·No text on this page.

·गुजरातपुरातत्वमन्दिरग्रन्थापली आचार्यश्रीसिद्धसेनदिवाकरप्रणीतं -प्रकरणम्। जैनधेताम्बर-राजगच्छीय-प्रयुमरिशिष्य-तर्कपमानन- थीमद्-अमयदेवरिनिर्मितया तवरोधविधायिन्या प्यास्यया विभूषितम् । द्वितीयो विभागः। (द्वितीय-तृतीय-चतुर्थगाथात्मकः) गूजरातविद्यापीदप्रतिष्टितपुरातापमन्दिरसे संस्थावसाहित्य-दर्शनशासाप्पापवन पं० सुखलालसंघविना प्राकृतवाप्रपाप्यापन अनन्याय-प्यारणती. पं० येवरदासदोशिनाच पाठान्तर-टिप्पण्यादिभिः परिष्कृत्य मंशोधितम् । गूजरातपुरातत्वमन्दिर अमडापाद. प्रमाल, सि. ...! #rnt. mah ·प्रकाशक:--विठ्ठलदास मगनलाल कोठारी, गूजरावविद्यापीठकार्यालय, अमदावाद. मुद्रका–रामचंद्र येसू शेडगे, निर्णयसागर प्रेस, नं. २६-२८, कोलभाट लेन, मुंबई. - ·टीका-टिप्पण्युपयुक्तावतरणस्थानानां संकेताः। अनेका अनेकान्तजयपताका भनेकारी अनेकान्तजयपताकाटीका। अनेकान्त अम० भनेफान्तजयपताका अमदावाद-आयतिः। अनेकान्तमलिक अनेकान्तजयपताकाटीका लिसिता। असंभ०मिता मनभटामिताक्षरा। अपोहसिक अपोहसिद्धिप्रकरणम्। अपोदसिरि० अमरकोशः। अपरीलि० मा असहनीटीका (यशोपिजयोपाध्यायरता) लिपिता भाण्डारकरमाव्यविधासंशोधन- मंदिरसरका। अएशती (असहरुपन्तर्गता) महस० भष्टसहस्त्री। अएस० आयारा०शीतोष्णीय आचारामसूत्रम् शीतोष्णीयाध्ययनम् । आय०दारि० आपश्यकसूत्रं हारिभद्रवृत्तियुतम् । भाग्यमं.. ऋग्वेदः मनाया। प्रसं०म० फरसंहिता मण्डलम् । पटो कठोपनिषत् । कात०च्या फातम्प्रव्याकरणम्। কারি काशिकावृत्तिः। काशिका गणरतमहोदधि । गीता। गाडपाभलात०प्र० गोडपादकारिका अलारशान्त्यायं प्रकरण गौडपातध्याक्यप्र० गाइपादकारिका येतथ्याण्यं प्रकरणम् । गौडपा.का. गोहपादकारिका। चान्द्रव्या० चान्द्रव्याकरणम्। जने० प्या० जैनेन्द्रव्याकरणम् । तत्यसं. का नत्यसंग्रहकारिका। तत्त्वसं० पनि नस्यसंग्रहपत्रिका। तत्त्वसप्रशदार्धपरीक्षा। सत्यसंग्रहमामान्यपरीक्षा। तस्वार्थभाप्यम् (कल) कलकत्ता-आवृत्तिः। तन्याभायच्याग्या यशोविजयोपायायकृता (अम०) अमदावाद-आवृत्तिः। तत्वार्थभाज्यव्याख्या सिद्धसेनरिकता (मम०) तस्वार्थराजवानिशम्। तत्याधतो. या नयार्थश्लोयार्तिकम् । तत्वार्थमत्रम (मेसा) मेसाणा-आवृत्ति। 7.पा. गा. संमतितृतीयकाण्डगाया। বনম। देशीना०प० दशीनाममाला-वर्गः। Oto ·१४ . त्वसंपहीये प्रस्तुतप्रकरणे यत्र यत्र संनिविष्टा दृष्टास्तत्र तत्र यथासमयं वचत्पूर्वाचार्यकृतित एव तत्त- कारिकाक्रमाङ्कप्रदर्शनपुरःसरं तत्त्वसंग्रहीयकारिकासम्बन्धी प्रचलितः क्रमाङ्कोऽपि निदर्शितः। यया- पृ० १७९ टिप्पणं -८ । पृ० १८६ टिप्पणं २ । पृ० १८७ टिप्पणं ६:प्रमृति । एतद्वयतिरिक्तयाऽन्ययाऽपि साधारणरीत्या तत्त्वसंग्रह इत्यमुपायोजि-यानि यानि मंमतिटीका- गतान्यनिर्दिष्टकर्तृकानि निर्दिष्टकर्तृकानि वा गद्य-पद्यानि पतिकायामुपलब्धिगोचरतां गतानि तानि वान्य- धस्तात् टिप्पणिकायां तथैव प्रदर्शितानि । किंच, आवश्यकेषु स्थलेषु मामहालकार-वाक्यपदीय-लोक- वार्तिक-तत्वसंग्रह-प्रमेयकमलमार्तण्ड-स्याद्वादरमाकर-शास्त्रवार्तासमुच्चयटीकादिप्रन्येभ्यः पाठान्तराणि गृहीत्वा न्यस्तानि, तथा तेषां प्रन्यानामन्यप्रकारेणापि सविशेपमुपयोगः कृतः । यया-पृ० १७४ टिप्पणं ५ ।पृ० १८१ टिप्पणं १६। पृ० १८६ टिप्पणं २,४,५ । पृ० १८२ टिप्पणं ४॥ पृ० १८६ टिप्पणं १२, ३ । पृ० १७३ टिप्पणं १०, पृ० १७६ टिप्पणं २ | पृ०२४८ टिप्पणं १९ । पृ० १८२ टिप्पणं ६ प्रभृति । परिजका-संमतिटीकयोवाक्यरचनाविपयकः काचित्को भेदोऽपि टिप्पणिकान्यस्तेन पञ्जिकांशेन प्रादर्शि । अशुद्धां श्रुटितां वा पञ्जिकां कारिकां च शोधयित्वा पूरयित्वा का शुद्धः पाठः वृहत्सु सीस- काक्षरेषु दर्शितः । यथा पृ० १७७ टिप्पणं ८,१०, पृ० १८४ टिप्पणं १, पृ० २१७ टिप्पणं १५, पृ० २२१ टिप्पणं १२, पृ० २२८ टिप्पणं १५ प्रभृति । एतच संमतिटीकासंशोधनं तत्त्वसंग्रहान्थस्याधमायते । किंतु यदि तत्त्वसंग्रहस्य संशोधकाः फाझेयुस्तदा तदृणं सवृद्धि प्रस्तुतात् संस्करणात् प्रतिग्रहीतुं प्रभविष्यन्ति । तत्त्वसंग्रहोपलव्ध्याऽनेकेपामज्ञातपूर्वाणामाचार्याणां तत्कृतीनां च नामानि अनेकान्यनुपलब्ध. पूर्वमन्थावतरणानि चायगतानि तेषामुपयोगो यथास्थानमप्रेतनेषु प्रकाशयिष्यमाणेषु भागेषु करिष्यते । पाठानां शुद्धौ तुलनायां स्पष्टार्थशप्तौ च कर्तव्यायां परिशिष्टनिर्दिष्टेभ्यो अन्येभ्यो बहुमूल्यं साहायकं समासादि । प्रायेण तेषां सर्वेषां मन्यानामुपयुक्तानि स्थलान्यस्माभिर्यथास्थानं दर्शितान्येव । तत्त्वसंग्रहलाभेन लोभिता वयं नव्यं साहित्यान्तरं गवेषयितुं प्रवर्तमानाः कांश्चिदप्राप्तपूर्वान् प्रन्थमणीन् प्रा म् कांश्चिच श्रुतपूर्वानप्यनवलोकितान् ग्रन्थमणीन् संगृह्यावलोकयितुमशकाम । घौद्धाचार्यधर्मकीर्तिकर्तृकहेतुबिन्दोविवरणं जयराशिभट्टकृतस्तत्वोपप्लवो दिगम्बराचार्याकलङ्क- फर्तृको रविभद्रशिध्यानन्तवीर्यकृतटीकोपेतः सिद्धिविनिश्चयश्चैतद्वन्धत्रयमप्राप्तपूर्वमेव प्रापि । तत्रापि सत्योपप्लवस्य तु नामापि प्रायेणाशावमेवासीत् | प्राच्यो द्वौ प्रन्यो ताडपत्रस्थो स्तः । दिगम्बराचार्य- प्रभाचन्द्रकर्तृकन्यायकुमुदचन्द्रोदय-वादिराजकृतन्यायविनिश्चयालंकारनामकहत्तरव्याख्यासहितयोरक- लकतमूलयोजैनन्यायप्रन्ययोः श्रुतपूर्वयोः संग्रहपुरःसरमवलोकनं प्रस्तुतेन संशोधनकर्मणैवोपकृतम् । नव्यमन्यसामग्रीगवेपण-सदुपयोगजन्यविलम्य-परिमाणमहत्त्वानामलक्षितवया प्रथमभागप्रका- सनसमयेऽमामिनिदिष्टम्-'सटीकः संपूर्णोऽपि प्रन्यलिभिभांगैः प्रकाशयितुमुचितः इत्यादि'-- किंतु साम्प्रतं सम्पूर्ण मूलमन्यं पश्चमि गैः प्रकाशयितुं सम्प्रधारयामः यतो प्राहकाः परिमितपरि. माणवामजहतोऽभेवनान भागान् शीघ्रमेव समासादयितुं शक्युः। अस्यापि मागस्य पाठान्तरादिकार्येषु प्रवर्तकश्रीकान्तिविजयानां विद्याप्रियः मुशीले प्रशिघ्यः श्रीपुण्यविजयमुनिभिः सहर्ष साहायकमनुष्ठितम् वदर्थ तेषां कृतक्षा वयमिति । सुग्वलाल पेचरदासश्च ।

·संमति-तर्कप्रकरणम् । द्वितीयो विभागः। दितीयगाधाव्याल्पा। [आदिपाययोपन्याससमीक्षा] एपमिएदेसमागमरमारायलम्फरपपरिसमाप्तिरियालिटकम्मोगराया परिमिनम-५ me Reमातोपापि स्वतः मिसम्यान समिधेयर निष्प्रयोजनतामामानः पादिगापाएथेष प्रकारणामिपेयरपोजनमाद- . - ॥ हदे पार पापा समुरापा | तमोरमास्यर्थम् प्रपोजनस्य प्रतिपत्तिमन्तरेग मेदा १० শাঁ মহঃ সানামসহীন নয় মাধুর্যাবমি বান্ধবীরায়ানা मित प्रयोजनमानेन तेषां प्रपतनाय भासादो पापय तरप्रतिपादनपरमपापम् । "सीय दिशामस्य कर्मणो पापि कशचित् । सापत् प्रयोगने मोसंसापत् तत् पन एते" [ो०या० ए०१-सो०१२] १५ "निदिए गम मेधापूर्वकारिमिः । भारसमादियाने तेन पोयम प्रयोजनम्" ! "तुप ले रहे समात्यासापरता प्रेक्षान्तः प्रपत्तन्ते सेन पाच्य प्रयोजनम्"! "वायत् प्रयोजननास्य सम्बन्धो नाभिधीयते । भसम्पमालापित्याद् भवेत् तायदसहतिः" । सो पा० ए०१ सो.२०] "सार प्यामिनिसदेतुस्सप्रयोशनः । शारसायकारसम्बन्धोधायो मान्यरतु निप्पल" [ोथा एसो०२५३ स्वादि। पक्षा-आदिवाश्योन्यासस्य वध्यप्रदर्शनम् । परेचित् प्रेरपन्ति यदि प्रेक्षायतां प्रवृस्य प्रयोजनमतिपादमाय भारियायपादी- हो • मुहै। होति पु. मूझे । भुमेह का आ. वि. बिना ! म 'होय'इसिटी समय- সমৰাধন করি । ষ্টসমাধনামা ‘ম’ গা মা যা লাল মাকুমন্ধিয়ামাহাড়ে सयपने प्रत्यय: ''प्रलपी मप्रसाए पतमानापने, पियायोकपरने एतत एष ! जनप्रति- teat.। ५-रिय माप-म. म... बिना-प्रदर्शने सपासपु• वा. बादमेकमेव पर्य सते हेतु.टी. - R•••५.५ तस्येन भा...! १ पापम-भा•. भा...। १ ले हात -मा. म. एसमेए एस प्रमेयाः पृ. ६. ५. सादर• • ...। एतानि एवापि पयानि प्रभया.... - यानि । ११ मन चित् वा मा. - ·प्रयमे मजे. मापनम्पासिद्धिरिति वहुं शक्यम्, शासनपणतः प्रयोजनारममे समस्या दाम्योपल्यावर वयथ्यप्रसक्तः। अन एव "शास्त्रार्यप्रतिवाप्रतिपादनपरस्मादिवास्योपन्यासः । इत्याद्यपि प्रतिक्षितम् , यप्रमाणादादिवाझ्याद तदतिद्धः। तया, सन्दन्याऽनियप्रत्यायनपराण्या वाक्यानि शाखादी वामात्रेण निश्चयायोगाग्निभयोजनानि प्रतिक्षिवान्मेष, उतन्यायस्य समान ५त्वात् । उद्युकम् 'समय'-इत्यादि-अभिषेयप्रयोजनप्रतिपादकम् -गाथासूत्रम् । [उत्तरसक्षः-आदिवास्योपन्यासस सार्यकत्वसमर्थनम्] अत्र प्रतिविधीयते-यदुक्तम् न प्रत्यक्षमनुमानं पाशनः' तत्र सिद्धसाम्यता, प्रत्यक्षानुमान लमणायोगात् तत्राय 'नापि शदाप्रमाणम् पहिरये तस्य प्रतिबन्धवैकल्येन, विवक्षायां तु प्रति बषेऽपि येयाविवक्षमयांसम्मगाद' तदप्यसारम् याद्यार्थेन शम्दप्रतिबन्यस्य प्रसाधमिप्यमाणत्या १षध प्रतिपति-प्रवृत्त्यादिव्यवहारस्योपलभ्यमानत्वाद् याहा एव शब्दस्यमामाध्यमभ्युपगन्तव्य प्रत्यक्षवत् । न चार्थाध्यमिचारित्वप्रामाण्यनिश्चयवठां ततः प्रवर्तमानानां प्रेक्षापूर्वकारितामतिः। न धानाप्त- प्रणीत सरित्तटपर्यस्तगुडशक्ट' वाक्यविशिष्टतानवगमा नातः प्रवृत्तिः, प्रत्यक्षामासात् प्रत्यक्षस्येवा- नाप्तप्रणीतवाफ्यादस्य विशिएतावसायात्: यस्य तु न तद्विशिष्टावसायो नासावतः प्रपते अनषत- १५देवामासविवेकाद्धेतोरिवानुमेयार्थक्रियार्थी । न चाप्तानां परहितप्रतियसप्रयासानां प्रमाणभूतत्वात स्ववामात्रेण प्रवर्तयितुं प्रभवतां प्रयोजनवाफ्योपन्यासवैयर्यम्, सुनिश्चितासमणीतवाक्याइपि प्रतिनियतप्रयोजनार्थिनां तदुपायानिश्चये तत्र प्रवृत्त्ययोगात् । नव प्रयोजनविशेषप्रतिपादकवार मन्तरेणाप्तप्रणीतशास्रस्थापि तद्विशेषप्रतिपादकत्यनिश्चयः येन तत एव तदर्थिनां तत्र प्रतिसाद तदनमिमतमयोजनप्रतिपादकानामपि तेषां संभवात् । अतः “यत्र खत्याप्तः 'इदं कर्तव्यम्' इति पुरुषाः प्रतीततदातमाया नियुज्यन्ते तत्रापीरित तरप्रेरणाऽतथामायविपयविचारास्तदमिहितं पाश्यमेय यह मन्यमाना अनाहतप्रयोजनपरिप्रभा नासंमयात्" इति निरस्तम्, भात प्रयोजनवाक्यत्वनिश्चयात् अन्यपाऽमिमतारला. भु अनमिमतार्थप्रेरकत्याधगताप्तपायरये पाति. २५मरा ग पापापपावपि प्रतिनियतप्रपोजनाधिनस्तदवगमे तत्र प्रयत्तिंतुमुरसहन्ते, अतिप्रसाना ५येशि एमरियम्। भाशयोरपारकरयेन धादियाश्यस्य प्रवर्तकस्यप्रतिक्षेपे सिद्धतासापनम्, प्यापकानुपलम्धे रम्परियलोमापनगादिवास्यानिधितवाशार्थप्रामाण्याद् युक्तमेप, यथा च तत्र तस्यां (तम्य) भागा मनिपापियामा अपय "आसामिहितत्यासिद्धरयिसंपादकरयायोगाममाणत्या मानिनिगिनामापापसंकाय प्रयोजनयाम्पस प्रेक्षापूर्पकारिणः प्रति" ति यदुप्पट Primaryte एलेनैव म्यामिपयामिधानस्यापि पाकर प्रतिपादितम् । गत शिपियोजनप्रतिपारकरय समुदायाः 'समय'-रखादिगायावस्था । भर व 'आगममतारहदप' इनुपादेन 'समपपरमार्थयिस्तरविहारजनपर्युपा मनगमलों पपा मपति तममुग्नये' इति विधिपरा पदयटना कया। xxxuttar-hare..............1-13 minar.randir Me वयोरयागतमा योगदान . --..........पार... .पा.E.ite पारितारपानामार.. .............. MITHVIRAT A SET EPIS: Rement Tamratrire. I २० .

·१५३ शम्पाय-वस्वन्धयोमीमांसा। पार्थस्तु मलमिय आरा माजनकयिभागो यथासो मलारो गोर्गली आगमे तवत् कुण्ठं हृदयं यस्य-तदर्थप्रतिपत्यसामर्यात्-सौ तथा मन्दधीः, सम्यगीयन्ते परिछियन्तेऽनेनार्या रति समय भागमः तस्य परमोऽपिवधासायर्थः समयपरमाधः तस्य विस्तरो पनाविरोरः- शाम्दार्थयोध भेदेऽपि पारमार्षिकसम्यग्धप्रतिपादनापाऽमेदायियश्या "धने पारादे" [पापि०३, ३,३३] इति ध न एता-तप पिहाटे पति दीप्यमानान् धोत्युद्धी प्रकारामानानान दीपयति५ प्रकाशयतीति यिहाटधासी जनय चतुर्दशपविदारिलोकः तस्य पर्युपासनम्-कारणे कार्योप- घारात्-सेवामनिततधाण्यानं तत्र सद कर्णाम्यं यत्तंत इति सकर्णः तद्व्याख्यातापायधारण- समर्थः यथा इति येन प्रकारेण भवति तं तथाभूतमर्धमुन्नेप्ये लेशतः प्रतिपादयिष्ये । पयामूतेनार्धन प्रतिपादितेनातिकुष्टधीरपि मोदनो विशिष्टागमप्यारयाप्रतिपादिनापांग- धारणपदा सम्पपते तमर्थमनेन प्रकरणेन प्रतिपादपियामीति पायत् । [शब्दार्थ-सत्संपन्धयोर्मीमांसा-पूर्वपक्षः] [ 'अपोह एय शब्दसार्थः' इति पौद्धमतस संक्षिप्य स्थापनम् ] मनु च 'समयपरमार्थयिस्तर'-त्यनेनागमस्याकथितो पाहाः मनिपाचन्येन पायोध पास्तया सम्पन्धो निर्दिष्टः, द्वितयमप्येतदयुनतम्। प्रमाणयापितस्यात् इति योस। तपादि-दादानां म परमार्थतः किश्चिद् पाप्यं पस्नुस्यहरमस्ति सर्प एप दि शाम्दमत्ययो मारा, गिमेघपमेदा १५ पाराभ्यपसायेन प्रवृत्तः । यत्र तु पारपर्येण परतुप्रतिपरधानत्रार्थसंपादो भ्राताधेऽपि तत्र बन् तदारोपितं शिरुपमा पमिपं तत् अन्यध्यायनपदार्धानुभयपालापातरपान स्वयंपायमा. इत्ततया मतिमासनात् प्राधान्यव्यायान पदेषयेनाध्यपसितापात् गन्यापोडपदाधिगति. पलरपाय भन्यापोह रयुज्यते, अत: अपोदा दायाः रति प्रसिद्धम् । ['विधिरेख शन्दसार्थः' इति विधिवादिमतस.संक्षिप्य प्रतिसापनम् ] अत्र विधिपादिना मेरयन्ति-येदि भयतां मुख्य गुण शर्म सामाग्यादिलणानि सिरानि सारभसिनिमिधानि परमार्थतो न सन्ति कथं लोके 'दण्डीरस्यापभिधानमायया। मपलोदापा पाधिनिमित्ताः! तपादि-दणी' 'विपाणी' स्पादिपी पनी लोके पोपाधिषी मगिती, TE: कति गुणोपाधिको, 'पलति' 'प्रमति' इति कर्म निमित्ती, 'शास्ति' 'विचरति मानिस की, 'गो' 'माया' इति सामाम्यदिशेोगपी, 'पद तत्पु परः' इति समपापानिमिना (लो)।तो पादप्यादीनाममा दण्डी रस्यादिप्रत्यय दादी निर्पियो साताम् । म पानिमित्तानो पुती .सर्वत्र पर्षदा तपोरपिरोपेण प्रवृत्तिमामात् । म पारिभागेन तयोः प्रतिलि, तसा पनि प्रयादया पारमार्षिक प्रस्तुतप्रत्यय-दाप विषयाः। ममापयस्ति पत्र-पेपररपरासतीर्ण प्रपृत्नयस्ते रानिमिता, पपा भोगादिमाया, ममताई. प्रवृत्तपय पण्डी' स्यादिशप-प्रत्ययाति खभाषहेतुः अनिमित्ताधे सर्पगशिशेपेण महरिमो. पाधवं प्रमाणम्। "म-मराल पराम्मि"-पीना....११.१११। “म . मा.शे.१५.। १"वेश अपने" तीम सूत्रम्-५.१७।।"".er... ४पा कारणोपपारात भा. मा. । ५दश एवे एमाल. मापत्रिपादयते .rat.ma.१। पारो-हि.। -- -माधान्तधा-भी. "हरि मोकार रेरिनो (रम) (Parantat() (at) पायो निमित्ताको मन !front (INE ल्पस...1.1.00 ..रितम् PAR"मेरा...........। मो.मो.९प्रयोगोड व प्रमेह... ११८.4...

·१७४ प्रथमे काण्हे- [विधिवादिमतं सविस्तरं दक्षयताम् अपोहनादिनां मतस्य निर्देशः ] अंत्र यदि पारमार्थिकवाहाविषयभूतेन निमित्तन सन्नि(सानिमित्तायमेषां साधयितुमि तथा अनेकान्तिकता हेतोः साध्यविपर्यये वाधकप्रमाणामायात् । मय येन केनचिनिमितन सनिमित्तत्व मिष्यते तदा सिद्धसाध्यता। तथाहि असामिरपीप्यते पवेषामन्तजल्पवासनाप्रबोधो निमित्तं न ५तु विषयभूतम्, भ्रान्तत्वेन सर्वस्य श(श)ब्द प्रत्ययस्य निर्विषयत्वात् । तदुकम्--- "येने येन हि नाना घे यो यो धम्मोऽमिलप्यते । नस संविद्यते तत्र धर्माणां सा हि धर्मता" ] इति। न च शाब्दप्रत्ययस्य भ्रान्तत्याऽविषयत्वयोः किं प्रमाणमिति वक्तव्यम्, मिनेष्वमेदाध्यवसायेन प्रवर्तमानस्य प्रत्ययस्य भ्रान्तत्वात् । तथाहि-यः 'अतसिंस्तत्' इति प्रत्ययः स भ्रान्तः, यया मरीचि. १० कायां जलप्रत्ययः, तथा चायं भिन्नप्पथप्वमेदाध्यवसायी शादः प्रत्यय इति समावहेतुः निच सामान्य वस्तुभूतं प्राहामस्ति येनासिद्धताऽस्य हेतोः स्यात्, तस्य निषिद्धत्वात् । भवतु वा सामा. ग्यम् तथापि तस्य मेदेभ्योऽर्थान्तरत्वे मिनेवमेदाम्यवसायो म्रान्तिरेव, न ह्यन्येनान्ये समाना युक्ता- स्तद्वन्तो नाम स्युः । अनर्थान्तरत्वेऽपि सामान्यस्य सर्वमेव विश्वमेकं घस्तु परमार्थत इति तत्र सामान्यप्रत्ययो भ्रान्तिरेव न चैकवस्तुविषयः समानप्रत्ययः, मेदग्रहणपुरस्सरत्वात् तस्य । भ्रान्त. १५त्वे च सिद्धे निर्विषयत्वमपि सिद्धम्, स्वाकापर्पगेन. जनकस्य कस्यचिदर्थस्यालम्बनलक्षणस्य मासस्यामावात्। अन्यथा या निर्विपयत्वम् । तथाहि-यत्रैव कृतसमया ध्वनयः स प्य तेषामों युक्तो नान्या, अतिमसङ्गात्न व क्वचिद् यस्तुन्येषां परमार्थतः समयः संभवतीति निर्विपया ध्यनयः । प्रयोगा- ये यत्र भावतः कृतसमया न भवन्ति न ते परमार्थतस्तमभिदधति, यया सामादिमति पिण्डेऽश्व- २० शब्दोऽकृतसमयः, न भवन्ति च भावतः कृतसमयाः सर्वलिन् वस्तुनि सर्वे भवनयः इति व्यापकानु. पलब्धिः कृतसमयत्वेनाभिधायकत्वस्य व्याप्तत्यात् तस्य चेहामावः।- [संकेतासंभवसाधनाय स्खलक्षणाद्यर्थभेदेन विकल्पपञ्चकविधानम्] न चायमसिद्धो हेतुः। तथाहि-गृहीत समयं य घ्यवस्थाप्येत, जाति, तद्योगो या, जातिमान् वा २५समयासंभवान युक्तं शब्दार्थत्वं तत्वतः सांवृतस्य तु शब्दाथत्वस्य नानपात नखबनाu५. प्रतिशायाः। एवं ह्यसौ स्यात्-स्वलक्षणादीन् शम्देनाप्रतिपाद्य न शक्यमशब्दार्थत्वमेषां प्रतिपाद- यितुम्, तत्प्रतिपिपापिया च शब्देन स्वलक्षणादीनुपदर्शयता शब्दार्थत्वमेषामभ्युपेयं स्यात् पुनश्च तदेय प्रतिश्या प्रतिपिद्धमिति स्ववचनव्याघात न चासापभ्युपगम्यत इति । एतेन यदुक्तमुद्योतः , "उच्यते विषयोऽभीपा धी-प्वनीना न फवन । अन्तर्मानानिविष्टं तु पीनमेषा निवन्धनम्".॥ तत्त्वसं.का.८६९१.२०५॥ १ "वत्र यदि मुख्यतो पापन विषयभूतेन रानिमित्तत्वमेषां साधयितुमिष्टं तदाउनैकान्तिकता हेतो." aपसं• पनि पृ. २७५ पं०१५। ३-न संनि-का। ४.भूतत्वम् मा-मी• मा. विना । ५"तत्रेदमुक्तं तायिना" इति निर्दिस्य श्लोकोऽयं समुपदसत्तसंप्रदाक्षिदायाम् पृ.१५०१२। ६-भिलप्यते मा भामा• बा। स यि-मा.वि.को.। "यस्य यस्य हि सदस्य यो यो विषय उच्यते । स स ( सेविय) ते नैव वस्तूनां सा हि धर्मता" ॥ तरवर्स. का.८.पृ.२०५॥ -स्पयम्रान्त-मा.मा.पा.वा.विना। 11" नदि भनेन अन्ये समाना- पन्ति तन्तो हि तथा स्युः" इति सामान्यपदार्पविचारप्रस्तावे न्यायकु. लि.पृ. १६१ प्र. पं...। म्यवासयः"-सरपस पपि.पृ. २७६५.१.१ साखामति था. का. गु.हे. मा. पा.बा.। १४ "यतः खल जातिसयोगो जातिमाखथा । बुख्याकारोन शब्दा पटामपति तत्वतः" । तापस.का.८७१०२.४। १५ "पदार्थ पुदेवी आकार:"-सत्वस• पनि पृ. २७६ पं. २१। १६-पदार्थस्य है. गु.।" ."पमा चमेरामभ्युपेतं था-पपलि• पृ. ११५० १७॥ wि ७स १.पृ.११.पं. १२ "सामा- ·शमा-सरबन्पयोर्मामांसा । करेन-वाचकापादानां प्रतिज्ञा हेयोर्यापाता" [ग०२, मा० २, २०१७ न्यायया०४९ ३२७ पं०६-०] ति, तदपि मायुतं भपति म दि सर्पपा मादापपादोऽसाभिः क्रियते-आ गोपाले. भ्योऽपि प्रतीतयात् तस-किन्तु तात्विकयं धामी परेयस्तारोप्यते तस्वैप निघोन तुम्मिणः । [१ सलक्षणे संकेतासंभवसाधनम्] कस्लपणे न तावत् समया संभपति शमस्र, समपो हि पपहाराय शियते न व्यसनितया,५ तेन योष सात-पपदारकारप्यापकरपमस्ति तय स ग्यपहां युक्तो नान्यत्र न च स्वलक्षणस सात-आपदारफासल्यापरयमस्ति तस्मान्न नत्र समयः।सास-प्यपदारफालाव्यापकर पापले. पादिम्पत्तीना देशादिमेदेन परस्परतोऽत्यन्तम्पासतपाऽनन्ययात् तत्रैकर एतसमयस्य पुंसोऽन्ये- र्यपधारो म स्वादिति तत्र समपामायापासिनता देतो। म चाप्यनेकान्तिकापम्, प्यासिसिद्धः। तपाहि-यपग्रहीतसङ्केतमय शादः प्रतिपादयेत् तदा १० गोसदोऽप्यस्य प्रतिपादयेत् सतकरणानर्यपयं च स्वाद, समादतिमसनापत्तिधर्फ प्रमाणमिति रूपं मध्याप्तिसिरिता अपमेये या भपतसमयत्यात्' इति ऐतराचार्यदिग्नागेन “न जातिशम्दो मेदानां यावकः, आन- स्या"[ स्यनेन निर्दिः । तथादि-भानग्यात्' इत्यनेने समयासंभव पय दर्शितः। तेन यसमुद्घोतकरेप-"यदि दान पश्यसि तदा 'मानन्त्यात्' इत्यस्य वस्तुधम्मत्याद्र५ प्पधिपारपो तुः, अथ मेदा प पक्षीमियन्ते तदा नान्यपी न व्यतिरेफी रटान्तोऽस्तीत्यकेतुरा मन्त्यम्" [अ०२, आ० २, २०६७ म्यापया०१० ३२३ पं० १६] रति, तत् प्रत्युक्तम् । यत् पुनःस पपाद-"पप निर्विरोपणा मेदाः शादरमिधीयन्ते तस्याऽयं दोषः, असाकं तु सत्ताविशेषणानि द्रव्य-गुण-कम्माप्यमिपीयन्ते । तपादि-यत्र यत्र सचादिकं सामान्यं पश्यति तत्र सत्र सदादिशवं भयु, पामेय घसत्तादिकं सामान्यम्, अतः सामान्योपलक्षितेषु भेदेषु समयक्रियासम्भयादकार-२० पमानन्त्यम्" [अ०२, मा०२,०६७ म्यापपा० पृ. ३२३ पं० ११] पति, असदेतत् यतोन सत्ता- दिकं पस्नुभूतं सामान्य तेयो मिनमामि याऽस्तीति । मयतु या तत् तथाप्येकसिन् मेदेऽनेक- सामान्यसंभपाइसाहार्येण सदादिशब्दयोजनं न स्यात् । न च शदनानुपदर्य ससादिक सामान्य सत्तादिना मेदानुपलक्षयितुं समयकार शम्याद, न चारन्तसमयेषु सत्तादिपु शम्दप्रवृत्तिरस्तीति इतरेतराभपदोपमसतिः। २५ अयापि स्वाद स्वपमेय प्रतिपत्ता ध्यपहारोपलम्मादन्यप-व्यतिरेकाम्यां सदादिशब्दः समय प्रतिपद्यते, असदेवत्। तमेद पनिरोपध्यपहारोपलम्भस्य कस्यचिदसंभपात्। एकदा सत्तादि. मेसु मेदेप्यसकर प्यपदारमुपलभ्याऽऐयपि तनातीयेषु तान् शदान मतिपयत इति पेव, ना 1-01-हेवा-मी. मा.दादा विना। २-पत्रारो-वि.। "तत्र खलक्षण ताव एम्दै प्रतिपापते । संकेतम्यवहाराप्तमालम्याप्तिवियोगतः ॥ सरदस.का.८७१ पृ. १७७॥ "भ्यवसामानोऽनुपन्देतेम परस्परसरतदेश-काल-रिया-शकि-प्रतिभागारिमेदतः।। तस्मात् संकेतस्टोऽर्षो ध्यवहारे न यते । न पाडाहीतसरतो (पोध्येता)न्य व प्वनैः" । उत्प.प्र. 01-0४.१०॥ ५-पधा-वि.। "यत् पुनरेतन्-भानन्लान जतिन्दो मेदानां वाचकः" इति न्यायवा. पू. ३१.१॥ एनारस एकाऽयं पाठः तापसे. पति-पृ.१७७५.१६ "यत्तु मिभुणा" इति निर्दिस ओषार्तिकम्मास्सायो पार्थसारपिमित्र एतस्ममानमेन भोकमुसाति- "न जतिशमा भेदानामानन्य-म्यभिचारत.। वारो योग-प्रात्यो भेदारपपरभुते ॥ शे.का.पृ.५९९६.२.। "अपमेगाभिप्रायः 'न जातिसम्दो भेदानी वापर, भानन्याद' इनिपत भावार्य दिवस -पासावा. पृ.१९९.५.६ -संभप ना..गु. भा.दे। शादा ए-मो. मो.। ९-पनन्त- मिति भाग-रात्यन्तमिति था. बारानन्यसमिति वि. १.-मत्स्वभेदेपु-भा• मा• पिना । - ·१७४ प्रथमे फाण्डे- [विधिवादिमतं सविस्तरं दृश्यताम् अपोहवादिना मतस निर्देशः ] अंन यदि पारमार्थिकयाराविषयमूतेन निमित्तेन सन्नि(मनि)मित्तत्यमेषां माधयितुमिष्टं तदा अनेकान्तिकता हेतोः साध्यविपर्यये पाधकममाणामायात् । अथ येन केनचिनिमित्तन सनिमित्तत्व मिप्यते सदा सिद्धसाध्यता। तथाहि-असामिरपीप्यते एवैषामन्तजल्पवासनाप्रबोधो निमित्तं न ५तु विपयभूतम्, भ्रान्तत्वेन सर्पस्य श(शा)द प्रत्ययस्य निर्विषयत्यात् । तदुकम् "येने येन हि नाना घे यो यो धम्मोऽमिलप्यते । न से संविधते तत्र धम्माणां सा हि धर्मता" n[ इति। न च शान्दमत्ययस्य भ्रान्तत्वाऽविषयत्वयोः किं प्रमाणमिति वक्तव्यम्, भिन्नेयमेदाध्ययसायेन प्रपर्तमानस्य प्रत्ययस्य भ्रान्तत्वात् । तथाहि-यः 'अतलिस्तत्' इति प्रत्ययः स म्रान्तः, यथा मरीचि. १० कायां जलप्रत्ययः, तथा चायं मिनेष्यप्यभेदाध्यवसायी शादः प्रत्यय इति समावहेतुः । न च सामान्यं घस्तुभूतं प्राधमस्ति येनासिद्धताऽस्य हेतोः स्यात्, तस्य निपिद्धत्वात् । भवतु वा सामा. ग्यम् तथापि तस्य मेदेभ्योऽर्थान्तरत्वे मिन्नेष्वमेदाम्यवसायो मान्तिरेव, ने धन्येनान्ये समाना युक्ता- स्तद्वन्तो नाम स्युः । अनर्थान्तरत्वेऽपि सामान्यस्य सर्पमेव विश्वमेकं यस्तु परमार्थत इति तत्र सामान्यप्रत्ययो भ्रान्तिरेषन चैकवस्तुविषयः समानप्रत्ययः, मेदग्रहणपुरस्सरत्यात् तस्य । भ्रान्त- १५त्वे च सिद्ध निर्विपयत्वमपि सिद्धम्, स्याकारार्पगेन जनकस्य कस्यचिदर्थस्यालम्बनलक्षणस्य प्राप्तस्यामावात्। अन्यथा वा निर्विपयत्वम् । तथाहि-यत्रैव कृतसमया ध्वनयः स एव तेपामों युक्तो नान्या, अतिप्रसङ्गात्। न च फ्यचिद् घस्तुन्येषां परमार्थतः समयः संमवतीति निर्विपया धनयः । प्रयोगः- ये यत्र भावतः कृतसमया न भवन्ति न ते परमार्थतस्तममिदधति, यथा सानादिमति पिण्डेऽश्व- २० शब्दोऽकृतसमयः, न भवन्ति च भावतः कृतसमयाः सर्वमिन् वस्तुनि सर्वे वनयः इति व्यापकानु. पलब्धिः कृतसमयत्वेनाभिधायकत्वस्य व्याप्तत्वात् तस्य चेहाभावः । [संफेवासंभवसाधनाय खलक्षणाद्यर्थमेदेन विकल्पपञ्चकविधानम्] न चायमसिद्धो हेतुः । तथाहि-गृहीतसमयं वस्तु शब्दार्थत्वेन व्यवस्थाप्यमानं स्वलक्षणं या घ्यवस्थाप्येत, जाति, तद्योगो या, जातिमान् वा पदार्थः, युद्धर्वा आकार इति विकल्पाः। सर्वेप्यपि २५ समयासंभवान्न युक्तं शब्दार्थत्वं तत्त्वतः; सांवृतस्य तु शदार्थत्वस्य न निषेध इति न स्ववचनविरोधा प्रतिशायाः। एवं हसौ स्यात्-स्थलक्षणादीन शब्देनाप्रतिपाद्य न शक्यमशब्दार्थत्वमेषां प्रतिपाद- यितुम्, तत्प्रतिपिपादयिषया च शब्देन स्वलक्षणादीनुपदर्शयता शब्दार्थत्वमेषामभ्युपेयं स्यात् पुनश्च तदेय प्रतिशया प्रतिपिद्धमिति स्ववचनव्याघातः न चासावभ्युपगम्यत इति । एतेन यदुक्तमुद्घोत- १ "उच्यते विषयोऽमीप धी-ध्वनीना न कवन । अन्तर्मानानिविष्टं तु बीजमेषां निबन्धनम्" ॥ तत्त्व. का.८६९पृ. २७५। २ "तत्र यदि मुख्यतो यायन विषयभूतेन सनिमित्तस्वमेषो साधयितुमिष्टं तदाऽनशान्तिकता हेतोः" तत्वसं• पशि. पृ.२०५५.१९ ३-न संनि-काः । ४-भूतत्वम् भ्रा-भा• मो• विना । ५"तवेदमुक्तं तायिना" इति निर्दिस्य श्लोकोऽयं समुतस्तत्त्वसंप्रद्दपत्रिकायाम् पृ. ११५०१२। ६-मिलप्यते आ• मां• मा• वा । स पि-आ. वि. का. ८ "यस यस्य हि धन्दस्य यो यो विषय उच्यते । स स ( संविय ) ते नैव वस्तूनां सा हि धर्मता" " तत्त्वसे. का.८.पृ.२७५। ९-स्वयम्रान्त-मा.मा.वा.या. विना । १.पृ.११.पं. "" नहि भनेन अन्ये समाना - पन्ति तदन्तो दि तपा स्युः" इति सामान्यपदार्थविचारप्रस्ताव न्यायकु. लि. पृ. १६.प्र.पं...। म्यासयः"-तत्यसपप्रि.पृ. १७६ पं...। ११ सानामति भा.का.गु.हे. मा. पा. वा.। १४ "यतः स्खलक्षणं जाविसघोगो जातिमांसपा । पुजाकारोन शब्दार्थे पटामपति तत्वतः" । तत्वसं.का.८५१०२५६॥ १५ "पदार्य पुरेश आकारः"-तत्त्वसं• पनि• पृ. २१ पं० २३। १६-प्दार्थस्य • गु..." "आम्दानमेवमभ्युपेन सा-• पति-पृ. १७६५०२७। १२ "सामा- ·शनार्यसंपन्पयोर्मीमांसा। करेण-"अवासकर शम्दानां प्रतिमा हेमोयाघाता"[म०२, मा०२,२०६७ न्यायका पृ० १२७ पं०६-७] इति, तदपि प्ररयुक्तं भवति। न हि सर्पया पायर्यापवादोऽसामिः भियते-आगोपाले- भ्योऽपि प्रतीतस्यात् तस्य-किन्तु तात्विकत्वं धम्म परयस्तारोप्यते तस्येव निभोमम्मियः। [१ खलक्षणे संकेतासमवसाधनम्] तस्वलक्षणे न वापत् समपा संमपति सदस्य, समयो हिचवहाराय शियते न घसनितया,५ तेन यस्य सहेत-यषहारकालव्यापकन्यमलिकय स व्यवहां युको नान्यत्रा न च सततपस सदेत-व्ययहारकालन्यापसत्यमलि तमाम तन समयः । सहेत-व्ययहारकालापापकत्वं पारले- पादिग्यक्तीनां देशादिमेदेन परस्परतोऽस्यन्तव्यावृत्ततयाऽनन्यपात् तत्र फटसमयस सन्द- व्यंपदारोन सादिति तत्र समयाभापामासिद्धता देतोः। न पाप्यनेशान्तिकत्यम्, स्याप्तिसिझे तयाहि-यावहीवसदेवमयं सदा प्रतिपाइवे पदार गोराम्दोऽप्य प्रतिपादयेत् सङ्केतकरणानफ्यं च स्यात्, तस्मादतिमसदारधिनामिति कम प्यासिसिद्धि अपमेय या अस्तरामयत्यात्' इति हेनुराचार्यदिग्नागेन "न जातियन्दो मेदानां पारम भात त्या" त्यनेन निर्दियः । तपाहि-'आनन्या' स्ने समयासमर र दरिंदः। तेन पदुसमुद्घोतकरण-"यदि दोप्दान् पसयसि तदा 'पानन्दात् हर पन्नुपन्तंबर प्यधिकरणो देना, अथ मेदा पय पक्षीक्रियन्ते तदा नान्यपी न पतिरेकी सन्नोस्तीसंदर मन्यम्" [अ०२, भा॰ २, पू० ६७ व्यायया पृ०३२३ २०१६] इति, उनम् । पुनम संपाद-पम्प निविशेषणा मेदा। शादरमिपीयन्ते तमाऽपं दोय असा समान प्रम्प-गुण-कम्माप्यमिपीयन्ते। तथाहि-पत्र पर समादिकं सामान्य परपति टादर मादिग्द मयुमे एकमेप पसादिकं सामान्यम्, अतः सामान्योपटक्षिदेपु मैदेषु सपरिसनगर समानन्पम्" [अ०२, मा० ३५३०६७ म्यायपा० पृ०३२३ २० २१ रति, बमनःपटोन ममः दिकं परतभूतं सामान्यं तेम्यो मिसममिग्नं पाऽस्तीति । मनु पाटन टन्न नर- सामाग्यसंगपाइलाइण सदादिशप्रयोजनं न स् । म प सदनानुदा ममादिर माना रासादिना मेदामुपलमयितुं समयकाए राहुयाद, म पाठसन महादिन दन्टरनीति इतरेतराभयदोषप्रमतिः। अवापि स्यात् स्वयमेष प्रतिपचा पयहारोपसम्मादन्यर-दिपन्न मदादिन्दः मन्य प्रतिपयते, भसदेतत् । पनम्तमेदपिपपनि पम्पहाटबरमादिदमदासयामादि भरा भेदेप्यराएर प्यपदारमुपलभ्याप्पपि समापु टान् सदा महिाटी पद 1-1-वर्या-भा.म... निः। -- 1 "तत्र साल ना पाटे। संपा। लन........ - "हारमोनल म परमार सम्पन्न सेवेममा बांध () nit ल...Arr... ५या. "ररोग-बगलाई दरम... ला Trn.१....। हर TATANA - "दो भेदार राणा "Free ,ग्रह iii ............... मन मिति • -पलादिति .... :

·.. प्रयमे कोई सरन्यास, ग घऐपतीनादिमेदमिषान्त मैदे समयः समपति अतिप्रसङ्गात् । विकरच प्या(या)हत्य तेषु तत्प्रतिपत्याभ्युपगमे विकसमारोपिनार्य विषय पर सदमनःप्रातः तयाहि- अतीतानागतयोरसत्येनासग्निदितत्यान् त विकसिमर्वन्ती निर्विषयेय, तर भवन समयः कर्य परमार्थपस्तुयियो भवेदिति। सपने मायांद् नापि देतोधिरखतेति सिदं स्वलक्षणाविश्यत्वं ५शम्दानाम् । अथ स्थिरैकरूपत्वारिमाचलादिमायानां देशादिमेदामागगत् सतन्याहार-कालथ्यापकावे समयसंभपाए पोकशासिद्धता प्रतदेतोः, नैतत् हिमाचलादीनामन्यनेफाणुप्रचयस्यमावतया उदयानन्तरापयर्णितया च नाशेषावयवपरिग्रहेण समयकालपरिदृष्टस्यभावस्य ध्ययहारकालानुयायि त्येन च समयः संभपतीति नासिद्धता देतोः। मत उक्तन्यायेन समयवैयर्यप्रसझान स्वलक्षणे समय १०समयति। अशल्यक्रियत्वाथ न तत्र समयः। तयाहि-उदयाऽनन्तरापयर्गिपु भावेपु समयः क्रियमाणः अनुत्पन्नेषु या क्रियेत, उत्पनेषु या? म तावदनुपनेषु परमार्थतः समयो युका, असतः सर्वोपास्या- रहितस्यापारत्यानुपपत्तेः, अपारमार्थिकवस्त्वज्ञातेऽपि पुत्रादौ समय उपलभ्यत इति न दृष्टविरोध विकल्पनिर्मितार्थविषयत्वेन तस्यापारमार्थिकत्वात् । नाभ्युत्पन्ने समयो युक्ता, तसिन्ननुमयोत्पत्ती १५तत्पूर्वके च शब्दमेदस्सरणे सति समयः संभवति नान्यथा-अतिप्रसङ्गात्-दादमेदसरणकाले च चिरनिरुद्धं खलक्षणमिति अजातवजातेऽपि कथं समयः समयक्रियाकाले द्वयोरप्यसन्निहितत्वात्। तथाहि-अनुभवावस्थायामपि तावत् तत्कारणतया स्खलक्षणं क्षणिक ने सनिहितसत्ताकं मवति कि पुनरनुमयोत्तरकालभाविनाममेदामोगमरणोत्पादकाले भविष्यति? नापि तजातीये तत्सामर्थ्यवलोपजाते समयक्रियाकालभाविनि क्षणे समयः सम्मपति, तस्याः- २०न्यत्वात् । यद्यपि समयक्रियाकाले सन्निहितं क्षणान्तरमस्ति तथापि तत्र समयामोगासम्भवाभ समयो युक्तः न ह्यश्वमुपलभ्य तनामस्मरणोपक्रमपूर्वकं समयं कुर्वाणस्तत्कालसन्निहिते गधादावा- मोगाविषयी कृते 'अश्यः' इति समयं समयकृत् करोति । अथापि स्यात् सर्वेषां स्वलक्षणानां सारश्य- मस्ति तेनैफ्यमध्यवस्य समयः करिष्यते, असदेतत्, यतो विकल्पबुद्ध्याऽध्यारोपितं सादृश्यम्, तस्य च धनिमिः प्रतिपादने स्वलक्षणमवाच्यमेवेति न स्वलक्षणे समयः । १-पु सम-भा. मा. विना। २ "विकल्पयुमा म्यादत्य ते"-तत्वसं• पशि०१०-२८i "विकल्पबुद्धावस्याहस तेषु संकेताभ्युपगमे विकल्पसमारोपिताय विषय एव शब्दसंकेतः"-प्रमेयक० पृ.१२८ दि०.५० १२॥ ३ वर 'तत्मतिपत्यभ्युपगमे' इति पाठः सुचारः-वि• प्रतावपि तथैव संशोषितो रष्टा। तीति नि-n. गु० का. ५ "हिमाचलादयो येऽपि देश-कालायमैदिनः रासेप्पणवों भिन्नाः) क्षणिकाच प्रसाथिताः तस्वसे. पा. ८५५ पृ. २७८ | "अशक्यं समय( सांस्य जातेऽजाते च कल्पनम् ।) नाऽजाते समयो युखो भाविकोऽश्वविषाणवत्" । तत्त्वसं• का. ५.२७९ । -पस्तु जा-मामा। • "प(नापि )जाते गृहीता(नो पूर्व प्राचामनुस्मृतौ । क्रियते समयस्त्र विरातीते (कथं न तद) ॥ तत्पर्स.का.८७ पृ. २७१। "यारि (तमनातीयम) टेन तदापरः । न तत्र समयाभोग, सादृश्यं च विकसितम्" । तरवस.की. ८.२७४। 1.-मया मा.मौ.किना।

·. शब्दार्थ-सत्संपन्ययोमीमांसा । नापि सदस्यलक्षणस्य । तादि-समयरत् स्मृत्युपस्थापितमेप नाममेदमन योऽयति, न - चिरनिगायात्, 'यं चोपारयति "रमुत्थापयितुं शक्यः, अतः स्मृत्यु न स्वलक्षणत्वेऽस्य समयः। तमा- दयपदेश्यं सलक्षणमिति सिद्धम् । इनप स्पलक्षणमयदेश्यम् दापयुजी ताप्रतिभासनात् । यथा हि माघर्षविरपेन्द्रिय पुद्धि फुटपतिमामाऽनुभूयते न सयोप्यादिशब्दप्रभपा, न तुपदननयनादयो मानुलिङ्गादिशाद- धवणार तदूपानुभायिनो भवन्ति यथाऽगुपहननयनादयोऽक्षयुस्याग्नुभयन्तः । यपोवम्- "अन्य धेयामिसम्पन्धाद् दाई दग्धोऽभिमन्यते । अन्यथा दाहसदेन दाहार्थः सम्प्रतीयते"n [पाफ्यप० द्वि० फा० नमो. ४२५११० नेघ यो पर न प्रतिमाति स तदिपपोऽभ्युपगन्तुं युवा अतिप्रसङ्गात् । तथा च प्रयोगः-यो' पररुतप्रत्ययेन प्रतिमासते न स तस्यार्थः, यथा रूपादजनिने भरपये रसः, न प्रतिमारतेच शादप्रत्यये स्थलक्षणम् इति व्यापफानुपलब्धिः। भर चातिप्रसको पाधकं प्रमाणम् । तपादि- राप्दमा ततिपयशानसनकरयमेय तदायकत्यमुच्यते नान्यत्, न च यतिपयं पानं पदाकारणानन् तद्विषयं युनम् अतिप्रसनात् । न चैकमा पस्तुनो रुपयमस्ति-रूपएमपएं च येनास्पष्टं परतुगत १५ मेय रूपं शहरभिपीय-पकस्य द्वित्यविरोधात् भिमसमयस्थायिनां च परस्परविरसमापनि पादनान सदगोयल स्खलक्षणम् । [पदवाच्यविषयकस्य न्यायसूत्रकारमतस्य भाष्यकार चानिककाराभिप्रायेण विशिष्य निरूपणम् ] नैयायिफास्तु "व्यतयातिजातयस्तु पदार्थः" [म्यायद० १०२ आ० २०६५] रति मति. Vा ! सष विमान द्रव्य-गुणविशेष फायभिधीयन्ते । तथा च पुत्रम्-"यतिरि-२० पाथपो भूतिः" [न्यायद० अ० २ आ० २५० ६६] इति । मस्याणे पानिककारमान-"विशिष्यत इति विशेषः गुणेयो विशेषो गुणपितोष: कम्मभि. पीय, द्वितीयभार गुणविशेषराद पापं त्या निर्दियः तेन गुणपदाधी पाते-पाय ते विशेष गुणविशेषा:-विशेषणमारतिनिरासार्थम् । तपादि-अहतियोगविशेषमाया, संपोगय गुणपदार्यान्तर्गत: ततधामनि विशेषाहणे आएतेरपि प्रणं साद पता मना-१५ पन्तीपरप्यते पृपा स्वाग्देन सस्या उपादानात् । मापसम्देन दयामिपीयते-सेर्श गुपविशेषा. गामायनवायो ग्यमित्यर्थः । मरे 'सन्'शदलोपं त्या निर्देशः एतः, एपंप पिमहकमंया- गुणविशेष गुणविशेषाधेिति गुणविशंपाः तदाध्यति गुणपिरोपाध्ये, समाराममायम् "लोकाध्यत्याम् लिप" [अ० २ पा० २ ० २०. महाभाष्ये पृ० ४३१ ६०८] रति नपुंगा ,पयोण-आ.को.. . "( उणादिप्रतिषिया) नमादिभ्वाभाविan Arr ( 41. Ten 1- यिनो १० । ..... ५ नम aatment प... IR (-रागात अथ प्रयो-11 । रक्षा प्रया प्रमेय.पू. १२५ तम्या राति न सदाभयति गुणपिशपाधप. गुणाियात गुसानदायपधेति. धप:

·वरपर...पो. ११९-११२ पृ. १३६-१३७।तपा,प्रा. स्याहादा....प्र.पं." प्रभने का शानाः प्राण्याने ना पायपि गाविसावल्यम्, गानेन्योऽयेयं प्रतीनिषा 'अस्ति कोऽयों यो गवादिगमाभिधेयो गोगादिपेनु गाकारविरोधपरिप्रहः केवधि- जायते स तेषां सिमान्तपना न गुशा। [२ समुदागार्यादिमनम् ] अपरे "माणादिशासपो-जानि भुगादिसणे बिना किला-सगुणगामाममिधी- यथा पनाविशयादयः" इत्यादुः । रागादि-यनम् इत्युक्ते 'यो (यो या) खदिरो या' इति विफोन प्रतीतिगाजायरो, नापि पय गदिश इति सगुल्येनः अपि तु सामरान प्रती ध्यादयः सपा 'ग्राहमणः' इरगुने 'रापोवा आतियां भुतं या' 'तपद्य जातिय भुनं च प्रति प्रतिपत्तियति। अपितु साकायेग सम्यन्तरपन्मिानप्रभृतयः संहनाः प्रतीयत । १० पटुप्पनियतमसमुदायि मेवायधारण किया, पर युगपदमिमायनयमानस्य नियनक्षेत्र (तस्ानेफस्स ) स्वरूपमेदायधारणं समुनयः, सधतिरेकेणात्र प्रतिपत्तिलोकप्रतीतैय। [३ असत्यसंवन्धपदार्थयादिमतम् ) श्रपरे "द्रव्यत्यादिमिरनिधारितरूपैया सम्बन्धो यादीनां स शब्दार्थः स य सम्बन्ि सध्दार्थत्वेगासत्यत्यादमय रयुच्यते । यदा तपा-भुतादीनां मेनकयर्णयदेश्येन मासनादेश १५परस्परमसत्यः संसर्ग:"! तयादि-एने प्रत्येक समुदिता था न स्वेन रूपेणोपलम्यन्ते किन्त्वन चवदेपो समूहः स्वरूप काम्यायभासन इति । [४ असत्योपाधिसत्यपदार्थवादिमतम् ] अन्ये त्याहुः-"यद् असत्योपाधि सत्यं स शम्दाः" इति । स (?) शहार्यत्वेनाऽस उपाधयो विशेषा पलया जलीयकादयो यस्य सत्यस सर्पमेदानुयायिनः मुवर्णादिसामान्यामना २० सत्यमसत्योपाधि शब्दप्रवृत्तिनिमित्तमभिधेयम् । [५अभिजल्पपदार्थवादिमतम् ] अन्ये तु वते-"शब्द एवाभिजल्पत्वमागतः शब्दार्थ इति । स चाभिजल्पा शव पप १ "प्रयोगदर्शनाभ्यासादाकारावग्रहस्तु यः । न स सन्दस विषयः स हि यशान्तरानमः" । २ “समुदायोऽभिधेयो वाऽ'यविकल्प-रामुचयः”। तत्वसं० का.er g. २४ । “समुदायोऽभिधेपः विकल्प-समुच्चयः" वाक्यप का ५ तथा, शानदा स्यावादक पृ० ४०. प्र. ५ ३-तादिः समु-आ० का डे० भा० । ४ “धवो वा सदिरो वा पलाशो वेति"-तस्वसे. पशि• पं... । शास्त्रमा स्याद्वादक पृ. ४... पं०६। ५-तस्यैव(क)स्य स्व-वा. या० ।-तस्य स-आ. वि० है. भा. कां• गु.। "युगपदभिसंबध्यमानस्य नियतस्पानेकस रूपमैदावधारणम् - तत्त्व० पजि. प. "असत्यो वाऽपि संसर्गः शब्दार्थ कैशिदुच्यते" ॥ तत्त्वसं० का. ८८८ पृ. २८४ । “असलो वाऽपि से धन्दार्थः केचिदिष्यते” । वाक्यप० का. २ श्लो. २८ पृ. १३५ तया, शालवा स्याद्वादक. ४० ४०. ५० ५० तद् या शब्दनियन्धनमायाश्यप का था, शानवाः स्याद्वादक० पृ. ४०.४५ • "असयोपाधि यत् सत्यं तद् वा शब्दनिबन्धनम्" । तत्वसं० का. ८८९ पृ. २८४ । "मसत्योपाधि पर ९-यं शब्दा-भा० मा विना । १. "तप्रशदार्थत्वेनाऽसल्यापाय तव पशि.पू. २८४५०१ ""शब्दो पाऽप्यभिजनरत्वमागतो याति वाच्यताम्" । "सोऽयमिअभिमबन्धाद् रूपमेकीकृतं यदा । शब्दस्यार्थेन तं शब्दमभिजल्पं प्रचक्षते" ॥ "आम्दो वाऽप्यभिजन्य(स्पोवमागतो याति वाच्यताम्" ॥ तत्त्वसे• का. ८८९-८१.४.२०४-२८५। "सोऽयमियभिरकाधार रूपमैकीकृतं यदा । शब्दस्यान तं शब्दमभिन्न प्रचावे" । "तयोरपृथगर्थवे स्टेरप्यभिवारिधि । किंचिदेव काचिद् व्यं प्राधान्येनाऽवतिष्ठते" ।। "सोरेस्पती पदः प्रतिपाः प्रवर्तते । शाने तूमयरूपलं प्रविभक विवक्षया" ॥ पास्यप. का.सो १२२ पृ.१३॥ पं. १५. -मुक्तस्यावन्या. चा..

·शब्दार्थ-तसंबन्धयोमीमांसा । १८१ इत्येषं शादेऽर्थस्य निवेशनम् 'सोऽयम्' इत्यमिसम्यन्धः, तसाद् यदा शस्थान सईफीटतं रूपं भवति तं वीरताकारं शम्दमभिजल्पमित्याहुः । [६ सुधारडाकारपदार्थवादिमतम् ] अन्ये च "युज्यारुदमेवाकारं पाययस्तुयिश्यं याहयस्तुतया गृहीतं पुद्धिरूपत्येनानिमापितं शाप्दार्थम्" आहुः । तथाहि-यावद् पुद्धिरूपमप्यमत्यस्तं 'युद्धिरूपमेय' इति सत्यभायनया गृहने ५ तापस् तस्य शम्दार्थत्यं नाघसीयते तत्र क्रियाविशेषसम्पन्धाभायात्, नदि गामानय' 'दधि साद' इत्यादिफाः क्रियास्तादशि पुद्धिरूपे सम्भयन्ति, क्रियायोगसम्भवी पार्थः सदरभिधीयते, अतो थुसिरूपतया गृहीतोऽसी न सप्दार्थः। यदा तु पाहो पस्तुनि प्रत्यस्तो भवति तदा रासिन प्रतिपचा पाहतया विपर्यस्ता क्रियासाधनसामध्य तस्यं मन्यत इति भवति शम्दार्थः । ननु चापोइयादिपक्षादस्य को विशेषः। तथादि-अपोदयादिनाऽपि धुमाकारो याह्यरूपतयार. हीतः शम्दार्थ तीप्यत एप । ययोकम- "सेदूपारोपमन्यान्यव्यावृत्याधिगता पुनःासदार्थोऽर्थः स एवेति पचनेन रियायते"[ ]ति, मैतदस्तिअयं दि पुज्यकारवादी पारो घस्तुन्यभ्रान्तं सविषयं द्रष्यादिपु पारमाधि फेण्यायन घुमाकार परमार्थतः शामिच्छति न पुनरा(म तु निरालम्पनं मिमेयमेदाप्यपसापेन प्रते. मन्तिमितरेतरमेदनियन्धनमभ्युपैति यंदा तु ययाऽलामियच्यते- "म सयों (सर्यो) गिध्यावभासोऽय- मर्थ रतीप्यत पप ययोकेम्वेका(मप्येकात्मकप्रदः । इनरेतरभेदोऽस्य पी संज्ञा पदाधिका"। इति तदा सिरसाध्यता। यद् पदयनि- "इतरेतरभेदोऽस्य यी चेत् पक्ष एप नः" [ तत्यसं० का०९०५ Jइति। गचापोदयादिना परमार्थतः किश्चिद् पाच्यं पुयायारोऽन्यो पा राम्दानामिप्यते । तपादि- १-फारश-मा- भा। २"यो वाऽयों दुद्धिविपयो पावरतिपन्धनः ।राबादी परिवहन पदायिते । तापणे..८५११.१५५. “यो वाऽर्थों बुद्धिविषयो बासस्नुनियन्धनः । राबावरियानि शातः सदा. विपिने"। वापया..२.१४ पृ.तपाराखासदार........। 1-नापि पि-t• मा. । "पुदिपरवेनारिभाषितम्"-तापर. पशि. ५. १४५६..। -सपर भी. मो.। ५-ति तत्र भा-भा. मा.स-ति रपय भा.दा.। -'धि प पार' वि..। परतुनि । -धनारा-पा.मा.. ९-स्पसमग्य-वा.1.1 •गृहीतः पापों लीय- (घोऽमीप्य-) वा.पा.। गृहीतरापाो इतीप्य-..गु.। "अरोबादिनारि पुराना गृहीनः माइति भाप्यत एव"-तरसे. पजि.पू. १८५५०१० । “हरदिनापि मारो ANTEE. पनि दायाँभीर एवं"-मेरक-पृ.१९९नि.पं.1। ..::.:....."- पवनेतिरूप... म nau तापस ...१८५९.11 १५-यादो पा-को• R०।११-तं संपन्धविपयं पा...। "मनु तु) दिसम्बर बिपने- शायदगारेम"-ताय• पशि• • १.५ ५.१४।१५-वृनधान्त-द... -मान्तनिगरमेह-. पाग• मो• पिना । पया दुरिमारने- गयो मिष्याभारोऽयमरावगमा सरेरदोसी. हवस ...१५.१५ १७ मा 'स'लस 'इतील पर पपोत पारे TER सारमेय र तत्व से प्राधिपमपि मर पर। १-रभेदेख.....मेरस...। शाना ...........जगभेदोsr.t'...। .

·m ८२ प्रथमे काण्डे-- यदेव शाब्दे प्रत्ययेऽध्यवसीयमानतया प्रतिमासते स शब्दार्थः, न व बुद्ध्याकारः शान्दप्रत्ययेना ज्यवसीयते किं तर्हि ? बाहमेयार्थक्रियाकारि वस्तु; न चापि तेन पाद्यं परमार्थतोऽस्यवसीयते. यथातत्त्वमनध्यवसायाद् यथाध्यवसायमतस्यात् अतः समारोपित एव शब्दार्थः । यच्च समारोपित तन्न किञ्चिद् भावतोऽभिधीयते शब्दैः । यत् पुनरुक्तम्-शम्दार्थोऽर्थः स एवेति', तत् समारोपित मेवार्थमभिसन्धाय, बुद्ध्याकारवादिना तु वुद्याकारः परमार्थतो वाच्य इम्यत इति महान विशेषः । [७ प्रतिमापदार्थवादिमतम् ] अन्ये त्याहुः-"अभ्यासात् प्रतिमाहेतुः शब्दः न तु याह्यार्थप्रत्यायकः" इति । शब्दस्य चिद विषये पुनः पुनः प्रवृत्तिदर्शनमभ्यासः, नियतसाधनावच्छिन्नक्रियाप्रतिपत्यनुकूला प्रशा प्रतिभा सा प्रयोगदर्शनावृत्तिसहितेन शम्देन जन्यते, प्रतिवाक्यं प्रतिपुरुषं च सा मिद्यते; यथैव कुशादिधातादयो हस्त्यादीनामर्थप्रतिपत्तौ क्रियमाणायां प्रतिभाहेतवो भवन्ति तथा शब्दार्थ (सर्वेऽर्थ)वत्वसंमता वृक्षादयः शब्दा यथान्यासं प्रतिमामात्रोपसंहारहेतवो भवन्ति न स्वयं १-द् भवतो हा. वि. गु०।-द् भवता-आ० कां० । २ पृ० १०१ पं०१२। ३-मतिसंधाय गु०।- ममिधाय वा। ४ “अभ्यासात् प्रतिमाहेतुः सर्वः शम्दः समासतः । वालानां च तिरश्चां च यथाऽर्थप्रतिपादने" ॥ तत्त्वसं. का.८९२ पृ. २८६ । तथा, शानवा. स्याद्वादक. पृ.४..दि.५.३। "अभ्यासात् प्रतिमाहेतुः शब्दः सर्वोऽपरैः स्मृतः। बालानां च तिरखा च यथार्षप्रतिपादने" । "अनागमश्च सोऽभ्यासः समयः कैश्चिदिष्यते । अनन्तरमिदं कार्यमसादित्युपदर्शनम्" । "भय प्रतिभाखरूपमेव पूर्वोपक्रान्तमनुयभमाह"- "विच्छेदग्रहणेऽर्षाना प्रतिमाऽन्येव जायते । वाक्यार्य इति तामाहुः पदार्थैरप्पादिताम्" ॥ "कीरशी वाम् ! इलाह"- "इदं वदिति साऽन्येपामनाख्यया कयंचन । प्रत्सात्मप्रतिसिद्धा सा कर्नाऽपि न निरुप्यते" । "खिमावाऽसौ ! इत्याह"- "उपटेपमिवाऽयांना सा करोत्यविचारिता । सार्वरुप्यमिवाऽऽक्षा विषयत्वेन वर्तवे"। "तां च न किंचित् प्राणिमात्रमतिवर्तते-क्षतिक्रम्य तिष्ठति-दत्याह"-- "साक्षाहन्देन जनितां भावनानुगमेन वा । इतिकर्तव्यतायां तो न कथितिवर्तते"। "प्रमाणत्वेन तो लोकः सर्वः समनुपश्यति । समारम्माः प्रतीयन्ते विरधामपि तदशा"। "मिदेव धेयं सर्वस्य प्रतिमेत्युपपादयितुमाह"- "यथा दयविशेषामा परिपाकेरयनमाः । मन्दादिशकयो हयाः प्रतिमास्तदतां तपा" ॥ "सनियंत्रमुपपादयितुमाह - "सरति विरते मधौ पुंस्वोकिलस्स कः। जन्लादय. पुलायादिकरणे केन शिक्षिता."!" "महार-मीसनिदेव-सानादिरियागु कः । जासन्वयमिक्षामु प्रयोका मृगपक्षिणा" ! "प्रतिमामाच शब्द एव मूलमिसाह"- "मवानुगददेवदागमा वायते । भासक्ति-विप्रर्याभ्यामागमस्तु विशिष्यते"। "टसप नितिनदेन पाहियं दरितुमाह"- "समार-परगाभ्याग-योगा टोपादिता । विशिष्टोपहिना घेति प्रतिमा पहिलो विशुः" url. .. १९-११.-14-1५/11-11-11-1४१ पुग्यराटी.। +कृतिदि-बा-वृतिसदि-भा• मा.। मतदयो हरयानामविला"-स्व. पत्रि. पृ. १०६.। "या EिT: परन्टरमा पनि निपानि,भारमिपदेन पग-"-पाया.... पुष्परा दी. Tagreeो एयररम"-GanR......। -गासा- दार्पगंधमादा •r.k.st. सपायाधगंगा मा. म. | "Ec सार: द-रम ... १८...

·शब्दार्थ-वत्संयन्मयोनीमांसा। १८२ साक्षात् प्रतिपादयन्ति; अन्यथा दिपावं परस्परल्याहता प्रवचनभेदा उत्पाधयामधायसरि. फरपोपरचितपदार्थभेदपोतका स्युरिति । [प्रागुक्त पक्षमप्तके प्रतिविधातव्ये प्रथमम् अस्त्यर्थवादिमवनिरसनम् ] अब प्रतिविदधति-वस्त्यर्थः पूदितम्पलपणादिसमाय हव्यते तदा पूोदितदोस! किश, अनिर्धारितविशेषरूपापादस्त्यर्थस्य तस्मिन् फेयले माग्दै प्रतिपाद्यमाने ' ग'ग' 'ग'५ इत्यादिभेदेन ध्यपहारो न स्यद, तस्य सदरमतिपादितस्यात् । न गोगादान् गोत्यविशिष्मा. थप सचामाश्रय शारलेयत्यादिभेदरहितस्य प्रतीतेभैरेन ध्यपहारो भरिभ्यतीति पनिणदयित . {२ समुदायपदार्थवादिमननिरमनम् ] समुदायामिपानपक्षे तु जाने दानां च तपस्मभृतीनामभिधानमहासमिति प्रोभिधान-१५ पक्षमापिनो दोपार सधै युगपत् प्रामुपाति म तरपक्षम्युपगमोऽपि यान । [३-४ असत्यसंपन्ध-असत्योपाधिमत्यपदार्थयादिमतव्यनिरमनम् ] असत्यसंपन्ध-असंत्योपापिसत्य' इति पक्षाये प संयोग-समपायलाण rur निपिस्त्यार सामान्यस्य पत्रिगुणात्मकस्य सरपस्याप्यतिरिकासयतिरितस्परामा माग संयोगमाप्पसस्पोपाधि सामाग्य साया सम्मपति । १-कर्थ मन्.. १-धामयिक-मा.मा.बा.वा. विला ११.११. "तारलऽमियोऽयं सामिप्यते । जातियोगोऽय याय (1) देर्मा विम्": "एवे स(स)ोषाः पूजा भरत गरपि र पिाये मेदेन व्यवहारोप"। v. 10. ५। ५.१०.२५ । aurat. lti.। .पि. "गोवदारिशमलावणाम मिदाgarमम प्रतीतिर-भा.मौ. वना। ..... THIRAN.... १९.एममात्रमुप्पन स्ममामिप्यते . मोर मयादभिधान क . k 'समुभvasnR.

·१८४ प्रथमे काण्डे- , २० [५-६ अभिजल्प-युयारुढाकारपदार्यवादिमतद्वनिरसनम् ] अभिजल्पपेक्षेऽपि यदि शम्दस्य कश्चिदर्थः सम्मवेत् तदा तेन सहकीकरणं मोदपि, णादिस्वरूपस्य च शब्दार्थस्यासम्मयः प्रात प्रदर्शित इति कथं तेनेकीकरणम्? अपि चायम घुद्धिस्थ एव । तथाहि-याघार्थयोः (पाहयो) शब्दार्थयोमिन्द्रियग्नाद्यन्यादिभ्यो भेदस्य सिक ५क्यापादनं परमार्थतोऽयुक्तमेवेति बुद्धिस्थयोरेवशम्दार्थयोरेकबुद्धिगतत्यादेकीकरणं युकम्। उपगृहीताभिधेयाफारतिरोमूतशयसभावो बुद्धी विपरिवर्तमानः शब्दात्मा स्वरूपानुगत भागेगान्तः सन्निधेशयन्नमिजल्प उच्यते स च युद्धरात्मगत पवाकारो युक्तो न याह्या, तर परस्परं विविक्तस्वभावत्यात्। ततश्च धुद्धिशम्दार्थपज्ञादनन्तरोतादस्य न फश्चिद् मेवा, उ घौद्ध एवार्थः । एतायन्मानं तु मिचते-'शन्दावेकीसती' इति । दोपस्तु समान पर- "ज्ञानाव्यतिरिकं च कथमर्थान्तरं व्रजेत्" [ ] इति। [७ प्रतिमापदार्थवादिमतनिरसनम् ] प्रतिभापक्षे तु यदि सा परमार्थतो याशार्थविषया तदैकत्र वस्तुनि शन्दादौ विरुद्ध स्थायिनां विचित्रा प्रतिभा न मामुवन्ति, एकस्यानेकसभावासम्भवात् । अय निर्विषया प्रवृत्ति प्रतिपत्ती न माभुतः, अतद्विषयत्वाच्छन्दस्य । अथ स्वप्रतिमासो(से)ऽनर्थेऽाध्य १५म्रान्त्या ते प्रवृत्ति-प्रतिपत्ती भवतस्तदा भ्रान्तः शब्दार्थः प्राप्नोति, तस्याश्च वीज वक्तव्यम् । सा सर्वत्र सर्वदा भवेत् । यदि पुनर्मायानां परस्परतो मेद पय वीजमस्यास्तदाऽसत्य समर्थितः स्यादिति सिद्धसाध्यता । किञ्च, सर्वमेतत् स्वलंक्षणादिकं शब्दविषयत्वेनाभ्युपग क्षणिकम् अक्षणिकं वेति ? आद्यपक्षे सङ्केतकालदृष्टस्य व्यवहारकालानन्वयान तत्र सम योजनः । अक्षणिकपक्षेच "नाफमात् क्रमिणो भावः" ] इति शब्दार्थविषयस्य॑ ऋमिज्ञानस्थामावप्रसक्तिः। १पृ.१८. पं० २२। "जरुपो पुद्धिस्थ एवायं वाह्ययोगविभेदतः । ततः को भेद एतस्य त्रुटि(युद्धि) पादनन्तराद"! "ग्याकारोऽपि शब्दार्थः प्रागेव विनिवारितः । ज्ञानादन्यतिरिक्तस्य ध्यापकत्व वियोगतः" । तत्वस• का....-...पृ. २४ २ "सहकीकरणं भवेत् यावदा सलक्षणादिरूपस्य शब्दार्थसाऽसंभवः पूर्व प्रतिपादितः"-तत्वसं० पyि• ५ १ भवेदयमपि भा.हा. वि. । ४ पृ. १७५५० ५-पृ. १७७५.५ "तपाहि-यागयो यो।"-तत्वसंपजि.पृ. २८८ पं. ११ ६ तथा गृहीता-आ• सि.। स्वमायवुद्धी भा• हा- ८.१८१५.४। "च्यायो नानुयान्सन्यदनुयायि न भासते । शानादब्यतिरिकं च कथमर्भान्तरे प्रवेत्" ।। १.१.१८१६. "प्रतिमाऽपि र दायाँ बाप्रार्थविषया यदि । एकात्मनियते बाये विचित्रा प्रतिभाः कथम्"? "भप निविषया एता बामनामात्रभावनः । प्रतिपति- प्रवृत्तिका वामपायेषु कथं भवेत् ॥ "बापाविमोक्षेण वागरे यदि ने मते । दाम्दार्थोऽनारिवका प्राप्तस्तथानान्या प्रवर्तनात्" । "नियोजन व सा पुजा सर्वत्र प्रमात । इतरेतरभेदोऽस्य पीनं पेत् पक्ष पन"" तत्व.का.९.२-५.५१. १८८॥ "स्वविषयप्रतिभासोऽनयांध्ययसा-. गु. भा. स्यविषयप्रतिमासेऽनयर्थम्य पेन' नि । "तनिभानाध्यमाये"-तम. पशि... "यदि न प्रानि-ना मान या "पदारस. ५. ४....... "परिवारमा सवा तथा ग्यायोगअनिशानं चय"" आपले भा.मौ. । १-नग्यपन त-भा• froy.. - ध्यपहारसमि-रि. - प्यपहारा कामि-गु.। पं. तावसं. पशि पं. १३i -- १५ वटा दाम पर ·शब्दार्थ-तत्संबन्धयोमामांमा । १८५ [विवक्षापदार्थवादिमवमुष्टिरुय वनिरसनम् ] मन्ये त्याहु:-"अर्थविषक्षा शम्दोऽनुमापयति" इति । यथोक्तम्- "अनुमान थियक्षायाः दादादन्यन्न विद्यते"[ इति। अत्रापि यदि परमार्थतो विवक्षा पारमाधिशम्दार्यविपयेप्यने सदसिद्धम्, स्खलक्षणादेः. शब्दार्थस्य कस्यचिदसम्भवात् । अतो मक्वचिदर्थे परमार्थे वियक्षाऽस्ति, अन्ययिनोऽर्थयामायात् । ५ नापि तत्प्रतिपादफारामा सम्मपति । यदाई- "कया श्रुतिः" [तत्यसं० का०९०७] इति । नव विषक्षायां प्रतिपाधायां शम्दाद पहिरय प्रकृतिः मामोति, तस्यामेरितस्यात् मधान्त. रवत् । नैव विषक्षापरियतिनो पाघस्य च सामन्यादमेरितऽपि तत्र ततः प्रवृत्तियंमलक्रयम्, सपैदा माझे प्रवृनेरयोगात् कदाचित् विपापरियतिन्यपि मेरिते प्रवृत्तिप्रसनयमलायोरिघ । अथ परमा-१० र्थतः स्वप्रतिमासार्नुभषेऽपि पारेपमध्यपसायो भपति 'मयाऽसे पास एपार्थःमतिपाचने' मोतु. रप्येषमध्ययसाया 'ममायं यारामेय प्रतिपादयति' इति अतस्तमिरिकन्यद्विचन्द्रवनयपं शादी ग्यपदार इति । ययेयमसत्पस एप समाधित रति कर्य न सिद्धसाध्यता शास्तु लिगभूतो विष. क्षामनुमापयतीत्यम्युपगम्यत एव पथा घूमोऽग्निम् । [भापिरुमत निर्दिश्य तमिरमनम् ] पतेन पैमापिकोऽपि शाविषयं नामाएपमर्थचिरूपं विप्रयुक्त संस्कार मिच्छनिनः । तपादि-समामादि पदि क्षणिक सदाऽन्ययायोगः। अष्ठणिकरये ऋमिझाना पतिः, पाहोच प्रवृत्त्यभायः सारूप्यार प्रपृची न सर्वदा पाय एप प्रतिः। "अपयसमयोधारमा नामादीनामनन्यभाफ् । पामतोन पायरपं चिपपप"[] उत्पादेः सर्पस्य समानस्यात् । तदेयम् 'मराफ्पसमयरयात्' स्पस्स देनोनासिरता । मायनान्ति.१. फैरय-विक्रये । तत् सिद्धम् अपोहफच्छद इति । ["निषेधमात्रमेव अन्यापोहः' इति मन्या कामारिलकनानामाक्षेपागामुपन्सामः, अत्र परो निषेधमात्रमेप किलान्यापोहोऽमिमेत रतिमम्पमानः प्रतिहापामतीत्यारितिरोध. मुझाययमाद- मन्यन्यापोदरच्छायो गुप्मरपक्षे पर्णितः । निपेधमा मधेद प्रतिभासंघ (सेऽप) गम्यते" [जाप.०९..] । १५ तत्परेपजि.पू. १८५५.१७ रा.सा......... पृ.२०१६.10वाखदा. सावादक.पू......।।दापत्र वि-r.R.दिर। "एतेने रिक्षामपि हादगम्दा मिलता दारद भरे ही Eिrge": ५परमार्थवि-वि• रिमा । बादाधु-का। . "(साम्प्या)तिमा ) दिवे । राजपा ममावर*. rant.r...१९. • " शिनु(शिमाचा दरपोशातिमपुर. Frt...९.११.१५.. -भाषे-म... 1.गुरपति मा.. दिन। "ont. F......। ए-पामतो म पापयरषम् भौ•म•-पामतो माम्पापम् ... | "परमार. ११-पापाधि-ter.r ............! PTERTRETIRTHATANT. इदियरोषसमे रशि•ि Frm.........। मुरप" -.......... -मारे-...--.। पत्त...मे.१.१५... C..९४ ·..१५ “दस्य दयनिगरी"-rarले.पी.गे..." गोमा) ५-विधिनान-मी.म.filem"-AT. "Ret....................1-1.MTf.m.1.2.1.16.1.1 - २०भपता सदेयाऽस्माभिर्मापलक्षणं सामान्यं तदाच्यमभिधीयते, अभायस मापातमारत प्रथमे काण्डे- "किन्तु गौर्गवयो हस्ती वृक्ष इत्यादिशब्दतः। विधिरूपावसायेन मतिः शाब्दी प्रवर्तते"॥ [वत्वसं० का . ९११] "यदि गौरित्ययं शब्दः समर्थोऽन्यनिवर्तने । जनको गयि गोयुद्धेदृग्यतामपरो ध्वनिः" [भामहालं० परि० ६ लो०१७) "नेनु शानफलाः शब्दान चैकस्य फलद्वयम् । अपवाद-विधिज्ञानं फलमेकस्य या कथम्? [भामहालं० परि० ६ श्लो० १८) "प्रागगौरिति विज्ञानं गोर्शदशाविणो भवेत् । येनागोः प्रतिषेधाय प्रवृत्तो गरिति ध्वनिः" [भामहालं० परि० ६ लो०११) पदि गोशग्दोऽन्यव्यपच्छेदप्रतिपादनपरस्तदा तस्य तत्रैय चरितार्थत्यातू सानादिमति पारे १० गोशम्दात् प्रतीतिर्न प्राप्नोति, ततश्च सामादिमपदार्थविषयाया गोबुद्धर्जनकोऽन्यो पनिए पणीयः । अथैकेनैव गोशब्देन पुद्धिद्धयस्य जन्यमानत्यानापरी प्यनिर्मग्यः, नैकस्स विधिकारिक प्रतिषेधकारिणो या शब्दस्य युगपदिशानद्वयलक्षणं फलमुपलभ्यते, नापि परस्परविरुममपगा विधितानं फलं युक्तम्। यदि च गोशब्देनागोनिवृत्तिर्मुख्यतः प्रतिपाद्यते तदा गोशपथपणानन्तर प्रथमं 'अगोः' इत्येषा श्रोतः प्रतिपतिर्मवेत् । यत्रैध हायपधानेशदाद प्रत्यय उपजायने सपूर्ण १५शादोऽर्थः, न चाव्ययधानेनागोव्यपच्छेदे मतिः, अतो गोयुध्यनुत्पत्तिमसात् प्रथमतरमगोप्रतीति- प्रसहाय नापोहः शम्दार्थः। अपि च, अपोहलक्षणं सामान्यं याच्यत्वेनाभिधीयमानं कदाचित् पदासलक्षणं पाऽमि सामान्य गोदामाध्यमित्यभ्युपगम्यमानस्यात्स्यदेव गोनिवृत्तिलक्षण सामान्य गोरापनोमो धिंतरयात् । तदुकम्- "मारे दयादि पनास्ति प्रागमायः स उच्यते" [ो पा० मा परि० मो०२] "नालि पा (स्तिता) पयसो क्षिप्रयंसामापलक्षणम् । गरि योऽभ्याचमायध सोऽन्योन्यामाय उच्यते"n "शिरोऽपया निमा वृद्धि-काठिन्ययर्जिताः। शादिरूपेण सोऽस्यतामा उध्यम" ० या अमा परि मो०- "न पापरतुन पते स्युमेंदालेनाऽस्य यस्तुनि (परतुता)"। [सोपा अमा एलेन हीरादप एप दयादिकोण अविद्यमानाः प्रागमापारियपरेशमान पुन पनि । १)दियद:"-सम• • "। • यदि गो. गरिना पग भामा प्रकाराम. ....... "यदि (RAM मोरcrtant " grey (ITATEMETHAN.... www.raamYEARCH MATAINMEERMAmit : *wity Antarge. at................" ...reerretent............! परिसरा "मान...16.

·शब्दार्थ-वत्संबन्धयोर्मीमांसा । अगोनिवृत्तिधान्योन्याभावः तसा अश्यादिव्यवच्छेदकपत्यात, तसात् सा पस्तु । तत्रयमभावस्प भाषान्तरात्मकत्वे कोऽयं भयभिरमादिनिवृत्तिस्यभायोऽभायोऽभिप्रेत इति । अप गधादिस्यलक्षणात्मैयासी, ना तत्र सर्प विकल्पप्रत्ययास्यमयात् (प्रत्यस्तमया) यिकस. हानगोचरः सामान्यमेष्यते, असाधारणस्वर्थः सर्यविकरमानामगोचरायपोकम्- "स्वसंवेपमनिर्देवयं रूपमिन्द्रियगोचरः"1[ ति। यंपैयदि भपतामसाधारणो विशेषोऽश्वादिनित्यारमा गोशदामियो मेएस्तधेय शारले. यादिः शम्दपाध्यतया नेटः, असामान्यप्रसङ्गतः । यदि हि गोशादः वायलेयादियाचका स्यात् तदा तस्यानन्ययास सामान्यविषयः स्यात्। यतधाभ्यादिनिवृत्यारमा भायोऽसाधारणो न घटते तस्मात् सर्येषु सजातीयेपु सापलेयादिपिण्डेषु यत् प्रत्येक परिसमाप्तं तनियन्धना गोबुद्धि, तथ गोत्वारयमेष सामान्यम् तस्यागोऽपोहरादेनाभिधानात् केयलं नामान्तरमिति सिरसाध्यता१० प्रतिसादोपः। तपाsse कुमारिला- लोया अपोनो०२] •१० पा० अपोलो.] "तस्मात् सर्षेषु यदूपं प्रत्येक परिनिष्ठितम् । गोयुनिस्तनिमित्ता स्वाद् गोत्पादश्यप मालित" [सोपा मपोमो०१.२० अथ प्रसग्यलक्षणमिति पक्षस्तदा पुनरप्यगोऽयोहलक्षणाभापम्यरूपान्यता गोशपाया प्रसता पस्तुस्वरूपापडपात, तर सादयुद्धीनां स्वांशपदणं प्रससाम् पायपरतुरूपामदा। तत १९प-क्षा..पि.. १ स्वभाषोऽभि.मा.वि.। "तावादिनि रमारमा मायः इति प्यताम्"। शे.वा. भो..तरवसे.2.10.५१। -पयासमयात् 11-स्पयमयात यावा. "तत्र गर्ने विकल्प प्रत्यनमयात् विकरालगोपर."-. पति-पृ.१५१.१० ५तरवर्ष. पति.पू. १९१५.१। "नेटोमाधारणस्मार पियो निषिल्पनात् । तपारसारलेपारेरखामास"....॥ "(नेथेऽसाधारणामा पो)विशेषो निरिपनात् ।तापसासासिरसामान्यप्रम" em.11.९१.४.१५॥ वृत्तारमा मौ• मो.। "शावलेयादिवशदपारयतमा"-सरसपनि पृ. ५.। "तस्मात् सरेंपूर्व प्रत्येक परिनिटितम् । गोऽस्तिमिनिला सार योग्य माहित स्..पो.को...सत्तर-7.10.१९.. .तसगो-मा.वि.. "गोरपप-भा.मौ.। पसं.६.५१.१९१।१॥ "भावान्तरमभाको दि"-.पा.पो.शे.। ram.....९१।१५(मर. रणामा पो)"-तत्व. का. १४. १९५। १६-"सावर रिस रिप-म.....। १७"पार पादेर"-... ५... १८ तरसे...१.१९१। ...16 पृ. २९१। १.-याsपप्र-भा.म.। -रुपा-मा-मा....। "मिरेमारस्पप सादा (पो) पर पहे। सभासद (R). सर.८.११.११ "मपोरा ARE".....।।... • पापधु-.. "हरू निमारका भरमम. "सामन्य समारोभरतीपरतो. 2.भो..1-16IATE.C.९९०-९१... ।

·ति, . १८८ प्रयमे काग्हे- भापोहख बाध्यत्वं मुधेवाभ्युपगतं परेण धुयाकारस्थाम(न)पेक्षितवाहायोलम्बनय निविपर सध्दार्थत्यापत्तेः । इत्यम्युपगमयाचा प्रतिक्षायाः परस्य । अथ युगाकारालम्यनाऽपि सा घुद्धिविजातीया गया(यगया)दिबुद्धिम्या व्यावृतारा प्रवर्तते सेनापोहकल्पना युक्तंय, असदेतत् येतो यद्यपि युधियुद्धन्तराद् व्ययच्छिन्ना तथापि सा ५न बुज्यन्तरव्ययच्छेदायसायिनी जायते, कि तर्हि ? अश्यादिषय विधिमाश्यवसायिनी; तेन धस्वेप यिधिरूपं धाच्यं कल्पयितुं युक्तिमत् नापोहा, युज्यन्तरस्य युद्धन्तपनपोहकत्वात् । किन योऽयं भवद्भिरपोहः पदार्थयेन कल्पितः स याफ्यादपोद्धत्य फरिपतस पदसार्थः इटावाला स्तु प्रतिभालक्षण एव । यथोकम्- "भपोद्धारपदस्यायं याक्यादों विवेचितः । घाफ्यार्थः प्रतिभास्योऽयं तेनादायुपजन्यते" [ --सू चायुक्तः शब्दार्थस्य विधिरूपतामसक्तः, तथापि याहोऽय रोदयाच्यत्वेनासत्यपि वाक्यायों भवद्भिः प्रतिभालक्षण एव वय॑ते नापोहस्तदा पदार्थोऽपि पाश्यार्थयत् प्रतिमालक्षण पत्र प्रसक इति द्वयोरपि पद-चाफ्यार्थयोर्विधिपत्यम् । अय प्रतिभायाः प्रतिमान्तराद् विजातीयाद् व्यवः छेदोऽस्तीत्यपोहरूपता, न सम्यगेनत् । यतो यद्यपि वुद्धेवुधन्तराद् व्यावृत्तिरस्ति तथापि" न च १५ तत्र शब्दव्यापारः। तथाहि-शदादसावुत्पद्यमाना न स्वरूपोत्पाव्यतिरेकेणान्यं बुद्धयन्तरव्यवच्छे दलक्षणं शब्दादवसीयमानमंशं विमाणा लक्ष्यते किंतहि ? विधिरूपायसायिन्येवोत्पत्तिमदीन के शब्दादनवसीयमानो वस्त्वंशः शब्दार्थों युक्तः अतिप्रसङ्गादिति प्रतीतिवाधितत्वं प्रतिक्षायाः । अपि च, "ये मिन्नसामान्यवचना गवादयः, ये च विशेषपवना शावलेयादयस्ते भवमि प्रायेण पर्यायाः प्राप्नुवन्ति, अर्थमेदाभायात्, क्ष-पादपादिशादयत् । स च अवस्नुत्वाद, धंस्तु २०न्येव हि "संसृष्टत्य एकत्व- नानात्वादिविकल्पाः सम्भवन्ति, नास्तन्येयापोहास्ये परस्पर संसृष्टता दिविफल्पो युक्त इति कथमेषां मैदः तदभ्युपगमे या नियमेन वस्तुत्वापत्तिः । तथाहि-ये परस्पर मिद्यन्ते ते वस्तुरूपाः, यथा स्यलक्षणानि, परस्पर मिद्यन्ते चापोहाः' इति स्वभावहेतुः, इति विधि- रेव शब्दार्थः। एतेनानुमानबाधितत्वं प्रतिज्ञायाः प्रतिपादितम् । अथावस्तुत्वमभ्युपगम्यतेऽपोहानां तदा नानात्याभावात् पर्यायत्यप्रसङ्ग इत्येकान्त एप १ "बुद्धयाकारस्यानपेक्षितयापार्यावलम्वनस्स" तत्त्वसं० पनि पृ. २९३ पं० २४ । २ बुद्ध्यालम्ब-भी• मां- वादाविना। ३ "थुद्धिविजातीयगवादिबुद्धिभ्यो व्यावृत्तरूपा"-तत्त्वस पजि• पृ. १९४५.३। ४ "वस्तुरूपा च सा घुद्धिः शब्दापूपजायते । तेन वस्स्वेव कल्प्येत वाच्यं बुद्धयनपोइकम्" । श्लो. वा. अपोलो ३९ । तत्त्वसं० का. ९२२ पृ. २९४। ५-भासल-आ. वि. का. गु.। “असोझारे"-तत्त्वसं० पशि-पृ. २९४५.१७॥ . "असत्यपि च बाहोऽ वाश्याप्रतिभा यथा पदार्थोऽपि तथैव स्यात् किमपोहः प्रकल्प्यदे"। लो. पा. पो.सो..तत्वसं.का. ११.१९४। -हस्तथा प-मां• मां• । "नापोदलक्षणस्तथा पदार्थोऽपि"-तत्वसं• पनि पृ. १९४५० २३॥ "मान्तराद् व्यवच्छेदो न च धुद्धःप्रतीयते । स्वरूपोत्पादमात्राच नान्यमंशं विमति सा" ।। श्लो. वा. अपोटो.तत्व. का. ९२४ पृ.१४ १०-पिन तत्रमा कां । "तथापि तस्यां न पन्दव्यापारोऽति"-तत्त्वस. पजि. पृ. २९५६०३।१ १ - ज्यते पा.. - १२ "मिनसामान्यरचना विशेषवरनाथ ये। सर्वे भनेयु: पर्याया यचपोहस्य पाय्यवा" । गे. वा.पो.सी. ४२॥ तत्त्वसं.का. १९५४. २९५१ ११ "पक्ष-पादपारियन्दन् । वस्तुन्येव हि समष्ट"-तत्त्वम पशि.पू. १९५६.1-18 मेदामारप। १५ “ मंचनानात्वविकारदिनात्मनाम् । वस्तुवादपोहानो तव स्थान मिलता कपम्"।। रो. बा.भ.शे.४५ वरवर..१२.१९५। पत्य-आ. दि.st. गु.। -स्ये परस्परसं-यापारपेपरसं-.वि.क. Y• 1 " “भिमानरपरलगापारगान । धारणारे लबानापार पर्यापपार गुप्य" । मो.वा.....११७१.१५५। ".१.4.151 ·शनार्थ-संपन्धयोमीमामा । .१८९ न चापोरामेवात् स्यतो भेदाभावेऽपि सा भेदारपर्यायायम् संतस्तस्य नानात्याभावेऽभापकाए. स्थान परतोऽभ्याली भएन काल्पनिक साता नदि यतोऽसतो मेदस्य परतः सम्भशे युतः । यथा हि संगिण सापलेयादयः माघारतयाऽनरहा गपि तं स्वरूपतो मेनुमायान्यपि मामलेयादिपेफस्यागोपचच्छेदलक्षणापोह तेषभ्युपगमा तथा पहिरजभूतरावादिमिरपो- होरसी मिल इसपि सादसम्। नदि यस्थानरकोऽव्ययों व मेदकस्तम्य यहिरहो भविष्यति ५ यहिरहरपहानिप्रसार अपान्तरजा एपाधारास्तस्य मेदका, असदेनद। अस्तुनः सम्पन्धिमैदान मेदानुपपत्ते, को " . मेहमयुपीत : किञ्च, मयनु गाम सम्बन्धिमेदाद मेदस्तथापि पस्तुभूनसामान्यानभ्युपगमे भवतां स एपापोदामयः सम्बन्धी न शिशिमासादयति पम्य भेदात् सदोऽपल्यते । अयादि-यदि गया. दीनां यस्तभी सामप्यं प्रसिद्ध मयेत् नदाऽस्यापोहाध्यत्यमेपामविशेपेण सिस्चत (B) arrer, मतोऽपोहमियत्यमेगामिच्छताऽयय सारुप्यमहीकर्तव्यम्, तदेय व सामान्य यस्तुभूतं पाप्दपाच्य १५ भविम्यतीत्यपोदयस्पनों व्यय । अपोयमेदनापोदभेदोऽपि पनुभूतसामान्यमन्तरेण न सिसिमासादयति । पाहि-पाया. दीनामेपर कथित् सर्पयतिसापारणो धम्मोऽनुगामी स्यात् तदा ते पय गादिशादरपियो गा. पोहकरपनायेपच्यम्। r'. परिपते, शार-लिमयोप यानु-२० तपादि-अनुगतपस्तुस्पतिरेरोलेर "ननु चापोप्रमेदेन भदोहस्य सेस्थतिम विशेष सततस्य पलयोरसारिर" श्री.बा.अमो. नवस-1.5.१५६. २स्यवस्य आ•ा.. Mafणोप पापारा निन्दन्ति पतः । अयोगः राबहिलपEENA IL शेवा.शे.सी. ५१ वरवर.का.११७.१९६। ४ इत्पभि(ति)साna. "लम्"ि-प्रमेयक ...। ५ वारदेनाप्यस भेदोन युपते । नापिभेदेन होगशुमपीप"। गरिमुतारमन्यतयाऽनियनितम् । अनरसविशेषांश हिमायनिरूपितम् ॥ महोबा-अपो.शे. ४८-४९ तार......। मोपलभ्यो कि पुनर्यवाया.. NAY! मुनानि | नपा-Terent धुगर कमेण पनेरेरणादिमिरमिरदमानमनायादितमेदवारभ्यते"-प्रमेयर... ५... परि.g.१९१.१५-१० मपस्नुस्या- 1.वि.स.गु.। 1.-ति तशा..!"-कापले. ११पया -मा.....मिना। "AITERSनयोवियरमना । विhिrपोर" शे..मो.शे.यादवस..११.१९॥ ११-भूतं सा-म• मा। "सिमोशाप्रपरकता, अपिता ममा-गा. पनि.१.१९.६.१५-मापधिना मामा-माप्पधि.....। "पि भवन निपारि विमोहोरिन". १५-पति मानापोह-..-पनि मापोह-गु ..। " "पनि प्राxि. sretri" ........." १९-भो.मो.

·१९० प्रथमे काण्डे- शब्दलिङ्गाभ्यां (न शब-लिङ्गयोः प्रवृत्तिः, न च शब्द-लिङ्गाम्या) बिनाऽमोहप्रतिपत्तिः, न चासा धारणस्यान्वया, तदेवमपोहकल्पनायां शम्द-लिङ्गयो प्रवृत्तिरेय न प्रामोति प्रवृत्ती या प्रामाण्य मभ्युपगतं हीयेत । तथाहि-प्रतिपाद्यार्थाव्य मिचारित्वं तयोः प्रामाण्यम्, अपोहश्च प्रतिपायरवेट भवताऽभ्युपगम्यमानोऽभावरूपत्याग्निःस्वभाव इति छ तयोरव्यभिचारित्वम् ? न च 'विजातीया ५दर्शनमात्रेणेच शब्द-लिङ्गे अगृहीतसाहर्चयें एव स्वमर्थ गमयिष्यतः, विजातीयादर्शनमात्रेण गम कत्याभ्युपगमे खार्थः परार्थ इति विशेषानुपपत्ते तथा च स्वार्थमपि न गमयेत् तत्र अदृष्टत्वात परार्थवत् । तदेवं शब्द-लिङ्गयोरप्रामाण्याभ्युपगमप्रसङ्गानापोहः शन्दार्थो युक्तः। यदि या असत्यपि सारूप्ये शायलेयादिष्वगोऽपोहकल्पना तदा गयाश्चर्यापि कलाच फैल्ये- तासी अविशेषात् । तदुक्तं कुमारिलेन- १० "अथासत्यपि सारूप्ये स्यादपोहस्य कल्पना । गवाश्ययोरयं कस्मादगोपोहो न कयते" ॥ [लो० या अपो० लो०७६] 'गवाश्वयोः' इति "गवाश्वप्रभृतीनि चं" [पाणि०-२-४-११ सिद्धान्तको पृ० २०४] इत्येवगावल- क्षणास्सरणादुक्तम् । अविशेषप्रतिपादनार्थे स एव पुनरप्युक्तवान्- "शावलेयाच भिन्नत्वं याहुलेयाश्ययोः समम्। सामान्यं नान्यदिष्टं चेत् कागोऽपोहः प्रवर्तताम्"? [श्लो० या अपो० लो०७७] यथैव हि शावलेयाद् वैलक्षण्यादवे न प्रवर्तते तथा वाहुलेयस्यापि ततो लक्षण्यमस्तीति न तत्राप्यसौ प्रवर्तेत एवं शायलेयादिप्यपि योज्यम्, सर्वत्र लक्षण्याविशेषात् । अपि च, यथा स्वलक्षणादिषु समयासम्भवान्न शब्दार्थत्वम् तथाऽपोहेऽपि । तथाहि-निधि २०पस्तुत्वात् इन्द्रियाणां च वस्तुविषयत्वात् । न चान्यव्यावृत्तं खलक्षणमुपलभ्य शब्द प्रयोश्यते, अन्यापोहादन्यत्र शब्दवृत्तेः प्रवृत्त्यनभ्युपगमात् । नौप्यनुमानेनापोहाध्यषसाया, "न चान्ययविनिर्मुका प्रवृत्तिः शब्द-लिङ्गयोः" इत्यादिना तत्प्रतिपेधस्य तत्रोक्तत्वात् । तसात् 'अशतसमयत्यात्' इत्यय देतोरनेकान्तिकत्यम- पोहेन, यशतसमयत्वेऽप्यपोहे शब्दप्रवृत्यभ्युपगमात् । इतापोहे सङ्केतासम्भया अतिप्रसक्तेः । तथाहि फैथमन्यादीनां गोरादानमिषेयरयम् । . २५ २. स्मर. न पासा-आ.की. २ "अपोहधाप्यनिष्परः साहचर्य करसताम् । तस्मिभाश्यमाने च न तयो स्थान प्रमाणता ॥ सो.पा.पो.स्टो. तरवस.का. ११५.१९८॥ १ "न पार्शनमात्रेण ताभ्यां प्रत्यायनं मोर । सय दृष्टरवात् प्रत्याथ्यं नावशिष्यते" । लो. वा.पो.लो. ५। तपस. का. १९:१९८॥ -यण प-बा. बा.. ५ सार्थ इति पा• बा.। (-स्यापि कस्यापि फरसा-आ• sto! - पाल्पताबा.. मिना । ८ तव. का. ११७ पृ. २१॥ : "गाभावि."हेम. 11-11 १. तापम९१.१.१५७। ११ प्रयतव-भा• वि.क. गु.वा.ना.। पृ....पं. 1 "इन्दिनायगोचौहाप्रपर्म परमीयते । मान्यत्र पदानिमा प्रग्यता" । ओ.पा. भरो.सो ...112.२१॥ 1. “मशमहिन्या?"-. पत्रि.१.१९:. १५ न पेन तुममयर मिलेमलनुमोयस देनन पो.ना.गो.नी..ला......१९७॥ ......माहानि...। 1. रामपुर Tr" ............। ।

·शहार्य-वसंपन्धयोमर्मीमांसा सम्यायानुभवक्षणेऽभ्यादेस्तद्विपयरवेनाररिति घेव, मतदेतत्। यतो यदि य गोरापतकाले उपसाधं ततोऽपत्र गोराममन्तियते तदेवाला देतेन विषयीरतामझापलेयादिकार गोषित भदन्यद् याहुलेयादि गोशानापोखं भवेत्, ततय सामान्य वाच्यमित्येतर सिमेवारतरतर- भयदोष साधापोहे सहतोऽयक्रिया! तपादि-अगोव्यपदेदेन गोः प्रतिपतिः स धागोगो निधारमा तय गोत्यत्रोत्तरपदार्थों पक्षमा पोन गोरगी: सना प्रतिपिध्येतन ५ शनिशांतस्वरूपस्य निषेधः शश्यते विधातुम् । अथापि स्थात् किमर पकन्यम्-अमोनियामा गौर, नन्धमगोनिवृतिस्वभावत्या गोरगोप्रतिपचिद्वारेणेष प्रतीतिः, भगोड गोशतिmmy गोमतिपरिवास्किय प्रतीतिरितिनो--- अथायर - "सयागीरपोहोत गोनिषेधारमय सत्र पारेष यतव्यो ममा या प्रतिपिश्यते"। "रा पेगोनियामा भन्योऽपाधपः सिमधेद गौरपोहाय यायोमरपनम्" "गयसिस धोनालि मायेऽपि गौत।।" {शो० पा० अणे मो. ८-५<पनि । "नीलोपलादिसाप्दा अर्थान्तरनितिविशियामानानु" । - मंदिमागे "रिसेप्पविशेषणमापसमर्थनार्थ यदुनामदयुनामिति दीयमादम- "नाधारापेयपृश्यादिसम्पन्धापायभायो।" [ो या अपो .५ यस दिन सहकधि वास्त: समय: सिसो मवेत् तत् नेन विसिमिति पुर्ण. याम् । मच मीलोत्पलपोरनीलारपसपोररुपरनाभाषपयोरापारापयादिः सम्मान, 'नीरूपयात् । दिपदणेन संयोगसमयापेकार्थसमयापादिसम्पादनम् । मानिसको सम्पन्धे विशिश तिपत्तिर्युका, अतिमसहाए । अपापि सार मेलामा विशिोपलादिभारदोऽभिमतः यतोऽयं पोपाहा! अनीसानुला पप तपासस्थित दयान्तरनिया विशिमोध्यत लपमणेशमिता, भारत "एरमात्मा पोतिरसर समेत मरेपोशामिलमयाबERT". ............. -दिगोम्देन देन .. "Kersोपोगोनिमा सहरसम्मो समाशीवित ....शे.omt.rui...। ४ "वदगोनिारयामा मोरिषर मोmr", ५ "म"-.or.....। अगोमामा'--..! "- गोदापस ... ३... ॥ PRINE .................... V +HAR...rr.1... ................ Int. Fore...tt. १५ विशियनि-.. "ना..... मरा... - ·साध्वी विशेषणकल्पना तथासति सर्यमेव नीलादि सर्पस्य विशेषणमित्यव्यवस्था सादा पावर १९२ प्रथमे काण्डे- खलक्षणस्यावाच्यत्वास तत्पक्षभाविदोपप्रसङ्गाय न च खलक्षणस्यान्यनिवृत्त्या विशिष्ठत्वं 'सासि ध्यति यतो न वस्त्वपोहः, असाधारणं तु घस्तु । न च वस्त्ववस्तुनोः सम्बन्धो युरू, धारत्वात् तस्य। भयतु धा सम्बन्धस्तथापि विशेषणत्वमपोहस्यायुक्तम्। न हि सत्तामात्रेणोत्पलादीनां नीला ५विशेषणं भवति, किं तहि ? शातं सद् यत् स्वाकारानुरक्तया बुद्ध्या विशेष्यं रखयति तदू विशेष न चापोहेश्यं प्रकारः सम्भवति, ने होश्यादिषुधा पोहोऽध्ययसीयते, किं तर्हि ? धस्त्वेर, अनो हस्य योधासम्भवादन तेन स्ययुज्या रयतेऽभ्यादि । न चाहातोऽप्यपोहो विशेषणं भपति, हागृहीतविशेपणा विशेष्ये बुद्धिरुपजायमाना दृष्टा भवतु याऽपोहसानम् तथापि वस्तुनि त खुद्ध्यभायात् तस्य तद्विशेषगत्वमयुक्तम्, सर्वमेव हि विशेषणं स्वाकारानुरूप विशेष्ये पुषिजनक १० दृष्टम् , न त्यन्यादर्श विशेषणमन्याशी घुद्धि विशेष्ये जनयति न हि नीलमुत्पले रकम् । किं ताह? भायाफाराध्ययसायिनी । यदि पुनविशेषणाननुरूपतयाऽन्यथा अवस्थितेऽपि कि, १५घेस्तुत्यमेव न स्यात् भावाभाययोर्विरोधात् । पतदेयाह- "न चासाधारणं धस्तु गम्यतेऽपोहयत्तयो । कैंप या परिकल्प्येत सम्बन्धो पस्त्यवस्तुनोः ॥" "स्वरूपसस्यमात्रेण न स्यात् किश्चिद् विशेषणम् । स्वयुज्या रज्यते येग विशेष्यं तद् विशेषणम् ॥" "ग चाप्यभ्याविराम्देश्यो जायतेऽपोइयोधनम् । विशेष्यसिरिरेहन चाशतविशेषणा" "न चाम्परूपमन्याहा कुपार घानं विशेषणम् । कथं चान्याशेजाने तदुच्येत विशेषणम् ॥" “पापारणं पातु गम्यतेसोहात्तया । वर्ष वा परिकाम्येत मरम्मो बाणानुनोः" । सी.पा.पो.मी.व.का ..." "पति-तत्वम• पत्रिपृ.1.14.1 ३ मसमत्त पर बयर धिशेषणम् । बसपा ग्यी येन मिशेधना शेषणम्" . ओ.पा.गो......... २० ५ “ यदिशादियो नयनरपोग्नम् । निशे यतिम नामdि". गे.दा.गो......." रोप-...। • “नयम्यरमन्यम् । पायोलम्". ने... rm, ...4-1.... ..... निम ........। १. •rrugatMMELArrintertertai. M.ruit. ..............." . " areli-Nir:-., whriructutne .................................."

·संबन्धयोमीमांसा । 'अधान्यथा विशेष्येऽपि साद विशेषणकल्पना । तपासति हि यत् किक्षित् प्रसस्त विशेषणम्" । "अभावगम्यरूपेचन विशे येऽस्ति पस्तुता। विशेपितमपोहेन पस्तु पाध्यंग तेऽस्यतः" । (सोपा अपो० श्लोक ८६-८७-८८-८९-९०-९१ इति। अथान्ययावृत्ते पप यस्तुनि शद-लिगयोः प्रवृत्ति दयते नापोइरहिते अतोऽपोहा वाद- काम्प प्रतिपायत इत्यमिधीयते । प्रसज्यप्रतिषेधमाप्रप्रतिपादनात् अत एप न प्रतीलादि- रोधोझापनं युक्तम्, असदेतत् येतो यदि नाम तदू पस्त्यन्यतो ध्यावृत्तं तथापि तत्रोपमा साद-लिडोझयो योधोऽन्यव्यावृत्ति सतीमपि नापलभ्यते, किंतहि ! यशमेवाभिमायति, त पानुरागात् । य य चांशो पस्तुनः शाादेन लैलिफेन पा प्रत्ययेनावसीयते स प स विषय: मानयसीयमानः समपि न हि मालतीशपदस्य गन्धादयो विधमानतया घाच्या परस्याप्यन्ते में चाप्येतदुपाकम् यद् अन्यप्यासे पस्नुनि शाद-लिङ्गयोः प्रवृत्तिा यतोऽयव्यापत्तं यस्तु भरता मतेन स्वरक्षणमेय मधेत् म प तत् शप-लिजायां पुदी विपरियान इति, सम्प निर्षिकापकबुलि. विपयत्यात् भवभिमायेण शाद-लिशजवुदेय सामान्यविषयस्यात् । न चासाधारणं पस्तु शाद- लिजमस्ययाधिगम्यम्, तत्र विकल्पानां मत्यस्तमयात् । तथाहि-विकारपो जात्यादिविशेषणसं.१५ स्पर्शनध प्रवर्तत ने गुरुपरनुपमहणे, न प शादेनागम्यमानमप्यसाधारणं पस्तु प्यारा विशिष्ट मिस्यमिधा शपपम् । यतः- "शदेनागम्यमानं च विशेष्यमिति साहसम् । तेन सामान्यमेट्रय विषयो धुद्धि-मायो" सो० घा० मपो० मो. ९४] इत सामान्यं पस्नुभूतं शादपिपयः येतो व्यक्तीनामसाधारणपरतुरूपाणामयाव्यायामा-२० पोएमा भनुकस्य निराकर्तुमास्यस्यात्, अपोधेत सामान्यम् तस्य पापयरपारअपोहानायभाय- रूपतयाऽपोहत्यासम्भयात् ताचे या वस्तुत्यमेप स्यात्-तथाहि-यप्रयोहानामपोसत्यं भवेत् सदेपाममायरय विमतिपिखं भवेत्। प्रतिषेधे च सति अमरिभायरुपत्य स्पतं स्यात् ततधा. मायानामपोहलपणानामभायस्पत्यागाद् पस्तुत्यमेय भवेत्, तथ म पपिपया-भाषा- नाममाषाभाषीत् न यमायभाया मेपोदा पोश युज्यन्ते, यस्तुविषपत्यात् प्रतिषेधया २५ तसावादी यादेपोहो भपन सामान्य शेयेति निधीयत इति सिद्धमपोशारयाद परनुग्मं सामा. " " , "यरप्यपोहनिर्मलेन ति शम-जियो । युका तथापि पुदि सारस्वतारते" । सो..पो.गे. ११ सयस... १५२१... १ पयांशो पा.वामा-म• free २-न पाप्ये-मा. म. न भर देताम्" तत्पस. पxि १.१.१.१.नोतर स.। v "नागाधारण परपुरी परिवर्तते । न चापि for नस दुर शेप्य" । . गुरपामा वि. समिक - 14 • • ५. ५.१ ५...। - "५६ सादर नम : A REF Keeg. - म्यानपोयता भनु म • मा० । ग्याना मनु सोनामयाय र मron. ९-भापतया5-4 1. Ast... पारा अनु-4. स्टी 1-प्रतिषेधेन ...। " मधेन ......

·-- - प्रथमे काण्डे- भयतामिति घ्यापकविरुदोपलब्धिः। ननु च मेधाभाया पृष्टामावनीनेहंतोरनैकालिकता, अयु. कमेतत्। यससात् तद्विपिनामाशालोमामकं च पस्नु मन्यत्रापि प्रयोगो(ग)ऽस्त्येव, अमावस्य पस्तुत्यप्रतिपादनान् । मापसे तु न फेयरमपोहयोविवादास्पदीमूनयोगम्यगमकत्वं न युक्रम अपि स्वेतदपि पृष्टिमेघामाययोगम्यगमकत्यमयुक्तमेय। किच, यदेशद् भवद्भिपयोपसजनयोन्यतिरेक- ५प्रधानयोः स्वविषयप्रतिपादकत्वं शाद-लिमयोप्यने, यच- "अहोरल्यशम्दाय स्वायस्यांशेऽपि दर्शनान् ! थुतेः सम्यन्धसोय न चास्ति व्यभिचारिता"n I इत्यादि पणितम् तदप्यपोहान्युपगमेऽसङ्गतम्, यता- "विधिःपथ शहाथों येन नाभ्युपगम्यते । १० न मवेद् व्यतिरेकोऽपि तस्य तापूर्वको सी" [लो० वा० अपो० सो० ११०] विधिनिवृत्तिलक्षणत्याद् व्यतिरेफस्येति भावः। किञ्च, नीलोत्पलादिशदानां विशेषणविशेप्यभावः सामानाधिकरण्यं च यदेतोकप्रतीत तस्यापक्षयोऽपोहयादिनः प्रसकः । यदं विशेषणविशेष्यमा सामानाधिकरण्पसमर्थनार्यमुपने- "अपोधमेदाद् भिन्नार्या स्वार्थ मेदगती जडा। एकस्याभिन्नकार्यत्वाद् विशेषणविशेष्यता" [ "तन्मात्राकालणाद् भेदः स्वसामान्येने नोज्झितः। नोत्तः संशयोत्पत्तेः सैव चैकार्थता तयोः"n [ ति, तदप्यनुपपन्नम्।. यतः परसर व्यबच्छेदा(य)व्यवच्छेदकभायो विशेषगविशेष्यभावः; से । याध (वाक्य) एय व्यवस्थाप्यते येथा 'नीलो(नीलोत्पलम्' इति । व्यधिकरणयोरपि यथा राज २० पुरुषः' इत्यादौ । भिन्ननिमित्तप्रयुक्तयोस्तु शब्दयोरेकसिन) पृत्तिः सामानाधिकरण्यम्। तरा 'नीलोत्पलम्' इत्यादौ वृत्तावेष व्यवस्थाप्यते । नीलोपलादिशन्देषु शक्लार्थाभिधायिधु तसिद्धिः, शयलार्थाभिधायित्वं च तेषाम्- “म हि तत् केवलं नीलं न च केवलमुत्पलंम् । समुदायाभिधेयत्वात्"[ २५ इत्यादिना प्रतिपादितम् । यतः अभीलत्यम्युदासेऽनुत्पलब्युदासो नास्ति, नाप्यनुत्पटमच्युताः , "वृष्टिमेघासतोदृष्ट्वा यद्यनेरान्तिकं वदेत् । यस्त्वेवाभापि मत्सझे भवत्पझेऽप्यदः कुतः" । भगे.दा. अपो.शे.१.५ तस्वस.का.९६५ पृ.३.01 २"प्रयोगे' -प्रमेयक..११८५६०५ मतसक्षेत्रापि भिषाभावप्रयोगे" तत्त्वमं पशि.१.३.७० ४ अदृष्टरन्पशव्दार्थस्वार्थ-हा। अदृष्टरन्यशब्दार्थे । स्वा-वि•। अहोऽप्यन्यशब्दार्थस्वा-या• मा० । ५ भुने संयन्धसौकार्य आ.ह... भुतोः संपन्धसोकर्यम् वा. यासस्वरा. प.पू. ३.० ६.१७॥ -रूपस्पश-वा-401 बा.९६६ पृ.३०७ । मिमा हा.. । मिनाऽस्या-आ..एकत्राभि-मा• १० वि० । ""मोपभेदाइ भिन्नार्या सार्यभेदगती जडाः । एकत्राभिन्न कार्यवार विशेषारोप्यकाः" । तत्त्वम• पभि.१.३.७०२५। १२- घोशितः वि.। १३-पात्तस-या..। १.-शयोत्पत्तिः वि०। ११ "गाये पैदा तयो -तत्त्वम पति.....मे.वा. पार्थ. पा..... ५.१४॥ १. "अवोहम वादा यदि चारभ्युपगम्यते । नालोटालादेस शबलाचीभिधारिपु" । "विश्वत्र-माम नापियो । न निंदनीलवयुदानेऽनुपलर युति "" "पितरममा विन्य-दिनापि ते सामनियानपेक्षयो । की.ना.म.ग. 11५-11-11.दस.स. १६.५१-५४९.१. "-पपपप्टरमा-मो• Rो. ना। १. “परममिति गल्पम• पपि..३.८१... मच पाप ए-ताप. f... 4.1 Whe.........मीगम्यु-आ। 1.पि.१.८.४ पर. ] বোর্থ ३ यथा.. - १५-या-मा. १५ ·. . दागसंषधयोगामांगा। पनीलदार रति मागयोः परम्परामाधारापेपम मा विशेषगोप्यमापो गुनः गतिमा पापियामरमार विशेषपरियोपभापो गुणाः।। शेषयिष्यमाय उपपले, गनिधये पतम्यासम्भोऽगिधानेऽपि पुनानदारोपः। मामानाधिकरण्यमपि नीलोपलाइयोन सम्पयति, तमाध्यपोरनीलानुत्पलयपनोवलक्षण पोरपोपयोभिपापात् । तप गतिरेप 'पोरामेदाद मिसा' . विपयाचा... माटोत्पर::" . पैतलदेपासाधारणत्यापीलोत्पलादि चम्नु गावगम्यम्, त्यसमर सर्पयिकरपातीतत्यात समतिपना प तदधिकरपयोरपोदयोस्तदाधेयता फषं प्रदीतुं शपया धम्मिप्राणनान्तरीयकत्या धर्मप्रहपस्य! म घासाधारणयग्नुमतिरेकेण सपोरयदधिकरणं सम्मपति भवदभिप्रायेण। म चाप्रतीयमान सदपि मामानाधिकरण्यम्पपहाराणम् अतिमसलाम् । ग घ प्यातिमद् पस्ट सप्दयाथ्यम्-यसोप्याशियोपापिफयोदयोरेफलिमपोहयति यस्तुनि पृतेःसामानाधिकरण भयेग-परतवत्याद् गीतादिशाप्दस्तरमेदागासपकाचीत्। स हि ध्यागृत्युपसर्जनं तद्वन्तमर्थमाह साक्षात् सनर सादादनभिधानार सहतभेदाक्षणो म सम्मयति, यथा-मधुरसादेन गुमादेः यपि शुष्टादीनां मधुरादिमेदत्वमस्ति तथापि सदस्य साक्षादमितितार्थगतोष भेदस्वाशेरे सामर्थम् न तु पारतमयेणाभिहितार्थगतस्या साध नीदिशम्देन राहतमेदानाक्षेपात् उत्पलादी मामन द स्यात्। अतद्भवत्ये घन सामान्याधिकरण्यम्। ग जातिमन्माणपक्षे यो दोपः प्रति पादिनो भवना "तनो न पाचक शम्दा अस्वतनत्यानु" । रति सप्यावृत्ति मन्मात्रपक्षऽपि तुल्यः। तथादि-सातिमामात्र शादाय सच्छदो जातिस्वरूपोपसजन द्रव्यमा साक्षादिति तनघटादिमेदानाक्षेपात् अनन्तेंदत्वे सामानाधिकरण्यामावग्रसर उक्तः स ध्यावृत्ति मन्मात्रपक्षऽपि समाना -तत्रापि दि सच्छन्दोघ्यावृत्युपसर्जन द्रव्यमाह न साक्षादिति ततभेदाना पोऽत्रापि समान एपा कोपय विशेष आतिम्शाया पत्तिजातिमघातिमान प्यावृतिमानिति न च लिगादिम्ि १ "नीम्पन्चा २ “सामानाधिकरणं च न भिवादोहोःमर्थनवतादिप्येत कीरसाधेयता तयो."। पो.पा.पोटो.1901 तस्व. बा. ९७.१.१.८॥ ३ मिनात्यभि-मा० मा. मिना। ४ पृ. १९१६.४। ५-नीलरूप-या• था. विना। -गाद- म्नुतीय-भा- मा० वा. या दिना । "न चासाधारण वरच गम्यतेऽन्यच नास्ति से भगम्यमानमै कार्य प्राब्दयोः क्वोपयुज्यते"। म्यो.वा. पो. श्री. तत्पस.का.९१पृ.१०। ८ "भयान्यापोहवस्तु वाच्यमिमिधीयते । तपापि परननवाद व्यापि. शम्देन दुर्लभा" । मा.पो.ओ.१२. तत्त्वस. का. ९७२ पृ... ९-दानापेक्षक-भीमा। १. स्यात् न हि वा. या.। १“भनन्दन्वेच सामानाधिकरण्यं न प्रा- मोति"-तत्त्वमे पशि-पृ.११.५.६।१२ तस्वसं.पजि.पू. ३१.4.1 "जातिमदभिधानेऽपि तस्तो माऽम्पयत्वात्' हलादिना सामानाधिकरण्यानुपपतिभिभुणा दर्शिता"- वा• पार्य ध्या• पृ.५९८ पं..। १२ जातिव्यावृत्तिजातिगदपावृत्तिमानिति वि.। जातिमधावृत्तिमानिति आ• । जातिमाध्यामा त्तिमानिति वा बा.। "को पत्र विशेष जातिया॑वृत्ति लिमान म्यादत्तिमानिति" नवस पनि.१.३१.५.११ १४ "P-स्यादिनन्धो न वामोहस्य विद्यते । ध्यत्तेरव्यपदेश्यत्वात् तारेणापि नास्मसा"। गे..जो मे. १३५ तवसं. हा. ९७४१.३१. - ·२०० प्रथमे काण्डे- [अपोहपक्षे उद्दयोतफरकृतानामाक्षेपाणामुपन्यासः] उद्दयोतकरस्त्याह-"अपोहः शब्दार्थः इत्ययुक्तम् अध्यापकत्वात् । यत्र वैरादयं भपति तेरे तरप्रतिषेधादितरः प्रतीयते, यथा-गौः' इति पदाद् गौः प्रतीयमानः 'अगोनिषियमानाने पुनः सर्वपद एतदस्ति, न हासर्व नाम किञ्चिदस्ति यत् सर्वशब्देन निवतेत । अथ मन्यसे पारि ५असर्व तत् सर्वशब्देन नियतत इति, तन; सार्थापवाददोषप्रसगात् । पय होकादियुसे। प्रवर्त्तमानः सर्वशब्दोऽमतिपेधावन व्यतिरिक्तस्यागिनोऽनभ्युपगमादगर्थकः सात् । गायत होमदेश उच्यते; एवं सति सर्वे समुदायशदा एकदेशप्रतिषेधरूपेण प्रवर्तमानाः समुदापिरति रिक्सान्यस्य समुदायस्याऽनभ्युपगमादनर्थकाः प्रामुयन्ति । म्यादिशब्दानां तु समुण्ययित्यायो फादिमतिपेधे प्रतिपिश्यमानार्थानामसमुघयत्यादगर्थकत्यं सात्" [अ० २ आ० २०५७ १०न्यायवा० पृ० ३२९ पं०१२-२३] "यधायमगोऽपोहोऽगीनं भवतीति गोशर्वस्यार्थः स किश्चिद् भायः, शथामायः भायोऽपि सन् कि गाः, अथागोरिति यदि गौमास्ति पियादागीर, गोशागीरथ स्पितिशमा कोश यम् । अथामायः, सन्न युक्तम्। प्रेप-सम्प्रतिपस्योरविषयस्यात् । गहि शब्दप्रयणावमा मैग:- अगि- पादकेन धोनुर पिनियोगः-प्रतिपादकधर्मः, सम्प्रतिपत्त(शिय-'धोत्यमों-भो।पि, १५शमायः प्रनीत प्रतीयते, ग घ गोशदादगायं कधि प्रतिपद्यते" यापया पृ. ३२९.३०५-२४ रिश, "शियामास्यादपोहम विषयो पत्तव्यः । अगीन भाति' लयम * गोपिरपा, अपागोरिया ? यदि गोविषयः कथं गोध्येयाऽभाया? गपागोपिया कपमा पदिपायदादरपत्र प्रतिपत्तिः, नदि मदिरे चिमाने लाश मिपनि । अधागोर प्रतिषी 'गारणानं मपनि' इति, फेनागोग्यं प्रसनं यत् प्रतिषिभ्यत इनि" [पापा ! २०१३९.६०२५-३० ३३०५०५] "ri rinादिनी रोतामेक्तमपोहताशमश"-amt. पि. 1914.." "म शो म प्रायने । मण(नाम AMIT भोर farter" * गयो। माना रिषिक्षणामिनि पृषर"। 'मा समारियोहत । अत्यनter."" *टप ये गमबर्गमा । ए ethin A Trir". NETWEATHEATRE11111" " arte Ruram I Minuter Tik" . TIMEat .. .'t Atman ..1.

·सम्भार्य-संयन्धयोर्मीमांसा । २०१ "रामायुगोपोहः विकलानुपपत्तेः । तथादि-पोऽयमगोरपोहो गयि स गोयतिरिक्ता, आहोश्चिदम्पतिरिका ! यदि पतिरिकाः स किमाधिता, अपानाधिता? याभितस्तदाऽऽधितत्याद गुपः मतलब-गोमादेन गुणोऽभिधीयते 'न गो' इति-गौस्तिष्ठति' गोर्गन्छति' इतिग सामानाधिकरणं मामोतीति । अधानाभितस्तदा केनान 'गोरगोपोदा' इति पछी स्यात् ! अपायतिरिफास्तदा गोरेपासापिति म क्रिश्चिय पतं भवति" [म्यायया०पू० ३३०५०८-१४] ५ "मयंघापोदप्रतिषस्त्येकर, अनेको ति पक्तयम्पपेशस्तदानेकगोदण्यसम्यन्धीगोत्यमेयासी भवेत् । अपानेकस्तता पिण्डदानन्त्यारापानानुपपरपाप्य एप स्वाद" [म्यायपा० २२० पं०१५-१७ ] कि, "इदं तापत् माग्यो भपति भयान्-किमपोहो पाच्या, अथापाच्य इति । पायर विधिरूपेण पाच्या स्वाद, अन्यम्पापुरया पात्र यदि यिधिरूपेण तदा नैकान्तिकः शम्दार्थः 'अन्यापोह शप्दा' इति । अपान्यव्यायस्येति पक्षस्तदा तस्याप्यन्यम्ययच्छेदस्यापरेणा-१० म्यम्पयच्छेदरूपेणामियानम् तस्याप्यपरेणेत्यन्ययस्था स्यात् । अपापाच्यस्तदा 'अन्य राम्दार्यापोई शादः करोति' इति पाहन्येते" [म्यायपा० पू० ३३० २०१८-२२] आचादिमागोत्तम्-"सर्पयामेदादापपसानुछेदार घरमापरिसमारोध पधाक्रम जाति- धर्मा पकाय-नित्यरप-प्रपेकपरिसमामिलाणा मपोह पयायतिधन्ते सहा गुणोत्कर्षावन्तरा. पोह पप शब्दार्पः साधुर" [ ] स्वेतदारावर कुमारिल उपसह(संदर)माह- "अपि चकत्य-नित्यार-प्रत्येकसमैयापित्याः (ता.)। निरूपारयेपोहेषु कुर्पतोऽसूत्रका पटे:"। "तसाद्येप्येष साप्देपु नभ्योगस्तेपु केयलम् । भषेदन्यनिसृस्पंशः स्वारमैयान्यन गेम्पते" [सो० पा० अपो. सो. १६३-१६५] 'स्यात्मय' इति स्यरूपमेप विधिलक्षणम् । 'अन्यत्र' इति नमा रहिते। समापोहः शम्दार्थ इति२० महोदयोतफरादयः। "भयोरपोहो सपाय गवि शम्दार्थ उप्यते । स कि मोतिरिक्त बामरिक उपेयवे"। "पिनिमोऽप्याधितो वा स्यादपरा साइनाधितः आधितत्वे गुणः प्राप्तोम मारनं तत"॥ "मनो(s)Rति शम्देन शुषमात्राभिधानतः । सामानाधिकार स्व गोर्गति विडि"। "नपानाधित एवायं मय पठपर्य)रास भयो ।नायो प्रतिवेपर गरिखिम्पपरितरते" । "अप पारिकोऽयमम्बापोहत्सम्यते । गोरेगायमतः किमुषमधिकं ततः" । तापसे-47.१९.-९९१-९९१-९९१-१५४.२1-11५1 १-युत्तेऽपोऐयिकस्पा-दा- पिना। -यने नागोरिति-दा। -स्तथा मा. मा. विना । ५ "विभावमपोहोऽस्मेकोऽनेयोऽपि दा भरेर । यदेकोऽनेकपोयुज्रे गोत्वमेव मसी"। "बनेगरेऽपि पानन्तं पिबत संप्रयुज्यते । तेन भेव देवास पासता नोपयुश्यते"। तत्वसे..१९५-१९६१.११५। "अन्यारोहकदाचः पाप्योऽरमिप्यते । वारयोऽपि शिविरूपेण परिनिरा" "विध्यात्मनाऽस्स पाप्यत्वे साग्यमेशान्तदर्शनम् । सर्वत्राऽम्यनिरासोऽयं ददार्थ हात रविन्" । "अभासोरम्बासेर एमपोहोऽभिधीयते । तर तामिरणयामनास्था भवन तन"। "अपाऽप्यप एवार्य ययपोहस्तयेप्यते । तेनाऽन्यापोरदाभ्येत तेस"। उत्त..९९-१९८-१९९-1...पृ.१५-11 . "एतत् समुत्तोतकरेगोषमुपमतम् तत्राचा दिमागेनोतम्"-सतसे. पजि.प.m.। • "योऽपि जाधतिदेशोनोरेल नियास्थित", सोऽपुर"-2....." पं.१४॥ ९ उपहसपाद भी.मां.। "उपसहरमह-तरव• पनि..१.१५। "सही"-.रा. पार्य• म्या..११.१५। १.-पायिनि । पिना। 1दल.घ.....। ११ तरवसे..१..१ पृ .॥

·No text on this page.

·शन्दार्थ-तत्संयन्धयोर्मीमांसा। 'तत्र य एष दिशादेशाने सामोद मासते स प सदायों पुतः। में चार प्रसाति- पेघायसायः, याच्याश्यपसितम्य युस्पाकारभ्य सम्दजन्यस्यात् । नाणेन्द्रियहागरा पम्नुम्यान मतिमासः, तिदि! बायपाध्ययसायिनी देवलशादी धुद्धिरपजायते तन नदेयायप्रतिबिम्पर साहाने साक्षात् तदात्मतया प्रतिभासनाच्छदार्थों युक्त इति अपोदप्रये प्रथमोऽपोहम्मपरेशा. मासादयति। यापि दम्यान सदपाच्यपायकमाषलक्षणसम्यग्धः प्रमिठो मागी कार्यकारणमाया. दन्पोऽपतिष्ठने, योरूपतयाऽप्यपसितम्य पुगकारमा सदायरया पाप्ययाचकटपेमय कार्यकारणमाघारमक पप तथा पदादनमा प्रतिविम्यारमनो जनकल्या पाया र प्रति. विम्यं वदमन्यत्या पाप्यम् । ['निषेपमाप्रमेय अन्यापोहः' इति मत्वा अपोदपक्षमाशिमातः कामारिल निगमरणम् ] १. तेन यदुवंम्- निपेपमा भयेद शादमानेऽपमापति, सदमङ्गतम्। निपेघमात्रय पारपानम्युपगमान्।पं सायनुमतिपिपलक्षणोपोटासा पन्धरयाद् गुल्या दाम्पायों मपस्थितः दोषयोरप्यपोहयोगाणे शादायमविरसमेपा-- माशादपि प एकप्रियं च मनिपादित। मंपन्यप्रतिषेधोऽपि रामप्यन मनीयते" [नापा...] सामय गपादिप्रतिविम्याग्मनोऽपरमतिपिम्दारमविविकरपात् तदर्गमनपा प्रतीपमान पर, तथा तरमसीती प्रसग्यलक्षणापोदमतीतेग्प्यपार सम्मपात्। नानागपि गौजादा पम् । स्थलमयापि गीपनारपगुपपघल एप तपादि-अपमं पधापग्थिनपानुभषा, नमोnि. ततस्ताल्पादिपरिरपन्न, ततामा परम्परया पदावा पासायमिनाrue. विशांतीपप्यातापि परेनुनोऽधापतितोऽधिगम पम्यावृत्तवापामारसदा j पर्यते । ततुनाम- "न नमारमा परमेति मग्याधे रति यातुमिः। प्यायोग्यधिगमोऽप्यदिप भवत्यत" [arrion.१.१४] "तेनापमपि शाम या युपपयंते। गच तासायnिera)"विभोमोद प्यते" [arat... "IT प्रापोर mahareesment Pt.1.1.11' ... दि...िपिना। -शात् मतिभासते .......। पशादापोरा.प शादोऽयों । ""-net.air...... पाहार..... ५नपापका. " मगर".. पृ.110.। -तपुरणा-या..। | Twife for जम्मानि । भोपाल Art........ -सपा सम्पन.. पतया पापाहाणापागामापामा... नि.......-NEPA...बारा-rit मा.........। मेरा...... 1ि-जापमानापार गल्पाम.. Tiamt........... ""rrent-rut.1.10.1-ent.... . पु.. " rme.... पायशिrani Targetter..... TEREOrtarter- Pri. s... ... ... .. -पर- पर-r.urm............। .rr.R.Atent.:.m... u-feet..

·गर पातुपमा त्रि-गपाडीनामगिद्यम् सतप्यापिरचितरानमात्रभाविया Iोगको ..-यामानः प्रग-..' ..IfzharHTML ১২২০ प्रयमे काण्डे- प्युत्पलश्रुतिरनार्थकेय । तथाहि-यत् तद् अनशं वस्तु उत्पलजात्या सम्यचं तर दी तजातिभ्यां सम्यक्ष्यते, तच्चानंशत्यात सर्वात्मना नीलभुत्यैवाभिहितम् किनारमनभिप्राय स्वरूपमस्ति यदभिधानायोत्पलश्रुतिः साथिका भवेत् । उदयोतकरस्वाह-निरंशं वस्तु सर्यात्मना विषयीशतं नाशेन' इत्येयं विहर नागर ५सर्वशन्दस्यानेकार्थविषयत्वात् एकशब्दस्य चायययत्तित्यात्" । असदेतत् पाक्यार्थापरिक्षानत एबमभिधानात् तपाहि-प्रथमेनर नीलसन सांग तत् प्रकाशितम्' इत्यस्यायमों वियक्षिता-याशं तद पस्तु तामेयामिहितम् न तसा स्यमाघस्त्यक्तः यदभिधानायोत्पलश्रुतिाप्रियेत निरंशत्या तय, इति पाली देशविकल्पानुपपत्तिस्तत्र' पति, पर्वमन्येषामप्यनित्यादिशदानां प्रयोगोऽनका, प्रपोगे बात १०यत्वमेय स्यात् तर-पादपादिशधयत् । उक्तं च- "अन्यथवेन शन्देन व्याप्त एकत्र यस्तुनि । घुस्या या नान्यविषय इति पर्यापता भैयेत्" ।। अथ भयापोऽप्येन शम्देनाभिहिते यस्तुनि मेवान्तरे संशय-विपर्यासाभाप मगृत्तिप्रगाम कसान मयति । संवृत्या मार्यान्युपगमानालामपं दोषः । सधान और १५मानानीलपायातमुपली दिपायमानरूपया तपामप्रतिमापतिरामा तिषियममायने पुनपलभुन्या तपापलण्यातमारोपितयारीपणाने, नो अमेवानीलानुपरमातमध्यपरितपाहीरप प्रान्त विकासप्रतिषिजन्य इति रोपीर सपूतं सामानाधिकरपं युग्यत पय । पानम्- 'किन-पादिगम्यम्पोन यापोहम्प पियते' इति, . . मोना। सत्तम. परि. ... MAIT... fu..। पर मनम् मायामानाNिT Intr" ! 1-Trich, c. f 1 • REPAIR मrirectros Mt...10r. rrrs......" • " tagrrt Timrrying" याम .... ग...101 . "" .71... Kehhrtirtuirta ।

·शब्दार्थ-सरसंपन्धयोर्मीमांसा । पदन्यय ध्यतिरेको नानुपिते नासो तसर्मः, पथा शीतत्यमो, गानुयिधरो घ लि. सझवादियंस्तुनोऽन्यप-यतिरेकापिति प्यापकानुपलब्धिः।म पायमसिद्धो देला यतो पविलि परतुनो परतु म्यात् तदैकमिलाएपे पस्तुनि 'सटः' 'ती' 'तटम्' इति लिहत्रपयोगिराध्दमत्तरे- कर घस्नुनप्रेमप्यमसत्तितः शात् । न चैकम्प स्त्री पुनपुंसकारणं स्वभापत्रयं युक्तम् एकस्यहानि- प्रसदार, पिस्दधर्माभ्यासितस्याप्येकावे से विश्वमेकमेष यस्तु स्यात्। ततध सहोत्पत्ति-धिनाश- ५ मसनः । किञ्च, सर्वस्यैष पस्तुन एकदाम्देन शम्दान्तरेण या लिजयप्रतिपत्तिदर्शनात् तद्विषयाणां सर्पचेतसां मेचकादिरसयउपलाभासेतामसहः। भय सत्यपि लिङ्गप्रययोगित्वे सति सर्यपस्तूनां यदेय रूपं कृमिष्टं प्रतिपादकेन तन्मात्रायभासान्येव विषक्षायशाचेतांसि भविष्यन्ति न शाला- मासानि, ननु यदि "विवक्षापशादेकरूपाणि चेतांसि भवन्ति' इत्यहीक्रियते तदा तानि यात्मक- यस्नुविपयाणि न प्राभुयन्ति तदाकारान्यत्वात्, चक्षुर्विमानयत् शब्दविषये । योऽपि मन्यते १० "संस्त्यान-प्रसव-स्थितिषु यथाक्रमं स्त्री पुनपुंसकम्य स्थाति (स्था" [ इति) तस्यापि तन युक्तम् । यतो यदि स्थित्याचाथया लिङ्गम्ययस्था तदा तट शृखलादियत् सर्यपदार्थेय. विभागेन रिलिगतामसतिः स्थित्यादेर्षियमानत्यात्-अन्यथा 'तटः' 'तटी' 'तटम्' इत्यादायपि लिङ्गप्रयं न स्यात् विशेषामायाम् इत्यतिघ्यापिता लक्षणदोषः । व्यभिचारदर्शनों पाऽव्यापिता घ-असत्यपि हि स्थित्यादिके दाराविपाणादिप्यसंदूंपेसु (पु) 'अभायः' 'निरूपाण्यम्' 'तुच्छता'१५ इत्यादिभिः साप्दै लिङ्गप्रयमतिपत्तिदर्शनात् । इतथाध्यापिनी-स्थित्यादिप्येय प्रत्येकं लित्रययोगि- शरमवृत्तिदर्शनात् । तथाहि-प्रसय उत्पादः, संस्त्यानं विनाशः, आत्मस्वरूपं च स्थितिः। तत्र प्रसवे स्थिति-संस्त्यानयोरभावात् कथं 'उत्पादः' 'उत्पत्तिः 'जन्म' इत्यादेः स्त्री-पुनपुंसकलिङ्गस्य सदस्य प्रवृत्तिर्भवेत् ! तथा, संस्त्याने स्थिति प्रसपयोरभावात् कथं 'तिरोभूतिः' 'विनाशः' 'तिरोभवनम्' इत्यादिभिः शम्दैर्यपदिश्येत 'संस्त्यानम्' इत्यनेन च तथा, स्थिती संस्त्यान-प्रसययोरसम्भवात् २० १-यादि प-आ.। २-यस्तु स्यात् मा.। "तटस्वटी तट चेति नै()रूप्यं न च वस्तुनः । पावलाभासताप्राप्तेः सर्वेषों तत्र घेतसाम्" । तत्यसं.का.११२३ पृ.३४६। ३ "रा विश्वमेकमेव"-तस्वसे-एजि.पृ.३४.पं.111४-१चलि-आ.। ५-सनाम-भा.मौ.विना । ६ असत्यपि वि.गु.।अपसत्यपि आ० । 'सति' वस्तुभूते, तथा च 'वस्तुभूते छिनत्रयसबन्धे सत्यपि' इत्यर्थः । "विवक्षानुगतरवे पा न स्युतद्विषयाणि ते । तदशादेवरूपाणि कापं च वस्ट तत्" ॥ तस्वस.का. १९२४ पृ. ३४६. ९-दारमानि पा.वा. पिना । १. "शम्दविषयम्"-तत्वस• पषि•पृ. ३४६५०२१। "-पस्थितित- वि. पु.।-पस्थेतिति त-हा० ।-पस्यातिति त-भा.पस्थितेति त-भा• मा• । “ययोजनो-पु-नपुंशकाय. ध्यपस्थेति"-तत्व पजि.पृ.११.२२ । खी-पु-नपुंसक्थ्यवस्था"-शानदा स्यावादक-पृ.४.(दि.६.१४॥ १२ "स्थिति-प्रसव-संरत्यानसंधया लिङ्गसस्थिति । यदि सादविभागेन वि(त्रि)लिङ्गत्वं प्रसग्यते"। तत्वस. का. ११२५पृ. ३४६ । शाक्षा• स्वादादक पृ.४.७ प्र.६.१॥ १२-यच्छदप-बा• मा.। १४-नाया प्या-भा. मां-नाथा प्या-बा.बा. १५ अमावो निलपाख्यत्वं तुरसेति यदुध्यते । तत्र स्थिलादिसंबन्ध कोऽसन्यु परिकल्प्यते"। तत्वसं.का. ११२६ पृ.३४७॥ 11-दूपो स्व-बाबा । "शशविषाणादिषु असदूपेषु”-तस्वसं• पशि• पृ. १४० ५० ५ । सानपा स्यादा- दर.पृ.४.प्र.पं.१-२॥ १७ निरूपा-भा• मा. विना। १८-स्यादिशग्दै आ• को। " "उत्पाद प्रसव नाशः सस्त्यानमिष्यते । आत्मरूपं तु भावाना स्थितिरिलभिधीयते ॥ "तत्रोत्पादेन नाशोऽसि तर रिमुत्पनिरध्यते । वात्मारा स्थितिधाति नत् कय जन्म गीयते"। "सस्त्वाने न दूय चान्यद् तत् कथं व्यपश्यिते । तिरोभावध नाशच तिरोभवनमित्यपि"। "म्धिनी स्थिति. खभावय हेतुना रेन वोच्यते । अथाऽविभक्तमेवैशा रूपं स्पादेकलिगता" ॥ तत्वस.11.1१२७-११२८-११२९-११३.पृ.3001 २.मात् इतथाव्यापिनी तथाहि आ• हा• वि.। 11-स्य प्रवृ-वा- बा। ज ·. ....ा माविमामाक्सिन47..... २२२ प्रथमे काण्डे- 'स्थितिः' 'स्थानम् 'स्वभावः चेत्यादिभिः शब्दैः कथमुच्येत? अथ स्थित्यादीनां परस्परमविभक्त रूपत्वात् प्रत्येकमेषु लिङ्गत्रययोगिता; ननु योपों परस्परमविमतं रूपं तदैकमेव परमार्थतो रिश स्थात् न लिङ्गत्रयम्। अन्यस्त्वाह-"स्त्रीवादयो गोत्वादय इव सामान्यविशेषाः"[ । तब पसे ५सामान्यविशेषाणामावा(धात स्त्रीत्वादीनामपि तद्रूपाणामभाष इत्यसम्भवि लक्षणम् । किन तेव सामान्यविशेषेप्यन्तरेणाप्यपरं सामान्य विशेष जाति भावः' 'सामान्यम्' इत्यारे स्त्री-पु-नपुंसकलिङ्गस्य प्रवृत्तिदर्शनात् अव्यापिता च लक्षणस्य, न हि सामान्मेप्याराणि सामान्यानि "निःसामान्यानि सामान्यानि"[ इति पैशेपिकसिद्धान्तात् । या सामान्यस्याप्यपराणि सामान्यानीप्यन्ते वैयाकरणैः-यथोक्तम्- "अर्थजात्यभिधानेऽपि सबै जातिविधायिनः। व्यापारलक्षणा यसार पदार्थाः समयर्यिताः" ॥ [याश्यप० तु० का सो०११) न हि शास्त्रान्तरपरिदृष्टा जातिव्यवस्था नियोगतो धैयाकरणैरभ्युपगन्तव्या, प्रत्याभिषा नाऽवयव्यापारकार्योनीयमानरूपा हि जातयः न हि तासामियता काचित्। मतो यथोतिष कार्यदर्शनात् सामान्याधारा जातिः सम्मेतिज्ञायते तयाभूतमत्यय-शनियन्धनम् । व्यापारला १५५ति अभिधानप्रत्ययव्यापारतो व्यवस्थितलक्षणा इत्यर्थः तदाऽनन्तरोक्तमय दूषणम्-'सामान्य स्थामाया' स्यादि । अपि च, मैं हि असासु शशविपाणादिपु जातिरस्ति पस्तुधर्मस्पात् तस्या इति तेषु 'भमाषमादिशब्दप्रयोगो न स्यात् । तसादध्यापिनी लिङ्गव्यवस्थेतीच्यारचितो. मात्रभायिन्येयेयं लिझनपव्यपस्थेति स्थितम् । सहपाया अपि परतुगतान्ययव्यतिरेकामुबिधानाभायो मौसिद्धः । धादि-सी मापियो २० (पेय) न यास्तथी दारीदिप्यसस्यपि पास्तये" भेदे पिशायरीनोपस्तित्वात आपणा पर: फत्यादिसाया बस्तुगत मेदामेवलक्षणा यदि स्यात् तदा 'आपदा सकता प रस्थादापसस्पपि पस्नुनो भे" पहरयसपा का प्रपतत ? तपा, पनम् त्रिगुपना' मगर 'पE स्वादिष्यसत्यप्यमेदेऽसमयपश्यित, अतो गासिस्ता हेतोः । नाप्यनेशान्तिका सर्पस सपंधर्मरयमसहार, सपझे भायाच म यिपयः। 1-मुप्यते भा• मा विना। १-कमेयं प-मा. मा.-कमेकप-या..। ३ वादय देतेपि यदि प्रोपादयो मताः । सामान्य निग्रन डाला ए ताः" । दलस-41.11.१७॥ शाबासाहार......। ४-माघ स्त्री-मा-माया बीयानाना-आ. 'भायात्' वि.सं. | "समाग्यविशेषण RATI ह.पहिपृ.१४८4. ५ “तिम सामन्यीत या ते संमतम् । न सामन्यानि पुग्यन्त्र सामान्यना* तत्तम.1.11.16 , “ग अभिभामिन "पापा Ht. om १.१०.. एस. स. ....... MAITRA पसिनारी ATMruarम. पत्रि. पृ.१८t."। "पप्पा. MartR wfumhataran. तथापि सा... ur | •ert-re या ATTERNMait'. " ममmiran "Tar.r.x. ..... "Mr. Mr..........." १. निमा ५तथा-1-मा.. 14.१.4.५.

·शालार्य-तसंपन्धयोर्मीमांसा। २२३ अत्र व कुमारिलो देतोरसिद्धतां प्रतिपादयमाह-दारादिशप्पः कदाचित् जाती प्रयुज्यते कदाचित् प्यतो तत्र यदा जातो तदा प्यक्तिगत सहयामुपादाय पर्तते ग्यतयध पड़पो योषिता, या प्यमी प्रयुज्यते तदा तमतयषपयानों पाणि-पादादीनां पहुरयसापामादाय वर्तते । धन- शादेन धय-सदिर-पलाशादिलक्षणा व्यक्यस्तरसम्यधिभूतवृक्षत्यजातिगतसहपाविशिष्ट प्रति- पारन्ते सेन 'यनम्' रस्येकापचनं भयति जानिगतैपसंख्याविशिएदस्याभिधानात् अपपा धपादि. ५ प्यनिसमाथिता आतिरेय 'पन शादेनोच्यते, तेनेकपचनं भपति आतेरेफरपादिति । मैन्धेषं 'वृक्ष' 'पट' रस्सादायप्येकपचनमुच्छिन्नं स्यात् सर्पपास न्यापरू नुल्यत्वात् । तपादि-अत्रापि रायमेयं पहम्-जातो मतो या पक्षादिधेत प्रयुज्यते' स्यादि। अध मतम्- वृक्षादी ध्यत्वेरपययानां च सहपाविषक्षा मास्ति, यपेयं न तर्हि पस्तुगतान्ययाधनुविधार्थिनी सह्या, विषक्षाया एधान्यय-पतिरेकानुपिधानात्। ततध सैप 'दारा' इत्यादिपु पापचनस्य निपन्धनमस्तु१० मेदाभाषेऽप्येकमपि पस्तु पात्वेन पिपश्यते इति मासिद्धता हेतोः। यपोकम्-'पनशप्दो जातिसयाविरोपिता व्यक्तीराद' पति, तर, न जातेः सोऽस्ति द्रग्यसमाभितत्यावस्याः । अथ पैशेषिकप्रक्रिया नाभीयते तामा सायास्नया कथं धयादिव्यत्कयो विरोपिताः सिस्यन्ति । स्यादेतत् सम्परसम्पन्धात् तत्स. म्याधतोपा सिम्पन्ति । तथाहि-यदा जातेय॑तिरेकिणी सध्या तदेकत्यसरासम्पदया जास्या १५ धादिश्यतीना सम्पन्धात् पारम्पर्येण तया धयादिव्यकयो विशेष्यन्ते यदा तु जातेण्यतिरिक्ष सहा तदा साक्षादेय सम्पन्धार तया विरोष्यन्त रति जातिसयाविरोपिता सिध्यन्ति, असरे तत: यतो यदि सम्पदसम्यन्यात् सम्पन्धतो या धयादिव्यतिपु पनाम्दस्य प्रवृतिस्तदेकोऽपि पाइपो 'पनम्' रयुध्येत प्रवृत्तिनिमित्तस्य विपमानत्यात् । तथादि-पहयोऽपि धयादयो जाति- सपासम्पन्धादेय पनम्' इत्युच्यते नान्यतः स प सम्बन्ध एकस्सिमपि पादपेऽस्तीति किमिति न२० संधीच्येत अपपा 'धयादिश्यतिसमाधिता' इत्यत्र पंक्षे एकस्यापि तरो 'यनम्' स्यभिधानं हात् । तथाहि-येषासी पनाम्देन जातियोग्यतयाधिताऽभिधीयते सेवेकस्यामपि धपादिय्यको म्पप- स्थिता ततय यनपियो निमित्तस्य सर्वत्र मुस्पत्याद् एकत्रापि पादपे किमिति पनपीन भयेत् ! . "तत्र म्पको ए जातोच दारादियेत् प्रयुज्यते" ॥ "म्यफरवस्थानां च पक्ष्यामादाय वर्तते । पनराम् पुनर्मकाविसस्याविशेषिताः ।। पहाराहाऽथवा जाति बहुम्पफिसमाधयाम्"। भो..नो.11-११-५१ पृ.१७ तसे.का.१५-१९.३४९। २-तां म स-मा.रा.वि.क्षणाय-पा.मा.। ४ जात्योरे-बाबा। ५ "ननु चेतेन विधिना सर्वमेयो हतम् । मान्यत्राऽखि रिक्षा पेत् सेवारत निरन्धनम्"। तरवसे..११.१.२४९ (-पिनींस-मा.मा.। ७. पृ.पं.४ तथा १५। "जावेरपिन ल्याखि भारेमा तधिरोपिताः । संसारमा यति सानोऽपि वा। दवसे..पृ.१५.. ५-सपादि प्रग्यमाधित-भा. मा. पिना। १. मावस-पा. पा. :-म्ति तस्यादे-भा. मा. पा.. विना। १२-तासंकायसंबन्धात् सास-ससंदरपाद सर--दिल १ "यदेवमभिधीयेत ममेरोऽपि पारपासोऽपि हिम्पन्वे पादेर सोधिन। तत्तसे..188.५.। १४ संबधर्म-मा..। १५-नयुप्यते भा.मौ.पिना। दयोध-मा.मौ... दिया। पोष्पत्ते मा. “भपध-दा...रा। "म्माषाधिता याब सेवेकस्यामपि स्थिमा तानिमित्तल दुस्वापार की "भन्न-रिकामेषादिरसखतः । नियमो शियोमार्थ . पदे भा.1 ·२०तत्र स्वयचनण्यायोतः । तथादि- पचति' इत्येतस्याय 'स्वरूपेणय' स्यनेनापधारणेना। ....-..." २२४ प्रथमे काण्डे- क्रिया-कालादीनां त्वसत्त्वादेवायुक्तं वस्तुधर्मत्वम्, भवतु वा वस्तुधर्मत्वमेन की विम्बलक्षणस्यापोहस्य मन्तिवान्तयो)हाव्यक्तिरूपत्वेनावसितत्वाध्ययसायवशाह बधिर लिग सङ्ग्यादिसम्बन्धो भविष्यति, तेन यदुक्तम्- 'व्यक्तेश्याव्यपदेश्यस्यात् तद्वारेणापि नास्त्यसौ' इति, '५तदनैकान्तिकम्, संवृतिपक्षे चासिद्धम् - "व्यक्तिरूपायसायेन यदि याऽपोह उच्यते । तलु लिङ्गाधभिसम्बन्धी व्यक्तिद्वारोऽसविधते" ॥ [तत्वसं० का० ११४३ ] ले। 'अपोह उच्यते' इति 'शब्देन' इति शेषा, तद्' इति तस्मात्, 'अस्य इत्यपोहम्य । 'आख्यातेपु न च इति, १० अत्र आख्यातेप्यन्यनिवृत्तिर्न सम्प्रतीयते त्यसिद्धम् । तथाहि-जिशासिते कलिपिाही धुद्धि(इ)निवेशाय शब्दः प्रयुज्यते व्यवहतभिःन व्यसनिया, नाभीष्टार्थमतिपत्ती सामान भीटव्ययच्छेदः प्रतीयत एय, अभीष्टानभीष्टयोरन्योन्यव्यवच्छेदरूपत्वात् । सर्यमेशाभार गरि कार तदा प्रतिनियतशब्दार्थो न प्रामोति इति याच कस्यचिदर्थव परिहारेण श्रोतुः सचिन प्रवृत्तिः सा न प्राप्नोति तस्मात् 'सर्वमेयाभीष्टम्' इत्येतदयुक्तम्, अतपचति' इत्यापिकामन १५भीष्टव्यवच्छेदः सामात् स्फुटमवगम्यत एव- "तथाहि-पचतीत्युक्ते"नोदासीनोऽयतिष्ठते। भुले दीव्यति पा नेति गम्यतेऽन्यनियतनम् ॥ [ तरपसं० का० ११४५ ] तेन 'पर्युदासरूपं हि "निपेध्यं तत्र न विद्यते' इति यदुक्तम् तदसिपम् । यंश-'पचतीत्यनिपिचं तु स्वरूपेणेय तिष्ठति'। इति । पृ.१५.पं. २८ तथा४ "किया-कालादियोगोऽपि पूर्वमेत निरातः । तम्मार राकिनिया एते न पक्षिनिभाना". २-थापि घेति घि-भा. गो. -थापि पिति बि-आ. ह. वि.। "धान्नमाध्यनिसावन"-ततर्म• पठि• पृ. ३५.4.1 ५ 'अह उरयते' अत्र बार। -ति विशेष: मो. मा. बा.। ८रति सिपा..रिना। जिज्ञामते मा.। .. “भनियो निषेधार्थ बुरे पदः प्रयुज्यते । मनभीरपुरमो मम Net "र"-ममम. मि. पृ. ३५१५० ३.। 'यी शा'-ft ... मन मनमा । पयशिन Arlarger". तलम..." १ प्रारिता-मा... "परि मा.शा...' " "ry rurt" .. f. पृ. 11t. १५Far-WTr......... M.int." मालम... Viraram ranbirt. tirerse: amit: Eritr.r.R..निnिar.

·शब्दार्थ-वत्संपन्धयोर्मीमांसा । २२५ रूपं दर्शयता पमति' इत्येतस्यान्यरूपनिपेपेनात्मस्थितिरिति दर्शितं भवति भन्यथा 'स्वरूपेगैच' हस्पेतदषधारणं भवत्प्रयुक्तमनार्थकं स्यात् ध्यपच्छेचामापात् । 'सायत्यप्रत्ययध' ईति, अत्रापि चपोदो भयता निरू(स)गाण्यस्वभाषतया गृहीतस्तरकथमिदमुच्यते 'निष्पनत्वात्' रति, न पाकाशोत्पलादीनां काचिदस्ति निम्पत्तिः सर्वोपाख्याविरहलक्षणत्याद पाम् । स्यादेतत् ५ यद्यायसी 'निरुपाल्पः परमार्थतस्तथापि भ्रान्तः प्रतिपभिर्याधरूपतयाऽध्यपसितापाइसी सोपा- रयरषेन याति; ननु पद्यमी सोपाट्यत्येन एपाति तथापि किमत्र मरतार्यानुफलं जातम् । पस्तुभिः ----- - - . १० यदपि विज्यादायरामा च नान्यापोहनिरूपणम्' इति परेणोतम्, तत्र विवादेरर्थप निपेप्यादपि व्यावृत्ततयाऽपस्थितस्यात् तरप्रतिपत्ती सामयावधिपक्षित मालितादि "निवियत इत्यस्येयात्र 'अन्यापोदनिरूपणम्'। नमयापि ममा युक्ती' पति, अप्रापि- "नासो न पवतीत्युके गम्यते पचतीति दि । भीदासीन्यादियोगध तृतीये मभिगम्यते" । "तु तु सद्विविक्तोऽसी पचतीत्ययसीयते। तेनात्र विधिधारयेन सममन्पनियतनम्" । [तस्पसं० का० ११५७-१९५८) 'तु' इति चतुर्थे "चतुरपण्यतो आपक्षरलोपथ" [पौणि० अ० ५पा० २ ० ५१ पार्ति०२० १-ससामान्यरू-बाबा.। २ पृ. १९८ पं. ९ तथा २७। ३ "निष्पमत्वमपोहस्य निकायस्प कीदयम् । गगनेन्दीवरानो निष्पति हि कारन" ॥ तत्वसं.का. ११५.पृ.३५२ । ४ पृ. १९०पं.नपा २७। ५ "वस्विसध्यवसायात गोगह परयेन भालमो । सतः कि तुल्यधर्मत्वं वस्तुभिधास्य गम्यते" ॥ तस्वई-10११५.१.३५२ । निरूपा-मो.मो. निना। .म्रान्तिः भा. मा. विना । 4 "सोराध्यत्वेन भातीति। यदि मामासो सोपास्यत्वेन भाति तयापि"-तत्वमं. पत्रि. पृ.१५२ ५.३-४। ९ यातेनिप्पन इति वा.पा. विना । "हयानो निषन इर"-तरपसे. पजि. पृ. १५३५.। १.- निप्पनत्यादी ययं पा•• पिना । "इdि सिदं निष्पमत्वादिति वचनम् । ययेरम्"-तत्त्वस• पजिपृ. ३५३ 4 .। " "साप्यत्वप्रत्ययसम्मान तथाभूतादिरूपणम् । वस्तुभिरनुल्यारत्वात् तमिमितं प्रसम्यते"। तत्वसं.का.१५११.१५३. १२ भयत्येप पा.. बिना । भयंतेय वि. स.। "भवनेक साध्यवासयस-पसं• पति. पृ.१५१ ५.८। -मिरवमु-हा. पि.-मित्तत्यमु'-पि. से.। १४ पृ.१९८५.१ तथा १५। ५-पपी. रा-भी.मो..पृ.१९८५.१३ तथा १२. १७ "विभ्यादावराशी पनातिनादि निरिप्यते। सामान पम्देन यदेव न विवक्षितम्"। तत्वम.प्र. 11५३१.१५३ । १. "निरेपादिप्यातितया"-तरसपतिपृ.१५१५.१०।१५-यादिपिभो• •। १.नि. ज्यपा... २१ पृ.१९८५.१४ १.१. २१ "नमथापि ममा युवावपोहपाशो भवेत् । तयसकारे याहयः संप्रदीयते" । "ममा योगे मोबणे गम्यते कम्परिर मिरिहतीयेन वमा दस प्रिनिपाते"। निभायापरस्तस्य नुरीयो यः प्रयुम्पते । तस्मिन् विवक्षिते तेन साप्यतेऽसनिम्"। सदस.1.11५४-१५५-११५६.३५ । २१ बरा• सामादक. पृ.४.वि.पं.११-11 सौपडा "म...... । - - ·मिहान० पु. २९९ इत्यनेन पूरणाय यन् लापमाना। तारितो दिविविटा (), विधिमान सम्माननियनम् इति या Ameri दोहामान्यादिनिवृत्तिगयने सपा द्वितीयेऽपि ममि इति सिमाAiRI ! नवरोदादरम्। शादी नम्गो नास्तिति, अर- "समुपाः कषिपारिभीरिगा। सामगिरसेन पोदर्मम्"farm...) ग) M ARMish भपिश पांEATTISTITY मा म तिम, कारलमिलाए । ताल कमरेनी माना। " Timrndi पति, Timirman गांचा योग TREATMENTumAHITAT TERIATMmmitta gh h: Tamitो गणने, मन पर mariTTAMITTTTTARATHIERana #rrethrumन। पाnि Ara . Arrrrrrrr .. I amitra r. मा. । ... Re-art. . . . . . ...' mt. Titment ... . 4 st romantarrang44. ... ...... . K. R . N । -. . ? . . .

·शमा-तत्संबन्धयोमीमांसा । मच, नमभवदमिमतोजात्याविलक्षणो विधिपादानाः परमार्थतोऽधतीयते जास्यामिविशवात्। "किन्तु विर्यबसाय्यस्माद् विकर जायते बने। पक्षापोहामार्थ निषेधे जायते मतिः" । [तस्वसं० का० १९६५ ] पंचनपोहशदादपोहामार्थ निषेधै मतिर्जायते इतीप्यते न तोपोहरानाथोंऽभ्युपगन्तव्यः तय निषिरत्वाद, असदेतत्। "स पसंपादकस्तारवस्तुसम्बन्धहानितः। न शादा प्रत्ययाः सर्वं भूतार्या यषसायिनः" । [तस्वसं० का० ११६५] 'स' रति अनन्यापोहरामादि', 'मसंवादका' इति न संपदतीस्यसंपादकः, न विद्यते त्रा(पा) संपादो (संपादोऽस्पेस्यसंवा)का। कस्मात् । 'यस्तुसम्बन्धहानितः तथाभूतपस्तुसम्बन्धाभावार पूर्व दि जात्यादिलक्षणस्य पदार्थयस्तुनो निपिद्धत्यात् । योषं ताई कथमनन्यापोहशम्दादिन्यो १० पोहरामार्थनिषेपे मतिरूपमायत इति, उच्यते। 'वितयविकल्पान्यासपासनाप्रभवतया दि केचन दादाः मत्यया असतार्यनिवेशिनो जायन्त एष इति म तशाद् पस्तूनां सदसत्ता सिध्यति । थेच 'ममेय-यशदादेति, अध कस प्रमेयादिशब्दस्यापोऽयं मास्तीस्यमिधीयते । यदि सापैश्योक्यस्यममेयादिशब्दमाधि- त्योच्यते तदा सिरसाप्यता, केयेलस्स प्रयोगामायादेय निरर्यकरपात् यतः श्रोतृजनानुमहाय प्रेक्षा-१५ पनिशदः प्रयुज्यते न व्यसनितया, न ध फेषलेन प्रयुक्तेन मोनुः कथित् सन्देह-विपर्यासनिवृत्ति- लक्षणोऽनुमदा तो भवेत् । तथाहि-यदि थोतुः कचिदर्थे समुत्पनी संशय-विपर्यासी नियर्त्य "निस्सन्दिग्धमत्यपमुत्गदयेत् प्रतिपादक एपं तेनास्यागुमहा तो भवेत् नान्यथा न च फेयलेन भाग्येन प्रयुनेन तथा प्रहः रापयते कर्तुम, तसा संशयादिनियर्सने निधयोत्पादने पोतुरनु. प्रहात् शब्दप्रयोगसाफल्यमिति यापरीयार प्रयोगः । अय यायस्थमेय याविशदमधि-२० छस्योच्यते, तद् मसिद्धम्। तत्र हि यारपस्न प्रमेयादिशादेन यदेय मुदमैतिमिसंशयस्थानमिप्यते "नमा हशम्दादो न विधिय॑वसीयते । परैरमिमतः पूर्व जाया प्रतिषेधनान्" ।। तत्वरी.11.1१२.१५५ २-रूप-म• विना। ३ पृ. १४. | ४-ध्ययशापयसादि-मी. मा.। ५ यपनपोह. शप्दार्थ निषेधे आ. ह. वि.। यद्यन्यपोहरा दार्थ निषेधे पा. बा.। "मयोहान्दार्थनिषेधे मनियते"- तस्पर• पजि. पृ. १५५ पं० १.। । सर्पऽसं-आ•। ५-६क इति न संपादकः कलात् भा. ६फः परसाम् दा• • विना । "न अवरतोलसेवादा, न रियते वा सेवादोऽस्पेलसेवादकः"- तत्त्वसं. जि.पू. १५५ . २४ । पियक्षाविक-या. मा.। “वितपिपासनावशात् तत्र विधा विकल्पकमेणोणा)न्यानोहनिषेधमनियंतः"-शाखा स्वादादक• • ४.८ प्र. पं. । ..यप सेय-प्रमे परा-भा• मो. वा. ग. दिना । “यदपि हेय-प्रमैयादिवान्दानां न फियिदपोयमति"-शारमा सामादक पृ. "पृ. १९९५.४ तथा २३ । ११ "प्रमेय-यशम्मादी वस्याओग्रं न विद्यते । न बसौ केवलोऽकाण्डे प्रेक्षादमि प्रयुग्यवे"। तत्व.का.10.५६। १२-पद् पाक्यस्थप्र-आ.रा.पि. १४-पाक्या-चा..। १५-यलमयोगा-मामा। "किन्लारेक-विपर्यासमभवे सति कस्यचित् । करिस् तदिनित्यर्थ धीमदिरा प्रयुज्यते"। "निस्संदेहविपर्यासप्रलयोपादनाइन । रोनर से प्रयुफेन साफस्यमनुभूयते" ॥ तत्वसे.का.118--11-पृ.१५। १५-पर्ययो भा. मो.। १८ निस्संदिग्धं प्र-भा• मt.। १९-पर्तनेन नि-मो• मा। २. स्थ- सेष प्र-मो.मो.मा..बिना । ११-गः भापया-मो•म•। १२-पपस्तुमेप आ•• दि.। १३ " तत्र जातोभिरापास्सरमपदेश क्षिप्यते न बिफरोचरणान्या"। "कधिमानोऽमी बिमारिएराति । मनसंस्कार मुग्न पा सस्थती एम्" । "बर्शनादिवि यं रूपारीति यदुष्यते । सेनाऽऽरोपितमेतदिपिडिमियते"। "न मधुरापिठेनर रूपं नीलादि पैरते । किन्धोत्राचिनापि निलेनोन पडसा", तत्तसे••९५-1100-1100-110११.३५१-१५७ ॥ अतिमिः संशयास्था-नापा. मतिमिरारदास्था-मो. Uda ·२२८ प्रयमे काण्डे- तदेव निवर्त्यत इत्यतोऽसिद्धमेतत् 'प्रमेयादिशब्दानां निवत्य नास्ति' इति; अन्यया यदि थोतान क्वचिदर्थे संशेते तत् किमिति परमादुपदेशमपेक्षते? निश्चयार्थी हि परं पृच्छति अन्यथोन्मतः स्यात् । यदि नाम श्रोतुराशङ्कास्थानमस्ति तथापि शब्देन तन निवर्त्यत इत्येतच न वक्तव्यम्, श्रोत- संस्कारायैव शब्दानां प्रयोगात् तदसंस्कारकं वदतो वक्तः-अन्यथा--उन्मत्तताप्रसक्तिः। तथाहि- ५'कि क्षणिकाऽनारमादिरूपेण शेया भावाः, आहोश्विन के सर्वश्चेतसा प्राद्याः उत ने इत्यादि संशयोद्भूती 'क्षणिकत्यादिरूपेण शेयाः सर्वधर्माः' तथा 'सर्वमशानवियाः' इतिसंशयञ्युदासाथ शब्दोः प्रयुज्यन्त इति । यदि(द)क्षणिकरवाऽशेयत्वादि समारोपितं तद निवर्त्यते, क्षणिकत्वादिरूपेण तेषां प्रमाण सिद्धत्वात् । अथ 'किमनित्यत्वेन शम्दा प्रमेयाः' इति 'आहोधिन' इति प्रस्तावे 'प्रमेया' इति प्रेयोगे प्रकरणानभिज्ञस्यापि प्रतिपत्तुः 'प्रमेयाः' इति केलं शदश्रवणात् ग्लवमानरूपा राडा १०दिबुद्धिरुपजायत एव । तद् यदि केवलस्य शब्दस्यायों नास्त्येव तत् कथमर्थप्रतिपत्तिर्भवति ? नेत्र केवलशब्दश्रवणादर्थप्रतिपत्तिः "किमिति वाक्येप्पलब्धस्मार्थयता शब्दस्य सादृश्येनापरतबुद्ध केवलशब्दश्रवणादर्थप्रतिपत्यमिमानः । तथाहि-येष्वेव पायेषु 'प्रमेय शब्दमुपलम्यान् श्रोता तदर्थेष्वेव सा वुद्धिरप्रतिष्टितार्था प्यमानरूपा समुपजायते, तच्च घटादिशब्दानामपि तुस्यम् । तथाहि-कि घटेनोदकमानयामि उताजलिना' इति प्रयोगे प्रस्तायानमिलस्य यावत्सु धारयेषु तेन १५'घटेन' इति प्रयोगो दृष्टस्तावस्वर्थेषु आकाहायती पूर्ववाफ्यानुसारादेव प्रतिपत्तिर्भवतीति घटादि- शब्दा (शब्दाव) विशिष्टार्थवचनाः प्रमेयादिशब्दाः। यंदुकम्-'अपोहकल्पनायां च' इत्यादि, तत्र, पस्त्वेव ह्यध्यवसायवशाच्छदार्थत्येन कल्पितं यद् विवक्षितं नायस्तु; तेन तरप्रतीती सामर्यादविवक्षितस्य व्यावृत्तिरपिगम्यत एवेति नायापिनी दार्थव्यवस्था । यदेव च मूढमते. २० राशङ्कास्थानं तदेवाधिकृत्योक्तमाचार्येण- "(अ)यं कल्पितं कृत्वा तद्वयवच्छेदेन "येऽनुमानम्" [हेतु० १-घर्तत इ-भा. मा.। २ श्रोतुःसं-भा• मा। ३ "क्षणिकरवादिरूपेण वि (2) या इति विघ्रमे । सर्वज्ञज्ञानविज्ञेया धमायते भवन्ति कम्" ।। ममावा अपि कि लेया न शानं जनयन्ति ये । इसादिविभ्रमोदती विज्ञेयपदमुच्यते" ॥ तस्वस. का.११३-11.पृ. ३५०॥ ४.प्दा युज्य-भां• मा०। ५ यदक्षणिकत्या-वि•सं• । “अत्र यदपियवादिना झेपत्यादिपमारोपितम्"- तत्त्वसं• पनि पृ. ३५८ पं. ३ । क्षणिकत्वेन सेया भावा.' इत्यादिवाक्यस्थेन तेन सगिकवादिनाउनेषन्दारे रामारोपिवस्य म्यावर्नेनात्"-शायदा• स्याद्वादक. पृ. ४.८ प्र. पं०९।-धर्तते वा• या० । . "तार सेयत्वमस्ते(स्त्ये) माणिकत्वादिसापना । सेयोऽभावोऽपि माया(स्या)Pापनामुनाऽऽमना" " तत्वम.का. ११७५.१५. इति मादोस्पिन्न भीमा ति अहोशिश हा. पि.ति महोम्पिन्न या प्रयोग प्रवा• बा• भा• मां• विना। "इति प्रनारे प्रमेया. इन प्रयोगे प्रारणाननिसासि तु साधार समाना या घी"-शास्त्रमा स्वादादा पृ. ४.८..... 1.-थलम-मा.. " "प्रमेय- यशदाइ. प्रतितिनिमित्तताम् । एवं पाक्यस्थितम्या कालान्तरेणार" "पलसोग्लम्मे या प्रतीतिसरायते । मायभेदेषु सा तामयानुसारतः" । "घटादिभ्योनी शादेशासाशक व पारिभातम्मार पटारिशदेन वारिपना राम" उत्सर्ग.का.111-110-100.१५८ । ११“मिन्दु"मत्वमा पवि.पु. १५८५.३० वा. .....|| युवा-B.R. ३. "पूर्व नुमराज प्रतिनिकी (i) | तम (पशिFree: सरवरिया"-मम ...ामार-....sarit १" "माया र बोगितम् I यह सिमेनाnirr" ॥ " पर निम्तोमामलेग. उपमे..11.8-110.1.1 १५-पशिना परतु.....। ५.-....... इति। - ·दार्थ-सासंबन्धयोमामामा। २२९ ‘ালাকানিঘাঘ'বো। शानामारय स्वसंवेदनपरागित्यात् कथमभायः सधादि-चमादिगु अर्थमन्तरेणापि निरालम्प. ममाहीताकारसमारोप डानमगोपालगतिस्पुट ससंवेदनमवासियम् । देश-काला. तरास्थितोऽस्तेन रूपेण संयत इति युक्त यकम्, सस्य सदूपाभायात्। म पाम्पेन रूपेणाम्पस संवेदन युक्तम् अतिमसात् । किध, अपश्यं गनिनिमारमगतः कधिद विशेषोऽर्थतोऽभ्युप. ५ गतिध्या येन योधरूपताम्येऽपि प्रतिविपर्य 'मील सेवेदनम् न पीतस' इति विभागेन वि. ज्यो भानम्। तदम्युपगमे च सामर्यात साकारमेय मानमयुपगत स्यात् माकारम्पतिरेफेणान्पश स्वमायविशेषत्वेनापधारपिनुमशस्यस्यात् । अतो भयता 'सभापविशेषा' ति स पप शम्दान्तरे. पोकर जलाभिशु'मामाराति फेलं नानि विवादः। 'ऐयमित्या स्वादापति एयमेवयम्' इति पाप्रकारान्तरमारोपितमेयम्' इत्यादिशर्यय-१० दियमानं सुरमयसीपते" चेति नाग्यापिता शादाव्ययस्थाया एवं पुमारिलेनोचं दूषणं प्रतिविदितम्। [ उद्योतकरोक्तानामाक्षेपाणां प्रतिविधानम् ] पानीमुद्योतकरणोतं प्रतिविधीयते-सर एनम् - 'सर्पदम्य काधाओं व्यरचा प्रकल्प्यते' इति, अत्रापि ऐयादिपश्यत् फेपलस्प सर्पशम्दस्याप्रयोगात् पाक्यस्थस्य निस्पं प्रयोग पनि यदेय मूमतेराशरस्थानं तदेय "निपर्यमस्तितिपादि- "'सर्व धर्मा निरारमानः स या पुरमा गता। सामस्त्य गम्यते तत्र कशिशस्वपोहाते" [सयसं० का० १९८६ कोऽसापंशोऽपोते इति चेत्, उच्यते- चिदेय निरामानो पाधा रा पटाया। गमनं कविय मान्तस्ततिनियायते" (सरपसं० का० १९८७ ] 'एकापसम्रपादायपि घरि ति सर्पस्थाहय प्रतिषेधो पाक्यस्य सर्पद यिसितः शात् सदा स्मार्थोऽपोहा प्रसपते पाता परेप भूधिया साहितं तदेष निविण्यत इति कुता स्थापिपादिरपदोपसरी २५ मादिशादेपपि पाध्यम् । पपोताम्-'भायोऽयामाययादि, १. १९५१० ५४ १ २ ३-धमत्ययनि-म• मो.। "नानियह सपनारायने । विदिगिलम्बमायोरसमधा"। सम्म विनियन प्रास्याचम्म् । स्याऽभ्युपगारभ्य सभा मएसच" "असाभिक आकार प्रतिबिम्ब सामना । niमार राहामेदान्तकारणम्" । वि.स.१८१-११८२-११.३५९१ -गाना- लममिगर भा. मा. समिनिस्ता• -लमि ...। (-साम्ये तिप्रति-..... । साम्येति फिर भ.। -भग्यत आ•ा-1 -पटनानिमा- एपमिम्पादा भा• मा.। मित्यादिशामा । अपायturyाराराणम् । नर....१८४५.11.. नवभार प्रकारात . पेति मो. मा.) १ पृ. १.. १.- प्रकरप मा. दिप्रकरप ... ATM RET IN VAR.. 441" ...। निवस्य-.. यपिज .. भाम्तल .. २. RRIA1011 AANCERTISE मासमायो'। सम.....11.1 ५५ ५५ पादि-1. पषममादिभा.म.भा . .

·। २३२ प्रथमे काण्डे- विपर्ययेऽनुपलम्भात् अशक्यसमयत्वात् अनन्यभाक्त्वाचेति । पूर्व स्खलक्षणादो सहनास- सङ्केतवैफल्यस्य च प्रसाधितत्वाप्न हेतोः सन्दिग्धविपक्षव्यतिरेकता। अथ यया स्वलक्षणादी सङ्केतासम्भवः धैफल्यं च तथाऽपोहपसेऽपि, ततभातसमय तन्मात्रघोतकत्वमपि शब्दानां न युक्तमित्यनकान्तिकता प्रथमहेतोः। तथादि-ग प्रतिरिवार ५पोहः घक्त-श्रोत्रोरेकः सिद्ध्यति, न हन्यदीयं ज्ञानमपरोऽयोग्दर्शनः संवेदयते प्रत्यात्मवेपन्या- शानस्य, अज्ञानव्यतिरिक्तश्च परमार्थतः प्रतिविम्यात्मलक्षणोऽपोहः, ततध पत-श्रोत्रोरेफमा विषयस्यासिद्धः कुत्र सङ्केतः क्रियेत गृहोत था? न सिद्ध घस्तुनि पक्ता सहसं कमी, थोता ग्रहीतुम् अतिप्रसङ्गात् । तथाहि-श्रोता यत् प्रतिपद्यते स्वज्ञानारूढमप्रतियिाम पका संवेद्यते यच या संवेद्यते न च तत् थोत्रा द्वाभ्यामपि स्थायमासस्यैव संवेशनात १०र्थक्यं च तत्र सङ्केतस्य । तथाहि-यत् सङ्केतकाले प्रतिविम्यकमनुभूतं भोत्रा या पानता हारकालेऽनुभूयते तस्य क्षणक्षयित्वेन चिरनियद्धयात् यद्य व्यवहारकालेऽनुभूयते ग तरस काले दृष्टम् अन्यस्यैव तदानीमनुभूयमानस्यात्, न धान्यत्र सङ्केतादन्येन पपारो युतः । प्रसङ्गात्, असदेतत्। यतोन परमार्थतो जानाकारोऽपि शम्दाना पान्यतयाऽमीर: पेन सङ्केतासम्भयो दोष प्रेत, यतः सर्प एयाय"शादो व्यवहार स्वप्रतिमासानुरोधेन समिति १५विचन्द्रदर्शनषद् प्रान्त इप्यते, केपलमर्थशल्यामिजल्पपासनाप्रयोधायदेम्पोऽययापित पमानोत्पादनात् तत्मतिविम्यफ शम्दाना याच्यमित्यभिधीयते जननात यभिषेपास पपि स्यम्पयाधमासस्य धन-धोतभ्यां परमार्थतः संवेदगम् तथापि तगिरिफायशेष धानी नत्ययात् योरपि पन-मोनोपोटार्थव्ययाध्ययसाया गया एक । तथानियहरयममिमा पती 'यमैपाहमय प्रतिपय तमेया प्रतिपाद्यते एवं प्रोनुरपि योग्यम् । एकापसमापि २० प धोत्रोः परम विदितम् इति न पाप्यम्, यतो यदि गाम परमार्थसो म सिरिता का धान्तिपीगर नुस्याबाररस्पर परमार्थतः संविदितं प्रतिषियमा राप्रतिभागावर समिरिकरूप प्राप्त एप पपहारोऽयमिति निवितम्। सेनेकापायमापयशान Miss गुपयत एष ने धान्यानय मला, देनायपहारकालोपकर (य) प्रतिनिये यो तपणपादन परमानः । यदुनाम्- "व्यापकल्यं यतसंवमिएमाध्ययसायिगम्। मिथ्यारमागिनो होने प्रत्ययाः दादनिर्मित" [ ताप का. १९१३ ] लागिमेन मनमासिनो मामयति । ......३ पूर्वपल...ना। “बरहीमोसमा MRhuी. "गमन र म मास म .. समिति दा. मग! ४-मार्गnt. म. । FREETTERNAMAMI......" ग......4-1..1.11." “HAMATARrint • प्रोगप Emte.f गरिने... १. "Raaran Mantr. Nr . .........."

·. शनार्थ-तत्संबन्धयोमीमांसा । २५ [संविदपुरन्यापोहवादिप्राज्ञाकरमतस्स उपन्यासः] मपरस्त्यन्यथा प्रमाणपति-ह सलु पद पत्र प्रतिभाति तत् तस्य विषया, यथाऽक्षजे संबे. दने परिस्फुट प्रतिभासमानयपुरारमा नीलोदिस्तद्विषयः, शम्द-लिशान्पये व दर्शनमस पहिरे- खतरवप्रतिभासरहितं स्वरूपमेष चकास्ति तत् तदेव सस्य विषयः। पराएतय हिरेर्यस्पर्श व संवि.. पुरम्यापोहा परतुनि राप्द-लिझवृत्तेरयोगात् । तपाहि-जाति तयोपिया, व्यकिर्या तदि-५ शिष्टा! सत्र म तापदापा पक्षा, जातेरेषासम्मपाम् । तथाहि-दर्शने व्यक्तिरेष चकास्ति, पुर परिस्फुटतयाऽसाधारणरूपार्नुभयात् । अय साधारणमपि रूपमनुभूयते 'गोर्गीः' इति, तदसत्। साबलेपादिरूपषिकेनाऽमतिमासनात् । न प शायलेपादिरूपमेय साधारणमिति मापं पाम्, तस्य मतिपसिध्यनि(प्रतिम्पति)मिनरूपोपसम्भात् । तथा च परातमिदम्- "सधस्तुपु बुद्धिध पावरपनुगमात्मिका। १० जापते पात्मकरवेन पिना सा प म युज्यते" ॥ "न घामान्यतराम्रान्तियपवारेण बेप्यते। स्टरवात् सर्षया धुरान्तिस्तद् भ्रान्तिषादिनाम्" [सो० पा० आकृ० श्लो. ५-७] इति । 'वात्मिका धुमिः' इति यदीन्द्रियधुद्धिममिमेत्योच्यते तदयुतम्। तस्या असाधारणकपत्यात्,१५ माहि प्रयोहिमांशाकारतया परिस्फुटमासमानयोस्तदमिन्नं मित्रं षा दर्शनारदं साधारण रूपमा भाति । अप कल्पनायुभिर्धाकारा अभिधीयते । तथाहि-पदि नाम अपास्तकल्पने दर्शने न जाति- रूद्राति कल्पना तु तामुलिखन्ती व्यपसीयते 'गो' इति, पतदप्यसत्। कल्पनामानेऽपि जाते. रनषमासनात् । तयादि कल्पनाऽपि पुर परिस्फुटमुभासमानं व्यक्तिस्वरूपं प्यषस्पन्ती हदि" चाभिजपाकारं प्रतीयते, म ब तपतिरिकः वर्णाकृत्यक्षराकापल्या प्रतिमासो लक्ष्यते वर्णा-२० दिखापरहित र आतिस्वरूपमभ्युपगम्यते, सम कल्पनापसेयाऽपि जातिः। यथ कचिदपि हाने मापमाति सदसव, यथा शविषाणम्, जातिध कचिदपि हाने परिस्फुटव्यक्तिमतिमासबेलायां स्वरूपेण मामाति तन सती। अपापि शाद-लिजे शाने स्वरूपेण सा प्रतिमाति सत्र सम्पन्धरतिपचे, स्वलक्षण व सत्रासाधारणरूपतया प्रतिमासनापसायात् सम्यन्यप्रणासम्मषाय ते शन्द-लिङ्गभूमिः । ननु २५ तत्रापि परिस्फुटतरो प्यक्तरेषाकारा राष्ट्रस्य या प्रतिभाति महू यांकाररहितोऽनुगतकस्वरूपा प्रपोजनसामय्यतीता कधिदाकार फेनचिदपि लायते, शन-लिलान्यपं हि दर्शनमर्षभियासमा तयाऽरफुटपहनाकारमाददानं प्रपर्तयति जनम्, तत् कयमन्यापभासस्य दर्शनस्थाऽन्याजारो जात्यादिविषया! पदि च जात्यादिरेष लिङ्गादिविषयः तथा सति जातेरर्यझियासामध्यविरेहाद- धिगमेऽपि नाप्द-लिहाभ्यां न पहिरये प्रवृत्तिर्जनस्पति विफला शन्दादिप्रयोगः स्यात् । अप जाते.. रशियासामध्यविरोऽपि स्यलक्षणं तत्र समर्थमिति सदर्या प्रवृत्तिरपिनाम्, ननु त स्वलक्षणं लिहादिजे दर्शने सदपि न प्रतिमाति, न घारमानमनारुटेऽय विज्ञानं प्रवृत्ति विधातुमलम् सर्षस्थ सर्पत्र अपनपत्यासलात् । यत् तु तत्र प्रतिमाति सामान्य म तर दाहादियोग्यम्, यदपि माना : भिधानं तस्य फलं मतं तदपि पूर्वमेयोदितमिति म तदाऽपि प्रवृत्तिा साषी। -लादिस तद्विप-मी• मा. विना। -रस्वतत्यप्रतिभासारहि-मा. दा. ३-रसंस्पर्श भी. मा. नुमा-भा.रा.मि.। ५-सनातच शाप-भा• मो•ासनानुप शाय-भा•• वि.। तस्य प्रतिप्यति प्रतिव्यक्ति मिन्न-दादातस्य प्रतिपचि मिन-पि, तस्य प्रतिष्पति मिन-वि. से.तस्प प्रतिपत्तिःम्पतिमिन-मां। पुरेशा- पावा। -ति पुस्पारिम-आ• ए.सि.। मुक्ति-भा• मा विना।..-क्तिरू-आ.हा. पि.। १:-दिपाऽमि-आ. हा.भा. १२-तिरिक्त पर्णा-मा-मा-तिरिकषर्णा-मा. हा. दि. १ जाते स्व-सा• ए.पि.। १४-दनसम्म-मा. विना १५ ताश-मा• मां• पिना। १सया स्फुर-मो.का.बा.वा. विना । १५ जलमा... १८-रहाधिग-•• वि.। १९-नां तत् भा०। २.-ति तद्-भा• हा• वि.। - :-भा ·नन्धेवं सति स्यलक्षणं शब्दार्थः सात्, तदेय निजातीयायाम प्रथमे कांण्डे- तु शब्देनैव सोऽर्थः स्वरूपेणव प्रतिपाद्यते तदाऽस्य सर्वथा प्रतिपन्नत्वात् किमर्थं प्रवृत्ति पर प्रतिपन्न एव तावन्मात्रप्रयोजना पृत्तिर्युक्ता, वृत्तेरविरामप्रसङ्गात् । अथ किञ्चिदप्रतिपनं रूप तयार प्रवर्तनम्। ननु यदप्रतिपन्नं व्यक्तिरूपं प्रवृत्तिविषयः तत् ताई न शब्दार्थ, तदेव च पारमार्थिकर ततोऽर्थक्रियादर्शनात्, नान्यक्तम् सर्वार्थक्रियाविरहात् । अय कालान्तरे स्फुटेतरेणाकारेण व्यक्ती ५रुद्योतयन्ति शन्दा नन्यसायाकारस्तदा सम्यन्धव्युत्पत्तिकाले फालान्तरे षा नेन्द्रियगोचरलय कथं तत्र शब्दाः प्रवर्तमाना नयनादिगोचरेऽर्थे वृत्ता भवन्ति ? तन्नाध्यक्षतः सम्बन्धवेदनम् । नाप्यनुमानेन, तदभावे तदनयतारात् । अथाप्यर्थापत्त्या सम्बन्धवेदनम् । तथाहि-व्यवहारकाने शब्दार्थी प्रत्यक्ष प्रतिभातः, थोतुश्च शब्दार्थप्रतीति चेष्टया प्रतिपद्यन्ते व्यवहारिणः तदन्यथानुपर तयोः सम्बन्ध विदन्ति । अत्रोच्यते-सिद्धयत्येवं काल्पनिका सम्बन्धः। तथाहि-शोतुः प्रतिपति १० सङ्केतानुसारिणी दृश्यते, के(क)लि-मार्यादिशन्देभ्यो हि द्रविडाऽऽर्ययोर्विपरीततत्मतिपत्तिदर्शनास नियतः सम्बन्धो युक्तः । सर्वगते च तसिन् सिद्धेऽपि न नियतार्थप्रतिपत्तियुक्ता । प्रकरणादिकमपि नियमहेतुः नियतार्थसिद्धौ सर्वमनुपपन्नम् । तथाहि-प्रकरणादयः शब्दधर्मः, अर्थधर्मः, प्रतिलि धर्मो या? शन्दधौ तसिन शब्दरूपं नियतार्थप्रतिपत्तिहेतुरिष्टं स्यात्, तच्च सर्वार्थान प्रति तुल्यत्वार न युक्तम् । अर्थोऽपि न नियतरूपः सिद्ध इति न तोऽपि प्रकरणादिः । प्रतिपत्तिधर्मस्तु यही १५ प्यतेऽसौ तदा काल्पनिक एवार्थनियमः न तात्विकः स्यात् । तसात् सर्व परदर्शनं प्याव्यवित्र म्भितम् मनागपि विचाराक्षमत्वात् । तदेवमवस्थितं विचारात न यस्तु शब्दार्थः' इति, किन्तु शब्देश्यः कल्पना पहिरथासंस्पर्शिन्या प्रसूयन्ते, ताभ्यश्च शाति । शदानां च कार्यकारणभार- मात्रं तत्त्वम् न वाच्ययाकमायः । तथाहि-न जाति-व्यक्त्योयांच्यत्वम्, पूर्वोक्तदोषात् । गापि - शान-तदाकारयोः, तयोपप खेन पेण स्वलक्षणयात् अमिधानकार्यत्याच शब्दाद् विज्ञानमुतापने २०न तु तत् तेन प्रतीयते, पहिराध्ययसायात् । कय तहन्यापोह शदयाच्या काप्यते तोकामि मानमत्रिण शब्दार्थोऽन्यापोह इप्यते, लौकिकाना हिशदवणात् प्रतीतिः, प्रवृत्तिः, प्रातिका पहिरयं दृश्यते । यदि लोकाभिमायोऽनुवर्यते यहिरर्थस्तहि शब्दार्थोऽस्तु तदमिमानात् मा पोहः तदभायात् । अत्रोच्यते-हिर पान्यापोह तथा चाह एप व्यावृत्तः संप ग्यावृतिः" [ २५रूपेण शब्दभूमिरिप्यते-सजातीयव्यावृत्त रूपस्य शान्दै प्रतिभासामापात्-यदि ताई विजातीय व्यावृत्तं शब्देविकरूपैथोलिष्यते तथा सति तव्यतिरेकात् सजातीयव्यावृत्तमपि अपविगत भवेत्, ना विकल्पानामयिघासमायरया हि ते स्वलक्षणसंस्पर्शभात () सकारप्रतीति । प्रतिपद्य-वा. वा.। २-जनतात्ति-गामा जिन्यावृत्ति- । । यदि प्रतिमा ४-पनव्यक्ति-या..। ५ स्फुटतरे-का। नम्। -आ.प्रतीतिगार प्रतिपाच-वि.। -धं पद-गा• मा•। केपलि-मायांदिशदेग्यो दिदायि-ग. मा. मिना । "समर्पान्तरमा प कठि-मादियदक्षत् । नान्यार्थबोधहरव सार पनेनियतराषितः" ! "पा करि-मायोपियानो इविदा(गदिश्योर्य पाकममन्नबालयोगाचमिशामिनाम्"-art• • पृ...१,पतिपृ.१.६.१२ • सय ग-मा.रांगा.पा.। "प्रारदस्लिमे- "समगो वियोगप मच विरोधिन । प्रकरण नियम निषि"" पाया........! -विनियन-2.. AARTIो- t. F.kri 1५-पादि। प्रति-नी. मा. । - प...पि r... प्राप.म. रि। Air... Himal -पसमा-ra. for t..गाव.. १.Tree .. "मना.........

·गोपाः। वटममिमानमा पहिरपायपमापदमिमायेण पापंपापमापः सदापोरिण्यया. पोहा शप्पभूमिरिः। परमार्थतन्तु शम्द-लिझाम्पो पहिरपारपदाम्यतीतः मन्याय रिपन इति तरसर)मापेऽपि प पारमण परनुमतिरपाई पिर्मयारः। तपादि-सम्मास्तिदार प्रातिम दर्शनान्, गोग्गुफादेशनेऽपि मापमापात् । अय प्रतिमाममनोषक निमन प्रतिमासेऽपि कर्ष प्रतितिमिमप्यनपिर तदमापान भपित्वे प सनिदर्शनारि पिधान ५ रामापान मतिरामामापात् तर पिपादः । पदापिकापान सपनिष्टाशमान नि. पायसिविना स्वाधिदनमा पामापंसवायम्, पापि कर समपपरमापषिनरी सपम्। ['सामान्य विशेषात्मक एवं धन्दा' इति प्रतिपादनपरा सम्मिर म्यागादिमिदान्दोमाय:]. जन प्रतिविपीयते-पादुनेम्-'या 'मतस्मिल' इति प्रापपा प्रता, पारीदिशा. जापा, सपा पापं मिप्रेशमेदाण्यपगापी शादमा नि.मर मिनापा. पिपलक्षणो देगुरसिखा "भेदेश्व(प)मेराम्यषणाविषम समानुपामा पानुपामापामागिता देतो, 'गोगी। पवाधिनमापयविषयक मानि पितमापयिषपणापि सम्पामापदि विहोशंगाप्यमामालियानमारnिt. परम तसपरयानियाधमा मापभाषान् । पा दिपुगेपन्दिोप दुरिमापमाना सपने तणा गीगी।' सगुणाकारणापमानामा intra गनगनाका इनिधोमपातुष्यनिरिण परने, मयापिनमाल feer पायुपगमे ततो पानुष्पपायामापन। म चागुगतारा देशयन र पत्र देशानुगतप्रतिभापणानानोमान् सानुगामधिगतमगुगलमाारभारापालापतिोषामुविधाwिerferentra. नुभूपमानाऽनुगतामा पाणुभून मा अपाधापति। पापलेयादिप्रतिनियतापनिापविन साधाmari प्यविसपा मित्रममि मा सामान्य माम्पुपमा पुनमिति पर, mirmtram मन्द्रियमाधाणामपि पाताल पर परादीमा प्रतिभाग दोभापाय. पारिसिजायोपि समलि, शारलेपाशिपतिप्रतिभाषाभारे"वियोmitram 'भोगी।' इति पापणाभारा पाwिn मा । पर errate पामायापादिपसिपापाव भिसापारणारापि rformet ri मागोन ला, पति व परपापि जोगी' ति mengvar mat. मित्रपामापरातारा -दीपप-..-स्पयोपो-.-tya.rator तोt-r...-मा-... -रपिन-....-ra.. गुर..... mntarmart १.नि..... माला Firmware नाति।लपा................" ...ता...m...। १.-सापि -x.! MITrainin............ HTTP.... -य... "rterrrrrrrera rrect.......... -rrr-krtv' krt. . .-."' .. antr

·No text on this page.

·शब्दार्थ-तासेश्ययोमीमांसा। २३९ पिलक्षणं चिदूपतया तु समान जनयदपि' समानासमानजनकाकारल्याण्यासितमप्येकम् तथा म्यकपोऽपि समानासमानाकाराम्यवसापिप्रपपजनकरूपयंरिमाणानेकरूपतया विरोत्स्यन्त रति। {अप सामान्यस्यानुगताकारमानजनकत्रस्वमाययात् सर्वदा सज्ञानप्रसक्ति अनेपेस- स्थापेक्षाऽयोगाद, सहकार्यपेक्षजनका पा सहकारिकृतोपकारस्य ततोऽमेदे तात् कार्यरवेनाऽनि. स्पतामसकि, भेदे पो सम्यन्यासिसिता एकाकईत्यलक्षणमपि सहकारित्वं नित्यानामसम्भपि ५ तपस्यामापिना स्वमायस्य माग ऊर्य च तदयस्थानसभायात्, अभाधे पाऽनिस्पत्यम् सभापमेद. लसणवार वस्यमजनकस्यमापरखेन न कदाचिदपि तदानम्, यो पजनकस्यमायः सोऽन्यसाहि. तोऽपि म तद् जनपति, यथा शालिपी मित्याधविकरसामग्रीयुक्तमपि कोद्यादरम्, मानक- सभापं घेत सामान्यम् परामरांशाने प्रतिभासेत जनकाकारार्पकीय ज्ञानविषयत्वाद, शान. हरणमपि कार्यमनुपजनपदपस्तु स्यात् अर्थक्रियाकारित्यलक्षणत्या परतुनः देयं सामान्यस्य. नित्यायन तविषय हानी याप्पमानतोऽपाधितज्ञानविषयत्वमसिद्धम्। भया, पति तत् सर्पसर्पगतमभ्युपगम्यते तदा वक्त्यन्तरालेऽप्युपलम्भमसक्तिरम चामि. पक्नुिपपत्यभाषाए तत्रानुपलम्मा प्रथमप्यक्तिमसिमासवेलायां तदमिय्यचास्य सामाम्पस्य प्रदणे मेदात् तस्य सत्र सदामिप्यत्तस्यात्। अन्यथाऽमिप्यतानमिप्यत्तस्यमापमेवाइनेकस्य- प्रसने.रसामान्यरूपरयापत्तितः तदन्तरालेऽयमा गुप्लम्म इति उपलग्घिलक्षणमामधेनापग-१५ तस तत्रानुपलम्मादसापमिति म सर्पसपंग" तत्। भए स्पस्यचिसपंगतं तदिति नाय दोरा, मापेयं मतिप्पणि तस परिसमातरयाद प्यक्तिस्वरुपपत् तस्य मेद पप, अमेदे एकम्पमापमियकस्य प्रदणे ग्यापतिस्थापि तप तरस्यरूपरपात् प्रतिमासे-तदाधारमतिमासमन्तरेण तदापेपता. मतिमासमानुपप-सम्यमीना युगपत् प्रतिमासमराक्तिः। नकदेशवृत्तिविकरूपानुपपत्तेपासरयम् । किश, (१) एवंप्यक्तिसमवेतं तद् अमिनपोरपत्र-२० प्पची निफियापान पाति (२) म यता व्यायुत्पते. मात्र तत्रागीन् पक्तिरवितर तापरया. गानम्युपगमात् पपुल्पायुत्तरकालं नु परयन्तराइनागतस्यापि "तस तत्र सझापा सामाग्य. :-पि समानजन-भा. १-कारप्यप-चापा। -नपेक्ष्यस्या-भा.वि. तोऽमेदो तरकार्प-41. दा. ततोऽमेदो तमेत् कार्य-भा• हा. पि. 'ततोऽमेदो तदमेगात् पापं ..। ५पाससम्बया-..या रसायन्या-. । ("हमारे निवदम्-प्रपरेक. पु.16 . "अर्यामननलगाया रम्य सदा योजना-" मेक. .. १८...। नयादितो-मा.द.वि.परा निहितो'-वि..। -माप ये सा-मा.। माषपद सा-. •R.दा...-पारिष्टस-मो•म• दिना। "क्रियाकरिवलक्षणपररएन"-प्रमेर..10 ...-पातदि-गामी १-शबाधमान-भा. रा.पि.-सामान-...। -पाज्यधि-...-पाध्यषित-..-पा पपिहा... १ "वनभोवा भवेयुः परार"nam....५१...। "तपास ईगलम्यक्तिमगर"-प्रमंदर....। 1५"हियोगारमधिशेषसमासस्पाविभाग सम्मापि मा भरेराहरात कार्य मेर". तर...-८.९१.५॥ 11- सन् • • 1. "रतिमेसरि.........। 16-मान-... गोरक्रम"m...11१.१६१। "नवसारt.c ...। 1. "entert Atrware. म .......... Rem-पितातायी।

·१५६ नुशंदेनैव सोऽर्थः स्वरूपेणैव प्रतिपाद्यते तदाऽस सर्व प्रतिमा प्रतिपन्न एघ तापमात्रमयोजना मृत्तियुक्ता, वृतेरपिरामप्रसाद । अब प्रवर्तनम्। ननु पैदपतिनं व्यक्तिरूपं प्रवृसिविषयः तत् साई शनाचे ततोऽयक्रियादर्शनात्, नायकम् सर्वार्थक्रियाविरदात् । मेष कालसरे रेतरेमा :५न्योतयन्ति शन्दा नन्यसायाफारस्तता सरन्यायुगतिकाले कालात निलो फर्य तत्र राम्दाः प्रयर्तमाना नयनादिगोनरेउ तृता भवन्ति। ताल नापनुमानेन, तदमारे तदनयतारात् । अयायर्यापरया सम्मानम् । तपारम गादायी प्रत्यक्षे प्रतिमाता, भोतुभ शनापतीतिरपा प्रतिपयन्ते मारिजात यो माय शिन्ति । अशोच्यते-सिस्यत्येवं कारपनि माहि-भोर sonnaturaharin । H १ - . म गुलम् । मोनि म निकासा मिस इति" म राममोऽपि प्रकरणारिक प्रnि १५.गोगा कासानिक सानिमः तारिशमा तगार पाने শিং মা খামখা। বৈলি ফিস rammarrirrterfi, तिशान का rrमाया तपा- जाति-पोषागाला, कोना খ. নবাগfণ মগ পন্মেগশাওমিখানাগাজা আপাং লিখা ...UTTI पाप PHOTMAITE MANIA नीति, मन: मोनाभिगोने मातानिमामा ! wiri.airmirime TITLE A. मंगो गति र मामाल, RATARY गरे मानTAITREATMEMARATr-ent HTTriram मा पनि मनाना - frofTIMATERIAANTE writ . ... ..माyि-ttaraft.r नमnersn .... to wmifit with #b, । Tirrrr-ka. . Fr . m * 9. . R 4Y हैं.

·शब्दार्य-संबन्धयोमीमांसा । सचिरलम् बाधकमायनिक्षन्धनस्य मिध्यात्यस सामान्यवुनौ प्रतिपादितरवात् । असदेतत् । शतो यदि नित्यम् पापच व्यक्तिम्प एकान्ततो भिसममि या सामान्यमभ्युपगायेत तदा भार पयोक्तबांधकापकाशा पदा तु सहसपरिणामलक्षणं सामान्यम्, विसोशपरिणतिलक्षणस्तु विशेष तदारमकं के पस्तु तदाऽत्यन्तमेदाभेदपक्षभाविदोषानुपङ्गोऽनास्पद पय । अथ साधारणासाधारणरूपस्यैकत्याविरोधोऽत्रापि पाधकम् । तथाहित्यद् यदाकारपरिहार. ५ पस्थितस्यरूपं तत् ततो मित्रम्, यथा घटरूपपरिहारायस्थितस्वरूपः परः, असाधारणरूपपरिहारा. पस्थितं व साधारण रूपमिति कुतस्तयोरमेदः। तथाप्यमेदे न किञ्चिदपि मित्रं स्यात् अव्यय मेश्ययस्यातोरभाषात् । कथञ्चिन्नेदामेदाभ्युपगमेऽपि तयोर्येनाकारेण मेदस्तेन भेद एप येन धामेदस्तेनाप्यमेद एप, नैकं साधारणासाधारपधर्मद्वयात्मक परतु, विरोधात् । भप येन रूपेण भेदस्तेनापि नैकान्तेन भेद् एव कि ती भेदाभेदः । ननु तत्रापि येनाकारेण मेदस्तेन मेद पर १० इत्यादिषचनादनयस्थामसतिरित्यादिन कथं पाधकम् । असदेतत्। समानासमानाकारतया यदि शापलेयादेः परिस्फुटमतिपत्ती प्रतिभासमानस्थकावेन विरोधासिम अन्यथा पाहा माहक-संवि. "सित्रितयाध्यासितं कथमेकं संवेदनं स्यात्, चित्रशान था परस्परविरुधनीलापनेकाकारं फय- मेकमम्युपगम्पेत येनेदं पवः सोमेत-"चित्रप्रतिभासाऽप्येकैय धुद्धिा, था|चित्रविलक्षणत्वात्" रति अथ-"कि स्यात् सा चितस्यां न स्यात् तस्या मतापपि" [ १५ रति पचनात साप्यनेकाकारका नेप्यते इति नायं दोषः । नन्वेयमभ्युपगच्छता प्राहामाहका फारविविका साऽभ्युपगता भयतिः स्वसंवेदने च सा यदि तधैयापमाति तदा प्राघमाहकाकार- प्रतिभासः पचिदपि शाने न प्रतिभासते इत्यप्रवृत्तिकं जगत् स्यात् । अथ प्रामाइकविनिर्मुकमा. रमानं अच्छाप"संवित्तिरियं स्वसंवेदने चैतन्यलक्षणं स्वभावमादर्शयति कथं तहानेकान्तं सा प्रति- क्षिपेत् । प्रतिभासमानामतिभासमानपोध चैतन्य-प्राहामाहफाफारबिधेकलक्षणयोधर्मयोरविरोधं च२० कार्य न प्रकाशयेत् । अपि च, द्विविधो यो पिरोधा-सहानवस्थानलक्षणः, परस्परं परिहार स्थिति- क्षण। स च द्विवियोऽप्पेकोपलम्मेऽपरानुपलम्झौद् व्यवस्थाप्यते, साधारणासाधारणाकार- मोस्यायक्षेण भेदाभेदात्मतया प्रतीतेः कथं विरोधः? तपाऽतदूपाकारते हि तयो मेंदामेदी, तयाय भासनमेय च योभदामेदप्रहणमिति कयं विरोधाऽनयस्थानादिदूपणावकाशः। न च तयोः पर. परपरिहारस्थितलक्षणता सम्मपति अव्यवच्छेदुरूपतया प्रत्यक्षे प्रतिमासनात् । न च सामान्य-२५. विशेषयोराकारनानात्वेऽप्यनानात्वेऽन्यत्राप्यन्यतोऽन्यसान्यत्यं न स्यात् इति पक्कं युक्तम्, सामान्य- पिरोपपत् तादात्म्येनोन्यत्र प्रत्यक्षतोऽमहणात् प्रहणे घा भयत्येवाकारतानात्वेऽपि नानात्याभापः । न चाकारमानारयेऽपि सामान्य-विशेषयोरमेदप्रतिपत्तिमिप्या, पाधकाभायात् । न च 'स्वभावमेदात सामान्य-विशेषयोधंट-पटादियद् मेद एप' इत्यनुमानं याध"प्रत्यक्षस्य, प्रत्यक्षेण याधितत्यादा नुमानाप्रवृत्त । अधानुमानयिपये म प्रमाणान्तरयाघा नन्वेयं ज्यनेरथावणरवेऽपि साये सत्त्वादे-३० पयोकलक्षणतया प्रमाणान्तरायाधितत्वेन प्रतिपत्तिः स्यात्, सपक्षे घटादी सस्याऽभाषणत्वेयो-: स्तादात्म्यस्याध्यक्षणाधिगमात् । अथान्तर्यात्यभायामानयोाप्यव्यापेकभावः तत् प्रस्तानुमानेऽपि मुल्यम् । पक्षस्थाध्यक्षविरुद्धवादथायणत्यानुमानाप्रवृत्तिरिति "चेत्, न तहिं स्वमायमेदानुमानेऽपि १-कायशोय-दा- वि.-धकयशोय-वा..। २-दृश्यप-भा.पा.बा.। अथ सपा- रणरुपयैक-मो.मा.दिना। ४-राध्यय-भां• मा०। ५-रूपप-हा. वि.। ६-रणरूप-आ.हा.वि.। • कपश्चिझेदाभ्युप-भा• मा हा विना। -नयाऽभे-आ.। ९-दामेदी हा• वि. १.-दि कपन बाध-भा• मा. दिनकर सर्टियाध-वि.। "-यादिपरि-भां• मो०। १२-चितृप्तपा-दा- वि.। -सियतया-भी-न-तित्वंतया-मो.। ११-स्याशिससा- यायाधिशा-हा- दि. १४-कस्या १५ संपत्ति-भा• मा० । संबंत्ति-दा..। १- प्रतिभासमानयोध आ• हा. वि.। १५ मभाव पापस्थाप्यते भी• भाद्रव्ययस्थाप्यते हा• वि. -मादम्यव्यवस्थाप्यते आ । १-शा कशापवि. १९-भासन सामा-हा• A. -मासन व सामा-मा.-भासमाय सामा-चा.दा.। १. वेऽन्यशऽप्यन्यतो-आ• हा०।-वे नानात्वेऽन्यत्रा-वि.। २१-मात्र भा. विना । २१६ पक्षस्य भो• मा• दिना। २१ प्रवृत्तिः सात् भा. मा.। १४त्ययोस्तयोखदा. रम्प-आ. १५-पामावा भी• मो• पिना। पेचाहि मां मां• विना। .4.७ ·मयमे काण्डे- शून्यारा व्यक्तरसस्वाभ्युपगमात् (३) नं धांशवत् तत् एकनाशन प्रागुरपायकिला परेणांशेनोत्पपमानव्यकिसम्बन्धमनुभषति () ने घनिरंकसत्वेऽपि माकनामारपरिला तर तिमत् तत्परित्यकव्यकेरसत्यमसमात् (६) म यत्र प्रदेशे यतिबखिता ही सम्बन्धलबक्त्या सम्यन्यते इत्याधनेकपाधकसमाया(पा) क्तिभिसामारपणे ५चितमत्ययविपयत्याद सत्सत्यम् । "कलास् सामादिमत्स्सेय गोत्यं यक्षारतवारमकम् । ताशम्यमस्य फसाद पेट समाषादिति गम्यताम्"सोos रति पचना भ्यक्तिसमापं सामान्यमभ्युपगत सेपामपि व्यक्तिपर तमासा ०६प-मिनासयोग तयोगित्य प्रसकम् इति ग सामान्यरूपता । अपाडसाधारण सपोगिपंचतम नाम्युपगम्पत्तेतदिपिण्यधर्मापासतोपक्तिम्यता प्रतिभा "सादात्म्यं घेर मतं मारोक्तिजन्मन्यजातता। नारोऽनाराय ने स्तबरयान रपयोग किम्"। "यकिजम्मन्यमाता पेशागत माभपान्तरात् । मागासी ग घ तदेशे सा तया समता कपम्" । "यत्तिनाशेन घेभरा गताम्ययातरे में। सत्ये मलिता देशे सामाति कति कप्यताम" "ala)गोस्पादियोगेऽपि पनि गातोपते। गायकपमिसानुपसापेतसाम्" [ . "सामान्य मान्यरिए ये सानियामा। गोयनापि पिना कक्षार गोखिन नियम्यने"। "पपा स्यापि मित्राय गित ता! गारनिमिता:पिता भगिनपा. मा..' ५ दिया पदुनं मारिटेन- " दिनां मानोपनिसियने। रियरियलि सामान सागुष". বন নাশ বিলা: দিবস। मान रिना निमामाया माERAT.

·शब्दार्य-सत्संपन्धयोमामांसा। २४१ सरितम् पाधकप्रत्ययनियन्धनस्य मिथ्यात्यस्य सामान्यपुसी प्रतिपादितस्यात् । असदेतत् } यतो पदि नित्यम् व्यापकं च व्यक्तिम्य एकान्ततो मिसममिर्स पा सामान्यमभ्युपगम्पेत तदा स्वाद पयोक्तपाधिकापकाशा यदा तु सहापरिणामलक्षणं सामान्यम्, यिसदेशपरिणतिलक्षणस्तु विशेष तदात्मकं घे पस्तु तदारस्यन्तभेदाभेदपसमापिदोपानुपङ्गोऽनास्पद पप । अंथ साधारणासाधारणरूपस्कायविरोधोऽत्रापि पाधकम् । तपादि-पद् पदाकारपरिहार-५ पस्थितस्यरूपं तत् ततो भित्रम्, यथा घदरूपपरिद्वारापस्थितस्वरूपः पटः, असाधारणरूपपरिवारा- पस्थितं च साधारणं अपमिति कुतस्तयोरमेदः। तथाप्यमेदे म फिश्चिापि मिनं सात अन्पस्थ मेध्यपस्थादेतोरभायात् । यिधिदेदाभेदाभ्युपगमेऽपि तयोयना- न भेद पप पेन चामेदस्तेनाप्यमेद एष, नेक अप येन रूपेण मेदस्तेनापि मैकान्सेन भेर एप मेदस्तेन मेद एप १० इत्यादिपचनादनपस्याप्रसचिरि १.५ असदेतत्। समानासमानाकारतया यदि शापलेयादेः परिएफुटमतिपत्तो प्रतिभासमानकरयन पिरोधासिखेअन्यथा प्रासादक संवि. "तिरितयाध्यासितं कथमेकं संघेदनं स्पोत्, चित्रशानं था परस्परपियसनीलापनेकाफार फर- मेकमभ्युपगम्येत येनेदं यवः सोमेत-"चित्रमतिभासाऽप्येय युदित, यापचित्रविलक्षणरया" रति । अथ-"सिं स्यात् सा चित्रतस्यां न स्यात् तस्यां मतायपि" [ पति पचनात् साप्यनेकाकारका नेप्यते इति नायं दोषः । नन्येयमभ्युपगच्छता प्रामादका. कारपिथिका साऽभ्युपगता भपति, ससंवेदने च सा यदि तथैयापभाति तदा प्रामाहाकार- प्रतिभासा चिदपिकाने न प्रतिभासते त्यत्तिकं जगत् स्यात् । अप प्राधप्रादफपिनि नमा रमानं मच्छाध संवित्तिरिय स्वसंवेदने चतन्यलक्षणं स्वभापमादर्शपति फ तानेकान्तं सा प्रति. सिपेत् । प्रतिभासमानाप्रतिभासमानपोध घेताप-प्राधमाकाकारपियेफलक्षणपोर्धर्मयोरपिरोभं घ२० कार्य में प्रभासयेत् । अपि च, विविधो पो विरोधः-सहानपस्थानलमा, परस्पर परिहार स्थिति एणय! सच विविधोऽप्येकोपलम्मेऽपरानुपलम्भौद् प्यपस्थाप्यते, साधारणासापारणाकार पोल्यायरेण भेदाभेदारमतया प्रतीतेः कथं विरोधः? तपाऽतदूपाकारले दियोमेदामेदो, तपाप- मासनमेय पयोमेंदामेदप्रदणमिति कर्ष विरोधाउनपस्थानादिपणापकान पतयो पर- स्परपरिहारस्थितलक्षणता सम्भयति ध्यपच्छेदरूपतया प्रत्यक्ष मतिभासनात् । म प सामाग्य-१५ पिपयोराकारमानांत्येऽप्यनानारयेऽन्यथाप्यन्यतोऽग्यस्यान्यत्वं मस्ात् ति यई युपाम्, सामाग्य- पिरोषयत् सादरम्येनान्यत्र प्रत्यक्षतोऽप्रहणात् प्रदणे या भवत्येयाकारणानाधेऽपि मानारयामापः ! नधाारनानारयेऽपि सामान्य-विशेषयोरभेदप्रतिपत्तिमिथ्या, पाधकामापात् । पभाषमेदार सामाग्य-पिरोपपोर्घट-पटादिषद् मेर एपश्यनुमानं पाध"प्रस्पस, मापोप पापितस्यारा हुमानामा मपानुमानविपये न प्रमाणान्तरयाधा. नन्धर्ष पनेरमापारधेऽपि साये सारे... योवालणतया प्रमाणान्तराबाधितरवेन प्रतिपति. मात्. सपक्षे पटा - स्तादारम्यम्याध्यदेणापिगमात् । armer:- तुत्यम् । पक्षम्याभ्यसविपदत्यादर १-५कायतोप-ta रणरूपस्यैक-म• मा. बिना। • पशिशाम्युप मा मा ६ ॥ नयामे • वामेदार बाध-भा.मी.। दिन का याच "यादिपर निगापा... -तिप्यतया-मा. सिम्यतया ।' मावि • पनि सि। ६ मतिभारमानाथ ..... -भादू पापस्थाप्यतेमा ५. ।-भादग्यायपाधाप्यते कच- । क्व च ।। १. भासपसरामा -- । मासयब सामा..-भासपाय विडम्पप्यम्यती... र मानादम्पत्र-13. २२. पक्षम्म भा.म. प्रति स्यात् • • . पेसदि.. | आप सभा. थप ..... पप'.५ व्यय । - . । " । भाद्रप्यवस्था RC सामा-10-41.। मो.बिना। २५-पगभाप. भा.म.पन । ए.."

·शम्याया बरसस्वाभ्युपगमात् (३) ने बांशवत् तत् सनातन परेणांशेनोत्पपमानव्यक्तिसम्बन्धमनुभवति (1) नव निरंशवेऽपि प्राणनागरपार ग्तरे वृषिमन तत्परित्यक्तव्यतरसत्त्वमसाद (५) यंत्र प्रदेश पत्तिपत्तिा सा सम्बन्धस्तमात्यानुसम्मन्यते इत्यापनेकवाभासद्भाषा(पार) अतिभिवसामान - .५भितप्रत्ययविषयत्वात् तत्सत्वम् । "कस्सा सामादिमत्खये गोर्ष यमात् तारकम् । तादाम्यमय कसा घेवसभाषादिति गम्यताम्"सोपा इति पवना व्यक्तिसमावं सामान्यमभ्युपगत तेपामपि प्रतिषद तस्याऽसाधारमा १०दय-विनारायौध तपोगित्वं मसकम् इति न सामान्यता । अपाऽसाभारानुसार रायोगित्वंयवस्व नाभ्युपगम्यते सदि पिस्स्यायासतो व्यतिम्ला मेप्रसकि भार "तादाम्यं घेर मतं जातेयंकिजन्मन्यजातता। माशेऽनाराध केने स्तरपान स्ययो म किम्"। "मतिजन्मन्यजाता घेदागती मापातरात् । मागासी मच तदेशे सा तया साता कयम्"। "मदिनाशेन पेपरागता परपन्तर च। साये न सिता पेशे सा जातिः केति कप्यताम्"। Ma(जालवारियोगेऽपि यदि जाने समेग्यते। नापमिशानुपातमाग" [ ५ - "मायरिए थेत्तर त्तनियामकम् । पोनापि विना कणा मोमिन नियम्यने"। “पा दुन्यपि मित्र पुचिर पतिता। गोगारनिमिनार तथा भागा" या IT ..! २५ निकाविना पशुमारिलेन- "पीना गिना मोपनियते। বিলাস नता पम्"। " टानला मिणागिरले। - 4 ·सदाय-तत्सबन्धयामामासा। २४५. समाधाभावात् तस्य तथा प्रतिपत्तेय? अथ प्रवृत्तसमारोपण स्वत एपामाषा अनुमानात मणिकरपानिधये भाषिनधासणिकसमारोपस्यानुत्पत्तेः समारोपव्यपच्छेदकत्यं क्षणिकानुमानस्यो. प्यते, ना सामाभूतसमारोपनिषेपात् कथमविकले समारोपे प्रयन्धेनोपजायमाने भणविवेक निधया येन ततोऽक्षणिसमारोपस भायिनोऽनुत्पत्तिः स्म! निश्चयाऽऽरोपमनसोर्विरोधाग्यु. पगमात् । अन्यथा प्रत्यक्षपृष्ठमाविनः क्षणिकनिषयस्युत्पत्तिप्रसः। तथा, परस्यापि निश्चयात्मना ५ प्रत्ययेन सर्यात्मनाऽर्यस्वरूपनिधयेऽपि समारोपप्रवृत्ती तयपच्छेदाय प्रवर्तमान प्रमाणान्तरमन. भकं न स्यात् । तम क्षणविवेकनिधया, निधये या पिरोपादेष नाशपिकसमारोपः। रूपस्याक्षणि- . १ मम्रान्तं स्यात् । ] . "पश्यन्नपि न पश्यति" रति ध धर्मकीर्तिपचनं पिरश्येत । मथाऽसनिकत्यभ्रान्तिर्मानमी मरीचिकाच तोयादि.१५ म्रान्तियत् तथापि मापधारितविशेषस्योत्पयेत, अनयधारितविरोपस्पेय तदुत्पत्तेः । अक्षणिकाय- मासस्य मानसरवे पस्यन्तरसरणसमये उत्पत्तिय न स्यात्। विकल्पदयस्य युगपदनुत्पतेः उत्पत्ती पाऽयं विकल्पयतोऽपि "गोदर्शनाद् दर्शने कल्पनारिरहसिद्धिरयुका स्यादिति क्षणविवेकनिधयेऽ. पश्यंभाव्याणिफसमोरोपाभायः । तत्सद्भाये च न कचिदनुमा सिथितनानात्वस्यात्माऽऽत्मीय- भाषयोः प्रवृत्तिर्युता । न हात्मनाऽनुमानानानात्यनिधपलक्षणे नैरात्म्यदर्शने सति एकमत्यय-२० लक्षणमात्मदर्शन सम्भवति विवेकायिवेकाहणयोरेकत्वपिरोधात्। तदमावानात्मीपमहः, तदमावे भymmmmm गानापियागोम्यवसायेन प्राप्ति-परिहाराय विफलः स्यात् नैरोरम्या. मदर्शनस्य सहजस्थाहाने- स्तोमामताऽऽरमाऽस्मीयस्नेहपूर्वकमुखामिलापयतः सुख-दुःससाधनपादान परिहार्यो प्रवृत्तिः२५ अविपद्धति पेत् स्यादेतत् यदि तत्सहजमारमदर्शनमेकप्रत्ययलक्षणं न स्यात् तद्रूपत्ये त्यात्मनोऽनु. मानार क्षणविवेकनिधयमात्रेय तस्य निरुत्वान्न तनिमित्ता संसारफारणेषु प्रवृत्तिः। अथैक- प्रत्यपलक्षण सदजमात्मदर्शनं न भवति न तर्हि नैरात्म्याम्यासादयविरोधात् तन्निवृत्तिरिति प्ययों मेरारम्पाभ्यासः स्यात् । अतोन साक्षात् पारम्पर्षेण पाऽक्षणिकसमारोपण्यवच्छेदकत्वात् क्षणिका- नुमानस मामाण्यम्, अध्यक्षमभयविकल्पेऽपि चैतत् समानम् निश्चिते तत्रापि समारोपामापात् ।३० मध प्रवृत्तसमारोपाव्यपच्छेदकत्वाद् विकल्पस्यामामाण्यमिति घई युक्तम्, प्रवृत्चसमारोपन्यव. डेदकरवेन प्रामाण्य(मे) विशेषतो हनुमानस्यापि मामाण्यप्रसक्तिः सस्यापि तदूपत्त्यात् । न च मता समारोपो व्यपच्छेतुं शक्यः अमावस्य निहेनुकत्वाभ्युपगमात् । न च प्रत्यक्षपृष्ठभाविधिकस. -मास-मा.मा. विना । -नय क्षमा मां. विना। ३-नुपपत्ते मा. मा. वि.। -क्षणिक- स्थातु-भा• मा.। ५-मारोपिनि-दा-बा प्रतियन्धेनो-मा. म. दा.बा.पिना। क्षणेयिवेक- वि.। -करोपय भा.। -धापि पर-सा.बा.। १.-पारोपस्था-वा.बा.वि. १. अयपा. रितविशेषलक्षणसार-आ. ह. वि.। १२-भाववाहि-मा• मा• बिना। १३-दपि भ्रान्तं मा•• वि.गोर्शनात् दर्शनादर्शने आ· । गोदर्शने या बा.। १५-मारोप्यामा-भीमा.। -ना निबा.बा.। 1-अपने-भा.मो.का.बा.१-पच मा.। १९-माथव-मां-..-रा. रम्याग्यस्यास-भो• मां-रात्म्याभ्यास-वि•ारात्माभ्यास-हा.। २०-नासनिकत्यानिध-हा- वि.। २१-वामीय-मो. । १३-रमीयं रोह-मा- मा.विना। १४-पूर्वगु- हा... २५-धनेप्यादा -मो-मो.। २-रार्थन-पा.बा.। १-रमन्यनुमा-भा• मो• बिना। १८-शविद-मा.म.मित। ११-सूसेमी. मी. दा. वा.। २. वृत्चेः पा०।-सष्टिमावि-आ. ह. दि. दा-बा.॥

·२४८ प्रथमे कांण्डे- सामाधारणम् । अर्थादिव्यतिरेकार नर्वि(न विकल्पमतिका पतासमांवर दिविकल्पानामाद्यभावेऽपि भावादित्सविकल्पोन्पादन यान्दिया सामने पगमादस्त्येच सामग्रीमदः ततः कार्यमेदोऽपि सात ए३, मसदेता। लिमिRATrt व्यतिरेकेणाप्यविकल्पकस्य कस्यचिदुत्पत्तिदर्शनादपरसापि मातीAMRIT .५वदनर्थजन्यत्वप्रसक्तः । अय तैमिरिकानुभवादनुपहतेन्द्रियमा मानना तत् सविकल्पकेऽपि समानम् । न चैकत्र विकल्प पेरापाशनात् मातीithmet सिद्धिा, अविकल्पस्यापि दूरार्थप्राहिणः कसचिश्मेशयोग्लम्बेः तात्यापित स्थितमसमायिनो विकल्पस्पार्थसाक्षात्करणलक्षणं पेशयमातेन 'सभागारमेया Are स्योत्पत्तेः स्वव्यापारमुत्प्रेक्षात्मकं तिरस्कृत्य दर्शनम्यापारानुसरणा tant १०इत्येतनिरस्तं द्रष्टव्यम् । विकल्पधेक पर्याय witो माग स्थाप्रामाण्यं भवद्भिः गृहीतमाहितया :::::::""" विकल्पसानुपलक्षणेऽहीक्रियमाणे य::------ वर्णयोस्तथाभूतलघुवृत्तेरभायात् परस्परस्पतिरेफेणोलशणसमापः, युगामाTrmiri ताभ्यां व्यभिचारामायप्रसः । नापि सादेयार ािीिनाTime, गण १५तरविषयत्वेन तपोरेफरिपयत्यातसारश्यामाया नया सोमmshNIYETH योरपि शानात्मना सादाम साद मेरेनोपलाणRI HISARITRAMAI अपकी प्रथमाक्षसनिपात पप सपिकल्प दर्शगमुत्यमामाश्यति नहाल्पामा Tamang एप प्रसकः। तपादि-अर्थदर्शने राति तारानिभाने टेवामी र, तपोवनमा योगपति, तपोनित या शिक्षिका युधिरापमति । पNिT Hymni २०परपति, तदर्शनमन्तरेण च (1) बिचारातिः, सामन्तवा नEिNTRE दर्शनामाय पप सक, ममतता यता यदि शाम शिलो माNि Titt सदा स्यादपं दोषणम वासाभिः शयोनितार्यप्रणा faiPRITH জলিয়ানামােগলিগেন। সব মামাণগিগাগাগণ। * -यतिरेकरमा वि.क.पा. रिक-मा. HEMANTaafitel मंत्र पनि परेक मानाTHEmp3rati En ताएं-मा... -सजश मा. म .--.kina (-पि रिप-मा.मा. | मन मा. म. - Marathi मिरा-...8.1 11-1.. सपोरटसमझा-मी. मी.। "-माmः R... Affarmfamil ... सासनीमाश-r....। Tant.... " terinterse: TRANE.andry are at: सरnusmrriarrm are for " 4 .

·शब्दार्प-तसंबन्धयोर्मीमांसा । २४९ संलमालविकलावस्थायामपि न निरंशमणिकानेकपरमाणुमतिमासः, स्थिरएलकपल बहिः स्तम्मादेप्रहारपतां पिघ्राणस्य प्रतिमासनात्, अश्वविकपकालेऽपि पुरो व्यवस्थित गादेस्त. सामूवानुभवविश्यत्वेन प्रतिमासनात् । यदि पुनरमिलापसंपधायांध्ययसाम्येय विकल्पोऽन्युपग- म्य तदा तदनुत्पतिरेष प्रसका । तथाहि-पापत् पुरो भवस्थितं पस्तु नीलादिवे (श्वेन) न मिश्रित म सापत् तत्सनिपानोपलायनवाषकस्मृत्यादिक्रमेण तत्परिपक्तानिधयः, यापचन तनिभयोग ५ सापत् तदायकस्मृन्यादि, सणायादावियाऽनिधिते पाचकस्मृत्यादेरयोगात् । योगे पाशवान. भवानन्तरं 'शाणिकति पाचकस्मृम्यादिक्रमेण तनिधयोत्पत्तेः क्षणक्षयानुमानमपार्थकं स्यात् । अपि च, 'तमायकस्यापि सरणमपरतदारयोगमन्तरेण मयदम्युपगमेन न सम्मपति, योजन- मपि सरणमन्तरेण, सरणमप्यपरतदाययोजनादिम्यतिरेकेण' इत्यनवस्थानान्नात्र कचिदपि निधयः मादिति । तस्मादमिलापसंसर्गयोग्यस्थिररणार्थमतिीस मानं प्रथमाससभिपातोद्भवं. विकाररक तथाभूतान्यपस्थापक्रमायुपगन्तव्यम्। भन्यथा सफलव्यषहारोवमसर । अतः पारणासाधारणपे पम्नुनि प्रमाणप्रवृत्तिः मासाधारणात्मनि, निर्विकल्पकस्याप्यसाधारणास्मनि ये किल्पानुग्पादकरयादमादकत्यमेव । प्राहकर पा तत्र सणक्षयानुमानस्सामामाण्यमसकिः। महान् 'स्वत्वमापप्यपस्थित' विम्य हेनोभेदेन सर्षपदापांना प्रत्यक्षेण व्याप्तिप्रणामावान पानिमारकममापरलमेनन्-'स्वस्खमापग्ययस्थितेः सर्पमापानां सर्वतो मेदाः' इति । अतो न१५ विशेगमापायापर्यमेदाद म्यापतिमेवर तमेशाय धर्ममेरे यथा अमर्ताद् व्यापतमानो घटो न मनान्तपन प्यायमानः प्रत्ययोऽमृतोऽपि मूर्तः स्यात् । अम्तीरमना तयोरमेटे कथं सोमयामकारय मापानाम्! गप फारिसतो धर्ममेदः, क्याम्युपगमे पथा परमत्या व्यापमानभ्य परादेपरविविक्तं स्यमायं करपते तथा स्यमयाद प्यापर्वमानस्थ स्वासरवमलसिमसार । मथ पासापादेव तस प्यावृतिः न स्वसरपान, गन्येयं कथं न पारमाधिकोऽयम्यावृत्तिधर्ममेदोऽम्यु-२० पगतामा! मप एका "संपतिगप्रपि कस्यतेऽग्यो म' रति विमागो युका, कल्पनाया सत्र निपापात् । तरे सरापरिणामसामान्यापाभितप्रत्ययपिपयरपेन सापादसिदो हेरिति रियतम्। मधेदनमापक्षणानिधपापतायुपगमे शवप्रत्ययस्ासियादाधयासिझध हेतुः । न धनिया रूप वर्गमापणसामर्पपद् दानचित सिरं मपति प्रतिमासमात्रेण सिमावे२५ पात्र दिनतिपत्तिन गर, क्षणायादेरपि प प्रतिमासमात्रणेप सिमापात् बानुमानपैपर्प. माहिमन परावेदनेनाऽनिपपारमाऽपि निधियाममानस्वरूपं गवते न पुनस्तर स्वर्गमाप. नगागादिकम् अती म पिमतिपण्यापमाप इति पकायम्, तलिन एखणे एपमाणस्य तम्म ततो मेमसान् । म पसिन सारमना पसंविदितेऽप्यन्यापारयादेनिमिवार विदेषांव निभयो मात्र, त्या वेदना मदंशनियनमसमर्थयापि रागान्तरे तदसामया निरूपता-३० पर राममेय परसामयम्, विहितोसरात् । न प नियपसंवेदनस्वाप्यनिध- पोहान नो"निधिय निधयारयस्थापकायम, समिकत्यादेरियानिधिताऽपिम्यपणाप. -माप्पिारण-दा। -एएनावित -वादिल-मा. वि.। -टापरr.... सपा--सायो यिकरुपम्युए-म•ा। परिपका-मो•मा सापानि-..। -दिसण- मो. रा. १०-गे प... 11-गुमाया-मी. at. गायोजनम्त-मी..। -स्थानाप पपचि-भा.मौ.। -सापसं-... r. १५-मामहा-मा..... दिना-पपरतुन... 1-सिम मा. पा... -निशि-...१.१५.११.-धर्ममेरोय-1.-. मा....। ११-याst-r.R.RA तिमपि .....संवृतिः पि.पि.५- मेर-atter -धिकार..! जापि- कार-t.nt.। १४-विभिमा-•r.... २९-मस-न... --मामाचर ...--... १. १॥ ६.१ मा 1-.rteमानाव-...तोऽविधि-..।

·२४८ प्रथमे कांण्डे- सामावधारणम् । अर्यादिव्यतिरेकाच नर्वि(न विकल्पव्यतिरेकः एतत्समानजातीयानामतीता- दिविकल्पानामधिमावेऽपि भावादित्य विकल्पोत्पादन एवायेंन्द्रियादेः सामध्यमयसीयते त्यभ्यु- पगमादस्त्येष सामग्रीमेदः तंतः कार्यभेदोऽपि सङ्गत एय, असदेतत्। तिमिरपरिफरितवक्षुणेऽर्य- व्यतिरेकेणाप्यविकल्पकस्य कस्यचिदुत्पत्तिदर्शनादपरस्यापि तनातीयतयाऽविकल्पदर्शनय विकल्प- .५पद्नर्थजन्यत्यप्रसकेः । अथ तैमिरिकानुभवादनुपहतेन्द्रियजाध्यक्षस्य भेदानानन्तरोक्तप्रसाः, नन्वे. तत् सविकल्पकेऽपि समानम् । न चैकत्र विकल्पेऽपेशद्यदर्शनात् तजातीयतया सर्वत्र तथाभाय. सिद्धिः, अविकल्पस्यापि दूरार्थग्राहिणः कस्यचिदवैराधोपलम्धेः तदन्यस्यापि तद्भायप्रसके । तत् स्थितमक्षमायिनो विकल्पस्यार्थसाक्षात्करणलक्षण येशयम् तेन 'स्वव्यापारमेयमार्शयतो विकल्प. स्योत्पत्तेः स्वव्यापारमुत्प्रेक्षात्मर्फ तिरस्कृत्य दर्शनव्यापारानुसरणाद् विकल्पः प्रमाण न मपति' १० इत्येतन्निरस्तं द्रव्यम् । विकल्पश्चैक एवार्थप्रामुपलभ्यते मापरं दर्शनम् ययापारानुसारिणो विकल्प स्थामामाण्यं भवद्भिः गृहीतग्राहितया प्रतिपाद्यते। विकल्पाऽविकल्पयोर्लघुत्तेर्यिकल्पायतिरेरणा. विकलस्यानुपलक्षणेऽङ्गीक्रियमाणे यर्णयोरपि लघुयुत्तेरितरेतरव्यतिरेकेणानुपलक्षणप्रसक्तिमय वर्णयोलयाभूतलघुवृत्तेरमावात् परस्परव्यतिरेकेणोपलक्षणसमायः, युगपशानामुत्पत्तियादिनोऽपि ताम्यां व्यभिचाराभावप्रसके । नापि सायाद विकल्पाऽविकल्पयोमदेनायुपलक्षणम्, सन्ताने. १५तरविषयत्वेन तयोरेफविपयत्यरतसारश्याभावात् । शानरूपतया सादृश्ये गीलाऽनीलाकारमान- योरपि मानारमना सादयान साद् भेदेनोपलक्षणम् । संचाऽविकल्पकसानसमायः । अप यदि अपमाक्षसन्निपात पप सविकल्प दर्शनमुदयमासादयति तशास्त्पर्धात्मा तथा सत्यमहणाभाप एप प्रसवः। तपादि-भर्यदर्शने सति तरसमिधाने दृष्ट शबाथैये स्पतिः, तस्मृती पतेमा पोडपति, तपोजितं चाय विकदिएका युनिराप्ययस्यति। न च सविकल्पकप्रत्यक्षवादी अशकमय २०परपति, तारांनमन्तरेण च (म) तयास्मृतिः, तामन्तरेण च म पचनपरिष्यकार्पदशंगम् प. दरांनामाप एप प्रसता, असदेतत् यतो यदि अशदफमर्थ यिकापो गापारयति' इस्पायुपगम्येत सदा स्वाद दोपान चालामिः शसंयोजितार्थमहणं पिकल्पोऽभ्युपगम्यते तद! निरगा. सनिकानेकपरमाणुपिलसास्सिररणूपर्यप्रहणम्। तप प्रथमाशसमिपातयेणायामप्यनुभूपत्ते । तपा, -पतिरेकरया न गि-हा.वा. पा.-प्यतिरेफरवन सि-आ. कि. व्यतिरेकाध माय-मा पत्र पनि सभ्यतिरेक एर तपमान मातीमानामती नादिपिकानाशी पा संभपते। 1. कार्प-म.-सरा मा. म.। -करी -मो. मा. रिना। ५ सयंत्रान- -पिरिपूरा-मा.म.। मयति मा.मा. पिना। पाचन-त विसपोई-मा.पा. -वृत्तिकरा-11.बा.हा.। 11-सन . परम पति-का-वा-ल. सपोपटशनरझा-मा. म.। 14-माय: मा.। १५-याधिकाधि- दाणाधिकारपोरr.r... साये नीलाकारमान- 4.0.1 .तम शिया-41.1 १-मारण- ... १९ तदनमविर ररे शदे दा स्मृतिः सात ममिधूमकन । न यमामा. दरम्मा भनुम्परत यजपति, अयोध्या मग."-मने..॥ . "परद। अयं मTUTE ON , nfarm दिन नरिमन यार-बार UNTRARTHARTHer -Rtu. "ers-relaterar TEHRI ATI ATTRATE with असमान Art Einmantr:IR, मन: estar "गाम-म.. Lyr.....HM. २॥ असा पनि नामातिः..marati मरम्मत .... .........।

·शान्दार्थ-सरसंकाययोमीमांसा । २४९ संलमालविकरपावस्थायामपि म निरंशमणिकानेकपरमाणुप्रतिमासा, स्थिरस्यूलरूपस्य बदिः सम्भादेप्रतिरूपता विमाणस्य प्रतिभासनाम्, अध्यविकल्पकालेऽपि पुरो व्यवस्थित गोदेल थाभूतानुभवविश्पत्येन प्रतिभासनात् । यदि पुनरमिलापसंपृष्टापाययसाप्येय पिकल्पोऽभ्युपग. ग्पेत सदा सदनुपसिरेय प्रसका । तपाहि-यापत् पुरो व्यवस्थितं यस्तु नीलादित्वे (स्पेन) ननिधित मतापत् तत्सन्निधानोपलम्घतमायकस्मृत्यादिक्रमेण तत्परिप्यतार्थ निधयः, पापचन तनिधयोन ५ तापत् तदायकस्मृत्यादि सपथयादावियाऽनिधिते पायकस्मृत्वादेरयोगात् । योगे या शब्दान. भयानन्तरं 'क्षणिक' रति यावकस्मृस्यादिक्रमेण तनिश्चयोरपत्तेः क्षणक्षयानुमानमपार्थकं स्यात् । अपि च, 'तदायकस्यापि सरणमपरतदारयोगमन्तरेण मयदम्युपगमेन न सम्मपति, तद्योजन. मपि सरणमन्तरेण, स्मरणमप्यपरतद्धाचकयोजनादिव्यतिरेकेण' इत्यनवस्थानानात्र फचिदपि निययः स्यादिति । तस्मादमिलापसंसर्गयोग्यस्थिरस्थूरार्थप्रतिभैीसं झानं प्रथमाक्षसनिपातोद्भयं१० सपिकल्पकं तथाभूतार्थव्यवस्थापकमम्युपगन्तव्यम्। अन्यथा सालव्यपहारोच्छेदमसः। अतः साधारणासाधारणपे पस्तुनि प्रमाणप्रचिः मासाधारणात्मनि, निर्विकल्पकस्याप्यसाधारणात्मनि विपये पिकल्पानुत्पादकत्यादप्राहकत्यमेव । माइकत्ये या तत्र क्षणक्षयानुमानस्यामामाण्यप्रसकिए। तसात् 'स्वस्वमायध्यपस्थितेः' इत्यस्य हेतोदेन सर्पपदायांना प्रत्यक्षेण व्याप्तिप्रहणामाधान पाप्तिमादकप्रमाणफलमेतत्-स्वस्यभायव्ययस्थितेः सर्पमायानां सर्वतो मेदः' इति । अतो न१५ धर्मपिोपामायः । यायर्य मेदा ध्यावृत्तिमेदः तद्भेदाय धर्ममेदे यथा अमूर्ताद् व्यापर्तमानो घटो मूर्तस्तथी मतान्तराद्ध्यावर्तमानः प्रत्ययोऽमूर्तोऽपि मूर्तः स्यात् । अमूर्तात्मना तयोरमेदे कथं गोमयात्मकत्यं मापानाम् ! म घ करिपतो धर्मभेदः, तथा युपगमे यथा परसस्वाद घ्यापर्चमानस्य घटादेपरयियितं स्यसत्पं करप्यते तथा स्यसरवाद् प्यायमानस्य स्वासरवमप्तिमसः। अप परसत्यादेप तस्य प्यासिः न ससत्त्यात्, नन्येयं कथं न पारमार्थिकोऽन्यव्यावृत्तिधर्ममेदोऽन्यु-२० पगतः स्यात् ! म च एकः "संवृतिसमपि कल्प्यतेऽन्यो न' इति विभागो युका, कल्पनायाः सधैत्र निरहरायात् । तदेषं सरपरिणामसामान्यस्यायाधितप्रत्ययविषयत्वेन सत्त्यादसिद्धो हेनुरिति स्थितम्। स्वसंवेदनप्रत्यक्षसानिधपरूपताम्युपगमे शब्दमत्ययस्यासिद्धत्यादाधयासिय हेतुः । न धनिशितं शानस्य स्वरूपं स्वर्गप्रापणसामर्थ्ययद् दानचित्तस्य सिहं भयति प्रतिमासमात्रेण सिद्धत्वे २५ पातर यिप्रतिपत्तिर्न स्यात्, सणायादेरपि च प्रतिमासमात्रेणैव सिद्धत्यात् सदनुमानपत्य- प्रसतिय न च स्यसंवेदनेनाऽनिधयात्मनोऽपि निर्धयात्मशानखरूपं गृखने न पुनस्तम्य स्वर्गमाप- सामादिकम् अतो न मिप्रतिपस्यामाप इति पतम्यम्, तलिन् गृपमाणे गृह्यमाणस तस्य ततो मेदमसात् । न च तसिन् सर्यात्मना स्यसंविदितेऽप्यभ्यासपाटयादेनिमिसात् कचिदेयांश निधयो न सत्र, स्वसंवेदनस्य तदंशनिब्धयजननसमर्थस्यापि तदंशान्तरे तदसामा दिकपना-३० पत्तेः । न चैकर सामध्यमेव परमासामर्यम्, विहितोपरयात् । न च निययसंवेदनस्याप्यनिय. यार्मिकत्वेन स्वतो" निधिवस्य निधपव्ययस्थापकत्वम्, सणिकत्वादेरियानिश्चितस्याऽन्यध्यपस्थाप. -भासस्थितस्यू- पापा । -रथररू-मा. बा. हा• पि। ३-पादिस्त-मा. वि.। -लापस- पा. वा. हा• विना। ५-संस्पृरा-मा.। -सायो विकरपेग्युप-ना• या। परिपृचा-मा.मा. -कार्यानि-दा. बा.। -दिलक्षण-मा• मा• पिना। १-यो पस-पा.स. १-नुमाया-मा. मां. विना। १२-फयोजनमन्त-भा.म.। १३-स्थानान पचि-भी• मा.-सापसं- पापा. १५-भासज्ञा-मो. मा.बा.बा.हा. रिना। १६-रूपवस्तुमा... १८-मनि विक-पा.बा.। ७.१४॥५.१७१.-धर्ममेदोषी.21-1. र्यमा-भा• मा.। २२-थाऽम्-भा. पि. विना । २१ संपत्तिसपपि मा. दा. पा• • वि.संगृतिः मापि भा.। २४-स्थित संवे-मा.। १५-मे शाम-मो•म•। २६-पिता-पाया। नाऽपि. शानस्य-मा- मा.। २८-निधिया-मा• हा.दा... २९-रमस्व-ना. वा.। ३.- मा. सर्यदा पा..। १२-मर्यादि-आ. दि. १ पृ. २०२४ १७-तिन सा- हा. विना घा-मा.वि.।

·प्रयमे पारडे- कम्यायोगान् । नन सम्पनेनानिमयामनाऽनिमितो निधयः प्रत्यययययापकः, इति निर्विर- शासगंवेदनवादिनः प्रपपारिमा कर नायगानिमा प्रानो हेतु! गर्दपि 'मनु या सामान्य तयापि गंगा(ग) मेटेग्योऽयांनाये गिने चमेदाध्ययसायो प्रान्ति रेय' यादि, सायगुनम्। एकान्त मिना सामान्य मिनेयमेदनरागदेनुन्नानम्युपगमात् । ५न हान्येनान्ये समाना अभ्युपगैम्यन्ते किन्नु महेनुभ्य एच फेचित् ममाना उत्पन्नालयेय गयादि. प्रत्ययविपया। यंदपि 'अनन्तरत्येऽपि मामान्य' इत्यादि तदप्यमन्। अनपलल्यनेकानेन तस्सानभ्यु. पगमान सरपक्षमायी प्रान्तत्यादिदोषरा प्रत्ययम्। यंदर्पि यत्रय हि कृतसमया प्यनयः स एय तैपामर्थः, न य समयः शम्दानां परमार्थतः माण १० . राम्दस्वरूपस्य सदेतितत्याद् देशान्तरे कालान्तरे घ ततः सदात् तदर्थप्रतिपत्तिरथाव्यामचा १५ण्युपज्ञायत एव । एकत्वं तु सदाऽर्थयोः शम्दप्रतिपत्तायनगमेय, तदन्तरेणापि सङ्केतस्य कर्नु शक्यत्यात् सार्थकरयाघ। तेन 'ये यत्र भावतः' इत्यादिप्रयोगे 'न भयन्ति च भायतः कृतसमयाः सर्पसिन् यस्तुनि सर्वे ध्यनयः' इत्यसिद्धो हेतुः, यथोक्तवस्तुनि समयस्य प्रतिपादितत्योत्। यदपि 'हिमायलादिषु सङ्केतव्यवहारकालव्यापकेषु सङ्केतः सम्भविष्यति' इत्यारावर 'तेप्य- २० प्यनेकपरमाणुरूपत्याग्न सङ्केतः' इति, तदप्ययुकम्समानासमानकपरिणतिरूपस्य पस्तुनः साधितत्यात् । यंदपि 'उदयानन्तरापर्यागपु स्वलक्षणेषु सङ्केत उत्पन्नानुत्पनेप्यशफ्यक्रियतः(क्रियः) इति, तदप्यसङ्गतम्। एकान्तेनोदयानन्तरापयर्गित्वस्य भावयसिद्धः । अथान्ते क्षयदर्शनात् प्रागपि तत्स्व- भायसिद्धस्तत्सिद्धिा, नन्वेवमादी स्थितिदर्शनादन्तेऽपि स्यामुतासिद्धविपर्ययसिद्धिप्रसङ्गः । अथान्ते २५स्थैर्यानुपलब्धेन विपर्ययसिद्धिः, आदी क्षणक्षयानुपलक्षणात् क्षणक्षयसिद्धिरपि न स्यात् । सदृशाः परापरोत्पत्तियिमलम्मात् क्षणक्षयस्यादायनुपलक्षणमिति चेत्, स्यादेतत् यदि कुतश्चित् क्षणिकर, सिद्धं स्यात्, तचासिद्धम् तत्र साधकहेत्वभावात् । कृतकत्यात् तत्सिद्धिरिति चेत्, न; साध्यसा- धनधर्मभेदात् सिद्धौ (भेदाऽसिद्धी) ततस्तत्सिद्धरयोगात्, योगे वा स्वात्मनोऽप्यात्मना सिद्धिः स्यात् । न च व्यावृत्तिभेदात् कृतकत्याऽनित्यत्वयो दः, यतस्तद्भेदः स्यतो"वा, व्यवच्छेद्याद् घा, ३० आरोपादू या, युद्धिप्रतिभासभेदाद् या भवेत् ? न तावत् खतः, स्वतो भेदे भेदस्य वस्तुत्यम् , यस्तुल्वे व कथं न पस्तुत्यपक्षभावी दोषः ? घस्तुनधानेकान्तात्मनो भेदाभेदात्मकतया सिद्धः सिद्धो नः सिद्धान्तः । ध्यवच्छेद्यभेदादपि न व्यवच्छेदभेदः, अनित्या(त्यत्वा)दिव्यवच्छेद्यस्य नित्यादेर्व्यवच्छेदस्य घस्तुनोऽभायाद् भेदाभायप्रसतः । कल्पितव्यवच्छेद्यव्यवच्छेदेन तद्भेदाभ्युपगमे तत्र कल्पनाऽपि इतरव्यवच्छेदन इत्यन्योन्यव्यवच्छेदेन व्यवच्छेदयोर्व्यवस्थितस्वरूपत्वात् कथं नेतरेतराश्रयदोषा? १ निश्चित प्र-वि.। ३ तस्यऽभे-मा० मा । पूर्वपाठानुमारेण 'तस मेदे- भ्योऽन्तरत्वे' इति सस्तार । ४-नाभ्यु-आ.। ५-गम्यते वि.। ८-पि तत्रैव वा. मा. । नानुपपत्तिस्तथा-भा० मा । १.-णामः स्वरू-आ.। १६-वि. भूतिमा-मां• मा। १२ पृ.२५ १० १६-३ । १३ पृ. 100५०९। १४ पृ.१०.२० । १५ प्र. पृ.प.१०। १६ पृ. १०६ प.६. १०. १०६ प .. १८ पृ. २४२ १.२१॥ ९. १७६५. 11। २.-त्वं स्यात् आ. वि० । .१ तथारिस-वा. बा. हा। तथा मि-आ. २२-दाप्यात्म सि-या. पा. हा• पिना। १३-स्वात्मनोप्यात्मनो सि भा. मा. । स्वात्मनाप्या. मिना मि-भा• स्वात्मना सि-वा. पा.। २४.तो प्य-वा. याविना । १५ धं पस्तु या. बा.। २६ अनिस्परपादिध्यपच्छेदस्य नित्सादेयंपच्छेदस्य यस्तुनो-वा• गा. हा. । भनित्यत्यादिव्यय ... २ पृ० १७१ प. १२ । पृ० ११.१३ । पं.१७॥

·शब्दार्थ-तत्संपन्धयोर्मीमांसा । २५१ अमिस्वत्यादिप्यवच्छेदेन निस्यादिव्ययच्यस्थ व्ययस्थायामनित्यादिव्यपच्छेदस्यपि निस्वादियय- ज्छेचाद् ययम्देन घुमिप्रतिमासभेदादेष भेदोऽस्तु किंम्पपच्छेदस्य व्यपदेयमेवार भेदारप गया। तथैव भेदाद व्ययच्छेदस्य सायसाधनमाये शदत्यादेरपि पुरिमतिमासदेन भेदात् सार्धनभायः स्यात् । तथा घन कधित् प्रतिक्षाकदेशासियो हेतुः स्वातन धपायदत्यश मप्रतिमासमेदा अन्यथा पार्मिधर्मभ्यययाऽभायप्रस। अथ प्रतिमासमेदेऽपि व्ययच्रेचदा- ५ भाषात् राहत्या प्रतिमा कारपम्, नन्धेयं माप-द्रयाभिधायिनोरभिमानयोरपयांपता नशा पशादेन रापरपस्याप्यमिधानात्। अन्यथा प्रतिमार्यैकदेशताऽपि न स्यात् । माप्यारोपमेदादू ध्यपच्छेदम्य भेदः, सस्थादाएपस्यापारम्यामायात मावे था सस्यमय- निस्यत्ययत् साप्पमनुपश्येत । सरसापने घ तदेतोरसिद-विवाऽनेशान्तिकदोपत्रयानतित्तिर्मयर मिमायेण तम एतकरयाऽनित्यत्ययो साम्यसाधनमापः भवभिमायेण मेदामापात् । मयनयोः१० परमार्थतोऽमेदेऽपि निधययमाद् गम्पगमकमाय इति एतकरयं एत करपाययपापिना निधया स्यपेन मेदेन नियीयमानमनित्यरवस्य गमकम्, गनु पयोषन्तुगतयोः एलवग्यानित्यायोनादा- रम्यमतियन्याम तयोनिपय सिम गम्यगमकरपम्, पयोग विकल्पनिमतिमागिमोदन निधयः म तयोस्तादारम्पनियन्धनो गम्यगमकमायः, पुचारुदयोरयस्तुग्न प्रतिबन्धामापात् । भएर एष तयोः कल्पनानिर्मितःन पुनर्वस्तुंग्यरुपमपि, सारखलदरणस्मारकनित्यम्यानियमा १५ परयाद तहतकरपादिमित्रधर्मोपायपसायिन हतपरयादिविकरपारनपावरबलराणानुमयमा. रापावरन तत्प्रतिपदालेन तस्मतिमासिनोधर्मयोः सायसाधनमाया मारमिपारा पारम्प यस्तुप्रतिबन्धादपपपत एप । सादेतत् यदि तपाभूतं म्पलक्षणं मरमसन पर निगम सत्ता सिद्धम् योऽपि निसादरणिकानेकपरमाणुरूपस्य तम्या वेदना । पारपा प्रत्यक्ष प्रतिमाति तपायाधनेकपाध्यासित"तप निस्तम्, पतलनुमबागपानाहामारि विकासप्रतिगासिनी धर्माणामस्यमियारा साध्यसाधनमाय उपपपेत । म चानुमानशिप पर तरा तयासिमित, मसिन्धारिमापनुमानरीयामा पिकापायाश गायधनपरि. मधमाका धार्मिस्वरूपमादक पप्रामाण्या युपगमे सामाधिर्मिणः पानेकपामा सिद्धपाद वियामा पप। भयनु पा परपस साम्पसाधन तपापि, INRAIL तयोरयिनामापसाधकप्रमाणामायात् । भय निफरयादू बिनारस पिनाराषभायनियतो भाषः समाये मापापा भन्त्यकारणसामनीविशेषयत् स्वकायोत्पादने' स्पादिरापनगमाया धं नादिनाभाष: m. साय-नयोः मसदेतत्तयोरपिनाभाषसाधनम्, अनेकान्तिपरयात् । तथा माल्यारोपाइने पपीनादौनो दुपारनसामीपनिधानापरथाय नमापनियमाभापा | m4 पपीजादीनां तरणभाषामार्थात् तत्स्वभावापेक्षयाउनपेमायमसिसम् ताई दिमागमापा. हानामपि पायित् तस्यभाषामापादनसायमपि स्मात् । अयुबमामेरामा सर्वसामीप्रमाण दिनासिदेस्तदनपेक्षापामारपेक्षयमाससम्म विपिपरायो मायापा हरपले, तर काचित वादपि सामग्री पानभ्यरामानं अनपेत मादिकप पिम् । 1-प..। ५-रोयम्य ..। -मासभेदार क... मा. धना भा-दा.... ५-पामा-भो.मो... r.गा। -वारा-. .। -योसारममति-मा.। -धनयो गन..धनयोग •r... -त. 4...-मिनो ध-भा• पि...:-सिना प...। -रवि भूमं r. k. -मसविरह ()...-सितार-भा..। "सामागपादनामनिधनपरेमा हा Rधालयोनसभाले सन्दरपेशामागसster- पेशा तपारसीमनमोहिमा Mirriti AITREET लाश पोपotnetarr" -... ५..। सा-म••गि। -पायी. मान • र रसभापाप्रपामसिसम् पि.। -सराफाशन.r.ru ·प्रथमे काण्डे- नाशित्वेनोपलब्धानां प्रतिक्षणं विनाशाभावे विनाशप्रतीतिरेव न स्यात्, द्वितीयेऽपि क्षणे भाषस्य स्थती सर्वदा स्थितिप्रसङ्गाद, द्विक्षणावस्थायित्वे हि द्वितीयेऽपि क्षणे क्षणद्वयस्थितिस्वभावत्वात्- तत्स्वभावत्वे स्वमायभेदेन क्षणिकत्यप्रसङ्गात्-तृतीयेऽपि क्षणेऽवस्थानं स्यात् तदाऽपि तत्स्व. वित्वात् चतुर्थेऽपि । एवमुत्तरेष्वपि देणेष्ववस्थानादासंसारं भावस स्थितेरविनाशाद विनाश- जीतिर्न स्यात् । भवति व विनारामतीतिः अतस्तत्प्रतीत्यन्यथाऽनुपपत्या प्रतिक्षणविनाशानुमान त्यात्मकस्य कार्यस्य अदृश्यात्मनोऽप्याये क्षणे या स्वभावः मागभूत्वा भवनलक्षणः स एप घेत तीयेऽपि क्षणे प्रागभूत्या मावस भावात् क्षणिकत्वम् । अथ प्रथमे क्षणे जन्मै न स्थितिः, तीये क्षणे स्थितिरेय न जन्म तथापि जन्मजन्मिनोः स्थितिस्थितिमतोधामेदार तपोध व्यति- हात् प्रतिक्षणमनवस्थायित्वम् अपरापरकालसम्बन्धित्यस्य परस्परव्यतिरेकिणो मायस्यभाषत्याय तेक्षणमनवस्थायित्वमिति सिद्धा विनाशं प्रत्यनपेक्षा भावस्य, असदेतत्। सहेतोरेयानेकोणस्थायी यो भूतक्षणेष्यमवन, तिष्ठन् पर्तमानक्षणेपु,भविग्यत्क्षणेपु स्थास्यं धान्यपधिमे प्रथमक्षण एप गात कालेनाऽनागतादिनोऽसताऽपि विशेष्यत्वं भावस्याविरुद्ध कारपसामध्यपत् वितीयेऽपिक्षणे अन्यया कार्यकारणयोरेकदैयोत्पत्तरेकक्षणस्थायि जगत् स्यात्-इति मागुत्पत्तेरभूत्या मावेऽपि स्य द्वितीयादिक्षणे न क्षणिकत्वम् । वस्तुतस्तु भापक्षणाम् पूर्वक्षणेषु भूत्वा मावी समायो स्य समानान्त्यक्षणेनापि () यिर्शि ऐऽनन्तरातीतक्षण एप, प्रथमक्षणे सारेशस्यमापस भावे यादिक्षणेऽपि न सणिकत्यम्, अक्षणिकत्याविरोधात् मायक्षणात् पूर्पक्षणेप्यभूरया भाषण यादिक्षणेऽपि मधमक्षणसमावस्य भावे तरस्यभायरवेऽप्येकान्ततः क्षणिकरयासम्मयात् । अया. ॥ भापय प्रागसतः सत्यम्, तस्य द्वितीयेऽपि क्षणे भायाम पूपीपरक्षणयोः स्थिस्युरपत्तिमान आपमेदाद् भायर क्षणित्यम् । नाप्यपरापरफालसम्बन्धोऽप्यपरापरसैमायो भपति परमाणु. सम्पन्ऽध्यकपरमाणुयत् । परमानामय शलाकाकस्परयात् परस्परमसम्यम्भा इति धेर, देवा सम्पन्पे प्रतीय परतवाहि-सारमा कशाः परमाण्यामन पात् । परमूनाये, परमाणुमिरेकदेशानां सर्यारमनाऽगिसम्पन्ऽमेदारकोशेकशिनोरेक. मापा करोनामिसम्यग्धः परमाणूनाम् । एकवेरोनेकदेशानामे शिनाऽसिग्मत, देशानां ततो मेदामेकानायां सदस्था पर्यनुयोगोऽनयस्था पाम व प्रकारात शूनां सम्पग्यः सात् मतोऽनुपलम्यमानस्यापि परमायसायपरा कल्पना, जरायगेतत्। सम्पवर सम्परपरकारावरंवाररापि करपासनेत । सर्यात्मने कोशन पाऽभूनाम १-खे द्वि-अ.क्षगाव-मी. मो.। पपमुखरोरेप्यपि सणेषु स्थानाधा-tent. I मेषु स्थाना-...। ५-मानं पारमनोप्या-मा.fi.। - मारण म मा• मा. पिस-म..। -मवस्थायिय-मा.बा. -दाणास्था-...-बागेम-बा...। पारदधि-ना.. भापधि-भा.। ११-मा राता-मा... -परशार-बा..। सEि-fr.inपरि-म! १५-तीयप नान्यथा 4.4.1 -यादिला...। समास-मा.मा ..fr अनन्त-म..। ९-शाना.....शशास- । १.माधि-.ft.।अमूपा मा। १९ बग्ध:या. मा.। होम-म...। १. "रममा यमपम नम"यमापन Motirt- -सपलस! मन ifiroei सयर fecretain Tamatat. newरमेशर...१९३.पं.।। १.हिन्दीनि....। १५-ब-. .नुमान .. "... या • • ... C• free No." १.ला..

·पान्दार्थ-संपन्धयोमामांगा। साबधान सम्पन्धरा च प्रतीने प्रकारान्तरेण एवं सम्पन्ध इति कल्पना युफिगुतीय, प्रतीति. विरोध म्यात् । अप यिफरिपका प्रतीतिरारोपितगोधरासयपि सम्याधे सम्बन्धमायर्शयति, मा सम्पन्धरपणा येग प्रतीतिविरोध: सादसम्पन्धपादिनः । कथं तर्हि सम्पन्धमतीते. पंताराम विकल्पम्प पेशवानिऐः। युगपदायिकल्पाविकारपोरेपत्यायपसापाद पेशयनमे सदमा. विनोगौदर्शनाभ्यविकल्पयोरप्येकत्यायपसायार पैराषिप्रमः स्यात् । अधासम्पनरपि परमाणुमिा ५ सम्पन्धमादीन्द्रियान तजन्यते ततोऽयमदोषः। मधेपमसम्पशानपि परमाणुन सम्पशानियाय. क्षसिरधिगउती कथं मान्ता प्रत्यक्षावमधुपीत ! प्रत्यक्षारो पा फपमतोन परमाणुसम्पन्ध. सिदिः यतोऽसम्पन्धपादिनः प्रतीतिविरोधोग शास् ! परमाणनामसम्पदानां जलधारणापर्थ- मिपाकारित्यागुपपत्तेः। अर्धशियापिरोपधासम्पन्धयादिनः पंवादीनां पैकदेशाकर्षणे तदपरदेशाकर्षणं च म स्यात,१० धर्तमानयिप्तिमणयत् पूर्णपरक्षणपोगेऽपि या न स्वभायमेवः । अभाषाव्ययधामलक्षणं हि गैर- म्तम् तलक्षण सम्पन्धः परेणाभ्युपगन्तव्य पप, तस्याऽभाये कार्योत्पत्तिरदेनुका स्यात् अनप. रतस्योपसम्मेनामेदम्रान्तियन शत् फेयलादेय साश्या भ्रान्तेयत्पत्तापतिप्रसाः सपेत्र सार. स्यात् तदुरपतिप्रसक्तः । सस्रोपलम्भधाभाषापपधानलक्षणमेय नैरतर्यम् तस्यास्तिरवे तापोऽ. स्त्येप सम्पन्धः । म पानेकाकारयोगेऽपि पीतापनेकाकारचित्रवाणयदेकारततो भेदः परार्थस्य १५ प्रतीयमानेऽभेदे एकान्त मेदानुपपणे । अतः क्षणिकस्यभाषापेक्षाऽसणिकभाषसम्भया सविनी भाषानाम्। अथाऽनवरात्मनः मम-योगपधाभ्यामर्थक्रियाविरोधात् रातोऽर्थक्रियानिवृत्ती तसियता सचाऽपि नियतते, म पासतः कार्यत्यमिति कार्यात्मनः सर्पस्य क्षणिकरपादनपेसत्यगिनिरिति साध्य-साधनयोरविनाभाषसिद्धिः। ननु किमनया परम्परयों अपिगाभाषस्य व्यापफानुपलम्धेरेप२० सिनिरस्त ! यता प्रकारान्तरामाषा व्यापकागुपलम्धेः सरपलक्षणं पुस्तकत्यमणिकाद् व्यापत. मान क्षणिकप्पापतिपते पस्तुधर्म सतो गत्यन्तराभापास् । भपरपेयमेयेति चेत्, न) मकारा. तरसद्भाये कपमायिनामाषण ध्यापकानुपलम्भेरपि प्रसिद्धि नित्याऽनित्यात्मकेऽपि गाये सति हातफरपस्य क्षणिकरणेनेय प्यास्ययोगात् ! भागासि धानपेक्षरयम् क्षणिफस्वभावापेक्षया एतकानामपि फेपाश्चिभयामकरन सणि-२५ फस्यमापाभापात् । विपक्षाध्यापकामुपलायत्तस्य देतोरभीष्ट पप साध्याप्यमियाराति पत्, अक्षणिकपादिनोऽक्षणिकाप्यभिचारर फिमेयं न स्यात् ! सेनापि शापमेयमभिधातुम्-श्रम- योगपधाभ्यां सपिकेऽप्रियाविरोधः । तपादि-एकसामध्यन्तर्गतयुगपदनेककार्यकारिण एकम्प सभापमेदमन्तरेण कार्यस्य भेदायोगांद स्वभावभेदपाऽदिया)नेकात्यप्रसगागस्य युगपरनेक कार्यकारिरथम् । कारणसभापति भेदमन्तरेणापि कार्यस्योपादान भेदा भेदमिच्छता शक्तिभेदोऽ.३० ग्युपगत एप उपादान-सहकारिभायेनीनेक कार्यजन्मन्येकस्य यस्खक्षणस्योपयोगाभ्युपगमात् उपादान- सदकारिभाषयोथ परस्पर भेदात् । म कत्रोपादानभाप एपान्यत्र सहकारिमायः, कारणरणय 1-ना पुस्युिक्त-वा. पा. 01-ना यु-भा• पि.। २ अर्थ पि-सा. बा. हा.। पिनो गोदा..• पिना। अर्थ स-सा. बा. ५-म्बम्धरपि भो• मो. पिना। -शानन जम्प- भो.मो.-कानं जन्य-.पा.हा.। ७-विम्यान-गो. मा. दा.पा.हा. पिना। -म्पन्धानि-मी. मो.ना. पा.हा. पिना। -स्तीति क-भा.मौ. । .. "अर्थ कियापिरोपधाणूनामन्योन्यमसम्बन्धतो जलधारणाहरणारक्यिाकारिस्वानुपपत्तेः । समानामे. देशाकर्षणे तदन्यागं बासम्बन्धवादिनो न स्यात्"-प्रमेयक, पृ.१५१ प्र.पं.५। १-यादिना था. कि. -यादिना चेक-या..। ११-णस्थ सा.बा.स. १५-स. सोपा.बा. १४-लादेवासा-वा. दा.। १५-क्षणोऽरय सम्प-मा.लि. (मपिना मा- पा.पा. १५-यततम भोमा। १८ नपा-का..। १५-या दिना-पा.हा. पिना। १.-स ततो वि.. ११-स्तरास-भा. मा. रिना। ११- पा-मो. भा.। २१-यहाभेदा-मा. बा। १४-गात् अमापभेद पा-मां• मो•।-गात् सभापभेदे पा वि. से.। १५-भेवराभवामिभा.. • । नभेदमि-आ• वि.। १६-नानक-भौ• मा विना । १५-सपरभदा-भा. माग ·प्रेगने काण्ड- माने गगगदानमागोरमदान तरकारणं सहकारि उपादान था यतः प्रसज्येत या पानं ने तागानदार सांभेदः सर्व प्रयुपादानत्यात् । सहकारित्वे चोपादानस्सैयामागद समसार कारने यमपि यदि क्षगरुषोपादानमार एयान्या सहकारिमाय इति न पादिभमागमायकदेककार्यकारित्यमेगन्यदोऽन्यकार्यकारित्यमिति क्रमानेककार्यकारिणो ५म स्मगलिमेरः । न चार्म सरयोरारकानतिःगदिति ::.:'", सानमारमारिकार्यकारिणा म:"::: प्रसनिः। म पोगदानमेदादेय कार्यस्य भेदः, 'गोदर्शनसमयेऽश्यं विकल्पयेतो मनस्कारलक्षणो. पारानमेवामाऽपि सरिकल्पाऽपिकायोः परेण मेदाभ्युपगमात्, तद्भेदेऽपि च तदुत्तरकालमा १.शिनोऽनुसन्धानसामेदागोपादानमेदाद् मेद एयोपादेयस्य । अतः शक्तिमेदादेव भेदः कार्यस्य, सलिमभिपाऽमिया शक्तिमंतः-तहणेऽप्यग्रहणाद् मिना, कार्याऽन्यथानुपपत्या च तत्रैव प्रती- समाग साततोऽभिधा। सोशलिमताशके अंशकात् कार्यानुपपत्तेः। न च व्यतिरिक्तायाः शकेरेव कार्योत्पत्ति मसपति, लिमतोऽकारमानावस्तुत्वमसङ्गात् । न च शक्तिमतोऽपि कारकत्यम्, तस्याऽसा. Amit गरियोगार तसशकत्वम्, अशकस्य मिनशक्तियोगेऽपि शक्तत्वानुपर्पतेः शक्ते- या बागेमा रातितः शक्तिमत उत्पत्तिरभ्युपगता स्यात् । तथा च स्वहेतोरेय पोलामा किनारभूतशक्तिपरिकल्पनया शकस्य च स्वहेतोरेय तस्योत्पत्ती बार ARTA रातिमाहमेऽपि अगृहीतत्वात्, शकिः गृहीतैव तहहणे केवroverinteri सरस्वति, असदेतवः सर्पतो व्यावृत्तवस्तुवादिनां विप्रल- RedTERNगम कपरामर्शप्रत्ययहेतुत्वेन साधर्म्यमभ्युपगन्तव्यम्। SRISoतहार भ्रान्तिनिमित्ताभावाद् यदि शक्तिनुभूता तर, अतस्ततः कश्चिदमिनापि । न च मेदाभेद hोमा परपक्षे कक्षपस स्व-परकार्यकरणाऽक ARTrय मेलादि वयम्, विहितोत्तरत्वात् । निरंरो रोग निराधादेव । तत्र क्षणिकस्याक्रमकर- RTrnस रुपिरलाभावात् । अनेककालमाथि witor" समुपपवेत! क्रमवत्क्षणापेशया RAI IN ENTमपेक्षाऽमस्यापि श्रमका. रोशिमायातिशयस्पाक्षणि. सो समितिलापि कार्यकारित्यय पर दुका सहकारिप्रत्यया. १२.१.६९ नमार स्वातिरागधायकरयेना. *... -ततस्तक..। आ.पि. ।..-यो-t. म. "तिरेकि शनि- -पति तो रिमेकदेशासक पर.. रदसनारूपरे स एव ६ ११-मातापिन्मा... २९-मासम्ब-आ. में मा..... विश। पशेष २ सह-मा. नि.. .. ११ १४- . घोमाशे म प्रमेयक-पृ.१. .

·२५५ हामार्य-सरसंपन्धयोगीमामा । पेमा-क्षणाविकात्-किन्तु कालान्तरमाव्येककार्यशारिरवेन सहकारिसहायमेव व सामर्यात् मन्यपा सामग्रीम ब (नज) निका गात्, एकस्सादेय कायोरपतः वितीयक्षणापेक्षा पन मात्, भापक्षण पप पायंश्योरपत्ते।। परस्परोपकारिरथं च सन्ताने एककार्यकारिरषमेय, सणास् सह. कारिणा राणम्यापि कारिणोऽगुपकारात् सर्पकार्यकारित्यीय सहकारित्यम्, अतोऽनुपकारिण्यपि सहकारिणि कालान्तरे यापेक्षासम्भयात् कमयरसहकार्यपेक्षयाउमस्यापि क्रमकारित्यं न ५ मधे! न धानेकलात् कमेणानेककायापत्ती प्रमकारिरपं युगम्, अतिप्रसादात् । अक्षणिकऽपि मानेकपालभाविन्यस प्रमहस्य समानस्यात् । न पैकल्यायपसायने करीय सणमपन्धस्य प्रमका. रियं युनाम, मिमानामभेदाप्ययसापे निमित्तामायात् । न सादृश्यं तमिपन्धनम्, सर्वथा सार- पण पूर्वोत्तरहरणेप्यमायान, मोरे योत्तररणम्य मर्पया पूर्पक्षणसहशत्यान् पूर्पक्षणयत् पूर्पकाल- ताप्रचिरिति मम्पा(म्याऽपि) सपमन्यस्याकालरया कार्यकारणभाया कश्चित् सारश्ये:-१० मेशान्तसिसिः, मामापर्थयोरपि सारश्यनिमित्तकत्याध्यपसायेध म्यात्, ततोऽभवाप्ययसाया. मापार तदयस्थ एपातिप्रसङ्गो नदेय क्षणिके प्राम-योगपधाग्यामर्थक्रियाविरोधात् सतोऽत्रिया. सणसत्यनिशि एलकार नियतमानं गत्यन्तरामापारक्षणिकाययकासमिति साध्ययिपर्पयसाध. माद् पिराद्ध स्यात् । अनेकान्तिपशम-योगपपाभ्यामनक्रियाकारिणोऽपि कार्यत्यसम्मयात् । तथादि-शम्द-१५ पिपुर-प्रदीपादिचरमरणानामन्यत्रानुपयोगेऽध्यपस्तुत्येन नाफार्पत्यम् अशेषतत्सन्तानस्यावस्तुत्य- मसमात् । न च समानजातीयकार्याइनारम्भेऽपि योगियिसानलक्षणविजातीयकार्यका(कारणाम सपाऽनक्रियाकारित्वं शप्दादिचरमणानाम, सजातीयानुपयोगे विजातीयेऽपि तेपामनुप- योगा, उपयोगे या न रसादेरेककालय रूपादेरयभिचार्यनुमान स्थात्, पारपि शादाय. म्तक्षपयत् सजातीयकार्यानारम्मसम्मयाद् रूप-रसयोरेकसामध्यधीनस्येन नियमेन फोर्यदयारम्भ-२० फत्वेऽन्यत्रापि प्रसगः योगिविज्ञान मादायन्तरणयोरपि समानकारणसामग्रीमन्यत्यात् । म वेकानुपयोगिनभरमस्थान्यत्रोपयोगो युक्ता मन्यथा धानान्तरप्रत्यक्षमानपादिनोऽपि स्यज्ञाना. नुपयोगेऽपि भानस्साशाने उपयोगसम्भयात् स्यज्ञानजननासमर्थस्य सानस्सार्यशानजनने सामर्य. सम्मयापाचिन्तनमुत्सीदेत् । ततोऽनक्रियाकारिणोऽक्षणिकरा यययस्तुत्वेनाकार्यरयम् चरम. सणस्यापि तत् सात सर्षया नर्थफियाकारित्यात् । अपानफियाकारिणोऽपि घरमक्षणस २५ कार्यत्यम् न तक्षणिके एतकत्यं हणियादिना प्रतिक्षेतमम् म्यायस्य समानत्यात् । सन्दिग्धव्यतिरेकप इतकस्यात्' इति हेतुः, विपसे याकममाणाभावात् । ध्यापकानुप- सम्धिदि सिपसे पार्क प्रमाणम्, तस्याय विपसे क्षणिकरयलक्षणे प्रत्यक्षवृत्तियोधकं प्रमाणम् । मघ विपरिणिकत्ये प्रत्यावृत्तिः सिसा, सणक्षयात्मनि प्रत्यक्षनिधिते क्रम-योगपधाभ्यामर्थ- मियोपलम्पेरनिधयात्। में चालणिकस्यासत्यात् प्रकारान्तरस्य चामायात सणिकेधार्थमियो-३० पलधिरिति यहं शाक्यम्, अक्षणिकराधाप्यमायासिद्धः । ध्यापकानुपलाघेस्तदभापसिदित्, मा विपसे भरपक्षवृत्ती व्यतिरेकर्मि पानुपलरक्षणिकाभापगतिः तत्प्रतिपती घ गत्यन्तपमायाद् विपक्षे प्रत्यक्षप्रवृत्तिरितीतरेतराभयदोषप्रसनः । अपाराणिकस्यासस्वसाधने सत् (सन् विपक्षों भापति मणिका, सति च विपश्यत्तिरस्त्येष, नेतत् सारम्। यतो मेराये कोऽपरो मायः क्षणिकव्यतिरिक्तः सन् योऽसणिकामापसाधने विपक्षः स्यात् । गत्यन्तरसभाधे घा कथं प्रकारा.३५ -कार्याकारि-मा.गा। -ममी तजनिका वि.। मप्रीतः जनिका ०।-ममी जनिफा वा. १ स्यादेवकार्यो-पा. गा.। ४-या श्रम-मा. मा. पिना। ५ भाषे चोत्तर-। सर्पस सण-वि•सं•। ज-थधतोमा.वि.। देतदेपं .रा.हा.। -सणं स-आ. भो. मो.।-क्षणसत्यं निपर्न-हा.। . नस्ये नि-मा. मो.वा.ना. पिना। "कार्यस्यथा-आ.. शि.कार्यतया-चा..। ११-मानदर्शनपा-आ. ह. वि.। -पयोगि पिशा-पा• पा.हा. -पयोगितामा• R.। धादि हे-ना. वा.। १५ नपा-भा• मो• विना। -सिमानु-भा.। १५-सम्धेसा.बा. १८ सन् विपसे भष-कि. । सब विपक्षे भप-आ. सन्धिक्षेपो भए-. भा. १९-ति न क्षणिषा सति बार मा.ति मणिके सति प.1-ति वक्षणिक सति भा। १. कामत् योऽभ-पि.।

·२५६ प्रयमे फाण्डे- म्तरामायद् व्यापकानुपलम्धेरापिकार व्यायामानं सत्पमनिसायं पार नामा अप सनिक पय भावः प्रतिक्षामनुपतशितविनाशः समाजोपलारमा भाम-योगमाभ्यामपंक्रिपोग्लन्धिरस्तीति । ननु क शणिकत्येन रिशासनिसरे तर पन्धिनान्योल्यमीपने तयोविशेगनुग्लागार जानिमत्यतीतेमपरिगोन देशापंक्रियोलम्धिन कुता पारिशसिभिः परि मानतो पादितम् । मतो मिलो पापमानामागए सम्मिातिरेक कापाशी! भामरे म-योगाभ्यामनियाकारिक्रिोधः, तर माना उननात् । अधासनिकजन्मनां कायांगामा साम्म तयारमाnिte १.मायामीकारियो ---------- m "TI .जोति . निगे पहा. म. जापि किारोऽति, प्राणीमा त HTT रिमणिकाम पारिभागिनोऽपि तालिम, ताप treो रोमणिरोपी गभगोकारिलो sm in PrimaiणिकाEि IT निशानिशान Emaiरोधो गो गोपेशापा कम योगा rriलमेर। एनाशिको जनता काय mmitm शिवलि पल का कर्णात् I ll intainmenागोIATATTER TATTA mareer ATE-matf rrrrr nो नाग HTTTTTTTTTTER Prevre TAMIT HIT, If • #ret MATA निकामना मेरमा wari AIEET witne *Trr.me HEARTSTAmri Hackfrient wereira EARTHATANT.. Prataru HirurreniमामाThaitnym An mainta, andarift anim * Private TREATMaintain tirnam * : PremiraramatiPrint Arriantarim runeither Irrenifin - MAITHI'mgarety 4 1 . r- . TIM ८ . ." .

·सामार्थ-संपन्धयोमागांसा । २५७ म र गग-न्येका समर्धमान्यत्रापि मामय॑मभ्युपगन्तयम् अन्यथैकवापि न स्यादित्य. परनु सम्म भवे । मप सत्रकारामायधीनतोपकार, मिपदेशफारणकलापसमपधानहेतूना- मेकमामारपीननोपकाराभायेऽपि स्वकायाँपयोगोपलधेः। न च तेषामप्ये कसामध्यधीनतोपकारः रम्भयनि, अत्यप-स्पतिरेकाम्या परररोत्पादने सामर्यानपधारणात् सेगम्। नदि कुशलादिस्यस्य पीजादेयकादिभाषानुविधानेन मतिसन्धानमनुभूयते तथापि तकल्पनायामतिप्रसाः ततोक-५ मामध्यधीनताप्युपकारा इस्पनपेक्षोऽनुपकारी स्थाद, अपेक्षत्वे भक्षणिकस्याप्यपेक्षाप्रतिक्षेपोऽयुक्तः स्यात् । अय सणयोः पृधर सामर्य मास्ति, स्वदेतोः सदितयोरेयोत्पपयोः पृथगसमर्थयोरपि सामर्थ्यमभ्युपगम्यते, गम्येधमक्षणिकम्यापि तदन्यसहायस्यय सामध्ये किमाभ्युपगम्यते । स्वहेतु- प्रतिनियमाद् युक्त दशपिके सामयम् नाक्षणिक इति पेत्, मन्वेषमक्षणिकेऽपि स्यदेतुप्रतिनियमात सामर्थे को बिरोधः स्य देतोस्तदन्यापेक्षया समर्थस्योरपनमाक्षणिसान्यसमिधिकाल पयाऽक्षेपेप१० पार्यकारिरथं स्यात् ।-"-::::: सत्यादिति चेत्, : 1.- क्षरयात् समयद म्यानपेक्षयेऽपि देषोपदितीपक्षणे जगद् पस्तुशुन्यम् अक्षणिक पा स्यात् तथाऽक्षणिकस्यापि फालान्तरापेक्ष.१५ स्पानोसरपरिणामापेक्षकार्यक्षेपोत्पादकत्यम् । अथ मागकारकस्यमापस्य पथादपि कथं फारफत्वम् अक्षणिशस्य कारकापारपायस्यामेदादेकत्यहाने! मा अस्थान्यत्रापि समानत्वात् । तथाति- मसत्ताकालेऽकारकस्यमाषम्यापि क्षणस द्वितीये क्षणे कारकत्वम् अन्यधैकफालरपं कार्य- कारणयोः स्यादिरयुक्तम् । न कडा कारकत्यमेवान्यदाऽकारकत्वं सति युक्तम्, अक्षणिकेऽप्यस्य समानन्यात् । मापि कमेणाऽक्षणिकस्यानेककार्यकारिरयमयुकं तस्वभायमेदेने कत्वदानिप्रसतेरिति २० पनाव्यम्, यतो नाक्षणिकस्योत्तरफालभाविकार्यकारित्वम देककार्यकारिस्यात् यतः स्वभावमेदा. देकल्यं न मग मप्रमेणानेककार्यकारि एकक्षणयम्, क्षणे होकत्रोपादानभाष पयान्यन सहकारिभाष कारित्ययोरमेदेऽप्यक्षणिके न तन्नावभावि. सथाहि-यद यदोस्पित्यु कार्य सत् तदेय यास्तीति न स्वभायमेद: अप्रमेण कार्योत्प-२५ ति। तदुतम्- - - "यद् यदा कार्यमुत्पित्सु तत् तदोत्पादनात्मकम् । कारणं शक्मेिदेऽपि न मिन क्षणिक यथा" [ अप विधमानोऽपि कार्यकारणभायोऽक्षणिके दुरपसेयः व्यतिरेकामायात्, असदेतत् उत्पति- मतोऽव्यापिनोऽक्षणिकस्योत्पतेः प्रागन्यत्र या सतो देशकालव्यतिरेकात् कथं प्यतिरेकामाव:१३० कालव्यापिनोऽपि च नित्यम्य देशव्यतिरेकात् सर्वत्र चायमेय व्यतिरेको न अतिरेकान्तरमस्ति । पतो न कधिदम्यादिकारणसामान्यस्यतिरेकी कालो विद्यते, कालव्यतिरेकिणो विशेषस्यैय कारण. १-कार भि-भा. मा.वा.। २-स्परोपदाने पा.पा.।। कुमला-वा. भा.। ४ नैका साया- ५-स्थाप-वि.। -पो युक्तः हा- वि.। ५-म्यते स्था स्व-वा. पा. । नन्यस-भा.म- विना। -प्रस्थाऽन्यसभिवा.ना.। १.-कन्यससि-आ. हा. वि.। "-स्थादतोऽन्या-दा..। १२+यापसन्दापा.. ११-क्षत्ये फा-आ.ह.वि.। -राक्षेपत्या पा.पा. १५-यारमान- भा• मा. बिना। द्वितीयक्षणत्यानपा.बा.। -पापेक्षा सा• हा.वि.। १४-तीये स-मा. मा। १९.तरोतरा(रपरि-पा..। १.-काऽपेक्षोत्पाद-मी. मो.। २१-आत्मनस- बाबा। २२-या क्ष-आ.ह. वि.। २५ प्र..पं.१५। २४-स्पदैक-बा. बा. विना। २५-णां -मा.बा. २६-यविकल्प्यात् था. वि.।-यविकल्पात् हा। २७ “यथैव हि क्षणिक कारण यह यदा पप यपोतिमु पायं तत् तदा तत्र सथोत्सादयति, तस्यैवविध सामर्थ्य मद्भावात् सत्तामापेक्षिण कार्यस सवालनियम. शिष्यतीति पाप्यते तथा निसमापि पारणं यर यदा यत्र यया फरमुनिगु तर तदा तत्र दभोजनसी, तम्प तारासामार्दयोगात सत्गाभ्यांपेक्षिण. फलस्य कालनियम नि दरमितुं श्यः।"-अरम• पृ.९.पं. १८ तदेय भी.मा.। २९-याक्ष-भां• मारा. रा. पिना। ३.-जपा कार्योत्पत्तिः तदु-भीमा-प्रचासतोपदेशमा मा।

·२५६ प्रथमे काण्डे- - न्तराभावाद् व्यापकानुपलब्धेरक्षणिकाद् व्यावर्त्तमानं सत्वमनिस्यत्वं व्याप्नुयात् तदन्यस्यापि सत्वात् ? अथ क्षणिक एव भावः प्रतिक्षणमनुपलक्षितविनाशः सत्यमात्रेणोपलक्ष्यमाणो विपक्षा, तर कम-योगपद्याभ्यामक्रियोपलब्धिरस्तीति । ननु फयं क्षणिकत्वेन विपक्षस्यानिश्चये तत्रैवार्थक्रियो ५पलब्धिर्नान्यस्यवसीयते तयोविशेषानुपलक्षणात् अक्षणिकत्वमतीतेरुमयत्राविशेषात् ! पारिशेप्या. दत्रैवार्थक्रियोपलब्धियेत्, कुतः पारिशेप्यसिद्धिः? यदि व्यापमानुपलब्धेस्तदेतरेतरामयत्वं पति- पादितम् । अतो विपक्षे वाधकप्रमाणाभावात् सन्दिग्धव्यतिरेका 'कृतकात्यात्' इति हेतुः! चाक्षणिके क्रम-योगपद्याभ्यामर्थक्रियाकारिण्यर्थक्रियाविरोधः, तत्रैव माऽमजन्मनां कार्याणां जननात् । अथाक्षणिकजन्मनां फायर्याणामक्रमेणैव स्थाजन्म जनस्वभावस्थाक्षणिकस्य सदा १० भायात् अविकारिणोऽन्यानपेक्षत्वादविरतिप्रसङ्गश्च अन्यथा द्वितीयादिक्षणेऽजननादयस्तुत्वप्रकि: तस्मिन्नपि क्षणे स एष प्रसङ्गः तदैव तजन्मनां सर्वेषामप्युत्पत्तिः तदुत्पादनस्यमायस्य प्रागपि सद्भावादित्यतो न फंथश्चिदक्षणिकस्मार्थक्रिया, असदेतत् क्षणवदक्षणिकस्यापिकारिणोऽपि न विरोधः सहकार्यपेक्षया, नहि क्षणस्यापि विकारोऽस्ति, अपेक्षणीयात् तस्य विभागामारा विभागित्ये या क्षणस्य न क्षणः स्यात् । न या विभागिनोऽपि क्षणस्य विकारित्यम्, तपाभ्युपगमे १५क्षणिकस्याप्यपेक्षणीयकृतो विकारोऽक्षणिकविरोधी न भवेत् । अविकारिणोऽपि क्षणय सापाने पराऽपेक्षाऽविकारिणोऽप्यपेक्षणीयादक्षणिकस्यापि स्यात् । ततध कथमक्षणिकगायिकारिणोऽ. क्षणीयात् क्रम-योगपद्याभ्यामर्थक्रियाविरोधो भवेत् ? सापेक्षत्वे हि यथाप्रत्यय क्रम-योगरवाया मक्रियाकारित्यमक्षणिक युक्तमेव । अत एव नाविच्छेदेन जनका, सदा सदफारिमपातमि. धानायोगात्। फेयलम्य सामध्ये सहकार्यपेक्षया न किचिदिति फेयल एय कार्य कुर्यात् । असामध्ये ज्य: मादिरयेऽपि न सामयम् अनाघेयातिशयत्येन पूर्यापरस्खभायपरित्यागोपादानाभायात् उभरपापि पर्थमाणिकान्तिपेशणमिति चत माणिकप समानोऽयं प्रसादि-गयोती गायोरपि कि परस्पति तयोरल्यतरत् फेयलोष जायेत माग, तशावस्याने प्रति प्रत्यकममामध्ये एककालयोः सहितयोरपि तयोरसामध्यम् गच्युतानुत्पापूर्यापरणयात । २५पयापान कार्यनित्तव्यतरेणय एतयात् । अतो ग सामग्रामनिका भवेत् । तया कक्षा पार्षगोतरोतरपरिणामामतयोत्पत्तन परिणामऽपि कारणाला गयेत, अर्नगी(क) कारपान्तराणि परिणामान्तराणि अनपेन केयलय सर्वत्र सामथ्यात् । तामध्ये पिणाग पेनापि न किञ्चित् भियत स्यकिशिकरोऽपि मादकका करणादयो यदि तडपकापणार समापिका मुकार महकारिकार में भी परमेकमामध्यधीनतोरण २०मापनी रायो, तदेय सकार्योपयोगि योरिति घेत, दिसापि wity सरांनोगदामामध्यधीनता पारोलात जातीयकायोपयोगिय मशान अंधरेगामाधीनतोपकारियेऽप्यमामध्यांन राजानीयकायोपयोगियं चेत्, नम्पेयमेकामा पर दोगिविनाने सणादिति क माममिति नमामि सामनेगापिका मप्राशनानना:समर्थाने माम मान-नायिन मागिलागु गौत स्वादमा. मा. । प्यादि का. नासनिकमा .. गि प.। समि। २० 4.पा int. माया . . . .. मा...। ." म मगा लगा मण . "If .... " .. . ..Tim-c... - ....frera.. Tann.....rur. ...... Swa ·Aniruinine २५७ Prem-riramपिपासना अन्यत्रापि ममादिल. ETimन मादीगोपना, मिप्रावणकलापममपभानगला. krnersीमगोगामा: शिपयोगामा मच पामर्थकमामाधीनतोपकार। muft m-गालियां परागपादने गामापांनपधारणा सेनाम्। गादि गलागि दामापापियामेन मनिममनुभूपले ममापि सनायामनियमहसतो'मेक.५ MENTrयम मुकाममा, अपेसाये माणिकन्यायपेक्षामनिशेषोऽयुगाः m mmयोः हा गम माति, मनोः पदिनपोरयोगयो पृषगरमोरपि मगरले. मारमाणिकरापि तदम्पमतपय मामण किमान्युपगम्यने । महेनु. निसाद प. अपिल पामा मासिकात घेत, मग्मापिरपि मादेनुमति नियमाम् को विरोध: प्यगोगान्यामाराममनोपराजिनामप्रिधिकाल एयापेपर शालिन् । मापानावराणीपमापि कनिदिलाया गरोसरपरिणाममाप्येकरयेना. मागितमा मादिकाकारिपक्षणाणिकम्पान्यानोऽपि कालास्तरी. समान पर पापांपादकन्यम् । पधादिअन्यमहापम्गाधणे गमुपसम्म पम्या. सामाऽपि "यरपसापाप्रमरप एप पाराभकरयम् भम्पपा कार्य-कारणयोरेक- पोलिदाणे जगद पानुपम् अक्षणिक पा मात् तथापिफम्यापि कालान्तरापेक्ष.१५ पानपरिणामापसापोवारकापम । अप मागगरपम्पमापम्प पधादपि कथं कारफरयम् शापित साकारणापायाभेदादेवयाने मा मान्यत्रापि समानरयात् । तथादि- HTr मनापासायभागपि महितीये सणे कारपत्यम् अन्य_कफालापं कार्य- भारणपोमानियनम् । म पैदा कारकम्प मेपाराकारका सति युनम्, अराणिकेऽप्यस्य समानग्यात् । गापि प्रमेणापिकाम्यानेजार्यकाशिपमयुकं तत्स्यमापभेदेन कस्यदानिप्रसनेरिति २० पगप्पम, यतो नामणिम्पोनपालमाविकाचारित्वमन्यदिफकार्यकारिरयात् पतः स्वमायमेदा. राना मजमेणानेकार्यकारि एमाणपन्, सणे योगदानभाय पपान्यन सहकारिभाष पनेरकार्यपारिवपिन मारमे। पापकार्यकारिस्पयोरमदेऽप्यक्षणिो म समापभावि- गावामप्रमेणोपनियुगा नगुनियापान । सधादि-पं यदोरिपन्य कार्य तत् तदेय हरपतिमापयांपेक्षयी, अराणिकर पर्नु गाम मागेपास्तीति न स्वमायभेदः भगामेण कायोत्प-२५ सिपी । तनुकम्- ] "पद् पदा कापमुरिपार तत् तदोपादनारमकम् । पारणं शनि.मेरऽपिम मि एजिपं पधा" [ अप पिषमानोऽपि कार्यकारणभायोपिक उपसेपा मतिरेकामापात्, मरावतस् । उत्पत्ति: मतोऽष्यापिमोडमाणिकम्पोत्पनेः भागन्य पा गो देशपालायतिरेकात् कथं व्यतिरेकामायः१३० कादम्यापिनोऽपि ध नियम्य रायतिरेषा सत्र चापमेप पतिरेको न व्यतिरेकान्तरमस्ति । पती म कधिदम्यादिधारणामान्यम्यतिरको कालो पिचते. कालव्यतिरेकिणो विशेषस्य कारण -बार भि-मो. भा.पा. १-परोपदाने रा...। कुमूला-वाया। का सा-बा. मा.। ५-पाप-वि.। (-पो युक्तः .. .-म्यते र स्व-बाबा.। मन्यक्ष-मो.- बिना। -मम्पायमधि-पा-बा.। १.-बम्पराधि an..शि.।"-स्यादतोऽन्या-वा• बा। १२-पाप-रा-बा. । 11-क्षये का-भा.रा.वि.। -राशेपस्या का.बा. १५-स्थात्मान- भी.मा.विना । १६ द्वितीयक्षणन्यानवा.बा.। -पापेशास पा.हा. दि. १८-तीयेस-मां. १. सगत्तपग)परि-वा. दा.। १.-कायेंऽपेक्षोत्पाद-भा• मो.। -आत्मन स-चा. बा। २३म्याध-आ- हादि। २३ • पृ. ५.१५। २४-न्यदैक-दा. मा. विना। २५-नांक-वा-बा २६-यविकरप्यान मा. वि. । यविकल्पान् हा.। २. 'या हि क्षणिक कारणं यद् यश पत्र यथोतिमु पाय मत् तदा नत्र नोवादयति, तस्यैव विधम मर्यसद्भावात तलामपिक्षिण, कार्यस्य सकालनियमः विप्पी कल्प्यते नया निवनापि कारण यर या यत्र यय फ्लमुसिमु तत् तदा तत्र तपोषजनयति, तस तारास नर्मोपत्र सन्गाम्याक्षिण पलम्य काननियम किं न बसविनु राय !"-अष्टम पृ.९.पं .२८ तर म १९-याक्ष-मा.मा.पा. वा. विना। ३.- या कार्योत्पत्तिातदु-मा० मा०।३-चासतोपदेश-.. स.त०१३ मा.. *- " ·२६२ साधकमित्यस्तु यहिरे सामानाधिकरण्यव्यवहारः, तथैयाम्योपलग्धेः।} अप किरपारं प्रथमे काण्डे- विकल्पप्रतिविम्बकेऽयं युक्तः । अथ धर्मद्वयानुरक्तकर्मि विकल्पेऽप्ययमुपपरयते, अयुजमेनन् । तथाभूतविकल्पाभ्युपगमे एकान्तवादिनामनेकाकारकविकल्पाभ्युपगमादनेकान्तबादप्रसके । न चाऽताविकमनेकत्वमिति नायं दोषः, तथाभ्युपगमे ज्ञानात्मन्य विद्यमानस्यानेकत्यस स्वसंवेदने- नापरिच्छेदप्रसक्तः, वेदने या स्वसंवेदनस्याप्रत्यक्षवप्रसङ्गः। अविद्यमानाकारग्राहित्वेन सदसतो. ५रेकत्वाऽनेकन्ययोनितादात्म्यविरोधादनात्मभूतं च पैचित्र्यं कथमतदाकारं शानवेदनं साकारहान पादिनां परिच्छिनत्ति ? परिच्छेदे या परिच्छेदसत्तायाः सर्वत्राऽविशेषात् सर्वकवेदेनासक्तिः । निराकारविज्ञानाभ्युपगमे च पहिरर्थसिद्धेर्विज्ञानवादानवतारप्रसङ्गः। अथ तदपि साकारमयुप- गम्यते तदा तत्रापि कथमनेकाकारमेकम् ? अनेकत्व स्याऽतात्त्विकरचे पुनरपि स एघ प्रसङ्गोऽनव- स्थाकारी, पारमार्थिकानेकाकारशानाभ्युपगमे स्यात् संवेदनात् तस्य सिद्धिः किन्त्वनेकान्तयाडोऽ- १० भ्युपगतः स्यात् । अपि च, अनेकत्यस्य युद्धावप्यतात्त्विकत्वान्युपगमेऽन्तर्वहिरविद्यमानस्य तस्य वैशद्यायभासिता न स्यात्, अर्थनिराकृतये रूप्यसाधनं च युद्धनिराकारत्वादसङ्गतमेय स्यात् । अथ पूर्वमर्थ निराकृतये तस्या द्वैरप्यसाधनम् पश्चादेबस्थानकवायोगात् दैरुप्यस्यापि निराकरमा दोपः, असदेतत् पूर्वमेव रूप्यप्रतिधातिन्यायोपनिपातसम्भवात् । अर्थतदोपपरिजिहीया वैचित्र्यं बुद्धिमाश्लिष्यतीत्यभ्युपगम्यते, ननु यहि तेनाऽर्थेन वैचित्र्यस्य कोऽपराधः कृतः यह १५तनास्कन्दतीति । अथैकत्व-नानात्वयोर्विरोध एवापराधः, नन्वयं विज्ञानेऽपि समानः। न च युद्धेर्नीलादिप्रतिमासानामेकयोगक्षेमत्वात् तदेकत्यम्, एकयोगक्षेमत्येन स्वभाधमेशानिरीकरणाद सहभाविनां चित्त-चैत्तानां नानात्वेऽप्येकयोगक्षेमत्वस्य भावात्। अथ चित्तादायभिप्रयोगक्षेमश नियमवतोऽभावः असहभाविनां तेषाममिन्नयोगक्षेमत्वस्याभावात्, न नीलादिप्रतिभासवपि नाना श्रयेपु तस्याभावात् । अमिन्नाश्रयेप्वमिन्नयोगक्षेमनियमसद्भायो नीलादिप्रतिभासेयिति चेत्, म. २० सहभाविचित्त-चैत्तेष्यप्यस्य समानत्यात सहभाविना तेषां तथैवानुभवात् । सधैकत्यं च नीलादिः प्रतिमासानामध्यक्षविरुद्धम् प्रतिभासमैदान मेदसिद्धः। न मानोऽयं भेदमतिमासः अधाधि- प्रतीयमानयोकायाकल्या कविता प्रतिध्या बाधकामापात् । न घ पिरोप तत्वात् । न चाऽमिप्रयोगक्षमत्वादिति योधकम, अस्थाऽसाध्याव्यतिरेकियोऽययोकलपणत्यार एयास्या याधका विरोधासारततरायत्या तह-अस्याः प्रतीतायां विरोध २५ सिध्यति, तत्सिद्धौ चातस्तस्या यापति परिस्फुटमितरेतराधयत्यम् । न च प्रतीतरन्यदस्ति पिरोप पृत्तिविरोधात, धर्म-धर्मिणोरेफान्तमेदाऽभेदयोर्गत्यन्तभायात्-तयोधाग्यतिरेकाग्युपगमे शान पिकल्पेन चैकेन स्वलक्षणम्य विपीकरणेऽशेषस्वभावासापरय शदादेलकतनदिया ३० टत्यामापात् सद्भदे सरद प्रहणस्थापयंमाविया तलक्षणत्यादीदस्य अन्यथा गृहीतागृहीतपोभर प्रमता, धर्म-धर्मिणो दपशेऽपि घट-पटादिशब्दयदेकंत्रावृत्तगयेदपाधिद्वारेणैकत्रोणाधितिमा पिकायोः प्रवृत्तिः यदि तयोदपकार्योपकारका मा नाय पालन्यासि तपोपायु: १-धार्मिकस्से का. बा. २-कर येऽय-भा. मा. ३-मनेकमनेकत्यमिति मा. । मनेकमिति मा. ४-सहोनि-मा. मा. रिना । -रोधना-मा... वि.। । भूतं ये भा•। १२ की.... r.1.-नगाः-...। मवार.... 16-ममयनो . ४ . १. "शान्ती । यामी । F.r-11-नान्गममा.मा.. .. यशोग.....। "थानम्यय वापनी... १५-नो यधोन.-41.मा.. वाना• | पा मापा ... ...... हरनाम्याग ... kir.. • चारा 1. मा. .- यापर ...। । EिNITAमा....। -.....। ..साभावे... ..होमी.. "-.r. गिर...'

·-पयोगा। writream चापिकमि पूनिगंगा गयोगाकमाये साकारिका rfemaluril मारोगाधिरणागुणाधिमा प्रतिशती गोंपायुपकारकणकपणेष Fire निरागोm धिमा निगममनि उपचारकनिजलिंगपकार्यनियमान चाधिमतो भेदे गाणे गायधामायः मतमागामगुपकाराम् उपकारे या प. माम युपाधिमलो मेदामेकमायामन यग्या मर्यान्ममा प्रहांग प्रमयते इति . ५ मानोदमेरेगर प्रणं पति गोडमे मार पायो माभेदोवास पहा. पाrefronपमेयरमाण पापण भाषेनानियापारयात् । आपापक यत् अभेदेऽपि मातानिपोभापा, मापे पापापानिपतो पणगापि प्रनिपोरनुमानकायसमिः पानिपोरन गाणपत् पाणिग्यापि गदए निरापात् । मनारिगपापरताऽक्षणिका. ANIनितमारपुर। पोनपापपोषिधेफनिभपामाया घालणार सरमनागुमनाधि.१० मे:पि पिये निधपागुपगुमानाप पाकस्यामिति पेन्, मा घट-कपोलक्षणपोरयायियेक- RIER II सापगपरोपनपिंगलग्गनिमिणमाभापार मसालदि इस्यपर्णपो. दाणे नामगि योग्नानम्नयां पूर्णतयानगले परपोपलम्मामापात् तदाराक पत्तिपि. प्रमानिमि-अन्यथा युनायोप्यापिकनिया नाद-दानेन्तर्य-सारश्यपोर्मापात् । गारंपरिमिता पम पंदा प्राग्निः पान्, उपन्दम्यते च पर्षदा । में चारपक्षणपशिना विधेक-१५ निभायापमदोषः पूर्वमभापोत् । गएपनिमिता हि भ्रान्तिरपलिल एप सारये नियत. मामा परम्पले भनिगा पा मामापर्पयोरपि ग पदाचिर प्रातिनित्तिा म्यात् सदा तयोः मायान् । धापापोहपादिना मासिनिमित्तं सायं पराभूतमग्नि, सामान्यवादममता। शिमा एप सपा मारत ति येत्, न ततो थियेकानियये रूपाउलोड-मन कागदीनामपि पारयमेधाविनानजनकरयेनालीकापनिभपलेप्यपि स्यात् । न पतेषां तत्रा-२० मनि मापनामागापिनि यनाम्यम्, पाः फिमिति ते ितवामतिमापनम् इति निमितममिधानीयम्, सायं तपिमित्तमिति पेन्, ना मनरसार रामप्यात् तत्र प्रतिभासप्रसक्तः। पिलरणानो छ ..---+ . . २५ . ... मालि, मनु सरपोपलम्मा दिरानगतपमामपायन, हास्यत् कालनरन्तयम्, यदा उमयनर. तर्पमिति विषापा। तर म तापद देशनरम्य पथोकमान्तिनिमित्तम्, संयुक्ताल्योलमायेऽपि मान्सरमापात् । फोलन चलतिरेय, म घासी प्रातिनिमित्तम्, इस्पयर्णदयोगारणे तद्भायेऽप्यभायात् । माप्युमयं तपिमिनम्, संयुकाल्योः पूषापासणयोरपि सदावेनोभयसभायेऽपि अभायादि. स्याम्तरेतरमान्तिकारणामापात् किम यथानुभयं पिकल्पोत्पत्तिः । सहकारिणोऽभ्यासादेरमायानो. १-मद्द्वापार भा.दा. २-पकारिणाश-पा..। ३ तदेको बा. बा. पि. तसा तपि- भीमा.पा. बा. विना ५-यानि भा.। दियुनम् वा. बा.। -स्या ये वाया। -क्षणो मेद: म. म. पा.वा. पिना । ९-ता नाम भेदः सात् यापता मामभेदस्यैताल- बापा। १.-णम् घटा-मा.।"-समे-भा.। १२-साम-दा.बा.। ११-भय नि-भा. मा.वा.पा. विना । १४ कस्यापिका. १५-पाटलक्षण-आ. पा.पा. १५-पादप्र-म• मा.। -त्तिषि-या मा। १४.यमितिनिमि-ग-मा। ५न यानत्य-वि• विना। २.-पान् । मा. मा०। ११-गुध्यत -मा. मां.वा. पिना। १२- कानिधयो क-वावा.। १३ अतारूप्यं भी मो. भा. हा अभ्यारुप-धा. २४ दधस्तु वि.। १५-त्यम्य पैए-वि•ा-स्वस बेष्ट-मा । २६ सदेष यिपपर भा.हा. 1.। तदेय नदापिपयत्यं वा० बा । १. ससोप-या पा०। २८-आहोमित् मौ• मा.पा.पा. २९ कालनिरन्तयमिति विकरपाः बाशिना। ३. फाले ने-मा. मा. बिना। ३१-त्ति एप मा.बा. 1.॥

·२६४ प्रथमे काण्डे- त्पत्तिरिति चेत्, नेतु कोऽयमभ्यासः यंदभावाद् यथानुभवं निश्चयानुत्पत्तिः? दर्शनस्य पुनः पुनः रुत्पतिरिति चेत्, ननु सत्वादेः क्षणिकत्वादेरभेदे तदनुभवस्य पुनः पुनरनुत्पत्तिरेव क्षणिकत्वदर्श नावृत्तिरिति कथं न दर्शनावृत्तिलक्षणोऽभ्यासः१ अनुभधानन्तरभावी विकल्पोऽभ्यास इति चेत्, ननु 'तेदभावाद् विकल्पोत्पत्यभावे यथानुभवं कसान्निश्चयानुत्पत्तिः' इति प्रश्न निश्चयाभावानि(नि). ५श्वयानुत्पत्तिः' इत्युत्तरं कथं सततं स्यात् ? अन्त्यक्षदर्शिनी चानित्यविकल्पोत्पत्तेस्तदभावोऽसि- द्धश्च । न च क्षणिकत्वप्रतिपादकागमाऽऽहितसंस्कारस्यानित्यग्रिकल्पावृत्तिरन्यासः, तदागमानु सारिणां तदुपत्तावपि यथानुभवं विकल्पाभायात् । दर्शनपाटवमपि सत्त्यादिविकल्पोत्पत्तरेगावमी- यते पाटवाऽपाटवलक्षणविरुद्धधर्मद्वयस्यैकत्रायोगात् शब्दानित्यत्वजिशासायां प्रकरणादीनामपि भावात् । सर्वात्मना चेत् स्वलक्षणस्यानुमवस्तथैव निश्चयोत्पत्तिःस्थात्, तदनुत्पत्तेर्न सर्यात्मना:- १० नुभयो भावस्येत्यवसीयते । अतो नानाफैलत्यममेदेऽप्युपाधि-तद्वतो शन्द-विकल्पयोरविरुद्धम् । भेदपक्षेऽप्येकार्थवृत्तिस्तयोर्घटत एप, तद्वारेण शन्द-विकल्पयोरेकसिन् धर्मिगि वृत्तेः सामानाधिकरण्यादिव्यवहारसिद्धिः । न चोपाधि-तद्वतोपकार्योपकारकभायात् सर्वात्मनको पाधिद्वारेणाप्युपाधिमतः प्रतिपत्तेःशब्दादेरेकफलत्यम्, उपकार्योपकारकप्रतीत्योरन्योन्याविनामावि. स्वाभावात् तद्भावे घा कथञ्चित् सर्वस्यापि परस्परमुपकार्योपकारकभावाद् एकपदार्थप्रतिपत्तौ तदा ५धारादिभावेनोपकारकभूतस्य भूतलादेस्तत्कार्यभूतसन्तानान्तरवर्तिमानस्य या ग्रहणम्, ततोऽपि तदुपकारिणः तस्मादप्यपरस्य तदुपकारिण इति पारम्पर्येण सकलपदार्याक्षेपात् सर्पः सर्पदर्शी स्यात् । अथ सभ्यन्धवादिनः स्यादयं दोषः-तस्य सम्बन्धिभ्यः सम्बन्धस्य व्यतिरेकेऽनवस्यामसर इत्येकोपाधिद्वारेणाप्युपाधिमतः समस्तोपाधिसम्बन्धात्मकस्यैवावगमात् सम्बन्धिनो धर्मकलाप स्थाशेपस्यापि प्रहणप्रसक्तिः, सम्बन्धिग्रहणमन्तरेण सम्बन्धप्रतिपत्तेरभावात् अहुलिद्धपप्रतिपती २० तत्संयोगप्रतिपत्तियत् । सम्बन्धिप्वेकसम्बन्धानभ्युपगमवादिनाममा नायं दोपः, नहि प्रारभावो. तरीवायन्तरेणापरः कार्यकारणभावादिरेका सम्बन्धोऽसामिरभ्युपगम्यते येन समस्तापगमात सर्पः सर्वदर्शी स्यात्, असदेतत्। यतो न सम्बन्धयादिनः समस्तोपाघिसम्यन्धानामुपाधिमतोड़- व्यतिरेकेऽपि तदेकोपाधिसम्बन्धात्मकस्यैव तस्य ज्ञानी सम्बन्धिनोऽशेषस्योपाधि(घ)रपि प्रहणम्। सम्पन्धाभाववादिनोऽपि यद्यपकारकप्रतिपत्तायपि नोपकार्यस्यायगतिरेकसम्यन्धाभावात् तदा कथं २५हेनुधर्मानुमानेन रूपादे रसतो गतिः उपकार्यविशिष्टस्योपकारकस्याप्रतिपत्तेः। प्रतिपत्तो कथं न भयन्मतेन सर्पः सर्पविद् भवेत् ? न चोपाधि-तद्वत्प्रतीत्योरितरेतराश्रयत्वात् तत्प्रतीत्यमायादुपाधि- तद्वद्भायाभायः, युगपद् अध्यक्षे तयोः प्रतिभासनात् । क्रमप्रतिभासेऽपि न तत्पतिपत्योरितरेतरा ध्यत्यम्, पृक्षस्यविशिष्टय दूराध्यक्षेण प्रतीतस्य प्रत्यासन्नादाम्रादिविशेषणयिशिष्टस तौयाय- सायात् । साम्दप्रतिभासेऽपि गोशदाद गोत्यमानोपाधेरवमास(मातस्य शुलशदात् तपाधि ३० मिशिष्टस्य तस्यैवावभासनान तत्प्रतीत्योरितरेतराभयावम् । न च गुणग्रहणमन्तरेण गुणिनो गया परस्यापि च समानोऽयं दोषारस्पष्टपकायोपकारकप्रत्यययोरन्योन्यापेक्षयात् । अनपेशाये देरप्रहः तदनदे च गुणामह इति चोद्यायकाः, गोशदाद विशेषण-विशेष्ययोयुगपदेय प्रतिपत्तेः गरसादरेककालस रूपादेरनुमान यात् । अयोपकारकादितिपत्तरेयतरसानामिनाभावियाँमात्र मनु युक्तोऽयम-आ. हा• वि.। न युनीयम-वा• बा । प.. ४-निः चेत् आ. ह. वि.। ५ सत्यादेश-मा.। सरवादक्ष-वा. पा.। -प्रश्ने निधयानुत्पत्तिरित्युनं. कयं वा बार। रिफ्युमर आ.ह. वि.। -नया-वि. रिना। १२-ममेव मम्युपा-द..। मनोपाधि-का... कमतला-पि.। भन भा.दा.. पाव-भीम frre -मममम्नीपाधिमनः गमानोराधिगम्य-मा. मा. 16-मनः का..। सरज-मां.मा.....बिना ..-मात् गर्षद-4.4.। "गाnt.मा.. २१-माना4.4.। -कायंशियम'। ग्यावती-... सनायो -रमानरा. “ या मा-मा. म. । ३. नरदे म. म.freen • गुन्म- म. समयानभवादनपाय गाव..। पार..-... ११-मापल्या... पार दर ... खान यादोर....। । यदभा-भा• मा.। पमिय -चाम्तर- ५-मापागुणति वा.1.1 ७ तदा-मा. मः। १-फलम-वा..।

·शनार्थ-परांपन्धयोगांगांगा। २६५ दोपद्धयसलावः। नन्वेषं परस्परपिशिएन्याविशेपेऽपि यदि पारी युतिः कारणानपंधरा पार- धुधिरपीतरपुस्खमपेक्षेति ग रुपादेः समागफागपगतिः सात् । अपि पोपकारकरी नोपकार्यस्पतरविशिष्टनया एपिः सदी पोपकारपस्ताविशिष्ट गाररिरिति परतापी चो समानम्। अप सविफल्पनत्यासयादिना मादयं दोषापाधिविशिष्टस्योगधिमतो निधपादुपाधि-तमनोय ५ परस्परसबपेक्षापात् । निर्यितत्पकमत्यदायादिनां तु गर्योपाधिनिरपेक्षनिरंदाम्पलक्षणमामा- पिना तपमेपानुकुता निपिंपरकाम्यक्षेपात्यनिरपेशवलक्षणप्रपाम्पुपगमामा पोरस, अम. देतत्। परसोपाधिश पसलमणमादिगो निस्किारकाम्यागारतिपादनाा पुनरपि मतिपादपिल- माणत्याप । तदेयं भिननिमिरापोरेकपिपयरयाविरोधात् कथं ग पहिर सामानाधिकरण्यप्यार? विशेषणविशेष्यमायोऽपि पाद्यपस्तुममाधिन एव । म प दिनेषण-शिष्ययोपकापोंकार-१० फभूतत्पेनाऽसमानकायोलमापागुपपसलयाभूतविशल्पाभय एवायं व्यहार पनि धनग्यम्, उपकार्याएकारफयो। पितापुत्रयोरिय समागकारात्याविरोधात् ऐशान्तानिया व निसियार "निपेरम्पमानरपाप। लिइ-महादियोगोऽयनन्तधारमपंधित एष धरनरी टम्ती सी पुनमकोयं पापमपं पिरजम् विपदधर्माल्यासम्म मेनिपादायेन मिरिसमा एन. ताप्यासितस्य च परतुगः प्रतिपादितस्यात् । म कामादेप वादागिमा भासताप्रमा, प्रतिनियतोपाधिपिपिरतुपतिभा प्रतिनिपायोपानिपत साधितापात् । 'गोरयादिपर सामान्यविशेगः दीपादया, ग प गामामेपणि मारी विपते. अपच जातिभापः सामान्य मिति नेरपि खानपुरमायापित mr. जा' स्यप दोषोऽनेकधात्मक परनुपादिगोन जनार मायामिपनि गोगदेपिनिगम ३. पापपलाए पम्नुनि परम्परामभ्युपगमा येग तेरप्यपरसामान्य भूलियतो शाह भापमात्तिन गन् । अत एवं दागविण्यपु पापमान पन-नालिसिस, पपाविषधामनन्तमायासिते परतुनि कम्पचिर्मर विमान प्रतिशोधान् । [मासाररमनस निरगनम् । मामायरिशेगामापरतुना वाणिविपणाचे पक्षामाविषयमा मतिभाति ना तय पिपयादिप्रयोगरयतापूर्वक प्रभाकरमानुगामानिन RA मनिमाति निर्विकल्परपिकल्पकापासप्रतिमापाने विपि निकाने र पी. पन्यासकारल्या दादपांशापर्धक्रियाममा जाति, निभासमानाकाration: निदेव लक्षितताणपाऽपि जाति-पत्योः सम्पन्धाभापान, माथेऽपि दिमाग पतुमरामपती प्रतिः स्यादिस प्रतिक्षिणा समानुपादिया. पास्तभेदोऽभ्युपगम्यते धन प्रपत्र सादे पा जातिकमाण्यममा गाय सम्पन्धमतिपत्तिा म्या--- "शिrariमितिहरप्रथेगा" [ पापाण: कि सामान्यरिणामदास प्रतिपक्षी विभागिया . -र--- । নিয়গিল। । पोरदार माग-1.M.। पापित .. काय ......। "-पउ.दाभास....। fuct] ri -मन E ......11.-':. १५-न दि!-r... १ 1.1.1 गाना --- ·प्रयमे फाण्डे- घेन जाति-अन्त्योः सामग्री मेदात् प्रत्यक्षादिक्षी प्रतिमासनाद् धेशवाऽपेशधापमासमेहतालि प्रतिपादितम् । क्रमेण योगपपेन या मानन्त्या व्यक्तीनां प्रत्योऽप्रतिभासनास तास भाग लेन सम्यन्यवेदनम् इत्यादिकमध्यसाझमदूपर्ण ययाप्रदर्शितयस्यभ्युपगमयादिनां न प्रतिसमाधानमाति। पदार्थपोस्तु साक्षात् सदुत्पत्ति-तादात्म्यलक्षणसम्बन्धमन्तरेणापि सम्ममा परेका ५गन्तव्यः अन्यया यत् सत् तत् सर्व क्षणिकम्, अक्षणिक क्रम-योगपधाभ्यामक्रियापिरोपार संघ राम्दः' इति, यत् किश्चित् सत् तत् समक्षणिकर, सपियर्थक्रियानुपलाधे, संभ पन.' इति साधनास्ययोः स्वपरामिप्रेतार्थबकयोः स्सलक्षणासंस्पर्शियेन मेशभाग सार- वदामासम्यवस्थानुश्पत्तिमसक्तिः। अथान्यतरसाधनपायस पारायण सालाप्रतिभा माद् विस्तनिष्टमपि पाय-याचयोः सम्पन्धान्तर हेतुफलमायक्लिागं सामrini १० परेशागतं मपति। न च रामस्य चिद् व्यभिचारदर्शनार रायंत्रानाभ्यासारमामारा बुदिमती, प्रामापि तथाभाषप्रसक्तेः । अपि च, गयीशापामायरामानोर imm पारि पनि पमिगारान् सर्पानाम्यासार फैयं निपक्षाविशेषगका अपि ते तुः। शप "गुरिनितं कार्य कारण न मिगरति"[ पनि मा निगगनगा शारिशेणां मयिते सहियेप प्रतिषधेत पारितो EMAIEET याप्रतिको मागुणगायो : सामिपिसिना प्रीमति सानापि प्रायशोऽभिधागतिगान पित्रागिराधिपार पुष्पा friपामगर तेषां प्रामाणं गायुपगम्यते इति में यापेन पायो TENCE, मामाये गणहारोमानित | तपादि-भाली पात् पित SSETH HIR समेत तमामे गतीति निमियापेपरि पान •, সলামীলীঃনমামলায় সত্যমিথাসিয়া mmenायनिषा प्रागा परेणगुणण गुना तथा पनि VITRIकिमि कमानतामाया दर्शना form mireliarमा निगालो मना तो तानाfre nirf यम् सिमाया लागतोगभिधानिपत HTTE पाrिa अपना गागाभागि माषण Ram খাশ মমম মালাস, কলাগি গান না শামাল Trन प्रामामा मागणे पार पास rventirerनमा नागमय धीरगनाने मानामानिमामो पनगला, Primariसनिलिमा कति ৰামপনিসিসি এল নাগাল পলসিলণপণ निमाण प्रामानियमांगनगान मागिन मान गानमा . .4 .441714 ... 1 . 4.-. ग १ ·सब्दार्थ-परसंन्धगोमामांमा। २६७ वेऽपि प्रत्यादिना प्रतिपयुमसनःप्रामाण्यासिये। नापि रससंवेदनमात्रात्, सस्यापि प्राध-प्राद- कावारदास्यम्प यथात रयमभ्युपगतस्थाननुभूयमानत्येन स्वत एपाध्यपस्थितस्यात् कुत्तस्तस्यव्यवस्था. पपत्यम् । अथ प्रतिभामोपंगत्यं सर्पभायागामिति न किश्चित् तस्यमिति न पुतधित् सत्यपस्था. उस्माभिरभ्युपगम्यने पेन तदव्यपस्थालक्षणं दूरणं युक्तं भवेत्, असम्यगेतता शन्यताया निपेत्स्थमा. गत्यात् । तस्मात् प्रमाणव्यवहारिणा पदि मस्यज्ञादिकं प्रमाणमभ्युपगम्यते तदा शादोऽपि यहिरये ५ प्रमाणतयाऽभ्युपगन्तन्या, मामाप्पनियन्धनस्य सामान्यविशेपारमयावार्थमतियन्धस्य परम्परया तत्रापि समापात् तोप प शदायभुरारिप नियमेन प्रतिपत्ति-प्रवृत्ति-प्रासिलक्षणव्यपदारदर्शनाए गुणदोपयोयोमयत्रापि समानत्वात् । म चाणाभिर्मीमांसफैरियापीरपेयः शरार्थयोः सम्यन्धोऽभ्यु. पगम्यते येन 'विकल्पनिर्मितस्प तस्य नृत्यादिक्रियादेरिप कथमपीरपेयरयं स्यात् । स्वत पप शम्द. स्थार्थमतिपादनयोग्यतायां सहेतादर्शिनोऽपि राप्दादप्रतिपत्तिय सात् सतोऽनर्थकः सङ्केतः,१० स्थामायिकसम्पन्धामिन्यवकरयोपयोगकरपनायां च स तस्य यथेष्टं सदानामर्थेषु सङ्केतो म स्थात्, न एभिन्य अफसनिधिनियमेनाभिव्ययस्योपसम्धि जनयति प्रदीपादिरिय घटस्य, शम्दाभि- प्यक्तिसादर्यवत् सम्पन्धाभिव्यक्तिसाइर्यमपि प्रसज्येत, सतथ सङ्केतात् सम्बन्धाभिव्यक्तिमति. नियमाभायात् तद्विपक्षितार्थप्रतिपत्तिनियमाप्यभाव इति सर्वसार याचकात् सर्पस्यार्थस्य प्रति- पतिः सपदेय प्रमज्येता ततः सङ्केतकरणं वियक्षितार्थप्रतिपरयय न भवेत्, न रोकान्तनित्येषु शदेपु १५ तत्सम्यन्धे या ताल्याशिपार संतोपा कदाचिदभिव्यका कदाचित इति युक्तमुत्पश्यामा, तदर्यस्मपि सामान्यस्य नित्यत्वे तपस्थः प्रसा, तत् पुनः सामान्य व्यक्त्या कचित् कदाचिद् व्यज्यते न घेति प्यताव्यतासमायमि नित्यत्पैशान्तमतिपर्तते, सामान्यानां च सर्पगतरये शम्दासम्पन्धयदभिपक्तिसार्यमामन्यते, दमस्या व्यक्ती पर्चते नेतरस्याम् रति विशेपामायात् कुरा समयायिनियमः स्यात्, संस्थानादिम्पतिरिक्तं सामान्य चिदप्यनुपलभ्यमानं फसन्द २० सकतपिपयो भवेत् येन तत् सच्छम्दाभिधेयं स्यात्' इत्यादिकमपि दूपणमसन्मतानुपाति शात् । न प समानासमानपरिणामात्मव्यक्तीनामानन्त्यात् तिर्यवसामान्य पैकम्प सर्पव्यक्तिष्यापिनो . . . तीनां प्रत्यक्षेपेय प्रदीप्यः परेण, अनुमानेन प्रहणेऽनपस्थेतरेतराययदोपमसगात् । न घ दर्शन- पृभायिना विकरपेन तत्सामर्पपलोद्भूसेन स्यव्यापारोरमेसाल्यतिरस्कारेण दर्शनण्यापारानुसारिणा लौकिकानां प्रत्यक्षाभिमानविपयरवेन स्थितेन प्रतिपन्धमहणादेपपसेरतुमानप्रवृत्तिभविष्यति। तजनकंपा दर्शनं तथायिधपिकापे संपापारारोपपत्वेन विकल्परूपतामाप पूर्योतकार्पजनकी ३० दनुमानप्रतिनिमित्तम्, विकल्पस्य प्रामाण्यासः । तथाद्वि-प्रत्यक्षे निर्पिकल्पफे सत्यपि यत्रेय यथोक्तो विकल्पलश्रेय प्रवृत्यादिध्यपहारकत्येन सस्य प्रामाण्य मान्यत्र, अनुमानविकरपे च प्रत्य. हामायेऽपि प्रवृत्यादिव्यपहार विधायकरयेन प्रामाण्यमित्यन्यय-व्यतिरेकाम्यां पिकल्पस्वैप प्रामाण्य- मिति प्रत्यक्षाऽनुमानप्रमाणायपादिना प्यासिमाहको पिकरपा प्रत्यक्ष प्रमाणमभ्युपगन्तव्यः । तत्र पया यकीनामानन्स्येऽपि प्रत्यक्षता प्रतियधसिद्धिस्तथा सदेत विपयत्यमपि तासां सत पय ३५ १-दनामा-मामा। -पगत्यं वा । ३+पतया • मौ• विना। -या निपारमा-भो. मो०। ५-माण्यव्य-वि.। तसऽनुत्पादि-भा. रा. स्वाऽघृत्यादि-वि• । तम्य नित्यादि-बा. गा.। -सम्बन्धाभिव्यञ्जसम्यन्धाभिव्यञ्जकरयोप-मो. मा.। '-मापात् तद्रियाशितार्यमति. नियमाभापात् तनिधक्षितार्पमतिपत्नि-हा• वि.। ९-शार्थम-म• मा• • दा. पिना। ततो पा कदाचिति मा. हपि.। सतितो कदाचिद-दा. पा .१-यनिमितं निस्य- १२ शप्पसम्पन्ध-वा• •। ॥ शप्प-भा. मा.। -भूतस्थानम्युपगमेऽपि तपो-मा-को- पिना. १५-बन्धन प-क्षा। 1. सम्यन्याधि-भा. मा.। 1-शातिर-का-१०-दत्पत्ते. नु-भा. मो.। १९ स्वपरारोप-भा•• R.। १.रपानुमा-भां• मा• पिना। -चिनिमि. ११ मतिसम्यन्य- मा.पा.पा. मिना ।

·२६६ नियमोपलम्भार, गृति काटादिसामग्री विशेष पचिपसम्धस सदमारे प्रायशोऽनुपलब्धम्प ममादिगारणार.श्री संभामाठीयो यत मवेक्षितममानीयात् ताहन दुलभनियमनायो धूम-धूमकेवारीनामरियायपा प्रथमे काण्डे- वेन जाति-व्यपत्योः सामग्रीमेदात् प्रत्यक्षादियुद्धी प्रतिभासनादू वैशधाऽवैशवावमास मेदस्तत्र' इति प्रतिपादितम् । 'क्रमेण योगपद्येन चा आनन्या व्यक्तीनां प्रत्यक्षेऽप्रतिमासनान्न तासां जात्या तेन सम्पन्धवेदनम्' इत्यादिकमप्यस्माकमदूषणं यथाप्रदर्शितयस्त्यभ्युपगमयादिनां न प्रतिसमाधानमर्हति। शब्दार्थयोस्तु साक्षात् तदुत्पत्ति-तादात्म्यलक्षणसम्बन्धमन्तरेणापि सम्बन्धः परेणान्युप- ५गन्तव्यः अन्यथा 'यत् सत् तत् सर्वं क्षणिकम्, अक्षणिके क्रम-योगपद्याम्यामर्थक्रियाविरोधाद, संश्च शब्दः' इति, 'यत् किञ्चित् सत् तत् सर्वमक्षणिकम्, क्षणिकेऽर्थक्रियानुपलब्धेः, संश्च घनिः' इति साधनयाफ्ययोः स्वपरामिप्रेतार्थसूचकयोः स्वलक्षणासंस्पर्शित्वेन मेदाभावात् साधन- तदाभासव्यवस्थानुपपत्तिमसक्तिः। अथान्यतरसाधनयास्यस्य पारम्पर्येण स्वलक्षणप्रतिवन्यादित रसाद् विशेपस्तह निष्टमपि पाच्य-चाचकयोः सम्बन्धान्तरं हेतुफलभावविलक्षणं सामर्यप्राप्त १० परेणाभ्युपगतं भवति । न च शब्दस्य क्वचिद् व्यभिचारदर्शनात् सर्वत्राऽनाभ्यासादप्रामाण्यकल्पना युक्तिमती, प्रत्यक्षस्यापि तथाभावप्रसक्तेः । अपि च, अन्यविवक्षायामन्यशब्ददर्शनाद् विवक्षा- यामपि कचिद् व्यभिचारात् सर्वत्रानाश्वासात् कथं विषक्षाविशेपसूचका अपि ते स्युः? अथ "सुविवेचितं कार्य कारणं न व्यमिघरति"[ इति न्यायाद् विवक्षासूचकत्वं शब्दविशेषाणां न विरुष्यते तहिं येनैव प्रतिवन्धेन राइविशेषो १७ विवक्षाविशेषसूचकस्तत एवार्थविशेषप्रतिपादकोऽसौ कि नाभ्युपगम्यते ? अथ स्वामिधित्सितार्थ: प्रतिपादनशक्तिवैकल्यादन्यथापि प्रायशोऽभिधानवृत्तिदर्शनाद् विचित्रामिसन्धित्वात् पुरुषाणा विसंवादशङ्कया वक्रमिप्रायेऽपि तेषां प्रामाण्यं नाभ्युपगम्यते इति न तश्यायेन याहोऽप्यर्थे एषां प्रामाण्यप्रसक्तिः, नन्वेयमप्रामाण्ये सर्वव्यवहारोच्छेदप्रसक्तिः । तथाहि यजातीपात् कचित कदाचिद् यथाभूतं दृष्टं तादृशादेव सर्वदा सर्वत्र तथाभूतमेव भवतीति निरमिमायेप्यपि पदापु २० नियमो नोपलभ्यते, इन्धनादिसामग्रीतोऽनलप्रादुर्भावदर्शनेऽप्येकदा मण्यादिप्रभवत्वेनापि तस्य समीक्षणात् कथं कार्यहेतावप्यव्यभिचारित्वनियन्धन प्रामाण्यं परेणान्युपगन्तुं युसम् तथा, पनि यहुलं वृक्षस्यैव भू(चू )तस्योपलम्भस्तथापि क्वचित् कदाचिल्लतात्मतयाऽप्यानस्य दर्शनात् शिशपा वृक्षस्वभायमेव विभतांति कथं प्रेक्षापूर्वकारिणी निःश चतो भवेत् ? यतो 'लता च स्यात् शिशण च' नैवान कश्चिद् विरोध इति 'वृक्षोऽयम् शिशपात्यात्' इति स्वभावहेतोरप्यव्यभिचार नियन्धन- २५मामाण्याभ्युपगमः परस्य विशीर्येत । अथ संभावस्य भाषाभायेऽपि भवतो भावस्य निःस्वमायता. पत्तेरव्यभिचारलक्षणं प्रामाण्यम् तादात्म्यात्, कार्यस्यापि कारणामा भवतः कार्यत्वाभायापत्तेत्त- दुत्पत्तिस्वरुपाव्यभिचारनियन्धन प्रामाण्यं विद्यत इत्यनुमानस्य प्रामाण्यम् । नेम्येयं यारा या भूतं स्वसन्ताने वियक्षाशानमुत्पन्नं तादग्भूतमेव श्रोत्सन्ताने शानमुत्पादयितुकामो पचनमुधा यन् परीर्थ पाऽनुमानं तदम्युपगच्छन् शब्दाना यहिरय सम्बन्धनिमित्त प्रामाण्य कथं प्रतिक्षिपेत् । भयानुमानस्यापि प्रामाण्यमव्यभिचाराप्रतिपत्तित एप नाभ्युपगम्यते कुतस्तईि तस्यत्ययस्या। ग प्रत्यक्षात्, तत्रापि सार्थाव्यभिचारित्यस्य प्रामाण्यनियन्धनस्थासम्भयात् भपदमिप्रायेण राम: १-सनाद पशचायमासमेदस्त-भा• मा. विना । २१. २२४ पं. १७१-थागतरसा- सर्वथा ना-शाहावि. सर्पदा मा-पाया। नायि-या बाक विषक्षापियक्षारिशेपसूचका-या• बा। ज-धापि थारमनोमिधान-या• बा। का. बा.प्र.पृ.पं.१३ । 1. “न चांवादिनः मिगिनुमान नाम, रिमिग्रन्धीनामपि बहुत कार्यश्वभाडा भवः स्थानिय निकाय :: THAT नातादेविदेव ना देशात निTE म!" (अष्टपदी) ग.......ये प्रामा- गग्मेर मामा.. "पथा ज्ञानी i..यानि नि-get-annel: १५नां निता- मा. 4.बा.। •ममायामाय:मि TRमाhिeminine या नयेयं पाया- पा- मा..' 4. गि। ११माध्यन्या. बा. मा..। याबा.. . ८ग पयायेन निमय म.हा.. ९ खता ६सा-मो. मो....

·कपयोगीगांगा। प्राग-प्रार -रायपन्या. नदपरम्यान उम्माभिरग्युपगम्यते मेन तपस्यालसणंदूपणं युन भये, अगम्यगेतल्यता निम्मा- गन्यात् । रामान प्रमाणप्यपदारणा पदि प्रत्यक्षादिकं प्रमागमायुपगम्यते तदादोऽपि यद्विरयं ५ प्रमाणतयाभ्युपगन्तपः, मामाण्पनियन्धनम्र सामान्यविशेगामायाहार्यप्रतिपन्धम्य परम्परया तत्रापि मारापात् सय घरादापभुरादेरिप नियमेन प्रतिनि-प्रवृत्ति-प्राप्तिलापत्यपदारदर्शनार गुणदोषयोयोभयत्रापि समानत्यात् । न घालाभिमीमांसकरियापीरपेया शहापंयोः सम्पन्धोऽन्यु. पगम्यते येन पिकाल्पनिर्मितम्प सम्य नन्यादिक्रियादेरिय हायमपीपेयरयं स्यात् ! स्थत एप शाद- माधमतिपादनयोग्यतापां मनादासिनोऽपि भाडादर्षप्रतिपचिध सार ततोऽनर्धकः सङ्केतः,१० स्वाभापिकसैम्पग्धाभिव्य करयोपयोगकरपनायां प सोनस पधेष्टं सम्दानामा समेतो न जनयति प्रदीपादिरिय घटस्य, दामि. सता सदनात् सम्बन्धाभिव्यक्तिपति- सर्पसार पावकात् सर्पस्वाश प्रति- पतिः सपदेय प्रसन्यतः ततः सातकरणं पियक्षितामतिपत्पर्य न भवेत, न ऐकान्तनित्येषु शदेपु १५ सत्सम्यन्धे पा ताल्यादिव्यापार संतो पा कदाचिदभिम्य अकः कदाचित इति युक्तमुत्पदयामा, तदर्थ स्वापि सामान्यस निस्यत्वे तयस्थः प्रसा, तत् पुनः सामान्य व्यक्त्या कचित् कदाचित प्यज्यते न घेति प्यताव्यतस्पभायमिनं नित्यत्वकान्तमतिवर्तते, सामान्यानां घ सर्पगतत्वे शंदतत्सम्पन्धयमिपक्तिसार्यमामध्यने, दमय व्यती पत्तरो नेतरस्याम् इति विशेपामापात् कुतः समयायिनियमः स्यात्, संस्थानादिव्यतिरिक्तं सामान्य विदप्यनुपलभ्यमानं कथं सन्द २० सतविपयो भवेत् येन सम् तच्छदाभिधेयं स्यात्' इत्यादिकमपि दूपणमसन्मतानुपाति स्यात् । न प समानासमानपरिणामारमकप्यतीनामानन्त्यात तिर्यवसामान्य चैकस सव्यतिव्यापिनो यफत्युपलक्षणभूतस्यानभ्युपगमात् तदभ्युपगमेऽपि तपोगात् तासामानन्न्यायिनिवृत्तेनं सतस्तार सम्भवतीति पनाम्यम्, अनदूपपरातानिधूमप्यतीनामानन्त्येऽपि यथा प्रतिषेधः परस्परं निधी यते--अन्यथानुमानोरधानाभाषप्रसत्तेनं सणिकत्यादितस्यव्यवस्था स्वार अन्यस्य तव्ययस्थापकस्या-२५ सम्भपात्-तथा यथोकप्यकीनामागन्त्येऽपि सङ्केतसम्मयो युक्त एप । स च संम्बन्धोऽसिधूमध्य- ती सीमा गरेर मात्र योगणेशोammer ------ यथोक्तो विकल्पस्तत्रय प्रवृत्यादिश्यपहारकस्येन तस्स प्रामाण्यं मान्यत्र, अनुमानयिकरपे च प्रत्य- हामायेऽपि प्रत्यादिव्यपदारविधायकरपेन प्रामाण्यमिरयन्यय-व्यतिरेकाम्यां विकल्पस्वैध प्रामाण्य.. मिति प्रत्यक्षानुमानप्रमाणमययादिना प्याप्तिमाहको विकरपा प्रत्यक्ष प्रमाणमभ्युपगन्तव्या । वर यथा पतीनामानन्येऽपि प्रत्यक्षता प्रतिपयसिद्धिस्तथा सदेतविषयत्वमपि शास तत एव३५ १-दनामा-भा• मा। -पगत्यं हा.। यतया गो• मो• बिना। -या नियमा-मा. ताउनुस्यादि-मा.• । तस्याऽभूत्यादि-पि० । तस्य नित्यादि-मा. मा सम्पन्धाभियञ्जकसम्पन्धाभिध्याकरपोप-भा. मा-भायात् तद्विपरितार्थपति- नियमाभाषात तद्विपक्षितार्थप्रतिपत्ति-सिगार्थम-भा• मोवा. न. विनाम ततो या कदाचिप्रेति भा• हा. पि.। स ततो कदाचिद-पा० बा। 11-गनिमित्तं नित्य- रामपि-भार मा• -भूतशानायुपगमेऽपि वधो-मा.. १५-बन्धनं प-या। सम्पम्भारि-मामा आतिर-मा पर स्वपरारोप-भा•• वि.। १०-यानुमा-मा. मा. मिना । ११ प्रतिसम्यरध-भा. मो.पा.- पिना। मो. ५-माण्यव्य-वि.. १२ भादमम्यन्ध-वा. बा. । विना.। .... रतु-भार मां। तकहप-पा.बा..

·२६८ प्रथमे काण्डे- सेत्स्यति, अत एवानुमान-शाब्दयोः सामग्रीभेदार भेदेऽपि प्रत्यक्षेग सबैकविषयत्वम् अन्यथा- अपरस्य प्रतिवन्धग्राहकस्य पराभ्युपगमेनासम्भवाद-तयोरमवृत्तिमसक्तिः। विकल्प प्रतिमा ग्राहकत्वे तद्विषयस्याऽवस्तुस्था केनचित् कार्यकारणभावस्तादात्म्यं पारमचनिपरिपस्यो दर्शनविषयत्वेन स्थितयोः कार्यकारणभावस्तादाम या विकलाविश्यस्य परामरतोपिर .५ल्पप्रदर्शितस्य तद्पत्यं तस्यतोऽन्यथाभूनागरोन्यत इति फरया 'यतो या जातिमहर्ण मात्र तात्विकः प्रतियन्धः यत्र त्यसो न त प्रतियन्धमहणम्' हलनुमानमतिमयुग्गामा प्रत्यक्ष विषयत्वं तस्याभ्युपगन्तयम् । अनुमाननुत्पपिएर ग शापमला परेणापगम्यता तस्य परार्यानुमानन्यायुपगमात् । यदि पुनर्विकल्परतिभासिन्यरस्तुनि रातः पुनमा प्रति पत्तिः कथं पस्तु-तत्सामान्यसनादरा रिशेषः मात् । किरपानामभारियाकार ता. १०मिध्यान्यव्ययस्सिनेरनुपपत्तिय । अपि च, शकिला या प्रतीयते मारोगी प्रति क्रियाप्रतिधात रिचित छांगर । यदि पुगरभिप्रायासिंगार सत्यापनतिर, कथम् 'एक शासं पुनं नापरम् इति पस्या गुग्येत पिशादिनामपि गभिवायतिपातमा विसंयोदनाम् ! नपारमेगारियां ग प्रतिपापसे, पारितिसाराम घ नया नदी-ग-पर-नीदिमागील निशिनात तार तापमतिमा १५पमाननापि सिरे रोगमतरेण मणि-मनोगधादित परनिना)लिः | में प्रतिनिधि पातमिलिगीतिनोंगायो, MIT समितिः मना । म मा गायिकारिणभूi ranागा विवाग WITY मानि TETTIA मा निर्णिमापाशी from या ari सिनोन nि गुना नानामिशिमोतीति ofairmwीभिगम् गतिशिल मगरण पनि प्रल- पामाधापान मागागर मनमो पुगेपनि म TETiनिमातिमापरो गारपासायसागोरिनिगम, aftermal TITrभागो:TTITोग राम TT निभामा m-ineण पागा शानियो धर्मः तलामाथि १५inen.sariनिलामोशेगा For:-मण पायापापा Tarafrinter दिनुमानमानसमा 'अणे पायागthri frust Hria, Mirmirmire, प्रणिपामाanti rime पानिमोन्धिकारमानेताया airmfrमशान rean पहिलो TAMImtir Farmirmerennia nafrauntifmarwr aadament ·शनार्थ-यन्धयोर्मीमांगा। परमागरात्र मागविनेन परिशदेवासारण प्रतिपाद्यते तदोपराधा मनिपार प्रति स्यात्' इति गुगाम्, प्रत्यक्षेऽपर पषम्य समानरपाम् । तथाहि-प्रत्यक्षे. पापि परिभीलादिः गोरममा प्रतिपमः फिम राब प्रयतेत । तथापि प्रती मयूरनिरति. प्रसनिः। 'सयामतिर रिश्चित् रूपमति पर्ण प्रतिपस्यादिकमपि प्रत्यक्षेऽपि समानम् । तथापि निराश्यत एवं परम्-यपक्रिया प्रत्यक्षेण प्रतिपणेऽपि गीलादिने प्रयतसे सदा तदेयाः ५ वर्षभियानमत्यात् ग प्रत्यक्षतिभातं मीलादिकम् तस्मानियामामय॑रदिरात्यात् । भय तदर्षि मीलादिकमपंक्रियाक्षम तथापि तस्यक्रियार्थी सदादानाय प्रपर्तते, मनु शावप्रतिभासेऽप्येतत् । ।.।।--- -19 .--------- . १० तपादि-यदि तत्रापि नीलाघाकार पीतापाकारतया गृखते चित्रपतहानेन तदा पीताधाकार एयासीग नीलाघाफार, अथ गीलापाकारतया पीतापाकारो गृह्यते तदा नीलाघाकार पयासी' चाराधिन एकः? सपा, तत्प्रतिभासेऽपि शाने गीलाद्याभासो यदि पीताधाभासतया संघेद्यते तदा पीनामासमेप तद् मान न मीलाधाभासमित्यादिकल्पनया न चित्रप्रतिभासमेकं मानम् । तथा, १५ "क्तस्य च सानपरमा- अथानेफनीलपरमा- 'पप्रतिभासादे यहि संपेदेने एकत्याविरो भनिन भविष्यतीत्येक-२० स्थायभासिना दर्शनशदरिषयस्यार्यश्येषत्वं .... 'भिमविज्ञानप्रतिभासिनोन विशेषणविशेप्यभाया एकविसानप्रतिभासिनोरपि युगपत् स्वातनयेण दयोः प्रतिमासना घर-पटयोरिय नासी युक्तः । तीदूपपेण प्रतिभार्सने विदशेप्यरुपता विदोपणरूपता पाये.यला, पोः प्रतिभासामापात् ग विशेषणविशेष्यभापः कचिदपि माने प्रतिभाति'रयेतदपि निरस्तम्। गनेफनीलपरमाणुप्रतिभासशाने तत्स्वसंधेदने घोऽम्ग समानत्यात् । न च नीटपरमाणून२५ तत्प्रतिमासपरमाणूनां पा परस्परवियिताना प्रत्यक्षे स्यसंघेदने घ प्रतिमास इति नायं दोषः, तब परमाणुपारिमाण्डत्यादेः यहिरन्तधामतिमासनात् स्थूलस्कर संहत विकलापस्थायामपि पदिर- तय घेघवेदकाकारपिनि सपतः मतिभासनात् । परमाणुरूपं घहिरनंशं संवेदनं या प्रत्यक्ष प्रति- सानानः कर्ष समयमात्मनो न प्रतिजानीतेश दिपकम्-संघेनं संघेचं सरलं विषयी करोति-देश-काल-सभापविनयपि भाषेपु संवेदनस्य निरपुरास्यात्-किन्तु फुतधिनियमपो.३० धदेतोयिसानामियमशक्तिः पतो यथार्थसमाय प्रत्यक्षेण विषयीएमपि न निधियन्तीति । १-गमैन भा. मा. जामनेर्न पा. पा.। १ यदि शादे-गा। -दा तस्य भा• मा• गिना । -पचात् बा•ा। ५पृ. ११.१ गीलतो स-वा. पा. प्रपर्तते मा. म.। -पन्न क्रिश्चि-आ• मा.। ९५.२३६५.३।१०-याभूतमत्या-भो. मो• पिना। -भास्पन्दे- ११ पृ. १५६५.४।१ पृ. ११. पं. १९१४ फधं मिन्द्रिय-दा. पा.मिना । 'कथा मिन्द्रियगोचरे म प्रवृत्ता-पि.से.। १५-साये एरुपतास्यपसायो यरूपतया भुतायपसायो रएमेय का.पा.एमिय मो.। १. पृ. २३५ पं. ५-1.1 १८माननीमा..r. वा दिन। १५-समेक्सान-भा. मा. मिना ।-समय शानं न नीलाधं येदने-1..। माप्यनेकपा मा. ।-पायोफ-भा. हा. पि.। २१-दनं या• का। ११-लाभा-या..। २१-पाए-मो. मा.वा.बा.ना। २४ साने भ-पि.। १५-सत्यभासि-भा. मो.वा...पिना। १६- पप-भा.मा.पा.बा.पिना। २७ तादूपाण्या म-वा..। २८-सते मा १७.५ पं. १२-१३ ३. पाय स-मा. हा.। यायव सी.। "संहत-मो... संमति नधि-मा• गा.। १५-बहिरगंश घेद-शा.हा... -यहिरन्तसंवेद-वि.। १५-दन-भा. हा । ३४-गाय प्र-म• माना। १५-मपि निधि-4..। मां- ·२७० प्रथमे फाण्डे- प्रत्यक्षयुद्धस्तथाप्रतिभासाभावात् सर्पज्ञस्यमयुक्तमिति चेत्, परमाणुपारिमाण्डल्यादेरप्यप्रतिमासनं समानं संपश्यामः । यदपि 'काल्पनिकः शब्दार्थयोः सम्यन्धान नियतः' इति, तदप्ययुकम्। प्रति. नियतसङ्केतानुसारिणो नियताच्छन्दात् प्रतिनियतार्थप्रतिपत्तिदर्शनात् । तेन 'न शन्दस्वरूपं नियता. मतिपत्तिहेतुः, तस्य सर्वार्थान् प्रत्यविशिष्टत्वात्' इति न वक्तुं युक्तम् नियतसङ्केतसहकृतस्य शब्दस्य ५सर्यार्थान् प्रत्य विशिष्टत्वासिद्धेः। कार्यगम्यं हि वस्तूनां नियतत्वम् अन्यद् घा-यदा च नियतं तत्का. यमुपलभ्यते तदा तस्य नियतत्वं व्ययस्थाप्यते, यदा चान्यथा तदाऽन्यथात्वमिति 'कुतः पुनरेतत् स्वरूपं शब्दादे' इति पर्यनुयोगे 'स्यहेतुप्रतिनियमः' इत्युतरं न्यायविदः सर्वत्र युक्तियुकम् दृष्टानु. मितीनां नियोग-प्रतिषेधानुपपत्तेः । 'प्रतिपत्तिधर्मस्तु नियमहेतुः काल्पनिक एव स्यात्' इति, एत. दप्ययुक्तम्। अयोधिताकारमतिपत्तेस्ताविकार्थधर्मव्यवस्थापकत्वात्, शब्दार्थसम्बन्धप्रतिपत्तेस्त्या १० याधितप्रतिपत्तिय साधितमेय; याधितत्ये घा तत्मतिपत्तेस्तत्प्रभवशादशानस्याप्रामाण्यासक्ति विपरीतप्रतिवन्धग्राहिशानप्रभवानुमान भासँस्यैवम् (स्पेब)।तत्सौगतदर्शनमेव ध्यान्च्यविजृम्भितम् । यदपि 'शब्देभ्यः कल्पना पहिरसंस्पर्शिन्यः प्रस्यन्ते, ताभ्यश्च शब्दाः' इति, तदप्यचारु शब्दज. नितविकल्पानां यहिराऽसंस्पर्शित्वासिद्धः इन्द्रियजमानस्येय तासां तत्प्राप्तिहेतुत्वादिति प्रतिपादि- तत्वात् । परसन्तानवर्तितथाभूतविकल्पजनकत्वं तद्विकल्पादृष्टायपि शब्दाना प्रत्येति, न पुनः प्रत्य- १५क्षाधुपलभ्यमानवहिरर्थवाचकत्यमिनि विपरीतप्रज्ञो देवानांप्रियः। न चार्थाभावेऽपि शान्दप्रतिमा सस्याऽप्रच्युतेने शब्दस्य थाहार्थवाचकत्यम्, विकल्पेऽन्यस्य समानत्यात्-"विसशसकेतस्य धोतु. स्तच्छन्दसद्भावेऽपि तथाभूतविकल्पानुत्पत्तेः शब्दाभावेऽपि च कुतश्चित् कारणात् तथाभूतविकल्प प्रतिभासामच्युतेश्च । अथ समानसङ्केतस्य थोतुस्ततस्तत् समुत्पद्यत एव, शब्दाभाये तु यद् विक ल्पफशानं तादृगवभासं कारणान्तरप्रभवं न प्रच्यवते; तद् अतादृशमेवेत्यतो न व्यभिचार । नन्वेयं २० तद् याह्यार्थावमासिशाब्दे प्रतिभासेऽपि समानम्-'यो हामावेऽपि शौन्दः प्रतिभासः स तत्प्रति. भासमानो न भवति' इत्यादेः प्राक् प्रदर्शितत्वात् । यदपि 'शब्दाद् याद्यार्थाध्यवसायिज्ञानोत्पत्यादि- तत्प्राप्ति-पर्यवसानव्यवहारसद्भावेऽपि याहार्थासंस्पर्शित्वाद् विकल्पानां न सर्वात्मनाऽर्थग्रहणदोषः' तदप्यसङ्गतम्। प्रत्यक्षवदर्थसंस्पर्शित्वेऽपि सर्वात्मना अग्रहणस्य प्रतिपादितत्यात् । यदपि 'अप्रति. भासेऽप्यर्थस्य शब्दात् भ्रान्तेः प्रवृत्तिः,' तदप्ययुक्तम्, भ्रान्ताऽनान्तप्रवृत्योविंशेपसद्भावात्-यत्र २५ह्यर्थप्राप्तिनापजायते प्रवृत्ती तन भ्रान्तिः प्रवृत्तेर्व्यवस्थाप्यते अन्यत्र त्वनान्तिरिति कस्य विज्ञानस्य प्रामाण्यमभ्युपगच्छता नाऽप्रतिभासेऽप्यर्थस्य प्रवृत्यदिव्यवहारः कदाचनाप्यभ्युपगन्तुं युक्तः । अंतियन्धस्तु तदविसंवादे शाब्दस्याप्यर्थप्रतियधनियन्धनः तत्र संपादोऽस्तीति प्रत्यक्षवत् तत्र तस्य प्रामाण्यं युक्तम्, न च प्रतियन्धः परपक्षे सम्भवतीति प्रतिपादयिष्यते, स्पसंवेदनमात्र परमार्थसत् तस्वरूपं निरस्तप्रतियन्धादिपदार्धे यथा न संमयति इत्येतदपि प्रतिपादयिष्यते । शेर. ३०स्या पूर्णपक्षप्रन्यः प्रतिपदमुथार्य न प्रतिविहितः प्रन्यगौरवभयात् दिग्मानप्रदर्शनपरत्याच प्रया. सस । इति स्थितमेतत्-'समयपरमत्थवित्थर' इति ॥ २॥ गि.. पृ. १३५६. २१-पृ. १२६६.११। २-तार्या-वा. पा. तिना । एतेन श-या• बा। ४-स्पादिति नि य य या. वा। ५ पृ. २१६६.१३।।अन्यथा वा.पा. दिना। -ति तत्- -सरण्याय-वा. वा. विना। -तार्या नियो-चार वा। • पृ. २३६५.१४।१-याधि. पाकार-भा. मा.। १२-त्यं प्रसा-मो. मा.। सतरना तत्म-आ.ह.तिरयेनार-मा. मो.। १४-गाभ्यास-भा. मा. वा. विना। १५-सत सा-या. बा। १६. ११.१॥ १-नर्सय दा. बा.। १८ तद्धिकरपरा-वा. बा.। १९-ति प-मी.। १..प्युले म म• मा• २. रिशमन-• • fr. । विशदमदन-या..। २२-गुपपत्तेः पा• बा। २३-कामा-भा.मा.। २. नन्वेषन या (नम्वतद्वा)...। १५ शामा-मा.मा... २११.२...। १८ पृथि-मा. मी. पा.. । २-नों जामग. मा. धि।..वृत्त • • मा। मनिम्याग्नु...तिवाधान मा. मा• । प्रनि विगरनु म..। २१-माम्यु-म• म.पा.रा। १४.प्यमानम् -मो......। १५.१.4.। लम्बानी..

·नयमीमांसा। २७१ तृतीयगाथाव्याख्या। य [द्रव्यास्तिकनयनिरूपणम् ] [१ सदद्वैनप्रतिपादक शुद्रयानिकनयः ] म च पुण्टधियोऽप्यन्यासिनो योगिरया(ना)मनिपादनार्थः प्रकरणाम्मः प्रनिशादिला सा प पिशिएमामान्य विशेषात्मकतनुपायभूनाथप्रतिपादनमन्तरेणाना प्रकरणात सरासरी ५ प्रकरणाभिधेयं घोगितोपापमूनमधम्- नित्यपरययणसंगह- विसपत्यारमलयागरणी । दम्याहिशो य पनपणओ पसेमा विषप्पा मिं ॥३॥ एयनया गायया निर्दिशति । अगाध मायार्थः पातनियम प्रतिदिनः । भषयपास्तु-तरन्ति पंगारार्णय पेन नन तीर्थम्-जादगानम् नदाधागे या गह:-. कुर्वन्ति उत्पपमानमुपादयन्ति हाम्यामाग्याम् नार्थकानामगर्मोदपार nि trailer तीर्थकराणां पपनम्-गावागादि अर्थATITaran- माह-विशेषाय पर्यायी मामाग्य-विदोपदायाप्यामिधेय नमो नार:- मपशिना रनदाकिन गमगारा-तम्या संग्रह-प्पयहारमा ममप्याराणी ता माता पा द्रव्यास्तिक:-तिय प्रणा पनि थापा- 'अग्नि मिमिया" "मह गुपा" [अ० २, पा० १,०४ पामिया पृ० १६०० ६४..] ram ' Trinetit विभागात् मैपरपंतकादिरपान या द्रण-मालिकादयो। समागमे पायोnitem कि मप्पे पो थितो प्यस्थिता। परि गमगता अपनर अप-यो EिTTE. गपगं मागीमिः पर्ययनपत्र एग्दोगामयार 'पयांपाणिनि पाये शायर -प्रण्ट-गा। योताम-t.it. योनियम-r.fat. ४ "भो दे- तायाजोये"। १, १, १.५.............. म. मि.P.१५४५. "पोस- ता-synt artiatr:-Amr. -परे", "काया..."yig",......" 4.1ोहेन-लाइनलोग्ने माद-कोए-गया--!---":........ १.१५.ती भाग -4 (s) it-r: ---", १. मा. १.९९५ . . "I-IVE PRE- प"।५, 1, ....... ।। "............yriyar रेलापपलnists। . Errrrrrr. पा-resL. साम, बनाम HAR, ET-NE. TANTR. Agrici144 MAR, fr: PR, UTTRI माना . दभि । • RATr... " मा .. - RIN KER - ' | reactो 4-12. sr.fr ....... HTM" । 'm' । १, २, rrr. or. 1.1.1 *•... RTREPRER,.:.:.:...।।मावर w.r.s। ॥ मा utorrent r-ra... to research. F ... .... गर म्या स... । NO -- ·.२७० प्रथमे काण्डे- . .. प्रत्यक्षयुद्धस्तथाप्रतिभासाभावात् सर्वशत्यमयुक्तमिति चेत्, परमाणुपारिमाण्डल्यादेरप्यप्रतिमासनं समानं संपश्यामः । यदपि 'काल्पनिकः शब्दार्थयोः सम्बन्धान नियतः' इति, तदप्ययुक्तम्। प्रति. नियतसङ्केतानुसारिणो नियताच्छन्दात् प्रतिनियतार्थप्रतिपत्तिदर्शनान् । तेन 'न शब्दस्वरूपं नियता. र्थप्रतिपत्तिहेतुः, तस्य सर्वार्थान् प्रत्यविशिष्टत्वात्' इति न यतुं युक्तम् नियतसङ्केतसहकृतस्य शब्दस्य ५सर्वार्थान् प्रत्यविशिष्टत्यासिद्धेः । कार्यगम्यं हि पस्तूनां नियतत्वम् अन्यद् घा-यदा च नियतं तत्का. यमुपलभ्यते तदा तस्य नियतत्वं व्यवस्थाप्यते, यदा चान्यथा तदाऽन्यथात्वमिति 'कुनः पुनरेतत् स्वरूपं शब्दादेः' इति पर्यनुयोगे 'स्वहेतुप्रतिनियमः' इत्युतरं न्यायविदः सर्वत्र युक्तियुकम् दृष्टानु मितीनां नियोग-प्रतिषेधानुपपत्तेः । 'प्रतिपत्तिधर्मस्तु नियमहेतुः काल्पनिक एव स्यात्' इति, एत- दप्ययुक्तम् अयोधिताकारमतिपत्तेस्तात्त्विकार्थधर्मव्यवस्थापकत्वात्, शब्दार्थसम्बन्धप्रतिपत्तेस्त्व. --13Trira-. मालिका मानिशाना नस्याप्रामाण्यप्रसक्ति- 'ध्यान्भ्यविजृम्भितम्। , तदप्यचाशन्दज. नितविकल्पानां यहिराऽसंस्पर्शित्यासिद्धः इन्द्रियजज्ञानस्येव तासां तत्प्राप्तिहेतुत्वादिति प्रतिपादि. तत्वात् । परसन्तानयर्तितथाभूतविकल्पजनकत्यं तद्विकल्पादृष्टायपि शब्दाना प्रत्येति, न पुनः प्रत्य- .१५क्षाधुपलभ्यमानवहिरर्थवाचकत्वमिनि विपरीतप्रज्ञो देवानांप्रियः । न चार्थामावेऽपि शादप्रतिभा सस्याऽप्रच्युतेर्न शब्दस्य वाहार्थवाचकत्यम्, विकल्पेऽप्यस्य समानत्यात्-"विसदृशसङ्केतस्य श्रोतु. स्तच्छब्दसद्भावेऽपि तथाभूतविकल्पानुत्पत्तेः शब्दाभावेऽपि च कुतश्चित् कारणात् तथाभूतविकल्प प्रतिभासाप्रच्युतेश्च । अथ समानसङ्केतस्य श्रोतुस्ततस्तत् समुत्पद्यत एव, शब्दाभाये तु यद् विक- ल्पकशानं तादृगयभासं कारणान्तरप्रभवं न प्रच्ययते तद् अतादृशमेवेत्यतो न व्यभिचारःमन्वेवं २० तद् वाधावभासिशान्दे प्रतिभासेऽपि समानम्-'यो हार्थाभावेऽपि शौन्दःप्रतिमासः स तत्पति- भासमानो न भवति' इत्यादेः प्राक् प्रदर्शितत्वात् । यदपि 'शब्दाद् याहार्याध्यवसायिज्ञानोत्पत्यादि- तरमाप्ति-पर्यवसानव्यवहारसद्भावेऽपि याहार्थासंस्पर्शित्वाद् विकल्पानां न सर्यात्मनाऽर्थग्रहणदोष' तदप्यसङ्गतम् । प्रत्यक्षवदर्थसंस्पर्शित्वेऽपि सर्घात्मना अग्रहणस्य प्रतिपादितत्यात् । यदपि 'अपति. भासेऽप्यर्थस्य शब्दात् म्रान्तेः प्रवृत्तिः,' तदप्ययुक्तम्, भ्रान्ताऽभ्रान्तप्रत्योयिशेपसद्भापात्-यत्र -२५ार्थमाप्तिनापजायते प्रवृत्तौ तत्र भ्रान्तिः प्रवृत्तेर्व्यवस्थाप्यते अन्यत्र त्यम्रान्तिरिति कस्य विज्ञानस्य प्रामाण्यमभ्युपगच्छता नाऽप्रतिभासेऽप्यर्थस्य प्रवृत्यादिव्यवहारः कदाचनाप्यभ्युपगन्तुं युक्तः। प्रतिपन्धस्तु तदविसंवादे शादस्याप्यर्थप्रतियधनियन्धनः। तत्र संवादोऽस्तीति प्रत्यक्षयत् तत्र तस्य मामाण्यं युक्तम्, न च प्रतियन्धः परपक्षे सम्भवतीति प्रतिपादयिष्यते, स्वसंवेदनमात्र च परमार्थसत् तत्व रूपं निरस्तप्रतिवन्धादिपदार्थ यथा न संभवति इत्येतदपि प्रतिपादयिष्यते । शेप- ३० स्त्वा पूर्वपक्षप्रन्यः प्रतिपदमुच्चार्य न प्रतिविहितः मन्यगौरवभयात् दिग्मात्रप्रदर्शनपरत्याय प्रया रास्य । इति स्थितमेतत्-समयपरमत्थवित्थर' इति ॥ २॥ - पृ. २३५५० २१-पृ. २३६५.११। २-ताश-वा. पा. विना । तेन श-बा• गा.। ४-यादिति नि य प या• धा• । ५ पृ. २३६ पं० १३ । । अन्यथा पा. मा. दिना। -ति शत्- तरल्याय-वा. वा. विना। -तार्या नियो-वाया। १. पृ. २३६५.१४-पाधि. फाकार-भा. मा.. १२-रयं प्रसा-मा. मो.। १३ सरना हत्य-आ. हा..।तरवेनाऽनरन-गा. १४-नाभ्यास-भा. मा. वा. वा. विना । १५-रान सी-वा.पा.। पृ. ११५.101 १. नरय पा. बा. १८ तद्विकल्पदृष्टा-वा. वा.। १९-ति प-भा•। २..प्युते न • मा• द...। २० विशस देन-ग. ह. पि. । विशम्दमदन-पा• पा.। ११-गुपएचेः पा• बा। २५-पसा-मा-मा। २. नन्वयद या (नन्येतद् पा) • का। १५ शाम-मा.मा.वा. २८ पृथि-मो• R• पा. वा. मि। १९-नो मामा. मा. 'ि । २. वृत्त प्य ३. 4. मा.। ३-गल्यु-म• मा. पा. बाकी! मनिषन्धा... नियमान् नु मा. मा. प्रनि पिचारनु सायाती। •पमान -मा.मा....। १५.११.पं.।

·No text on this page.

·इति, विवाणं कस्यचिद् व्यवस्थापकं युतम् । गायतु या व्यतिरिमो पोधा प्रकाशमानपपुस्तपाsual प्र.1"ftपजम्ममदनवनगुनमायरिबाघम" पेय..168... प्रथमे कान्टे- योरन्यव्यवस्थापकत्यायोगात् ? यश्चाऽनवपन्धो देशः प्रतिमाति नासौ मेदकः अतिप्रसङ्गात् । तन्न देशभेदाद् भावमेदः समस्तीति नासौ प्रत्यक्षमाह्यः । नापि कालभेदात् प्रत्यक्षतो भिन्नं वस्तु प्रत्येतुं शक्यम् सन्निहितमात्रवृत्तित्यात् तस्य । तथाहि-यदा आधं दर्शनं मृत्पिण्डमुपलभते न तदा भाविनं घटम्, तदमतीतौ तदपेक्षया न स्ववि. ५पयस्य मेदं प्रत्यक्ष प्रत्येतुं समर्थम् प्रतियोगितहणमन्तरेण 'ततो भिन्नमिदम्' इत्यनवगतेः । तत्र हि दर्शने मृदः स्वरूपं प्रतिभातीति तदधिगतियुक्ता; तनाऽप्रतिभासमानं तु भाविघटादिरूपं भविष्यतीति नात्र प्रमाणमस्ति नापि तस्माद् भेदः । अथ उत्तरकालभावि दर्शन मिन्नं घटं मृत्पिण्डाद् दर्शयती- त्यभ्युपगमः सोऽप्ययुक्तः, यतः तदपि दर्शनं पुरस्थितार्थप्रतिभासनान पूर्वदृष्टार्थप्रहणक्षमम्, तग्रहणे च न तस्माद् भेदमादर्शयितुं क्षमं वर्तमानार्थस्य । तस्मान तेनापि मेदगतिः। अथ पूर्वदृष्टार्थस्य स्मृत्या ग्रहणात् पर्तमानस्य च दर्शनेन प्रतिभासनाद् मेदाधिगतिः नहि केवलं दर्शन मेोऽवेदकं किन्तु स्मृतिसचियम्, असदेतत् यतः स्मृतिरपि पूर्वमनुभूतमपैति न च पूर्व भिन्नमवगतम्, तत् कथं साऽपि प्रतियोगिनं भिन्नमादर्शयितुं क्षमा? तन्न तयाऽपि मेदा. धिगतिः। किञ्च, स्वरूपनिमग्नत्वान्न भोवमेदमयगन्तुं सा समर्था । तथाहि-सर्यमाणेन पा रूपेण स्मृतिस्तमर्थमवतरेत्, दृश्यमानेन वा ? न तावद् दृश्यमानेन रूपेणार्थमयतरति स्मृतिः तस्य तत्राः १५प्रतिभासनात् । नापि सर्यमाणेन रूपेण तमर्यमवतरति, मर्यमाणस्य रूपस्य तत्राभावात्--परिस्फुटं दर्शनारूढं हि रूपं तस्य पूर्वमधिगतम् न च तत् स्मृती प्रतिभाति । तन्नार्थस्वरूपमाहिणी स्मृतिः सम्भवतीति न ततो मेदग्रहः । अथोत्तरदर्शने स्मृतौ वायदि पूर्वरूपं नाभाति तदा तदप्रतिभासनमेव मेदवेदनम्। तथा चाह- "विशिष्टरूपानुभवान्नान्यतोऽपि निराक्रिया"[. २० पतदप्यसद्गतम्। यतः पूर्वरूपविविकता प्रत्यक्षप्रतिपत्तेः स्मृतेर्या कुतोऽधगर्ता ? तादृक् स्मृतिध द्वयमपि स्वार्थनिमझ न पूर्वरूपमधिगन्तुमीशम्, तदनयगमे च न तद्विविकताधिगति। तदंप्रतिभा सनमपि तदप्रतीतेरेयासिद्धम् । तस्मात् 'पूर्वरूपमासीत्' इति न काचित् प्रतिपत्तिः प्रतिपत्तुं क्षमा । अथ भावरूपमेव भेदः तत्प्रतिभासे सोऽपि प्रतिपन्न एव, तदप्यसत्। यतो न भापरूपमेय मेवः, प्रतियोगिनमपेक्ष्य ततो भिप्रमेतन्' इति मेदव्यवस्थापनात् । यदि च स्यरूपमैव भेदस्तदाऽर्थ २५स्यात्मापेक्षयापि भेदः स्यात् । परापेक्षया स्वरूपमेदः नामापेक्षयेति चेत्, न पररूपापतिपत्ती तदपेक्षया स्वरूपभेदोन प्रतिपतुं शक्य इति न पूर्यापरकालभेदा पदार्थसम्भधी । अर्थ आकारमेदाद् मेदः समानफालयोनील-पीतयोरयभासमानधपुरस्ति, यत्रापि देश-काल- मेदस्तथापि तद्रुपेण स्वरूपे मेद एपोपलक्ष्यते न पुनः स्वरूपमेदादपरो भेदः सम्भपति अन्यस्यान्य भेदेन मेदायोगास् तस्मात् स्वभाषमेद पपास्ति प्रतिमासनात्, स्यप्ययुक्तम्। यता स्यरूपमेरो २०योगद्दपोतमानपपुपोः किं स्वत पय प्रतिभाति, उत व्यतिरिक्तप्रतिभासायसेया! सत्र म तार 'योधात्मा पुरस्ययोनील-पीतयो दमपगमयितुं प्रभुः तस्यापरोक्षनीलाघाकाव्यतिरिक्तपपुर मुखादिव्यतिरिक्ततमोधाप्रतिभासमानवेनासत्त्वात् । तथाहि यहिनीलादिः सुखादिधान्तः परित प्रत्ययेन बोधारमाऽयसीयत, यता या बोधस्याऽप्रतिमासनात् । स साल भदं एपी सी स्फु अपमामाति न तप्यतिरिक्तो योधारमा स्योऽयुपलभ्यत इति कथमसायस्ति ! अप 'अहम्: १५ स्थूल एशो या ति सुखादि शरीर यालयमा प्रायः मतपतिरिक्त बोधगम्यम्, तर तादिश्योऽप्यसो सरपण पाऽप्रतिभाममानयपुर्योधः कथं भावान् व्ययस्थापयितुं प्रभु मदिर प्रमेवक......। २ मैदे अ-बा. बा. भा. मा.। दामेद-आ. G.। दाये. भा. मा. । - भाये में वा. -पानुमा मा-41...। • तोडग्यनि-पा.बा.। ५-दनधिग-म.मा...बा। बर-भा.मा.. 1. नुमा.बा.। मेय..14...। १४ गया पति मग म• • , ३-गस्यद-भा• • परा। पा गाया-RI '-ना या रक ना.. सारी "- मेरा नाश पोधारमपु मा... १५-atta ...।

·गयभीगांसा। स्वरूपनिमारपाल नीलादेशि प्राहको युवा महिपोधकाले मीलादिकमामातीति तस पोधो प्रादको भवेत् नीलादेरपि पोषं मति प्राईकतापत्ते। अथ पोधामा पुरस्येषु नीलादिषु प्रत्यक्षता प्रति व्याप्रियमाण उपलभ्यत इति मादका मीलादिस्त तद्विपयरपाद माया, सदप्यसम् । व्यापारस्प तपतिरिक्तस्यानुपलम्भेनासश्यात्-नदि मफारामाननील-सुखादिरूपपोधाभ्यामन्यो मापार उपलभ्यतो उपलम्मे पा तस्य तत्राप्यपरो ५ प्यापारो पोधाभ्युपगन्तप्यः पुनस्तत्राप्यपरो व्यापार इस्यनषस्था । अथ स्वत एयासी म्यापार उपलभ्यते, मग्येयं तस्य स्यात येणोपलम्मान व्यापारताऽनुपपत्तिः, न दियोपायमाससमये स्वत. तनुम्भासमानः पदार्थयोधण्यापार रति युक्तम्, योधस्यापि रागपारतामसहात् । पोधपरतत्र. रथाद् प्यापारस्तम्मात्तिरिति पेस, ना समागकालायभासिनस्तस्य पारतण्यायोगात् । न हि स्वरूपेण योधकाले प्रतीयमानतनु तत् परतानं भयितुं युक्तम्, पोपस्यापि यापारपरतन्त्रतापत्तेः । अनिम्पन-१० रूपस्तु प्यापार गुतरांग परलना, नहि सरविगणं तथान्यपहारभार लोके प्रसिद्धम् । समादुमय- थाप्यसत् पारतमरम् । तप कस्यचिद् व्यापार किश, असायपि व्यापारः किमर्थं ध्याप्रियते न या इति करानाद्वयम् । यदि न पामियते कथं तखिन् सत्यप्यर्थस्य मारता योधस्य व प्राहकता! अथ ध्याप्रियते तदा सत्राप्यपरो प्यापारोऽभ्युपगम्तायः तत्राप्यार इति सैधानपस्था । अपव्यापा. रस्य स्वरूपमेय व्यापार ननु नीलादेरपि भापतिकाले स्वरूपमस्तीति तत् तस्य व्यापारः स्यात् १५ तशा घोष-गील-पापारलक्षणस्य त्रितपरीककालमुपलम्मान कर्द-कर्म-फिपाध्यपदतिः सम्म. 2- mr.mma maa mata. HRIDA . गायोगात् । मदि मिनामनातीयमानो पोधोऽर्थान् मिधान प्रतिपादयितुं समर्थः, शशयिषाणा-२० देरपि पपस्यापारसमसमात् । भिमस्तु योधारमा मत्यपान्तरेण प्रितीयते, उत स्थारमनेय । यदि 'मस्ययान्तरेष' इति पक्षा, सोऽनुपपना यतस्तदपि प्रत्ययान्तरमन्येन प्रत्ययान्तरेण भिवं मत्येतव्यम् तदप्यन्येनेपनपस्थामसतिः स्यात् । अधात्मनेय, तदा स्वरूपनिमात्यार गीलापभास मिनति तत् पुतो मेदसंयित्। अपस्या एप नीलादे दधेदनम्, सदपि न युक्तम्। पतो यदि स्वत पय मीलाइया प्रकारान्ते २५ सदा स्वमहाशाले प्रसजन्ति सप्रकारचमीलादेनीलसरूपं स्यात्मनि निमा म पीरूपस्पति पीतस्वरूपं च स्वस्वरुपापमासंग नीलरूपसंपशि, सस् कुतः परस्परासंघेदनात् सरूपनोऽपि भेदसंविति। मेदो दिविणे पसंयेरने सति विदितो भवेत्, गीलसरूपे पा परोपीलं म पीतमागतियार रात्रताप अप मप्रतिभामनमेय मेदनम्। मगु मीलस्वरूपमतिमासे गीलं विदिशम् पीतादिकं पनयभासगानं तत्र गास्तीति न शक्यं पाम, मालित्यापेदने प कुतो. मेसिदित स्वरूपमात्रस्य प्रतिभासनात् ! AAmmmmmnaram या माणापनात् स्य पानपधानारा 1 पानम्तरेण एतापात्म-३५ तथा मानुभूपत इति भेदपद् ममेहस्यापि प्रत्यरातोऽप्रसिदि, यतो गीलारिप्रतिभासस्य मेरायरनमे- पाउभेदयगम् । अथ मोलादीनामारमस्वरूपायेइनमेष मेवेदनमिति परेणापि पर शपत पष, याधीला-... -कापत्ते मा... दापो-11. मा। रास्त-.. पि.-'पारस्य रामा-वि• 2.। ५ अगुवा-भा• • ..। पं. रस-भा. रा. दि..बा.। -गारमाउमा..मामा प्र-r. o ... -प्यपरणेस्पन-गा....सनम्ति c..-पशि तत् ता मा.c.in ११-परसा.. "गील पीना...लिमा-आ.१.१५-शिक्षित साप. सिदि लहागर-...। 1-रचा मात्र भे-भा. मा. 1.- बि-.R. १८-भेदति-• मनिरा। १९-मेदारे-वार।

·No text on this page.

·नयमीमामा। भयापि स्थात् नमोऽनादेनोंछेदः शिन्तु निराश प्रमणः किमविया स्त्रमावः, आहोस्थिद् अन्यया मतावान् स्वमायः ब्रह्मणस्तविपरीतविद्यास्तमावत्यान, अपान्तराधे सस्थास्तरातः सद्भावे मोहनापहाय। अप मतम्-भग्रहणमविधा सा क्यमर्यान्तरम्न चाऽनिवर्या सममा. पस्याराणाममनियापायात, दयुतम्। तस्याऽपदणस्थमाया अविद्या तत्वहणस्वमापया विषया नियात मासु निस्या प्रमणि, म प्राणोऽन्योऽस्ति यम्य तपाहणं प्राणि प्रयन- ५ लम्या विद्यया नियस्ता प्रायणि नु युगपद् प्रणाऽप्रहणे विमंतिपिछे अविरोधे पान विषया तापाउमणप्पावृतिः । यस यन्यथाप्रदोऽयिचा तस मलणा नदतरस्यमापरवे उनं दूपणम्- तासगापाये तदानिवृत्तिः, अन्तररये देतापषिः । नित्यमपुरत्ये च ब्रह्मणः फस्यान्ययात्यप्रति पाप्यम् नमतिरिकाम्यागस्यात् ता य विद्यापभापत्पान शाद्विपरीताऽविधासमापता विष्मपर्मसमायकापोगात्, विरोधे विधानाविधायावृष्टिः। अशाःमापिया प्राणोऽनग्या, मापि तस्यातरम्, न कान्लेनाऽसती ऐयमेव इयमविधा मापा मिष्यामार युप्यते । यमनुष्ये पाण्याय विफल्पायसरः, अत्यन्नासत्रेऽपि पपुण्यद् प्यपदारनामोऽनिपचनीया गमयादिमियमेशाम्युपगन्तव्या। तपादि-न्ययादिना या दर्शन साये माऽविधा, पप्पनुस्पाये प्यपहाणाधनम्, पदमपातु विरोधामान त्यनियनी पाऽपिया । मात्रयारिनो पधाप्रतिभागानमनायेम याद्याधावस्या घटादेरयांकार प्रादा-१५ पात्र विदेनापमारमानदयापोगा, अपामा पहिरएमागामायान् गारिय, अगम्य पागायम् शिरोधात् । दाहायादिनामपि रजतादिग्रान्तयोऽपभाममानापसमाया. भाविधायधीरन, भायातापाये ग तमिपम्पनः पाधि भयहाः स्य, पदमपाणु लोतरा। तना शानअपमारमानं कसत्र मा भूत् प्रादकागानु पये मागायपिया, Prrrrrr निरूपयितुं पाम १२० --..."मी, माणुगपाल Pr-II ..... " ..:".".:"...:.iपग्गिनापा पमन्य पाप) भाषापरिणागात् सत्यापेऽपि रायं निनग्यात् । पपंप महिनदानर, मापि निय. जानीयाताय।। पण पगारापविति घोपम् तत्र जीयागामिगि मुमः। गोपामपि न प्रसोधन.१५ ror, स्यम्। परमार्थतः पाल्पनिक मेदनी ततो ग मरिपिरते, मनु नापिन मेदिकम तापन प्रणामयिधारामापरवेज मरासिया(स)ीया, मावि जीवनाम् करमापा मारामाश इतरेलराधपमाघ-कारनामो जीपरिमाग दिमागे माल पापनाति मा पारिनोऽगिरपति-"पारणे पाये दोषः गरे गालि पातु पापलानिये. पामगागायतीति, माथामा तु गैनोतराधपदोपमा गदि माय शिवन- गपगुमा• • पने र. ..।।-चार्य ... नि. ... सपना-म• it. ... Re | -पुरा प ....। . अविन पिपापा-...। अशिप पि विपा विधा- स्पा-शिप हिप्पा विपासा.. ... 14. ९.111.6पान्द-r.r.. IRIT.it. -पमेयाम्पुक...। 1-मार...na-2.। Preet critereerone HTMotit-........१५२." r-ter. mr.... १८ MR... -र-r .. १.मा...RTIST रमादान -११-मा... "mmatix.cii-k. पि. K.. .नि..

·-- पाडे- अनुगमनाना हिमाया लोके प्रसिद्धा उसमानार्थले पार्षभाषा माग अन्ये नवयनि-"अनादित्लान् मायापाः जीविभाग र पीनारसनान तोतरावदोलसतिरत्र । तथा चा:-"शनादिरप्रयोजनाऽशिया, अनादिyिtimes: मोगारिहार, निपयोजन न भेगमपचसंसर्गप्रयोजनपर्यनुपोगारमा [ मनोरन मेले-"दुसरायमानुस्मयाशिः भासकामायान मीयों दिति परिसिमावेन, यतो मासी प्रयोजनमपेयर परांगे, महि गरेमा मोजनानामावलि D, मानतो जीशीभागामिन्यु सेऽपि ततो प्रतिलिपारि १० गतमी नोnिा सभा इति पकायम, पतो पिगममNि IN मितिशित मादिरमिला ITTINE him TIMIT-प्रिम TT METit गुलामोतए पारिता गुमेर मा पुष FEREMImमो गुलति. पानातोमिनिपार गरि Tी गोलभिम पामेल शानि PAT मामिः, रिमा तानिरिण' माग IRITTEmail ATARIY SET E-mahim माली , ते पालामालमानेनानिगाणा Frerrinita raj गा गोन्शनिवरिनगराने frion গrrr rr fাণ। নবাগনিসে বিশ্বাসযােগমনিলি mere Twitग- Herefrirrigittale Frmirrrrriमामानि" [ *ATErjTatyafem;" errrrr-Prerarmना भी गा मोनित माग ArrrruarAnामिान पनि प्रयोगमा with PATRA, HARI माना Antime Arr. RETINAमनिममा प्रामामा HTTAM irrote arhrealinimismt ananmitra the for! ***** 11:11h zurring withiaffilat fiiTT *** Him win" -:--Tritfmain maintainlet र frror an in 1. मनपा:.11amaकर antra I AM मा. trarunia-... - mi111 . 1 fr. . - ·. . . . -- नयमीमांसा। सोऽसिलमेदर्मतियोगी मुख्यतमेप घेदे दर्शित:-"सपनेति ने" पदा०३०४० ३, प्रा०९,०२६] इत्यादिना समतियोगिरयाद् मेदमपर्श नियसंपताऽऽरमनापि प्रदीयते, यतः भोतम्यादीनाम- भाषे न भषणादीनामुपपत्तिः, स तु तधामनोऽम्यस्थमानः म्यविषण प्रथितापपपात्मोपयाताय उरे दायपिशेपचूपरजः मुपनयति एवं धरणादिभिः ५ पतोऽपिचय परमात्मनः ........maaruyसा कथन परमारमस्यरुपता पेपा घटादिमेरे प्योमः परमातेर मवत्यथच्छेदप्यावृत्ती तत् स्यान्-श्रयणादिभेदविषपत्यादयिवारयमापापा अविर अविद्या निवर्तयति। उक्तमा पपा रजसा रजसःप्रशमः पयं मेवातीतग्रसध्यण मनन प्यानाभ्या- सानां दर्शनपिरोपिरपाइपिधाया अप्यपिचानियकरयम् । तथा घ तरविद्भिात्रायें निना.. म्युकानि -"यथा पयः पयो अरपति स्वयं च "जीति, या विरं विगत समयति रूपं च शाम्यति"[ एवं अयणादिपु द्रव्यम्" स्थादेतर ममेदम्य सारियकरथे मेदग्यासस्यता, अमरपार मायः कथं सम्पमामिलापनम्! यथा पाप्पादिमाधेन सनियमानात् 'धूमः' इति गृहीता म सारिपकी घटनानिपतिः। अनामिदपति-मायं नियमा-अमरयंग किधिन् सस्य कार्य जनपति या मापाकारतार माया प्रतीतेपम्प प निमि तथा रेषा पादीनाम्, तर मोर- गर. पण सम पपुष्पसहाम्, अमेश्यादिमस्तु भेदमा पपुषस्थापान गयोगा! दोग, न खपेण रेगोकादया येन गु करेण गमकारलापम् । नादि-पादित गमका तप पामसत्यम्-कार्योपयोगरदिता यापासम्पमा पर्य। निशा असा पोऽपि न यरूपेणाऽसन पतो प्रयास करम् सत्र मायापिधारा मतिय.. पथा रेयाकादया 'कोरोऽयम्' 'गपोऽपम्' खपिचारपणय कामो माया:-- "मरेलाकादयः कादिरयेम कादीनां गमका, एवं रोगगयपादयोऽपि म पागल. यादीनाम्। अपितु मारुपान् एवं गैयपादयः सरपाः, पर्णप्रतिपापापा WM दपा पुरपरामयोन पणांना मारका मतेपो पर्णरपेन पर्णप्रतिपायम. नि पसरपा एदीन समयाना पुनरपलम्पमाना! सायं गाग्यरित समयमाणा र ५ मानो बालादिषु प्रवृत्तिः"[ Asपि म सम्यगायोगिधाmile पार प्युपनिणरनेव पुत्पादने, तपोपदेला प्यपदेशा-'अयं Tari, sage मतिपत्ति देनेय, एवं सागपादिष्यपि एमम्। त(प)यात् (भसादार ARIETY सपश) प्रतिबिम्पदेनोविशिदेशापरथमगुमान न मिया नया गारपि निrathi 1-प्रतियोगीमुग्य-1-प्रतियोगीतुस्य-47. - मतियोगीपुष-it .. - शिrt-r. वा ................१५ikrr.... स्य भी। ५"पटारिषु प्री पर पाबारे . - व्यापापा मा. -r ...... पपिमि-म.. 1.- नियो पचा पो.r ... 21 पNि ARTH, MATH प्रशिभ मोडल निगम लिमla Tी NRITES भाग समपि भारती*-. ......... 1-1- m. ft.-पा मापाती-...-t-1 Amriter tri"..........." १५ सणु • ntjo... १.ri ५.-भार...

·२८० प्रथमे काण्डे- दिविशिष्टादर्थविशेषप्रतिपत्तिनासत्या। अलीका अहिदंशादयः सत्यमरणहेतवस्तत्त्वविद्भिदाहना एक्-यथा-सत्या दंशाद मरण-मूच्र्छादि कार्य तथा कल्पितादपि,न तयोविशेषःतसायथा दंशादेर सत्यात् सत्यकार्यनिष्पत्तिस्तथा भेदविषयात् श्रवण-मनन-ध्यानाऽभ्यासादेरससादपि ममाप्तिः। नन्वेयम् अभेदे व्यवस्थिते कथं सुख-दुःखोपलम्भव्यवस्था कथं वा बुद्ध-मुक्कव्यवस्थेति? ५ नैष दोषः, समारोपितादपि मेदात् सुखादेर्व्यवस्थादर्शनात्-यथा-द्वतिनां शरीरे एक एवात्मा सर्व गतो वा शरीरपरिमाणो या तस्य समारोपितमेदनिमित्ता व्यवस्था दृश्यते-पादे मे वेदना 'शिरसि वेदना' इति, न च वक्तव्यम्-पादादीनामेव वेदनाधिकरणत्यात् तेषां च मेदाद् व्यवस्था युकेति, यतस्तेपामशरवेन कथं भोकृत्वम् ? भोकृत्वे वा सुरगुरुमतानुप्रवेशः आत्मनः सद्भावेऽपि कर्मफलस्य सुखादेरनुपलम्मात् । तत्रतत् स्यात्-अद्वैतपक्षे येथैकमेदाश्रितस्यात्मनः कालान्तरे भोगानुस २०धानम् तथा देहान्तरोपमोगस्य मेदान्तरे अनुसन्धानं भवेत्, एतदपि न किञ्चित् । यतो द्वतिना. मपि पादादिप्रदेशो न प्रदेशान्तरवेदनामनुसन्दधाति तथा क्षेत्रशोऽपि फुतश्चिनिमित्तात् समारो पितमेदो न क्षेत्रशान्तरवेदनामनुसन्यास्यति । तथा, मणि-झपाण-दर्पणादिपु प्रतिविम्यानां धर्ण संस्थानान्यत्वं दृश्यते मेदामावेऽपि, मुक्त-संसारिव्यवहारोप्युपपद्यते अमेदपक्षेऽपि । तथाहि- वैतिनामप्यात्मा कल्पितः प्रदेशैः सुखादिमियुज्यमानः कचित् मुखादियोगाद् बन्धः (द) कचित् १५तद्वियोगाद् मुक्त इति दृश्यते, यथा मलीमसादर्श मुखं मलीमसम् विशुद्ध विशुद्धम् दर्पणरहितं च गम्यमानं तदुपाघिदोषासंयुक्तम् । तत्रैतत् स्यात्-कल्पना प्रतिपत्तुः प्रत्ययस्य धर्मो न यस्तुव्यवहार व्यवस्थानियन्धनम्, न खलु वस्तूनि पुरुपेच्छामनुरुन्धते, न चोपचरितात् कार्य दृश्यते, नोपचरि- ताग्नित्यो माणवकः पाकादिष्य(पू)पयुज्यते, पतत् परिहृतं भ्रान्तीनामपि सत्यहेतुत्वं प्रदर्शयद्भिः- "प्रतिसूर्यश्च काल्पनिकः प्रकाशक्रियां कुर्वन् दृष्ट एव"[ इति 'सर्वमेकं सत्, २० अविशेषात्' इति शुद्धद्रव्यास्तिकामिप्रायः [२ सांख्यमतप्रतिपादकः अशुद्धद्रव्यास्तिकनयः] अ अस्तु द्रव्यार्थिको व्यवहारनयमतार्थायलम्बी एकान्तनित्यचेतनाऽचेतनयस्तुद्वयप्रतिपाद फसाइपदर्शनाश्रितः। अत एव तन्मतानुसारिणः सात्याः प्राहुः- "अशेपशक्तिप्रचितात् प्रधानादेव केवलात् । कार्यमेदाः प्रवर्तन्ते तद्रूपा एय भावतः॥" [तत्त्वसं० का०५] यद् अशेपामिर्महदादिकार्यग्रामजनिकामिरात्मभूतामिः शक्तिभिः प्रचितं युक्तं सत्य-रसस तमसां साम्यायस्थालक्षणं प्रधानम् तत पय महदादयः कार्यभेदाः प्रवर्तन्त इति कापिलाः । प्रधानादेष' इत्ययधारणं काल-पुरषादिव्ययच्छेदार्थम् । 'कलात्' इति वचनं सेश्वरसामोर ल्पितेश्वरनिपकरणार्थम् । 'प्रयतन्ते' इति साक्षात् पारपर्य'जोत्पधन्ते इत्यर्थः । तथाहि-तेषा ३० प्रक्रिया प्रधाना पुद्धिः प्रथममुत्पद्यते, पुण्याहवार, महदायत् पञ्च तन्मात्राणि शद-स्पर्श- रुप-रस-गन्धात्मकानि -इन्द्रियाणि चैकादशोत्पदन्ते-पञ्च युद्धीन्द्रियाणि धोन-त्या-चार्जिहा प्राणलक्षणानि, पञ्च कर्मेन्द्रियाणि थाक्-पाणि-पाद-पायु-उपस्थसंशकानि, एकादशं मनति पञ्चम्यस्तन्माषेभ्यः पञ्चभूतानि दादा भाकाराः, पांद्यायुः, कान् तेजा, रसात् माप, गन्धान् पृषिर्धाति । सदुकमीश्वरकृष्णेन- १-काहि-भा. मा. " तु अगन वेदान्तवाक्येन गत्यम्य मनामयम्य प्रतिनियेत ! नहि रमग पो नियते नी मृगतृपिकाम्भमा पानावगदन प्रयोजन हिचत इति, ना दोप., निमित्तमरण पन, मारवय मदेशनोदन नादिकार्यदर्शनान्"-REF... पा. १.me...: me . १५॥ १-पय-आ. ह. पि. ने दो वा...न दो-आ. ह. f... पपा-.." नया' इयर न पश्याच्या गमुधितो कही। दो मुखं शिशु ... ममा मुम्म विशुई मारे गतरे मीमर्ग गुपं दिगुरे -- कादि कार 4.4 -लाभा ... UPTET या दर ५.१.१.11 नम ... १.१.१.। ना" -म.प.पृ. 14-16. 11-नाप-म.free भा . ... गुग्दा... • ना.पा.पृ.11.1.1 ·नयमीमांसा २८१ "मरेनेमहांस्ततोऽहद्वारस्तसाद गणध पोडसका। तस्मादपि पोडकात् पञ्चभ्यः पञ्च भूनानि" ॥ [ सापका० २२] अषच महान्' इति पुस्पमिधानम्, पुद्धिय घटः पटः' इत्यध्ययसायलक्षणा । मदहारस्तु 'म सुभगा' 'अहं दर्शनीयः' इत्याभिधान स्वपः। मनस्तु सहस्रलक्षणम्-तथाकथिद् पटुःशृणोति-'प्रामान्तरे भोजनमलि'इति, सप तस्य सहयः स्यात्-'यास्यामि' रति, 'कित ५ दधि स्यात्, उतसिद् दुग्धम्' इत्येषं सत्पत्ति मन इति । तदेयं घुस्यहवार-मनसों परस्पर विशेषोऽवगन्तव्यः । महदादयः प्रधान-पुरुषी घेति पशपिंशतिरेषां तत्यानि । यथोकम्- "पश्चविंशतितस्यसो यत्र समायमे रतः। शिवी मुण्डी शटी याऽपि मुच्यते मात्र संशयः" ॥ [ रति। महादयध कार्यभेदाः प्रधानात् प्रयर्नमाना ग कारणादत्यन्तमेदिनो भयन्ति बोसोध मिमता १० प कार्य मेदाम किन्नु प्रधानरुपारमान पप गुण्यादिना प्रत्यात्मकत्यात् । तथाहि-पदाम कारणम् कार्यमपि तदात्मकमेय, या शुष्णेस्तन्तुभिरिधः पटा कृष्णा, गुहः शुरु उपलभ्यते एवं प्रधानमपि त्रिगुणात्मकम् । तथा, युवहङ्कारतन्मात्रेन्द्रियभूतारमकं परमपि त्रिगुणात्मकमुपातम्यने तसात् तदूपम् । किश, अविवेके(कि)। सपाहि मे सत्यादयः' 'दं च मदादिकं धनम्' इति पृषद न पियवे कर्तुम्। किन्तु पे गुणास्तद् प्यतम् यद् घर से गुणा इति। संधा, उगपमपि १५ विषयः भोग्यस्यमापत्यात् । सामान्यं च सपुरपाणां भोग्यस्यात् पंपरप्रीयत् । अयेतनाम घ सुख-दुःप-मोदीऽषेदकरपात् । मसपर्मि च । तथादि-प्रधानं पुद्धि जनपति साऽप्यदहारम्। सोऽपि तन्मात्राणि-इन्द्रियाणि कापस तन्मात्राणि महाभूतानि जनपन्तीति । तसार गुपया दिरूपेण तदूपा एप कार्यमेदाः प्रपतन्ते । यथोक्तम्- "त्रिगुणमपियेकि विषयः सामान्यमचेतनं प्रसपार्म । प्य तथा प्रधानं तद्विपरीतस्तथा च पुमान्" [गारमा ११] । अथ यदि सदूपा एप कार्यभेदाः कथं शारने प्यताऽध्ययोलोपियोपवर्णनम्- "हेतुमानित्यमच्यापि संस्त्रियमनेपामाथितं निशम् । सापय परत पर विपरीतमप्यताम्" ॥ [ पारा०१०) रति क्रियमाणं शोमेत! (भत्र पयमर्थ:-"देनुमन् कारणपर पतामेय । तपादि-प्रधान विप्रधानमभिारते। इस सम्यतम् बहुधा मवम् माया पिया "-......। १ "महान परिमाधिः प्रशा विति यातिः विहिरी मारी हरिदशी पर."-rn. १.०५.१९।। "अपरायो पुति"-गरपा.५। ४ "AILE: er, पर्याया-बैरवा तेराः भूतारिलभिमानः असिताशी। पशुपरिवणे. परागिरीमभिः पुरा समम्म त कालम भापताधारकारपर्णापमणेन परिस्थिnिtrogrtmमिना: Trt. ग्यायेन भन्सार इलभिधीयते"-मार..11.2-101 ५ भनिमोsrr*-rec. ver माटर. पू.१.१५ "मन. संस्परम्" साहार, "fragri Net दधि"सरपर पति-पृ.पं.१८। ८ "जसी गुगली रिली'-TRI...d..rr... • 10.10.111.4.1, तरवस. जि.प.1.4.v, 'तपाRin FINITM निस भोगुदा-जापरा. तारा. प. प.। असेपर-" Tv जी गुणी दिलीरपि" -रिप•• १४५...। . "r Tr: Me पर भगी"-माटर[..१९.४। • "ए"पर......। मन्यत्-अविकिप" 'भभी गुरु मम्' ती दिये है पी-मरा..... kr, भरिक"-ताप. प. प ..."। "fle, सी र Rent.rn. १.१.२.११ दि"-मारा...पं.मा.........। १४ "गुग-समरसती-m.....।१५-रा-.c... पाल्प. प. प. १७६०१९।। -ATRI . पोप-प. प.1.1.५.१.। पृ.१४१. "Form...। वार. जि.प.14.१.. १९ो मतपत्रमादसा। रा.स.स ·२८० प्रथमे काण्डे- दिविशिष्टादर्थविशेषप्रतिपत्तिनांसत्या। अलीका अहिदंशादयः सत्यमरणहेतवस्तत्त्वविद्भिदाहला एव-यथा-सत्याशा मरण-मूर्छादि कार्य तथा कल्पितादपि,न तयोविशेपः तस्माद्यया दंशादेर सत्यात् सत्यकार्यनिप्पत्तिस्तथा मेदविषयात् श्रवण-मनन-ध्यानाऽभ्यासादेरसत्यादपि क्षेमप्राप्तिः। नन्वेवम् अभेदे व्यवस्थिते कथं सुख-दुःखोपलम्मव्यवस्था कथं धा यद-मुक्तव्यवस्थेति? ५ नेप दोषः; समारोपितादपि मेदात् सुखादेर्व्यवस्थादर्शनात्-यथा-द्वतिनां शरीरे एकएवात्मा सर्व गतो या शरीरपरिमाणो वा; तस्य समारोपितमेदनिमित्ता व्यवस्था दृश्यते-पादे मे वेदना 'शिरसि वेदना' इति, न च पकव्यम्-पादादीनामेव घेदनाधिकरणत्वात् तेषां च मेदान् व्यपस्या युरेति, यतस्तेपामशत्वेन कथं भोकृत्यम् ? भोकृत्वे या सुरगुरुमतानुप्रवेशः आत्मनः सद्भावेऽपि कर्मफलस्य सुखादेरनुपलम्मात् । तत्रैतत् स्यात्-अद्वैतपक्षे येथैकमेदाभितस्यात्मनः कालान्तरे भोगानुस. १०धानम् तथा देहान्तरोपभोगस्य भेदान्तरे अनुसन्धानं भवेत्, एतदपि न किञ्चित् यतो तिना मपि पादादिप्रदेशो न प्रदेशान्तरवेदनामनुसन्दधाति तथा क्षेत्रशोऽपि फुतश्चिन्निमित्तात् समारो. पितमेदो न क्षेत्रशान्तरवेदनामनुसन्धास्यति । तथा, मणि-रूपाण-दर्पणादिषु प्रतिविम्यानां पूर्ण संस्थानान्यत्वं दृदयते मेदाभावेऽपि, मुक्त-संसारिव्यवहारोप्युपपद्यते अमेदपक्षेऽपि । तथादि- देतिनामप्यात्मा कल्पितः प्रदेशः सुखादिमिर्युज्यमानः कचित् सुखादियोगाद् यन्धः () फचित १५तद्वियोगाद् मुक्त इति दृश्यते, यथा मलीमसादर्श मुखं मलीमसम् विशुद्ध विशुद्धम् दर्पपरहितं च गम्यमानं तदुपाघिदोपासंयुक्तम् । तत्रैतत् स्यात्-कल्पना प्रतिपत्तुः प्रत्ययस्य धर्मो न यस्तुभयहार: व्ययस्यानिवन्धनम्, न खलु वस्तुनि पुरुपेच्छामनुसन्धते, न चोपचरितात् कार्य दृश्यते, नोपवरि- तामित्यो माणवकः पाकादिघ(पू)पयुज्यते, एतत् परिहतं म्रान्तीनामपि सत्यहेतुत्यं प्रदर्शयन्निः-- "प्रतिसूर्य फाल्पनिका प्रकाशक्रियां कुर्वन् इष्ट एव"[ इति 'समे सन् २० अविदशेपात्' इति शुद्धद्रव्यास्तिकामिप्रायः- [२ सांख्यमतप्रतिपादकः अशुद्धद्रव्यास्तिकनयः] असस्तु द्रव्याधिको व्यवहारनयमतावलम्वी एकान्तनित्यचेतनाऽचेतनयस्तापप्रतिपार फसाहपदर्शनाधितः । अत एव तन्मतानुसारिणः साहगः माहुः- "अशेषशक्तिप्रचितात् प्रधानादेय फेवलात्। कार्यमेदाः प्रपनन्ते तदूपा एवं भावतः।" [तत्यसं० का०५] पद् अशेषामिमहदादिकार्यप्रामसनिकामिरात्मभूतामिः शक्तिभिः प्रचितं युक्तं सत्य-रतर: तममा साम्यायस्थाला प्रधानम् तत पय महदादयः कार्य मेदाः प्रपतंन्त इति कापिता। प्रधानादेय' इसयधारण काल-पुरगदिव्यपच्छेदार्थम् । 'केयेलान्' इति पचन सेयरगारोग सिनेश्वरनिराकरणार्यम् । 'प्रयतन्त' ति साक्षात् पारण गोपन्ते इत्यर्थः। तथादिनी २०त्रिया-प्रधानाद् युदिः प्रथममुपद्यते, युवाहवार, बालारान् पय तन्मात्रानि राम- रूप-रम-गन्धारमशानि इन्द्रियाणि चकादशीलवन्त-पथ युद्धीन्द्रियाणि धोत्र-स-यानिशा मालपानि, पश मन्द्रियानि या-पाणि-पाद-पायु-पत्य मंशकानि, पला गनभेति- पचम्पलगमान्यः पद्यमानि दादा पाकाराः, सांद्यायुः, कपात् तेना, रसार भाषा, गन्धान् पृपियाति । तदुतमीभ्यररणन- 1-माहिभा. मा. "तुगीन दयन सय प्रशाम तम्य निent निदेर मृग शाम्भा पागधयोरन घियतामा दोष., UTTAमाग परमे, मननयम-...H. Mer.w.t ५. १२ । -नयन.मा.... दोन दो-म'. th...पा." एव: ॥4 पर समपि मगा। दस मुग रितुरे (..ममा गुन yिs:मानतले मनमर्ग गुग गिरे -1 का सरा. • RArmana ... १५,...! - १.मुग्ध ...hot नोलाप-r.re ·नयमीमांसा २८१ - "प्रतेमहांस्ततोऽहद्वारस्तसाद् गणध पोहराका । तस्मादपि पोडशकान् पश्चभ्यः पञ्च भूनानि" [साइरफा० २२ ] अत्र ब 'महान' ति पुस्यमिधानम्, युद्धिध घटा' पदा' इत्यत्ययसायलमा । अदकारस्तु 'म सुभगः अई दर्शनीयः' इत्याभिधानस्वपः । मनस्तु सदसलक्षणम्-तथा-कायद् पटुः गुणोति-'प्रामान्तरे भोजनमस्ति' ति, तत्र तस सहसा सात्यारामि' पति, तित्र ५ दधि स्वास्, उतस्सिद दुग्धम्' स्पेयं सहस्पत्ति मन इति । तदेयं युद्धपहवार-मनसां परस्पर विशेषोऽवगतम्या। महदादयः प्रधान-पुरण पेति पशपिंशतिरेषां तत्यानि । यथोकम्- "पशितितत्वको यत्र तयाधमे रतः। .शियी मुण्डी गटी याऽपि मुख्यते नात्र संशयः" । [ ति। महदाइयध कार्यभेदाः प्रधानात् प्रयतमाना न कारणादत्पन्नमेदिनो भयन्ति पोखाधमिमता १० प कार्यमेव सिन्नु प्रधानरुपारमान एय गुण्यादिना प्ररयात्मकस्यात् । तथादि-पदात्मक कारणम् कार्यमपि तदात्मकमेप, येया फणस्तन्दुभिरारम्धः पटः ष्णा, गु शु उपदम्यते एवं प्रधानमपि त्रिगुणात्मकम् । तथा स्वहारतन्मात्रेन्द्रियभूनात्मक मतमपि त्रिगुणात्मगुपणम्यने तस्मात् तदूपम् । किध, अविधेय(ति)तथाहि मे सत्त्यादयः' इदं घ महदादिक परम्' रति पृपा न वाफ्यते फर्नम्। किन्तु ये गुणाल प्यताम् यद् मनं गुणा इति। तथा, उगपमपि १५ विषयः भोग्यस्यभाषत्यात् । सामान्य च सर्पपुराणां मोग्यत्यात पेण्यत्रीयन् । अयेतनाम च मुंग-दुप-मोदीऽवेदकत्या ! प्रसपमि च । तपादि-प्रधान युक्षि जगपति, साऽप्याबारम्। सोऽपि तन्मात्राणि-इन्द्रियाणि पेकादश-तन्मात्राणि महाभूनानि जनयन्तीति । तस्मात् गुण्या. दिरूपेण तपा एप कार्यमेदाः भवर्तन्ते । यथोक्तम्- "त्रिगुणमयियेकि विपयः सामान्यमधेतनं ममयपमि । प्यन तथा प्रधान सविपरीतरलथा घ पुमान्" [पालमा पनि ." अप पदि : इति त्रियमाणं -दि-प्रधानन५ "प्राति: प्रधानमशिरते। मम भम्यता पामरम् मायालया"-....1 १ "मदान दक्षिः महिः प्रा रित्ति साति: Art. RAREER Aartी प.. ४.९.११।१"अप्पयायो पुति"-गापा- २३ । v " नमा, RER पर्याया:- रोजगः भूतादिभिमानः अस्मिता परिष. पागिरि पुरपा पम तर गाभारतासार-वर्षमान परिस्थिcिtrrseriagns- . ग्यायेन -रंपार हलभिधीयते"-मार• पृ. 15.1-101 ५ अभिम -PERE. १rer मार....१५"मन: drep"-ar.१७॥ . " पुश सायर एपि"-रप-पजि.प.११.१८ । "जरी गुल्मी रिली"-.".16. Nr.. स.की.10...., तत्पर.जि......, "नाती विशोर गुदत-पतया• ... m-" .-। की गुणी Thrs"-TER.पि..१४.१। . " TR: बरनर cimti भरती"-मरस...१४। • "Eur"-TROL. Sh. .... । भागा-भविपतम्।" भीमस' dig Nirm. १.१.. Re " fre, wी रगर Reet... १.1.4.1+font-m................। 1. "In-a-Rim. १.१.९.१५-1-4.C.fi... Treatra-ent. ....... - Trt-tv. -t........ 16... | "Or-... १.. art...........मात्र ·प्रयमे काडे- हनुमती दुरित, अहङ्कारो युना हेतुमान, प३ तन्मात्रानि एकादश येन्द्रियाशि हेतुमति मार रेप, भूतानि तन्मान वमन्नतम् पुतधित् तस्यानुत्पत्तः। तथा, प्यसमनित्यम् गातिधर्म पवाद तद्विपया न घेवमयतम् । प्रधान-पुरुषो दिवि भुपि चान्तरिसे घरात नापिका पथा घननमि)न तया पकं यते ति तदन्यापि । यया घसंसारकाले प्रयोगविधेन पुरु हारेन्द्रिपलक्षनेन करणेन संयुक्तं सूक्ष्मतारीराभितं गतं. संसारि न स्यमयसम् समरिगोन ममियन्यायोगाम् । घुमहदारादिमेदेन चानेकविध समुपलभ्यते नाश्वतम् तस्कर राति मोकारपन्या । साधितं च प्यन्तम्-या यलादुत्परते तस्य तदाभितत्या. गरमागर मान्बाट त । लयं गच्छति इति करया लि घम् । तथादि-काले भूल नमान्ने सन्मानि इन्द्रियापि चाहद्वारे सोऽपि युद्धीः साऽपि प्रभाने । ग रपमारलं. १जनितिन पटनीति । लीनं पा अन्यलक्षणम गमयति पतं कार्यरयाशिम:म पर मदन समकार समासारग्यं प्यम् शादी-का-ररा-धारपदयाराम मिटर मादीनामनुग्नः अपि च, पया पितरि जीयति पुत्रोन सोमा नागदा करणारा मार परतन्त्रम्, मेरामायन मारणाधीनयान रात नगी , परमानी मातिरिमेटेग तदापिरोपाम् । तथाहि-मातागो माग, सल-ए-गमा नकटाउनुगटाविरोधात गोभित मारिन नमिता कारणामनि कार्यमानाति प्रतिमागाति । ये नोमाने रामिति गुमनामनामात् । तरंगणापत्र- "सगरमागरानमारमा राम्भनगाया। मला कारणभाषाय ग कार्यम्" [Trint .rar परमाणात प्रमो हेनु:-कासाचनायोन्या-पं गर्षितः ৭. প্রাণী সমঘনা দেখিনি, যথা মাংস। रमनगि प्रियते, या नमोलिना, मरण(प) प्राणः पामत rin ना नि तगात पन कितने तिलादिमिमा गति गिनिरोलः प्रागपिका काग, धनिया निमार्थना-दिगा गर का पता गुण मालामानानुशादिनी मेयोगाराम IN rreir नाममा नागरिकलादिपि, मिnिt পপ fixানি পশন পাখি, ঘণনা : र अममा | MATTE Airtant, . - ....................। ६. सा........ Pratianta - 1........ h ...+ ·नयमीमांमा। -२८३ यवं शालिपीजमपि शालिफदाधिना तत्फलशून्यत्यासोपादेयं सात् फोद्रययीजरत्, न घेयं भपति, तस्मात् तत्र तत् कार्यमस्तीति गम्यते । सर्पसम्भयाभायात्' इति सृतीयो हेनुः यदि हि अमदेय कार्यमुपपने तदा सर्पसा एप- पांभ्यादेः मय स्वर्ण-रजतादिकार्यमुत्पत, सर्पमिशुत्पत्तिमति माने तणादिकारणभागमंतापिरत हस्थाऽविशिष्टस्यात् । प्य कारणमुपेन प्रमा उक्तः सम्प्रति तु कार्यद्वारेति दिदोषः।म पसर ५ सर्वतो मपति, तसादयं नियमः तय तर समापात्' इति गम्यते । स्यादेशत् कारणानां प्रतिनियतेप्येय पायेंपुगकया प्रतिनियताः सेन कार्यशामरोपि विधि देप कार्य मियते-न गगगाम्भोगदम्-फिशिदेय पोषाहानमुपादीयने देय समय न तु गम् किञ्चिदेयं च पुतधित् भपति न तु सर्य सर्पस्मादिति, असदनम्। यंता दाना अपि नयः वार्य कुर्याणासायशियमेय फुपन्ति गाराश्यम् । म पेमेतदुताम्-भरारं कुर्षन्ति' रति येननत् प्रतिपिण्यते मयता किन्नु 'पदपि कार्य कुपंन्ति' ल्यमापदुच्यते । सप तेषां शयक्रियमेय, अगदेनन्। अगरकार्यशरियायुगमादेश अरामपप्रियं कुर्वन्ति । तथाहि-पत् सम् नत् नारम् पर नारुप न् पारिगणादिया मना. पेयातिरायम् थप अनाधेयातिरायं तद् आकारायद् अधिकारिरगयाभूतं पापमाणादिnिet क केनचिष्पयेत कर्तुम् ! अप पदपस्यामनिपयिक्रिया एर का पता शिवाय-१५ रमदानिमाने।-यतो विटतापिप्पमाणायां पस्नम्पामा निकाल्यो पागे सार दामिः प्रगतम पदेय पापा HITAमिनि मिर- योगपग्लिनत्यान् । मामात पर मार :- कारणानामाभिमेशागुनगन मान् । र पासपं पेनचित् कियने पथा गगनाम्नारदम् , MA: मनिमलिनियमान' ना.. मेगन् । पोगशनगायकरणात्'ति पतुर्थोऽपि यः समश्रितः। "कार्यश्रयमपोगाप कि पुर्पन कारणं भवेत्। ततः पारपायोऽपि वाजदिनांपते "[...] रति पचमतुगमनम् । पराधः-एपं पयोमादेनुपपाद भाषापार पनि म्यापोगा कि पुर्पत, पोनादि कारणं भवेत् । तप तप पास-पास.१५ अयिघमामकार्यापान, गगनाजपा, गपं भवति, तस्मात् विपर्ययः रति ITE Irin कार्यमिति। देवन् पनि माग ग कार्यम्' पप लिस्म, 'प्रधानारंप दाEि Erit स्यात् गुपध सिद्धिमाग्रपति उच्यते- १ मारा..104.1 . "मो भार भनि र तादाम्यगिमा" Pram'......१९॥ -मना पि-.. बिगा दिलीप रागमनबारे १ .....। तुपरिशिपिय"-तर-पति... ५...। -EिRTI . "मतीमा नियमको मरम्मrire ::: "माRETERTR TARPR... १.तपा-भी.. "-सीप रिप-. . । -पप-tect. गि-हारमसि.'•r.R.मा......... सरग.. १५.AR retwent and Errita " It करार TATErren. । १ ·२८४ प्रयमे काण्डे- "मेदानां परिमाणात् समन्वयात् शक्तिः प्रवृत्तेध। फारणकार्यविभागादविभागाद् यैश्वरूप्यस्य" [सावका० १५] "कारणमस्त्यश्यकम्" [सारमा० १६] इति पञ्चम्यो पीतप्रयोगेभ्यः । तैयादि-अस्ति प्रधानम्, मेदानां परिमाणात्, हि लोके यस्य सचा भपति तरा परिमा एम्, यया फुलालः परिमितात् मृत्पिण्डात् परिमितं घटमुत्पादयति प्रस्थप्राविणम् आतस्मादिन पा, रदं च मददादि प्यकं परिमितमुपलभ्यते-एका थुद्धिः एकोऽहकार पश्च सम्मागानि पार शेन्द्रियाणि पश भूतानि-ततोऽनुमानेन साधयाम:-अस्ति प्रधानम् यत् परिमितं पदमुगा यति यदि च प्रधानं न स्यात् निप्परिमाणमिदं व्यकं स्यात् । तयास्ति प्रधानम्, मेदानामन्ययदर्शनात्, यजातिसमन्वितं द्वि यदुपलभ्यते तर तन्मय कारपसम्भूनम, यया घट-शराबादयो मेदा गजात्यन्यिता महात्माकारणसम्भूता, पुरा समो. पादिज्ञानिसमन्वितं घे पळमुपलभ्यते प्रसाद-ताप-न्यादिकार्योपलम्बेः। तथादि-प्रसार-साप पामिमहोद-प्रीया सायस कार्यम् सुरामिति च सत्यमेयोच्यते । ताप-शोर-मेर-लाभो. देगा नमः कार्यम् रजश दुगम् । दैत्याऽऽपरण-साइन-पायंस-योमरा-गौरपाणि तमसः काम १५मा मोरयादेवीच्या मदतीना रायगं प्रसाद साप-देन्यादि कार्यमुपसायी गुग-ग-मोहाना यानामेते राशियाविशेष यमीयते न सिमेत प्रसागरिका पारिताय नमातिगम्भून शिसिमासादयति रिसमीप पामगर मागी तन्मयानमिति गिदम्-अस्ति प्रधागम् भेदानामग्यानात् । सागि पागम्, शैकित प्रशाह छोयो यस्मिा प्रपर्सने रात का पता पुनः काममातम्यानिशानिया व्यतगुरपादयति सा प शानिनिभा पीलियानं पत्र शानिनोति। incातनम् पालकाविगागात् । इह लोरे. कार्य-कारणपोषिमागो र, तण सिर पर कार्य गरि भिनयमायः । नयाद-पटोग. पण C. ग ग पागि महादिकार्य हा सापयाग:-म्नि प्रधानं पाण २५५स्मादिमिति। नि अपानम् रियाणाधिभागान् । ययायम्' इति त्रयो गो पाने, :नीमा गनिन-मानषिमाग ग कामात पारे, मी, शिः प्रधान नरेयं प्रकाले प्रयोग H-Merent जग पनि निलम names को-सनन प्य मHिermमोसा सन मनम:rif शा. - real Art मिनार. यय । 45 भागाणं 124tra.. Here: . . . .................:

·नयमीमांसा। ९८५ 'ज कापिलं दरिस एयं पट्टियस्स पच' । [१० फा० गा०४८] इति । नैगमनपाभिप्रायस्तु द्रव्यास्तिका मुद्धाऽमुखतया आचार्यण न प्रदर्शित पय नैगमम्म सामान्य. ग्रादिणः संप्रहेऽन्तर्भूतत्यात् विशेषप्राहिणध पयहारे इति मेगमामायादिति यमतिपादकनये. प्रत्यपराशिमूलव्यापारणी द्रव्यास्तिका गुमाऽमुसतया प्यपस्थितः । [ पर्यायास्तिकनयनिरूपणम् ] [१ सदद्तमतिक्षेपका पर्यायास्तिकनयः ] अत्र पर्यायास्ति ऋजुगधन्दाप्द-समभिरुभूतनयमत्सयराशिमूलन्याकरणी शुद्धाशुदनया प्यवस्थितः पर्यायलक्षणविषयव्यपस्थापनपरो यास्तिकनपाभिमेतपस्तुभ्ययस्थापनयुनिः प्रनिशि. पति-पदुतं द्रव्यास्तियन 'सर्पमे मत् पविशेषान्' तत् विभेदस्य प्रमाणयापिनत्यादेशमुख्यते, गादोधिदभेदे प्रमाणसमापार ! म तापद् भेदस ममापवाधिनत्यम् पता प्रमाण मयादि.१० भेदमुपोटयति म पुनस्तदाधया अपर्धठे, भेरमन्तरेण प्रमाणेतरप्पयस्थिरेपामाया । ममा च प्रत्यक्षानुमानादिभेदेन मिसभेसाधकमेय म पुनस्लवायाम् । तपादि-अप तापमा. यापारसमनन्तरमायि पस्तुभेदमधिगप्छन् उत्पद्यते यतो भेदो भाप एवं संचाधिगता पण कधं भेशे ग अधिगतः। पंचोकाम-भेदर फापनायिषपत्यम् रामसार सागम्' स्पियं तम्प प्यपस्थापनाम् अभेदस्तु निरपेक्षाध्यक्षपीसमधिगम्य, हायुमम्। 'रमने १५ समानम्' स्पनुगतार्थप्रतिभामस्पयेतरसव्यपेक्षस्य फलनाक्षानमन्तरेणानुपपणेरमा पप गा. मानविण्यः भेद परसरामिभपस्नुबस्टोस्ततदाकारायेदनाधिगम्या बदामागामाता गुमपसिजापान, आरक्षस भाषपदणापत्याची भाषा म्यायलियो मामा परेण फापनासानमन्तरेण योजयन्ति, पपं परपरापीर्णरुपमतिमापतो भापान पाना गान्यया। तदुनम्-"अनलापन परमपि म तिन् मापि प्रतिएक" पुनरप्युकम्-"शत् परिस्छिननि अन्य प्ययष्टिनति प्रकागाराभायं गएपनि"। । एलेग 'जादुपिधातु प्रत्यक्षम्' स्यादि पटतम् । पत्तो निधार ft ram मापा. प्राधिरपम्, साहोश्विदन्यत् । यदि भापरपकपमादिश्यम् मनाई प्रहकर विरोधभग तपरपान पिपाप, सतय सभायानिर्देशान् । अप परपमरान परपसमा गमसिगादयति, तदप्यपत् भापान सर्वतोपात्तापात् मधेप पापी भरिमारनामा-१५ पुरोग्यन्दिने पर-पटादिः परतुनि पर्यापाररागुनमतिरियतामरिमराए रासदी भरामतिपोषण अन्यथा मतिनिपततिमारापोगान् । पापिनमामागे घा सिनियमतिमासोमपति, अघटरूपपराशतिमाराने पर धन हो भErain सात् । महिलामा भपति, एयरपभाप-पपस्थित। सर्पभावानाम् सपा होगा. दिममा रतिपातिगासगमेष पराद प्रतिनियतकारि पनि दु: ERRORE परिषदेऽपि गाम्परुपपरिप्टरला प्रतिनियतकास्वरूपाराम refe-tri- (१)प्रतिनिपताप्रमरपयेनाप्यघटरूपरियेको गाधितो परितापराममपि Title १-पलामूल-87.......। मे........ ग्यभाप ए (पतं) पाधि-1... विमा। पा.. ममिगम्यत वि... । मार पन-ए। --...। १.तु परातमि. १. पि.. 1-मिरम्म r.c.:. सिन्द-... 1.1.1011-राषि-म• मो.--....-उमस्त हार... 1-सारेपमम्प-• •r. ft.-हारकरम्प-..-:-....-1 १९ ततो मेसिनद... पंरत-r.R.IN.. १.-तिरामा-मा.....। वायो-*•.५-निविनापरमार. 4. भा. १५-दसरा.. पा... - पर...

·. .२८६ प्रयमे काले- प्रतिनियंतघटकपप्रतिपत्तिः मा । ता य एप कमाचिन् प्रतिनियमानायंदर्शनान् छचिन् प्रानि- परिदाराधी व्यवहारः स ग माग नग माऽमनो माग प्रतिमामो युनः अपनिमामने । फथं न ततः प्रतिभासमानम्पग नियमाप्रतिभागः च भेदः फसानामानविषयः भवधिनानुभव- गोचरत्यार। अत पय 'इगरेतरामापरुपयान मेदः प्रत्यक्षविषयः' इति प्रत्युकम् मायम्पमानहगे ५इतरेतराभायरामा भेदमा प्रतिभासनाम् । अनुमानागमयोः सरूपस्य तु भेदनियन्धगत्यान मेदयाघाता। एवं प्रमेयमेदनिश्चये प्रमागादपि प्रमेयस्य भेदो निधित पय भवतीति न प्रमाणनिश्चये भेदेऽयापिनत्याद् भेदस्यामदाम्युपगमो युक्तः । यदपि 'देश-कालाऽऽकारगर्दभेदोन प्रत्यनादिमिः प्रतीयते' इत्यायुम्, तदन्यसङ्गतमेर; अभेदप्रतिपत्तायप्यस्य समानत्वात् । तथाहि-मेदोऽपि पदायांनां यदि देशाभेदान् तदाऽनयत्या १० विदूषणं समानम् । किश, मिनदेशसम्बन्धितया प्रतिमाममानानां घट-पटादीनां सदूपतया सर्वेषां प्रतिमासनात् तस्याथ रायंत्र सर्यदाऽप्रत्यपायादयाधितप्रत्ययविषयत्वेन पारमार्थिकन्यम् घटादिभेदानां च प्रध्ययनाद् देशान्तरादी पापितप्रत्ययगम्यत्वादपारमार्थिकत्यमम्युगगतम्, तंत्रफदेशस्थघटादिभेदाध्यक्षप्रतिपतिकाले यत(त्) स्वरूप तन्नेदपरिष्वक्तवपुः परिस्फुटमध्यक्षे प्रति- भाति न तद् देशान्तरस्यघटादिभेदपरिगतमुर्तितया प्रतिमाति, तत्र तदानामसभिधानेन प्रति १ भासायोगात् तदप्रतिभासने च तत्परिप्यक्तताऽपि तस नाधिगतेति कर्य देशान्तरस्यभेदानुगतन्यं तस्य भातम् ? यदेय हि स्पष्टदृगयगतं तन्नेदनिष्ठं तस्य रूपं तदेवान्युपगन्तुं युक्तम् अन्यदेशभेदानु गतस्य तदर्शनासंस्पर्शिनः स्वरूपस्यासम्मयात् सम्मवे या तस्य दृदयस्वभागामेदप्रसङ्गात्, तदेकाने सर्वत्र भेदप्रतिहो परिगतमिति न २०भेदाः प्रतिमासा माभाति किन्तु यदा भेदान्तरमुपलभ्यते तदा तद्गतं सद्रूपत्वमाभातीत्यभेदप्रतिपत्तिः पवाद् भवः तीति, एतदप्ययुक्तम् । यतो भेदान्तरप्रतिभासेऽपि तत्कोडीकृतमेव सदूपत्वमिति न पूर्वभेदसंह शितया तस्याधिगतिः, पूर्वभेदस्याऽसनिहिततया प्रतिभासने तत्परिपकवपुपः सद्रूपस्यापि दर्शना- तिक्रान्तत्वात् कथमपरापरदेशभेदसमन्वयिसद्रूपत्वावगमः सम्मवी ? अथ प्रत्यमिशानादन्ययि सद्रूपत्वं मिनदेशभेदेषु प्रतीयते तदा वक्तव्यं केयं प्रत्यभिशा। यदि प्रत्यक्षम् तत् फुतस्तदवसेयं सद्रूपत्वमपरापरदेशघट-पटादिप्येक सिद्ध्यति ? अथाशमाप रादुपजायमाना प्रत्यभिज्ञा कथंग प्रत्यक्षम् ? भेदनाहिणो विकल्पव्यतिक्रान्तमुत्तविंशददर्शन स्याप्यक्षमभवत्वेनैवाऽध्यक्षत्वं भेदयादिमिरप्यभ्युपगम्यते तत्रापि समानम्, असदेतत् । यद्यशः व्यापारसमासादितवपुरेपा प्रतीतिः तथासति प्रथमभेददर्शनकाल पयापरदेशभेदसमन्वयिसबूः ३० पपरिच्छेदोऽस्तु । अथ तदा स्मृतिविरहानैकत्यायगतिः, यदी त्यपरदेशगेददर्शनमुपजायते तदा पूर्वदर्शनाऽऽहितसंस्कारमयोधप्रभवस्मृतिसकतमिन्द्रियमभेदेशमुपजनयति, तदप्यसत्; यता स्मृतिसहायमपि लोचनं पुरः सन्निहित एव घटादिभेदे तत्कोडीकृतसद्रूपत्वे च प्रतिपत्ति जनः यितुमलम् न पूर्वदर्शनप्रतिपन्ने भेदान्तरे, तस्याऽसानिधाननाऽतविषयत्वात् गन्धस्मृतिसंह ३५ यपुः प्रतिपत्तिमभिसम्वतमा अन्द्रियवृत्तिन मरणसमयायिनी करपात्यात् इति नासो फारिलोचनवत् 'सुरभि द्रव्यम्' इति प्रतिपत्ति गन्धयद्रव्ये । तन्न सदूपत्वप्रतिपचिरत्र भेदे छुट -- ३ पृ. २५३ पं. १९-पृ. २४४५.२७॥ । यत् सद्रूपत्वं त-भा० मां। -स्थपटादि- 2-निश्चिते दि• सं.। २-त्या दस्याभ्युप-वा. याः । ४ तन्नैक-आ.। ५-फाले स्वरूपं तन्नेद-वा• वा० । भा.मौ. वा. या.। -इयत्यस्स-भा. -लदेशाप-भाम..-पत्यं नामा-हा• वि. -रयमाभाति न मां• मा। १२-पत्यमिनिदेश-मामा-पत्वं देश-आ. ह.पि.। -संकु भा.रा.लि. "स्मृतिसहकारिवि-मामा०५-दाच प-मामाददर्शनमुप-भार मा.। १५-देन को-था.। १८-पन्नमे-गा. ग. दा• या.। २०-सहायटो-मा. मा.। १५-पत्तिग-मा. गो. पिना । २१-पसममिर्ग-गा.पत्तिमतिसं-भा. हा• किया. या० । १९ तस्य सशि-मा. म. रिना। २२ तर स-या. वा. माना।

·". मयमीमांसा २८७॥ मरिधानविधायिनी पुरुषग्गु कया स्मृतिगमपायी सेन चभुग परिगते राशि तभेदानासावरमगदपत्यं पंधापति, समयसत्। यतः सोऽपि न स्वतन्त्रतयेफरयं प्रतिपj समर्थः रितु मनमा संग घrmire भेरकोटीएलसम्माभिदमणमिति ग .:. :- निरापारमा अभेदमादपर पात् सदा । दमेवमतिपपियेत्, गप सरणमन्यपेक्षोऽसी तमादकः लणए पदिर प्रामाण्यानुपपरोः । दीनापारयसापिदि सरणम्, न पाभेदः पूापराध्यक्षाधिगत इति न मरणस्यापि सत्र प्रवृति. मुनिमती । पमरपभिमानसप्यपेसोऽमी सत्र प्राप्त रति कसना सता, प्रत्य गिनानागस्य साभिनयट-पादिपरिजनासपाभेदापगमदेनुत्पेन निपिदयात् । न चात्मनोऽपिष्यापित्यं सिद्धम्, सम्य पूर्व निपिपाए । तर देशभिवादभेदः सन्मापस्य फुतधित् ममापादयगन्तुं संश्यः । गापि पूर्वापरफालसमन्धित्यं सम्मानपाभेदः प्रत्यक्षविपः। तथादि-प्रत्यक्षं पूर्वापरविविक्त. पनमार्गमापरिष्टेदस्वभायं न कालान्तरपरिगतिमुपोतयितुं प्रभुरि(भुति न तघरोयोऽभवः । मायक्षमापरिगतमेप म्नुरूपं गृह्यत इति तदेवास्तु । तपाहि-उपलम्मा सोच्यसे उपलग्विध .MAM । . समरिन स पराएतपूर्यापरविभागः क्षगमेदम्पयदारमासादयति, न हि पूर्वापरकालस्यायितयागृहा. माणो भायोऽमेदव्यपदेशमार भरति । कालान्तरप्यापितामनुभयन्तो दि भावा 'नित्याः' 'अमेदिनो२० पा' इति प्पपदेशमाकपमासादयन्ति । ग प तयाध्यक्षप्रत्ययः प्रवर्तते, भायि भूतकालतायामनुमान- स्मृत्योरेप प्यापारदर्शनात् । तथादि-'इदं पूर्व दृष्टम' रति सरत्ययस्यति जनस्तथास्थिरावस्था. दर्शगार, भायिकासस्थितिमधिगच्छत्यनुमानास् दीपथमयतरतोऽर्थस्थति न परिस्फुटर्सयेदनप- रिस्यः कालभेदः। नदि भूतायस्था माविकारता या स्फुदरशां विषय इति कथमध्यक्षगम्योभः? ननु सपभेदोऽपि न संविदोलिएयत इति कथं तमायः? असदेतत्। यतोऽभेदविपर्यासः क्षणभेद २५ उच्यने, कालान्तरस्थिनिविपर्यासे घ मायक्षणसत्यमेव गृङ्गता प्रत्यक्षेण कथं न क्षणभेदोऽधिगतः? अप पदि मामाध्यक्षपीरभेदं नाधिगच्छति तदुत्यापितमनुमानं तु प्रत्याययिष्यति । तथादि-स्थिरा. घस्पामांगामुपलम्प पर्पादिस्थितिमधिगच्छन्ति व्यपहारिणः यतो यदि ध्यसहेतुरस्य न समि हितो भयेत् तदा पदिकमेष स्याम्यति' इति अतो यस्य सहेतुको विनाशस्तस्य तदेतुसग्निधानम- स्तरेण स्थितिमझायति फालाभेदः पम्य नु मन्दरादेन शहेतुर्न विद्यते स सर्पदा स्थितिमनुभवती:३० प्युभययाप्पभेदोऽनुमानायसेयः, असदेतन् । यसो यत्राध्यक्ष न प्रवृत्तम् नापि प्रयते नापि प्रति . रफालभारपि दान तत्कालमेपार्यमधिगन्तुं प्रभुन (भु न) पूर्वसत्तापगाहीति कथं तदप्यभेदाप ३५ । १- घम-मा. म. पिना। २-हणप्रवणमिति भी• मो.। पृ. २०६५. १५. ४पृ.१५.१२. ५ सत्र दे-दा.. पिना। (-भेदाः सन्मात्रस्प-मो. मो• पिना। ७शकमा भा.मा. विना । 1- परि-आ. ह. नि.। -गतमु-भां• मा। १. पस्तुस्वरू-भौ• मो.। "-धाप्युप- हा. पि.-धाभ्युप-पा.पा.। १२-जी पाट्य-वि• पिना। -मात्रमिति स्थि- भा-माना। १४-स्थाप-भा. मा। १५ क्षपामेद. स चाम्य-दा• बाणभेदा पाय-भा। क्षणभेदात् स चाध्य-हा. वि. १६-या गु-दा... १७ भायो भेदव्यपदेशभार नभ-आ.1 १० पूर्पद-भा. मा.।" तु भेदमर्धानां प्र-भी• मा। २.-ते अभेदेन न तमा-भाग-से भेदेन मतमा-डा.हा. पि.। ११-भायय-मा.मा.पिना।

·. .२८६ प्रयो काडे- प्रनिनियतपटमाप्रतिपत्तिः मात् । तामय पर मानिन् प्रतिनियनपनायंदरांना कनिन् प्राणि- परिहारायां व्यवहारः सन म्यान नाऽमनो कपम्प प्रतिमामो युनः प्रतिमासने व फर्य न सा प्रतिभासमानरूपम्य मितिमागः न च भेदः फलानामानविषयः अगवितानुमय गोचरत्वात्। अत पर 'इतरेतरामायम्पन्चान मेरा प्रत्यक्षविषयः' इति प्रन्युनम् भावसरगमहो ५रेतरामायका भेदमा प्रतिभासगात् । अनुमानागमयोः स्यम्पस तु भेदनियन्धगत्यान मेयाधरना । एवं प्रमेयमेदनिधये प्रमाणादपि प्रमेयस्य भेदो निधिन एय भयनीति न प्रमाणनिधये भेदेयाधिनत्या मेदस्वामेदाम्युपगमो युनः । यापि 'देश-कालाऽऽकारभेदभेदोन प्रस्यादिमिः प्रतीयते' इत्यायुक्तम्, तदन्यसनमेव अमेवमतिपत्तावप्यस्य समानत्वात् । तथाहि-गमेदोऽपि पदायांना यदि देशभिदात् तदाऽनवस्था १०दिदूषणं समानम् । किश, मिनदेशसम्बन्धितया प्रतिभासमानानां घट-पटादीनां सदूपतया सर्येणं प्रतिगारानार तस्साच रायंत्र सदाऽप्रत्यपायादयाधितमत्ययविषयत्वेन पारमार्थिकत्वम् घटादिभेदानां च प्रच्ययनाद् देशान्तरादी याधितप्रत्ययगम्यत्यादपारमार्थिकन्यमयुरागतम्, तैकदेशस्यघटादिभेदाध्यक्षप्रतिपतिकाले यत(त) स्वरूप तन्नेदपरिष्वकयपुः परिस्फुटमध्यक्षे प्रति भाति न तद् देशान्तरम्यघटादिभेदपरिगतमूर्तितया प्रतिभाति, तत्र तदानामसमिधानेन प्रति १५भासायोगार तदप्रतिमासने च तत्परिप्यततोऽपि तस्य नाधिगतेति कयं देशान्तरस्यमेदानुगतन्य तस्य भातम् ? यदेव हि स्पटगवगतं तन्नेदनिष्ठं तस्य रूपं तदेवान्युपगन्तुं युक्तम् अन्यदेशभेदानु- गतस्य तदर्शनासंस्पर्शिनः स्वरूपस्यासम्मात् सम्भवे या तस्य दृदयसमायाभेदप्रसङ्गात्, तदेकत्वे सर्वत्र भेदप्रतिहतेरनाने जगत् स्यात् । दर्शनपरिगतं च तद्देशभेदकोडीरुतं सदूर न मेदान्तर- परिगतमिति न तदस्ति । यदि तु तदपि भेदान्तरपरिगतं सद्रूपमाभाति तथासति सकलंदेशपरिगता २० भेदाः प्रतिमासन्ताम् । अथ न प्रथमदेशभेदप्रतिमासकाले देशान्तरपरिगतमेदसम्बन्धिसदूपत्र- माभाति किन्तु यदा भेदान्तरमुपलभ्यते तदा तद्गतं सद्रूपैत्यमाभातीत्यभेदप्रतिपत्तिः पधाद् भवः तीति, एतदप्ययुक्तम् । यतो भेदान्तरप्रतिभासेऽपि तत्प्रोडीकृतमेव सद्रूपत्वमिति न पूर्वभेदसंस- शितया तस्याधिगतिः, पूर्वभदस्याऽसन्निहिततया प्रतिभासने तत्परिपक्वपुषः सदूपस्यापि दर्शना- तिफ्रान्तत्वात् कथमपरापरदेशभेदसमन्वयिसद्रूपत्वावगमः सम्मयी? अथ प्रत्यमिशानादन्वयि सद्रूपत्यं मिन्नदेशभेदेषु प्रतीयते तदा वक्तव्य केयं प्रत्यभिशा? यदि प्रत्यक्षम् तत् कुतस्तदयसेयं सद्रूपत्वमपरापरदेशघट-पटादिकं सिद्ध्यति ? अथासापा रादुपजायमाना प्रत्यभिज्ञा कथं न प्रत्यक्षम् ? भेदग्राहिणो विकल्पव्यतिकान्तमुर्विशददर्शन स्थाप्यक्षमभवत्वेनैवाऽध्यक्षवं भेदयादिमिरप्यभ्युपगम्यते तत्रापि समानम्, असदेतत्। यस व्यापारसमासादितयपुरेपा प्रतीति तथासति प्रथमभेददर्शनकाल एवापरदेशभेदसमन्वयिसः ३०पपरिच्छेदोऽस्तु । अथ तदा स्मृतिविरहानैकत्वावगतिः, यदी स्वपरदेशगेददर्शगमुपजायने तदा पूर्वदर्शनाऽऽहितसंस्कारप्रयोधप्रभयस्मृतिसहकृतमिन्द्रियमभेददृशमुपजनयति, तदप्यसन या स्मृतिसहायमपि लोवनं पुरः सन्निहित एया िनमोनमदपवे च प्रतिपत्ति जन यितुमलम् न पूर्वदर्शनातिने भेदान्तरे, कारिलोचनवत् 'सुरभि द्रव्यम्' इति प्रतिपरि ३५यपुः प्रतिपत्तिमभिसन्यते । अथेन्द्रियवृत्तिन मरणसमचाया . - धस्मृतिसंह 4.पापा इति नासो 1-निश्चिते मि.ए.। २-त्वा दस्याभ्युप-वा• या।। ४ तक-आ.। ५-काले रस्वरूपं तद्भेद-वा. या । भौ-मा.दा.दा. स-यमामातिन भी गारपनिदेश-भामा-पत्यं देश-आहा०वि०। १२-६ था..पि.. १४ स्मृतिसहकारिवि-भा• मा.। मां. १५-देन को-मा। १८-पन्नमे-भा• गां. वा. या• । १.-सहापटो.. मो.। ११-पत्तिग-भां• मां. स-पन्नममिन- मापत्तिमतिसं-पा.हा. सि.पा. वा.! २ पृ. २७३६. १९-पृ. २४४६.२४॥ । यत् सदूपत्वं त-मा० मा । -स्थपटादि- १०-पत्वं नाभा-हा... १५-दा च प-भा• मा.। सदर्शनमुप-भा• १९ तस्य सशि-मो. मो. धना। २२ तत्र स-या. बा. आ. मिन्न। है ·गरमीमांसा पाससापि प्रतिमासमा रसविरे बासेना स्थापितामुष्मासपति, अतीताऽमाग. Bawayापनसके अतीताऽनागनामपरम्परापरिका स्थात् न चापीताऽनागतापसी बलमप्रतिभाति तत्सम्बन्धी तु पुमांस्तवावभासत इति बळं समम्, सतलपस्वाऽनपगमे तथापितवा तस्याप्यनगमात् । वर्तमानाशा हि स्वसंवेदने प्रतिभातीति तत्परियलमेवात्मसकर्ष विषयः भूत-भाविदशानां तु तत्रामतिमासने तात)खेनात्मनोऽप्यप्रतिमासनमितिम ससपर." भादपि सपमेदप्रतिपत्तिः अप प्रत्यमिका पदार्थानां स्थापितालमणममेकमवगमयति । मनु केयं प्रत्यमिवा! यस एसायम्' इति नियः मन्वयमपि प्रत्यक्षम् अनुमानं बा१न सावत् प्रत्यासम्, विकासम्पत्वात् । माप्पबुमानम्, अवगतप्रतिबम्पलिमानुभूतत्वात् । न चासम्यापारे सति स एवायम् इति पूर्ण परेतामुलिलान् प्रत्ययः समुपडायत रतिक नामजः इति वक्तव्यम्, अक्षाणां पौर्वाप प्रवृत्त-१. पूर्वापरसम्पग्धविकले वर्तमानमाऽर्थेऽसं प्रवर्तत इति तदनुसार्यपि दर्शनं तव प्रतिमत् नाती- वानागतयोरिति म ततस्तवेदनम् ! न ध 'पूर्णएमिदं पश्यामि' रस्यायवसायादतीतसमयपरि- मालमाषवेदनमिति युकम्, यतः वर्त पिश्यामि' इत्युलेखला स्यात् दर्शने तस्य प्रतिमास. मात् पूर्वपतातुन तत्र प्रतिभातीति-कथमायक्षोलेख विभर्ति? इति- सबसेया भवेत् । पवितस्पताऽपि तरषसेया तश स्मृतिमन्तरेणापि प्रतिभासताम् पैतोन पुर्षकएतेष पति-१५ मऐसते ने वर्तमानतेति षर्क समम् तयोरमेदान् । यदि पूर्वता-वर्तमानतयोभदो भवेत् वरा वर्तमानतापमासेऽपि पूर्णरूपमा न प्रतिभाता इति स्वप्रतिपत्ती मा स्मृत्यपेक्षा भवेत् । यया । परेषा बर्नमाने तरेष पूरूपम् तदा तदर्शने तदपि एमिति मस्मरणं फलवत् तत्र स्यात्-परि समाने मतिः फलपती, स्मृतिहि पहारप्रवर्तकारवेन मप्रयोजना, रयमाने बार्शनमेष पारमुपरचयतीति किंवा स्मृत्वा न च पूर्णरुपता आयक्षे न प्रतिभासत इति स्मृतिस्ता २० साविका पता पूर्वरूपताया अध्यक्षाप्रतिभासे साप पकन सिस्पेन्, महादेवा तर माधनं (साग) प्रतिमासेर भपि च, खानीम्तनासनप्रस्थयाषभासिनी पदिन पूर्णरुपता स्मृतिरपि वामरमालवितुं समा दर्शनविषयील एक दि रूपे स्मृतेः प्रवृत्युपतम्भान् । पूर्णकपना नुसती अपि भवानीन्सनदर्शनावमातेति न स्मृतिगोवरमुएगातुर्माशेनि नमानमेव स्मृतिपथमुपयामि। अपरामेन पूर्णरुपता विषयीरुति स्मृतिरपि at परामशति, अमदतन्। पूर्वएताया पूर्व-२५ पवनायपरिषदान्, यतःसलमेवाप्य वर्तमानमाभासं परिस्फुटं सोचतातिर्नमा सामापयरिया जनु पदि पूर्णरुपता नापभगोचर कर्य सते! महारे स्मतिकपणा, तत्समेहि सकलं मालादिकं स्मृतिरुणिमति मपंमाणं कुठं पाकारमाप नाम्मा काचिन एंपता स्मनी भाति अन्यत्र या संवेदने, केवलं मर्यमाणोऽ: 'पूर्णानि नाममासमनुमानि वर्तमानमा(ए) 'पूर्ण' इति नाममात्रकरणातुन पधा पुटपतिमासिम्बनि मेरे। साबरमतकमनुमान फलपत् तथा पूर्व एपमानेऽपि वर्तमानपने तन महार. कारितया स्पतिः फलवतीति पर युक्तम्, यतो विवादापायपि प्रतिक्षणं वसतिभासोऽ. पुपपते पूर्षपता तु स्मृतिमन्तीण न कचित् प्रतिभाति अंग भाविकामविपि Taw तिहारमुपाययम्ती तसाला भवेन् । किश, पर्तमानपस्नुनि पगाएपदिर अपमापी स्मृतिर्भवेन भाविपनायामपि भवेत् मभेदात् । तपाद-मिषम्मावि तस्योपसम्भो३५ नाम्नीति का स्मृतिनं भवेदिति युतम्, अमिषे पूर्णरुपदेष भाविकता निभानुभूति करतायामिप मरणाषिसालमादिरूपतायामपि स्मृति पतीन बार ममेरेनानुपमपा- शिलान् ! म पूर्वमनुभूगमपि पुनशनोइये स्मृतिपथमुपपातीति पुननिमानं स्मृति पूर्व गिरिशिपदाविदानीमभशभावेऽपि स्परयर्शना । परि पुनः स्मृतिरिमानीन्नना -रमन था-Art. -स्थाला-tr.far... -मानमवर- Mr. ५-गु-tr.r.। (पूर्ण ......। • पनो धमानता स्मृति मपेसने त मेरानीतापनेति बप • नो मानता स्मृतिमान पंतप मिप rit पम् ... • सा पम निभामेशति... स्मृतिम-n...नि...1 11-नक्षम।१नानु।

·इप्यान्मा बनमानममयसमा+रानामग.नबाराचम्यास्विर - २८८ प्रयमे हारे- गासि? न प य मागायोण प्रतिमाति यम्नुनि गतीनादिकालमम्पम्धिनाधिगम विना तद गमा सम्पयति, ग पाय Trisरममयसमन्वयमभंगारम-अविश्यवा-मधिगनुमक्षम मस उन्नासयतीति मानेर एए मत्र गुना नागत्यमिनि यकायम् , यत उमयायलयीस उमयदर्शने सत्युपमायने यथा अर्थ(प)नायगमा पटटी पय गाणु-पुरानो परामशन(न) सन ५प्रतिमाति, मग कालागाम्यायिकदाचितप्यमगतम्, नत कुनम्न मन्देहः १ या पुनर्भयता 'का- तरस्थायी नि मन्द म गरमागगर्थक्रियाकाम्पियाधीन सम्शनि, 'ने र नया ऋचि पाचिन एयुभयायलयी गन्नेहो गुनाना । नि या प्रतिमानि मग मलं नजान्नरस्थितिविरहि समिति पदार्थानां गिम' भणभेद । अगंमाहे तुमनिधियिकलोगोवगतिमानोऽपि पदार्य स्तिष्ठतीति कप भणभेदः' नथाहि-यपि अयनोदयो न पूर्याकालमंसी तथापि तस्वर १० तत्रापि सामांन्न धाणामेदपाहिल्यम नदभायग्नु नाभ्युपगन्तुं युक्तः न हि ग्रहणाभावादेय अर्यान सन्ति अतिप्रसद्वान्, असदेतन् । यतः कि म्यिाम्यिग्नया यम्नु अमजे प्रतिमासे प्रतिमाति उताऽस्थिरम्' इति सन्देह पय युनः । अपि च, स्थिरनियंद्यमी भाय' कथमम्पिरतया रुपमा दर्शनेऽपभासेत ? नहि गुहं यस्तु पीतनया परिस्फुटे दुष्पाभने प्रत्यये प्रतिभाति तयोः परस्परधि- रोधात् । एवं न स्थिरमस्थिरतया परिस्फुटदर्शन प्रनिभामेन तो अतोऽम्धिरलया प्रतिभासनाद- १५ध्यक्षगृहीत एय क्षणभेदो भाषानाम । न चापभित्रनुमन्निधियानां विनाशस्तदभावे न मयतीति 'स्थायिनो भाषाः इति वक्त युनम् . यतो न नाश तुम्नमा सम्भवति अदर्शनस्यामाररूपत्वात् । आह च-"अनुपलन्धिरमत्ता" [ ] इनि । प्रतिभाममाने च पुरोग्यवस्थिते वस्तुनि पूर्वापररुपयोग्दर्शनमम्तीति कथं यमय मुद्गदिहेतुन्यम मुहरायन्तरेणाप्यदर्शनस्य सम्भयात् ? न च तदानीमदर्शनमेव नाभाव इति. मुद्गरव्यापागनन्तर तु घटादेरभायः नादर्शन २० मात्रम् । यतः कोऽयमभायो नाम-अस्तमय , अक्रियापिहोवा? यद्यस्तमय. तदा पर्यायभेद एवं 'अदर्शनम्' अभावः' इति । अर्थक्रियाविरहोऽप्यभाव पब स च परिदृश्यमानस्य नास्ति' इत्यदर्शन योग्य एव विद्यते। तथा चादर्शनमेवाभाव. भावादर्शनम्वरूपो नाश मुद्रादिव्यापारात् मागपि भावस्यास्तीति न तजन्यो म ति दयमानास्ति' इति विमभिहित स्यात् । यपि 'मुद्गरपातानन्तरमदर्शने न पुनः केनचिद् उदयने घटादि अशव्यापाराभावे तु नरान्तरदर्शने प्रति भाति तथा स्वयमप्यक्षव्यापारे पुनरुपलभ्यते मुद्गग्यापार घेलाया तु चक्षुमन्मालनेऽपि न स्वयम् पुरुपान्तरेण या गृह्यत इति तदैव तम्य नाश इति तदप्यसकता यत पुनदर्शनं किं पूर्वदृष्टस्य, उतान्यस्येति कल्पनाद्वयम् । यदि पूर्वाधिगतस्यैवोत्तरकालदर्शनम तदा सियित्य मेद किन्तु तस्यै- बोत्तरदर्शनम्' इत्यत्र न प्रमाणमस्ति । अधापरस्य दर्शनम् न तभेद । अथ यदनबरतमविच्छेदन दणं तदेव स्थायित्वप्रहणम् . नन्यविच्छेददर्शन नामानन्यदर्शनम् तयासिद्धम् परस्पराऽसाटित तमानसमयसम्बद्धपदार्थप्रतिभासनात् । अथ वनमानदर्शने पूर्वरूपग्रहणम् ननु न प्रत्यक्षेण पूर्ण प्रहणम् तत्र पर्तमाने ग्रहणप्रवृत्तस्य तम्य पूर्वाऽप्रपतनानी न वाप्रवनमान तत् तत्र तदपि इद स्वावभासिनोऽवगमयितुं समर्थम् येन नित्यताधिगतिभत बनमानप्रणापर्ययसितं हाध्यक्ष शालार्थपरिच्छेदकमेव, न पूर्याऽपरयोस्तन एकताऽधिगन्नु सम्या । न स्मृतिग्य पूर्वरता तत्र टयति, सा च म्वग्रहणपर्यवामितव्यापार वाद पहिरमनुदामान्ती न प्यारोम्नत्यमन । नन्न निरन्तरदर्शने गतिमा पनि मना सामर्थ व्यानिनिमामयविरघात न FIR ने सपना वानुमा न तय प्रतितमु साने मरणम्य च ममता नापन्न भनि ना नाप न्यायिता छति । न चामना: या मातम मापयर समपरिगताय परिणः सम्मा- 7 4..

·नयमीमांसा २८९ रमाया सम्मापि प्रतिभासनातन घ स्वसंपिदेय भात्मनः स्थापितामुद्भासयति, असीताऽनाग. तसकमदशायेदमनसतेः अतीताऽनागतजन्मपरम्परापरिप्रेदः स्यात् । न घातीताऽनागतायस्था सासंपेदने म प्रतिभाति सरसम्बन्धी तु पुमांस्तापभासत इति वक्तुं समम्, यतस्तव्यस्थाऽनयगमे समापितया तम्याप्यगयगमात् । पर्तमानदशा दि स्वसंपेदने प्रतिभातीति तत्परियकमेयात्मस्वरूपं सद्विषयाः भूत-भाविदशानां तु तत्रामतिभासने सद्ग(त)त्येनात्मनोऽप्यमतिभासनमिति न स्वसंधेद. ५ गादपि तदभेदमतिपत्तिः । अथ प्रत्यमिभा पदार्थानां स्थायितालक्षणमभेदमयगमयति । ननु फेयं प्रत्यभिका? अथ 'स एपायम्' इति निर्णयः, मन्वयमपि प्रत्यक्षम् अनुमान पान तायर प्रत्यक्षम्, विकल्परूपत्यात् । माप्यनुमानम्, अयगतप्रतिपन्धलिहानुभूतस्यात् । न चाक्षव्यापारे सति स पयायम्' इति पूर्या. परंतामुहिसन् प्रत्ययः समुपजायत इति कथं नाक्षजः इति पत्तव्यम्, अक्षाणां पौर्यापर्यऽमवृत्तः-१० पूर्यापरसम्पन्धयिफले पर्तमानमायेऽर्थेऽशं प्रपर्तत इति तदनुसार्यपि दर्शनं तय प्रतिमत् नाती. तोऽनागतयोरिति न सतस्तवेदनम् ! न प 'पूर्षदएमिदं पदयामि' इत्यव्यवसायादतीतसमयपरि- प्यनभायवेदनमिति युनम्, यतः पर्तमानमेय पश्यामि' इत्युलेखस्ता स्यात् दर्शने तस्य प्रतिभास- रात् पूर्णरूपता नुन तर प्रतिभातीति-कथमायक्षोलेरा यिभर्ति? इति-न सदयसेया भयेत् । यदि त पूर्परुपताऽपि सदयसेया तदा स्मृतिमन्तरेणापि प्रतिभासताम् येतो न पुर्षरूपतय स्मृति-१५ मपेक्षते न पर्तमानतेति पहुं समम् तयोरभेदात् । यदि पूर्वता-वर्तमानतयोर्भदो भषे तदा पर्तमानतापभासेऽपि पूर्वरूपता न प्रतिभाता इति स्वप्रतिपत्ती सा स्मृत्यपेक्षा भवेत् । यदा तु यदेप पर्तमानं सदेष पूर्वरूपम् तदा तदर्शने तदपि समिति न स्मरणं फलयत् तर स्यात्नहि यमाने स्मृतिः फलवती, स्मृतिदि स्पपदामपतकरयेन सप्रयोजना, सत्यमाने घाय दर्शनमेय ध्यपदारमुपरययतीति सिंतत्र स्मृस्या! मच पूर्णरूपता अध्यक्षे न मतिभासत इति स्मृतिस्तत्र २० साधिका पता पूर्वरूपतापा अध्यक्षामतिमासे सभाप एप न सिद्धयेत्, सद्भावे या कपं तत्र साधन (सान) प्रतिभासेत? मपि च, इदानीन्तनाथजप्रत्ययायभासिनी पदि न पूर्णरूपता स्मृतिरपि फर्य तामपभासयितुं समा दर्शनविषयीरत एप दि रूपे स्मृतेः प्रवृत्युपलम्भात् पूर्णरुपता तु सती अपि नैदानीन्तनदर्शनायमातेति न स्मृतिगोचरमुपगन्तुमीशेति न एमात्रमेय स्मृतिपथमुपयाति । अप पूर्पदर्शनेन पूर्वरूपता विषयीरतेति स्पेतिरपिता परामशति, असदेतत्। पूर्वरुपतायाः पूर्व-२५ पानेनाप्यपरिच्छेदात, यतः सकलमेपाध्यक्ष पर्तमानमानापमासं परिस्फुटं संवेद्यत इति धर्तमान- तामात्रमायसविषयः । मनु पदि पूर्वरूपता नाम्यगोचरः कथं सर्यते ? न ादृष्टे स्मृतिरुपपना, नेतत् । एटमेप दि सकलं नीलादिकं स्मृतिलिपति सर्यमाणं फुटं चाफारमपदाय मान्या काचित् पूर्वरूपता स्मृती भाति अन्यर या संघेदने, फेषलं सर्यमाणोऽर्थः 'पूर्पः' इति नाममात्रमनुभवति पर्तमानमपेक्ष(क्ष्य) 'पूर्वः' इति नाममात्रकरणात् । न च यथा फुटापक्षप्रतिभासिन्यपि रणमैदे ३० सम ध्यपहारप्रवर्तकमनुमान फलयत् तथा पूर्णरूपे सक्ष्यमानेऽपि पर्तमानदर्शने तर प्यपहार कारितया स्मृतिः फलवतीति पर युकम्, यतो विद्युदादाययोऽपि प्रतिक्षणं चुटपत्प्रतिभासोऽ- जुभूयते पूरूपता तु स्मृतिमन्तरेण न फचित् प्रतिभाति येन सपिकल्यवदनुभयविषयत्वेऽपि प्रतिक्षणं स्मृतिर्यपहारमुपरचयन्ती तत्र सफला भवेत् । किश्च, वर्तमानपस्तुनि दर्शनाद् यदि पूर्व- रूपतायों स्मृतियेत् भायिरूपतायामपि भवेत् भमेदान् । तथाहि-मिन्नयस्तुनि तस्योपलम्मो३... नास्नीति तत्र स्मृतिनं भवेदिति युक्तम्, अभिने तु पूर्णरूपतेय माविरूपता दर्शननाऽनुभूति पूरुपतायामिय मरणायधिसकलभाधिरूपतापामपि स्मृतिर्भवन्ती फेन पात अभेदेनानुभूतत्या. विशेषात् ! न च पूर्वमनुभूनमपि पुनर्शनोदये स्मृतिपथमुपयातीति पुनदर्शनसतं स्मृतिनुः, पूर्घटऐ गिरिशिखरोदाविदानीमनुभयाभावेऽपि स्मृतेपदयदर्शनात् । यदि पुनः स्मृतिरिदानीन्तना -रमनि स्था-भा. मा० । -स्थास्तत्संना. मा. बिना। -ने प्रया..!"-मानमनय- भा.। ५-रमु-भा. मा. बा.बा.। मां पा-मां• मां.का.बा। पठो वर्तमानता स्मृति मपेक्षते स्वप्रीती मैदानांतनुरूपतेति यकुम् भा• •। यतो न पतमानठा स्मृतिमझान पूर्णरुपतप स्मृतिमपेक्षते इति परम् 4.4.। सा घन प्रतिमासंचारिस... स्मृतिमा• मा•। •-ति र-बा•ा। 11-नपेशन्। ११ दन-र V ·२९० प्रथमे काण्डे- नुभवाभावेऽप्युपजायते सहि भाविदर्शनपरिगतेऽपीदानीन्तनहरुसंस्पर्शमाजि स्मृतिरुदीयताम् । अथापि पूर्वरूपता पूर्वमनुभूतेति इदानीन्तनदर्शनाभावेऽपि पूर्वतामात्रे स्मृत्युदयः नन्वेवं पूर्वता मात्रमेय पूर्वदर्शनाचगतम् नेदानीन्तनरूपव्यापितयापि तद् अवगतं स्यात् । तर पूर्वाऽपररूपतयो. रेकतावगमः सिद्धः । न च पुनदर्शने सति 'स पवायं मया यः प्राक् परियः' इति प्रतिपत्तेरमेहा- ५चगमः पूर्वाऽपरयोः यतः पूर्वाऽपराभ्यां प्रत्ययाभ्यां न पूर्वापररूपग्रहणम् सर्वस्य स्वकालापधिपदार्थ- स्वरूपप्राहकत्वाद् दर्शनस्य । न च तत्कालभाविस्वरूपं पूर्व परं या भवितुमर्हति, साम्प्रतिकरूपया पहारोच्छेदमसक्के । न च 'साम्प्रतिकरूपं पूर्व मया परिदृष्टम्' इति निश्चयो युक्तः तरा चैतथ्य प्रसङ्गात् । नन्वेयं पूर्वरूपता वर्तमाने रूपे कथमवसीयते 'इदं मया पूर्व दृष्टम्' इति भेदसझायात् ! तईमेदेऽपि कथं वत्तेमानस्य रूपस्य पूर्यदृष्टताऽवगमः ? पूर्वएत्यात् इति न वक्तव्यम्। यतो रौता १. पूर्वदर्शनगोचरीकृत रूपम् तदर्शनं चेदानीमतीततयाऽसत् तदृष्टताप्युपरतेति गाऽसती पर्तमान दर्शनपथमवतरतीति । न च तदर्शने प्रच्युते तदृश्यमानताप्युपरतेति न सा साम्प्रतिकदर्शनाथ- सेया, इष्टता तूत्पति वर्तमानदर्शनायसेया, यतों यदि एता पदार्थानां तदात्वे समिदिता तदा यथा नीलता समिहिता तदानीमनुत्पशेऽपि पूर्वदर्शने प्रतिभाति तथा दृष्टतापि सफलतनुभृतामः नुत्पन्नेऽपि पूर्यदर्शने स्फुट्वपि दर्शने प्रतिभासताम् न किञ्चित् पूर्वदर्शनस्सरणेन एवं च येना १५प्यसायर्थः पूर्वाप्तापगतः सोऽपि एतामवगच्छेत् । ततो नीलादिकमेतत्' इति पश्यति 'पूर्पशष्टम्' इत्येतेय सरपादश्ययस्यति ने तु 'पूर्वदृष्टमेतत्' रत्येका प्रतीतिः रदं प्रतिभासमानमतीतरामये मया दरम्' इत्येवं स्मृतिरतुभूयते न च पूर्यताउनुभवव्यतिरेकेण दृश्यमानस्य स्मृतिः सम्भवस्ये. पमाकारा, असदेतत्। यतो 'दष्टम्' इति मतिः स्मृतिरूपमासादयन्ती तत्कालावधि दर्शनविषयम- पवम्यन्ती सध्यते न तु (न तु) वर्तमानकालपरिगतमर्थ सरूपमधिगच्छति, पर्तमानकालता तु २०दर्शनमनुभयति पूर्वरूपास तामिति न काचित् प्रतिपत्तिरलिया वर्तमान 'पूर्व एम्' इत्यय गच्छति । तभ प्रत्यगिशाऽपि पूर्वापरयोरभेदमधिगन्तुं समर्था । आप असदर्शनपिरतावप्युपलभ्यते यनोपलादिरों नरान्तरेणेत्यमिता, मैतत् सारमा महसंगानु(नाप)गमे मैरान्तरदर्शनमयतरतीति नाम किथित प्रमाणमस्ति । तथादि- प्रया पर रंगोधरमर्थमयगमयितुमलम् परदशोऽनवगमा, सदमे च ततिभासितत्यायनगते । २५ग घ तद्विण्यप्यपदारदर्शनात् परोऽपि 'इदमजान पश्यति स्यगुमानात् पररएता पनिरिक 'यस प्रतिपयते जनः शनुमानेगामेदाप्रतिपत्तः । तधि सशस्यपदारदर्शनातुदयमागादत् पर नुसता परदग्यिपध्यायगन्तुगीन पुनरमेदा, यया धमान्तरदर्शनादमयमितिः पूर मां ददनारतामध्ययम्पति न पुस्तमेर दनविशेषम् सामाग्येनागपपरिच्छेदात् । परि गहरा पहारांना स-परम्गामेदायगमसदा रोमावलक्षणतुण्यकार्यदर्शगाव (प ३० सामेदानुमिनिममनिः। अथ पुलकोद्रमादी नुत्येऽपि रातागभेदात् सरस्वती मा गन्तरि तो मेद यद्यपरगन्ततिभेदान् तदाऽनयस्या। अय समायोजन पनागोंदा तपा: पति गुपनप मापदाद भिवताम, पर्या च सात-पतलिपतिः गुणा भा सभा काटनेदात् ख-रसायन पपररपरिहारेणोपलागतोपर नियन्तिा माद, अर्धगाविस-पागायोग्यपरिहारेपोलामालेमगर पको ३५८दा परमोचरचारी न वदा परतिमतमानि यदा घोगरगाये परामयी पदनानिति कम दो विजिना गर्दर्शने दलितोशितदर्शन संगमा-भा. मा. 'मापनम् मा. मा.।। ३ या मा...। ५रयादिति दर्श.... F.-जिनामात्र-र.fi..-नियम-4.। 'रवनय था ये मा. यिनीमा. मन्दिर प्रतीतिमा-....- पट... । गार Rigगमे मन...thi -...--.c.ti. ने पी न...! ........... ...ift.ru । म्या......... ४ पूर- ..निमगार-. प्रणय मा. . HERI " --.. + ·मयमीमांसा २९१ प प्रतिगागोदाद् भेदः । मत्पमिना स्यभेदाध्ययमायिनी प्रतिभागभेदेन पाध्यमाना लूनपुगी तमेशादिपिय सान्तेति ग सरप्रतिणयोऽभेडः पारमाधिका । म च यत्रोऽविच्छिा दर्शन पहिरर्धमपतरति तत्र प्रतिमासभेदामापात् पथं पोर्यापर्या(पं)भेदारगम इति यकस्यम्, यता प्रतिभासमानतैप पदार्थानां सत्ता । यदाह-"उपलब्धिः सत्ता सा घोपलभ्यमानवस्तुयोग्यता सदाभपा पा सानवृत्तिः" [ ] इति । तत्र यदि शषिर्फ दर्शनम् सयासति ५ सत्र सुटमतिमासस्यार्धम्य क्षणमेद पपाऽयभाति म क्षणाभेदाधगमः । पतः क्षणिकं दर्शन स्वकालमर्धमपगन्तुं समम् न कालान्तरपरिपतम्, तस तदानीमभायात् इन हि यदा यशस्ति तमा तस् ताकालमर्थमगच्छति, सफलातीतपदार्थप्रहणप्रसहात् । अतोऽपिच्छिमार्शनेऽपि प्रतिपारसमपरापरवानप्रसधैरपगतसाप्यर्थ मेदः । न च गेय प्रतिक्षणमपरापरा अर्थवरूप. (रूप)मिन एयेति यायम्, ग्भेदादेय हश्यमानस्वार्थ मेदसिद्ध । यादि-यदेका १० स्यकालावैधिमर्धगतां येति न तदा परा यदा घापरोत्तरकालार्थमयगमयति न तदा प्रति न तस्मतिभार्तितापम्-पत्तो पर्तमानसंविदरनीति तदुपलभ्पमानतेपास्तु न तु पूर्पगुपलभ्यमा नेता-शतधोपतम्भमेदादुपलभ्यमानतामेदः । न च पूर्याऽपरदर्शनोपत्तभ्यमानता मिन्नेय उपलस्यant. मोऽमा प्रमवासयेदनामायादशमसाप्यभाय इति, यतोऽनेफल्ये सति यथा पूर्याऽपस्योरपत्ययोः२० कामरतया दर्शनयोरप्यनेपात्पमस्तीति फन मःमचानेयात्यं न प्रतीतिविषयाएकरवप्रतिभामा- भापतिमासस्थाने फायमतिमासरूपत्वात् ता पसंवेदनसिझरयात् । न च कालमन्तरेण पोर्याप. योमायदिनेकात्यानमशिष्यत इति कथं फम इति पक्तुं युक्तम्, यतो मदादिशेपेऽपि दयमान. मर्यमापतया पोर्धापर्यसभायात् प्रामसहतिरपियय । यमा समिधानाऽसमिधानाभ्यां क्रमा कार्याणाम् तरसमिधानाऽसमिधानेऽपि तुसविधानाऽसनिधागात् इत्यनादिनुपरम्परा अस्त-२५ रस्वमापरिशेप एप फम इति न किञ्चित् कालेन तस्याप्यन्यपालापेक्षे कमेऽनयस्था, स्वतः ममे पदा. र्थानामपि स सत एर युतः। तदेयं ममेपोपलम्पमानमपरापरस्पायमिति सिरः स्यभायमेद। नचक्षणियोऽपि संवेदने युगपत् पदार्थज्ञातं प्रतिभाति न प्रमेणेति गपणभेदा योऽनेक्षण. स्थितिः कालाभेदलक्षणं नित्पत्यमुच्यते, न पानेकक्षपस्थितियुगपदयभाति, यतो यदेका दापस्थि- तिरपमासते यदि तदेव द्वितीयक्षपस्थितिरपि तदिपिक्ता प्रतिभाति तथासति सदयस्य परस्पर-३० रिचितस्य युगपत् मसिमासनात् पायं नित्यतालक्षणः कालाभेदा! अप तद्रव्यमतिरिना क्षपान्तर स्थितिः प्रतिमासते, तत्राप्याचक्षपस्थितिरूपतया पा द्वितीया प्रतिमाति, पदा दितीयसपम्पितिह- पि.. १ यत्र वि-मा. मार-छिन च द-दा....। पतोनि-मा.शि.. ४-तिसफलपरा-मा. मि.-तिकमलपरापरप्रमरप-दा..। ५-यधिसर्पसत्ता भा.. -सिरपम् पाया। -गतामे-मा. दा. पि.-मनातलोपलम्मभेदादुपलम्ममानभे-क.. ८-तापरि मो. मा. पिना। ५-तो रिप-बा. हा कि ...-परोपलभ्यमान 11-मानरू-मा...। १-लि यथाऽगुभ-दा..। साततत्रभेदाण्या-. ... १४-ज धापरस-या• पा. .। १५-नमनोऽपिक-t• मो.ना। १६-पारेकाय-मा...R. १५-तस्तत्सदभा-आ.0.कि.। "-सईय ऋ-रा• मि. प्र.-..-पिस सं- भो.मा। २. तद्रष्यति । तद्रव्यति-द..। स-पि ... पिना। -सहन भी. मो.सरमा..पि..

·काग: मनिपाच्या पनामानिमारशिशिराfrry. २९२ प्रथमे फाण्डे- तिः नयापि स्यात् न क्षणिकं दर्शनम्येन तभेदात् तद्मारास्यापि भेदः-किन्तु तदपि कालाला स्थितिमत् फालान्तरानुपक्तमर्थमवगमयति, असदेतत् यतः स्थिरं दर्शनमनेककालता युगामामः यति, आहोसित्क्रमेणेति तत्र न तावद् युगपदयभासयति। तथाहि-यदा दर्शनं घटिकामयारामार गतमर्थमनुभवति न तदेव तदवमासनसम्यन्धिनम्, तदनुभये च तस्य पर्तमानतारतेनं कालागाता! ५यदि च प्रथमदर्शनमेय माविरूपतामवगच्छति तथासति प्रहणाविरती फिमिति न जानाति पार स्तिष्टति' इति ? न च तदा प्रहणमुपरतमिति नायगच्छति, यतः तदर्थग्रहणमुक्तिमिति रुपमा अय पूर्वमुदितं तद् अधुना प्रच्युतमिति न गृहाति ननु तदा प्रहणाभारे कर्य तत्काल परिसी भपति । अथ यदा दर्शनं घिरमति न तदा तद्रूपं प्रतिमाति किन्तु यदा तदुर्तित दिसते तर मात रुपपरिच्छेदः, तदप्यसत्। यतस्तथापि तत्कालतेय तेन परिगृह्यते न मायिरूपम् मसतिदिन १० सनिधाने या माविरूपतानुपपत्तेः। यदि दि तद् दर्शनकाले प्रतिभासमानमस्ति सरूपेण तथा पर्तमानतयेति तदपि प्रत्युत्पन्नम् न माविरूपम्। भानित्ये या सदाऽसन्निपः कथमसत् प्रतिभा यदि त्यम निहितमपि तद भाति तथासति सकलभाविभायरुपपरम्परा प्रतिमाराताम्मी पर दरपि सर्वस भविष्य पर प्रतिपत्तिरस्त । न च प्रतिभासमानाव्यतिरिक माम्पिमाभाति धर्मा दिनपतिरिकमिति न तहः, तोऽत्रापि यदि मानिकपं पांमानराया प्रतिभानि तपा. १५गति पर्तमानमेप तर ति कर्ष कालान्तरस्थायिता वर्तमान गाविया गुणत भयो मारिकामेय समयति न च पर्तमान मिश्विनाम, या पायर्तमागगपि भाविप यांगाना Hiनिमातीति से न पियातिय, तो शितया या प्रतिभागो पातु गरे गरमागतिक स्थापितालाप: पायर्यापयभिदः ! मेष कामालास्यापि दर्शनं स्थापितां प्रत्येण्यति, गणेपमपि पांमारे यतिनं प्रतिभाति, ताका कालाप्रतिपनिरिति पाणी यानी मा परि पूर्पकपता गम्प्रति दर्शने प्रतिभाति तगाति प्रममा गगन (मगर) नगर पूर्यदर्श मोदितमिति गागमापान नाम: एसपनाविधानदा निताने लिगमान ति कमाइणं प्रति महा शिश यादर्शनालातिमतिविपनि यहि नाम तय मानार "तिम माना मिति तापमानार गातार for: दारा परिमिताना अशामिन भाति यामा ITAHIR TRaakiran पनि गति सामानमाधिति vitals HTHHTHHTHHTHHTHHTH, पण हि तपशि भर र मागुनम् । मानिसमा it | THE THREE THAT ..AIRTERT FARMini Here MAHIMA MARATHI x मोटा-सामनाATA TRA FFITSARITAINMinism TiTara .........fr .

·नयमामासा। २९२ सन्यासत्र मेदोपरतिप्रसनिः? मापि द्वितीयकल्पना, यतः तत्रापि पूर्वगधुना नास्तीति कथा मससी सा माहिषा भयेत् ! अथ पूर्व तया गृहीतमित्युच्यते तत्रापि किं वर्तमान रूपं तया गृही. तम्, उतान्यत्। यदन्यत् कथमेकता ? अथ तदेय, तत्रापि न प्रमाणमस्ति, पूर्वाऽपरदृशोरसं- स्पर्शस्तु प्रतिभामभेदात् प्रतिभास्पमपि भिनत्ति । नापि एतीया कल्पना, यतः स्मृतिरेप पूर्णरूपता निरन्तरदर्शिनोऽयभासयति न गिति प्राप्तम्। तभेष्टमेघ । तथाहि यस स्मृतिनास्ति तैदेयागतस्य ५ नासी मासादिपरिगतममध्यवस्यति । ननु घ स्मृतायपि पूर्परुपता यदि चकास्ति तथापि सत्येय "उपलब्धिः सत्ता" [ इति वचनात, असदेतत्। यतः स्फूतिरपि न धर्त. मानकालपरिगतमपतरति समनवतरन्ती च त(न त)दभिषं पूर्ण रूपमादर्शयितुं समति न साप्यमेदप्रहदसा । तस्मात् पूर्वगनुसारिणी स्मृतिरपि यर्तमानदशो भित्रविषयेय । अप नदेषेदम्' इति दर्शनसमानाधिकरणतया स्मृत्युत्पत्तेः पूर्वापरामिनार्थता। ननु किमिदं १० सामानाधिशरण्यम् । यदि दर्शन-स्मृत्योरभिप्रायभासिता, सदयुक्तम्। प्रतिभासभेदात् । तथादि- H अनेनैव न्यायेन दर्शनस्थाप्यमेदो निपेशव्यः । तथाहि-दर्शनमपि निरस्तयहिरर्थप्रतिभास- मात्मानमेयोहयोतयितुं समर्थम् तत्रैव पर्ययसितस्यात् न पहिरर्थम् नापि" (न)रान्तरसंवेदनम्। सदवेदने च न सतोऽभिन्नमात्मानमाख्यातुमलम् । न च ततो मेदावेदनमेवा मेदवेदनम् विपर्ययेऽ- प्यम्य समानत्यात् । सधादि--भेदयादिनाऽप्येतच्छश्यते धत्तम्-अन्यतोऽमेदावेदनमेय मेदवेदनं संवेदनम्य । किश, स्वसंधेदनेऽन्यानुदासनमेव ततो भेददर्शनम् । तथाहि-यद् यथा प्रतिभाति२० तत् तथाऽभ्युपगन्तव्यम्, यथा "नीलं नीलरूपतया प्रतिभासमानं तया युपगमविपयः पंदिरर्थ- नरान्तरसंवेदनविविक्कनया च दर्शनं स्वसंबित्ती प्रतिभातीति तथैव तययहारविषयः अन्यथा सक लयपहारोच्छेदप्रसगात् । न च स्वदर्शनमेयाऽपरोक्षतया स्वयपुपि प्रतिभातीति तदेय सदस्तु पर. संयिदादयस्तु न निर्भान्ति फयं"ता (ता.) सत्याः ? फयं या ततः ससंविदो मेद: अनुमानेनापि न तासामधिप(ग)तिः प्रत्यक्षाप्रवृत्ती सत्रानुमानानवतारात् सदयतारेऽपि न तद् पस्तुसत्ता साध:२५ यितुं क्षमम् व्ययहारमात्रणय तस्य प्रामाण्यादिति यक्तव्यम्, यतो यदि स्वदर्शनं परदर्शनसंवि. दादा(परसंविदादी) न प्रयसते परसंवेदनमपि स्वदर्शनादी न प्रयन्त इति कथं स्वदर्शनापि सत्यता! अथ सदर्शनमपरोसतया म्पयपुपि प्रतिभातीति सस्यम्। मन्धेषं परदर्शनमपि तय प्रतिमासीति कार्य न सत्यम्। मदि स्ववियं प्रतिभासमायिभ्रामा भावी अन्यत्रान्यथा प्रतिभास- मनपसरन्तः स्वरूपेणाप्यसन्तो नाम । यथा च परसंविदादीनामसत्यत्वे न ततः स्वदर्शन मेद-१० सिद्धि तथाऽमेदम्यापीत्युक्तम् । परसंघेदने च प्रत्यक्षानपतारेऽप्यनुमानमवृत्तिरपपर्भय, संसन्तती निधितसंवेदनप्रतियन्धव्यागारव्याहारादेखिहस्य परसन्तनायुपतम्भात् परसंवेदनमसिरिरनुमान. १-तीया क-मा। २ पूर्वतया पॉ। ३-ता तथा तदे- माता सथा तथा-मी.। -पि प्र-बा• वा.। ५-म् नपेट-मा• मा• -म् नन्वेट-वा• बा। -तदेया-पा० । “तरक्ति तमनय-भा• मो.। -दमि सर्वरू-दा. या•ा-दभिपपूर-भा.हा. वि.। तदेये-भा. मा. तदेवमिन्या. बा। १.-भाम यिम्राण प-म.। 11-सदाभाति दादा। १२.भासेप मेदार रूप---मासे घ मेदाप रूप-भा• मा. मा. वि.। १३ सन पप कन्य-भा• मो. हत एकत्यंन्यावा.भा. 1. प्र..पं.४। १५-पि ररा-दा• •। १६-दने घसतो- दाब। दने यनंनतो-हा-पि.।-ने प ने ततोगा. मा.। १. किश्वास्ये संन्दा.बा.किश -मां. १८ भीलनी-भी• मा.हा.। १९ यहिरर्थान्तरान्तर-बा.. पिना। २.-भांति रा.पा.हा. वि.. २१- मास-4.। २१-पतिः मा. मी.। २३ यदि स्पर्शनं संविदादीन म-मा.मा. यदि परदर्शनं संविदादी मनु पर्न-वा. पा.) यदि स्यदर्शन परदर्शन विवादोन प्रय स्वदर्शनपरदर्शन संविदादी नम-आ.। १४-क्षया . • रिना :-सया पपु-भा.। २६ स्वसंगिनी नि-पा..। १०-दम-भी. का. पिन । मो.। अन्यथावा.47.1 ·. २९४ प्रथमे काण्डे- निवन्धना युक्तंच, अतिसूक्ष्मेक्षिकया सन्तानान्तरप्रतिपत्त्यभावाभ्युपगमे स्वसंविन्मात्रस्याप्यभाव- मसक्केः ज्ञानाद्वैतवादस्य दत्त एप जलाञ्जलिः । तदेवं संविदो देशाभेदो नावगन्तुं शक्यः । नापि फाल(ला)मेदोऽवगमाईः । तथाहि-यदा संविद् वर्तमाना भाति तदा न पूर्विका; तद्- नयभासे च न तदपेक्षया 'अभिन्ना' इत्यवसातुं शक्या। अथ पूर्वसंवित् सरणे प्रतिभातीति ५प्रकाशमान-मर्यमाणयोः संविदोरभेदावगमः, अयुक्तमेतत् यतः स्मृतावपि संविद् वर्तमाना न मंथते पूर्वदर्शनमेव(न एय) स्मृतेर्व्यापारात् । सा हि पूर्वदर्शनमेवाध्यवस्यन्ती प्रतिभातीति कर मप्रतिभासमानं वर्तमानसंवेदनं पूर्वसंविदाऽभिन्नमा(पूर्वसंविदात्मानममिन्नमा)दर्शयितुं प्रमुः। अपि च, सरणमपि स्वतत्यमुद्भासयत् तप्रेयोपरतव्यापार प्रतिभाति, न तु तत्र पूर्व दर्शन स्वरूपेण चकास्ति प्रच्युतसरूपत्वात् तस्य । न चोपरतस्यरूपमपि पूर्वदर्शनं स्मृती प्रतिभातीति युक्तम् १०चकासतो रूपस्य स्मृतावपायात् । चकासंदूपसम्भवे च वर्तमान तद् दर्शनं स्यात् नातीतम् यत इदमेवातीतस्यातीतत्यं यत् चकासद्रूपविरहः। तथात्वाभ्युपगमे च न ग्रहणमिति कथमभेदाय गंमः? अथ यदा स्मृतौ न पूर्वदर्शनावभासः तथासति प्रतिभासविरहीत् स्मृतिरेय स्वरूपेणा- भाति; सी च स्वरूपेणामिन्नयोगसमत्यादभिन्नति कथं नामेदप्रतिमासः? असदेतत्; अन्यानुप्रये. दोन प्रतिमासे सति तदपेक्षयाऽमेदव्यवस्थितेः । यदा च स्मृती पूर्वदर्शनं नायमाति तदा तदपेक्षया १५कथं तस्याऽमेदावगतिः इति ग फालामेदोऽपि संविदा प्रत्येतुं शक्यः । मेदस्त्वेकसिय काले पहिर्नीलारमा प्रतिभासमागवपुः अन्तश्च मुसादिसवेदन स्वप्रकाशतनु प्रतिभातीति कयं न मी. तिगोचरः? तथा, मधुर-शीतादिसंवेदनमने स्वप्रकाशयपुर्युगपत् सर्पमागिनां प्रसिद्यमिति न सद्भेदः परामर्नु शायः यतः सुसादिसंवेदनमात्गनि पर्यवसितम् तदात्मकायोत्-ग नीलनिभास मवैति नीलनिर्मासोऽपि-अप्रत्यक्षनीलात्मकत्वात्-तत्रैय परिनिष्ठित इति कथं परसरकपालयभासने २० सुस-गीलसंविदोन भेदायगतिः? अमेदोहन्यापेक्ष इपन्यानवगमेऽवगन्तुमशायः मेदस्तु साला- बपदार्थयावृत्तभावस्वरूप: सोऽन्यप्रतिभासरवितस्वरूपप्रतिभाससंवेदना वापगत इति कथंग स्वमतिमासेऽपरसंवेदनाऽप्रतिभासनमेय स्वसंविदो मेदवेदनम् । पूऽपरसंवेदनादपि स्वसंवेदनश मेदोऽयगम्यत एव । तथाहि-तदपि यतमानाऽपरोहामा स्वसंवेदने प्रतिमाति म पूर्यापररूपनया; संनिहितग्रहणं नि पूर्यापरकपमहणम् । यत सनिलियः गोविरोधात् । तदेयं सरयेनिमपि । निमेय । यय मनागपि ग पूपरमा. 'कालमेदःतथा, एकानिपतोऽपि या एकाणमात्र संविपरमाणुपिण्डा स्रात् । ततस पुनरप्यपरयित्परमाणोरमायेनामतिमाराने मेदापगम पर । तदेयं देश-कामा. २०पारसंगतः परस्परपरिहारपोलमत्तेमंदाधिगतिव्यवस्थिता । न पा(पा) मेरवादिनः पर सरपरिहारेण देशाढीनामुपलामोऽसिद्धः यशसि शशिरतोनापनरा "(यापार परन्यात् । मेदशदिनोऽपि परपर तदनुमतः म्यादिसमिहिनावाच । पदपि ()मेदाद मेदाग व समानापमानाममियनामोगियर লম্বন’ ঘোরি বাসঘাঁথি, ববি নানিঘথিমবায়ীত্ব, বিয়াপথ -भिनेतस्प-1. r.fr पूर्वसं-41. #.. २ नं. ने पंरांनोवती निमानि भ. . . गानीमावर चिशमानमनि दार्ग-भा. " मानावेदन विवाग्मानमनिता वा mr.fr पूरानम्मा-- Ritra • गा गाव न .. मनोपरा मनीन पूर्व-.. भारतमोग--...। .. ईन्टर... f"-गति भ... लि.बाई...। .-मगर nि.tt mar •w.'सगरमा " । . . ब.. अपमान . mary-...Ran 10 दाग... - नि..... 1. मा .......।

·नयमीमांसा पाचालतया प पर्यापास्तिकमतानुसारिणो ग अतिमापदति । यदपि 'मामारामादिमेरप्रति भासोऽविद्याविरचितत्पादपारमार्थिकः' इत्यभिधानम्, तदप्यसभ्य नरेतरामयसमा तपादि- अविपाविरचितत्य मेदपतिमासम्म अपारमाधिकस्यापत्यधिगःसरमनापाय मरियानिमित- स्पप्रतिपत्तिरिति स्फुटमितरेरारापरयम् । यमेदभतिभारोऽपि पुनः पारमाधिकन्यम् इति प धन- ध्यम्, यदि विधानिमिगत्याम् (युप्येत तदाश्यापीतोमराभगवं सदयस्थमिस्वरमनिममन । ५ सम मेरे प्रमाणपाया। तरसनायप्रतिपादपाममापमायस्तु पतिः। शमेदतु म ममालायसेय रस्पपि दर्शितम् । अपि च, असे प्रमाण-प्रमेयपदारमा सम्ममयान सुरगमो गया, पतस्तापदारधनुष्याक्षेपर्पयः । गदुनाम्-"पतय भेदविधासु ना परिममायने पर्न प्रमाता प्रमेयम् ममाणम् ममितिः"। पति पुतीम प्रमाणाधि. गायता! पागमो मन्त्र-मायणरुपये मेदनिषेधायोदान सम्मायादरप्रेन सीपमामा मामा.. मागमप्रमाणेयादिनाऽभ्युपगन्तव्यम् अन्यथा प्रमाणयिकायेन सदामामायमरानात् । चामेरपी दूरणमाशोतरमपधायिं हिने फिल पाराणाम् गुमशुमनीनां प्र पयाम्' TER परिदारागिधातम्-'अधिधानिपतकापार गुगधुमत सम्पायरया गाभि: मार. निपरपरयम् पस्तुगापे तम् पयं भयेन् नि, पदयसारमा यतो यदि अपणुमती अनिपा फरमेपा प्रयतनियर्तनीया सात् मारनुसता शापयो परनियनीयायमनुभयो १५ मायेऽपि कथं निति नियमो पाक मुनि:मयमदम घatriमार) निभिः समाऽपिधाया अपि भविष्यति । अपघादीनागपिन पामाभंगारम नेपामापा गरापरात्। यतोऽत्ताइपरथ्यात् रामनिया गागायम् माया l II । अपना परमागापार पहाराजगा कि रिपेनि प्रपदामा पराम परमागदपमाला, असदेत गे: लमापायेगात् । तपा: -गुरम. कपमभिपीयो, पच फररमानिमिर पापामापयेग धान TETA भूपीत पर अपरमार्थतामपि ममानिसकायापनिर पर Mirry. . न(jrma'. RTEmer 4.1 प्रारूपेणापि रात उपायान्या) कार्यकरमा तयRam. गम्यता । पदपि समेकं रात, भविशेगत्' रागुनम्, अपशापि(HEERamril निEिआदोगिनुमानम्। परिपक्षा, गुण MEAUTTAmfi पिरपात् । द्वितीयोऽप्यगुता एप, योगमा यात दारे माग पेत् पारमार्थिक पुन:निम्। पारमाधिया का पारमाEिntert: सा... देवपि नामको परि भिलपि मागतम् रातो पापपने rlture ! भागमा सिद्धि प्रतिहदेशातिद्धा माणगाया Remium तसिलि, पास्तारिधिकारिसमामा । Thumkumentre पर भसारे मादिकार्यकापिं तिपादिनम्, पिन free rary पारमार्थिक errang rain) Miral ner, rt.५ मनिपाल शिपायाममा गानपादापना सन ET erram ........। RIRaftar HTTHAT Eमा मEिMirreferr ..... •raft.th.! . . . . . ...। . 1-शसभा....." ............। रा.....

·२९६ प्रथमे काण्डे- . इति न तत्पक्षोऽभ्युपगमाहः । यच 'भेदाः सत्तातो यदि मिन्नाः खरविषाणबदमन्तः प्रसकाः अभिनाश्चत् सत्तामात्रकमेव न विशेषा नाम । तथाहि-यद् यतोऽव्यतिरिकम् तत् तदेव, यथा सत्तास्वरूपम्, अव्यतिरिक्ताश्च ते सत्तातः, तथासति सत्तामात्रकमेव' इत्यभ्यधायि, तद् मेवा- दिनोऽपि समानम्। यतस्तेनाप्येतत् शक्यं वक्तुम् -यदि विशेपेभ्यो व्यतिरिक्ता सत्ता सरविषाण. .५५दसती प्राप्ता, अव्यतिरिक्ता चेत् विशेपा एव न सा इति न्यायस्य समानत्वात् । तदेवममेदे प्रमा णाभायात्-मेदस्य या (चा)ऽयाधितप्रमाणविषयत्वात्-न तदभ्युपगमो ज्यायानिति शुद्धद्रव्यास्ति- फमतप्रतिक्षेपिपर्यायास्तिकाभिप्रायः। [२ सांख्यमतप्रतिक्षेपकः पर्यायास्तिकनयः] अशुद्धद्रव्यास्तिकसास्यमतप्रतिक्षेपकस्तु पर्यायास्तिकः प्राह-यदुक्तं कापिल 'प्रधानादेय १० महदादिकार्यविशेषाः प्रवर्तन्ते' इति, तंत्र यदि महदादयः कार्यविशेषाः प्रधानस्वभाया एवं कथमेश कार्यतया ततः प्रवृत्तियुक्का ? न हि यद् यतोऽव्यतिरिक्त तत् तस्य कार्यम् कारणं घेति व्यपदेष्टुं युक्तम्, कार्य-कारणयोर्मिनलक्षणत्यात् अन्यथा हि 'इदं कारणम् कार्य च' इत्यसङ्कीर्णव्यवस्थो रसीदेत् । ततश्च यदुक्तं प्रकृतिकारणिकैः-"मूलप्रकृतेः कारणत्वमेव, भूतेन्द्रियलक्षणस्य पोइराक गणस्य कार्यत्यमेव, महदहंकारतन्मात्राणां च पूर्वोत्तरापेक्षया कार्यत्व-कारणत्वे चें। ६५ इति तत् सङ्गतं न स्यात् । आह चेश्वरकृष्णः- "मूलप्रतिरविकृतिमहदायाः प्रति-विकृतयः सप्त । पोडशकस्तु विकारो न प्रकृतिर्न विकृतिः पुरुषः ॥" [साल्यका० ३] यतः सर्वेषां परस्परमव्यतिरेकात् कार्यत्यम् कारणत्वं पा प्रसज्येत, अन्यापेक्षिन्या या कार्य कारणभावस्य अपेक्षणीयस्य रूपान्तरस्य चाभावात् पुरुषवात प्रकृतित्यम् विसतित्यं या सयेगा था २० स्यात् अन्यथा पुरुषस्यापि प्रकृतिविकारख्यपदेशप्रसक्तिः । उक्तं च- "यदेव दघि तत् क्षीरं यत् क्षीरं तद् दधीति च । पदता विनयवासित्वं स्थापितं विन्ध्यवासिना" [ 'हनुमत्यादिति (मत्यादि)धर्माऽऽसनिविपरीतमव्यक्तम् इत्येतदपि यालप्रलापमनुकरोति,न दि यद् यतोऽव्यतिरिक्तस्वभावं तत् ततो विपरीतं युक्तम् पंपरीत्यस्य रूपान्तरलक्षणयान् अन्यथा २५ मेदव्ययदारोच्छेदप्रसग इति सत्य-रजर-तमसाम् चैतन्यानां च परस्परमेदान्युपगमो निनिमित्तो भवेत् ततध विश्वकरूपत्वात् सहोत्पत्तिविनाशप्रसाः अमेदव्ययस्थितेरभियोगमलापता दिति । प्यक्तरूपाऽप्यतिरेका अव्यक्तमपि हेतुमदादिधाऽऽसमि प्रसतम् प्पलस्वरूपपर नुमत्यादिधर्मकलापाण्यासितं या व्यक्तम् अन्यकरूपायतिरेकात् तासापयत् अन्ययातिप्रमतिः । अपि च, अन्यपयतिरेकनिवन्धनः कार्यकारणमायः प्रसिक्षा, न च प्रधानादिम्पो मार ३. परययामनिधनः अन्वया तिरको या प्रतिगो त प्रधान महान महतो रद्वारा सम्मादिप्रक्रिया मिसिाधशिखरमायात । सानिया या प्रधानाjि महदापुत्पत्तिमामः । न च निलम तुमा सङ्गता पर प्रधानार महदादीनापुतिः निलम क्रम-योगपचाम्यामशियाविरोधादिनि प्रतिपादयिष्यमामग्यात् । HT विमा कारभायो यो गामेदादमी fri ३५रिनु भान मदादिमा परिणतिगत वाणिनि प्रधान माविकार १५यामा....। पर........ ..... RRE... १९.Perature: पनि। अहे. पार"htran. ... ए.....

·मयमीमांसा । २९७ भनिएपरिपते मादयस्तु मारिणाममायार शाकागापरामासादयन्तिम परिणामोड़ ... . - . प अपि भ, राम्याम्पपामापा परिणामो भवनिर्पयते। स चैकरोन, परमगा पाम सापत् परदेदोन, एकदेशासम्भपात् । मापि सात्मना, पूर्वपदायिमान पदापान्तरोत्पादमसात् । अतोनपापणार पुनम, तस्य स्वभाषान्तरोत्पादनिकाधनस्यात् । व्यवस्थित पर्मिणो धर्मा. सरनिवृत्ती पर्मान्तरमातुर्मायलाराणा परिणामोऽयुपगम्यते मनु स्वभावान्ययात्यमिति चेत्, मस. ऐकता यतः प्रध्यपमानः उत्पपमानध धर्मो धर्मिणोऽयान्तरमतोऽभ्युपगन्तव्या अन्यथा धर्मिण्य १० पस्थिते तर तिरोमायाऽऽपि पासम्भयात् । तपादि-पलिन पर्तमाने यो व्यापतते स ततो मित्रा, या घटेऽनुपर्तमाने ततो प्यापर्यमानः परम प्यापसते प धर्मिण्यनुपर्तमानेऽप्यापिर्भाष- निरोमापासली धर्मफलापति कपमसी सतोम भिर इति धर्मी तपस्य पवेति फयं परिणतो माम! पतो मार्पान्तरभूतयोः कट-पटपोयापार-विनाशेऽचलितरूपस्य पारे परिणामो मपति मतिप्रसहात्। अन्यथा चैतन्यमपि परिणामि स्यात् । तरसम्पदयोधर्मयोयरपार-पिनाशात् तस्या-१५ सापभ्युपगम्यते नान्यस्येति चेत्, ना सदस्तीः सम्पन्धाभाषेन तत्सम्पग्घिरयायोगात् । तपाहि- सम्बायो मपान) सतो या मषेत्, असतो या भवेदिति कल्पनामयम् । म तायत् सतः समपि. गताऽशेषम्यमाषम्पान्यानपेक्षतया चिदपि पारतस्यासम्भयात् ।माप्यसतः,सोपाल्याविरे(हि)- ततया तमा मचिदाभितत्यानुपपत्ता मदि बाराधिपाणादिः पचिप्याथित उपलायन व व्यति- रितधर्मान्तरोरपार-पिनाशे सति परिणामो भवद्भिर्यषस्थापिता, किंतदि। पत्रारमभूतकस्यभाषा-२० अति अपस्यामेश्य तय तमयस्या । म च पर्मिणः सकाशार धर्मयोध्यतिरेके सति पकव- भाषानुमृत्तिरस्ति, पतो धम्प तयोरेक मात्मा स ब व्यतिरिक्त इति नारमभूतकस्यभाषानुवृत्तिः । म निरस्पमानोपचमानधर्मदएपतिरिको पी उपलग्थिलमणमाप्तोहगोचरमपतरति कस्य. चिदिति तातोऽसयपहारविण्यतैय । म मनान्तरभूत इति पक्षा कक्षीक्रियते तथाप्येकरसाद धर्मितापादम्यतिरिवन्यात् तिरोभाणाऽऽपिआयपतोर्धर्मयोपोरप्येकत्यम् पर्मिस्वरूपपदिति केन२५ रूपेण धर्मा परिणतः स्यात् पो था! अपस्थानुध घर्मिला सकासादयतिरेकाद् धर्मपोरयस्थात. स्वरुपमा निवृत्तिः नापि प्रादुर्भापः धर्माग्यां च धर्मिणोऽनन्पत्यात् धर्मस्वरूपयत् । अपूर्षय षोत्यारा पूरा प पिनास इति मेकर्य कस्यचित् परिणतिः सिम्येदिति न परिणामपशापि सालाना कार्यकारणव्यपहार सनच्यते । म व परिणामप्रसाधकं प्रमाणं क्षणिकम् अक्षणिक पा सम्भवतीति प्रतिपादितममेदनिराफरणं कुर्वनिः वय असत्कार्यपादे 'मसदकरणात्' इत्यादि दूपणमस्यधायि तत् सत्कार्यपादेऽपि तुल्यम् । तपादि-मसरकार्यपादिनापि स्यमिदमित्यममिधातुम्-- म सपकरणादुपादानमहणान् सर्वसम्भवामापात् । शतस्य शाफ्यारणात् कारणमापाप सत् कार्यम् ॥ इति । अन धन सत् कार्यम्' इति व्यय दिन सम्बन्धो विधातयः, फलात 'सदकरणार' उपादानम-३५ मा' स्यादिदेसमूहात् । उमययो(मयोधच दोपस्तमेक प्रेयों न भपति । तथादि-यदि दुग्धा- मसकिा वि.। १"अप परित्यागात्"-सं• पत्रि. १.१.११-रहितया.पा. विना। "सोपादयापिरहलावता" सरवसपत्रि. पृ. २४ पं. ५। -नाशि स-मा. म.नारामति ("केन भायेण"-तपसपनि• . १४ ५.३। -स्यतिरिकामा मा.पा. मा. विना। -जोऽन्यत्या-दा. बाणोऽम्पनन्यमात् मोलमो. -स्वरचित् वि.। १.पू. १८१. तत्त्वसे• पनि पृ. २४ पे०११। उभये पधादो-चा. बा. उभयोधो- वि..। उमययाधदो-हा. "मयोभयोर्दोष:"-तत्वसं. पशि. १४.४ ५"यदि यादयः सन्ति द्वापापात्मसु सर्वथा । तेषो सता किमुत्साई देवारिसायमना". दारएम-10T.१५. ५पयन्तम्। स..

·२१८ प्रथमे काण्डे- दिपुं दध्यादीनि कार्याणि रस-वीर्यविपाकादिना विभक्तेन रूपेणमध्यावस्थावत् सन्ति तदा तेषां किंम' परमुत्पाद्यं रुपमवशिष्यते यत् तेर्जन्य स्यात्? ने हि विद्यमानमेव कारणायत्तोत्पत्तिकं भवति प्रकृति- चतन्यरूपवत् । अत्र प्रयोगः यत् सर्वात्मना कारणे सत् न तत् केनचिजन्यम् , यथा प्रकृतिश्चैतन्यं वा,तदेव यामध्यावस्थायां कार्यम् सत् तत् सवात्मना परमतेन क्षीरादौ दयादि इति व्यापकविरुद्धो .५पलब्धिप्रसङ्गः । न च हेतोरनेकान्तिकता, अनुत्पाद्याऽतिशयस्यापि जन्यत्वे सर्वेषां जन्यत्वप्रसक्ति:- अनवस्थाप्रसक्तिश्च-विपर्यये वाधकं प्रमाणम्-जनितस्यापि पुनर्जन्यत्वप्रसङ्गात् । तदेवं कार्यवामि: मतानामकार्यस्यमसक्तिः सत्कार्यवादाभ्युपगमे। कारणामिमतानामपि मूलमरुति-धीज-दुग्धादीनां पदार्थानां विवक्षितमहदादि-अहर-दभ्यादिजनकत्यं न प्राप्नोति अविद्यमानसाध्यत्वात् मुकारम- यत् । प्रयोगः- यद् अविद्यमानसाध्यं न तत् कारणम्, यथा चैतन्यम्, यि (अवि)धमानसाध्यक्षा- १० मिमतः पदार्थ इति व्यापकानुपलब्धिः। प्रसङ्गसाधनं चैतद् द्वयमपि अतो नोमयसिमोदाहरणेन प्रयोजनम् । भोग प्रत्यात्मनोऽपि कर्तृत्वाभ्युपगमे मुक्तात्मा उदाहर्तव्यः । न च मैथमायोगे अमि. व्यक्ता(पत्या)दिरूपेणापि संविशेषणे हेनाय(घु)पादीयमाने असिद्धता न हलामिरभिम्यक्त्यादि रूपेणापि सत्त्वमिप्यते कार्यस्य किं तर्हि ! शक्तिरूपेण निर्विशेषणे तु तस्मिन्ननैकान्तिकता यनोऽभिः व्यक्त्यादिलक्षणस्यातिशयस्योत्पमानवाल सर्पस्य(स्या कार्यत्वासही भविष्यति अत पंप द्विती- १५योऽपि हेतुरसिद्धः विद्यमानत्वात् साध्यस्याभिव्यक्त्यु कानुदेकाद्यवस्थाविशेषस्येति पकन्यम्, यतोऽत्र विकल्पद्वयम्-किमसायतिशयोऽभिव्यक्त्याद्यवस्थात मागासीत्, आहोधिग्नेति । यथा- सीत् न तईसिद्धतादिदूषणं प्रयोगद्वयोपन्यस्तहेतुस्यय । अब नासीत् एषमप्यतिशयः कथं हेनुभ्यः प्रादुर्भायमापीत? 'असदफरणात्' इति भवद्भिरभ्युपगतत्वात् । तत् स्थितम्-सदकरणान सत् कार्यम् । यथोक्कनीत्या सरकार्यवादे साध्यस्य(स्था)भायादुपादानग्रहणमप्यनुपपलं स्यात् तरसाय: २० फुटपाम्छयेय मेक्षायद्भिपादानपरिग्रहात्, नियतादेव च क्षीरादेर्दयादीनामुनय इत्येतदप्यनुपरभं सात् साध्यस्यासम्भवादेया यता सर्पसात् सम्भवागाय एव नियताजन्मत्युच्यते तथ सत्कार्यया- पक्षे न घदमानकम् । तथा, 'शक्तस्य शायकरणात्' इत्येतदपि सरकार्यवादे न युक्तिसरतम् साप्यामापादेय, यतो यदि किश्चित् फेनचिदमिनियंत्यत तदा निर्तकस्य शक्तियवस्थाप्येत "निष- "हेनुजन्यं न सत् कार्य रात्तातो हेतुवितिवत् । अतो नामिमतो हेनुरसाध्यत्वात् परात्मपर"। तत्त्वस.का.१८ पृ.१५॥ २ कार्य सर्प (सथ) सांत्मना पा. वा । "गदेव च कार्य मध्यावस्थायाम्, सञ्च सर्वान्मना परमतेन दयार"- उत्तम. पति-पृ. १५५.१७। ३ यदि विद्यमानसाध्यं तत् कार-पाया। "भविषमानापर निमतः पदाः" तावस. पति.पृ. २६ पं० २। ५"यस्तु मन्यते साहयः पुरुषस्यापि प्रतिविम्योदपन्यापेन मोद प्रति गर्नुचमनीति । तं प्रतेनं व्यारया-परखामावाल्मा च--(. पृ. 4. 7) मुल इसप:"-ATT• पत्रिक ("अपर यतिरायः कश्चिदमिभ्यवसादिला. हेतवः प्राणा न यान्ति पवनीयताम्" ॥ तत्वमा १९.२१॥ ....... पं. १२ । ९ सपिशेपणो देनोल्पादीयमान सिम्पत । माn-r. १. तायपादीयमानो मिरता मरा-आ.। -मिट्यकादिया. वा. पिता दि-...मायायम्-१. पृ. ५.५। "एप यं द्वि-...। एवं बि-हा. १५... १६ माध्यम्यापि प्ययु-वा. का• । साध्यस्यापि मिश्यारयु-..। 1." यमन लिपि नमुनरम् । नो पेत् सोऽमत् य तेभ्यः शमी गमते ।" " सम.4.१.१.२९। १०.११.१८ ""r प समर्मीमा मिसिन किया R-INTAITR... मा समागमार्गमवाय गान गायाममा एमालामा(hyir .

·नयमीमांसा। २९९ स्वस्थ बका(कारण सिधिमन्यासीतेति, नान्यया। कारणभापोऽपि भावानां सायाभाषादेष सरकार्यवादे म युक्तिसाता न चेतन समिष्टं च । तलाम सत् कार्य कारणायस्थायामिति मसानि- पर्ययः पञ्चस्सपि प्रसङ्गसाधनेषु योग्यः । मपि च, मर्यमेव हि साधनं स्यविषये प्रयत्तमानं मयं विदधाति-स्वप्रमेयाविषये उत्पधमानी संशय-विपर्यासी नियतयति, स्वसायविषयं ध निभयमुण्जनयति ।न तत् सरकार्यवादे पुरत्या ५ साछो। सपाहिलाग्देह-विपर्यासी भपनि किंधेतन्यस्यभायायभ्युपगम्येने, भादोविद युधि- मनास्वरूप तत्र पदि प्रथमः पक्षा, सन युनः पैतन्यरूपतया तपोभयनिरनम्युपगमार, अभ्युपगमे पा मुफ्त्ययस्थायामपि पैतन्याभ्युपगमात् . प्रसाः, साधनव्यापारात् सयोरनिवृत्तिध चतन्ययमियर : म(म)नसोर्मिस्परयेन सयोरपि नित्यस्यामिरपयोगाम् ।...: तस्या भपि सर्पक्षऽपस्थितेः अन्पपा सरकार्यपादो विशीत रति साधनोग्यासमायोफिलः कापिलानाम् । स्वपचनविरोपाध मामोति-तपादि-नियोत्पादनाधे माधनं यता निशपर अमन प्रगति जीरता भषेत् सत् कार्यम्' इति च प्रतिगया मा निपिति ग्यपयनविरोधः पर पाप सापनप्रयोगयेयध्य ना(मा) प्रापदिति निधयोऽमरोप साधनात्पचत एयजीभिपने म TE:१५ करणात्' म्यादतुपयस्यानेकान्तिकला म्यत पपाम्युपगता भयति निययपत् कार्यमा उत्पस्यपिरोधात् । तथादि-यथा निधयमा असतोऽपि करणम् तापनिनिमिप या विशिष्ट साधनपरिहा न प यया सम्रा सपेरसार साधनाभागाः सम्भपः-या पागनायगी ने मिर्निरर्यते, पपाप कारलगायो हेगना समति तथा कार्यऽपि मदिति नि कर नानान्निग निधयेन 'अमरकरणात्स्यादितिया। प पचपि माक साधन प्रयोगान् गभेष नियानयापिक. म साधनयेपर्यम् पता भगनभिायको निधयः पचात् माधनेभ्यो पनिमारगदपनीरभिरता सामनमयोगः सपालति मानवपमेपामिति पतप्यम्, प्यनारसिखापात् । तथादि-hrमा. पातिशयोत्पतिरभिष्पनिारमिपीयते, भादोभि नमिण्यं सागम्, म तपादामापारामः इति पत्र सापत् भाषातितायोपतिरमिष्यनिः पतोमा ग्यभायोनियो नि पत्तागराय १५ शगुपचिपादि-n. पारामनुपापोप- पोलदसम्भपार, उपकाराम्युपगमे पोपकारम्यापि पृथग्भारे सामाणिजित पवार मायां पानपरामराक्ति:-पामा पानोपन्यामर्पयार्पम् निधपापोभूनाग. . 1"मना Aणतेने वापदापनवारणम्पपदेसोऽपि तमोप"" Frt.47...... १-पात-भा.। 1 " सपन न पियोगनितम् । नियोगदान लिमम॥ Ri-सिसी निपली सरेरा स्थित निमsnet गरम् । सरसे........ *य-धि-मरगा निसरेन"-सार. पत्रि.१.१.५.१५१५ मामाघ-..। "मपि निबोभूमपान मनु ने सरेंनी भRe*, FMR...१५.. . "भोपकार तीर.. Prit.r.it.l Brrrrrtो भरेर, आप ri-t ....... 1.-भाषा...। "भप पृथग्भूर....---.r.kr ·सीत् न-- २९८ प्रथमे काण्डे- दिघु दध्यादीनि कार्याणि रस-वीर्यविपाकादिना विभक्तेन रूपेणमध्यावस्थावत् सन्ति तदा तेषां किम' परमुत्पाद्यरूपमवशिष्यते यत् तैजन्यं स्यात् ? ने हि विद्यमानमेव कारणायत्तोत्पत्तिकं भवति प्रतिः चैतन्यरूपवत् । अब प्रयोगः यत् सर्वात्मना कारणे सत् न तत् केनचिजन्यम्, यथा प्रकृति वैतम्भ था, तदेव घामध्यावस्थायां कार्यम् , सत् तत् सर्वात्मना परमतेन क्षीरादी दयादि इति व्यापकविरुडो ५पलब्धिप्रसङ्गः। न च हेतोरनेकान्तिकता, अनुत्पाद्याऽतिशयस्यापि जन्यत्वे सर्वेषां जन्यत्वप्रसक्किर अनपस्थाप्रसक्तिश्च-विपर्यये वाधक प्रमाणम्-जनितस्यापि पुनर्जन्यत्यप्रसङ्गात् । तदेवं कार्यवामि: मतानामकार्यत्वप्रसक्तिः सत्कार्यवादाभ्युपगमे । कारणामिमवानामपि मूलप्रकृति-धीज-दुग्धादीनां पदार्थानां वियक्षितमहदादि-अगुरदष्यादिजनकत्वं न प्राप्नोति अविद्यमानसाध्यत्वात् मुहारमा पत् । प्रयोगः-यद् अविद्यमानसाध्यं न तत् कारणम्, यथा चैतन्यम्, यि (अवि)चमानसायमा १० मिमतः पदार्थ इति व्यापकानुपलब्धिः। प्रसङ्गसाधनं चैतद द्वयमपि अतो नोभयसिसोदाहरणेन प्रयोजनम् । भोगं प्रत्यात्मनोऽपि फर्तृत्वाभ्युपगमे मुक्तात्मा उदाहर्तव्यः । न च पमप्रयोगे अमित व्यका(पत्या)दिरूपेणापि संविशेषणे हेताय(घु)पादीयमाने असिद्धता न घसामिरमियत्यादि रूपेणापि सत्त्वमिप्यते कार्यस्य किं तर्हि ! शक्तिरूपेण निर्वि तु तस्मिन्ननेकान्तिकता यतोऽमिः व्यक्त्यादिलक्षणस्यातिशयस्योत्पद्यमानत्वान सर्पस्य(स्था)कार्यत्वासही भविष्यति मत पंव निती- १५योऽपि हेतुरसिद्धः विद्यमानस्यात् साध्यस्यामिव्यपरयुद्धका काययस्थाविशेषस्येति पतम्यम्, यतोऽत्र विकल्पद्वयम्-किमसायतिशयोऽभिव्यक्त्याययस्थातः मागासीत्, आहोधिनेति ! यया Prime MINनिशया कप तुम्मा मादुर्भाय -सदकरणाम सन् कार्यम् २० फलपानपय प्रेशायशियपादानपरिनहात्, नियतादेय व क्षीरादेर्दयादीनामुनय रयेतदप्यनुपर स्गत साध्यस्गसम्मयादेया यतः सर्पसात् सम्मयागाप पय नियताभन्मेत्युच्यते तथ सत्कार्यमा दप म घटमानकम् । तथा, 'शक्तस्य प्रयकरणात्' इत्येतदपि सरकार्ययादे न युक्तिसातम् सायामापादेय, पतो यदि किश्चित् केनचिदमिनियत तदा नितकश तिर्ययस्याप्येत "मि. "हेतुमन्य न र कार्य सनातो हेतुवितिवन् । मतो नामिमतो हेनुरगाम्यवान् परात्मया"। २ कार्य सर्व (मय) मारमना या या । “सदेव व कार्य मध्यावस्थायाम् , सथ परिमना पामोन पर- ससम-पि.पू. १५५.१७॥ ३ यदि विद्यमानसायं तत् कार-वा• बा। 1 "मविचमनगायचा निमः पर."-नाव. पत्रि-पृ. २६ पं. २ ५ “यस्तु मन्यते गाजयः पुरसणापि प्रतिसिपोरसम्यान मोग प्रति समदि। प्रतवं ध्यरया रथामात्रामा च-(प्र. पृ. 4. ४) गुण हम " -त. पी. “अपायरिशयः कचिदनिया I में हेत. प्राणान यान्ति पवनीयताम्" । वर्म.का.11.११. ....... पं. १२ । ९ राविदोषणो देतोरदीयमानासिका। मा. • देवापानीयमानो मिरता मा. -मियनादि-बपिना। दिन...मयम. पृ. ५.५ । "एपहि-t..। एति- १५५... १. सामापि यु... । सामापि मिथायु..... १.sretममा REMETA पोरयं देय अनुभव मामले म्यात् तरसाद तरवस.का.14पृ.१५. १५" rmir reprm ....... स... AIMIMNEntyire I AAणार्गमान • ·. नयमीमांमा। लोकव्यवहारोच्छेदध सत्कार्यपादाभ्युपगमे । तपादि-हिताहितमाप्ति-परिहाराय लोका प्रवर्तते, न व तत्पक्ष किश्चिदमाप्यम् अदेयं या समस्तीति निर्यापारमेय सकलं जगत् स्यादिति कथन सफलण्यपदापच्छेदमसा! निपिप सत्कार्यवादे 'असत् कार्य कारणे' इति सिद्धमेय सदसनोः परस्परपरिहारस्थित तत्वेन प्रकारान्तरासम्मपात्-तथापि परोपन्यस्तपणा दूरणामामताप्रतिपादनप्रमाणे माता ५ प्रपते-तत्र यत् तापदुकं परेण 'असत् करें नए सापयते, निःस्वमापत्यात्' इति, तदागिरम्। पस्नुस्वभावरीष विधीयमानत्याभ्युपगमात् तम्य च नमध्यालिः । अथ प्राय उपनियमावमेष तत् न तस्यय निःस्वमापत्यायोगात् । न यता सस्यमाय एव निःस्थमायो युक्तः परतुवमाप. प्रतिपेभलक्षणवामिास्यभायत्यस्य । न च क्रियमाणं पस्तु उसादान भागलि पेन हदेष नि:. समावं सिम्पन्न प पस्तुविरलक्षणमेय धर्मि निरूपं पंक्षीरस्य नेम्यात्'ति हेतुः प(८)... सोभियत इति पक्ष्यम्, सिसाप्यतामसगात् पतो म पस्नु विरदः निविद विधीयमानतयार मुपगतः । अनेकान्तिकधाय देतुः विपक्ष पापकरमाणाममात् पारपानिमनिनिपमामि किधिवासत् क्रिपते पस्योरपादको हेनुर्यियो, पण शहानायु(माए) पाक तर कियत इति भनेकान्त पप, यतोम मर्प सभ्य कारणमिएम् । स च 'पद् भगत भियत एर' - उत्प: भारत अगदेवेन्यम्पुषगमः | " यासतो हेतुन भरतीय मिपीपने मगरतर. • सकारिय शिमिनि गगनगमोगुने पमपम्मोन विधिनिमन्त्र দেশি গ্রহনেসিয়াম, प्राप्यस्य समानापादातदुनाम- "गुण्यस्यविधीपेऽपि न स सर्पकारम्"। (ताधाom.] युपगमे (म)पादेन यत् सत्' इति साम्पगुतम् । नास्ति । - कार्य-कारणपोभेद कस्ययित् किक्षित कारणं भपति-पतुररामरापानमा नामसार प्रतिनिपम-ममेदे तयोरेपारीकलिय बाले तु पाग्योन्यविर . विष्यधर्माभ्यासनियरधनस्यात् परतभेदातदुताम्-- "भेदे दिपारणं विधि परनुधर्मतया भवेत् । अमेपिदम्पते तरकािऽप्रिये". अप असरकार्यपादिना कारणाना प्रतिनियताः शतायो पटाने माना. निष्पमधिमन्तरेणाधिमता पायः सम्भवति। प्रपोगधार- मते निपतात.या, पपा दया, सतकार्यावधिमान्याधारिसमारो भारत म्यापमानुपसियापा कार्यायधिरामाग पुरतिनिध- ११.१०.१५ "H ENTERभारी, RRRRENT RAINनि सभाको दु:"art. Afs........।। रिपतः सब-.. wor Tere"-त. पशि...... net. पद : भाब। ARE ARunner new मराम्येऽपि ... •-पि सन्न...। सदस देव-... -तिसरातोमपन...। ..-दिन..... MEENTERTILITTERement: " IMATETh..garwrt. or... Pा पुनमायो-... . १९E NE ..." ...त......। - ..tr .

·इति प्रथमे कागडे- तिशयस्योत्पत्तेः । न चातिशयस्य कश्चिदाधारो युक्तः अमूवेनायः मसर्पणाभावान अधोगति प्रतिवन्धकत्वेनाधारस्य व्यवस्थानात् । जन्यजगकमावलक्षणोऽपि न सम्बन्धो युक्तः सपनेष सम्बन्धाख्यस्य (निश्चयाख्यस्य) कारणस्य सन्निहितत्वानित्यमतिशयोत्पत्तिमसक्तेन च साधन प्रयोगापेक्षया निश्चयस्यातिशयोत्पादकत्वं युक्तम् अनुपकारिण्यपेक्षाऽयोगाद, उपकाराभ्युपगमे ५पा दोषः पूर्ववद् वाच्यः | अपि च, अतिशयोऽपि पृथग्भूतः क्रियमाणः क्रिमसन क्रियते, आहोस्विद सन् इति कल्पनाद्वयम् । असत्ये पूर्ववत् साधनानामनैकान्तिकता वाच्या, सरखेच साधनवैयर्यम् तत्रापि अभिव्यक्त्यभ्युपगमे 'केयममिव्यक्तिः' इत्याधनवस्थामसहो दुर्निवार इति व्यतिरेकपक्षोऽपि सङ्गत्यसम्मघासम्मवी । अतो न स्वभावातिशयोत्पत्तिरभिव्यक्तिः । नौपि तविषयशानोत्पत्तिस्वरूपा अभिव्यक्तियुक्तिसंगता, तद्विषयमानस्य भवदभिप्रायेण निख- १०त्वात् । तथाहि-तद्विषयाऽपि संवित्तिः सत्कार्यवादिमतेन नित्यैव किमुपायं तस्याः सात् अपि च, फैक(कैव) भवन्मतेन संविद्-"या सर्ग-प्रलयादेका बुद्धि:"! कृताता(न्ता)त्-सैघ च निश्चयः तत्र कोऽपरस्तदुपलम्मोऽभिव्यक्तिस्वरूपो यः साधनैः सम्पा घेत? चत(न च न त)बुद्धिस्वभावा तद्विपया संवित्तिः किन्तु मनःस्वमावेति वकव्यम्, 'बुद्धिः 'उपलब्धिा' 'अभ्यवसायः' 'मनः' 'संवितिः' इत्यादीनामनर्थान्तरत्वेन प्रदर्शयिष्यमाणत्वात १५तद्विपयोपलम्भाऽऽचरणक्षयलक्षणाप्यभिव्यकिन घटां प्राञ्चति द्वितीयस्योपलम्मस्थासम्भवेनोपल. म्भावरणस्याप्यभावात् न हासत आवरणं युक्सिंगतम् तस्य वस्तुसद्विपयत्वात् । न चासतमा दावरणस्य कुतश्चित् क्षयो युक्तः। सत्त्वेऽपि तदापरणस्य नित्यत्वान क्षयः सम्भवी, तिमा(तिरो. भा)वलक्षणोऽपि अयस्तस्याऽयुक्तः अपरित्यक्तपूर्वरूपस्य तिरोभावानुपपत्तेः द्विपयोपलम्भस्या(स्प) सत्वेऽपि नित्यत्वान्नावरणसम्भव इति कुतस्तरक्षयोऽभिव्यक्तिः? न वाप्याधरणक्षयः केनचिए २० विधातुं शक्यः तस्य निःस्यभाषत्वात् । ततोऽभिव्यक्तेरघटमानत्वात् सत्कार्यवादपक्षे साधनोप- भ्यासधैयर्यम् । एवं पन्ध-मोक्षाभाषप्रसङ्गश्च तत्पसे। तथाहि-प्रधान-पुरुषयोः कैवल्योपलम्मलक्षणतात भानमादुर्भावे सति अपवर्गः कापिलैरभ्युपगम्यते, तत्र(त) तत्वज्ञान सर्वदा व्यवस्थितमेवेति सर्व एष देहिनोऽपवृक्षाकृताः) स्युः। अत पय न पन्धोऽपि तत्पक्षे सद्गतः मिथ्याशानपशाचि पाय २५.प्यते तस्य च सदाऽव्य(दा ध्य)वस्थितत्वात् सर्वेषां देहिनां यद्धत्वमिति कुतो मोक्षः। "सर्वदेव निधास्यस्य कारणस्य"प. पशि० पृ. १८ पं० २७॥ ३ पृ. १९९६. २२ । -दसम्मयो अतो हेदसम्भवा मतो हादसम्मवे अतो वि.। ५ " तद्विषयसवित्तिोंपलम्माविक्षयः । नित्यत्वादुपलम्भस द्वितीयस्साऽप्यसंभयात्" । तत्व-का-२७ पृ.२९. (द्विपयस्यापि पा.पा. विना । पाच तं स्यादपि वि० हा पापंत सादपि मा। पाचं ते स्थात् अपि पा.पा. "रात्कार्यवादिनो मतेन निस्यैवेति तस्या उत्पादम् -तत्पसे• पनि पू. १५ ८ एक पमयाम-ना. वा., "एका भवतां मन"-ताल- पमि. पृ. ५.१. -दिरिकता ताद सीप वि..तिरिति छतिरिस्याधय मा.बा..'भा सर्ग-प्रमयादेशा बुदित तिमिसान्ताद"-सवसेपशि.पृ. ७.५ "न बुद्धिसभावा तद्विषयवित्तिः हिमनसभाति, रसम्य"-ताप. पषि. पृ. १९५.१५॥ ११ म पाऽसत-वि• पिना। १३-णनित्य-बा... १४-पीति निरोपामावल-बाप नापि विरोभावनाः यो युधः अत्यापूस नियमावार्यभवार- उत्तर- पशि.पू. १९५. १५ “अथवा 'नित्यत्वात्' इत, तरिषायाः संक्तिनिवासापर मालि सदसमका सयो पुससपशि... -म्यते नवयानं सदाऽपस्थित घेति पर्व एव देहिनोऽपामा मायने तप तापमान सवा स्थिवमेति सर्प पप र गोपला.. "पोसतो समां मोशी माहिरिपते, लहान वंदारस्थिती पुत्र सदियः -गरपत्रि.१.७५.१५ १. "तस प सदामस्थितान • • २४. २११५.१०.

·नयमीमांसा। लोकव्यवहारोच्छेदध सत्कार्यपादाभ्युपगमे । तथादि-विताऽदिसमाति-परिवाराप लोका प्रवर्तते, न च सरपक्षे किश्चिप्राप्यम् अहेयं पा समस्तीति निर्मापारमेय सफर जगत् सारिति कपं न सकलन्यपदारोच्छेदप्रसाः निषिदेच सत्कार्यवादे 'असत् कार्य कारणे' इति सियमेय-सदरातो परस्परपरिदारस्थित तत्वेन प्रकारान्तरासम्मयात्-तथापि परोपन्यस्तषणस्य दूषणाभासताप्रतिपादनमशारो लेशता ५ प्रपश्यते-तत्र यत् तापदुक्तं परेण 'असत् कषु नैष शक्यते, निःस्यमापरयात्' इति तातिसम्। बस्तुस्वभावीय विधीयमानत्याभ्युपगमात् तस्य घनरूप्यासिये। अंध प्राय उरपर्मिसभायमेष तत्मा तस्यैव निःस्वभायत्यायोगात् । न यतः सस्यभाय एप निःशभायो युगः परसमाप. प्रतिपेधलक्षणन्याति:स्वभावत्यस्य । न च प्रियमाणं पस्तु उत्पाशत् प्रागस्ति येग सदेपनि सभापं सिम्पन् । न च यस्तुविरहलक्षणमेय धर्मिणं निरूपं पक्षीरस्य नरूप्यात्'ति गुः प(क).. भीक्रियत इति वक्तव्यम्, सिरसाप्यतामसहास् यतो म पस्तुविरमा फेगचिद् विपीयमामतयाऽ भ्युपगतः । अनेकान्तिकधार्य हेतुः पिपरे पाधकप्रमाणाऽमदर्शमात् कारणमिमसिनिपमायि किश्चिदेषासत् क्रियते पस्योत्पादको हेनुर्विद्यते। पस्स तु शरामादेर्गारपु(नास्यु)पारेका ता क्रियत इति मनेकान्त एप, यतोम सर्प सर्पस कारणमिएम् । ग घ 'पद् असत् तत् क्रियत एप'. इति म्याप्तिरभ्युपगम्यते किं सहिं! या विधीयते उत्पत्तः प्रारु सत् अमदेयेस्यम्युपगमः । १५ तुल्येऽपि मसत्कारिरथे देना किमिति सर्पः मिर्पस्यारातो हेतुन भयसीय गिधीयते, असपेतत् भवरपसेऽप्यस्य चोयम्प समानस्यात् । सथादि-तुल्ये सस्कारिरथे किमिति सर्पः सर्वश रातो देतुर्ग भवतीत्यसकार्ययादिनाऽप्येतदभिधातुं पयत पप । म प भपातेन किशिवमस्ति पेन म क्रियते, न च कारणशकिनियमान् सदपि नमोऽम्युरहादिम क्रियते इरपुरारमणिधानीयम्, तर त्राप्यस्य समानस्यात् । तदुक्तम्- "गुण्यस्यायिोपेऽपि न सवै सर्पफारकम्"। [तस्यसं० का०२८] मैन्युपगमे(म)पादेन घ यवत् सदस्' इति साम्यमुफम् न पुनस्तदस्ति । तपादि-पपि कार्य-कारणयोर्भदे कस्यचित् किशिर कारणं भपसि–स्यहेतुपरम्परापातरपात तथाभूतम्पमाप: प्रतिनियमश-ममेदे च तयोरेफस्ककसिनेप काले हेनुकरयं धाग्योन्यपियन फर्य सम्पयेत्२५ विरुधर्मायासनियन्धनत्यात परतु मेदस्य तदुकम्- "मेरे दि कारणं किश्चिद् पस्तुधर्मतया भवेत् । अमेरे तु विपश्येते तस्यैकस्य क्रियाऽभिये"। अप असरकार्यपादिगा कारणानां प्रतिनियताः शक्यो न पटन्ते कार्यारमकानामपपीनाम... निपत म घयपिमन्तरेणापषिमता साया सम्पति । प्रयोगात्र-ये सद्दतकार्यावधिया में से निपतशतया, पया NIRTAL, सद्भूतकार्यावधियाध शालिपीजाइयो भाग नि प्यापकानुपलब्धिा । सरकार्यपादे तु कार्यावधिसझापाद् युक्तः कारणप्रतिनियमः । उतं. य- ११.१८१५.२१ तथा 11 १ "प्राग उसम्मानिसमायमेवेनि पेन, तस्व निमभावपयोगा। ६ सभाव एष नि.सभावो युक्त तत्व पशि... नियतः सम्ब-मा। पर्मिर्ण पचीस प्याकी देवः कियते"-तत्वम• पशि• पृ.१.प। ५-दमोलप कि- HT 'नास्गादको तुलना मान्यते । “यस्य न प्रियादसि पारणं " त्तम. --पि सद-दावा। ८ सम्म सो वैदर्भय-बाबा:-ति सय सतो व मय-वावा. दिनोऽप्येत-बाबा• मन ! ""गुण्यस्यापिमेदापि सर्व मर्यकारकम् । यदन तमत्वेऽपि न सर्व सरकारम् । "एतच भयुगम्योतम्-'यहून् तान्' इति, न पुन गाम्यमम्मि" नत्तम. पदि. . काले नुतम कार्य योपोमहेतुबमहेस ५ परसरविलम्" ६.३।तम पनि...।। ] vet पति-पृ.१.4.101 दरवरी...११.१.।

·प्रथमे काण्डे- "अवधीनामनिम्पत्तेर्नियतास्ते न शकयः। सत्वे च नियमस्तासां (युकः) सार्वधिको ननु" ॥ [तत्त्वसं० का०२९] इति, असदेतत् हेतोरनैकान्तिकत्वात् । तथाहि-अवधीनामनिष्पत्ती क्षीरस्य वध्युत्पादने शक्तिः' :५इति व्यपदेशः केवलं मा भूत्, यत् पुनरनध्यारोपितं सर्वोपाधिनिरपेक्षं वस्तुस्वरूपम्-यद नन्तरं पूर्वमदृष्टमपि यस्त्वन्तर प्रादुर्मयति-तस्याप्रतिषेध एव । नेच शब्द-विकल्पानां यत्र व्यावृत्ति स्तत्र पस्तुस्वभावोऽपि निवर्तते, यतो व्यापक स्वभावः कारणं या व्याव-मानं स्वं व्याप्यं स्वकीय याऽऽदाय निवर्तते इति युक्तम् त्योस्ताभ्यां प्रतियन्धात् नान्यः अतिप्रसङ्गात् । न च पयसो दभि शक्तिः' इत्यादिव्यपदेशः विकल्पो वा मावानां व्यापकः समायः कारणं पायेनासा निवर्तमानः १० स्व(ख) भावं निवर्तयेत् तद्वयतिरेकेणापि मावसद्भावात्। यतो व्यपदेशाः विकल्पाच निरंशकस्वभावे वस्तुनि यथाभ्यासमनेकप्रकाराः प्रवर्तमाना उपलभ्यन्ते-एफस्यैव शम्दादेर्भावस्य मनित्यादिरूपेण मिन्नसमैयस्थायिभिर्वादिभिः व्यपदेशात् विकल्पनीय-तत्तादात्म्ये यस्तुनश्चिप्रत्यासक्तिः व्यपदेश. 'विकल्पवत्, शब्दविकल्पानां घस्तुस्वरूपवेद(पदे)कत्यप्रसह निघेक चित्रं युक्तम् (अ)तिप्रस: जात् । ततः शक्तिप्रतिनियमात् किशिदेव असद् विधीयते न सर्पमित्यनैकान्तिकोऽपि 'नेम्प्यात्' १५६ति हेतुः । 'उपादानग्रहणात्' इत्यादिहेतुचतुष्टयस्य अत पवानकान्तिकत्यम् । तथाहि-यदि कार्य सत्यरनमेय प्रतिनियतोपादानमहणं कचित् सिद्धं भवेत् तदेतत् स्यात् यायता कारणशक्ति प्रतिनियमतमपि प्रतिनियतोपादानप्रहणं घटत एय, सर्पसात् सर्पस्य सम्मयोऽपि-कारणरादि: प्रतिनियमादेव-चन भयति सर्पस्य सर्या क्रियाकारिभावत्यस्यासि। यदपि 'अकायांतिरायम्' इस्यायुम्, तदप्यभिमायापरिशानादेय, यतो नामाभिः 'अमाप उत्पद्यते' इति निगयते येन २० विकारापत्ती तस्य स्वभावहानिप्रसक्तिरापयेत-किन्तु यस्त्वेय समुत्पाद्यते इति प्रारु प्रतिपादितम, तए परतु मागुत्पादात् 'असत्'-उपलग्घिलक्षणप्राशस्यानुपलम्बेः निष्पन्नस्यातिप्रसरतः कार्य: स्यानुपपोषयुच्यते, याचे कारण समिधानमात्रेण तत् तथाभूतमुदेति तेन तत् 'त्रिपने रति प्यपदिश्यते, ग व्यापारसमावेशात् किशिस् फेनचित् क्रियते, सर्वधर्माणामप्यापारस्यात् । नाप्यसत् किश्चिदस्ति यानाम क्रियते असत्यस्य यस्तुस्वगायप्रतिबन्धलक्षणत्यात् । अपि प, परि २५ अरायांतिशययत् वदसम क्रियत इस्यभिधीयते, सदपि सर्पसमापनिप्पत्तरकायांतिशपमेवेति कार्य प्रियते । ततः शकस समयकरणात्'इल्पपमप्यमेकान्तिकः। सत्कार्ययादे च कारणमापाऽपरः मानस्यात् 'कारणभायात्' इत्ययमप्यनेकान्तिका। अपरा कार्यरयासम्मयस्य सतः प्रार प्रतिपादितस्यात् भसरकार्यपार पय योपादानप्रणा दिनिपमस युज्यमानत्यार उपादानप्रहणात् स्यादिनुचतुष्टयस साप्पपिपपंपसापमा विद- १-थपिनो ननु गा.पा.। २“दे देवमनिषारया मा भूग्यम्दसपारम् । मोरपिविविफस परतुणम्पमानि"" तलर..... ३-पट मा भू.पा. विरा। ४५ पुन-पा.बा. विना। ५मश-वि.। "मरास्तूना रियाय ना.प्रान्ते पपान्यामम मेशिन". वसम.रा..... ME समाचार-पा.. निना। यातायो। -माना समापासमा निधन'. .। न म eing वियरम पत्रि... पापित मं.रिन। नापावा.r." ११ "ला शरनामे ...... मत्रियमि-निमि..Int दिरमि-: "Fiiiत पुरम् माम. पxि..nt.. १५-मसापाम...। ११.१४॥ १.१ १ter. :- सन् .....मारा...। "htriang.........

·मयमोमोस साप पदि सरपोत्पति गपना मनम् ले क्यं सहमतोदरपाद प्रतिनिमः। .-"शनुपा महामने गधा(मो.) तोरगुत्पमत्यात्" J इनि म पागनो धापरकोषियमाशपरपापी खमार पप उत्पाद उप्यो मेदान्तर मतिमानिमारापाम,म पुन भापिकपरिकरिफा जाति संरतलामा प्रतिपमान- स्था मापि पदोषिमादिपरिपरिपतत:) रारामपापा धारणसमयायो(यो था, तपो)पि.५ रिचमानपाद निपया तयोः परमतेन, निस्सप अमानुपपरोप- "रा-कारणाएकरपात् कारणं किल । सातारा पसरपभो निस्यो काम सिमें" इति। र माम. पादो सना(मा) तादाम्येन सय, समतोपिरोपाए- दि असत् रामपति । भापिता पूर्वमापिना सम्पापते तस पूपमसरयाद करानापु-या पलमसता. पाणु राय, महारापाम किशिदस्ति यत् उपजिमाविशेह 'अपापपते पति कापनाविरचि.:: पारमा | सनापी प्रतिनियनपशायांऽनम्तरोपलपल कास्योपधिलक्षणमो- ramपापाता प्रागनुपरभिः । तदेपारपणे प्राय कार्यसम सापं धमा, नाप्यनित्यम् पैपा(स्यम् हामापा अपि प, याप्रभृतिषु कारणेषु दयादिक कार्पमस्तीति ययुच्यते तदा पत्त: अम्-मिप्यनिरूपेण तम् सय सन्, अब चिरूपेण तत्र यदि पतिरूपेणेति पक्षा, सन१५ पुन पायापामपि दयादीनां स्वरूपेजोपलभिमसमाए । नापि शक्तिरूपेण, यतस्तदूपं संपादो भाग(भिात् किमन्यत्, आहोम्बित् तदेप! यदि तदेप तदा पूर्वमेयो- पलपिको उपादप अपरिति पाला कारणामनि कार्पमस्तीत्यम्युपगमस्त्यतो भवेत् पायां मितनो राभिधानस पदार्यान्तरमा सनायाभ्युपगमात् । तपाहि-पदेय आविर्भूत- विनिरस-पाय विपराकादिगुणसमन्धित पदासाः तदेय दपादिक कार्यमुध्यते। सीसपत्यापां२० व तर उपलब्धिलक्षणमासमनुपलभ्यमानमसापहारविषयत्यमयतरति, यथान्यच्छविरूपम् तत् कायमेष न मपति म प अन्य भाषेऽन्यत् सभपति अतिप्रसाद । म प उपचारकानया सयपदेशसभाऽपि यस्लुम्पपया, भानस्य पस्नुमतिमामायाद समावेऽपि पस्तुसझापासिय पदपि 'मेदामामन्ययदर्शनात् प्रधानास्तिन्यम्' उसेम् तत्र देतोरसिद्धरयम्, न दादादि- ताप-Rat-महे म. म...। १ सर्याभो सदसतोरतु-• वि.। सपंधमारस्सदनु- याएधर्मा. सदसवोरखपमापन"-तरपसे• पशि• • २२ पं. १५। "पुनरपर महामते शियापरहित रंधमान सपन्ते मभरपरपेन । उसम्वे अनुपमाः सर्वधर्माः मिलमावा- रातारा-४.११५.५ ४ "उलादोबसुभाषरतु सोसान सा तथा । संपदेशल्पिकया रेपल वसता पिया" । तरपसं.का.पृ.१२। ५-कपिवसवासमपायोथायरपि निपेरत्य-हा• वि. परिपतसत्तासमयायो या रपि निरस्य-मा. मा. नारिरिरिकल्पित समय" वस• पजि.पू. २२५.। सधरणसमदायो वा तयोरपि निरोपमानवा-पल• पनि.पं... तत्व पनि... नाना वादापा.. पिना। "नासता"-तलपति-पृ.१५.१." "मदिरंगनोकामेछनन्तरमीक्ष्य प्रासीति तमीज प्राभूते विरमस्तिन"। हरपस.का ..." 1.-सस्य स्या-दा. बा. बिना। " "गदिषु पदयादि शफिरूपेण सन्मदम् । स शकिसत्र म्यादि यदि स्येत दुग्धवत्"। तरवसे••३४१.५। १२ पदुष्य-वि. १ "प्यादि प्रसाद सापपजि.पू.१४.४। ""भन्यत् प्यमन्मस्य भाषेऽभरत्याऽन्यदुय्यते । न हि यत्वस्य सका. सहायोस-मोहयोः" । तापसे..३५१.२४॥ १५ व्यस्थामाषेऽसद् मष-वि.। पृ.२०४९.1.1 1. सरवापनुगत म्यनलिनाकर्षचन । मान्तरलाद मुसानो पपवाद तस्सस विदः"। दरसे..६१.41 ·प्रथमे काण्डे- am "अवधीनामनिप्पनियतास्ते न शकयः। सत्वे च नियमस्तासां (युक्तः) सार्वधिको ननु" । [तस्वसं०का०२९] इति, असदेतन्। हेतोरनैकान्तिकत्वात् । तपाहि-अवधीनामनिष्पत्ती 'भीरस्य वध्युत्पारने शकि: इति व्यपदेशः केवलं मा भूत, यत् पुनरनध्यारोपितं सर्वोपाधि निरपेक्षं पस्नुस्वरूपम् पर नन्तरं पूर्वमदृष्टमपि षस्वन्तरं प्रादुर्भयति-तस्थाप्रतिषेध एव । नेच शब्द-बिकल्पानां यत्र म्याति स्तत्र यस्तुस्वभावोऽपि निवर्त्तते, यतो व्याकः स्थमावः कारणं वा व्यापर्तमानं संमाप्यं साय पाऽऽदाय निवर्तते इति युक्तम् तयोस्ताभ्यां प्रतियन्धात् नान्यः अतिप्रसमात् । न व परसो दभि शक्ति इत्यादिव्यपदेशः विकल्पो चा मायाना व्यापक समावः कारण या येनासा निवर्तमानः - स्व(स्व) भावं निवर्तयेत् तद्वयतिरेकेणापि मापसद्भावात्। यतो व्यपदेशाः विकल्पाम निरंशकस्वमारे घस्तुनि ययाभ्यासमनेकप्रकाराः प्रवर्तमाना उपलम्यन्ते-एफस्यैव शदादेमावस्य अनित्यादिकपेण मिनसमैपस्यायिभिर्यादिमिः व्यपदेशात् विकल्पीच-तत्तादात्म्ये घस्नुनधित्रत्वासक्ति अपोश- विकल्पयन, शब्दमिकल्पानां घस्नुस्वरूपयेद(पदे)कत्वासोकं चित्रं युतम् (अ)तिप्रस: जात् । ततः शक्तिप्रतिनियमात् किश्चिदेव असद् विधीयते न सर्व मिस्यनेकान्तिकोऽपि 'नेम्प्यात रति हेतुः । 'उपादानग्रहणात्' इत्यादिहेतुचतुष्टयस अत पयानकान्तिकन्यम् । तथाहि-यदि कार्य सत्यरनमेय प्रतिनियतोपादानमहणं कचिर सिद्ध मयेत् तदेतत् स्यात् यापता कारणशक्ति प्रतिनियमनमपि प्रतिनियतोपादानमहणं घटत पय, सर्पलात् सपैस सम्भवोऽपि-कारणराजित प्रतिनियमादेय-चन भयति सस्य सार्वत्रियाकारिमायत्वस्यासिद्धः। यदपि 'अमापतिशपम्' इस्यापुर्कम, तदप्यमिमायापरिक्षानादेय, यतो गालामिः भाव उत्पयते' इति निगयो-पेन -विकारापती तस स्वमायदानिप्रसक्तिरापयेत-किन्तु पस्त्येव समुत्पयिते इति पार प्रतिपारिसमा आप परतु मागुणगादात् 'असत्'-उपलम्पिलक्षणमासस्यानुपलम्धेः निष्पन्नस्यातिप्रसार कार्य: त्यानुपपलायुध्यते, यस च कारणस्य सविधानमात्रेण तत् तपाभूतमुवेति तेन तत् 'क्रिया रति पपदिश्यते, न ध्यापारसमावेशात् किचित् केनचित् क्रियते, सर्पयमापामायापारा। नाप्यरात् किशिस्ति पनाम क्रियते असायस पस्नुस्यमापप्रतियपलान्यात् । अपि या परि -अभयांतिरापपत् दसन्न किन स्यभिधीयते, सदपि सर्वसमापनिपतेरकापतिशपमैतिक शियो । ततः परस यारणात्स्ययमध्यनेकान्तिकः। सरकार्यपादे य कारणगावयाऽपर मानत्या कारणमावा' इत्ययमन्यनेकान्तिका। अपरा पात्यासम्मवस्य सता पार प्रतिपादितत्यान् असत्कार्पपार पर घोगानमा विनियम गुम्यमानस्यात् 'उपादानप्रदास्यादियितुष्टयस साययिषपसापना पिद- १-पपिनो मनु बाबा.. देनरमाया मा भूदापारम् । सोधिविस बानुगमनी". वनम..... -पटमा र... पिर। ४५ पुन-2.. दिना। ५.-.। ("सबनी रिभाष पर नि.सीययनरमे 12. लगे..".". पसलमासर-r.r.fगा - चाहाय.। -माना समाशसमाति.. Froraमरालमा पशि... मपे पापित १. gement. ......शियनमि-TER.C.R.Indt शिर--- । -Mishrt: Kare.... "1.01.2010.लि. चमत्... tetm... । •~- ·3 मयंमीमांसा ३०२ मता । अथ यदि असदेषोत्पद्यते' इति भवतां मतम् तत् व्यं सदसतोरपाद सूत्र मतिरिक्ष उतर-"अनुरपक्षाभ महामते सर्वधर्मा(माः) सरसतोरनुरपारयात्"। इति, ना पस्तूना पूर्वापरकोटिशून्यमणमात्रापरथायी स्वभाष एष उत्पाद उच्यते भेदान्तरः प्रतिक्षेपेण तन्मात्रभिशासायाम्, म पुनर्वभाषिकपरिकल्पिता जातिः संस्कृतलक्षणा मतिषेत्म्यमान- स्वात् तस्याः।मापि घशेषिकादिपरिकोस्पित(ना) सत्तासमवायः खकारणसमपायो(पो था, तयोरपि.५ नियमानत्वाद, नित्यन्यात तयोः परमतेन, निस्यस्य प अन्मानुपपत्तेः। उत्तष- "सत्ता-स्वकारणाऽऽपकरणातु कारणं किल । सा सत्ता सव सम्बन्धो नित्यो कार्यमथेह कि"n[ ति। स परमात्मक उत्पादो नाsराना(ता) तादाम्येन सम्बध्यते, सदसतोपिरोपात्-नदि असत् सर भवति । नापि सता पूर्वभाविना सम्यापते तश पूर्षमसत्यात्। कल्पनायुस्था तु केयलमसता १० पस्तु सम्मायते, नपसमाम किशिस्ति यद् उत्पत्तिमापिसेत् 'असदुरपयते' इति तु करपनाविरचि.-: तष्यपदारमात्रम् । फेल्पनाची प्रतिनियतपदार्थोऽनन्तरोपलाधस्य रूपस्योपलब्धिलक्षणमासस्यो- स्पस्यवस्थातः मागनुपलरिधः । तदेषमुरपत्ते माह कार्यस्थम सत्यं धर्मः, नाप्यसत्यम् स्वैपा(त्यम् तस्यैवा)माधात् । अपि च, याप्रभृतिषु कारणेषु दयादिकं कार्यमस्तीति ययुच्यते तदा पत्ता व्यम्-कि भ्यक्तिरूपेण तत् तत्र सत्, अय शक्तिरूपेण! सत्र यदि व्यक्तिरूपेणेति पक्षा, सन१५ पुका मीयवस्थायामपिं पायादीनां स्यरूपेणोपलब्धिमसहात् । नापि शक्तिरूपेण, यतस्तदूपं पच्या कार्यानु(द)पसघिलक्षणमाप्तात् किमन्यत्, आदोस्विद् तदेष? यदि तदेव तदा पूर्वमेयो । पलब्धिप्रसहो दायाः । अथ अन्यदिति पक्षस्तदा कारणात्मनि कार्यमस्तीत्यभ्युपगमस्त्यको भवेत् कार्या मिनतनो शत्यभिधानस्य पदार्थान्तरस्य समायाभ्युपगमात् । तथाहि-यदेय आविर्भूत- विशिष्टरस-वीविपाकादिगुणसमन्वितं पदार्थस्वरूपं तदेष दयादिक कार्यमुच्यते। क्षीरावस्यायो २० तर उपलब्धिलक्षणमाप्तमनुपलभ्यमानमसध्यपहारविषयत्यमयताति, पचान्यच्छतिकपम् वन कार्यभेष न भवतिन मन्यस्य भाषेऽन्यत् सा भपति अतिप्रसाद । म प उपचारकपनया समपदेशसभाऽपि पस्नुष्यवस्था, शम्दस्य पस्तुप्रतियन्याभायात् तमाषेऽपि पस्नुसमायासिम पदापि 'मेदानामन्ययदर्शनात् प्रधानास्तित्यम्' उक्तम् तत्र देतोरसिदत्यम्, महिमादि. ततःक-मा. मो. १-मतेः भो. मा. बा.पा." सर्याधर्मा सदसतोरनु-हा. पि.। सर्वधर्मात्स्सदा-बाबा साधर्माः सदसटोरवयमत्वार"-तस्वर्ग: पशि. १. २९ नरपर महामते । नयादारणरहिताः सर्वभमा म उत्पदन्ते मकारकापेन । उज्यन्ते भनुपमा सर्वोः मिसभा मशवतारसू.पृ.१७५६.५१ । “उटादो पदभावए सोऽमता न सता तथा । ऐरभ्यते इस्पिल्या रेल विमला पिया"। तरवसे.का. ११.५ अकल्पितरात्तासमपायो पा परपि निरस-रा. पिपल्पितसत्तासमपायो पा रपि निपासमा मा.। "नापि वैशेषिकपरिणस्पितः रात्तारामवायः" वापरः पजि. । । "सरणसमायो ताप. पजि. पृ.१. तयोरपि निरस्पमानवा"-प. पनि-पु.५५..। तादा-दा.बा. विना । "नासता" तपस. पशि.....। "रदिरं परतुनो स्पमेकानन्तरमीश्यते । प्रागाशीभेति तो प्रारभूते चिदमलिन । तरवले.का.प. २७। 1.-सस्य शैया-पा... पिना। 1. क्षीरारिषु च दध्यारि साफिरपेण यन्मतम् । का हाफिलात्र दम्यादि परि श्येत पार", तषसे...। १पाध्य-वि.। 11 "हमारे कार्यरूपातू"-तरपसं. पतिपृ.१४.४। "भन्यचेत् समरस भावेऽभास्याऽन्यदुप्यते । न हि यत्तस साप समारोव-मोहलो.. तरवले. १५१.१॥ १५ पसाभावेऽसद्भप-वि.। पृ.१०.१.. १५ सत्तानुगत र बलिदान । भारतमा मुस्का पवार साखविर, मान: .

·प्रथमें कांण्डे लक्षणं व्यक्तं सुखाद्यन्वितं सिद्धम् सुखादीनां ज्ञानरूपत्वात् शब्दादीनां च तद्रूपविकलवार सुखाद्यन्वितत्वम् । तथा च प्रयोगः-ये ज्ञानरूपविकला: न ते सुखाद्यात्मका:, यथा परोपमा आत्मा, शानरूपविकलाश्च शब्दादय इति व्यापकानुपलब्धिः। अथ शानमयत्वेन सुखादिरूपत्वले व्याप्तिर्यदि सिद्धा भवेत् तदा तन्निवर्तमानं सुखादिमयत्वमादाय निवर्त्तता न च सा सिद्धा पुरुष ५स्यैव संविद्रूपत्वेनेटेरिति, असदेतत्। सुखादीनां स्वसंवेदनरूपतया स्पष्टमनुभ्यमानत्वात् । तथाहि-स्पप्टेयं सुखादीनां प्रीति-परितापादिरूपेण शम्दादिविषयंसन्निधानेऽसन्निधाने च प्रका शान्तरनिरपेक्षा प्रकाशात्मिका स्यसंवित्तिः । यच्च प्रकाशान्तरनिरपेक्षं सातादिरूपतया सत्र सिद्धिमवतरति तत् 'ज्ञानम्' 'संवेदनम्' 'चैतन्यम्' 'सुखम्' इत्यादिमिः पर्यायैरभिधीयते। सुखादीनामन्येन संवेदनेनानुमा(भ)वादनुभवरूपता प्रथते, तत्संवेदनस्याऽसातादिरूपतालको १० स्वयमतदात्मकत्वात् । तथाहि-योगिनः अनुमानवतो या परकीयं सुखादिकं संवेदयतो न साता दिरूपता अन्यथा योग्यादयोऽपि साक्षात् सुखाद्यनुमाविन इचातुरादयः स्युः योग्यादिवत् पा अन्येषामप्यनुग्रहोपघाती न स्याताम् अविशेषात् । संवेदनस्य च सातादिरूपत्वाभ्युपगमे संचित पत्वं सुखादेः सिद्धम् । इदमेव हि सुखं दुःखं च नः यत् सातमसातं च संवेदनम्' इति नानेका न्तिकता हेतोः। नाप्यसिद्धता, सर्वेषां याह्यार्थवादिनां संविद्रूपरहितत्व(त्वस्य) शम्दादिषु सिब १५त्वात् । विज्ञानयादिमताभ्युपगमोऽन्यथा प्रसज्येत तथा एसिद्धिरेव । विरुद्धताऽप्यस्य हेतो सम्भवति सपक्षे भावात् । न च यथा वहिर्देशावस्थितनीलादिसन्निधानपशाद् अनीलादिस्वरूपात संवेदनं नीलनिर्मासं संवेद्यते तथा घाासुखायुपधानसामर्थ्याद् असातादिरूपमपि सा( साता दिरूपं लक्ष्यते तेन संवेदनस्य सातादिरूपत्वेऽपि न सुखादीनां संविदूपत्वं सिद्ध्यति अतोऽनेका न्तिकता देतोरिति पकव्यम्, अभ्यास-प्रकृतिविशेषत पकमिन्नपि त्रिगुणात्मके यस्तुनि प्रीत्याचा २० कारप्रतिनियतगुणोपलब्धिदर्शनात् । तथाहि-मायनायशेन मद्यानादिषु कामुकादीनाम् जाति विशेषाच करमादीनां केषाञ्चित् प्रतिनियता नीत्यादया सम्भवन्ति न सर्वेपाम्, एतच शदादीनां मुखादिरूपत्वान्न युक्तम्, सर्वेपाममिन्नवस्तुविषयत्यानीलादिविषयसवित्तिपर प्रत्येकं. चित्रा संवित्मसम्येत । अय यद्यपि त्रयात्मकं वस्तु तथाप्यदृष्टोदिलक्षणसहकारियशात् किश्चिदेय कस्यचित् रूपमामाति न सय सर्पस्य, असदेतत्। तदाकारशून्यत्यादयस्त्यालग्यनप्रतीतिप्रसक्ता । तथाहि- २५व्यांकारं तद् पस्नु एकाकाराच संविदः संघेचन्त प्रतिक अनालम्यनास्ता न भयन्ति ! प्रयोगा-- पद् यदाकारं संवेदनं न मयति न तत् तद्विपपम्, यथा घर्शनं न शप्पविषयम् ; ध्यात्मपराया कारशून्याध यथोक्ताः संविद इति व्यापकागुपलग्धिा तथापि तविषयरत्येऽतिप्रसङ्गापत्तिविपर्यये १-यसग्निधाने च प्रका-चा. पा. विना.। २-दनेनाभया-बा• बा• पिना । ...। ४ "शब्दादिषु संरिमरहितवस्य शिक्षावात् । अन्यथा विज्ञानादिमतमेवानी सानु"-सावर्ग• पति १. १५ पं."। ५-पि तासाता-या। "बासापुरधानवशा भागारिणमपि सातादिमित्र यते"- तापम पनि.पृ.३५५.१५! "एव च शदादी भावना जातिमेदतः । ससादयः संभनिनो मत्यन्ते नियताः एटम्" । ३- पया • "तर एदनो मुसादिपरे गी न युटम् । सम्मइसाई"-तरस पत्रि४.१५.१५॥ • “सम्परविमा मंदिर गाय माविमो पेज मालनुयायिनी" । स.1.16.१५। . “हिन भावा-ब-र-नां प्रदानम्"म. पशि...। • “दे मरा.स्त्र पुग्पन्न मामा". सरपं.बा... पपारा..रा ·नयमीमा गायक प्रमाणम् । म प पधा प्रत्यक्षेण पृहीतेऽपि सामना परतुनि अग्यासादिपशात् पहिरेष मणिकरवादी नियोत्पसिन सर्वत्र सबर दिपला एकाकारा संविद उदेप्यतीत्यभिधातुं समम्, सनिकादियिकरपस्यापि परमातो परविश्यायागम्युपगमात्, परतुनो विशश्यागोष रत्पात् परम्परपा परतुपतिपन्धान तथापिधतत्माप्तिधेनुनया तु सस मामाण्यम् । उक्तं घ- "लिह-लिनिधियोरेपं पारंपर्यण पस्तुनि । प्रतिपन्धात् तदामासशून्ययोरप्यन्धनम्"।[ पति। परनु परमात पय परतुविषयत्यमिएं भीत्यादिप्रतिपक्षीनाम्। भन्यधा सुगापारमनां शादादीनामनुमपार सुखानुभयख्यातिरिस्येतदसतं स्यात् । मुसारिसपि च सविकल्पकरपान किशिनिधितं रूपमनीति सारमनाग्नुभपल्यातिमसक्किा पता सार्धप्रतिपति(पि) निधयाना- मियमेष यत् तमिशयनं नाम । पदपि 'प्रसाद-ताप-देन्यापुपसम्मात् सुसापन्वितत्यं सिखं सम्मादीनाम्' इत्मभिदितम्, हदनकान्तिकम्। तपादि- कप्राप्तयोगानां प्रसादः मायति प्रीतिध जडमतीनांच भरत्यापरणे प्रादुभपति ।:: '.-देन्यादिकार्यो.. पलब्धे' रत्यय कथं मानेकान्तिका सदस्यात् मीत्यादीनि प्रादुर्भयन्ति न पुस्पादिति १५ वाच्यम्, दादादिप्यायस्य समानस्यात् । सापमात्रमापित्ये च सुखादयो यादा न स्युः सङ्कल्पस्य संविदूपत्वात् । पारयिषपोपधानमन्तरेणापि पुरपदर्शने प्रीत्यागुत्पत्तिदर्शनात् 'माघसुखायुप- धानपलार सातादिरूप संवेदनरायपि सप्यभिचारमेय यानिष्टविकरूपादनायाधित(दनाधित भाराविषयसमिधानं प्रसिद्धमेप दि मुखादिवेदन कथं तत् परोपधानमेय युक्तम् । न च मनोऽपि . नरपेक्षं स्वयं सितम्'२० मेकान्तिका प्रधा निगुणात्मकं कारणं साधयिनूमिष्टम्, म यंभूतम कारणेन हेतोः प्रतियन्धः प्रसिद्धः । न घायं नियमापदारमकं कार्य कारणमपि तदात्मकमेय, तर. परीत धाग्यत्तमिति कथं न . बिरद्धोऽप्प पेतुःवादि- रीतम भनेको निरयय ततः साँधमासादयात, यतो व्यक्त नकया त्रिगुणात्मिकया स्वात्मभूतया जास्या समन्धितमुपलम्पने सिदि भनेकरयाऽनिस्पत्यादिधर्मकलापोपेतमेय अतः कार्यस्यानि- . .. ... । . . . वनम्'-सातार्यावा. भ..." मो.५। २ "मुसायन-" तरवस. पशि• पृ.१६ ६.१२१"श्यमेव दि निषयानो स्वार्थप्रतित्तिः यत् तनिधयनं नाम"-तरख• पनि.. 14.२५। ४ पृ.२०१६.४समाप. २००५." ५"प्रसादोमगारणान्देडसिन पगि योगिनाम् । जायन्ते न च तपः पुमाननिमतः परेः" । सत्वभ.1.४.पू.स "अजितयोगाना क्षितरमपरसतामदेगा, ये ९ प्रहला जम्मतयातेश वरणमुरजायते"-तस्वसं• पनि .१७ पं.। -नो तपशुतर-. । "गुर वरणकमेव तम"माटर. का. १. १३॥ पृ. २०४.११ .१.३.४.१। ""मच यानिविकरसादनशिवायविरयसमिधानं मुखादि- सेवेने प्रति व्यं पपधानात सातत्सम• पडि• पृ. १७५०.११.१.पं.॥ ५.१८४६.1.1 १४ "देपि त्रिगुणे ब्रसेन प्रधान प्रतिभ्यति । एवं तसार निलं जालन्वित दिस"। तस्व...पृ.१७॥ १५ धर्मा वि-मो. मा..धर्मविशेष-दि...। "धर्मविशेषविपरीनभावना"-तत्व पनि पृ. १.५० २३॥ ॥ एको निलत्रिगुणात्मकः कारणभूगे भनः साधयितुनिष्ट-तत्व पनि• पृ. ३०५.२॥

·No text on this page.

·मयमीगोगा। मतिः मिशा यात्मभूतपापानानाम् । निएपपपिनासारवायात् सभागना कपिरपि मानिस अविभागाद् याप्पमरेस्यपमपि हेतुरसिला लयो दि भयन् पूर्वमापाएगी पा भषेन्, मनपगमे पा! पद्यापः पहा तपा(द) निरन्पपपिमाराममहः। अथ मिलीया तायागु पपनि पलो माविकलं पापं पिता कम्मचिसयो माम अतिप्रमहात्-अतिपिरत मिदं परस्परता अविभागः' भ्यायं घ' इति । पिपया पा एने देतयः प्रधानदेरपीप (भाय एप) कारः ५ जातिभेदनः कार्यप परिमाणादिरूपेण पेचिया कार्यकारणभायादिना(दीना) घोपपपमान वात् । तपाहि-प्रधानं यदि प्यसम्म कारणं भवेत् तदा सर्पमेय विश्वं तरस्यरूपयत् तदारमफरया. ऐकमेप द्रय गान, ततध 'युदिरेका एफोऽहारः पशु तन्मात्राणि' स्यादिका परिमाणविमा. गोऽसाता गादिति निप्परिमाणमेप जगत् म्यात् । संथा, प्रधानदेरषभाषे एप-भातनम्यान 'भमेन शनिन प्रिया' रेस्यादिना-घटादिकरणे कुम्भकारादीनां शनि.तः प्रतिष्पपद्यते, १० काकारणविभागोऽपि प्रधान रयभाये पप युक्तो म तु तरसमाये इति प्राक् प्रतिपादितम् । प्रपामसभाषे ध्यरुप्यमनुपपत्तिकमेय, सर्पस्य जगतः तन्मपरपेन सरस्वरूपपदेकरयप्रसक्तस्तदयि भागो दूरोसारित पवेति न पुतधिदेतोः प्रधानासिदिः। पदपि प्रधान विकारयुसिम्पतिरिक्तं चैतन्यमात्मनो रूपं कल्पपन्ति "चैतन्यं पुरुषस्य स्यरूपम" ] इस्पागमात् पुपरय शुभाशुभकर्मफलस्य प्रधानोपनीतस्य भोका न तु कर्ता १५ सफलजगरपरिणतिरूपायाः परतरेप कर्तुत्याभ्युपगमात् । प्रमाणयन्ति पात्र-यत् सदातरूपं पस्तु तत् परा रएम, पपा रायनाऽऽसनापनादि, सभातरूपाध पभुरादय इति स्वमायहेतुः पचासी पर आरमेति सामात् सिद्धम् । अ च 'चैतन्यं पुरषस्य स्वरूपम्' इत्यादि पता चतन्य निकरूपमिति प्रतिक्षातम् तस्य नित्यैकरूपात् पुष्पाव्यतिरिकत्यात्, अपदापि घेदम् रूपादिसंविदा स्फुटं स्वसंचिरया भिनस्वरूपायगमात् एकरूपस्थे त्यात्मनोऽनेकविधार्थस२० भोरपायुपगमो विन्द आसज्येत अभोऊयस्यायतिरिकत्यात् भोक्रपस्थायाः, न च दिशादि- योगादविरोधः दिक्षा-शुभूगदीनां परस्परतोऽभिधानामुत्पादरात्मनोऽप्युत्पादनसहा तासात म्यतिरेकार, पति के च तस्य ताः' इति सम्पन्धानुपपत्तिः उपकारम्य तप्रियन्धनस्यामापात, भारे या तत्रापि मेदामेदविकसाम्यामनयस्था-तदुत्पत्तिमसहतो दिक्षायभाषान्न भोक्तृत्वम् । प्रयोगः यस पनायव्ययस्थानिषन्धनं मास्ति नासी प्रेक्षायता सद्भाषेन प्यपस्थाप्या, पया आकाशं २५ मनग्येन, नास्ति च भोरपग्यपस्थानियन्धन पुरुषस्य दिक्षादि रति कारणानुपलब्धिः । सोपमसिद्धो हेतुरिति प्रतिपादितम् । कर्तुत्यामापाद् भोक्र्रयमपि तसा म युक्तम् न तस्य कर्मणा फलं कधिदुपमा भएतान्यागममसगात् । न च पुरुषस्य कर्माकईत्येऽपि मतिरस्याभिलपित्तम मुपनयतीत्पनी भोका भपति, यतो मासायप्यचेतना सती गुभाशुभकर्मणां की युक्ता येनासो कर्मफलं पुरुषस्य सम्पादयेत् । अथ यथा पन्धयोः परस्परसम्पन्धात् प्रवृत्तिस्तथा मददादि "लि३० वेतनपुरषसम्पन्धापेतनापदिय धर्मादिषु फोर्यपध्यपसायं करोतीत्यदोष एपापम्-उक्तं च- "पुरुषस्य दर्शनार्थ कैपस्या तथा प्रधानस्य । पहन्धपदुभयो मिसंयोगात् सरष्टतः सर्गः" . [ सासुरका २१] इति, पृ.२८४.२० २ "ता"-तरवर• पनि.पृ. ४.पं.. 1 "प्रधानहेलभाव ल परगशकि- भेटेन हेतुना सार्यम्य परिमाणादिस्पेण वैदिय(प्यस्य) कार्यधारणनादेश उपपरमानवार विएस्ता हेतूलाम्"-त. पभिः...१ ४ "तया, लाटारीना पदादिकरणे शक्तिः प्रातिः प्रपनहेषभाव उपसरते, न तु तदा। ५. १९८५.९सपा । ययोत मात्-'नच शफिर्न प किया इति"-तत्त्वर्स• प•ि पृ. ४.५.१६॥ तिलाये... पृ. २९९५.१ तथा ३.1 योगद. समा• पा.सू.१ भा...। -सनाय्यंगादि भा० मो•म•।-सनामंगादि ...।-सनात्मगादि हा.। "पर्यट-रप-शरणादयः-- माटरा-पृ.११.१५। "शयनाऽऽसनाऽभ्यङ्गादिवत्"-सौ. पृ.११.१.१ १ .. ११-रये चारम-भा.मौ.। "- सन्ना-पि...। नि चे-बा. रा. विना । माठरा. पृ.३५. १४ । १५ कार्येषु प्यय- वादा। 16-"रपि प्रोगर सर्ग:"-साइएका "प्र. पृ.प.१४॥ ।

·नगीनगनार कारणी साम(२) Ram दिका मानहाnि EITME की मंगोह AT याhिarm. भीम लिन मानानु परे Andr मात्र ममामा-प्रभासामे Nire रोगीमामा भिनति Twitter भीमा एRATEIN माता- मागीमा पर tile At wituREET नाता जी guinform TIPTET शानि-neTrirals . Timra IRRITAIT Twist TamirmirITRA TARIfter Primar. NIRAImamala Nirma Primariमति को lik Top wreap amruti.THEATRETrftinkar ** HTRA tertainment Friry farm RITATEME "r orladameerummit Tita Mantra timrt -शानामाणAtul. •rrrrreATRITISHTHAN का Purn raranthamtarila raram in mantra 111 Haunti war KrmMETITaruni timrike "१ Arrr Rai HIT HIMIRaafrTrinirls ..+2471711ाना Auranamster #mantrit माm Ramaintro * १ १ १ ... TET AntatTTIST Imman WE REATMEETITLEntiffen, TAM airmiti 111 am wife M.NP 4 * . . . ... A 7......' . -- ·मगनीमोगा। प्रतिः पितामभूगल्यागनीनाम् । निश्पपणिनाशापटपायात समाधागो इपिपि rain मपिगाणा शापम परमपि गुगलिदा यो दि मपन् पूर्षणमापापगमे या मत गणो या पापः पापा (1) निपपविगाराममनः। ॥ द्विगीया तासान: प्लानः पनो मानिस विना कारागिायो माग तिसराहा गतिपिपसमिर परस्परता MAHIT: गि। यिमा पा ले देनया प्रधानपभोप (भाप पप) सकाए- ५ जानिसान परिमाणादिसऐप परियश कार्यकारणभाषादिना(दीना) गोपपपमान. या पादि-प्रधान पदि मगाम कारणं भवेत् तदा गर्षमेप यि ताणरूपपत् तारमरपा. समेपदयं पान, सता 'बुदिरेका एकोऽधारा पशु सामानापि' रयादिका परिमाणपिमा गोमतः गादिति निष्परिमाणमेप जगत् स्यात् । तथा, मपागरपमापे पप-मावलम्पायेन मेरे मानिन किया' स्पादिगा-घटादिकरणे कुम्भशारादीना दागिता प्रवृत्तिपपद्यते, १० काकारणविभागोऽपि प्रधान रयमा पप गुक्तो म मुररामाये सि मा प्रतिपादितम् । प्रधानमनाये पेपरप्यमगुपपरिमेय, सर्पल जगतः तन्मयायेन तरलकायदेकरपासपोराइयि. भागोरोसारित पवेति न पुनधितोपानसिमित। पति प्रधान विकारपुमिप्यतिरिकं चैतन्यमारमनो रूपं करपपाना "तापं पुरषस्य स्वरूपम्" त्यागमात् पुरुषप गुभाजुभकर्मफला प्रधानोपनीतय भोला म तु तो १५ सफलजगरपरिणतिपापा प्रहरेप करत्याभ्युपगमात् । प्रमाणयन्ति यात्र-यत् सदातरूपं परतु सन् पराम, पथा रापनाऽऽसनापहादि, महातरूपाय यशुरादप इति स्वभापदेता, पचासो परः स आग्मेति सामार्यात् सिमम् । अघ 'चेतन्य पुरुषम्य स्वरूपम्' इत्यादि पदना तय निरूपमिति मतिमातम् तस्य नित्यकरपात् पुरुषादयतिरिक्तव्यात, अयशपिपई पदम पारिसंरिदा सुटं स्परविरया भिरपायगमात् एफरूरिये ग्यारमनोऽनेकविधार्यस्य २० मोरयान्युपगमो पिप गामन्येत अभोजपस्याव्यतिरिकत्वात् भोकयस्थापाः, न च दिक्षादि- पोगारविरोधः रिसा-गुभूगदीनां परस्परतोऽभिन्नानामुत्पारात्मनोऽप्युरपावमसाः तासात ध्यतिरसाद, पतिरे म तस्य ता' इति सम्बन्धानुपपत्तिः उपकारस्य तमिपन्धनस्वाभापात, भाष पात्रापि मेदामेदायिकरणम्पामनपरया-तपचिप्रसङ्गतो दिशापभाषान्न भोकृषम् । प्रयोगः यस्य पापव्ययस्यानिषन्धन मास्ति नासी प्रेक्षायता तनावेग प्यपस्थाप्यः, यथा आकाशं२५ भूनम, मास्ति पभोनृत्यप्ययस्यानिमगधनं पुरपस दिशादि इति कारणानुपन्धिः । धोपमसिनो ऐनुरिति प्रतिपादितम् । कन्यामाया मोनृत्यमपि तस्य म युक्तम् न हाशतस्य फर्मणः फलं पधिदुपा भरताम्यागमममहात् । न च पुरुषस्य कर्माकर्तृत्वेऽपि मतिरस्याभिलपितम अपनयनीयसी भोका मपति, यतो मासायप्यचेतना सती शुमानुभकर्मणां की युक्ता येमासी सफर पुरस सम्पादयेत् । अथ पथा पन्धयोः परस्परसम्यन्धात् प्रवृत्तिस्तथा मदादि "ल. थेठनपुरषसम्यन्यायेतनापदिप धर्मादिपु कार्यपाययसायं फरोतीत्यदोष एपायम्-उक्तंच- "पुरुषस्य दर्शनार्थ कैयन्याय तथा प्रधानस्य । पहन्यपदुमयो मिसंयोगात् तस्कृतः सर्गः" ॥ [सारका० २१] १.२८४.२ २ ""-मावस.पपि.पृ. ४.५.१ "प्रधानहेलभाव एक कारणशक्षित भैन हेतुना कार्य परिमाणादिस्पेण विभ्य(ग्यम्स) कार्यकारणतादेव उपायमानस्वार विरुदता हेतूनाम्"-सात. पजि.प.४.६.१। "तपा, लाटाना पटादिहरणे शख्तिःप्राति प्रधान हेयभार उपपपते, मतदाने। बयोकं प्राकू-नए साकिन व किया इस'-तरवपतिपृ. ४.पं. १६। ५ पृ. १९८६.९ता. तभावे पा.पा. पृ.१९९५.१तपा. ८ योगद गमा.पा.सू.१ भा...। -सनाम्यंगादि मा. गा. म. सनात्मंगादि . . ।-सनात्मगादि हा.। "पर्यट-रप-भारत:-. माटरस.पू.१५.१ "शयनागनाऽभ्याविर" --. १.१५.१. १४ लिस १.प.पं.१॥ १-क्ये चारम-मो•म•श सन्ना-वि.रे। १६-"पि ऐयोगका 2-बा• बिना । माठरा. ५.३.१४। १५ कार्येपु प्यय- पापा। सर्ग."-गारमा ·प्रयमें कोरडे- असदेनन्। यतो यदि प्रतिरकृतस्यापि फर्मणः फलमभिसस्तिमुपनपति सा साथ मुमोऽमिलपितार्यसिद्धिः किमिति न ग ? न च सत्कारमा पर्मनाभापारमानिनि दलसम्। पदो धर्मसापि प्रतिकार्यतया तान्यतिरेकात् तत् संदेश भाप इति सदा समामिला फलमातिमसतिः । अपि च, यदि अभिलषितं फलं प्रतियपनपति रादा मानिरं मार गई ५कधिदनिटममितपति । किश, उपनयतु नाम प्रगति(तिः) फलम् तथापि मोल मोडलम अशिरिन्याम्-नहि मुरा-दुःसादिना जाहाद-परितापारिक निमारमनुपनीयमानस मोर मागायत् सातम् । न प प्रतिरोपकारिणी अधिरतामन्युपकारस कमार दिवारि पा निलबहानिप्रसनिः असादपरणयानित्यग्यतापापा शानिरिकारिया मापियाम् । अप न शिफारापरया गामनो मोहत्यमिताई ! गुगामाग १०:तिविम्योदयमान संयानात् । तथाहिद-युशिपिंगसामर्थप्रतिविष निकाले गावरोहति, रादेय मोकृत्यममा ग तु निकारापतिः गपु() प्रतिUिTHITTER मापनि महशीमान् गरितितरामपार, अपरेता पनो दुधाला संगिनी गि गरामन् तरः (तर तिरित) पतिरिक यानि पायमापन गरिनामिनि पारणा तपोवनयप(ग)योगिप पुंगा प्रयोगात १५सोगिविकार तप । अगव्यतिरिक्तगिलागुणगाला न मोना ने मोर NEET पनि माग गार्थप्रतिपिपात तण गोप गुणम् ॥ रोगाHिRI नाया अपि भेरामेोगे। मरियम firi प्रधानं यदि जानीमा तरा पुनि मानिमा शाम पप, गाम पधारामारमागि गमगी. पोलो Kehri मानिस मानापान पुती RAaraमामाया गतगोनिया TETTERो. र mining: I प्रधान पुषण निरनी सभागार रिसानेगापिगमात् । न . सामान Nirah म नि पता प्रधान की गोलमाल Omalaift + १५ रोमियो तर मग मी TETTETTER तिनको रामशा मा नि मन? नयनशिगरि लापर freण गुरुद्वयन। P..

·नयमीमांसा २०९ साहपय ती प्रसिद्धोग तथा पोरसति कर्य नायतरासिमता व शन्दमात्रसिद्धौ हेतुसिद्धिा, पस्तुसिद्धी परतुन पय सिद्धा हेतुत्यात् । तदुक्तम्- "तम्यर व्यभिचारादी शम्देऽप्यभिचारिणि । दोपपत्र मापनं क्षेयं परतुनो पस्तुसिद्धितः" [ ति। अप प्रमामाधनमिति पक्षातरा साध्यविपर्यपे थाकममाणामदर्शनादनकान्तिकता, न खत्र ५ प्रतिपन्धोऽलि चेतनयोत्पाद-लासाभ्यां न भवितव्यमिति । यदपि प्ररिपतम्- "परसपिवृद्धिनिमित्त क्षीरस्य यथा प्रवृत्तिरम। पुरविमोक्षानिमित्तं तथा प्रवृत्तिःप्रधानस्य" ॥ [ सावका० ५७] इति, तपिम सम्पहा यतः क्षोरमपि न स्वातनयेण पत्सविदि घेतस्याधाय प्रयतते कि तदि।१० कााचित्येभ्यः स्वदेतुभ्यः प्रतिनियोभ्यः समुत्पत्तिमासादयति। तश लाधारमलामें पत्सपिपु- विनिमिततामुपयातीत्यचेतगमपि प्रवर्तन ति प्यपदिश्यते, न त्वेवं प्रधानस्य कांदाचित्की प्रतिगुंता नित्यत्वात् तस्य मायहेत्यभापाय। तथाहि-न सायत् फादाचित्ककारणसभिधानायचा फादाचित्फी निरस्य युक्ता तमभापात् । मापि स्वाभाविकी सदा सनिहिता अविकलकारणत्वेन सर्पस्याभ्युदयनिःश्रेयसलक्षणस्य पुरुषार्थ युगपदुत्पत्तिमसात् । च धुद्धि-चैतन्ययोरमेदेऽपि १५ चैतन्यस्यारमन्यमप्रतिपिरमेय, यतो गासाभिः चतन्ये भारमशाइनियेशा प्रतिपिच्यते किं तदि। पस्तत्र नित्यन्यलक्षणो धर्मः समारोपितः स एव निपिभ्यते, तपिस्परऽससंदतफल्पमसते तदु. स्पस्यर्पत्यार तस्यानित्यत्ये घोपसेरसम्भयार-नदि पढ़ेः सदाऽस्तिर सधै जनतेन्धनमाददीत । हम नित्यकरपंचतन्यं युक्तिरामतम् । यदपि "पराधमुरादया" इत्यागुतम्, तम आपेयातियो पा२० पर साम्पायेगागिता, पना भरिकार्यगाधेयातिशया, आगोस्विर सामान्येन चारादीनां पारा पंमा सापावेगामिभेतमिति फिरूपश्यम् । तत्र यदि प्रथमः पक्षः सन युक्त, सिरसायता दोषाऽऽसातत्यान् यतोऽस्माभिरपि पिशानोपारिरपेनाभ्युपगता एप पधुरादयः "चार प्रतीरप पादिघोरपते धार्षिशान"। इत्यादिपचनात् । अप द्वितीय: पशोमीनिपते तदा देनोर्यिपदनारक्षणो दीपः यिकायुपकारित्वेन चाराधीनां साम्यविपर्पयेण२५ हरा देनोरियमतीते। सपाहि-अधिकारिणि अतिशयस्यापानुमास्परपात् सायनाऽसना- दयोऽनिरपस्पेयोपकारिणो युकाम नियम्येति कथं न तोर्षिरखता। यदि पुनः सामान्येन मापे. पानाधेयातिपपिदोषमपास पायर्यमा पाया रत्ययं पक्ष कात्रियते तदापि सिद्धसाम्पतेप, दमामानि मिसिन ल देतुल्येन पस्तुनो हि षस्तुतितिः। सम्पनिकरदी पारदेश्यष्यभिKfriदो माधन हे परतुनो वस्तुनिति" प्रमेयर.की. पू. १९५० ११बापटमहरबाहे। -पिपेतम्यारमपमप्रनि-भा• मा.पि तस्यत्मत्यमपि प्रति-दा. ग.।- पिता रमत्यमपि प्रसि-आ। 10. पिन ४ पृ. ३...१९ माया-पृ.१७.१01.0 q• • • • • • • • • • • • • • • • • ५ "चाप पहिले उपमी पापमा"-युनि.विनम.मि..१.११ मध्यमगत..." "भि...(१५४ b 5) रिमोगा नगरपना मो प्रल्मनु भाइ पुररटेल sit: पति ने पहनी 'प्रभावाने एपिसीसनि समासः संभ. सीमोगरगरते सनी असमर्थो सम्मने मतीसममुपवार (सान्दरः महानिदमार, गोगलगनिदानाव) YR ऐपने सपनो मनहरी मेहरी र (शि... ५.b:) Pallavi Pruran इन परमिदमसि | होरोऽपिवार...दिन'। ..रानो मापयशिप-पदीनां सारे सपरिप-मो. रामारपेनारामाधेयानाश्रयाशि-t ..। रामाम्गाधेयानातिस-पा...। सामाग्येनावागिस-4...।

·३१० प्रथमे फाण्डे- चक्षुरादीनां विज्ञानोपकारित्वेनेटत्वात् । न च चित्तमपि माध्यमित्वेनोपात्तमित्यपरस्य तयति. रिक्तस्य परत्येमनामिप्रेतम्, चित्तादिव्यतिरेकिणोऽपरस्याविकारिण उपकार्यत्यासम्मयात् वधू- रूपाऽऽलोक-मनस्काराणामपरचक्षुरादिकदम्बकोपकारित्वस्यान्यायप्राप्तत्वात् विमानस्य वा अने. फकारणस्तोपकाराध्यासितस्य संहतत्वं फल्पितमविरुद्धमेवेति नाय साध्ये हेतोरप्यसिद्धता सङ्ग ५च्छते? । तन्न सामगोपकल्पितचैतन्यरूपस्य नित्यस्यात्मनः कुतश्चित् सिद्धिः। तत्र अशुद्धद्रव्यास्ति- फमतावलम्बिसावदर्शनपरिकल्पितपदार्थसिद्धिरिति पर्यायास्तिकमतम् । [ नयलक्षणानि] [ संग्रह-नगमनयस्वरूपम् ] अत्र, च नेगम-संग्रह-व्यवहारलक्षणास्रयो नयाः मुख्य भुद्धिभ्यां द्रव्यास्तिकमतमाश्रिताः १० प्रजुसूत्र-शब्द-समभिरूद-एयम्भूतास्तु शुद्धितारतम्यतः पर्याया(य)नयमेदाः । तथाहि-संग्रहमतं तापत् प्रदर्शितमेचे, येषां तु मतेन नैगमनयस्य सद्भावस्तस्तस्य स्वरूपमेवं वर्णितम्-राश्यन्तरो. पलब्धं नित्यत्वमनित्यत्वं च नयतीति निगमव्यवस्थाभ्युपगमपरो नैगमनयः । निगमो हि नित्याऽ- नित्य-सदसत्-कृतफ(फाऽ)शतकस्वरूपेषु भावेप्यपास्तंसाकर्यस्वभावः सर्वथैव धर्मधर्मि मेदेन सम्प द्यत इति । स पुन:गमोऽनेकधा व्यवस्थितः प्रतिपन्नभिप्रायवशानयव्ययस्थानात् । प्रतिपचारच २५नानाभिप्रायाः। यतः केचिदाहुः-"पुरुप पवेदं सर्वम्” [ श्वेताश्वत० उ० अ० ३, १५] इत्यादि यदाधियोक्तम्- "ऊर्धमूलमधाशाखमश्वत्थं प्राहरव्ययम् । छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित्" [गीता अ० १५ सो० १] पुरुषोऽप्येकत्व-नानात्वमेदात् कैश्चिदभ्युपंगतो द्वेधा, नानात्वेऽपि तस्य कर्तृत्वाऽकर्तृत्वमेदो: २० रप(भेदोऽपोरैराश्रितः, कर्तृत्वेऽपि सर्पगतेतरभेदः, असर्यगतत्वेऽपि शरीरव्याप्त्यव्याप्तिभ्यां "भेदः, अव्यापित्वेऽपि मूर्तेतरविकल्पाद् भेद एव । अपरैस्तु प्रधानकारणिकं जगद् अभ्युपगतम्, तत्रापि सेश्वर-निरीश्वरमेदाद् भेदाभ्युपगमः । अन्यैस्तु परमाणुप्रभवत्यमभ्युपगतं जगतः, तत्रापि सेश्वर-निरीश्वरमेयॊद् मेदोऽभ्युपगतः, सेश्वरपक्षेऽपि स्वकृतकर्मसापेक्षत्वाऽनपेक्षत्याभ्यां तद यस्थ एय भेदाभ्युपगमः । 'कैश्चित् स्वभाव-काल-यदृच्छादिवादाः समाश्रिताः, तेप्वपि सापे २५क्षत्वाऽनपेक्षरयाभ्युपगमाद् मेव्यवस्था अभ्युपगतैय । तथा, कारणं नित्यम् कार्यमनित्यमित्यपि तं कैश्चिदम्युपगतम्, तत्रापि कार्य स्वरूपं नियमेन त्यजति न वेत्ययमपि मेदान्युपगमः । एथं मूतरेय मूर्त्तमारम्यते, मूतमूतम्, मुरमूर्तमित्याधनेकधा प्रतिपत्रभिप्रायतोऽनेकथा निगम- नागमोऽनेफमेदः। [व्यवहारनयस्वरूपम् ] ३०. व्यपहारनयस्तु-अपास्तसमस्तमेदने(म)कमभ्युपगच्छतोऽध्यक्षीकृतभेदनियन्धनव्यवहारविरो- धंसते-कारक-शापकमेदे(द)परिकल्पनानुरोधेन व्ययहारमाचर(मारच)यन् प्रवर्तते इति कार: णस्यापि न सर्वदा नित्यत्वम् कार्यस्यापि न सर्वदा नित्यत्वम् कार्यस्थापि नैकान्ततः प्रक्षय इति । ततश्च न कदाचिदनीर जगदिति प्रवृत्तोऽयं ध्यपहारोन केनापि प्रवर्यते अन्यथा प्रयतकान- १-त्यमात्रा-भा• वि. का. विना। ३-कारिण उपकारिण उपकार्यत्या-वा. वा. विना । यस्थ न्यायन्या. बा. आ.हा.विना । ४-स्स चा-वि.। ५ साध्य हे-वा. याविना । कां. भा. हा. वि. पिना। -दर्शनक-वा. वा. विना । ६- सम्योप- ८ पृ. २४२ ६.१६९-पमेष पणित- मा.पमेय पर्णितराक्ष्य-भा. हा.। १.-स्तसावार्य-वि. द.-स्तस्यांकार्य-वा-स्तसाकार्य-मा. गां..लमाकायें स्य-भा.। पररा-भा• fr. । कलत्यामेदोरपीरा-बा• बा•। " कन्याकर्तुत्यमेदो-परेरा-भा. मा. । फरयाकर्तरये मेपो. १२ मेदो पापि-या. मा. मिना। १२-यरमेदा- ग्युप-का• बा• पिना। -दागदोपग-पा. मा. पिना। १५ कैश्चितु वा. पा. ११ पर्ष मूर्तमा- १७ अनवधारणमत्र हिरेषः। १८-स्लमेदानेक-वा. वा. पिना। ।

·-- -- नयमीमांसा। यस्थामसतिः। ततो न व्यपहारशून्यं जगत् । न च प्रमाणाविषयीरतः परोऽभ्युरगन्तुं पुनः भरपरिकल्पनाप्रसो, धनुरोधेन परमपि पस्तु फरापितुं युनाम् भन्यया फरसनासम्मयादिति संमाह-नेगमाऽभ्युपगतयस्तुविवेकालोकमतीनपयानुसारेण मतिपणिगीग्यपरिहारेण प्रमाण-प्रमेय- प्रमितिप्रतिपादन ध्यपहायप्रसिख्य परीक्षा समाधितमिति ध्यपहारनयामिमायः । ततः स्थित नेगम-संप्रह-प्यपदापर्णा द्रव्यालिफनयममेदत्यम् । रियमेधैषां प्रतिपादितः- "शुसंन्यं समाधिस्य संप्रदलत्युदितः। नेगम-स्यपहारीस्ता शेयः पर्यापमाश्रिताः" [ तदुतम्- "अन्यदेय दिसामान्यममिनमानकारणम् । विशेषोऽप्यन्य एयेति मन्यने निगमो नया" ।। "सपनानतियान्त-सायमापमिदं जगन् । मत्तापलया मर्प गंगृहन् प्रादो मर्गः" "यपहारस्तु तामेय प्रतिपरनुष्यपस्थिताम् । तपय ८५यमानस्यात् प्यपदारयनि देदिनः" [ [अनुगमनयम्वरूपम् ] पायनयमेदार मागवादपा- "तत्रर्जुमूत्रनीति स्यात् गुरुपर्यायाभिताः (T) । मयरमीप भायम भाया(पा) मिणमिपियोगना" देश-कालान्तरसम्बद्धस्यमापरदिनं परतुनापं सम्मनितम् पापम् असिम र पत्रपत्तीति साक्षः । म दि एकाग्यमाया मानाविक मारमाधिपालभापमr Tri. पकसानेकरपपिरोधात् । मदिरमेहादम्यो पातुभेद गाय पायो - विद्यमानेऽपि स्यरूपे किमपरमभियं पातु पर नामा माहित! Ramrikn स्यमायेनोपलम्यते तत् तेन पोरममा पिनदयनि म पुनः णाति कम, NR. गा- जापार cिumera .:'.न.पा. Him RRCrurt मियानुपपत्तेरणापम्, पदकार्युपदाकिनातिापमनहीपूर्णतानाशापोगाण torre सर्पकार्यमेषादय पिण्यादिति न नामकर्नुपम्, नपा पापनापि"fortun निरतिसपरपात् मदि निरपेकस कदाचित करणाणं वा शिरोधान्गु गुप पभूतमहर्षता शपिकायमेष । तिरिनार या सापभाविधिः पाrerest. राति पुगपापि म नित्या कार्यकारिरथम् द्वितीयेऽपि पणे तर म ममततामामामध्यतिरिमारातराभापाप म निस्वार वम् frri wurry - तोपप-- रिना। -गरला । "+ #re: ..-पितम् .. --भितीर•r. ke............. मेरst ... TENT-K ... 4 MIT terrier rein...... १४.१५। 1. --..-पचारासाद...। R...दि-r.rr.R... १५-सररर... तनुपाtter.c• दार तात्तिर...। ..- Fun-... प्रकारातरभाषा......।

·- - । प्रथमे काण्डे- चक्षुरादीनां विज्ञानोपकारित्वेनेष्टत्वात् । न च चित्तमपि साध्यधर्मित्वेनोपात्तमित्यपरस्य तथ रिक्तस्य परत्यमग्रामिप्रेतम्, चित्तादिव्यतिरेकिणोऽपरस्याविकारिण उपकार्यत्यासम्भपात ध रूपाऽऽलोक-मनस्काराणामपरचक्षुरादिकदम्यकोपकारित्वस्यान्यायप्राप्तत्वात् विज्ञानस्य पा : फकारणकृतोपफाराध्यासितस्य संहतत्वं कल्पितमविरुद्धमेवेति नात्र साप्ये हेतोरप्यसिद्धतास ५च्छते ? । तन साट्योपकल्पितचैतन्यरूपस नित्यस्यात्मनः कुतश्चित् सिशिः। तर अशुद्रप्यानि फमतावलम्बिसायदैर्शनपरिकल्पितपदार्थसिद्धिरिति पर्यायास्तिकमतम् । [नयलक्षणानि ] [ संग्रह-नगमनयस्वरूपम् ] अत्र च नेगम-संग्रह व्यवहारलक्षणानयो नयाः शुद्धयद्विभ्यां द्रव्यास्तिकमतमाधिता १० प्राजुत्र-शब्द-समभिरुद एवम्भूतास्तु शुद्धितारतम्यतः पर्याया(य)नयमेदाः। तथाहि-संग्रहमत तायत् प्रदर्शितमेचें, येषां तु मतेन नेगमनपस्य सद्भायस्तैस्तस्य स्वरूपमेयं पर्णितम्-राश्यन्तये पलम्धं नित्यत्यमनित्यत्वं च नयतीति निगमव्ययस्थाम्युपगमपरो नैगमनयः । निगमो दि निया नित्य-सदसत्-नक(फाऽ)सतकस्वरूपेषु भावेवपास्तंसाकर्यस्वमायः सर्वथैय धर्मधर्मिभेदेन सम्म पत इति । स पुनगमोऽनेकधा व्यवस्थितः प्रतिपत्रभिप्रायपशायट्यपस्थानात् । प्रतिपत्तारम १५नानामिनायाः। यतः फेचिदादुः-"पुर एवेदं सम्” [येतायत० उ० अ० ३, १५] इस्पादि- पदाधियोकम्- "ऊपमूलमधासारामभ्यरयं पातुरख्ययम् । छन्दांसि यस्य पनि यस्तं वेद स येदवित्" [गीता ग० १५ सो०१] पुरोऽप्यस्य-नानाग्यमेदार फैधिदम्युपगतो धा, नानात्येऽपि तस्य त्याऽकतरपणे २० एमेदोऽपाराधिता, फतस्येऽपि सर्यगततरभेदः, असपंगतत्वेऽपि शरीरप्यायल्याशिल्पा "भेत समापिरयेऽपि मृततरयिका मेद एय । अपरेस्तु प्रधानकारणिकं जग मम्युपगतम् त्रादि सेयर निरीधरमदाद् मेदाभ्युपगमः । अन्येस्तु परमाणुमभयायमभ्युपगतं जगतः, तत्रापि मेशर-निरीभ्यरमेदौद् भेदोऽभ्युपगतः, सेयरपोऽपि स्वयतकर्ममापेक्षरयाऽनपात्याच्या तर पस्य एष मेदाम्युपगमः । "कैधित समाय-काल-पहच्छादिषा समाधिता, तेप्पपि गाणे २५सयाइनपेक्षत्याम्युग्गमा भेदण्यवस्था अग्युपगतय । तथा, कारण निस्यम् कार्पमनिस्पमित्यपि र कपिदभ्युपगतम्, तत्रापि कार्य स्थका नियमेन पनि मधेरायमपि मैदापगमः । एवं मनरय मृमारम्यते, मनतम्, मनरमुत्तमियाघनेकधा प्रतिपत्रभिप्राप्तोऽनेकपा निगम- नागमोनिशमंदा। [प्यपदारनपम्परपम् ] मानदस्तु-शास्तममग्नमेदने (म)कमभ्युपगनोपशीतभेदनिरापनपदारपण परम-का-रामदे(गरिकानानुरोधेन व्यवहारमायर(भारत) प्रवर्तन नि कार मापन मरंदा रिलालन कार्यमापि न सर्वदा निस्वायम् कानापि नेता RITRA समय न दारिदार गदिति नोय याने नापि मायने सम्पपा प्रपात १० am. माग.ft.tti | बारिक कारण म्या--..का -नया-प.. • माग.. ....... । दनर... '. .... -गौरत. मगर...। "मगाr-n...लगांचा... "मेरो m... rjmr. ry -. . .rin..... म., Nr. Arkrn. मर... 01 -ग... १... Minire. ......... .

·नयमीमांसा। पस्यामसति। ततो न व्यपहारसम्यं जगत् । न च प्रमाणाविण्यीरतः पोरगान युनः मरपरिकल्पनामसचेत, सानुरोधेन रामपि पम्नु कारयितुं युनाम् अन्यथा कानासम्मगदिनि संपद-नेगमाऽभ्युपगनपस्तुविधेकालोकमतीनपामारेण प्रतिपनिगरियपरिद्वारेण प्रमान-मेर- प्रमितिप्रतिपादन ध्यपहासिलपर्व परीक्षा समाधितमिति पदारनयामिप्रायः मामि नंगम-संप्रह-यपहाराणां द्रव्यास्निानपप्रमेदत्यम् । विपरमेश्य प्रतिपादित:-- "शुद्ध समाश्रित्य संप्रदानशुनिता। नेगम-पयहारी सांग पर्यापमाधिना"! ५ -- -- 1 "अन्यदेष दिसामान्यमभिप्रगानकारणम् । विशेोऽव्यय पनि मन्यने निगमो नये" "सपनाननिभान्त-म्यवमायमिदं जगम् । मसारूपतया सवै संगृहन संग्रदो मः"al "पहारस्नु तामेय प्रतिपरतुव्यवस्थिताम् । रुपए पमानरपान प्यपदारयनि देना" Jh [ऋग्रयनयम्यरूपम् ] पर्यायनयमेदार याबादपा- "तत्रनीति: स्यात् गुजपर्यायाधिन (AT)। पररीप मापस भाषा(पा) यिनिषियोगन"" -খাতায়ালমান খাসা বিশ্ব একাগ্যথা লা লা त्रपतीति सा ! नदि एकम्यभापम्प मामालि-काधिपाया. एम्यानेकस्पविरोधात् । मदि प्यारमेदायो पाणुभेदः पाप पायोnek- विधमानेऽपि प्यो किमयरमभिनं पातु पनामा दिन पर स्यभाषेमोपलव्य तर तेन पर्यात्ममा विनश्यनि म पुना raimala fry.com तरमाया ताक्षणाकारणातकारविरोपासना अनोसामाnिire प्रमाणस्यमा मापनयनिहा धानाधानोऽपि RAM कम पम्नुभेशः शम्पपास सर्पा भेदामापनि मnि ReEN कियानुपपोरयम्, पाणुपदीकिनातिशयमनहतानाsोगाष Entre सपैकार्यमेकप विदश्यादिति कायम या कामारि" freere निरतिशपापात्म निरपेषण पदापि करणाणे पाविरोधान्, 'TTARI पभूनगजीन पिशायमेष । भतिरिना या सामानिधि अपरो.. रतियुगपरपि मनिपर कार्यपारिया हितीयेऽपिपणे सभArkerry मामा माउसमप्यतिरिकTIMEATHEIRRRRRRR Mkfromfreere सोम्पप-41.- निता गम और rrrrrrate, • पापण. १.१.९.५। ""t.tt.. १५. चितम् .. --भिनीr... Rate..........। पर-Hat. N. Tier-... "ET feetriever-am. E... PL-1..-पानसार...krt. A...-पित...R.kri परमार meant toctor या तिर... - प्रमापारमापा-rt...riya, ·प्रथमे काण्डे- चक्षुरादीनां विशानोपकारित्वेनेटत्यात् । न च चित्तमपि साध्यधर्मित्वेनोपात्तमित्यपरस्य तद्यति- रिक्तस्य परत्यमग्रामिप्रेतम्, चित्तादिव्यतिरेकिणोऽपरस्थायिकारिण उपकार्यत्वासम्भवात् चक्षु रूपाऽऽलोक-मनस्काराणामपरचक्षुरादिकदम्यकोपकारित्वस्यान्यायप्राप्तत्वात् विज्ञानस्य या अने. फकारणकृतोपफाराध्यासितस्य संहतस्यं कल्पितमविरुद्धमेवेति नात्र साध्ये हेतोरप्यसिद्धता सा. ५च्छते ? तिन साजयोपकल्पितचैतन्यरूपस्य नित्यस्यात्मनः कृतश्चित् सिद्धिः । तन अशुद्धद्रव्यास्ति- कमतावलम्बिसावदर्शनपरिकल्पितपदार्थसिद्धिरिति पर्यायास्तिकमतम् । नियलक्षणानि] [संग्रह-नगमनयस्वरूपम् ] अप च नैगम-संप्रह-व्यवहारलक्षणास्त्रयो नयाः गुमशुद्धिम्यां द्रव्यास्तिकमतमाश्रिताः १० प्रजुसूत्र-शब्द-सममिरूद-पयम्भूतास्तु गुद्धितारतम्यतः पर्याया(य)नयमेदाः । तथाहि संग्रहमतं तायत् प्रदर्शितमेवं, येषां तु मतेन नैगमनयस्य सद्भायस्तैस्तस्य स्वरूपमेवं पर्णितम्-राश्यन्तरो. पलम्धं नित्यत्यमनित्यत्वं च नयतीति निगमव्यवस्थाभ्युपगमपरो नैगमनयः । निगमो हि नित्याऽ. निस्स-सदसत्-शतक(काऽ)कृतकस्वरूपेषु भायेप्यपास्नसाकर्यस्वभावः सर्वथैव धर्मधर्मिमेवेन सम्प- पत इति । स पुनर्नगमोऽनेकपा व्ययस्थितः प्रतिपत्रभिप्राययशालयव्ययस्थानात् । प्रतिपत्तारण १५नानाभिप्रायाः। यतः केचिदाहुः-"पुरुष एवेदं सर्पम्” [येताश्वत० उ० अ० ३, १५] इत्यादि. यदाधियोक्तम्- "ऊर्यमूलमघाशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् । छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं पेद स पेदवित्" [गीता ग० १५ लो०१] पुरोऽप्येकत्य-नानात्यभेदान् फैधिदम्युपगतो मेधा, नानात्वेऽपि तस्य कर्तृत्वाऽकर्तरयमेदो २० रप(भेदोऽपोरयथितः, फत्वेऽपि सर्पगतेतरमेवा, असर्पगतत्वेऽपि शरीरख्यात्यच्याशियों "भेद, अय्यापिरयेऽपि मूर्तेतरपिकल्पाद् भेद एए । अपरेस्तु प्रभानकारणिकं जगद्गायुपगतम तत्रापि सेभ्यर-निरीधर "पम युपगतं जगतः, तत्रापि सेपर-निरीभ्यामेदाद पेक्षयाउनपेक्षात्याभ्यां तर. यस्थ पप मेदाम्युपगम समाधिता, तेप्पपि मागे २५वरयानपात्याभ्युपगमाद् मेव्ययस्था अभ्युपगतेय । तथा, फारणं नित्यम् कार्यमनियमित्यपि म कधिदम्युपगतम्, तत्रापि कार्य स्वरूप नियमेन जति म स्वयमपि मेदाम्युपगमः । एवं मरय मुमारम्यते, मृतम्, मुरमुत्तगिस्साधनेकधा प्रतिपन्नभिप्रायतोऽनेकपा निगम मभिगमोऽनेकमेवः। [ध्यवहारनपस्वरूपम् ] प्पथरारनपस्नु अपालसमलमेदन(म)कमभ्युपगतोऽयशीतभेदनियापन थपदापिरो. घनमी:-कारक शारदे(द)परिकानानुरोपेन ध्ययहारमायर(मारय)यन् प्रपती प्रति कारः पापि न सर्पदा निपल्या कार्यशापि न मयंदा नियायम् कार्यशापिकान्ततः प्रापति। ततए न पायिदर जगदिति प्रचोय यक्षागे ने केनापि प्रचार अन्यमा प्रयाग -मात्रा... रि। २-कारिक पकारिल उपायान..। • सारा...। ....... । दर्शना.. ना। 2.14.।।मेरपति. मंगर-... नामाहानी...लगां कार्य-लगा.. "पापमो लामो imar.. वामदलग...। मंगो पापिन.... "गर...' १५ भि... गुर्नमा ...मारन... . . १० E-main- .TNT ।

·मयमीमामा। पायाप्रगतिको म पार जगा । नप प्रमाणाविषयीरता पक्षोऽभ्युपगन्तुं युकः पसिनामाप, रसानुरोधेन रमपि परनु कारणयितुं गुणाम् भन्या कल्पनासम्भयादिति पद-गमायुपगनपानिपेशाकमनीतपशानुसारेण प्रतिपत्तिगीरपपरिहारेण प्रमाण-प्रमेय- ममितिप्रतिपादन हासिकपरीक्षा समाधिसमिति पदारनयामिमायः । ततः स्थितं गम-पद-सपादनामिनामयम्मेदाग्यम् । विगणमेसेगं मतिरादित:- "पुरंद्र गमाभित्य संमदलामुखितः। मंगम-प्यपहारीला पर्यायमाधिता" -- ما - "अन्यदेय दिसामान्यमभिरामानकारणम् । विशेोऽप्यन्य एपेति मन्यते निगमो मर्य:"[ "मदूपतानतिधान्त-स्सापभापमिदं जगत् । ससारूपतया सर्व संगृहन् संप्रदो मतः" [ "पहारस्नु तामेप प्रतिपस्नुष्यपस्थिताम् । तपय सदयमानस्यात् प्पपदारयति देदिना" [ ] इति। [ऋजुगवनयस्वरूपम् ] पापनपमेदाः काजुत्रादयः- "ताईनीतिः स्यात् शुद्धपर्यापसंधिताः (ता)। मध्यरस्ीय मापस भाया(पात्) स्थितिवियोगतः" । [ ] देश-कालान्तरसम्याचम्यभापरदितं पस्तुतस्यं साम्प्रतिफम् एकस्वभायम् अकुटिलम् मजु- सूत्रपतीनि साथः । न दि एकस्यभायम्य मानादिर-फालसम्यन्धित्वस्यभायमनेकत्वं युगम२० एषास्याने कस्याविरोधात् । नदि स्यरूपमेदादन्यो पस्तुभेदः स्वरूपस्सैप पस्तुत्योपपतेः । तथादि- विषमानेऽपि म्यरूपे किमपरमभिर पस्तु यद कानानात्वेऽप्येकं स्यादिति ? यद् घस्तुरूपं येन स्यमाषेनोपलम्पते तत् तेन सस्मिना विनश्यति न पुनः क्षणान्तरसंस्पीति क्षणिकम, क्षणा- पातस्य यदि द्वितीयक्षणसम्बन्धः तापनयेत्, स्यभायमेदे पा२५ . रणिकस्य प्रम-योगपधाभ्यामर्थ- भियानुपपरमरयम्, सहकार्युपदोफितातिशयमनङ्गीकुर्यतस्तइपेक्षाऽयोगादपेिण कार्यकारिणः सर्पकार्यमेकप विदयादिति म भमकरीत्यम्, न पा कदाचनापि" स्वकार्यमुत्पादयेत् निरपेक्षस्य निरतिशयस्यात् नदि निरपेक्षय कदाचित् फरणमकरणं या विरोधात्, सतमुका(मुपका)र स्वभा पभूतमहीकुर्षता क्षणिकस्यमेष । पतिरिक्तस्ये या सम्पन्धासिनिः, अपरोपकारकल्पनेऽनयस्थाप्र-३० सतिः। युगपदपि न निस्यस्य कार्यकारित्यम् द्वितीयेऽपि सणे तस्वभायात् ततस्तदुत्पत्तितः तत्क- मनसः । मामाऽप्रमव्यतिरिकप्रकारान्तराभायाय न निस्वस्य सत्यम् अर्थक्रियाकारित्पलक्षणत्यात् १ ततोप्यप-या.बा. विना। २- स्ला भा.। 1 "मन्यते मैगमो नय."---यायाव• टिप. पृ. 10.11 ४ न्यायाव-दिण... १५ । ५ "सत्ताररताम्"-भ्यासाव. टिप्प.. ११. ५. २६। -स्थितम् मा बा.। -भिती वा• पा• पिना। न्यायात टिप्प. पृ. ११४५.४। मेश्वर-पा. भा.मा.वि. । मैश्वर-आ...। "भाशत् स्थिरिवियोगत"-यायार. रिल.. १२. 4.१५. १.-म्यन्ध-वि...।"-स्थातत्सम्प-दा..। ११तनसर्थः । -सती वि.रे.-पि सं का-या.ना.मा. पि. ३. पिना। १५-त् कारणमकार-पा. दा.। तनुकार भी• मौ• हा.। -यात् तदुरपति-पा• बा। १८-रिस्पत्ये प्रकारा-वि. १.।-रिकत्ये प्रकारान्तरभाया-भा. मा. आ.हा..। - ·ب -- ३१२ 'प्रथम काण्डे-- तस्य । प्रपंसस्य च निहतुकन्वेन स्वमावतो माथात् स्वरसमगुरा पय सचे मावाः इति पर्याया भितर्जुसूत्राभिमायःतिदुक्तम्- "मतीतानागताकारकालसंस्परांवर्जितम् । - पर्तमानतया समजुत्रेण सूयते" [ ५प्रमाण-प्रमेयनियन्धनं यद्यपि शम्दाऽर्थी सामान्येन भवतः तथापि साक्षात् परम्परया या प्रमाणस्य कारणमेय स्वाफाराप्र्पकविषयः, "नानुरतान्पयव्यतिरेफ कारणम् माम(का)रणं विषयः" [ ] तथा "अर्थेन घटयत्येनां नहि मुक्तार्थरूपताम् । तस्मात् प्रमेयाधिगतेः ममापं मेयरूपता" [ १० इत्यादिवचनात् तदाकारानुविधायिनी तदप्यवसायेन च तमानिसंवादात् संरित प्रमाणापेन गीयते। अध्यक्षघीयाऽशादमर्थमात्मन्यायत्ते अन्यथा अर्थदर्शनप्रब्युतिप्रसङ्गात् । न पशगो. चरे शम्दाः सन्ति तदात्मानो या येन तसिन् प्रतिभासमानेऽपि नियमेन प्रतिमासेरगितिक तत्संरटा:(r) अध्यक्षपीभवेत् ? किश, पस्तुसन्निधानेऽपि तमामानुस्मृति पिता तदार्थमानुपल. धाविष्यमाणायामर्यसनिधिरसरजननं प्रत्यसमर्थ इति · अभियानस्मृतानुक्षीणनिरयान १५पादाचनापीन्द्रियदि जनयेत् समिधानाविशेषात् । यदि पायं भवतां नियंन्धा-स्वामिधान विशेष पापसमेय चक्षुरादिप्रतिपत्ति(?)स्वार्थमयगमयति तदाऽस्तंगतेयमिन्द्रियप्रभयाऽधिगतिः तन्ना. मस्मृत्वादेरमम्मवान् । तथाहि-यत्रा प्रारु सम्पप्रतिपत्तिरभूत् पुनस्तदर्थयाणे तरमतितार एनिमयेदिति युनियुकम् मन्यथा अतिमसः स्यात् न'चे अनभिलापमय मतिया परपति वातत्र एमभिसापमपि न मरेत् मलाच शमविशेष न त योजयेत् भयोजयंघ गतेन निशि. २.एम प्ररपतीबापावागयमशेष जगतः। ततः सामियागरहितग लिपसिपिणं पारादि. मत्य प्रति स्वत योग्योगिन्यं सिद्धम् ग तु तदभिधानानाम् तदर्थ सायाधरदिताना पाणणाषि सामप्पांमागयात् । एपनया एपपस्थिताः । [शब्दनयमरूपम् ] सदनपास्तु मम्पन्ले-कारणापि विषयग प्रतिपनि प्रति गैर प्रमेया पुन यापर. १५मापो म मरेन सोऽप्याययगायविशात् तमिधानरगति(नि) विना मोल युना रति राग यहापु गाइसम्यायः प्रधानं निधनम् । प्रस्यागापि तागताध्यपसाराणविक पदिर मनस प्रतिपरिणामप्रतिपनारिय प्रमालानुपपत्तः भविगयाइसराणायार प्रमाणाणाम् , मति: মলগলায় বহু মাধ্যম মারধো ঘন্নাই গিয়া । সঃ প্রমাণানিধঘন বলিষ্মাঘানাথান লম্বাশিপ १०१ समासादिव्यपारे प्रधान पामिनि शितम् । समय भिमकायापार নাঘ বধিবন মাথলি। নগদ বদলি তোলে धमाका मित्रमेश पम्नु, मरिन धर्ममेरमननुमयनम्नागम्यम्धी गुन गई मेरे पापा पीएन निपले! यानि पस्नु शताणायाम गोदनामानायवोरपिालामावा मागीlitime निरिमामण मेला, वाशित मिति मान्दा..।। गा पा...1 •.. r.fe . ... •...... .. म+r... - far. .. मन म । ग्गांत निमातिा ' निnि. •Ty. ItiR.N..

·नयमीयोगा। पापो गरिन् ।पा, एमिरमानी '' इति पयरालगाया नियोऽनुपपना Tiranापितं तरेप हिमपारपणोपेतं मनीपेशामापेप तमिएभ्यम् । हमेशा पागुमेह मासुगंमेगावागत पति 'समिरोमपाजी पुत्रोऽस्य अनिता युगमेष पामापोधामापार । गया, अन्यकारकयुर्ण पाा परेप अपरफारसम्पन्धः (i) गानुमपान अधिकार पेद् प्रामः अधिकरणलपारि(करणशानि)पिगक्तियाध्य पप ५ मोमिधानविपापभिधेपो युनाति प्राममधिशेते'ति प्रयोगोऽनुपम सपा, पुरुषमेदेऽपि ANITA)पण ति 'एदिमायेरपेन पापति मदि पारसि पातरो पिताइति प्रयोगो नपुगः पितु एति मापो पाई ग्येन पाभ्यामि' त्यनेनय परमानैतमिएम्यम् । एपमुप. मेर मेरेपि पिग्मति पनि म पुनः मारमानायां दिपिरमने लीष प्रयोगसहते। (ये) होशापपदारपियोपति पाग्यम्, गय मयमने तहिलोपरा समानरपादिति पथार्पशष्य १० मात्रादे(स)नयो प्पपस्थितः । तदुम् - "विरोपिलिा-सादिमेवात भिस्यमापताम् । तम्य मग्यमानोऽयं शमः प्रत्यपतिष्ठते" [ [समभिरूटनपखरूपम् ] पसंहासमभिरोदयात् सममिदस्याद-पया दि विक्सलिशादियोगात भिपते पस्तु तथ १५ संसाभेदादपि । धादि-शामेदः प्रयोजनपशात् सङ्केतकी गिर्विधीयते न व्यसनितया अन्यथा हानपन्यासक्त ततो पापम्तो परतुनः स्याभिधापकाः रामास्तापन्तोऽर्थमेदाः प्रत्यय शब्दनिये. शान मेफम्पार्पस्यानेनाभिधानं युतामिति 'पद' 'कुटः' 'कुम्मः' इति पचन मेदाद मिल पयार्थः, शिपायदत्यात पा सपंशदानां सऽप्यम्पर्या पय पायकाः ततो 'घटते''कुटति' को माति' रति पनिपालापानिमित्तभेदात् मैमित्तिवेनाप्पन मिन भाष्यमिति घटा' इत्युक्ते कुतः 'फुटः' इति२० प्रतिपत्तिःम सर्पमामभिदितत्पात् । पपा या पिक'शदोरम्यैप पायाशकिरन्यय-यतिरे. पायो टोपतः प्रसिद्धा तथा पटन-कुटनादिशक्तीनामपि मेर: प्रसीयत पयेति मानार्थयाचिन पप पर्यायापनपा मेकमर्थमभिनिषेशन्त इति सममिरुतः । उतच "तयायियस्य तम्यापि पस्तुना क्षणत्तिनः। मूले सममिरुतस्तु संझामेदेन भिपता"। २५ "धनुसन्धे प्रत्ययाः"-पाणि- १. पा. ४ सु.।। "सोमयागी नस पुत्रो भविता"-विधान्तको . पूनार. २०२४ । “धातोः सेगन्धे प्रलयाः"-हम. भ. ५ पा• ४ सू ..। संपन्धे मा-आ- । २-शपयापि भी• मो• पिना। ४ "भभिशीर-स्थामा कर्म"-पाणि• • . पा.४ २.४१ पिसान्तको पृ.११. सूत्राह.५४१ "भधेः सी-स्यास भाधार."-म•म• २ पा. १.२.। कांतषस्तु दादानि "प्रहार मन्योपपदे मन्यतेरत्तम एकवर-पाणि... पा.४ २.1.4 शिदातो. पृ. १३५ एना. ११५५ । भारार्यदेमचन्दन एतत् सूत्रमकवेव एने प्रयोग समर्षितवान् मायन्तरेग, हा पेय माह-एदि मन्ये रथेन यास्यति न हि यास्यसि यातसे पिता' इति प्रदासे यथाप्राप्तमेव प्रतिपत्ति मात्र प्रसि. साविपर्यासे विभिन्धनमति रन मास्यति इति भावगमनाभिधानात् प्रहासो गम्यते । नहि यास्यति विहिर्गमनं प्रतिरिष्यते । भनेरसिममपि प्रतितरि व प्रत्येकमेव परिहास इति अभिधानपशाद 'मन्ये' इति एसबनमेव । मौकिकष प्रयोगोऽनुगर्दम्य इति न प्रकारान्तरकल्पना म्याप्या"-"प्रीणि त्रीणि अन्य-युष्मदस्मरि"-हेम..३ पा. सू.. प्रदेण-भी.म.। -णमेदोऽपि गा.पा. विना । ९-ताया हिवा.. विना । मयं वादा। मरधेयं भा• मा.।"-ति नव-..। १२-रोधलि-आ• पिना। "रो लिङ्ग सहपारि-न्यायाव-टिप. पृ. १२१.१.१५-ति को मा-भाः। १५म्यामाव-टिप्प. पृ.११५.१८॥ - -पाचकवा.बा.भा.॥

·] J तथा ] प्रथमे काण्डे-- त। प्रध्वंसय च निहतुकत्येन स्वभावतो मायात् स्वरसमगुरा पय सर्वे भावाः इति पर्या नित सूत्राभिप्रायः। तदुनाम्-- "अतीतानागताकारकालसंस्पर्शयर्जितम् । धर्तमानतया सर्यमृजुसूत्रेण सून्यते" [ ५प्रमाण-प्रमेयनिवन्धनं यद्यपि शदाऽर्थी सामान्येन भवतः तथापि . साक्षात् परम्परया प्रमाणस्य कारणमेव स्वाफाराप्र्पकविषयः, "नानुशतान्वयव्यतिरेकं . कारणम् नाक(का) विषयः" [ "अर्थेन घटयत्येनां नहि मुंकार्यरूपताम् । तस्मात् प्रमेयाधिगतेः प्रमाणं मेयरूपता" [ १० इत्यादिवचनात् तदाकारानुविधायिनी तध्यवसायेन च तत्राविसंवादात् संवित् प्रमाणत्वे गीयते । अध्यक्षधीचाऽशब्दमर्थमात्मन्याधत्तं अन्यथा अर्थदर्शनप्रच्युतिप्रसङ्गात् । न ह्यक्ष चरेऽर्थे शब्दाः सन्ति तदात्मानो या येन तस्मिन् प्रतिभासमानेऽपि नियमेन प्रतिमासेरनिति का तत्संरष्टाः(er) अध्यक्षधीभवेत् ? किश, वस्तुसन्निधानेऽपि तमामानुस्मृति विना तेदार्थसानुपल धाविष्यमाणायामर्थसन्निधिरक्षग्जननं प्रत्यसमर्थ इति - अभिधानस्मृतादु(१)पक्षीणशक्तिरवार १५कदाचनापीन्द्रियर्बुद्धि जनयेत् सन्निधानाविशेषात् । यदि चायं भवतां निवन्धः-स्वामिधानविशेष णापेक्षमेव चक्षुरादिप्रतिपत्ति(?)स्वार्थमवगमयति तदाऽस्तंगतेयमिन्द्रियप्रभवाऽर्थाधिपतिः तम मस्मृत्यादेरसम्भवात् । तथाहि-यत्रार्थे प्राक् राम्दमतिपचिरभूत् पुनस्तदर्थवीदाणे तत्सद्देतितश स्मृतिभवेदिति युक्तियुक्तम् अन्यथा अतिप्रसङ्गः स्यात् न चेद् अनभिलापमर्थ प्रतिपत्ता पश्यहि तदा तत्र दृष्टमभिलापमपि न सरेत् असरंश्च शब्दविशेषं न तत्र योजयेत् अयोजयंध न तेन विविध २० एमर्थ प्रत्येतीत्यायातमाध्यमशेषस्य जगतः। ततः स्वामिधानरहितस्य विषयस्य विषयिणं चक्षुरादि प्रत्ययं प्रति स्वत एवोपयोगित्वं सिद्धम् न तु तदभिधानानाम् तदर्थसम्बन्धरहितानां पारम्पर्येणापि सामासम्भवात् । इत्यर्थनया व्यवस्थिताः । [शब्दनयखरूपम् ] शप्दनयास्तु मन्यन्ते-कारणस्यापि विषयस्य प्रतिपतिं प्रति नैव प्रमेयत्यं युक्तं यापदध्यव- २५सायो न भवेत् सोऽप्यध्यवसायविकल्पश्चेत् तदभिधानस्मृति(ति) विना नोत्पतुं युक्तः इति सर्पथ्य- पहारेपु शम्दसम्बन्धः प्रधान नियन्धनम् । प्रत्यक्षस्यापि तत्कृताध्ययसायलक्षणविकलप पहिर- न्तर्या प्रतिक्षणपरिणामप्रतिपत्ताविव प्रमाणतानुपपत्तेः अविसंपादलक्षणन्यात प्रमाणानाम्, पति- क्षणपरिणाममहणेऽपि तस्य प्रामाण्याभ्युपगमे प्रमाणान्तरप्रवृत्ती यनान्तरं क्रियमाणमपायंकं स्यात् । ततः प्रमाणव्यवस्था नियन्धनं तन्नामस्मृतिव्यवसाययोजनमर्थप्राधान्यमपहस्तयतीति शम ३०प सपेत्र प्रमाणादिश्यपहारे प्रधान कारणमिति स्थितम् । शनयध मजुम्बाभिमतपर्यापात् गुडतर पर्यायं स्यविषयत्वेन व्ययस्थापयति । तथाहि-तट' 'तटी' 'तटम्' इति विरलिझलक्षण धर्माकान्त भिन्नमेष धन्तु, नहि तरकृतं धर्मभेदमननुभवतस्तसम्बन्धो युक्तः तसर्ममेदे पा स्वर्य धर्मी कथं न मियते ? यथा हि क्षणिक यस्तु अतीताजागताम्यां दाणान्या न सम्बन्धमनुमयत्येवं गोत्पादि फापनासामान्यविशेषस्वरूपपरस्परविपलान्यान्यताधासम्पयं मान्यधी(मि)मम्मः ३५ वमनुमति(पिण्यधर्माध्यास अदलक्षणायात, तथाप्यमेदे किशि मिथं जगदस्ति पति २ मुफ्त्याऽर्थ-गा। ३ गृष्टतं यया. 4.1 तथा-या. 'या। ५-शि. धेर-हा. नि. दिना। -तामुप या• पा० । "-युगिज-पा० बा• पिना । ८-दिपा भामा -दिस्वयं श्रा... दममि-या था। १.-मर्थ प्रया.या. भा. मागता स्वामि-वा- • माम... -स्मृति चिंता नो-आ० ।-स्मृति चिंता विगा गा० मारगति विताना मा. ..। .। "सता सा- ह.1 -राध गाय-या संयंत्र गाय- संपधमनु-सा.

·नयभीमामा। मेयपदार पपोगीरेन् तथा, एकस्मिनुपरमाणी 'आप' इति पहुरपसापा निर्देशोऽनुपपना मरपहराममायामिनं तदेय तशिरस्परपरागेपेतं भवतीत्येकमारयेष तन्निएव्यम् । पार पागुमेकशम्शेणाप्यम्युरगत एषेति 'अमियोमपाजी पुत्रोऽस्य अनिता' इत्ययुक्तमेय पपः सनीनानागापोः सम्पग्पामाषाए । तथा, अन्यकारकयुकं पात् सदेप अपरफारकसम्याध. (4) मागुमयतीति अधिकरणं पेद् प्रामः अधिकरणशापयाचि(करणयाचि)विभक्तियाध्य एय ५ गएमांमिधान विभयभिधेयो युनः इति नाममधिोते इति प्रयोगोऽनुपपमः। तथा, पुषरभेदेऽपि "मेवान सद)पस्नु इति 'एदि मन्ये रथेन यास्यसि नहि यास्यसि यातस्ते पिता' इति प प्रयोगो म युपः मपि तु 'एदि मग्यसे पपाई रथेन याम्यामि' इत्यनेनेय परमायेनैसग्निर्देएण्यम् । एवमुप. ग्रहण मेदेपि 'पिग्मति' इति म युक मारमार्थताय हि विरमते' इत्यस्यैव प्रयोगसहते। (ये) लोकशामापपदारपिलोपति पफम्यम्, सपंप मयमते तशिलोपस्य समानत्यादिति यथाशर १० मात् शदे(द)नयोप्पपस्थितः । तदुषम् - "पिरोधिलिा-सहादिभेदात् भिस्यमायताम् । तस्पेय मम्यमानोऽयं सपा प्रत्ययतिठते"[ ] [समभिरूदनयस्वरूपम् ] एषसंशासमभिरोहणात् समभिरुदसपाह-यथा दि पियरलिहादियोगा भियते पस्नु सय १५ संसामेदादपि । तपादि-संहामेदः प्रयोजनयशात् सङ्केतकर्वमिर्पिपीयते न व्यसनितया बन्यथा अनपम्पासक्तः ततो यापम्तो परतुनः स्याभिपायकाः रामास्तापन्तोऽर्थमेदाः प्रत्यय शब्दनिये. शान् कश्यार्थम्यानेकेनाभिधानं युक्तमिति घटः' 'कुटः' 'कुम्भः' इति षचन मेदा भिर पपार्थः, फिपाशप्पत्यात पा सर्वशम्दानां सर्वेऽप्यन्यर्या पप पाचकाः ततो 'घटते 'फुटर्ति' की भाति' रति पक्रियालक्षणनिमितभेदात् नैमित्तिकेनाप्यन भिन्न भाष्यमिति घटः' इत्युके कुतः 'कुटतिर प्रतिपत्तिः तेन तदर्षस्थानभिदितरयात् । यथा पा 'पायक'शदोकेरन्येय पायकशक्तिरम्पय-यतिरे. काम्यां लोकताप्रसिक्षा तथा घटन-कुटनादिशक्तीनामपि मेरः प्रतीयत पयेति मानार्थयाचिन पप पर्यायापनयः मैकमर्थमभिनिवेशन्त इति समभिरुदः। उक्तंच "तथायिधस्य तस्यापि पस्तुनः क्षणधिनः । मूते समभिरुदस्तु संशामेदेन भिमता" [ ] "तुसंबन्धे प्रलया."-पाणि• • पा.४ सू..। "सोमयागी बस पुत्रो भरिता"-सिमान्तको पृ. ४५६ चार• २८२४ । “धातोः संबन्धे प्रलया."-हेम• • ५पा. ४ सू. संपन्ये मा-आ. कि.। २-शादयायि मो• मो• पिना । ४ "अघिसीर-स्थाऽसो कर्म"-पाणि• • . पा. ४ सू. रिसान्तको पृ.११. सूत्रार. ५४२ । “अधे. धीर-स्थामस आधारः"-हेम.ब. २ पा. १.१.। कांतयस्तु वा. दा. पिना। "प्रहासे च मन्योपपदे मन्यदेउत्तम एकवच -पाणि... पा.४ २ .. सिमान्तौ पृ. ३५ सूत्रार. २१६३ । भाचार्य हेमचन्दतु एतत् सूत्रमात्वैव एन प्रयोग समर्थितवान मारन्तरेल, साधेयं मार-एहि मन्ये रपेन यास्यति न हि याससि यातसे पिता' ति प्रहासे यथाप्राप्तमेव प्रतिपत्ति नात्र प्रति दाविपर्यासे विविभिन्धनमति 'स्पेन यास्यति इति भावगमनाभिधानात् प्रहासो गम्यते । 'महि मासति' इति रहिर्गमनं प्रतिरिष्यते । भनेसम्मिन्नपि प्रहसितार व प्रत्येकमेव परिहास इति भभिधानवशाद 'मन्ये इनि एउपवनमे मी प्रयोगोऽनुमतम्य इति न प्रकारान्तरस्टना न्याया"-"त्रीणि त्रीणि अन्य-युष्मदस्मरि"-रेम.ब.पा.१.१४ प्रदेण-मा.मा.। -णभेदोऽपि पा.वा. विना । ९-ताया दिया..बिना। नयंपा..। मत्यं मा. मो.। 11.ति मप-या.पा.। १२-रोधलि-भा. पिना। रोपे लिए. सदि-क्यायावरिष. पृ. १२६ पं. ३. १५-ति को भा-आ। १५म्यायाव-टिप्प. पू. ११७५.१८ २० २५ - - १४-पाचक-पा.वा. भा.।

·سه -- 1 . 'प्रथमे काण्डे तसे । प्रवंसस्य व नितुकायेन स्वभावतो भावात् सरसभारा एव सर्वे भावाः इति पर्याया प्रित सूत्राभिप्रायः तदुताम्- "शतीतानागताकारकालसंस्पर्शयजितम् । पर्तमानतया समृजुस्प्रेण सूज्यते" [ ५प्रमाण-प्रमेयनिवन्धनं यद्यपि सदाऽर्थी सामान्येन भयतः तथापि साक्षात् परम्परया पा प्रमाणस्य कारणमेय स्वाफारापफविषयः, "नानुरातापियव्यतिरेफ कारणम् गाफ(का)रण विषयः" [ ] तथा "अन घटयत्येनां नहि मुंकार्यरूपताम् । तसात् प्रमेयाधिगतेः प्रमाण मेयरूपता" [ १.ल्यादिपचनात् तदाकारानुविधायिनी तदध्ययसायेन च तामिसंवादात् संयित् प्रमाणात गीपते। आपसपीधाऽशमर्थमात्मन्याधते अर्थदर्शनप्रच्युतिमसात् । पक्षयो परेशदाः सन्ति तदारमानो धा येन तस्मिन् प्रतिभासमानेऽपि नियमेन प्रतिमासेरपिति क मश:() आयमधीयेस् ! किया, पस्तुसनिधानेऽपि सम्मामानुस्मृति बिना संदार्यानुपल. पारिमाणायामसनिधिराजगनं प्रत्यसमर्थ इति अभिधानस्यता()ीणशक्तियार १५पदापमापीन्द्रिपरि जनये मणिधानाविशेषात् । यदि पायं मयतां नियंन्धा-स्वामिधानपिशेष. पापेमेष पारादिमतिपत्ति(स्यार्पमयगमयति तदाऽस्तंगतेयमिन्द्रियप्रभयाऽर्धाधिगति मा. पुगतदीशणे तरमनिराशा. अगभिलापमंध प्रतियता पश्यति नगार एमाभदायमाप मसात् गमनापासला योजयेत् गपोजरंग सेनAN. মে মুখপাবানামহীপা মান ঃ বিল নিল বি ল म तिर एपोरगिपं शिसम् गुमधागामार सम्पापरहिवाम गाणापि বেশান্তা।সন শহুশি। [गन्दनयमरूपम् ] सपनाम्नु मायने चारणापि विषयमा प्रतिपनि प्रति मेय प्रगया गुण: याशाप १५ माम मोरोपापमापरिकार तमिधान नि(नि) पिना गोषणु युनामि गा. पापुदमात्रायः अपानं निवन्धनम् । प्रापि तातापायलाणविकलादिर. স। শিগদিন্নবিবির সমাগসাল: ফাবিয়া মালামা, সি: পলিমাৰি ধল গান্ধাতার মালায় বা বিষণায় सदनमः प्रमानावानिशाधनं नमाम गनियमायोजनमर्थप्राधापयतीति • স্বনাথ বার্ন কামিনি সিম। রণব মূখাসিণগাথা परमा मारिन या नादि-12. 'नटी' rinfiaaxmms पनि रम्नु, नटि नातं परमननुमयमामाषधी गुणधर्म मेरे पास ঘন নিবে? ৮ ঘ প্রশােনা পানি পান नवनविनालामाल नाTHAry तरिम मंदलवान, तामे मिली २ साला...।। गयं प-...1 •gs fr| ना totra •श-... १. Fi:Tr.st...! .मि.. "म्म किसानोr. तिा xि .मि. ..। -FIN माग्य-titm.... Herest...

·- नपनीर्मामा। भेदण्यपहार पोसीदेत् । सपा, एकसिलपरमाणो 'आइति पटुत्यसयापा निरंशोऽनुपपत्रा नकन्यसहासमाध्यापितं तदेष तमिपरपात्यसारोपेतं भवतीत्येकमन्सपेप निदेयम् । कामेदार परतुभेदः ऋजुरोपाप्यम्युगगन एवेति 'अप्रिटोमयाजी पुरोऽस्य अनिता' इत्ययुनःमेय पच अनानागतयोः सम्पन्धाभावात् । तथा, अन्यकारकयुनं यत् नदेय अपरा (4) नानुभपतीति अधिकरण घेद् प्रामः शधिकरणपणाचि(फरणयावि)विमनिषाध्य पप ५ नामिधान विभपत्यभिपेयो युक्त पति माममधिोते ति प्रयोगोऽनुपएमालपा, पुकामेदेऽपि "कान्तफ मद्यन्तु इति यहि मन्ये रथेन याम्यसि नदि पानि पातम्ने पिती' ति च प्रयोगो न युक्तः शापितु एहि मन्यसे यथाई स्पेन गाथामि' इत्यनेनेय परमावेनैतभिव्यम् । मुर- प्रेहर्णमेदेषि विरमति' तिन युक्ता मामाताण दिपिरमते' इत्ययय प्रयोगमा) लोकशालव्यपहारविलोपति पकायम्, सर्पग्रेप मपमते पहिलोपस्य समानापारिति पपायर मात् मापद)नयो पपस्थितः । तदुत्तम्- "पिरोधिलि-ससुगादिभेदात् भिस्वमायताम् । तसय मग्यमानोऽपं शमा मत्पपतियते" [समभिस्टनयरूपम् ] एकसंसासमभिरोहणात् समभिदस्यादपथा दि पिालिकारियोगार भिषाप १५ संगमेदादापि । तथाहि-शामेदा प्रयोजनसात् गहेनकमिर्पिधीपने म पनि माया अनघस्थापन ततो यापतो परखनः पाभिधापकार दादालान्तोमे मदिरे पान नेकस्यामानेवेनामिधान गुमामिति 'पद' ''SIRE' रवि पवनभेरिया, प्रियाम्पत्यापू पा सर्पशम्दानां सऽप्यापर्ण पप पापकतो 'परने भनि पभियालक्षणनिमितभेदात् मैमित्रिवेनाप्यम भिमेन भामिनि ' पपुराना . प्रतिपति तेन तदर्षम्यानभिहितापात ! यथा पा किशोरप पान-निक फाल्यो लोकतः प्रसिधावपा घटन-पटनाविशनीनामपि भेदः प्रतीपन एथेनिभामा पानि व पर्णपापना मेकममभिनिवेशात तिसमभिनदार उप "तथाविधम्य तगापि पानातिना। भूते समभिकरण शामेदेन नितम्" "गर प्रत्यया ' पाणि..... मोम Rst rpm-kram. पू... CTE. . एक प्रका .का. दि. मापापि - मा. wtarget' R........ rai पृ. ५१t. vat " ar Rews ५११Hrutant ERAR Tere अwar ॥१॥orruritute - . कतिपग्नु... tari . नमेोऽपि . । . -भाग-r. रोध. पर.. . .

·३१४ प्रयमेधाहे- [एवंभूतनयस्वरूपम् ] सान्दानिधेयक्रियापरिणतिवेलायामेव 'तर पस्तु' इति भूत पर्वमूतः प्राह-यथा संहामेवार मेदवद् वस्तु तथा क्रियामेदादापि, सा च क्रिया सेनेत्री यदेव तामाविशति तदेव तमिमित्तं तत्त. पदेशनासादयति नान्यदेत्यतिप्रसङ्गात् । तथाहि-यदा घटते' तयासी 'घर'म पुनः परि. ५तवान् 'परिप्यते' या 'घर' इति व्यपदेष्टुं युक्तः सर्पयरलूनां घटतात्तिमसात् । अपि पावर समय एवं पारादिन्यापारसमुद्तरादानुपियमत्ययमारकन्दन्ति घेतायतः पाया पधापति वाप्रतिमास पंच पस्तूनां व्यवस्थापको मान्ययाभूतः अन्यथा अपेशपतोऽपि पेशवत्ता सदानुविधेयक्षमत्यये प्रतिमारात्य(मास इत्योभ्युपगमे तत्प्रत्यया निर्विष्यतया मारतस्यापि पस्नुलवस्मारकाचे सर्वःप्रत्ययः सायंस सपशापका साहित्यतिमसः पदनसमपार २०प्रापमा पा घट समपदेशमासादयतीत्येयंभूननयमतम् । उफ - "एकापि पनेर्पाव्यं सशतसोचने। कियामेरेन भिन्नापारयंभूतोऽभिमन्यते"। [ रति। पर गिर गगापः पर्यायासिास पिकण इति । सम्माध गापामा समेगा पिरणम् ॥३॥ -माम.rerrera ·नयमीमांसा। ५ चतुर्थगाथाव्याख्या। [द्रव्यास्तिकेकप्रकृतिकयोः संग्रह-व्यवहारयोः शुद्धाशुद्धतया भेदनिरूपणम् ] 'दघटियो य पजपणमो य' इत्यादिपधाकदेशस्य विपरणाय आहरिः- दयट्टियनयपपडी सुद्धा संगहपरवणाविसओ। पहिरवे पुण घयणत्यनिच्छओ तस्स घपहारो॥४॥ इति गापासूचम्। अनघ संप्रदनयप्रत्ययः शुसो द्रव्यास्तिका व्यवहारनयमत्ययस्यगुरु रति तात्पर्यार्थः । अयययार्थस्तु द्रव्यास्तिकनयम्य म्याथर्णितस्वरूप प्रकृतिः स्वमायः शुद्धा त्यसङ्कीर्णा विशेषासंस्पर्शयती संग्रहस्य अमेदाहिनयस्य प्ररूपणा-रुप्यतेऽनयेति छया-उपपर्णना १० पदसंहतिस्तस्या विपयोऽमियः। विषयापफारेण विपयिषो पृत्तस्य विषयव्यवस्थापकन्यादुपया रेण शिपयेणा(ग) विषयिमकपनमेतत् अन्यथा का प्रस्तायः शुद्धद्रव्यास्तिकेऽमियानुं प्रक्रान्ते संप्रदे- प्ररूपणाविषयाभिधानस्य ! [संग्रहस्स सचामात्रविपयकत्वसाधनम् ] सुपन्तम्य तिअन्तस्या(स) पा पदस्य पाफ्यस्य पा प्ररूपणास्यभायस्प विपयः संप्रदामि-१५ प्रायेण भाप पप । तथादि-जाति-ध्य-गुण-क्रियापरमापितरूपेण स्यार्थ-द्रय-लिह-कर्मादि- प्रकारेण या गुपन्तस्य योऽर्थः(यः स) भाषाद् व्यतिरित्तो पा भषेत्, अव्यतिरित्तो पा! यदि व्यतिरिक्तस्तदा निरु(य)पापयत्यादस्यन्तार्भावपत् न द्रव्यादिरूप इति कथं मुपातपाया! भव्यतिरिक्तधेत फर्य म भापमात्रता सुपन्तार्थस्य ! तिजन्तार्थस्यापि क्रिया-काल-कारक-पुपर- उपग्रह पचनादिरूपेण परिभाष्यमाणस्य सत्तारूपतैय । तपादि-'पति' इत्यत्र क्रिया विपितिल-२० क्षणा, काल मारम्भमत्ति(प्रभृति)रपर्ग(रपवर्ग)पर्यन्तो पर्तमानस्यरूपः, कारपं. कर्ता, पुस्पा परमा- पारमका, उपप्रहः परार्थता, पचनमेकरपम् पद्यपि प्रतिपत्तिपिपयस्तथापि सरपमेपतत् यतः त्रिपा घसती घेत् कारकैर्न साप्येत खपुष्पादियत्, सती घेत् अस्तित्यमेष,सा कारवामिम्पग्यत इति । एवं कालादयोऽयसन्तोरन शराबहाद् मिरन्, सदात्मकायेत् कथं न अस्तित्यादभिन्ना ति सचेप तिइन्तसार्थः । 'घटोऽस्ति' इति पाक्यार्थ() पद् पाक्यं प्रयुज्यते 'घटः सन्' इति तत्र भापानि.२५ धापिता पदद्धयस्यापि । तयादि-घटः' इति विशेषणम् 'सन्' इति विशेष्यम् । अत्र प्रपेनापि पामा. थपिपरीतेन भाग्यम् न एन्यथा तर विशेषणम् नापित विशेष्यं सात निरू()पाल्यस्याद् अस्प. ताभायपत् । यदि पुनरभाषविपरीतं ते रयते, विशेषण-विशेप्पयोः कथं म भापता सेन पपेय पटस्य (घटस्य) भायो पटत्यं तदेष घटः, या सतो भाषः सरपं तदेय 'सन्' रति मर्पत्र संप्रदामिनायतः प्ररूपणायिपयो भाप पप । उदं घेतत् समयसायममिधापता भयेनापि--३० "भस्स्यर्थः सर्पसमानामिति प्रत्याय्यलक्षणम् । अपूर्षदेयतारादः समा(मा)दुर्गपादिपु" ॥ [ पाक्पप निका. को १२१] १५.११ प. । २-रुषेण पु-आ। शोधनाय म्यापार्यमाणामु सामु र पल्टिर प्रती रीमाता निरदेशि, पास्यापि प प्रतिरूपम्' इति। ३-या कारण-..। ४- पिया शिव- मा.।-ण विषयेणो विप-वि.- पिपयिप्रा. मो. विरपिप्रधन-...। मा. विना। ६-स्थाय्यापा.. स्वारपामह-मो. मो.शाचाप-वि.। स्वभायाः यति-1.4.। -भायातदारा. -मात्रस्य ...। 1. वि. पतिपपर्ग-म• मा. रा.पि.। ११-ति अशा पद्... पिदा। -पपेपरीरयेना. ग. १५ तनिशेप्यो .. १. "पाहुः"वि निसिसकोग्रेऽपमुरतः परपु. १५२०लर "मसिन्स: सममाः" ती पाउ। -पोषः समास ११-रभधारम-2..। १४-भाषतपाप-प... बा.दा..

·[नामप]
गायकीमा
पुर. niti IITE
मा urii rngle
HET MA: MIT TH
AMIT TANT MIST
Trirmir Irrrr: RR HIT
rrrrrrrTTATRITE -
Tr
nirmलोnिdi
wrrormer mitrahar ॥

·नयमीमांसा । चतुर्धगाथाव्यास्या। [द्रव्यास्तिकप्रकृतिकयोः संग्रह-व्यवहारयोः शुद्धामुदतया भेदनिरूपणम् ] 'दादिगो प पसरलमो यादिपभाकम्प पिपरणाप आर पति- बल्यष्टिपनपपपही सुद्धा संगहपावणापिसओ। परिरुये पुण पणत्पनिच्छओ तस्स पपहारो॥४॥ रनिगाथागूत्रम्। मत्र पदमपप्रत्ययः गुरोट्रागस्निया प्यपदारनपप्रत्ययस्पगुराति तात्पर्यापः। अपपपारितु द्रप्यास्तिकनपम्प प्यापतिस्वरूप प्रकृतिः स्वभाषः शुद्धा त्यसको विशेषागायती मंसदमा अभेदप्रादिनपस मरूपणा-अरूप्यतेऽनयेति पत्या-उपवर्णना १० परनिरममा विपयोमिधेयः । विषयारकारेण विपपिणो वृत्तस्य विषयव्ययस्थापकत्यादुपया रेण पिपयेणा(ज) विपपिप्रधानमेतत् मन्पपा का मनापः शुभमन्यास्तिकेऽमिधातुं प्रशान्ते संप গণবিধানি। [संग्रहस सचामानविषयकत्यसाधनम् ] गुस्ता निरन्तम्या(ज) पा पर पापपरा या मरूपणास्वमायस्य विषयः संग्रहामि-१५ मायेण भाप एप । तपादि-आति-प्य-गुप-शिवापरमापितरूपेण स्वार्प-द्रय-लिए-कर्मादि. शारेज या गुपन्तत योऽप:(: स) भाषा पतिरिको पा भत्, अव्यतिरिको पा! पदि पतिरिमालदा निक(क)गतपरपावत्यन्तामपियत् म द्रव्यादिरूप इति कर्य सुपन्तषाच्या? मायतिरि क न मापमात्रता उपन्तार्धा तितार्थस्यापि क्रिया-काल-कारक-पुरार- उपमह-ययनादिरूपेण परिमाप्यमापस सत्तारूपतय । तथाहि-पचति' इत्यत्र शिया विक्लितिल-२० एणा, काल भारम्भनत्ति(मभूति)रपगं(रपवर्ग)पर्यन्तो पर्तमानस्यरूपः, कारकं कर्ता, पुरुषः परमा. पामक उपमपाता, परनमेकरयम् यधपि प्रतिपत्तियिपयस्तथापि सत्यमेवैतत् पतः क्रिया सनी घेन कारकर्न साप्येत खपुष्पादियान, सती घेव अस्तिन्यमेष,सा कारकैद्यामिम्यज्यत इति । वर्ष कालादयोऽपसन्नधे म रायझा मिरन, सदात्मकाधेत् क न अस्तित्वादभिता इति सत्य सिस्न्नपार्थः । 'घटोऽस्ति' ति पाण्या() यद् पापं प्रयुज्यते 'घटः सन्' इति सत्र भाषाभि-२५ धायिता पदमपम्यापि । तपादि-पटाति विशेषणम् 'सन्'ाति विशेष्यम्। अत्र द्वयेनापि घामा- पिपरीतेन गारयाम् न एन्यथा ता पिोरणम् नापि तद् विशेप्पं स्वाद निक(क)पास्यत्याद् अत्य- म्तामापयत् । यदि पुनरमापविपरीत तर यते, विदोष-निशेप्ययोः कथं न मावरूपता सेन पदेय परस्य (पट) भायो पटत्यं तदेष घटः, या सतो भायः सत्यं तदेय सन्' रति सर्वत्र संहामिशयतः शपणाविषयो भाप एप। उकं चैतत् समयसायममिधापता मन्पेनापि-३० "स्त्यर्थः सर्पशम्दानामिति मस्याम्पलक्षणम् । अपूर्षदेयतारादः समप्रा(मा)हुर्गपादिपु" [पापप० दि० का सो० १२१] १पृ. २७१५.।। २ धेण पु-आ.। योधनार व्यापार्यमाणामु सर्वासु टीकाशतिषु पस्तित्व प्रदीक टीकारता निरदेशि, म्यापारि र प्रतिस्पम्' इति । ३-या कारण-या..! - विपपणा चिप- बा-विषयेणां विप-वि.- पिपपिन० भा. मांग पिपपिप्रधनमा ५-हरूप-दा. बा. बिना। -स्यास्याप-4..।-स्वात्यापरू-मो. मो. स्सालाप-वि.। स्वभाया, पति-4 . दा.। -मापासद-दा-दा-। -मात्रस्य दा 1-पृत्तिपपपगं- पृप्तिपर्ण-भा. मा• • ३० । "-रभयात्म-या..। १२-लि अस्सा पद्.. ११-पंपरीत्येन ...। १४-मापतपाया. बा.। १५ तरिशेप्यते ॥ गेश्यहरदः तथातिके पृ. २५०० एममाहु"दीपा । -पोषः स्वभाषा ·३१६ प्रथमे काण्डे- गम्यते" १० "घटादीनां ने याकारात्(न्) प्रत्यापयति वावक। वस्तुमाननिवेशित्वात् तद्गतिनान्तरीयकैः"[घाक्यप० द्वि० का २ अत एच "यत्र विशेपक्रिया नैव थूयते तत्रास्तिभवन्तीपर: इत्युक शब्दसमयवेदिभिः । अवगतिश्चैवं युक्ता यदि ५प्यभिचरेत्, अव्यभिचारे च तदावेशात् तदात्मकतैय सत्तापरित्यागे पा स्वरूपहा मेवाध्यक्षस्य शब्दस्य या विषयः अन्तैनी (न)ताशेपम् पत् । भेदमतिमास मेदमतिपादकागमोपहतान्तःकरणानां तिमि लसानेकत्वावभासनवत् असत्य इति सर्यभेदात् अपगुयानः सर्व सन्माणतया शुमा द्रव्यास्तिकमरुतिरिति स्थितम् । [व्यवहारस विशेपमिश्रितसत्ताविषयकत्यसाधनम् ] तामेवाऽमुखम्(दाम) पडिरूयं पुण रयादिगाथापशान दर्शयत्याचायी- विम्यम् प्रतिनिधिरिति यावत् । विशेपेण घटादिना द्रव्येण सङ्कीर्णा सप्ता, पुनरिति तेनायमर्थ:-विशेपेण संकीर्णा सत्ता प्रकृतिः स्वमायः यचनार्थनिक्षयः ति पीययरतुविषयनिति-प्रवृत्युपेक्षालमणध्ययंहारसंपादनार्थमुपयासि पमनम तम २५मितरूपतया 'अस्लि' त्ययिभकारमतया प्रतीयमानो ध्यवदारक्षम:---रास्य । पृषाभूतः ययः परिष्क तस्य इति प्रग्यास्तिजस व्यवहारः इति लो मेरसमयः । सोऽभिमन्यते यति देयोपादेयोपेक्षणीयम्ममा परस्परतो विभिन्न परमा सामसरे गयेने भाया प्रतिभाति तनो निसि-प्रवृत्युपेशालापो निमगारनि मानन कानतः मन्मानाऽविशिपु मायेषु समामिमते २.रिपोरोधिमा म्यारनियमन समयसीति तयादि-चार प्रादिति प्राने प्रतिभागमापते तत् सधैय 'गा' इति ध्यपहनध्याय mमामाहानिरपेक्षय पारिभाषमाशिनि गाने पर प्रिय teriar च पटारे पदापमाषेऽपि मापात् अपमासमेगाथ(m पागामो पीमापार रुपराध पस्तुल्यत्र प्रारीने । माया:-- তেমনি সী বানানগাল মমি(fণঃ) লালাখাল বাসি मासिगोलादेतुन गुननियमावनि, पा लिया Team IT मिग्नि माग ' बम' गुमने, पिf मम, मोनिको गुनावि या फिlan all ferrनिराणागिरि नानामतमा गाति । •গে। এ সমার্স পাশপইয়ায় গালিগা 4 मा.urr. गनिमा..."froine Twire Treatnamruttanastrry writer.kir writru TARATEMEnaram अE-C.. न.

·गूजरात विद्यापीठद्वारा प्रकाशित पुरातत्त्व मंदिर ग्रंथावली ००-१२-० दि.२-.-. १ पालीपाठावली-२० मुनि जिनविजयजी. किं००-१४-० २ प्राकृतकपासंग्रह-सं० मुनि जिनविजयजी. ३ आर्यविद्याव्याख्यानमाला-पीटनी पट्टी. जि०२-०-० पामडानी पट्टी. ०ि२-८-० ४ प्राचीन साहित्य-(भीरवीन्द्रनाथ टागोरना पुसफनो अनुवाद) मीहानपी ५ उपनिपपाटावली-~-t० मी० ६० पा० फालेटकर. ft..-१२-० ६ अभिधम्मत्यसंगहो-(पौर सत्यशाननो प्राथमिक अंघ). सं० अ० धर्मानंद कोसम्यी. पुद्धलीलासारसंग्रह-ले० भ० धर्मानंद कोसम्यी. ft०२-८-. ८ आर्योना तहेवारोनो इतिहास-ले० भाग्येदी. ९ अभिधानपदीपिका-(पाली भापानो दाप्दकोष). मतिवर्क भाग १-२०५० गुपलालजी तथा पं० पेपरदास. ft. १.-.-. न्यप्रकाश-अनु० भी रा. वि. पाटफ भने भी राहो. परीव. ft.t-८-. मपद -रां० अ० धर्मानंद कोसम्मी. धिमार्ग-१० अ० धर्मानंद पोराम्पी. fto.-८-. पनो परिचय--से० अ० पर्मानंद मोसम्मी. f.-.-. ल्याकरण-से०५० परदारा जीवराज. भाग २-०५० मुबलालजी या ५०परास. १.-.-. टावली-० श्री रसिम्साल छोटाढाल परीस. (C) रातीगपसंदर्भ -२० मुनि जिनविजयजी. (प) त्रैमासिक) पु. १-२-३ रोपनी दोस्ती मा. दि.३-८-. दि.५-.-.

·प्रथमे काण्डे- . - “घटादीनां ने याकारावान) प्रत्यापयति पायकः । घस्नुमात्रनिधेशियात् तदंतिनांतरीपर्क" [पाक्यप०नि० का सो० १२५] सत पर "पर विशेष क्रिया नैव भूयते सास्तियन्तीपर मन्यते ल्युतं शब्दसमयपदिभिः। अपगति युका गरि सर पर ५म्यभिचरेद, अन्यभिचारे च तदावेशात् तदात्मकनेय सत्तापरित्यागे पा स्वरूपहानमिति स मेराम्यसमा दादर या विषयः अन्तैनी (ना)नाशेषम् ............. पत् । मेदनतिमासस्तु मेदप्रतिपादकागमोपहतान्तःकरणानो nिialist - समानेकत्वायमामनरत् असत्य इति सर्पमेशन गपशानः सग सग्मारतया संग्रह गुमाकालिम्पतिरिति स्थितम् । [व्याहारस विशेषामिश्रितसचाविश्यकत्यसाधनम् ] टोमेगास्नादार) पडिरूवं पुण हारिगाभाग दर्शरसापा:- प्रतिवर्ष : किन भोगिपिरिति पर निरोग पादिना द्रग्येण मीणा सता, पुनरिति प्रतिमा -मिमी मता प्राति सभापपना निशा पनि देोषारोपों शिjmmarगाप्पा तिसपना - १५fmrTMEHTA प्रतीयमानो -तणनि My पर पीसगरम पनि प्रमाणिहारः गति कोशिसम्परा मोहीमोगायोलीपला परातोतिमिलमा जे मा प्रतिमानि तो विनिमणशो ITEmlan Tarur: गग्गाITAlm गाणे नागिने पान rriram TATrri tarir-- TIRE carrierfortan ' गलिगणना पणाल' ram.went नामानिनि जाने rin k: Currnो माना: भागात अपमानinm(गना) Fram लोकगाना KATH मान ली। गाना - Aarat inानियनmaintfxyRATER TREE Mar rirrirurkturt III TAMANANE, TRI ferryrrentral MATTTTTTTwiffull ... Trime forestani Marrrrrrrirmrinामा मन भाTIMRimater •errer were Untitatfor RATEMAntaste *- Ans:-... kaa art treat are thriminatamitt" ·गूजरात विद्यापीठद्वारा प्रकाशित पुरामाय मंदिर पंधायली १पालीपाटापली - मुनि जिनपिजपजी. f००-१४-० २ मारतकथासंग्रह-२० मुनि जिनविजयजी. fi००-१२-० ३ आर्यविधाप्याख्यानमारा-पीटनी पट्टी. ०ि२-०-० पामसानी पट्टी. किं. २-८-a १ प्राचीन साहित्य-(भीरवीन्द्रनाथ टागोरना पुस्खफनो अनुवाद) सीतक नयी ५ उपनिषत्रपाठापली-२० मी० १० १० फालेलकर. किं००-१२-० ६ अभिधम्मत्पमंगहो-(और पत्यशाननो प्राथमिक प्रथ). सं० भ० धर्मानंद कोसम्बी. किं.२-.-. पुलीलागारमंग्रह-२० म० धर्मानंद कोसम्यी. किं०२-८-० ८ आर्योना सहेवारोनो इतिहास--ते. मग्वेदी. किं. ३-८-० ९ अभिधानपदीपिका-(पाली भाषानो दादकोष). किं०५-.-. १० मम्मतितर्क भाग १-०५० मुखलालजी क्या पं० पेपरपास. कि० १०-०- ११ फायप्रकाश-अनु० भी रा. वि. पाठक ने भी र.छो, परीय. किं०१-८-० १२ धम्मपद-० १० धर्मानंद कोसम्मी. किं०१-०-० १३ समाधिमार्ग-२० अ० धर्मानंद कोसम्मी. किं००-८-. १४ पौदसंपनो परिचय-२०१० धर्मानंद कोसम्मी. किं.२-.-. १५ प्राकृत व्याकरण-ले. पं.परदास धीवराज. किं. ४-०-० १६ सम्मतितर्क भाग २-२०५० मुरालालजी या पं० परदास, १५ दिफ पाटावली-२० श्री रसिकलाल छोटालाब परीस. (पाय ) १८ प्राचीन गजरातीगपसंदर्भ-सं० मुनि जिनविजयजी. (छपाय छे) पुरातत्व (त्रैमासिक) पु.१-२-३ दरेकनी पोल्सी किंमत. ।

·३१६ प्रथमे काण्डे- .. . सलाम "घटादीनां ने वाकारात्(न्) प्रत्यापयति पावकः । घस्तुमात्रनिवेशित्वात् तद्भतिर्नान्तरीयकैः" ॥[पाक्यप० द्वि० का लो० १२५] . अत एव "या विशेषक्रिया नैव श्रूयते तत्रास्तिर्मवन्तीपुरः 40 4. गम्यते" ] इत्युक्तं शब्दसमयवेदिभिः। अवगतिश्चैवं युक्ता यदि सचा पदार्थों ५ध्यभिचरेत्, अव्यभिचारे च तदावेशात् तदात्मकतैव सत्तापरित्यागे या स्वरूपहानमिति मेवाध्यक्षस्य शब्दस्य या विषयः अन्तेनी (नी)ताशेपम् -धुपति यत् । मेदप्रतिमासस्तु मेदप्रतिपादकागमोपहतान्तःकरणानां तिमिरी लस्थानेकत्यावमासनवत् असत्य इति सर्पमेदान् अपडुवानः सर्व सन्मात्रतया संगृहन् सं शुद्धा द्रव्यास्तिकप्रकृतिरिति स्थितम् । [व्यवहारस विशेषमिश्रितसत्ताविषयकत्वसाधनम् ] तामेवाऽशुद्धम्(दाम) पडिरूवं पुण इत्यादिगाथापश्चान दर्शयत्याचार्य:-प्रतिरूपं प्रति- विम्यम् प्रतिनिधिरिति यावत् । विशेषेण घटादिना द्रव्येण सङ्कीर्णा सत्ता, पुनरिति प्रकृति सरयति । तेनायमर्थः-विशेपेण संकीर्णा सत्ता प्रकृतिः स्वभाषः वचनार्थ निश्चयः इति हेयोपादेयोपेक्षा णीयपस्तुविषयनिवृत्ति प्रवृत्युपेशालक्षणव्यपहारसंपादनार्थमुच्यत इति पचनम् तस्प-'घटः' इति १५मिमकरूपतया 'अस्नि' इत्यविभकात्मतया प्रतीयमानो व्यवहारक्षमः-अर्थस्तस्य नियया निर्गतः पृथग्भूतः चयः परिच्छेदः तस्य इति द्रव्यास्तिकस्य व्यवहारः इति लोकमसिमन्यवहारमवत- परः नयः । सोऽभिमन्यते यदि दि देयोपादेयोपक्षणीयम्मरूपा परस्परतो मिमिमस्यभायाः स. पतया शप्रमये संवेदने भायाः प्रतिमान्ति ततो निवृत्ति-प्रवृत्युपेक्षालक्षणो व्यपारस्तद्विषयः प्रतिमासादयति नान्यथा न चैकान्ततः सन्मात्राऽविशिष्टेपु भायेषु संग्रहाभिमशेष पृषक स्या- २०पनपा परिच्छेोऽयाचितरूपो व्ययहारनियन्धनं संभयतीति तपादि-पंचधाका ( यत् यदाका)- रनिरपेक्षतया स्वमादिणि शाने प्रतिभासमाधत्ते तत् तथैव 'सत्' इतिव्यपहर्तव्यम्, यया प्रतिनियतं रातादिरूपम्, पटायाकारनिरपेशं च पटादिकं स्वायमासिनि माने स्यरूपं सन्निरापतीशि स्यमाय. देनुः । घटादिनिरपेक्षयं च पटादेः घटायमायेऽपि भायात् अयमासमानाय(मनाय) सितम्। पदा प्रतिसादो पीप्सायाम् रूपराम्दध यस्तुन्यत्र प्रयसते । गायमर्थ:- प्रति, २५पस्नु पस्नु पनि यो यथनार्थनिधयस्तस्य प्रेटेति(तिः) म्यभाषःग व्ययाहार इति । तपाहि- प्रनिहरमेय पचनानियोध्यपहारहेतुनं पुनरस्तित्यमानिपया, पता 'अलिरघुनापि भोता सामुग्गच्यन् सवय अतः किमस्ति' इत्यारावायाम् द्रव्यम्' गुप्यो, नापि किग पिली, मापि मा पृशः, सोऽपि कः? चूतः तवायपि पावत् 'पुषितः 'फलिता' यानि तापविधि- भोनि पार प्यपदारसिरिरिति । प्यपहारी दिनानारूपतया सत्ताध्ययस्थापति तय थप. २०धारसंभवान् यतो ध्ययहरतीति व्यवहारमयन्यापिनत् अनुशास्तिकपतिर्भपति in १.पा.वि.यगर'-या गतिना.."A"-411.1 *बिनदिन रद प्रजापविदमतपतियाविनमा मनुrtotra- पर...ररे पु.r.ki.NATHTTARA-Karan..... 1,43. FREE. २, ३, ६. Ri....... ..........बो. पा ...rat......" frac: Hai • k-ta-ft. - • • गगुर-र.। ..fra-........... पारा-w.x.r.c.पा... 11-माnिt..

·गुजरात विद्यापीठद्वारा प्रकाशित पुरामाच मंदिर ग्रंथायटी १ पालीपाटायली-20 मुनि जिनपिजपजी. f००-१४-० २ पावरपार्गप्रह- मुनि मिनविगपजी. हिं००-१२-० १ आर्यविपायाख्यानमाल-पीटनी पड़ी. fto R-O- धामदानी पट्टी. हिं० २-८-० १ प्राचीन मादित्य-(भीरवीन्द्रनाथ टागोरना पुस्तफनो अनुवाद) सीहक नयी ५ उपनिषत् पाठापली-t० भी०१० पा० फालेलकर. हिं००-१२-० ६ अभिधम्मत्यगंगहो-(बोट तस्वशाननो प्राथमिक अंप). सं० भ० धर्मानंद कोसम्पी. कि०२-०-० ७ पुलीलामारमंग्रह-२० भ० धर्मानंद कोसम्यी. कि०२-८-० ८ आर्योना बहेवारोनो इतिहास-से० प्राग्वेदी. किं०३-८-० ९ अमिधानपदीपिका-(पाली भाषानो शब्दकोप). किं०५-०-० १० सम्मनित भाग १-० ५० गुसलालजी तथा पं० पेपरदास. किं. १०-०-० ११ पाव्यप्रकार-अनु० भी रा. वि. पाठक भने श्रीर. छो. परीस. किं०१-८-० किं. १-०-० १२ धम्मपद-० अ० पर्मानंद कोसम्मी. १३ समाधिमार्ग-२० भ० धर्मानंद फोमम्मी. जि००-८-० किं०२-०-० १४ पाइसंपनो परिचय-ले० भ० धर्मानंद कोसम्वी. किं०४-०-० १५ प्राकृत प्याकरण-ले० ५० पेपरदास जीवराज. १६ सम्मतितक माग २-सं०५० मुरालालजी क्या ६० पेपरदास. किं. १०-०-० १० पदिक पाठापली-५० भी रसिकलाल छोटालाल परीस. (पाय छे) १८ प्राचीन गूजरातीगधसंदर्भ -सं० मुनि जिनविजयजी. (सपाय छे) पुरावच (त्रैमासिक) पु. १-२-३ रेकनी पोख्खी किंमत. किं०५-१२-० ·पुरातत्त्व [त्रैमासिकपत्र] संपादक-रसिकलाल छोटालाल परीख. मंदिर तरफथी उक्त नामर्नु एक त्रैमासिक पत्र प्रकट करवामां आवे छे जेमा इतिहास, साहित्य, तत्त्वज्ञान, स्थापत्य, गणित, ज्योतिप, भूगोल, खगोल; इत्यादि दरेक विषयना विचारशील अने विद्वान् लेखकोना हाथे लखाएला उच्च कोटिना लेखो प्रकट थाय छे. वार्षिक लवाजम पांच रूपिया, पोस्टेज आठ आना. प्राप्तिस्थान- मंत्री गूजरात पुरातत्त्वमंदिर, अमदावाद .

·No text on this page.

·पुरातत्त्व [त्रैमासिकपत्र] संपादक-रसिकलाल छोटालाल परीख. मंदिर तरफथी उक्त नामर्नु एक त्रैमासिक पत्र प्रकट रवामां आवे छे जेमा इतिहास, साहित्य, तत्त्वज्ञान, स्थापत्य, णित, ज्योतिप, भूगोल, खगोल; इत्यादि दरेक विषयना मचारशील अने विद्वान् लेखकोना हाथे लखाएला उच्च कोटिना खो प्रकट थाय छे. वार्षिक लवाजम पांच रूपिया, पोस्टेज आठ आना. प्राप्तिस्थान- मंत्री गूजरात पुरातत्त्वमंदिर, अमदावाद

·No text on this page.

·पुरातत्त्व [त्रैमासिकपत्र] संपादक-रसिकलाल छोटालाल परीख. मंदिर तरफथी उक्त नामनुं एक त्रैमासिक पत्र प्रकट करवामां आवे छे जेमां इतिहास, साहित्य, तत्त्वज्ञान, स्थापत्य: गणित, ज्योतिष, भूगोल, खगोल; इत्यादि दरेक विषयना विचारशील अने विद्वान् लेखकोना हाथे लखाएला उच्च कोटिना लेखो प्रकट थाय छे. . वार्षिक लवाजम पांच रूपिया, पोस्टेज आठ आना. प्राप्तिस्थान- मंत्री गूजरात पुरातत्त्वमंदिर, अमदावाद.

·No text on this page.