्यः । खचा तगरेण कुष्ठेन तथा कच्चूरेण मान पन्वरेन नरान न समामिः ॥ ७२ ॥ .

·हरमेखलाया चल चोरभजळयाणरेन्दणहटफळ समभाशं । हळससिसमकअवेहं गेन्ध विच उभामंगळअं ।। ७३ ।। पलचोरकजलवल्कलनरेन्द्रनखकुटकललसमभागम् । फलशशिमदतवेध गन्धं द्विचतुष्कमझळकम् ।। इदमपरं गन्धाख्यमष्टमासकम् । कीदृशम् । सिल्लकान्थिपर्णकतमा- लवक्तगरशुक्तिकवाप्यमांसीनां समभागा यस्मिन् , तथा जातीफलक'रिकाभि- वेषयुक्त्या दत्तसंस्कारमिति ॥ ७३ ॥ तुटिमदणअमिसितअदळपिअंगुघणयारिसेलभागहि । कमवढिएहि माछड्सुअन्धसुमणरं कुणह ॥ ७४ ॥ तुटिमदनकशशित्वग्दलनिगनुपनवारिशैल भागः । क्रमवर्धितर्मालतीसुगन्ध उक्तफलं कुरुत ।। एवमष्टमङ्गलकपर्यन्तक्रमितं मानविधि प्रतिपाद्य उक्तानामेव प्रयोगाणां यासम्भवं भेदान्तराण्याह । तत्रोन्मलनकमिदं सुमनःपुष्पवर सुरभि सम्पा- दयत । कैव्यः । एलातापससितपुप्पासारगन्धफलिनीवालकशिलापुप्पाणा- मंशैः । कीदृशैः । उत्तरोत्तरैकांशवधितैरिति ।। ७४ ॥ कुणह कमवडिअससिघणजळहरकुसुमेहि माळइसुअन्धं । उव्वणअभसरिसं मज्जणसमए रेन्दाण ॥ ७५ ।। कुरुक्त क्रमवर्धिमिसियनजलधरकुसमैालतीसुगन्धि । उद्वर्तनकमसदृशं मजनसमये नरेन्द्राणाम् ।। इदमपरमुन्मुलनकं पूर्ववत् सुमनःपुष्पैः सुरभि राज्ञा मानकाले योग्य सम्पादयत । कीदृशम् । अविद्यमानसगानम् । कैव्यैः । उत्तरोत्तरवर्धितकांशैः शतपुष्पमुस्तावालकशैलेयकलवज्ञैरिति ।। ७५ ॥ जळकळदासारविसाणसंखदण्डामुरारिदेवेहि । हाणे विणिजिनआसेसगन्धपसरं सा कुणह ॥७६ ॥ जलफललासारविपाणशहदण्डामुरारिदेवीभिः। स्नानं विनिर्जितापगन्धप्रसारं सदा कुरुत ।। ..

·" पञ्चमः परिच्छेदः। २५. सानमिदं नित्यमनुतिष्ठत । कीदृशम् । परिभूतसमस्तद्रव्यान्तरविकास- सौरभविकासम् । कैद्रव्यैः । बालकमासीत्वक्कुष्ठनखक्रोधनिकाभिः, तथा सुरा- रिणा गन्धमुरया तथा स्पृकयेत्येतैः समांशैरिति ।। ७६ ॥ णहणळिमातहकुवळअहळिणिमुरामांसि(साळि)साळेहि। सकईहि कुणह हाणं सुरसुन्दरिमउलिदुळळिअं ।। ७७ ॥ नखनलिकाश्वकुवलयफलिनीमुरामांसिशालिशै(लं? लैः) । सकपिभिः कुरुत साने सुरसुन्दरीमौलिदुर्लक्षितम् ॥ खानमिदं सम्पादयत। कीदृशम् । अतिकृष्टत्वादमरनारीणां शिरस्सु विनृ- म्भण हे वारि(?) कैव्यैः । शुक्तिविद्गुमलतासारकुष्ठमियगुगन्धवतीपेशीशालि. जातकशिलापुप्पैः सिल्लकसहितैरिति ॥ ७७ ।। गिरिगुत्थासारविसाणयारिफइकळळदळपणेळाहि। गन्धिमुराघणतअरेहि कुणह जणवळ्ळ (हे) हाणं ।।७८॥ गिरिगुच्छासारविषाणवारिकापिकललदलवनैलाभिः। प्रन्थिमुराधनतगरैः कुरुत जनवल्लभ स्नानम् ॥ इदं सकललोकप्रियं सम्पादयत । कैव्यैः । शैलेयेन गुच्छाख्येन हेयकेन तथा त्वचा कुष्ठवालकसिल्लकमांसीगन्धपत्रपरिपेलबतुटिभिस्तथा प्र- न्थिना मन्थिपर्णकेन तथा मुरारिमुस्तरूपैरिति ॥ ७८ ॥ घणपेळयकचोर(अ)भाएहि समेहि विरदयं हाणं । मिसिचळणजुअळमिलिअं समत्यदुग्गन्धपिदवणं ॥ ७९ ॥ घनवारिपेळवचोरकभागैः समविरचितं स्नान(मिद?)म् । मिसिचरणपुगमिलितं समस्तदुर्गन्धविद्रावणम् ।। इदमन्यत् स्नानं सर्वदुर्गन्धापसारणं मयति । कैदव्यनिर्मितम् । मुस्ताव निमन्पिपर्णकानां तुल्यांशैस्तथा शतपुप्पया धनादीनागेकतमपतुभांगल्येना) योजितमिति ॥ ७९ ॥ रसरेणुत्तन्मिणिघणवणकइफळळासारकेसरमुरामिः। गिरिगुडिकुडिळसळिळेहि पिहिउणमिमिभंसाणं [॥८०१..

·हरमेखलाया रसरेणुनलिनीपनवनकपिफलंलोसारकेसरमराभिः । गिरिगुच्छसलिसकुटिलैः सलिलद्विगुणमिश्रितं स्नानम् ॥ इदमन्यत् स्नानं बोळकुन्तीनलिकामुस्तंपरिपेलवसिल्लककच्चूरवनाग केसरदानवैस्तथा शिलापुष्पपौनेयानृपालकैरीदशैः भागद्यपरिमाणेन गन्धपत्रण युक्तेिन : क्तम् । युक्तंपूर्वद्रव्येभ्यो द्विगुणं गन्धपत्रमत्र देयमिति ॥ ८० ॥ समतुळिअकररुहेलादळवकळंघणविसाणभाएइ । हाणं लहुँ(क)अचंपअपसूअगन्धं सआ कुणई ।। ८१ ।। समतुलितफररुहेलादलवल्कलधनविषाणभागः । स्नाने लघूकृतचम्पफप्रसूनगन्धं सदा कुरुते ।। स्नानमिदं नित्यमाचरत । कीदृशं कैर्दव्यैः । तुल्यै खसौदामिनीत. मालपत्रैः शृनामकुष्टानामशरिति ।। ८१ ॥ कहकळिळासारमुरापिअंगुगिरिसाळिणहविसाणेहि। दिधुमळआसणाहं पिज्जाहरवळ्ळहं हाणं ॥ ८२ ॥ कपिकलिलासारमुरानियङ्गुगिरिशालिनखविषाणैः । विद्रुमलतासनाथं विद्याधरवल्लभ स्नानम् ।। इदं स्नानं सिद्धयनुकूलत्वात् विद्याधराणां मियम् । कीदृशं नलिकया सहितम् । अन्यैः फैव्यैः । चलमांसीतुझ्यतीश्यामापुप्पशालिजातकशङ्खवालै- रिति ॥ ८२॥ णरगअविसाणकररुहसौआमिणीवक्कळेहि रइअस्स । ओहामिअमाळहपरिमळस्स हाणस्त कोहळ्ळो॥८३ ॥ नरगजविपाणकररुहसौदामिनीवरकलविरचितस्य । परिभूतमालतीपरिमलस्य स्नानस्य कौशलम् ॥ एतद्रव्यैः सम्पादितस्य कौम्य( ? )स्नानविशेषस्पर्मायां समर्थः । फीदृशस्य । निर्जितसुमनोमकरन्दामोदस्य । कैन्यैः । उशीरनागकेसरकुष्ठः शुकिंतुटित्वचैरिति ॥ ८३ ॥ बलसाळसिप्पिवक्कळविणिम्मि होइ मणहरं जाणं । हुइअमददप्पोदामपरिमळ भेलिआदिउळ ॥ ८४ ॥ ।

·एवं पटवासं विरचयन्ति । फैन्यः । पनवनदरुमालाकुवलयकचर. पञ्चमः परिच्छेदः। २७ चलशालिशुक्तिवल्कलविनिर्मितं भवति मनोहरं स्नानम् । लघूकृतमृगदर्पोद्दामपरिमलं मेलि(त?)तालिकुलम् ।। इदं स्नानमेवं भवति । कीदृशम् । अवरीकृतकस्तूरिकाप्रगल्भामोदम् । अत एवाकृष्टमधुकरनिकुरुम्बम् । अत एव हृदयहारि । कैव्यैः । कपिशुक्ति- नखत्वचैरिति ॥ ८४ ॥ दणुइन्दविसळ्ळीकुट्ठतभसमभाअअसणार तगरफररुहसुद्धसाळिभाअणणिअसोहअं दइ । सुरसुन्दरीण कुङ्कुभपाउम्मीसिअंदाणं च(ह)पहथिदाणपरिमळसरिसामोअभं ॥ ८५ ॥ दानवेन्द्रविसल्लीकुष्ठत्वचसमभागसनाथक तगरकररुहशुद्धशालिभागापनीतशोभं दयितम् । -सुरसुन्दरीणां कुङ्कुमपादोन्मिश्रितं स्नानं व(ह?)नहस्तिदानपरिमलसदृशामोदम् ।। इदं स्नान काननहस्तिमदजलपरिमलसदृशामोदम् । अत एव सुरसुन्दरी- हृदयमियम् । कीदृशम् । सुगन्धमुरामांसीविषाणसाराणां तुत्त्यांशैर्जनितम्। तथा अन्थिपर्णस्य तथा नखस्य तथा शुद्धस्य चर्मरोमादिरहितस्य शालिजातकस्येति त्रया(दीनां ! णां) मुराद्यपेक्षया प्रत्येकमर्धभागेनापादितसौन्दर्यम् । तथारुणस्य पूर्वापेक्षयैव चतुर्भागेन संयुक्तमिति ॥ ८५ ॥ स्नानोपकरणसहितस्नानविधिः । घणवणदळजळमाळाकुवळअकच्चरकुन्तिसमभा। तिहळामुदमुत्ताफळपिद्धं विएन्ति पडयासं.॥ ८ ॥ (पनवनदलजलमालाकुवलयकच्चूरकान्तिसमभागम् । त्रिफलामदमुक्ताफलचिद्धं विरचयन्ति पटवाराम् ॥) कुन्तिसमभागं तथा त्रिफलया.पूर्वोक्तयेगार्धत्रिफलया तथा कस्तुरिया तथा मुक्ताफटेन करेण तैभयुक्त्या कृतसंस्कारमिनि ॥ ८६ ।।

·२८ हरमेखलायो । समजळमुणाळमाळाधणरसमाळेन्दमळएहि । मिसिकररुहद्धम्मीसेचन्दमअवेहिओ चासो ॥ ८७ ।। समदजलमृणालमालाघनरवश्यामनरेन्द्रमलयैः । मिसिकररुहार्धमित्रैचन्द्रमदवेधितो वासः ॥ अयमपरः पटवासः । कैव्यैः। तुल्यांशैर्वासकोदरस्पृक्कामस्तप्रियङ्गु- गरचन्दनैस्तथा पुष्पनखयोः प्रत्येक भागाधेन युक्तैः । कीड(शैः शः)। कर्पूर- कस्तूरिकाभ्यां पूर्ववत् कृतवैध इति ।। ८७ ॥ विरहज्जह कमधूशं लक्खहवेसि कररुहगुळेहि । जइउच्छह तरुणीअणमम्महसुरगोअरेणेउं ।। ८८ ॥ .... .... .... ... .... .... ... विरचयत क्रमधूपं समनन्तरं गायाव्याख्यास्यमानं विधि सम्पादयत । कैन्यैः दुमन्याधिशुक्तिमांसीशगुलैरिति ॥ ८८ ॥ कहकेरउवयधूवो कररुहजलकुन्दळिळजडिळाहि । जो कुणइ कुळयहण वि सळविआरं घिअन्भन्तं ॥ ८९॥ ... ... ... ... (यः करोति कुलवधूनामपि स्मरविकारं विसर्पन्तम् ) धूपानां विविधा युक्तिः समुदितानां युगपत् पृथक् धूपितानां च धूप- द्रव्याणां क्रमेणेति मधूपत्यास्य वैदग्ध्येन शक्तिविशेषणं प्रतिपादयति । एतेन्यः कथं झमधूपः क्रियता न युज्यते कर्वमित्यर्थः । यः प्रसरं साध्वीना- मपि स्मरविकारोद्रेकजनकत्वाचारित्रस्य चलतां जनयति । कैव्यैः नखलाक्षा- कुन्दुरुवालकमांसीभिः । अथवा कस्मिन् द्रव्ये धूपितप्रशान्तये द्वितीय भूपनी. यमिति क्रमोऽवसेय इति ॥ ८९ ।। णहपुरजळलक्खागुळेहि कमधुविआण वत्धाण । मोआण विपला सुअन्धपरिमलं न्ति गन्धवहा ।।१०।। नसपुरजसलाक्षागुरुः क्रमधू (पिनाना वस्त्राणाम् । धौतानामपि वलात् सुगन्धपरिमलं नयन्ति गन्धवाहाः ॥) गखपुरनललाक्षागुलः मधुपविधिना क्रमेणोक्तया परिपाच्या पूपि ·पचमः परिच्छेदः । २६ तानां दत्ताधिवासानां वस्त्राणां प्रक्षालितानामपि सान्द्रसौरभ पवना नयन्ति स्थिरामोदोऽयं धूप इत्यर्थः ।। ९० ॥ कमपट्टिअळक्खान्तिसाळणहमासिआउरुकईहि । कम्पलअचिहुररळअधूयिओ सममंसिसहिएहि ॥११॥ क्रमवर्षितलाक्षाकुन्दसालनखमधुसितागुरुकपिभिः । कम्मलकचिहुररष्टकधूपः (सम)मांसीसहितैः ।। अयं कम्बलकानापूर्णामृगरोमादिरचितानां प्रावरणानां तथा चिहुराणां केशानां चामरादिवालानां च तथा रलकानां वैचित्र्यस्य वस्त्रद्वयं घनीकृतानां कन्याख्यां परिधानानामधिवासार्थः पिण्डधूपः । कैव्यैः । उत्तरोतरैकांश- विशेषितस्तरुव्याषिकुन्दुरुसर्जरसशुक्तिमाक्षिकसितशर्करालघुसिलकैः । कोहः । वैस्वस्यमात्रया जटिलमा संयुक्तरिति ॥ ९१ ॥ (समणहा मिअणाहि)मिअंकारुणसिपिजपावारियारण [गुरुभिः । मळअसिहाहि (धूओ?)कमवद्विआहिधूओ महासारो॥१२॥ मृगनाभिमृगाझारुणशुक्तिजटापारिवारणयरुमिः । मलयसिताम्यां क्रमभितपो महासारः ॥ परमोत्कोऽयं धूपः । कैर्दव्यैः । कस्तूरिकाकर्पूरकुदकुमनखबालकनाग. केसरसानुगुरुमिः तथा चन्दनसितशर्कराभ्यामतैरुतरोतरेकभागाधिकैरिति ।। णहकइकवळअचन्दणपिगुजळफळळसेळगुरुसरिसो। मज्जारपामसहिओ समगुळसोदओ धूओ ॥९३ ॥ नखफपिकुवरूपचन्दनप्रियजलकलललगुरुसत्यः । मार्जारपादसहितः समगुळसंयोजितो धूपः ।। मयं धूप एवंविधः सन्भेयः । कीदृशः । शुकिसिटककुष्ठमलयश्या- मावालकमांसीमिलापुप्पलोहानि तुल्यमात्राणि नवैनानि यत्र तया शाहि. नातकस्य एषां द्रल्याणामेकतमस्य चतुर्मागमात्रेण संयुक्तस्तथा सर्वगो दहा तुल्यपरिमाणेन गुलेन मावित इति ॥ १३ ॥ सेलसिळाचन्दणतुसितण्डुलन्दश्य-अदरहि । पुरसाळिसटिळम परळ)न्जणेहि समसशरी धूभी ।।१४ ·. .. .. १० हरमेखलाया शैलशिलाचन्दनतुटितण्डुलकुन्दकुवलय(नखैः दलैः) । पुरशालिसलिलमृगलाञ्छनैः समशर्करो धूपः ॥ एषोऽपि धूप एवंविधः सन्धेयः 1 कैपः । शिलापुप्पकपथ्यासिल्ल. कमलयैः लाक्षाकुन्दुरुकुमशुक्तिभिर्नवमिः तथा गुग्गुलशालिजातकवालकपूरैः समांशैः एतेषां सर्वेषां च तुल्पपरिमाणा सितशर्करा .यह स . तथाविध इति ॥ ९४ ॥ मळअसिळारसकुवळयकररुहसज्जरसवि(र)इओ सगुळो । ●ओ स्थिरयहळअसुन्तपरिमलो कामिणीदथ्यो । ९५ ॥ मकपशिलासारकुवलयकररुहसर्जरसविरचितः सगुलः । धूपः स्थिरनहला सुगन्धिपरिमलः कामिनीदयितः ।। एवंविधो धूपः स्थायी सान्द्रसुरभ्यामोदः, अत एव विलासिनीवल्लमः । कीदृशः । चन्दनहरीतकीनोळकुष्ठ (नख)सालैः समांशः षड्भिनिर्मितस्तेषां तुस्यमात्रेण गुळेन सहित इति ॥ ९५॥ णहचन्दणउरुसाळिसिवासकराहि णिम्मषिो। कामिाणहिभआणन्दो धूओ मळआणळोणाम(6)॥९६॥ नखकुष्ठचन्दनागुरुमालिशिवाशर्करामिनिर्मितः । कामिनीहृदयानन्दो (धूपो) मलयानिलो नाम(१) || अयं धूपश्चन्दनामोदसम्पादान्मख्यानिलसंज्ञो नाम । मत एव सर सुन्दरीमनःममोदमदः । कीदृशः। शुक्तिकाकुवरूयल शालिजावहरीतकीसिव- धर्कराभिः:सहित इति ।। ९६ ॥ घणसीसतअररणो चलगीवो.कंगुणिमिभसरीरो। कररुहविरय्यवस्सोमंसीमुहो देविकअचछणो॥.९७ ॥ एसो विभदकामिणिमाणससरसङ्गवदृक्षच्छायो । मठुमहुरसहसुहमो धूओ कळहंसो णाम ॥२८॥ घनशीपंतगरनयनचलग्रीवः कङ्कनिर्मितशरीः । कररुहविरचितपक्षो मांसीएखो देवीकृतचरणा॥ एप विदग्धकामिनीमानससरसङ्गवर्धितच्छायः । । मयुमधुरचन्दशन्दो धूपः कलहंसको नाम ॥

·पभमापरिच्छेवः।
अयं धूप कलहंसाभिधानो भवति । लटहविलासिनीनां हृदयजलाशय.
सम्पर्कविशेपितशोभः । कलहंसो हि मानसाख्यसरसासम्बन्धे वर्धितशोभे
भवति । कहिशोधूप इति कलहंसतया(रूपरूपना : नु)रूपाणि विशेषेणेत्या प.
णान्या)ह-मुस्तमेव मस्तको(न्ध ? यस्य तथा सिल्लका कण्ठो यस्य तथा श्यामया
कल्पित आकारो यस्य तथा नखेन निर्मितान्यानि यस्य तथा कललमान(सं! न),
यस्य तथा स्पृकाविरचितौ पादौ यस्य तथाविधः तथा माक्षिकमेव सुरसो घनिस्तेन,
सुन्दरद्रव्याणां काव्यवैचित्र्यार्थ साययवरूपता मात्रा तु सर्वेषां समांश इव ।
तथा घनतगरचलकङ्गुकररुहमांसीदेवीभिः समांशाभिर्मधुभाविताभिधूपोऽयं
सन्धेय इति तात्पर्यम् ॥९७,९८॥
मळर्विसाणमिळहि चउरगुणाहि कइकरहेहि
[सारेहि।
कुंणह सुरतरुणिदहरं महुगुळसजोइरं धूवं ॥९९ ।।
मलयविषाण + + + मिः चतुर्गुणैः कपिकररुहैः सारैः ।
कुरुत सुरवरुणीदपितं मधुगुलसंयोजितं धूपम् ।।
धूपं करुंत, कैव्यैः चन्दनेन मांस्या चतुर्भागः प्रयुकाभ्यां, तथा सिल.
केन नखेन केकमागतया समानाभ्याम् । कीदृशं माक्षिकगुलाम्ना भावित.
मिति ॥ ९९ ॥
सज्जरसम(ळ)अकुवळअजळफररुहपेसिभोळ्ळि
[सिबळेहि ।
सरभाअन्धुम्मीसेहि सअळजणवळ्ळहो धूओ ॥१००,
सर्जरसमळयकवण्यनलकररुहपेशीतलपलाशैः।
सरभागा?न्मित्रैः सकलजनवल्लभो धूपः ॥
भयं धूपः समस्तलोकप्रियः । कैन्यैः साश्चन्दनवालककुष्ठनस्वमासी
सिल्लकशिलापुप्पैः समांशैवोलस्य सर्नरसादिगागानामेकतमादानेन युक्त
रित ॥१०० ॥
चळमळभसलिळगुरुणह(विसनिकमड)सकराहि
[सरिसीहि
सिसिरम्मि कुणह धूवं णवाडम(स्य?)परिमन्सुअन्धं
[॥१०॥

·- 'हरमेलामा चलमलपसलिलागुरुनखविसल्लीमधुशर्कराभिः(की ! सदृशीभिः । शिशिरे कुरुत धृपं नवकुङ्कमपरिमलसुगन्धम् ॥ इमं धूपं शिशिरकाले साधयत कीदृशं प्रत्यप्रकाश्मीरसौरमं शोमनामोद कुडमस्य शिशिरकालयोग्यत्वात् तत्संवादिसौगन्धम् । तत्र काले धूपमिमं कुरुते- त्युक्तं भवति । फै। सिल्लकचन्दनवाल कलघुशुक्तिमांसीक्षौद्रसितशर्कराभि- स्तुल्यमात्राभिरिति : १०१ ॥ कहकरसह काळागुरुविसळ्ळीजळमळअसक्करासाहि णपघुसिणसुराहगन्धं करेह महुमोइअं धूवं ॥ १०२ ॥ कपिफररहकालागुरुविसल्लिजलमलमशर्करासहितम् । नवकुङ्कुमसुरभिगन्धं कुरुत मधुमोदितं धूपम् ॥ इमं धूपं साधयत । कीडशे चलनखलघुककलवालकचन्दनसितशर्करामिः समांशाभियुक्त तथा माक्षिफेण मेलनयुक्त्या मनितामोदम् । अत एव सत्यप्रका- श्मीरवर स्वामोदमिति ॥ १०२ ॥ गिरिकवळअणहकुन्दुरुसज्जरसतुरुक्खमंसिसञ्जुत्तो। धूमोमम्महदइओ तुळिउन्भडघुसिणमाहप्पो॥१०३॥ गिरिकुवलयनसकुन्दुरुप्कसर्जरसमांसीसंयुक्तः । धृपो मन्मथदयितस्तुलितोनटकुममाहात्म्यम् ।। अयं धूपः स्पर्धितोदामकाश्मीरसौरभातिशयः, अत एव कन्दर्पमियः । कीदृशः शिलापुष्पकुष्करजकुन्दुरुशि रैः' कुमुमसम्मिलितो। धूपः कृतगुलवेमः कालागुरुगन्धसंवादी ।। अयं धूपः श्रेष्ठलोहसौरभसहशागोदः। कैव्यैः सिल्लोन बालकदेवदारु- भिस्तथा शिंशपया मण्डलपत्रिफया निस्त्वय्या(ह)वारुभिरेतैः समांशः डिशः। मधुना मिश्रीकृतस्तथा अगरुणा पूर्वव्याणामेकतमश्चतुर्भागमात्रेण दरसंस्कार इति॥ १०४॥ अत्र किशिद् शासितामिव भाति ।

·पञ्चमः परिच्छेदः। थोरेणअअजकचन्दणमिसिसेसवतेबळमंसिसञ्जत्तो। धूवो कुसुमरसोलीकीरउ काळाअरुसुअन्धो ।।१०५॥ थौनेयकदलचन्दनमिसिशिशपातळमांसिसंयुक्तः । धूपः कुसुम(सारा? रसा)=ः क्रियतां कालागरुसुगन्धिः ।। अयं धूपः कृष्णागरुवत् सुन्दरामोदः साध्यताम् । कीदृशः चारीगन्ध- पत्रमलयशतपुप्पामण्डनापत्रिकासिल्लककललै समांशैर्युक्तस्तथा माक्षिकणा- कृत इति ॥ १०५॥ सज्जरसमेहकररुहकअपवळअपेसिविरइअं। सिसिरे धूवं सेवेह सआ काळाउरुपरिमळभहिअं॥ १०६॥ सर्जरसमेघकररुदकामिकुवलयपेशिविरचितम् । शिशिरे धूपं सेवध्वं सदा कालागरुपरिमसाभ्यधिकम् ।। धूपमिमं शिशिरकाले भजध्वं कृष्णागरुसौगन्ध्यादतिरिक्तं यतः । मणि- मुस्तनखसिलककुष्ठजटाभिनिर्मित(म् ) इति ॥ १०६ ॥ कमपट्टिजरोहिणिगुरुपवाहिगुळ(अ)गुळसकरासहिओ। उच्चहइ यहळगन्धं सिद्धत्थअजोइओ धूयो ।। १०७ ॥ क्रमवाधितरोहिणीगुरुप्लबगहिङ्गुलुकशर्करासहितः । उद्वहति बहलगन्धं सिद्धार्थकयोजितो अयं धूपः केसरकुसुमसौरमं धारयति । कीदृशः । उत्तरोतरेकांशाभिः कटुलोहसिक्थककारसितशर्कराभिः । तथा रोहिगातल्यांगेन मधूच्छिप्टेन युक्त इति ॥ १०७ ॥ कुन्दसिवाज उचन्दगरोहिणि(च? क)म्मारघुसिणफुटेहि। धूवो मदरामहिओ परिघासिभकेसरं जेई ॥ १०८॥ कुन्दशिवाजनुचन्दनरोहिणि(चर्माका ? कमी)रामकुष्ठः। धूपो मदिरामलित परिवासिनकेसरो जयति ।। अयं पूो बकुलपुप्पामोदमभिमपति । द्रव्यैः । सिलकी निर्यासपथ्या- लाक्षामलयाटुकाहिहकारुणकुष्ठः । कीदृगः । मुरयादीहतः । अयावियों रात्रिमेकां पर्युपित इति ॥ १०८ ॥ ॥ -- ·१ हरमेखलाया - समतुळिअमळअसिळअक(न्दु हरिगुलुसक्करराहि [विणेदि। धूओ चिसकेसरपमअळी समुचाइ ॥ १०९ ॥ समतुलितमलयसिहककटुहिगुलशर्फराभिर्द्विगुणाभिः । धूपो विकसितकेसरासूनलीला मददति ।। अयं धूपः वकुलपुप्पागोदविकासो भवति । कद्रव्यैः । तुल्याभ्यां सि. सकचन्दनाभ्यां सहिताभि. पटुफलखरदायताभिर्द्विगुणाभिभ्यिां भागाभ्यां दचाभिरिति ॥ १०५॥ धूपविधिः। घणकइमिअङ्कमाळासामारणसटिळपूइमळएहि । रहआ वत्ती अइसरहिपरिमळा होइ सरसेहि ॥ ११० ॥ धन(कपि)मगाइमालाश्यामारुणसलिलपूतिमलयैः। रचिता वर्तिरतिसुरभिपरिमला भवति सदृशैः ।। इयं धूपवतिरीमिंद्रव्यनि(मि)तात्यन्तसुगन्धिसारा सम्पद्यते । कन्यैः । मुस्तप्लवकर्पूरस्पृकामियानुकुडकुमवालकशालिजातकचन्दनैः समांशेरिना- मनुक्तवर्तिनां द्रव्यविशेषाणां नानाजलेन वर्तनम् । सर्वासां तु वितेन सि- स्थकेनोपरि तल्लेपो देय इति ॥ ११० ॥ समतुळिअ(ता.साळिजळ(णेहि ? णह)पिअङ्गुतेको हे [कुन्दुरुसुभन्धा। होइ जणहिभअदइआ बालअजळपहिआ बत्ती ।। १११ ॥ सम्मलयशालिजलनखप्रियङ्गुलः कुन्दुर(सावा?सुगन्धर)। भवति जनहृदयदयिताचालजलवर्तिता पतिः।। इयं वर्तिः हावरकभितेन तोयेन रचितामोदमनोहारिणी भवति । कैव्यैः । तुल्यांशश्चन्दनपूरितकेन वालककरञ्जश्यामासिल्लकैः । कीदृशी । अर्धमागेन सलकीनियर्यासमोळे प्रत्येकं यस्यां सा तथेति ॥ १११ ।। मअतुहिणागरुचरणम्मळअमंसिविउणपिट्टों कमसी। होइ सिआअळपिट्ठा विसुद्धज्जणवळहा बत्ती ॥ ११२॥ मदतुहिनागरुचतमलयमांसी द्विगुणसंवर्धिता क्रमशः। भवति सितानलपिष्टा विशुद्धाञ्जनवल्लमा पचिः ।।

·पञ्चमः परिच्छेदः । ३५ इयं वर्तिश्चाक्षलोकप्रिया भवति । कीदृशी सितशर्करोदकेन वर्तिता किंरूपा कस्तूरिकाकर्पूरलोहसिल्लकचन्दनपेगानामुत्तरोनरैद्विगुणांशैः कृतवृद्धिः यावच्चतुप्पष्टिरंशो मांस्यां सम्पद्यत इति ॥ ११२ ॥ कररुहागुरुदळबोळककुन्दुरुगिरिहिमपिअंगुनाएहि । कमवट्टिएहि रइआ रइ(बळह)यळ्ळहा बत्ती ।। ११३ ।। कररुहागुरुचलवालककुन्दुरुगिरिहिमप्रियङ्गुभागैः । क्रमवर्धितै रचिता रति(वल्लभ)वल्लभा पतिः॥ (इ)यं वर्तिः कन्दर्पप्रिया नाम । कीदृशी नखागुरुसिल्लकहीबेरसल्लकी- निर्यासशैलेयचन्दनश्यामानामुत्तरोत्तरकांशवृद्धिमिरेशैर्निर्मितेति ॥ ११३ ।। ससिमाळासिळाअरुसामाजळजळअसाळिमळएहि । विरइअ धूव(ब)त्तिं मभरद्धअवीर्यणामा(णम्) ॥ ११४ ॥ शशिदेवीतलागुरुश्यामाजलजलदशालिमलयः । चिरचयत धूपत्ति (मकरध्वजवीर्यनामानम् ) ॥ पुप्पायुधशवरविशेषाख्यो(?)सन्धकः केंद्रव्यैः । कर्परदेवीसिल्लकलघु- प्रियङ्गुहीबेरमुस्तामार्जारचन्दन. समांगैरिति ।। ११४ ।। घुसिणदेयजळजळहरसमसामाहि सणाहिआ साळिनेळकन्दुट्टअयसीस(रिस)भाइआइ । विउणमाळसिरिवासमळआउरुसुसुअन्धिआ धूअवण पासेई दिसावळआइ यत्तिआ ॥ ११५ ॥ कुङ्कुमदेवी (जल)जलधर(सम)श्यामाभिः सनाथा शालितैलोत्पलपेशीसदृशभागाः । द्विगुणशालिश्रीषासमलयागुरुमुसुगन्धका धूपेन वासय(न्तीति) दिग्बलया(ति ? नि) वर्तिका ।। इयं धूपवर्तिका भाशामण्डलानि सौगन्ध्यनाधिवामयति । अंदी । भरणमालाबालकगुस्तजलधेरैस्तरसमया दयागया, तथा गारिमातफसिहककुछमामीनां समभागा यत्यां, तथा हिमा भागलपपरिमाणः सर्जरमपीडामावचन्दनलोई, अष्टाम्बानोति ॥१५ सर्वः माना ।

·हरमेखलाया सुरदारुमुरापेळळवळक्खाउरुसेळळ चुपणकअगम्भा। वासेइ दिसावळअं पईवविणिवेसिआ वत्ती ॥ ११६ ॥ सुरदारुमुरापेलवलाक्षागुरुसारचूर्णकृतगर्भा । वासयति दिग्वलयं प्रदीपविनि(वर्तिका वेशिता) वतिः।। एपा प्रदीप न्यस्ता वर्तिराशामण्डलं सुरमयति । कीदृशी। देवदारुगन्ध- मुरापरिपेलबजतुलोहसर्जरसानां चूर्णेन पूरिताभ्यन्तरा सुगन्धवर्ती । दीपेषु तिलतैलं देयमिति ॥ १६ ॥ सेळेअजळकुवळअमळआगुरु(कै)रइ(आ?अ)वत्तिकअ- [गम्भो। सुरहिअवासहरन्तेकिळसुन्दरो कीरउ पईवो ॥ ११७ ॥ शैलेयकजलकुवलयमलयागुरुरचितवचिकृतगर्मः । सुरभितवासगृहान्तरसुन्दरः क्रियता दीपः ॥ अयं दीपः सम्पाद्यताम् । कीदृशः । अधिवासितभवनोदरतया सुभगः । किमात्मकः । शिलापुष्पकवालंकविपा(ण)चन्दनलोहै निर्मिता यासौ वर्तिस्तया कृतगर्भः पूरितस्नेहपात्र इति ।। ११७ ।। जळकुवळअ(चळ)धम्मारसारगुरुसाळितण्डुळकणेहि। घासेइ वासभवणं पईचवत्ती का पिहिणा ॥ ११८ ।। जलकुवलयचलचम्मारदारिशालितण्डुलत्रिगुणः । वास यति वासभवनं प्रदीपवर्तिः कृता विधिना ॥ इयं प्रदीपनवर्तिः यथोक्तविधानेन सम्पादिता मन्दिराभ्यन्तरं सुगन्धः यति । कैव्यैः । हीयेरविपाणवानरदलदेवदारुमार्जारलाक्षातगरैः समांशैरिति ॥ बोळाउरुकुन्दुरुतेन्द्र (? पु)रकप्पूरसणाहिआ सिरिवासिआमळअसज्जर(ससम)भाउज्जळवण्णिआ। दइआ कुसुमाउहस्स तरुणीअणमणमोहिआ कीरउ सव्वचअरेण भयणपईववत्तिआ ॥ ११९ ॥ बालागुरुतुन्दुरु(तैलपुर)कर्पूरसनाथिका श्रीवासमलयसर्जरससमभागोज्ज्वलवर्णिका । दयिता कुसुमायुधस्य तरुणीजनमनोहरा क्रियतां सर्वादरेण भवननदीपावती ॥

·हरमेखलायां
इमं गन्धं सुरभिद्रव्यमयं रामालम्भनाधुपयोगिसुगन्धसंज्ञं प्रयोगविशेष
साधयत । कीदृशम् । सान्द्रसौरभमन एव नित्यं साधयत । मनस्विनां प्रिये
मन्युकृतगन्धनिर्मथनम् । कैद्रव्यैः । मनःशिलापुप्पश्यामानागकेसरमुगन्धमुरामां-
सीगिः, तथाचलितैस्तुटिपादसहितैर्मलत्वमर्धभागमापादितैः सर्जरसकुष्ठसिलकैः ।
कीदृशैः । सूक्ष्मैलानां पादेन चतुर्भागेन संयुक्तः तथा बोलत्वचयोरर्धमागार्ध-
मष्टभागो येषु तथैकीकृत्य सूक्ष्मचूर्णेरिति । युगलकम् ॥ १२३, १२४ ।।
चसुवेअविउणवसुमुणिनिअंकभाअद्धसंघमिळिएहि ।
मळउम्भवकणअपिअंगुसाळेणवघुसिणवोळेहि ॥ १२५ ॥
सिग्गुजडारसपि(ण्डो हो)मअससिहळकोळवेहिओगन्धो।
अइउज्जळेण सुअन्यो कइमाळामकिआवासोब्व ॥ १२६ ॥
(वा १ व)सु(देव ? वेद)द्विगुणवसुमुनिमृगाङ्कभागार्धशसमिलितैः ।
मलयोडवकनकमियड्गुशालिनवकुङ्कुमालैः ।।
शिगुजटारसपिष्टो (स? म)दशशिफलकोरवेधितो गन्धः ।
(अत्युज्ज्वलेन सुगन्धः) कृतगालतीमलितावासः ।।
अयं गन्ध एवंविध उत्कृष्टवर्णाभ्यस्तथा मुन्दरामोदः यतः मुमनोम-
छिकापुष्पैर्दवाधिवासभाण्डस्थापनाद् विहितसंस्कारः । कैव्यैः । चन्दनपद्मक
श्यामाशालिजातकपत्यग्रनखकुडकुमरसैः क्रियद्भागपरिमाणैः । यथाक्रम चन्द-
नादिभिः यमु(भि)रष्टामिभाग(धै ! दै)श्चतुर्भिस्तथा द्विगुणैर्वसुभिः पोडशभिः,
(तथा मुनिभिः) सप्तभिस्तथा मृगाकेनैकेन तथा भागेनेत्येवं भागसङ्ख्यैः सद्भिरे-
कीभूतैः । कीदृशो गन्धः । सौभञ्जनमूलनिप्यन्देन वर्तितस्तथा कस्तूरिकाकर्पूर-
जातीफलतकोलकैश्चतुर्मागमात्रैः प्रत्येकं वैधीतकृतसंस्कार इति युगलकम्
॥ १२५, १२६ ॥
कमयट्ठिअससिसेअमळअगुरुघुसिणकेसरं कुणह ।
थिरबहळसुरभिगन्धं विळेवणं पईदइ ।। १२७ ॥
क्रमवर्धितशशिशैलमलयगुरुकुझ्कुमकेसरं कुरुत ।
स्थिरबहलसुरभिगन्धं विलेपनं पार्वतीदयितम् ।।
इदं समालम्भनं पार्वतीदयितं नाम साधयत । कीदृशम् उत्तरोत्तरे-
कांशवृद्धानि कस्तूरिकाकर्पूरशिलापुप्पचन्दनलोहारुणनागकेसराणि यस्मिंस्त.
स्था अत एव दृढसान्द्रसुरभिगाढामोदमिति ॥ १२७ ॥

·पञ्चमः परिच्छेदः। ळवळीफळकङ्कुमुणाळपारिभाएहि चन्दणसरिसं। माळइवासं गिझे विळेवणं चन्दवेहेण ।। १२८ ॥ लवलीककुमृणालपारिभागैः चन्दनसदृशम् ॥ मालतीवासं ग्रीप्मे विलेपनं चन्द्रवेधेन ।। इदं विलेपनं निदाघकालोपयोगि सन्धीयत इत्यर्थः । कैव्यैः । लवली- फलं लताकस्तूरिका तथा वलिनीनरवालकैः। समांशैः । एषां च सर्वेषां तुल्येन चन्दनेन। कीदृशम् । सुमनःपुष्पैर्दताधिवासं तथा कपूरेण कृतवेधमिति॥१२८॥ कुन्दुरु(र)सकुसुमफळणहगोळअकळळेहि बट्टिअपाएहि । समचन्दणेहि सरए पिळेवणं चन्दम(अ)विद्धं ॥ १२९ ।। कुन्दर(स)कुसुमफलनखगोलककललैर्वर्धितभागैः। समचन्दनैः शरदि विलेपनं चन्द्र(मद)विद्धम् ॥ इदं विलेपनं शरत्कालोपयोगि । कैव्यैः । कुन्दुरुयोललबङ्कजातीफल- शुक्तिफतकोलमांसीमिः उत्तरोत्तरकाशवृद्धाभिः । समं सर्वेषां तुल्यं चन्दनं येपां तैस्तथा कर्पूरकस्तूरिकाभ्यां दत्तवेधनमिति ।। १२९ ।। मिसिरसकुवळअमाळागअकुडिळमुणाळसळिळजळपहि ! कमवट्टिएहि मअचन्दविद्धमिसिमिओ गन्धो ॥ १३० ॥ भिसिरसकुवलयमालागजकुटिलमृणाल(सलिलजलैः) । (क्रमवर्धितैर्मदचन्द्रविद्धमिसि धूपितो गन्धः ।) न्धानां कुरुत मृगदर्पप्रतिरूपम् (१) ॥ इदमुक्तानां वेधनीयानां सर्वगन्धानां साधारणं वेधं कुरुत । कीदृशं वेधमात्रयेति ॥ १३०॥ एळामुणाळचन्दणज(ळह)रतअकणअमंसिसाहपहि। अचन्तसुरहिगन्धं कठिअं गन्धोअअं होई ।। एलामृणालचन्दनजलधरत्वचकनकमांसीसहितः । अत्यन्तसुरभिगन्धं कथितं गन्धोदकं भवति ।। इदं सुरभिजलं काविधिना साधितं सत् सम्पद्यते । कीदृशम् । अतिशय म्यामोदम् ।कैव्यैः । तुटिरणमलयमुस्तवल्कलपद्मकर: समांगरिति ॥१३१॥ इह कियांश्चिद प्रन्यभागो गुप्तः । * की ·1 हरमेखलायां जळजळ अमुणाळमुरामांसीकइमळअकाढिपिहिणा। तिहळादळवणअरविद्धं गन्धोअअं भणिवे ।। १३२ ।। जलजलदमृणालमुरामांसीकपिमलगकार्थित विधिना। त्रिफलादलवनचरचिद्धं गन्धोदक भणितम् ।। इदमपरं गन्धोदकमुक्तम् । कीदृशम् । कथितं यद् गन्धविफलया तुट्या गन्धपत्रण तथा वनचरेण शालिजातकेनेत्ये( तैस्समा धमालया कृत- वेधमिति ॥ १३२ ॥ नळअजळ(जा? जळ)हरोसीरकट्टकढिएणणिम्मळजळेण । पिट्टा चिहिणा (पिक्का) गन्धा अइसुन्दरा होन्ति ।। १३३ ।। मलय(जल) जलधरोशीरकनुकथितेन निर्मलजलेन । पिया विभिना पत्रा गन्धा अतिसुन्दरा भवन्ति ।। पूर्वोक्ता गन्धा यक्ष्यमाणाश्च एवंविधाः सन्तोऽत्यन्तसुरभयो भवन्ति । कीदृशाः । पिष्टा चर्तितेन स्वच्छोदकेन । कीदृशेन । काययुक्त्या साधितेन । कैद्रव्यैः । चन्दनवालकनस्तरणप्रियङ्गुभिः पश्यपिष्टाः सन्तः पकाः पूर्वोक्तवि- धिना क्रमपेन धूपिताः । पूर्वोक्तानि गन्धोदकानि सर्वाणि सर्वगन्धानां पेपणविधौ नियो(ज्यत? ज्यानोति ।। १३३ ॥ सिअमरिअकन्दजळपिसाळिमुरएहिकर(कुसुस)ममा- [अं। गन्धं मअणाहिसमं गुळ(कारु? करम्हाधूइअंकुणहः ॥१३४|| श्वेतमरिचकन्दपिष्टशालिमुरापेशीककुमसमभागम् । गन्धं मृगनाभिसमं गुडयाररुह (म) धूपितं कुरुत ।। इमं गन्धं सम्पादयत । कीदृशं कस्तूरिकामोदसदृशमामोदम् । किमात्स • कम् । श्चतमरिचकन्दन सौभञ्जनमूलरसेन वर्तितानां शालेजातकमुरारिपिशाची. फलिनीनां तुल्यांशा यस्मिन् स तथा । पश्चाद् गुणनखाभ्यां पूर्वोक्तधूपविधिना धूपितमिति ॥ १३१ ॥ (सर? रस)पञ्च(म)भाअसणाहसाळिसुरसेळवड्डिों कमसो। गर्ग गुळणहपिक के अश्वासेण मअसरिसं १३५ ।। रसपञ्चमभागसनाथशालिमुराशैलवार्धित क्रमशः ! गन्धं गुडनलपक्वं फेतकिवासेन मदसदृशम् ।।

·पश्चमः परिच्छेदः। इदं गन्धं कस्तूरिकामोदं कुरुतेत्यनुवर्तते । कीदृशम् । बोलात् पञ्चमेनाशेन संयुक्तं यच्छालिजातकं तस्मात् क्रमवर्धिताभ्यां मुरारिशिलापुष्पाभ्यां संयुक्त ततो गुडनखाभ्यां पूर्योक्तिविधिना धूपितं ततः केतकीपुप्पाघिवासेनोक्तरूपं मवतीति ॥ १३५॥ बोळासालिअदसुइहपेसिजळेसळोसआ वणपिअंगुसळेहि समं फमवडिआ। सिप्पिदन्दसिअसिभअधुपसणाहिआ कुसुमवासोहि हुअन्ति विणिज्जिअदप्पा ॥१३६।। चोल शालिकपिदत्तपतांशललांशाः घनमियमुशैलैः समं क्रमवर्धिताः । शुक्तचन्द्रकसितसिब्भकधूपसनाथाः कुसुमवासर्भवन्ति विनिर्जितदर्पाः ॥ एतेषां द्रव्याणामंशाः एवंविधाः सन्तः अभिभूतकस्तूरिकासौरमा भ- वन्ति । केषां रसपूतिसिल्लकेशमुरामांसीवालकानां तथा परिपेलवस्य तथा शिलापुष्पाणाम् । कीदृशम् । एतेषां नवानामुत्तरोत्तरैकानुवृद्धया वर्धितास्ततः नखकर्पूरशर्फराकपीनां सम्यन्धिना धूपेन पूर्वयत् प्रयुक्तेन प्रयुक्तास्तथाघिवासेन यथेष्टेन साधारणेनोक्तरूपा भवन्तीति ॥ १३६ ।। ॥ घणकुटिलसदलबल्कलेः सदृशैः कुरुत । सदा सुलभं गन्धं घनसमयविकसितमाला ॥ कुसुमगन्धं सम्पादयत । कीदृशं वर्षाकाल प्रफुल्तमुमनःपुप्पसमा- नामोदम् । फेव्यैः । मुस्तातगराभ्यां तथा कुलिशेन तथा बालकेन तथा गन्धपत्रत्वाभ्याम् इति सर्वः समाशैरित ॥ १३७ ॥ यिउगपिअंगुम्मीसिअयोणाअअचळजडाहि सरिसाहि । कुणह मिसिचळणविद्धं फुलं युहमेविअं पहुळं ।। १३८ ।। द्विगुणप्रियङ्ग्रन्मिश्रितधौनेयक(चल)जटाभिः सदृशीभिः । कुरुत मिसिचरणविदं झल्लं युधसेवितं पकुलम् ।।

·. १२ हरमेखलायां (कुवला ! वकुला)भिधानं गन्धमिमं साधयत । कीदृशम् । विकसितं सद् विद्वज्जनैरुपमुक्तम् । कीदृशम् । द्विगुणया भागद्वयपरिमाणया फलिन्या युक्ता(हि ? मिः) चारीसिष्ठकमांसीमिः सहितं, तथा शतपुप्पया । भौनेयकाया- श्चतुर्भागवृद्धा इति ।। १३८ ॥ कमयट्टिअथोणेअअमळअमिसीचळणवेहि कुणइ । बरळ सत्तदिसामुहपसरिअधिरमसळामोरं ॥१३९ ।। क्रमवर्धितथौनेयकमलयमांसीचरणमेलितं कुरुत । चकुलं सकलदिङ्मुखममृतस्थिरमांसळामोदम् ।। इदं बकुलाख्यं गन्धं सेवन्ते । कीदृशं फिरुपम् । उपरोचरकाशातिरिक्त सिल्लकचारीचन्दनः : सह शतपुप्पया बालाश्वभागेन संयुक्तमिति ।। १३९ ।। णिमिचळणमाळाथोणेअअएहि कमवहिएहि विरएहि । णवर्णियसारसहिण(ह)पाउम्मीसि यउळं ।। १४०॥ मिसिचलमालाधौनेयकैः क्रमवर्धितेपिरचयत । नवनिम्बस्य रससहितं नखपादोन्मिश्रितं चकुलम् ॥ इदं कुवलयाख्यमपरं गन्धं योजयत । कैव्यैः । उत्तरोचरैकांशाति- रिक्तशतपुष्पासिल्लकस्पृक्कागुच्छैः तथा नवेन प्रत्यग्रेण (निस्त्वचारिकाश्येन !) मिसितुल्यांशेन सहितं तथा शुक्स्यैतचतुर्थाशपरिमाणया मिश्रितमिति ॥१४॥ हिमणअणसामारइअकबोळो घळहत्थो पच्छादीहरपुच्छवो। मिसियअणो समरपरिहिअचरणो अइभो वि(अ)रइ पउळगइन्दओ ॥ १४१॥ हिमनयनश्यामारचितकपोल- (चल) हस्तपथ्यादीर्घपुच्छः। मिसिवदना समरपरिस्थितपरणः अतिभद्रः विचरति पकुलगजेन्द्रः ।। अयमुस्कृष्टत्वाद् गजेन्द्रेण रूपितो वकुलाच्यो गन्धो विजृम्भते । की. एशः । (वदन!)लोचनः फसिनाकरिपतगण्डस्थलः सिल्लककरः । हरीतकीदीर्घ- ·पञ्चमः परिच्छेदः। लागूलः शतपुप्पामुखः उशीरास्थिपादः अत एवात्यन्तोत्कृष्टम् । गजेन्द्रश्वाति- रायवत्या भद्रजात्या युक्तो भवति । द्रव्याणां सर्वेषां समांशानां वैचित्र्यवत्त्वे रूप(क)मिति ॥ १४१॥ योळाभउम्मीसिअ(दळ)चळणसणाहकंगुकुडिळेहि । भान्तरेहि (१) किरद्द गन्धो णोमाळिआसरिसो॥१४२॥ बोलाभागोन्मिश्रितदलचरणसनाथकंकुकुटिलाभ्याम् । भागतुलितः क्रियते गन्धो नवमालिकासदृशः ॥ अयं प्रचुरप्रवासकुमुमामोदो गन्धः साध्यते । कैद्रव्यैः । रसस्य भागा- धैन सहिताभ्यां फलिनीतगराभ्यां तुल्यांशाभ्यामिति ॥ १४२ ।। रसपाउम्प्रिसिअविसाणवारिळहुमळअकुवळभाएहि । कुणह सह सुरहिचंपअपमृणधणपरिमळं गन्धं ॥१४३॥ रसपादोन्मिश्रविपाणयारिलघुमलयकुटिलभागैः । कुरुत सदा सुरभिचम्पकप्रसून(धन)परिमलं गन्धम् ॥ इमं नित्यं सुगन्धिचम्पककुसुमसान्द्रसौरभं गन्धं साधयत । कैः बोलस्य उत्तरद्रव्याणामेकतमस्य चतुर्थांशेन मिनितानां कुष्टवालकागुरुचन्दन- तगराणां समैरंशैरिति ॥ १४३ ॥ विउणंसतअरमीसिअमळउप्पळगुरुरसेहि सरसेहि। गन्धं नवचन्दसुरहि कुसुमथिरपरिमळं कुणह ॥१४४ ॥ द्विगुणांशतगरोन्मिश्रितमलयोत्पलगुरुरसैः सदृशैः। गन्धं नवचम्पकपुरभिमुमस्थिरपरिमलं कुरुन । इमं गन्धं प्रत्यग्रचाम्पेयपुष्पगन्धि पुष्पवत् स्थिरस्थायिसौरमं साध. यत । फैः । द्विगुणांशेन भागढयपरिमाणेन कुटिलेन सहितैः समांशैरिति ॥ १४४ ॥ पोचो कुवळअवयाटाण(व?)चळचरणमीसिओ भाओ। विउणिअपणिअसारो छुजअगन्धे सुअन्धम्मि॥१४५॥ एक कुवलयवन्कलानां च (दललो? लचरणो)न्मिश्रितो भागः। द्विगुणितवासनकासारकुजकगन्धसुगन्धः ।।

·४४ हरमेसलाया पस्मिन् करे(!) पुप्पतुल्यामोदत्वात् कुन्नफा(ख्यास्य गन्धे सुरभी अयं द्रव्यक्रमः । कुष्ठत्वची एकः कपः । शीशः । सिल्लकस्य कुष्ठापेक्षया चतुर्थेनांशेन सहितः । तथा भागद्वयपरिमाणन निस्तुपीकतेन जलशोपितेन स्तुरी(!)दयेन युक्त इति ॥ १४५ ॥ एको घळणम्पीसिअवष्णतअकुवळएहि रमणिज्जो। अण्णमविउणतुरूपातंपघणकेसरा होई ॥ १४६ ।। एकश्च चपलरणोन्मिधं वर्णत्वकुवलयै रमणीयः । अन्यक्रम द्विगुणतुरुप्कताम्र(वघनकेसरो भवति ।। एको गन्धः सिष्टकस्य चतुर्थेनांशेन युक्तः परिपेलवस्याछैरन्यः द्वितीयः । उत्तरोचरद्विगुणानि सिल्लकत्वमुस्तनागकेसराणि यस्मिंस्तादृश इति ।। १४६॥ एको तभकेसरधण्णिएहि गुळसाळधूइभो सु(र)ही। अण्णो चळणधणिअयकळेहि अदमांसलामोओ॥१४७॥ एफस्त्वकेसरवान्यकाभिः गुडसालधूपितः सुरभिः । अन्यश्चपलधान्यकावल्कलैरतिमांसलापोदः ।। एको गन्धस्ताननागकेसरकुस्तुम्बुरीफलैः शोषितैः गुडशालिजात. काभ्यां धूपितोऽत एव सुगन्भिः, चपलसिछककुस्तु मुरीफलत्वचैः अत एव गन्धसौरभ इति ॥ १४७ ॥ अइ कुब्जअकुसुमसुअन्धसुळधणपरिमळा । इस होन्ति गाहाजुवळअरआ मोहरा गन्धा ।। १५८॥ इति कुब्जककुसुमसुगन्धिसुलभधनपरिमलाः । इमे भवन्ति गाथायुगलस्य नृगन्धळहाजिता शुद्धानो (१) मनो- [हरा गन्धाः॥ कुब्जकं फारेटपुष्पम् । शिर्ष गाथाद्रयोक्तचतुष्टयसङ्ग्रहार्थ स्पष्टमिति ।। तणिअमिसिचश्चळ कुवळएहि कमपट्टिएहि विरएह । मुहळाळिवळअपिज्जन्तपरिमळकुवळआमोअं ॥ १४९ ।। धान्यकमिसिचञ्चलकुवलयः कमवधिविर(चि? चय)त | मुखराळिवलय(ची ? पी)यमानपरिमलकुवलयामोदम् ॥ ..

·पञ्चमः परिच्छेदः। १५ इदं गन्धमिन्दीवरसौरभमत एव ध्वनन्मधुकरकुललिझमानमकरन्दं साधयत । फेव्यैः । शोधितकुस्तुम्चुरीफलैः शतपुष्पासिलककुष्ठरुत्तरोनरैका- शवृद्धैरिति ॥ १४९॥ सम(च)ळ्याळअचन्दणकुवळसभाअद्धमीसगीसिपायं । गन्धं कुणह सुअर्ट विसरूनोन्भवडिख्यं ॥ १५०॥ समचलवालकचन्दनकुवलयभागा!न्मिश्रमर्पिपादम् ॥ पन्धं कुरुत सुगन्धं विकसितोपलप्रतिरूपम् ।। इमं गन्धं कुल्लकु(सुम ?)वलयामोदं स्पर्धत अत एव (सुरभी स इका)। कीदृशः । तुल्यांशानि गन्धपत्रहीबेरमलयानि यस्मिंस्तथा कुष्ठस्यार्धार्धमागेन सहितः शतपुप्पायाश्चतुर्थाशो यस्मिंस्तथा स्थितमिति ॥ १५० ॥ कमवद्विअधूइ पिरइ सअपुप्फादळपिसाणफळिणीहि । णवकुचळअगन्धसुअन्धमिसिघोणळो गन्धो ॥१५१ ॥ क्रमवर्धिताभिः क्रियतां शतपुप्पादलविपाणफलिनीभिः । नवकुवलयगन्धसुगन्धिशिशिरपरिमलो गन्धः । अयं गन्धः प्रत्यपोत्पलपरिमलस्पर्धी शीतलसान्द्रसारः स(म्प ? पा)यताम् । कैर्दव्यैः उत्तरोत्तरकांशातिरिक्ताभि, मिसिकुछसिलकदयामागिरिति ॥ १५१ ।। - एफो चळस्स दो कृ(प) अस्स चत्तारिफकिणिकुसुमाण । मिसियोअमीसमें करेह फणवीरअं गन्धं ॥ १५२ ।। एकश्चलस्य द्वौ फुक्लयस्य चत्वारि फलिनीकुमुमानाम् । मिश्रित मिस्तिोक मिश्रमेतं कुरुत करवीरकं गन्धम् ।। एतं करवीरपुष्पामोदसम्पादात् करवीराध्यं गचं साधयत । कहिशम् । सतपुष्पाया अनिमिनेनाशेन सहितम् । कथम् । सिंदकरय एको भागः, द्वी गुष्ठस्य, पत्वारः प्रियहुपुष्पाणामिनि ॥ १५२ ।। दो भाआ कुपलभस्न पि(उण)पिअंगुम्मीलिभा मिमियाअहमीसदभाअसणाहआ। एले पिलिजण सलाविरद चुपणअंता पसरिअपरिमळम्मिन्दः कणवीरनं ।। १५३ ॥

·हरमेखलाया
द्वौ मागौ कुवलयस्य द्विगुणप्रियङ्गुमिश्रितो
मिसिपादार्धा(धैं?)मिथदलभागसनाधी ।
एतत् पिट्या यदतिरिच्यते चूर्णकं तत्
प्रमूतपरिमलमपि लघुक्रियते करवीरकम् ॥
एतद् वक्ष्यमाणधारीस्थितिद्रव्यवृन्दं पिट्या यदि चूर्ण सम्पाद्यते तत्
तेन स्वामोदेन विकसितामोदमपि हयारिपुप्पमपरीक्रियते । कीदृशं द्रव्यवृन्दम् ।
द्वौ भागौ कुष्ठस्य, ततो द्विगुणभागचतुष्टया परिमाणयाप्यामया सहितौ,
शतपुष्पायाः पादस्य अर्धाधैन पोरशमागेन सहितस्य सिल्लकस्य एकेनांशेन
युत्ताविति ॥ १५३ ॥
चळ(दच)ळणभाअमहिअंदळचन्दणसिग्गुमूळभाएहि ।
कुणह जणहिअअदइ केअइसमपरिमळं गन्धं ॥१५४॥
(चलघरणभागसहितं दलचन्दनशिनुमृलभागैः।
कुरुत जनहृदयदयितं केतकीसमपरिमलं गन्धम् ।)
इम लोकमनोनन्दकं केतकीपुप्पसदृशामोदं गन्धं सम्पादयत। कीदृशम् ।
सिलकस्य चतुर्भागेन संयुक्तं गन्धपत्रमलयसौभञ्जनमूलानां समरंदोरिति ।।
कमपिउणसाळिसिपिरथचन्दणमृणाळभाएहि ।
होइ जिआसेसपसूअपरिमळो केअईगन्धो ॥१५५ ।।
क्रमद्विगुणग्रालिसितमरिचकन्दचन्दनमृणालभागः।
भवनि (जनि जि)ताशेपप्रयनपरिमल: केतकीगन्धः ।।
अयं केनफीपुष्पपरिमलसम्पादात् केतकीगन्धसं(जगन्धः परिभूत-
समस्तकुमुमामोदः सम्पद्यते । कैः । उपरोचरद्विगुणया वृद्धया शारिजातक-
शिमलयोशाराणा भागरिति ।। १५५ ॥
सटिळेळाघणचन्दपाकळटसयाप(भारदोळेहि मरिसेहि।
फेअइकुसुमसुअन्धो सिरगुजयामीसिओ गन्धों ॥१५६ ॥
सलिलै ग्यापनचन्दनफललशिवालिदसैः समः।
केतकीपुमुपमुगन्धः शिनुभटामिभितो गन्धः ।।
अयं गन्मः फेतकीपुन्नारमिः । बासस्नुरिगनकमलपमसीहरीतकी.
मिास्नुस्वास्नुस्यांदशेन सोगजनन्छेन युक्त इति ॥ १५६ ॥

·पञ्चमः परिछेदः एळामुणालफुचळअजळजळहरसिळ्ळभाअसम्जुत्तो। सिरगुजहारसपिटुं गन्धमिर्ग केअहसरिच्छ॥१५७ ।। एलामृणालकुवलयजलजलधरसिल्लकभागसंयुक्तम् । शिमुजटारसपियो गन्धोऽयं केतकीसदृशः॥ इमं केतकीतुल्यं गन्धं सम्पादयत । कीदृशं तुरिरणविषाणवालमु- स्तावलानां समभागैः सहितं सौभजनमूलरसेन वर्तितमिति ॥ १५७ ।। कमवढिपहि जाई फमपरिहाणेहि ममिळआ होइ । (पास)रिसेहि पौरपसवा तअरागुरुदळवरंगेहि ॥१५८ ॥ क्रमवधितै तिः क्रमपरिहानमल्लिका भवति । (इति १) सदृशैः प्रचुरप्रसवा तगरागुरुदलबराङ्गैः ।। तुटिलघुगन्धपत्रत्वभिरुत्तरोतरैकांशवृद्वैर्जातिसुमनःपुप्पामोदो गन्धः सम्पद्यते । एतैरुत्तरोत्तरैरेवावहीनैर्मल्लिकापुष्पसमानो गन्धः सम्पद्यते । एतैश्चव समांशैः प्रचुरमसवानां मल्लिकाख्यं पुष्पं तत्समानो गन्धः सम्पद्यते ॥ १५८ ॥ ॥ इति गन्धाः॥ अथ सर्वपुषाणां पुष्पान्तरसौरभार्थ सुगन्धापहारप्रयोगस्तियाचाह - फण्टअकरञ्जफळगिरिमूळासुम्मीसिएण व जळेण । थोआण णिरअअगन्धो णासइ णीससकुसुमाण ||१५९ ॥ कष्टक(तरु१)करनफलगिरिमलोमिश्रितेन वा जलेन । धौतानां निजगन्धो नश्यति निःशेपकुसुमानाम् ।। कण्टककरजस्य तिक्तपिन्छास्यस्य फलानां योगीनिमज्जूमूलधात- योरेकतरस्य निष्यन्देन भावितं यत् सलिलं तेन प्रक्षालितानां सर्वपुष्पाणां स्वामोदो नश्यति । पुप्पान्तरसौरमापादनं नश्यतीति ॥ १५९ ।। विअळसिळापरवाळिआण धूचोवफुसुमपाणो व्य । मोचेणताण हिज्जाइ विहिणा मोयेअसंकमह ॥ १६०॥ (विमलशिलाप्रक्षालितानां .... .... विमलशिलातलप्रक्षालितानां ततः पुनः स्वच्छेन हरीतकीचूर्णमिण वारिणा धोतानां स एवोकेषु धूपेषु मध्यध्पस्तदामोदसंक्रमणपर्याप्तविधानेन ·. हरमेसायां समय॑ते । पुटपान्तराणामधियासे तयैव समयते स एव तेषां परिणति येन धूपेन पुष्पाधिवासेन वासेस्य गन्धिवासन्ते तदामोदारमे (?) तदात्मेव तानि भवन्ति । निजगन्धस्तेषां मनागपि नोपलभ्यत इति ॥ १६० ।। अहमासळपरिमळतुळिअसालई पमुहकुसुमगन्धेहि । गन्धेण कोण हरिभइ विभट्ठजणहिअअदइएण ॥१९१ ॥ अतिगांसलपरिमलतुलितमालतीप्रमुखकुसुमगन्धैः । (गन्धेन)(केन ? को न) प्रीयते विदग्धजनह(दय)दयितेन ॥ इत्युक्तेन प्रकारेण जनितो यः सान्द्रसौरभविशेषस्तेन स्पर्धितसुमनः- प्रभृतीनां पुष्पाणामधिवासस्य पुष्पव्यतिरिक्तामोदस्तैस्तारशैरुक्तैर्गन्धैः मुरमि- द्रव्यविशेषात्मकर्नागलोकानोवल्लभैः को नामाख्यानाचक्षते ()1 गाथयानया ग- न्धद्व्याणामन्यपुष्णेवन्यपुप्पसौरमोत्पादनाला शक्तिःप्रतिपादितति ॥१६१॥ अथ प्रयोगान्तसिध्यनपत्या पिण्टरिद्रापेक्षया) हरिदया शोधनप्रा. स्माद खपढखण्डाइकआ दसरतं लक्कस्ससण्ठआ रअणी। सुजाइ मुधोअपिठ्ठा पच्छा गुळधूविआ वहुसी ।। १६२ ।। खण्डखण्डीकता दशरावं तसंस्थिता रजनी । शुद्धथति सुधातपिष्टा पचाइ गुलदीपिता बनुपाः ।। हरिद्रा एवं विशुदि प्रामोति । कथम् । प्रथमं दलशो विदारिता ततो मासविभागमात्रं गोरसमध्य स्थापिता तत उद्धृत्य प्रक्षालिता सूक्ष्मचूर्णिता सत्यन्ते गुलेन बहुवारं दधूपा । एवं विशुद्धायाः प्रयोगमस्या पक्ष्यतीति ।। ॥ १६२॥ अ मेनिमलर योगायोनी शुद्धिमान ~~ घणधवलंसुअघोअनुहुंभपिदिधुअणणिम्भला होइ । रोमणिआ गन्धदळलोया दुग्गलमुत्ता ।। १६३ ।। पनवपलांशुकधातकुसुम्भविधिधामनिर्मला भवति । रोचनिफा गन्धदलतला दुग्धसंमिन्ना ॥ रोचनिश कामिल्य सः परियमाणानां गत्पदन्यागा दतमारः गारकाय रनित्यर्थः । सदै५ गता मपति राधितासितशतभूपस्य सुम्मस्य ·पञ्चमः परिच्छेदः। पद्मकस्य यो विधिः तेनैव विपिना यत् प्रक्षालनं तेन निर्मला सम्पद्यते । ततस्सैलेनाद्रीकृता तेन क्षीरमध्ये कपटाभ्यन्तरे निक्षिप्य तदूप्मस्नेहसक मणान्मृदुत्वमापना सती सिद्धा भवति । (स ए सै)वंविधा वक्ष्यमाणगन्ध द्रव्यसंस्कारयोग्यतां मामोतीति ।। १६३ ॥ णहपपातिळ्ळवहिअसुंभचुण्णेण कुकुम होइ । णहपभाभसणाहसाळिदशाभाअसइहेण || १६४ ॥ नखपकवैलवर्ति(त)फुसुम्भचूर्णन फुकुमं भवति । (नसपश्चभागसनाथशालिदाभागसहितेन ॥) नखपचभागसनायशालिदशमेनांशेन युक्तं तेन वर्णसौरभाम्या कुकु- मतुल्यत्वात् कुसुम्भमेव चूर्णमेवानया युक्त्या समालम्भनाथुपयोगि कुल्कम- पकत्वमापद्यत इति ॥ १६ ॥ करिकररुहपइमुराविसलिळतुळ्ळा करेह रोअणिआ। कुटुमफज्जं करइंगणाण ळक्खारसुम्मीसा ॥ १५ ॥ (फरिकररहपूतिमुराविसल्लितल्या करोति रोचनिका । कुकुमकार्य लडहाइनानां लाक्षारसोनिमया ॥) करिकररुहपतिमुरागांसीनां समाशाना तुल्यपरिमाणा । यावत्परिमाणानि मा(स्या ता! स्पन्ता)नि द्रव्याणि तावत्परिमाणा (न) रोचनिकेत्यर्थः । तथा लाक्षाया द्रुमव्याधे रसेन भाविता इत्थं वर्गसौभाग्यं कुस्कुगसादृदयमापना समालम्भनादिकुङ्कुमकार्य करोतीनि ॥ १६५ ।। मासदिसावसुरसअजळणसरिसेहि किमिरसाटलि। पोळणिसाणद(चन्दण)सुंभहिभभाएहि ॥ १६६ ।। पिटे माळईकुसुन(वास)सुरभिसको सपीअसं । .., सेपेह गन्धमिमिणो मई(क)अघुमिणमाइप्पं ॥ १७॥ मासदियरसपेदज्वलनरायाः कृमिरगा। पोलनिशानपचन्दनङमुम्गदिमुलुकमार्गः ॥ पिटर्मालतीपुसुमवाससुरमीतं मपीनाम् । सेवध्वं गन्धमिमं लपूछनाग(गन्ध?)माहात्म्यम् ।। I ·५४ हरमेखलयां হন সল অমনিষাদার বলীগের कुकुमतुल्यमित्यर्थः । कैव्यैः साधितम् । रसजलशुक्तिमलयपद्मकदरदाना- मशैः । किंपरिमाणैः । मासादिसङ्घयासमानैः । तेन बोलस्य द्वादशांशा मास तुस्या, निशाया दश दिक्तुल्याः (नसंस्य पसुतुल्या अष्टांश)चतुर्थस्य (चन्दनस्य) पड रसतुल्याः कुसुम्भस्य यत्वारो वेदतुल्याः हिलकम प्रमः अमिनुल्याः इत्येवं परिमाणैर्भागः । सः सह पिष्टैः परः कृमिरसेनालकके- नार्दीकतैः । कीदृशं गन्धम् । सुमनःपुष्पाधिवाससुगन्धीकृतं तथा रोजस्य प्रकृतिभूतस्य कुङ्कुमस्यांदशेनकेन भागेन शोभितमिति ॥ १६६, १६७ ॥ कुकुसुम्भअमाळाणहर्णियक्खेउरहिंगुल्लनिसाहि। सरिसाहि कुणह गन्धं तुळिउम्भडकुङ्कुमं सिसिरे ॥१६८ ॥ कृष्टकुसुम्भकमालानखनिम्ननिर्यासदिलनिशाभिः। सशीभिः करत गन्धं तुलितोद्भटककुमं शिशिरे । फरमहघणपुसिणमुज्जळचारवण्ण। टंकणकलळोहणहचन्दणसालिसमभामं ॥ १६९ ॥ . .... .... ... भागापितलिटरसदेवानिशादीमेरमिश्रितं पश्चगुणसम्मिरितकपितक मस्थिरनवपति(तमिमं ? ४) गन्धमिमं कुरुत धनकमसमन्वर चारुवर्ण फा इमं गन्धं सान्द्रारुणलोहितरमणीयच्छायं सापयत । फीडशम् । समानानि हत्यांशानि सुवर्णपात्रकाजटिलागुरुकरजमलयशालिजातकानि यस्मिंस्तथा माग- स्यापनि प्रत्येक भागेन हलितोळस्पृमारजनावाटकः ।। १६८, १६९॥ ... - .... कच्चरचे गुणम्मीसं ॥ १७० ।। पमुसमसामासहि मालइफयासमिन्दुमअविद। गिम्मि कुणह गन्धं मेळिभमुहळाळिणिफुरुम्यं ॥१७१।। शालिसक्तिमालामलयसमें फललरचितम् । द्विगुणांचं पचगुणालसलिलं कापूरचतुर्गुणोन्मिश्रम् ॥ चमुमपयामासहित मालतीकृतवासमिन्दुमदविद्धम् । पीप्मे रुस्त गन्य मेलितमुखरालिीनफुरुम्रम् ॥

·पञ्चमः परिच्छेदः। - इमं गन्धं शीतलं निदाघकाले साधयत । कीदृशम् । उत्कृष्टामोदत्वा. - दाकृष्टकृतकलकलमधु(कोरकुलम् । कीटामात्रम् । शालिजातकयोलनखस्पृका- ॥ चन्दनानि तुल्यांशानि यस्मिततभा । मास्सा सम्पादितौ द्विगुणांशी यसिं. स्वत्तथा । पञ्चगुणे प्रत्येकं भागपञ्चकपरिमाणे शालिपुष्पवालके यसिं- स्तत्तथा । कललेन चतुर्गुणेन सहितम् । तथा वसुसमया भागाष्टपरिमाणया हलिन्या युक्तम् । सुमनःपुष्पैर्दत्वाघिवासम् । तथा वैधमात्रयां कर्पूरकस्तूरि- काभ्यां कृतवेधकमिति युगलकम् ॥ १७०, १७१ ॥ ओहसणिहहमळअविसउणं सणाहआ दो माआ। फुडमस्स मज्जादूधुम्मीसिआ गिरितिहळाभाअआदि [॥ १७२॥ वाणाणळफअकसंघाआ गन्धेण ए। पटुळम्मि माळाईससिविद्धए(1)॥ १७३ ॥ : उद्धर्षण निघृष्टमलयविंशविगुणं समनाथी द्वौ भागी ।::: कुङ्कुमग मज्जाधोंन्मिश्री गिरित्रिफलाभागावपि ।। नाणानलसंख्यांगन्धे रतिवल्लभाख्ये गन्धे सुमनःपुप्पकृताधिवासना समृगमदककृतवेधे चैव । द्रव्यमात्रा फयम् । परुपशिलातलनिघर्षस्य चन्दनस्य विंशतिगुणैर्भागः सहितं, दो द्वावकारुणस्य शालिजातकस्य भागार्धन संयुक्ती तथा शिलापुष्पस्य सुगन्धत्रिफलायाश्चाप्यंशी यभाममं चाणैः पञ्चभिरन 'लिभिश्च भागविहितचरणौ । पञ्च गिरेमागास्त्रयश्च त्रिफलाया इति ।। १७२, . - समकप्पूरकोसळ्याळसमंटउणं ससिरिअं विउणम् । परेन्ददेवितुडिणहजळमूअहिसमाणघुमिणअं॥ १७४ । घुसिणचग्गुणसरळमीसिअमाळईकअजाईयास। मअकप्पूर(अ)विद्धमइसुन्दरं विरएह चण्णअं ॥ १७ ॥ . समकारकोशदलयायसमष्टगुणं सशिशिरं द्विगुणम् । नरेन्द्रदेवीतुटिनखनलमुदधिसमानकुङ्कुमम् ॥ .. कुङ्कुमचतुर्गुणसरलमिश्रितस्तनु(१)उताजातिवासम् । पदक'रविद्धमतिमुन्दरं विरचयत वर्णकम् ।।

·हरमेखलाया इदमत्यन्तामणीय वर्णकं दिखेपनद्रव्यं विमत्त । कीदृशम् । तुल्यांशानि मलयजातिपत्रिकागुरुणि यस्मिंस्तत्तथा कुकुमनासीरेण पश्चात् सुमनःपुष्पैर्दना- धिवासं वेधमात्रया च कस्तूरिकाधनसाराभ्यां कृतवेघमिति ॥ १७१,१७५ ॥ फअळेळारसळवंगणहकोळअकोसआ। ओदसणणिहट्टमळअविसउणुम्मोसिआ ॥ १७६ ।। घुपणमिणं मअमिफपिरइअमणहरवहों जोरगं पुरईपईणा मेळिअमहुअरणिवों ।। १७७ ॥ फललैलारसलवङ्गनसकशोरकोशाः । उद्धर्षणनिघृष्टमलयाविंशतिगुणा मोन्मिथाः ।। चूर्णमिदं मदमृगाविरचितमनोहरबंधकम् । योग्यं पृथिवीपतीनां मेलितमधुकरनिवहम् ।। इदमेवंविधं सुगन्धिचूर्णम् । कीदृशम् । अतिसौरभादाकष्टममरवृन्दमत एवं राज्ञामुचितम् । कोहरमात्रम् । कच्चरखटिनोलसुमनःशुक्रिगोलकजाति- पनिकाः समांशाः । कीदृश्यः शिलातलनिघर्पचन्दनस्यपूर्वमागापेक्षया विंशत्या भागैः सहिताः । कीदृशं पूर्णम् । कर्पूरकस्तूरिकाभ्यां सम्पादितः मुन्दरो वेपो यस तत् तथेति ॥ १७६,१७७ ।। विळ्ळकइत्थंकुळाण(मूळ)मेकस्स मसिणविणिहद । चन्दणपाउम्मीसं कमधूपिअवासिअं यहुसो ।। १७८ ।। ससिक(कोको)लकविद्धं गन्धाणिअसुळहमहु(अ)रुखा। कुणह विळेपणमिमिणो नहुइअहरिअन्दणामोपं ॥१७९ ।। चिल्वकपित्थाझोलानां मूलमेकस्य मसृणविनिधृष्टम् । चन्दनपादोन्मिभं फमधूपितवासितं पहुशः ॥ शशिककोलकविद्धं गन्धानीमुखरमधुफरोबातम् । कुरुत विलेपनमिदं लघूकतहरिचन्दनामोदम् ।। इमं समालम्मनं सम्पा(ददियोत । कीरशम् । अधरीकृतप्रघृष्टमलयज- सारमम् । अत एव सौरभात् पतदलिकुलम् । फिरूपम् । मालरदधित्याडोलाना. मेटमस सूक्ष्मपिष्टमूलम् । कीदृशम् । मलयस्य चतुर्मागेन सहितम् । तयो काना क्रमधूपागामेकतमेन भूपितम् । तमोत्कृष्टः पुप्पाहुवारकतापिवास पयात् फर्पूरफोरकाभ्यां कृतवेधमिति ।। १०८, १७९ ।।

·। पञ्चमः परिच्छेदः । सिणिपदारसुरतरुपन्दणपक्षेहि चन्दण होई। पीसेकरुन्दळोभणभाअविअप्पेण मिळिएहि ॥ १८०॥ सितनिम्बदारुसुरतरुचन्दनपढेष चन्दनं भवति । विंशत्येकरुद्रलोचनभागविकरपेन मिलितः ।। चन्दन तेर्भवति । कैः । श्वेतपिचुमन्दकाठेन तथा देवदारुणा तथा मलयजकर्वमेन । एतैः कीदृशैः । यथाससपैपिंशत्या तथैकेन तथा.रुद्रलोचनैः खिभिरित्येवमंशफल्पनमानितरिति ॥ १८०॥ फच्चूरमुराजळफळळकडतिषणो कळम्पतरुपको। होइ गुळसिप्पिपक्को विळेवणं वासिओ विहिणा ॥१८॥ कच्चूरमुराजलफललकत्रिगुणः कदम्बतरुपकः । भवति गुलशुक्तिपको विलेपन वासितो विधिना ॥ समालम्भनमिदं भवति। कदम्बवृक्षस्य निघृष्टस्य सम्बन्धी कर्दमः मलय- सुगन्यमुरायालमांसीप्रियहुभ्यः समांशाभ्यः त्रिगुणस्तथा गुलनखाभ्यां पकः प्रागु(स ! क)युक्त्या धूपदानेन परिशोषितः पश्चात् पूर्वोक्तविमानेन दत्तपुप्पा- घिवास इति ॥ १८१ ॥ मसिणविणिहहकअपको दसभाअचन्दणुम्मीसो। थपणेण परिमळेण असुन्दरमणीळअच्छवि वहइ ॥१८२।। मसृणविनिघृष्टकङ्कतपको द(लम)भागचन्दनोन्मिश्रा वर्णेन परिमलेन च सुन्दरम(णि ? लय)च्छवि वहति ।। फरतस्याशोकस्य निघृष्टस्य (शत !)सम्बन्धी कर्दमः सुभगस्य चन्दनस्य वर्णसौरभाभ्यां शोमां धारयति । कीदृशः सन् । दशभागेन दशमेनशिन मल. पस्य सहित इति ॥ १८२॥ कच्चूरसिवादाणवकुडेहि समेहि मळअपडिरूवं । गन्धं कणिभारपसूअतभरकुद्देहि या कृणह ॥ १८३॥ कच्पूरशिवादानवकुष्ठैः समः (तथा ?) मलयप्रतिरूपम् । गन्धं कर्णिकारमस्नतगरकष्ठैर्वा कृरुत ॥

·हरमेखलायां चन्दनप्रतिरूपं गन्धं सम्पादयत । कैः कज्जलहरीतकी मुरावाप्यैः समा- • शैः। अथवा फर्णिकारस्पारग्वधस्य पुष्पैस्तथा कुटिले(न कुष्ठे नतैः सांचैरिति . घिमळजळमसिणवट्टिअपरिणमाळूरखप्परुप्पङ्को । चन्दणपाउम्मीसो चन्दणकरणि समुव्यहइ ॥ १८४ ॥ विगलजलमसणवर्तितपरिणतमालूरकर्परोत्पङ्कः । चन्दनपादोन्मिश्रश्चन्दनफरणिं स(मु)दहति ।। निर्मलजलेन सूक्ष्मपिष्टस्य पकस्य विश्सकपाटस्य सम्बन्धी कर्दमो मल. यजसादृश्यं धारयति । कीदृशः । मलयजस्म पतुर्थेनांशेन संयुक्त इति ॥ १८ ॥ मळउन्भवफच्यूरकरिसळिळेहि सरिसभाएहि । सेअसियाकञ्चिकमिभ(णिम्व)छलळीहि विउणाइ [॥ १८५ ॥ मिसिभाम(द)म्मीसाइ मसिणपिहाहि कुणह हेमन्ते । गन्धं तुळिआगरुगुरुअगोरवं तुहिणपडिपमं ॥ १८६ ।। मलयोझवदलकच्चूरकरिसलिलैः सरशभागः । श्वेतशिवामाश्चिककथितनि(म्प)च्छरल्या द्विगुणया ।। मिसिभागार्धमिश्रया (मस्प१)मसुगपिष्टया कुरुत हेमन्ते । गन्धं तुलितागरु"गौरवं नुदिनप्रतिपक्षम् ॥ गन्धमिमं शीतकाले कुरुत । कीदृशम् । स्पर्धितलघुसौगन्ध्यपरिणाम तथा (शम तुहिनस्य प्रतियोगिनम । केन द्रव्येण । चन्दनसिलककललं पच्य(:)फेसरी सहितैः समाशेः । तथा शुक्लहरीतकीसहितेन करसकेन काययुक्त्या प्रथितया पिचुमन्दत्वचा भागद्वयारिमाणया तथा शतपुप्पया भागान सहितया सूक्ष्मसन्चूर्णितयेति युगलकम् ॥ १८५, १८६ ॥ कच्चूरवारिचन्दणचळचिष्टुरसमं कुणद हेमन्ते । पाठपाअसणाहं लाइभ परिमलं गन्धं ॥ १८७ ।। फच्चूरवारिचन्दनचलचिहरसमं कुरुन हेमन्ते । वधूपादार्धमनापं लघूकतलघुपरिमलं गन्धम् ॥

·... .." पञ्चमः परिच्छेदः। एवमपि हेमन्त एव निर्जितागुरुसौरभगन्धं साधयत । कीदृशम् । कलयमानेक(8)मलयसिल्लफबालकानि समांशानि यलिस्तत् तथा । यध्वाः स्पृकायाः पादार्धनाष्टांशेन सहितमिति ॥ १८७ ॥ रोहिअकुसुमुम्मीसारणाळतुळसीदळेहि सिद्धा(इ)। गन्धदळा होन्ति सुसोसिआइसिरमिरमूळाई ॥१८८ ।। रोहितकसुमोन्मिश्रितारनालतुलसीदलैः (सिद्धानि)। ॥ सिद्धानि वक्ष्यमाणानां गन्धानां दलभूतानि भवन्ति । कीदृशानि । रोहितस्य कुस्कुमस्य पुष्पैः सहितं यत् काशिकं तस्मिंस्तुलसीवलैः सु गन्धः सुरतपत्रैः सह क्वाथयुक्त्या सम्पादितानि तत उद्धृतशोषीकृतचू. र्णानि ॥ १८८॥ सुकढिणकइत्ययस्कळतण्डळओ पञ्चवक्कळो कढिओ। कइचुपणो गुच्छासुवाछुसुमाणायोळसंयळिओ ॥१८॥ सिहो पिहो पि पुणो(पुणो) वि णाणामधूइओ पहुसो । कपित्थजोअजोग्गो जोअह फभमळ्ळिआवासो ॥१९॥ सुकठिनकपित्थवल्कल(तण्डुलफ) पावल्कल रथितः। कतचूर्णो गुच्छासवमालवेलसंवलितः() ॥ स्विनः पिष्टोऽपि पुना पुनरपि नारावधूपितो बहुशः । कापित्थयोगयोग्यो जायते कृतमल्लिकावासः ॥ पक्वत्वात् सुकर्कशस्य कपित्थस्य वस्कलैरन्तर्वहिः सतण्डुलः चीज. समूहः कपित्थनिर्गन्ध्य()वर्णगन्धयोगोदितो भवति । कीदृशः सन् । पञ्चभिः कपित्थामजम्बीरमीजपूरविल्यानो सम्बन्धिनीमिस्त्वग्भिः क्याथयुक्त्या जलेन कथितः, तत उद्धृत्य सूक्ष्मपिष्टः स पूर्वोक्तधूपनयुक्त्या नाराचधूपेन चन्दनादि योगव्यवहितेन धूपितः पश्चान्मतिकापुष्पैः कृताधिवास इति । युगलकम् ॥१८९,१९० ॥

·हरमेखलाया अराणिच्छमिळकृचन्दणकाळेअअमोअआण एक्करकं । जाइ विळेवणजोग्गं कअ परिअम्मं विहाणेण ॥१९१ ॥ (अरणिच्छळिकुचन्दनकालयकपद्मकानामेकैकम् । जायते विलेपनयोग्यं कृतपरिकर्मा विधानेन ।) मरणिच्छही कुचन्दनं रक्तचन्दनं तथा पमकं कालेयकं पातसारमेतेपा. मन्यतमं (चन्द !) पूर्वोक्त (कृति)संस्कारक्रमेण सम्पादितपरिकरं सत् समा- लम्भनोचितं चन्दनादिरूपं सम्पपत इति ।। १९१ ॥ कापित्थी घणचन्दणमुणाळकरिकामिणीहि सरिसाहि । तुडिसाळिसेअपाएहिमेलिआ होइ सुसुगन्धा ॥ १९२ ।। फापित्थी धनचन्दनमृणालकरिकामिनीभिः सदृशीभिः । तुटिशालिशैलपादोन्मेलिता भवति सुसुगन्धिः॥ कापित्थी उक्तक्रमेण शोधितकपित्थचूर्ण सा सुनु श्रीकामदा भयति । कोदशी । एतमिश्रिता । कैः । मुस्तामलयोशीरनागकेसरप्रियङ्गुमिस्तुस्या- शाभिः । तथैवैलाशालिजातकशिलापुप्पाणां (चतुर्थेन !) चतुर्थेनांशेन सं. युक्तकश्यामा शालिजातकश्यामार्धभागेनोदामसौरभाः(1) दशगुणैः शोधितकपि. स्थचूर्ण मिश्रिता इति । गन्धविधिः पश्चात् कस्तूरिकाकर्पूराभ्यां वेधमात्रया कृतवेध इति ।। १९२ ॥ सारिमुरासेलरसेहि सरदिसातिहिमिअंकसरिसहि । गुणिमणिणहाईधूएहि केअईदोसिओ दप्पो ।। १५३ ॥ शालिमुराशैल(र)स शरदि(क)तिधिग्गाकसदृशैः । गुणिमणिनखादिधूपैः केतकीयासितो दर्पः ।। एतैव्यैदपः कस्तूरिका सम्पयते । मैंः । शालिजातकनुगन्धराशालि. पुप्पोलयथाक्रमं शरादिसदृशैः । तेन शरैः पञ्चभिर्मागेः शालिजातकं दिग्भि- दशमिर्मरा तिथिभिः पञ्चदशभिः शैलेयं मृगानकेन बोलमित्येवंविधांशैः । कीदृशैः । गन्धसर्जरसशुक्त्यादिभिः, पूर्वक्तिद्रूपद्रव्यै पो धूपनं येषां तैः । कीदृशी दर्पः । केतकीपुष्पैः कृताधिवासः उक्तभागमणतानि द्रव्याणि मिश्रि- तानि धूपितानि फेतक्यधिवासितानि सन्ति कस्तूरिकातुल्यामोदानि भवन्तीति " ·पञ्चमः परिच्छेदः। मअदप्पमिअंकाउ(क)कई हि विउणीकएहिविडाए । हिंगुळुअमळअभाएहि गअणचन्दप्पहाणेहि ॥१९४ ॥ पसुपइजळेण पिट्ठा पिका लुगाइअम्मि (पडि ? पुड) [विहिणा। केअइपसूअचासेण मणहरा होइ मअणाही ॥ १९५ ॥ मुगदर्पमृगाङ्कागुरुकपिभिर्द्विगुणीकृतैयाज्या। हिङ्गुलुकमलयभागाभ्यां गगनचन्द्रप्रमाणाभ्याम् ।। पशुपतिजलेन पिष्टा पक्त्वा लंगादिके (प)टविधिना । केतकीप्रमतवासे मनोहरा भवति मृगनाभिः ।। पूर्वोक्तपुटपाकेन विधिना छङ्गादिके मातुलझादी आदिग्रहणान्नारगची- जयोः पूर्ववत् पक्त्वा । कैव्यैः । (कस्तूरिकाकर्पूरसिल्लकैः ) कस्तूरिकाकर्पूरलो. हसिल्लकैः परिपाट्या उत्तरोत्तरेण द्विगुणीकृतैः तथा दरचन्दनयोः प्रत्येकेनैकेन भागेन गगनचन्द्रभागाभ्यां युक्तेनेति ॥ कस्तूरिकाकृतिः ॥ १९४, १९५ ॥ आसवजोएण विणा ण होन्नि गन्धा विअट्टजणदइआ। आसवपरिअम्ममिणं संपइ भणिमो समासेण ।। १९६ ॥ आसव(म?)योगेन विना न भवन्ति गन्धा विदग्धजनदयिताः । आसवपरिकर्मेदं सम्पति भणामः समासेन ॥ प्रस्तुतानामासवानामुक्तगन्धसंस्कारवदवश्यकरणीयत्वप्रतिपादनार्था सृष्टा गाथेति ॥ १९६ ।। कुट्टसरोरुहकेसरपिळळज्जुणकुसुमचुपणकअगभं । महुसहि(य?)आ सुरहिजळं ज(ळ? उ)सारिअसारि- अअणा(भं? 8) गोटिअमिणभो हंसेण उणदळाणं वि। कुणइ मअदप्पगन्धं किं पुण (ज? जु)त्ती विसेसाण [॥ १९८॥ कुछसरोरुहकेसरविवार्जुनकुसुमचूर्णकृतगर्भम् । मधुसहित सुरभिजलं जनुसारिकसारिकापात्रम् ॥ अय(न? ना)गोष्ठस्थितमेतत् स्पर्शेन तृणजलानामपि । करोति मृगदर्पगन्धं किं (प ? पुन)युक्तिविशेपाणाम् ।। [आवत्ती ॥ १९७ ॥ I ·५८ हरमेखलाया इदं द्रव्यं कस्तूरिकामोद स्पशेन निवर्तयति । कस्य । त्रिगुणमात्राणामपिट) । किं पुनरुक्तादीनां योगान्तराणाम् । कीदृशम् । मासत्रयमानं गोष्ठस्थितं गोनि- वासस्थानस्थितम् । किं तद्रूप्यमधं करोति() । कीदृशम् । वाप्यपद्मकिक्ष- कमालरककुमपुप्पाणां चूर्णन कृतगर्भम् । गर्भे तानि विन्यस्येत्यर्थः । अन्यच्च फीदृशम् । मधुसहितशर्करागोमूत्रेण च वर्तते तथाविधम् । कूपाधारे कृतगर्भ जतुना द्राविते(न) विलिप्तं यद् भाजनं तस्मिन् । अन्न मात्रा - कुष्ठादीनि चत्वारि सगांशानि । चत्वारि यावत्परिमाणानि ततोऽष्टगुणं मधु । मधुसमं च गोमूत्रम् । कुष्ठादीनां च सर्वेषां तुल्या शर्करेति समं अतुलिप्तमृद्भाण्डावस्थित मासत्रयमात्रात् कस्तूरिकासौर(भ)जनकं सर्व सम्पद्यते । सर्वासवानामनुक्त. विशेषाणामयमेव मात्राक्रम इति युगलकम् ॥ १९७, १९८ ॥ (मीप)कळ(व)कढिअन्धारिसमभाअमीसिओपिफओ। फेअइणवपसूअ दळखण्डअर्णिवगुणभित्तिओ ॥ १९९ ।। सौभजणअसकिळदगुआहिवसळिळपाडाविळितओ। जिम्मळमाअणम्मि सत्ताहमिमो (वणो अपणो)अरहि- [अओ ।। २००॥ अइपसरन्तामोओ कुसुमरसो हंसरण गन्धा(ण)। फुणइ विणिज्जिअदप्पपरिम(लम्म?ळं य)हुमअं वि- [अड्डाण ॥ २०१॥ पल्लवाधि(वा ? त) वारिसमभागविमिश्रितः पकः । केतकीनवप्रसतदलं खण्डविमिश्रित विहितम् ।। सौभजनकसलिलदनुजाधिपसलिलपाडाविलिप्तः । निर्मलमाज(न? ने) सप्ताहमयं धान्योदरस्थितः ।। अतिमरारामोद(क) कुमुमरराफेन गन्धानाम् । करो(ति) विनिर्जितदपपरिमलकं बहुमतं विदग्धानाम् ।। अयमतिशयमसर्पसौगन्ध्यकुसुमरसो माक्षिकयुक्तानां मात्रेणामिभूत- मृगमदामोद सौरमं सम्पादयत्यत एव भुजनलोकवल्लभः । कीदृशः सन् । कुसुम- रस(क) पूर्वोत्तैः पञ्चभिः पाठयैः काथयुक्त्या फार्थतं यजलं तत्समैन मागेन सहि- तस्तथा विस(फ! :) ततः फेतकीपसूत्यनपुष्पैः सम्मिलितः सकलैमिथितः स निर्मले भाण्डे विनिक्षिप्तः । मीहशः सन् । शिमृमूलरसेन तथा मुगन्धमुरापालक. मांसाभिः पिष्टामिविलियः । माण्डस्य विलेपनात रसो विलिप्त इत्युपचारादुक्तम् ।

·पञ्चमः परिच्छेदः।
પ
सनः सप्तरात्रं धान्मराश्यन्ते स्थितः । अयमस्य मध्वासवस्य साधनविधिः-
पके पल्लवकाथितेन जलेन सह तुल्यं माक्षिकं पक्त्वा माक्षिकशेपं गृहीत्वा
केतकीपुष्पपल्लवखण्डविमिश्रितं शिमुमूलरसपिष्टाभिर्मुरावालफमांसीभिर्विलिप्ते
भाण्डे निक्षिप्य सप्तरात्रं धान्यमध्ये स्थापनीयमिति युगलकम् ॥१९९-२०१॥
भाओ भाओ सुरतरुगुळाण सोळह सिग्गुसळिळस्स ।
रविपिकं तिहळाविद्धमासवं कुणह सुसुअन्धं ॥ २०२॥
भागो भागः सुरतरुगुलयोः पोडश शिग्रुसलिलस्प ।
रविपकं त्रिफलाविद्धमासवं कुरुत सुसुगन्धि ।
इदमासवं सुष्ठु खामोद साधयत । सुगन्धत्रिफ(लायाः ? लया) कृतवेधम् ।
फोहमूपम् । देवदारुगुलयोः समाशं सौभजनमूलरसस्य षोडशभागा इत्येतन्मि-
श्रीकृत्य पकमात्रं सूर्यातपेन कथितमिति ॥ २०२॥
समहिमुसुटितमाळतअतअरुप्पळचुण्णओ।
....
....
....
....
....
....
....
॥ २०४॥
समहिङ्गतुटितमालत्वक्तगरोत्पलचूर्णः ।
निर्मलगुलमिशिग्रुमूलरसे विहितः ।।
मल्लितशुभमल्लकश्चूर्णितयवसंयुक्तः ।
जायते क्षणमात्रकेणासवः सुसुगन्धिः।।
आसवानां विविधा सिद्धिः कलान्तराभिवानीयत (!) । तत्रायमासवः
क्षणमात्रकेण सद्य एव सम्पद्यते । तुल्यांशानां दरलेखागन्धपत्राणां कुटिलकुष्ठानां
चूर्णः । कीदृशः । शोधितेन गुलेन सहिते सौभजनमूलनिप्यन्दे निशिमः तता
निर्मले मृत्पात्रे मूदितः ततो यवचूर्णस्तोकेन मिश्नितः । अत्र मात्रा पूर्ववद् ,
यवचूर्ण तु गुलतुल्यमिति ॥ २०३, २०४ ।।
समतुळिअसुरारिवारिमळउन्भवमज्जारआ ।
....
॥ २०५॥
....
..
।
...
॥२०६॥

·.. हरमेखलायां समतुलितमुरारिवारिमलयोद्भवमारिकाः । कुरुककविसल्लितलमिश्रिताः उत्तचूर्णाः ।। जातिफलाटमभागयोधिता निक्षिप्ताः । सगुले शिरसे सद्य एवासानिविकाः॥ एते तात्कालिकस्यासवस्य सम्पादकाः । के ते।समा(शो! शा) गन्ध- मुरावालकचन्दनपूतिकेशाः लोहारुणमांसीसिल्लकैः समाशैः सहिताः सन्तः पिष्टा मालतीफलस्याप्टमेनांशेन जनितामोदाः सन्तः साधितगुलसहिते सौ- भञ्जनमूलनिप्यन्दे न्यस्ताः । मात्रा पूर्ववदिति ॥ २०५, २०६ ॥ समतुलिअसाळपळ्ळवसुरगुरुमच्छण्डिआहि समहहि । धूइओ गन्धासवभाअणाण भणिओ विअड्डेहि ॥ २०७ ॥ समतुलितसालसल्लकीसुरगुरुमत्स्याण्डिकाभिः समधुभिः । धूपो गन्धासबभाजनानां भणितो विदग्धैः ।। अयं धूपः उक्तानां गन्धासवानां यानि सावनभाण्डानि तपामधिवास- नाय व्युत्पन्नेरनिहितः । कैव्यैः । तुल्यपरिमाणामिः सर्जरसकुन्देन्दुकीदेवदारु- लघुशर्कराभिर्माक्षिकेण भाविताभिरिति ॥ २०७॥ तह वासो कमवाद्विअकक्कोळ(अ)मिरिअमानइफळेहि । णिद्दिढे ताणश्चिअ मअइन्भअभाअसहिएहि ॥ २०८ ॥ तथा वासः क्रमवर्धितकक्कोलकमरिचमालतीफलैः। निर्दिएस्तेषामेव मृगलाञ्छनपादसहितः ॥ तेषामेवोक्तानां भाण्डानामयमपियासविशेष उक्तः । कैव्यैः । उत्तरोच. रैफांधातिरिक्तैः कोलतीक्ष्णजातीफलैः । कीदृशैः । कर्पूरस्य पूर्वदन्याणामेकतमै- चतुर्थेनांशेन सहितैरिति ॥ २०८ ॥ आसपविधिः। अद्धन्तणिम्मळफिअखण्डिअपरिभुक्षिओ विहाणेण । पुणोपवणेहि अएणिमओइअ (1) ॥२०॥ एवं विह परिअरस च सचिअन्भन्तमासळामत्ते होइ अरेटोक्सिअचारुकप्पूरवेधियो (?) ।। २१० ॥

·i - पञ्चमः परिच्छेदः । अत्यन्तनिर्मलीकतखण्डितपरिवजिते विधानेन । उष्ण एव सिद्धार्थतैलदत्ताभ्यक्तनिवापितः ॥ कर्पूरतैलसिक्तः -- असारफलकोललवलीचूर्णे पिप्पलीचूर्णोन्मिश्रितै विते भूर्जविनिवद्ध- सितवसबाहवलितः सप्ताहं धान्यराशिविनिक्षिप्तः घनसारसहितः पुनरपि धान्योदरेऽपि निहित इत्येवंविधपरिकर्मवशविजृम्भमाणं मांसलामोदं भवत्यन- रट्टकः चारुकर्पूप्रतिरूपः । कर्पूरप्रकृतिरियम् । अनलट्टको द्रव्यविशेषो निष्पर्याय एव कर्पूरः सम्पद्यते । कीदृशः सन् । प्रथमं तावदतिशयेन शोधितः ततो दलशः कृतः ततः कर्पूरादौ दाहसङ्करक्षरूपेण विधिना ताडितः, ततो सोऽस्मैवसर्पतैलमनागत्यन्तसन्निधावपि (1) तु शीतलीकृतस्ततः कर्पूरतेलेनार्दी- कृतस्ततस्त्वचा जातीफलतकोललताकस्तूरिकापिप्पलीनां समाशानां चूर्णरव- चर्णितः सन् भूर्जपुटके निधाय ग्रथितस्योपरि शुक्लवलेण निर्विवरं कृत्वा वेष्टितः सन् सप्ताहोरात्रं धान्यराशौ स्थापितस्ततस्तस्मानिकृष्य स्वापेक्षया कर्पूरस्य चतुर्थेनशिन युक्तः सन् पुनरपि पूर्वयुक्त्यैव धान्यान्तरे सप्ताहमेवं स्थापित इत्थं यथोक्तेन परिकर्मणा संस्कारविधिना प्रसरत्सान्द्रसौरभः उक्तो व्यविशेष एव श्रेष्ठकर्पूरतामापद्यत इति । चतुर्भिः कुलकम्()॥२०९,२१०॥ पक्खाळिअणिचळ्ळीकअचुण्णिए लहुन्दमकुडेओ। फक्कोळअ(मळ?)मळअससिकरिसचुण्ण(सन्तेजोतो- [१ संजो)इओ यहळो ॥ २११ ॥ णिग्गन्धविमळकप्पाइताइमसिणचत्तोअष्ठिपद्धाओ। ससिरुअरइअखण्टो ससिविदो होइ कप्पूरो ॥२१२ ॥ प्रक्षालितनिश्चलीकृतचूर्णिते लघुशिग्रुकन्दरसडयः । ककोलपेलशशिकपा(चूर्ण)संयोजितो पहलः ॥ निर्गन्धविलसरूप्यादिमसृणमात्रोदरे परिधानः । शशिरूपजितवेणुः (१) (२)शिविद्धो भवति कर्पूरः ।। एष कर्पूरः सम्पद्यते कोद्रवविशेषः सुधौतस्तस्यापि सितत्वचस्ततः क्षुण्णस्वरूप सौभञ्जनमूलत्य यो निप्यन्दस्तस्य पलाष्टकपरिमाणो ....

·.... .... ... हरमेखलाया मागः । कीदृशः । कोलचूर्णस्य प्रकुञ्चेन तथा कपूर . शालितलेन मिश्रितः मन्दरीकृतः ततो निरुद्धद्रव्यान्तरगन्धरहितस्य सुप्रक्षालितत्य राज- तादेः . वर्णाश्मनप्रायस्य सुश्लक्ष्णस्याभ्यन्तरे परिधानः कठिनीभूतः सन् कर्पूरपलाशाकाराणि निर्मितानि शकलानि यस्य तादृशः कृतः पश्चादकृ. त्रि(मक)पूरेण कृतवेध इति । तिलकम् (१)॥ २११,२१२ ।। घवगअकोसच्छळ्ळिअचिअउरपक्सविणिहिअविपक्को। वाराइ तिषिण साळे द(इओ? सभा)उम्मीसओ चन्दो । व्यपगतकोशोद्वर्तितबीजपूरमध्यनिहितपकः । चारांस्त्रीन् सालो दशभागोन्मिश्रितश्चन्द्रः ।। सालसर्जरस एव कर्पूरो भवति । कीदृशः सन् । अपनीतान्तर्वर्तिके वीनादौ ततः परिवर्तितत्वचो मातुलुङ्गस्य गर्भे पूर्वोक्तयुक्त्या नवे नवे मातुलझे वर्तेत यं (१) कृतपाकः सन् ततो निष्कृप्याकृत्रिमक रचूर्णस्य दशमेनांशेन चर्णेन युक्त्या मिश्रित इति । कर्पूरकृतिः ॥ २१३ ।। गिकदन्तुज्जळळक्खारससेइओ सुपरिहाणो । । पत्तगरत्तचन्दणमजिहाखहरसिग्गुहि ॥ २१४ ।। पिक्कमहुथोअसरिसवतिकळकरेहि मळिअविक्खिरओ। पउरजळधोअविमळो णिप्पीळिअ...णिविखत्तो॥ २१५ ॥ कुङ्कुमजळघुसिणासवजिणिउन्भववण्णमासळामोओ। पअहत्व धोअकेसर(सर?)संवळिओ धूइओ कमसो॥२१६॥ इस कुमरिकुसुमकेसरणियहो दसभाअ(वि)कअवेहो। इअघणघुसिणइणो करेद वियिहं विहट्टाण ॥२१७॥ ज्वललाक्षारसस्वेदितः सुपरिधानः । पत्तहरक्तचन्दनमञ्जिष्ठाखदिरशिभिः ॥ पकमधुस्तोक(सर्पपतैल)कराया मलितविकीर्णः । प्रचुरजलधौतीवमलो निप्पीटितरल()निक्षिप्तः ॥ हुमजलकुदकुमासवजनितोद्भटवर्णमांसलामोदः । प्रकतिस्यः स्तोफकेसरवलितो (धूपितः) क्रमशः ।।

·पञ्चमः परिच्छेदः। इ(ति) कुमारी (कुसुम)केसरनिवहो दशभागकृतवेधः । (लघू)कृतकुङ्कुमकेसरगुणः करोति विविधविदग्धानाम् ।। , इत्यनेन क्रमेण फलकुमारीपुप्पकिञ्जलकानां समूहोऽधरीकृतसान्द्र- कुखमस्वभावः व्युत्पन्नानां धनसम्पत्ति करोति । कथम् । प्रथ(मं तावोदनु- स्कटानलेन कथितो यो लोहितदीप्ति)निप्यन्दस्तसिन् स्वेदखत उद्धृत्य सुष्टु शोधितस्ततः पट्टरागो त्र वाल्लीरतसारसौभजनैः समांशैः पकेन माक्षिकेण पया स्वल्पेन सिद्धार्थतैलेनाभ्यकाभ्यां मृदितः सन् बहुसलिलप्रक्षालितो निर्मलः सन् निप्पीडितस्ततः पूर्ववत् .... स्वकीर्णः काश्मीररजितेन च जलेन तथा वक्ष्यमाणेन कुखमासवेनो. त्पादितच्छायः सान्द्रकुङ्कुमेन स्वापेक्षसमांशपरिमाणेन सम्पादितः संस्कारः । मन मात्रा - पत्तगादीनां (प)लं मासिके चत्वारि पलानि चतुर्भागैस्तैलस्य माक्षिकतैलाभ्यां चतुर्गुणं तैल कुमारिकेसरेभ्यो दशमांश कुङ्कुमस्य । चतुर्भिः फुलकम् ॥२१४-०२२७॥ तदेवश्चिम परिकम्मअवगोहुमकळमसेविषण्णाण। एकस्स घुसिणकरणअंकुरणि(रअ?अर)स्स इच्छाए।।२१८|| सदेव परिकर्म यवगोधूमशालिशिम्बधान्पानाम् । एफस्स कुङ्कुमकरणेनाकुरनिकरस्येच्छया ।। यवादीनां सम्बन्धिनः सूक्ष्मप्रथमाइकुरसमूहस्यैकठमस्य खाभिप्रायेण काश्मीरकत्यापादने पूर्वगायोक्तमेवं विधान कार्यम् । यवादीनामङ्कुरनिकरः पूर्वोक्तेन परिकर्मणा कुङ्कुमो भवतीत्यर्थः ॥ २१८ ॥ पहुसो सच्चम्मिळमत्युधुअणविहिविगअगन्धवषणाई। सुक्खाइ सहरसहालिआजळजणिराआई ।। २१९ ।। पुटविहिणा परि(ण)अधिकळमज्झसित्थाइ...॥ पायन्ति सुम्भवअकसराइ णयकुङ्कुमच्छाअं ।। २२० ।। बहुशः स्वच्छाम्लमस्तुधाचनविधि (ना)विगतगन्धवर्णानि । (शु)कापि सदिरोफारिका(काथित ?) (लेन जनिनि ? [लजनितरागाणि ॥ पृटारिधिना परिणतविस्यमध्यसिद्धानि कु .... । भवन्ति रमुम्भकेसराणि नवपच्छायम् ॥

·4.. ६४ हरमेखलाया सपापकस्य किन्जल्कानि प्रत्यग्रकाश्मीरकस्य किसहकानि प्रत्य . (की)शानि सन्ति । पुनर्निर्मली(कृत)वस्त्रदधिमण्डक्षालनकर्मणा ....नि मोदच्छायानि ततः परिधानानि खदिरशेफालिकाभ्यां....ताप्रवृत्ताभ्या- मुत्पादितलौहित्यानि ततः पुटपाकविधानेन प्रागुक्तेि)न पक्कस्य निप्कुपितसारं गर्भ स्विन्नानि ततोऽकृत्रिमण दशमांशेन कुखुमेन कृतवेघानीति युगल.. कम् ।। २१९,२२० ॥ अहिण(अ)अगहिउज्झळदीहकेसरं सत्थुब्बअणसंसिद्ध । वत्धणिअत्थं जळवाहिणिविहिअंरअणिपरिवसि॥२२॥ गुळ(जळ)सिद्धं बहुसो ददखमिप्पिविअविसुदं । कुकुमछन्भाअजळेण भावि सत्तवाराओ ॥ २२२ ।। (असुघडन्तवण्णपरिमळकेसरसट्टाण( विवीअ)संव- [ळि। होइ मुम्भचिअ तुळिअकुडकुम अणि(अ)महुविवं [॥ २२३ ॥ अभिनवगृहीतोज्ज्यलदीर्घकेसरं वस्त्रधावनसंसिद्धम् । व(सं? सोविनद्धं जलवाहिनीविनिहित रजनिपर्युपितम् ।। गुळजलसिद्धं बहुमो ददाके (१) शुक्तिधूपनविशुद्धम् । कुखुमपड्भागजलेन भावितं सप्तवारान् ।। सुघटगानवर्णपरिमलकेसरसंस्थानबीनसंवलितम् । भवति कुसुम्भमेव तुलितकुझुमं जनितबहुविभवम् ॥ कुमुम्भकिझल्कमेव सर्धितकाश्मीरमत एवोत्पादित रिधनसमृद्धिः सम्पद्यते । कीदृशम् । प्रथमं तावत् प्रत्यमााणे गृहीतानि लोहित(पि? पी)तानि किझकानि यस्य तादृशम् । ण्डप्रक्षालनेनापनीतत्वगन्धवर्णत्वात् सं(सिद्धं ततः कर्पटान्तरगथितं यहति जले विशि मिश्रेण जलेन स्विन्ने ततः पूर्वी क्त)क्रमेण काश्मीरके वर्णविशेषत्वेन दत्तपनखेन (1) दत्त- धूपं सविधानं पश्चादकृत्रिमेण कुङ्कुमेन खोरक्षया पहभागांशपरिमाणेन रजितं यज्जलं तेन पुनःपुनराकरणविधिता सप्ताव दरभाव ततः सुष्टु सम्पन्नकान्त्यामोदानि किनलकल्यागि ताशेन कृत्रिमेण वीजभूतेन दशमांशपरिमाणेन मिश्रितमिनिनिभिः कुलकम् ।। २२१- २२३ ।। ....

·पञ्चमः .... परिच्छेदः ६५ घणसवरमुणाळवारिसेळेअअसजुत्तए कअसेसं । सळिळस्मि सोसिअ ॥ २२४॥ ळक्खारस(सो?से)अएहि जणिअमणोहरवण्णअं .... । कुङ्कुममिणमो करेह ळडहविळासिणिजोग्गरं ।। २२५ ॥ घनशवरमृणालबारिशैलयकसंयुक्तं कृतस्वेदम् । सलिले शोपितं सकुसुम्भम् . ॥ लाक्षारस(मेत ? सेक) नितमनाहरवर्णकम् । कुखुममिदं कुरुत लटहविलासिनीयोग्यम् ॥. श्रेष्ठं कुसुम्भमेवं सुन्दरलीलावतीसमुचितं काश्मीरकं सम्पादयत । की- दृशं सत् । पूर्व मुस्तालोध्रोशीरजलशिलापुष्पैः सहिते जले स्विन्नं ततः परिवा- पितं ततोऽलक्तकनिप्यन्दस्य सेकैरुत्पादितहृद्यच्छायमिति ॥ २२४,२२५.॥ छाआसोसिअमक्कोळकेसरं कुसुमसारदळमळिरं । किंसुअरसकक्कवि विक्खित्तं वेणुदळअम्मि ॥ २२६ ॥ कुसवकचढिअं विगअधूमवणछाणजळणकअसं। सुक्खं (गोमअ)समिळेण 'भाविरं कुङ्कुम होइ ।। २२७ ।। छायाशोपितमकोलकेसरं कुसुमसारदलमलितम् । किंशुकरसाद्रींकृतं प्रक्षिप्तं वेणुदलके । कुशपवेष्टितं विगतधूमवनशुष्कगोमयन्बलनकृतम्बंदम् । शुष्कं गोमयसलिलेन भावितं कुंकुम मवति ।। इरिपुष्पकिझल्कमेव काश्मीरं सम्पयन । कीदृशं सन् । प्रथममनानप देशे शोषितं, ततो माक्षिकेण मनामृदितं, तनः पयारपुपरसन सिन तना वंशनाभ्यन्तरे) न्य(स्त ! स्तं, त)तस्तां बंगनाली कुदर्भः समन्तता वेष्ट. थित्या नलिनीकर्दमेन चोपरि लिप्त, शुकारण्यगोमयविधमकपामा स्विन्नं ततः परिधानं सद् भकृत्रिमकुदकुममिश्रेण जलन कृतमायनमिति युगलकम् ॥ २२६, २२७ ॥ पुणरत्तपत्पंवुअणविअणपिगळियणामा। - फढउज्जलसहरसारसेहादिभारसरत्तभ सिद्धं ॥ २२८ ॥ K

·६
हरमेखकाया
विळ्ळाइमम्मि पुड .... ..... विहिणाअकुसुम्म।
कुङ्कुमदसभाअसळिळभाविअं घुक्षिणोळअं ।। २२९ ।।
पुनरुक्तवस्त्रपावनविगलितवर्णामोदम् ।
कथितोज्ज्वलखदिरसारशेफालिकारसाक्तं सिद्धम् ।।
विल्वादि(कं ? के) पुटपाकविधानकुसुम्भम् ।
ऋडमदशभागसलिलभावितं कुडमम् ॥
शोभनयावकमेव कुङ्कुमं सम्पद्यते । कीदृशं सत् । पूर्व पुनः पुनर्वधि-
मण्डप्रज्वलेन निवृत्तनिजकान्तिसौरभ, ततः कथितगायत्रिकाष्ठात्य तथा तात्र-
चूर्णसम्बन्धिना रसेन रञ्जितं, मालरकपित्थादीनामेकतमस्य गर्ने पूर्वोक्तयुक्त्या
पुटपाफेन स्विन्नं, ततस्ततो निष्कृप्याकृत्रिम(कुड्कुमेन) स्वापेक्षया दशांश-
परिमाणेन सप्तवारान् जामिश्रितेन रजितमिति ॥ २२८, २२९ ॥
महुगुळपङ्क(क)उहप्पसूअचुण्णमळमीसिअमरुणकरविपर्य।
हुघुसिणतुहिणमाळाविद्धं घुसिणासवं कुणहं ॥ २३०॥
मधुगुलपङ्कककुभमसूनचूर्णकरोन्मिश्रमरुणकरविपक्वम् ।
लघुकुङ्कुमतुहिनमालाविद्धं कुदकुमासनं कुरुत ॥
हदमुक्तानां कृत्रिमफुकुमानां संस्कारार्यमासवं साधयत ।. ितत् ।
माक्षिकस्य पलाएकम् गर्जुनपुप्पाणां चूर्णस्य मुष्टया सहितं ततः पक्षमात्रं
सूर्यरश्मिभिः प्रभातातपेन पकं ततः कुडकुमकर्पूरस्टकाविदयवेधमिति ।।
फुकुमकृतिः ॥ २३० ॥
तुससळिळपञ्चपळ्ळयमज्ज्ञषिपकाइ सत्सदिशहाई ।
णियतरूसारखण्डाइ कोहसरिसाइ जाअन्ति ॥ २३१ ।।
तुपसलिलपचपल्लवमध्यविपक्कानि सप्तदिवसानि ।
निम्बतरुमारखण्डानि कोइसदानि जायन्ते ॥
पिचुमन्दवृक्षणकलान्यगरुसमानि सम्पयन्ते । कीदृशानि सन्ति ।
काधिकस्य पूर्वोक्तः पञ्चभिः पल्लवैः सहितस्य मध्ये काययुक्त्या कषितानि ।
समाहोरात्रात् प्रतिदिनं नवनवपशपथ्ययोगेन कान्चिकं कापनीयमिति
॥ २१ ॥

·पम्पमा परिच्छेदः । ६७ (घळ)हुसरिसरहअखण्डे सिंसपसारं ( मिति)रत्रामुक- [हिओ। पळ्ळवजळम्मि पहुसो कुहासवभाषिअणविमुको ॥२३२ ।। पुडविहिणा सकळइसर(स)दारुखण्डोअराम्म परि(वि)पको। लहइभकाळाउरुधूमपरिमळो होइ डज्झन्तो ॥ २३३ ।। लघुसदृशरचितखण्डः शिंशपासारस्त्रिरात्रमुकथितः । पल्लवजले बहुश: कुष्ठासवभाषितः शुप्फः ।। पुटविधिना सल्लकिसरसदारुखण्डोदरे परिपक्कः । लघूकृतकालागरुधूमपरिमलो भवति दह्यमानः ॥ मण्डलप(वित्र त्रि)का(या ? याः) सारः काष्ठं दह्यमानः सन्नधरीकृत- कृष्णागरुधूपामोदः सम्पद्यते । कीदृशः । अगरुतुल्यानि निर्मितानि शकलानि यस्य तथा, विधिना कुन्दुरुकोठाभ्यन्तरे स्विन्न इति युगलकम् ॥२३२,२३३॥ सुरदारुसरससळगोमअछुट्टाण खण्डिअं एकाण । णववा(स?म)कूरणिहि पिपीलिभक्खादि(अ)मरण?णु). [सहिअं॥ २३४ ॥ सत्साहं सुरहीजळकठि(अ?अं) गोम्मिणिहिअमअणमिणं पळ्ळवजळफश्चिअगुरुफाढिअमअरुं विसेसेइ ॥ २३५ ॥ सुरदारुसरससल्लफीगोमयकाष्ठानां खण्डितकम् । नव(वा)मालूरनिहितं पिपीळकखादितम(नु ? णु)सहितम् ।। सप्ताई सुरभीजलकथितं गोष्ठे निहितमयनमिदम् । पछवजलकाश्चिके गुरुकथितमगरुं विषेपयति ।। देवदारुमीडाकुन्दुरुं विशेषयति । देवदारुमीडाकुन्दुरुकीनां तथा गोनया- ख्यस्य निर्यायस्य वृक्षविशेपत्य काष्ठस्य तथा विषाणस्यषामेकतमस्य शा; शकलीकृतं सदेवंविधं लोहमतिशेते । ततो विशिष्टतगरगन्धो भवतीत्यर्थः । कीदृशम् । प्रत्यप्रवल्मीकनिखातं ततस्तद्वर्तिभिः पिपीक सादित मुक्तोच्छि- ऐन अणुना सूक्ष्मेण चूर्णरिपेण भागेन संयुक्तं ततः सप्ताहोरात्रान् गोमवेण पवतो गोनिवाससाने पण्मासाद् मृतले निखातं तन उधृत्य काययुक्त्या पालवफथितेन नझेन सहितम् । यतु सेकं तन्नध्यनिक्षिप्ता(?) कविमेग मद्द कथितमिति युगलकम् ॥ २३४, २३५ ।।

·५८ हरमखेलाना कइच्छिपणविसाळसाहसकमालइन्धअं(१)। कअसुसिरमगुरुसणाइजिपणसुरासंपुषण (चुण्णं)।२३६॥ णिअखण्डणिरुद्धदारमुपरि सकळीविअजोळण । जाअह इमिणा (का? क)मेण काळारुपडिरूवं ॥ २३७ ॥ उच्छल्लीविपाणशाखासलकीमूलावन्धम् । कृत(शिशिर? सुपिर)मगुरुसनाथजीर्णसुरासम्पूर्ण (चूर्णम्) । (वी? नि)जखण्डनिरुद्धद्वारमुपरि प्रदीपितज्वलनम् ।। जायते तेन क्रमेण कालागरुमतिरूपम् ।। अधोभागात् कृतं विस्तीर्णशिखं यत् कुन्दुरुकीमूलं तत् कृष्णागुरु- प्रतिनिधिः सम्पद्यते । कीदृशं सत् ।प्रथमं तत्रस्थमेवोकिरणेन कृतविवरं ततः अगुरुचूर्णसंयुक्तया पुराणमदिरया भरितं ततः स्वेनैव केनचिद् भागेनैनं स्थगितविवरामभागं भूम्यन्तरस्थमेव भूमिपृष्ठे प्रज्वलितानलमिति ॥ अगुरु. 'फतिः ।। २३६, २३७ ॥ समपञ्चख उरकररुहकओपनएहि सिसवं तिउणं । काअळळं गुळमहुम्मीसि तेळ्ळपत्तम्मि का ॥ २३८ ।। पूरकरणिअरताविरं मासम(घ)णितळणिहि । होइ तुरुकं चळचकणविद्धमइमासळामोरं ।। २३९ ।। समपञ्चनिर्यासकररुहस्सुम्भप्रसूनेभ्यः शिशपां त्रिगुणाम् । ततश्चूर्ण गुलमधून्मिश्रितं तलपात्रे कृत्या ।। मूर्यकरनिफरतापिरता?तं मासम)यनि(तल)निहितम् ।। भवति तुरुकं चलचरण विद्धमतिमांसलामोदम् ।। एवं कृत्वा सिलकं सम्पद्यते । कीदृशम् । उपरिकर्मणि कृते सति सि. लकस्य चतुर्थीगेनानुविद्धमत एवात्यन्तसान्द्रसौरभम् । किं कृत्या । मण्डल- पत्रिकाकाष्ठरूपामेवंविधां कृत्वा । कीदृशीम् । पिष्टाम् । किम्भूतां सतीम् । समां- शेभ्यः कुम्दुरुसर्जरसश्रीवासयोलगुग्गुलुभ्यः पश्चमेभ्यो नियासे तथा नखान्जन- पुष्पाभ्यां सत्समांशामेव त्रिगुणं (!) ततो गुलमाक्षिकशीधुभिश्चूर्णमालोहितं यत्र + ·पश्चगः परिच्छेदः। तलमभूत् तादृशेन भाजनगे न (1) पक्षमाने रविकिरणेन कथितं ततः पक्षद्वयं क्षित्यन्तरे निखातमिति ॥ २३८, २३९ ।। सिरिमाळकृन्दयन्दणमुरसाइकुट्ठरोहिणिणहेहि । समहहि समेहि सिवापाआहिअ(पा? भा)असरिसेहि [॥ २४०॥ (तिदि)उणिअसिंसपचुण्णेहि पिण्डसमसीहुमहुविपकेहि । होइ तुरुकं केसरमणअच(उ?ळ)पाअभाएहि ॥ २४१॥ श्रीमालकुन्दचन्दनगुरासल्लफिकुष्ठरोहिणिनखैः । समधुरैः समः शिवापादाधिकभागसदृशैः॥ द्विगुणशिंशपाचूर्णैः पिण्डसमशीधुमधुविपक्कैः । भवति तुरुप्कं केसरदमनकचलपादभागैः ।। सिल्लकं सम्पद्यते । कैः । श्रीवास(कुन्दचन्दनमुरा)कु(न्दु)रुकिकाठ- कुवलयकटुकाकररुहैः । कीदृशैः । सुगन्धमुरया सहितैः सर्वः समांशैस्तथा हरीतक्याः पादाधिकेन भागेन संयुक्तैरित्यर्थः । ततो द्विगुणितं मण्डलपत्रिका- चूर्णं येषां तथाविधैः । यावन्त्येतानि सर्वाणि द्रव्याणि ततो द्विगु(ण : d) शिंशपाचूर्णमित्यर्थः । पिण्डेन सर्वव्यसमुदायानां तुल्यपरिमाणे शीधुमाक्षिके । वाभ्यां पकैः । तथा कुवलीतापससिल्लकयोश्चतुर्थाशो नेपां तादृशैरिति युग- लकम् ॥ २४०, २४१ ।। समतुळिअमाळसळ्ळइसिरि(या)वासमदुग्गकुन्दभा. [एहि पञ्चटणसिंसवासारपउळकुसुमेहि फअचुपणं ॥ २४२ ॥ कररुहाळमठुविद्धिद्ध) णिरिखत्तं सरसषेणुणाळीहि। पुरपिहिसि(द्धमद) वीअम्मिहोइ सुहपरिमळं तिळलं [॥ २४३ ॥ समतुलितमालसल्लकिश्रीवासदुर्गकुन्दभागैः । पञ्चगुणैः विंशपासारवकु(लैः ? ल)कुसुमैः कृतं चूर्णम् ।। कररुहगुलमधुविद्धं निक्षिप्तं सरसवेणुनाल्याम् । पुटविधिसिद्धं वी(जमपि? जे) भवति शुभपरिमलं तैलम् ।। उत्कृष्टामोदं सिलकमेवं सम्पयते । कीदृशम् । तुल्यपरिमाणः सर्जरसकुन्दु- रुकीसाहपीडाश्राव(?) गुग्गुलुकुन्दुरूणां भागैः । कीदृशैः। पञ्चगुणमण्डलपत्रि- ।

·१८ हरमखेलामा कइच्छिण्णविसाळसाहसळ्ळमाळूइन्धों (१)। कअसुसिरमगुरुसणाइजिपणसुरासंपुण्णअं(चुपणं)॥२३६॥ णिअखण्डणिरुद्धदारमुवरि सळळीविअजोळण । जाअइ इमिणा (का? क)मेण काळाउपडिस्वं ॥ २३७ ।। उच्छल्लीविपाणशासासल्लकीमूलाचन्धम् । कृत(शिशिर? सुपिर)मगुरुसनाथजीर्णसुरासम्पूर्ण (चूर्णम्)। (वी? नि)जखण्डनिरुद्धद्वारमुपरि प्रदीपितज्वलनम् ।। जायते तेन क्रमेण कालागरुप्रतिरूपम् ।। अधोभागात् कृतं विस्तीर्णशिखं यत् कुन्दुरुकीमूलं तत् कृष्णागुरु- प्रतिनिधिः सम्पद्यते । कीदृशं सत्। प्रथमं तत्रस्थमेवोत्किरणेन फूतविवरं ततः अगुरुचूर्णसंयुक्तया पुराणमदिरया भरितं ततः स्वेनैव फेनषिद् भागेननं स्थगितविवरामभागं भूम्यन्तरस्थमेव भूमिपृष्ठे प्रज्वलितानलमिति ॥ अगुरु. कृतिः ।। २३६, २३७ ।। समपश्चख उरकररुहकआपमएहि सिंस तिउणं । काअळ गुळमहुम्मीसि तेब्ळपत्तम्मि काऊ ॥ २३८ ॥ सूरकरणिअरताविरं मासम(व)णितळणिहि । होई तुरुक चळचळणविद्धमइमासळामोरं ॥ २३९ ।। समपञ्चनिर्यासकररुहकसुम्भनमूनेभ्यः शिंशपां त्रिगुणाम् । ततश्चूर्ण गुलमधुमिश्रितं तैलपात्रे कृत्वा ॥ मूर्यकरनिकरतापिता १तं मासम)वनि(तलोनिहितम् ।। भवति तुरुकं चलचरणविद्धमतिमांसलामोदम् ।। एवं कृत्वा सित सम्पद्यते । कीदृशम् । उक्तपरिफर्मणि कृते सति सि- लकस्य चतुर्थीगेनानुविद्धमत एवात्यन्तसान्द्रसौरभम् । किं कृत्वा । मण्डल- पत्रिकाकाटरूपामवंविधा कृत्वा । कीदृशीम् । पिष्टाम् । किम्भूतां सतीम् । समां- शेभ्यः कुम्दुरुसर्जरसनीवासयोलगुग्गुलुभ्यः पञ्चमेभ्यो नियासे तथा नखा-जन- पुष्पाभ्यां सत्समांशामेव त्रिगुणं (!) ततो गुलमाक्षिकशीधुभिश्चूर्णमालोहितं यत्र ·पञ्चमः परिच्छेदः। तलमभूत् तादृशेन भाअनगे न (1) पक्षमात्रे रविकिरणेन कथितं ततः पक्षद्वयं क्षित्यन्तरे निखातमिति ॥ २३८, २३९ ॥ सिरिमाळकुन्दयन्दणमुरसाइकुठ्ठरोहिणिणहेहि । समहहि समेहि सिवापाआहिअ(पा? भा)असरिसेहि [॥ २४०॥ (ति?दि)उणिअसिंसपचुण्णेहि पिण्डसमसीहुमहुविपकेहि । होइ तुरुकं केसरदमणअच(?ळ)पाअभाएहि ॥ २४१ ॥ श्रीमालकुन्दचन्दनमुरासल्लफिकुष्ठरोहिणिनः । समधुरैः समः शिवापादाधिकभागसदृशैः ।। द्विगुणशिंशपाचूर्णैः पिण्डसमशीधुमधुविपक्कैः । भवति तुरुप्कं केसरदमनकचलपादभागैः ।। सिलकं सम्पद्यते । कैः । श्रीवास(कुन्दचन्दनमुरा)कु(न्दोलकिकाष्ठ- कुवलयकटुकाकररुहैः । कीदृशैः । सुगन्धमुरया सहितैः सर्वैः समांशैस्तथा हरीतक्याः पादाधिकेन भागेन संयुक्तैरित्यर्थः । ततो द्विगुणितं मण्डलपत्रिका- चूर्णं येषां तथाविधैः । यावन्त्येतानि सर्वाणि द्रव्याणि ततो द्विगु(ण ! णं) शिशपाचूर्णमित्यर्थः । पिण्डेन सर्वव्यसमुदायानां तुल्यपरिमाणे शीधुमाक्षिके । ताभ्यां पकैः । तथा कुवलीतापससिल्लकयोश्चतुर्थांशो पां तादृशैरिति युग- लकम् ।। २४०, २४१ ।। समतुळिअमाळसळ्ळइसिरि(या?)वासभदुग्गकुन्दभा. पञ्चउणसिंसवासारपउळकुसुमेहि फअचुपणं ॥ २४२ ॥ [एहि कररुहगुळमटुषि(द्धद्धिं) णिरिखत्तं सरसवेणुणाळीहि । पुरथिहिसि(द्धमद्धं) वीअस्मि होइ सुहपरिमळं तिळ्ळं समतुलितमालसल्लकिश्रीवासदुर्गकुन्दभागः । । ॥ २४३॥ " पञ्चगुणैः विंशपासारबकु(लैः १ ल)कुसुमैः कृतं चूर्णम् ।। फरहगुलमधुविद्धं निक्षिप्तं सरसवेणुनाल्याम् । पुटविधिसिद्धं वी(जमपि ? जे) भवति शुभपरिमलं तैलम् ॥ उत्कृष्टामोदं सिल्लकमेवं सम्पयते । कीददाम् । तुल्यपरिमाणः सर्जरसकुन्दु- रुकीकाहपीडाश्राय(?) गुग्गुलुकुन्दुल्लां मागैः । कीदृशैः । पञ्चगुणगुण्डलपत्रि- ·७० हरमेखलायो काकाष्ठकेसरकुसुमानि येषां (तैल ? तैः) सम्पादित) चूर्णम् । ततो नखगुलमाक्षि- ककृतवेघ सद् आर्द्रवंशनालिकाभ्यन्तरे न्यस्तं ततः पूर्वोक्तपुटपाकविधिना स्विन्न बीजे सति सिल्लकांशेन रहितमपि तद्रूपं भवतीति युगलकम् ॥ २४२, २४३ ॥ णरवाहविळसाइसाणजळजळहरवत्यआ(१)। सहिआ पुरकळ्ळएहि समसिंसवअसणाहआ॥२४४ ।। कअचूबसगुळसीहुकुसुमरसोगिळआदेहभा। भणिआ दळजोअम्मि थोअतुरुकम्मासिआ ॥ २४५ ॥ नरनाथपिपाणे साकजलजलधररक्षाः। सहिताः पुरकललाभ्यां समशिंशपासनाथाः ॥ कृतचूडासहेकशीधुकुसुमार्दीकृतदेहाः। भणिता दल योगे स्तोकतुरुप्कोन्मिश्रिताः । एते सिल्लकस्य योजनायां कथिताः। एतैर्युक्तं सिल्लक सम्पद्यत इत्यर्थः । के ते । तगरकुष्ठसर्जरसमुस्तावालकदेवदारयः समा(शाभिः शाः) । कीदृशाः । गुग्गुलमांसीभ्यां समांशाभ्यां युक्तास्तथा सर्वेषां तुल्यपरिमाणया मण्डलपत्रिकया संबन्धिताः सन्तश्चूर्णितास्ततः सगुलेन शोधुना माक्षिकेण चालोकित (उशीरा ? शरीराः) ततः परिमितेऽपि सत्येतेन सिल्लोन योनिता इति ।। २४४, २१५ ॥ जंदळजळ(साम)लिअंतिहळासळिळेण भापि पहुसो। तिष्णपइजणिभरणं धउळासववत्तिामोअं॥२४६ ।। जम्यूजलधरमलितं त्रिफलासलिलेन भावितं बहुशः । तेलमतिजनितवर्ण चकुलासवर्तितामोदम् ।। अतिशयेनोत्पादितस्वकान्ति तथा वक्ष्यमाणेन बकुलासवेन विशेपित- चौगन्ध्य सिलकं भवतीति । कीदृशं सत् । राजजम्पल्लवरसेन मनाक् स्पृष्टं तमा हरीतकीविभीतामलका काययुक्त्या कथितोये? ते)न पुनः पुनराकृतं शोषणक्रमेण दचभावनामिति ॥ २४६ ।। सळहमाळूर(ज्ज ?ज्जु)णसिसवतम्यकाळाण एफेण । कअपरिअम्मेण दळं सामण्णं सिळ्ळजुत्तीणं ॥ २४७ ।। सल्लकीमालगर्जुनशिपातरुवल्कलानापेकेन । कृतपरिकर्मणा दलं सामान्यं सिल्लकयुक्तीनाम् ।। ..

·पञ्चमः परिच्छेदः। ७१ सिल्लककृतसाभारणानां दलं सारमिदम् एकेन वस्तुना भवति । कुन्दुरु- कीबिल्वककुभमण्डलपत्रिकाख्यानां चतुर्णा वृक्षाणां ये त्वग्भागास्तेपामेकतमेन । कीडशेन । सम्पादनशोधमचूर्णेन करणादिसंस्कारेणेति ॥ २४७.॥ ससि(मी?म)रिअचुपणकुण्ठिअकेसरचुण्णेहि मणिः [हित्तेहि। होइ बउळासयो जउमारिअढभंडविणिएहि ।। २४८ ।। शशिमरिचचूर्णगुण्ठितः केसरचूर्णमधुनिहितः । भवति बकुलासयो जतुमारितदृढभाण्डविनिहतैः ।। समं बफुलासवो भवति । कैः । कर्पूरतीक्ष्णमो रजसावचूर्णिते बकुल. पुष्पचूर्णमधुनिहितः तथा प्रविलिप्तलाक्षा(रसे) अभमभाजने न्यस्तैः । कृत्रिम सिल्लकानां संस्कारार्थमयमासव इति ॥ सिल्लककृतिः ॥ २४८॥ जळजळहरकुटिळाउरुरअणीदळचळपिअंगुतअरेहि । सिद्धे णळिआइ (ज? जु)अं घणखइरजलुळ्ळि(अ ). [तिळ्ळं ॥ २४९॥ सिअसिचअंचळगळिकं सुन्दरसहआरहमत्तेण । होइ सहआरतिळं सव्वञ्चिअ मासळामोरं ॥ २५० ।। जलजलधरकुटिलागुरुरजनीदलचलप्रियङ्गुतगरैः । सिद्धं नलिकायां युतं जलखदिरजलादितं तैलम् ।। सितांशुकाञ्चलगलितं सुन्दरसहकारवेधमात्रेण । भवति सहकारतसं सर्वमेव मांसलामोदम् ।। इदं साध्यमानं तैलं श्रेष्ठेन सहकारेण आम्ररसेन विद्धमानं समस्तमेव सान्द्रसौरमं सहकारतैलं सम्पद्यते । कीदृशम् । मु(स्तःस्ता)गायत्रीभ्यां काथयुक्त्या कथितेन जलेनार्दीकृतं मिश्रितमित्यर्थः । तैलाभयापड्भागमात्रपरिमाणैस्ततः(1) शुक्लवस्त्रान्तरे निक्षिप्तं सत् प्र(स्तु : स्नु)तमिति युगलकम् ॥ २४९, २५० ॥ भणिदळकुन्दकन्धरसिरिमाळविसळ्ळिविद्दुमळआहि । पिक्खं फलितरुतिळमालुअन्दकसाअस(ाजु)त्तं ॥२५॥ सहआरतिळळविद्धं पसण्णणवपदुमराअसारिच्छ। गन्धाअडिअभमरउळमणहरं होई सहारं ॥ २५२ ॥ - ·७२ हरमेखलाया फलिनीदलकुन्दकन्धरश्नीमाल(विशल्या)विद्रुमलताभिः । पक्कं कक्षितरुतैलं सान्द्रकपायसंयुक्तम् ।। सहकारतकविद्धं प्रसन्ननवपभरागसवाम् । गन्धाकृष्टभ्रमरफलमनोहरं भवति सहकारम् ॥ विभीतकफलस्यान्तर्वतिसारनिप्पीडित तैलमेवं सहकारं सम्पद्यते । कीदृशम् । प्रथममानवृक्षत्वचा काथयुक्त्या कथितेन जलेन मिश्रीकृतं, ततः एतैः फल्कद्रव्यैः पूर्वोक्तमात्रया गकितैः पक्कम् । कैः । प्रियहुगन्धपत्रकुन्दुरुशुष्क ग्रीवासर्जरसमांसीनलिनिकाभिः । ततः सहकाररसेनवाकृत्रिमेन कृतवेधमानं सौरभातिशयात स्वच्छपद्मरागतुल्यकान्ति सौरमाइतमधुकरकुलं च भवतीति युगलकम् ॥ २५१, २५२ ॥ चण्डिपिसमिळनळिआसोभामणिधुसिणवाळसणाहा। अहिणवराअंबु(सुरहि)कसाअसाहिणिम्मलं तेकळं [॥ २५३ ॥ माअन्दतेब्यमिणमो घिनदृचूळामणीदइ। चण्डविसळीअं षिवुमच्छा .. .... .... .. (अभिनवराजजम्यूसुरभिकपायसाधितं निर्मलं वैलम् ॥) सहकारत कमिदं विदग्धचूडामणिदयितम् । ... ... इदं सहकारतलं सम्पयते । किं तद् वस्तु । विशुद्धतलमेव । कीडशम् । मत्यमनम्यूमुरभिपत्रकापाययुक्त्या कथितेन जलेन सम्पादितं, ततः एतैव्यैः पूर्वोतमात्रया गर्भीकृतसंयुतम् । कैः । क्रोधनिकामांसीविद्रुमैलाकुङ्कुमल. चैस्ततोऽकृत्रिमस्याघरसस्य पन्नमेन भागेन मिश्रितमेव वर्णसौरभातिशयात प्रवालतुल्यकान्ति मूलदेववल्लभमिति युगलकम् ।। २५३,२५४ ॥ सळ्ळदख उररक्तचन्दणमन्जिष्टाणकिणचुण्णकअगम्भा। खरनरणिपियं तेनं सहआररसतुळळं ।। २५५ ।। संयूकसामसहि उजळवण्णअं विद्धम् । सहभारेण होह फुडं सहआरअं ॥ २९६ ।।

·। पञ्चमः परिच्छेदः । ७३ दनुजेन्द्रसरवारिविद्रुमलनासनाथम । सौदामिनीकललकुङ्कुमभागोन्मिश्रितं तैलम् (१)। जम्वृकपायसाधितमुज्ज्वलवर्ण विद्धम् । सहकारेण भवति स्फुटं सहकारम् ।। इदं तैलं प्रकटमेव सहकारत्वमापद्यते । कीड(शः सन् ? शं सत् ।) प्रथम काथयुक्त्या कथितेन राजजम्बूजलेन सम्पादितं ततो गर्भीकृताहिमुरात्वचवा- (ल)कनलिकासंयुक्तं तत एलामांसीविषा(णा)रुणानां समै गैः पूर्वोक्तमात्रया सहितं सत् क्रमतं एवोज्ज्वलच्छायं ततः (सद्यसहकारमेवं ?) सहकारेण कृत- वेधमिति । सहकारकृतिः ॥ २५५, २५६ ।। तेळ्ळाळो( हिळि)अपरिणअमाळूरगिरोहि गदिअसुक्खा- .. बिळ्ळाण होइ तिळ्ळं विद्धं कप्पूरतिळलं च ॥ २९७ ॥ (ल? ला)लो(हि ? लि)तपरिणतमालूरगृहाद् गृहीतशुष्काणाम् । .... ॥ तैलार्दीकृतात् परिपकबिल्यो संज्ञो (१) गृहीतानां तदनु शुष्काणां ततः पीडिता, I कीदृशम् । अकृत्रिमेण कर्पूरपानायेन कृतवेधं तैलमेवं भव- तीति ।। २५७ ॥ कोमळसितमरिअकन्दकन्दळ असणाहों। सहकुसुमणमहिआइवारहगुणपरिमाणभं ।। २५८ ॥ कढिअंमळआणळेण ववगअफेलावन्य। (धवळंशुअगळिअविमळमहिणवपत्तम्मि णिहि॥२५॥ कळकैळासारकोमळफळचुपणंशुअसणाहं)। सत्ताहपरिणिहि खु गाळिअमणुपसण्णभं ॥ २२०॥ तिळ्ळं कप्पूरतेकळपञ्चासभाउम्मीसि। ससिनिकळमिणं भणन्ति ससिमत्त(क)अवेहं ॥२३१ ।। कोमलसितमरिचकन्दतदनुकन्दलमनायम् । सहमुकृष्णमृत्तिकाद्वादशगुणपरिमाणन् । .

·.... हरमेखलायां कथितं मृटुनलेन व्यपगतफेनवन्धम् । धवलांशुकग(मिलि)तविमलमभिनवपात्रनिहितम् ॥ कललैलासारकोमलफलचूर्णाशुकसनायम् । सप्ताहपरिनिनितं खलु गालितमतिप्रसन्नम् ।। तैलं कर्पूरतैलपञ्चाशद्भागन्मिश्रितम् । शशितैलमिदं भणन्ति शशिमात्रकृतवेधम् ।। इति । इदं तैले कर्पूरतैलं कर्पूरपानीये कथयन्ति । कीदृशं (सं ? सत् ) । प्रत्यम- सौमाञ्जनमूलसूक्ष्माकुरसंयुक्तं तथा सुकृष्णया मृत्तिकया सह द्वादशपरिमाणं यस्य तत् तथा । कन्दमृत्तिकयो वान् भा(गा? ग)स्तावन्तो द्वादशभागास्तै- लस्येत्यर्थः । एवंविधमनुत्कटामिना कथितं फेनोद्गमे सति प्रशान्त(भे? फे)नावर्त तत्सितवस्त्रपूतत्वानिर्मलं ततः सत्यकर्पूरपानीयस्य (योजितं ?) (पञ्चाशद्भागेन) योजितं ततः कपूरतैलेनानुविद्धमिति युगलकम् ॥ गळेहअप(क्त्वा ग्वाळिअसोसिआण पत्थतिळाण [कअ(चूर्ण चुण्ण) कच्चूरवक्कळे(ळाकळळोळ)सदिशभापहि ।। २६२ ।। दळविउणभाअमीसिअकरहि संजोतुऊण कुडुपर्छ । गहिरं पीडणविहिणा तेळ्ळं मसितेळ्ळपडिरूवं ॥२६॥ ग .... लुजितप्रक्षालितशोपितानां प्रस्थतिलानां कृतचूर्णम् । . कच्चरवल्कललाकल्लोलसदृशभागैः ।। "दलद्विगुणभागमिश्रीकृतैः संयोज्य कुडुबार्धम् । गृहीतं पीडनविधिना तैलं शशितलप्रतिरूपम् ।। इदं तैलं कर्पूरतैलस्य प्रतिनिधिः सम्पद्यते । कीदृशम् । निप्पीडनकर्मणा गृहीतम् । कथम् । तिलाई प्रस्थपोडशपलानि । कीदृशानाम् । प्रस्थ(तिलानां) निस्तुपीकृतानां ततः सूतानां ततः परिवापिताना तादृशानां कीदृशः प्रस्थरचूर्णी- कृतस्तथाविधं तिलपस्थं कमलवंचतुभिरकालपलानां (1) समभागः कुटुबाई ...यं मिश्रीकृत्य । कीदः । गन्धपत्रस्य द्वाभ्यां तिलेन सहित. रित गुलकम् । कर्पूरपानीयकृतिः ॥ २६२, २६३ ॥

·पञ्चमः परिच्छेदः । कढिआ(इ) पञ्चपळ्ळवकसाअसळिळेण कुलिसकुसुमाइ । थोअश्वळपाउजाअञ्ज(मिमलिआइ ळवङ्गसरिसाइ ॥२६४॥ कथितानि पश्चपल्लबकपायसलिलेन कुलिशकुसुमानि । बोलजलचतुर्जातकमलितानि लवङ्गसदृशानि ।। सुधाक्षीरवृक्षपुष्पाणि देवकुसुमतुल्यानि जायन्ते । तत्समानवर्णसौर- भाणि भवन्तीत्यर्थः । कीदृशानि । पञ्चपल्लवानां क्वाथयुक्त्या गृहीतेन क्याथ- पानीयेन क्वथितानि ततः सरहीवरत्वक्सूक्ष्मैलागन्धपत्रनागकेसरैः समांशै- मर्दितानीति लवकृतिः ॥ २६४ ॥ णिच्छळिअजवदाळि इमणमूमेपिआइ एळादळं । होइ गनिश्चली....कवचलीतकपायनागवत्स्वे (१)॥ २६५ ॥ -- ...... ... .... .... ॥ बहुशः एलादलभावितया एलादलानि भवन्ति । निस्तुपीकृताना यवानां पूर्णसम्पदा दर्दरके पूर्वोक्तस्वेदभाण्डे जलयेष दत्तस्वदितया (?) मन्त्रेण बहून् वारान् कृतभावनयेति एलाकृतिः ।। २६५ ॥ कुट्ठजळूकादिअसोसिआइ पुणरुत्तभाविआइ च । कुट्टश्चिअ होन्ति फुटं हअगन्धाखण्डखण्डाइम् ।। २६६ ॥ कुष्ठजलोत्काथितशोपितानि पुनरुक्तभाषितानि च । कुष्ठमेव भवन्ति स्फुटं हयगन्धाखण्डखण्डानि ।। अश्वगन्धामूलशकलानि (व्या ? वा प्यमेव साक्षात्सम्पद्यते । कीदृशानि सन्ति । वाप्येन पयसा च काथयुक्त्या कपायितेन दत्तकाथानि । ततस्तस्मा. निकृप्य परिवापितान्येव पौनःपुन्येन दत्तभावनानीति कुष्टकृतिः ॥२६६॥ सहआररसेण गन्धं गङ्कणजळखार(कअ)अफळळित्ते। पत्तम्मि कलत्रच्छइ पुच्छोचिअ दीहरं काळम् ॥ २६७ ॥ सहकाररसके भंकणयवक्षारकतकफललिप्ते । पत्रे कृतस्तिष्ठन्त्येव . दीर्घकालम् ।। सहकारतैलं सैन्धवलवणसुवर्णपादिकयाऽवशूकताच्छफलाना (8) पिष्टेन चूर्णेन कृतलेपे निर्मलभाजने स्थापितं सत् वहुकालं निर्मलमेव भवतीति । २६७॥

·हरमेखलायां धवळसतपत्त(ते? केसरसिन्धुभवकुसुमसारसजुत्तो। (कणता?ण कदावि) होइ क(थि ? ठिणो दुग्गइभी(ळ?ळु)- व्य सहआरो ॥ २६८॥ धवलशतपत्रकेसरसिन्धूद्धवकुसुमसारसंयुक्तः । न कदा(चिद् ? पि) भवति कठिनो दुर्गतिभीरुरिव सहकारः ।। सहकार एवंविधः सन्नित्यमेव रसरूपत्वान्मृदुरेव भवति, न जातु धनतां याति । यथा दौर्गत्यत्रस्तः कश्चिन्मृदुरेव भवति । कीदृशः सन् । श्वेताजकिन्जल्कसैन्धवलवणमाक्षिकैः सहित इति ॥ २६८ ।। दढगन्धसंखणाहीचुण्णो चुपणो ब्व दन्तिमूळा(णां?ण)। सुअ(न्न ?ण हि(अ)अंच विमळपिणक्तित्तं कुणइ सहआ- [२ ।।२६९।। दृढगन्धशङ्खनाभिचूर्णः (चूर्ण इव दन्तिमूलानाम् ।) मुजनहृदयमिव विमलं निक्षिप्तं करोति सहकारम् ।। अयं चूर्णः सहकाररसनिर्मूलः सन्जना(नामा)शयमिव सदै(ल? य) सम्पादयति ।। तन्मध्ये न्यस्त(स त ! स्त)स्य चूर्ण: ।। *पु(भवति ! टपाक)विधिना मुनु दग्धायाः कम्वोदकस्य नाभेरग्रवर्तिनो नाभ्या सहकारस्य भागस्य (?)। अन्यथा निकुम्भरि(शि)फानां चूर्ण एवं करो- तीति । सहफारस्थैर्ययुक्तिः ॥ २६९ ॥ मुणिकुसुमजाळिणीफळळहीमहुअगाळभंकयुगणेण । कुसुमाइ दवन्ति मिअंकभाअणे रविकिरणसिण्णाई॥ [२७०॥ . 7 सर्वपुष्पाण्येवंविधानि सन्ति रसरूपमापंयन-कीरशानि ।अगस्ति- वृक्षपुष्पाणां तथा देवताकिफलस्य तथा मधुयशुशीरंगकणानां चूर्णनायकु.. ण्ठितानि फर्पूविरचितपात्रस्थापितानि अर्क(त! कारभावितानि चेति । सर्व- पुष्पद्रावणयुक्तिः ॥ २७० ॥ अन किञ्चित् गलिमिव प्रतिभाति ।

·ওও पञ्चमः परिच्छेदः। समहु(परहु ?)परसुच्छिण्णमूळगुण्ठिअं वह मकिळआकु- [सुंमा धण्णोअरविणि (विभो? हिअचम्पयतरुकुसुमणि(ब्बल ? [च)हो व्च ।। २७१ ॥ समधुपरशुच्छिन्नमूलगुण्ठितं द्रववि मल्लिकाकुसुमग् । धान्योदरविनिहितचम्पकतरुकुसुमनिवह इव ।। मदयन्तीपुष्पमेवंविधं द्रवति । कीदृशम् । माक्षिकेणार्टीकृतं यत् कुठा- '(तेन छिन्नस्य) छिन्नामूलस्य चूर्णितेन लिप्तम् । कथं द्रवति । यथा चम्प- कद्रुमस्य पुष्पं भाण्डस्थितं व्रीहिराशिमध्यस्थापितं सद् द्रवति तथैव भवती- त्युपमानभङ्गया द्वितीयः प्रयोग(मु ? उ)क्त इति । गल्लिकाचम्पकपुष्पाणां द्रावणयुक्तिः ॥ २७१ ॥ दढदट्टमसिणचुपिणअसंखद्दअरसचिळित्तमत्ताइ । केअइपत्ताइ रसम्मुअन्ति धम्मे णिहित्ताइ ॥ २७२ ।। दृढदग्धमसृणचूर्णितशङ्कारसविलिप्तमात्राणि। केतकिपत्राणि (र)सं मुश्चन्ति धर्मे निहितानि ।। केतकीपुप्पाणां पत्राण्येवंविधानि सन्ति जलं मुञ्चन्ति स्यन्दन्ते द्रव- न्तीत्यर्थः । कीदृशानि । अतिशयेन प्लुष्टस्य ततः सूक्ष्मपिष्टस्य कम्बोश्चू- ऐनारसन चावगुण्ठितान्येव ततस्तीक्ष्णात(पनिहि)तानीति । केतकिपुष्प- क्तिः॥२७२ ॥ इअए सपदि सम(न्तो?त्तो) णाणाविअगन्धगोरवयविओ। हरमेहळाए पूइअपञ्चमठाणो परिच्छेओ ॥ २७३ ॥ इत्येतायता सपदि) परिसमाप्तो नानाविधगन्धगौरववर्धितः। हरमेखलायां पूजितपञ्चमस्थान. परिच्छेदः॥ संग्रहोऽयं प्रयोगाणां पञ्चमस्य निबध्यते । तत्राम्बुवासनविधिर्दन्तकाष्ठविधिस्तथा । मच्छिष्टविधिर्नेत्रपरिकाञ्जनं तथा । मुखवासादि तैलानि तथोद्वर्तनसंविधिः ॥ अथ स्नानक्रिया स्नानं स्नानोपकरणानि च । पटवासादि वां च + सुगन्धादिसंविधिः ॥

·हरमेखलायां कृतिः कस्तूरिकायाश्च चित्रगन्धासवक्रिया। कर्पूरकुडकुमनखा अगुरोः सल्लकस्य च ॥ सहकारस्य च कृतिः शशितलकृतिस्तथा । लवङ्गतुटिकुष्ठानां कृतयश्च यथाक्रमम् ।। सहकार(रसयु ! स्वैर्ययुक्तिः सर्वपुष्पद्रुतिस्तथा । केतकीचम्पकादीनां द्रुतयश्च तथा पृथक ।। इति ॥ २७३ ॥ हरहरहरि। गूढत्थवत्थुविवरणविउडिअसन्देहतिमिरणिउरुम्यो। हरमेहळाणहे कृळइ (१)दिणअरो सुबइ णिहम्णो ॥ २७४।। गूढार्थवस्तुविवरणविघटितसन्देहतिमिरनिकुरुम्बः । इरमेखलानमोङ्गणदिनकरः श्रूयतां निघण्टुः ।। व्यक्तार्था गाथा । किन्तु हरमेखलायां प्रयुक्तानामेव शब्दानां प्रायेण निघण्टुरयमेवेति वेदितव्यम् । आदितः ॥ २७४ ।। तज्जह । तद्यथा पसुपई (पिणाई) रद्दो हरो महाएवो पशुपतिः पिनाकी रुद्रो हरो महा. देवः । सेळसुआ पवई गौरी शैलसुता पार्वती गौरी 1 पमहागण. प्रमथगंणः । विरिश्चो बहलो विरिञ्चः ब्रह्मा । सुरा अमरा (पि! ति)असा देवा सुराः त्रिदशा अमरा देवाः । सुरपई तिअहणाहो पुरन्दरो इन्दो मुरपतिः त्रिदशनाथः पुरन्दरः इन्द्रः । दणुभा दाणया अमुरा दनुजा दानवा असुराः । अहिम अरो पिच्चूसो तरणी सूरो रवि आइचो अहिमकरः पच्चूसो देशीपदं, तरणिः सूर्यः रविः आदित्यः । मअळन्छणो ससी मअको चन्दो मृगलाञ्छनः शशी गृगारः चन्द्रः। विडम्बो राहु देशीपदम् । राहू राहुः । मऊहा करो किरणा (मयूखा कराः) किरणाः ।जळणो सिही हुआसो अग्ग ज्वलनः शिखी हुताशनः अमिः । कोळो करंतो यमो कालः कृतान्तः यमः । मुरगुरो मुरमन्ती पामारा बहुमई सुरगुरुः सुरमन्त्री वागावरः वृहस्पतिः । सरमन्तितणओ फओ । मुरमन्त्रितनयः कपः । दणुइन्दपुरोहिओ सक्को ·७९:. पञ्चमः परिच्छेदः । दनुजेन्द्रपुरोहितः शुक्रः। मअरद्धओं मअणो रइवळ्ळहो मम्महो कामो मकर- ध्वजः मदनः रतिवल्लभः मन्मथः कामः । गन्धवहो पवणो अणिळो मारुओ (वाओ) गन्धवहः पवनः अनिल: मारुतः वातः। विणआतणओ गरुळो विनता- तनयः गरुडः। दओ बह्मणो द्विजः ब्राह्मणः । पुरिसो णरो पुरुषः नरः । कुमारो सिसू सिळिम्बो वाळो कुमारः शिशुः सिळिम्बो देशीपदं, डिम्भः बालः । सण्ठो णओसओ (पण्डः) नपुंसकः । केसा कआ कुन्तळा चिहुरा बाला केशाः कचा. कुन्तळाः चिकुराः बालाः । उत्तमाङ्गा सीसं उत्तमाझं शीर्पम् । कन्दळ कवाळखण्डं अळिअं णिडाळं अळिकं ललाटं अळं (1) (णअणं) ळोअणं अच्छी नयनं लोचनं अक्षि । सुई सवणो कण्णो श्रुतिः श्रवणं कर्णः । घोणा णासा घोणा नासा । खुंखुणओ णकसिरा कुङ्कु खुंखुणओ देशीयपदम् । नासिकासिरा -। अहरो ओहो अधर ओष्ठः । ससणा दन्ता दशना दन्ताः । रसणा लोळाः (रसना) जिह्वा । वअणं आणणं मुहं वदनं आननं मुखम् । वाहणा कन्धरा गीआ वाहना कन्धरा ग्रीवा । उअरं पोटें उदरं पोटं देशीपदम् । णि- रिखा पट्टी निरिरघा देशीपदम् । पढे पृष्ठम् । साहणं ध्वजं वराऊ लिङ्गम् । जवई महिळा कामिणी णारी युवतिः महेला कामिनी नारी । वेसा विळासिणी दासी कुट्टि देशीपदं, कुट्टनी । कुमारी कण्णा कन्या । पओहरां सिहिणा थणा पयोधरो सिहिणा देशीपदं , स्तनौ । जणं णिअंबो जघनं नितम्बः । वरङ्गं रइघरं गुज्झं भओ जोणी वराङ्गं रतिगृहं गुह्यं भगा योनिः । मा- अङ्गो डोम्बा चण्डाळो मातङ्गः डोम्बः चण्डालः । तम्बा सुरभी रोहिणी गाई गिट्ठी ताम्रा सुरभिः रोहिणी गौः गृष्टिः। यसहो वसो वहन्छो वृषभः वृपः बइलः देशीपदम् । तण्णओ वच्छओ तर्णकः वरसकः । सिहिरी महिसी सिहिरी देशीपदं, महिषी । सूळच्छो महिसो शूलाक्षः महिपः । महिसीसुओ पट्टओ । महिपीसुतः । वत्सओ । हओ तुरङ्गओ घोडओ हयः तुरङ्गः घोटकः । करहो उट्टो करमः उष्ट्रः । वाळिओ कामकिसोरो खरो गद्दमो वामिका कामकिशोरः खरः गर्दभः बालेयः । गद्दही गर्दभी । खरोजणणी खरजननी गर्दभी । वसू चूळुवाई छळहा पशुः चुलुम्वा देशीपदं, छागी छगलिका । वसुई छाओ छेओ पशु- पतिः छागः छगलकः । पिद्दी अवि उरन्ना वृष्णिः अविः उरमः गर्दरा देशी- ..

·. हरमेखलाया पदम् । मज्जारो विराको मार्जारः विडालः ! वसो उन्दुरो मूसिओ विशः उन्दुरः मूपिकः । इन्दीमहो कामुओ फविळो हस्सणी सुअणो इन्द्रगखः कामुकः कपिलः (मण्डन ?) भपणः श्वा । अळक्को मत्तमुणओ अळर्कः मत्तश्वा । भसगकामिगी सुणिआ भपणकामिनी गुनी । माअसो करि हत्यी मातः करी हस्ती गिवळो गण्डओ गवलः गण्डकः । तरच्छू रिच्छो भालुओ तरक्षुः ऋक्षः भालकः | कोळो किरि वराहो सूअरो कोड: किरिः वराहः सूकरः। मओ कुरिलो हरिणो (मृगः कुरङ्गः हरिणः) । मअधुनो जम्युओ सआळो मृगघूर्त: जम्बुकः सुगालः । सिवा सिआळी शिवा सुगाली । कई मक्कटो वाणरो कपिः मर्कटः वानरः । अही हुअङ्गो सप्पो अहिः भुजद्गः सर्पः । अहिवई अहिराओ चक्कुळिण्डी अहिपतिः अहिराजः चक्कुळिण्डी देशीपदम् । द्विमुखः सर्पपर्यायः । गोराही धम्मणी सुरकळी गौराहिः धर्मणी सुर(क)ळी देशीपदम् । गौराहिपर्यायः । घरगोहा घरगोळी गृहगोधा गृहगोळिका कुट्यमत्स्यपर्यायौ । हाळाहळी ब्रमणिआ हालाहलः ब्राह्मणिका । सरडो पटाकेक्किडओ सरटः पृह (१) कृकलासः । सुअन्धुन्दुरों सुगन्धोन्दुरी पूतिमूपिकायाः पर्यायः । सुरगोओ इन्दगोओ सुरगोपः इन्द्रगोपः इन्द्रोदयः । महिरोओ धरणिळा गण्डोअओ (हो!) महिरोगः धरणिलता गण्डूपदः । कुविन्दो कुळिअओ कुविन्दः कोलिकः जा(ला ? ल)कारपर्यायौ । हिण्डुळओ दिवओ देशीपदम् । जलसर्पपर्यायौ । मीणो झसो मच्छो मीनः झपः मत्स्यः । कडआळओ लघुमत्स्यः कडुआळओ देशीपदम् । कमहो कुम्मओ कमठः कूर्मः कच्छपः । कुळीरो कुरविळो कवकडओ कुळीर. कुरुविल्लः कर्कटकः । माळूरो ददुरो मण्डूकः दर्दुरः । जलसर्पिणी जळोआ जळौकाः । ओळिंह.... देशीपदम् । तैलपीतिकापर्यायौ । सिही सहण्डी अहिरिऊ मुजगवेरी मोरो शिखी शिखण्डी अहिरिपुः भुजङ्गवैरी मयूरः । कीरः शुकः । कळरवो पारावओ (कलरवः पारावतः) । तम्बचूळो कुक्कुडो तामचूडः कुरकुटः।. उछहुत्तो वाअसो गुडारी काओ उळुहुत्तो देशापदं, वायसः रिष्टः गुडारिः काकः । महासउगो काआरी कोसिओ (गुडो) उळूओ महाशकुनिः काकारिः कौशिकः गुडः उलूकः । वओ गिद्धो चकः गृध्रः । तित्तिरो करो तितिरः कपिञ्जलः । लावओ लावकः कळपिको घरचडओ कळविङ्कः गृहचटकः । खञ्जणओ खजनकः ।

·पञ्चमः परिच्छेदः। ८१ खम्बरीटः तरुचर्माकुनिः । बल्गुवतिः । देवउदो चम्मसउणो चम्मचडिआ देवकुलः चर्मशकुनः चर्मचटिका । महुभरो अळि भमरो छप्पओ ससतळो हन्दिन्दिरो मधुकरः अळिः भ्रमरः पट्पदः हिरेफः इन्दिन्दिरः । जणणियहो गोवाळमओ रविसळो अकहिडिओ जननीबदः गोबालकः रविशठमः अर्कफीटकः । विसाणं सङ्गं गभदन्तश्च विषाणं शृझ गजदन्तश्च । अइणं धम्म कत्ती (खल्ला !) अजिनं पर्म कृत्तिः । पित्तुभवा रामणा पित्तोद्भवा रोचना । सिहि हुआसो। पितं मयं पुरीपम् । कीटाळं सोणिभं रुहिर लोहितं कीलालं शोणितं रुधिरम् । पिसिभं पळं फव्यं आमिस मंसं पिशित पलं फव्यम् मामिपं मांसम् । पहुणं देशीपदम् । मोरपिम्जं मयूरपिच्छम् । माअन्दो चूदो सहआरो अम्बो माकन्दः चूतः सहकारः मानः ।ळवणतरु जम्बू पळासिमा जम्बू पाशिका । मुअतरु पारिभद्दो शुकतरुः पारिभद्रः । कउभो मज्जुणो ककुभः मर्जुनः । माळूरो विळ्ळो मालरः विश्वः । ळउजो ढउमओ देशीपदम् । कीरअरु मुभवच्छो भेण्टी सिरीसो कीरतरुः शुकवृक्षः भेण्टी शिरीषः । पिप्पळो बोडि पिप्पल (पोषिः)। कळितरु महेडओ कलितरुः महे. टक । ककेलि देशीपदम् । मशोकः । चारो पिआळो चारः प्रियाळः । देशीपदम् । शास्मलिः । दिनतर वमतरु पळासो किंसुओ द्विजतरुः गमतरुः पलाशः किंशुकः। चिश्चा अम्बळिमा चिया अम्लिका | माहुलुही बीजकरिमा मातुलझी वीजपूरिका । रम्भा कभळी रम्भा कदरी। जिनिणी गुळञ्जनी देशी- पदम् । एतौ मोदकपर्यायौ । दुण्डुओ सोणाभो दुण्डकः स्योनाकः । अलिण्डओ मामन्दओ देशीपदम् । कुटुम्बरिआ फाळम्नरिआ कोष्ठोदुम्बरिका फरगुवृक्ष- विशेषपर्यायौ । कातिन्दुओ कोमा मकटतिन्दुभो कपितिन्दुकः कोपः मर्कटति- न्दुकः । सेलुकक्खो सेवाडओ सेसाहओ वहुआरो मधू(क)पक्षः सेन्वाडओ देशीपवं, श्लेष्मातकः । वाडाकार निहुतुझी । च्छेरळी सेहुण्डो धूहओ फेमरो देशीपदं,धूळिआतरु एते सुधावृक्षपर्यायाः । अहिंसा कन्यारी । रूवा स्वमो अको अक्कवळी रूपकी रूपिका अर्कः अर्फवल्ली । रामलइममोसको राज- रूपिका श्वेतार्कः। परिवल्लो वच्छकरो चिरिविल्यः वृक्षकरन्जः । पवणारी पय- हुळ्ळो गन्धव्वो तरुणो एरण्डो पवनारिः पञ्चाङ्गुलः गन्धर्वः तरुणः एरण्डः । दुफ्फंसकरजं कण्डअकरजो तिरिच्छी दुःस्पर्शकरजः कण्टककरजः ति. तिरिपिच्छि देशीपदम् । सिममिरिमो सिन्गु सोहन्जणमो सितमरिचः शि- ........

·हरमेखलाया ः सोभञ्जनकः। अजुअळपळ्ळवो सतुच्छयो अयुगळपर्णः सप्तच्छदः । मुनि: अगस्तिः भगस्त्यः । अगस्त्यतरुरुतिपळई (1) मालतिः पाडळा फणइन्वो देशी. पदम् । पाटला। फेसरो बहुला केसरः बहुल: माळई जाई मालती जातिः। पउरप्प- सवा गोमाळिमा प्रचुरपसवा नवमालिका । तम्पेएलिगा सेफाळिमा ताम्रमृत्तिका शेफालिका। जावओ जामवणो ओडू: जपापर्यायः । अन्यळिमा कुरण्डको (अम्लिफा करण्डकः ।) हरिवू हयारि कणनीरो हयरिपुः हयारिः फरवीरः । हरदइओ हरवळहो उन्मुत्तओ हेमो कणओ मातुमो धुत्तीरओ हरदयितः हरवल्लभः उन्मत्तकः हेम फनकः मातुल: धुकः । पासओ भरन्तसओ पाशकः आटरूपकः । तरपट्टयो पोमाडो तरपट्टलो देशीपदम् , प्रपुन्नाटः । मोरनो निहरो मोरन्दओ आघाटपो मयूरः सिही मोरन्दमो देशीपदम् । पते अपामार्ग- पर्यायाः । वायसजवा । घणरवो घणणामओ मेहरभो तण्डुलीभमो धनररः धन- मादः मेघरव. तण्डुलीयकः। दिअळट्टिमा यमणट्टिमा द्विजयष्टिका (वाक्षण- यष्टिका ।) समझा हज्जळिका (सममा यो नवालिका)। मको भाराओ मार्कवः भृमराजः । कपोडी अकफुळिमा कपोडी देशीपदम् , भर्कपुष्पिका क्षीरिणीप- यीयौ । वच्छककडिआ गोवाळफक डिभा पृषकर्कटिका गोपालफर्कटिका । विसा- सुस्वारुणी इन्द्रवारुणी पुरन्दरयारुणी । पाणपुखा। पाटा । हहि देशी- पदम् । करहवारुणी उदृखण्डओ करमवारुगी उट्टखण्डओ देशीपदम् । वाणरी कच्छू वानरी कच्छ्रः कपिकच्छूः । वीजकं बीमसारः असनपर्यायौ । हमगन्मा हअपरिमळो असगन्धा हयगन्धा हयपरिमळा अश्वगन्धा । हळिनी सळिमा हलिनी लाहलिका । सरळं विअहरं, पिपं गरळम् । सेअप्फन्दा अपराइआ पन्वअकण्णिमा श्वेतस्पन्दा अपराजिता पर्वतकर्णिका गिरिकर्णिका । सेआळ- मेहळिआ अट्ठीसंहारो सगाळमेखलिका अस्थिसंघा । पसुगन्धा पूइवंवडरो पशुगन्धा पूतिपरकः । अविगन्धेति प्रसिद्धा । गळिणी पुडइणी पोसिणी नलिनी पद्मिनी पुटकिनी (सर्फ !) पोशिनी । तलकद्दमा पका पद्मिनीतलकर्दम् । सअपरं पर तामरस फअंकमळं पोसं शतपत्रं पङ्कजं तामरसं फज कमलं पद्मम् । कारवं कुमुझं करवं कुमुदम् । क कदोमं कुवळ इन्दीवरं नीलोत्पलं फन्दोहरं देशीपदम् । कुझाण्डी वम्या तुम्बी । बनदया पोट्टग्मीळओ वनद्राक्षा ख{विळपो देशीपदम् । जालिनी सुरदाळी जासिनी रताळी देवताळी । कुमारी विमा कनोडिआ कुमारी काया कर्कोटिका । ळा ....

·पक्षमः परितः। ८३ चअळी बोइअ माळी वअळी देशीपदम् । पोतिका मयालीना ()। फणिवल्ली तम्बोळी । चकमा असुरिआ चक्रास सुदर्शना । छळिन्दओ मेसिसिंगी मेस- विसाणि आ छेकिन्दओ देगीपदं, मेपशृङ्गी मेषरिपाणिका । भल्या । विडि- आइओ देशीपदम् । गामवळा गङ्गीराई नागवला गद्धेतकी ! छिण्णरुहा छिन्न- रुहा । गई । सेराडो । साहो । गरुको । गोमाडो । वामाहू । वुडवा । मो? । मोडण्डो । चत्वारि देशीपदम् । वर्षामः पुनर्नवा । कट्टण्डक। कज्जभो । मोहेडो । अन्जकः । कुठेरफः । चलआ। सुळसा । वणमञ्जमा वणसुरसा वनमण्डका वनसुरसा । कपासी महिळी कापीसी महिळी देशीपदम् । स- अमूळा सयावरी हहेरी किसळआ शतमूला अभीरुः किसलया। इयकेशी निर्गुण्डी भूतकेशी । गोहावई तियणी गोधापदी त्रिपर्णी गोजितायाः पर्यायः । झिण्डभं गोपाळीपदों झिण्डअं देशीपदं, गोपालकपीठकम् । सिहि- सिहा सिहिचूडा मोरसिहा शिखिशिखा शिखिचूडा मयूरशिखा । कुकुरुमन्दओ कुकुरुचुच्छन्दरिआ रामसीअळिमा कुकुरुमन्दका कुकुरुचुच्छन्दरी देशीपदं, रामशीतळिका । घरकुमारी हट्टकुमारी । जळामुळं जटामूलम् । किसळभं पळ्ळवं किसलयं पलवम् । पसूअं कुसुमं फुलं प्रसून कुसुमं फुल्लम् । माभन्द अम्बम् अन्दं देशीपदम् । पूअसं माइलुङ्ग वीअपूरं पूरकं मातुळुझं बीजपूरकम् । माळुरं विळं (मारं) विस्वम् । च्छोहळअं । नोन्धों । पूसहळं कुझोण्डं कोहळ पोट्टों देशीपदं, पुष्पफलं कूश्मापडं लावुकम् । ककडिआ वालुक देशीपदम् । तुम्बकं कोलं बदरम् । कन्दो सूरणो कन्दः सूरणः । णामरं महो- समें मण्डु नागरं महौषधं शुण्ठी । मागहिआ कणा पिप्पळिमा मरिशं तिअडुअम् । पिप्पली शुण्ठी मरिचमिति द्रव्यात्रितयं त्रिकटुकम् । सिन्धुन्भवं सेन्वरसं पण्डुरं सैन्धवं सिन्धूद्भवं सर्वरसं पटु सैन्भवम् । जरण जीरअंजीरकम् । मसुरिआ आमुरिका । धणं धणि कोत्थभवं हळा धान्यं धान्य कु. स्तुम्बरिका अन्ला देशीपदम् । मेनई सिवा पच्छा हयई हेतकी शिवा पथ्या हरीतकी । कलिहलं माहेडिमा कलिफलं विभीतकम् । सुरवइज्जवा इन्द्रयवा । मण्डिसमा अलम्बुसा लम्सा बेद्धल्यओ मण्डितिका अलम्बुषा लम्बुषा पद्धस्थविरा । खसं सदरं ळेद्धं शंख शगरं लोद्धम् । हुआसो जळणो चितओ हुताशनः ज्वलनः चित्रकः । महुअभी महुट्ठिा हहिमहु मधुकं मनुयष्टिका मधिमधु । रोहिणी कडुआ रोहिणी कटुका । ससिरेहा सोमराई ·- हरमेखलाया पांउच्छिा शशिरेखा (सोमराजिः) वाकुचिका । मूणिम् किरातिकं (भू- निम्बः) किराततिक्तः । धम्मासमो दुराळहा धन्वयवापः दुरालभा । तकमा माणि कल्कं फाणितम् । यस्यैवं लक्षणमाहुः- "पाकाद्रसत्वमुस्कान्तं गुडतां चाप्यनागतम् । फाणितं तत्" | कुसुमरसो मअरन्दो मसूरसारं कुसुमसळिळं महु कुसुमरसः मकरन्दा मसूरसारं कुसुमसलिलं मधु । अळसं महुसारं सित्थों मअणम् पळसं मधुसारं सिक्- स्थक मदनम् । सुरभिसारम् । घमं घृतम् । तिक्खतळं फडएळं सरिज्ळव- पळ्ळं तीक्ष्णतेलं कटुतैलं सर्वपतैलम् । नीरं नळं सळिळं तोमं पाणी नीर जलं सलिलं तोयं पानीयम् । कणअजळ उहादस कनकनलम् उष्णोदकम् । वरजळं जेट्टजळं तण्डुलघुअणं वरजलं ज्येष्ठजलम् । अवश्यायजलं घनजलम् । तुससळिळं तण्डुलधावनम् । गअणजळं सिण्टा ओसा गगनजलं सिण्टा देशीपदम् । सौवीरगं अम्बिळभम् आरणाळम् काधिकम् । गोजलं गोमुत्तम् । तवं महिलं तकं मथितम् । दुग्धोद्भवं नवनीतम् । सीहू सरजो शीथु सरकः । महरा पसण्या मदिरा प्रसन्ना सुरा महू मेरअं मधु मैरेयम् । आसना मप. विशेषाः। किम्मो सुराविरं किण्वं सुराबीजम् । गज्जो जवो गज्जो देशीपर, यवः । कल्लमो शाली फळमः शालिः । उमा अळसी अतसिः । हिरिमिच्छो चणओ हिरिमिच्छो देशीपदम् । सिद्धत्यओ सरिसओ सिद्धार्थकः सर्पपः । हिरवर जळं केसं कुळिसं चिहुरं दोबेरं जलं केशं सलिलं कुलिशं चिकुरः । चालक मुणाकं चोरणं समरम् उशीरम् । जहा पेसी (जडा!) कलिलं पिसळ्ळि देशीपदं मंसी सटा पेशी कललं पिसब्ळि मांसी । कुडिळं परिन्दं तरं (कुटिलं नन्यावत: तगरम् ।) तणं सागाममं तृणं श्यागाकम् | जळहरो घणो कन्धरी सूअर कोरो जनवहो मोत्यं जलधरः धनः कन्धरः सूकरः कोलः जलवाहः मुम्नम् । कुवळ विसाणं फन्दो उप्पळं कुटुं कुवलयं विषाणं फन्दो देशीपदम टलपलं कुष्ठम् । दाणयो सुरारी दणुइन्दो दानवः सुरारिः दनुजेन्द्रः गरा । फळनं । फच्चरम् । गरा गन्धिवष्णनं गरा मन्यिपर्णकम् । अरुणं रवि धुसिणं (पुसिणं :) अरुणं रविः युमं घुसिगं देशीपदम् । दला। सिदा । वहा लशुना बोरफमेवपयायो । देवी यमुमई सारपियका देवी वसुमती । मलोवरका मणिरोलुभवं । माळरोया । सर्जरसः । मणि ४) ।

·.. ... .... .... .... .... पञ्चमः परिच्छेदः। तहि सोआमणी सिरी सिरीसवा मअं तडित् सौदामिनी श्रीः श्रीवासका। कुन्दं कुन्दुरुअं कुन्दं कुन्दुरुकम् । पुरम् । कच्छन्भवं । दुग्धम् । गुग्गुळू । रसो बोळो रसः बोलः । ससी घणसारो मोति मुचाफळं कप्पूर शशी धनसारः मौक्तिकं मुक्ताफलं कर्पूरम् । मणअणाहि दप्पो मओ मअपओ कस्तूरिका मृगनामिः । मळ मळठन्भवं हरिअन्दणं भुभंगवळ्ळहं हिमं चन्दणं मलय मलयोद्भवं हरिचन्दनं भुजगवल्लभ हिमं चन्दनम् । लहु दोहो काळाउरु वाअसो अगुरु लघु लोहः काळागुरु वायसः अगुरु । चन्दणं रक्त- चन्दणं । सुरो सुरतरु देवदारु । तण्डुळम् । रवितारो तरुरोकु जैळ्ळखा । तरुरोगः । कृमिः । जतु लाक्षा । पाळिणी विदु- -मळआ नळिनी विद्रुमलता । नळिका नळिनी । सामा कामिणी माळिणी कहगु पियड्गु श्यामा कामिनी फलिनी कड्कुः प्रियङ्गुः । चळो वाणरो तेलंखळो कई पवहो चञ्चळो अस्थिरो चलः वानरः तैलंखलः कपिः प्लवङ्गमः चञ्चलः अस्थिरः । सिलकः । चाल गुञ्जा स्थानेयकम् । वरङ्गम् असणं वक्कळं 'कम्बुअं वराङ्गम् असंनं वल्कलम् । तानं त्वचम् । दमणओ तावसो दमनकः तापसः । खहरुब्भवो खहर(क)सारो खइरकरको खदिरोद्भवः खदिरकपायः खदिरकल्कः । कुन्ती हरेरोआ कुन्ती हरेडका । हेलका तुरी:सोआमिणी एला तुटिः सौ मिनी एला । कणों :गाओ करी हरी गाएसरों, कनकं नागः करी अहिः नागकेसरन् । क्षीरिणी तुवक्षीरी । फेणोभवा वंसरोअणा फेनोद्- भवा वंशरोचना। एला । तअरा। ताळवतअंतिसुअन्धं तमालपत्रं त्रिसुगन्धम् । णाएसरं । सहि। .... प्णचतुर्दशी । कुहो हो देशीपदं घटः घटकः । कोअम्बो तक्खळओ । कोळम्बी देशीपदम् । उळूहळे किळिश्चरं । सण्णदारु । किळिच्चों देशीपदम् । पत्तळं तिक्खं पत्रलं तीक्ष्णम् । पेरन्तं कुटं पर्यन्तं कुटं देशीपदम् । थउळे विहिों शिकिअं देशीपदम् । उम्मथिों । अहोमुहं ओसण्णिों देशीपदम्, अधोमुखम् । तण्डाहं । तत्तं । तण्डाहअं देशीपदम् । हित्तआ। ग्वकपर्यायौ । अइरा सीमा मर्यादा सीमा । विहगरेखापर्यायौ । मळइअं । अहिअं देशोपदम् । एवं गिमिक्षं गुविह निमित्तं स्थापितम् । करविअं उळ्ळिअम् कळविमं त्रयोऽप्यालोळनपर्यायाः । हसिळिअं गुंण्डिअम् अवचुण्णिअं गुण्ठितम् अवचूर्णितम् । विरं । वळिअं हाणिों देशीपदम् । विदारणपर्यायौ। उस्समूरिभ । चुण्णकीमं चूर्णीकृतम् उग्गाहिअम् उग्राहिकं ग्राहिकम् । कुडिइत्थं । छिन्दं । कुडित्तं देशीपदम् ।। 12 ·८६ हरमेखलायां धम्मत्यकामजसोजीविआण जे साहणक्कतकिळच्छा। ते भण्णन्ति विअड्डा ण उणा परपञ्चणमतग्गा ॥ २७५॥ धर्मार्थकामयशोजीवितानां ये साधनकतत्पराः । ते भण्यन्ते विदग्धा न पुनः परवञ्चनसतृष्णाः ।। विदग्धानधिकृत्य प्रयोगग्रन्थस्यास्य निबन्ध इति तेषां मुख्यलक्षणम- नया गाथया प्रतिपाद्यते । विदग्धा व्युत्पन्नाः कथ्यन्ते, ये त्रिवर्गस्य कीर्तेः स्वपरसंबन्धिनो नीवितस्य च सम्पादन एवैकस्मिन् प्रयत्नभाजां मुख्यतया यथोक्तासु प्रयोगक्रियाप्त प्रवर्तन्ते । ये तु परवञ्चनप्राधान्येनैव धर्मादिनि- रपेक्षाः प्रवर्तन्ते ते जळा एव, न तु विदग्धाः । ये वा परवचनाप्रकारा इदोपदिष्टास्ते पापपयुकवचनापरिज्ञानार्थाः प्राणात्ययादिसटमयोज्या वा धर्माद्यवादकत्वेनोपविष्टा एवेति वेदितव्या इति ।। २७५ ॥ एक्कक्कं चिअ णामखाणइणो जइ अइपसिद्धाइ । यत्थूण ताण विवरणमिह (ण) कसमसारयुद्धीएं ॥ २७६ ।। एकक(मेघ) नाम येषां जने यान्यतिप्रसिद्धानि । वस्तूनां तेषां विवरणमिह (न) कृनमसारयुद्धया ।। स्वकृतस्य निघण्टोरव्याप्त्यादिदोपमेतया परिहरति । इह.निघण्टौ तेषां पदार्यानां पर्यायप्रतिपादनेन व्याख्यानं न कृतम् अनुपादेयत्वात् तुच्छ- धिया । येषाम् अनारट्टिककुरुलहुश्योपप्रभृती भार एकैका संज्ञा प्रतीता, येषां पर्यायो न विद्यत इत्यर्थः । तया यानि वस्तू त्यर्यानि पामपि पर्यायो नोदित इति ॥ २७६ ॥ इह पत्तिअमत्तदोधिम जे उपउज्जन्तिं वत्थुपज्जाआ। हरमेहळाणिपन्धे विअट्टजणपट्ठिमाणन्दा ॥ २७७ ।। इहनावन्मान एव ये उपयुज्यन्ते वस्तुपर्यायाः । हरमेसलानियन्धे विदग्धननयर्धिवानन्दाः ॥ इहास्मिन् हरमेखलाये मन्भे मुत्पन्नलोकपरितोषितपरिभाषा वस्तूनां पपीयाः संज्ञाविशेषाः एतावन्मान एव, यावन्तो निपण्टी प्रदर्शिता य उपयु. ज्यन्ते । यैरिद प्रयुक्त शब्दार्थावगमे जाते किमन्यांप्रयोगरिहत्यर्थः ।। २७७ ।। .... .... ....

·पञ्चमः परिच्छेदः। इअ एस परिसमापद सुवपणरअणुज्जळा सुसन्धाणा। हरमेहळा विअड्डाणुराअकइविहअणामका ।। २७८ ॥ इहेति परिसमाप्यते सुवर्णरचनोज्ज्वला सुसंस्थाना । हरमेखला विदग्धानुरागकृतिद्वितीयनामावा ।। इत्युक्तेन प्रकारेणेह (सप्त! पञ्च)मे परिच्छेदे हरमेखलायाः प्रयोगमाला निष्पद्यते । कीदृशी। शोभितैर्वगैरक्षरैः कृता रचना घटना तया प्रकृष्टा । मेख- लापि सुवर्णहेमरजैश्च पद्मरागादिभिरुज्ज्वलकान्ति(रिति) समं भवति । शोमनस- निवेशा च । अन्यच्च कीदृशी। विदग्धानुरागाकृतिद्वितीयनामाङ्का (विदग्धानु- रागकृतिरिति द्वितीय) अपरमभिधानमङ्कश्चिहं यस्याः सा तथेति ॥२७८॥ जमाहजाअजणमणहराइ हरमेहळारइआइ । कुसुणिमपारमसे ते(ण) जणो णि?ई ळाहो ॥ २७९॥ यत्समजातन्त्र (1) मनोहरया परमेखलारचनया। कुशलः प्रवीणः अशेपस्तेन जनो निवृत्तिं लभताम् ॥ सकलजनहृदयावर्जकेन हरमेखलाख्येन ग्रन्मेन निवन्धे(न) समं यत् परिपूर्ण धर्माद्यव्याविलक्षणं शुभमुत्पन्न, तेन मदभिसम्बन्धमर्पितेन सर्वलोक मानन्दं प्रामोविति ।। २७९ ॥ (धर)णिवराहरज्जे कविमण्डणतणअमायसुरण । रहआ चित्तउडे माहुएण हरमेहळा ॥२८॥ धरणिवराहराज्ये कविमण्डनतनयमा(घ१धव)सुतेन । रचिता चित्रकूटे माहुकेन हरमेखला ॥ माधवाख्यस्य तनयेन चित्रकूटे निवासिना माहुकाख्येन एपा हरमेख- लाप्रयोगमाला रचिता ।। २८० ॥ एत्थरसाए असुत्ताए समाहमासम्मि । सत्तमदिणे समत्ता विअवाजणमुणिअपरमत्था ॥ २८१ ॥ वत्सर(सुश)तेष्वष्टसु (समाघमासे । सप्तमदिने)समाता विदग्धजनज्ञातपरमार्था ।

·८८ हरमेखलाया श्रीविक्रमादित्यकालात् सप्ताशीत्यधिके धर्मशताष्टगतो !ते) माघसप्त- म्यामषा हरमेखला व्युत्पन्नलोकरेवावगततत्त्वा(नि:) निष्पादितेति ॥ २८१ ।। हरमेहळानिहण्टू समत्ता ।। हरमेखलानिघण्टुः समाता ॥ नानाम्चर्यमयी खलीकृतखला सर्वान् समीकुर्वती विश्वस्तास्तिकरी सुगन्धितवराभोगाखिलान् भूरुह । भोगेऽप्यपरिबिभ्रतीति विधृता सर्वार्थसिद्ध्युज्ज्वला त्रैलोक्ये हरमेखला विलसतां कीर्तिर्यथा सद्गुरु ) ।। प्रयो(गाणि वा गवनमा)लिकामनवमा(म ! मिमां) माहुको महाकविररिचत् समुचितेन यत्नेन याम् । विशोध्य यिधृता मया रणु(विवद्धय काण्डेऽधुना नरेन्द्रवरदा वुधाः ! प्रभयताखिसक्ष्मातले ॥ उक्तानुक्ताः सकलप्रकरणगदितप्रयोगसिद्धयर्थम् । लिल्यन्ते शास्त्रान्तरपठित्तनिधाना विशेषपरिभाषाः ।। प्राचं गोक्षीरविण्मने प्रसवोऽत्र भगन् सरम् । ययासम्भवमन्येऽपि चैतद् प्राथं च नीरजम् ।। यूनां बलवतां धातुपक्षशृमदरादिकम् । रसा निरसनाः पन्च कपायोत्पसिकारणम् ॥ रसारक,तशीतफाण्डा(त्र? नां)क्षणं यथा । स्वरसस्तक्षणो जाउद्रव्यस्य रूपं त्रिशतम् ।। चतुप्प मध्यमात्रा (यां !) तस्य करको द्रवादितः । धूणांश द्वादशगुणैद्रव्यं मध्यममात्रया ॥ भृतं पलं य+ + + (जयपादा)वशेष तु (गीत) एकनि(शो)पितः ।। पलं द्रवपले पद्भिः फाण्डं तूप्यारमसा युतम् । + + + + कयायाणामेमां दुर्वलवचरः।। :-

·पञ्चमः परिच्छेदः।
देशकालबलव्याधिकोष्ठमानादिनिश्चयः ।
+ + + मात्रानियमो नास्ति प्रोक्तादिदर्पणा ।।
यत्तु क्षीरादिपाके द्रव्यं तु भागा षोडशधारिणः ।
चतुर्भागावशेषं तु स क्षीरादिकं मानन (१) ।
काथ्य क्षीरादिशेप तु ग्राह्य मध्ये ध्रुवं स्विति ।
द्रव्यादष्गुणं (क्षीरं) क्षीरात् तोयं चतुर्गुणम् ॥
क्षीरावशेष कर्तव्यं क्षीरपाके त्वयं विधिः।
अनुक्तमाने लेहस्य पाके कल्कं चतुर्गुणम् ॥
स्नेहस्ततो द्रवस्तत्तु विशेषः कैश्चिदुच्यते ।
स्नेहे सिध्यति शुद्धाम्बुनिष्क्वाथस्वरसैः क्रमात् ।।
कल्कस्य योजयेदंश चतुर्थ पष्ठमष्टमम् ।
नाज्याहीजागुलिमत् शब्दो न स्याद् य(दामि)तः ॥
गन्धवर्णादिसम्पन्नं सिद्धं स्नेहं तदाहरेत् ।
फेनशान्तिघृते सिद्धे तैले फेनसमुद्भवः ।।
लेह (स्य तन्तु) मना तु तोये सादन्त्ववरारुहाः(!)।
स्नेहस्य त्रिविधः पाको मर्दयेत् भृहितकृष्णकिटो (1)॥
+ + + + + + + + सदायत्विति ते मनाक् ।
उत्पादलक्षणाद्धीनो दग्धः सर्वत्र निष्फलः ॥
मामोऽमिसादकृद् यस्मात् तस्माद् प्राय त्रिलक्षणैः।
अथान्याः काश्चिदुच्यन्ते परिभाषा यथातथम् ॥
औषधेऽनुक्तमाने तु तुल्यानंश्चान् प्रयोजयेत् ।
+ + अनुक्तद्रव्यं च करकीकृत्योपयोजयेत् ।।
अनुक्तद्रव्यसंयोगे पेपणालोलने जलम् ।
तदेव स्नेहपाकेन चूर्णादी द्विगुणं क्षिपेत् ॥
गुळाद्यनुक्तमानत्वे निप्पाके द्वावभास + |
सितमरिचसिद्धार्थतण्डुला मान्यमापकम् ॥
कुडुवं प्रस्मकं शान्तं द्रोणं वह इति फ्रमात् ।
सुलामानामिया + + + + + + + + + + ||

·९०
हरमेखलाया
+ + + + + + + + + स्य ककण उच्यते ।
तत्र सिद्धार्थपर्यन्तमुत्रोचरपड्गुणम् ।
तण्डुलोऽष्टौ तु सिद्धार्थः पसिद्धार्थों) यवः स्मृतः ॥
द्वौ यवौ (मापकं प्रोक्तं) + + + + + + + +
(कडवाञ्च) वहान्तं तु यपाक्रमचतुर्गुणम् ।
यथासम्भवमेरोपा पर्यायः कथ्यते झमाव) ।
मापस्य भानको हेम द्वौ चान्ये क्षुद्रकस्तथा ।
बदरं चळमं (कोलः कर्षोऽक्षश्च पिचुस्तमा) ॥
सुवर्ण पाणितलफ विडाळपदकं च तत् ।
पानेऽणिकयो साप)तिन्दुकः कालमहः ।।
तथा पोडाशका कर्षद्वयस्याष्टमिका तथा ।
शुक्तिः पलस्य पुपुस्तु (1) बिल्वपत्रं चतुर्थकम् ॥
प्रकुश्वस्य द्वयस्याथ प्रसूतिः शास्त्रमानकम् ।
कुडवस्याञ्जलिस्ते द्वे मानिकामात्रमाढकः ॥
तत्य + द्रोणपर्याया नरवणः कलशोऽर्मणः ।
पकुम्भस्तवमस्य + शूर्प पलशतं तथा ॥
विंशतिस्तानि भागेन पोडशमो धरणं पला ।
कुडुवावहपर्यन्तं शुप्काणां मानमीदृशम् ।
माणां च द्रयाणां च द्विगुणं तद्धि करूपयेत ।।
भों हरमेखलायाष्टीका समाप्ता ।
शुभं भूयात् ॥

·LIST OF SANSKRIT PUBLICATIONS FOR SALE. ! RS. 48. P. -- Ah Bhaktimanjari (Stuti) by H. H. Svati Sri Rama Varma Mahārāja. 1 0 0 स्मानन्दूरपुरवर्णनप्रवन्धः Syanandurapuravarnanaprabandha (Kavya) by H. H. Syati Sri Rama Varmá Maharājn, with the commentary Sundarf of Rajaraja Varma Koil Tampuran. 2 0 0 -- Trivandrum Sanskrit Series. No 1-947 Daiva (Vyakarana) by Deva with Puruşakarn of Krspalilagukamuni (out of stock). .1 0 0 No. 2-अभिनयकौस्तुभमाला दक्षिणामूर्तिस्तवी Abhinarakaustubhamala and Daksinamurtistava by Kroņalllasukamuni. (out of stock). 00 No. 3mtonyat: Nalabhyudaya (Karya) by. Vamana Bhatin Bana (second edition). 040 No. fa-fara teruta: Sivalilarnaya (Kavyn) by NIlakanta Diksita (nut of stock). 2 0 0 No. 5-fat. Vyaktiviveka (Alankim) by Anhima-Bhatte sith commentary (out of stock). 2 12 0 No. 6-graferi Durghatayrtti (Vyaknrupa) by Sarapadeva (out of stock). 2 0 0 No -प्रातत्वप्रकाशिफा Brahmatattyapraka. bika (Vedinta) by Sadasivendrarara. srati (out of stock). 240 la 8-anya Pradyumnabhyudaya (Safaka) by Ravi Varma Bhapa (out of sksk). 100 ·Bhkan (out of stock.). .1 80 2 RS..AS. No. 9=fr61119DTT Virupaksapancasika (Vedānta) by Virupākşanathn with the commentary of Vidyacakra. vartin (out of stock). O 80 No. 10-1&Ciel Matangalila (Gajalıkeana) by Nīlakantha (out of stock). OSO No. 11-तपतीसंवरणम् Tapatisamvarana (Nītakaby líulnsokhara Varina with the commentary of Sivarama (orit of stock). 2.0 No. 12--TATUETTE Paramarthasara (Vedānta) by Adiscşa with the commentary of Raghavānandn (out of stock). O 80 No. 13-THSTUH Subhadradhananjaya (Nataka) by Kulabckhnın Yarina with the commentary of Sivarima (out of stock). 200 No. 14-aarc: Nitisara (Nfti) by Kamandakn, with the commentary of Sankarärya .(out of stock). 380 No. 15-ETHETETT Syapnavasavadatta (Nataka) by Bhāsa (second edition). 1 80 No. 16-afaritura Pratijnayaugandharayana (Nāțaka) by Bhasa (out of stock). 1 No. 17-TUTTI Pancaratra (Nataka) by Bhāsa (out of stock). 1 0 0 No. 18-racirth Narayaniya (Stuti) by Nārāyaṇa Bhatta with the commentary of Desarnangalavärya 400 (second edition), No. 39-radig: Manameyodaya (Mimāmsā) by Nárāyaṇa Bhatta and Nārāyaṇa Papdita (out of stock). '1 No. 20-afahren Avimaraka (Nataka) by No. 21-91671 Balacarita (Nataka) by Bhữba (out of stock 1 0 0 ·3 RS. AB. P. No. 22-मध्यमव्यायोग-दूतवाक्य दूतघटोत्कच-कर्णभारो• ....... #sta Madhyamavyayoga-Duta - vakya-Dutaghatotkaca-Karnabhara and Urubhanga (Nataka) by Blılsa (out of stock): 1.81:0 No. 23-aeriahaig: Nanartharnavasam. ksepa (Koši) by Kesavastamin- (Part I, 1st and 2nd Kāņdns). (out of stock).. 1: 12; 0 No. 24-Jaturur: Janakiparinaya (Kavya) by Cakra Kavi (out of stock). 1 0 0 No. 25--TruErecht Kanadasiddhantacandrika (Nyāya) by Grigādharasuri(out of stock): 0 12.0 No. 26-अभिषेकनाटकम् Abhisekanataka. by Bhisa (out of stock). 0*120 No. 27-Arama: Kumarasambhava (Kavya) by Kāļidāsa with the two commentaries, Prakasikū of Aruñagirinatha and Vivarnna of Nārāyana Pandita (Part I, 1st and 2nd Sargas) (out of stock). 1 12.0 No. 28— -चैखानसधर्मप्रश्नः Vaikhanasadharmaprar sna (Dharmasätra) by Vikhanas (out of stock). O 8 0 No, 29-ati ofercieta: Nanartharnavasam - ksepa (Koša) by Kesavasvárin (Part II, 3rd Kaņda) (out of stock). 2 4 0 No. 30-malegraren Vastuvidya (Silpa) (out of No. 31-ameriqueta: Nanartharnavasam - ksepa (koša) by Kesayasyāmin (Part III, 4th, 5th and 6th Kāņdas). 1 0 0 No. 32--FATIH:Kumarasambhava (Kīvya) by Kalidasa with the two colamentaries, Prakasikt of Aruņayirinātha and Vivaraņa of Nārāyaṇa Pandita (Part II, 3rd, 4th and 5th Sargas)- (out of stock), 80 L 'stock) 0 12.

·RS. AB P. No. 59-- Maren Nagananda (Nafnka) ly {larşarlera with the commentary Viinursint of Sivaraina (out of stock). 3: 4.0 No. 60-yeafa: Laghustati lr Laghubhattaraka with the commentary of Raghavananda. O 8 0 No. 61--FETETTHET Siddhantasiddhanjana (Vedanta) by Krsninandn Sarasvati (Part IV). I 4 O No. 62 FAACHE: Sarvamatasangraha. (out of stock). 0 80 No. 63--fficacia Kiratarjuniya (Kivya) by Bharavi with the commentary Sabdârthadſpikn of Citmbhanu (1, 2 and 3 Sargas). 2 8 0 No. 64-aaraar: Meghasandesa by Kalidasn with the commentary Pradipa of Dakşiņâvartanatha. 0 12:0 No. 65-4674 Mayamata (Silna) hy Mayamuni (out of stock). 3 No. 66--AETH Maharthamanjari (Dargana) with the commentary Parimala of Mabeſvarânanda. 2. 41 0 No. 67-TTT: Tantrasamuccaya (Tantra) by Narayana with the commentary Vimnrsini of Snökara (Part I, 1-6 Patalās) (out of stock).. 3 4; O No. 68-artista: Tattvaprakasa (Āymama) by Sri Bhojadeyn with the commentary Tâtparyadīpıká of Sri Kumāra 1 12.0 No. 69 -natamatusarela: Isanasivaguradevapaddhati(Tantra)by Isânativagurudevawiera: Part I, Simanya. pâda). 1 8 0 No, 70Tiet: Aryamanjusrimulam kalpa (Part I). 2 8 0 --- ·RS. AS, I 0 1 No. 71-: T:Tantrasamuccaya(Tantra) by Narayana, with the cominentary Vimarsinī of Sankara(Part II, 7-12 Patalās) (out of stock). 3 8 0 No. 72—arattya45fa: Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by 'Ibānasira. gurudevamiếra (Part II. Mantrapāda). 4 0 No. 73-raculauerat: Isvarapratipattiprakasa (Vedānta) by Madhusūdanasarasvati. 4 0 No. 74-Errieta: Yajnavalkyasmrti with the commentary Balakrida of ''ikvarûpâcârya (Part I -- Acara and Vyavahâra Adhyâyas). 3 4 0 No. 75– --ATETEGA'Silparatna (Silpa) by Srikumấra (Part I). 2 12 0 No. 76-Hency: Aryamanjusrimulakalpa (Part II). 3 0 0 No. 77. Trabaranausfa: Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by Isanasivagurudevamiśra (Part III, Kriyāpāda 1-30 Patalas). 3 0 0 No. 78—31/pamthaan Asyalayanagrbyasutra with the commentary Anāvilă of Haradattācărya. 2 6 0 No. 79—3farat Arthasastra of Kautalya with commentary by Mahamahopadhyāya T. Gaņapáti Sāstri (Part'I, 1 E 2 Adhikaraņās) --3,12 0 No. 80-37efan Do. Do. (Part II, 3-7 Adhikaranas). 4 'O.O No. 81—75194747la:Yajnavalkyasmrti with the commentary Balakrida of Vibyarupācārya (Part II. Prayascittadhyaya). No. 82-RUCH Arthasastra of Kautalya with commentary by. Mabamahopă. aby&ya T. Gapapati Sastri (Part III, 3-15 Adhikaramās).

·8 2 0 % 8 0 1 RS. AS. B. - No. 83-—anfrage area: Isanasivagurudevapaddhati (Tantra) by Ibanasivagurudevamiára (Part IV, Kriyapada 31-64 Patalas and Yogapada). 3 8 0 No 84-Eri sarahca: Aryamanjusrimulakalpa (Part III). 0 No 85–Pacyficar Visnusamhita (Tantra). No. 86 recae Bharatacarita (Kavya) by Kroņakavi. 8 0 No. 87-ASTRAHLER: Sangitasamayasara (Sangita) of Sangſtakam Parsvadeva. 1 2 0 No. 88----16412: Kavyaprakasa (Alankára) of Mammaţubhatta witir the two commentaries the Sampradayaprakasini of Sri Vidyāakravartin and the Sâhityacadâmaņi of Bhattrgopala (Part I, 1-5 Ullásās). 3 0 0 No. 89—Fireffs: Sphotasiddhi (Vyakarara) by Bharatamiśra. 08 0 No. 90—AIHIER foot Mimamsaslokavartika with the commentary Katika of Sucaritamiśra (Part I). 2 8 0 No. 91-erarea Horasastra of Varāhamihirā. cārya with the Vivaraña of Rudra. 3 0 0 No. 92_CENTOfua Rasopanisat. No. 93 staafutat Vedantaparibhasa (Vedānta) of Dharmarājādhvarindra with the commentary Prakāsika of Poddādīkşita. 1 8 No. 94 ft Brihaddesi (Sangīta) of Matangainuni. 1 No. 95 ccurate at Ranadipika (Jyotişa) of Kumaragapaka, 0 4 0 2 0 0 0 8 0 ·RS. AB. P. No. 96--FIAT Rksamhita with the Bhagya of Skandasvăinin and the commentaty of Venkatamadhavārpa (Part I, 1st Adhyaya in 1st Astaka). 1 8.0 'No. 97-नारदीयमनुसंहिता Naradiyamanusamhita (Smſti) with Bhaşya of Bharasyamin. 2:00 No. 98 fakat Silparatna (Silpa) by SrIkumira. (Part II) 2 8 0 No. 99-Faiaticallü Mimamsaslokavartika (Mimamsa) with the com. mentary Kašikā of Sucaritariéra (Part II). 2.00 No. 100—ET ART: Kavyaprakasa (Alankara) of Mammațnbhatta with the two com. mentaries, Sampradayaprakasini of Srividy.cakravattin uri Sahityacūdamani uf Bhaftayopila (l'art II, 6-13 :1-3). 5 00 No. 101–3 Aryabhatīga (Jyotija) of Aryabbalacarja kith the Bhásya of Nitakapthascmcuisin (Part I. Garitapala). (No. 102--Fech Dattila (Sasgia) of Lattila. 2 80 inuti. 0 4 0 No. 103-7: Hamsasandesa (Vedanta) with commentary. 080 No. 104-ETIST? Samvapancasika (Stuti) with comingtary. No. 105-Aaferasia: Nidhipradipa of Sikhia. Erikaptasambhu. 0 40 No. 106-a GRETA Prakriyasarrasya (Vyakarapa) of :Sri Narayana Bhatta syith commentary (Part I.) 100 ·ló RS. As, P. 1 No. 107–167TGTH Kavyaratna (Karya) of Arhaddisa 0 19 0 No. 108-aaraivstāstu Balamartandavijaya (Nataka) of Devarājakovi. 18,0 No. 109_TATT: Nyayasara with the commentary of VasudevasQri. 8 0 No. 110-24T14 Aryabhatiya (Jyotişa) of Aryalhatacārya řith the Bhagya of Nilakançlıasomasatvan.(Part II. Kalakriyapıda) 1 No. 111--12: Hridayapriya (Vaidyaka) by Pammeávara, 300 No. 112--कुचेलोपाख्यानम् अजामिलोपाप्यानं च । Kacelopakhyana and Ajamilopakhyana (Sangita) by H. E. Svāti Sri Rāma Varma Maharaja. No. 113-teita: Sangitakrtis (Gana) of H.H. Svāti Srī Rāma Varma L!alärāja. No. 114-TECHTAÍFI Sahityamimamsa (Alańkāra) 1 0 0 No. 115_titat Rksamhita (with the Bhúsga of Skandasvāmin and the commentary of Venkataraadha. vārya) (Pert II 2nd Adhyāya in the Ist Astaka.) 1 8 0 No 116-FTTH Vakyapadiya (Vyakarana) with the commentary Frakirnakaprakala by Helatia ton of Bharaja. (Part I). 1 8 0 100.

·11 RS. AS 1. No. 117—Hatut TCUTE Sarasvatikantabharana (Vyā haranı) by Bhojadeva with the commentary of Sri Narayana Dandanátha, (Part 1). 1 8 0 No. 118—AITHAA Balaramabharata (Nāțya) by Balarama Varma Vanci Māhāraja. 2 8 0 No. 119-Pardenaratos: Vivekamarthanda (Vedānta) of Visvai Opadeva 0 80 No. 120-eu Saunakiya. (Smrti) 08 0 No. 121-HATTA: Vaikhanasagama (Tantra) of Maríci, 2 0 0 No. 122-- aurice Prabodhacandrodaya (Nätaba) by Krznamiśrayatı With the commentary Natikibharana of Sri Govindimſta. bhagavān, 200 No. 123-Eghasiza: Sangramavijayo. daya(Jyotişa). 2 0 0 No. 124-ETUGI Haramek hala (l'aidyaka) of Māhuka with commentary (Part I chapters 2, 3 & 4) 1 8 0 No. 125ifra: Kokasandesa (Kávya) by Vişnutrāta. 080 No. 126m fa: Karanapaddhati (Jyotişa), 0 4 0 No. 127–ATEICĪCA USTHEUTA Sarasvatikantabharana (Vyakurama) bs Bhojadeva with the coininentary cf Sri Narayan Dunianitha. Part II). 1 8 o No. 128- Bhringazındes3 (Kasyn) by \ la lesi, No. 129-497407 Hanasandesa (Karya)

·12
1 8 0
0 60
1 0 0
0
No. 130-FETTTTTT: Mahanayaprakasa
(Vedenta) by Abhinaraguptacirya,
No. 131-ray Vrttayartika
(Chandīs, by Ramapanirida.
No. 132-NPUTEGH Tantropakhyana
(lavya)
No. 133-STEG Udayavarmacarita.
No. 134-1492497. Yogayajnavalkya
No. 135-erizzatasi Sarradarsanakaumudi
by Vadlavisarasvati.
No. 136-ETC Haramekhala of Mäluka
· with commentary (l'art II
Chapter 5)
Apply to:
The Superintendent,
Government Press,
Trivandrum
1 0 0

·पुराणं साम्प्रतं ब्रूहि स्वर्गमोक्षसुखप्रदम् [देवी- KNEKEEKEMBERSsssxxxxsssssssssxxxs %生牙结实实馬第男身男生接點韩法 - शिव उवाच शिवजी बोले-सुरेश्वरि! आपके चरणकमलकी शिरसा सुरेशि पदयो रेणूनहं भवितो | रेणुको भक्तिपूर्वक सिरपर धारण करनेका मैंने प्रयत्न न्यपतन कियन्त इति ते सालोक्यसम्पादिनीः। किया, तब उसके कितने ही कण गङ्गामें गिर गये, जिनसे पदपद्मरेणुमहिमाप्येतादृशस्तां कथं वे गङ्गाजी सालोक्य मुक्तिको प्रदान करनेवाली बन गयीं। स्वगुणः प्रपाहि जगतां धात्रि प्रसीदाम्बिके ।। ५७॥ जिन आपके चरणकमलोकी रेणुकी ऐसी महिमा है, उन | आपका स्तवन मैं कैसे करूँ? जगद्धात्रि! आप अपने | स्वभावगत गुणोसे जगत्का परित्राण करें, अम्बिके! आप प्रसन्न हों ॥ ५७ ॥ देवि! आपका चरणकमल मैंने हृदयमें धारण किया। उसीके प्रभावसे बलपूर्वक मृत्युको जीतकर मैं समस्त लोकोंको भय प्रदान करनेवाले कालकूट विषको मक्खनकी तरह पी गया। वह कालकूट आज भी मेरे गलेमें कान्तिमान् जामुनकी आभा लिये शोभायमान है। सुरेश्वरि! जगद्धात्रि! अम्बिके! आप प्रसन्न हों॥५८॥ विष्णुजी बोले-माता! शिवे! आपके श्रीविग्रहसे [ रिसते हुए बिन्दुमात्रसे उत्पन्न हुआ तथा लक्ष्मी और सरस्वतीके अनुमोदनसे क्षीरसमुद्रमें शेषशय्यापर निरन्तर पण हृदि धृतं तेनैव दत्तेन वै सोया रहनेवाला मैं भी आपके वास्तविक स्वरूपको न भपतकालफूट बलात्। | जानते हुए प्रयत्नपूर्वक आपका स्तवन करता हूँ। जगद्धात्री! हि गले चाद्यापि संराजते | आप अपने स्वाभाविक गुणोंसे जगत्का परित्राण करें, सुरेशि जगतां धात्रि प्रसीदाम्बिके ।। ५८॥ अम्बिके! आप प्रसन्न हों॥ ५९॥ शिवे! आप परात्परतरा विष्णुरुवाच | सूक्ष्मा प्रकृति हैं और जगत्की एकमात्र कारण हैं। आपको विज्ञजन संसारकी सृष्टि आदि शक्तियोंसे भी परे जानते हैं। आप समस्त जगा माता हैं और हम त्रिदेव विद... सुतi भी आपके ही पुत्र हैं। आप हमपर करुणामयी दृष्टि से स्वगुणेन पाहि जगतां धानि प्रसीदाम्बिके ॥१९॥ | कृपा करें। जगद्धात्रि! जगत्का परित्राण करें, अम्बिके! आप प्रसन्न हों।६०॥ प्रकृतिः परात्परतरा विश्वैकहेतुः शिवे ब्रह्माजी बोले-मैं न आपका स्तोत्र जानता हूँ न । પણ વાપે નમતા आपके श्रेष्ठ रूपको जानता हूँ और न ही आपके शील कारुण्यदृष्ट्या कृपा- | आदि गुणोंको सम्यक् और इदमित्थं रूपसे जानता हूँ। पाहि जगतां धात्रि प्रसीदाम्बिके।। ६०॥ | मैं तो आपके किंचित् गुणगण जो वेदोंद्वारा वर्णित हैं ब्रह्मोवाच | उन्हें ही जानता हूँ तथा दूसरे भी वही जानते हैं। उन ५.०५. | आपके गुणगणोंको करोड़ों मुखोंसे दीर्घकालतक कहने में कियच्छ्रुतीरितमहं जाने तथान्येऽपि वा। मैं समर्थ नहीं हूँ। शिवे! आप अपने स्वाभाविक कोटिभिर्वहुयुगं वक्तुं न शक्तः शिवे सद्गुणोंसे जगत्का परित्राण करें। जगद्धात्रि! अम्बिके! जगतां धात्रि प्रसीदाम्बिके॥६१॥ | आप प्रसन्न हों॥ ६१ ॥ M सपना ७ 1. चा म