·BHAVAN'S LIBRARY
This book is valuable and
NOT to be ISSUED
out of the Library
without Special Permission

·HET HINDOESCHE HUIS- RITUEEL VOLGENS DE SCHOOL VAN BHARADVĀJA.

·। भारदानगृह्यसूत्रम् ॥ HET HINDOESCHE HUISRITU- EEL VOLGENS DE SCHOOL VAN BHĀRADVĀJA. I'ROEFSCHRIFT TER VERKRIJGING VAN DEN GRAAD VAN DOCTOR IN DE NEDERLANDSCHE LETTERKUNDE AAN DE RIJKS-UNIVERSITEIT TE UTRECHT, OP GEZAG VAN DEN RECTOR MAGNIFICUS DR. C. EIJKMAN, IIOOGLEERAAR IN DE FACULTEIT DER GENEESKUNDE, VOLGENS BESLUIT VAN DEN SENAAT DER UNIVERSITEIT TEGEN DE BEDENKINGEN DER FACULTEIT DER LETTEREN EN WIJSBEGEERTE TE VERDEDIGEN OP DONDERDAG 17 APRIL DES NAMIDDAGS TE 3 UUR DOOR HENRIETTE JOHANNA WILHELMINA SALOMONS GEBOREN TE ROTTERDAM. * ** BOEKITANIEL EN DRUKKERIJ VOORHEEN EJ BRILL, LEIDEN. 1913 ·BOEK DRUKKERIJ yoorheen EJ BRILL. LEIDEN ·AAN MIJNE OUDERS ·Bij de voltooiing van mijn proefschrift, dat een langen studie tijd beslat, spreekt het wel vanzelf, dat ik een dankbare ge dachte wijd aan de velen, die tot mijn wetenschappelijke vorming hebben bijgedragen En dan denk ik het eerst aan mijn leermeesters in Leiden, die de grondslagen voor mijn universitaire ontwikkeling hebben gelegd Met vreugde grijp ik deze gelegenheid aan om 0, professor VERDAMI, professor UHLENBECK en professor Blok, van harte myn dank te betuigen voor uw lessen, voor uw vriende lijke leiding, en voor uw belangstelling voor mij en mijn werk, die misschien zelfs nu nog niet geheel verdwenen is Tot mijn leed wezen kan professor P L MULLER mijn woorden van dank niet meer.in ontvangst nemen Vergeten zal ik dien zachtmoe digen geleerde met licht Ook aan myn Utrechtsche hooglecraren heb ik yeel te danken U allen, professor Muller, professor Frantzev, professor Vogel- BANG en professor NERVELJEB, dank ık hartelyk voor alles, wat ik van U heb mogen leeren, en voor uw persoonlijke vriende lijkhed jegens mij Met weemoed herdenk ik profesor GALLÉE hien tk maar zoo 'sott'nep mogen 'Kenned 'hier moge ook zija plaats vinden een woord van oprechte dankbaarheid aan professor BE18x18 voor zio beldere altijd met bet dagelijksche leven Toeling houdende lessen ·YIII Daar boven allen ben ik dank sorschulligd nan U, professor Caland, mijn promotor, voor uw leiding, 2005 el voor als tylops hot schrijven van mijn proefschrift, voor al uw lesson, 10 de academio en op uw studeerkamer ontvangen, voor al de moeite co do zorgen aan het tot stand komen van dit proefschrift besteed, voor uw nooit verflarendo, sarmo belangstelling van harte hoor ih, dat ik die belangstelling ook na mijn promotie zal mogen behouden on dat ik ook bij mijn verdere werk zal mogen blijven rekenen op uw rand on op uw eteun ·CONTENTS page XT XIV XVIT XXVII 1 10 21 X2 23 I TROT UCTION The Sources The Text and its Contents The Bhiuya Explanatory Notes Orthographical and grammatical Peculiarities CONTENTS OF THE SUTRA Urannyanam (Medhajananam, Godinam) I 1-10 Varthak I 11-20 Strantonnayanam I 21 l'um'avanam 1 22 Kaipramyuvanam I Vitarakunnan I 33 Jttakarma (Bedhajananam, Agarasaucam, Mitäjutrayoh snanam) I 21-26 Mimakaranam I 20 liprovja karma I 27 Annaprasanam I 27 Culam (Godinam) i 28 Srarınakafina 111 Igrahagant II 2 lleni intapratys Tarohanam II 2 Saltkarma II 3 Agraj ravesah (Aytus manam) II 4-6 Svigralapriyascittam 11 7 Salagaram 1 810 Vousraddham II 11-14 A fakt II 13-17 Sninam II 18-K? Arghyam II 23 imrady isinam II Subtrtynguptat 15 17 I Try tguptil 1 29 27 0 20 30 33 34 38 N) 42 47 ·CONTFTS MIN 02 02 CO 07 71 73 Ruth Troliinam II Tasty Trolianam Il Prty! cittīm il 23-31 Adbhutapriylecittini II 33 Aupisanihalpah III 1-3 Vrittdessarine III 4-5 AvTntmdiksT SII C-7 U; Tkaran ustrzane III 8-11 \2151dcran III 12-14 Todofriddhim III 10 Snpindihimnim II 47 Grliyiprtyscittini III 18-21 I IST OF VANTRIS INDEX OF Wonds ADDITIONS AND CORRECTIONS AUT RFTIATIONS 78 83 &3 86 31 103 1:20 129 ·INTRODUCTION. 1 The Sources The present edition of the Bharadrugıya sthyasatrs is based on the following mes I Ns I 325 of tho KK Universitatsbibliothek in Vienna Gmntha ng on 110 palmleaves, 27 of which contain the text teoll, the other 83 containing the commentary (teit indicated by me as G, commentary as BL) II 18 III 316 of the K K Universitatsbibliothek in Vienna, Devonāgari ms, on folto paperleaves, containing the text (ind: cated as N) III Mg of the India Oflice, nº 48 of Burnells collection, Granthe tas on 34 palmleaves, containing prayoga on thus satra by Bhatta Naig (indicated as Pr) Ia ihe „ Inst of Eansknt Manuscripts on Palmleares , edited by Hicrecmann in Leipzig (Katalog 370), which contains the names of a collection of mss , purchased by that firm in Southern India, 19 mentioned a Dhar 80tra, unfortunately it proved to be a pitymedhaprayoga Both the Grantha mss are sell preserred, well written and corrock The Nigini ms, written eridentis by different hande is very dissimilar, generally lnl The Erst lesſ is missing ·INTRODUCTION So it could not be questionable on which of the mos the text ooght to be based G 18 the base With the exception of evident clerical errors all the variants of G are mentioned in the foot notes but it was impossible and uselous to register all those of N Still tre Nagari mis is of great value in constituting the text, being, beside the first mentioned Grantba ms, the only one known which contains the text itself (except the lvāntara diket) Its value is increased by the fact that G and N, although they ngroo rither closely, seem to be absolutely independent of cach other they do not show the same mistakes for the same om 19810ns Especially for fixing the wording of the mantras N has been of great use because G often abbreviates or men tions the pratika only, whereas N gives them in full It is very remarkable that when they disagree in the reading of a mantra, N often agrees with the reading of the HG, G with that of the Ap MB the contrary never occurs Cp p 6 note 4 and HG I 4 4 14 7 Ap MB I 4 11 15 3 HG I 20 2 Ap MB I 1 4 16 5 HG I 20 %, AP MB I 3? 171 10-11 with notes and HG 121 2 Ap MB 13 14 22 Dote 9 and HG II 2 5 Ap MB II 11 15 2 HG II 3 7, Ap MB II 13 11 26 4 KG II 4 2, Ap MB II 13 1 26 The commentary included in the first mentioned Grantha is not independent of G the bhasyakāra must have bad a solat text before his eyes Even obrious mistakes in G are also found in Bh Tor instance p 41 1 16 G pare gosthe Bh paragosthe aparasmın gosthe galva gosthe vrkse vamsasthanad jan jalame usajatı p 61 1 3 G and Bh both read dirghasutram Bh however, 6 etc ms ·INTRODUCTION XIII explains dirghasutram ūsiryamunah dirghakulam defuntare gramūn. tare voudra dvudasahalı salram karayreyamunak Bli writes sultan, because G has it, although tacitly showing it to be a mistake The same case we find p 73 1 5, where G and Bh hare ºdeše, Bh, however, commeats grhanām chadīma yatha na drdyante P 88 1 13 homaš cet hiſttak itibabdo 'radhurane, homaš cz parrahalahomat ca nietta cukrla era yady arike, koma: cakrtat cel Op also p 2 note 10, p 13 note 1, p 22 note 8, p 33 note 2, P 54 note 1, 3, 4, P 07 note 9, 13 etc Lonce it follows, that agreement between G and Bb can 8170 no certainty at all, whereas agreement between N and Bi, which seem to be perfectly independent of each other, makes & reading quite probable Moreover, though Bk be not alwaye reliable, it often clears up a dark pagsaga by an acceptable explanation and thus gives us moro certainty in decidiog about the text Often also it is of use becauso at renders an Legible word by an other one Pr has importance especially with regard to the mantras Without it we should have often been forced to rely entirely on the very unreliable readiogs of N Tho prayoga does not troat of the whola sutra After the treatinent of the first praśna follows that of III 1 and 2, and thea, that of II 11, 12, 13 and 14 It ends slt fraddhalarma, Bliradelyasutrain samaplam Of some use, in constituting the text, were also the other srhyasutras, especially those of Ipastamba and Hrosalesin, melucangandung muar. Dusun, lurar Lancer Caland, in hu Altidiscber Ahnencult 1 p 220-224 has cdited already II 12-14 and III 17 1) Litro EJ Brill (7) ·XIV INTRODUCTION ? The toxt and its contents The gihyasutra of Bharad vaja is not widely known at 18 never quoted in the mbandhas Probably the school of the Bhāradvajing, whose seat may have been in Southern India came to an end at an early period The contents of our sūtra are rather extensive The succeseion of the different subjects is not very logical, I can not find any system in it It looks as if the bhāsyakāra bas also felt this defect In his introduction he gives a more logical division of the matter First, he says, come the rules for the seven pakayajuas, the seven bayıryajuas and the seven somayajuas then follow the garbbūdhana pumsavana, símantonnayana, jatakarman, nima karana, annaprašana, cauda, upanayana, the four vedavratas, the samīvartana, sabadharmacāriņısamyoga (vivāha) and finally the five mahayagnas, together forty ceremonies As his source for this division he mentions Gautama We find indeed the same enumeration Gaut Dh VIII 14--2), with this difference that there the garbhādhana etc are mentioned first and then the pakayajnis hayıryajuas and somayajnas We must admit however, that the multiplicity of subjects, treated in our sutra would render an equally clear division impossible In substance this text does not disagree with those of the grhyasutras hitherto known Nevertheless Bharadvaja 18 very independent in the treatment of his subject So close a context as exists between the frautasütras of Bhar, Ap and Hır by no means exists between the ghyasutras of these schools The list of mantras p 91 shows what a number of new mantras we owe to this text I should like to draw the attention somewhat more closely to some particulars of this sutra ·INTRODUCTION IY The first part of the weddiogrtual (p 10 1 10) looks very modero The third mentioned factor, which renders a girl desir able as a wife, 18 intellect For, as the author says, hot would it be possible to live together with a person without Intellect? In my opinion this must be a later transformation of the original The startling prajnë must have taken the place of the praja, the idea which we are inclined to expect hero When, after the replacing of prajna by praja (P 10 1 10, p 111 1), we cancel the modern looking rhetorical interrogation and atharlad aparam (P 11 1 2), or, perhaps better still, when we cancel the whole pagsage from prajñuyam na thalo (p 11 1 1.-), and read, instead of it, lalo bandharam, the original meaning of the Butra appears, logical and clear Flow otherwise can we explain in the present state of the text the transition to „For she is not married in view of wordly advantages, the fitness to bear children is in her the main point ? There as one more passage in this remarkable chapter, which Buppose to be an interpolation We must be surprised, when, after the conscientious anomeration of yarious good and bad omens that are to be considered in choosing a wife, we read (p 11 1 12-p 121 1) „Truls there are many marks But those wbo can judge of marks quote bloka Whomsoever hus soal takes a delight in and whom oorer his ego dwells on, her he will consider provided with good marks What shall be do with knowledge (about marks)? Cao this ironical passage be said to agree with the serious task of a religious gūtrabara? lo my opinion it must be a later addition from a light-hearted coprist Ilitberto unknowo tras the ceremony mentioned in the Jats karmaa p 26 1 12-13 The frestment of the Agiraprarest is of uncommon esteat I ·XVI INTRODUCTION 6 in the Varsyadova vo mect with a large number of new words Much attention has been paid to the priyaścıttanı We can distinguish three kinds The first kind (p 63–65), not indicated by this name, aro those means of oxpiation, which are to be applicü oat of doors, when passing a cross road or a burial ground, or when the encrificial fire enhindles of its own, or wlien one sees a won dorful tree, etc The case last mentioned is somewhat particular When seeing such a beautiful tree, it is not the main point for the expiator to avoid evil from himself, but from the tree he admires The end of these prayaścıttani is the calling down of all evils on the heads of adversaries The second kind, called adbhutaprāyaścıttanı, is applied in case of absormal occurrences in the house the budding of a door post, the presence of a honey comb in the house, otc With the treatment of the third kind, called grhyaprayas cittanı, the sutra is closed These are used to atone for neglect in the sacrifices of domestic life, e g when the vessels are broken or the havis 19 burned, or when the time for sacrifice 15 past, etc Especially the treatment of this last kind of prayascıttänı is very extensive In praśna III there are to be mentioned two peculiarities in the form, remainders perhaps of an older division of the text At the end of III 3, 5, 11 and 21 the last word or the last two words are repeated, as a conclusion to a logically connected complex containg more tian one kaņdža This repeti tion of closing words does not occur in the first two praśnas Nearly the whole fifteenth kandıka of praśna III has been handed down to us in slokas whereas at the end of II 6 there is perhaps a remainder of a sloka ·INTRODUCTION XVII 3 Thu Bhaja. Txpuntory Notes. The blisyaköra quotes beveral sources As far as I have observed they are the following several times the 6thyasutras of Hırangakesin (called Satyagadha), Apastamba, Aśraliyana, Baudhuyana, Yujāavalkya, Manu and Kapardisvimo Once the Baudhāyana dharmoaśīstra, the Gautama dharmaśāstra, Halayudha Besides he very often mentions dharmaśāstra, without further definition, which is evidently the lost dharmasastra of Bharadvaja So far as I can sce, it always agrees with those of Ar and IIr, except once, where we read, in the prayoga on the agtakāceremony 2 aralaranararunnasamsrstasya ca homam parıcakrala ilt dharmalustraracanãt (Cp Ap Dh II 15 14--15) Without mentioning his source he often quotes TS, TA and TB and some of the above mentioned texts It 13 very remarkable, that the trysca, cited on r 62 1 2 with the opening words only, though it does not occur in the texts of the Taittıriyas, is mentioned by the bhüşyalira accor ding to the tradition of the Samayeda (Bh reads arar astri), whereas G follows the readiog of the con Sumarcdic texts (aro 'alu). From the words arūnlaradikgum egukhyasyumo ili prarargya probne purram era ryukhyalam te may infer, that the bhzayakīra of the sthyasutrs has also commented upon the frauta-titra In the commentary pot each kandıkt but cach subject 19 treated separately Haring gone through this part of the text, explaining dificult words and seatences, the bbaosakira gires a prayoga of at Though the explacation be gres may not always be irreproachable, there are many elucidations in the blaxya, which serra to facilitate the right understanding of the text The following potes are for the greater part denred from ·VIII INTRODUCTION this commentary When a pote is taken from the prayoga, llius will be mentioned r 3 1 5 Arışıı can askandayan 3 6–7 Adhomukhăn pátrány uttan im kptri (Pr) 7 6.-7 Abbiyîngustbam sabitam abhiva lomanıagulomam 8 5 Asya éişgasya dakşıņam amsam prati spam dakşıņam babum anvavahfiya 9 11 Vásabdah samuccayarthah 10 3-4 Tato ( 'stamite) 'gnparicaryåpantaram, bhil sate ( bhikṣayed) yam ( bhikşım) 1yam ( matradı) na pratya khyasyatı ( nästıtı yo na bruyad iti manyate) tām prathamam bhayatı bhikṣām debiti bhikṣayed ity artbah Here the reading of Bh does not entirely agree acıth our text Iridently Bh intends to read Tato bhiksate yām ayam na pratyakhyasyatı Ile explains yam by bhikşam, whercas in our reading văm 18 to be explained by striyam 10 7 Pracım vodicım vã gramad its arthas tām dißam gatva, tam palašam parisamuhya 11 1.2 Prajnábandhavayos tu grahyah katama?ıtı Viyadante Bandhavam visſjed ity eke sakhına ahuh Katham? iti Aprajnena (lingavyatyayas chāndasa aprajnavatya vadhya) kah samvāsah? Sahavisah katham labhyate? Na labhya ity arthah 11 4 Praſastah putrah 16 19 (foot oote 11) Anantaram asya vadhva bhrata vareņopa stirņabhighārıtan lajān svänjalınå tasyanjalau dvir avapatiyam narity anens sakrd uktena Ayam avadanakramo Varo njalar upastıryabhightrtan iyam nary upabruta ity anena hastenavadayanjalınayapati According to this passage the words yam nary upabrute etc are said tince first by the brother of the bride, and then by the bridegroom It is uncertain whether Bh has invented th proceeding in order to explain the (false) reading of G, or whether something has been omitted in the text ·ISTRODUCTION FIX n 181 11–12 Varasza gharadhi yahayıtri 19 G Atrapy upavasaś cânyatarisya kalasyopatisah Cakärah samaccayarthah dampatyor upayasa atı Cp, howerer, Baudh G II 12 Anugato 'nyatarassa bhırg.tpāh patyer tapi yaitām jubuyat 19 7 Astamyah parvani copavasatı, cakirali sammuccayo dampatyor ity arthah In my opinion Bh has here an erroncous reading, which is the cause of a wrong explication 20 14–15 Atha kriarthaḥ patih krtarthaya jayāya mukhena mukliam seam samgamayya etam präņam apabibita jäyrim uktua ndeapajabhyim antaram praparayum nihsarayed, jay. ca nihertam præparayum svanisi patahhyam svuntaram prave sayet (l'r) Cp ZDUGLI 133 20 17 Vidvadvant, acord hitherto unknown 21 15 Yasyas tire va4at, tasy nama Fambuddhyantan nuan trantam brüyad yathi tirena Vegavati tava trena Kaveri taya Perhaps re hare here an indication for the localızalon, at least of the Churya 22 14 Sosyanti nama lo cid osadki Cp 1 inlernita' remark on Ap G 14 14 23 3 'Avapadgasvīsar itu padasthane "paraga nima sambud dhsantam spholgad arapadya393para iti Unacceptable explanation Cp P 23 fool note 2 23 4 Prausrots am udalan ahrtya Cp 22 1 13 20 13 Parimuktigam ( apatyaparımaktayam satyūr) kapram era (uktamätram era) tam srajam oranırlared, adrtigocara pradese tyalet (BA) Taildarsanega prasatayar tasy arm ksipram era tam trajan taddreligocgrid anfalra deso pantyajet (Ir) 27 6 of Uranırlarıntı satikagaim nupisom atılaranti BI girer a lengthy, iniricale and 18comprehenstle explanation Read ·INTRODUCTION perhaps Uradırharanty supisanam sutikaguin alıharanti Cp IIG II 3 4 4 8 p 29 1 7-8 Itı yajusa dubitur murdhny avajighret 29 8--9 Medh yrnane yah praśanakalpahı sa evutrapi jatakar mani dadhi, madhu, ghſtam iti 29 11 Yatharşı Arşøyasamkhy ikah sıklın pidadhatityarthah yatha ekrrşey īpām eka śikho clc 20 11 Yathopajnam yathi svakule pitfpitimabaprapıtımah i nim acarah parraskbi yaparaśıkla va bhavantity arthah Pr yathopakramam vå Cp Baudh harmantasatra I 2 Yajua iti kimupajno? Lajnah Sraddhopaznah, where the bhae jakara equally glosses upajnah bj upakramah 30 4 Dakşıņam godānam dakşınalarpoparıſırah pradeśam (Pr) 30 5 Viniya keśan vibbajya 30 16 Trkakutparvatajatam jatyam anjanam (B) anjanım, cp TĀ PI 10 2) 31 6 Gphad upanıgkramyingare sthandılam kptvā tasmin sthandila eva nägnau et abutir juhuyat 32 1 Asametyavagirantı atıhaya datah praśniyuh Cp PG II 14 25 33 i Hemantapratyaparolianam nama khatrato bhumīy avaro hartum (oc) Tad dhemante mas margaşırşyam kartavyam 34 6 Třņādıbhih prachadya nirmitam salam krtam salam hastenabbimȚſet 35 11 Susira tulası Sadvalam balatrnam duryani 35 12 Rasabham (text rasabham) samudraphenam 35 12-13 Daumbarapalăsadın kasmimś cit patre samapıya tair agaram vastu ca prokset 36 7 Rajanam idate rajanam kuberam yajet 37 14 Etad vidvan asya karmanah prayogam yo vetti 37 4-5 Sabhayā uparıstāc chadistſņādi vyūhya chadısı ·ISTRODUCTION 111 vivaram krtya, onena riyarena kumaram prape ayilv.. p 38 1 6 Abhyukyamapasya kumtrasya dakupatah kamasin hanyal yah kaś cid iti 40 5 Daksinasyam kuţfom salagayato Brahayed, yatholhato Brihadaktarfeqa, bulagayadity artbah 42 5 Ingyamananim larigam dbamam yatha joghreyur it, jump dijarn abhimukho vogur võtı, tasyair dısı gah sthapayed atı 49 14 Carusevam eanabhayah praśniguh 45 11 Parān Ivartato angam disam abbimokha urfty aste 47 8 Tim Jyeuthirak-atrep3 sampanoam asjamim elastakets Acakgate 47 9 Gambharin sulumbarim vapaýrapapim, trını bulanı(?) svadhitin cm, eaptamgain sambharet 17 10–11 Satsu kapálege adhibraged, ekasmin ti 50 15-16 Etad alah yasmin nakwatre spät: Ta lalahgoals nam (anitakinain) bs var kila eg ( aditya) chatteja <3 ( on Ttakisto tcja:1) tapalı Tasmat karapad enam snatakam ctad abar nubhitaped Adityabhita pano doanh Perhaps it 18 preferable to reparale etat tejas), and lo translate ctat by thum of than Thus passage agress sorrorly mild Mondd III 39 318 O 51 I Carmago lom tol traj295 Tatar sathi spel 61 13 Sapantam copilam Hjarakau godau, kelantau (p Oldex'eros translation of NG ID 17, SBL ill, 1G4, there apapaksa Iraus late! by martspils This from lal10rendere la succeshon 1 rhucd the times are shared guite illogies! Ja $1 ] II 1.- doreret mampu I like oily poon'k WCJHING Upasakas must have more than one means 51 15-16 Bhrillaltarios argiai pathopapalar, yaibe fair Tipogel, anirans its artbah 67 Fasalgeas praunsa tilan filca keskirudtartassm kurrit IG 1 O 10 sanifes2345a.

·TXU INTRODUCTION p 53 1 8 Bidaram manim sapūšam kuryat. 53 10 Akspaysıra: na rjum 53 11 Grivayām pratimuñced badhniyat 53 11-12 Dırgbasūtraprotam maşıkapam Ibaddhya manim urolambivam kuryat 53 13 Hastena badaram mapım dharayed it. Org asity anena dakşıạe haste badhniyat (Cp 4p. G 12 8 savye papay Abadhyn). 54 2 Purvaparıhite antarıyottarıye nidhaya 34 4 Pravartayor upari sruvena . . johoti 54 14 Dakşınam karņam agre ( prthamam) pratimuñcet EralTrän manibandhane dal zıpam bahum iti. 55 4 Cahşusi nita 55 15 Asya snatahasya yasmin deśa rätır ( witras) tatra gatva, tena saha yasmina rárame stlutva niháreyasanı avāpnuyām iti sambhasya, yathārtbam etítı Yathartham etagminn dýrame Bpilfte nirvītih nihśreyasam ca gamyata iti 56 23 Spānād ürdhvam samvatsarım na maithunam cared,.... yady apy akýtadārakriyah syöt, tadeti, dradaśaratram triratram va Sarvas thilayah (sic) Tithißabdo 'trārdhamāsasamvah Sarvaßabdeoa sarve masa ucyante Yīvajjivam brahmacaryena bhavitavyam bnātakasya ity arthah This explanation is not at all acceptable How to explain the nominative, if it should be an adjunct of time? Moreover the text on whtch Bh comments runs saryasthutsyah, which is the ordinary writing for sarvah sthitayah Perhaps we should close the sentence after 7., and translate sarvah sthitayah by these are) all the rules for the snälaka)' 56 4 Aharisyann arghyam sambhrtam vedayate ( juapayed) varaya jihırşāmetı Kuruteti śyasura pratyaha 56 6 Kartā (svasurah) varam puryam kūrcena pratipadyate, prathamam kūrceni saha, kūrcam grhitvā, agre yāyāt varasi Lašam eram uttareşam api Advan pādyena kūrcanetuh ·INTRODUCTION paścid atarah Anyan argbyena padyahartuh pascad anyah Anvaňů acamanıgena arghyabartuh pascad aparah Anpan madhuparken. acamaniyahartuḥ anantaram karta madhapar kena sainvrajati P 56 1 10. Gtāpaņi paisyah, senādiś ca rathakāra ity arthaḥ Sa hı rathasthah, rathigah senam aayatı 56 15 Varas, tat pādyam datur hastad adaya, sayyam padam pratigthya prakşalya, dakşıņam pratigrhņiyat prakşalayet Yadı varo rāja, dakşınam prakşalya gavyam praksalayet 58 3 Kurcat pratyavaruhya 59 8–9 Gphitachatrah savye bagte, sa vyena hastena chatram samovrtya chatrenatmadam agaim ca samávrtya samprachadya In my opinion Bk has not understood the entra In stead of deriving samavrtya from eamārruoti I should prefer to derive it from samăvartate Having taken the umbrella (according to the usual human way with hws right hand), he transfers it to his left hand, in order to sitow down the offering grains with his right hand 60 I Subhytysh preşyah patradayah 61 4 Sthuladharkı bahupadajalarukä 61 8 Yadı kamayeta siddhyayur iti, dirgharogādida vi var dhalad va avayam putram atpūdayıtum aśakto, devaraayiyena putram atpadaytım yadı kamayeta, tatrupi putrakāmā cet, Brddbyeyur iti (siddhyetety arthah, gurutvad devarasya bahavacanam) gomutrepa upustham prakşılayetı bharyam brayat Go 4p G 23 4 and Oldenberg's translation SBE XXX 295 62 8 Paksasi abbimšatı aśān abbimpsed Agyi era rathanam pakash Cp TB I 5 12 5, there, 19 contradiction rould the com monlary, paksau acoms to indicate ivo horaes 62 11 ) adı tamaratho bharati srair olyamapo pi ratho da sacched yadı, tadi ratbud afarubya, Fajūopatitam kytrot ·XXIV INTRODUCTION tarıyam āmucy pa acamya bhumim abhimrsatı Ittham bhumyabhimarsane krte yathestam ratho yrty eva Samaratha, not registered in the dictionaries, seems to be the counterpart of aśyartha The word occurs elsewhere, see Caland's note on Kathaka XXXII 3 ( 21 note 5) Cp' also the remark on 63 3 enfra P 631 2 Athainam hastinam abhikrāmayatı, grāmam gramyam desam vī pratıkramayed hastipakena 63 2 In my opinion kala in the mantra Vaha kala vaba etc is to be translated by „you black one" Cp HG I 12 4 and Oldenberg's translation SBE IXY P 170 63 3 Samānam Samarathenahramayıtum Hastıpakena codya mano 'pi na gacched yadı, ésmarathaparıbāro 'trāpi samanam 63 3 Anupastirpe sthandile kevalam bhūmau 63 8 Yady ardragomayasamuhamadhyena gantavyam 64 4 Sicopasprstam desam adbhir abhyukset 64 10 Ayarse (Bh apavarse) varşarahate hale. 65 i Citryal Oscaryabhūtah 65 4 Aſyatthe ye ksırıņo yrkşās, tān madhyamdinad arvak spred Madhyamdinād upari ca oyagrodhim 65 5 Sarvakarmasy aupāsanādısa grimyesu kaştıran adays uddipanat prak syayamprajvalite satı 66 2 Kaptvam lapota upīvekşıd gramyad vyatırıkto ianyah, kapotah gpbantah prayiśya upavıştaś cet Kuptū remargs kim explained 67 10–11 Pramſtahıtögner bharya cairam spatakoktayıdbī nena aupasanagnim paricaret. Panigrabapad urdhram parvapı sthūlipakena yaşțaryam 70 10 Narens ca sasye sasye yajetetı kesah Yave samutpanno yarens yajeta, Etihyam samutraaniyām vrihyā yajetetu Yasmin kile yat sosyam utpadyate, tena sasyena tasmin kalo yyetetz Tatra tagminn ogruyane ·INTRODUCTION p 71 1 1 Yadı kşobhadınā grāmaataram desantaram ya prayi Jaset, sagtham gacched yadı 72 5 Yavata kalena vedadın grhạiyat, tiyad brahmacaryam 73 15-16 Athinantaram acīryah bigyasya sirah sammuktam ( mubhasahitain) sūdhitenubatayasae1 pradakşınam vestayıtva (baddhva) 74 12 Etagma samvatsaro 'dbiyita lady etagmın nadbryta, yavad adhyayanam etad vratam caret, saniratsarasya parastit 74 16 Avsttair derati upatirthate aditya vratapate, Sukryain vratam acingam aty Adıblır (Cp 73 9-11) 75 5 Upakara avisarjane adhyayanarambhaḥ, tadatsarjanam ca Sravanūpikee frayanamasz pūrvapaksa aty arthah 75 6 Lastena hastarkşe 75 7 Kipdan Tmin va vakęyamaņāni 75 14-15 Adbyayanārambhaprabhsti trgaliam ekahaiſ vi nadhiyud iti 75 15 Pradose piśmulba ity arthah 75 17 Yatra kutra, yassim kasyāmś cid dışı 75 17 Svavagahih sobhanam Bulham ayagihanam, karda midsanupalatam tirtham ya:, tasy ayagaba apah santi Avakingali avakavatgah Samkhnyah saivalavaiyah Cp Dohtlingk and Roth, whert $inkha - translated by Bruschel, baivala by Oljto oclandra, cinc T'arxipflax e 70 4 Tririnm acīryamukha anlevagnah prapanim ayamin dlnragant tan dirghakalam apsu majjantah 78 7 Udadbim Lurranti acārya udalam aralirya, yath? udakat, tiryam Tness anteri9190, regat lebbyah porran apalı samut. tarperuh, tatha kortur its arthah 18 8 Aratiroca hastenordhram otricgaminapa utereti ropi tisu darfisu, yatba zambhareyah tathi trur airidhya 79 4 Strt ratíraderam airrapet proetto pramilo catalogs yuklah atayan eta nirtapet (lavabo radhanage) ·TAVI INTRODUCTION p 79 1 7 Patnya upadišati patnyai bruyat 79 10 Bhandasyoparıştıd adbbırmärjayıtva adhastud gomayena liptveti sesah 80 5 Mantrams ca samnämatı kştavad ity arthah 80 9 Rudriņi droņi kosthaketı balayudhah 80 12 Sayanadese khatrāya adbastat 80 15 Udghațe argaladarudeſo 80 16 samvadanyam (Bh samvadanyam) kavutadese 81 1 Vabayor dvarasthüņayoh 81 2 Upalabdhe rathyðsamdhau 81 3 Pinkşāṇyām drşadı 82 8 Ordhyam akase 83 1 Sarveşu bhukteşu, bhändadini patrāņi samksalya, ekasmian avaniya grhad uttarato pinayet 84 9 Pravase py avasyam patica mahayajnah kartavya ity arthah 85 2 Pradakşıņam upacărah Atra pradakşınasabdena upavítım (1) ucyate 86 5 Yathakraddham (Bk ºśraddham) tv anurupam dakşıņā bhavantı gāvah santi 86 8 Sesini srautoktanı syuh 86 11 Tatra Srautaprayaścıtte 86 13 Darbhāgrayoh pratyasanakale pratisecanam adbhih karyam 87 1 Carvadınam piruktadam havisām skanne 87 4 Kım cid aştamuştıparımıtam taņdulam 87 4 Bhinne ajyasthalyādımptpātrāņam darupatrāņām ca bhinne satı 87 5 Apo bhyavabftya mrpmayany apsu prasya 87 6 Patre pranītacamasādau bhinne mindahuti hutvā mſnmayavad abhimantrya tuşņim agpau prakşıpet 87 7 Kņame hayısı kşame sarvadāhe 87 7 Vidagdhain saryam dagdham hayih 87 8 Daksıņaparam daksıņāparam diſam prati vā lingayyatyayas chāndasah ·INTRODUCTION XXVII The following „Tam vıdagdham, tad dbayih Atrapi logarya tyayah" must be a false interpretation of the text 87 11 Anyasya hayışa agamanam kuryad, angad hayıs tadai ya tan nirupya brapayitvi juhuyat 87 11 Ekadeso" dagdhaś ced, haviso dagdham pradeśam. Itram uddhtiya, etat kftvå etat prayaścıttımındíhnti hutva 87 12 Abstaduhấste hayışı apo bhyarahared apsu prakşıped ity artbah 87. 13 Kva ca laukike vaidike va karmanı 88 5 Ato 'bhimantrapad urdhyam gaminam paristarapaprayas cittena 88 6 Pascardham paridhın nidadhyat 88 7 Paridbinim anyatame duste 88 8 Mantraviparyase, devativiparyase, prayogavipary.30 ca Antarite mantradevatām prayogamantria y vihaya karmantora praostte 'ntaritajnane satı 88 11 Antantam ca kurgāt mindsdisaptahutir hulya antan tamantradevatádı karma kuryat 88 13 Lomas ceti nivottah homas cakstas cet 88 14 Tasyām kolatıpattaa satyum 89 3 Uktam anugate agnry anugate satı tat samdhinam uktam anugato manthya ity adi (2 1915) Apirīšabdah samuccayaḥ api cety arthah 4 Orthographical and granimatical peculiarities I have followed the usual orthography, which 18 oleo that of the Nigari ms In the Gmatha mes Be find the following peculiarities 1 Visarga before a sibilant 18 erpressed by the same sibilant 2 Vabarga before consonaatgroups beginning with a sibilant, is omitted es pilsbhya sūkz 3 Tho anust Tra at the end of a wond is written 13 fand, before palatal and dental consonants Before m it is written as ·IAYIII INTRODUCTIOV C 4 Final # + mtial / are not changed into mst, eg dak strupavargun trin 5 Generally the tenuis is not softened before the media, A 6 lat brahmanaih, toalbılam, atbhrh 6 After r all consonants are doubled 7 nk nkh ng ngh are written mk etc 8 cch is written chi 9 l is written in prakeal, dehalı i is written in caula There are two instances, wbich would seem to be phonetic, but which are probably caused by the fact, that G and Bh must have been written down on dictation once or several times, and that the writer, for lack of interest in the meaning, wrote down the words, 35 they reached his ear I mean the inser tion of y between two vowels (e & nayedhe for na edhe p 341 ) and the sharpening of soft, the softening of sharp consonants (e g akura® for agaraº p 34 1 8 cp alao p 19 note 10, P 22 note 7, p 25 note 3, p 27 note 3 etc) By the same circumstance we must explain ghnatayıtun for ghnalartůn (p 24 1 3), jyam for dyam (p 39 1 2)!) The deviations from the usual grammatical forms which I have observed are the following P 2 voc sarasvate Cp HG I 2 9 P 81 13 a hr 1 p 8 Aor Ind Act aharzsam p 111 3 vah 3 P & Praes Ind Act Pags uhyate p 13 1 1 v vah 3 p s Praes Ind Pass vyuhyate P 13 10 Nom fem abhréastıpavalı p 18 1 12 vah absol (non compound) uhya 41 1) By mistakes as vrhato for bul ato valimantro for balımantro etc it is evident that G also bas been cop ed f om 1 N gari ms Trobably after tle bh sy was wiitten bec ruse Bh shows none of those m stil es ·INTRODUCTION XXIX r24 3 kan 2 p pl Imper ghnala p 66 1 3 «pa vai 3 P 8 Aor Iod Act uparel sal p 731 1 cam stha 3 p doal Praes ind Act samtze}hate p75 1 14 adh : 3 p pl Praes Ind Ath adhıyanlı In conclusion I have to thank Professor Caland, on whose recommendation I undertook the edition of this satra, for his constant and stimulating assistance during its preparation and prioting, the officials of the Bibliotheek der Rijksuniversiteit in Utrecht, dr Thomas, Chief Librarian of the India Office, and the directors of the KK Universitatsbibliotbek in Vienna for kindly allowing me the use of their mose, and Professor dr L von Schroder, whose intervention obtained for me a lengthened perod for the loan of the mss out of the last mentioned library ·भारदानगृल्यसूत्रम् ॥ उपनयनं व्याख्यास्याम:' स पुरस्तादव संभारानुपक- ल्पयते पालाशमिध्मं खादिरमौटुम्बरं वैकङ्कतं वेतवृक्षी- यामेव वीं करोति बम्बिला मूलदण्डारनी' चतुर- हुन्नं विलं करोति ' साद्याचारिकं कर्मेति विज्ञायते' गीटमेषु वाक्षणमुपनयीत गर्भकादशेषु राजन्यं गर्भदा- दशेषु वैश्यं गर्भनवमेषु ब्राह्मणमित्यपरं 'वासांसि समा. मनत्यैपोयं बादापो वसीत रीवं राजन्यो वस्ताजिनं वैश्यो' यदनिनं) धारयेद्रावर्चवदासो धारयेत्क्षत्रं वर्ध- ये?भयं) धार्यमुभयोवृद्या इति विज्ञायते' वसन्ते वाहा- णमुपनयीन ग्रीष्मे हेमन्ते वा राजन्यं शरदि वेश्यं वर्षातु स्थका शिशिरे वा सर्वानांपूर्यमाणापक्षे पुण्ये नक्षत्रे विशेषेण पुंनामधेय याशितस्य कुमारस्य केशान्वापयित्वा स्नातमलंकृतमहतं वासः परिधाप्य प्राचीनप्रवणा ज्दी- 1) Thus Bh, cadertaklyam 2) G mutadanslümaminim 3) Thus a lead perhare यहि धारयेद् ग्राम वर्धयेण्डागा धारयता अg ·।। १ । १-२ ॥ 5 चीनप्रवणे समे वा देशे स्थण्डिलमुखत्यावोक्ष्याग्निं ) मयित्वा लौकिकं वाकृत्य न्युप्योपसमाधाति' ॥ १॥ प्रागग्रे:रमिं परिस्तृणात्यपि वोदगयाः पश्चात्पुर- स्ताच्च भवन्ति दक्षिणः पक्ष उपरिष्टागवत्यधस्तादुत्तरो' दक्षिणोनाग्निं ब्रह्मायतने दर्भान्संस्तीर्य मयि गृह्माम्बग्रे अग्निमिति द्वाभ्यामात्मन्यग्निं ध्यात्रोत्तरेणाग्निं पात्रेभ्यः संस्तीर्य यथार्थ द्रव्याणि प्रयुनत्यश्मानमहतं वासो तिनं मौजी मेखलां त्रिवृतं ब्राह्मणस्य मौवीं रानन्यस्य सौत्री वैश्वस्य वैल्वं पालाशं वा दण्डं ब्राह्मणस्य नयग्रोधं) 10 राजन्यस्यौटुम्बरं वैश्वस्यैकविंशतिदारुमिमं संनयत्याहु- तिपरिमाण वा तस्मिञ्चम्याः परिधीनुपसंनत्यति 'दवीं) कूर्चमाञ्चस्थालों प्रणीताप्रणयनं प्रोक्षणीपात्रमुपवेपं येन चार्थः सकृदेव) सर्वाणि यघोषपाद) वैतस्मिन्काले ब्रह्मा यज्ञोपवीतं कृत्वाप याचम्यापरेणाग्निमतिक्रम्य दक्षि- 15 पातो ब्रह्मायतनात्तृणं निरस्याप” उपस्पृश्याग्रिमभिमुख उपविशत्वंपरेणाग्निं प्रामुख उपविश्य समावप्रहिन्नाग्रौ10) - 1)Guddhrtya', Bh °uddhannyai 2) Thus Bh and P1,G Padhastu uttaro 3) Thus G, N°मनगि 4) Thus G Bh, N गृहीत्वों 5) N नैय्यग्रोध, G nangreyam 6) G om darvim 7) Thus N,G satudi 8) Thus N, G yathopapatam 9) Thus N Bh, G nirasya yajñopavitam krtrū 10) Thus N Pr, G Bh Paprachśannāgrau ·3 - दी प्रादेशमात्री पवित्रे कृत्वान्येन नखाच्छित्वादिरनु- मृत्य ॥ २ ॥ पवित्रातर्हित पात्रे ज्य ग्रानीयोपविन्नं पात्रं पूरयि- बोदगग्राभ्यां पवित्राभ्यां त्रिन्यूय समं प्राणैर्धारयमाणो विपिञ्चहरत्युत्तरेणानिं प्रणीताः सावित्रा भैर- पिधाति' प्रणीतावत्प्रोक्षणीः संस्कृत्य बिलवत्युत्ताना- नि) कृला विपायेध्मं त्रिः सर्वाभिः प्रोक्षति ' दवीं निष्टण) संमृज्य पुनर्निष्टण) निद्धाति ' संमार्गानन्यु- क्ष्यानावादधाति ' पवित्रात्ततिायामान्यस्याल्यामाज्यं निरुयोत्तरेणानिमगारानिविदा तेष्वधिश्रित्यावचोत्य दर्भ- तरुणाभ्यां प्रत्यस्य त्रिः पनि कृत्वोदगुदास्याङ्गारान्प्र- त्यूयोद्गग्राभ्यां पवित्राभ्या पुनराहारं त्रिरुत्यूय पवित्रे ग्रगावाधाय शम्याभिः परिधात्यपरेणाग्निमुदीचीनकुम्बां" शम्यां निदधाति संस्पृष्ट मध्यमया प्राचीनकुम्बे) दक्षि- पाामुत्तरां चापरेणागिमुदगग्रं) कूर्च निधाय तस्मिन्या- मुख उपविशति ' यगोपवीतं कृवाप प्राचम्य दक्षिणतः कुमार उपविश्यान्वारभते' ॥ ३ ॥ 10 13 1) Thus Fr, Bh rytineinn', G\ dhunan 2) Thug Dh, klaratyatt in InI, A निलयायुती 3) Thus, Pr, G rytinya kumbham, Aधुवा 5) G Kumhe कम्ये G) Petween agnm Add udagngram o jos udidina 7) from *mukha to the end of the kan lidt G has but partly preserved the words a margine ·4 ॥ १।४ ॥ यघ परिपिञ्चत्यदिते ऽनुमन्यस्वेति दक्षिणतो ज्नुमते ज्नुमन्यस्वेति पश्चात्सरस्वते ज्नुमन्यस्वेत्युत्तरतो देव सवितः प्रसुवेति समन्तमेवं उवा परिपिंञ्चति' कृतव- न्मन्लानमतीमं) त्रेधाभ्यन्य सकृदेवाधात्ययं त इध्म । यात्मा जातवेदस्तेन वर्धस्व चेन्धि वर्धय चास्मान्मजया पशुभिदावर्चसेनानायन समेधय स्वाहेत्युत्तरं परि- धिसंधिमन्ववकृत्य देवी दक्षिणाप्राचमासीनः संततमृनु- माघारमाधारयति प्रजापतिं मनसा ध्यायनं च स्वाहा करोति ' दक्षिणं परिधिसंधिमन्ववहत्येन्द्राय स्वाहेति 10 प्राञ्चमुचं संततमृनुमाघारमाघार्याज्यभागी जुहोत्यमये मेधपतये स्वाहेत्युत्तरार्धपूर्वधि सोमाय मेधपतये स्वाहेनि दक्षिणार्धपूर्वार्धे ' तावन्तरेणोतरा ग्राहृतोर्जुहोति ' सर्वद- विहोमाणामेष कल्पो' मन्त्रान्ते नित्यः स्वाहाकारो मलास्वमुष्मै स्वाहेति यथादेवतमादिष्टदेवते) ज्याना- दिष्टदेवते) ज्नये स्वाहा सोमाय स्वाहा प्रजापतये स्वाहा विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहानये स्विष्टकृते स्वाहेति' व्याहतीभिर्नुहोत्येकैकशः समस्ताभिश्च ॥ ४ ॥ - - . 15 1) Thus N and Bh, G krtavanmantrānāmulte 2) Thus N G suāhā haroh dak nam, Bh Pr also ullaram 3) Thus N Bh Pr,Gyathadevateyam' 4) Thus N,Gyatha'

·5
तत एता पाढतीर्नुहोति या तिरश्ची निपन्य ज्दं वि-
धरणी इति । तां वा घृतस्य धारया जुहोमि वैश्वकर्मणी
स्वाहा ।। याची निपचसे ज्दं संराधनी" इति। तां त्रा
घृतस्य धारयानी संसधनी) यन्ने स्वाहा ॥ संराधन्ये देव्ये
स्वाहा ॥ प्रसाधन्यै देव्यै स्वाहा ।। सदसस्पतिमद्भुतं
प्रियमिन्द्रस्व काम्यम् । सनिं मेधामयासिपं स्वाहा ।।
युत्तो वह नातवेदः पुरस्तादो विधि कर्म क्रियमाणं
ययेदम् । वं भिषम्भेषनस्वासि कर्ता वया गा अश्या-
न्युरुषान्सनेम) स्वाहा ॥ यायुदा देव नरसं गृणानो
घृतप्रतीको घृतपृष्ठो अगे । घृतं पिवनमृतं चारु गव्यं 10
पितेव पुत्रं तरसे नयमं स्वाहत्यव वाससी तान्समार्टि
या” अकृन्तनवयन्वा यतन्वत याश्च देवीरन्तानभितो
ददन्त । तास्त्वा देवी से संव्ययत्वायुप्मानिदं परिधत्स्व
वात रत्ययेनं परिधापयति परिधत्त धत्त) वासप्तनं शता-
युषं वृणुत) दीर्घमायुः । वृहस्पतिः प्रायच्छदास एतत्सो- ।
माय राने परिधातवा उ ।। नशं गच्छासि परिधत्स्व वासी
1) Thus Prayinuca, N यामा
9) Thus Tr,Guamridhant,
NtatITT
3) Thus Pr, Gamridhintm; s com 4) Thurs,
G TY HN nidhinyrit 5) Thus X, O Pr mardhini
6)ON
Prancis १)0om 8) Thu. Pr, Gom. See SMIL. I 10
1014 Apr 26. 0) Thus th, G kruhe

·८ 6 5 भवा कृष्टीणामभिशस्तिपावा । शतं च जीव शरदः सुवर्चा रायश्च पोषमुपसंव्ययस्वेति' ॥ ५ ॥ परिहितमभिमन्त्रयते परीदं वासो अधिंधाः1) स्वस्तये भूरापीनामभिशस्तिपावा । शतं च जीव शरदः पुची- वसूनि चार्यो विभज्ञासि जीवनियथास्य प्रथमवास्थ- मादत्ते यस्य ते प्रथमवास्यं हरामस्तं वा विश्वे अवन्तु देवाः । तं वा भ्रातरः सुरुदो) वर्धमानमनुजायन्तां बनवः सुनातमित्यथैनं मौच्या मेखलया त्रिवृता मध्यतः संनयति या बृहती दुरिता रराणा शर्म वधं पुनती 10 न अागात् । प्राणापानाभ्यां बलमाभरन्ती') स्वसा देवानां सुभगा मेखलेयमिति' ग्रन्थिं ययाति प्राणानां ग्रन्धिरसि स मा विस्रस इत्यवाजिनमुत्तरं परिधत्ते मित्रस्य चक्षु- धरुण वलीयस्तेजो यशस्वि स्थविरं समिदम् । अनाहनस्य वसनं जरिष्णु परीदं वाध्यजिनं दधे हमिति 'जयान्याता- 15 नानाष्ट्रभृत इति हुत्वेता याहुती होति पूणी पश्चादिमं मे वरुण तत्त्वा यामि वं नो अग्ने स त्वं नो अग्ने वमग्रे अयास्ययाश्चाग्ने ज्स्यनभिशस्तीश्च यदस्य कर्मणा त्वरीरिचं प्रजापत इत्युत्तमां दुत्वा गुरवे वरं ददाति ॥ ६॥ 1) Thus Pr, N वासोधिधा, Gtiso andha 2) Thus N Pr, mbhajast jivann 3) Thus N, G suhrdho See Ap MB II 6 15 सुवृधो 4) Thus G, NP alahanti 5)G onm uttaran ·॥ १ । ७ ॥ 7 5 अपरेणाग्नि व्यान्दीन्पूर्वापरानुद्गयास्तृणानि 'तेषु पूर्वापरावुपतिष्ठते ' प्रामुखः प्रत्याखस्य तस्तं गृहीया- दित्येकं प्रत्याखः प्राशुषस्येत्यपरमयनयोः प्रेपकृदन- लो उकेन पूर्यत्ययास्वाजलिनाजलावुकमानयति) शं नो देवीरभिष्टय पापो भवन्तु पीतये । शं योरभिस्रवत्तु न इत्ययास्व दक्षिणेन हस्तेन दक्षिणं हस्तमभीवाङ्गुष्ठ- मनीव लोमानि) गृह्णाति देवस्य वा सवितुः प्रसवे धिनोर्वाभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां हस्तेन ते सस्तं गृह्णामि सबित्रा प्रसूतः को नामासीत्वंसावितीतरः प्रत्याह' तस्य नामाभिपन्च जपत्यसी सविता ते हस्तमग्रभीगिष्ट ग्रा- १० चार्यः कस्व ब्रह्माचार्यसि कस्मै) वा काय वा कमुपन- याम्यागता) मा रिपेण्यतः) प्रस्थावानो मावस्थातु समन्धवो काश्चिमरिप्यावः) कृणाश्चिमरिप्याव) ग्रा- गत संरभावहे प्रेती मृत्यु नुदावर न मृत्युश्चर-11 तीर ॥ ७ ॥ 1) Thus X, arydrijalınarudakam? 2) Thus N Pr, Gabhi. imguithalomans 3) Thus Pr, Ckarnan tra kamupa', यो या पायामु 4) Thus GS Pr, but ke RI VIL 9. 1, ST 1 40 3) Thursfromirasthi 6)Cdrdharidarmanynarahari. chukamimannamk, : दृटिंगमणियार पादिरमणियार; Pr drthdchindyanan marah kpuchhalaman nangh 7) Thus XIT, G ajanku R) GPranamkariAss, V रामायदे 9) Tigs It, nulinie, नापरे ·8 ।। १ । ८ ॥ 5 प्राणाय वाचार्याय परिददामि कुबेराय वा महाराजाय परिददामि तक्षकाय वा वैशालेयाय परिददाम्बग्नये वा परिददामि वायवे वा परिददामि सूर्याय वा परिददामि प्रजापतये वा परिददामि प्रजापत इमं गोपायामुमिति) परिदायाथास्व) दक्षिणमंसं प्रति वाङमन्ववस्त्य ना- भिदेशमभिमृशति युवा सुवासाः परिवोत यागात्स उ श्रेयान्भवति जायमानः । तं धीरासः कवय उन्नयन्ति स्वाधियो मनसा देवयत्त इत्यथास्य दक्षिणं कर्णमा पति भूस्त्वयि दधानि' भुवस्त्रयि धामीत्युत्तरं 'सुवस्त्वयि दधा- मीति दक्षिणमपि वोत्तरमेव द्विः सकृदेव दक्षिणमथेन- मश्मानमास्थापयत्यातिष्ठेममण्मानमरमेव वं स्थिरी भव प्रमृणीहि दुरस्यून्सलस्व) पृतन्यत इति ' ततः समिध- माधापयत्यनये समिधमाहारिपं) वृहते जातवेदसे यथा वमने समिधा समिध्यस एवं मामायुषा वर्चसा सन्या 16 मेधया प्रजया पशुभिदावर्चसेनानाग्येन समेधय स्वाहे- त्यकामाद्धाति 'तिस्र एके 'सप्तके प्रदक्षिणमनिं परिक्रम्य दक्षिणत उदगावृत्योपविश्योपसंगृत्य) पृच्छति ॥ ८ ॥ 10 - 1) Thus N, G gopāyamūni pandaniyathasya 2) Thus N Pr, G szaśayo 3) Thus PI, G thrasyan°, N दूरस्यू 4) Thus G Pr, Neri 5) G om oparistº ·॥ १।६॥ 9 सावित्री भो अनुहीति 'तस्मै सावित्री पच्छो ज्वाह भूस्तत्सवितुर्वरेण्यं भुवो भर्गो देवस्य धीमहि सुवर्धियो यो नः प्रचोदयादित्यंध द्वितीयं दे च व्याहती सावित्रीं चार्धर्चशो ' ज्व तृतीयं सर्वाश्च व्यास्तीः सावित्री चा- नवानं पुरस्तात्प्रत्यमुखायक प्रास्ता) खल्विमा सा-5 वित्री संवत्सरादेक याद्वादशरात्रादेके त्रिरात्रादेके सब एके ज्येनं पौरोडाशीयानां प्रथममुपकारवत्यथास्मे दण्डं प्रयच्छन्नार ब्रह्मचार्यसि समिध अधिक्यपो ज्यान कर्म कुरु मा दिवा) सुपुप्या) भिक्षाचर्य चराचार्याधीनो वेदनधीवेत्यप एवाचार्यकुले उनीयादित्येकमपरं कामम- 10 श्रीश्चेति हार्यो ३) भवतीति) शाल्मलीमूलो भारद्वानो वायास्याष्टाचत्वारिंशद्वपाणि) पुरण वेदबहाचर्य संप्र- दिशत्वा घेदाध्ययनादित्येक ग्राङरा गोदानकर्मण इत्येके' ज्येनं दक्षिणे पाणावभिपन्चोत्यापयत्युदाग्रुपा स्वायुपेत्या- दित्यमुदीक्षयति तच्चक्षुर्देवहितं) पुरस्ताच्छुकमुच्चरत्यश्येम शरदः शतं नीवेम शरदः शतं नन्दाम शरदः शतं) मोदाम शरदः शतं भवाम शरदः शतं शृणवाम शरदः 15 1) ThurN Bh,Gahuraprastam 2) Thurn Tr,Odiradieupthah 3) Uncertain reading, Goretthartthobharatt, N शेति तो 4) Fark, G Bh Ormlatamº 5) From demakdam unto jyoke 6)Nornगदाग परदसi, tuter TA II 425. (1om ·10 ॥ १।-११ ॥ - शतं प्रव्रवाम शरदः शतमजीताः स्वाम शरदः शतं ज्योच्च सूर्य दंश इति' ॥ १ ॥ ततो भिक्षते यां मन्यत इयं मा) न प्रत्याख्यास्य- तीति'' तामाहत्योपनिधायाचार्याय प्राह तिस्रो भिक्षते ऽ ऽपरिमिता वा' त्रिरात्रमक्षारलवणाश्वधःशायी भवत्यं- थास्य चतुर्थी मेधाजननं कुर्वन्ति' यत्रैकमूलः पत्ताशः प्राची वोदीची वा दिशं तं परिसमूल्य) प्रक्षाल्य प्रदक्षिणमाइयेनाभ्यजजपति) सुश्रवः सुश्रवसं मा कुरु यथा त्वं सुश्रवः सुश्रवा अस्येवं मां सुश्रवः सुश्रवसं कुरु 10 यथा वं सुश्रवो देवानां वेदेषु निधिगोपो ऽस्येवमहें ब्राह्मणानां वेदेषु निधिगोपो भूयासमित्यथास्य षोडश- वर्षस्व गोदानं कुर्वन्ति' तस्य चौडेन कल्यो व्याख्यात' एतावनाना सर्वान्केशान्वापयते 'गुरवे गां वरं ददाति' न प्राग्गोदानकर्मण नानीयमभिहरते न गन्धासंवत्सरं कृतगोदानो ब्रह्मचर्य चरत्यनिगोदानो वा भवति ॥१०॥ चत्वारि विवाहकरणानि वित्तं चूपं प्रज्ञा वान्धव- मिति तानि चेत्सर्वाणि न शक्नुयादित्तमुस्येत्ततो पं' 15 - 1) Thus emended; G manyateyammuta, N HUN ST AT 9)N on इति 3)G Bh caturttham 4) G medhajınam 5)G ins. uparn 6) Thus Bh, Gonadhyniyapati, N नाभ्याग अपति ·॥ १ । ११ ॥ 11 1-5 प्राज्ञायां च तु वान्धवे च विवदन्ते वान्धवमुदस्वेदित्येक अारप्रशेन हि कः संवासो ' ज्वैतदपरं न खल्विय- मर्येभ्य उच्यते।' प्रजननाघों) स्वां प्रधानः स यो ज्लं संलक्षपाय) स्वात्स) तामावलेत यस्यां प्रशस्ता जायरनं स्वपत्तीमुपगृहीत न चरती' प्रधममभ्यागच्छं- स्ता ) मङ्गल्यानि परिपृच्छेचतुरो लोप्टानाहरदेदिलोष्ट) गोमयलोद सीतालोष्ट) श्मशानलोष्टमिति' तामापा- मेकमादत्स्वेति' सा चेदिलोटमाददीताथापकं यापनूकं जनयिष्यतीति विचाचदि गोमयलोष्टं वङपशुं बनाय- प्यतीति विवादि सीतालोष्टं कृटराधिकं जनयिष्यतीति विवादि श्मशानलोष्टमादहनशीषणी) परिख्यातेति) विग्यानेनामुपगृहीताव खलु वदनि लक्षणानि भवन्ति' लोकं10तुताक्षणा) उदाहरन्ति यस्यां मनो ज्नुस्मते12) चनुश्च प्रतिपद्यते । तां विचात्युपवलक्ष्मीकां किंधानेन 10 1) Thus MSS. >) Thos X, prajanirtiho 3) Thus G.N 4) Thus X Bh, G wamkahidya 5) Thus X Bh, Gom.it 6) 0 gacksanna N भ्यागत Bh •gachsanna २)Thus X dh; orelilojtam 8) Thuss,Gnkatalorfan 0) Uncertsla reading. O adohanssimi panthyattı, xri on aitor; l'h addhaftkents Tarikhyatt to) Thus th, Girokan मंत्र lokuma Nature Th lakmi 12 Thus O... अभिगो 13) Tius G.sgो ·C 12 ॥ १ । १२ ॥ - - करिष्यतीत्युद्गयन उपगृहीत' विज्ञायत उद्गयनं देवा- नामिति' देवं पुनरिदं कर्म' ॥ ११ ॥ दक्षिणायन') इत्यपरं' विज्ञायते दक्षिणायनं पितॄणा- मिति ' पितृसंयुक्तं पुनरिदं कर्म' पूर्वपक्ष उपगृहीत' विज्ञायते पूर्वपक्षो देवानामिति 'देवं पुनरिदं कमीपरपक्ष इत्यपरं' विज्ञायते ऽपरपक्षः पितृणामिति ' पितृसंयुतं पुनरिदं कर्म'पूर्वाह्य उपगृहीत' विज्ञायते पूर्वाह्मो देवा- नामिति ' 'देवं पुनरिदं कर्म' मध्यंदिन उपगृहीत ' वि- ज्ञायते मध्यंदिनमृपीणामित्यृषिसंयुक्ता पुनरिदं कमीथापि 10 विज्ञायते तस्मान्मध्यंदिने सर्वाणि पुण्यानि संनिपतितानि भवतीत्वंपराल उपगृहीत ' विज्ञायते ज्परालः पितृणा- मिति' पितृसंयुक्तं पुनरिदं कमीथापि विज्ञायते भगस्या- पराह्म इति ' भगसंयुक्तं पुनरिदं कीथापि विज्ञायते तस्मा- दपराले कुमा- भगमिच्छमानाचरन्तीति 'पुण्याह उप- गृहीतापि वै खलु लोके पुण्याह एव कर्माणि चिकीपत्ते' तस्मादनीलनामंश्चित्रे नावस्येन यजेत' यथा पापाले कुरुते तादगेव तदिति परिचष्ट एव पापादं' विज्ञायते तु खल्वेकेपामिन्वकाभिः प्रसृज्यन्ते" ते वराः प्रतिनिन्दिता 15 . 1) Thus N, Gdakandya 2) Thus N,G °tchsamandyasc° 3) G prasayante, N प्रवृत्यो; Bh prasayyante. See Ap G II 16.

·॥ १ । १२-१३ ॥ 13 मघाभिर्गावो गृक्यन्ते पाल्गुनीभ्यां व्यूक्यत" इति)' यां कामयेत दुहितरं प्रिया स्वादिति तां नियायां दया- प्रिंयैव भवति नेव तु पुनरागच्छतीति विज्ञायते ।। १२ ।। तत ग्राह स्नापयतेनामिति 'नाताये वाससी प्रयच्छति या प्रकृन्तनवयन्या अतन्वत याश्च देवीरतानभितो ददन्त ।। तास्त्वा देवीर्जरसे संव्ययत्त्वायुष्मतीदं परिधत्स्व वास्त इत्यनां परिधापयति परिधत्त धत्त वाससेनां शतायुपी कृत दीर्घमायुः । वृहस्पतिः प्रयच्छदास एतत्सोमाय राशे परिधातवा उ ॥ जरां गच्छासि परिधत्स्व वासो भवा कृष्टीनामभिशस्तिपावती') । शतं च जीव शरदः 10 सुवर्चा रायश्च पोपमुपसंव्ययस्वेति) परिहितामनिमन्त्र- यते परीदं वासो अधिधाः स्वस्तये ऽभूरापीनामभिण- स्तिपावती । तं च जीव शरदः पुचचीर्वसूनि चार्या) विभज्ञासि जीवतीत्यवास्था अग्रेणा शातिकुलमग्निमुपसमा- धायाधारावाधार्यान्यभागी जुहोत्याये बनिविदे" स्वा- 11 सेत्युत्तरार्धपूर्वधि सोमाय जनिविदे स्वाहेति दक्षिणार्थ- पूर्वार्धे ' तत” एता ग्राऊती होति भूः स्वाहा भुवः - om 1) a Bh malhar, Nom १)Crychyate, Nउहा 3) 4) Thus P'r u pürani turni 5) Xth Fire Ibe precedent mantra's skalsptthena, G pratikros 6) Thus OTTI 7).Thus th, G om from janirde unto stlheti (I 10) 8) Thus,Ga ·14 ॥ १ । १३-१४ ॥ 5 स्वाहा सुवः स्वाहा भूर्भुवः सुवः स्वाहा ।। या तिरश्ची यानूची संराधन्ये) प्रसाधन्यै सदसस्पतिं युक्तो वह जातवेद इति ' जयाभ्यातानान्राष्ट्रभृत इति हुवेता था- हुती होति ॥ १३ ॥ अग्निरेतु) प्रथमो देवतानां सो ज्स्यै प्रजां मुञ्चतु मृत्युपाशात् । तदयं राजा वरुणो अनुमन्यतां यथेयं स्त्री पौत्रमधं न रोदात्स्वाहा ।। इमाममिस्त्रायतां गार्हपत्यः प्रजामस्चै नयतु दीर्घमायुः । अशून्योपस्था जीवतामस्तु माता पौत्रमानन्दमभिप्रबुध्यतामियं स्वाहा ॥ मा ते गरे 10 निशि घोष उत्यादन्यत्र बहुदत्यः संविशन्तु । मा वं विकेश्युर अावधिष्ठा जीवपत्नी पतिलोके विराज पश्यन्ती प्रजां सुमनस्यमानां स्वाहा ॥ ग्यौस्ते पृष्ठं रक्षतु वायुत अश्विनी च स्तनं धयन्तं सविताभिरक्षतु । या वाससः परिधानाहरूस्पतिर्विश्वे देवा अभिरक्षतु पश्चात्स्वाहा ।। 15 अप्रजस्तां पौत्रमृत्यु पाप्मानमुत वाघम् । शीर्णाः सत- मिवोन्मुच्य विषयः प्रतिमुञ्चामि पाशं) स्वाहेति' पूर्णा 1) Thus Pr, G samrūdhinyar 2) Thus N Pr, G prasādhunya: stala 3) Thus N Pr, G Bh Petu 4) G mulicati, N मुचतु 5) Gdhanantam, N पवधत, but see Ap MB I 4 10 6) Thus N Pr, G aprašastām 7) Thus G Pr, N पाप, see HG I 197 ·।। १. । १४-१५ ॥ 15 पश्चादिमं1) मे वरुण तत्त्वा यामि वं नो अग्ने स त्वं नो अग्रे वम अवास्थयाश्चाने स्वनभिशस्त्तीश्च पदस्य कर्मणो त्वरीरिचं प्रजापत इत्युत्तमा कुवा गुरवे वरं ददाति ॥ १४ ॥ अपरेणागि) द्वयान्द न्यूर्वापरानुद्गयास्तृणाति', तेषु पूर्वापरावुपतिहिते' प्रामुखः प्रत्याख्या हस्तं गृही. यादित्येकं ' प्रत्याखः प्रामुख्या इत्यपरमधेनयोः प्रेषक- दजली उदकेन पूर्थत्यंथास्थाजलिनाजलावुकमानयति शं नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये । शं योरभियवस्तु न इत्यवास्था दक्षिणेन हस्तेन दक्षिणं हस्तमभीवाङ्गुष्ठ- मभीव लोमानि गृह्णाति देवस्व वा सवितुः प्रसवे चिनोर्वानुभ्यां पूष्णो दस्ताभ्याम् ।। हस्तेन ते हस्तं गृहामि सौभगवाय मया पत्या जरदष्टियवाप्तः । भगो अर्यमा सविता पुरंधिस्ते वा देवा यदुर्मवं पत्नीम् ॥ अघोरचंनुरपतिभ्येधि शिवा पशुभ्यः शन्तमा प्रनाये ।।। तुरपवितरिभ्यो नीवसूरिसूः स्योना मयं वाटुर्गाप- त्याय देवाः ।। तां नः पूपञ्श्वितमामेश्यस्व यस्यां वीनं 10 1) Tus X, sbbrefiates, see 10 9) Thus N; Osgain abbreviales kee I 7. 3) Thus X, a t'r patidhyah ·16 ॥ १ । १५-१६ ॥ मनुष्या वपत्ति । या न1) उतू उशती विस्रयात) यस्यामुशन्तः प्रहरेम शेफम् ॥ १५ ॥ सोमः प्रथमो विविद गन्धर्वस्ततो ऽपरः । तृतीयो अग्निष्टे पतिस्तुरीयस्ते मनुष्यताः ॥ सोमो ददगन्धर्वाय । गन्धर्वी अग्नये ददत् । रयिं च पुत्रांश्चादादग्निर्मदयमथो इमाम् ॥ सरस्वति प्रेमव सुभगे वाजिनीवति । तां बा विश्वस्य भूतस्य प्रगायामस्वयत इत्यथैनी ब्रह्मा- भिमन्त्रयते समितं संकल्पेथां) सं वां सृजामि वृदये । संसृष्टं मनो अस्तु वां संसृष्टः प्राणो अस्तु वामित्वंधना- 10 मश्मानमास्थापयत्यातिष्ठेममश्मानमश्मेव वं स्थिरा भव। प्रमृणीहि दुरस्यून्सहस्व ” पृतनायत इति 10) ' प्रद- क्षिणमग्निं परिणायति विश्वा उत्त बया वयं धारा उदन्या एव । अतिगाहेमहि द्विष इत्ययास्या भ्रातातलिनाजला- वुपस्तीर्णाभिघारितान्लाजानावपतीयं11) नार्युपत्रूते ज्यो 15 लाजानावपत्ती । दीर्घापुरस्तु मे पतिरेधत्तां ज्ञातयो 1) Thus N Pr, G ta १) Gnuryalat, N विसया; Prnsrayatam 3) Thus G Pr, Na 4) Thus N Pr, dadat 5) Thus G, N Pr pafumsca mahyam pretrůmécagnirdadātratho tvam 6) Thus Pr, GN °ratt 7) Thus N Pr, G sahalpayatām, Bh samhalpayatham Sec TSIV.251 8) Thus Pr,ON pratrnthi 9) Thus N IT, G tirasyūnº 10) Thus Pr, GN Frtandyalita 11)Gns mritsayan, see introd ·।। १ । १६-१७ ।। 17 5 मम ॥ भगेन वा संसृजामि मासरेण सुरामिवेत्ययनां वाचयतीमान्लानानावपामि समृद्धिकरणान्मम) । तुभ्यं च संवननांस्तदमिरनुमन्यतामियं स्वाहेत्येवमेव त्रिरा- स्थापयति त्रिः परिणयति त्रिरावपत्यथैनां 3) प्राची वोदीची वा ॥ १६ ॥ सात पदानि प्रक्रमयत्येकमिपे विष्णुस्त्वान्वेतु दे ऊर्ने विष्णुस्वान्वेतु त्रीणि व्रताय विष्णुस्वान्वेतु चत्वारि मायोभवाय विष्णुस्वान्वेतु पञ्च पशुभ्यो विष्णुस्त्वान्वेतु पडायस्पोपाय विष्णुस्त्वान्वेतु सप्त सप्तभ्यो होत्राभ्यो विष्णुस्त्वान्वेचिति' सप्तमे पदे समीक्षमाणो नपति सामा) 10 सतपदा" भव" ससायौ सप्तपदावभूव । सख्यं ते गमेयं सत्यात्ते मा योपं सख्यान्मे मा योटा इत्यवास्था दक्षिण- मंसं प्रति बाजुमन्यवरत्व रदयदेशमभिमृशति मम रदये पदयं ते अस्तु मम चित्ते चित्तमस्तु ते । मम वाचमेकमना शृणु मामेवानुत्रता भव सहचर्या मया भवत्ववास्या ।। दक्षिणां कर्णमानपति मां ते चित्तं प्रविशतु मां चनुर्मामु ते मनः । मयि सर्वाणि भूतानि मयि प्रनानमस्तु ते॥ । 1) Tian, Pr 'haranamam okūrananımama 2) Thus G Primार 4) Thus G B Pr Ons 5) Tiue \, G sak/ 1/4 e siptips tilallica Irsk15 ATJOM!? laban G) ( om atha ३ ·18 ॥ १ । १७-१८ ।। मधु हे 1) मध्वागाहे जिल्हा मे मधुवादिनी । मुखे मे सार, मधु दत्सु संवननं कृतम् ॥ चाक्रवाकं2) संवननं पनदीभ्य उदाहतम् । यद्देवगन्धी ) वित्तस्तेन) संव- निनी स्वः) । मां चैव पश्य सूर्य च मान्येषु मनः) 5 कृथा इति' ।। १७ ।। यथास्याः स्वधितिं मूर्ध्नि धारयन्हिरण्यं वोदकुम्भेना- वसिचयापो हि ष्ठा मयोभुव इति तिसृभिर्हिरण्यवः शुचयः पावका इति चतसृभिः पवमानः सुवर्तन इत्ये- तेनानुवाकेनावसिच्य ) यथार्थ वलत्युत्यमानामनुमन्त्र- 10 यते) ये वध्वश्चन्द्रं वदतुं यक्ष्मा यत्ति जनामनु) । पुनस्तान्यज्ञिया देवा नयन्तु यत अागता इत्यथैना गृहा- नुक्यानडुके रोहिते चर्मण्युपवेशयतीह गावो निषी- दत्त्विहाश्वा इक.पुरुषाः । इहो सहस्रदक्षिणो ऽभि पूपा निषीदबित्यवनामागेयेन स्थालीपाकेन याजयत्ययेतस्य 15 स्थालीपाकस्योपहत्याभिधार्य जुहोत्यग्नये स्वाहाग्गये अग्नि- 1) Thus N, Gge 2) Nary, G cukrară am 3) Thus GN, Bh 'gandharva See IIG I 24 6, Baudh GIO yadrittau de vagandharau 4) Thus G Pr, N Fath. See IIG I 24 6 5) Thus Pi, Gmanamakrchd, N मा कृथा 6)G om uttakena N, G upyamunam", Bh P Shyamūnām 8) N STTTTT, G vašumanu See RI I 85 31, AP MB 1 69 7) Thus ·19 वते स्वाहागये नादाय स्वाहागये स्विष्टकृते स्वाहेति' यावल्जीवमेतमग्निं व्रीहिभिर्यवैर्वा सायं प्रातः परिचर- त्यंगये स्वाहेति सायं पूर्वानाहुतिं जुहोति ' प्रतापतये स्वाहेत्युत्तरां'सोरी पूर्वी प्रात्तरेके समामनत्वोपासनो) नित्यो धार्यो 'अनुगतो मन्थ्यः श्रोत्रियागारावाहार्यों' अन्यतरस्य चेतदरपवासः३)' ॥ १८ ॥ अष्टम्यः) पर्वाणि चोपवसत्यागन) स्थालीपाकेन पर्वसु पनाते ' वाग्यत प्रास्त ग्रा) नक्षत्राणामुयाटु- दितेषु नक्षत्रेषु वत्समन्वारभ्योत्यापयत्युदायुपा स्वायुपे- त्ययेनां ध्रुवमरुन्धतीमन्यानि च नक्षत्रापयभिधीक्षयति ।। नमो ब्रहाणे ध्रुवायाच्युतायास्त्वित्येतेनानुवान ध्रुव- मुपतिष्ठते ध्रुवक्षितिर्भुवयोनिर्बुवमसि ध्रुवत) स्थितम् । वं नक्षत्राणां मेन्यति 10) स मा पाहि पृतन्यत इति' सप्तर्षयः प्रथमां कृत्तिकानामरुन्धती ध्रुवतां ये ह नि- न्युः" । पत्तिका मुख्ययोगं वहन्तीयमस्माकं धानबाट- । 1) Lrtween sizheti an 1 y Im; Gins, ty Thstu harjuku 2) Thus N,Ganpisane " Thus, Gm lady 4) Thus Gol पतम्या » Tlaus pamink Baudh ( Ilt! pareia arty. myasthitijarkok G) Biween manty anlagncyena Gint athentim. See Ilir I 7 TOTus NEh Gatn 8) Tt us Ib I'r Chananj 9) Tius S 10) TV Cmaldhya Prmedhyan 11) TheGnanjal ·20 ॥ १ । १९-२० ॥ मीत्यरुन्धती 'त्रिरात्रमक्षारलवणाशिनावधःशायिनौ ब- दाचारिणौ भवतो' ज्य चतुर्थ्यामपररात्रे) तरागारे निमुपसमाधाय जयाभ्यातानात्राष्ट्रभृत इति कुवैता ग्रा- कुती होत्यग्ने प्रायश्चित्ते वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि ब्रा- 5 दाणस्त्वा नाथकामः प्रपन्चे । यास्यां पतिघ्नी तनूः प्रजानी पशुध्री लक्ष्मिनी बारघ्नीमस्यै तां कृणोमि स्वाहा ॥ वायो प्रायश्चित्त अादित्य प्रायश्चित्ते प्रजापते प्रायश्चित्ते वं देवानां प्रायश्चित्तिरसि ब्राह्मणस्त्वा नाथकामः प्रपन्चे । यास्यै निन्दिता) तनूस्तामितो नाशयामसि स्वारे- 10 ति' ॥ ११ ॥ अथैनां तूष्णीं लिंकृत्य वाग्यत उपेत्यामूहमस्मि सा त्वं चौरदं पृथिवी वं सामान्मृकं तावेहि संभवाव सह रेतो धावले पुंसे पुत्राय वेत्तवे रायस्पोपाय सुप्रजास्वाय सुवीर्यायेत्यंधास्या अपवृत्तार्थो ज्पवृत्तार्थाय) मुखेन मुखं 15 संनिधाय प्राणित्येतं) प्राणमपानिहीति तं सा प्रत्यपा- नित्यवास्था याचान्तोदकाये ) पाणी प्रक्षाल्वाभिमृशति करधच्छिवेन वा पञ्चशाखेन हस्तेनाविद्विपावता सा- I) Thus N, Gcaturtthan', Pr pararilrau, Bh aparmritre 9) Tlius X Dh Pr; G nimudita 390 prarrttarthlyan, N प्रताये; Bh aparritarthaya 4)G prantpatyal, N प्रपित्य X, Bh odahayan 5) Thus G ·- 5 सरण 1) यशस्विनाभिमृशामि सुप्रनास्त्वायेति भसद्देशं' पदा मलवद्वासा स्वाद्येनां वाहाणप्रतिषितानि व्रतानि संशास्ति यां मलबद्वाससमिति 'चतुर्थी) बातां प्रयत- वस्त्रां वाहाणासंभापां) सं ते मनसा मन इत्येतेनानुवा- केनोपविशति ' सर्वाण्युपायनानि मन्त्रवत्ति भवतीत्या. प्रमरची ' यच्चादी यच्चावित्वालेखनः' ॥ २० ॥ अथास्याः प्रथमगर्भिण्याश्चतुर्थे मासि सीमतं कुर्वत्या- पूर्यमाणापक्षे पुपये नक्षत्रे पयसि स्थानीपाकं अपयिवा- तरागारे गिमुपसमाधाय जयाभ्यातानाचाष्ट्रभृत इति सुवेता यातीर्नुहोति भूर्भुवः सुवः प्रजापत इति 10 चतवस्त्रेण्या शलल्या त्रीणि दर्भपुतीलानि) शला- लुग्रप्समित्युपनियम्योर्ध्व) सीमन्तमुन्नयति भूर्भुवः सुवी राकामहं यास्ते रामे ॥ सोम एव नो रानेत्यानी- पाणी) प्रजाः । विवृत्तचक्रा प्रामीनास्तीरेण यमुने तवेति तीरणासी तवेति वा यस्यास्तीरे वसत्ति 'पुर-15 स्तादोरेतानि निधाय जीनोदनानुकृत्य सर्पिपोषसिच्यो- पनिद्धात्युदशरावं चतुर्थ 'नेपामेकैकमवेक्षमाणां पृच्छति 1) Thus Pr,Gahatrena a) Trus G, UTमाला S) Thus G.प्रिनिर्भयपोगे 1)GY on the usarga १) ThusNGcaturtthan 4) Thus tha grey pilin 6) Thyr Gh परिया' ६) Thus BAIT Gmtnd, it ·22 ॥ १ । २१-२२ ॥ - -- 5 किं पश्यसीति ' पुत्रांश्च पशृंश्चेति प्रत्याह) तेषामेकं ब्राह्मणान्नोनयेदेकं ब्राह्मणीरकं) सह कुमारः सा प्राश्नाति ' वाग्यत प्रास्त या नक्षत्राणामुदयादितेषु नक्षत्रेष्विति समानम् ॥ २१ ॥ अथ पुंसवनं तृतीये मासि चतुर्यादौ वा तिष्येण वा हस्तेन वानुराधिर्वोत्तरी प्रोष्ठपदन्य॑योधावरोधमाहत्या- नवस्नातया कुमार्या दृषत्युत्रे ) दृषत्पुत्रेण ) पेषयित्वा- न्तरागारे निमुपसमाधाय जयाभ्यातानाबाष्ट्रभृत इति सुवेता) श्राद्धती होति) यस्त्वा कदा किरिणेति चतस्रो' परेणानिं प्राचीमुत्तानां निपात्यायास्या दक्षिणे ना- सिकाहिहे ङ्गुष्ठेनानुनयति पुंसवनमस्यमुष्या इति ' सा हत्यार 'पुमांसमेव जनयत्यय क्षिप्रंसुवनं ' यज्ञोपवीतं कृवाप प्राचम्यानाप्रीतन शरावणानुस्रोतसमुदकमात्य पत्तस्तूर्यत्ती निधाय मूर्धञ्छोष्यन्तीमभिमृशति ''दशभि- स्वाङ्गुलिभिरभिमृशामि) दशमास्याय सूतवा” इत्यथैना- मदिरवोक्षति यथैव वातः पवते यया समुद्र एजति । 10 - 15 1) Thus N,Gpratyiy ima 2) Thus G N BH, I'r brahmanan 3) Thus GBh, N धाराणी चेक, Pr brahmanim cham 4) Thus I'r, G Bh drrakpur N उध्य 5)Ghuttastahatirit G) Thus N Bh, O pricinanº 7) Thus N BH, Tr foryantim, Gjoryantım See Ar G1414 8) G Bh dasabhizimgulbhir N Pr dasabhaistytmgulidhur 9) Thus N,GPrailara ·॥ १ । २२-२३ ।। 23 - एवं कुमार एजतु सह नरायुणावपन्चतामित्यंच यचपरा) न) पतेत्याणिनोदकमादाय 1) मूर्धन्येनामवसिञ्चत्तिलदे ज्वपयस्व न मांसमसि नो दलमवपन्चस्वासाविति)' यदि) गर्भः संसदाण पाणिना त्रिर्ध्व नामरुन्मोत्य- राञ्चं वा नार्वाञ्चं त्वष्टा बनातु बन्धनः । स तूनु। पशेव) दशमासो ज्वीरक्षेति' ॥ २२ ॥ विवातायाः) परिदां करोति ' दक्षिणार्धे ज्गारस्वा- गिमुपसमाधाय सर्पपान्फलीकरणमित्रानजलावयुप्य त्रु- होति गण्टो 8) मर्क उपवीरस्तुण्डिकर उन्तूपतः । च्यवनो नश्यतादितः स्वाहेत्येवं द्वितीयामेवं तृतीयाम- घापरां केशिनी” श्वत्तोमिनी खनावोनोपकाशिनी)। अपेत नश्वत्तादितः स्वाहेत्येवं द्वितीयामेवं तृतीयामंधा- परामर्यम्णः 9) कुम्भीपात्रः 11) पात्रपाणिनिपुणिः 12) । अपेत 1) नश्यतादितः स्वाहेत्येवं द्वितीयामेवं तृती- 10 1) Thus Bh, Gyadyapamilnatar, Nपोत्या 2 Thus MISS, read rerhaps with Baudh G VII 9 atarnad jana rastya ith 3) 6 am 4) Thus B4: I'r, G para ico 5) G ninica, Tifu, Bb I'r unticon G) Thus Pr, G °ureraterra, मो.. 7) Thus Bh,ON 8) See IIG II 37 PGI 1623, p. in II 138 D) i om from herini unto aryamnah 10)पार, Irkha- Jimolora. 11) Thus Cm Pr N कुम्मोपदी पात्र 12)Thur N Pr.upinnumanth 11) ThurGP पदा 14)G on from fyrxiri unta mumNIK ·24 ।। १ । २३-२४ ॥ 5 8) यामधापरां1) मिश्रवाससः कौवेरका रक्षोराजन प्रेषिताः। ग्रामं सजानयो) गच्छन्तीच्छतो परिदाकृतास्वाहा ।। एतान्धततागृह्णीतत्ययं) ब्राह्मणो दूतः । तानग्निः पर्य- सरत्तानिन्द्रस्तान्वृहस्पतिः । तानदं) वेद ब्राह्मणाः प्रशतः कूटदतान्विकेशान्लम्वनस्तनान्स्वाहा ॥ नती- चारिण' अस्पेशालहस्ताकपालपान्' । पूर्व एपां पित्त्युच्चेः) श्राव्यकर्णकः । माता जघन्या सर्पति ग्राम विधुरमिच्छत्ती10) स्वाहा ।। प्रदोषचारिणी11) संधिना प्रेक्षते कुलम् । या स्वपन्तं बोधयति यस्ये 10 विज्ञातायां मनः12) । तासां वं कृष्णवर्मन लोमानं कृदयं यकृत् । अग्ने यक्षीणि निर्दछ स्वाहेत्येवमेव नि- क्रामति च प्रपन्चामाने चावपताहरहरा निर्दशताया13) इति' ॥ २३ ॥ सा14) यदि पुमांसं जनयति तमभिमृशति वृधदिति 15 मध्यमं पलाशपलाशं संवद्य तेनास्य दक्षिणां कर्णमाजपति स्वसा 15)" 1) G om from ityelam unto mufratūsisah १) Thus G, N रामाययो 3) Thus V Pr, Gºghnatayıtanº 4) Thus N,Gaha 5)Gor- Lesallambana', N ' विशालम्या 6) Thus N Bh, G nallinº 7) Thus, Gesichfilya 8) Thus N, a part 9) Tlus G, X नियु 10) Thus G, V विमुनि 11) Thus G Blı, N unfrunt 12) Thus G mnak 13) Thus G Wh, N finº; Pr mala 11) Thus NPr.Gusa 15) Thus Pr, Grthatk'. पृष्वादि ·॥.१ । २४-२५ ॥ 25 - भूस्त्वयि धामीति ' भुवस्त्वयि दधामीत्युत्तरं ' सुवस्त्वयि धामीति दक्षिणमपि वोत्तरमेव द्विः सकृदेव दक्षिणम- नमभिमन्यते मा भव परशुर्भव हिरण्यमस्त्तृतं भव । वेदो वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतम् ।। मेधां ते देवः सविता मेधां देवी सरस्वती। मेधां ते अधिना- बुभावाधत्तां पुष्करमती । वेदो वे पुत्रनामासि स जीव शरदः शतमित्यथैनं दधि मधु घृतमिति संसृन्य विभिर्द- पुजालैर्हिरण्येन वा त्रिः प्राशयत्यपां" वौषधीनां रसं प्राशवाम्यायुर्वी यशो मेधां बयि दधामि सवित्रा प्रसू- तस्त्वष्टा वीरमधात्स मे शतायुरेधि ) भूर्भुवः सुवरि-1 त्ययात्व दक्षिणोन हस्तेन दक्षिणं रुस्तमभीवाङ्गुष्ठमभीव लोमानि गृह्णात्यगिरायुष्मानित्येतैर्मलेनवनतिन पाणी अभ्यज्य) हिरण्यं सस्ते कृत्वा ॥ २४ ॥ ग्रनो प्रताप्याभिमृणत्योस्त्वा तेजसा सूर्यस्य वर्च- सेन्द्रस्येन्द्रियेण विश्वेषां वा देवानां क्रतुनाभिमृगामि ।। ॥ ग्रगादङ्गात्संभवसि सद्यादधि नायसे । ग्रात्मा वे पुत्रना- 10 1) Thus Pr,ON miayanty 2) Thus Xir, G'ctwo 3) Thus Ir, o abhyarryn . ufort ) Thus Pr, G agnent, sm 5) ThuuN Pr.Guryya G) Thus, Galhajd jalye ·26 ॥ १ । २५ ॥ - . मासि स जीव शरदः शतमित्यधनं) वात्सप्रेणाभिमशति दिवस्परीत्यनुवाकेन' यत्र शेते तदभिमृणति वेद ते भूमि हदयं दिवि चन्द्रमसि श्रितम् । वदामृतस्य गोतारं माहं) पौत्रमघं रुदमित्ययेनं मातुरुपस्थ ग्राद्धाति मा ते पुत्रं रक्षी वधीमा धेनुरत्यासारिणी । प्रिया धनस्य भूया एधमाना ) स्वे वश इति 'स्तनं प्रतिधापयत्वयं कुमारो जरां धयतु दीर्घमायुः । तस्मै वं स्तन) प्रण्या- यायुर्व!) यशो बलमिति 'संविष्टाभ्यां परिदां करोति नामयति न रुदति यत्र वयं वदामति यत्र चाभिमृणा- मसीति ' शिरस्त उकुम्भं निधात्यापः सुनेषु जाग्रत रक्षांसि निरितो” नुध्वमिति ' नेतासामपामुदकार्य कुर्वत्यंध यदि चिरं न विज्ञायते " खजमेनां दर्शयेत्य- रिमुक्तायां क्षिप्रमेवोपनिदरेचदा) यदा सूतिकारोगः) - 10 1) mer of N ans. योभयं... धिरण्यमनाया मेधा देय. गनिगा मेधा देयो गरगो मेधा से पशि उगवाधन पुगो । येदो ये पुराणि रातोर माद तमिय 2Gradiharya geprimahan, A घेदाणाय गोपागर, Pr rotimrtun goprtham See Sin 1 5 11 rendiinrtaryahan nima 3) Thus APr,Gpunem 4) Tu Pr, Oran'गिी 5) Thus, Gye' G) Thus G,APा प्रया' me ApMRIT 132 IGI47 7) G silo, . fifret १) Ganam,V-- 0) Trius G Em7 10) Thusuh, ( Arrimenandan yol 11) CritsarogasyatindaktA गुग दति, Dh nita Tnge yut I'r talanoga at ·॥ ? । २५-२६ ॥ - स्वाइक्षिणस्य) पद्स्तप्तोदकेन पाणिं लोदयिवा तदा त तं” देशमवमार्टि यत्रास्था दाखं भवति धनुर्मची पुरुषस्व हस्तयोरेकशतं शृणोर ते धापयितारस्वं रोगस्येशिपे बमु रोगस्य सूतिकारोगपन्यमस्वमुष्या इति ' ॥ २ ॥ * उपनिदरन्ति सूतिकानिमोपासनमतिहरन्ति ' स र उत्तपनार्थी भवति' नास्मिन्किं चन कर्म क्रियते' दशम नाती मातापुत्रौ ' शुच्चगारं कुर्वत्युपनिडरत्यौपास सूतिकाग्रिमतिहरत्वन्तरागार ) गिमुपसमाधाय नयाभ्या तानाबाद्रभृत इति दुवेता पाढती होति धाता ददा नो रविमित्यष्टो' दशम्यां पुत्रस्य नाम धाति धनरं" चतुरक्षा वा घोपवदान्यन्तरत्तस्थं दीर्घाभिनिष्टानातं 'त प्रतिष्ठितमिति विज्ञायते' पिता मातत्यये) भिव्याहरे घातांt) विज्ञायते मम नाम प्रथमं जातवेदः पिता मात च दधतुर्यदय इति ' द्वे) नामनी कुर्यादिनायते - F 4) Thu "710 noot 11, pag26 9) From tam unto yatrirya Grer corrupt. 3) G marlaji, N corr. Bh manthan, Pr madaci N Pr,Godaran 5) Thur lr,Ggrenor',N corr 6) Thus BikR,Smgar Burst Printake 0) G aulalagninº, NT 13Tatº ; Bb sūlognim* 10) Thust.C drakaran 11) Thus, G pita nityagresh prta maza orge 12} Thus Th, G Uheydharrtan, s मियादोयानां 13) Thus Bh,G comima ·28 ॥ १ । २६-२७ ॥ 6 तस्मादिनामा ब्राह्मणो थुक इति' नक्षत्रनाम द्वितीयं स्वादन्यतरहुयं ) स्वादन्यतरेणैनमामलयेरन् ।। २६ ॥ विप्रोष्य हरिणी टूर्वे पादाय गृहानुपदिति गृहा मा बिभीत मा वेपिठमूर्त विभ्रत एमसि । उर्ज विभ्रवः ।) सुमनाः सुवर्चा" गृहानेमि मनसा मोदमानः ॥ येषां" प्रवसन्नध्येति) घेषु सौमनसो'" बहुः । गृहानुपहया- मझे ते नो जानतु जानतः ॥ इमे गृहाः प्रति जीव- वस्थुर्ज बिभ्रतो जगतः सुशेवाः । एक " वत्सः 10) क्रन्दवा1) कुमार या धेनवो बहुल्ला नित्यवत्साः ।। 10 उपन्तं गोग्रश्वमुपता ग्रजावयः । अथो अनस्य की- लाल उपतो गृहेषु मे ॥ उर्ज विभ्रत एमस्यूर्जा वः संसृजामि रमध्वं मा विभीतनेति139तृणे प्रास्यति ' शिवा उपमितः प्रमितञ्च सन्त्विति 14) द्वार्ये संमृशति ' क्षमाय वः शिवः शान्त्ये प्रपश्य इति प्रपन्चते!) दक्षिणपूर्वा- . . 1) Thus Bh, G om anyataradguhyam, N अन्यार गुल 2) Thus N, G °umantrayit, Bh °amantrayiran 3) 6 cm the visarga 4) G suvarccah |, N TTTAT 5) Thus N, G eşim 6) G pavasannarddhyemi, Ngeraft 7) Thus N, G saurnanasaurmanasau 8) G babhuh, N बटु 9) G Bh Pr ehr, N T 10) Thus N Pr, GBhom the visarga 11) Thus G, Nदया, Prkandatta 12) Thus N Pr, Garayah 13) G baðhitett, I'r bhitanel; N corr, see AV VII 00 1, Kaus. 89 12 14) Thus N BH Pr, G santit 15) Thus N,Gom ·॥ १ । २७-२८ ॥ 29 .. भ्यामनुवीक्षते) ज्भयं वो) स्वभयं) मे अस्विति' भायी संगच्छमानामनुमन्त्रवते विश्वा उत त्या वयमि- त्येतया 'पुत्रं संगच्छमानमनुमन्लयो लादङ्गात्संभवसीति द्वाभ्यामयेन मूर्धविरवनित्यशूनां वा हिंकारणाभिनि- प्रामि प्रजापतये) वा) दिकारणाभिनिवामि) प्रताप- तिस्त अायुर्दधातु स मे शतायुरेघि भूर्भुवः सुवरिति' सर्वेभ्यः प्रापोभ्यो नातासि सा नीव शरदः शतमिति दुहितुरवेनं पठे मास्वनं प्राशयति ' तस्य स एव प्रा. शनाल्यो यो ) मेधाननन) एतावनाना) भूरित्यग्रे प्राणवति भुव इति द्वितीयं सुवरिति तृतीयम्' ।। २७ ।।। अवास्थ सांवत्सरिकस्य चौटं कुर्वन्ति यधर्पि ययोपत्रं वा) ' विनायत्ते च) बत्र बाणाः संपतन्ति कुमारा वि. शिमा श्वेति बाणिवा स्वत्वंयानं) संस्कृत्य वाहा- पाभोजयित्वाणिपा वाचयित्वात्तरागारे गिमुपसमाधाय नायाभ्यांतानाबादभूत इति उचैता ग्राऊती होति पूर्णा पञ्चादिमं मे वरुण तवा यामि व नो यो स वं नो ग्री वमो ग्रयास्वनभिशस्तीश्च पदस्थ कर्मणो त्वरीरिचं - -- 1) Thus N Nh, G anuclhsatela Pr anuriketa 2) योग्त्रमा, Bh robhayan, Irro abhayam Com 3) om 4) Tt us Dhom yo and et Atannun, A om UTTTT 5)Com 0) Thus N, O artthannam 7) G or from imam unto guran ·30 ॥ १ । २८-२ । १ ॥ प्रतापत इत्युत्तमां सवा गुरवे वरं ददात्यपरेणानिं गो- मयपिण्डं सर्वबीजानीत्युपनियम्य सर्वबीजानामग्रं गोमय- पिण्डे न्युप्य शीतोष्णा') अपः1) समानीय ताभिरस्य दक्षिणं गोदानमुनत्त्वाप 3) उन्दन्तु जीवसे दीर्घायुवाय वर्चस इति 'वेण्या शलल्या विनीय त्रीणि दर्भपुतीला- न्यू/ग्राण्युपनियच्छत्योषधे ) त्रायस्वैनं स्वधिते मैनं हिंसीरिति लोहितायसं क्षुरं तिचं निधाय प्रवपति यदपीणां त्र्यायुपं जमदनेः कश्यपस्य त्र्यायुपम् । यद्देवानां त्र्यायुषं तन्मे अस्तु यायुषम् ॥ येन पूषा बृहस्पतेरो- रिन्द्रस्य चायुपे ज्वपत्तेन ते वपाम्यसो दीर्घायुवाय वर्चस इत्यैवमेवोत्तरं गोदानं वापयते केशान्वापवित्रा गोमय- पिण्डे निदधात्ययेनं गोमयपिण्डं गोष्ठ उदकान्त उदुम्बरमूले दर्भस्तम्वे वा निद्धात्ययेनं स्नातमलंकुर्वन्ति ।। २ ।। इति भारद्वाजसूत्रे प्रथमः प्रश्नः ॥ 10 - 15 श्रवणकर्म व्याख्यास्यामः' श्रावण्यां पौर्णमास्यामुपक- ल्ययते ऽक्षतधानाश्चाक्षतसतूंश्च ) जात्यं चाजनमस्तमित 1) N staro In G Bh fitopnūpas १) Thus G Pr,N समागाव्य 3)G Bh Pr Punakiyo, Nमुपया 4) Thus o, N°पयुपरिधाय घोषधे 5) Thus N Pr, G om 6) Thus N,Gdhdnascalyatasayiamsca, Bhi dhanascakzatantyajuamsca ·31 6 आदत्य अन्तरागारे निमुपसमाधाय जयाभ्यातानाबाष्ट्रभृत इति रुत्वाक्षतधानानां) चाक्षतसतूनां च समवदाया- भिघार्य जुहोत्यागेयाय पाएडराय पार्थिवानामधिपतये स्वाहेति प्रथमामाहुतिं जुहोति 'श्वेताय वायव्यायान्तरि- क्षाणामधिपतये स्वाहेति द्वितीयामभिभुत्रे सूर्याय दिव्या- नामधिपतये स्वाहेति तृतीयामुपनिष्क्रम्य स्थण्टिल) एवेता याहुती होत्यपि वा समीची नामासि प्राची" दिगिति ) सर्पाहतीः) 'प्राशनार्या ) धाना उपकल्प्या- क्षतधानाचाक्षतसनूंश्च ) जात्यं चाजनं स्थण्डिले न्युप्या- भिमलयते नमो अस्तु सर्पेभ्य इति तिसृभिस्ततो धावन्तं 10 देशं कामयत इमं') सर्या नागच्छेयुरिति तं संततयो- धारयानुपरिपिञ्चत्यप) श्वेत पदा नदि पूर्वेण चापरेण च । सप्त च मानवैरिमास्तिस्रश्च राजबन्धवैः ॥ न वे श्वेतस्याध्याचारे 10) हिर्ददंश कां1) चन । श्वेताय वैद- . 1) Thus N,Gdharincakratasamjhan 2) G N Bh sthansılam, but sce introd 3) O pricidagili, Natalia See TS v 5 10 1 4) Thus Bh, G sana ahulth, N सर्पति 5)Gpratanartthan, N ATOTTUT, Bh prūšadhanarttha 6) Gutkalpyakratadhascakralasam. jašca, N very cort, Bh upalaipya 7)GBamaycate tmam,N यामयोग 8) 0 aantatorladharayar, N धारापाधि 9)6 Lijabandharaih, aitaui, se IIG II 1G 8 10) G Sarddha. murddhyacare, N°ण्यावा 11) Thus GN, see, however, HG II 10.8, POI 145 ·32 ॥ २ । १-२.॥ 5 ाय नम इति ' तत एता धाना असमेत्यावगिरन्ति यावत्तो हविरुच्छिष्टाशा भवति 'तत एतांश्चतुरो) मा- सान्सर्पेभ्यो बलिं हत्ति ' सत्रान्वेवमर्यान्कुर्वन्त्यपि वा ययन क्रियते तस्य तस्य ' ॥ १ ॥ तत अाग्रहायण्यां पौर्णमास्वामेवमेवैतत्कर्म क्रियते' यदन्यद्यानाप्राशनात्परिषेचनादिति सर्व तक्रियत 'या- ग्रेयेन स्यालीपाकेन पर्वतु यतते तस्य पुरस्तात्स्विष्टकृत एता ग्राढती होतीडायाः पदं घृतवच्चराचरं जातवेदो हविरिदं जुपस्व । ये ग्राम्याः पशवो विश्वचपास्तेषां 10 सप्तानामिह रन्तिरस्तु पुयै स्वाहा ॥ यां देवाः प्रतिन- न्दन्ति रात्रिं धेनुमिवायतीम् । संवत्सरस्व या पत्नी सा नो अस्तु सुनङ्गली स्वाहा ॥ पौर्णमाप्ती” पूरयन्त्याया- त्यपरापरम् । अर्धमाप्तान्विभजन्ती सा नः पूर्णाभिरक्षतु स्वाहा ॥ शिवा पशुभ्यो) दारेभ्यः शिवा नक्त शिवा दिवा । संवत्सरं ) कल्ययत्ती सा नः कामडघा भव- स्वाहा ) ॥ पूर्णा पश्चात्वमो प्रयासि प्रजापत इति तितस्ततः) सौविष्टकृतं जुहोत्यमये स्विष्टकृते स्वाहेत्यय 16 1) Thus Bh, ON एताश्चतु 2) Thus Bh,Gpurnamast, N पोर्पामासों 3) G parayımtya ety, N Bh pūrayantyāyetyº 4) Thue N Bh, G patidiyo 5)G tatsara, N रामराव 6) Thus GN भव वारा 7)Gom tatali, N सस सत ·॥.२ । २-३ ॥ 33 - 5 हेमन्तप्रत्यवरोरुपां ' यत्र प्रत्यवरोधचन्भवति') तदुपति- ठते) प्रति नत्रे प्रति तिष्ठामि राष्ट्रे) प्रत्यश्चेषु प्रति तिष्ठामि गोषु । प्रति प्रनायां प्रति तिष्ठामि भव्ये ) ॥ स्थोना पृथिवि नो) भवानृक्षरा निवेशनी) । यच्छा नः शर्म सप्रथा इति ॥ २ ॥ शालाकर्म व्याख्यास्यामः' शालां कारयिष्यमाणा) यापूर्वमाणपक्षे पुण्ये नक्षत्रे ब्राह्मणाननेन परिविष्य परिलिप्येव धुवां निमिनोमिक शाला मे तितु घृतमुक्षमाणा । तां बा10) शाले10) सर्ववीराः सुवीरा अरिष्टवीरा अनुसंचरेमेति दक्षिणां द्वारस्यूणामुच्यती- देव ध्रुवा'1) प्रतितिष्ट शाले ग्यवती गोमती1) सून. तावती । ऊर्जस्वती पयस्वती धृतवत्युच्यत्वा) मस्ते सौभगायत्युत्तरामा) वा कुमारस्तरण या वत्सो जग- ता) संह । या वा परिनुतः15) कुम्भ या दनः कल- 10 1) Thrs G, N प्रत्यक्षा न भवति: Dh pratyararohayayan bharati 2) OBh •upadnthate, N पीरियनो 3) Thus N Bh, G mile 4) Ocharyo, पथ्ये 5) Go G) Gmrekasant, N तिमी 7)Gom the risarga 8) Trmus Bh, Gariryamana, N पारवियागा Gyarntshya tharraminomi, A परिलिस्य भुगगीमिय 10) Thus N,Gainle 11} @ om 12) Gom ghrtaraty. रस्य but KAY It 122 13) Thus NG uttarenamit 14) Thur , opajagata 15) GS panortah, are NGILI 12,AGI R.10, 10041rum 1 134 S ·34 ।। २ । ३-४ ॥ । शीरयन्निति') संमिते” अभिमृशत्येवमेव स्थूणाराजावु- च्छ्यत्येवमभिमृशत्य॒तेन) स्थूणावधिरोह वंशोग्रो) वि. राजनपसेध) शत्रून् । अथास्मभ्यं सर्ववीरां रयिं दा इति पृष्ठवंशमधिरोपयति 'मानस्य ) पनि ) शरणा) स्योना देवेभिर्विमितास्यग्रे । तृणं वसाना) सुमना') असस्त्रं ) शं न) रधि) द्विपदे शं चतुष्पद 10) इति 10) छन्नाम- भिमृशति1) ॥ ३ ॥ अगारप्रवेशं') व्याख्यास्याम ' यापूर्यमाणपक्षे19) पुण्ये नक्षत्रे अन्तरागार निमुपसमाधाय जयाभ्यातानाबाष्ट्रभृत इति कुवैता अाहती होति वास्तोष्पत इति द्वे ' वा- स्तोष्यते प्रतरणो न) एधि) गयस्फानो14) गोभिर- श्वेभिरिन्दो'5) । अजरासस्ते सख्ये स्वाम पितेव पुत्रान्प्रति नो जुषस्व स्वाहा ।। परं मृत्यो अनुपरेहि पन्यां यस्ते स्व इतरी देवयानात् । वास्तोष्यते शृण्वते ते 'ब्रवीमि - 10 . 1) G halariyannıtı, N heat pufafar 2) Thus N, G sajyate 3) Thus Bh, G Nelena 4) Thus G, N वगोर्यो. See lIGI 27.7, Ap MB II 155 5) Thus N, G °apasetha 6) Thus AV III 12. 5, G marasvapatnassurandarithe, N मा न सपा धरणा, Bh andnassapatlaškarena 7) Thus N, G tasanāssuno 8)Gadhastram,N घस, seeAV III 125 9) G nayedhi 10) Thus ernended GN catuspade 11) G chsantabhi, Nउमा राममि 12) Galarai 13)G om from ndnapakre unto ahufirp110 14) Thus N,G gayasthūno 15) G N Indro, see ny II 54,1G1981 etc.

·॥.२ । ४-५ ॥ 35 मा नः प्रजां रीरिपो मोत' विरान्स्वाहेति ' भूमिममि- मृगति प्रति क्षत्रे प्रति तिष्ठामि राष्ट्र इति द्वाभ्यामिदं यो अवसानं यदागां स्थाने) मे ग्यावापृथिवी अभू- ताम् । अनमीवाः प्रदिशः सन्तु मच्वं गोमवनवश्वव- टूस्वित्सुवीरवदिति चेताहतं वास याच्छाग्य तवास्तु । परिमापयेतं वृणीष्व मावार्य मा नो हिंसीः कदा- चन ।। स्योना पृथिवि भवानृक्षरा निवेशनी' । यच्छा नः गर्म सप्रथा इत्युदयुपा स्वायुपेत्युपोत्यायोपसमूद्ध ब्राह्मणाननेन परिवषयेत् ॥ ४ ॥ तत्पूर्व वास्तुणमनमयान्यच्छरणे कृत उदुम्बरपत्ता- 10 शानि) ससुपिराणि) यवैः सह गोमयं गाइलं10) रासभा) मधु चैवात्र1) सप्तमं तैरगारं वास्तु च परि- प्रोजेयूर्ण उदधिर्भवति प्रज्वलितो) निर्भवति' ब्रा. व्हापामग्रं प्रवेशयति।4) बादाणमाद प्रविशानीति 'प्रवि- - Grjornal 1) Thus M, G om mo 2) Thus N, Gristnam 3) Thus, 4) rarra asurIrrdsti, NTPागुगलिी 5) Thus rh Girl ta, kदा G) Gmarnataryya, माचार्य, Dh narra 7)T GSति B) Thusy th,G audumtarak my Oh, s गरिणि 10) Thus GB, ..घन 1) ThusG, रापा: Bh rastsham 12) Thus C Dh, S र गु 17) Thusa Bh, Vाभिमान 14) Thus P, C prerriti, Som ·36 ॥ २ । ५-६. ॥ -- शतु भवानायुषा) वर्चसा श्रियावृत" इति ब्राह्मणा- नुमतः : प्रविशति भूः प्रपन्चे भुवः प्रपन्चे श्रियं प्रपश्ये श्रीमी प्रविशत्विति' ब्राह्मणमनु) प्रविश्य जयाभ्याता- नाब्राष्ट्रभृत इति उवाग्निं देवानां मयत्यग्निर्देवानामधि- । पतिः पुरीष्यो” हव्यवाहनः । तं वैमि) शरणं देव सपुत्रः) सह ज्ञातिभिः स्वाहा ।। सदासभार्यः सामात्यः सायामग्नये स्वादयनिं महयित्वाथ राजानमीडते10) त्वद्दत्तं वै बलं राज्ये त्वत्यूर्तमिहत) जीवते । हिरण्यवर्ण हयक्ष अर्थ मन्यं साधय स्वाहा ॥ कुबेराय) स्वाहा12) महा- 10 राजाय स्वाहा वैश्रवणाय स्वाहेति 'राजानं महयित्वायन्हें देवानां महयति त्रातारमिन्द्रमिन्दं विश्वा अवीवृधनि- तीन्दं महयित्वा विश्वान्देवान्महयति विश्वे देवा विश्वे13) देवा13) इति द्वाभ्यां12) ' विश्वान्देवान्महायिवा ॥५॥ अथ पञ्चेमानभ्याधाय 16) जुहोति मेधां मनसि जुहोमि 15 स्वाहा ।। मनो मेधायां जुहोमि स्वाहा ॥ श्रद्धां तपसि . 1) Thus N, G ayuman, Nins रोजगा 2) N ins TTT 3) Thus G, N श्यिा यत 4) G vlkatrıtı, N fant B)Gbrithmandnumatah, Nयापा 6) Thus emendeid, G puñetho, Nga 7) Thus N, G hajanah 8) Thus emended, G tannaumi, Naf 9) Graputres, N सूरपदा 10) Thus N Bh, G nijadhanim 11) Thus N, G trdilaltamº 12) G om 13) N om 14) Thus Bh, G paricorddhan', पोध्या ·।। २ । ६ ॥ 37 नः पातु जुहोमि स्वाहा ॥ तपः श्रद्धायां जुहोमि स्वाहा ॥ मृत्योर्मुखं विद्धामि स्वाहा ॥ये देवाः पुरःसदो जन- नेत्रा 1) रनोहणास्ते नः पान्तु ते नो भवतु तेभ्यो) नमस्तेभ्यः स्वाहा) । शान्तमिदमवसानं प्रपन्चे स्वा- हा ॥ये देवा दक्षिणासदो ये देवाः पश्चात्सदो ये देवा : उत्तरसदो ये देवा उपरिपदो वृहस्पतिनत्रा रक्षाकपास्ते) ते नो ज्वन्तु तेभ्यो नमस्तेभ्यः स्वाहा ।। शान्तमिदमवसानं प्रपचे स्वाहा ॥ पूर्णा पश्चादिमं में वरुण तवा यामि वं नो अग्ने स8) वं8) नो8) अग्ने8) वमग्ने अवास्यवाश्चाग्ने स्यनभिणस्तीश्च यदस्य कर्मयो त्यरीरिचं प्रतापत इत्युत्तमा हुवा ब्राह्मणाननेन परि- वेपयेचंतास्तु गर्हितं यत्र वान्यः) परिभवेत्तत्रापि सुख- मातीत शमयन्वास्त्वृतावृतावेतद्वौम्यस्य 10) वचनमसितस्य तुरङ्गस्य च मुनेः काव्यस्य दाल्भ्यस्य ' नेतद्विद्वान्यराभ- वेत् ॥ ६ ॥ 10 15 1) Thus N Bh, Ggnenetrn 2) Thus N, GMA 3) GN om, see TS I87 1,2 4) Thus N G funtimº 5) Thus N,G Bh pratpadye 6) G ins. yamanetra 7)G om froin rakrohanasi unto uttamam111 8) N om 9) Thus N Bh,Gcinnyah 10)G Orastu rastvaluvutatavetachbaumya, N TUOTT erant, Bh ertūvrtau eladdhaumyasya 11) N indianna', if we insert भवेत् after गाही (112) and eancel च ( 114), the last passage is metrical (sloka) ·88 5 श्वग्रहप्रायश्चित्तं ' श्वोपस्पृष्टे 1) तयज्ञोपवीतं कृत्वाप याचम्यानाप्रीतन शरावणानुस्रोतसमुदकमाहत्याध सभा- यां) मध्ये अधिदेवनमुद्धत्यावोक्ष्याक्षान्युप्याक्षेपु हिरण्यं निधायोपरिष्टात्सभायां व्यूक्य तृणानि तेन कुमारमन्व- वहत्याक्षेषूत्तानं ) निपात्य) दमा लवणोदकमिश्रेणा- भ्युक्ष्य नपत्यानत्ति कंसं दक्षिणतः कुर्कुर:5) सुकुकुर) कुकुरो) बालबन्धनः) । उपरिष्टाग्वदेजाय तृतीयस्था- मितो दिवि ।। ग्रौलब” इत्तमुपायाबाजीच्यामः ) शबलः । अधोराम उलुम्बलः सारमेयो क धावति समुद्रमिव चाकशत् ॥ विभ्रनिष्कं०) च रुकां च शुना- मग्रं1) सुवीरिणः19) । सुवीरिण13) सृज सृजकत्रात्य4) शुनक') सृज छत् ॥ तत्सत्यं यत्त्वेन्द्रो व्रवीहा स्पा- शयस्वेति15) तास्वं 10) स्पाशयिवागच्छस्तं ) वाब्रवीद- विदहा 1) इत्यविदं ) हीति18) वरं वृणीष्वेति कुमा- 10 1) Thus N, Bh svā upasprste,G Svo bhinle 2) Thus Bh, N समाया, G samadhāya 3) Thus N Bh, Gokerikta 4) G om 5) Thus G, N कुक्कुर स कुक्कुरो, Bh Kriteras sukrkura 6) G tālaban. dhanah, N वात्येवधा 7) Thus Bh, G aulasa 8) G ullam upūhiaya. talhapurchsyamas, N • तमुपाय वातोन्या, see HG II 72, Ap MBII 16 2 9) Thus N,Gsamudra tva 10) G cākasacıbhrannışkan, N forf 11) Thus N, Granām° 12) G om , N च योरिया 13) G sutirana, N सुविरोपा 14) G °eralyascanaka, N सुनेक चात्म पुनर 15) G spdyabasreti, N wrma 16) G tāmsfiam, N AT 17)G Paritahayaty°, NE । तत जातवीर विनाश इत्य' 18) Gi, N क्षोशि ·॥ २ । ७-८ ॥ 39 5 रमेवादं वरं वृण इत्यत्रवीः ॥ निगृत्य वान् प्लवसे) यामिव) चाकशत् ।। विधनिष्कं च रुवनं च शुनामग्रं सुवीरिणः 9 i सुबीरिण) सृज सृञ्जकत्रात्य शुनक सृज छत् ।। तत्सत्यं यत्ते सरमा माता लोहितः पिता । अमी ये') के 5) सरस्वका अवधावति तृतीयस्वामितो दिवि ॥ तेकश्च सतरमतण्डुलः कुलश्च विकुलश्चार्जुनश्च लोहितच)। उत्सृजमं शुचीमनस्त्वं पिशङ्गलोहितः। दुला ह नाम वो माता मएटाकको) र वः पिता। हदपेहि सीसरम सारमेय नमस्ते अस्तु सीसर ॥ सं तक्षा हन्ति चक्री वो न सीसरीदत । छपेहि सीस- 10 रम0) सारमेय) नमस्ते अस्तु सीसर ॥ समधा'1) वृपयाः पदी न सीसरीदत । श्वानमिच्छादन्न पुरुपं 12) दिति ' त्रिः प्रातमध्यंदिने सायम॑गदो व13) भवती- त्याह1) ततः कुर्याचदि नागदः14) स्वात् ॥ ७ ॥ शूलगवं व्याख्यास्याम ' यापूर्यमाणापक्षे पुण्ये नक्षत्रे । . - 1) G svavase, N प्रक्षरो 2) G jyāmº, N cort 3) G subiranah, N सुशोरिया 4) G sulirana, N Tot 5) Thus G, N एये 6) G °tatcolvajemam, N Paraceta 7) Thus G, N रोहित 8)G kandakako, Nमाक्षयो १) Thus N, G vera 10) N सोसरी, G813arameya 11) Thus N, G samaica 12) Ggata, N परिविक्ष, see ApMB II 16 11. 13) Thus N Bh, G vetydha 14) Thus NB!, G vanadata , ·40 ॥ २ । - ॥ पयसि स्थालीपाकं अपयित्वा प्राचीं वोदीची वा दिश- मुपनिष्क्रम्य स्थण्डिलं कल्पयिवासिमुपसमाधाय संपरि- स्तीर्यापरेणानिं दे कुटी कृत्वा शूलगवमावास्यत्या वा वरन्तु हरयः सुचेतसः1) श्वेतरश्वैः सह केतुमतिः । वातानिरर्मम हव्याय शर्वो मिति ' दक्षिणस्थां शूलगव- मुत्तरस्यां मीषुषी मध्ये जयन्तं ' यथोरुमुदकानि प्रदाय त्रीनोदनानुवृत्य यथोऽमेवोपस्पर्शयत्युपस्पृशतु” मीधा- न्मीपे स्वाहोपस्पृशतु मीठुषी मीठष्यै स्वाहा जयन्तो- पस्पृश जयन्ताय स्वाहेति ' शूलगवस्याग्निमभ्युदाहत्य जुहोति भवाय देवाय स्वाहा शर्वाय देवाय स्वाहेशा- नाय देवाय स्वाहोयाय देवाय स्वाहा भीमाय देवाय स्वाहा रुद्राय देवाय स्वाहा पशुपतये देवाय ) स्वाहा मदते देवाय स्वाहेति ॥ ८ ॥ पत्त्योदनस्य पत्नीभ्यो जुहोति भवस्य देवस्य पत्न्यै 1४ स्वाहा शर्वस्य देवस्य पन्यै स्वाहेशानस्य देवस्य पन्यै स्वाहोयस्य) देवस्य ३) पत्न्यै ) स्वाहा भीमस्य देवस्य' पन्यै स्वाहा रुद्रस्य देवस्य पन्यै स्वाहा पशुपतर्देवस्य 10 1) G suketubht, N शुसचेतस ; see MS II 9 1, HG II 8 2, Ap MB 2) G Propuspricunupasprsake, N°चोपस्पृशति उपस्पृशति , Bh upasparsayıtvā 3) G om 1 18 10 ·॥२ ।।-१० ॥ 41 .. पत्यै स्वाहा महतो देवस्य पन्यै स्वाहेति 'जयत्ताय स्वाहेति मध्यमस्य जुहोति ' सर्वपामोदनानां सकृत्सकृ- समवदायाभिधार्य जुहोत्यग्नये स्विष्टकृते स्वाहत्यथोपति- टते स्वस्ति नः पूर्गामुखः परिक्रामवित्वयातः पर्णवि- हारो' गृहपोपस्पृश गृल्पाय स्वाहा गृहयुपस्पृश गृहये । स्वादा जयन्तोपस्पृश बयन्ताय स्वाहेति पद पलाणा- न्यवापराणि घोषिण उपस्पृशत घोषिभ्यः स्वाहा श्वासिन उपस्पृशत श्वासिभ्यः स्वाहा विचिन्वत उपस्पृशत वि. चिन्वन्धः स्वाहा प्रचिन्वन्त उपस्पृशत प्रचिन्वन्यः स्वाहा समन्नन्त उपस्पृशत समानन्धः स्वाहेति दगांधापराणि 10 देवसेना उपस्पृशत देवमेनाभ्यः स्वाहेति दशैवांचापराणि या प्राण्याला देवसेना याश्चानाख्याताश्च ता उपस्पृशत ताभ्यः स्वाहेति दशैव ॥ ॥ अथांपराणि द्वारपोपस्पृश द्वारपाय स्वाहा द्वारप्युप- स्पृश द्वारयै स्वाहेति चत्रार्यय पर्णपुटं 1) कृत्वा तस्मि-15 त्रुपस्तीर्णाभिधारितमोदनपिण्डं समवदाय) परोगठि 2) वृक्ष यासजति निपनिया उपस्पृशत निपनिभ्यः ) स्वा.. 1) G pamkupulam, N auryn, Bh parnanīgam 2) Thus N,G °dayapare goghe, Bh aparagesthe 3) G numgıbhya, N front ·॥ २ । १०-११ ॥ 6 लेत्यघोपतिष्ठते नमो निपङ्गिण) इयुधिमत" इत्यप्रती- क्षमेत्वाथान्वासारिभ्यो जुहोत्यन्वासारिण उपस्पृशतान्वा- सारिभ्यः) स्वाहेति वे पलाशे' यथोपतिष्ठते नमस्ते रुह मन्यव इत्येतेरेकादशभिरनुवाकैः प्रथमोत्तमाभ्यां वांभित एतमानं ) गा) स्थापयति ।) यथा धूममाजियु- रिवाज्यशेपमोदनशेपमुद्कुम्भशेषमित्येकधा समवनीयो- दुम्बरशाखया प्रदक्षिणं गास्त्रिः) प्रोक्षति शिवं गोभ्यः शिवं गोपतय इत्यूपभस्य पृष्ठे शेषं निनयत्येतं युवा- नमित्येताभिः पञ्चभिरंथातः क्षेत्रपत्यस्य ) ' गवां मार्गे 10 जनयौ8) क्षेत्रस्य पतिं यजते क्षेत्रस्य पतये स्वाहेति चतुर्यु सप्तसु वा पलाशेषु ' तं तथावास्यति ) यथा शूलगवं ' तूर्णं यजते ' पाको देव ' उपतिष्ठते क्षेत्रस्य - पतिना वयमिति द्वाभ्यामधेनं क्षेत्रपत्यं०) ये 11) सना- भयो14) भवन्ति ते प्राश्नन्ति 19) यथा वैषां कुलधर्मों 16 भवति ॥ १० ॥ अमावास्यायामपराहे मासिप्राइमपरपक्षस्य19) वायु- - 1) Thus N Bh; G nışıhina 9)G om .3) Gom the visarga 4) Thus Bh; G N corr 5) Thus G Bh, N °गिंमास्यापयन्ति C) G om gūs 7) Thus Bh; G N hşetraº 8)G Bh nignatur 9) Thus N Bh, G tantarānnayalı 10) Thus Bh, G N kşetraº 11) G esanābhayo, N RATU 12) Thus Bh; G prasna; N प्रान्ति 13) Thus N Bb, palçası ·।। २ । १२ ॥ 13 क्ष्वासु 'पितृभ्यो अन्नं संस्कृत्य प्राचीनावीतं कृत्वागिमु- पसमाधाय दक्षिणाप्रागर्दभरी परिस्तीर्य दक्षिणपूर्व- मवान्तरदेशमभिमुखः पितृनावास्यत्यापात पितरः सो- म्या गम्भीरैः पविभिः पूर्वः । प्रजामस्मभ्यं ददतो रपिं च दीर्घायुवं च शतशारदं च ॥ आयात पितामहाः प्रपि- 5 तामहाश्चानुगैः सह । असुंगमाः) सत्ययुजो वृकासः। या नो हवं पितरो ग्यागमन्तु । एह गच्छन्तु पितरी सविषे अत्तवा) इत्येतामेव दिशमभ्यपः प्रसिञ्चत्वापो देवीः प्रतिणुतमं यज्ञं पितरो नो नुपन्ता) मातीनामू- मुत) ये भवन्ते ते नो रयिं सर्ववीरां नियच्छन्त्रिति' 10 परिपिच्य जुहोति याः प्राचीः संभवत्याप उत्तरतश्च थाः। अद्विविश्वस्य भुवनस्य धीभिरन्तरन्यं पितुर्दधे ऽमुष्मै स्वाहा ॥ अन्तर्दधे पर्वतैरन्तर्मस्या पृथिव्या । दिवा दिग्भिग्नताभिऋतिभिरतारन्यं पितामहाधे ऽमुष्मै स्वा- हा ।। यत्तद्ध ऋतुभिरहोरात्रः) ससंधिकः । अर्धमासश्च ।। मासश्चान्तरन्यं प्रपितामहाधे मुष्मै स्वाहा ।। यदः 1) O dalinam 2) Thus Pr, G sahłyumgamās, N T 3) Thus G, N अभय, Pr attate 4) G Papa, Nयाप 5) GN I'r tantamāsınām 6) Gom tichar 7) Thus a, N सुगधिगि , Pe Pralratica sandkigau ·C 44 ॥ २ । ११-१२ ॥ क्रव्यादङ्गमददलोकानयं) प्रणायजातवेदाः । तदो अहं पुनरावेशयाम्यरिष्टाः सर्वैरङ्गैः संभवत पितरः) स्वधा नमः पितृभ्यः ३) स्वाहेति ॥ ११ ॥ यधानस्य जुहोत्यग्नये पितृमते स्वाहा सोमाय पितृमते स्वाहा यमायाङ्गिरस्वते पितृमते स्वाहा स्वधा नमः पितृभ्यः स्वाहापये कव्यवाहनाय स्विष्टकृते स्वधा नमः पितृभ्यः) स्वाहेति परिषिच्य दक्षिणतो दर्भमुष्टिं निधाय तस्मिन्दक्षिणापवगीस्त्रीनुकाजलीनुपनिनयत्यसाववने- निवेति) पितरमसाववनेनिक्ष्वेति ) पितामहमसाव- 10 वनेनिक्ष्वेति) प्रपितामहमंत्रैव” नामादेशम॑वाचीनपा- णिस्तस्मिन्दक्षिणापवर्गास्त्रीन्पिण्डाविधात्येतत्ते ततासी मधुमदन्नं सरस्वतो यावानग्निश्च पृथिवी च तावत्यस्य मात्रा तावती त एतां मात्रां भूतां ददामि ययामिरक्षितो अनुपदस्त एवं मन्यं पित्रे) अक्षितो ज्नुपदस्तः स्वधा 18 भवतां वं स्वधामक्षितं तैः सहोपजीव पांच) वमत्रा- न्वसि” ये च वामनु ।। एतत्ते10) पितामहासौ मधुमदन्न 1) Thus Pr, G Padamgāllohannayan, N erilateral 2)GPr om the visarga 3) G om the visarga 4) Thus N, G'anım- Krvett, Bh °avantmasveti, Praranemyumkvet 5) Thus N, G'amksveli, Pr avaneniyumhrva 6) Thus N, G'azanımkşveti, Pr avane. niyunha 7) Nom fiom प्रपितामहस् unto स्वधामक्षित । 15 8) Thus Pr, G putrar 9) Thus G N, Pr yamścătramatvūne asi 10) Nom from एतते unto नत्र पितरो p 45 1 11, Inserting इति before यत्र ·।। २ । १२-१३ ॥ 45 5 सरस्वतो यावान्वायुश्चान्तरिक्षं च तावत्यस्य मात्रा ता- वती त एतां मात्रां भूतां ददामि यथा वायुरक्षितो ऽनुपदस्त एवं मयं पितामहायाक्षितो ऽनुपद्स्तः) स्वधा भवतां वं स्वधामक्षितं तैः सहोपजीव यांश्च वमत्रान्वसि ये च वामनु ॥ १२ ॥ एतत्ते प्रपितामहासौ मधुमदन्नं सरस्वती यावानादि- त्यश्च चौश्च तावत्वस्य मात्रा तावतीं त एतां मात्रां भूतां ददामि यथादित्यो क्षितो ज्नुपदस्त एवं महां प्रपितामझायातितो अनुपद्स्त्तः 1) स्वधा भवतां वं स्वधा- मक्षितं तैः सहोपजीव यांश्च बमत्रान्वसि ये च वामनु।। 10 अत्र” पितरो) ययाभागं मन्दध्वमित्युक्त्वा पराडावर्तत ग्रीष्मणो व्यावृत उपास्ते 'व्यावृत्त ऊष्मण्यभिपर्यावर्तत व्यावृत्ते वामीमदन्त पितरः सोम्या " इत्यभिपर्यावृत्य) नमस्काररुपतिष्ठते नमो वः पितरी रसायेति प्रतिष- ग्वाहं तेषां वसिष्ठो भूयासमित्यन्तेनादिः पात्रं प्रक्षाल्य ।। पूरविवा) प्रसव्यं त्रिः परिपिञ्चति पुत्रान्योत्रानभित- पयन्तीरापो मधुमतीरिमाः । स्वधां पितृभ्यो अमृतं दुहाना 1 .. -- 1) G Prom the visarga 2) Thus N Pr, G talo 3) Thus N,GPrimano 4) Thus G, Bh saumya, Pr saumyasah 5) Thus Bh Pr, Utta pariyabhrtya, N इत्यभिमनव्यावृत्य G) Thus N Bh,G •eedpasatyam, Proprasaryam ·46 ॥ २ । १३-१४ ॥ अापो देवीरभयास्तर्पयन्तु ॥ उर्ज वस्तीः क्षीरमुकं घृतं पयः कीलालं परिसुतं नदीरिमा उद्न्वीतस्वि- नीः सुतीर्थ्या" अमुष्मिन्लोक उप वः क्षस्तु । ऊर्जस्व- तीः पयस्वतीर्मधुना घृतेन स्वधा स्थ तर्पयत मे पितृ- इनित्यप्रतीक्षमेत्य ॥ १३ ॥ अथानमभिमृशति पृथिवी ते पात्रं चौरपिधानं ब्रह्मणास्त्रा मुखे जुहोमि ब्रामणानां वा प्राणापानयो- ठुलोम्यक्षितमसि मैषां क्षेठा अमुत्रामुष्मिन्लोके पृथिवी) समा) तस्यामिरुपद्रष्टर्चस्ते)0) महिमा॥ पृथिवी ते पात्र) चौरपिधानं ब्रह्मणस्त्वा मुखे जुहोमि ब्राह्मणानां वा प्राणापानयोर्नुहोम्यक्षितमसि मैषां क्षेष्ठा अमुत्रामुष्मि- न्लोके अन्तरिक्षं समं तस्य वायुरुपद्रष्टा सामानि ते महिमा।। पृथिवी ते पात्रं चौरपिधानं ब्रह्मणस्वा मुखे जुहोमि ब्राह्मणानां वा प्राणापानयो होम्यक्षितमति 15 मेषां क्षेष्ठा अमुत्रामुष्मिन्लोके ग्यौः) समा तस्यादित्य उपद्रष्टा यजूंषि ते महिमेति 'ब्राह्मणाननेन परिविष्य 10 .. 1) G N Bh Pr om the visarga 2) GPredasanas, N उट्स्वतीर्वेतस्विनी, Pr ®tedasunus 3) Thus N, G sutirtta, Pr sutirttha 4) Thus N, Gabhrdhanam 5) Thus G N, see, however, Baudh Dh II 8 14 19, comp also Caland, Altınd Ahnencult p 99 6) Thus N, Pr upar drasta treas',Gupadrsted reas° 7) From this point unto nº 1 16 G N abbreviate 8) G dyau +, N W 147, Pr dyaus samā

·॥ २ । १४-१५ ॥
47
--
प्रदिष्टमुदपात्रं चादाय 1) दक्षिणपूर्वमवातरदेशं गवा
प्रदिष्टमुदपात्रेणोपप्रवर्तयत्ति) पायात पितरः सोम्या
गम्भीरः पथिभिः) पूर्वैः । अथ मासि पुनरायात नो
गृहान्हविरत्तुं सुप्रजसः सुवीरा इति ' सर्वतः समवदाय
शेषस्य प्राश्नातीदमन्नं पूर्वतां चापूर्यतां च तन्नः सह
देवरमृतमस्तु प्राणोपु त्रामृतं जुहोमि स्वाहेति ॥ १४ ।।
अष्टका व्याख्यास्याम ' उपरिटामाध्याः प्राक्फाल्गु-
न्या" घो बलस्तस्वाष्टमी) ज्येष्ठया संपाचते 'तामेका-
प्टकत्याचक्षते ' तस्यां संभारानुपकल्पयते) 'गां प्रशस्या-
टकापूपं चतुःशरावं तूष्णी निर्वपति 'पटपालो भवत्ये- 10
ककपालो वा' तस्य दाविहोमिकः) संस्कारस्तमोपासने)
अपपिचौपासन एव जुहोत्युलूखला ग्रावाणो घोपमक्रत
हविः कृपवत्तः परिवत्सरीणाम्10) । एकाष्टके सुप्रता
वीरवतो वयं स्यामः पतयो रयीयां स्वधा नमः पितृभ्यः
स्वाहा ॥ अयं चतुःशरावो घृतवानपूपः1) ययस्वानले) 16
1) Thus N BH, G cūvadāya 2) Thus Bh, G corr , N प्रतिटिनमुदपा-
पाप प्र
3) G om 4) a pirtanckpuryyatirica, N पूर्यता च,
Pujraryyuntinentiniryynliner 5) Tihar Sit, gohAlmyu, Voor
C) Thus N Dh, G balastasyā mistami 7) Thus 0 Bh, N पकल्पो
8) G corr, N दाक्षिामिक , Bh darenkahomika 9)Gitam
10) N
परिवारीपा, a parinam 11) N [पूपा पयरवा , ghrtavana
yawtam agne
.

·48 ॥ २ । १५-१६ ॥ रयिमान्पुष्टिमांश्च । प्रतिगृहन्तु पितरः संविदानाः) स्विष्टः सुऊतो ज्यं ममास्तु स्वधा नमः पितृभ्यः स्वाहा ॥ वहापूपं जातवेदः पितृभ्यो यत्रेनान्वेत्य निहितान्पराके। अपूपकुल्या) उप तान्क्षरतु सत्या एपामाशिषः) सन्तु' । कामः) स्वधा नमः) पितृभ्यः स्वाहेति 'पुरस्तात्स्वि- टकृत एता पाहती होति पूर्णा पश्चात्वमग्ने अयासि प्रजापत इति तिस्रस्ततः सोविष्टकृतं जुहोत्यग्नये कव्यवा- हनाय स्विष्टकृते स्वधा नमः पितृभ्यः स्वाहेति ' ॥ १५ ॥ श्वो भूते पितृभ्यो गामालभते 'निमुपसमाधाय यथा पुरस्तादाज्येन प्रायश्चित्तं कृत्वैकेन बलिपैकशूलया च वपापण्योपाकरोति' पितृभ्यस्त्वा जुष्टामुपाकरोमीतीमां" पितृभ्यो गामुपाकरोत्यूस्वती पयस्वती तां मे तुषन्ता) पितर:8) समेताः । मेदस्वती घृतवती स्वधावती सा मे पितृन्सांपरायै ” धिनोबित्युपाकरणीयां 100 रुत्वा पितृभ्य- 1" स्त्वा जुष्टां प्रोक्षामीति प्रोक्षितां पर्यग्निकृतां प्रत्यशिरतं दक्षिणापदी संज्ञपयन्ति ' संज्ञताया1) अदि 11) प्राणाना- - 10 8)GJun 1) G Nom the visarga 2) Thus G, N यत्रता 3) Thus N,G apāpak kulya 4) Thus N G eşāmašumaih Bộ 8 om 6) Thas N Bh, G hutvarha 7) Thus G, N°मोतिमा ras, N स्याता 9) Thus G N, see HG II 15 2 10) G dhınostviº, N fortifera G N upaharanıyam, Bh upakaranıyumāhutım 11) Thus Bh G samynapayatarotbhah N राजप्राया अति ·॥२।१६-१७ ॥ प्याव्य ) तूष्णीमेव” वपामुद्धृत्य हृद्यमुघरतिप्रज्ञाते च) मतने 'योटुम्बी वपापण्यां वपां अपयित्वौटु- म्वरेषु भूलेपु) पृथगितराणि) अपयिवौटुम्वर्या ?- पस्तीफाभिधारितां वपां जुहोति वह वपां जातवेदः पितृभ्यो यौनान्वेत्य निहितान्पराके । मेदसः कुल्या उप तान्तरन्तु सत्वा एपामाणिपः सन्तु कामः स्वधा नमः') पितृभ्यः) स्वाहेति ॥ १६ ॥ उपस्थिते) उन्न8) योदनस्य) मांसानामिति समवदाय सर्पिर्मियस्य) जुहोत्येकाष्टकां पश्यत दोदमानामनं मां- सवढतवत्स्वधावत् । तद्वादशोरतिपूतमनातमक्षय्यं 100 10 मे1) अस्तु स्वधा नमः पितृभ्यः12) स्वाहा ॥ एकाप्टका तपसा तप्यमाना संवत्सरस्व पत्नी दृढके 13) प्रपीना । तां दोन्हमुपत्रीवाथ पितरः सहस्रथा मुच्यमानां14) पुर- स्तात्स्वधा नमः पितृभ्यः स्वाहा ।। वहानं नातवेदः पितृभ्यो छत्रैनान्वेत्य) निहितान्यराके । ग्रनस्य कुल्या 16 1) Thus N, Bhapyaya, G om pyayya 2) G om türı, N UT 3) Thus Bh, N°77, G om 4) Thus Bh, G Nom 5) Thus G Bh, N सन्लेषु G) Thus G Bh, N यति 7) Thus N, G potruhya sadhu nama 8) Thus N Bh, G upastkılaulanasya १) Thus N Bh, G sammišrūn 10) Nपूा पुसमक्षय , G fatapratamanta makşayyam 11) Gom 12) Gom the visarga 13)G daduhe, N दुरे 14) Thus G, N दुरामा। 15) Thus GN यंत्रान्वे , ·50 ।। २ । १७-१८ ॥ उप ताक्षरतु सत्या एपामाशिपः सन्तु कामः स्वधा) नमः 1) पितृभ्यः 1) स्वाहेति 'पुरस्तात्स्विष्टकृत एतानुप- होमान्नुहोतीयमेव सा या प्रथमा व्यौच्छदेकाष्टका तपसा तप्यमाना या प्रथमा व्योच्छत्संवत्सरस्य प्रतिमा । प्रनापत इति पञ्च ततः सौविष्टकृतं जुहोत्यगावे कव्य- वाहनाय स्विष्टकृते स्वधा नमः पितृभ्यः स्वाहेति 'यो भूत पितृभ्यो मांसपेणा मासिश्रावस्वावृता प्राई) करोति' ॥ १७ ॥ वेदनधीत्य स्वास्यनुपकल्ययते पालाशों समिधमुद्- 10 पात्रं चैरकां चोपवणं च नानीयपिण्डं च सार्वसुर- भिषिष्टं चन्दनं च सूत्रं सोपधानं मणिं सपाणं वादरं मणिमुत्तरासङ्गं च सान्तरमन्ते च प्रवर्ती) च स्रनं चाजनं चादशीपानही) दण्डं च त्रं चाय नक्षत्राणि तिष्य) उत्तरे फल्गुनी हस्तश्चित्रा) स्वाति विशाखे इत्येतेपामकस्मिन्पुरोदयादादित्यस्य व्रतं प्रपञ्चत 'एतद्- हानातानां" ह वा एष एतत्तेजसा10) तपति' तस्मा. . 16 1) Thus N, G piti bhya sladha nama, sce p 49 note 7 2) G etimepahomtim gre°, N उपहोमातु 3) Thus N Bh, G musišrāddham 4) Thus N Bh, G palusam 5) Tlus N, G pruvsttau 0) Thus GN 7) G taşta, N, see IIG I 9 3 8) GN hasta cttril 9) MSS om the visarga 10) N om एतत् ·॥ २॥ १८-१९ ॥ देनमेतदद मितपेन्तलाना चर्मणा द्वारमापिधाय पूर्वाध वनस्वामिमुयसमाधाय मयंदिन पालाशी समिधमादधातीमं स्तोममहत नातवेदसे रथमिव संममा मनीपया)। भद्रा हि नः प्रमतिरस्य संसच्चग्ने सख्ये मा रिपामा वयं तव स्वाहेति ' तत एतान्संभारान्सकृदेव सर्वानाइत्व । तानुत्तरतो ग्रेर्निधावापरेणानिमुत्तरतःपरिपेवनामेरका- मास्तीर्य तस्वामुदशिरा निपचते' ॥ १८ ॥ निणतो नापित उपविशति । तस्य सुरमभिमन्लयते शिवो नामासि स्वधितिस्ते पिता । नमस्ते अस्तु मा मा हिंसीरित्यंदिरुग्यमानमभिमलयते शिवा मे भवध संस्पृश 10 इति '2) नुरमभिनिधीयमानमभिमलयते यद्दपीणां त्र्यायुपं बमोः कश्यपस्थ त्र्यायुपम् । यद्देवानां त्र्यायुपं तन्मे अस्तु व्यायुपमिति 'वंपत्तं यत्क्षुरेण मर्चयता सुपेणसा) वाटावपति वर्चसा मुग्धं मा न) यायुः प्रमोपीरिति' प्रमणिण वापयित्रोषपक्षी निवापयते ज्य केशान्ययोपपा- 15 महान्येवमेवात) ऊर्ध्व वापयते ' पश्चार्थे वास्योपवि. श्य) मेखलां विसस्य परिकर्मण प्रयच्छतीमां हवा 1) Thus N,G mantra 2)Nins ग 3) Tlus N, G sampaišasā 4) Thus G, N, see IIG I 9 1G, AT VIIL 2. 17 5) Gnu, NT 6) GN Bh yathopapitam 7) Thus Bh, G prafasya ·॥ २ । १-२१ ॥ स्तम्ब उपगूरुति 'तां स हत्वा स्तम्ब उपगूदतीदमहम- मुप्यामुष्यायणस्य दिपन्तं भ्रातृव्यमुपगूलाम्युत्तरो सो द्विपद्य इति ' तत ग्राप उपरत उष्णाश्च शीताच' शीतासूष्णा ग्रानयति देवमानुपस्य व्यावृत्या इति विज्ञा- 5 यते ' संसृष्टाभिरतिनिपिञ्चत्यापो दि ठा मयोभुव इति तिसृभिर्हिरण्यवर्णाः शुचयः पावका इति चतसृभिः पवमानः सुवर्जन इत्येतेनानुवाकेन 'स्मानीयन प्रता- प्व) ॥ १६ ॥ दत्तान्प्रक्षालयते ऽनाग्याय व्यूरुध्वं सोमो राजेदमाग- मत्। स मा प्रविणत्वनाचेन भगेन च दीर्घायुरहमवादो भूयासमिति 'सार्वसुरभिणा प्रलेप्स्थमानः) प्रोक्षति नमः शाकजजभाभ्यां ) नमस्ताभ्यो देवताभ्यो या) अभिग्रा- हिणीरित्ययानुलिम्पन्चवर्ची') अप्सरासु च गन्धर्वेषु च यवशः । दिव्यो यो मानुषो गन्धश्च ) स') माविशता- 15 दिति ' समुन्नीय चन्दनेनानुलेप्स्यमान एवं प्रोक्षत्यैवम- नुलिम्पेयाहतमन्तरं परिधत्त अायुरसीति ' जरामशी- येत्युत्तरं 'यज्ञोपवीतं कृत्वाप प्राचम्य जयाभ्यातानात्राष्ट्रभृत 10 1) Thus G Bh, N प्रतीप्य 2) Thus N, Griyettami 3) Thus Bh G pralepsamānah, N corr 4) Thus G, N शाकततभ्याम्या, Bh sakajaijapabhyam 5) Gom ya, N यगिना G) Rend me 7) Thus N G sa 8) Thus N, G Sanıılımpetuthātam?

·॥ २ । २०-२१ ॥ 53 इति अवेता) पाती होति।) दीक्षा तपो मनसो) मातरिया वृहस्पतिर्वाचो अस्याः स योनिः । वेदांसि) विद्या मयि सतु चारवो) अगिपोमा यशो अस्मासु धत्तम् ।। अगियन विराजति सोमो येन विराजति सूर्यो येन विराजति विराडोन) विराजति तेनादं विश्वतः । परिविराज्यासमिटैकवृत्स्वाहेति ॥ २० ॥ अपरणागि प्रामुख उपविश्व') सोपधानं मणिं प्रव- पति ' सपाणं वादरं मणिमुदपात्रे ऽवधाय प्रदक्षिणं पर्या- प्लावरतीयमोपधे) त्रायमाणा सहमाना सहस्वती सा मा हिरण्यवर्चसं ब्रह्मवर्चसिनं मा करोत्रित्युत्याक्षण- येव पर्यापत्य प्रतिमुञ्चते 10) पाशो ऽसीत्युरसि स्था- पयत्युरी मे मा संशारीः शिवो मोपशेष्व मयं दीर्घा- युवाय शतणारदायेति ' हस्तेन वादरं मणिमूर्गसीत्यर्को मणिबीहाणस्य पुलको वैश्यस्य राशो गर्दभसुग्रीवो' का मणिोक्षणस्य वैश्यस्य पुलको मणिः । राम्रो गर्दभसुग्रीवो 10 15 1) a kutiarlahutino 2) N ins za 3) Thus N, G veladasa 4) G carapo, NT it, see Ap $ VI 23 1 5) Thus N, Gturamyena G) a partun adyasamjhantaerknaha, N परिनिरा गारामिदेवरार, see ApS VI 23 1 7) Gins sutram 8) Graryyaphyati yamosadhe, N cungtauft un, Bh paryyüplāra yalı yamoradhe, sec IIGI 100 9) karote tratadakinayata N न्युधागोपापार्यर, Wh uddhrtyakmuyana 10) Thus N BH, G pramunicate ·54 ॥ २ । २१-२२ ॥ यस्य कस्य कपित्यक इति मणिधारणे गाघा) भवति' निधायातमन्तरं परिधत्त अायुपे बेति' जरामशीयेत्युत्त- रमंहतस्य ) दशायां) प्रवर्ती) प्रवध्य, दामाधाया- ज्यस्योपघातं जुहोत्यायुष्यं वर्चस्यं सुवीर्य रायस्पोपमौद्रि- । ग्यमिदं हिरण्यमायुपे वर्चसे त्रियायाविशतान्मां) स्वा- हा ॥ उच्चैर्वाति पृतनातित्सत्रसादं धनंजयम् । सर्वाः समृद्धीडियो ) हिरण्ये ऽस्मिन्समाहिताः) स्वाहा ।। शुनमवं) हिरण्यस्य पितुरिख नामायभपम् ।०) । तं मा हिरण्यवर्चसं पुरुषु प्रियं कुरु स्वाहा ।। प्रियं मा देवेषु 20 कुरु प्रियं मा ब्राहाणे 11) कुरु । प्रियं विश्वेषु शूद्वेषु ) प्रियं राजसु मा कुरु स्वाहा ॥ संराजं च स्वराजं चा- भिष्टीर्या च नो गृहे । लक्ष्मी राष्ट्रस्य या मुखे तया मा संसृजामसि स्वाहेति'॥ २१ ॥ उद्धृत्य प्रक्षाल्य दक्षिणमेवाग्रे प्रतिमुचत आयुष्यं वर्चस्यमित्येतदेव13) मणिकुण्डलवन्धने विचाद्य सनं 16 1) G_Bh gadha, N - धी YG Pahatasyasayu, N°नर हत सा दशाया, Bh uttariyadaśayām 3) Thus N, G Bh pravrtial 4) G Bh prabuddhya, N cori 5) Gyaatryayanmsatam, N जैत्रायाधिशता मा 6)G prtanijustrasahan, N पृताासाह राभासाह , see IG 1 10 G, Ap HB II 82, RVKh x 128 3. 7) G N samrddhı rddhayo 8) G cm the visarga, N समा भृता 9) G sūnamo 10) Thus G, N ग्रहैषम् 11) Thus N, G brahmandi 12) Thus N, G mediefu, sec IIG I 10 0, AP MB II 84 13) Thus N Bh,G °etayarva ·। २ । २२ ।। 55 .. पुभिके शिर पारोह शोभयन्ती मुखं मम । मुखं दि मम शोभय भूयांसं च भगं कुरु ॥ यामाहर- जमदग्रिः श्रदाय कामायान्यै । इमां तां प्रतिमुच्चे ग्रं भगेन सह वर्चसत्यघाले यदाजनं.त्रैककुदं नातं हिमवत उपरि मयि पर्वतवर्चसमित्यादर्शमवेक्षते यन्मे वर्चः । परापतितमात्मानं परिपश्यतः । इदं तत्पुनराददे भगेन सह वर्चसेति' वाग्यत ग्रास्त्त) ग्रा) ন मुद्या- टुंदितेपु नक्षत्रपूपानहावुपमुञ्चते) बोरसीति दक्षिणां) पृथिव्यतीत्युत्तरामुपमुच्याभिमन्त्रयते” प्रतिष्ठे स्थो देवते 10) मा मा संताप्तमिति 'दण्डमादत्ते लोके 11) वेदायास्मि 12) द्विपतो वधाय सपनाकापदान्सरीसृपान्हस्तिनश्चेति'3) ' छत्रमादत्ते प्रजापतेः शरणमति बदहाणः दिरित्युपनि- क्रम्य दिशो ऽनुवीक्षते देवीः14) पडवहिरु15) नः कृणो- तेति' चन्द्रमसमुदीक्षते मा रधाम द्विपते सोम राजनिति' यत्रास्य रातिर्भवति तेन संभाष्य यथार्थमतीत्येकमधेतद- 18 10 2) Thus N, G kumādhinya: 2) Thus N,G tokhara 3)G Pathantte, N यावे 4) Thus N, G uparayı 5) Thus N, Gasta G) Thus N G upadayad!" 7) After नत्रेषु Nins उपनिष्क्रय 8) Thus Bh, G N dakanan 9) G N Bh "abhimuya 10) G ins mū ma dabhyanı 11) Thus G Bh, N om 19) Thus G,N घेधागम 13) G sapatnrrichapa', N सपनाच्या 14) N देवी, G Dh dalvik 15) Thus N,Garturvi avarre ·56 ॥ २ । २२-२३ ॥ - 5 - . परं 'तूष्णीमेव तीर्थ मादित्य तूष्णीं पालाशी समि- धमाधाति') संवत्सरं न मैथुनं चरति द्वादशरात्रं त्रिरात्रं वा सर्वा) स्थितयः१)' ।। २२ ।। अवार्थ्य' निहीपनयं) वेदयते बिहीपमिति ' कुरु- तेत्याह' कंसे ध्यानीय मधानयति' इसीयस्थानीय वी. यसापिधाति) 'पूर्वः कूर्चेन प्रतिपयते ' अन्वड्वान्चेना- न्वयेणान्वडाचमनीयेनान्वआधुपर्केणानुसंवतत्यधारमा ग्रासनमिति वेदयते ' तत्प्रतिमलियते) राष्ट्रभृदस्याचार्या- सन्दी मा बग्योषमिति” राजा वादाणो वा ' राष्ट्रभृद्- 10 स्वधिपत्यासन्दी मा बच्चोषमिति ग्रामणीः सेनानीवींचास्मै पाग्यमिति वेदयते' तत्प्रतिमन्लयत यापः पादावनेजनी- द्विषन्तं नाशयन्तु मे । अस्मिन्कुले ब्रहावर्चस्वसानि मयि महो मयि यशो मयीन्द्रियं वीर्यम् । ग्रा मा गन्यशसा वर्चसा संसृत पयसा तेजसा च तं मा प्रियं प्रजानां कुर्व- 15 धिपतिं पशूनामिति ' सव्यं पादं प्रतिगृत्य दक्षिणं प्रति- गृह्णीयाक्षिणं राजा ग्रामणीः सेननीर्वा' ॥ २३ ॥ - .. 1) N ins Frugt Gathān, N TU G tarşıyasya tvavoşam 2) Thus G Bh, N Tafenati 3) Thus Bh, 4) Gins ati, N द्वितीयनये 5) Thus N Bh, 6) From here unto #14: 1 11 N om 7)G ·॥२ । २४ ॥ 57 अधास्मा अमिति) वेदयते तदेतेनैव प्रतिमल्य) विराजो दोहो) सि3) विरानो दोहमशीय मयि दोहः पचाये विराज इति प्रतिगृय निनयति समुई वः प्रहिणोमि स्वां योनिमपिगच्छत । अहिः प्रजया भूयासं मा परासेचि मत्यय इत्यचास्मा याचमनीयमिति वेद-। पत' याचामत्यमृतोपस्तरणमसीत्याचातोदकायायास्मै म- धुपर्क इति वेदयते ' तत्प्रतिमन्त्रयते " यन्मधुनो .मधव्यं परममन्नावं नृपं तेनादं मधुनो मधव्येन परमेपानविन रूपेण परमो ऽन्नादो मधव्यो भूयासमिति प्रतिगृत्य प्रा. नाति त्रयै विचयि यशो ऽसि यशसो यशो ति व्रहापो दीप्तिरसि तं मा प्रियं प्रजानां कुर्वधिपतिं पशूनामिति भूर्भुवः सुवरिति निराचम्याय रातये प्रयच्छति स्वयं वा सर्व प्रान्नात्यथास्मा याचमनीयमिति वेदयत 'प्राचामत्य- मृतापिधानमसीत्याचातोदकायायास्मै गौरिति वेद्यते' तां प्रतिमलपत्ते गौरवपत्तपाप्माप पाप्मानं जहि पा- 10 प्मानं मम चामुष्य च जहि द्विपन्तं हनीवा) मम दिपं कुरुतेति' ॥ २४ ॥ 10 - 1) Thus G Bh, N घ° G dohast 4)G om hattha, N जसो 2) N ins प्रतिपल्लाति 3) Thus N Bh, 5) Thas N, G kurrant pašum 6)G ·58 ॥ २ । २५-२६ ॥ अवास्मा अनं संस्कृत्य भूतमिति वेद्यते तत ग्राह ब्राह्मणांश्चतुरो नानागोत्रान्भोजयतेति' तेषु भुत्तावत्स्व- नमाहरन्ति' तदेतेनैव प्रतिमल्य प्रतिगृत्य) प्रत्यवरुदय) प्रान्नाति पया) मधुपर्क' प्रत्यवरुदैवात ऊर्ध्वमन्नानि ॐ प्राश्नीयादित्येकर्मयतदपरमध्यवेवैप नियमः) स्वाग्यधा- कामीतरेष्वथ यदि गामुत्सृजेत्तामभिमन्यते गौनुभव्या) माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः । प्र णु वोचं चिकितुपे जनाय मा गामदिति वधिष्ट ॥ पिबतूदकं तृणान्यत्तु । योमुत्सृनतेत्यथ सोम- 10 प्रवाकाय ' यत्रास्मै सोमं प्राह तज्ञोपवीतें कृत्वाप याचम्य प्राडोदवा तिष्ठजपत्यासीनो वा भूर्भुवः सुवरायुमें प्रावोचो वीमे प्रावोचो यशो मे प्रावोचः श्रियं मे प्रावोच आयुष्मानदं वर्चस्वी यशस्वी श्रीमानपचिति- मान्भूयासं) भूर्भुवः सुवः सर्व भूयासमित्युका प्रति 15 वाचष्टे प्रति वा जानीत एतेनैव भूतप्रवाकायों तन्मा क्षायीत्यन्तेन')' || २५ ॥ अथास्मा अन्न सनिमिवाभिमलयते) उन्नमिव ते) दृशे) . 1) Thus N Bh, G prafthrsva 2) Thus Bh, G pratyaruhya, N प्रत्यच 3) Thus N Bh, G yada 4)G Bh om the visarga, N corr 5) Thus G Bh, N "धनुर्भव्या 6) G śryamūnº 7) G kayi, N corr 8) Thus N, G sannamıtva, Bh sannamayıtva 9) G tandrse, NTS ·59 भूयासं वित्तमिव ते दृशे भूयासं.श्रीरस्याच्याविशा- स्मान्संस्रवत्तु) दिशी महीः समागच्छन्तु सूनृताः । सर्वे कामा अभियन्तु मा प्रिया अभिरक्षन्तु मा प्रियाः ।। यशो सि यशो ऽहं बयि भूयासमसावित्वभिमाल्यार्थ" ब्रुवते' व्यवजिहीर्षमाणः पपवस्वावदाय') जुहोति यदहं धनेन : प्रपणं ) चरामि धनेन देवा धनमिच्छमानः । तस्मि- सोमो रुचमाद्धात्रगिरीशान इन्द्रो वृहस्पतिश्च स्वा. हेत्यय संवादजयनं' 'संवादमेष्वन्नात्तनः सव्येन तस्तेन छत्रं ) समावृत्य) दक्षिणेन फल्लीकरणमुष्टिं जुहोत्यव- निहक निजिककाव वा हविपा यजे । तत्सत्यं यददं 10 वदाम्यधरो10) मदसौ) वदात्स्वाहेति 'येन संवदते तम- भिमलयत 2) या ते वाचमास्यां13) दद 13) या मनस्यां वृदयाद्धि) । अङ्गादगात्ते वाचमाददै पत्र पत्र ते वाङ् निहितां तां त अाददे । तत्सत्यं यददं वदाम्बधरो मत्य- ग्चस्वासाविति) ॥ २६ ॥ . . 15 1) Thus G, N तेतरो 9) Thus emended, G Sriraservdcyändiśāsmat", N श्रीरस्येवाच्याविनासमा 3) G om asāy 4) Thus N Bh, G punyarya 5) G N pramrram, see ApBB II 22.4 6) G Øschlamah, N ATT 7) Thus N, G samvādajayınas, Bh samradajayam 8) Thus Bh, Getram, N जुत्र 9) Thus G Bh, N समाढूय 10) Thus N Bh, G'atharo 11) N om मद,Gast 12) Thusn Bh, Glad' 13) Thus Mes , read probably वाचमास्याद् दद 14) Thus a, N दृदयदक्षिा 15) Thus N, Gºpadyasvaha ·60 ॥ २ । २७ ॥ पन्यस्मै सुभृत्याः) प्रव्रजेयुरग्निमुपसमाधायेण्ड्वानि " तुल्यादनु पो) हनुष्यो निवृत्तो वो न्यवीवृतत् । ऐन्द्रः परिक्रोशो वः परिक्रोशतु सर्वतः ॥ यदि मा- मतिमन्यध्वमदेवा देववत्तरम् । इन्द्रः पाशेन सिवा) वो" मन्यमित्युनरानयादिति” वदेवा' खादिरं शर्ल्ड निहत्य नीललोहिताभ्यां सूत्राभ्यामपसव्यस्त्रिः परिवे- टयेदावर्तन वर्तयेत्यपि वै यदि दूरगा भवतील देव वर्तन्त 'यं कामयेत ) नापं मत्पग्छतेति) दक्षिण पाणा- वभिपग्येत यस्मिन्भूतं च भव्यं च विश्वे देवाः समाहि- 10 ताः । तेन गृह्णामि त्वामहं मयं गृहामि वामहं ब्राणो वा गृहामीति' न देवास्मात्पञ्चते10) ' यं कामयेत नायं 4) मच्छितेत्यमावास्यां 11) रात्रिं सुप्तं 12) जीवविषणे स्वं मूत्रमानीयापसव्येस्त्रिः परिषिञ्चन्यरीयात्परि वा गिरेर- मिदं 13) परि भ्रातुः परि ष्वसुः । परि सर्वेभ्यो ज्ञातिभ्यः 1) Thus N Bh, G suhrtyah 2) Bh ºdhāyayenvānt, Gºdhaya yanvagnin, Nahifa 3) Thus G N Bh, read वो 4) Gnyamimrjat, N corr, see Ap M B II 22. 9 5) G °manyaddhvandera, N°मन्यदेवा 6) G sıktvā, N flat, sce PG III 7 3, Ap MB II 22 10, HGI 144 7) Cro vakyamute punarayad , N केम-त्पुनराया इति 8) Thus N Bh, G hāmata 9) Thus Bh, G °padyedeti, N पदातेति 10) Thus Bh, G padyante, N corr 11) Thus Bh, G °avavasyām, N नापदियेति तमसावास्या 19) Thus Bh, G suptan, N रापू Bh, G Paharanihan, N रहमिद, see Ap MB II 22 5 13) Thus ·।। २ । २७-२८ ॥ 61 . परिपीत:) धेष्यति ॥ शश्वत्परिकुपितेन संक्रामेणा- वहिदा । उलेन परिमीने) प्रति परिमीठो स्युलेनेति' न देवास्मात्परचते ' दीर्घसत्त्रमाप्तिप्यमाणः ) ॥ २७ ॥ प्रवासमप्यन्भायर्यायाः परिदां करोति' स्थूलापारिका जीवचूर्णानि कारयित्वामावास्यायां रात्र्यां) सुप्तायामुपस्थं । प्रतिवपति सोमावास्य परिघमन्येभ्यः पुरुपेभ्यो ऽन्वत्र मदिति ' यग्यस्यां बढ़तयापीच्छन्ति ।) न हव सिध्यन्ति' यदि कामयेत सिध्येयुरिति वर्धमूत्रेण प्रक्षालयस्वत्वेना) ब्रूयात्प्रवासमेष्यन्नामलयत इदं वत्स्यामः प्राण अायुपि" वत्स्याम इत्यथेनमभिमलयत:) या मन्टेरिन्द्र करिभिर्याहि 10 मयूररोमभिः । मा वा के चिन्येमुरिन्न पाशिनः। धन्वेव ता इहि ॥ प्रापा यायुपि वसासी पृथिव्यामग्री प्रति- तिष्ठ 109 वायावतरिक्ष सूर्ये दिवि घां स्वस्तिमनिर्वायु: सूर्यश्चन्द्रमा प्रापो ज्नुसंचरन्ति तां स्वस्तिमनुसंचरासी । प्रच्यवस्व भुवस्पत इति प्रतिपय श्यनो भूत्वा परापते- 15 . maprar 1) G parıyttadam teryası, N affalaitafer 2)Gparnlido, N corr 3) Bh dirghasūtramº, Nontº, scc jatrod 4) Thus N Bh, G rirmy/in. E,Thne.C, NBh. baheaderyt reschiants. Kratyasranam, N प्र-नायरत्ये, Bh prakralayetyenam 7) Gom from bero unto rasdsau I 19 8) Thus Bh, Nगम ON इति 10) Thus N,Gprathlethath ·62 ॥ २ । २८-ॐ ॥ 5 - त्यत्तेन ' यं कामयेत स्वस्त्ययं पुनरागच्छेदिति) तमेतेन चेनान्वीक्षेत) महि त्रीणामवो) स्त्वितीदेव पुन- रागच्छति' यं कामयेत नायं पुनरागच्छेदिति तमन्वीक्षेत साकं यक्ष्म प्रपतेत्येतयाथैनमभिमन्त्रयते) परमां त्वा परा- वतमिन्द्रो नयतु वृत्रहा । यतो न पुनरायसि शाश्वती- भ्यः) समाभ्य इति'न लैव पुनरागच्छति' ॥ २६ ॥ अघ रथारोहपां यदि रथं लभत यापूर्घमाणपक्षे पुण्ये नक्षत्रे योजयित्वास्थास्यन्यक्षसी अभिमृशति बृहदसीति" दक्षिणं) रथंतरमसीत्युत्तरं) वामदेव्यमसीति10) मध्यम- 10 मश्वमास्थाय1) चक्रे संमार्थडी न्यङ्कावभित इत्यनुवाक- शेषेण' यदि शमस्थो भवति तयज्ञोपवीतं कृत्वाप प्रा- चम्य भूमिमभिमृशतीह धृतिरिक स्वधृतिरित रन्तिरिक रमतिरित्यय हत्यारोहणं यदि हस्तिनं लभत यापूर्य- माणपक्षे पुण्ये नक्षत्रे कल्पयित्वाभ्युपविशतीदमझममुमामु- 1) Thus N B, G purogachśedt 2) Grcaner°, N रावी, Bh tryacenanviº 3) Thus N, Gtrnamavastrhatva, Bh Pavarastu tts tructura 4) Thus N Bh, G prapadyatety. 5) G sastatibhyas, N शातीर , see 'TEM3443 S, Phras enerdtd, G yuyasheanterasyani,N जयित्वा पत्तसी 7) Thus N Bh, G om 8) Thus G Bh, N दक्षिणा 9) Thus Bh, G Puttara, N 'त्युत्ता 10) Thus N Bh, G vimevyamasalı 11) Gins tty between asvam and asthaya, N मध्यमारथाय, Bh madhyamamıtı sammrset asthaya ·॥ २ । २१-३० ॥ 63 1 प्यायणमिन्द्रस्य) वजेणाभिविशाम्चुत्तरो) ज्दं विपन्य) इत्यथैनमभिकामयति) वह काल वह प्रियं माभिव- हेति) 'समानं शमरथेन ' पन्चनुपस्तीपी स्थण्डिल उप- विशेत्तदनुमन्यते नमः पृथिवीपदे रुद्राय वातेपवे रुद्राय नमो रहाय) पृथिवीपद इति सर्पसृती सृनति) नमः । सर्पसृते रुद्राय वातेपवे रुद्राय नमो रहाय सर्पसृत इति' शकृहीती ) पति नमः शकृत्सदे ) रुद्राय वातेपवे रुद्राय नमो रुद्राय शकृत्सद् इति ' पदि नवानि गोम- पान्यन्तरातिक्रामेट्रोष्ठमसीत्युक्कातिक्रामेत्10) ॥ १ ॥ यदि चतुष्पयं समया11) व्रजेत्तदनुमन्लयते) नमः 10 पृथिवीपदे रुद्राय वातेपवे रुदाय नमो रुहाय पृथिवीपद इति' यदि श्मशानं समया व्रजेत्तनुमन्त्रयते नमस्तत्सदे रुहाय वातेपवे रुहाय नमो रुद्राय तत्सद इति' नदी. मुदन्वती दृष्ट्वा जपति नमो ज्प्सुपदे हाय वातेपवे रुद्राय नमो रुटायाप्सुपद् इति ' योनं संवर्तवात या-1॥ 1) Thus Bh, a Pahamamuryamulyayanam', Nमुमागुष्याया' Gyanena', N "पाभ्युपविवायु 3) G durçak, N Fauze 4) Thus G Bh, N°मात्रमयति 5) Thus N,Graveaheta 6)Gom from here unto प्रमद 18 7) Thus N alone, read pro bably जपति 8) Thus emended, N stort, Bh takrdalau, see Ap G03 9) N जपेतारादे 10) Thus emended, G ®antarātnih kümet, Nन्तरात्रि में 11) Thus N, G samayūdyajet ·64 ॥ २ । ३० ।। गच्छेत्तद्नुमन्त्रयते नमो अन्तरिक्षसदे) रुदाय वातेषवे रुद्राय नमो रुहायान्तरिक्षसद् इति ' यग्येनं सिचोपसृजे. तदनुमन्त्रयते) सिगति न सिगसि वनो नमस्ते अस्तु मा मा हिंसीरित्यंदिरभ्युक्षेप्यंन्धेनं वयो) अभिविक्षिपेत्त- दनुमलयते) ये पक्षिणः प्रथयत्ति विभ्यतो) नितः ।) सह । ते मा शिवेन तिग्मेन तेजसोन्दन्तु वर्चसत्य॑द्वि- रभ्युक्षेचयेनं फलमभिनिपतत्तदनुमलयते यदि वृक्षाभ्य- पतत्फलं') यन्वन्तरिक्षात्तटु वायुरेव । यत्रास्पक्षत्तनुवं यत्र वास आपो वाधत्तां) नितिं पराचीरित्यंदिरभ्यु. 10 क्षेचंग्येनमवर्षे 10911) पुषितमववर्षेत्तदनुमलयते'1) दिवी नु मा वृहतो अत्तरिक्षादयां स्तोको अभ्यपतच्छिवेन12) समिन्द्रियेण मनसाहमागां व्रह्मणा) कूप्तः13) सुकृतेने. त्यनिरभ्युक्षेत्14) ॥ ३० ॥ lam, 1) Thus N, G rudrāyāntarihyasade 2)G pasryeta tad°, N सिंचोपसर्नेत 3) Thus Bh, G vāyo, N aufer 4) Thus Bh, G thankrpet , N लिक्षिपेतद 5) Thus G, N farmi fara 6) Thus G, N आग्मेन , see HG I 16 5, Ap MB II 22. 12 7) G abhyapatpha- N भ्यपत... 8) Gadhastāturkrat', N यतासृक्षतदनुव , see Ap MBIL.212,HGI 167, AV VI 1242 १)Gbalantin,N 10) Thus G, N पराचारहिर 11) Gom avarre prurtam, N°ववर्षे पृधित, Bh apavarre pruritam 12) G abhyupaptachśrvena, N अभ्यपतत् शिवेन, see HG I 16 6, Kp MB II 22 13, AV VI 1241 13) G brahmak/ptas, N ou faz 14) Thus G, N शुकृतेत्यभिवोक्षेत् बाधता ·65 चित्र्यं वनस्पतिं दृष्ट्वा नपत्याराने अगिलबारात्य- रशुरस्तु ते । निवाते वाभिवर्पतु नीव वर्पसहवं त्वम्। नमस्ते ऽस्तु वनस्यते स्वस्ति मे ऽस्तु वनस्पत इति' प्राडाध्यंदिनाक्षीरिणो वृक्षानुपस्पृशेन्नित्यं न्यग्रोधं च' सर्वत्र) स्वयंप्रज्वलिते ग्रो समिधावाध्याहीयस्व ना- तवेदो ऽपत्रनितिं मम । पशुंश्च मक्यमावर जीवनं च दिगो दिशः) स्वाहा ।। मा नो हिंसीनातवेदो गामधं - पुरुष पशुम् । अहिंसना ) ग्रागदि श्रियं मयि परिपालय स्वाहेत्वाधायोपतिष्ठते नमी अनिषदे रहाय वातपवे रहाय नमो रहायागिपद इत्यनुभवं परिभवं परिवाद परिक्षवम् । दुःस्वप्नं दुरुदितं प्रकुनेस्तद्विपद्यो दिशा- म्यहम् ।। अनुभूतं परिभूतं शगुनेर्यदशाकुनम् । मृगस्च सृतमक्ष्याया) तद्पियो दिशाम्यहम् ।। परेणेतु पापण- कुनिः परेणेतु परिक्षवः10) । प्रतिस्पन्दो) तुःस्वप्न) टिसंपन्नो) नो देष्टि समृच्छवित्येतं मलं नपत्युपवाय " 1) apratri, s पति Thus OTH,sी 3)MSS om the tinira 1)Cahinnoyna fदगार 5) TurGN, rh exchatam mohanam G) THE G,परिय Gdurlam. सिं. Al XII Alan Lere ont St 11 hrs chly ने ४०Gashtanam 9)Gram'. 10) Oyankrayak, Sen 11) TERE traini, Gdirrahamritrutmprnt, गिर गरे दि ·66 ॥ २ । ३१-३२ ॥ or उपवाधे च यथालिङ्गं सर्वत्रैवाय) उपस्पृशेत्' ॥ ३१ ॥ अवतान्यगुतप्रायश्चित्तानि भवन्ति कुमां कपोत उपा- वेक्षीन्म॑ध्वागार उपावेक्षीणा व्यरीक्षीवल्मीक उदेति' सो काक्षान्तः 3) प्रयतवस्त्रो वादाणसंभापो उत्त्तमित 5 अादित्ये ज्न्तरागारे निमुपसमाधाय " जयाभ्यातानाना- प्रभृत इति दुवैता यातीर्जुहोति पूर्णा पश्चादिमं मे वरुण तत्वा यामि त्वं नो प्रये वं नो अग्ने त्वमग्ने अयास्ययाश्याने स्वनभिशस्तीश्च यदस्य कर्मणो त्वरीरिचं प्रनायत इत्युत्तमां दुबा ब्राह्मणानन्नेन परिवेषवेधैव 10 पयसि स्यालीपाकः5) पौत्र्यः पशव्यः ।) स्वर्ण आयुष्यः) स्वयंभोज्यस्तन यनेत सर्वेषु पर्वस्वौडम्बरमिध्ममन्याधा- यौटुम्बर्या दापस्तीर्णाभिधारितं स्यालीयाकं जुहोति सहस्रमेतु प्रथमं बभ्रूय) यशसा सह । आगत्य बभ्रुः पिङ्गाक्षः सहस्रणावकारतु) स्वाहा ॥ दिशो दिशो जा- 16 तवेदो मन्य जीवनमावक । पशूनां विश्वपाणां यथाद सुमते वसानि स्वाहा ॥देवानां संभृतो रसः प्राजापत्यं 1) Thus G, N Bh sarvatrāpa 2) G'abhyudayaprayaso, Nº, Bh °atbhutaya' 3)G hakratah, N हस्तांत Bh ahah hpatah, see IIGI 142,17 6 4) Fiom here unto alauta 19 G abbreviates 5) Thus N, G 'paham 6) G om the visarga 7) Thus G, N प्रभु 8) Thus G, N सहस्रेणाभिकाङ्गत ·॥ २.। ३२-३ । १ ॥ 67 यणो महत् । जुहोम्यन्नानां रसमझिदा कीर्तिरस्तु मे स्वाहा ।। अग्रावग्निश्चति' प्रविष्ट ऋषीणां पुत्रो अधिराजा एपः । स्वाहाकृत्य व्रह्मणा ते जुहोमि मा देवानां मिथुया कर्भागधेयम् । मो) अस्माकं मोमुहदागधेयं ) स्वारुति ' यथोपदेशं काम्बानि बलयश्च' ॥ ३२ ।। इति भारद्वाजसूत्रे द्वितीयः प्रश्नः ॥ 5 एकागिादशाहं विछिन्नः पुनराधेयः स एप ग्री- पनायनिको) निरुत्तास्तस्वर) परिचर्या 5) समिद्विा- चर्ये) सायं प्रातर्ययोपदेश' सात ग्रोषधीभिर्ययोपपनेन वानेन' स्त्री चेवं भर्तरि प्रमीत पाणिग्रहणावं' पा- 10 वपाः पौपामास्वाममावास्यापा 10) वा रोहिण्यां मृगशिरसि पुनर्वस्वोर्वा मध्यंदिन) प्रादधीतोदते।) ज्वोक्षिते सि- कतोपोत 12) परिश्रिते निधाति ' यातिकात्काष्ठादग्निं 13) 1) Gom from here unto मियुया । 4 2) N रेप , see AV IV 30 ५, TSI37 2, TB II 7 15 1 etc 3) Gom, Nom AT 4)0 momukhar, N मामुद 5) @ OD G) Thus G Bh, N ऐप 7) Thus Bh, Gaupasanayaniko , N चौपायरिया 8) Thus N Bh, Gparicarryanyamilchurr 9)N om घा, GBh insa ca behind annena 10) Thus Rh, apaurnarmaragarmamartyadam,. प्रोगामारणारारमाया 11) Thus Bh, G maddhyandıne madadhita uddrate, N Roll Urai 12) Thus Bh, G silateposte, N farsitut, PT pihalcrople 13) Thus Pr, onh yajityar, A यागि . - ·68 ॥ ३ । १ !! मथित्वा लौकिकं वाहत्य प्रपावनाहरति) 'ब्रह्मा प्रण- वेन प्रसौत्यासीनो व्याहतीभिः प्रणवेनाद्धाति भूर्भुवः सुवरों पृथिव्यां वामृत अाधामि सत्ये बामृत प्राधा- म्वृते वामृत अाधाम्यमृते त्वामृत श्राद्धामि विहाय ) दौष्कृत्यं ) साधुकृत्यमिति)' तत एतैः पृथिव्यां) वामृत ग्राद्धामि सत्ये वामृत प्रादधाम्वृते” वामृत') ग्राधा- म्यमृते वामृत याद्धामीत्याज्येन चौषधीभिश्च शमनी- याभिरजतीभिस्तिसृभिः शमयति या ते अग्ने पवमाना) पशुपु प्रिया तनूर्या पृथिव्यां यानी या रथंतरे या गायत्रे छन्दसीदं ते तामवरुन्धे तस्यै ते स्वाहा ।। या ते अग्ने पावकाप्सु प्रिया तनूर्यान्तरिक्ष या वायौ या वामदेव्ये या त्रैष्टुभे छन्दसीदं ते तामवरुन्धे तस्यै ते स्वाहा । या ते अग्रे सूर्ये शुचिः प्रिया तनूर्या दिवि यादित्वे या बृहति या जागते छन्दसीदं ते तामवरुन्धे तस्यै ते स्वा- 15 हेति' तिस्र याश्वत्थीः) समिधो घृतान्वक्ता प्राधात्यय 10 1) Thus G Bh, N°दधाति instead of हाति 2) Thus Bh, GN prasūlyº 3) Thus N Bh, G pranavena cădadhätz 4) Thus N, G adadhāmı te, Pr adadhāmı jane 5) Gºdhāmit vihaya dauşkı tyam sadhukrtyam, N°धामि हायशेधे मृत्य साधुकृत्य 6) G abbreviates 7) Nom 8) Thus G Bh Pr, N पपुषु पवमाना, see Ap SV 16. 4 9) MSS om the visarga.

·॥.३ । १-२ ॥ 68 - .. 3 अायूंपि पवस') इति) तिसृभिः ' समुद्रार्मिर्मधुमार) उदारदिति तिस्रः शमीमयीः 'प्रेद्यो अने दीदिदि पुरो न इत्यौटुम्बरी' विधेम ते परमे जन्मन्नन इति वैक- इत्ती' तां सवितुर्वरेण्यस्य चित्रामिति शमीमयी ' तत- स्तूंष्णीमोपासनं हुवा यास्ते अग्ने घोरास्तनुवः निक स्त्रीहितिश्चेत्येताभ्यामनुवाकाभ्यामुपस्थाय समानं दार्वि- होमिका परिचेष्टा दार्विहोमिकां परिचेष्टां कृत्वा ॥१॥ याज्यमधिनित्योत्यूय स्रुवं च शुद्रं च निष्टप्य संमृत्य चतुर्ग्रहीनन स्रुचं पूरयित्वा द्वादशगृहतिन वा पूर्णाहुति जुहोति ' सप्त ते अगे समिधः सात निहा इत्येतामनुदुत्य ) 10 स्वाहाकारण जुहोति ' हुतायां पूर्णाहुती वरं ददाति धेनुं वासो जनवादं हिरण्यं वा' सुचि) चतुर्गृहीतं गृहीवा तिलस्तन्तुमती होति तन्तुं तन्वनुदुध्यस्वाग्रे ) त्रयस्त्रिंशत्तत्तव इत्यपरं चतुर्ग्रहीतं गृहीत्रा चतस्रो भ्या- वर्तिनीर्जुहोत्यो न्यावर्तिन) अगिरः पुनी सह ॥ रयेत्यपरं चतुर्ग्रहीतं गृहीवानुख्या जुहोत्यन्वामिरुपसा- 1) Thus N.G pamuefa Gmadhumam daran, Pr madhumilm ut Trad, Naffe 3) Thuss, Gdamimaylim 4) Thug 5) Thus GS Dh samiinama G) ThusNBh, Com. dam 7) Thus Bh, ou, Nom, I'r gnal 8) Thus PraNagnes 0) Thus PT, Othyloarth agne ·70 ॥ - मग्रमष्यदित्येतयांपरं।) चतुर्गृहीतं गृहीत्वा मनस्वत्या जुहोति मनो ज्योति पतामित्येतोपरं चतुर्गृहीतं गृ- हीला प्राजापत्या जुहोति प्रजापतय इत्येतर्यापरं चतु- गृहीतं गृहीवा व्यावृतीभिर्नुहोत्येकैकशः समस्ताभिश्च' । प्रत्येकं चतुर्ग्रहीतं जुद्धयादित्येकं ' यथा समादिष्टमित्य- परं' ययाकामी सर्वदर्विहोमेषु ' जयाभ्यातानाबाष्ट्रभृत इति हत्वा ॥ २ ॥ एतस्मिनेवाग्रावोदनं अपयित्वा चतस्रो न्नाहुती हो- त्यनये स्वाहाम्रये पवमानाय स्वादामये पावकाय स्वा- 10 कामये शुचये स्वाहेति'नवेन च सस्ये सस्ये 'तत्रमाभ्य अाग्रयणदेवताभ्यः स्विष्टकृच्चतुर्थीभ्यः स्विष्टकृत्पञ्चमीभ्यो वा जुहोतीहायिभ्यां स्वाहा विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहा सोमाय स्वाहा ग्वावापृथिवीभ्यां स्वाहामये स्विष्टकृते स्वाहेति पुरस्तास्विष्टकृत उपहोमं जुहोति शतीयुधाय 16 शतवीर्यायेति पञ्च' ततो ब्राह्मणान्भोजयेचावन्जीवमे- तममिं व्रीव्हिभिर्यवैर्वा सायं प्रातः परिचरत्यग्नये स्वा- देति सायं पूर्वामाहुतिं जुहोति प्रजापतये स्वाहेत्युत्तरां' सूर्यस्य स्वाहेति प्रातः प्रजापतये स्वादेत्युतरामय यदि 1) Thus N Pr, G Ⓡakhyatyetayabaran grhitair 3) Thus N Bh, G devatabhya 2) Thus Bh, G N cafum 4) Thus N Bh, G partcaratv ·॥.३ । ३-४ ॥ 71 - 5 प्रयियासत्प्रवसथकल्पो व्याख्यातः' समित्समारोपणोपा- वरोहणमात्मन्धरण्योर्वा समित्समारोपणमेके समामन- ति लौकिके चोपावरोहणं ' व्याख्यातमेकामिविधानं' संतिष्ठत प्रौपासनकल्यः संतिष्ठत योपासनकल्पः ॥३॥ अथातो व्रतादेशविसर्जन व्याख्यास्यामः' पर्वण्युद्ग- यन यापूर्यमाणापक्षे पुण्ये नक्षत्रे गोरुपसमाधानाचान्य- भागाते होतृभ्यः स्वाहा प्रजापतये स्वाहा विधेभ्यो देवेन्यः स्वाहा स्वयंभुवे स्वाहेति होतृपु' साहितीभ्यो) देवताभ्य उपनिषद्भ्यः स्वाहा वारुपीभ्यो देवताभ्य उप- निषयः स्वाहा सर्वाभ्यो देवताभ्य उपनिपन्यः स्वाहे- 10 त्युपनिपत्सु चतस्रः पालाशीः समिधो घृतान्वक्ता या. धाति याज्ञिकानां वा वृक्षाणामन्यतमस्याग्रे व्रतपते होतृभ्यो व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वाहा ।। वायो व्रतपत) अादित्व) व्रतपते व्रतानां व्रतपते होतृभ्यो व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वा- 15 हेत्युपनिषत्सूपनिपयो) व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वाहेति 'चित्तं च चित्तिश्चेति जयादि प्रतिपचते' 1) G °samarohanamupitarohanami, N रामारोपपोपावरोल्पावा', Bh ºsamdropanopavarohane atmany 2) Thus Bh, G sāmhibhyo, N सादितृयो 3) Thus N, G sanebhyo 4) Thus N, G patāditya 5) a om from प्यारेन्यु unto स्वादेति 1 17 ·72 ॥ ३ । ४-५ ॥ परिपेचनातं कृत्वायनं संशास्ति ब्राचार्यसि समिध अाधेश्यपो ऽशान कर्म कुरु मा दिवा सुषुप्या भिक्षाचर्य चराचार्याधीनो वेदमधीष्वेति' ॥ ४ ॥ चत्वारिंशतमष्टो) चतुर्विशतिरेव वा सर्वदेव" ब्रह्मचर्य ग्रहणान्तं वा ' वर्षाणि द्वादशावरायमित्यपरं' संवत्सरमेतद्रतं चरेत्संवत्सरे पर्यवते ग्रेपसमाधाना- ग्वाड्यभागान्ते यन्म यात्मनो मिन्दाभूत्युनरग्निश्चक्षुरदादिति दे मिन्दाढ़ती जुहोति' पूर्ववत्प्रधानाहुती वा व्रतपति- भ्य) प्राधापयत्यने व्रतपते होतृभ्यो व्रतमचारिपं तदशकं 10 तन्मे शधि स्वाहा ॥ वायो व्रतपत ग्रादित्य व्रतपते व्रतानां व्रतपते होतृभ्यो व्रतमचारिषं) तदशकं तन्मे राधि स्वाहेत्युपनिषत्सूपनिषद्भ्यो ) व्रतमचारिपं 5) 0) तदशकं तन्मे ) राधि) स्वाहेति चित्तं च चित्तिश्चेति जयादि प्रतिपचते' परिषेचनान्तं कृत्वाधिनं बतातें ध्या- 15 पयते श्रावयते वा महा) होतार) उपनिषद् इति 1) Thus Bh, a catvarimsamartau, N चवारिशति ससी 2) Thus G N Bh 3) Thus Bh, G sarvadhaava, N सर्ववेद 4) Thus N, G pratipatibhya 5) Thus G, N°चार्य N_ins this passage before स्वाहा वायो वतपत 1 10, see, however, p 71 1 13-1 17 7) Thus G, N om 8) G tara upannda, N होतारोपनिषद , Bh hotara upanyad 6) G om, ·॥.३ । ५-६ ॥ 73 5 संतिष्ठते व्रतादेशविसर्जने संतिष्ठते ।) व्रतादेशविसर्ज- न)' ॥ ५ ॥ अथातो ज्वान्तरदीक्षां व्याख्यास्यामः 'पर्वण्युद्गयन यापूर्यमाणपक्षे पुण्ये नक्षत्रे ऽपराले केशश्मश्रू वापयित्वा प्राचीमुदीची) वा दिशमुपनिष्क्रम्य खिले ज्छदि- दर्श अग्निमुपसमाधाय संपरिस्तीर्य पूर्ववपाकृत्व मद- न्तीरुपस्पृश्य प्रथमेनानुवाकेन शान्तिं कृत्वा चतस्र श्रौद्ध- म्वरीः समिधो घृतान्वत्ता यादधाति पृथिवी समिदित्ये- तर्मलेरच देवता उपतिष्ठते ज्ने व्रतपते शुक्रियं व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां वायो व्रतपत ग्रादित्य 10 व्रतपते व्रतानां व्रतपते शुक्रियं व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतामित्ययेनं सर्वेपामनुवाकानां प्रभृतीरभिव्या- हारयति प्रथमोत्तमयो) ' जयादि प्रतिपचते 'परिपेच- नान्तं कृत्वा मदन्तीरुपस्पृश्योत्तमेनानुवाकेन शान्तिं कृत्वा ततः संमीलयति वाचं च) यच्छत्यवास्याहतेन वासता । शिर:10) संमुखं 10) वेष्टयत्य॑स्तमित ग्रादित्ये ग्रामं प्रपा- 1) Thus G N, read frant 2) G N ins ift 3) Nom. khandikaland 7 4) Thus G, Bh prūam rodiam ra, but of p 75 1 17 5) GN Bh kramyakhile 6)G chadidese, Bh chadtrdese, see, however, Ap $ XV. 20 2, BŚ IX 13 21 6, see also introd 7) G ins. krtoa 8) Gorn 9) Thus emended, Gom athāsyaha, see introd 10) Thus Bh, G frasi mukham 10 ·74 ॥३ । ६-७॥ दयति' वाग्यत एतां रात्रिं तिष्ठत्यास्ते वा 'श्वो भूते खिले छर्दिशैं" निमुपसमाधाय संपरिस्तीर्याथास्य षट्रयमभि- विदर्शयति सप्ततयमित्येके ऽग्निमादित्यमुदकुम्भमश्मानं वत्सं मकानमां हिरण्यं सारममपि वादितस्त्रीण्यभिविद्- । यिति'' तत आदित्यमुपतिष्ठते वयः सुपर्णा इत्येतया- त्रैतद्वासो गुरखे दोधास्य ब्रह्मचर्यमधि नित्ये 'न नतं भुजीत' यदि भुजीतापज्वलितं भुजीत' न मृन्मयं) प्रति धयीत' न स्त्रिया न शूद्रेण सम्भाषेत 'न चक्री- वत्तमारोकेन कूपमवरोकेनोपानही न छत्रं धारयीत' 10 न समाजमीक्षेत न हाणि न शरीराणि न शवं ना- न्तावसाधिनम्।' ॥ ६ ॥ संवत्सरमेतद्रतं चरेत्संवत्सरे पर्यवते खिले इदि- दर्श) ग्रुपसमाधानाग्याज्यभागान्ते द्वे मिन्दाहती हुवा पूर्ववत्प्रधानाहुती द्यान्मदन्तीरुपस्पृश्य) प्रथमेनानुवा- 1. केन शान्तिं कृत्वा तत अावृत्तः पृथिवी समिदित्येतर्मन्त्र- श्चतस्र अौडम्बरीः समिध अाधायावृत्तेवता उपतिष्ठते' - 1) G Bh chadırdese 2) Thus Bb, Gabhtdarsayati 3)G'darsata 4) G tuthete, Bh nilya, but see Ap Š XV 20. 11, 12, 1 $ XXIY 15 5) Thus emended, G mrnmam 6) G straindrena, sec BS IX. 16 296 10, Aps 1016 7) Thus Bh, G nantavas Tyriam 8) G Bh chadırdese 9) Thus Bh, G Puhuyamantirri ·।।.३ । ७-८ ॥ 75 - ज्येनं सर्वेपामनुवाकानां प्रभृतीरभिव्याहारयति प्रथमो- तमोवीत्तमेन शान्तिं कृत्वा जयादि प्रतिपन्वते' परिपे- चनान्तं कृत्वायनं संशास्ति ब्रह्मचार्यसीत्याग्चन्तावसायि- नमित्यन्तं 'पूर्ववदाडेशः' ॥ ७ ॥ अथात उपाकरणाविसनि व्याख्यास्यामः श्रवणापक्ष: अोषधीषु नातासु हस्तेन पौर्णमास्यां" वोपाकींगेरु- पसमाधानाग्याज्यभागान्ते काण्डपीन्नुहोति काण्डनामानि वा प्रजापतये कापड स्वाहेति प्राजापत्यानां प्रताप- तये स्वादेति वा सोमाय काण्डयि स्वाहेति सौम्यानां सोमाय स्वाहेति वापये कापटपये स्वाहेत्यागेयानाम-10 गये स्वाहेति वा विश्वेभ्यो देवेभ्यः कापडर्षिभ्यः स्वाहेति वेधदेवानां विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहेति वा स्वयंभुवे स्वादेति' सर्वेषां सदसस्पतिर्दितीयत्रीनादितो नुवाका- नधीयते) कापडादीन्या सर्वाचंदमेकादं वानाम्चे- तायाधीयीत'मासं प्रदोपे नाधीयीत 'पीपक्षस्य रोहि-॥ पयां पीमिास्यां वोत्सगोपि वा माघ्या सहावाप्तिभिः प्राचीमुदीची वा दिशमुपनिष्क्रम्य यत्रायः सुखावगा- C) 1)O antimsithanam. 2) Thus sh, GaurmamariryTm 3)GineATnd arraye 4) Thus 359, real 5) Thus, Gom.ATRATIONarin C) Thus emented,Gyaintukaranaran kinys, spman दा. पाशिता, Layatnipr rapur ·76 ॥ ३ । ८-१०. ।। हा) अवकिन्यः) शंखिन्यस्तत्र गबापो हि ष्ठा मयोभुव इति तिसृभिर्हिरण्यवर्णाः शुचयः पावका इति चतसृभिः पवमानः सुवर्जन इत्येतेनानुवाकेन मार्तयित्वा) ॥८॥ अघमर्पणन ) त्रीन्प्राणायामान्धारयन्त्य॒तं च सत्यं 5 चाभीद्धात्तपसो) अध्यजायत । ततो रात्रिरजायत ततः समुद्रो अर्णवः ॥ समुद्रादर्णावादधि संवत्सरो अजायत । अहोरत्राणि विद्धविश्वस्य मिषतो वशी ॥ सूर्याचन्द्रमसी धाता यथापूर्वमकल्पयत् । दिवं च पृथिवीं चात्तरिक्ष- मयो सुवरिति दर्भानन्यो ज्न्यस्मै प्रदायावासनानि कल्प. 10 यन्ते ब्रह्मणे प्रजापतये ऽग्नये वृहस्पतये वायवे सूर्याय चन्द्रमसे नक्षत्रेभ्य इन्द्राय राजे सोमाय राशे यमाय राजे वरुणाय राञ वैश्रवणाय राजे रुद्राय स्कन्दाय विष्णवे अश्विभ्यां ) धन्वन्तरये वसुभ्यो रुद्रेभ्य ग्रादित्येभ्यो विश्वे- भ्यो देवेभ्यः साध्येभ्य भुभ्यो भृगुभ्यो मरुयो ज्यर्वभ्यो । शिरोभ्य इति गणानाम् ।। । । विश्वामित्राय जमदग्नये भरद्वाजाय गौतमायात्रय वसि- हाय कश्यपायारुन्धत्व कल्ययामीति' दक्षिणतोऽगस्त्याय) 1) See note 6, P 75 १) Thus N Bh,Gom 3) Thus th, Gaghamarranam; N धग तपोत 4) G abbreviates emended, O N fubhyan O) Thus NBC gastyayantyuttaratah 5) Thus ·॥ ३ । १०-११ ॥ 77 काल्पयन्त्युत्तरतः कृष्णदिपायनाय जातकर्णाय) तरुक्षाय) वृद्धक्याय ) तृपाविन्दवे सोमवसे सोमशुष्मिणे वा- जश्रवसे वानरत्नाय वर्मिणे वथिने सबकते) दर्यन्वने वामदेवायोदमयायपनियायजियाय ) कृतंज्ञायाय) धनंज- पाय वभ्रवे यरुणाय त्रिवीय) विधातवे ऽवयनाय ) 5 पराशराय वसिष्ठायेन्द्राय मृत्यवे कर्ने बटे 10) धात्रे वि- धाने सवित्रे सुश्रवसे सत्वश्रवसे सावित्र्ये छन्दोग्य ऋग्वेदाय यन्नुर्वेदाय सामवेदयावाशिरोभ्य।) इतिहासपुराणोभ्यः12) सर्प देवनानेभ्यः सर्वभूतेभ्यश्च कल्ययामीति' ॥ १० ॥ दक्षियातः प्राचीनाबीती वैशम्पायनाय पलिङ्गवे ति- 10 त्तिय) उखायात्रेयाय) पदकाराय) कीण्डिण्याप वृत्तिकाराय कपवाय बोधायनाय भरदानाय सूत्रकारा- यापस्तम्बाय15) सर्वेभ्यः सूत्रकारभ्य ग्राचार्यभ्य पिभ्यो वानप्रस्थेभ्य अयरतोभ्या) एकपनीभ्यश्च7) कल्पया- sec 1) See note 0, p 70 2) Ortukaraaya, N पर्याय 1IG II.196 3) Thus N, O mikoya 4) Cutthitya, N परताव 5) G sanonmate, NTT 6) Thus N, G'derdya udammdya audamdya manjayaya iranja yaya 7) Thus N, G Ohrlanjayaya 8) Thus X, O trainidya B) Thus GN पदाय 10) Thus G, K भ; tre also !IG ! 106 11) ThrGRI. दागिनी ये 12) Thus N Guipurindhyas 13)G ukhaya- Imye ntreyaya, : विरिपालाशा 11) Thus G, पार 1508 गृमदार 16) muss,O'retasothya in maso, पीय ·78 ॥ ३ । ११-१२ ॥ C - मीति ' यथास्वं पितृभ्यश्च कल्पयन्ति मातामहेभ्यश्च पृथक्पृथगित्येतेरेव नामधे पैर्गन्धपुष्यधूपदीपानफलोदकै- रमष्मै नमो अमुष्मै नम इति गन्धपुष्पधूपदीपैरमुष्मे) स्वाहामुष्मै स्वाहेत्यनेना, तर्पयाम्यमुं) तर्पयामीति फलोदकेनात्र नमस्यन्ति 'जीनादितो ऽनुवाकानधीयते) काण्डादीन्वा सर्वान्कापडात्काएडात्प्ररोहन्तीति द्वाभ्या- मुदकाते टूर्वी रोषयन्त्यंघोधिं कुर्वत्युवम्भय) पृथिवी- मिति कृस्तेन संसर्गास्त्रिरुविध्या” तमितोराजि धावन्त्येवं पारायणसमाप्तावननत्यारायणामधीत्यैतत्कुर्वन्त्युद्काते " 10 टूर्वारोपणोदधिधावनवर्ज०) प्रत्येत्य गृहान्बामणान्भो- जयेदपूपर्धानाभिः सतुभिरोदनेनेत्येवमेवाद्विरहररुर्देवानृ- पीपितृश्च1) तर्पयेत्तर्पयेत् ॥ ११ ॥ सर्वेषु पाकयज्ञेषु स्त्रियाश्चानुपेतस्य बलिमन्त्रो न विश्चते ' पि वा स्त्री तुल्यान्मलवर्ज19) 113) चानुपेत' 5) Thus 8) Thus 1) Thus N, G yathāsvayam 2) G ºd parthah phalodakarramumai, N Bh °दीपानफलामुमै 3) N om गधपुष्पधृपदीपैर 4G om MSS read धीयते 6) Thus Bh, G kun annunnambhaya, N greina 7) Bh samsargam',G samsarga trnruddhya N सगात उद्विध्या N Bh, Gºajan 9) Thus Bh G pārāyanasamāplau tunafnan pantyanamadhite tat°, N पारायणा रामापो वाराणत्या, see Ap Dh $ I 27 9 10) Thus N Dh, G corr 11) Thus Bh, Gntrimsca, N पिच 12) Thus Bh, G juhuyāmantrajarganan, N TUTI 7 77 13) N om ·11. ३ । १२ ॥ 79 - उपेतो व्याख्यातो 'गृहमेधिनो यदशनीयस्य होमा वल- यश्च स्वर्गपुष्टिसंयुत्तास्तेषां मन्त्राणामुपयोगे द्वादशाहमधः- शय्या बहाचर्य क्षारलवपावर्तनं चोत्तमस्वैकरात्रमुपवासः' स्त्री वैश्वदेवं निर्वपर्युत्तो वा स्वयं निर्वदेवस्य वा सवितुः प्रसवे अश्विनो ढभ्यां पूप्पो हस्ताभ्यां विश्वेभ्यो। देवेभ्यो जुष्टं निर्वपामीति निर्यजुपा तूणी चतुर्थ पनी प्रयता फल्लीकरोति 'पन्या उपदिशति' प्रक्षालितपाणि- पादाधियीत शृतं वेदयीत 'भूतमिति भर्तुः प्रतिवे- यते ' तत्सुभृतं विराउन्नं तन्मा क्षायीति वचनमभिधा- यौदास्य प्रतिष्ठितमभिधापिरिष्टादद्विानयित्वाधस्तादो- 10 मपेन' नामावर्भिवति नाघारी नाज्यभागी 'व्यास्ती- निश्चतस्रः समियो भ्वाधाय परिपिच्य हस्तेन जुहोत्याये स्वाहा सोमाय स्वाहा प्रजापतये स्वाहा धन्वन्तरये स्वाहा ध्रुवाय स्वाहा ध्रुवाय भोमाय स्वाहा ध्रुवक्षितये स्वा- हायुतक्षितये स्वाहा विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहा सर्वाभ्यो देवताभ्यः स्वाहागये स्वाहागये उमवते स्वाहागये ज्वा- दाय स्वाहााये स्विकृते स्वाहेति'व्याहतीभिर्जुहोत्ये- . 13 1) Thus Bu, Galantyala, सोयग्य 2) Thus emended,a Orimpi ko adar, पापिगदाणाधिमाशी, Ph pimpAdimadhe 3)Chintam,गिह 4) Taut O, hun, Dh palsyeti 5) Thus N, Obamd ja ·80 कैकशः समस्ताभिश्च' मा नस्तोके) तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः । वीरान्मा नो रुद्र भामितो वधीईविष्मत्तो नमसा विधेम ते स्वाहा ।। कामाय स्वाहा मन्यवे स्वाहेत्वंघ परिषिञ्चति मन्त्रांश्च । संनमति) '॥ १२ ॥ अपरेणागि रुस्तेन परिमृत्य धर्माय स्वाहाधर्माय स्वाहा ध्रुवाय स्वाहा क्षयाय स्वाहेत्यनं) प्राणः3) प्रजा- पतिः) परमेष्ठिने स्वाहेत्युखायाम॑न्यः स्वाहा वरुणाय स्वाहेत्युद्धान्यां रुहाण्यै स्वाहा रुद्राय स्वाहेति रुद्रा- एवां' भूः स्वाहेति सर्व देवताभ्यो अन्तरिक्षाय स्वाहौष- धिवनस्पतिभ्यः स्वाहेति मध्ये ज्गारे' कामाय स्वाहेति शयनदेशे ' वनस्पतिभ्यः स्वाहेति स्थूणादेश)' पोषधि- वनस्पतिभ्यः) स्वाहेति स्थूणाराजयोन्याभ्यः स्वाहा गृहपतिभ्यः 5) स्वाहावसानेभ्यः स्वाहावसानपतिभ्यः स्वाहेत्युत्तरपूर्वे देशे 'भूतेभ्यः स्वाहेत्युद्वाटेयदजति जगति यच्च चेष्टति नानो भागो यन्नान्ने स्वाहेति संवदान्यामंथ) देहल्या मरुधः स्वाहेति ' मध्ये धात्र स्वाहा विधाने 10 - 15 1) G abbreviates 2) Thus N, G Bh samnamayatı 3) Thus GN, see MS II 3 4 31 18 4) G om 5) Thus N.G grhyapatidhya 6) Thus G Dh, N सधन्यामय ·।। ३ । १३-१४ ॥ 81 स्वाहेति द्वयोर्वाक्ष्योहादुपनिष्क्रम्बाले स्वाहा रात्र्यै स्वाहत्यबोपलव्ये) पिट्वाण्यै स्वाहा पिड्साये स्वाति पिलाएयां विष्णवे स्वाहा विष्णावे स्वाहेत्युलूखलमुसले' जनसे) स्वाहेति शकर 334) ' सोमाय स्वाहेति धा- न्ये) त्रिये स्वाक्षा पुये स्वाति धान्यनिचये 'ज्य प्रद-: क्षिण बलिं निनयति प्राच्य दिश स्वाहा दक्षिणाये दिश स्वाहा प्रतीच्यै दिशे स्वाहोदीच्य दिशे स्वाहीबाये दिश स्वाहायै दिशे स्वाहा नैत्ये दिशे" स्वाहा वावगे दिशे स्वरिशान्य दिश स्वाहा बक्षणे स्वाहा प्रना- पतये स्वाहेति मध्ये' ॥ १३ ॥ इन्द्राय स्वाहेन्द्रपुरुषेभ्यः स्वाहेति पुरस्तान्चमाय स्वाहा यमपुरुषेभ्यः स्वाहेति दक्षिणतो' वरुणाय स्वाहा वरणापुरुषेभ्यः स्वाहेति पञ्चात्सीमाय स्वाहा सोमपुर- पेभ्यः स्वाहिल्युत्तरतो" जाये स्वाहेति पुरस्तावमाय) स्वाहति) दक्षिणाती'वरुणाय स्वाहेति।) पत्रात्मी- माय 10) स्वाहत्युत्तरतः' सार्षिभ्यः स्वाहा सर्वभूतेभ्यः स्वारेत्युत्तरपूर्वे देशे' ज्य) दक्षिणतः प्राचीनावीनी nataka, Sirregy , hatheti.w. 4) na+, it 10 15 .. आगे 3.Gon Grtilayn,Vा GOmhrumil २)Gomanduadis 10Thus OIb.som Thur LL.Garim. 1) Thurry 16cm Int, 1000cm thatkar 11 ·82 ॥ ३ । १४ ॥ C जुहोति पितृभ्यः स्वधा नमः पितामहेभ्यः स्वधा नमः प्रपितामहेभ्यः स्वधा नमो मातामहेभ्यः स्वधा नमो मातुः पितामहेभ्यः स्वधा नमो मातुः प्रपितामहेभ्यः1) स्वधा नम इति त्रीनंनुगेभ्यः) स्वधा नम) इति) 3 मध्ये ' प उपस्पृश्योत्तरतो यज्ञोपवीती जुहोत्यूग्वेदाय स्वाहा यजुर्वेदाय स्वाहा सामवेदाय स्वाहाथर्ववेदाय स्वाहाथर्वाङ्गिरोभ्यः स्वाहेतिहासपुराणेभ्यः स्वाहा सर्व- देवजनेभ्यः स्वाहा सर्वभूतेभ्यः स्वाहेत्ययोर्ध्व वलिं नि- नयति ये भूताः प्रचरन्ति दिवा बलिमिच्छतो वितुदस्य 10 प्रेष्याः । तेभ्यो बलिं पुष्टिकामो हरामि मयि पुष्टिं पुष्टिपतिद्धातु स्वाहेति नक्तं वलिमिच्छन्त इति राज्या- मधाणकपणेन बलिं निनयति येषां न) माता) पचते येषां रात्र्यां) समागमम् । तेषामदं तु) भूतानां पिण्डं दास्याम्ययाचितः ।। भये मे ऽभयमस्तु दुर्भिक्ष च सुभिक्षणम् । जननमारके10) मृत्युजातिप्राये11) चं का- 15 4) Nins स्वधा नमो मनुर्वृडप्रपितामहेभ्य 9) á om 3)N om Girnngegebhyaº, Bh trin Tnugebhyahº 1) Thus G, NITIT T, Bh om na 5) Thus N, G rālryau, Bh rütrau 6) G samagamama, N गृताराम, Bh samāgama 7) Gom 8) Thus N G dandāsyamyayaato 9) Thus N, G subhikse ca tan 10) Thus N, G janahamárala 11) G mrtyutrayldipraye, N मृत्य ·॥ । १४-१५ ।। 89 - - स्थतां) स्वाहेति 'पात्रसंक्षालनं निनयति निशि श्रि- तेभ्यः) स्वाहा रुवाय स्वाहेति वा3) 'वैश्वदेवं उबा- तिथिमाका तागोदोदनकालमयं)5) वोद्धृत्व निदध्या- वंशो वा एप पञ्चमो यदत्तिविः' ॥ १४ ॥ अपरेण गाईपत्यमुपविश्याधीहि भो रत्युक्ता सावित्री । सहस्रकृव) यावर्त यच्छतकृवो वा ' दशवारं" वेदादी- जपच्छन्दांसि ) कूश्माएटानि चाधियीतागिमीले” पुरो. हितमित्युग्वेदस्येपे वॉर्न वेति यजुर्वेदस्याग10) यापाहि) वीतय इति सामवेदस्य शन्नो देवीरभिष्टय।) इत्यथर्व- वेदस्यागिद्धति छन्दांप्ति यद्देवा देवउनमिति) कूश्मा- 10 पद्यो ' पद्धति स ब्रहायज्ञो' यन्नुहोति स देवयशो' पत्पितृभ्यः स्वधा करोति स पितृयतो' यद्भूतेभ्यो बलिं हरति स भूतयशो 'यतिविभ्यो ऽनं ददाति स मनुष्ययत्रा इत्येते। वे पच महायताः) सतति) सुप्रयुत्ता नयन्ति परमा गतिम्' . 15 1) Tbus G, Motortt; read perhaps TNT 9 Thus emended; a Bh hili hlebhya, x fi ffat. 3) Thus NGyo 4) Thus GBh, s गदा 5) ThusN,Gokalamatram, Bhimalamatramigram 6) Thus X, G om. krina 1) ThusG, दमार्ग 8) Thur G, दारीददागि 9) G om from here unto oni 1 11 10) Thu Bh, या पगार 11} Thus emented, देयोपनिटर 12) Thus emended, UT 13) Thurd Bh,Gdu 16) Thur Khanad tyajits 13) Thus srb,Gaatatre

·84
॥ ३ । १५.॥
10
एतेभ्यो यस्य) पञ्चभ्यो) यज्ञ एको पि हीयते ।
मनस्वत्याहुतिस्तस्व प्रायश्चित्तं विधीयते ॥
यहं त्र्यहं वापि प्रमादादकृतेषु तिस्रस्तन्तुमती वा चतस्रो
वारुणीपशाहं द्वादशाहं वा विशिनेषु स्वस्त्ययनेषु)
तु सर्वशश्चतस्रो भ्यावर्तिनीर्छवा कार्यस्तान्तुमतश्चरुः
यस्य स्त्री वानुपेतो वा गृहेष्वेतान्वलीन्हरेत् ।
कूश्माण्ड्यस्तत्र होतव्या हुवा) यज्ञसमृद्धये ॥
प्रवासं गच्छतो यस्य गृहे की न विचते ।
पञ्चानां महतामेषां स यज्ञः सह गच्छति ॥
प्रवासे कुरुते चैतान्यदन्नमुपपन्वते ।
न चेडुत्पते बनमद्विरेनान्समापयेत् ॥
अद्विरेव व्रतं कृत्वा यथालाभमनुव्रतः ।
देवानां देवयज्ञेन द्विजा गच्छन्ति सात्मताम् ॥
पितृणां पितृयज्ञेन भूतियझेन भूतीनाम् ।
मनोर्मनुष्ययवेन ब्रायशेन ब्रह्मणः ॥
एतेषां सात्मतां गत्वा देवतानां शतं समाः ।
ग्रानन्दं ब्रह्म गच्छन्ति ध्रुवं) शाश्वतमव्ययम् ।।
इति ।। १५ ।।
10
.
.
15
4) Go 2) N om 3) Thus BSS, read perhaps at 4) Thus
N Bh, G hartta 5) Thus N Bh, G'anurratām 6)G bhrtinah, N
भूति 7) Thus N,Gdhrutam 8) Thus N Bh, Gasratam

·॥३ । १६-१७ ॥ 85 6 - नान्दीश्रावस्य पूर्वपक्षे यथोपदेशं पूर्वेचुर्वा पुग्मान्त्रा- मणान्भोयत्यक्षिणमुपचारी' गिमिक्षा) दूर्वाभिः सं. स्तीर्य भोजनस्थानेषु च पवित्रे कृवा" पाने निधायो- त्यूय यवानिधाय प्रणीतावद्धपचारं हविष्णं च ध्योदनं चासान्य नान्दीमुखाः पितरः प्रियन्तामित्वपां प्रतिग्रहणं विसर्जनं च ' पश्चादेवं विश्वेभ्यो देवेभ्यो ' नान्दीमुखेभ्यः पितृभ्यः स्वाहिति उत्वोपस्तीर्य सर्व विदिश्ववत्यभिचार्य वैष्णाव्यचौपस्पर्णयित्वाचान्तेषु पूर्णापात्रं दवा गोमयेनो- पनिप्य दध्योदनपं यवोदकेनावोक्ष्य न्युष्य पञ्चात्परिपे- चनं ' संपन्नमिति पृष्ट्वेडा) देवरित्यनुवाकणे अपे- 10 द्राकाणान्भीजयिवाणिपो वाचयति' ॥ १६ ॥ संवत्सरे सपिण्डीकरणमेकादो मासि पटे चतुर्ये द्वादशे हानि ' यदि पुण्याहकाल उपव्यावर्तेत पितृणा- मावादनं सत्यस्य पाणेराठेनोपमध्यमया चाहुल्यालय पृविवो जपेचे पार्थिवासः पितरो ये अन्तरिक्ष ये दिवि ये वामृता बभूवुः । ते अस्मिन्यते अमृता मादयन्तामिति' चबारि पात्राणि सतिलगन्धोदकेन पूरविवेक प्रेतस्य 16 पति पगोपा 1) Thus lih, Guldhm7 9) Thus Dh, Gpitrekrtrotpiya, 3) Thus NTh, Gopritrottha 4) Thus Gdmiha 5) Thus G. मागायत ·86 ।। ३ । १७-१८ ॥ C - त्रीणि पितृणामेकं वा पितृणां प्रेतपात्रं पितृपात्रेष्वासि- चति ये समाना ये सताता इति द्वाभ्यामसौ पितृभिः पितामहेभिः प्रपितामहभिः सहतत्ते तिलोदकं तस्मै ते स्वधा नम इति तिलोकप्रदानमग्रीकरणमनुदेशनीयं च यथार्थमूहदासेचने 'सपिण्डी" व्याख्याता' यथाप्रदं दक्षि- णा भवत्यंत ऊर्ध्व मासिधाइन' ॥ १७ ॥ अथ गृत्यप्रायश्चित्तानि यानि स्मर्यन्ते तानि वक्ष्यामः' शेषाणि वैतानिकानि स्युहोमदेवतायाः समानानात्फ- लश्रुतेश्च) ' या एवामिहोत्र देवतास्ता प्रौपासने य एवाहितागेधर्मः : स एव धर्मों य एवाहिताग्नेलोकः स एवीपासनिकस्चेति शाट्यायनिवादाणं भवति' तत्र ये पुरोडाशास्त इक चरवः' पयोधिपृषदायानामाज्यव- संस्कारो'न दधो अधिश्रयणं'प्रत्यसने परिपचनमदी)' रौद्रराक्षसनीतपैतृकछेदनभेदनखनननिरसनावघाणात्मा- 18 भिमानानि च कृत्वाप उपस्पृशेत्सर्वत्र स्कने भिन्ने क्षामे दग्धे विपर्यासे ज्न्तरिते च द्वे मिन्दाङती जुहोति यन्म) अात्मनो) मिन्दाभूत्युनरग्निश्चक्षुरदादिति ) द्वाभ्यामंथ) 10 1) Thus Bh, sapindah, N 1993 2) Thys N Bh, G *fraddhan 3) G sāmnalal, N oderna; Bh samāmnatº 4) G panresanamº, N प्रतिवेफाम', Bh pratireranam 5)G om unto atha 1 17 .

·॥ ३ । १८-१९ ॥ 87 स्कन्ने संवा सिञ्चामीति स्कनमभिमन्योनम्भय पृथिवी- मित्यपो) ज्यवहत्व भूरित्युपस्थायास्कान्छौः पृथिवी- मित्याति” जुहोत्यवान्यं) चेवाजनमगन्या इति चानुमन्नणं किं चिच्च) दयादिने) भूमिभूमिमगादिति भिन्नमभिमल्योन्नम्भव पृथिवीमित्यपो ऽभ्यवस्त्य त्रय-5 स्त्रिंशत्ततव इत्येतया नुल्यादग्रोप्रक्षेपण दारमये ' ज्य क्षामे निम्रत्यै त्वेति विदग्धमभिमन्य त्वं पराची बमवाची वं रक्षांसि') गच्छेति दक्षिणापरमुत्तरापरं वा’ दिशं तं प्रति निरस्वत्यंगी रक्षांसि सेधतीति तिव याज्याऊती. ठुल्यात् ' ॥ १८ ॥ अहविष्य ) अागमनमन्यस्यैकदेशचेटुकृत्येतत्कृवतया शुरुयादतेनागृताते व्याख्याते अपो भ्यवहरेत्र) घा11) चेन्धनमग्रावादद्यात्स्वाहाकारणाद्धातीति 1) 19) विज्ञायते ' रुहाय वेत्यगृतमभिमन्य यमाय वेति दुःश- तमय परिस्तरणदाले गाय क्षामवते नमो नमः क्षामवा- 10 1) Thus N Ih, Gupo 2) Thus G, Nafira, Bh Wayaraneya 3)0om. from here unto juhuyud ! G. 4) Thus Bh, पर दाया 5) Thus Bh, साइट नि 6) बजाय, Bh hy Trairtya 7 Thus th Guarn, Xom R) Thus, Ghamrya, Dh hari O) Thus Gथा..." Ph ag pasya anyasya foj Thu ph, G'adrutam trule 1) Thur Bh, G •wyanant : परेगा परशा' 19) Thus AB Garera whotets ·88 ।। ३ । १६-२० ॥ . न्मा मा) हिंसीमा मे गृहं मा मे धनं मा मे प्रजा मा मे पथूनित्यभिमन्याग्नये क्षामवते नमो नम इत्याहुति जुस्यादिन्नं वो विश्वतः परीति पुनः परिस्तीर्येन्द्रायः स्वाहेत्याहुतिं तुल्यादय परिधिदाहे प्रदाव्यायाग्नये नमो) नमः) प्रदाव्यायेति' समानमत ऊर्ध्वमग्नेः ) समिदसी- ति पश्चार्ध यमस्य समिदसीति दक्षिणा सोमस्य समि- दसीत्युत्तरार्धर्मिन्धानास्त्वा शतं दिमा इत्याहुतिं जुलयादुष्टे ज्न्यं परिध्याइन्धर्वो ऽसीति प्रतिमन्त्रमंघ विपर्यास वं नो अग्ने सवं नो अग्ने वमग्ने अयासि प्रजापत इति १० चतस्र अाहती लयादता एवान्तरित) मनो ज्योति- र्जुषतामिति पञ्चमीमत्तरितं च कुर्यात्संस्थिते) चेन्जानी- यात्किं चिच्च दग्यात्' || १६ ॥ उत्तरस्मिन्काल अागते होमश्चेति निवृत्तः पूर्वस्य सेयं कालातिपत्तिस्तस्यां प्रायश्चित्तं मनो ज्योतिरिति पूर्वस्य 15 वापरस्य तुल्यादेवं प्रतिहोममा दशरात्रात्प्राणायाम- श्चैकादशीप्रभृत्या विंशतिरात्राईपवासचा त्रिंशदाबादत 1)G om , N मा माभिरक्षन 2) Thus N Bh, G pradāryāyela 3) Thus N Bh, G'agnaye 4) Thus N Bh, G saintsa dastdı 5) Thus Bh, G Peta ettintarnte, N°यादेशासा नारशे 6) Thus N Bh, Gharyyati 7) Thus G Bh, Nehariffiº; nords seem to be corrupt, read perhaps होमवेदनिवृत्त these ·89 ' . ॥३ । २०-२१ ॥ ऊर्ध्वमा पष्टिरावात्तिस्रो रात्रीरुपवसेदत ऊर्ध्व प्राजापत्वं विहितमेकादशीप्रभृति तिस्रञ्च) तन्तुमतीस्तन्तुं तन्वन्नु- दुध्यस्वाने त्रयस्त्रिंशत्तत्तव इत्युक्तमनुगत) इत्यपि) वा- पाश्चाग्ने) सीति जुयादा त्रिरात्रान्मनो ज्योतिरित्या सप्तरात्रात) ऊर्ध्वमा द्वादशात्रात्तिस्रो रात्रीरुपवसेदत ऊर्ध्व प्राजापत्यं विहितमकादशीप्रभृति तिस्रश्च तन्तुमती- संता बादशादं विचित्र इत्येकादशीप्रभृत्युपवासः पूर्व- वत् ॥ २० ॥ अथ पर्वण्यतीत मनो ज्योतिस्याश्चाग्ने) पदस्मिन्नने स्वस्ति न इन्द्र इति चतत्र यात्याढतोर्डवा स्यालीपाकं 10 च कुर्यात्प्रागष्टम्या' अत ऊर्ध्व सोपवासः कार्यो) यो- हौ त्रिपु” त्रय इत्येवं नैमित्तिकप्वतिषु प्रायश्चित्तं पार्वणवद्धोमः पितृयज्ञे तीते पक्षात्यये सोपवासः कार्य इति सिद' नित्वेषु चैवमेव स्याध महायज्ञानां' मनो ज्योतिरिति दयोस्त्रयाणां चतुणी) पञ्चानां वा' पाठप्रभृति तिस्रस्तन्तुमतीईबा चतस्रो वारुणीपिदिमं मे वरुपा तया यामि यचिदि) ते) यत्किं चेत्या नवरात्रात . 15 १m. inwm. part inteamiremaine Mes th..*सत. मगोपनानाधागे 3) Thus Bh, N रामदाणादा 4) Thus Th, दराज्या 5)GBh Ins. alls 0) Thus X, G karyyorldhayop 7) Thus N G frau 8) G om D) Thus N Gyachind 12 ·90 ॥ ३ । २१ ॥ - ऊर्ध्वमा दशरात्राच्चतस्रो अभ्यावर्तिनी वा कार्यस्तान्तुम- तश्चरः' स्नातकस्यापि होमविछित्तावुतं प्राप्ते प्राजापत्ये तस्य, विशित्तिस्तस्य तु पुनराधेयं' मनो ज्योतिस्ततुमतीः पुनस्वादित्या रुद्रा इति च पूर्णाहुतिं प्रतीयादेतामध्यु- पघातेषु सर्वत्र' स्त्रियाश्चैवं होमाभिगमनस्थालीपाकेषु' सर्वेषामन्ततो व्याहतीरिति सिद्धं ' नम याचार्येभ्यो नम प्राचार्येभ्यः ॥ २१ ॥ ॥ इति) भारद्वाजसूत्रे) तृतीयः) प्रश्नः1) समाप्तः) ।। 5 ॥ भारदातीयं गृक्यसूत्रं समातम् ॥ 1) Thus Bh, G ins madīctiryat irajīcute bebiad il, N on 2) 0 om , N श्रीमाढा ·LIST OF MANTRAS '). *akşispando duḥsvapna istir agampat *agaaye kşamarato namo namah aguaye tva paridadımi agnaye pavamänāya syaha agnaye parakaya svāha *agnaye pitsmate svālā *agnaye 'marate byaha Sagnaye medhapataye svāba . agair tsana iadro bphaspatiś c3 *agnir deranam adhipatih *) agnisomi yaso asmāsu dhattam *agnis fa Icāryah agno pratapate bokrpım vratam carişyani agoe vratapato botrbhyo pratar cari yami agao vrata pate hotpbhyo vratam acarişam р 65 14 87 15 88 2 8 2 70 9 70 3 4 79 10 4 10 59 7 36 53 3 ► 73 71 72 10 9 13 9 1) This list comprises 1. the mantras not found in Bloomfield's Yedic Concordance, 2. the maotras differing more or less from the tradition hitherto known when the beginning words art diferent from the usual tradition, the usual begionog 11 given in a fool-pote). The first kind of maatrss are marked by an asterisk. After the mander of the concordance each quarter-Terke 11 given separately, to alphabetic order %) agnicom ·P. 1 . • . 02 LIST OF MANTRAS. 1 ') agnes tyd tejasi süryasya yarcasendrasyendriyena vitreşām trā devānam kratunabhimršami. 25 14 #achidrá kirtir astu me 67 *atharyavedaya syaha . 82 6 *atharrangirobbyaḥ svība. 82 7 *) atharjic chyimah sabalah 38 8 athasmabhyam sarvavirām dāḥ 34 3 anase svahā 81 4 *anagebhyaḥ svadha namah 82 4 ) anubhavam paribbavam. 65 12 *) anubbūtam paribhutam . 05 12 antarikşam samam tasya vägar upadraşçá 46 12 *) annasya kulya upa tin kşarantu. 49 15 annadyena bhagena ca . 52 10 apa papmidom jahi papmānam mama cāmuşya ca 57 15 apām stoko abhyapatac cbivena . 64 11 5) apūpakulya apa tân kşarantu. 48 4 #amste tvämsta adadhami. 68 4,7 5) abhi pūşă nişıdatu 18 13 ?) abhibhuve süryaya divyanām adhipatayo sváha. 31 5 ayam kumaro jaram dbayatu dirgham ayuḥ 26 6 arundhatim dhruvatám yo ba ninyuḥ. *artham mahyaņ sādhaya 36 9 8) ardbamāsan vibhajanti 342 13 aryampah kumbbīpatraḥ patrapānir nipuniḥ. 23 13 *arvācy āviſāsman 59 1 *avapadyasyāsau . 23 3 9) asvavati gomati sūnſtāvatī. 33 11 *asungamaḥ satyayujo 'yřkasaḥ . 49 6 . . . .19 14 1) agnes tvi 2) arjiñ 5) Ajyasya or medasaḥ kulya 8) masardha 9) asvavati 3) anubavam 6) api 4) anuhutam 7) abhibhuḥsaurya ·P LIST OF VASTRAS 93 1 asao pitbhih pıtāmabeblih prapitamahebbih sahatat te tilodakam 86 2 *aham sapradhani iti 5 3 1) abimeann agna agabi 65 8 ahir dadamsa kam cana 31 14 aboratraih sasamdbikaih 43 15 *agatya babbruh piógakşah 66 13 *) aganta samprabhavahai 7 14 agranta ma nsenyatah 12 *) agneyāya pandaraya pārtbiyānam adhipataye svaba 31 3 *agneyyai diše svaba 81 8 Atmapam pampaśyatah 55 6 *a dhenavo bahula nityavatsalı 28 9 *i no havam pitaro dyāgamanta 43 7 Apah supteşa jāgrata 26 10 apo devih prahinata 43 8 apo badhantām nirftim paracih 64 9 Magāta pitamabah prapitämahas canugaih saba 43 5 “) ayatу aparaparam 32 12 *āyar me prívocah 58 11 "ayur varco yaso medham tvayı dadbamı 25 9 **yoșmin abam varcasyı yasasrī briman apacıtıman bhujanam 58 13 Irat ta agnir jvalatu 65 1 *Ivapatahar ahar & airdaśatayai 24 12 *itihasapurāņebhyah syaba 82 7 *idam andam paryatam căpargatam ca 47 5 dam abam amum Imuşyāyaṇam indrasya vareņabbi vibami 62 14 idam aham amuşpämuşyayanasya drişantam bbrats yyam upagahami 52 1 1) ab bhrad agna 2) agantra 3) agneyapanduº 4) Dyanty ·94 LIGT OP MANTRAS 1 idam vatsyamah indrapurusebhyah svāha imam yajuam pitaro no juşantam *ime shoh prati jiveşv asthuh *Ikänyai diše sviha uccairvaji pftapajit uttaro ham dvişadbhyah utsſjemam sucimanah upavuşadbhyo vratam carişyamı upanişadbhyo vratam acangam *upahutam goasvam upahuto gphesu me ulena parimidho 81 Surjam bibhrato jagatah suševah arjam bibhrad vah sumanah suvarcah urjasvati payasvatt ghštavati ürjasvatih payasvatih urjasvatım payasvatım urja vah samsrjami urjam vabantih kşırım udakam ghſtam payah kilala parisrutam *rgvedaya svaha *rtam vžo şva mavaryam *pte tvinirta adadhami eka bunaka srja chat P 61 9 81 11 43 9 28 7 81 9 54 6 63 1 39 7 71 16 72 12 28 10 28 11 61 2 28 8 28 4 33 12 46 3 48 12 28 11 46 1 82 5 35 6 63 46 38 11 39 3 27 3 44 11 44 16 45 6 20 15 23 1 *ekašatam éşşor anga te dbapayıtarah etat te tatasau madhumad annam sarasvatah etat te pitamabasau madhumad apnam sarasvatah etat te prapitamahāsau madhumad apnam sarasvatah *atam pranam apanhi ?) evam kumära ejatu 1) evam te garbha ·LIBT OP ANTRAS 95 P 1 eran abam brahmanānām vedegu nidhigopo bhūvásam 10 10 *eha gacchantu pitaro barige attayai 43 7 *eha vatsah krandats i kumārah 28 8 aulaba jt tan upăbyaya 38 8 *kam upanayamı 7 11 karad dadhac chiyena tya parcasakhena basteràpidsi şivata sībasreni yaſaspinabbinarsāmi suprazīstvaya 2017 kim janeuz karssyalı 11 14 *kuberaya två maharajāya pandadamı 8 1 *kuberaya syaha 36 9 kurkuro bala bandhapah 38 kalas ca vikulas ca 39 6 kráas cid amarışpavah 7 13 "kayaya baha 80 17 ) kşāmaván ma ma bimsit 87 15 ksemaya yah blyah santyaz prapadye 28 13 2) klajabojopakasını 23 11 gandharvas tato parah 16 3 gandbarvo gnaye dadat 16 5 *Erhapatıbhyah syabı 80 14 gomad dhanayad asvavad Erjaavat suviravat 35 4 grāmam sajanayo gacchanta 24 2 *cakpus ca pratıpadyate 11 14 *jananamārako mftyujatıpraye ca kalyatām 82 15 *jarām asiya 52 16 54 2 *jahi dvigantam banītba mama drışam 57 16 *Jibirsama 56 4 *jiva varşasabasram tvam 65 2 jabom razśyakarmanın 5 2 1) ni in daryo vyda 2) khajapo or bajabo 3) gandharvas te or gan ·96 LIST OF MANTRAB p *juhomy annänām rasam 67 1 1) jaitnyayayiſatan mim 54 5 *takşakāya lvā vaišaleyaya paridadāmı 8 tat satyam yad aham vadāmı 59 10, 14 tad brühmapair atipūtam apantam akşayyam me astu 49 10 tad vo aham punar aveśayamy arışțah 1 *tan nah saha devair atstam asta 6 *tam tvaim baranam deya 36 5 *tapah sraddhāyam juhomı 37 1 tasmai te svadh. namah 86 3 *tam vidyāt punyalakşmikam. 11 14 2) tăm tham gia vatha pitarah 49 13 tām ito naśayāması . 20 9 *tām me juşantām pitarah gametah, 48 12 *) tundikera ulūkbalah 23 9 *te asmın yajõe ampta madayantim 85 16 tekaś ca sasaramatandulah. 99 6 4) te tva devā adur mahyam patním 15 14 tena te yapāmy asau 30 10 #tena vardhasya cenddhi 4 5 tena samvanınau svah 18 3 te no rayım sarpayiram niyacchantu 43 10 te na givena tigmena 04 6 teşām saptānām iba rantir astu puştyai 32 9 *teşāın aham tu bhūtanım. 82 13 *tvam rogasyeśışe tvam u rogasya 27 3 5) tvam svadbam akşıtam taih sahopajiya. 44 15 45 4,9 tvaşta badhnatu bandhanah 23 5 *tvatpartam iha jivate. 36 8 1) jartryaya 2) tam 3) sandikera or sanderathas tvidur 5) tam svadbām or tām tram svadham 4) mahyam ·LIST OF MANTRAS 97 P *tvaddattam vai balarp rājye 36 7 *lvam paraci tvam arācı team rakşımsı gacchi 87 7 tvam pišangalohitah 39 7 *tvaştā viram adhat 25 10 1) daśabbis tvangalıbbır abhimpsamı 22 14 *) divyo yo manuşo gandhaś ca 52 14 *diso digo jatavedah 66 14 *durbhikşe ca subhikṣaṇam 82 14 duhsvappam daradıtam sakupaik 65 11 drdhas cid amarışpavah 7 13 devasya trä barıtuh prasa ve synor bahubbyām pūşño bastabhyam vśrebhyo devebhyo justam muvapami 79 6 *dovanam sambhrto rasah 66 10 >> devebhur vimitasy agte 34 dyauh sama tasyaditya upadrasta 46 15 *dhanur matacı purugasya bastayoh 27 2 *dhanvantaraye svaba 79 13 #dhatre syaha 80 17 *dhruvaya svība 79 14 80 7 namah pythuvigade rudraya väteşave rudraya 63 4 10 namah sakytsade rudraya vateşa ve rudraya 63 17 namas tatsade rudrāya vateşare rudraya 63 12 *namas te stu vanaspate 65 3 namah sarpaspte rudrāya yateşave rudrāya 63 5 *pa mityus carattha 7 14 namo agoigade rudraya vateşave rudraya 65 9 pamo atarıkşasade rudraya văteşaye rudraya 64 1 damo psuşade rudrāya pateşaye rudrāya 63 14 samo rudraya pribivişade 63 511 namo rudrāya sarpasste 63 6 1) abhus tvaham 2) da ryo or dausi 3) deso devebh or devi devebhr 13 ·98 LIST OF MANTRAS 1 P namo rudrayagaisade 65 10 *pāodimukhebhyah pit;bhyah syaha 85 4) nigphya bahu pla vase 39 1 ?) nivștto vo nyavivstat 60 *nıśı śritebhyah svahi 83 1 *oairrtvai diğe svaha 81 8 parimidho sy ulena 61 2 *parepaitu pariksavah 65 14 *parepaitu păpasakunih 65 13 *pasunam višvarūpāņām 66 15 *pinkşāņyai syaba 81 2 *pıņdam dasyāmy ayacıtah 82 14 pitamahebbyab svadba Damah 82 1 9) putrāms ca paśâms ca 22 punas traditya rudrah 90 4 *purişyo havyavahanah 36 5 *) puruşu priyam kuru 54 9 *pustyai syaba 81 5 pumsavanam asy amuşyai 22 11 purva esam pitaiti 24 7 *prthivyām tyamrta adadhamı 68 3 5 *) prthivyäm agnau pratitistha vaya antarıkşe sürfe dıvı 61 12 *pracinvadbhyah svaha 41 9 *pracınvanta upaspréata 9 *prajapata imam gopayámum 8 4 ) prajapataye tva himkāreņabhighrāmı 29 5 *prajâ patis ta Gyur dadhatu 29 ') pratigrhộantu pitarah samvidanih 48 1 pradavyāyagnaye namo namah pradávyaya 88 4 *) pradoşacānni byasa 24 8 1) vig hya 2) nivarto yo 3) putrāmś caiva 4) purusu 5) agnau prthivyám 6) prijapates 7) p at nandantu 8) a Sithacrint or naktamcar ni ·LIST OF MANTRAS 99 P 1 82 2 35 14 7 12 66 16 61 9 prapitamahobhyah syadhá pamah pravisatu bharán āyuşă parcasi şriyavstah prasthāvano māya sthata samanya rah *prajapatyam yašo mahat prāņa ayışı vatsyāmah *prāņaya tvācāryāya paridadamı *präņegu tvamstam jahomi priyam mā brahmane kuru *preto mityum oodavanai *babhrtiya yasasa saha brahmapu kļptah sukstena brahmane tra gfknami brahmanamś catur Danagotrăn bhojayata *bhagena två samsrjāmı *bhaye me bbayam astu *bhutebhyah syaba *bhuḥ prapadye bhuvaḥ prapadye bryam prapadye *madhuna ghrtena svadha stha madhu be madhy agahe mano medhāyām jubomi ?) mama cıtte cittam asta te mama vacam ekamanā srpu ) mayı puştım puştipatır dadhatu mayi prajnaoam astu te *mayı saryanı bhutanı *maba hotara upadişadah *mahyam jiyacam ayaba ) mahyam dirghiyutvaya satasaradāya malyam it punar Juayat 8 1 47 6 54 10 7 14 66 13 64 12 60 10 58 2 17 2 82 14 80 15 36 2 46 4 18 1 36 15 17 14 17 14 82 10 17 17 1 17 72 15 66 15 53 13 60 5 f) prajapatin) 2) mama Cattam 3) This mantra has been ment oned because in the Ved c Concordance u 18 registered under mayı pust m pustapatır dadhitu all the texts ercept AV read ng (as Bhar does) pustipatir 4) dirgbayutriya ·100 LIST OF MANTRAS mà gũm aditim vadhista *mām cakşur mām u te manaḥ *mām caiva paśya suryam ca *matamahebhyah syadha namah mata lohitah pita *maluh pitamahebhyaḥ svadhi namah *matuḥ prapitámahebhyah svadha namah ma te putram rakso vadhit *mā devānām muthuya kar bhagadheyam 1) mi pa ayuḥ pramoşiḥ *mā no bimeiḥ kada cada mi no himsir jātavedah *manyeşu manah kptbah *mam te cittam praviſatu mi me gpbam mā mo dhanam ma me prajam mă me pasūn *mam evännyratā bhaya *masarona surām ita 2) misinam ürjam ula ye bhajante *mptyor mukbam vidadhami medasvati ghrtavatı svadbāyatı *medham manası jahomi *yajurvedaya svaha yathā tvam suſravo devanam vedeşu bidhigopo el *yathaham sumate vasāni yathaiya vataḥ papate yad agminn agne yad aham dhanena prapaņam carami yadı mån atımanyadhyam yadı yrkşad abhyapatat phalam *yad rşıpam tryayuşam 1 58 8 17 16 18 82 2 39 4 82 3 82 3 26 67 3 51 14 35 6 65 7 18 4 17 16 88 1 88 1 17 15 17 43 9 37 1 48 13 36 14 82 6 10 10 66 15 22 16 89 9 59 5 60 3 64 7 30 8 51 11 1 1) mi ma 9) mastmām ·LIST OF MASTBAS 101 P ) yad devagandharvo yıttah 18 3 ?) yady antankşāt tad u vāyor eva 64 8 *) yad varco apsarāsu ca 52 13 yan madhino madharyam paraman annadyam ripam tepaham madhuno madharyena parameņānnadyena rupena paramo 'npado madbavyo bhūyasam 57 행 yan me varcah parāpatitam 55 5 yamapuraşebhyan saha 81 12 *yaso me prāvocab 58 12 *yasyam mano 'nuramate 11 13 ya akhyata devarenă yas canakhyātas ca ta upasprsata tabhyah syaha 41 12 *yamś ca tram atrānyası ye ca tvām apu 13 45 4,10 ya te agne payamana pasaşa priya tanur ya prthi Vyam yagnau ya rathamtare ya gayatre chandaal dam te tam avarundbe 68 8 *) ya te agne pāvakapsa priya tanur pantankşe ya vayau yî vamadevye ya traistabhe chandastdam te tām avarundbe 68 10 yq te agne surge sucih priya taour ya dini yaditye ya bhati ya jāgate chandasidam te tam avarundhe 68 13 *yanuci nipadyage 5 3 *ya bhati danta rarāņa 6 9 yapas agnuś ca pýtbigi ca taraty asya matra taratim ta etam matram bhutam dadamı 44 12 yavan adityas ca dyaus ca lavaty asya mátra tavatım ta etam matrā bhutam dadami 45 pavao Väyuí cantarıkşam ca tavaty asya maträ tavatım ta etam matram bbutá dadāmı 45 1 ye deva upangado bphaspatıpetra raksohanas te nah panta te no vanta 37 6 1) yad yuk to 2) yad Fantariksat 3) apsarăsu ca 4) ya te agne psu ·102 LIST OF MANTRAB р yo deva uttarasadali 37 5 ye deva dakşımasadah 37 5 ye devah paścatsadah 37 5 yo pakşımah prathayanti 64 5 *ye parthiva ah pitarahi 85 15 ye bhūtal pracarantı dira 82 9 ye bhutaḥ pracarantı paltam 82 11 *ye vámpta babbuvuḥ 85 16 *yesam ratryam samagamam 82 13 *yeşam na mata pacate 82 12 yeşam pravasann adbyeti 28 5 råşțrablyd asg adhipatyasandi mo tvad poşam 56 10 *rudranyai braba 80 9 #loke vedayagmi dvişato vadhaya 55 10 vaptra varası varcasa mukham 51 14 varunapurusebhyaḥ svaba 81 13 *parco me právocah 58 12 vabanoam jatavedah pitbbyah 49 14 2) valiapūpain jatavedaḥ pitbhyah 48 S *vayave två parıdadamı 8 3 *vayavyai dibe gyoba 81 8 vayo vratapata aditya vratapate pratāpam vratapato sakriyam vratam carişyāmi 973 10 vayo vratapata aditya vratapate vratādam vratapate hotrbhyo vratam carışpami 71 14 vāyo vratapata aditya yratapate yratanam yratapate hotſbhyo yratam acārışam 72 10 *päranıbhyo devatabhya upanışadbhyaḥ svåbā 71 9 *vidhatre svaha 80 17 *) vijve devāh samăbitah 60 9 *yibaya dauşktyam sadbuktyam 68 4 1) yesām adliyeti 2) vabajyam or vaha tapām 3) sarve lokas ·LIST OY MANTRAS 103 р vedāmstasya goptaram 26 3 *Santam adam arasīnam prapadye 37 4 8 *sıvam gobhyah ſiyam gopataye 42 7 *sya upamitah pramitaś ca santu 28 12 *S17Daktam sva diva 32 14 kiva paśubhyah santami prajāyai 15 15 *biva paśubhyo darebhyaḥ 32 14 *&vá me bhavatha samsprše 51 10 έντο ταopagesvo 53 12 sunim agram subiriņaḥ 38 10 39 2 *sraddham tapası juhomi 36 15 ) áriyam mayı pampalaya 65 8 briyam me pravocaḥ 58 12 *śrir mi pravišatn 36 3 svānam ic chadan na purugam chat 39 12 *) svetaya vayavyayaatarıkşaņām adhipataye svaha 31 4 sa ftan upaśeşva 5 samrajam ca svarājam ca 54 11 *samvatsaram kalpayanti 32 15 *) sam vām sựjāmı hțdaye 16 8 Bamsrstaḥ prapo astu vām 16 9 Bamsrstám mano astu tām 16 9 samkrämeņavacbida 61 1 *Batye tvimsta adad bamı 68 36 *eadasabharyah samātyah sayām 36 6 *sapatnan chvapadan sarīsrpán hastınas ca 55 11 *saputrah saba jñatibhiḥ 36 6 Bapta ca māna vair imah 81 13 *) sa mi pra visatu 52 10 *)sa mayıstad iba 52 14 1) Sriya mi 27 cveta viyaº 3) sam rah 4) sa me mukham 5) sa mám I 23 ·104 LIST OF MANTRAS P 25 1 10 *sa me satayur edhi 14 *sarvaip bhūyagam *sarvabbyo deratabliya upanısadbhyah svība *sarrebhyah prägebhyo jatası #savitra prasatah 29 58 71 29 10 7 9 Baha jarayunāvapadyatam *sahasradhi mucyamanam purastit *sahasram etu prathamam *sahasrezavakankşatu Barnhitibhyo devatabhya upanışadbhyah bväha *eu naḥ kamadugha bhavat *samsvedīya byába 82 me pitfn sāịpariyai dhinotu Big asi na bag agi vrajaḥ gubīriņa spja srja 25 23 49 19 66 13 66 14 71 8 32 15 82 6 48 13 64 3 38 11 39 3 27 4 8 3 81 13 4 11 61 6 52 9 89 10 48 1 7 8 15 12 36 8 71 *sutıkārogabhaişajyam asy amuşyai *suryaya tva pandadamı bomapuruşebbyaḥ svahy *somoya medhapataye svaha ') somavasya parigham somo rāzedam agamat Bvasti na indra 2) syzstah suhuto yam mamisto hastena te hastarp gphņamı *bıranyavarna haryalşa *hotſbhyah syaba 1) indripisya 2) sy sto yam ·INDEX OF WORDS"). amsa 8 5, 17 13 agra 30 , - agram 83 3,-- agre akrta 84 3 27 13, 299, 35 14,54 14, akca 38 3, 3, 5 agrena 13 14 akgatadhanz 30 16, 31 2,9 aghamarana 76 4 ak-atasaktu 30 16, 31 29 aega 51. 16 akgūrala vanası 10 5,20 1 afgåra 3 10, 11 *aksnaya 53 11 angiras 76 13 agada 39 13, 14 aogul 85 14 agastya 76 17 afgustha 7 6, 15 10, 22 11, 25 agára 23 7, 278, 33 12, 80 11 11, 85 14 agarapraveśa 31. 8 achadırdardı 73 6, 74 2, 13 agni 2 1, 3, 5, 6, 6, 14, 15, 16, 3 ajina 1 8,2 7,6 12 5, 9, 10, 13, 13, 15, 7 1,8 16, añj 55 4 - abhi 4 4, 10 8, 13 14, 15 5, 16 12, 19 2, 20 25 13 3, 210, 16, 228, 10, 23 8, aññjalı 7 4, 4, 4, 15 8, 8, 8, 16 3, 25 14, 27, 9, 29 14, 301, 31 13 23 8 1, 34 9, 33 13, 36 4 7, 40 2, atas 41 4, 42. 9, 51 16, 58 4, 3, 9, 125, 43 1, 2, 48 9, 51 71 5 73 3,75 5, 86 6, 88. 5, 2, 6, 6, 53 7 601, 65 5, 66 16, 89 1, 5, 5, 11, 17 5, 07 8, 13, 70 8, 16, 316, atitb: 83 3, 4, 13 726, 73 6, 74. 2, 3, 13, 75 6, atra 35 12, 44 10, 74 6, 78 5, 76 10, 806, 85 2, 87 13 79 11 agoigodada 10 15 atrı 76 16 agnihotra 86 9 atha 4 1, 14, 5 11 14, 65, 8, agnaukarana 86 4 12,7 3, 4, 6, 8 5, 8, 10, 9 3, agna upraksepana 87 6 4 7, 7, 12, 14, 10 6 11, 112, agniyupaghata 90 4 12, 129, 12, 13, 137, 14, 15 1) This Inder contains all the words of the Bbar G, cicopt those of the maptras, the list of pasrages are complete, except that of th The pombers refer to the pages and the lines Yords treated of in the introdaction are marked with an asterisk 14 ·106 7, 8, 10, 16 7, 8, 13, 17 I, 4, 42 4,52 7, 69 6, 73 7, 12, 14, 12, 15, 186, 11, 14, 14, 19 10, 74 14, 75 1, 13, 76 3,78 5 20 %, 11, 14, 16, 217, 225, anuythases 7 62 11, 85 10 10, 19 15, 23 1, 11, 19, 211, anuimta 81 19 25 3, 7, 11,26 1, 4, 12, 204, anusrotasam 22 13, 382 8, 11, 13 30 12, 13, 32 17, 33 ant: 5 11, 4315, 58 10, 621, 10, 36 7, 10, 14, 38 %, 41 3, 4, 75 4 7, 10, 11, 14, 15, 12, 1, 2, 3, aptatos ng 6 13, 444, 46 6,50 13, 51 15, antarı 52 16, 54 ? 52 13, 16, 51 15, 55 4, 15, 56 aptumntastha 27 12 4, 7, 10, 57 1, 5, 6, 12, 13, 14, antai T 63 9 58 1,5 6, 9, 17, 59 8,61 10, antas ng Tra 202, 219, 22 8, 27 02 4, 7, 13, 63 , CG 9, 9, 70 9, 29 14, 311, 31 9,60 5 18, 71 5,72 1, 14, 73 3, 9, 12, antarena 4 12 15, 74 %, 6, 75 1, 3, 5, 15, 76 antarloman 51 1 9, 78 7, 80 4, 16, 81 2, 5, 17, antavusiyin 74 11, 75 3 89 8, 12, 80 7, 17, 87 3, 6, 15, antevisin 75 16 88 4, 8, 89 9, 14 anna 29 8, 13, 324, 337, 35 9, tharvan 76 14 37 11, 431, 41 4, 4G 6, 16, atharried 83 9 49 8, 58 1, 3, 4, 17, 66 9, 07 atharvŪugiras 77 8 10, 78 4, 83 13, 84 10 11 ndas 7 9 anpahuti 70 8 adbhutzpriyaścıtta CO 2 anyatara 19 6, 08 2,2 adhasttt 2 4 79 10 anyatama 71 12 ndhahsayya 79 3 anya 3 1, 19 10, 32 6, 35 10, ndhalsayın 10 5, 20 1 37 12, 76 9, 9, 87 11, 88 8 adhi 74 6 anvañc 56 0, 7, 7, 7 adhidevana 38 3 20 visarın 42 2 dhifrayını 86 13 ap? 14, 15, 3 1, 3, 16,9 10, adhyapaku 11 8 22 13 16, 26 11, 30 3,38 1, 211 praty ipa 20 15 Prz 2015 43 8, 45 15, 48 16, 51 10, 52 anagai 42 10 3,5 17,58 10, 02 11, 64 4 6 11dh 69 12 9, 13, 66 1, 75. 17, 78 11, 79 anavasnata 227 10, 82 5, 84 11, 12, 85.5, SO ana vanam 9 5 13, 15, 87 2, 5, 12 nasnatpirīyana 78 9 a para 1 6,7 3,9 10, 11 2, 12 anādietadevata 4 15 3, 6, 157, 23 11, 13, 94 1, wāpi Itr 22 13, 38 2 41 7, 10, 11, 14 56 1, 58 5, anu 36 3 69 14, 16 70 1, 2, 3, 6, 72 5, inukhya 69 16 88 15 anudesanſya 86 4 aparapakea 12 5,6 42 10 unupastirnn 63 3 apararatia 202 anupeta 78 13 14, 84 6 parā 23 1 anumantana 87 4 a parahna 12 11, 11, 13, 14, 49 16, anuridha 226 73 4 anuvaka 18 9 19 11 21 4 20 ?, aparimita 10 5 ·107 5 apirena ? 14, 10,3 13, 15, 7 1 asrt.duhrt: 87 12 15 5, 22 10, 301, 40 3, 51 aśmin 2, 7, 8 11,16 10, 74 J 6,53 7, 80 6,83 5 slilaziman 19. 16 apryrttirtha 20 14, 14 7572 62 10 pusarjais 60 6 13 asvajajna 77 5 apı 9 3,8 10, 129, 12, 13, 15, ašvin 70 13 25 2, 317, 32 3, 37 12, 60 a tak7 47 7 7, 61 7, 74 4, 75 10, 78 14, astakāpupr 47 10 84 1, 3, 89 3, 002 istan 27 11, 72 4 apapa 78 11 intimi 19 7,47 8,89 11 aprchinnigra ? 16 a-tachtvarims at 912 arvatskom 421, 485 as 251 21 1,13 9,21 2,97 1, Aprajda 112 28 2, 2, 39 11, 55, 73 3, aihi 7 6, 7, 15 10, 11,25 11, 11, 8G 8, 89 14 43 8 75 asjat) - od 10 17, 11 1 abhitas 42 5 nis 2 15, 87 9 -- pra 22 12 — abhimukh 15, 43 3 prati 3 11 - 819 4 17, 70 4, abhyasartın CI 13, 81 5 00 81 mantr 4 14 351 metya 32.1 am Tasy 42 10,0 12,61 5,67 11 asita 37 13 Ayu 42. 16 ah 9 5 6, 8, 13, 112, 7, 13 4, aranı 71 ) 22 19, 33 14,39 11,50 5, arundhatt 19 10, 201, 76 17 1 au 31 - 104, arha 53 13, 14, 82. 12 58 10 -- prati 7 9, 1 argliya 56 4,4,7,57 1 58 5 abata 1 13 2.7, 35 5,50 12, Artın 2. 13,0 11,11 3, 59A 52 16 51 2,3 73 15 nrilharchas 94 aban 19 O 24 12 12, 43 1, 51 ardhuk 29 1 1 78 11, 11 85 13 alang 11 4 ahaminy1 87 11 1) takın 70 1 thibhinta GG 4 araghrtpi 80 15 5 9 13 13 19 8 23,2 12, NIY Artrithya 72 43 19 55, 7 78 8 88 15, 16, ITIN, GS 10 16) *9 1, 4, 45, 17 00 1 atten i Tnt 41 10 nun 87 11 a1 Intaridih 17 3 To Ira , 3 aufnlarndes 431 47 1 Agodol inakalım *3 3 *19cın 3 5 Arbeja 18 15 19 7 7 7 73 10 AY) 17* 8 17 agrugniderata 70 if nrylıttı 4 13 Igrilijan) 2 110 10, 11 in 23 42 14 agh Tri 4 8 10 19 15 79 11 +7 3 34 4,3 -- mus 1 1 Teaminira 367 7713 tri 21 to 37 1 13 * Iacrutats 97 K 57 25 Airti 67 14 Scary (4 77 13 C, 7 1 1) not cry stered in the dietnes the for ·108 par: 60 13 ticTry akul? 9 10 isecnna 86 5 aji 78 8 ahitagni 86 10, 10 djya 3 9, 10 8, 48 10,54 4,68 Ahuti 4 12,5 1,6 15, 13 17, 7, 69 8, 87 3 144, 19 3, 204,21 10, 22 Iyabhiga 4 10, 13 15, 79 11 9, 27 10, 29 15, 31 4, 7, 32 Uyayıt 86 12 8, 31 10, 48 6, 53 1, 66 6, ājyases 42 6 C8 8, 70 17, 84 2, 87 3, 88 Uyusthal 12, 3 3 2, 4, 7 10 Uyabuti 87 9, 89 10 ahutipai imăna 2 11 añjana 30 16, 31 9,50 13 1 55 15, 58 17, 59 8,61 4,9 attachatra 59 8 atı 89 9, 12, 13 - adhı 50 0, atman 2 6, 71 2 75 14, 15, 15, 78 5, 9, 83 7, Ttmabhımırsın 86 14 11 - *antar 86 16, 88 10,11 atreya 77 11 paryava 72 6, 74 12 -- asthm adurs 55 5 30 16, 66 4,73 16 - a 422, Adarsopanaha 50 13 46 5 —uda 56 1 - pintya 1) adahan ishsan? 11 11 78 10 ud 19 9,22 3,55 8, Tdı 21 6, 75 3 66 3 upod 28 3 -- up20 Iditas 74 4,75 13, 78 5 11, 79 1 pra Jditya 9 15, 31 1,50 15, 66. 5. 85 17 prati 90 4 - caus 73 10, 74 3, 5, 70 13 adhi 72 15 xdıstadevata 4 14 indya 601 adesa 75 4 atara 4 12,7 9, 49 3, 58 6 Inaduha 18 12 it. I 4, 6, 9,2 6,4 1, 2, 2, 3, 6, ananda 84 17 9, 11, 11, 14, 16,5 11, 14 etc ap -- pra 902 - sim 90 8,9 - Itihtsapurīna 77 8 caus sim 84 11 idim 6 5,7 4, 6, 85, 8,9 5, 7, āpastamba 77 13 12, 10 3, 6, 11, 11 2, 3, 122, aporyamánapaka 1 11, 21 8, 33 4, 5, 7, 8, 9, 12, 13, 13 14, 15 7. 34 8 39 15, 02 7, 14, 71 8, 10, 16 13, 17 12, 15, 18 6, 6, 734 20 14, 16, 217, 22 104 24 15, ayusya 66 10 25 11, 272, 7, 29 11,30 3, Irdra 23 4 3111, 48 11, 51 17, 55, 15, alekhana 21 6 56 7, 10, 57 1, 5, 6, 13, 14, 58 sivahana 85 4 1, 10, 17, 60 1, 8, 11, 11, 61 3, Tvrt 507 7 62 1, 3, 70 10, 73 15, 74 isis 29 14, 85 11 2, 6, 88 14 $murathya 21 6 idh 85 2 Asyittha 68 15 idhma 1 2,2 10, 37, 44, 36 Is 19 8, 223, 37 13, 55 7, 58 14, 66 11 11, 613, 68 2, 74 1 - apa dbmūbarhis 79 11 45 12 indrı 36 10, 12, 76 11, 77 G I$JD1 56 8,76 9 indhana 87 13 1) Not registered in the dictionaries Uncertain teading ·109 inyak 12 18 ud akumbha 186, 2010, 71 3 1ta 7 , 7, 15 10, 11,25 11, 11, ud ikumbhasesa 42 6 2 13 udaksiras 51 7 19 12. 14, 017 ud igagra 2 3,3 4,12,15,7 1, 15.5 ha CO 7, 62.2, 8C 12 udaga yapz 12. 1, 1, 71 6,73 3 Ik- 74 10 - 743 21 17, 55 5 udanc 3 11, 10, 8 17, 10 7, ud 55 14 aguvi 29 1, 55 17 5,40 1,58 11, 73 5, 75 17 13, 62. 2, 3 - caus ud 9 15 - udadhani 80 ) abhi 19 10 udadhari 31 12 11 31 7 *udadhı 3.3 13, 78 7 uky - abhi 38, 38 G, 4, 7, udanyant 03 14 10, 13 - Asa 2.1, 216, 38 udapatrı 47 1, 2, 50 10,53 8 3,67 12, 89 9 - jra 3 7, 42. udamiya 77 A 7, 18 15, 52 11, 15 - paripra udaya 19 8, 29.3,50 15, 55 7 33 13 udasardy3 21 17 ukha 77 11 udicinakumba 3 13 ukht 8,8 udicinapra vana 2.1 uttapanarth 27 7 udumbarapalı 33 10 utlama 6 18,15 3,0 1,37 11, udumbarmola 30 12 CO 0, 73 14, 7, 2, 79 3 udumbarasakht 42.7 utlar 25, 0,3 7, 10,3 17, A ') udghita 80 15 fi, 612,8 9, 10, 194, 296, upaghala 54 4 2) 1.9, 30 11, 33 13, 406, upacira &7. 2,4 50 14, 557 9, 62. 9, 70 17, 18 upranayana 1 1 HA 13 uranısad 71 11, 16, 72 19 ullira 52 17, 34 2 "upapaksa 31 15 uttaratı4 9,51 0 77 4,81 14 upabarh ina 50 10 10 2.5 upbudhi a 15 1 uttaratat pariaetana 51 upabila 3 utura Orra 80 15, 81 17 upamadhyama & 14 utlarida 87 8 urayoga 772 uttarardla R8 7 uparietat 2 4 18. 4 477, 79 10 uttarardh prvīrula A 11, 13. 16 upalabd ba 81 ? uttartist 0 12 uparisa 19 6, 793 88 1C uttin , 10, 3.5 utrurg1 75 G urety 2 12 ud 30 4,51 10 upisamdh1n3drjyabhaginta 71 a laka 74 4 15 R 8 2 13 m 7 727 76 13 7 7 ? 19, 411, upastirnabhighints 16 14 41 16, udlanjalı 418 49 A 12 witudant. n 1 71 72 uçut! 1 94 61 larthn 21.1 umboma 'A?" 16 7,13 1) Is this way mo! teater in the extiesnes ) mare ia ti. dactlonene ·110 Įsruti 3 upasım 33 *uptkamnistrjant 75 5 ckīd13fprabhıtı 88 16, 89 %, 0, 7 upTharma 75 6 ek Tețaha 47 9 upTniha 55 8 74 9 ekah 75 14 иртуалз 21 5 ekzika upTvarohana 71 3 ekaikaśas 4 17,70 4,80 1 ubhryn 1 9,3 etid ? 13, 4 13,5 1,6 15, 11 ums 53 11 2, 7, 13 17,14 3,18 9, 14, 19 uluhhalumus111 81 3 2, 0, 11, 203, 214, 10, 10, 22 unr 52 3,4 9, 25 12, 2011, 27 6, 10, 29 ardhim 21 12,23 4,51 10, 58 3, 15, 317, 32 1, 2, 5, 8, 31 4, 67 10, 82 8, 86.6, 88 5, 10, 35 5, 37 13 14, 42. 4, 5, 9, 89 1, 1, 5, 6, 11, 901 14, 43 8, 48 6,50 9, 15, 16, tidlıvırctis 77 14 51 1, 5, 52 7,53 1,54 15, 55 Ordlıvtgra 30 6 15, 57 1, 58 3, 5, 5, 15, 62 1, Usmin 45 12, 12 4, 65 15, 662, , 67 7, 68 5, uh 86 5 - nis 3 10 69 6, 10, 70 1, 2, 3,8 16, 72 12 vi 38 4 6, 73 9,74 1, 5, 0, 12, 15, 76 8 parisim 10 7 3, 78 2. 9, 83 4, 14, 84 1, 6, rgved 177 7, 83 8 9, 10, 16, 87 6, 11, 11, 12, 88 1C 85 8 10, 90 4–50 16 rju 4 7, 10 eta halisnata 50 16 inamyayı 77 4 etndszkatya 1 2 rtamı ya 77 4 etāvannānā 10 13, 299 itu 21 6, 37 13, 13 enad 5 14,6 8,7 3, 6, 8 10,9 rbhu 76 14 7, 14, 11 12, 13 4, 7, 15 7 16 rsabha 42 8 7, 9, 171, 4, 18 11, 14, 19 10, rs 12 9 77 13 78 12 2011, 212, 22 15, 232, 25 reisamyukta 129 3, 7, 20 1, 4, 12, 28 2, 294, eka 7 3 8 16, 16, 16 9 5, 6, 6, 8, 30 12 13, 42 13, 51 1 61 6, 7, 10, 13, 13, 11 1, 8, 12 18, 8, 10, 62 4, 63 2, 15, 04 2,4 15 7 19 , 29 1 2,2 48 10, 7, 10, 72 1, 14, 73 12 75 1, 3, 50 15, 55 15 58 5 70 5 71 84 11 2, 74 3 84 1, 85 17, 86 1 erakı 50 10,51 6 ekak zp.tla 47 11 eva 1 1, 3, 2 13,4 4,8 10, 10, ekades. 87 11 9 10, 12 15, 17, 17, 13 3, 3, ekadha 42 6 17 3 22 12, 24 11 25 2,2 ekapitai 77 14 213, 298, 30 11, 31 7, 32 ekaparna 82 12 5 31 1, 35 12 39 13, 40 7 ckamül 10 G 41 11, 13 438, 44 10, 47 12, ekarātra 73 3 49 1, 51 5 16, 53 11, 51 14, ebavimsatıdIru 2 10 15, 561, 57 1 58 3, 4, 5, 15, ekasula 48 10 GO 7, 11, 61 37 62 2 0 CC ekagni 67 7 1, 9708, 79 4, 4, 78 9, 11, ekāgnividhana 71 3 84 12 86 9, 10, 10, 10 11, 88 ekids3 85 12 10, 89 14 ekud is in 42 4 evam 4 3,17 3,23 10, 10 12, 12, ·112 ganz 76 15 k«al caus pra 10 7,2 10, 45 15 - prati 36 15, 16, 57 3, 9, 15, 52, 9, 54 14, 01 8 58 3 - upisan 8 17 kema 86 15, 87 7 grha 18 11, 28 3, 78 10, 81 1, karlavanavarjana 70 3 81 0,8 ksip - abivı 64 4 grhamedhin 79 1 kipru 26 13 grhyaprayıścıtta 86 7 kepramsavanı 22 12 grhyastit 900 keinn 64 fi 193 32 1 kgurn 30 7,51 8, 11 go 10 13, 131, 42, 5, 7, 9, 47 ksetra 42 10 9, 48 9, 12, 57 14,58 G kçaitrapatya 42 9, 13 godtng 10 12,30 4, 11 Khannpa 86 14 godinakarma I 13, 10 14 Lhulu 9 5, 11, 12, 12 15, 18 gomaya 35 11, 63 9,79 11, 83. 8 khadım 1 , 60 5 gomayapında 30 % 3, 12, 12 khila 735, 74 1, 12 gomiyalosta 11 7, 9 hhya pratyt 10 3 vya 1 1, gosth 30 12 10 12, 30 15, 33 6, 34 8, 39 gautama 76 16 15, 47 7, 71 1, 3, 5, 73 3,75 grath G 11 5, 70 1, 86 5, 87 12 - prigranthi 6 11 11 11 gribanānta 72 5 grima 73 16 guti 83 15 *grímint 56 10, 16 gandha 10 14 81 Isma 1 10 gyndbapuspadhupidip 78 3 ghr caus abhı 18 15,31 3,41 3, gandhapuspadhupadipānnaphaloda 79 9, 10, 85 7 - 0 4 8, 10, ka 78 2 13 15 gam 47 1, 76 1, 84 8, 9, 13, 16, 1 ghita 25 7 17 -- anu 19 5, 89 3 – a 13 ghrtānvakta 68 15, 71 11, 73 8 3, 31 11, 62 1, 3, 3, 6, C4 1, ghosavadadı 27 12 88 13 – abhya 11 5 – sam ghia - ava 29 4 -- I 42 5 29 2, 3 ca 24, 13, 3 15, 4 8,17,9 3, gardabhasugriya 53 14, 15 4, 4, 4, 11 1, 1, 14, 19 6, 7, 10, garbhi 23 4 21 6, 6,22 1, 1,24 12, 12, 27 garbhadvadasa 1 6 15, 29 12,30 16, 16, 16, 312, garbhanavana 1 G 2, 9, 9, 9, 35 5, 12, 12, 37 14, garbhastama 1 5 47 1, 48 10,49 2,50 10, 10, garbhaikadasa 1 5 10, 10, 11, 12, 12, 12, 13, 13, 13, garh 37 12 13, 52 3, 3, 65 4, 66 1, 67 5, gātha 54 1 10, 68 7, 7, 69 8, 8, 704, 10, gūrhapatyı 83 5 71 3, 73 15, 77 9, 14, 78 1, 1, guru 6 18, 1013, 15 3, 301, 12, 13, 14, 79 2, 3,80 1, 4, 83 7, 84 10, 85 3, 4, 5 6, 14, 86 guh 28 2 - upa 52 1, 1 4, 9, 15, 16, 87 4, 4, 13, 88 11, gth 7 2, 7, 13 1 15 6, 11,25 12, 13, 16, 89 2, 6, 11, 14, 90 12 69 13 14, 16, 70 1, 3, 4 - 4 5 upa 11 5, 12, 12 1, 4, 7, 8, 11, cakra 62, 10 ·114 8, 11, 57 1,7 15, 58 ? 3, 6, 76 % 4, 78 5, 89 4, 84 3, 86 59 11, 62 1, 3, 63 4, 10, 12, 1, 87 9, 89 1, 2, 5, 6, 12, 12, 64 1, 3, 4, 7, 10, 66 4, 11, 67 15, 16 7, 8 79 %, 83 11, 11, 12, 13, trimsadr Itra 88 16 13, 84 %, 9, 86 7, 9, 10, 10, 87 tridhatu 77 5 8, 88 14, 14, 89 13, 90 3,3 tiirātra I 6, 10 5,20 1,50 2, tad adu 38 1, 58 10, 62 11 894 tada 27 1,1 trivars77 5 tan -- sam 4 7, 10, 31 11 trivrt 2 8, 6 8 tantumant 69 13, 84 3, 89 2, 6, tuis 3 4, 7, 11, 12, 17 3, 4, 4, 23 16, 90 3 4, 25 8, 294, 39 13, 42 7, tap 50 16 - abhi 51 1 nis 3 45 16, 57 12, GO 6, 13, 78 8, 8, 8, 69 8 -- cars ) *pra 25 79 6 14, 527 treni 11, 30 5 taptodaka 27 1 tredh1 4 4 tam 78.8 tryaruna 77 5 trruks: 77 1 tryaha 75 14,81 3 taurs 12 17 tryrca (2 2 tintumata 84 5, 90 1 tragbala 1 3 tittırı 77 10 tvastr 77 6 tiryanic 30 7 daksina ? 4, 5, 3 14,4 9,7 6, tilodakapradina 86 4 0,8 5 8, 10, 10,9 14, 15 10 ti ya 22. 5, 50 14 10,17 12, 16, 22 10,21 15, 23 tira 21 15 2, 2, 11, 11,27 1,30 4, 33 10, tirth 56 1 40 5, 54 14, 55 8, 56 15, 16, tu 11 1, 13, 12 17,13 3,84 5, 59 9, CO 8, 62 9 11, 90 3 diksinatas 2 15 3 16,4 1,8 turanga 37 14 17, 38 6,447, 51 8,70 17, turnim 42 12 77 10, 81 12, 15, 17 türyanti 22 14 daheinapūrvi 28 14, 432, 47 1 ttenim 2011, 47 10, 49 1,56 daksını 86 5 1, 1, 69 5, 79 € daleinipudz 48 16 trnn 2. 15, 28 12, 38.4 daksinīpara 87 8 trnnbindu 77 2 di sinipasargı 44 8,11 titlya 9 4 22 5,23 10, 12, 14, diksināprågagmı 43 2 29 10,31 0,00 8 daksinĪprāñc 4 7 trp caus 78 12, 12 dakşınIyada 19 3, 3 tejas 50 16 dubsinirdha 23 7, 88 6 tartpaksa 75 15 daksiniruhaptrvardhu 4 12, 13 17 try & 10, 1ů 4, 18 7,21 11, 16, dinda 2 9,9 7,50 13, 35 10 27, 30 5,31 10, 32 17 40 dadhan 38. 5, 86 13 7 4 & 11, 48 7, 52. 6, 68 8, dadhi 25 7, 56 5 15, CO 1, % 13, 74 4, 75. 13, dadhyodana 85 4 . 1) In this scopo cot registered in the dictionaries ·115 dadhyodanase 1 85 9 42 12, 76 14, 78 11, 81 13, danta 523 83 6 darbha 2. 3, 5, 3 1, 5, 71, 15 derata 73 9, 74 10, 84 16, 86. 3 5,43 2,760 derayajňa 83 11, 84 13 darbhataruna 3. 11 desa 2 1, 12, 31 11, 80 15, darbha puñjila 21 11,25 8, 30 5 81 17 darbhamuti 41 7 debali 80 17 darbhastamba %0 13 daiva 12.2 5,8 dargt 1 3,2 11, 37, 49 3, 54 daivamanusa 52. 4 3, CG 12 dyut caus ata 3 10 dalan 41 10, 11, 13 drarya 2 7 dafaratra 88 15, 30 1 dru - ann C3 10 dasamı 27 7, 11 draya 7 1, 15 5 dalavaran 83 C dvadaśa 85 13 dası 54 3 dradasagrhita 69 9 daha 84 dvadaśan 72.5 dah 80 10 - Vi 87 7 dradasarātra 9 6,50 2, 89 5 di dadati 6 18, 10 13, 13 %, 15 dhadalaba 67 7,79 2, 84 4,89 7 4,09 11, 74 6, 83 13, 83 8, dvara 51 1 87 4, 88 12 -- ava 53 5 – dviragthun. 33 10 Ramaya 31 3, 4 3, 46, 47, 4, đựrya 28 13 49 8 - I 6.0, 11 8, 8, 232, dn 26, 93, 97 15, 234, 31 28 3,0 1, 47 1, 5, 10, 12 10, 33 2, 36 13, 403, 42 3, pari 8 5 - pra 40 6,700 13, 72. 8, 74 13, 78 6,81 1, da dyatı - ava 85 7 86 , 16, 17, 89 11, 12, 15 darumaya 87 6 dvija 84 13 darvihomika 47 11 09 7,7 dutiya 9 3, 23 10, 12, 14, 28. 1, dalbbya 37 14 29 10, 315, 67 6, 75 13 dis v - sama 70 5 – opa 79 7 - dyinman 28 1 pra 47 1, 2 sampra I 13 dvis 8 10, 25 %, 8u 7, 7 dis n 107, 401, 43 8, 53 13, dvyakuara 27 11 73 5,*73 17, 87 8 deyaha 84 3 dirghasuttra 61 3 dhanamjaya 77 4 dirglathinţinanta 7 12 dhanvantarı 76 13 dulekha 27 2 dharma 86 10, 10 duhsrta 87 14 dha 27 11 -- ap 36 51 1,56 dusţa 88 7 6 - ava 53 8 -13 0, 13, 4 duhitr 13 2,29 8 4,8 16 26 4 51 2 54 3, 56 duraga 7 2, 63 5,0 67 7, 12, 68. 2, 15 dorva 99 3, 78 7, 85 2 71 12, 73 8 74 10, 87 13, 13 därvaropanodadhidhavana varjam - abhya 36 14, € 11, 79 12. 78 10 upasama 2.2 13 15, 203 drs €3 14,05 1 --caus 26 12 - 219, 22. 8 23 8, 27 9, 29 14, abhısı 74 3,5 31 1 31 9 40 2,43 2 48 9, dratputra 22. 7, 7 51 2,00 1 5, 736 74 2 deva 12. 1, 5, 7, 36 4 11, 12, 13 - DL 3 8, 14, 15, 21 10,22 14 ·116 26 10, 30 7, 12, 13, 38 4, 44 nuvan 63 8, 70 10 7, 11, 51 6, 51 2,67 13, 83 naronita 25 19 3, 85 3, 4 – zbhin 51 11 navaratra 89 17 upanı 10 4,21 17 siinni pah - Sam 2 10, 6 9 upasam 20 15. pari 3 13, & 3, 12, 13 11, 52 16, 51 %, 88 8 – nintgotra 58 2 VI 81 2, 89 2,6 caus 18 nāndisräddha 85 1 13, 720 - - pari 1 13,5 14, a.Jpita 51 8 13 7 prati 26 6 pabhi 23 4 dha dhayatı 74 8 nibhidesa 8 6 dhitr 77 6 námadheya 782 a'dana 31 6, 32 1, 78 11 nman 7 10, 97. 11, 15 dh'inäprisanı 32 G namädesam 44 10 dhuinya 814 nāsıkichidra 99, 11 dhinyanıcıya 81 5 nitya 4 13, 19 5, 654, 74 6, dhry 78 8 89 14 dhima 42 5 nid - pratı 12 18 dhr 1 8, 8, 9, 34, 18 6, 19 5, niyama 58 5 74 9, 76 4 nirasana 86 14 dhenu 09 12 ) nırdıśata 24 12 dhaumya 37 13 nieti 132 dhya 2 6,48 ni 83 14 - anu 22 11 - sama dhruva 19 10, 11, 81 17 42 6 – 13 3,7 4,15 8, 52 nn 4 8,10 3, 14, 14, 17, 11 2, 5, 4, 56 5, 5, 5, 60 13 - suma 5, 12, 12 16, 16, 13. 3, 232, 30 3 -ud 21 12 samud 26 11, 12, 27 7 31 11, 37 14, 52. 15 — upa 1 5, 10 - 42 39 14, 51 1, 56 2,60 8, 11, 8, 57 3, 81 6, 82 9, 12, 83. 1 11, 61 3, 7, 62 3, 6, 74 6, 7, - upanı 44 8 8, 8, 8, 9, 9, 9, 10, 10, 10, 10, 10, 17 4v1 30 5 75 15, 78. 13, 14, 79 11, 11, 11, nililohita CO 6 84 8, 11, 86 13 naiittika 89 12 nakta 74 6 naiyagrodha 2 9 naksatra 1 11, 19 8, 9, 10, 218, narrta 86 14 22 3, 4, 33 7, 34 9, 39 15, 50 nyagrodha 65 4 13, 55 7, 8, 62 *, 71 6,73 nyagi odhāvarodha 22 6 4, 76 11 paksa 24 paksatran iman 28. 1 *paksas 62 8 nakha 3 1 paksttyaya 89 13 ndı 63 13 pacchas 9 1 nam 4 4 sam 80 5 pañcan 36 14, 42 0,50 5,70 15, namas 90 6, 6 83 14, 84 1, 9, 89 15 namaskāra 45 14 pancama 83 4, 88 11 masy 78 5 panya 59 5 parı 16 19, 1) Not registered in the dictionaries ·117 pas 22 pašu 121 Pau -apnini i 1-samni pantra 3 1, 4, 12, 12, 85 3 12 10 - caus mi 22 10, 38 5 pavitrāntarhita 3 3,9 patı 42 10 pattas 22 14 pasavya 66 10 patal 40 14, 79 6,7 patnyodana 40 14 pascIt 2 3,4 %, 81 13, 15, 85 6,9 pad n 27 1 pascirdha 51 16, 88 6 pad v 60 8, 11, 61 3 – abhi 71 paka 42 12 10,9 14, 609 – ud 84 11 - pakayajña 78 13 upa 84 10 ni 51 7 – pra pānı 9 14, 2016, 23 24, 25 12, 21 12,28 14,50 15 prati 60 8, 85 14 11. 14, 45 14, 56 6, 61 15, 71 pānigrahana 67 10 17, 72 14, 73 13,75 2 - sam patra 2 6,3 3, 3, 45 15,85 3,17 47 8 — caus pra 74 1 patrasamkşalana 83 1 pada 17 6, 10 pada 56 15 padakora 77 11 padya 56 6, 11 payas 21 8, 40 1,66 10 păpiha 12 16, 17 payodadhiprgadājya 86 12 parāyanasa Tptı 78 9 parama 83 15 pārvana 67 11 parañc 45 11 pārvanavat 89 13 parisara 77 5 päryn 27 1 parıkarman 51 17 palasa 1 2,2 9,50 9, 51 %, 56 paricarya 67 8 1,71 11 paricesta 69 7,7 7) *pinksani 81 3 parıda 23 7, 268, 61 4 pinda 44 11 parıdhi 2 11 pitimaha 44 9 parıdhıdaha 88 4 pitr 12 3, 6, 11,27 13,43 1, 3, parıdhısımdhi 4 7,9 44 9, 48 9, 12,50 7,78 1, 12, parisecana 32. 6, 85 0 86 13 83 12, 84 14, 85 13, 86 1, 1 parisecananta 72 1, 14, 73 14,75 3 pitrpātra 86 1 paristapanadaha 87 15 pitryajña 83 12, 84. 14, 89 13 parogowtha 4116 pitrsamyukta 12 4, 6, 12 parnaputa 41 15 Pls caus 227 parna vihara 41 5 pums 22 12, 24 14 parvagni 3 11 pumsavana 22 5 paryagaikrta 48 15 punya 1 11, 12 10, 21 8, 33 7, pai van 19 7, 8, 32 7, C611, 71 34 8, 39 15, 62 7, 14, 71 6, 5, 73 3, 89 9 73 4 palasa 10 €,- 41 6, 42 3, 11 punyalakamika 11 14 palisa palāsa 24 15 punyaha 12 14 15 1). In the same seed and the same context thu word in coed Ap G 20 15 Buatlogk und Roth translate egaoz jong" I should prefer to translate "quickly digonting" 2) Not regulltered in the dictionaries ·118 sunyahaktla 83 13 pranila 35 rutra 22 1,27 11,93 pranilipranayana 2. 12 punar 3 8, 12, 12 2, 4, , 7, 8, 9, pranilitat 38, 834 12, 13, 133, 62 1, 2, 3, 6, 67 prati 8 5, 17 13, 74 7, 87 9 7, 88 3 Pratigralınna 83 5 punarddheya DO 3 pratimantram 88 B punarvasu 67 19 pratıhomam 88 15 pumptmadheya 1 12 pratyakśıras 48 15 purastat 1 1, 23,9 5, 21. 10, pratyanmukha 7 % 3,9 5, 15, 6, 7 32 7, 48 5, 10, 50 2 70 14, pratyasana 80 13 81 11, 11 pratyeh am 70 5 puri 50 15 prathama 07, 30 14, 31 4, 73 purina 12 7, 74 +, - prathanam 11 5 purodasa 86 12 prathamagarbhın 217 pulaka 53 14, 15 prathamavasya 6 5 puud 3 4, 12, 69 8,854 pinthamottama 42 4,73 13, 75 pernapitm 83 8 pradaksını 8 16, 108, 16 12, půrnahuti 69 9, 11, 004 42 7, 53 8, 81 5, 85 2 purva 10 3, 4, 35, 10, "GC, 70 #pradosa 75 15 17, 88 13, 14 pradhana 113 purvapaksa 12 4, 5, 85 1 pradhandhuti 72 8, 74 14 purvavat 72 8, 73 6, 74 14, 75 praptamaha 44 10 4, 897 prabhrtı 73 12, 75 1 purvāpara 7 2, 2, 15 5, 6 pramada 81 3 parvardba 51 1 prayatavastra 21 4, 66 4 parvihna 12 7,7 pravarta 50 12,54 3 purvedyus 85. 1 pravasathakalpa 71 1 prthak 49 3 78 2,2 pravasa 61 4, 9, 84 8, 10 pratha 49 8 praśna 30 14, 07 6, 90 8 prsthavamsa 31 4 prasyya 45 16 prthivi 85 15 prak 10 14, 47 7, 65 4, 89 11 pi 3 3, 7 4,15 8, 33 13, 45 prtgagra 2 3 16, 69 9 85 17 pranmukha ? 16,3 16, 72, 3, partrka 86 14 15 6, 7, 537 pautrya CG 10 pracinikumba 3 14 paurodisiya 9 7 prácinapravana 1 13 paurnabast 30 15, 32 5, 67 11 Piacínavita 43 1 75 6, 16 pracīnīvitin 77 10, 81 17 pya — cauts I 49 1 pājāpatya 70 3, 75 8,89 1, 6, praksalitapanipida 79 7 902 prach 8 17, 21 17, 85 10 pari planc 4 10, 10 7,17 4,22 10, 11 6 40 1, 58 11, 73 5, 75 17 prajananirtha 11 3 prāna 3 4, 48 16 prajapati 4 8, 78 10 prināyama 76. 4, 88 15 pijnI 10 16, 11 1 pratar 19 % 4, 39 13, 67 9, 70 pianava 68 1,22 16, 18 ·119 Pradesamatra 3 1 prāyaścitta 48 10, 84 2,88 14, 89 12 prīšanakalpa 299 prisanartha 31 8 priya 13 9,3 prugti 64 10 pretapatra 861 praisakrt 7 3, 15 7 prokant 3 6 proksantpatra 2 12 prosthapada 22 0 plu -- caug paryi 53 ! pbala 047 phalasruti 86 8 phalingu 77 10 phalikaranamišra 23 8 phalikarannmust: 59 9 phalikr 79 7 phalodaka 78 5 phalguni 13 1,50 14 phalgunl 47 7 badh - pra 54 3 babhru 77 5 babhrumutra 61 8 barbis 48 10 balı 32 3, 67 5,79 1,81 6, 82. 8, 12, 83 12, 84 6 balımantra 78 13 bastojina 1 7 babu 11 12 bahutt 61 7 bahuprisu 11 O bahula 47 8 bidara 50 11, 138, 13 btndhava 10 10, 11 1,1 bathu 8 5, 17 13 bila 1 4 bilavant 3,0 brhaduktha 77 2 birlaspats 76 10 bailia 2.0 bodhiyana 77 12 brahmacarya 10 15, 67 8, 72 5; 74 6, 79 3 brahmacario 20 2, 75 3 brahman 2 14, 167, 68. 1, 70 10, 84 15, 17 brahmayajña 83 11; 84 15 1) brahmavarcavrd 1 8 brahmāyatana 2 5, 15 brahmana 1 5, 6, 7, 9, 21 8, 9, 22 2,28 1,29 13, 337, 35 9, 14, 14, 36 1, 3, 37 11, 46 16, 53 14, 15, 56 9, 58 2,06 9, 70 15, 78 10,85 1, 11 brihmanapratıyddha 212 brahmanasambhisa 21 4,66 4 brahmanı 22 2 brti 59, 4, 61 9 -- anu 9 1 bhaga 12. 12, 14 bhagacamyukta 12 13 bharadvaja 76 16, 77 12 bhartr 67 10, 79 8 bhasaddeśa 211 bbTradvaja 9 11 bharya 29 2,01 4 bhis -- sam 55 15, 74 8 bhiks 10 3, 4 bhid 86 15, 87 4, 5 bhuj 58 2, 74 7, 7, 7 – caus 22 2, 29 14, 58 2,70 15, 78 11, 85 2, 11 bhu 2 A, 4, 911, 10 5, 15, 11 12, 12 11, 13 3,20 %, 21 5 27 2, 7, 32.2, 33 1, 35 13, 13, 39 13, 42 14, 15, 47 10, 480, 50 7, 54 1,55 15,58 1,60 7, 02 11, 66 %, 74 1, 79 8, 11, AG 6, 11 - para 37 15 parı 37 12 bhuta 83. 12 bhutayajra &13 bhotaprarjka 58 15 bhot & 14 bhatiyana 81 14 1) Uncertaia reading ·120 bhumi 35 1,02 12 malay dvas39 21 2,3 bhrgu 76 14 mal 36 4, 7, 10, 12, 12, 13 bhedanı 80 14 inabant 84 0 bhojanasthann 85 3 muhanagnr 74 4 bhos I 1 mahajajna 83 14, 89 14 bhrttr 16 13 ma caus parı 35 6 magha 13 1 mamsa 49 8 matgalya 11 G mamcasesa 50 7 man 50 11, 12, 53 7, 8, 13, 14, maghi 47 7, 75 16 15, 15 mttaputra 27 8 manikunilalabandhana 54 15 mattraha 78 1 manıdharina 54 1 mir 26 4,27 13 mataspa 492 marga 42 9 math 2,10 5,08 1 mas 21 7, 225, 29 8,85 12 mad 10 3, CO 8, 12 masa 32 3,75 10 madantr 73 7, 14, 74 14 inasıśraddha 42 16,50 7, 86 G madhu 25 7, 35 12,50 5, 66 3 mindahut: 72 8, 74 13, 86 16 madhupirka 56 7, 57 7, 58 4 mi pra 07 10 madhys 38. 3, 400, 80 11, 17, midhust 40 6 81 10, 82 5 mil caus sam 73 15 madhyatas 6 8 mukha 20 14, 14 mndhyamdına 19 8, 9, 10, 39 13, muc - upa 55 8, 9 *para 26 51 2,65 4, 67 12 13 -- pratı 53 11,54 14, 55. 1 madhyama 3 14, 24 15, 412, mun 37 14 62 9 mutm 60 13 man manatı sama 1 7, 194, mürdhan 18 0,22 14, 232, 294 71 2 mladandaratni 1 3 man manyate 10 3 anu 36 2 mrgasms 67 11 manas 4 8,11 13 iry — anu 3 2 ud 23 4 manasvant 70 1,84 2 - sum 3 8,69 8 - manu 84 15 caus 70 3, 79 10 manusyayajia 83 13, 84 15 mrtyu 77 6 mantra 4 4,25 19 65 15,73 9, mrnmaya 74 7 74 15,79 2 80 4 mrs – abhi 8 6. 17 13, 2016, mantray - anu 18 0,29 2, 3, 63 22 14, 24 14, 25 14, 201, 2, 4 10, 12, 64 1, 3,5 7, 10 34 1, 2, 7, 35 %, 46 6,02 8, abhi 63,13 11, 16 8,25 3, 12 - ava 27 2 - sim 5 11, 31 10, 51 8, 10, 11, 55 9, 58 28, 13, 62. 10 6 17 59 4, 12, 61 10, 62 4, mehhala 2 8,6 8,51 17 871,5 7, 14 88 9-3 289, medhajanana 10 6,20 9 61 9 – pratı 56 8, 11, 57 1, maithuna 56 2 7, 15, 58 3 mauja 2 8,68 mantravant 21 5 maurya 2 8 muntravarjam 78 14 yaj 12 16, 19 8, 32 7, 42 10, 12, mantrānta 4 13 G6 11 caus 18 14 marut 76 14 yajar veda 77 8, 83 8 pari 80 6 ·121 1 Fava 13 2,35 11, 70 16, 83 4 yajua 83,87 1,' yarodaka 85 9 yanasamrd dbi 84 7 yā desid pra 71 1 yajšopavita 2 14,3 16, 22 12, yijñka 67 13, 71 12 52 17, 58 10, 02. 11 yāyajok3 11 8 yajioparitia 82.5 pavajjiram 19 2, 70 15 yatra 10 6, 202, 29, 331, yavant 31 10, 32 2 37 12, 55 15, 38 10, 75 17, yugma 85 1 87 12 yaj 79 4 – pra 2 7 – caus 62 8 *ynthars 29 11 ratha 627 yathā 12 16, 42. 5, 11, 14, 48 9, mthakara 1 11 58 4, 70 5 rathirohana 627 yathākumi 58 6, 70 G rabh - anya 3 17, 19 9 Fith Tdevatam A 14 ram — au 11 13 yath Trtham 2.7, 18 9, 53 15, raksası 86 14 8C 5 rIjan 36 7, 10, 53 14, 15, 56 O, athalabhrm 84 12 16, 76 11, 11, 11, 12, 12 yathalingam CC 1 rājanya 1 5, 7, 10, 2 8, 10 yathasraddham 86 5 ratı 55 15, 57 12 yathasvam 78. 1 ritrı 60 12, 61 5, 74 1, 82 11, "zatholhar 40 C, 7 89 1,5 yathopyžam 29 11 rā trabhrt 6 15, 14 3,20 3, 21 yathoprdesam 07 5, 9, 83 1 9, 22 8, 27 10, 29 15, 31 1, yathuopapanoa 67 0 31 9,36 4, 52 17, GAC, 70 G yathopapadim 2 13, 51 13 "Ortsnbba 34 12 yad pron 2 12, 103, 113, rudra 76 12, 13 4, 13, 13 1,21 (, 6, 15, 20, ') rudrant 80 9 324, A, C, 37 12, 42 13, 47 ruh – 373 74 9 - pmtgara 33 8, 54 1, 59 11,108,11 02 1, 58 3 4 - A 71 9 - 1 CG 1, 3, 83 4, 86 1, C, 8, 10, 86 3 – cars 78 7 - adhi 35 4 7, 9, 9, 10, 11 ripa 10 16, 17 2nd coni 1 8 83 11, 11, 12, 12, 13 roluni 67 11, 75 15 sal ilaniya 79 1 rohita 18 12 yadt 21 2, 913 raddr3 86 14 yadı 11 9, 10, 11.23 14 24 14 raura ya 1 7 90 12, 37 11 58 60 1,7 lak-ana 11 12 (1 7, 8, 02. 7, 11, 13 W 3, 8, labh 6? 7 13 -48 9, 83 14 10, 12, 13, 61 2, 4, 7, 10 70 layanodakam Sra 38 5 18, 75 7,85 13 111 ani 11 13 yam 73 15. - up3n1 21 12, 30 lija 1G 19 2,6 - pr 08 13 A, 51 17, likh-parı 33 6 57 19, 73 7 lipanu 5? 13, 15, 16 – ura es yama 76 11 9 - pra 32 11 1) hot regueral is the dictionaries ·122 loka 12 15 86 10 13,8 10,9 12, 10 5, 7, 7, 15, loman 77, 15 11, 25 12 17 5, 3, 18 6,19 2, 5,21 15, losta 11 6 22 5, 5, 6, 6, 6,25 2, 8, 27 12, lohitayasa 30 7 29 12,30 13, 317, 32 3, 3, lauhiha 2 2,68 1, 71 3 37 12, 40 1, 1, 42 5, 11, 14, 16, vac 45 11, 58 14, 63 9, 67 8, 45 13, 47 11, 56 3, 9, 10, 16, 83 5, 86 7, 89 3, 7, 90 2 - 57 12, 58 11, 11, 11, 15, 15, 60 Cars 1T 2, 2 14 8 11 5, 67 10, 11, 12, 68 1, 69 , vacanı 37 13, 79 9 12, 70 12, 16, 71 2, 12, 72 4 vatsa 19 9, 74 4 5, 15, 73 5, 13, 74 1, 4, 75 2, vid GO 5 -1 11 1 -- sam 59 11 6, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 14, 16, 16, naspatı 65 11 17, 78 6, 14, 79 4, 83 2, 3, 6, 177 51 13 pra 307 07128 84 3, 4, 5, 6, 85 1, 86 1, 87 1 12, 10 13, 30 11, 11, 51 15, 8, 89 3, 4, 15 16, 73 4 — n 51 15 11-pra 537 Tap-adhi 23 8 1 16 14, 17 vagyata 19 8, 2011, 22 3, 55 4, 24 12 - n 22, 303, 31 7, 74 1 9, 38 3, 85 9 - nis 3 10, 47 TTC 73 15 10, 79 4 4 - prati 61 6 Fajaratna 77 3 Tapi 49 1, 2, 4 gjaśrasas 77 3 vapısrapani 48 11, 49 : Vatsapra 2G 1 vijas 64 4 sūnaprastha 77 14 cara neutr 618, 10 13, 15 3, madera 77 4 30 1, 69 11 vaju 76 10 vara masc 12 18 FIRUDI 81 4, 89 16 varuna 76 12 Vasas 1 6, 8, 13, 27, 5 11, 13 Varuthin 77 3 4, 35 5, 69 12, 73 15, 74 G armin 77 3 13stu 35 5, 12, 37 12, 13 erst nendr 9 12, 75 1 Tstas mal. 35 10 varsa mase plur 1 10 1) tv3h1 811 versiyas 56 6 imsatiratra 88 16 vlmih G6 3 vichittı 90 3 129 raste 17 ritta 10 16, 17 vas visatı 21 15 — upa 19 7, 89 rid settı 11 9, 10, 11, 12, 14, 37 1, 5 — viprz 28 3 -- caus ud 14, 54 - caus 5G 4, 8, 11, 3 11, 79 10 57 1, 5, 7, 13, 14, 58 1, 79 8 125nta 1 9 - pratı 79 9 rasistha 76 17, 77 G yd yin latı 78 14, 84 8 vasu 76 13 TidhTtr 77 6 vah 11 3, 18 9, 9, 12 - I 11 4 ripary j51 16, 88 8 - TI 13 1 - catis 40 3, 42 tirtha karann 10 16 11 43 3 115-upa 2 16, 10, 3 16, 17, 8 10 1 2, 10, 11, 2 1, 2, 3, 9, 11, 17, 51 8, 16, 53 7, 63 4, GG 1) la thu ses' not regzitercà ra the dictionaries ·123 3, 3, 835 ablıyuja 62 14 vraj G3 10, 12 pra 60 1 - -- pra 35 14, 36 2, 3 sam anusam 56 7 26 8 - upasam 21 5 - caus vraja 50 15, 51 2, 16 upa 18 12 – pra 35 14 vrata 21 2,72 6, 74 12, 81 12 Visakhi 50 14 vratapatı 72 8 Fisesena 1 12 yratādesavisarjana 71 5, 73 1, 1 vissa 36 12, 13, 76 13, 85 6 vratanta 72 14 Visiāmitra 76 16 vrihi 19 2, 70 16 vis-pari 33 7, 46 16 caus sams -- pr3 11 4,47 9 pari 3, 9, 37 12, 66 9 sak 10 17 vienu 76 12 sakata 81 4 Fisarjana 83 6 Sakrdrit: 637 vrk a 41 17, 65 4,71 12 Saphu CO 5 Yrt 608 - a 8 17, 45 11, 74 #samkbin 76 1 15, 16 abhiparya 45 12, 13 sata 84 16 - vya 45 12 - upavya 85 13 satakrtvas 83 6 *samt 59 9 Di 88 13 sam caus 37 13, 68 8 causa 83 6 - upapra 47 2 ſamaniya 687 vittikūra 77 12 •Samaratha 62 11, 63 3 vrddhı 1 9 samimaya 69 2,4 vrdh cans 1 8 śamyl 2 11,3 13, 14 V-ava 6. 10 #sayanadesa 80 12 voda 50 9 sarayı3 35 10 vedabrahmacarya 9 12 sarad 1 10 1cdad83 C sarāva 22 13, 38 2 Vedidhyayana 9 13 suriru 74 10 cdilouta 11 6,8 salali 21 11, 30 5 est calls 73 16 – pari 607 - salalugrapsa 21 12 sam 24 15 sava 74 10 vai 12 15, 50 16, 607, 83 4,14 satyayanıbrahmana 86 11 Vukankata 1 2, 694 ') s Isala 33 11 vaitinika 86 8 sinti 73 7, 14, 7$ 15, 75 2 Saisator Tyana 77 10 S.113 33 6 vaisya 1 C, 8 10 2 9, 10, 53 slikartni 33 6 11, 15 s.Ilmalinola 9 11 Tamsana 76 12 Isyata 84 17 vaisvadeva 75 12, 79 4, 83 2 s1s --Kamn 21 3,72 1, 75 3 1914ava 85 8 siras 73 16 Vadh-ud 78 8 simistas 26 10 Tyler 45 12 Sura 1 11 Yulertz 52 4 s1 20 2 - upa 52 3 yabrti 17, 9 3 1 C8 2,70 sita 32 3,4 4, 79 11, 17, 30 G sIto na 30 3 1) lot tegutered to the dictionaries ·194 pari 67 13 SLICI 27 8 saktu 33 3, 78 11 sūdı 174 8 SU-741 17 sula 49 3 sutatı 83 14 sulagava 39 15,40 3, 5, 9, 42 12 satilag ndhodal: 85 17 sesa n 42 8, 47 5 satyasrayas 777 ses1 adj 86 8 satya vant 77 3 *sosyanti see sū sad 4 7 catis 3 5 -- 85 5 smaśāna 63 12 sadasaspati 75 13 smasinalosta 11 7, 11 sadyas 9 6 smasi u 51 15 sinabhi 42 14 sra vanakarma 30 15 SOD) 58 17 *sravanāpaksa 75 5 supisz 50 11, 53 8 sra 79 8. — caus 21 8, 40 1, 47 sapındı 86 5 12, 49 2, 3, 70 8 sapıdiktrana 85 12 sraddha 50 7 srptataya 74 3 sriyani 30 15 saptan 8 16, 17 6, 42 11 sm-adhi 3 10, 69 8, 79 8 -10 saptama 17 10, 35 12, 74 4 33 10, 34 2 saptır atra 89 5 sru caus 72 15 sabha 38 2,4 srotrigögūru 19 5 simn 2 1, 16, 84 16, suninni sloh. 11 13 3 4 fingrahaprīyascıtta 38 1 samintam 4 3 svopasprsta 38 1 samaya 63 10, 12 svas 48 9,50 6, 14 1 sam ja 74 10 sat 41 6 samīnam 22 4, 63 3, 69 6, 88 5 satkapala 47 10 samimnina 80 8 sattaya 74 2 samitsam Topina 71 2 «2stiratra 89 1 samtszmaropanopli arohana 71 ? sastha 29 8, 8. 12 simidh 8 12 50 9, 51 2,56 1, sasthaprabhrtı 89 15 65 5, 678, 68 15, 71 11, 73 sodasi varsa 10 12 8, 74 10, 79 12 samlak zna 11 4 simbhira 1 1, 47 9, 51 5 samvatsara 9 6, 10, 14 56 2,72 sammirga 3 8 6, 6, 74 12, 12, 85 12 sammiti 31 1 ''simvadini 80 16 sammukha 73 16 samyaitavatn 63 15 sarpı 31 11, 32 3 samyada 59 8 sarpidevajanı 77 9 samvādajiyana 59 8 barpasrtı 63 5 samasa 11 2 sarp thuti 31 8 SOTSITET sarpirmin 49 9 samshorn 47 11, 8G 13 sarpis 21 16 sakd 2 13,4 4,8 10, 23 2 41 siry? 1 11,2 13, 37, 94, 10 2 2, 51 5 13, 17, 12 10 21 5, 32 6, 41 1) Not registered in the dictionaries ·125 uri 65 2, 615, 56 3, 57 13, 66 11,) subhrty? CO 1 73 12,75 1, 13, 14, 77 13, 78 susravas 77 7 6, 13, 87 7, 90 G su 22 14 -- Tra C8 2 sirentri 6- 5, C6 1, 86 15, 90 5 satikaga 27 C, 9 mirvad irvihoma 4 13, 70 G sutikaroga 26 13 survadt 724 sutra 50 11, GO G sarsiderati 80 10 sutrah Tri 77 12, 13 firv bija 30 2,2 surya 76 10 Arriolutt 77 3 Erj 63 5 - ud 58 6 saryası B$ 5 2 - pra 12 18 - Sun 25 7,52 5 Karsapi 23 8 *sinant 5C 10, 16 ka vitr 77 7 80pıdhan 50 11, 53 7 si vya 56 15 59 8, 85 14 sopis? 89 11 *sasuvin 35 11 soma 58 10, 76 11 easya 70 10, 10 som prirtka 58 10 saha 22 2,35 11, 73 16, 8: 3 somasu min 77 2 #nhusriktvas 83 6 somisraas 77 3 #muntenrik 29 11 sutra 26 * T - AT 12 16 T 37 Biumyn 75 9 sttmatt 8% 13, 16 sium 194 *T layiicirika 14 KUTI fakst1 32 17, 187, 50 5 6T lhy: 76 11 skund 86 15, 87 1, 1 Kintaro 30 12 shands 76 12 mareds 77 883 ) shini 26 G *Tyan 10 2, 3, 39 13, 67 9 70 sinmbi 52 1 sts 7 1, 15 5 31 7 - UK1 Nirvasumbht 32 11 837 - ? 3, 432, BA, 3 mirrnsurni hiperin 30 11 - simpari 10 3, 73 C, 7 xvitri 9 1, 1, 34 C 63 3, - an 2 57 85 2 77 7 stri G7 10 75 8 78 13, 15, 79 Fikatopipet 67 23 4 8 6 5 mic +1 61 2 sth unlıl 2 1 31 6 9, 402, 63.3 NIC + — nbh 52 5 -- Ara 18 7 s!! T 38 11 76 1 - A G? 8, 10 9 23 ? - ARG 1 11 33 8 -ut 7 ? 15 G 16 - par It 3 43 11,451 19 12 33 1, 413 43 1, 3, 12 GO 13 7 12 4 45 11 9 8 02, 9r73 - Anupir 31 12 - pra 43 8 974 3 16 87 2 sida (1 7 9 16 ) G 13 1910 - kimi1 44, 73 situl*f* 11 7 10 1. 1 kế : aus 42 3,33 um inti 21 7 13 12. - 11 16 10 17 4 - #ull 37 12 u19 14 19 I *lauagal 1 13 17 *1) aliy113 14 13 19 7 21 H frayukta 83 15 31 1 1 C 10 11 30 16, 17 upi 21 1 3) Sel top ten la the Xxx ·126 sthit: 56 3 ha 9 11, 22 12, 39 13, 50 16, sthiint GG 3 60 7, 11, 61 3, 7, 62 6 sthin desn 80 12 han 1 38 6 - ud ? 1, 38 3, sthuntry 31 1, 60 13 67 12 - up 18 15 60 6 #sthulidharıkt 61 4 hirini 28 3 snj 1 13, 13 4,21 3, 27 8,30 harmyn 74 10 13, 50 9, 5G 1, 67 9 – caus herzaj ma 77 3 13 4 hravirucclustusa 32 2 snataka 90 2 hayısy. 85 4 snIniya 10 14, 527 hasta 7 2, 6, 6, 15 6, 10, 10, 25 sninlyopindz 50 10 11, 11, 13, 53 13, 59 8, 78 8, sprs - up 2 15, 65 4, 66, 1, 73 79 12, 80 6, -22 6,50 14, 7, 14, 74 14, 82 5, 86 15 75 6 sam 3 14 cais upa 407, bastın 62 13 85 8 hasty Trohani 62 13 sm) 86 7 ha 84 1 srims 4 - V 51 17 bi 11 2, 27 12 sri 26 12,50 12, 54 15 himhr 20 11 sruc 69 9, 12 hirinya 18 6, 25 8, 13, 38 3,69 sruva 69 8 12; 74 4 sva 60 12 hu 4 3, 10, 12, 17,5 1,6 15, 15, sridbā 83 12 18, 13 15, 17, 143, 4, 15 3, svadhit 18 6 18 15, 19 3, 20 3, 4, 21 10, svap 11 5, 60 12, 61 5 10, 229, 9, 239, 37 10, 10, svayn 57 12, 79 4 29 15, 15, 30 1,31 2, 3, 4, 7, svayamprunalita 65 5 32 8, 17, 34 10, 10, 36 4, 14, svayambhojyn 66 11 37 11, 40 10, 14, 41 2, 3, 42 svirga pustisamyuktı 79 2 2, 43 11, 444, 47 12, 48. 6, Svargyı 66 10 7 10, 14, 49 4, 9, 50 3, 5, 53 svastı 62 1 1, 1, 544, 59 5, 9, 60 2, 66 sristyayanı 84 4 6, 6, 9, 12, 69 5, 9, 11, 11, 13, Svätı 50 14 15, 16, 70 2, 3, 4, 5, 7, 8, 12, svalt 4 6, 8, 5 3, 4, 6, 9, 11, 8 14, 17, 72 8, 8, 74 13, 14, 75 15, 147, 9, 12, 14 16, 17 3, 7, 78 14, 79 12 17, 82 1,5, 20 6, 9, 23 10 12, 14, 21, 2, 5, 83 2, 11, 84 3, 5, 7, 7, 85 7, 8, 11, 32 10, 12, 14 16, 34 13, 86 16, 87 3, 6, 10, 12, 88 3, 4, 35 1, 36 6, 9, 15, 15, 37 1, 1, 7, 10, 15, 15, 89 4, 10, 16, 2, 4, 7, 8, 47 6 51, 5, 54 5, 7, 90 1 9, 11, 13, 59 7, 11, 65 7, 3, 66 hr 35, 323, 51 17, 52 1, 83 14, 16, 87 2, 5, 72 13, 15, 17, 13, 84 6 - ati 27 8,9 72 10, 12, 13, 80 3, 82 11, abhi 10 14 - invava 4 9,8 63 1 5, 17 13, 38 5 -- abhyava 87 stahikir 4 13, 69 11, 87 13 2, 5, 12 - I 2 2,3 12,10 4, syista hrcciturth, 70 11 11 6, 195, 22 6, 13, 38 2, svi taket 32 7, 48 6,50 2,70 14 51 5, 58 3,68 1, 1 udi 11 svastakrtpanicımı 70 11 13 - abhyudi 40 9 - abhivyt

·127
27 13
pery 53 11
ud hemantr 1 10
21 16, 407, 49 1, 1, 53 10,"hemantapratyavarohani 33 1
5% 14,83 3, 87 11 – panis hotr 71 8
26 13, 27 6, 8 – caus abhivya bora 79 1, 88 13, 89 13
73 13, 75 1 - desid 56 4,4 - homade att 86 8
homavichittı 90 2
hrdin 49 1
hon bhigamanasthalipūkn 905
lirinyadesa 17 13
hrasiya< 56 5
vy212 595

·ADDITIONS AND CORRECTIONS. p 151 4 ५ " 4 add a note on 977TT Thus G, N सुमना p 181 13 SFT Thus G, N FET p 19 note 6 read HG I 23 p2019 ndd a note on नाशयामसि Thus G, N नाशय P 29 1 17 read probably वमग्ने प्रयास्थयाश्चाने स्थिनाभि- शस्तीश्च etc p 31 note 7 read GBh p33 note 15 AG P35 note 10 GBh P5118 " p 5416 p561 16 3 p 73 note 3 उपविशति तस्य सत्रासादं सेनानीर्वा kandika अहोरात्राणि स्वाति मध्ये पूर्णपात्र p7617 p801 17 " p8518 ·ABBREVIATIONS. 97 Ap. MB 19 AV Atharva Veda AG Asralayapa Gșhyasutra Apastamba Ap. Dh Dharmaśistra Mantrabrahmapa Ap. S Srautagatra RV Rgveda RVKI: Khila Kaug, Kau takı Brahmana TX Taittırıya Aranyaka 'B Brahmana TS Sambita PG Parashara Gshyasutra Bandı. G Baudly 103 Baudh. Db Dharmasastra Baudl. $ (IS) Srautasutra Minaya Gphyasutri MS Srautngatr MIS Jaitrāyani famhita Sat. B Satapathabrālimana SAIB imareda Slantrabralmana SV Simaseda IIG Iliroyaleáin Grbyasotra TI DI Dharmáistra IIS Srautasutra 91 MG SBE Sacred Bool: of tbe Fast ZDJIG Zeitschrift der Deutschen Morgenlındıcben Gesell-chan.

·STELLINGEN.

·STELLINGEN.
1.
In pastamba Srautasutra XV 20 zijp, tegen den commentaar
an, sutra 11 en 12 bij elkaar te nemen athasya brahmacaryam
adhi milye.
II.
In Sankhiyana shyaeutra III 2 6-9 moet in plaats van
enam en enäm gelezen worden ainam eo dinam
III.
In het tantra
saplárzayah prathamim kritikanan arundhalímr yád daruratan
(hé anysh |
po pita mudAyayogam rałanliyam asmitan cahalo asfam: 1
moet niet, zooals Tinternitz (Das altındische Hochzeitsrituell
p 77) op gezag van den commentator doet, bij asfami angeruld
wordea Arthits

·IV.
Mahābhārata I 8 15 (ed Bombay)
pilaram sakhbhth so 'tha Sravayam asa bkargavam
pramatıé cabhyayacat tam sthulakešam yasasıinam |
lees bhargavah
v.
Fragm Tahm XXXIII 66 (Annales du Musee Guimet
XXIV P 66)
noit te ahmat drajoyertim framraomi spitama zaraPuštra
yam dahmam vanhim afritim
lees niet met Bartholomae (Altır Worterb kolom 774) dra)yo
ryettım, maar drajoyehım
VI.
De groote uitbreiding der Indo-arische kultuur is mogelijk
gemaakt door de vruchtbaarheid der Ganges-vlakte
VII,
Terecht oordeelt Jostes Zfda XLIX p 306, dat in het capi
tulare vau Karel den Groote van 23 Maart 789 vinileodos niet
vertaald moet worden met , Lebealieder Doch met gemein
83me Arbeitslieder', maar dat leodı „vasallı", „ubditı" 19
VIII.
De door Schonbach (Sitzb E, K Ak w V, Pb Ulist OI
CXLI, 2, p 58) gegeven verklaring van Heinrich von Veldebe 8
verzen (MF P 58 78 11 ylgs ) 18 onjuist

·5
IX.
De gebruikelijke verklaringen van „verbazen" in de reg
Luciter 845 ev.
Wat 28 by ons alree mishandelt, of misdaen,
Dat Godt een waterbel, vol wiat ea lucht geblazen,
Verheft om d'Engelen, zyn zonen, te verbazen?
zijn niet bevredigend
Een vergelijking tusschen Hooft's en Tondel's proz3 d
duidelijk de verschillende wijzen zien, waarop beiden tegeno
de renaigeance" staan
Ook na Kloos' pleiding tot Feith's gedichten bestaat er vi
do officieele gescbiedschrijving onzer letteren geen aanlerdı
haar oordeel over dezen dichter te herzien
XII.
In de wetenschap der kunstgeschiedenis heeft het kunstwe
zelf, als document, meer waarde dan de litteraire bericht
omtrent dat kunstwerk, en vormt een veiliger basis voor 1
bouwen van cen hypothese dao litteraire docomenten
XIII.
De door Dr P Adamas yan Echeltema (Über die Entwickla
der Abendmahlsdarstellaog, Leipzig 1912, p 40, noob 1) 11