·INTRODUCTIONS. DR. SAVPURAANAND (Governor, Rajasthan) Raj Bharan Jaipur. 19-10-1964. Dcar, Sri Sıromani, I have gone through the Sanskrit translation of the Kamba Ramayana sent by you. Having heard a good deal about the excellence of this work, I was naturally very Antious to read it. I am told that a translation in Hindi is available but so far I have not been able to secure a copy. Your translation seems to me to be well-executed. Tlie language is simple but chastc and eloquent. Not knowing Tamil,'1 cannot say how far the translation agrees with the original but there is no reason for me to believe that you have deviated very far from the main text. Your introductory motes are useful. We know that in some places Tulsidas has varied the story as given by Valmiki. From your notes, it appears that Kambar has donc the same. The reason, I believe, is also the same. Both the authors have tried to gloss over what appeared to them to be certain gross aspects of the original story. (Sd.) Sampumanand, ·DR KN KATJU (former Chief Afinusler of Madhya Pradesh) Allahabad, 19-10--1964 Ramayana las played a'most a miraculous part in the national lustory of Hinduisia m India for countless ages It has moulded the character and destiny of Hindus miki's Ramayana in Sanskrit has led the race But versions of huis wonderful story as told by Valmiki in regional languages like Kamba Ramayana in Tamil and Hindi Ramayana by Tulsidas have moved and mfluenced countless generations of Hindu folk living in the rural and urban areas in Southern and Northern India Now that by God's blessing India lias become free and independent and one solid whole, it would be in the national interest of all these famous lesions were translated in Sanskrit-our great national languageand thus become available to the nation at largc I bag to ofier my warm felicitations to Pandit S N Srirama Desikan for translating Kamba Ramayana in Sanskrit By his effort, Kamba's great treatise becomes the heritage of India surc at wall be widely read and appreciated Tulsidas Ramavana 13 equally famous in Northern India I am sure 1ts Sanskrit translation will be equally appreciated and elcomed I am Kreat interest I have read the English portion of your book with It has been res calmg to me With best wishes, (sd) KY Ka ju ·SRI CR PATTADHIRAMAN Information Broadcasting Deputy Minister India 15-10-1964 Aadras (Camp) Sri SN Sriramadesikan who is a Nyaya Siromanı from the Tirupati Sanskrit College is well known to South Indian scholars He las frequently reviewed religious and philosophical books for the Hindu and other lending TICWS papers in South India He is one of the acknowledged rescarch scholars of South India who has contributed a number of learned articles to journals He us rendering notable service to Tamil by rendering many of the classic books in that anc ent language into Sanskrit He has al ready translated the Tiruppalat in attractive slokas and has also translated the Thirukkural which is usually referred to as the Tamil Veda Hc has also translated Vemara hayıs Padyams into Sanskrit He has also translatcd thc famous national songs of Subramania Bharatı into Sanskrit In the present work which is a rendering in Sanskrit of the Kamba Ramayanam thc wuthor has worked hard to preserve the beauty of kambar There are many passages where this anc ent Tamil poet has deviated from and some times improved upon Valmiki It is only an hambır that we have the detailed descriptions of the personality of Sri Rama and it is again in Kamba Ramayani that wc has the episode of Sabari the great devotce who tastes cicry fruit before offering it to the Lord so that He could have the Lost I have heard from great Bhagavathars the story wherein Sri Rama was asked whether a certain episode in Ramayana was correct or not Sri Rama is supposed to have replıcd saying that ıf Valmiki had said so that must be taken as the truth Thc translations of Sri Rami Desikan arc bound to be 1$ invaluable is they are likely to Le interesting to readers in the North many of whom do not have an inkling of thic worth of the great classics in Tamil It has Loch trul stated that there is no equal to the devotional lucrature of Tamil Nad By getting acquainted with thcc with the hclp of translations our compatriots in the North cin gun in Integrated culture This is sure means of national in tegration I wish Sri Sri Rama Desilan all success (Sd) CR Pattabhiran ·DR BR SARMA, Director, Kendrya Sanskru Vidyapeetha, Tirupathi 19-10-66 Shr: S N Suramadesikan who has already translated into Sanskrit Sri Andal's Tiruppavai, Tiruvalluvar's Tirukkural and Bharatiar's poems has translated now a good number of select verses (about 440) from the Bala Kanda of Sri Kamba Ramayana a Tamil cpic of great merit It is a well known fact that the translation of a work 13 more difficult than writing an original work, for in writing the original the ideas spring up in the mind of the author with the words expressive of them. In doing the translation, the idea is there already in a particular language and the translation job is to clothe it in a language, perhaps with its genius totally allen to the source language Many a translation has lost the charm of the original because the translation often makes a Sabdanuvada--1e, literal translation, not the Bhavanuvāda--catching the spirit of the original It is the difficult task of a translator that he should retain the beauty of the original and put the source dea in a language entirely different Considering these points and applying them to th- present work, one can safely say that the author of the Sanskrit hamha Ramayana has done his job neatly It is really a great service to Lamban himself that he has been now brought to a wider circle of ron-Tamil scholars of Sanskrit --who but for the present svorh will not be able to understand hamban Sri Srirama Desikan s attempt deserves cvery encouragement and it is also hoped that he would bring out the other Kandas als very soon (Sd) BR Sarma

·Dr K M MUNSHI
BA, LL 8, D LITT, LLD,
President
Bharauja Vidya Bharan
Chojpatty Road
Bombay-7
igth Oct 1964
Im glad tliit Pandit S N Surumdcsihan Suo
manı h“ brought out humbi Ramayınam-Bain handam
an Sanskrit
hambi Ramyanın is populai in the South as
Tulia Ramayanam is in the North and I am glad titt
the nuthor has made this epic accessible to the Sushrut
knowing public in the whole of Indir
(Sd) KV VIunshi

·DR S RADHAKRISHNAN
President of
India
Rashtrapathi Bharan
New Delhi
24th Oct 1964
VESSAGE
Dcar Sri Sriramade ikan,
You are do ng valuable work
These Looks Sou are
publishing will i hope sp rad spiritual enlightenment and
comfort
(Sd) $ Radhakrishnin

·DONARS
Our thanks are specially due to the following donors
who have contributed libcrally to the successful bringing
out of this work
Rs 1,000
Rs
250
Rs
100
Srı N Mahalingam MLA (Pollachu)
, TV Viswanatha Iyer, Advocate, 1 1, Cast
Mlada Street, Madras-4
* TL Venkatarama Iyer
Retd Supreme Court Judge, 8!, Mowbravs
Rond, Aladras-18
TS Narayana lyer Audutor 1131/A Prince
of 111c Road Chamarajajíct, Vysore
? Srinivasan, Advochtc, Sripuram
Vicw, Royapettal, Madras-14
17
Rs
150
Rs
tor
It is proposed to bring out the limba Ramayana
101 Sanskrit in volumns The cost of bringing out cich
olumn comes to about Rs 1,000 It is requested that
thic Public will liberally contribute to the above and ble
objcct, the other volumes will soon scc dic light of day.

·2- 7-8 பொருளடக்கம் विषय-सूची கம்பராமாயணம் कम्मरामायण संस्कृतानुवादे பாலகாண்டம் TITIVE; படலம் பக்கம் 9 : தற்சிறப்புப்பாயிரம் 1-2 मङ्गलाचरणम्- 3-4 1: ஆற்றுப்படலம் 1 TH RES: 4-5 2: நாட்டுப்படலம் 2 कोसलदेश पटलः 5.7 3. நகரப்படலம் 3 srijayTI LET: 8-11 4: அரசியற்படலம் 4 HTTLETTERYES: 11-12 5. திருவவதாரப்படலம் 8-12 5 eurigaK TES: 12-17 6. கைபடைப்படலம் 12-14 6 विश्वामिने रामसमर्पण 7. தாடகைவதைப்படலம் 14-18 TE:18-20 8. வேள்விப்படலம் 18-23 7 IISITY US: 20-25 9. அகலிகைப்படலம் 23-17 8 kanazar TET:26-31 10. மிதிலைக்காட்சிப்படலம் 9 என 23: 31-36 11. குலமுறை கிளத்து படலம் 28-39 10 fifனன் (T: 36-52 39.41 11 FEHITHAFYE3:52-54 12. கார்முகப்படலம் 41.46 12 STATES: 54-61 13. எழுச்சிப்படலம் 46-48 14, வரைக்காட்சிப்படலம் 13 TITTAYAH qz3:1 2-64 18-50 14 எங்கள் ES: 65-68 15. பூங்கொய் படலம் 50-52 15 graq 42T: 68,71 16, புனல்விளையாட்டுப்படலம் 16 எதி 3: 71-73 17. உண்டாட்டுப்படலம் 54-56 17 IS US: 73-76 18. எதிர்கொள் படலம் 56.58 18 TUFTIES: 76-79 19. உலாவியற் படலம் 58.62 19 gris TS: 80-85 10. கோலங்கான படலம் 20 aargW TET: 85-91 21. கடிமணப்படலம் 66-71 21 haiers TES: 91-100 ::. பரகராமப்படலம் 71-74 22 TETF (ES: 100-104 52.53 52-66 ·PREFACE Tamil las a rich hoary ant:quity of its own In the Sangam classics are mirrored the culture and civilization of the ancient Tamils whose nob'e achievements in the field of art and literatune have withstood tlıc ravages of tme 'The Alwars and the Nayanmars have bequeathed to us a inagnificent body of devotional lrlerature, the like of which the world is yet to behold None may deny that these mighty singers of the immortal glory of the Lord have fallen under thic spell of thic classics Kamban who follows in their footsteps is uided saturated with and steeped m their soul-animating strains There were poets before and aficr Kamban , but none has reached the dizzy heights of poetic excellence to which the wings of lus imagination haic sourcd In the majestic march of never-fuling diction, in the amplitude and depth of vision, and in the wide range of dens born of a lofty idealism, Tuc has thrown Tamil pocts, both ancient and modem, into the shnde Ilus colossal work cannot but le a sourcc of auc and inspiration to generations of poets yct unborn Oftentimes, it is said that one's excessi c Icarning freccs the crcatisc impulse in man, but ixoth in Kombin and Milton, it has led and crached thicu imagination The reason why he luas cmrried on the stupendous tash of Writing his Ramay una based on Valmiki is clear Any other 115k could not have given Jum sufficiently ampte material and wde cansas for hus tilanic genius Hesides, lius zim is to justify the ways of God to man, and to infuse into the hearts of men a drop dcsotion to Ranna who 11th the long passage of time has become an latar of Vishnu Scholars wrangle out the original title of thic spor. Some call it Raina Aiataram, walcotlıcrs christen it Kami Ramana' after the author Wirt is there in a nunc Kamban approaches Valinski with a lawful scule of trepidauon and diffidence, and 171o the reuler into his ·11 confidence and confesses to him that he has made up his mind to pattern his cpic upon that of Valmiki But as one reads at, one finds in it several desations from the original Some may ruse a question why he has not kept up his fidelity to the tert First, one must understand that it is not a rork of translation It is not a slavishly close rendering of Valmiki He is in the tradition of great innovators like Kalidasa, and every creative artist must follow the bent of his genius Any work cannot but bear the mark and stamp of the spirit of the age in which the poet lives and breathes Besides he fulfils the supreme needs of his epoch Some are of opinion that whatever deviations one finds in Kamban are lifted either from the Adyatma Ramavana or the Ananda Ramayana and the puranas The Adyatma Ramayana describes the abduction of Sua by Ravia along with the very piece of earth on which she dwelt A similar treatment we find in hambın Rama in his boyhood davs shot at the hunch brckcd kuni mud. bulls from his mighty bow when she carried her pitcher of water from the pool It 1» enshrined in the songs of the Alvars The alteration which Lamban makes m the episode of Vamanı Avatara Charitham has its origin in the Bhagavatham Trorn the treatment of similar incidents one should not jump to the conclusion that hamban las no originality It is a gricious error It is true he is a prince of borrowers, but his borrowings have suffered a ses change into something Tich and noble The creation of new situations in hamban is something woren at the loon of his own pouerful imagination Valmih. Rumıyan? is essentially a human document and pictures to us, a pattern of humın perfection while hamban considers him an wtar, and his treatment of Rama is altogether different However, it must be bornc in mind that the di inc clement is not totally absent from Valmıki Valmiki's treatment of it as a human document may have a greater hold on the imagination of the people.

·111 13 Rana hus begun to sit enthroned as an avatar in the hearts of millions of people and temples must have been built during Kamban's days In hus work the element of devotion gets the better of his artistic impulse and he pours forth bus strains of intense devotion through various characters and his poems remaind us of the immortal songs of the alwars It is a matter for rcgrct that his life is shrouded in mystery Legends have gathered around his name Some have called lum Kambar, because he was a founding discovered beneath the pillar of a temple by a temple priest who belonged to thc Uvachha caste When he was taken to a Chola King, he carried with him a stick and the king seemed to have said, “Who is the urchin that carries the stick in my presence Vinotha Rasa Manjars, Pulavar puranam, Thondamandala Satlakam, Tamil Navalar Charitam, Pandiya Mandala Sathakam, all these works which narrate the life of Kamban are a tissue of lies and perhaps their narration may even belittlc the greatness of the mightly singer of the epic The impression which one gathers of the personality of the author ilorongh his writings is far more authentic than the life recorded in the spurious legends Adattan was his father and he was lxom at Thiruva. zhundur in the Chola Mandalam Ilus patron was Sadalyappa Vallal of Thiruvannainallur, whose prauses lic rings in his epic in ten places as a mark of his decp sense of gratitude The cpic seemed to have been sung in Panguni Uttaram at thic templc of Srirangam "His work wall receive the seal of the Lords approval only when he sings in praise of Sadagopan"-thus Ranganatha spoke through the priest The Sadagopar Anduh was composed on the spur of the moment Thus runs a Vaulmava legend His conception of a king us radically different from the traditional approach The king according to Inm as bosta tabernacle for the life of people There is an adumbration of the spirit of democracy in his cp! That is why Dizarathi, the poet of our national awakcung, utal a unortal wreath of prase for Inm ·IV Somc con- From this one may gather that hamba Ramayana The works that are ascribed to hum are 'Saraswathi Anikathi' Eru Ezhupathu, Silay Ezupathu, and Thorukkar Vazhakkam Thc Uttara handam is not a work of hamban, perhaps it was written by one Yanı Dhasan The stanza that begins with Enniya Sakabdam' throws light on the date of Sadayappa Vallal clade from this that Kamban belonged to the gth Century AD From his dealings with Raja Raja Cholan and hulo. tunga II and Praihaparudran, an Andhra hing, others arrive at the conclusion that he belonged to the 12th Century Still this date is a matter of acute dispute The Vaislina vas rank fum with the alwars Periya Vachhan Pillai, a of commentators, in his Edu cites the lines of ham ban was widely popular in the 13th Century AD hamban breathed his last at Nattarasankottai and there is a tomb raised to inmortalize his memory Many scholars like TK Chidambaranatha Mudaliar are of opinion that thc Kamba Ramayana is tampered with, and it is very difficult to minnow the genuine from the false ones 10,560 stanzas 113 padalams and six kandas comprise the printed edition now available Mighty as the work of Kamban is it is not chanted as a work of devotion like Valmiki Perhaps devotees consider that Valmiki s Ramayana is more sacred as it is more authen tic I have rendered Kambans Balakandarn in Sankskrit I have taken mto consideration all the reinarkable changes which Kamban has introduced in his epic and I have also paid attention to the flights of his imagination which takes us to new scenes and situations I have supplied the links of the story so that the thread of the narratrve may be main tained even trespasging the limits which I have fixed for myself I am afraid I might be repeating what Valmiki himself has sung in his full throated ease What I have attempted here is a translation of pure unalloyed hamban. The Balakandam which comprises 1 396 stanzas has dwindled into 450 verses in my translation I have added ·Y a section in English dicaling with Kamban's handling of Valmili's Balakandam and it will'be of great value for a comparative estimate of the two great poets. The corres ponding Tamil text also graces my translation. The translation of Ayodhya Kandam is in print. Other kandams also will soon sce the light of day. Each Kandam may cost a thousand rupees. I have launched on this task hoping that ardent lovers of Sanskrit will lend me their warm support. I hicartily thank Shri N. Mahalingam, a L.A., Tollachi, for his generous donation of a thousand rupees towards the cxpenses of the entire printing of my translation of one Kanda. My thanks are due to Shr, T. V. Visvaratha Aypar, Advocate, Mylapore, Shri T. L. Venkatarama Ayyar, Retired Supreme Court Judge, Madras, Shri T. S Narayana Ayyar, Auditor, Mysore and Shri K. Srinivasan, Advocate, Royapettah, Madras, who have readily helped me in my great venture. D I owe a decp debt of gratitude to my Guru, Maha Vidwan Uttamur Veeraraghavachariar, Swami, for the wholesomc suggestions, apt atterations and beautiful touches which he has made in my translation. I am much indebted to Dr. C. P Ramaswami Ayyar, Vice-Chancellor, Annarnalai University, for his charming forcword and I can never forget Dr. Sampurnanand, Governor of Rajasthan, Dr. KŇ, Katju, Former Chiet Minister of Madhya Pradesh, Sri C R. Paitabhiraman, Deputy Minister for Information and Broadcasting, New Delhi, Shri K.M. Munshi, Bharathiya Vidya Bhayan, Dr. B R. Sarma, Director, Kendriya Sanskrit Vidhya Peetham, Thirupathi, for their words of appreciation and encourage ment, S. N. Srirama Desikan, No. 25 Burkit Rd., MADRAS-17 Dated : 24-10-1964.

·THE POINTS OF DIFFERENCE IN THE RAMAYANAS OF VALMIKI AND KAMBAN (BALAKANDA). KAMBA RAMAYANA. BALA KANDA. It is well known that the Kamba Ramayana contains deviations from the original, Valmiki Ramayana, in many particulars and displays a wealth of original poetic fancy. They are set down here padala by padala. 1. RIVER PADALA, (Chapter describing the Riser Sarayu) In this padala of twenty stanzas, the greatness and the grandeur of the River Sarayu are set forth Valmiki inakes mention of the River Sarayu but does not claborately treat of its greatness. He contents himself with telling that Ayodhya was situated on the banks of the River Sarayu. This elaboration is Kamban's creation. 2. COUNTRY PADALA. (Chapter describing the Kosala Cquntry.) This padala consisting of sixty-one stanzas tells of the greatness of the Kosala country, Valmiki describes Kosala in the fifth sloka of the fifth sarga, as the land of wealth and plenty lying on the banks of the Sarayu Kamban has expanded this idea magnificently in sixty-one stanzas in a variety of ways with a masterly poctic genius Thus padala is also an claboration which is Kamban's creation. 3. CITY PADALA, (Chapter describing the City of Ayodhya ) In the seventy-five stanzas of this padala, the greatness of the city of Ayodhya ruled over by Emperor Dasaratha and of its people is described. Valmiki has given a succinct description of it in the eighteen stanzas beginning with the HU Padala is the Tamil equivalent of sarga or chapter.

·2 KAJIBA RAMAYANAM sixth stanza in the fifth sarga It is noteworthy, however, that Kamban has woyen the claborate description with his own original poetic skull, fervour and imagination Yet, no additional matter has been included in this padala 4 STATECRAFT PADALA (Chapler dealing with the nature of Dasaratha's rulership) This padala treats of the fair and just reign of Dasaratha in twelve stanzas This is an abridgement of Valmıkis detailed sketch of the same topic in sargas six and seven of his Ramayana By way of depicting the greatness of the people and the worthmess of the ministers, Valmıkı has highlighted the excellence of Dasaratha's reign Yet, there are differences which the discerning reader can note in the two compositions thcsc well indicate thc depth of poctic vision and purpose of Kamban Valmiki s Ramayana, in its first four chapters, contains an account of the birth of the poem, how it spread in the world a brief summary of the story, and an account of how it was sung at Rama s court by Lava and husn and won the appreciative approbation of Sri Rama himself These are distinctive to the original poem of Valmıkı And hence Kanban has not treated of these in his work 5 INCARNATION PADALA, (Chapter dealing with the birth of Sri Rama and the incidents leadmg thereto ) This padala contains 197 stanzas In this, Dasaratha, hapless at his childlessness, makes his plight known to his prcccptor Vasishta Tlus request makes Vasashta rcmember that once in the dun past the Devas, victuins of the harassment of Ravana, sought the grace of the supreme Lord. Narayana and that he promised redress to them by his incarnation on carth He therefore advises Dasaratha to invite thc sage Rusyasringa and perform with his guidance the Astanedha Yagna for achieving his desire He recounts the life history of the sage Acting on the advice of his preceptor, Dasaratha performs the yagna and is blessed ·BALAKANDA 3 of it with sons This, in brief, is the story of this padala This is based on the detailed account of these incidents in sargas 8 to 18 (up to sloka 36) of Valmiki Ramayana Kamban's attempt is thus a skilful abridgement incorporating notable differences in certain details In the Valmiki Ramayana, Dasaratha himself decides to perform the Aswamedha Yagna and informs Vasishta through Sumantra about his decision They approve Then Sumantra takes Dasaratha aside and recounts how long ago he had heard sage Sanatkumara inform his fellow sages that a sage called Risyasringa will be porn and that Dasaratha will perform a yagna with his help and get four sons as a result Sumantra also details what he had hcard of the history of Risyasringa According to Valmıkı Ramayana therefore, Dasaratha performs the yagna with the full knowledge of the divine secret that he will be getting four sons thereby But in Kamban s Ramayana sage Vasishta keeps the fact of the Lord s promise of protection to the Devas (harassed by Ravana) in his own mind and without divulgang it to Dasaratha narrates briefly the story of Risyasringa and asks the king to perform the yagna According to Kamban Dasaratha was not aware of the divine secret that he was going to get four sons or that the Lord himself was going to be born as hus sou The information that the Devas sought the protection of Lord Vishnu is mentioned in the beginning itself of this padıla Even that is not a narrative of what actually took place but what sage Vasishta recalled to his mind But in the Valmiki Ramayana Brahma and the Devas who had come to the Putrakameshti yagna performed after the Asvamedha yagna to receive their shares of the sacrificial oblationy seek the protection of Lord Vishnu when He mani. fosicd Himself there who gives them hus assurance All this takes place in the sacrificial site itself though the king and the sages assembled there could not sense what was taking place between the Devas and Brahma and Lord Vuhnu 3 The two Ramayanas differ in their account of thc representation of the Devas and Lord Vishnu's assurance of protection According to Valmıkı, the Devas who had 2 ·2 KAMBA RAMAYANAN sixth stanza in the fifth sarga It is noteworthy, however, that Kamban has woven the claborate description with his own original poetic skill, fervour and imagination Yet, no additional matter has been included in this padala 4 STATECRAFT PADALA (Chapter dealing wilh the nature of Dasaratha's rulership) Thuis padala treats of the fair and just rcign of Dasaratha in twelve stanzas This is an abridgement of Valmiki's detailed sketch of the same topic in sargas sıx and seven of his Ramayana By way of depicting the greatness of the people and the worthiness of the ministers, Valmiki has highlighted the excellence of Dasaratha's reign Yet, there are differences which the discerning reader can note in the two compositions these well indicate the depth of poetic Vision and purpose of Kamban Valmiki's Ramayana, in its first four chapters, contains an account of the birth of the poem, how it spread in the world, a brief summary of the story, and an account of how it was sung at Rama's court by Lava and Kusn and won. the appreciative approbation of Sri Rama himself These arc distinctive to the original poem of Valmıkı And hence Kamban has not treated of these in his work 5 INCARNATION PADALA. (Chapter dealing with the birth of Sn Rama and the incidents leading thereto ) This padala contains 137 stanzas In this, Dasaratha, hapless at his childlessness, makes his plight known to his preceptor Vasishta This request makes Vasshta remember that once in the dim past, the Devas, victims of the harass, ment of Ravana, sought the grace of the supreme Lord Narayana and that he promised redress to them by his incarnation on earth He therefore advises Dasaratha to invite the sage Risyasringa and perforin with his guudance the Aswamedha Yagna for achieving his desire He recounts the life history of the sage Acting on the advice of his preceptor, Dasaratha performs the yagna and is blessed ·BALAXANDA 3 of it with sons Thıs, in brief, is the story of this padala This is based on the detailed account of these incidents in sargas 8 to 18 (up to sloka 36) of Valmiki Ramayana Kanban's attempt is thus a skilful abridgement incorporating notable differences in certain details In the Valmiki Ramayana, Dasaratha himself decides to perform the Aswamedha Yagna and informs Vasishta through Sumantra about his decision They approve Then Sumantra takes Dasaratha aside and recounts how, long ago, he had heard sage Sanatkumara inform his fellow sages that a sage called Risyasringa will be porn and that Dasaratha will perform a yagna with his help and get four sons as a result Sumantr also details what he had heard of the history of Risyasringa According to Valmiki Ramayana, therefore, Dasaratha performs the yagna with the full knowledge of the divine secret that he will be getting four sons thereby But in Kamban's Ramayana sage Vasshta keeps the fact of the Lord s promise of protection to the Devas (harassed by Ravana) in his own mind and, without divulging it to Dasaratha, narrates briefy the story of Rusyasrınga and asks the king to perform the yagna According to Kaban, Dasaratha was not aware of the divine secret that he was going to get four sons on that the Lord himself was going to be born as his soji The information that the Devas sought the protectron of Lord Vishnu is mentioned in the beginning itself of this padala Even that is not a narrative of what actually took place but what sage Vasishta recalled to his mind But in the Valmiki Ramayana, Brahma and the Devas who had come to the Putrakameshtı yagna performed after the Astamedha yngna to receive their shares of the sacrificial oblations seek the protection of Lord Vaknu khen He manfested Himself there, who gives them hus assurance All this takes place in the sacrificial intc itself though the king and the sages tocmbled there could not sense what was taking place Letween the Devas and Brahma and Lord Vwhnu 3 The tha Ramayant differ in their account of the representation of the and Lord Vishnu's assurance of protection According to Valmıkı, the Devas who had 2 ·4 WAMBA RAMAYANAN come to receive their shares of the sacrificial oblations at Dasaratha's yagna, represent their gricvance against Ravana to Brahma and, when Brahma assures them of help, Lord Vishnu manifests Himself there The Devas pray to Lord- Vishnu that He should incarnate Himself as the four sons of Dasaratha and rid them of Ravana's harassment The Lord promises that He would be born as a man in this world andlive there for 11,000 years and remove the fear of Ravana But He does not explicitly reveal the secret that He is going to incarnate Himself as the son of Dasaratha Then Lord- Vishnu Disappears After this, Brahma orders thc Devas to be born as monkeys to help the Lord's incarnation, and he and the Devas then depart Kamban's version is this The Devas represent their grievance to Paramasiva who along with Brahm, pray to Lord Vishnu who then appears before them scated on Garuda lus vehicle, promises relief to the Devas, and tells them that He will incarnate as Rama the son of Dasaratha and that his sankha (conch), chakra (discus) and Adı Sesha will be born as Satrughna, Bharata and Lakshmana respectively, and Himself asked the Devas to take birth as Vanaras (monkeys) to help Him After Lord Vishnu's departure Brahma too asks the Devas to take birth as vanaras, as ordered by Lord Vishnu 4. According to Valmıki, a weird creature emerges from the sacrificial bowl of fire holding a siker lidded golden vessel containing divine payasam and hands it to the king with an injunction to give it to his wives, and disappears Kamban has the incident thus A weird crenture comes out of the sacraficial bowl of fire holding a golden pot contaming some food as potcut as Aurita, places it silently before the king and vanishes Risyasringa asks the king to distribute it to his wives in the order of their ages 5 In the mode of distribution of the divine stuff too, Kamban gives a different version Valmiki says that Dasaratha gave half of the payasam to Kousalya, half of half (ve one fourth) to Sumitra, and half of one fourth (14 onc-eighth) to Kaikeyi and again the remaining one eighth to Sumatra Kamban says that the king distributed the divine stuff cqually to Kausalya, Kaikcyı and Sumitra ·BALAKANDA 5 respectively in that order and then gave what was left over in the vessel to Sumitra 6 Valmıkı clearly mentions that Rama was born in the month Chitra ie, twelfth month after their taking of the payasam, on the ninth day of the fortnight Kamban makes no inention of this Both Valmikiand Kampan agree in the native lagnas and nakshatras of Rama and Bharata But in the lagnas and nakshatras of Lakshmana and Satrughna there is variation Valmıkı has it that the two were born in Kataka lagna in the star Aslesha But according to Kamban, Lakshmana's birth lagna and star are Kataka and Aslesha while the rasi and star of Satrughna are Simha and Makha 8 Kamban mentions that, as soon as he came to know of the birth of sons to him through the nurses, the king invited talented seers to his presence and asked them to cast their horoscopes There is no mention of this in Valmiki's Ramayana 9 Dasaratha gets the chowia and upanayana of his four sons performed with sage Vasishta's help They learn the sastras under the sage Every evening Rama and Lakshmana go to the hermitages of the sages to do obeisance to them and on their way back enquire of the welfare of the people they meet These find a place in Kamban's Ramayana but not in Valınıkı s 6 GUARDIANSHIP PADALA (Chapter dealing with the entrusting of Rama to l'isvamitra) This padala is so named because it tells of Dasaratha's handing over Rama and Lakshmana to the tutelage of sage Visvamitra Being unable to perform his yagna unhindered because of the trouble given by the rakshasas, Visvamitra came to Dasaratha and praised him The king was pleased and enquired what the sage wanted Visvamitra asked the king to send his eldest son Rama with him to protect his yagra from the ravages of the rakshasas This puts the king in great grief but sage Vasishta intervenes and advises the king to send Rama with Visvamitra And the sage ·6 KAMBA RAMAYANAM sets out from Ayodhya with Rama and Lakslimana, īcaches the bank of the Sarayu Spe ding the night there, they cross the river in the morning and sec a grove on the way Rama enquires about that grove This is the subject matter of the 24 stanzas in this padala This briefly follows the account given in Valmiki Ramayana from the 37th sloka in the 18th sarga to the 8th sloka in the 23d sarga, with a few variations Valmiki has it that Visvamitra came into Dasaritha's court when he was in the throne amidst has relatives and purohits and was discussing about the marriage of his song It is not so in Kamban's version I 2 When Dasaratha heard Visvamitra's request for sending Rama wath him, the king felt gicat grief and offured to go and fight the rakshasas himself and then cnquires about the names and prowess of the rakshasas on which Visvamitra briefly mentions thc prowess of Ravana and says that Subahu and Maricha who had been deputed by hiin caust great lundrance to the yagna This is the account In Valmiki's Ramayana But Kimban's Ramayana simply says that the sage asked for Rama to be sent with him mentioning mcrcly that the rakshasas were hindering his ngna The kings question about the rakshasas and the sage's mention of Ravana, Subaliu and Marcha in reply tirreto, do not find a place in Kambari's Ramayana 3 In Valmiki's Ramayana, the king pays a ribute to the sage and offers, of his own accord, 10 do what he desires But Kumlan says that only afics that sagc praised the king, the king enquired wliat the sage winted The factor the king's excesske praise and promisc found in Valmiki's account docs not find a place in Kamban's account 4 Sage Vistamin mentions the names of Subahu and Xaricha and asks Dasaratha to send Rams to conquer thern So says Valmiki According to Kamlan, Vasvamitra does not mention the names of the rakshara, but merely asks Dasaratha to send Rama to conquer the rikslasa:

·BALARANDA 7 Valmıkı describes the request of the sage and the sorrowful reply of Dasaratha in four sargas Kamban abbreviates it in the space of two stanzas 5 The request of the sage and the reply of the griefstricken king are dealt with elaborately by Valmiki in four sargas Kamban briefly disposes of the idea in 2 stanzas 6 Vasıshta speaks of the greatness of Viswamitra and advises the king to send his sons without fear with Visvamitra This 2 Valmiki's version But Kamban merely says that Vasishta told the king that it will be good to the princes if they are sent with the sage Vasushta's description of Visvamitra's greatness 18 not found in Kamban's Version 7 Valmiki specifically mentions that as the sage went away with the princes, he went first, Rama went behind him and Lakshmana came last Kamban does not mention this order but says generally that the princes followed the sage 8 Valmiki has it that the sage spent the night on the bank of the Sarayu with the princes and that the next morning the princes beheld the confluence of the Sarayu with Ganga (Ganges) and an asrama there even before crossing the river, and that Rama asked whose hermitage it was In the shape of answering the question Visvamitra gives the story of Kamasrama But Karnban makes Visyamitra tell the story of Kamasrama, in the next padala in reply to Rama's enquiry about a grove after crossing the river Ganges, the next inorning 9 From here to the end of Ahalya padala, as Valmiki s original, we can find many sidu stories Thc Teaders can well understand, as they proceed further, the variations in Kamban's Ramayana relating to the current of the original story, the order of the narration of the side stories, the spots of their narration, the route of Visvamitra's sojourn to his hermitage with the princes They are dealt with in order below. in ·8 KANISA RAMAYANAN 1 7 THATAKA-DESTRUCTION PADALA (Chaplu describmg the slaying of Thataka ) This padala deals with the destruction of Thataka. and the protection of Visvamitra's yagna by Rama and Lakshmana Visvamitra tells Rama that that gioie was the spot where Lord Siva burt Kama (Manmatha) to ashes by opening his third cye. They spend the night there and the next day reach a desert To safeguard the princes from the heat, the sage initiates them into two mantras called Bala and Athbala He then narrates briefly the stories of the descct and of Tliataka, a cruel rakslasi, who destroyed the grove that had stood there and persuades Rama to destroy her, which Rama does This story is narrated in 76 stanzas. in this padala This encompasses Valmiki's account from the gth sloka of the 23rd sarga to the 26th sarga The variations notable in this padala are Valmiki says that the sage's description of Kamasrama was before they crossed the river Ganges, but according to Kamban It takes place after the crossing of the river Valmuka says that Visvamstra Intiated Rama and Lakshmana into the mantras, Bala and Athibala for their complete welfare on the evening of the first day of their setting out from Ayodhya on walking to the bank of the Sarayu, a yojana and a half from the city But Kamban says that Vesvarnıtra taught Rama the mantras so that he may not be affected by the heat when they were approaching Thatakevana the next day after that on which the sage narrated the story of Kamasrama after crossing the Sarayu According to Kamban they were on the bank of the Sarayu on the night of the first day, at Kanlasrama on the night of the second day, and the instruction in the mantras took place on the morning of tlic third day of their starting from Ayodhya 3. In mentioning the previous history of Thatakayana Valmiki states that Indra, pleased at his release from his curse at the Thatakavana, called the spot Malada and harusa and 50 10 became a dense forest and that it was madc dcsolate by Tharaka Kimban makes no mention of Indra's part in it but only states the desolation of the dense forest by Thataba 2 ·BALAKANDA 9 From the 25th and 26th slokas of the 20th sarga and the 8th and gth slokas of the 25th sarga of Valmikz Ramayana we learn that Maricha was the only son of Sunda through Thataka and that Subahu was the son of Upasunda But Kamban states clearly that Maricha and Subahu are the sons of Thataka 5 According to hamban, Sunda tormented the sage Agastya and was killed by her Then Thataka went with her two sons to torment the sag", and the three were cursed by him to become rakshasas But in Valmiki Ramayana, the fact of the killing of Sunda by Agastya is not found There is only the mere mention that Agastya cursed Thataka and Maricha to become rakshasas 6 Kamban jarrates that Maricha and Subahi went to and befriended Suraali the father in law of Ravana, and were acclaimed as his uncles by Ravana This does not find a place in Valmıkis work 7 Kamban says that Rama fought with and killed Thataka There is no mention of Lakshmana But Valmiki says that Rama cut off her hands while Lakshmana cut off her cars and nose, thus showing that both the princes fought with her 8 The sage Visvamitra observes that Rama was hesitant to kill Thataka as she was a woman and exhorts him to have no such chivalrous fear and to kill her This is Kamban's version But Valmiki says that the sage narrated Thataka's story and of his own accord, exhorted Rama not to mind the fact of her being a female but to kill her 9 According to Valmiki, hearing the sound of the striking of the tensed bowstring of Rama's bow, Thataka rushed out of her cave to face Rama But hamban's version JS that Ramna asked the sage where Thalaka was and, before he could finish replying that the neighbouring hul was her abode, she stood before Rama 10 Valmiki states that the sage advised Rama to kill Thataka before the evening set in as the strength of the rakshasas would increase after sunset This does not find a place in Kamban's story ·10 KAMBA RAMAYANABI II. Kamban says that after the slaying of the rakshası the Devas requested the sage to bless Rama with divine astras, Valmiki gives the additional information that thc astras were the sons of the sage Brisasya, 12. In Valmiki's story it is said that before the actual initiation into the mantras of the astras, the sage and the princes spent a night in Thatakavana. But in Kamban's story it appears that they proceeded without spending the night there.

·BALAKANDA II 3 which the sage does This account is described in detar! by Valmiki in 2 sargas Karnban trcats of this in 2 stanzas, and does not mention the request of Rama to the sage to teach bim the samhara astrat Valmiki's account that Rama took the sage's per mission and taught Lakshmana all the astras he had learnt, does not find a place in Kamban's account, After proceedmg tres, they approached the siver Kowsiki, and a loud sa narrate heard Rama enquires what it was and the sagdance of was due to the conflu. ence of the Gomathi river with her yu This is Kamban's Version Valmiki places the question and answer before the destruction of Thataka, in midstream as they were crossing the Ganges There the sage says that the sound was due to the confluence of Sarayu with the Ganges 4 According to Kamban, Visvamitra gives a brief account of his life and that of the river Kowsıkı before reaching Siddhasrama Valmiki says that the account of the river Kowszk, was given on the way to Mithila, after the completion of his yagna on the banks of the river Sona by Visvamitra by way of reply to Rama s enquiry about the grove there 5 Differences are found in the two Ramayanas in their accounts of Vamana Avatar (incarnation) that the sage Kasyapa with his wife Dithi made penance to Lord Vishnu for the birth of a child, and that Vishnu, pleased with the penance, promised to be born as their son Later Lord Vishnu himself performed penance there and concluded at successfully, and hence the spot came to be called Siddhasrama, according to the injunction of Kasyapa This account 18 not seen in Kamban Kamban contents hitaself with mentioning the incarnation of Vamana and omits to mention Kasyapa's part in it 6 The Deyas inform Lord Vishnu (lom as Vamana) that Bali is gifting away whatever is asked for at his yagna and plead with the Lord to go to Balz and ask for something and help them, which the Lord does This is Valmiki's Account This incident is not found in Kamban's work. Valmiki says ·[ 2 KAMBA RAMAYANAM the yagna However, there is a detailed account of the conversation between Vamana and Balı, but, Valmiki disposes of it in one sloka 7 When Balı was about to give away to Vamana the entire world, his Guru, Sukracharya comes there and points out that it is all divine deception, and asked him not to be deceived for Lord Vishnu himself has come there as Vamana, and tries to stop the gift, but Ball argues that his Guru is wrong This argument, alone is dealt with in 7 stanzas This is extra in K vork 8 Visvamitra taVYAONA W of silence before beginning Rama asks her when the rakshasas are expected. to come "Visvamitra is silent but the other sagcs inform him that the yagna will go on for six days and asked him to guard the yagna during all the time As Rama is attentively doing so, on the sixth day Subahu and Maricha came there with other rakshasas to pollute at This is what Valmıkısays According to Kamban, to Rama s question neither Vistamitra nor the other sages reply So Rama gocs out and looks up at the sky and sees the rakshasas showering fire, missiles, stones and blood While Valmiki says that the attack came on the sixth day, Kamban says that it came as soon as the yagna began on the first day itself 9 On the approach of the rakshasas thc sages, in fear, sought rcfugc in Rama and then Rama destroyed them So says Valmiki This is not found in hamban's work Valmiki has mentioned that tie rakslasas showered blood on the sacrificial fire which then blazed forth more Lralliantly But Kaban las skilfully changed the version and said that Rama by his powers of archery shot his arrous and wove them into a sort of canopy over the sacrificial fire to prevent the raksha as showering blood on the sacrificial fire According to Valmiki at the conclusion of the yagna Visvamitra says as one man to anotlıcr, to Ruma, ** You have successfully carried out the words of your Guru, and mny yagna has been performed well You have hence made the name of Siddhasrama a true one' But according to Kamban, Vuvamitra says to Rama, " To help me to 10 ·PALALANDA 13 perform my yagna well, is mere child's play to you who has swallowed the whole world This is only a token of your greatness » These words show Visvamitra had understood the divine nature of Rama and has praised him as such 9 AHALYA PADALA (Chapler describ ng the release of Ahalya from her curse ) Visvamitra and the princes walk to the bank of the river Sona and spend the night in a grove there Rama asks for its history and Visvamitra narrates the episode of the churning of the ocean, the penance of Dithi, sage Kasyapa's wife, in the grove, and points out to a pond there as the sput where as a child Lord Muruga grew up They reach the bank of the Ganges and the sage tell its history to Rama They cross the Ganges and enter the city of Visala and after being entertained by the king of Visala enter the bounds of Mithila There Ahalya, who was invisible, gots back her visible for Rana entrusts her to sage Gautama Proceeding further, Rama has a view of the beautıful city of Mithila This is the substance of this padala of 86 stanzas *This deals of the matter set out in detail in sargas 32 to 49 of Valmıki's Ramayana In Kamban's Ramayana, the churning of the ocean and the penance of Dithi are described at night on the bank of the river Sona by the sage to Rama before crossing the Ganges to enter Visala But in Valmiki's account the sage's making of the narration is after the crossing of the Ganges and entering the environs of Visala He gives the additional information that Indra spoiled Dithi s penance there Indra's wealth disappeared under the sea on account of the curse of sage Durvasa To get it back the Devas churned the occan This is Kamban s version of the churnang of the occan Valmiki s version is that the Devas and the Asuras churned the ocean to get the Amrita (or Nectar) to become immortal 3 Valmiki mentions that the churning of the ocean took place in Kritha Yuga Kamban makes no mention of it. 2 ·12 KASIBA RAMAYANAMI the yagna However, there is a detailed account of the conversation between Vamana and Balı, but, Valmıši disposes of it in one sloka 7 When Balı was about to give away to Vamana the entire world, his Guru, Sukracharya comes there and points out that it is all divine deception and asked him not to be deceived for Lord Vishnu himself has come there as Vamana, and tries to stop the gift, but Balı argues that his Guru is wrong This argunent.lon is dealt with in 7 stanzas This is extra in Ke York 8 Visvamtra ta YAGNAw of silence before beginning Rama asks me when the rakshasas arc cxpected to come Visvamitra is silent but the other sages inform hs that the yagna will go on for six days and asked him to guard the yagna during all the time As Rama is attentrely doing so on the sixth day Subahu and Maricha came there with other rakshasas to pollute it. This is what Valmika says. According to Kamban, to Rama's question neither Visvamı. tra nor the other sages reply So Rama goes out and lool up at the sky and sees the rakshasas showering fire, missiles, stones and blood While Valmiki says that the attach came on the sixth day, Kamban says that it cime as soon as the yagna began on the first day itself 9 On the approach of the rakshasas the sages in fear, sought refuge in Rana and then Rama destruyed thern So says Valmiki This is not found in hambans worlu IO Valmiki has mentioned that the rakshasas showered blood on the sacrificial firc which then blazed forth more brilliantly But Kamban has skilfully changed the version and said that Rama by his powers of Circhery shot his arrows and wove them into a sort of canopy over the sacrificial fire to present the raksha as showering blood on the sacrifical fire 11 According to Valmiki at the conclusion of the yagna, Visvamitra says, as one man to another, to Ran!, "You have successfully carried out the words of your Guru, and my yagna has been performed well You have hence made the name of Siddhasraina a truc onc But according to karban, Vasvamitra says to Rama, "To help me to 3) ·BALALANDA 13 5: perform my yagna well, is mere child's play to you who has swallowed the whole world This is only a token of your greatness These words show Visvamitra had understood the divine nature of Rama and has praised him as such g AHALYA PADALA (Chapter describing the release of Ahalya from her curse) Visvamitra and the princes walk to the bank of the river Rama asks Sona and spend the night in a grove there for its history and Visvamitra narrates the episode of the churning of the ocean, the penance of Dithi, sage Kasyapa's wife, in the grove, and points out to a pond there as the sput where as a child Lord Muruga grew up They reach the bank of the Ganges and the sage tells its history to Rama They cross the Ganges and enter the city of Visala and after being entertained by the king of Visala, enter the bounds of Mithila There Ahalya, who was invisible, gets back her visible forri Rama entrusts her to sage Gautama Proceeding further, Rama has a view of the beautiful city of Mithila This is the substance of this padala of 86 stanzas This deals of the matter set out in detail in sargas 32 to 49 of Valmiki's Ramayana In Kamban's Ramayana, the chuming of the ocean and the penance of Dithi are described at night on the bank of the river Sona by the sage to Rama before crossing the Ganges to enter Visala But in Valmiki's account the sage's making of the narration is after the crossing of the Ganges and entering the environs of Visala He gives the additional information that Indra spoiled Dithis penance there Indra's wealth disappeared under the sea on account of the curse of sage Durvasa To get it back the Devas churned the occan This as Kamban s version of the churning of the ocean Valmiki's version is that the Devas and the Asyras churned the ocean to get the Amrita (or Nectar) to become immortal 3 Valmiki mentions that the churning of the ocean took place in Kritha Yuga. Kamban makes no mention of X 2 at.

·KAMBA RAMAYANAN 6 * Valmiki narrates the story of the birth and growth of Lord Muruga and follows it up in detail, with the story of the Ganges in reply to Rama's question on the bank of the Ganges Kamban contents himself with saying that the sage the Simply pointed out a spot as the Stravana ponde, pond where Lord Muruga grew up without telling of his birth and growth after the narration of the chuming of the ocean, on the bank of the Sona before reaching the Ganges 5 When the three reach Visala, the sagt tells Rama about the great Mithila and of the dynasty of its ruler THC king receives them respectfully and enquires who the youths are whereon the sage iclls of their vanquishing the rakshasas at Sıddhasrama This is the account of Valmiki hamban mentions only that the king welcomed them well and omits the rest of the account Kamban omits the account of Valmıkı that the sage and the princes spent the night in Visala There are differences about the Ahalya episode toom the two Ramayanas 2. Kamban says that they saw a stond in an clevated place in a treeless plam adjoining Alsthila Dut Valmika says they found an uninhabited ficrmitage in a grove ada Joining Mithila Valmik: has it that Rama enquired of Visvamitra the reason for the hermitage beung untenanted The sage told him that the sage Gautama had so cursed his wife Ahalya, and brought Rama to the hermitage and asked hun to release her froin the curse Kamban s version is that the dust rared by Rama s feet fell out the stone in the plain and Ahalya got back her forma laving been released from the curse Vise vamitra tells Rama that she was Ahalya, whoreon Rama asks for her story which the sage then describes kamdan says that Indra artfully arranged for the departure of the sage Gautama from his hermitage, and then got in Valmıkı says that lie was waiting till the opportunt moment and then catered the hermitage 8 9 ·BALAKANDA 15 to According to Valmikt, säge Gautama infuriatet at the infamy of Indra cursed that he should become scrotumless, and at once his scrotum fell off Kamban has it differently According to him the curse was that Indra should get the female marks of a thousand women NI Gautama's curse to his wife was that she should live on air, lic on the sand, and spend an invisible life till she was released of her curse by the dust of Rama's feet, when she should worship him and get back her form These arc Valmiki's words Gautama himself tells of the method of release from the curse without Ahalya asking about it But Kambin 32 ys that Ahalya turned into stone the moment Gautma cursed her, and entreats him to tell her when she will loc released of the curre Then the sage tells her about at himban does not mention the fact that Gautama set off to the Ilimalayas to do pchance after cursing his wife, which Valmıkt mentions Valmiki does not mention the fact that Visvamitra asked sage Gautama to take back his wiſc, which is mentioned by Kamban 12 hamban omits the statement of Valmiki that Ahalyn koning that thic visitor was not her husband agreed in indulge in pleasure with him out of a sense of vanity that the Great Indra the Lord of the Devas himself had come there Ländched by her beauty 13 The Deus pleaded to the Putra Devatas to remove this disability of Indra (as a result of Grutama's curse). and they give Indra a sheep • scrotum This is Valmikis yrrion 'Ihr Devas with Brahma approached Gautama to relcasc Indn from hus curse, whereon he turned the thousand female marks into a thousand yes This u hamban's Account Rama advised Alalsa to okxy bcr lord dutifully Thu prece of information is found in hamban's work but not in Valmilis The information Soyadın Kamben's work that oa che unexpected return of Gautama to ku urana, Indra ·16 KAMRA RAMAYANAM . 10 escaped from thcre in the shape of a cat, is not fourd in Valmiki's work It is clear from Valmiki's work that Visvamitr narrated the story of the river Kowsıkı on the bank of the river Sona, the stories of the Ganges and of Muruga on the banks of the Ganges, and the story of the churning of the ocean on reaching Visala But Kamban has it that the sage narrated the story of the churning of the ocean during their stay at the grove on the bank of the river Sona, and the story of the Ganges on the bank of the Ganges VIEW OF MITHILA PADALA. (Chapler describing the beauty of Arthila ) This padala tells of the entry of the sage and the princes into Mithila and of their enjoying its beauty Kamban has followed Valmiki's version with but a few changes and original crcations of his own and including most of the side stories till the time the thrcc reached Mithua "The changes in the side storics are slight and not much material, being only changes in their order or in the personages telling the stories The River Padala and Country Padala are Kamban's own creations There is no necessity for change in them The Bala Kanda of Valmıki contains 77 sargas Kamban's Bala Kanda contains 1,396 verses part of the Bala Kanda story (s 2 its first 50 sargas) is disposed of by Kamban in 562 stanzas ending with the Ahalya padala The story in the remaining 27 sargas of Valmiki's Bala Kanda are dcalt with in 835 stanzas (te in the last 13 padalas beginning with Muthula-view padala) rather claborately Thesc figures will show that Valmiki was interested in enjoying the boyhood stige of Sri Rama and was intent upon getting him married carly On the other hand it will be seen, that Kamban desired to enjoy the youthful stage of Rama un varied facets of poetic fancy and hence delayed the marriage of Sri Rama Except for a padala or two, most of the remaining padalas in Kamban's Bala Kanda are original crcations of Kamban It will be seen that the poct us beginning to show The major ·BALAMANDA losc pangs his poctic skill and fancy from this padala It may be safely femarked that they have reached a high water mark in this, thc Mithula-view padala, Those who want to appreciate and ctjoy the thrill of Kamban's poetic genius creative fer our, and the cxcellence of his poetry must go through this and the succeeding padalas, in the Balakanda Thos ! who wonder about the need for Kamban's Ramayana wul certainly retuse their opinion after going through these padalas, The substance of thus padala --The sage and the princes cnter Mithila and traversing the royal path fcast their cyes on the bcauty of the city, its shops, festivities, dancc fails games and swings Thev sec lovely Sita standing in the girls storcy above the zenana of Janaka's palace Ram and Sita cyc cach other with amorous glances and fall in lovc Rama proceeds with the sage but Sita is tormented with Ifer associates comfort hier but Sita thinks of Rama and prates Her love pangs increase and the friends' comforting go in vain The moon comes up Sita blames him in her lovelom state Learning of the arrival of the sage, Janaka rocches the three with duc respect and arranges for their stay in a minsion, and departs There, Satananda, the priest of Janaka, comes to see them Visvamitra nar. rates the story of Rama's sojoum including the release from her curse of Ahilya Satananda praises Vesvamitra and narrata to Rima the story of Vigvamitra's life in Visvamitra's presence in detail hamban does this in 59 stanzts Then Satınanda departs 'Then the sage and the princes retiro for the might Rama, who is now alonc, thinks of Sita, Lxecomes love-lomn and prates and remains all at-case In tlıc morning the three set up and go to Janaka's yagna sala Janata recenses them and makes them seated Intaptured by the enchanting handsomeness of the princes, Janaka asks Visamitra who they are The sage replies that they are the sons of Dasaratha who have come to witness the yagna and desire to see the box of Siva The first 82 stanzas of thy padala of 137 stanzas constr. tute the original creation of hamban The contents of stanzas 83 to 140, (1.1 , the portion dealing with the story of Vinamitra) are almost similar to the dew or Valmıkt Sian.

·78 KAMBA RAMAYANAM zas 141 to 157 tell about their meeting with Janaka and their reception at the yagna, the ideas, except for a few minor modifications, arc almost similar to those of Valmiki. This padala ircats of the matter dealt with in sargas 50 to 65 of Valmiki's Ramayana Balakanda, 1. In Valmiki's account, sage Visvamitra with the prin. ces comes to Janaka's yagna sala where Janaka rcccives him with the help of Satananda, and makes themn scated. Then Janaka asks who the youths arc, and Visvamitra relates the story of Rama up to the destruction of thıc rakshasas who camc to pollute his yagna and the release of Ahalya from her Cursc. Satananda enquires about his mother Ahalya, and Visvamitra narrates what took place. Satananda praises Rama, and, in the presence of Visvamitra and Janaka, tells the story of Visvamitra. In Kamban's account, Janaka meets the sage and the princes as they come along the royal path, and arranges for their stay in a mansion and drparts. Satananda comes there and learns of the release of Ahalya, from the curse and narrates to Rama, in the absence of Janaka, the story of Visvamitra. 2. While Valmiki says that Janaka enquires or Visvamitra who the youths were in the yagna sala where hic first met them, Kamban says that at their first meeting Janaka went away without asking who the youths were, and did so only the next day when they came to the yagna sala, and then, as a reply. Visvamitra told the story of Rama. 8. Valmiki says that when Visvamitra told of Rama's releasing Ahalya's curse, Satananda with great interest and emotion cnquired about his mother Ahalya and that Vis. mitra told him about her. But in Kamban's account Satananda makes no enquiry about Ahalya even thouglı hc heard of het release from her curse from Vuvamitra. 4. According to Valmiki, after Satananda's narration of Visvamitra's history, Janaka intimates that mening har set in and, after asking the sage and thr princes to come the omt day to the yagna, departs with Satananda. According to Kanban, when Satananda left the sagr and the princes af:er telling the story of Visvamitra to Rama is the mansion ·BALAKANDA 19 where they were lodgrd, Visvamitra and Lakshmana go to: slap while Rama thinks of Sita and pratis. The next mom-, ing the sage and the princes come to the yagna sala where, in wply to Janaka's query Visvamitra narrates the story of Rama, S. From the remark of Janaka thatthr sun was dipping in the west in Valmiki's account, it is clear that Suan..nda finishrd his story of Visvamitra bi forc sunset. But in Kam- Bun's account it is to be inferred that Sitananda's narration in the mansion of the visitors went on till late in the n'sht. II. HEREDITY-NARRATION PADALA. (Chople in which the heredities of Dasaratha and Janaka are narrated.) This padala gets its namr from the description of thc kings of the Surya Vamsa (Solar Race). There are 29 studzas in this pudala. The narration in tfic yogna sala of the story of ihc important kings of the Solar Racc from its first Emperor Manu to Dasaratha, and of Rama's story upto the timc of his arrival in Mithila, forms the substance of this pudala. 1. Kiumban's version is that Visvamitra narratrd thr history of the twelve famous kings of the Solar Race, from Manu to Desaratha, and the story of Rama in brief, in thr yofna sala on tlir second day of their arrival in Mithila and Lxforc Rama broke S'va's bow. But, according to Valmiki, this takes place after Rama breaks the low, and afier Dasaratha is ernt for and comes to fithila (it. 10 days after Rama's arrnal in Afithila) and wit. Dasaratha's and Visvamitra's permission. Hiere Varishta dors the narration tracing it Imom Brahma, Marichi and Kasyapa and bring it down to Dasaratha mint'on ng the names of forty Kings and d-aling specially with S&ura's greatness. Rama's story is not darrard. There is only a mention that the princes are Dassratha's sons. Valmiki trcais aliout this in slokas 20 to 46. of sargan. But Kamusn tells of it taslier. So fur Kamban bu orld the side storie displacing to- order in the original of Valmiki, without changing the main story. Har Kain.

·20 KAMBA RAMAYANAJI ban makes a change in the main story itself by introducing earlier what has been told later in the original, 2. According to Kamban, the narration of the story of the Solar Racc i* by Visvamitra in the yagna sala According to Valmiki it takes place when Janaka is seated with his ibrother Kusadhwaja and vassale in the Court hall, and that the narration was by Vasishta. 3. Vasishta narrates the greatness of the Solar Race and exhorts Janaka to give his two daughters in marriage to Rama and Lakshmana. So runs the account in Valmiki. Kamban does not inention Vasishta's request. Bow PADALA (Chopler describing the breaking of Swa's bow hy Rama) This padala of 66 stanzas gets its name from the fact of Rama's breaking of Siva's bow. This follows the story in sargas 66 and 67 of Valmiki's Ramayana 'On hearing Visvamitra's words, Janaka inakes known his decision to give Sita m marriage only to the person who bends the great bow of Siva, and asks his servants there to fctch it, which they do The people talk variously of the greatness of the bow and of Rama's greatness. Satananda who was there, understanding the mental anguish of Janaka as to who was going to bend the bow and marry Sita, nar. rates the story of Sita and that of the bow and how many princes came to bend it but went away humiliated, and announces that Sita would be given to Rarna iſ fic bent the bow. At oncc Rama procecus to lend the bow. The girls of the city assembled there trake various remarks at this. Rama playfully bends and breaks the low. Meanwhile, Sita rcclining on a bed of flowers in a mantapa of flini on the bank of a lotus pond is sighing in a highly lovc-affected condition. A companion called Neclamala nehcs in dis. levelled state and breaks out the news of Rama's breaking of the bowy. At this Sita is transported with joy. On the advice of Visvamitra, Janaka sends ernissaries to Ayolhya to invite Dasaratha and cekbrate thic marriage. This is the substance of this padala, ·BALAKAYDA 21 1. Kamban says that Janaka ordered four of his servants to brmg the bow They go out and the bow 13 brought to thc hall by 60,000 persons Valmiki's account is that Janaka asks his ministers to get the bow and they go out and thc bow, kept in a huge iron box, is drawn into the hall by 5,000 persons In reply to Visvamitra's query, Janaka himself narrates the story of Sita and of the bow, according to Valmiki Kamban says that it was Satananda who made the narration 3 hamban says that after Janaka gets the bow into the hall Satananda tells the stories of Sita and of the bow and asks Rama to bend thc bow Valmiki says that Janala made thc narration first, then got the bow to thc hall, and spoke of the humiliation of many who attempted to break it, and promises to gnc Sita to Rama ın marriage af he bent the box As soon as the bow was broken, Janaka cnquires of Visvamitra whether Dasaratha should be invited and the marriage performed or whether the marriage could be performed straightaway Visvamitra replies that it would bc proper onlyıf Dasaratha is invited first This is Kamban's \ ctsion Valmıki malcs no mention of the enquiry and rcply but only states that, taking Visvamitra's permission, Janika sent emissaries to Ayodhya Bwing the story on Valmiki s short narration, Kamban inlcrmingles his imaginative creations and embellishes Valmikis account This will be evident from the succeeding pidalas 13 SOJOURN PADALA (Chaply describing Dasaratha's journey to fithila from Ayodhya) This padala of 82 stanzas is so entitled because it tells of Dvaraiha's sojourn to Vithila with his armies Jinaka's cmissaries teich Ayodhya and produce Janaka s cpistle in the royal assembly and one of the wise men read it to the king Immensely delighted by the news, Dasaratha asks it to be proclaimed by Leat of drum that everyone ·KAMBA RÁNAYANAN ihould start fur' Mithila, afid starts with his armies and (after proceeding 3 yojanas), encamps at the frase of Chardra Sila Hill. This is the substance of the padala. 1. Kamsan mıkcs no mention of the fact that the cmissaries reached Ayodhya after spend 'ng three days en foate as mentionrd by Valmiki, 2. Valmiki says that the emissaries told the king themselves of the news of the breaking of the bow and does not mention that an ep'stle w.us bougat as said by Kum) in. Iu onic stanza Kimsan mukes thc cmissaries tell briefly what took place and hand over the epistle, 3. Valmiki has it that on hearing of the news hc consulted with Vasishita and other sags to know if the all'ance with Jan.k. Was in order and asked for their opinion, and then started for Mithila on thcir permission. This is not found in Kunun's account. 4. Kem) n says that the arm'cs went first, then Dasar itla's wives, then Vasishta follow d by Bharata and Struglun, and finally D...rath , on the journey to M h la. Valmiki siys that Dasaratha weut with the sages and thc army followed him. 5. Valm ki says that thr party sprnt 4 days on the way and reached a thila on the fifth day. Kimb : does not & vc the numiwr of days but indicates the spot where cach day the party encamp d, in cach of four padılas called the disa cription padala, flower picking pudal., water sports padala and the disport p.d.la respectivy. In these Kami) it has exhibited high imaginative skull. Kamban mentions that Dasaratha's queens were in the party about which Valmiki mukes no mention. This padala narrates the story in sarga 68 and upto the sloka 7 in sang : Go of Valmiki's wo k. Kamban finishes the story within 8 stanz is of this pod tla and in the succeeding stanzas describes the army of Dasaratha, their joyous murch, and the happy incid. nts on their march. This padıla muy therefot be regardal mostly as Kamban's OWA crcation.

·BALAKANDA 25 14. Væw OF HILL PADALA (Chapter describing the events during the inp from Ayodhya to Mithila This padala derives its name from the description of the various events of Dasaratha's Army as it lay cncamped at Chandra Shila hill It contains 77 stanzas There is no basis for this in Valmiki's work Kamban has done this to invest his poem with the qualities of a Maha Kavya (or, great epic poom), by including this and the succeeding three padalas for which there is no basis in the original of Valmiki Such addwuons are found in the poems, Susupala Vadha, and Kiratarjuniya, sn Sanskrit 15 TLOWER PICKING PADALA (Chapler describing the sports in the flower garden) Dasaratha's army reached a flower garden after the night a stay at the base of the Chandra Saila hill "There the gils and women picked flowers and cnjoyed thrmselves in sportive activities In this padıla of 30 stanzas karaban treats of the matter with imaginative of 11 16 WATER SPORTS PADALA ) (Chapter d smbing i walet sports) The women folk indulge in water gamrs and sports with the men folk in th: rivers and broks Kamuir des. cribes these with vivid imaginative skill in 33 sta izas 17 DISPORT PADALA (Chudlar describing the joyful a hrudies of Dasaruthu's party) In thu padala of 67 stanzas Kamban conjures up a picture of the happy ways in which the men and women in the party after drinking intoxicating drinks doposird them. selves in discrse types of pleasurablc activities There is little difference in the narrations of the route taken lry the sage Vuvamitra and the prices in their snjour from Ayodhya to Mithila, by Kamban and Valmiki ·24 KAMBA RAMAYANAAL Kamban details the route of Dasaratha from Ayodhya to Mithila as via, Chandra Saila hill, the bank of the river Sona and across the Ganges Valmiki merely says that Dasa. latha reached Mithila after four days' journey but is not clear about the route 18 WELCONE PADALA (Chapter describing Janaka s welcome to Dasaratha) This padala of 34 stanzas is so called because Janika went out with his army to meet Dasaratha as he approached Mithila and welcomed him and brought him to Mithila When Dasaratha approaches Mithila with his army Jankı sets out with his army, proceeds out of the City and welcomes Dasaratha Dasaratlır extends his hand to Janka tales him up in his chariot, enquires after his wellare and embraces Inim Then as they reach the limits of the City Rama and Lakshmana come out to meet them Dasaratha embraces them and then asks them to lead the armics into the City With his brothers at his sides Rama rides in 1 chariot into the royal path of the City This is the substancc of this paciala Dasaratha reaches Mithila, and Janaka welcomes luım with duc honour and he stays in 7 mansion Visvamitra with Rim and Lakshmana comncs there and the sons do obcisance to their father This is what Valmiki says Hc docs not mention that Janaka or Rimi and Lakshmann went out of the city to recel Dasaratha But Kamban says that Janaka went out of the city first to receive Dasratha and to bring him to Mithila Then Ramt and Lakshmana went out to receive Dasaratha But he does not say that Visvamitrı went with the princes This padala follows the story in the 12 slokas from the 7th sloka in the 69th sarga to the 19th sloka (ic, the encl) of the surg? This is an amplification of the short account of Valmakthat, hasing spent four days, Dasaratha reached Vithua at the environs of which lic was recived with duc honours by Janaka, and spent thic night at Mithili hambi has introduced certain ncw spisodes and embellished his 7ccount This too may be callal the creation of Kamban ·BALAKANDA 25 19 STATE DRIVE PADALA. (Chapter describing the state drwe of Rama iz Afitkıla) This padala of 54 stanzas derives its name from the fact that it describes the state drive ofRama along the royal path Seated on a handsome chariot Rama drives in proceession through the royal path The damsels of the city come out to feast their eyes on Rama s lovely form and are charmed by it Each tells the other with a sigh that she is not lucky to have hun as her lord They get fully lost enjoying that part of huis body which meets their eyes and are unable to take their eyes off from it to look at the other parts In this universe-bewitching manner Rama drres in procession and reaches the Court hall docs obcisance to the sages Vasishta and Visvamitra seated there and takes his seat with Laksh Then Dasaratlia enters the hall with his vassals and Janaka accords them the duc honour and respect This is the substance of the padala The custom of taking the bridegroom in procession on the marriage eye to a mantapa or hall and honouring him there is still prevalent in our part of the country This is called Janarasa or Reception of the Bridegroom Lamban cvidently had the practice in mind in framing this padala This is not found in Valmıki s account Hence this padala may also be said to be a creation of hamban mana 20 DECORATION PADALA (Chapter describing how her compamons decorated Sila) This padala of 43 stanzas tells of the various ways in which the companions of Sita decorated her and hence the title of the padala Vasshta asks Janaka to bring Sita The companions of Sita go to her, on Janaka s command and inform her They decorate Sita in diverse ways that bewitch them Sitz walked majestically mto the Court hall Rama is del ghted at the thought that it is the same dainty darasel he had seen on the girls storcy Vasishta Visvamitra and Dasaratha ·26 KAMOA SAMAYANAN are cntranced by lier beauty, think that she is the incarnation of Lakhsmi herself and are extremely delighted. The other lift their hands to salute her. Dasaratha asks Visvamitra when the marriage is fixrd to take place, and Visvamitra replies that it will be celebrated the next day. Then Dasaratha goes to his camp, and the sun sets. This is the substance of the padala. 1. Valmiki says that as soon as Dasaratha and his party reached Mithila, Janika sent word to his younger brother Kusadhwaja and got him to Mithila. Kamban does not mention this fact. Valmiki says that when Vasishta concluded his narration of the greatness of Rama's race, Janaka narrated the history of his ancestors from that of Empcior Nimi down to his own. This is not found in Kamban's account. 3. As soon as Janaha finished the narration of the greatness of his racc Visvamitra asked Janaha to give the two daughters of Kusadhwaj : his brother to Bharatha and Sitrughn 1. Janka agreed to the proposal and said that the four could be married the day after the next in Phalguna Uththara. This account of Valmiki is not found in Kamban's 4. "To-day is Makha. The day after the nat is Phalguna Uththara. It is a very auspicions dry for marriage. Thr marriage can be held on that day.". So said Janaka to V.sishta. Accordingly the reciprion of the bridgooms was held on the day prior to that before the marriage, in Makha. We get to know of this from Valmiki's account. Kamilan says that as soon as the reception of the bridegrams was over, when Dastratira asked Vivamitra when the marriages were fixed to take place Visvamitra replies that it would bc thc next day. Since this conversation takes placc on the eve of the marriage, we come to know that the reception to the brid. grooms was held in l'urva Phalguna. 3. According to Kamban, Rama and Sita first sec each other when Sita was in the giris' storty and then for the scoond time during the reception. Valmiki, says that they 6a6 cach other for the first time during the actual marriage.

·BALÁZÁNDA This padala is based on the custoti of seating the bride and the bird groom ott auspicious seats and performaing what is called "Nischaya Thamboolam" the day before the masriage It is a creation of Kamban's poetic fancy Valmıki treats in sargis yo to 72 of Vasishta's request to Janaki to give his daugiter in marriage to Rama and Lakshman of Visvamstra's request to Janaka to give his brother Kusadhwaji's drughters in marriage to Bharata and Sitrughna, of Janaka's accrptance of the suggestions, and of the firing of the marriage day Kamban bares this padala on these and, introducing some new episodes, makes a new creation of his own in this padala 21 MARRIAGE PADALA (Chapler dosenbing the marriage of Sita) This padala of 104 stanzas describes in detail the mar- Argcs cf Rmi and his brothris and her c Its 12mc This is basd on the 73rd sarga «f Valmıki and, antiodut 1116 some now incidents, Kamban has imaginatively given shape t ths padala On the night preced ng the marriage, Rams and s ta think of each other feeling greatly love affl cted Thc people of th city decorate th city in various ways ost hrar ing of the king sword that the marriage will be celebrated the next day Son tur diwn D 193ratha enters the myriag hall with his retina Jinaka too arrives Risma bathes, wears the holy thiruman* on hus forehead, und wearing fine dress and o nam nts, gets snto a chariot with his brothers and reaches the marriag, hall Vasishta arrives with the materials nossary for the conduct of the marriage The coupls are suited on the mirring platform Janaka guts away Sita to Rimi with the pouring of water "Then Sta curcumimulares the fire stops on the g indstonc, and lonks at the actual Arundhati herself seated buside Vaschta, unlike other brides who have to look up at the star Arundhat: in the sky Thrn Rimi and Sto do blcl- • This is the forehead mark worn by SH Vaishnavas ·KAIBA RAMAYANAM 1 sance to Dasaratha and the queen mothers and retire to their bed chambers Then Janak, decides in consultation with Dasaratha and celebrates the marriage of the three daughters of his brother Kusadhwaja to the three younger brothers of Rama Dasaratha stays in Mithila for a few days after the marriage This is thc substance of this padala Yudajit, the maternal uncle of Bhirata comes to Ayodhrya to take Bharata to his city according to his father's desire, learns that all had left for Mithila for the marriage, repairs to Mithila, meets Dasaratha on the day prior to that of the marriage, and tells of his coming first to Ayodhyr and thence to Mithil This account of Valım kis not mentioned by Kamban Valmiki makes no mention of the fact mentioned by Kamban that on the night before the murriage day Rumi and Sita spent the night love Micted 3 Kamban says that Dasarathi, Rama, Sit? and Vasishatn entered the marriage hall in that order Valmiki says that Dasaratha entred first follou ed by Ramı with lus brothers and sages 4 Valmiki does not mention the fact mcnt oned by Kamban that Sita stepped on the grindstone and then looked at the actual Arundhati scated near Vasushti instcad of looking at the Arundhati star in the ely 5 Kamban says that Sita made obcisance, after laer marriage, to haskcyi, then Kousalyn and Sumitr1 and the gave her presents of many janels Valmiki is silent alout 11 6 Valmiki tells that the marriage is celebrated in the yagni salt Kamban malcs mention of the decorated liall only 7 Valmıkı clcarly mentions that Vasshta asktil Janika to give his two drughiers in marriage to Ramı and Laksh. mann and Visyamura uked Janaka to give the daughters of his brother Kusadhwajn in marrige to Bliarata and Stru. ghna. Soat is clear that Sita and Urmila were the daughters of Janaka, and Afandasi and Sruta Kirti were the daughters ·BALAKANDA 29 of Kusadhwaja. But Kamban clearly says that excepting Sita, the other three yere the daughters of Kusadhwaja. 8. Kamban says that Dasaratha stayed in Mithila for a few days after the marriage. But Valmiki has it that the next day itself Visvamitra betook himself to the Himalayas and Dasaratha followed suit by setting out for Ayodhya. 9. Valmiki says that the four couples got married simultaneously and retired to their bed chambers. Kamban makes a change and says that Rama was married first and retired to the bed chamber, and then the marriages of the other three brothers were settled and conducted. 10. Kamban mentions that the town-folk decorated the city on the night before the marriage day while Valmiki, makes no mention of it. 11. From the statement of Valmiki that Yudajit learnt on reaching Ayodhya the news of the marriage at Mithila, it is to be inferred that the marriage having been settled all 100 suddenly, the marriage invitation could not be sent even to thc Kekaya king Kamban makes no mention of Yudajit at all 22. PARASURAZIA PADALA, (Chapter describing the meeting between Rama and Parasurama). This padala of 50 stanzas derives its name from the fact that it tells of the vanquishing of Parasurama by Sri Rama when the former challenged Sri Rama to show his prowess, when Dasaratha, Rama and their party were ren turning to Ayodhya from Mithila. This is based on the sargas 74 to 77 of Valmiki's Ramayana. Only a few changes are seen here betwcen the original and Kamban's work But for these, there is unanimity in the two versions. At the conclusion of the marriage, Visvamitra takes leavc of Janaka and repairs to the Himalayas for doing penance. Dasaratha with his sons and retinue is retuming to Ayodhya. On his way he found peacocks going on the right and crows and other birds going on the left. Taking this to be an ill-omen and becoming sad, Dasaratha enquires of ·30 KAUBA RAMAYANAM a seer what they indicate, and he replies that the party wil meet danger but it will be overcome soon. Then Parasrama bearing a bow and an axe and with a terrible forn making the whole world tremble, appcars before Rama and speaks fiercely, “You have broken a spint bow, Now I havo come to test your valour." Dasaratha is all feat and trembling. praiscs Parasurama profusely and asks him to show thim mercy. Not heeding his words, Parasurama speaks to Rama telling him of the stories of Siva's Low, of the Vishnu's bow in Luis land, of the battle between Siva and Vishnu, of how in that battle Siva's bow was made powerless, of how he was so long living in Mahendra mountain forgetting his anger at the death of his father at the hands of Karthaviryarjuna, and of low he had come there on hcaring the noise of the breaking of Siva's bow, and showed the Vishnu bow in his hand to Rama and challeng d him if he was fcally valorous to bend that bow, and said lic would fight with him latcr. Immediately Rama takrs the low from Parasurama's hands, bends it, and asks Parasurama what he was offering as the target for his arrow. finding that he had failed, Parasurama praises Rama and offers all tlic penance he had donc so'far as the target for his arrow. The arrow speeds and collects up all the penince of Parasurama and returns, Parasurama Lows to Rama and goes away. Rs.na then comforts his father who has fallen into a faint. D.usaratha cmbraces his son and feels happy. Rama gives the bow taken from Parasurama into the care of Varuns, and returns 10 Ayodhya, with his father, After a few days, Yudsjit, the matcrnal uncle or Bharata and Satrughna takes them to Kckaya. This is the substance of his padala. 1. Valmiki says that when Dasaratla luft Mithila with his sons and daughtcis-in-law, Jancha gave them large presents of pearls, gold, cows and land as Sridhana and went somne distance with them to give them a send off. Kamlan malo no mention of this. 2. "Peacocks going on the right (clockwise) and crew and other birds going anti-clockwise." Kamin describes thosc as inauspicious omen. Valmiki ulls this differently, as Birds scrccclcd omninou ly and animals wetit clockwise.

·BALAKANDA 94 3 Kamban shy Dasaraths asks A setr what the effects of the ill-omcns will be Valmıkı says that Dasaratha made the enqwry of Vasushta himself 4 According to Valmuki, Vasishta and the other sages welcomed the irate Parasurama with anghya and padya Kamban tays that Dasaratha himself did these and dres not mention Vasishta or the other sager in this context 5 Valmıkı says that Parasurama talked nothing disparag ng of Siva's bow and merely said, “You are a Kshatriya I have come here to see your prowess If you take up the bow and get it ready to shoot an arrow, I shall then fight with you", without sighting Rema But Kamban has it thus Parasurama with g eat d dain and pride exclaims, “It is no credit to you to have broken a spent bow Show your might in bending thu bow" 6 Rama bent the bow and set an arrow in it and said, "The arrow cannot be shot in vain Shall I destroy your padagati or shall I destroy all the virtue you have accumulared by your penance ?' Parasurama, having to repair to Mahendra Mountain without staying the nught there in pursuance of Kasyapa's curse, asked Rama to destroy hrs virtue This is Valmiki's account According to Kamban, Rama does not ask which of the two things he should destroy but merely asks what Parasurama was offering as the larger for his arrow 7 After the rout of Parasurama, Rama gave the bow to Varuna and then made obeisance to Vasishta and then cornforted Dasaratha who had fainted So says Valmiki Kamban has it that Rama first roused Dasaratha from his farnt, then gave the bow to Varuna asking him to take care of at 8 Valmıkı says that Rama conducted the affurs of State with his father's permission and loved S ta with extreme fervour because of the fact that his marriage to her was arranged by great sages Kamban does not mention these CONCLUSION It can be concluded that Kamban has made changes in Valmıkıs account in the following ways

·32'
KAMBA RAMAYANAM
5
i. Making slight changes here and there in the main
story and the side stories.
2. Mentioning the incidents in the main and side storics
in the original, in other contexts.
3. Telling the story in the original mentioned in onc
place in a different place.
4. Adding extra imaginative accounts related to the
original, and introducing imaginative accounts of his own.
5. Having the narration by a person in the original
made by another,
6. Describing the route through which Visvamitra
took Rama and Lakshmana, differently.
Why did Kamatan who proclaimed in a verse at thic
beginning that he will be following Valmiki, change the
story of the original ? Are there any bases in the Puranas
and ancient accounts for the changes luc had made and the
new imaginative accounts he had given ? Or, are these huis
own independent crcations? It is not niccessary to enter
into these cnquiries for the purpose of this book.
25. Burhit Road)
S. N. SRI RAMADESIRAN
Madras-17

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः बालकाण्डः ·कम्बरामायण-संस्कृतानुवाद: बालकाण्ड: मङ्गलाचरणम् (தற்சிறப்புப்பாயிரம்) स्वयं च सृष्टिस्थिति नाशकार्य लीलानिमित्तं कुरुते सदा यः । समस्तलोकस्य पति ये एव. तस्यैव पादौ दारणं व्रजामः ॥ 1 2 जघान रामः किल सप्त सालान् वल्मीकजन्मा मुवि तस्य गाथाम् । चकार, तरकाव्यविशुद्धदेशे हल्दार्थक काव्यमिदं करोमि ॥ गीर्वाणभाषामयलम्म्य राम- का त्रयश्चक्रुरथापि तेषु । प्रसिद्धवाल्मीकिकृतप्रबन्ध- क्रमेण काव्यं द्रविडे करोमि ॥ 3 विष्णोर्गुणादयस्य दशावतारे श्रीरामचन्द्रस्य कथा वरिष्ठा । कृता सुपधैः, शडयप्पनाम्नः तदण्णनल्लूरभिधे प्रदेशे ॥ . 4

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
रक्षोनिहन्तधृतचापपाणः
रामस्य कीतिं भुजयो वन्तः ।
लावा धनज्ञानयशासि मुक्ति-
प्रदायिका श्रीकरुणा भजन्ते ।।
5
1
सरयूनदीपटलः
(2gp duL.soib)
पुंसां च पञ्चेन्द्रियरूपमा गाः
हारस्तनीनां नयनाख्यबाणाः ।
निषिद्धमार्गे न हि यान्ति यत्र
तकोसलस्यो सरयूं वदामः ॥
1
शीलेन तुल्या रविवंशजाना
नित्यं सयन्ती सरयूः प्रवृद्धा ।
ठोकस्थिनान् पाति समस्तजन्तुन्
स्वयं च मातुः स्तनवत् स्थितेयम् ॥
2
किरातपल्लीममितः प्रविष्टो
नानाधनुर्वाणमुसैः समेतः।
व्याधानास्ताः किल रोदयित्वा
विमाति सेनेष नदीप्रवाहः ।।
3

·बालकाण्डः
जातं हिमाद्रेलधि प्रविष्टं
नदीजलं ब्रह्मवदेकमेव ।
देशप्रभेदाबहुरूपतां तद्
धत्ते यथा ब्रह्म मतप्रभेदात् ।।
4
वने तथा चम्पककाननेषु
घान्या तटाके बहुसत्यभूम्याम् ।
प्रयाति सर्वत्र नदीजलं तत्
प्राणा यथा सर्वशरीरमागे ॥
1
5
2
कोसलदेशपटलः
(நாட்டுப்புடலம்)
चकार,
1
वाल्मीकिनामा कविररादिमो यः
काव्यं सुराणामपि कम्पेयम् ।
तद्वर्णित कोसलस्य
मया स्तुति कवचस्समाना 10
माया चरन्तो महिपाश्च सस्ये
नीलाधरल्याः स्पशिशून् स्मरन्तः ।
प्रेम्णा विमुश्चन्ति पयासि तेन
फलन्ति सस्पान्यपि कोसळेऽस्मिन् ।।
2

·कम्परामायण-संस्कृतानुवादः
विशालनेत्राः शशिखण्डफाला:
नार्यः सदा ज्ञानधनैः समृद्धाः ।-
सन्स्यत्र यस्मादत एवं दानं
कुर्वन्ति दीनाय सदोपचारम् ॥
3
नावः सदा वस्तुभरैः समृद्धाः
भूमिः सदा सस्यसमृद्धियुक्ता ।
अनाऽऽकरा स्नगणान् यमन्ति
सच्छोलपूर्णानि नृणां कुलानि ।।
सर्वेऽत्र शुद्धा न हि मृत्युवार्ता
ते शुद्धभावास्तत एव शान्ताः ।
तेषां सदा धर्मपरायणान
न दुर्गतिः सद्गतिरेव किन्तु ॥.
अस्मिन् कचित्पाकगृहोत्यधूमाः
तयन्त्रशालाजनिताश्च धूमाः ।
सवेदधोपं कृतयागजन्य.
धूमैमिलित्वा घरवद्विभान्ति ॥
5
on
दृश्योपमान घदनेन चन्द्रं
पति गजानां निजमन्दगल्या ।
गादत्तनैः पङ्कजकुमलानि
विजिस्य नार्यों विलसन्ति देशे ।।
7

·वाटाण्डः
देशेऽत्र मेघो धनराजिसाम्य
हिमाचलो धान्यचयेन साम्यम् ।
साम्पं तथाधिक्ष जलाशयेन
मामोति नामोऽस्यथ कोसलेन ।
8
9
दारिद्यशून्येऽत्र न दानयाती
युद्धातिदूरे किमु वीर्यवाचा।
असत्यशून्पे किमु सत्ययाचा
बहुश्रुतादये न धिय प्रभारः ॥
रम्या जनाः स्वीयगुणेन नियं
नीमिः स्थिराभूदनृताप्रसत्या ।
प्रेग्णा वधूना रियर एव धर्मः
शोलेन तासामिह कारवृति।
*10
बन्धिस्य पयामिद कोसटस्य
दष्टुं दिवेला मुवि के समीः ।
फुल्पायपादैः सायूः समन्तात्
अपावि गत्या न दिपेति बेलाम् ॥
11
धोराय बासाहतसागरस्य
प्रामाऽपि न ये विनाश्यः ।
प: कोमोसो कपितः परैव
पुरीपोपाप पर्नयामः॥
12

·८ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः 3 अयोध्यानगरपटलः 11 (நகரப்படலம்) रम्यार्थगम्भीरपदप्रयोक्त- मुनिप्रवारः कविभिः स्तुतेयम् । यद्धाम वाञ्छन्ति जनास्तपोभिः तत्र स्थितश्चापि पुरी वरेण्या ॥ ब्रह्मा शिवो विष्णुरिमे हयोध्या- समा पुरीमत्र न दृष्टवन्तः। तद्दष्टुकामौ किल सूर्यचन्दी निमेषशून्यौ चरतो धुवं तत् ।। पुण्येन मुकिर्भवतीति वेदाः रामेण पुण्य ववृधे पृथिव्याम् । पुरीमिमां प्राप्य गुणी स रामः ररक्ष चेत् भोग्यमितः किमग्यत् ।। यशःप्रधाना रविवंशभूपाः लोकान् दिशो ध्याय निजाज्ञपैव । रक्षन्ति चेत् आवरणो नगर्या। प्राकार आसीननु मण्डनार्यः ।। 2 3 4 ·बालकाण्डः . भगाधदुर्ग जलधिभ्रमेण प्रविश्य मेघाः सलिलं गृहीत्वा । प्राकारमत्रोनतशैलबुद्धपा झारख वर्षन्ति च तत्र धाराः॥ 5 6 T प्राकारवाह्ये जलदुर्गजात- पमानि तद्देशवराङ्गनानाम् । मुखैः पुरा प्राप्तपराभवं स्वं स्मृत्वाच योद्धं किमु सङ्गनानि ।। चन्द्रादपि श्वेततराणि नाना- समानि चण्डैः पवनाभिघातः । उपर्युपर्युयितदुग्धसिन्धु. तरगवद् योनि विभान्ति पुर्याम् ॥ शैलस्थनानाकदलीसमानः पताक संधैनिविडेऽम्बरेऽस्मिन् । चरन्नसाविन्दुरपि बजाना सनात् क्षीणतनुर्बभूव ।। स्वर्णवरिष्ठे रचिता पुरी स्वा छायां च पिशुद्रषिदीपतुल्याम् । प्रसार्य सम्यक् ननु देवटोक तस्वर्णलोकं विदथे ययार्थम् ।। 8 9 ·१० फम्परामायण-संस्कृतानुवादः 10 कान्त्या दिवारात्रगत वितर्क उत्पादयन्त्यां किल तन्नगर्याम् । पूज्याङ्गना देहदिदृक्षयेत्र निमेषशून्याः प्रतिमाः किमत्र || पत्या च संयोगवियोगकृत्यः गानेन तस्य श्रवणेन पुर्याम् । जलावगाहैः कुसमस्य धृत्या कालः प्रयास्यत्र पुराङ्गनानाम् ॥ 11 तुरङ्गमातङ्गरथान् नयन्त: केचित्ररारस्वत्र नयन्ति कालम् । अकिश्शनाना बहुयाचकानां द। ययेष्टं मुदिताछ केचित् ।। 12 गजान् मियो योधवशान् विधाय धनुः प्रपोगाम्पसनेन फेचित् । थीच्या प्रयान्तस्तुरगैर्नयन्ति कालं, धनुःशाखविचारणेन ॥ 13 चलस्पटे व्योमगता पजास्तु कि व्योमगनासलिलं लिहन्ति । स्वेता धना म्योमगताः समुद्र- माविश्य नीरं च यथा विवन्ति ॥ 14

·घाटमाण्ड
मेघाधिघोषादपि घोररूपः
भेनिनादैः सहिते पुरेऽस्मिन् ।
चोरान तेन न वितरक्षा
न याचकारतेन न दानवाः ॥
15
यतो विधासहिताः समस्ताः
विद्यानविद्वानिति नास्ति भेदः ।
समरतसौभाग्ययुते तेषु
धनी दरिद्ररिस्वति नारित भेदः॥
16
विद्यालयबीज बहुधा प्रार
योगायपौः प्रियकुमलेछ ।
धर्मापुपैः सहित नगयां
उत्पादयत् सौक्ष्यफलं ततोऽभूत् ।।
17
दशरथशासनपटल
(BUULo)
पुरमयोपाप पका
मतमोशनशिपातमीला
हारपगारामाद
समस पाति म सर्विः ।।
1

·कस्वरामायण-संस्कृतानुवादः
हस्तान् समेषां निजदानवारि-
सिक्कान् पृथिव्यामकरोत् सदा सः।
अन्यैरसाध्यान् श्रुतिमार्गगामि-
भूपैकसाध्यान् विदधे च यज्ञान् ।।
2
स्वप्राणतुल्यान् सकलाध जन्तून्
मत्वाऽस्य लोकस्य च पालनेन ।
चराचरात्माऽखिलजीवराशि-
निवासदेहेन समोऽस्ति भूपः ॥
।
3
युद्धाप्रसक्या सह शत्रुवर्ग:
कण्हूतिमस्कन्धयुतः स भूपः ।
जगत् समस्तं च शशास सम्यक्
यथा दरिदो निजभूगिलेशम् ॥
5
श्रीरामावतारपटलः
(திரு அவதாரப்படலம்)
अपेकदा मलमुतं त्रिशुद्ध
नया वसिष्ठं रघुवंशभूपः ।
"पिता घ माता च तपो हरिय
समस्तमन्यन्म तस्वमेव ॥
1

·चालकाण्डः २३ 2 "विप्रास्तदन्ये मुनयो विशोका- स्स्यासन् , गते मय्यय राजशून्यः । एतर्महदुःखमवाप्स्यते तत् सेयं व्यया मा दहती" युवाच ॥ भेरीरयैः सौधमुखे प्रपूर्णे मुकाकिरीटोयलिने महाशे । हाय मुराणे कमलासनस्य सनर्वसिष्ठो ददि चैत्र मेने ॥ 3 दुग्धान्धिमध्ये गुजगे शयानः हरि घनिभः पुरोधान् । "हन्या सुधौरानरान्"द्वतीय यदाइ तचिन्तितयान् पमिष्ठः ॥ "राजन् ! महास्यन्ध ! ममस्तसोक- नियन्तपुरप्रयागपूर्या । शिशोको भविमासि मर्स" इपीत् स स्मृतम् इतः ॥ यो जन्तुमायेन जनान् दि पश्येत् यो बादरान्तियुतः। सयहो यदि पादपार तदा मताः स्युमिति विप्र मार ॥ 5 6 ·१४ 7 कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः तदा बलद्वहितमानकेशं रक्तान्तनेत्रं अलितं च भूतम् । सुवर्णपात्रेऽमृततुल्यपिण्ड- मादाय यहेः स्वयमाविरासीत् ।। तदृश्यशृङ्गानुमतिं गृहीत्या पिण्डांशमेक न्यदधात् स राजा । रक्ताधरायाः किल नीलधूर्म- वेश्याः करे कोसलराजपुरुयाः ।। हुसैः समाकीर्णनदीतटाक- पनैर्युत देशमपालयद्यः। करे ददौ केकयराजपुत्र्याः स तु क्रमेणैव विभज्य पिण्डम् ॥ 8 9 धीर्यण शनारतिभाषणस्य निमेः कुले जातमहाश एषः । पूर्वक्रमात् पिण्डमिमें सुमित्रा- हस्ते ददौ, देवपतिस्तुतोष ॥ 10 पुनः मित्राकरयोः स पार- शीर्ण च पिण्ड प्रददौ गुणादयः । तदाऽस्फुरत् शत्रुधु वामभागः तदिनमागो मुवि सर्वजन्तोः ॥ 11 ·बालकाण्डः 12 13 प्रमूतिकाले निक्टागते तु योगताया किल भूमिदेव्याम् । पुनर्थप्नुप्रख्यसक्षशोभि- दिनाशके कर्पटलमयुक्त ।। वेदेष निजगर्भलीन- समस्तलोकं जरदालनामम् । ज्योतिस्तदेकं पुषे प्रपक्ष. भाग्याप सा कोसलराजपुत्री ॥ Pट रा न्योति समेत्य दिक्षु रेशमुख्या विनता: स्यन्ति । पुष्पर्धायुक्त शुममीनर करेग्युदार तनयं ह्यसूत वृक्षाकर्माचलकोपनेन्द्र दृष्टे दियं प्राप्य मुरैः समेल । सायिक कार्ययप्रयोगे कनीयसी एमगमध्यमून । फगासदोमटनागथायी सा सक्ष भूःशुरुषोऽस्यनस्यन् । मामारपतारापुन सिम पा मुमित्रा योऽन्यानम् ॥ 14 15 16 ·कम्बरामायण-संरकतानुवादः 17 दास्यो नृपं प्राप्य शुभं निवेद्य तुष्टाः सूनृत्ताः ग्रहतारकाणाम् । स्थिति द्विजास्तन विमृश्य लोक- बाधा नचेतः परमित्यवोचत् ॥ श्रान्तं गजेन्द्र ननु नकयुद्धे 'हे शेषशायिन्"इति चारुदन्तम् । आगत्य तं पालयतस्तु विष्णोः चके वसिष्ठः किल रामनाम ।। 18 करस्थितेनामल फेन तुल्प विस्व नानावत बोधि घेदे। यो यत्ति मारं स मुनिधकार तदन्यधाने भरताख्यनाम | 19 दुर्यारवीर्योग्यल तेजसोऽयो व्यधान्मुनिरीक्ष्मणनामधेयम् । तदा घनश्यन् बुहकाय देयाः देया वतुष्यन् पृषि विशोका ॥ 20 "प्रशस्त मुक्काम नियद्धपा. समान भास्पदमणीय कान्त्या । विरोधनाशो मरती"ति मस्या नामसंज्ञामितरस्य च ॥ 21

·१८
कम्वरामायण-संस्कृतानुवादः
विश्वामित्रे रामसमर्पणपटलः
(கையடைப்படலம்)
न्योम स्पृशन्तं मणिमण्डपं यं
सकल्पवृक्षोज्वल लोक देवाः।
आयान्ति द्रष्टुं स्वसभा भ्रमेण
तं राजराजः समुपागमत् सः ।।
"उत्पाद्य नूनं जगदेव देवान्
तथा विधि नूतमहं सृजेयम्"।
इत्येव वका पुरतस्तु राज्ञः
समाययौ गाधिसुतो मुनीन्द्रः ॥
"कैलासदुग्धाम्युधि सत्यलोकान्
महेन्द्रलोकं च तयाऽप्ययोच्याम् ।
विना शरण्यं क च मादृशाना
भवेदि"तोत्याह नृपं मुना
मखेऽस्मिन
सम्मा
राम वमु
समो मु
"तो का.

·बालकाण्ड: निशम्य वाक्यं स नृपः सुतो मे चालो न योद्धा, "विधिरुद्रमूलम् । अपोहा विमं वहमेव यज्ञ- गोता प्रभो ! स्यामिति सम्वभाषे ।। 5 मुद्धं तदा गाधिनुतं वसिष्ठ- स्वाश्वास्य राजानमुवाच, "भूप!। सुतस्य नानाशुमयोगकाले न तन्निरोधो भयता कार्य :॥ 6 7. अक्षय्यतूणीर मनाश्यसारं अंसइये शैलपदुन्नते च। बद्ध्वा कृपाणं स तयैव वाम वकं धनुलोकपतिस्त्वगृह्णात् ॥ राज्ञः पितुःह विनिर्गतस्तः प्राणः समो भ्रातृ समेतरामः । छायेव तं कौशिक मन्धगच्छन् तीर्वा यौ। तापुरसालमार्गम् ॥ तपस्विलभ्योत्तमात्तनाच्च श्रेष्ठामयोध्या समतीत्य ते तु । नृत्यद्वधू नपुरतुल्य हंस- निनादयुक्त सस्यूमवापु: ॥ 8 9

·कम्बरामायण संस्कृतानुवादः
ऊपुत्रयस्ते मुकुलस्तनीनां
तत्कुन्तलाभै भ्रमरैरुपेते।
इस साद्भिश्च मधुप्रगः.
सम्पूण केदारवृते वनेऽस्मिन् ॥
मेघावृतत्वात् गजवस्थितस्य
महीधरस्याप्रमयोपयासु ।
अश्वेषु सप्तस्वपि सूर्यमूर्तेः
तीवा नदीमारुहुथ पारम् ।।
दैवर्ष रेण्याद्भुतयागजन्य.
धूमावृत काननमत्र दृष्ट्वा ।
सर्वोत्तमो योगिवरं प्रणम्य
रामः "किमेतद्धन मि"त्यपृच्छत् ॥ ,
7
ताटकावधपटलः
(தாடகைவதைப்படலம்)
स्थि.वात्र कामः किल चन्द्रचूडं
विव्याध बाणैः, शियफालनेत्रात् ।
कोपामिना पुप्पसमेऽस्य देहे
दग्धे स्वयं प्रापदनाभायम् ॥

·बालकाण्डः
२१
ददाह शम्भुः कुपितोऽत्र काम
तदनभस्मादिनदेश एपः ।
अङ्गाभिधं तास्थलमप्यतोऽभूत्
कामाश्रमाल्यं, शृगु वेदवेय।।।
2.
इस्पं मुनौ शंसति तत्र गवा
'प्रत्युद्गतः सत्यधनैव विनः।
स्थित्वा समं मध्यगते च भाना
ययुखयस्तप्तमरुप्रदेशम् ॥
3
4
वक्तुर्हि जिह्वा च महान्धकारो
ब्रह्माण्डकोश मरुभूमितापः।
विद्युत्पयोदाशनिसूर्यमुख्याः
दग्धा यदि स्युः किमिहारत्यदग्धम् ॥
शत्रौ रणे मुञ्चति वाणवर्ष
शरस्य तत्वैतव वञ्चितस्य ।
विनष्टमानाख्य मणेर्मनोवत्
आसीत् सुतप्तं मरकाननं तत् ॥
निहत्य दुःखप्रद कर्मयुग्म
कामादिकान त्रीन् समतील दुर्गान् ।
विमुक्तिकामस्य च पण्यवस्वाः
हत्तुल्यमेतत् विपिनं तु शुष्कम् ॥
5.
6

·२२
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
अथेगितज्ञौ मुदितौ कुमारा-
वगृह्णनां कौशिकपादयुग्मम् ।
बलादि मन्त्रद्वयमाप्य तस्मात्
तो जेपतुस्सत् हृदये निधाय ।
स्मृते तु मन्त्रे प्रलयाग्नितुल्यं
ज्वलइने
यत्त
गतात्रयोऽपि।
शीतोदके यानसमं तदासीत्
उवाच रामो मुनिमानतः सन् ॥
गंगा च माला वहतः स्वमूर्धा
शिवस्य दृष्टया किमु दम्वमेतत् ।
"कुभूपराज्यादधिकोऽत्र नाशः
कुनोऽस्ति सर्वज्ञ वदे"त्यपृच्छत् ।।
"या जीवति प्राणिवधैध नित्यं
सहसमातबलान्विता या।
कालाकृतियर्या चरितं तु तस्याः
शृणु खमि" त्साह मुनिःस रामम् ॥
दिनेषु यातेप्वष ताटकायाः
सक्षमीसमानोवल कान्तिमत्याः ।
गर्भ तु मारीच सुबाहुमंत्री
जातो तो प्राणिमयरी तो ॥

·बालकाण्डः
12
आस्यकोपेन यैव शप्तो
योद्धुं हाशको च सुमालिसंज्ञम् ।
पौलस्त्य मातामहमेस चावां
"पुत्रो भवावस्वि"ति चोचतुस्तौ ॥
स्थित्वा चिरं नागतले च तेन
"गन्मातुली तावि"ति रावणेन ।
स्तुती जगनाशकरौ मरुदत्
तो भारी संभ्रमतः सवेगम् ।।
13
14
सक्त्वा सुतौ कुंभसुतस्य शाप
स्मृत्वा बलदहि समानकोपा ।
सा राक्षसी कानन मेतदाप
ज्वालापरीतानि वृतं समन्तत् ।।
सा पोरकृत्या सहितं समृद्धपा
तत्काननं नाशयति स्म पश्चात् ।
चित्ते नृणां लब्धपदो हि लोमः
विनाशयेत् रम्यगुणान् यथैव ॥
दशाननाज्ञा वशमेत्य शैल.
समानसारा मम यज्ञहन्त्री।
तदङ्गदेशस्य जनान् सर्वश्यान् ।
हवा भ्रमत्यत्र पयोदनील!॥
115
16

·२४ कम्बरामायण सस्कृतानुवादः तद्गाधिसूनोर्वचन निशम्य शङ्खाई हस्ताधृतशार्ङ्गधन्वा । सुगन्धपुप्पाहशिर प्रकम्प्य "कुत्रेयमास्ते कथये"त्यपृच्छत् ।। शलामनामे द्गतेस्तु वाक्य जितेन्द्रियो गाधिसुनो निशम्य । "अत्रास्ति सा चे" त्यभिधानत. प्राक् तताअनादिप्रतिमाऽऽविशामा ॥ शैलान्यय-नूपुरबद्धपाद- घातोयगर्ते जलधिनिवेश । बिल गते भीतयमेऽनुयात शैर्युता सा पुर आजगाम ॥ "समस्तजन्ती निहते मयैव मुस्खाधमास मम नात्र लम्यम् । इत्याशयादा विधिना किमाप्ताः। तत्क्भ्यतामि' त्यवदत् पिशाची ॥ शास्वापि भाव स मुनेर्दयालु मुमोच बाणान् न हि तदधायी। प्राणापह-श्रीमपि घोरकृया रामः खिय तो दि मन्यते स्म ।।

·बालकाण्ड २५ 22 गता बहिः, 23 सनातन धर्ममहं वीमि मोधादहं नैव वदामि तस्याम् । नेदं दयाकृत्यमिमा जदिन- मित्याह रामस्य पुरः स विप्रः ॥ रामप्रयुक्ता निशिताश्च चाणाः ततुल्य हृदयं विभिय। ज्ञानिमितरितार्या: यथा जडानामपयान्ति चिनात् ।। च्यावृत्तवक्त्रा रुधिरैररण्य आर्य तत्रैव पपात यत् सा । वभूव तद्रावणभाविनाश- प्रबोधिकेतोः पतनेन तुल्यम् ॥ निशाचरप्राणरसं पिपासुः अटन् यमः प्राप तदत्र पूर्वम् । विरिश्चितुल्यस्य मुनेविवेयः रामो यदाचं रणमत्र चक्रे ॥ 24 25 "प्राप्ता वयं स्वीयपदं, न बाधा स्यात्तेऽय दिव्यायुधजालमस्मै । रामाय देही"ति मुनि प्रबोध्य देवा ययुः पुषमवाकिरन्तः ।। 26

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
8
विश्वामित्रयागपटला
(வேள்விப்படலம்)
गतेषु देवेष्वथ पुष्पवृष्टया
शीतं मरुप्रान्तमतीत्य विप्रः ।
दारिद्यहच्या शडयप्पयाचा
समायुधान् राजपुते ददौ सः ।।
कृतानि सत्कर्मफलानि सद्भिः
जन्मान्तरे यान्ति यथा स्वयं तान् ।
तथा मुनौ यच्छति रामभदं.
दिव्यायुधा हर्षयुतास्तमापुः ॥
कोशद्वयं तेषु गतेषु तत्र
श्रुत्वा ध्वनि, "जातमिदं नु कस्मात् !"
इत्यं मुनि पृच्छति रामभद्रे
आरब्धवान् वक्तुमसौ तपस्वी ॥
"तम्मानसाख्यात् सरसः प्रवृत्त.
नपा सरय्या सह गोमतीयम् ।
युता येव"मुवाच विप्रः
ते कौशिकारुपा प्रपयुनंदी ताम् ॥

·मालकाण्वः "रस्तुता पुण्यनदी च केय"- मिधं तु समेण मुनिः स पृष्टः । ऊचे, गुणी ग्रामृतः कुशाख्यः जज्ञे यतः पुरचतुष्यं प्राक् ॥ नदीवमाता मम सोदरीति श्रुत्वा कुमारावथ नातिरम् । गतो, स रामो "विपिनं किमेत. दि"तीव पप्रच्छ, मुनिर्वभापे ॥ 6 7 मतव देव स्विति मन्यमान- नारीमनोवद्विपिन विशुद्धम् । वेदैस्तथान्यैर्मुनिभिस्स्ववेद्यः पुरात्र विष्णु पदधात्तपासि ॥ नीलो हरिः श्लाघ्यगुणस्त्वदिल्या त्रिकालविकाश्यपसंज्ञके च । भूत्वा सुतोऽयं वटवृक्षगर्भ- बीजं यथा वामनतामयाप ॥ गत्वावलिं तस्य वचो निशम्य "स्थकाशितादयधिकप्रदात:!। स्वप्यार्थिनो भाग्ययुता न चान्ये" इत्साह सोयं धृतकुजवेपः॥ 8 9

·२८
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
तुष्टो बलिः, "वाञ्छिनमत्र किं वे."
त्यूचे, "दया चेत् विपरप्रमाणाम् ।
प्रयच्छ भूमि वि"ति वामनोक्तः
बलिस्तयेत्याह रुरोध शुक्रः ।
"मायामयं रूपमिदं महात्मन् !
न वामनोऽयं घननीलकायः ।
पुराण्डजालान् प्रसतो हरेस्तु
जानीहि रूपं विद"माह शुकः ॥
"दानात् करे चोर्वगते मदीये
पूर्णो घनाभो हरिरर्थिवेषः ।
अधः करो याचति चेत्तनो मे
भाग्यं किमन्यत् त्वमिदं न वेसि ।।
नासौ मृतो यं मृतमीरयाम:
परन्तु हस्तः किल याच्यते यो।
ते वै मृताः, ते च दानशीलात्
अन्ये किमासन मुवि कीर्तिमायः॥
ये पात्र
"ये निन्दयास्ते पियो न, किन्तु
दातन्
किल वारयन्ति ।
ते शश्वात्मविघातका
निपं ततो "ति बलिर्जगाद ।।

·बालकाण्डः २९: 15 आक्रम्य टोकान् सकलान पदाम्या स्थान हलव्या बलिं नस्तके सः। વાતૃતીયં તુટતોડલે कुब्जो दाय, हे धृतचापपाणे! ॥ दुष्कर्मनिलन ! राम! तस्मात् इंदं वनं प्रेक्ष्य च जन्महीनाः । भवन्ति स, श्रुतिगम्ययई कतु मम स्थान मित: किमन्यत् ॥ 16 "पsan"वदन् मुनीन्द्रः बनेन गवा मखयत्तुजालम् । सम्भृत्य रम्यौ मलाक्षणार्य नियोग्य तायारमता यज्ञम् ।। 17 भूराउपुत्री मुनिना त पई मुराणां हितकाननार्यम् । अनन्यलम्यं दिनपटासाय- मरक्षता पम या हि नेत्रम् ॥ 18 तपक्षसंरक्षक वीरसन्योः उपेठो मुनि प्रेक्य "गुणप्रधान ! | प्रापयन्ति घोरस भवदुमपूर्वाः देसाः फरेदं पटमि" य ॥ 19

·३०
कम्बरामायण-संरकतानुवादः
मौना मुनि!त्तरमाइ, रामो
नत्वा मुनि प्राप्य बहिर्ददर्श ।
घोराशनीषणमेघसल्पान्
निशाचरान् पोनि विरावयुकान् ॥
अग्निं वमन्छूलधरासुराणा
रक्कं च मांसं च मखाग्निकुण्डे ।
यथा पतेन्नैव तथाजनेत्रः
शरैर्वितानं कृतवानिहोर्धम् ॥
तपस्विनो वश्चकदैत्यभीताः
"वामानश्याम! वयं प्रपन्नाः।
इत्यूचिरे जातविषाद्यथाः
भीत्याऽसुराः सोमशिखं प्रपन्नाः ।।
तत्ताटकायाः फिल वीरसून्वोः
मारीचमेकं विनिपात्य सिन्धी ।
सुबाहुमन्यं निजधान दिव्य
धनुस्त रामस्य रमापतेस्तत् ।।
सृष्ट्वा जगत् तज्जठेरे वहन् स्व.
मत्राय यज्ञ सम यावरक्षः।
पुण्यं मया तेन कृतं वैमि
न ते महाकार्यमिदं विजाने ।

·वारकापसः
३१
25
भथैवमुक्के, कुसुमैः समृद्ध
वने तपाशीटमहर्षिमध्ये।
गुणाकर कौशिकमत्र रामः
"कार्य मया किं वद"चेत्यपृच्छत् ।।
इदं ह्यसाध्यन्विति यजगल्या
तो सुसाध्य, महदस्ति कार्यम् ।
तदस्त पथात्,
मिथिटेशय
गम्छेम द्रष्टुं वि"ति विप्र आह ॥
26
9
अहल्यापटलः
(அகலிகைப்படலம்)
सगरूपरपुटिनस्तनी at
विकासिपुप्पास्यसमेखसाट्याम् ।
शोगानदारूपवधू सताय.
समयमा प्रापुरिमे प्रयोऽपि ।।
1
नदी गतेथेष रविः पोयुः
शैलप्रदानामुषस्यमीपाम् ।
तप्तस्वविम्मास्पिनताशा
कि पधिमान्यो सरयो ममत्र ।
1

·३२ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः + जलेभवत्पद्मगृहे दलाख्य- कवाटवन्ध्ये भ्रमरा निशासु.। उत्थाय पुष्पाढ्यवनं यदापुः उवास तत्प्राप्य मुनिः सुताभ्याम् ।। पृष्टो "वनं किन्न्यिति" राघवेण दुष्कर्मनिर्मूलनयागकर्ता। "पुरा दितिः स्वीयसुतार्थमत्र तपश्वकारे"ति जगाद वाक्यम् || एतादृशं स्थानमिदं, शिवाभ्यां जातो हि गङ्गापवनरधार्यः । स कार्तिकेयो ववृधे बलाढ्य- रस्वत्यवोचत् स च गाधिसूनुः ॥ नीले रेन भितले यथैत्र जायेत पन विधिना सहैव । भिवान्धकार जगतां नियन्ता रविस्तथाभूद् भुवि नीलसिन्धौ ।। त्रिमूर्ति तुल्यास्तत एव गावा रुद्रातमालोद्भवजाहवीं ताम् । कवेरजावत् कुसुमायकीणा कूलपामापुरिभे मनोज्ञाम् ॥

·बालकाण्ड ३३ M गडाचरित्रं वद तात! सर्व- मित्याह रामो, "मम नाय ! वत्स!! विद्वंशजन्मा सगरस्त्वयोध्या- पतिर्वभूवे"ति मुनिर्वभाष ॥ 8 ब्रह्माण्डमातु पदयोश्च विष्णोः भूत्वा विधिप्राहामुपादतीर्थम् । भृता हि रुदेण भगीरथेन नीता भुव प्राप वियनदीयम् ।। 9 10 साश्चर्यमाकी नती कुमारी गङ्गा समुचार्य विशालसंज्ञम् । नत च पृष्ट्वा कुशलं महीश विदेहदेश प्रययुनयोऽपि ॥ देशं प्रविष्टा मिपिलानगर्याः प्राकारवाी विरचय्य वासम् । शीलच्युता योगिवधूमहल्या शिलामयी शून्यतले स्वपश्यन् ।। शिटय गते राधवपादरेणी तेन स्वक प्राए वपुत्वहल्या । ज्ञानी यया माइवियोगकाठे देह निज प्राप्य हरि भजेत ) 3 11 12 ·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः गङ्गा मुवं नीतवतश्व राज्ञो वंशस्थ! या तिष्ठति विद्युदामा । दुष्टस्य चेन्द्रस्य सहस्रनेत्र.. दातुर्मुनेः सा गृहिणीत्यवोचत् ।। इत्यं मुनी शंसति पद्मजायाः पतिः, "विचित्रा खल लोकयात्रा । किं कर्म चान्यदद लोकमातु- रस्याः स्थितेः कारणमि" व्यपृच्छत् ।। इन्द्रोऽप्यहल्यानयनेन मार- वाणेईतो जीवितुमेव दाऽसौ । विशुद्धिमद्गीतमयेषधारी तं चापि विप्रोष्य विवेश शालाम् ।। अमोघशापत्य वरस्य दाता स गौतमः प्राप गृह, भयाती । तस्थौ सदा गीतमा त्वहल्या शको भयाधाति विडालवेषः ॥ - स गौतमो वृत्तमिदं विदित्वा क्रोधोज्ज्वलो वाणसमानवाचा । "त्वम्यतनाचितहसयोगी भूयादि"तीन्द्र यशपत् तथाऽऽसीत् ।।

·बालकाण्डः, 18 . अवाप्य लजामय निन्धत च पयौ सुरेशः, स्ववधूमहल्याम् । "वेश्यासमा स्वं भज वै शिलाव- मि" साह विप्रः, न्यपतत् तथा सा || "सन्तः सहन्तेऽज्ञकृतापराधान् तब्रूहि मार्ग स्विति भार्ययोक्तः । "श्रीरामपादोद्गतरेणुमिस्त्वं विमोक्ष्यसे" चैति मुनिर्वभाषे ।। अयेन्द्र तोविधिमुल्यदेवैः स्तुतो मुनिः शान्तमनास्तदिन्द्र । अपोह्य चिहानि सहस्रनेत्रा- ण्यदादल्याप्यमजत् शिलान्यम् 19 20 एवं पुरासीत किल नीलमेघ ! नेतो जना निन्धगति प्रयान्ति । अई पुरा ते करयोः प्रभाव- मपश्यमघात्र पदप्रभावम् ॥ 21 तसादानीबपुः स रामः ध्यात्या समस्तं किल कौशिकोकम् । "पत्युदिनाथ भज तं च मातः! याहि बमि" स्याह ननाम तां च ॥ 22

·३६
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
तस्यालनामस्य च पादधूल्या :
स्वरूपमाता मनसा विशुद्धाम् ।
"इमा गृहाणे" त्यथ कौशिकोकः ,
स गौतमो ब्रह्मसमोऽग्रहीत्ताम् ।
रामो गुणी गौतममत्र नवा
समय तस्मै वरशीलयुक्ताम् ।
तां, गाधिपुत्रेण वनान्यतीत्य
ददर्श सालं मिथिलानगर्याः ॥
1
.
10
मिथिलादर्शनपटलः
(மிதிலைக்காட்சிப்படலம் )
मत्पुण्यतः श्रीः कमलं विहाय
मप्यत्र जातेति पुरीयमुक्त्वा ।
ध्वजाख्यहस्तैः कमलाक्षराम
"त्वमेहि शीघ्र" विति साह्वयत् किम ।
सिक्य। शलाकाममृतेन यस्याः
मारोऽन्यरूपं न शशाक कर्तुम |
तो जानकी प्राप्य सरोजतुल्पा
रामादयस्ता मिथिलां प्रविष्टाः ।।

·बालकाण्डः 4 मिथिलानगरवर्णनम् :- विरकनारीनरसधमुक्त- सुवर्णभूषान्वितराजमार्गे। अगस्त्यपातान्धिसमे च तारा- युव्योमतुल्ये प्रययुखयोऽपि ॥ मृदङ्गवीणारखगानयोग निरीक्ष्य नेत्रेण करौ सलीलम् । चित्तं तु नेत्रानुगत विधाय नृत्यद्वधूजुष्टसभामपश्यन् ।। सुवर्गमुक्तागहरतापिन्छ- राशि तु केदारतले विधातुम् कृषीवलानामखिलार्यदात- कावेर्यभिन्नापणमार्गमापुः॥ वीणाशलाका स्वकर प्रचाल्य बच्चा च त-त्रीः हृदय च पाणौ । कृत्वा, समन्दस्मितगायिकाना गान पिबन्तः प्रत्ययुः सकणैः ।। पुप्पापचियां रतकौरवाचा स्त्रीणां हि गत्या विजितांश्च इंसात् । दृष्ट्वा च यत्र भ्रमरा नदन्ति वनं तयाभूतमिमे पश्यन् ।। 5 6 7 ·३८ कम्वरामायण-संस्कृतानुवादः सौगन्ध्य माधुर्य सुवर्णकान्ति- मनोज्ञकाव्यादिमयीं तदैकाम् । कन्यागृहोद्धस्थल पूर्वभागे त्रयोऽपि दृष्ट्वा क्षणमप्पतिष्ठन् । सीतादेवीवर्णनम् : ब्रह्मादयः सुष्टु विमृश्य सर्व- वस्तूपमान किल यां वदन्ति । सीतास्वरूपा यदि सा रमा स्यात् किमन्यदस्या उपमानमस्ति ।। उमादिबन्यो प्रसमीक्ष्य सीता तत्पूर्णशोभानुभवाय माः। वाञ्छन्ति नेत्रदयनिनिमेष नेत्रद्वयादप्यधिकं च देवाः ॥ तदन्यनारी मधु भाषमाणा सजेति चोकोऽपि विधिन शकः । मुरैस्तु सिन्धुहुधापितोऽपि श्रेष्ठं सुधान्यन्न संजयथैव ॥ इन्द्रादिदेवेप्सितमेनकाचाः शूलान्तनेवास्तु शरीरमस्याः । लिश्यन्ति दृष्टा मुखरूपचन्द्रा- स्तासो दिवाचन्द्रसमा बभूवुः ।।

·बालकाण्डः 13 विहाय पमं मुवमेत्य सीता-: स्थित्य चिर कायविशोषपूर्वम् । धर्मेण वा विप्रवरैः सुरैर्वा किं वा तपस्तप्तमहं न वेभि ॥ प्रियाश्च सख्या "हरिणीसमेति मातेति पीयूपतमे"ति चोक्त्वा । तस्याः पुरस्ताद्विकिरन्ति पुष्पं सीता कभी पुष्पचये प्रयान्ती । 14 सुमेखलानू पुरनहार- समेतवल्लीसहशागनासु । स्थितासु सीता शतकोटिविद्यु- मध्ये च तासा महिषीव रेजे ॥ 15 16 कालं च शूलं च विजित्य दृष्टश स्थितामिमां को भुवि वर्णनाः । तृणामकुड्यान्यपि यां समीक्ष्य द्रवीभवेयुथ तथा वमौ सा॥ स्वप्रेक्षकान् याः किल तोपयन्ति तास वधूनामपि मैथिलीयम् । मुस्वायपीयूषसमा पदि स्यात् प्रमोहि रामस्य कयं भवेत्सा॥ AT

·J
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
रम्याणि नानाभरणानि पूर्व
रम्याङ्गनासङ्गममाप्नुवन्ति ।
तान्यद्य सौन्दर्यकराणि सीता-
सङ्गात् स्वयं सुन्दरतामवापुः ॥
सीतारामयोः प्रथमदर्शनम् :
एवं स्थिताया जनकात्मजायर्या
तयोश्च नेत्रे हृदये मिथव ।।
यथा मिलेतां च तथा स रामः
ददर्श सीतामय सापि रामम् ॥
तस्याः सुतीक्ष्णो ननु दृष्टिशूली
अंतरये वीर्ययुते च तस्य ।
निपेतत् , राबवरको
सीदेवतायाः कुचयोनिमग्ने ॥
वदा मियो दर्शनरूपरज्या
परस्पराष्टमन.समेनौ।
धन्वी स रामो वरजानकी तो
अन्योन्यचिचे क्रमशः प्रविधौ ॥
गुणी स रामो तनुमध्यमा सा
प्राणैरभिन्नावपि भिन्नकायो।
विज्ञाय दुग्धाम्बुधितासमेतो
पुनर्मिलता पदि फिन्नु वाष्पम् ।।

·चालकाण्डः 23 - 24 सा दीर्घनरिह निर्निमेष. मालय चित्रप्रतिमेव तस्यौ । चिन्ताधृत्तिम्यामनुगम्यमानो रामोऽपि साकं मुनिना तिरोऽभूत् ।। सीताविरहवर्णनम् :- अन्तर्हिते सग्विणि रामचन्दे प्रमत्तचित्ताभिधवारणस्य । धैर्याकुशे दूरगते तु तस्याः लज्जाति नटेति किमत्र याच्यम्! " स्वमध्यतुल्यं कृशदेहचित्त- समन्विताया. किल नेत्रमार्गात् । देह सम प्राप्य स कामरोगः व्यानोति तक तु यधैव दुग्धे ॥ स्वीया दशा वस्तुमपारयन्ती स्मृव ते मुकसमा रुदेव सा । कामोऽपि तस्या हृदि वाणमेक प्रायुत काष्ठ मलिते पयाग्नौ ।। सुमेखलधैर्य सुशखमाला- लावण्यविज्ञानमुखविहाना। सीता विजे मथनात् सुगयेः समस्तभाग्य रहितो ययाधिः । 25 26 27 ·कम्बरामायण-सस्कृतानुवादः सखीमिः सीतानयनम् :- वित्रस्तभूषां च विनष्टलज्जा विध्वस्तरूपा मदनस्य वाण । विद्धस्तनी तप्तमृगीसमान कृच्छ्रेण सीतामनयन् हि सक्ष्यः ।। मनोज्ञसीताकरपादतुल्य- सुपल्लवैरास्तृतपुष्पतल्पे । शीतैश्च नीहारगणै रुपेते सख्योऽत्र सीता शयितामकार्षः।। सखीकृतशैत्योपचारः- वने वसत्करनिषादवाण- विध्वस्तकेकासाशी च सोता । प्रसूनशाखेव च कामवहि- तप्ताऽपतत् म्लानतमा हि तो॥ विद्धानि पुष्पाण्यपि त छरीरे तालिप्सानि सुचन्दनानि । शीर्णानि यः कणवरचना- तापेन दग्धानि च पल्लवानि ॥

·बालकाण्ड
32
33
-
तस्याश्च दासीजननीभगिन्य
तस्माद्विषण्णा हृदि धैर्यहीना ।
ज्ञातु ह्यशका किल रोगमस्या
नीराजन दोपधिया वकुर्वन् ।
पार्वे समुदयजनानिलेन
कामानले सततम्भमाणे ।
दग्धेषु मालाभरण दिकेषु
द्रवत्सुवर्णप्रतिमय साऽभूत् ॥
सीताविरहनालाप
तमोवृत पुष्पवन किमेप.
किमस्य वाहू घनरतशैली ।
नेत्रे सरोजे पुरुहूतचाप
युतो धन कि भुवमानगाम ॥
मचित्तमाविश्य धृतिश्च टना
विनाश्य मे प्राणमयाग्रहीय ।
कामो न चाय फिल तस्य पाणी
स्थित धनुर्नेक्षुमय विभाति ॥
नारीस्वभावस्थितरूपलज्जा
ज्ञानानि मय्यद्य न सन्ति तस्मात् ।
पद्भपा सखेद भुवि योऽगमत से
किं नेत्रमागाऽऽमनाईचोर ।।
31
35
36

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः तन्नीलरत्नप्रतिमा शिखा वा. हस्तौ नतौ चन्द्रसमं मुखं वा । अंसौ न वा, किन्तु स मन्दहास: प्राणान् मदीयानहरच तस्य ।। न वा मनोहारिविशालवक्षः न केवलं पद्मसमानपादौ । परन्तु यन्मत्तगजेन तुल्यो ययावयं तद्धृदि मे सुलगम् ।। नेत्रे यतः पद्मसमे निमेष युते च तस्मान हि देव एषः । चापं करे वक्षसि यज्ञसूत्र बहनसौ राजकुमार एव ॥ मदीयहृदयसमाख्ययन्त्र- पिनद्धकन्यापरणं विनाश्य । जगाम यस्तं पुनरेव नेत्रैः प्रियेय यदि तद्वरं मे ॥ एवं तथान्यच समालपन्या "मोऽत्र तस्यो, स जगाम चेति । घूयादियं प्रोस्थितकामगात बहूनि मत्वा हदि चिन्तयेत् सा ॥

·बालकाण्डः 42 43 सूर्यास्तमनवर्णनम् :- सीताशरीरस्थितकामपहि- ताप स्वय सोढुमशक एषः । सूर्योऽपि कम्पिस्वकरैरुपेतः ममज वेगाकिमु पश्चिमाधौ ॥ पतङ्गशब्दोदितवाघापैः पयोधिशब्दोदितनपुरण । नीलान्धकाराभिधकञ्चुकेन युक्तेन भूतेन समा हि सन्ध्या ।। निशमुखपल्यभुजङ्ग ! हिंसा करोषि, मारो मयि वाणमोक्ता । प्राणोऽपि चैको न हि मुक्तिरस्मात् मुक्त कपचिन्मपि को विरोध: ! " रामो यो कोऽपि न तबिरोद्धा बाणप्रयोक्ता मदनेन किं वम् । प्रचोदितः कौश्च! मदीयपूर्व- पापस्वरूपः किमिहागतोऽसि ।। पुन सखीकृतशेयोपचार:- एवं हि मत्वा वहुचिन्तयन्या तचापसंवर्धकमाज्यदीपम् । 45 ·४६ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः अपोह्य चेटीकृतरत्नदीप- कान्या निशां च रहस्समनाम् ।। चन्द्रोदयवर्णनम्- तद्विष्णुना वै मथिताधिजात- तुपाररत्नैः प्रसूते समन्तात् । सुर्धा वह काश्चनपात्रतुल्य अन्धेस्तदाऽभूत् दिवि चन्द्रबिम्बम् ॥ चन्द्रायशिल्पी हरिनामिजात- ब्रह्माण्डगेहं च पुराणभूतम् । ज्योत्स्नामुघापनमात्मदस्तैः कृत्या नवं तद्विदधाति किन्नु ! ॥ । चन्द्रनिन्दा- तमोमयं व्याप्य जगत् प्रवृद्ध- नीलानिसम्भूत सिताग्निरूप। मायाविना स्वं विजितो हि नल्ये सिन्धुं तया मामिह वापसे चम् ।। पयोधिसम्भूतसशिन् न हि खं मरो नवा कोऽपि इतस्त्वयाऽत्र ! लिया च स्या समृोन साकं जातस्य हिंसा मयिनेन युका ॥

·बालकाण्डः
पुनः जानक्या विरहतापः-
आकाशसम्भूतनिशाकरस्य
करायलोहेन इतस्तनी सा ।
वहिं गता इंसवधूसमाना
सा पुष्पतन्मे लुठति स्म सीता ॥
51
चन्द्रस्य दीर्घश्य रश्मिभिः सा
स्पृष्ठा च दग्धा श्लपिता पात ।
तदीपतल्पायसरोजराशेः
माशाभूद रजा नाम ।
52
पुनः पुनश्चन्दनलितगात्रा
मवाऽपि ताठव्यंजनोपचारम् ।
रम्पत्तनी सा बहुतापमाप
किमौषधं ममयरोगशान्ये ।।
53
पुनथेटीकृतशैत्योपचार:-
सीताशरोपितकामादि-
दाय पुप्पैरप पश्च।
कृते तरूपेषु तदा प्रका:
सहसमे शयनानि यः॥

·कम्वरामायण-संस्कृतानुवादः रामकथावर्णनम् :- हंसीव कन्यागृहपुष्पतल्पे तस्थौ विषण्णा, तटिता समानम् नम् । शरीरमस्या हि ददर्श योऽस्य रामस्य गाथामथ वर्णयामः । रामादयस्ते जनकं समीक्ष्य प्रत्युद्गतास्तेन च भोगपूर्णम् ।.. दिविस्पृशं देवपुरीसमानं , सौधं हि नीता न्यवसन् त्रयोऽपि । श्रीरामपादाम्बुजयोगलब्ध- स्वरूपवत्सास्तनयो मुनीन्द्रः । मूतीभवत्सर्वतपोमयोऽमौ प्रापत् शतानन्दमुनिस्तदात्र । प्रासं शतानन्दमुनि स रामो ननाम, वैदेहपुरोहितोऽपि । विधाय रामाय तदाऽऽशिपोऽग्रे समागतं कोशिकमाप सपः ॥ तपस्विनं गाधिसुतं समीक्ष्य "त्वया यदवागतमा तेन । भूम्याऽनया किन्नु तपश्च ततम् ". इत्याह सनः किल गौतमस्य ।।

·बालकाण्ड: ] 60 61 निहत्य रामः किल ताटको ता- मापूर्व यज्ञ जननीमहल्याम् । विमोच्य मे शोकहरो मुनीन्द्र! शृणु त्वमित्याह स गाधिसूनुः ।। नीलाम्धिनीलोत्पलनीलरत- मेधादिकान्युज्वलदेहवन्तम् ।। दृष्ट्वा शतानन्दमुनिस्तु राम- कयामवोचन्ननु कौशिकस्य ।।. इत्यं पुराऽऽसीदय कौशिकेन समः प्रसिद्धो न हि, तदयां च । सध्या प्रसाध्यं युवयोः किमस्ती- त्याहस्म तो गौतमसूनुरेषः । एवं मुनी शंसति गौतपस्य सूनुं प्रणम्योस्थितवीरवों। तौ भ्रातरौ चाप्यनुगृह्य गेई ततः शतानन्दमुनिगाम ॥ स कोशिको उसण इत्युभी ता- वगच्छता स्वीयमनोज्ञशय्याम् । ऐकान्त्य-सीता-शशि-रात्रियुको नीलः स रामोऽप्पभवद्धिनिद्रः । 62 63 . - 64 4 ·- r कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः सीताविरहेण रामप्रलापः- रम्याङ्गनाकारसमेतविधु- स्वरूपमेकं भुवि किन्नु दृष्टम् । न स्यादिदं चेति न वच्मि किन्तु पश्यामि रूपं हृदि चक्षुषोश्च ॥ सा निर्दया यद्यपि कामरोग- निदानतद्वीक्षणवीक्षितोऽहम् । अस्यामहं प्रीतियुतश्च तस्मात सर्वत्र पश्यामि तदीयरूपम् ॥ तत्स्वर्णकुम्भप्रतिमस्तनाभ्या- मालिङ्गन वक्षसि मे न चासीत् । रकोष्ठमन्दस्मितपूर्णमास्य द्रषु कदा स्यात् पुनरेव कालः ॥ मृत्योः स्त्रिया हन्त मया स्मृतायाः क्रूर च नेत्रे जघनं विशालम् । स्तनौ स्मित चेति भवन्ति नाना मां हन्तुमेतानि कुतो वहूनि ॥ अपेक्षुधन्वा कमलानिमित्त प्रसूनयाणा-मयि चैव वृष्ट्वा । मा चेत्स कुर्यादिह वीर्यहीन क वा वसेतीमिदं न पश्चात् ! ।।

·बालकाण्ड:
70
71
हत जगत् प्रोत्थितदुग्धसिन्धु..
प्रवाहवदयापृतकौमुदीयम् ।
मरमाणमाविश्य हिनस्ति तस्मात्
श्वेतं विषं चापि,किमस्ति लोके ।।
न वा कुमार्गे मम चित्तमेति
तथापि ता वाञ्छति मानसं मे ।
ततो ध्रुर्व सा किल भूपकन्या
प्रतिद्धमेतत् न हि मे स्तिकः
रामे तथा कामवशेन.खिने
विकासयन् पद्मवधूमुखानि ।
उदेति भावानुदयाद्रिरूप-।
महेशफालाक्षिमवाग्नितुल्यः॥
विहाय दुग्धाम्बुधिनागतल्प
वियोगदुःखाब्धितले शयानः ।।
स राघवः सूर्यकरावमृष्टः
पार निशाधेरगमद्विनिद्रः ।।
कृच्छ्रेण नीत्वा रजनी प्रबुद्धः
समाप्य दैनन्दिनकर्मजालम् ।
नावा मुनि लक्ष्मणसंयुतोऽसौ
विवेश ता मैपिलयनशालाम् ॥
72
73,
74

·+ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः दृष्ट्वा कुमारौ जनको मुनीन्द्र प्रणम्य को ताविति, पर्यपृच्छत् । द्रष्टुं मखं चापमिहागतो ता- वित्याह विप्रश्च तयोः प्रभावम् ॥ 11 कुलप्रभावकथनपटलः (குலமுறை கிளதது. படலம் ) मनुः पृथुश्वः- न वेत्ति को वा रविवंशपूर्व पुत्रं मर्नु, किंच भुव स्ववाणैः। दुग्धा क्षुधार्तान् सकलान् पृथुर्यों - ररक्ष राजा स च सूर्यवश्यः ।। इक्ष्वाकु:- स्तुत्वा विधि भोगिशयं रमेश स्वीकृत्य तद्रविमानयुक्तम् । इक्ष्वाकुराजो भुवमानयो तं ये न जानन्ति जडाः स्युरेते ॥ ककुत्स्थ:- "हत्वाऽसुरान् तै तदेवलोक विमोच्य देही"ति सुरेशपृष्टः । चक्रे तथा तत्कुलभूः ककुत्स्थ- आरुझ शक्रं वृषभस्वरूपम् ।।

·बालकाण्डः शिविः- जन्दन् समान् आत्मसमान् अरक्ष- लेतत्कुलीनास्त्विति यान् वदाम' । स्वप्राणदानेन विहङ्गरक्षा कुर्वन् शिविश्चान्यतमो हि तेषु ॥ 4 भगीरथ सहस्रवक्त्रोऽपि यशास्यमापा न शकुमाशो यदि, किं मयाऽत्र । प्रसूनयुमुदशिरःस्थगङ्गा गामानयधः स च सूर्यवश्यः । 6 यश्चन्द्रजेता ननु रुद्जेता यो दु-धुह-ता बहुभिपैस्तै । विख्यातवशे रधुरैप जान. शक दिशोऽस्यष्ट जिगाय सोऽयम् ।। दशरथ , तत्पुत्रौ च - अजस्य सून मुवि को न वेत्ति तदस्य सून्पोरनयोर्महत्वम् । वक्तुं न शक्रश्चतुराननोऽपि राजन् यथाशक्ति तदा वक्ष्ये ।। 7 ·५४ फम्वयमायण-संस्कृतानुवादः रामाभिधूल्यैव महर्पिपनी भेजे निजं रूपमिदन्नु दृष्टम् । प्राणादपि प्रीतियुतोऽहमस्मिन् एपा कथाऽस्येत्ययदन्मुनीन्द्रः ।। 12 धनुर्भङ्गपटलः (காாமுகப்படலம்) "पश्यामि किं ते धनुपाऽत्र विप्र! मा मनो मे, यदि सम्यमेतत् । पुर्यारस रामो मम शोकहानिः सीताsपि धन्येति नृपो जगाद ॥ बानीया शेटसमं धनुस्त- दपे"ति भूस्थानपदामहीसः । चत्वार एवात्र नता महरा जयेन नामुर्धनुरस्ति यत्र ॥ ते पर्वतावा गनायकापाः पर सबस. पौरपाः । स्तम्मानमा महाररानयति ॥

·बालकाण्ट:
।
4
5
धनुष्टा नानापौरवचनानि-
"सशकुचको हरिरेष सज्य
धनुन कुर्यायदि कोऽत्र चान्यः ।
आगत्य विष्णुर्यदि मञ्जयेत्तत्
सीताविभाहो प्रवमित्यवोचत् ।।
"हिमादिमादाय कृतं किमेतत्
किमादिशेषः किमु मन्दराद्रिः ।
किमिन्द्रबाप. पतितः पृथिव्याम्।"
इतीव पौरा वहुधा वदन्ति ॥
"राजाऽऽह, कस्माद्धनुरानये"ति
"न सन्ति मूढा जनकेन तुल्या!
"फलेदपीदं किल पूर्वपुण्यात्"
"किं सा धनुष्टवती' त्यवोचत् ।।
"तद्वाणलक्ष्यं भुवने किमस्ति !
"क-यायमेतन्निहित नु राज्ञा" ।
"चक्री स रामः किमु भलयेत्तत् "'
"तत्पापकर्मेति वदन्ति नाना'।
शतानन्देन सीताधनपोश्चरित्रकथनम् :-
रामस्य कान्ति गजवस्थितस्य
चापं च दुर्धर्षमवेक्ष्य, राज्ञः।
सीताकृते जातमनोव्यथा ता
ज्ञावा शतानन्दमुनि गाद ॥
6
7
8

·५६
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
"धनु प्रभावो न मयाऽत्र वाच्यः
त्वं वेसि नान्योऽस्ति महेशतुल्य!।
रथाजपृष्ठा जनकस्य पुत्री
या वृत्चमस्या शृणु कौशिक त्वम्"।
कथं वदेयं गुणजालमस्याः
गुणा स्वय जीवितुमापुरेनाम् ।
सौन्दर्यमेनामभजत् सुतप्त्वा
लावण्यहीनास्वनयाऽन्यनार्य ॥
एतावता केऽपि न चापमापु
पलाय्य लीना न नृपा निवृत्वा ।
न स्याद्विवाहो धुयमित्यमसि
स नामयेधेद्भविता विवाह ॥
होमाज्यसिकस्थलजातवहि-
समो हि रामोऽप्युदतिष्ठदन ।
"नष्ट धनुस्खेति पुरा विनेदु-
राशीभ्यकुर्वन् मुनयोऽपि राम ।।
महर्षिणा शुद्धतीविधामा
रामो नियुको न धनुनमन।
कामस्तु पूर्व हृदये वधूना
वमन वागैर्धनुषा सदसम् ।।

·बालकाण्डः
14
15
रामं दृष्ट्या पौरस्त्रीवचनानिः-
"संयोग्य हस्तौ गजतुल्यरामा
मारोपपेचेरनुरेप बाणैः ।..
सीता मुकेशी च वयं च सर्वाः
पतेम बहा"विति काश्चिदाहुः ।।
“श्रद्धा विवाहे नृपतेर्यदि स्यात्
'गृहाण सीतामिति चौक्तवान् स्यात् ।
कुतो न्यधात् शैवधनुस्तदने
मूदो नृपोऽसाविति चातुरस्याः ॥
"लजा न सर्वज्ञमुनेरपी"ति
"भूपादपि क्रूरजनो नषेति ।
ऊचुः, "स रामो न हि भायेच्चेत्
पीनस्तनी सा भविता ह्यभाग्या"।
वधूमिरित्यं कथिते, महर्षि-
सङ्केषु देवेवय दृष्टयासु।
श्रीडायुतान् वारणमेरुमुख्यान्
कुर्वन् स्वगत्या प्रययौ स समः ॥
निमेषशून्याः समिकाः पदाभ्या
चापावमदं शरबन्धनं च ।
गाददृष्टा, धनुष. कोण
स्पर्श त्वपश्यन् प्वनिमयशृण्वन् ।।
16
r
17
18

·कम्बरामायण-सस्कृतानुवाद: राम दृक्ष पुरजनवाक्यम् :- "स राजपुत्रो", "हरिरब्जनेत्र." "स नीलमेष", "स तु पुष्पकान्ति." । "क्षासब्धिवासी हरिरेष", "मयों न चे"ति पौरा बहुधाऽनुस्ते ॥ सीतापि राम सच जानकी ता द्रष्टुं सहस्र नयनानि नालम् । "तथाऽनुज पश्यत", "योगिनं ता- वानीतवन्त नमते" त्यवोचत् ॥ जानक्याः स्फटिकगृहप्रवेश:- अन्त्यो दशा ग्राम्य विसृग्य तल्प सखीवृता पमतटाकतीरे। सा स्फाटिके सअनि चन्द्रकान्त- जलापम शयन विवेश ॥ सीताविरहालाप:- सजे धनुन्यातफरौ तदीयौ सवाणवणारयुतौ तसिौ। पुष्पाब्यवश्य यदाद दृष्ट स्याजीवित मे पुनरेव दृष्टम् ॥

·पालकाण्ड आकाशचन्द्रेण सपुम्पकैशः चापेन युक्तो जलदः स्वग्म्याम् । पीत्वा मम प्राणजलं मदीय- चित्ते षसत्यच सदा वसेच ॥ 23 3 कामः कठोरः कठिनान् स्यवाणान् । मयि प्रयुक्के, कलुषां ततो माम् । "म ते भयं स्यादि" ति वाक्यमुक्त्वा ह्यरक्षतस्तस्य कुतो हि पुस्त्वम् ।। 24 " "भो भोः स्तनौ! किन्नु फल प्रवृद्धया दुर्भेदचाप धृतवान् दयाल । चन्दाननो यो मुवि तस्य वक्षः- संश्लंपसौख्याय तपो विधत्तम्" ।। 25 26 इपुनमुश्व-मदनो हृदिस्थः तच्चितरोगोत्थकुचद्वये मे । विपेण सिञ्चन्नपि नैष पूर्व- चन्द्रः कलङ्को हि न तस्य मध्ये ॥ कामप्रयुक्ताखविषावमग्न- देहाददग्धा बहिरागता में । प्राणास्तु तद्राघवपादमाध्य गता निवृत्ताः कपमा चित्त || 27

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
विद्युद्युतो मेघ इवावतीर्य
गा प्राप्य यातो धृतयज्ञसूत्र. ।
नधि कोऽसाविति तं दृदिस्थं
अग्रे स्थितं तं च कुतो न जाने ।
भूत्वा पयोऽधावमृतं च लब्ध्वा
त्यजेयथा हेमघटेन मूढः।
रामाङ्गसश्लेषसुखं तथैव
विहाय लन्ध मम किं प्रलापैः ॥
नलिमालाख्यचेट्याः सीतान्तिकागमनम्:-
वियद्धनुस्तुल्यविचित्ररूप.
समुज्वलत्कुण्डलहारयुक्ता
चेटी गलत्कुन्तलयनयुक्ता
सा नीलमाला दुतमाजगाम ।।
चेटया धनुर्भङ्गवृत्तान्तकधनम्
"स सालवृक्षोन्नतपाणियुको
ह्यसौ हरिस्यक्तभुजङ्गतल्प"
इत्येवमह्यो मुनिनाऽनुजेन
साकं पुरी प्राप स रामनामा ||
धनुस्त्वष्टभ्य पदा क्षणेन
जप्राइ छिक्षितयन्तुल्यम् ।
प्रसूनवर्षे सति भन्नभेतत्
पपात, सा रावसभा चचाल ||

·बालकापडा
---
सीताया सन्देइनिवृत्ति
"स मेघरूपो मुनिना जगाम
स पानेत्रस्त्विति चेटिवाक्यः ।,
सीता, "प्रियोऽसावि"ति निश्चिका
भन्नाय काञ्ची ववृधे नितम्बम् ।।
33
हर्षा पुन पुरसुमध्यमा सा
प्रवृद्धवक्षोजयुता प्रहा।
"ताकारणैरेप स एव नो चेत्
ध्रुव मृता स्या"मिति मन्यते स्म ॥
34
जनकवाक्यम्:--
स्वामिन् ! या पासवलोऽस्य सब
कार्यों विवाह किमयो नरेद्रम् ।
ससे यमानाप्य तत किमस्य
कार्यो वद विति भूप आहे "
35
जनकेन दशरथाय दूतप्रेषणम् ।
अवमुक्त जनकेन, योगा
"शी पत्यानयन पर स्पाद"।
स्याह, वृत्त सफल च दूत
न्यवेदय मैथिल एप राहे ॥
36

·फम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
13
दशरथप्रस्थानपटला.
(regaMULedia)
जनकदूतागमनम् :-
भेरीरवाढ्यां गमिता अयोध्या, .
सझे नृपं द्रष्टुमपारयन्तः ।
अनेकभूपालकिरीटशोभि-
पुरीमुखे तस्थुरिमे हि दूताः ॥.
सन्देशपठनम् :-
दूता इमे, "क्ष्यातगुणिन् नरेन्द्र !
गृहाण पत्रं विदमिगत्ययच्छन् ।
जग्राह तद्राजसभास्थविद्वान्
पपाठ राज्ञध निदेशवश्यः ॥
-
धनुर्भश्रवणम्:-
"पुरा कपर्दी धनुषैव येन
जिगाय लोकानय दक्षयज्ञे ।
तचापभातम्यनिरेव पूर्व
मया श्रुतः किन्धि"वि भूप पाह ।।

·1 बालकाण्डः दशरयाऽऽदेश:- "यप्रास्ति रामो रघुवंशराज- पुण्यैकजातो मदनेन तुल्यः । सैन्यं तृपास्ता मिथिला प्रयातु तदूधुष्यतामि"त्यवदन्नृपेन्द्रः ।।' 4 :- दशरथसेनाप्रस्थानम् :- नृपस्य गम्भीरगतेस्तु सेना व्याप्ताऽभवत्सर्वत एव लोके । वातेन सिन्धुः सकलं विनाश्य व्यानोति यदप्रलये प्रवृद्धः ॥ 5 रघूद्वहः सर्वजनातिहन्ता नैव प्रतस्थे, प्रथम ततोऽपि । उत्याय मध्ये प्रसृतस्तदीय- सेनाप्रभागो मिथिला जगाम ॥ 6 विप्राः-- गर्वधभिश्च समें प्रयातुं भीता युताश्वप्रकमण्डलुभ्याम् जपादि कर्माईकरानयोः कृत्वा पदाः प्रयुयुक्जेिन्द्राः॥ 7

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
बसिष्ठः-
बहुश्रुतैः यागपरैश्च विप्रैः
समेत्य मुक्काशिविका प्रविष्टः ।
अरुन्धतीनायक एष यातो
हंसं समारुह्य यथा विरिश्चिः ॥
भरतशत्रुघ्नौः-
गजैस्तुरलैः परितो वृता तो
शैलं यथा सिन्धुरिमौ कुमारी ।
तथाऽनुयातौ तमृषि वसिष्ठ
तौ भातरी गाधिसुत यथैव ॥
दशरथ:-
तलित्यकर्माणि विधाय विष्णु
प्रणम्य गोभूमिसुवर्णमुख्यान् ।
दत्या द्विजेम्पो मुदितः किरीटी
शुभे मुह नृपतिः प्रतस्थे ॥
चन्द्रशैलपाधि-
कोशद्वय प्राप्य रघुप्रवीरः
तं चन्द्रशैलस्य तट विवेश ।
नारीमुकेशस्तनसकपुष्प
मुगन्धिन्य व्यवसावटेऽस्मिन् ।।
-

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः गजा:- धिक्कृत्य नेतुहितसूक्किमेव हृदाद्गजा नैव बहिः प्रयान्ति । कामी सुहृद् ज्ञानिषची विहाय मनो यथा पण्यवधूनितम्बे ॥ चन्द्रशैलवर्णनम्- शैलेन उद्धस्तटमाप चन्द्रः तत्रत्यनार्यः शशिदर्पणेऽस्मिन् । एकत्र पश्यन्ति निजाङ्गशोमां स्वर्गाच्या या पुरखियोऽपि ॥ विद्वत्य देवैः प्रणयोत्यकोपात् देवानामुक्कसुरनमालाः । शैले गृहीत्वा कपयः स्वमार्या- कण्ठे निवप्नन्ति, मदन्ति भार्याः ।। शैलेडन गास: सुवर्ण- मुछासमक्षाः किल नियते । त्रिविक्रमस्पोरवि धारणाई. तोचरीयः साशा बभूवुः ॥ डाप्रमागे विलसन्ति मेधाः प्रसूननासारतदधः प्रदेशे। रमापतिमाटरः किमेर इसेसमूतः प्रतिमातिः॥

·बालकाण्डः
६७
9
10
सायंकालशोमा-
मेघावृतास्ताचलरूपनार्ग
विवेश वेगादविरूपसिंहः ।
तेनोद्गताद्रकमयप्रवाहात्
बभूव रकं गगनं च सायम् ॥
शैलमहिमा-
अनन्तशीः रमणीयदृश्य
सचन्दनैर्मण्डित एप शैलः
सुचन्दनं वक्षसि विधतोऽस्य
नीलस्य विष्णोरमजत् स साम्यम् ॥
शैले सेनानिवासः-
प्रेम्णा मियः खीपुरुषाः समस्ता:
जरास्तथा सिंह कुरङ्गनागाः ।
आगत्य तस्थुनिरिसानुभागे
रम्यं वन निर्भमरैरुपेते ।।
अन्धकारव्याप्तिः-
अस्तादिमारुह्य निंदीयमाने
फराक्षियुक्ते रविरूपसिंहे।
महान्धकारः प्रसूतः समन्तात्
लीना गजा यान्ति बहियथैव ॥
11
:-
12

·६८ कम्वरामायण-संस्कृतानुवादः दीपारोपणम्- मन्दारमालोज्वलितस्य राज्ञः सेनासमुद्र बहुधोषयुक्त । आरोपिता दीपगणा विभान्ति पयोधिसम्भूतसरोजतुल्याः ॥ चन्द्रोदयः- मुकासमूहे सितसैकस्थे भूत्वा चरच्छ्वेताशजतुल्यः । उत्थाय सिन्धोरुडुभिः समेत्य विभाति चन्द्रो गगने विशुद्धः।। निशानयनम्- मुक्त्वा समक्षं रतिशास्त्रपारं कृस्य पध्वाञ्छितमेव सर्पम् । माध्यं च सङ्गीतयुतं समीक्ष्य नि-युनिशा सैन्पगता नरास्ते ॥ 15 युष्यापचयपटलः (பூங்கொய் படலம்) सूर्योदयः-- तमो हिरण्यं झदुरुपदंष्ट्रा- युतं निहन्त किरणास्यहस्तः। युतो रविः परिमशैटरूप- स्तम्मादुदेति म या तिः ॥

·बालकाण्ड. 2 ससैन्यस्य दशरथस्य शोणानदीप्राप्ति स्थाधिरूदः कृतनित्यकर्मा जगाम राजा, नृपवाहिनी च । शोणानदी प्राप सरोजयुक्ता वनैः सम-तादुपशोभिता च ॥ तेपामुपवने वास.- तदा स्वावम्बरमध्यमाते वधूयुता राजपुतारतदन्ये। पुप्पापचित्या सलिले विहार- योग्य नदीजुष्टवनं प्रयाताः || . 3 स्त्रीणां मधुरालापा.- सुभूषिताना मधुरस्वनाना कु-तलाना वचनं वधूनाम् । श्रुता न कूजन्ति पिका हियेव किं रम्यवाचा पुरतोऽन्यवाक्य. ॥ स्त्रीणां पुष्पापचयः- gঘাষৰীযুনালনঃ स्पृष्टास्तु शाखाः स्वयमेव मन्त्राः। वर्षन्ति चेत्पादतले पुष्प को वा विशेष नमने नराणाम् || 5

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
रमासमन्त्रीकरपप्रयोगात्
सिंहातिशाय्युत्तमवीर्यभाजाम् ।
नृणां नमेतां यदि शैलहस्ती
कः पुष्पशाखानमने विशेषः ।
भ्रमरभ्रमणम् -
नदीतटाकेषु न भूतपूर्व
नारीलतोधन्मुखरूपपमम् ।
मृताश्चान्तो न हि तत् त्यजन्ति
दृष्ट्वा नवं वस्तु परित्यजेत् कः॥
एका युवती-
युवा तरौ प्रेक्ष्य तु "नारिकेल
फलान्यहो खीकुचवद् विभान्ति"।
इत्याह, "का वा हृदि मन्यतेऽसो"
इतीरपिस्वा रुदति स्म भार्या ॥
अपरा युवती-
पल्याः पुरः पन्तरनाम मोहात्
जगाद भर्ता, कुपिता नताली।
सा पुष्पमाघातयती रुदन्ती
दग्धं प्रसूनं बसनेस्तदीयः॥

·चालकाण्डः नारीसौन्दर्यम्-- "महपयो योगरता मनोज- वाहता न स्युरितीयमुक्तिः" । वृथक, पुष्पापचयोचताना खीणां ध्रुवो हन्तुमिमान् समाः ।। 10 एको युवा - 11 देवरलेख्याद्भुतमर्तिमत्याः समोक्ष्य शोमा हतचिनष्टिः । आरुख शाखा मुकुलानि पुण. बुद्धयाऽपचित्य प्रददाति कथित् ॥ जलमीडागमनम्- मष्ठापया शीततमे वनेऽस्मिन् पुपापचिरया सकला विरकाः । शुद्ध जले घेततरापूर्णे विहा कामाः प्रययुहदादीन् । 12 जलक्रीडापटलः (புனல்விளையாட்டுப்படலம்) जलाशयगमनम्- स्वकीयशोमाजितदेवबन्दाः नापो नरा मारयुतादरण्यात् । उत्थाय गन्ति नदोहदादीन् पपा गया यान्ति पने समायः॥ 1 ·७२ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः सलिलमअनहश्यम्- दुर्वाससः शापत इन्द्रभाग्य पुरा पयोधावमराङ्गनाभिः। मनं यदासीत् सममास तेन जलाशये मग्नवता समूहः ।। काचिन्मनोज्ञा धृतपुष्पकेशा दृधा स्वबिम्ब सलिले सखी ताम् । मत्वा भ्रमात्स्वेन सम हसन्ती तस्यै ददौ सा स्तनलनहारम ।। अपरा-- सुमेखला मध्यतलाद व्युतास्ताः जळावगाहे पतिता हृदेश। पदावगृहुन्, "किमु पादलग्न- सोऽयमिय भयमाप काचित् ।। मत्स्या:- माया सफरश्मिधुप्रवाह गन्ध जले स्त्रीवपुषी वहन्ति । सात सता ज्ञानयुता नराः स्यु- रित्यत्र किंवाऽ-पनिदर्शनेन ।

·बालकाण्डः
7
जलाशय:-
स्नाताङ्गनादेहसुकुङ्कुमेन
नृपाङ्गसम्बद्धसुचन्दनेन ।
युक्त हृदस्थ सलिलं च नील
धनाढ्यरक्ताम्बातुल्यमासीत् ॥
सूर्यास्तमयः-
कुरङ्गनेत्रा: पुरुषैः समेताः
यच्चरेताः सलिलावगाहम्
समीक्ष्य तत्कर्तुमनाः स्वयं च
कि पश्चिमाधि तपनो विवेश! ।।
चन्द्रोदय:----
पूर्व नृपः क्षीणवलो जितोऽपि
यथा पुनयों मुपैति मोहात् ।
जितस्तु नारीवदनः प्रयालः
शशी पुनर्योद्धमुपैति तद्वत् ।।
17
मद्यपानपटल:
(உணடாடுபடலம்)
चन्द्रिका-
मुराप्रवाहो धवल: फिमेष
कि मूर्तिमगानरसप्रवाह!।
अन्तःस्थकामसवण बहि-
घन्यूह्याऽभवदायतकौमुदीपम् ॥
8
1

·७४ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः नानागृहाणि- छायातलं मौक्तिकमण्डपस्य चरपयोदावृतकाननं च । स्थलं विशुद्धस्फटिकैर्निबद्धं प्रसूनगेह विविशू रमण्यः ।। सुरया कामवर्धनम्-- पुष्पागरूपत्कचमारयुक- स्त्रीभिः सुपीता मदिराऽ५ तासु । अन्तःस्थ कामानिमवर्धयत्सा हुतं घृतं वर्धयते यथाऽग्निम् ॥ चित्तभ्रमः- सन्दिग्धमध्या स्वमुखं पुराया दृष्ट्वाऽन्यनारीति विभाज्य काचित् । "उच्छिष्टमय पिबसीद कस्मात् पिचेऽन्यदस्तीति" जहास तर ॥ चन्द्राय अभयप्रदानम्- मुरास्थचन्द्रप्रतिबिम्बट्रया काचिधमत्ता, "ननु चन्द्र! राहोः । भीत्या निठीनोऽत्र भवान् मयं ते माभूत" इतीत्यं तमुपादिशत् सा ॥

·चाळकाण्डः 6 7 चन्द्रिकायां मदिरास्वनमः- प्रसूनगेहस्थितर-ध्रमार्गात ज्योत्स्ना पतन्ती भुवने स्म काचित । गृह्णाति पात्रे, मदिरेति मत्वा नारीस्वभावादुत चित्तमोहात् ।। मद्यपानवैचिम्यम्- स्वपाणिकम्पात् मधु यच तल्प पपात तत् पानमदेन काचित् । विस्मृत्य, "तिष्ठन्मधु" चेति वा सा रिकपात्रं कुरुते निजोठे ॥ कपटनिद्रा--- एका पयो रन्तुमनाः प्रसून- तसं न तद् शातमभूत् प्रिपस्य । बालस्पमोचालतो लक-ती "घण्टा किमासीत्" इति सा जगाद ॥ दूतसन्देहः- साउपापसे: समी फैमा फाधिदात् नरेन । पामेन राया मुरपान केन टूतेन नीलेपमिदं न जाने। 8 :-

·कम्वरामायण संस्कृतानुवादः
प्रियापादताडनम्--
काचित्पदा भर्तृहरी जवान
केल्या, कराम्यां स जुगोप वक्षः ।
"प्राणप्रियो चित्तगत रिरक्षु:
रुणसि किं वे"ति जगाद साऽपि ॥
स्वप्नाभिनयः-
असत्यनिद्रावशमेत्य काचित्
स्वमच्छलात् सा पतिमालिलिङ्ग ।
यथा तुषारं शमयेद्विवस्वान्
कामो वियोगं शमयेत्तथैर ।।
चन्द्रसूर्यो-
कृताल्पपुण्यैरिव लब्धभाग्य
तदा शशी प्राप लय क्षणेन ।
तद्विष्णुवक्षःस्थितकौस्तुभन
समः पयोधौ पिराचिरासीत् ॥
18
प्रत्युद्गमपटलः
(எதிர்கொள படலம்)
दशरथस्य गङ्गातीरपाधि-
गजास्यशेलोस्थितदानशरि-
सम्पूर्णनप. प्रवदन्ति यस्मिन् ।
सन्याधिना तेन युतो जगाम
गलातट राघसिंह एस.।।

·बालकाण्डः
७७
जनकेन प्रत्युद्गम
श्रुत्वा नृपस्याऽऽगमन प्रहृष्टः
रथाश्चमातङ्गमयाधिजुष्टः।
प्रत्युद्गमार्थ जनका प्रयास्यन्
प्यौ यथा सूर्यमुपैति चन्द्रः॥
2
सेनारेणु-
त्रिविक्रमः सप्त यथोर्चलोकान्
भित्वा पुरा मातुमगात् प्रपश्चम् ।
सै-योस्थितो रेणुरिमं च मार्ग
प्रविश्य गत्वा प्रस्तो जगत्याम् ॥
3
सेनयोरुभयोर्मेलनम्-
यदा वयोध्यापतिसैन्यराशि-
माविश्य युक्ता जनकस्य सेना ।
तदा पयोधि प्रविशन्नदीना
शब्देन तुल्यो धनिराविरासीत् ।।
4
चक्रवर्तिनोरन्योन्यालिङ्गनम्--
ततोऽवतीर्य स्वरथातदने
स्थितः, "त्वमारोह रथं ममेति ।
उको महोशेन तमारोह
स मैथिलस्तं नृप आलिलिश !!
5

·कम्यरामायण-संस्कृतानुवादः दशरथेन कुशलप्रश्नः- व्यात्रेण सम्मानितसिंहतुल्यो वैदेहमाश्लिष्य सबन्धुमित्रम् । क्रमेण पृष्ट्वा कुशलं, "स्वमने याही"त्यवोचत् , नृपतिर्ययों च ।। । मिथिलातो रामप्रस्थानम्- सुरैर्नर गवरैश्च बन्यो रामोऽश्चयोधैः सहितो नगर्याः दहेम- स्थेन यातः सह लक्ष्मणेन ।। 1. प्रस्थाय, नानामा मृतस्य पुनरुजीवनम्-- नीलोत्पलामः सुरवन्धपादः चित्रातिशाप्युत्तमरूपयुक्तः। रामो नृपं प्राप यथैव याताः प्राणाः पुनः प्राम्य विशन्ति देवम ।। रामेण मातृवन्दनम्- कपर्दिपाणिरियतचापभेचा रामः स्वमातः क्रमशः प्रणम्प। उत्थाय तस्यो तमवेक्ष्य तासा दर्य तदा को गति समर्थः॥

·बालकाण्ड
रामाय पितुरादेशः--
"एतैरनीकै. सहितस्त्वमने
याही" अयोध्यापतिराह रामम् ।
समस्तजन्तोरपि मातृकल्पः
शास्ता जनाना भुवि साक्षि भूतः ।।
1
10
11
--
रामस्य मिथिलागमनम्----
रयाधिस्टैरनुजै प्रहृष्टः
पार्श्वद्वये तेविनतः समेतः ।
सुशङ्गमेरी धनिभिः स राम.
यया समुत्थाय रयाधिरूढः ।।
तस्य नगरवीधीप्रवेश:-
नारी गेहाद्वहिरेत्य तत्र
स्थितास तीक्षणपुष्पवृष्टया ।
सिक्तः स रामः स्वपदेन गन्छन्
अाप वाधी मिथिलानगः ॥
पुराङ्गनानां चित्तस्थितिः-
आपे हरावन्तिकमागते तु
वाला युक्त्यः सफटाश्च वीध्याम् ।
अनवाणहिता. समेत्य
प्रापुर्दशा यामय तो बदाम ॥
12
13

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
19
-
पुरविहारपटलः
(உலாவியற் படலம் )
स्त्रीणां रामान्तिकागमनम्-
मयूरसारङ्ग समानगल्यः
नक्षत्रविद्युत्समकान्तिमत्यः ।
भूषारावैरुपेताः
नार्यों जवात् रामसमीपमापुः ॥
तासां स्थितिः-
"दृष्टं प्रियं मूर्तिमदेव तस्मात्
जन्माभवत् सार्थकमि"युदीय ।
यथा जलं वीक्ष्य विवपदेशे
मृगास्तु धावन्ति तथा खियोऽपि ॥
जवेन रामं गतमात्मचित्तं
गृहीतुकामाः प्रययू रमण्यः ।
ता: खिन्नमध्याः प्रचलप्रसूनाः
निम्न प्रदेशप्रवहत्पयोवत् ॥
कार्यकारणम्-
श्रीरामदेहस्थित कार्ययोगात्
नेत्राणि कृष्णान्यभवन् किमासाम् ।
स्त्रीरतने त्रैः किमु वीक्षितोऽसौ
रामोऽभवन्नाटतनुन जाने ॥

·बालकाण्ड मदनोपालम्मः- कामप्रयुक्तानिह पुष्पवाणान्। समीक्ष्य काचित् सुमुखी बमाषे । "रामस्य वीर्य पितुरस्य चाज्ञा धिक्कृत्य कोऽसावबलानिहन्ता!" ॥ 5 राममोहितानां स्त्रीणां वचनानि- वोटु ह्यशक्का निजदेहभार। वबैकभूपोन्झितसर्वभूपा । अवाच्यसर्वोत्तमकामसौख्य- रूपेण काचित् प्रतिमेव तस्यौ । 6 एका- मन्त्रमार्गात् कपटी स रामो विवेश चित्तं नयने पिधाय । अन्तः स बद्धः सखि ! तेन स्तुं गम्छेम शय्यामिति काचिदाह । 7 अपरा- विस्तभूपावसना हि काचित् कामात्रघातं त्वविचार्य गात्र । पश्यन्ति या राममिहादरेण कोपादियं पश्यति तास्तु सर्वाः ।। 8 6

·८२
-
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
रामस्य सर्वाङ्गसौन्दर्यम् -
याः स्कन्धमैक्षन्त न तामिरन्यत्,.
दृष्टं करौ पादतलौ च तद्वत् ।
सर्वाङ्गशोमा न हि काऽप्यपश्यत् ।
एको यथा सर्वमतस्थमाशम्
परप्रघणो नारीहृदयवासः-
एका सुकेशी तनुमध्यमा तो न
पातुं स रामो हृदयं विवेश ।
जगत् समस्त जठरे कदाचित
धृताच रामाद् भुवि कोऽस्ति बन्छः॥
राजमार्ग रामं दृष्ट्वा नारीवचनानि-
त्रियाः कृते पावनराम धीर!
रौद्रं धनुः पूर्वमभञ्जयस्त्वम् ।
कामेक्षुचापं त्वमिदाय भक्या
गृहाण मामित्यथ काचिदाह ॥
दिव्यमङ्गलविग्रहदर्शनम् -
एका सुतप्ता श्लपिता रुदन्ती ।
सुदीर्घमुच्छ्यस्य सीमवेक्ष्य ।
सम्योज्य इस्ती, "सखि! रामविचं
कामो लिखेत् किन्विति पर्यछत् ।।

·बालकाण्ड
.
परतत्वनिर्णय:-
एतादृशान्युत्तमलक्षणानि
नरेण न स्युः मरिमृश्यमाने ।
अतः स विष्णुर्भवतो वदामि
ज्ञापेत पक्षादिति काचिदूचे ॥
-
13
रहस्यार्थगोपनम्-
वर्षामयूरीसदशी यदेका
स्वकीयकाम हृदि गोप्तुमउत् ।
कामस्य तद् ज्ञातमभूदहस्य
मुख मनोन्नहि गोपनाईन ।
14
परस्त्रीपराङ्मुखता-
"ता: चिनगात्रा व्ययिताः सशोकाः
खियः स्वाभ्यां न ददर्श शुद्धः ।
सस्मार नाय मनसाऽप्यतोऽमौ
किं स्नेहशून्यस्विति काचिदाह ।।
15
रामनिन्दापरा काचित्-
मुग्धासु नारीपु किमप्यलब्ध्या
गच्छन् स रामः वरुणाविहीनः ।,
ज्ञानी ने चायं वृणुते हि सीता
स घातक: स्यादिति काचिदूचे ।।
16

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
निर्लजा काचित्-
एका पर्श प्रेक्ष्य तु काममोहात्।
किं राममूर्तेनिक्टे मनो मे।
दृष्टं त्वया ब्रूहि तदि"यपृच्छत्
आशायुताना न भवेद्धि लजा॥
प्राणं प्रार्थयाना अपरा--
स्वप्राणदानेन परानरक्षत्
तद्वंशजाता: परमेष रामः ।
प्राणान् मदीयान हि नः प्रयच्छेत्
मौर्य धुतोऽस्ये"ति जगाद काचित् ।।
रामस्य सभामण्डपप्रवेशः-
वधूमिरित्थे कथितः समन्तात्
भेजे नृपेन्द्रैः सहितः स रामः ।
वेदान्तवेत्रा कुशिकारमजेन
तथा वसिष्टेन युता सभा ताम् ॥
तस्य आसने उपवेश:-
साकेतजन्मा भुषि धर्मस्पे
नत्वा मुनी, प्राप्य तयोरनुज्ञाम् ।
डायासमेधामिरेष गुप्तो
घरासनं प्राप्य राज राम: n

·बालकाण्डः
५
दशरथस्य मण्डपागमनम्-
साकेतराजो निजबन्धुभित्रैः
समेत्य यातो मणिमण्डपं तम् ।
नक्षत्रवृन्दैरनुगम्यमानः
प्राप्नोति चन्दो गगन यथैव ।।
21
जनकस्य आतिथ्यम् -
वित्तं समस्त जनकः प्रमोदात्
दत्वोपचारं कृतवान् यदत्र ।
जनेषु रामे च समानभावात्
चके तदाऽसौ, किमितोऽन्यदस्ति ॥
22
20
सीतालथरणपटल.
(கோலங்காண படலம்)
सीतामानेतुं वसिष्ठादेशः-
सजीवचित्रप्रतिमाङ्गनामिः
रघूतरे शक्रवदेवमाने ।
दृष्ट्या वसिष्ठो जनक वमा
"सीता मृगाशी स्वमिहानयति
I

·८६ कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः चेटीकृतसीतालकारप्रकार:- अक्षणोर्यथा पक्ष्म, तदीयरूप- प्रच्छादकान्याभरणानि चेति । विस्मृत्य सहयो निजसुन्दरी तो अमण्डयन् शर्करपा सुधां वा ॥ - कण्ठभूपणम् - कण्ठे तु तस्याः हरिशखतुल्ये सख्यो बब-धुर्वरभूषणानि । सर्वाङ्गनामङ्गलकण्ठभूषा सीताऽस्ति, कण्ठाभरणं कुतोऽस्याः ।। . Luk तिलकालकारः- त्रिलोकनारीतिलकायितायाः तस्या मुखे तास्तिलकं च चक्रुः । नीलोत्पलैराकृतपद्मजन्य- चन्द्रोत्यनक्षत्रसमें दासीत् ।। सीतादर्शनेन स्त्रीणामपि मोहः- सीताशोभा प्रसमाक्ष्य सख्यः पमान्मधुप्राप्य यथैव भृङ्गाः। बभूवुरस्पष्रवचोविमुग्धाः पुंसां वधूना हि मनः समानम् ॥

·बालकाण्ड ? 6 तां पूर्णिमाचन्द्रसमा निरीक्ष्य खियोऽपि हांदभवन् विमुग्धा । एकैकमत रमणीय रम्य कप्रेक्ष्य लावण्यनिधि सहेत। OM सीतासौन्दर्यम् - सुशवदस्ता जलजासनस्था समस्तजन्तोईदये वस-ती। अरुन्धतीतुल्यपतित्रता सा समा हि रामेण किमत्र वाच्यम् ॥ 7 तस्या. प्रस्थानम्- नता सखीभिर्मणिभृद्वितान- छायातले दीपसमा खटती। तारागणे वालशशी यथैव सीला समां ग तुमय प्रतस्थे ॥ 8 - तदीयगमनप्रकार था-त्या. स्वपुत्र्या मृदुपादखेद मत्येव भू पलवपुष्पराशिम् । आस्तीर्य सर्वत्र गतवमूहा सीता या भूपणशिक्षितेन । 9

·८८
--
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
तस्याः मणिमण्डपप्राप्ति:-
हेमप्रभा चन्दनशीतलाङ्गी
सुपुष्पगन्धा तडिता समाना ।
देवाङ्गनाईससुधा विजित्य
प्रापन्नृपान्य मणिमण्डपं सा॥
सीतायाः दिव्यमङ्गलविग्रहः-
सीवाशरीरं श्रुतिवच्च नित्यं
नराश्च वध्वः प्रसमीक्ष्य मुग्धा ।
तथैव तस्थुः प्रतिमासमाना
निधेष्टिता निश्चलनेत्रयुक्ताः ॥
रामेण सीतादर्शनम्-
कन्यासुधा वीक्ष्य पयोदवर्णः
"सा जानकी वा न हि वे"ति मुग्धः ।
निश्चित्य पश्चा-मुमुदे स रामः
सिन्धोः सुधा प्राप्य'यथा सुरेन्द्रः ॥
वसिष्ठप्रहर्ष.-
अस्मत्तपोभिर्जनित. स रामः
सशचको हरिरेव यस्मात् ।
तस्मादिय स्यात् कमलोस्थितथी-
रितीव मत्वा मुमुदे वसिष्ठः ॥

·बालकाण्ड दशरथानन्दः- समस्तलोकाधिपति. स राजा सौताङ्गशोमा प्रसमीक्ष्य भने । "सप्तापि लोका हि मया मुक्का. परन्तु लक्ष्मीमलभे विदानीम् ।। , 14 11 15 पितुरन्तिके सीतोपवेश विहाय पा नृपसमाजाता स्यादौ वसिष्ठ पुजव च। प्रणम्य हर्षायुसमेततात- पार्से वरिष्ठानमाविशत् सा || परमानन्दमस्तिो विश्वामित्र एषा विषाक्षी कमलासनेति नीलादिरामो यदि वेत्ति पूर्वम् । चापोऽस्तु मिन्धादपि सप्तशैलान् इतीव मेने कुशिकामजोऽसौ ॥ सीताया सन्देहनिवृत्ति रामेण चारमण च भन्न शुदा बनेभ्यो गतसपा मा। चिचरिपत त बलयस्यनेमा ददर्श सीता पुरतोऽयपाले ॥ 16 17 ·९० कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः हृदिस्थचोरेण धनुस्तु भग्न- मासीदिति प्रेक्ष्य तुतोप सीता । बन्धाद्विमुक्को हृदये रमेशं . दृष्ट्वा यथा मोक्षमुपैति विद्वान् ॥ . दशरथेन विश्वामित्रं प्रति मुहूर्तदिनप्रश्नः-- विज्ञानपारङ्गतकौशिकं तं दृष्ट्वा प्रसिद्धो रघुवंशभूपः । "श्रेष्ठं दिनं किं तनुमध्यसीता- विवाहयोग्यं वद चे"त्यपृच्छत् ॥ . -मुहूर्तदिननिर्णयः- उत्प्लुत्य केदारतलेषु मत्स्याः निघ्नन्ति धृक्षान् महिपाश्च यत्र । . तरकोसलाधीश! "विवाहयोग्य दिनं श्व एवेति मुनिर्जगाद ॥ - दशरथेन स्ववेश्मगमनम्- नतेषु भूपेषु रघुप्रवीरो रसाट्यसावर्तसुशयोपैः । वाठार्फतुल्यामकिरीटयुकः विननियुक्त प्रययो,स्वधेश्म ।।.

·वाटकाण्ड
११
22
-
सूर्यास्तमय:-
इसीव कृच्छ्रेण जगाम सीता
रामायगच्छनिजहेमसम।
महर्षयो भूपगणाच जामुः
सूर्योऽपि मेरावभवनिलीनः ॥
21
सीताविवाहपटलः
(கடிமணப்படலம)
जानक्याः स्थिति:-
पनेन लवाऽपि तटाकतीरें
पातु जल यदलम्धमाया ।
पिपासवः खेदमाप्नुवन्ति
तां वै दशां प्राप पिकस्वना सा ॥
विरहिण्यास्तस्याः शोकवचनानि--
तदुर्घटप्राणहरैकदीक्षाः
किं वकाः सन्ति निशे । कठोरे।।
सूर्योदये मे पतिरेष राम
मा प्रानुपात च कुरु प्रभातम् ॥
मलयमारुतम्
यातायशार्दूल! मुग-ध ! शीत!
गुहानिवासिन्! मलयाचठस्य ।
ज्योत्स्नाक्ष्यदन्तयुत! वहिरूप!
मप्रागमन्विष्यसि दिन इन्तम् ! ॥
1
2
3

·फचरामायण-संरकतानुवादः
वीभ्यां कन्यासु अत्याचार:-
रण्याचरो नीलपनामवीरः
रानिन्दिवं मुश्चति नैप मां सः।
अनूदकन्यानिकटं प्रयान्तः
कुलीनभूपाः किमु सन्ति लोके ॥
रात्रिनिन्दा-
गीतं न शान्त न दिवाभ्युपैति
चिन्ता न याता न निशावसानम् ।
चित्तेऽस्ति रोगो न च याति शोकः
निद्रापि नायात्यहदो किमेतत् ! ।
-
समुद्रनिन्दा-
सिन्धो ! समुत्थाय पतंत्तररैः
श्रान्तस्वदेहो वलयविहीनः ।
नामोषि निद्रा सतत च तस्मात्
कन्यासि कि त्वं मदनाद्विमपि ।
कविवचनम् -
इत्यं बहूत्वा व्यसनेन सीता
यदा सुतप्ता श्लपिता बभूव ।
तस्यां निशायामनघः सं रामः
स्मृत्वा यदूचे तदिदं वदामः ॥
।

·घालकाण्डः
विरहतन रामेण बहुधा चिन्तनम् -
चिचे पुरा नेत्रशलाकया ता
कामातुरोऽइ न्यालिख पुनस्ताम् ।
दृष्ट्वाऽय पूर्णा नहि वेनिशोभा
दृश्येन्न किञ्चिचडिता पुरस्तात् ।। .
8
चन्द्रदूषणम्-
हे चन्द्र! सीतामुखतुल्परूप!
कामाक्ष्यवीजस्य च दोहद! त्वम् ।
न तेऽनुरूप किल कृत्यमेतत्
एकाकिनं मां न करोषि मित्रम् ॥
9
विपाक्षिणी-
अग्निं वमत्पन्नगदन्तपस्या
क्रूर विर्ष स्यादिति तन्न सत्यम् ।
मक्षेत्रचित्ते सततं वसन्या:
तस्यास्तु दृष्टया विषमस्ति सत्यम् ॥
10
देवाधिदेवे बहुरूपचिन्ते
"सीताविवाहो भविता व एव ।
पुरीमलकृत्य निवेद्यता नद्
भेरीरवै रित्यवदन्महीशः॥
11

·९४ - कम्बरामायण-संस्कृतानुवाद: सुर्योदय:- "शमोऽञ्जनाभो जलजोत्यसीता मिथो मिलेता परिणीय तो श्वः"। इतीदमाकर्ण्य रविः स्ववंश्य- रामोत्सवं द्रष्टुमिहोदितः किम् ।। । 3 पत्तनालझारप्रकारा:- नराः स्वगेहान्यथ तोरणानि सम्पूर्णकुम्भान् वसनैश्च रने । आच्छाध सम्यक् बहु भूषयन्ति कुर्वन्ति भोज्यं द्विजभोजनाय ॥ जना नगर्या गृहपूर्वभाग तारागणैयॊमगतैः समानान् । निर्मान्ति मुक्कामयमण्डपास्ते तच्छायया धर्मनिवारणार्थम् ।। स्त्रीणामलङ्कारः- काश्चित्सुग-धं वसनानि काश्चि- दन्याः प्रसून तिलकं मुखेषु ।।1 धृत्वा च रम्योष्ठतलेषु वर्ण - ! कृत्वा, विमा-त्यत्र विभूषिताशयः ॥ 1 5

·बालकाण्ड::
..
16
17
देवलकत्वमान्तिः-
ततकान्तिप्रतिबिम्बहेतो
पुर:स्थितं द्रष्टुमपारयन्तः
कि देवलोकस्वयमेव वा कि-
मन्यो भवेद्वेति सुरा विमुग्धाः ।।
दशरथेन विवाहमण्डपाऽऽगमनम् .
आघन्तहीन मणिमण्डपं तं .
शैलोन्नतं हेमविभूषितान्तम् ।
सीताविवाहोचितवस्तुजुष्टं
साकेतराजः प्रविवेश तुष्टः॥
मणिमण्डपः--
महविन्दरमरैर्महासः
अन्यैः समृद्धो मणिमण्डपोऽशी।
जगत्समस्तं प्रसतोऽस्प विष्णोः . ,
नोटोदरेण स्वयमाप साम्यम् ।
समेण अर्ध्वपुण्ड्धारणम् -
धारमकोर्ट मुवि सर्वजन्नो:
विनाश्य मोहं परमं पदं ।
नेपा प्रदातुं क्षममूर्धपुण्डू -
स्मास्या स रामो भूतवान् स्वकीयम् ।।।
18
-
19

·१६ कम्बरामायण-संस्कृवानुवादः कर्णकुण्डले- रात्रिन्दिवं चन्द्रवी तु सीता- स्थिति निरीक्ष्य स्वयमेत्य रामम् । तत्कर्णमूले वदतः किमेता- वित्येवमास्ता धृतकुण्डले दे। उत्तरीयम् - महात्मना ज्ञानसमें ययेच्छ- सञ्चारयोग्यं धवलोत्तरीयम् । दयाप्रवाहैः सदृशं च राम- कण्ठेऽभवन्मौक्तिकहारतुल्यम् ॥ यज्ञोपवीतम्- महर्षिदेवादिभिरप्रमेय त्रिमूर्तिरूपोऽहमिदं भवद्धिः। ज्ञातव्यमित्यं वदतीव रामः त्रिभिः स्ववक्षःस्थितयज्ञसूत्रैः ।। - रामवेषपरिग्रहः- नागेशयानः सुरकार्यहेतोः उत्थाय विष्णुधृतरामधेपः। समान् रिरक्षुः स्वयमात्मदेह- मलश्चकार स्वशरीरतुल्यम् ।।

·९७
-
बालकाण्डा
रथारोहणम् -
गवां सहसं मणिहेमभूमी
सद्भ्यो यथेष्टं च वितीर्य रामः ।
वेदैकक्तिरप विप्रवर्य.
संस्तूयमानो रथमारोह ।।
इ
24
प्रातृभिरुरचार:-
सानन्दवाप्पो रथसारपि सन्
यथाऽरुणोऽसी भातः सदण्ड ।
तस्थौ रथामे व्यजने तथाऽन्या-
गृहता याति रथेन राम.॥
25
-
रामस्य विवाहमण्डपप्राप्ति-
साकेतराजो गजतुल्यभूपै
समेत्य य मण्डपमाप्य तस्थौ।
रामोऽपि धन्वी सरपस्तमाप
रको रविमरमुपैति यद्वत् ॥
26
सीतायास्तत्रागमनम् -
समीनचन्द्र स्वयमादधाना
प्राध्या रथे जातवतीय सीता ।
पूर्व पयोधौ भुवि चाद्य पश्चात्
जातेव शैलादगमत् समा ताम् ॥
7
27

·-
कम्बरामायण-संस्कृवानुवादः
सह वसिष्ठागमनम् -
वेदान्तविद्भिर्धतयज्ञसूत्रैः
युतो विवाहं विधिवद्विधातुम् ।
शास्त्रोक्तसंभारगणान् गृहीत्वा
समाययौ मोदयुतो वसिष्ठः ॥
योगमोगौ-
हंसीव सीता जयवीररामो
विवाहपीठे सहितौ निषण्णी ।
किं योगभोगौ सहितौ पृथिव्या-
मित्येवमूह्यौ किल तापमूताम् ।।
-
कन्यादानम् -
स मैथिलो राममुखं निरीक्ष्य
"सुतां मदीया रमयेव विष्णुः ।
उन्ध्या चिरायुर्भव चे"त्युदीर्य
श्रीरामहस्तं सलिलैरसिश्चत् ।।
शिलारोहणारुन्धतीदर्शने-
तो दम्पती करणसूत्रहस्तो
प्रदक्षिणं चतुरनिवेदिम् ।
स्पृष्ट्वा शिलो पादतलेन सीता-
ऽप्यरुन्धतीमप्रतले ददर्श।

·बालकाण्ड:
९९
गृहप्रवेश:-
तयाऽन्यकर्माणि विधाय रामः
तपोधनान् हर्षयुतान् प्रणम्य ।
नत्वाऽप्ययोध्यापतिपादयुग्म
सीता को प्राप्य गृह विवेश ॥
32
-
मातृवन्दनम्-
कुर्वन् प्रियं मातुरपेक्षयाऽसौ
श्रादौ तदा केकयराजपुत्रोम ।
नत्रा, ततः कोसलराजपुत्री
पूत सुमित्रा च नमाम राम
33
34
उत्तराफाल्गुनी-
म्योचरे फाल्गुननानि मालि
सहसनामा रघुवीरसिंह ।
जग्राह सीता भगवान् बसिष्टो
वेदोकमार्गेण जुहार पतिम् ।।
सक्ष्मणादीनां परिणयनिर्णयः-
"श्मीसमा पावसताक्ष तियः
रामानुजाना च ते प्रयाणाम् ।
गुहाग राजनिति मैपिलोडमी
सम्भाप्य राश सह निधिकाय ।।
35

·- . " २०० कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः दशरस्थ मिथिलायां कतिपयदिनवास:- दत्वा यथेष्टं रघुवंशभूपः, बहुश्रुतैर्योगिवरैः समेत्य । उवास हटे। मिथिलानगया, बहुनि यातानि, दिनानि तस्य, 22 परशुरामपटल: (UPAYTOLLovi) विश्वामित्रस्य हिमालयगमनम् । अनेकभोगाननुभूतवन्तौ तो दम्पती गाधिमुतस्तदानीम् । वेदोक्तरीत्या स्वनुगृह्य हाई दिश्युचरस्या प्रययौ हिमाद्रिम् ॥ दशरथस्य अयोध्यां प्रति प्रस्थानम्-... रघूढहो गन्तुमनास्वयोध्या "प्रस्थीयता सैन्य"मितीरयित्वा । ततो महाशैर्गजतुल्यवीरः . सर्वोचम स्व रथमारोह ॥ मार्गे दुनिमित्तानि- मार्गे मयूराः किल दक्षिणेन' काकादयो वाममुखाय जग्मुः। तोश्य "विप्नो भविते"ति मत्या स्तम्धो नपा ने ययौ रथेन ।, 1. I - स ·बालकाण्डः- १०१ - t + 5 दैवज्ञप्रक्षा- दैवज्ञमाहूय नृपोजवीचं "किं वा मुखं स्यादुत दुःखममाव"। "विघ्नो मवेदध ततो विनश्येद" इत्याह भूपं द्विजशाखदी। परशुरामाऽऽगमनम्- जटाप्रभाभिस्तमसा निहन्ता कुठारहस्तो ज्वलितानिनेत्र। चलन्महामेरुसमानरूप: फराशनेस्तुल्यविरावयुकः ॥ स्तब्धं समस्तं जगदेव तेन . दिशागजाच श्लयिताः, मुरायाः । भीताः, समुद्राः कपिता बभूवु। रानम्य चापं शरमाददे || नताश्च शैलान जलधीन् प्रवृद्धान् कुर्वन् कुठारायुधजामदग्न्यः । प्रातस्तदा, रामपिता निरीक्ष्य "प्रातः कुतोऽस" विति मन्यने स्म । श्रीराम दृष्टया परशुरामवचनम् - जाने भवद्भग्रधनुःप्रभावं - जिज्ञासुरेवं मुजयोलं तत् : . 6 T ।

·कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः कण्डूतिमत्स्कन्धयुतस्तदन प्राप्तोऽहमित्याह स भार्गवस्तम् ।। परशुरामं प्रति दशरथप्रार्थनम् - कुठारपाणे! शृणु पापकृत्यैः विहिंसने युज्यत एव लोके । हर्षेऽपि रामो न हि दोपकर्ता शौर्यप्रयोगो विफलो हिदीने ॥ रामो न शत्रुस्तव हन्यते चेत् सबन्धुमित्रो मृतवानह स्याम् । स्वामिस्तथा मा कुरु याचिताऽह- मित्याह भूपो जमदग्निसूनुम् ।। दशरथमूर्छनम् - धिक्कृत्य भूप प्रणत च कोपात् पीताम्बर राममवाप राम । दृष्ट्या प्रतीकारमलब्धवान् स मुमूर्छ राजा तढितव सपः ॥ परशुरामेण चापवृत्तान्तकधनम् - तचाप्याटा निजभाषिदुख विस्मुत्य रामं भृगुराम आ६ । "रोद धनुर्भमभूखया यत् तरसारहीनं प्रयित चरित्र" || - १ ·बालकाण्ड १०३ - 13 तेन स्वागमनकारणनिवेदनम् - प्रदाय भूमि मुनये प्रशान्तः महेन्द्रशैले तपसा सामि । थुवा धनुर्भङ्गमिहागतोऽह व नामपैतदनुरित्यवोचतं ॥ श्रीरामेण वैष्णवधनुषो ग्रहणम् - "प्रदीयता विष्णुधृतं धनुस्त- दि"याह राम• प्रहसन् सुवक्त्रः । धनुग्रहीत्वा रघुराम एष तन्नामयित्वा मृगुराममाह ॥ . 14 15 श्रीरामेण बागलक्ष्य किमिति प्रश्न- नृपान् समस्तानवधास्तपापि व वेदविद्विप्रसुतस्तपस्यो। न मेऽसि वयो न शरो वृथा स्यात् सय किमस्येत्यवदत् स राम. ॥ परशुरामानुमत्या नचपोविनाश प्रयुक्तवाणो न वृथा भवेत्तद् विनायता सतपो मदीयम् । ३१५ ग्रुश रघुरामबाणो गया तपः समिधानपत् स." - 10

·F
.
१०४
कम्बरामायण-संस्कृतानुवादः
रामेण दशरथमूपिनयनम् -
जितः प्रयातो जमदग्निसूनुः
निश्चेष्टितं मूछिततातवर्यम् ।
नस्वा पुरस्तादनधः स रामः
दुःखाम्बुधेः पारममुं निनाय ॥
श्रीरामेण वैष्णवधनुषो वरुणायार्पणम् -
प्रसूनवर्थिमिहागतेषु
देवेषु दृष्ट्वा वरुणं स रामः ।
दत्वा धनुः "रक्ष तदि" युदीर्य
ययावयोध्यां वृतसैन्यराशिः।
दशरथेन केकयदेशं प्रति भरतप्रेपणम् -
मातामहस्ते जगता प्रशास्ता
'त्वां द्रष्टुकामो भरत ! स्वमय ।
तं केकयं शङ्कसमृद्धिमन्तं
गच्छेति साकेतनूपोऽब्रवीचम् ॥
कविवाक्यम्-
ततः प्रयाते भरते वयोध्या
पतौ तदा शासति राज्यमन्त् ।
देवः कृतानन्ततपोमहिना
ततो यदाऽऽसीत् तदिदं यदामः ॥
इति फम्परामायण-संरझवानुवादे पालकाण्डः
समाप्तः॥

·கம்பராமாயணம்
*
பாலகாண்டம்
1
தற்சிறப்புப்பாயிரம்
உலகம் யாவையுந தாமுள வாக்கலும்
நிலைபெறுததனங நீக்கலு ஙகலா
அலகி லாவிளை யாட்டுடை யாரவா
தலைவ ரனனவாக கேசர ணாங்களே
நொயதி நொய்யசொ னறகற றேனெனை
வைத வைவின் மரா மர மேழதொளை
யத வெயதவற செயதிய மாக்கதை
செய்த செய்தவன சொவனினற தேயததே
இதுவும். அடுதத கவியும் - நூலவரலாறு
தேவ பாடையி விகக்தை செயதவா
மூவ ரானவர் தம் முரூ முந்திய
நாவி னுரை யினபடி நானறமிழபு
பாவி னாலிதுணர்த்திய பணபரோ.
நடைபி விஎறுயா நாயகன சேறறததி
விடைநிகழ்த்தலி ராமாவ தாரபபோத
தொடைரி ரம்பிய தோமறு மாக்கதை
சடையன வெனனெயநல் ஓர்வயிற் றந்ததே
பாற்பயன
நாடி பொடுகை கூடும் ஞானமும் புகழு
முடாம்
விடியல வழிய தாக்கும் வேரியப் கமலை நோக்கும்
3

·* கம்பராமாயன ( 1 நீடிய வரக்கா சேனை நீறுபட டழிய வாகை சூடிய சிலையி ராமன றோளவலி கூறு வோராககே 1. ஆற்றுப்படலம் ஆச வமபுரி பைம்பொறி வாளியும காசலம்பு முலையவர் கணணெனும பூச லமபு நெறியின புறஞசெலாக கோச லம்புனை யாற்றணி கூறுவாம சரயூநதியின சிறப்பு இரவி தனகுலத தெணணிலபல வேநதாதம புரவு நலலொமுக கினபடி பூண்டது சரயு வெனபது தாயமுலை யனனதிவ வுரவு நீாநிலத தோங்கு முயிர்ககெலாம. எயினாவாழ சீறூ ரப்பு மாரிய னிரியல போக்கி வயினவயி னெயிற்றி மாதா வயிறலைத் தோடவோட்டி அயின முகக கணையுமவிலலும வாரிகொண்ட லைக்கு நீராக செயிாதருங் கொற்ற மனனா சேனையை மாலுமனறே 3 சரயுவெள்ளம் பல திலயை யடைதல். கலலிடைப் பிறந்து போநது கடலிடைசு கலந்த நீததம் எலலையின மறைக ளாலு மியம்பரும் பொருளீ தொனத தொல்லையி லொனறே யாகித துறைதொறும் பரந்த பலபெருரு சமயரு சொலலும் பொருளும்போற பரந்த குர்சசிய தனறே ? 5 பிரிந்த ஆவவெளைம் பலவிடத்தும் பாய்தல தாதுரு சோலை தோறும் சன்பகக் காடு தோறும் போதவிழ் பொய்கை தோறும் புதுமணத் தடங்க டோறும் மாதவி வேலிய பூக வனந்தொறும் வயல்க டோலும் ஓதிய வுடம்பு தோறு முயிரென வுய தனதே 2. நாட்டுப்படலம் கவிக்கூற்று வாசகரும் பாத தாரும் வருத்தவா 10 uெuu நீங்கவி செவி வாரத் தேவரம் பகச் செயதாள் ·பாலகாண்டம் 3 ஆங்கவன புகழந்த நாடடை யனபெது நறவ மாநதி மூவகையான பேச வற்றா னெனனயான மொழிய ஒற்றேன ! எருமைகளின பாலால செந்நெல வளாததல ஈர நீர்படிந திரு நிலத தேசில காாக ளெனன வருங்கரு மேதிகள ஊரி வினறகன துளளிட மெனமுலை தாரை கொ ளளத் தழைப்பன சாவியே 2 விரு நதோமபலும் ஈகையும் பெருந்த டங்கட பிறைநுத லார்சுகெலாம பொருந்து செலவமும் கலவியும பூததலால வருந்தி வந்தவாக கீதலும வைகலும் விருந்து மன்றி விளை வன யாவையே 3 குடிகடகு உள்ள நிதியம் முதலியன கலசு ரக்கு நிதியங் கணககிலா நிலருசு ரக்கு நிறைவள நவமணி பில சு ரக்கும் பெறுதற் கரியதம குலஞசு ரக்கு மொழுகக்து நடிககெலாம அக்காட்டிற கூற்றம் முதலியன இல்லாமை கற்ற மிலலேயொா குற்றயி லாமையால் சிற்றமில்லைதது சிநதையிற செமமையால அற்ற நலறை மவல திலாமையாய ஏற்ற மறி யிழித்தக வி.வயே பல்வகைப் புனககன அகிலி கும்கை பட்டி விடும்புகை கலி அலை நரம்புகை நான்மறை புகலும் போயிற் பூம்புகை போடனாய முகிலின் விம்மி முயங்கின் வெகறும் மனின படி முதலியன யேனை 13வன வலிவிழி பீடியில் கதிபி 35வள வல தடை சமயே க ·கம்பராமாயணம் பொதியினை நகுவன புணாமுலை கலை வாழ மதியினை நகுவன வனிதையா வதனம் சோலை நெறபோா நீர் நிலைகள் ஊரீ என்ற இவற்றின வருணனை காரொடு நிகாவன கடிபொழில கழனிய போரொடு நிகாவன பொலனவரை யணைகுழ நீரொடு நிகாவன நிறைகட னிதிசால ஊரொடு நிகாவன விமையவ ருலகம் 8 அநநாட்டில் வறுமை முதலியன இலலாமைக்குக காரணம் வணமை யிலலையோா வறுமை யினமையால் திணமை யிலலைநோ செறுநரினமையால உணமை யிலலைபொய யுரையி யிலாமையால ஒணயை யிவலைபல கேளவி யோங்கலால. 9 ஆடவா மகளிா என பலரின பொலிவுமுதலியன பொறபி னினறன பொலிவு பொயயிலா நிறபி னினறன நீதி மாதரார் அநபி னின்றன வறங்க வனனவர் கற்பி வினறன கால மாரியே 10 கோசலதேசததின பரப்பு சோலை மாநிலந் துருளி யாவரே வேலை காைடுதா மீள வயலவர் சாலும் வார்புனற சரா வும்பல காலி னேடியுங் கணட தியலையே நாட்டின் சிறபபும் மேற்படலத்தின் தோற்றுவாயும். வடு சேரநீர் வேபை 474மடுத்து டு போறு டில3லலம் 40 கோசல மொலுக் கோதிலா நாடு நகரங் கூறுவாம்.

·- பாலகாண்டம் க 3. நகரப்படலம் இதுமுதவ அயோததிமாநகரததின சிறப்பு செவவிய மதுரஞ சோநத நற பொருளிற சீரிய கூறிய தீஞ்சொல வவவிய கவிஞரனைவரும வடநூன முனிவரும் புகழந்தது வரமபில எவவுல கததோ ரியா வருந தவஞசெய தேறுவா னாதரிக அவவுல கத்தோ ரிழிவதற கருத்தி புரிகின்ற தயோத திமா நகரம் 1 உமைககொருபாகத தொருவனுமிருவாக கொருதனிக கொழுநனு மலாமேல கமைய பெருஞ்செலவக கடவுளு முவமை கண்டில ரங்கது காணபான அமைப்பருங் காத லதுபிடித துந்த வநதரஞ சந்திரா திததா இமைபபிலா திரிவரதுவலா லிதனுக கியமபலா மேது மற றியாதோ 2 புண்ணியம் புரிந்தோா புகுவது துறக்க மொலும் தருமறைப் பொருளே, மணளிடை ரிராகவ னவறி மாதவ மறத தொடும் வளாததாா எணருங் குணத்தி னவனினி திருந்திவ வேழுல காளிட மென்றால், கொணுமோ விதனின் வேறொரு போக வுறைவிட முண டென வுரைத்தல. அநாகரதது மதிலின வருணனை பூணினும புகழே யனமயுமென் றினைய பொறபினின றுயிர் நனிபுரக்கும் யாணரென டிசைக்கு திருறை விமைக்கு மிரவிதன குல முத னிருபா சேEைN கடந்து திசையையுங் கடந்து திகிரியும் செந்தனிக் கோஅம yasu காக 3 மாவினத நகரக கணியொ வியற்றிய தனதே! அகழியின சிறப்பு ஏருகினற ன களங்க ளோடுமெலல் கானாகிலா தாகயொய தகனகிடங்கை காமவேன் யாமென யாவ 3 ·s கம்பராமாயணம் 6 மேகமொண்டு கொண்டெழுந்து விணடொடாந்த குனற மெனறு ஆகநொந்து நின்று தாரை யமமதிறகண வீசுமே 5 அந்தமா மதிறபுறத தகததெழுந் தலாந்தநீள கந்தநாறு பங்கயதத கானமான மாதராா முந்து வாண முகங்களுக குடைத்து போனமொயம் பெலாம் வந்து போா மலைககமா மதில வளைதத மானுமே அருதநகரதது மாளிகைகளின வருணனை திங்களுங் கரிதென வெணமை தீறறிய சங்கவெண சுதை யுடைத தவள மாளிகை வெங்கடுங் காலபொர மேககு நோககிய பொஙகிரும் பாறகடற றரங்கம போலுமே கொடிகளின சிறப்பு காண வரு நெடுவரைக் கதலிக கானம போற கோணிமா பதாகையின குழாந தழைத்தன வாணனி மழுங்கிட மடங்கி வைகலும் சேணமதி தேயவ தக கொடிக டேயக்கவே 8 அநாகரின பலவகை வளங்கள மினனென விளககென வெயிறபி ழம்பெனத துனனிய தமனியத தொழிற ழைததவக கனனி நன னகாநிழல கதுவ லாலரோ பொனனுல காயதப புலவா வானமே பொழுதுசா வரியவப் பொருவின மாநகாத தொழுதகை மடநதையா சுடர்விளககெனப பமுதறு மேனியைப் பாாககு மாசைகொல எழுது சித திரஙகளு மிமைப்பி லாதவே 10 ஊடவுங் கூடவு முயிரி னினனிசை பாடவும் விறவியர் பாடல் கேடகவும் ஆடவு மகாபுன லாடியம்மவர் சூடவும் பொழுது போது சிலர் ககத தொனனகர் 11 முழங்குதின கடகரி மொயம்பி அரவும் பமுங்குரத் திவுளியொ 4ரத மேறவும் எழங்ககோபுரந்தவர் பரிவு தீர்தர வழங்கவும் பொழுதுபோக் சிலர்க்கம் மாநகர். .

·பாலகாண்டம் 7 கரியொடு கரியெதிர பொருத்திக கைப்படை வரிசிலை முதலிய வழங்கி வாலுனைய புரவியிற பொருவில் செண டாடிப் போாசுகலை தெரிதலிற பொழுதுபோஞ சிலாககச சேணகா. 13 நானா விதமா நளிமாதிர வீதி யோடி மீனறு வேலைப் புனலவெணமுகி அணணுமாபோல தை மாடத திடையாடு கொடிக்கண மீபபோய வானாறு நணணிப் புனலவற்றிட நக்கு மனனோ தௌவாா மழையுந தினரயாழியு முடக நாளும வளவாா முரசம் மதிரமா நகா வாழு மாக்கள் களவா ரிலாமைப் பொருட காவல் மில்லை யாதும் கொளவா ரிலாமைக கொடுப்பவர்களு மிலலை மாதோ 15 கல்லாது நிறபாா பிறரினமையிற கலவி முற்ற வலலாரு மிலல யவைவலலரல லாரு மிலலை எலலாரு மெலலாப பெருஞசெலவமு மெயத லாலே இலலாரு மில்லை யுடையார்களு மிலலை மாதோ. 16 ஏகம் முதறகலவி முளைததெழுந் தெண்ணில கேளவி அகம் முதற்றின பனை போக்கி யருந்த வததின சாகந் தழைத்தன பருமபித தருமம் மலர்ந்து போகங் கனியொன்று பழுத்தது போலு மனறே 17 4. அரசியப்படலம் அநாகர்க்கு அரசன ஒருவன உளனெனபது. அம்மா ணகருக் கரசனனரசாக கரசன செம்மான டனிக்கோ வலகேழினுஞ் செல்ல நினறான இம்மான கதைக்கோ ரிறையாய விராம னௌலும் மொயம்மாண கழலோற றருநல்லற மூரததி யன்னான 1 அவனுடைய சிறப்பு மொயயா கனிருடி முதுபாளின முகந்து தானக கையா புனலா என்யாதன கைபு மிவல் மெயயாய் வேதத் துறைவேந்தருக கேயந்த பாரும செய்யாத பாகம் மிவாசெயது முடித்த மாதோ தாாதசக்கரவர்ததியின பாதுகாததற் சிறப்பு வயிரவான பூணவி படங்கள் மொயம்பிஞான உயிரோத தவறுயி ரொபய வோம்பவால் .

·B கம்பராமாயணம் 4 செயிரிலா வுலகினிற செனறு நினறுவாழ உயிரெலா முறைவதோ ருடமபு மாயினான. 3 தசரதன உலக முழுவதையும் கருததோடு பாதுகாததல எயயென வெழுபகை யெங்கு மினமையான மொயபெறாத தினவுறு முழவுத தோளினான வையக முழுவதும் வறிஞ னோமபுமோா செயயெனக காததினி தரசு செயகினறான 5. திருவவதாரபபடலம். தசரதன புததிரர் பிறவாக குறையை வசிட்டனிடம சொல்லுதல ஆயவ னொருபக லயனை யேநிகர் தூய மா முனிவரா றொழுது தொலகுலத தாயருந் தநதையுந தவழு மனபினான மேயவான கடவுளும பிறவும் வேறு நீ. அருந்தவ முனிவரு மநத ணாளரும வருந்துத லினறியே வாழவின லைகினாா இருந்துய ருழக்குவ ரெற்பி னெனபதோா அருநது யா வருததுமென எகததை யென்றனன 2 அமராககுத திருமால கூறியருளிய வாாததையை வசிட்டன நினைத்தலைத தெரிவிக்கும முரசறை செழுங்கடை முதத மாமுடி அரசாதங் கோமக னளைய கூறலும் விரைசெறி கமலமென பொகுட்டு மேவிய வரசரோ ருகன மகன் மனததி னெணணினான. அக்கட னடுவணோ ரனந்தன மீமிசை மலையென விழிதுயில வளரு மாமுகில கொலைதொழி வரக்காதது கொடுமை தீர்ப்பனென்று உலைவுறு மமரருக குரைதத வாயமையை 4 வசிட்டன முனளைய நிகழசசியை மனத்திலகினைாது தசரதனைநோககி யாக செய்யின குறைதீருமெனல் ஈதுமுன னிகழ்ந்த வண்ண மெனமுவி யிதயத் தெணணி மாதிரம் பொருத தினடோன மணண நீ வருந்த லேழேம் 3 ·பாலபாடம் பதல முழுதுங் காக்கும் புதலவரை யளிக்கும வேளவி நீதற முயலினைய சிநதைநோய தீரு மொன 5 பாந்தளின் மருடகோடி பரித்தபா ரதவில வைகும் மாந்தரை விலங்கென றுவது மனத்தனன மாதவததனொEY பூந்தவி சுகத்து ளோனும் புராரியும் புகழ்தறகொத்த சாந்தனாய் வேௗவி முற்றில தனயர்களுளரா மொலை 6 மொககியினினினறு பூதமொனறு கதைபபிண்டமோதி பெழுதல யிடைக எலினின றம்பொற றடடமீத் யநற சுதை நிகர் பிண்ட மொனரதம் பெரிய பKS சிவந்த கண்ணுமாய யென பூகமொன றெழுந்த பதநதியே 7 மனனவன கௌசலைக்கு முதலில் அந்தச சுதையைத தருதல மாமுனி பாவ மன்னர் மன்னவா காம்மென் சுருய தொடைத தயவாயக | 7ம்ரோ கொச பரத் 05 பகிர் காமுற வளித்தவா சங்க மார்த்தெழ & aaQகயிககச கதையளிததல கைகயன் PNPuzM 1ரத்தும் அம்முறை: செயகையி எரித்தயை தேவ ராத்தெழய பொய்கையும் 3 நிகளும் பொழுது மோதியம் மவ் போசய ம+ மானே atததிகாக் கதை யரிதாய திரGUD Nா மொயமாட மதியமரபு சyat நீர்மை கமித்திமர வித்தான ர145 வே. சதன் பகையெனத் தமரொடவே 10 கபிதநிலா ரூப பிவர எரியதை யளித்தய பியறு போன As d>தது Sutral தினக். 1 வன் pur. 1 கிடம்வே ட்ய மயd L31 வக suada .

·10 கமபராமாயணம் ஸ்ரீராமாவதாரம் ஆயிடைப் பருவமவந் தடைந்த வெலலையின மாயிரு புவிமகண மகிழவி னோங்கிட லேயபுனா பூசமும விணணு ளோாபுகழ தூயகாக கடகமு மெழுந்து துள்ளவே. ஒருபக ஓலகெலா முதரத துடபொதிந்து அருமறைக குணாவரு மவனை யஞ்சனக கருமுகிற கொழுநதெழில காட்டுரு சோதியைத திருவுறப பயந்தனள திறங்கொள கோசலை. 13 கைகேயி பரதனைப் பெறுதல. ஆசையும விசுமபு நின நமர ராாததெழ வாசவன முதலினோர் வணங்கி வாழத்துறய பூசமு மீனமும பொலிய நலகினாள் மாசறு கேகயன மாது மைந்தனை. சுமித்திரை இலக்குவனைப் பெறுதல் தளையவிழ தருவுடைச சயில கோபனும் கிளையுமந் தரமிசைக கெழுமி யாாத்தெழ அளை புகு மரவினோ டலவன வாழவுற இளையவற பயந்தன ளிளைய மெனகொடி. 15 சுமிததிரை சததுருககினனைப் பெறுதல படஙகிளா பஃறலப பாந்த ளேந்துபாா நடககிளர் தரமறை நவில் நாடகம் மடங்கலு மகமுமே வாழவி னோங்கிட விடாகிளர் விழியினான மீணடு மீனறனள. 15 புததிரா பிறாதகைப் பாலகிமார அரசனுக்குக தெரிவிகக, சோதிடர் நாௗ முதலியவை மனறெனல ஓடின ராசனமாட் டுவகை கறிவேறு டினர் சில திய ரந்த னானர்கள் கடினர் நாளொடு கோளு நிறைமை நாடின லேகிலி நலவயின் றென்றனர். 17 ·பாலகாண்டம் முறையே புதலவர்காலவர்க்கும் வசிட்டன சாமகரணஞ் செயதல கராமயைத தளா கைக்கரி யெய்ததே அராவக யிலதுயில் வோயென வந்தாள விராலி யளித தருண மெய்ப்பொரு ரூக்சே இராம னெனபபெய ரீந்தன எனறே 18 கரதல முறறொளிர் தெலல் கடுப்ப விரத மறைபொரு மெய்ந்நெறி கண்ட வரத துதித்திடு மறறைய வொளியைப் பரத செனிப் பெயர் பலவின எனறே 12 உலகருநா வருக நம்ப முயந்தார் நிலக்கொடி4த்ரயா நீததலளித்த விலககரு மொம்ம்பின விளககொளி நாமம் இலக்ருவ வேௗன விசைந்தா எவறே 20 முத்துருக் கொண்டுசெம் முளரி பயர்ந்தால 93திருக் கும்மெழி அடையவ லொளியால எத்திக நங்கெ மென்பலத யௌணாச் சததுருக களென். சாறறின நாமம் 31 முனிவர் முதலியார் ரொமனாதியோரை யறுகியிருத்தல யார முனிவரு மேரரு டிவவித திருவும் கருறை சொமு மிடரோடு செMar அனிதா மிவர்களி னிவனிளர 51பொரு தகயதில் முறையோ வுரவரர் புதலவா பகலில முனிவர்களிடதிற்சg படிக, மாலையில் காதத மகி, சியோடு எதிர்கொள்ள வீர மரம் பற்பொழிய 4dA7w ரமோ Gop) முனிவர கடUேru ச1 1 பொத341 33வ StN7 வர வாய் பெருவுயர் கவியாய ஓமய பத்வா யேdqzed. -வர் பட்டளித்து பம்பி வந்தது. எt3வ பொம்புடை மறவா 3 கசப்ப படப் சொரா பயம் ட: பலதியும் Is13 ம1 வயar Car ·12 கம்பராமாயணம் 1 அ தைய நினையெம தரசென வுடையேம் இஃதொரு பொருளல வெமதுயிருடனேழ மகிதல் முழுதையு முறுகவி மலரோன உகுபக லளவென வுரைநனி புரிவாா தசரதன பெருமகிழசசியடைதல அரசாதம் பெருமக னகிலம யாவையும் விரகறு தனிககுடை விளஙக வெனறிசோ முரசொலி கறங்கிட முனிவ ரேத துறக கரை செய வரியதோா களிப்பின வைகுநாள 26 6. கையடைப்படலம். தசரதசககரவாததி சபாமணடபரூ சோதல நனைவரு கற்பக நாட்டு நனன கா அனைவரு மணைதர வயிாககுரு சிநதையான நினையவு மரியது விசும்பி னீணடதோர் புனை மணி மண்டபம பொலிய வெயதினான, அங்கு விசுவாமிததிரமுனிவன வருதல மடங்கலபோன மொயம்பினான முனனா மனனுயிர் அடங்கலு மூல குழலே றமைதது த தேவரோடு இடங்கொணான முகனையும படைபப னீணடெனத தொடங்கிய துனியுறு முனிவன தோனறினான. கௌசிகன தசரதனைப் புகழதல எனனனைய முனிவரரு மிமையவரு மிடையூறொன்றுடைய ரானால் பானகமு நகுவௌளிப் பனிவரையும் பாறகடலும பதுமபீடத் தனன கருங் கற்பகநாட்டணிநகரு மணிமாட வயோததி யென்னும் பொன்னகரு மலலாது புகலுவடோ இகல கடந்த புலவு வேலோய . 'வெளவிகா தற்கு ரொமனேயனுப்புக' என்று கொASS AR கருவளத்துள யாவியாரத் தகைவேலிக் கிடை ஈத் தவஞ்செயலோர்கா, வெருவரச்சென றடைகாம வெருவிபொ நிதரிடை விலகா வனளது. செக ·பாலகாண்டம் 13 4 முகததுக காததியென நின சிறுவா நால வரினுங் கரிய செம்மல. ஒருவனைத தந்தீதியென வுயிரிரககுங் கொடுங் கூறறி னுளையச சொனனான தசரதன தானே வந்து வேளவி காபபதாகக கூறுதல தொடை யூறறித றேனறுளிககு நறுநதாரா னொரு வணண ந துயர நீங்கிப் படையூற்ற மிலனசிறிய னிவன பெரியோய பணயிது வேற பணிநீாக கங்கை, புடையூற றுரு சடையாறும் புரந்தரனும நானமுகனும் புகுந்து செயயும இடையூற்றுக கிடையூறு காபபென பெருவேளவிக கெழுக வென்றான 5 யான . ச 7 வசி.டன 'இராமனை முனிவனுடன அனுப்புக என றலைத தெரிவிக்கும் கறுதத மாமுனி கருததை யுனனிநீ பொறுத்தி வென்றவற புகனறு நினமகற்கு உறுத்தலாகலா வுறுதி யெயதுநாள ம பத்தி யோ வெனா வசிட்டன கூறினான இராமன ஆயுதங்களை எடுத்துக் கொள்ளுதல் வெனறி வாளபுடை விசிதது மெயமமைபோல எனறு ந தேயவுறாத தாணி யாததிரு குன்றம் போன்றுயர் தோளிற கொற்றவில ஒன்று தாங்கினா னுலகந் தாங்கினான இராமன இலககுமணனுடன முனிவனபினனே செல்லுதல அனன தமபித தாது மையனாம மனன வினனுயிா வழிக்கொண்டாலெனச சொனன மாதவற நெடந்து சாயைபோற uெTQன மாநகர்பபுரிசை நீதகினான மூவரும சரயுதியைச சார்தல வரல மாசறத தவசெய தோர்களலாம் புரங்க வேரிலா நகர நீங்கிப்போய அரங்கி வாடுவார் சிலம்பி என்னநின்று இரங்கு வர்புறை சரயு வெபதினார் 8 2 ·கம்பராமாபனம் மூவரும் ஒரு சோலையை யடைதல கரும்பு காலபொரக கழனி வாாநததேன வரம்பு மீறிடு மருத வேலிவாய அருமபு கொங்கையா ரமமெ லோதிபோல சுரும்பு வாழவதோா சோலை வைகினாா 10 உதயகாலததில அவர்கள நதியைக கடத்தவ தாழு மாமழை தழுவு நெற்றியால சூழி யானை போல தோனறு மாலவரைப பாழி மாமுகட டுசசிப பசசைமா ஏழு மேறப்போ யாறு மேறினாா ஒரு சோலையைக் கண்டு இராமன 'இது யாது'' எனறல தேவு மாதவற றொழுது தேவா தம நாவு ளாவுதி நயக்கும் வேளவிலாயத தாவு மாபுகை தழுவு சோலைகண்டு யாவ தீதென னெவர்க்கு மேனினறான 13 7. தாடகைவதைப்படலம. விசுவாமித்திரனது மறுமொழி திங்கணமே வுருசடைத தேவனமேல மாரவேள இங்கு நின் றெயயவு மெரிதரும நுதல்விழிய பொங்கு கோ பஞசுடப பூளை வீயனனதன அங்கம்வெந் தன்றுதொட் டனங்கனேயாயினான 1 வாரணத் தரிவையான மதனனைச சினவுநாள ஈரமற் றங்கமிக குத்தலா லிவணெலாம் ஆரணத் துறையுளா யங்கநா டிதுவுமக காரணக குறியுடைக் காமாைச சிரம்மே விசுவாமித்திரன முதலிய மூவரும் ஒருநாள் அங்குத தயகி மறுான ஒருபாலைவனஞ் சேர்தல எனறவந் தணனியம் பலும் வியந் தவவயின சென்றுவந் தெதிரெழுரு செதநெறிச் செயவரோடு அறுறைந் தலர்கதிர்ப் பரிதிமன மலமகல் குவறினின் நிவரவோர் சுடுசுரா குறுகினார் படியிரமேல் வெம்மையைப் பகரினும் பகருநா முடியவே முடியமூளும்வான முகடும் வேம் விடியுமேல் வெயிலும் வேம் மழையும் வேம் மினவினோடு பெம்வே மௌலில்வே றியாவைவே வாதவே 3 4 ·பாலகாண்டம் 15 விஞசுவான மழையீனமே வமபுமவே லும்படச் செஞ்செவே செருமுகத் தமாசெயுந திறனிலா வருசா தீ வினையினான மானமா மணியிழந்து அஞ்சினார் நெருசுபோ லெனறுமா தேரோ, தாவரு மிருவிளை செற்றுத தளளரும மூவகைப் பகையரண கடந்து முததியில போவது புரிபவர் மனமும பொனவீலைப பாவையர் மனமும் போற பசையு மற்றதே 6 வெமமை தோனருமைக்காக முனி ன அவாகடகு இரண்டு விஞசைகளை உபதேசிததல நோககினனவா முக நோக்க நோககுடைக கோககும ரருமடி குறுக நான முகன ஆககிய விஞ்சைக ளிரண்டு மவவழி ஊககின எலையவு ருளளத துளளினா அப்பாலைவனம் குமாராகடகுக குளிராது தோனறுதல உளளிய காலையி லூழித தீயையும் எளளுறு கொழுங் கன் லெரியும் வெஞசுரம தெளளு தண புனலிடைச சேற லொததது வள்ளலு முனிவனை வணங்கிக் கூறுவான 8 இந்த இடம் இங்ஙனம வெப்பமாயிருததறகுக காரணம யாது? என்று முனிவன இராமன வினாவுதல சுழிபடு கவகைய தொங்கன மௌளியான விழிபட வெந்ததோ வேறுதா னுணடோ பழி படர் மனனவன படைத்த நாடடினூங்கு அழிவதென காரண மறிஞ கூறெனறான 9 தாடகை வரலாறு .. முனிவன 'ஓரரககியின வரலாற்றைக கேட்பாயாக' எனல எவறலு மிராமனை நோக்கி யினனுயா கொனரமல வாழக்கையன கூற்றின சேற்றத்தள அனறிவு மையிரு நூறு மையனமா ஒன்றிய வலியின் ரூதி கேளெனா 10 ·16 கம்பராமாயணம் அவளுக்கு மாரீசன சுபாகு எனனும இருமககள தோனறுதல பறபல நாட செலீஇப் பதுமை போனறொளிர் பொறபினால் வயிற்றிடைப் புவன மேங்கிட வெற்பணி புயத துமா ரீச னு மவிறல மறபொரு சுவாகுவும வந்து தோனறினாா சுமாலியெனபவனோடு சுபாகுமாரீசா உறவுகொள்ளுதல் ஆங்கவன வெகுளியு மறைந்த சாபமும உதாங்கின ரெதிரசெயுந தருகசி லாமையின நீங்கினா சுமா லியை நோந்து நிற்கியாம ஒங்கிய புதலவரென றுறவு கூாந்தனர் இராவணன சுபாகுமாரீசாகளை மாமனமாரென்று பாராட்ட அவாகள் உலகத்தாருக்குத் தீமைபுரிதல அவனொடும பா தல த தனேக நாட செலீ இத தவனுறு ன றனக்கு மாதுலா இவரெனப புடைத்தமித துலக மெங்கணும பவனனிற றிரிகுநா பதகி மைந்தாகள 13 புதலவரைபபிரிாது இங்கு அந்தத தாடகை வசிததல மிகு நதிறன மைந்தரை வேறு நீங்குறா,த தகுந தொழின முனிவரன சலததை யுனனியே வகுந்துவின வசுவரி வதிநத திவவனம புகுநதன ளழ லெனப புழுங்கு நெஞ்சினாள இவவிடம் இங்ஙனமானது இவளாலேயே யெனல் உளபபரும பிணிப்பழு வுலோப மொனறுமே அளப்பரும் குணங்களை யழிககு மாறுபோல கிளப்பருங் கொடுமைய வரக்கி கேடிலா வளபபரு மரு தவைப் பழிதது மாற்றினாள 15 தாடகையினால விளையு தீங்குகள இலங்கையர சன பணி யமைநதொ ரிடைாரு விலங்கலவலி கொணடெனது வேௗவி நலிகின்றாள அலங்கன் முகி லேயவ ளிவ வங்க நில மெங்கும் நலங்களொடடஙகநனி கொனறு திரி கினாள் 18 ·பாலகாண்டம் 17 'அததாடகை வசிக்குமிடம் எது? எனறு இராமன வினவுதல அது கிறைவ னபபரிசு ரைபபவது கேளா கொங்குறை நறைக குல மலாசசெனி குலுககா எங் குறைவ திததொழி லியற்றுபவ ளென்றான சங்குறை கரததொரு தனிசசியை தரிததான 17 விசுவாமிததிரன தாடகையி னுறைவிடததைக காட்டுமுன அவள எதிர்வருதல கைவரை யெனத்தகைய காளையுரை கேளா ஐவரை யகத்திடை யடைததமுனி யைய இவவரை யிருபபதவ ளெனபதனின மூன போா மைவரை நெருபபெரிய வந்ததென வந்தாள 18 தாடகை அங்கு வருதலின வருணனை சிலம்புகள சில மபீடை செறிததகழ லோடும நிலமபுக மிதிததன ணெளித் தகுழி வேலைச சலம்புக வனற்றறு கணநதகனு மஞசிய பில மபுக நிலைக கிரிகள் பினறொடர வந்தாள 19 தாடகை வீரவாதம செயதல கடக கரும வலததெனது காவலிதில யாவும கெடக கருவ றுததன னினிசசுவை கிடக்கும் விடககரி தெனக்கருதி யோ விதிகொ டுந்தப படககருதி யோபகாமின வந்த பரி செனறே 20 பெணணெனறு அநதத தாடகையை இராமன கொலலாதிருததல அணணனமுனி வறகதுக ருததெனினு மாவி உணணென வடிக்கனை தொடுககில னுயிர்ககே துணனெனும் வினை ததொழில் தொடங்கி யுளளேனும் பெண்ணென மனத்திடை பெருந்தகை நினைந்தான. 21 விசுவாமிததிரன நான ஆராயாது கூறுவதால தயங்காமல இவளைக கொல்லலா மெலை ஈறில நலலறம் பார்ததிசைத தேனிவட ஏறி நினறிது செப்புகின றேனலேன கறி நின்ற தருளன றரக்கியைக கோறி யெனறெதி ரந்தனன கூறினான கம் - ·18 கம்பராமாயணம் பிறகு இராமபாணம் தாடகையின கெஞசில ஊடுருவிச செல்லுதல் சொலலொக்குங கடியவே கச சுடுசரங் கரிய செம்மல அல்லொக்கு நிறத்தினாணமேல விடுத்தலும வயிரக கலலொககு நெஞ்சில தங்கா தபபுறங் கழனறு கலலாப புலலாககு நலலோா சொனன பொருளெனப் போயிற றனறே 23 தாடகை இறந்துவிழுநததன வருணனை பொடியுடைக கான மெங்குங் குருதி நீர் பொங்க வீழ்ந்த தடியுடை யெயிற்றுப் பேழவாயத தாடகை தலைக டோறும் முடியுடை யரககற கதநாண முந்தியுற பாத மாகப படியிடை யற்று வீழந்த வெற்றி யம்பதாகை யொததாள கவிககூற்று வாச நாண மலரோ னனன மாமுனி பணிம ஒத காசுலாங் கனகம் பைபட காகுததன கனனிப் போரிற கூசிவா ளரககா தஙகள குலத்துயிர் குடிகக வஞ்சி ஆசையா வழலுங் கூற்றுஞ சுவைசிறி தறிந்த தனறே. 25 தேவாகள வாது முனிவனிடம அஸ்திரங்களையெலலாம இராமனுக்குத் தருமாறு சொல்லிச செலலல யாமுமெம் மிருககை பெறறே முனக்கிடை யூறு மிலலை கோமகற கினிய தெயவப் படைககலங் கொடுத்தி மாமுனிக குரைத்துப் பினனர் விறகொணட மழையனானமேல பூமழை பொழிந்து வாழ்ததி விளணவர் போயினாரே. 26 8. வேள்விப்படலம் விசுவாமித்திரன இராமனுக்குப் படைக்கலா தருதல விண்ணவர் போய பினறை விரிந்த மழையி ஒலே தணனெனுங் கான நீங்கித தாங்கருத தவத்தின் மிக கோ ·பாலகானடம் 19 மண்ணவா வறுமை நோயககு மருநத சடையன வெணணெய அணணறன சொலலே யவன படைக்கல மருளி னானே 1 படைக்கலங்கள் ராமபிரானை யடைதல ஆறிய வறிஞன கூறி யளிததது மனன றனபால ஊறிய வுவகையோடு முமபாதம படைக ளெலலாம தேறிய மன ததான செயத நலவினைப பயனக ளெல்RTO யாறிய பிறப்பிற றேடி வருவபோல வநத வனறே பினபு இரண்டு காவதம முனிவன முதலியோர் நடகக, அங்குததோனறிய பேரரவததைககுறிதது வனவிய இராமனுக்கு முனிவன கூறத் தொடங்குதல இனையன நிகழந்த பினனாக காவத மிரண்டு சென்றாா அனையவா கேடக வாணடோ ரரவமவந தணுகித தோன்ற முனைவவீ தியாவ தெனறு முனன வன வினவப பின்னா' வினையற நோற்று நின்ற மேலவன விளமப அறனை 3 சரபுவிற கோமதி சங்கமமாகுடி பேரொலி பெனறு முனிவள சொலல, பின அவாகள வேறொருந்தியை படைதல் மானச மடுவிற றோனறி வருதலாற சரபு வெனறே மேனமுறை யமரா போற்றும விழுந்தி யதனி 'னோடும ஆனகோ மதிவந தெயது மரவம் தெனன வபபாற போனபின பவஙக டீாககும புனிதமா நதியை யுற்றாா கௌசிகிந்தியின் வரலாறு: சுராதொழு திறைஞசற கொதத தூந்தி யாவ தென்று வரமுனி தன்னை யண்ணல வினவுற மலருள வைகும் பிரமனன நளிதத வெனறிப் பெருந்தகைக குசனென றேதும் அரசாகோன மனைவி தனபா லளிததவா நாலவராகும் 5 மதியின செயதி கேட்டு மசிழந்து சிறிதுகடாதபின அங்குத தோனறிய சொலையை இராமன வினாவுதல எமமுனா ணஙகை யிந்த விருந்தி யாயி னாளென்று அமமுனி புகலக கேளா வதிசய மிகவும் தோனறச செம்மலு மிளைய கோவுஞ் சிறிதிடந் தீர்ந்த பினனா மைமமலி பொழிலயா தெனன மாதவன கூறலுறான 4 6 ·கம்பராமாயணம் 8 வாமனன விசுவாமித்திரன அசசோலையின தனமையைக கூறுபவயை வாமனாவதார விருத்தாசதததைக கூற மாவலிசரித்திரத்தையும் கூறலுறு கிறான அசசோக்யின சிறப்பு தஙகனா யகனிற றெயவந தானபிறி திவவென றுனனும் மஙகைமாா சிநதை போலத தூயது மற்றுங் கேளாய எஙகணான மறைககுத தேவ ரறிவிறகும பிறாககு மெட்டாச செங்கணமா லிருந்து மேனாட செயதவஞ செயத தனறே 7 திருமால் வாமனதைல கால நுனிததுணா காசிப னெனனும வாலறி வறகதி திககொரு மகவாய நீல நிறத்து நெடுந்தகை வந்து ஓா ஆலமர் வித்தி னருங்குற ளானான. மாவலியைப் புகழதல ஆண்டகை யவவகை கூறவ றிநதோன வேண்டினா வேடகையின் மேற்பட வீசி நீணடகை யாயினி நினனுழை வந்தோா மாணடவ ரலலவா மாணபில் ரெனன. வாமனன மூவடி மண வேணடியபெற, சுககிரன தடுத்தல சிநதையு வநதெதி ரெனசெய வெனன அந்தணன மூவடி மாணரு ளுளடேல வெந்திறலாயிது வேணடு மெனாமுன னென்றான வௌளி தடுத தான. சுக்கிரன தடுத்துக்கூறிய வாாததை. கடை திறததிது கைதவ மைய கொண்டல நிறக்குற ளெனபது கொளளேல அனடமு முற்று மகணடமு மேனாவ உவடவாமி துணாந்து கொ ளெனன மாவலியிருததாம நினைக்கிலை யெவகை நிமிர்ந்திட வந்து தனககிய லாவகை தாழவது தாழ்வில் கனக்கரி யானது கைத்தல மெளலின எனககிதா மோலம் வாதுகொ லெனா, 9 தந்தனெ 10 ·பாலகாண்டம் 11 மாயந்தவா மாயந்தவ ரவலாகண மாயாது ஏந்திய கைககொ டிரந்தவ ரெந்தாய வீநதவ ரெனபவா வீந்தவ ரேனும ஈந்தவ ரவல திரு நதவா யாரே 13 அடுப்ப வருமபழி செயஞரு மலலா கொடுப்பவர் முனபு கொடேலென நினறு தடுப்பவ ரேபகை தமமையு மனனா கெடுபபவ ரனனதொா கேடிலை யெனனே மூனறாவது அடிக்காகத திருமால மாவலிமுடிமேற பாதம வைத்தல் உலகெலா முளளடி படககி யோரடிக்கு அலகிலா தவவடிசு கனபன மெயய தாம இலைகுலாந் துழா யமுடி பேக நாயகன சிலைகுலாந் தோளினாய சிறியன சாலலே. 15 முனிவன இதுவே வேளவிக்கு ஏற்ற இடயெனல ஆதலா லருவினை பறுககு மாரிய காதலாற கண்டவா பிறவி காணகுறா வேதநூன முறைமையால வேளவி முறறுவேறகு ஈதலா திலலைவே றிருக்கற பாலதே 16 குமாராகளைக சாவலாக ஏவி, முனிவன வேளகிதொடங்குதல ஈணடிருந தியற்றுவென யாகம யானெனா நீணட பூம பழுவதது நெறியி னெயதிப்பின வேணடுவ கொணடுதன வேணவி மேவினான காண்டகு குமரரைக காவ லேவியோ, 17 குமாராகன யாகத்தைக் காததல எணணுதற காககரி திரண்டு மூனறுநாள விணணவாசு காக்கிய முனிவன வேளவியை மணணிாைக காககினற மனனன மைந்தாகள கணணினைக் காககினற விழையிற காததனர் அரககா எப்போது வருவரெனறு ஸ்ரீராமன முனிவனை விகுதல காததனா திரிகின்ற காளை வீரரில மூததவன முழுதுணா முனியை முனனி நீ தீததொழி லியற்றுவ ரெவற தீயவா ஏத்தருங் குணததினாய வருவதென றென்றான 19 18 ·22 கம்பராமாயணம் முனிவன மௌனியாயிருகக, இராமன வானததைக காணகையில் அங்கு அரககா ஆரவாரரு செயதல வார்ததைமா றுரைததிலன முனிவன மோனியாயப போரததொழிற குமரனுந தொழுது போநதபின பாாகதனன விசும்பினைப பருவ மேகம்போல் ஆாததன ரிடிததன ரசனி யஞ்சவே 20 யாகசாலையில் அரககரின இரததம சிந்தாதபடி இராமன சரகூடம் கட்டுதல தூமவே லரககாதந நிணமுஞ சோரியும ஓமவெங் கனலிடை யுகுமென றுனனியத தாமரைக கணணனுரு சரங்க ளேகொடு கோமுனி யிருககையோா கூட மாககினான 11 அப்போது முனிவாகள அரககாகடகு அஞசி ஸ்ரீராமனை அபடிம வேண்டுதல நஞசட வெழுதலு நடுங்கி நாணமதிச செஞ்சடைக் கடவுளை யடையும் தேவாபோல வரூசனை யரக்கரை வெருவி மாதவா அஞ்சன வணண நின னபயமயா மெனறா இராமன அஸதிரங்களால மாரீசனைக கடலில தளளிச சுபாகுவைக கொலலுதல ரூமக ணாயகன றெயவ வாளிதான வெருவரு தாடகை பயந்த வீராகள இருவரி னொருவனைக கடலி னிடடதங்கு ஒருவனை யந்தகன புரததி னுயத்ததே விசுவாமிததிரன இராமனிடங கூறிய முகமன பாக்கி யமமெனசு குளதென நினைவுறும பானமை போககி நிறசிது பொருளென வுணாகிலென புவனம ஆககி மற்றலை யகிலமு மணிவயிற றடக்கிக் காக்கு நீயொரு வேளவிகாத தனையெனுக கருததே 14 'இன்று எனக்குப்பணியாத!' என்று இராமன முனிவளை வினாதல என்று கூறிய பினனரவ வெழினமலாக் கானத்து அனர தாறுறைந் தருந்தவ முனிவரோ டிருந்த இ ·பால காண்டம் குன்று போறகுணத தானெதிர்க கோசலை குரிசில இனறி யான செயும் பணியென கொல பணியென விசைத்தான 25 முனிவன சனகராசனது வேளவியைக காணபபோவோமெனை, மூவரும் மீதிவைககுப புறப்படுதல் அரிய யான சொலி னைய நிற கரியதொன றில்லை பெரிய காரிய முளவ வை முடிப்பது பினனா விரியும வாாபுனன மருதஞசூழ மிதிலையா கோமான் புரியும் வேளவியும் காணடுநா மெழுகெனறு போனார் 26 9 அகலிகைபபடலம் முனிவனமுதலிய மூவரும் சோணைாதியை யடைதல அலம்பு மாமணி யாரததொ டகிலளை புளினம் நலமபெய பூணமூலை நாகிள வஞ்சியா மருங்குல புலம்பு மேகலைப் புதுமலாப புளையற்ற கூந்தல் சிலமபு ஒழுங்காற சோணையாந் தெரிவையைச சோந்தாா - சூரியாததமன வருணனை நதிக்கு வந்தவ ரெயதலு மருணனற னயனக கதிககு முந்துறு கலினமான றேரொடுங் கதிரோன உதிக்குங் காலையிற றணமைசெய வானறன துருவில கொதிக்கும் வெம்மையை யாற்றுவான போ றகடல குளித்தான A அன்றிரவு மூவரும் ஒரு சோலையில் தங்குதல கறங்கு தணபுனற கடி நெடுந் தாளுடைக கமலத்து அறங்கொ ணாணமலாக கோயிலக ளிதழககத வடைப்பய பிறங்கு தாமரை வனமவிட்டுப் பெடையொடுங் களிவண்டு உறங்கு கினறதோா நறுமலாச சோலைபுக குறைந்தார் 3 இராமன அகதச சோலையை வினாவ முனிவன கூறுதல் இளைய சோலைமற றியாதென விராகவன வினவ வினையெ லாமற நோற்றவன் விளம்புவான மேனாள் தனய ரானவர்க கிரங்கியே காசியா மனது மனையு ளாடவம புரிந்தன னிவளென வலித்தான ·84 கம்பராமாயணம் டாா விசுவாமித்திரன சரவணததைக காட்டுதல ஆய திவவிட மவவிட மாமதி யணிந்த தூய வனறனக குமைவயிற றோனறிய தொல்லை வாயு வுமபுனற கஙகையும் பொறுககலா வலத்த சேயவ 'ளா நதருள சரவண மெனபது ந தெரிததான 5 சூரியோதய வருணனை காலன மேனியிற கருகிருவ கடிந்துல களிப்பான நீல வாாகலித தேரொடு நிறைகதிராக கடவுள மாலின மாமணி புந்தியி னயனொடு வந்த 6 மூல தாமரை முழுமலா முளைததென முளைததான முவரும் கங்கையைக் காணுதல் அங்கு நினறெழுந் தயனமுதன மூவரு மனையாா செங்க ணேற்றவன செறிசடைப் பழுவததி னிறைதேன பொங்கு சொனறையாத தொழுகலாற் பொனனியைப் பொருவுங் கஙகை யெனனுமக கரைபொரு ருநதி கங்கையின வரலாறு முனிவன சகரனெனறொருவ னுளனெனல இந்த மாநதிசு குற்றுள தகைமைய யாவும எநதை கூறுகென றிராகவன வினவுற வெனை யாள மைந்த நினறிரு மரபுளா னயோததிமா நகாலாழ் விந்தை சேர்புயன சகரனிம மேதினி புர நதோன கங்கையின் சிறப்பு அண்ட கோளகைப் புறத்ததா யகிலமன றளந்த புணட ரீகமென பதத்திடைப் பிறந்து மகனார் கொணட தீரத்தமா யரளகொளப் பகிரதன கொணர மணட லதது வந் தடைந்ததில் வானதி மைந்த 9 கவகையைக கடாது, விசாலையை கடாது அராகரவரசன கெளரவிகக பினபு மூவரும் விரதகநாட்டை படைதல் என்று கூறலும வியப்பிஜெ வேந்தன ரிறைருசிச் சென்று தீர்த்தனா கங்கையை விசாலவாழ் சிகரக் குன்று போறபுயத் தரசாவந் தடியினை குறுக தினறு நலவரை விளம் மற றவவயி னீங்கா 10 8 ·பரவகாண்டம் மிதிக்க யைககிட்டி விசுவாமிததிரன அகலிகை கலலாயக்கிடக்கும மேடடைக்காணுதல் இனைய நாடடினி லினிதுசென றிஞ்சிசூழ மிதிலை புனையு நீள கொடிய புரிசையின் புறததுவந் திறுத தாா மனையின மாடசியை யழிததிழி மாதவப் பனனி கனையு மேட்டுயா கரு பகலோ வௌளிடைக சாடாா 11 அகலிகை சாபவடிவம நீங்கி முகனைய வடிவம் பெறுதல கணட கனமிசைசு காகுத்தன கழற்றுகள கீதுவ உணட பேதைமை மயக்கற வேறுபட டுருவம் கொண்டு மெய்யுணா பவன கழல கூடிய தொபபப பணடைட வணணமாய் நினறனன மாமுனி பணிப்பான 12 சாபம் நீங்கிய அகலிகையை முனிவன இராமனுக்கு அறிவித்தல மாயிரு விசுமபிற வகை மலமிசைக கொரோந்தோன மைந்த மேயின வுவகை யோடு மின னென வொதுங்கி நின்றாள தீவினை நயந்து செயத தேவாகோன றனக்குச செங்கன ஆயீர மளிததோன பனனி யகலிகை பாகு மொறான 13 ஸ்ரீராமன அகலிகையின சாபவரலாறறை வினாவுதல பொனனையோ சடையான கூறக கேடடலும் பூமின கேளவன எனனையே யெனனே யேயிவ வுலசிய லிருநத வணணம முன்னையூழ வினையி ஒலோ நடுவொன்று முடிந்த துணடோ அனரேயே யனை பாட கிவலா நடுததவா றருளு கெமுன 14 தையலா ளயன வேலு மனமதன சரமும் பாய உபயலா முறுதி நாடி யுழலபவ னொருநா குற்ற மையலா லறிவு நீங்கி மாமுனிக கற்றது செய்து பொயயிலா வுளளத் தானற னுருவமே கொண்டு புக்தான 15 ·28 கம்பராமாயணம் 10. மிதிலைக்காட்சிப் படலம். மிதிலைவருணனை: கொடிகளின காடசி மையறு மலரி mங்கி யானசெயமா தவததின வநது செயயவ ளிருநதா ளெனறு செழுமணிக கொடிக ளெனனும் கைகளை நீடடி யந்தக கடிநகா கமலச செங்கண ஐயனை யொல்லை வாவென றழைப்பது போன்ற 1 தமமா அமமூவரும மிதிலாாகரத்தினுள செலலுதல ஆதரித தமுதிற கோறோயத தவயவ மமைககு ந தனமை யாதெனத் திகைககு மலலான மதனறகு மெழுத வொணனார் சீதையைத் தருத லாலே திருமக ளிருநத செய்ய போதெனப் பொலிந்து தோனறும பொனமதின மிதிலை புககார் அவாகள அகாகாவீதியிற சென்றமை சொற்கலை முனிவ னுணட சுடர் மணிக் கடலுந துவளி அறகலந திலங்கு பனமீ எரும்பிய வானும் போல விறகலை நுதலி னாரு மைந்தரும வெறுத்து நீதத பொறகலன் கிடந்த மாட நெடுநதெரு வதனிற போனா நடனசாலைக காடசி. நெயதிர ஸரம்பிற றந்த மழலையி னியனற பாடல தைவரு மகர வீணை தணணுமை தழுவித் தூங்கக் கைவழி நயனஞ் செலலக் கணவழி மனமுரு செல்ல ஓயநுன ணிடையா ராடு மாடக வரங்கு கண்டார் கடைத்தெருவின காடசி, வரபபறு மனியும் பொனனு மாரமுங் கவரி வாலும் சுரத்திடை யகிலும் மருதை தோகையுந் தும்பிக கொம்பும் குரப்பனை நிரப்பு மளளர் குவிப்புறக் கரைகடோறும் பரபபிய பொன்னி பான வாவனம் பலவுங் கண்டார். 5 3 ·பாலகாண்டம் 52 மகளிர கீதமபாடுகின்ற இடங்களின காட்சி, வளளுகிரத தளிர்ககை நோவ மாடகம் பற்றி வாராந்த களளென நர்மபு வீககிக கையொடு மனமுங் கூட்டி வௌளிய முறுவ றோன்ற விரு நதென மகளி ரீ நத தௌவிளிப் பாணித தீந்தேன செவி மடுத தினிது செனறாா 6 மகளிா பூககொய்து விளையாடுஞ சோலைகளின் காட்சி பாகொக குஞசொற பைங்கிளி யோடும் பலபேசி மாகத துமபா மங்கையா நாண மலாகொயயுந தோகைக கொமபினனனவாக கனன நடைதோற்றுப் போகக கண்டு வண்டின மாாககும பொழிலகணடாா 7 அரணமனையிலுள்ள கனனிமாடத்துச சீதையைக் காணுதல பொனனின சோதி போதினி நாற்றம் பொலிவே போல தனனுண டேனிற றீஞ்கவை செஞசொற கலியினபம கணனிம் மாடததுமபரின மாடே களிபேடோடு அனனடி மாடு முன்றுறை கண்டாங் கயனினசா 8 சீதாபிராட்டியாரைய பற்றிய கவிககூற்று செப்புங் காலைச செங்கமலததோன முதலயாரும் ஒப்பெண பாலும் கொண்டுவ மிபபோ ருவமிககும அபபெண டானே யாயின போதிங் சுயல வேறோர் ஒப்பெங் கேகொண டெவவகை நாடி யுரை செய்வோம் 9 சீதையின வருணனை. உமையா ளொசுகு மஙசுைய ருசசிக சுரம லைக்கும் கமையாண மேனி கண்டவா காடசிக கரை காண இமையா நாடடம பெற்றில மென்றா ரிருகணணால அமையா தென்றா ரந்தர் வானத தவரெலவாம். 10 பெருநதே னினசொற பெணணிவ ளொப்பா ளொருபெணணை த தருநதா னெனரு வானமுகனினனுந தர லாமே அருந்தா வந்தத தேவ ரிரந்தா லமிழதெனனும் மருந்தே யலலா தென்னினி நலகும் மணியாழி, 11 அனையாண மேனி கணடபி னணடத தரசாளும வினையோா மேவும் மேனகை யாதிம மிளிரவே றகண இனையோ ருளளத தினனலி னோதம முகமெனனும பனிதோய வானின வெணமதிக கொறும் பாலனறே 1:

·8o கம்பராமாயாம் 16 மலர்மே னின்றிம் மங்கையிவ் வையத் திடைவைகப் பலகா லுந்தம் மெய்ந்நனி வாடும் படிநோற்றார் அலகோ வில்லா வந்தண ரோநல் லறமேயோ உலகோ வானோ வும்பர்கொ லோவீ துணரேமால், தந்நே ரிலலா மங்கையர் செங்கைத் தளிர்மானே அன்னே தேனே யாரமிர் தேயென் றடி போற்றி முனனே முனனே மொய்ம்மலர் தூவி முறை சாரப் பொன்னே சூழும் பூவி னொதுங்கிப் பொலிகின்றாள். பொன்சேர் பென்காற் கிண்கிணி யாரம் புனை யாரம் கொன்சே ரல்குன மேகலை தாங்கிக் கொடியன்னார் தன சேர் கோலத் தின்னெழில் காணச் சதகோடி மின் சேவிக்க மினனர செனனும் படிநின்றாள். 15 கொல்லும் வேலுங் கூற்றமு மெனனும் மிவையெலலாம வெல்லும் வெல்லும் மென்ன மதர்க்கும் விழிகொணடான சொலலுந தன்மைத் தன றது குளறுஞ் சுவருந்தின் கல்லும் புல்லுங் கண்டுரு கப்பென கனி நின்றாள். வெங்களி விழிக்கொரு விழவு மாயவர் கணகனிற காணவே களிப்பு நல்கலான் மங்கையாக் கினியதோர் மருந்து மாயவள் எங்கணா யகற்கினியாவ தாங்கொலோ. IT இழைகளுங் குழைகளு மொன முனாமே மழைபொரு கணணிளை மடநதை மாரொடும் பழகிய வெனிலுமிப் பாவை தோன்றலால் அழகெனு மணியுமோ ரழகு பெற்றவே. 18 இராமபிரானும் சீதாதேவியும் ஒருவரையொருவர் கண்டு மிகக காதல்கொடைமை கூறப்படுகிறது. எனாரு நலததினா னியஸின்றுழிக் கலனொடு தண்ணியை கவ்வி யொன்றையொன்று உளனவு நிலைபொ துணர்வு மொய றிட அண்ணலு நோக்கினா எவரு நோக்கினாள. நோக்கிய நோக்கெனு நுதிகொள் வேலி ஆக்கிய மதுகையாள றோனி வாழ்ததன பகன்கழல் வீரன் செங்கரும் தாக்களங் கனையவ டனத்திற் றைத்தவே. 19 30 ·பாலகாண்டம் 21 பருகிய நோக்கெனும் பாசத தாறபிணித்து ஒருவரை யொருவாத முளள மீர்ததலா ஒ வரிசிலை யணலுைம வாடக ணாகையும் இருவரு மாறிபபுக கிதய மெயதினார். மருங் கிலா நஙகையும வசையி லையனும் ஒருங்கிய வீரண்டுட்ற குயிரொன ராயினா கருங்கடற பளளியிற் கலவி நீங்கிப்போயப பிரிந்தவா கூடினாற பேசல வேண்டுமோ கனனிமாடததயல சீதைபைக காதலநோககுடன கனட ஸ்ரீராமன முனிவனொடும் போயவிடுதல சந்தமில நோக்கிமை யணைகி லாமையால் பைந்தொடி யோவியப் பாவை போன றனள சித்தைய நிறையுமெயந நலனும் பினசெல மைந்தனு முனியொடு மறையப் போயினான 24 சீதையின காதல நோய வருணனை பிறையெனு நுத லவள பெணமை யெனபடுடி நறைகம் மூலங்கலா சயன கோசரம் மறைதலு மனமெனு மதத யானையின் நிறையெனு மங்குச நிமிர்ந்து போயதே மாலுற வருதலு மனமு மெயபுந்தன நாலுறு மருங்குலபோ னுடங்கு வாணெடுங காவறு கணவழிப் புகுந்த காதனோய பாலுறு பிரையெனப் பரந்த தெங்குமே நேரமுறு நோயநிலை நுவல கிற்றிலள ஊமரின் மனத்திடை யுனனி விமமுவாள காமனு மொருசரது கருததி லெயதனை வேமெசி யதனிடை விறகிட டெவனவே தழங்கிய கலைகளு நிறையுஞ சஙகமும் மழுங்கிய வுளைமு மறிவு மாமையும இழந்தவ ளிமையவா கடைய யாவையும் வழங்கிய கடலென வறிய ளாயினாள 25 26 27 ·31 கமபராமாயணம் 28 29 30 சீதையின் நோய்க்குப் பரிகாரஞ் செய்யத தோழிமார் அனனாளை யிட்டுககொணடுபோதல கலஙகுழைந துகநெடு நாணுங் கணணற நலங் குழை தர நகின முகததி னேவுண்டு மலஙகுழை யெனவுயிர் வருந்திச சேராதரப பொலங்குழை மயிலைககொண டரிதிற போயினா தோழிமாா சீதையை மலாபபடுககையிற சோத்தல் காதொடுங் குழைபொரு கயறக ணஙகைதன பாதமுங் கரங்களு மனைய பலலவம தாதொடுங் குழையொடு மடுதத தணபனிச சீதநுண டுளிமல ரமளிச சோத்தினார் கம்பமில கொடுமனக கான வேடனகை அமபொடு சோா வதோா மயிலு மனனவள வெம்புறு மனததனவ வெதுப்ப மெனமவர்க கொம்பென வமளியிற குழைந்து சாயந்தனள சொரிந்தன நறுமலா சுறுக்குண டேறின பொரிந்தன கலவைகள பொறியிற சிந்தின எரிநதவெங் கனல் சுட விழையிற கோத்த நூல பரிந்தன கரிந்தன பலல வங்களே சீதைககுக காமநோய கோாதுளளதெனபதை யறியாத தாதியா முதலியோர் திருவு டிகழிததல தாதியா செவிலியர் தாயா தவவையா மாதுய ருழந்துழந் தழுங்கி மாழகினர் யாதுகொ லிதுவென வெனண றேற்றலா போ துட னயினி நீர் சுழற்றிய போற்றினர் காமவெப்பமமிக்க சீதையின வருணனை அருகிலின றசைசுகின்ற வால வடடககால எரியினை மிருத திட விழையு மாலையும் கரிகுவ தீவன கனல்வ காட்டலால உருகுபொற பாவையு மொத்துத் தோன்றினாள காதலகோயகொண்ட சீதாபிராட்டியின் வாயதற்றல அல்லினை வகுத்ததோ ரலங்கற காடெனு வல்லெழு வலலவேன மரசு தபபெருங் 31 3.

·பாலகாண்டம் 34 36 கவலெனு மிருபுயங் கமலது கணணெலும் விலலொடு மிருந்ததோா மேக மெனனுமால நெருங்கியுட புகுநதரு நிறையும் பெண்மையும் உருக்கியென னுயிரொடு முனடு போனவன பொருப்புறழ தோளபுணா புணணி ய தத னு கருப்புவில லன றவன காம எலலனே பெணவழி நலனொடும் பிறந்த நாணொடும் எனவழி யுணாவு நா னெங்குங் காணகி வேன மனேவழி நடந்தடி வருந்தப் போனவன கணவழி நுழையு மோர் களவ னே கொலாம இந்திர நீலமொத திருண்ட குசியும சந்திர வதனமுத தாழந்த கைகளும் சுந்தர மணிவரைத தோளு மேல முந்தியென னுயிரையம் முதுவ லுண்டதே படா நதொளி பரநதுயீர் பருகு மாகமுய நடந்தரு தாயாரை த தாளு மேயல கடந்தரு மாமதசு களி நல் யானை போவ நடந்தது கிடந்ததென னுளள நணணியே உரைசெயிற றேலாதம முலகு ளானலன விரைசெறி தாமரை யிமைக்கு மெயமமையான வரிசிலைத தடககையள மராபி னூலினை அரசிளங் குமரனே யாகல் வேண்டுமால பிறந்துடை நலநிறை பிணிதத வெந்திரம கறங்குபு திரியுமென கனனி மாமதில எறிந்தவக குமரனை யினனுங் கண்ணிறகண்டு அறிந்துயி ழககவு மாகுமே கொலாம சீதாபிராட்டி காமவேடகையரல பிறுைம் வாய்பிதற்றி யுருகியமை எனறிவை யினையன விளமபு மெலவையின நினறன னிவனெனு நீங்கி னானெனும கனறிய மனததுறு காம வேடன கயாவ ஒவறல பவநினை ந துருகுது காலையே சூரியாதைமன வருணனை. அனனமென எடையவட கீமைந்த காமத் தீத கனனையும் சுடுவது தரிககி வானொ 39 40 41 ·கம்பராமாயணம் நனனெடுங் கரங்களை நடுககி யோடிபபோய முனனை வெங் கதிரவன கடலின மூழகினான, 43 அந்திமாலை தோனறியதன வருணனை, மீதறை பறவையாம பறையுங் கீழவிளி ஒதமென சிலம பொடு முதிரச செககரும பாதக விருளசெயகஞ சுகமும பற்றலாற சாதக மெனனவு ந தகைததிம் மாலையே. அந்திமாலைப் பொழுதைக் குறித்துப் பிராட்டி யிரங்கல மைவானிறதது மீனெயிற்று வாடை யுயிாபபின வளா செக்காப பைவா யந்திப் படரவே யெனனா வளைத்துபு பகைத்தியால் எயவா னொருவன கையோயா னுயிரு மொனறே யினியில்லை உயவா னுறவிய பழி பூன வெனனோ டுனக்கு பகையுணடோ, பிராட்டி அனறிறபறவையை நோககி இரங்கியது வெளிநின றவரோ போயமறைந்தார் விலகக வொருவா தமைக்காணேன" எளியள பெணணென நிரங்காதே யெல்லி யாமத ஒளியம பெய்யு மனமதனா ருனககிம மாய திருளூடே அளியென செயத தீவினையே யனறி லாகி வந்தாயோ. 45 முரைத்தாரோ. தோழிமாா செயத உபசாமே ஆண்டங் கனையா ளினையநினைந் தழுங்கு மேலவை யகல வானந் தீடை நிமிர்ந்த பெருங்கோயிற சீத மணியின் வேதி நீண்ட சோதி நெயவிளக்கம வெயய வென்றங் கவை தூவாடல் செயயா மணிவிளககின சுடரா லிரவைய பகல செயதார். கைவாயு ·பாக்கானடம் சகதிரோதய வருணனை பெருநதிண ணெடுமால வரை நிறுவிய பிணிதத பாம்பின மணிததாமபின விரிந்த திவலை யுதிரந்தமணி விசுமபின மீனின மேலவிளங்க அருநத வாரா கலககிய நா ளமுது நிறைந்த பொறகலசம் இருந்த திடைவந் தெழுந்த தென வெழுத்த தாழி வெண்டிங்கள 47 நீதத மதனின முளைத்தெழுந்த நெடுவெண டிங்களெனுந தசசன மீததன கரதுக ளலைபரபழி மிகு வெண ணிலவாம் வெணசுதையாற காதத கணணன மணியுநதிக் கமல நாளத திடைப்பண்டு பூதத வணடம பழையதென்று புதுக்கு வானும போனறுளதால 48 சநதிரனைப் பழிப்பது நீங்கா மாயை யவாதமக்கு நிதமே தோற்றுப புறமேபோய ஏங்காக கிடக்கு மெறிகடறகு மெனக்குங்கொடியை யானாயே ஓங்கா நினற விருளாயவந் துலகை விழுங்கி மெனமேலும் வீங்கா நின்ற கருநெருப்பி னிடையே யெழுந்த வெணணெருபபே 49 கொடியை யலலை நீ யாரையுங் கொவ்கிலாய வடுவி லினனமு தததொடும வந்தனை பிடியின மென்னடைப் பெணணொடென சாலெனேச சுடுதி யோகடற நோனறிய திங்களே 50 பிராட்டியினது காழவெப்பம் மீது மொயததெழு வெணணில வினகதிர மோது மததிகை மெனமுலை மேற்பட ஓதிம்பபெடை வெங்கன அறறெனப போது மொய ததம விப்புரண டாளரோ 51 நீகக மினறி நிமிர்நத நிலாககதிர தாகக வெந்து தளாந்து சரிந்தனள சேககை யாசி மலா நத செந்தாமரைப பூககள பட்டதப் பூவையும படடனள் 25 ·36 கம்பராமாயணம் 53 வாச மெனகல வைக்களி வாரிமேற பூசப பூசப புலாந்து புழுங்கினள வீச வீச வெதுமபினண மெனமுலை ஆசை நோயக்கு மருந்து முன டாங்கொலோ. தோழிமார பிராட்டிசகுச செயத உபசாரம் தாய ரிறபரி சேடியா தாதுகு வீய ரித்தளிர் மெலலணை மேனியில காயெ ரிக்கரி யக்கரி யககொணாந்து ஆயி ரததி னிரட்டி யடுககினார். 51 சீதைநில இவ்வாறாக, இனி, இராமபிரான நிலையைச சொலவோமெனல கனனி நனனக ரிறகமழ சேககையுள அனன மினனண மாயின ளாயவள மினனின மினனிய மேனிகண டானெனச சொனன வணணலுக குற்றது சொலலுவாம் 55 விசுவாமிததிரன முதலிய மூவரும ஜநகராஜனால எதிர்கொள்ளப்பட்டு அவன காட்டிய மாளிகையில் தங்குதல் ஏகி மனனனைக கணடெதிர கொணடவன ஓகை யோடு மினிதுகொண டுயத்திடப போக பூமியிற பொனனக ரனனதோர் மாக மாடத தனை வரும வைகினார். 55 அங்குச சதாநாதமுனிவன வருதல வைகு மவவுழி மாதவம் யாவுமோா செயகை கொண்டு நடநதெனத தீதறு மொயகொள வீரன முளரியந தாளினான மெயகொண மஙகை யருணமுனி மேவினான. இராமனை வாழத்திச சதாகாதன விசுவாமித்திரனருகு சாரதல வந்தெதிர்ந்த முனிவளை வளளலும் சிந்தை யார வணங்கவரு செனறெதிர் அந்த மில்குளத் தானெடி தாசிகள் தந்து கோகென றனமருங் கெயதினான. 58 ·பாலகாண்டம் ST சதாகாதன விசுவாமித்திரனை நோகம் முகமன கூறுதல கோத மனறரு கோமுனி கோசிக மாத வனறனை மாழுக நோக்கியிய போக நீயிவட போதவிய பூதலம் ஏது செயத தவமென றியம்பினாள 59 சதானாத முனிவனுக்கு இராமனது பெருமையை விசுவாமித்திரன் தெரிவித்தல் வடிதத மாதவ கேடடியிய வளளரான இடித்த வெங்குரற பாடகை பாககையும அடுததென வேளலியு நினனனனை சாபமும் முடிததென னெஞசத திடாமுடித தானென்றான D விசுவாமித்திரனது சரிதையைக் கூறக்கருதி சதாநாதன இராமனது முகத்தைப் பாாததல எௗளில் பூவையு மிநதிர நீலமும அளளல வேலையு மமபுத சாலமும் விளளும் வீயுடைய பானலு மேவுமெய வளள றனகன மதிமுக நோககியே f கௌசிகன சரிதையைச சதாநாதன முடித்திடல் ஈது மூனனா திகழந்த திவனறுணை மாத வத்துயா மாண்புடை யாரிலை நீதி வித்தகன றனனரு ளோந்தனிர யாது மக்கரி தெனறன னீறிலான சதாநாதன குமாராகளை வாழ்த்திவிட்டுப் போதல எனறு கோதமன காதலன கூறிட வென்றி வீரா வியப்பொடு வந்தெழா ஒனறு மாதவன நடொழு தோங்கிய பனனற யேததிப் பெயாந்தனன றனனிடம முனிவனும் இலக்குமணனும் படுக்குமிடததைச சோ, இராமன சீதையை எணணியவான மிருத தல முனியுத தமபியும போயமுறை மாற்றமக்கு இனிய பளளிக ரெயதினா பினனிருட கனியும் போலயவன கங்கலு ந திங்களும தனியுந தானுமத தையலு மாயினான 63 64 ·கம்பராமாயணம் 4 இராமபிரான சதையின உருவெளிப்பாடடை நோக்கித தாதுடகூறுவன விணணினீங்கிய மினனுரு விமமுறைப பெணணி எனனலடி பெற்றதுண டேகொலோ எண்ணி னீதல தென்றறி யேனிரு 65 கணணி னுளளுங் கருத்தினுங் காணபானால அருளி லாளெனி னுமமனத தரசையால வெருரூ நோயவிடக கவனிள விழுங்கலால தெருளி லாவுல கிறசென்று நினறுவாழ் பொருளெ லாமவள பொனலுரு வாயவே 88 பூணு லாவிய பொறகல சங்களென ஏணி லாகத தெழுதல வெனனினும வாணி லாமுறு வறகனி லாயமதி காண லாவதொா காலமுண டாங்கொலோ 67 வண்ண மேகலை தேரொன்று வாணெடுங் கணணி ரண்டு கதி முலை தாமிரண்டு உணணி வந்த நகையுமென றொனறுணடால் எண னுங் கூற்றினுக இததனை வேண்டுமோ கனன லினகரும் புச்சிலை யானவிரை பொன்னை முன்னிய பூங்கணை மாரியாவ எனனை யெயது தொலைக்குமென றாலினி வனமை யென்னும் தாரிடை வைகுமே 69 கொள்ளை கொளளக கொதிததெழு பாறகடல பளள வெள்ள மெனப்பட ருநநிலா உள்ள வுளள ஒயிரை த துருவிட வெள்ளை வணண விடமுமுன டாங்கொலொ 70 ஆகு நலவழி யலவழி யெனமனம் ஆகு மோவதற காகிய காரணய பாகு போனமொழிய பைந்தொடி கனனியே யாகும் வேறிதற கையுற வில்லையே 71 சூரியோதய வருணனை ததையுமலாத தாரண விவவண்ண மயலு ழந்து தளரு மேலவை சிதையுமனத திடருடைய செங்கமல முகமலரச செயய வேயுயோன 68 ·பாலகாண்டம் 19 புனதயிருளி னெழுகினற புகர்முகையா னையிலுதிவைப் போாவை போாதத உதயகிரி யெனுங்கடவு ணுதல கிழிதக விழியேபோ உதயஞ செயதான 72 இராமபிரான திருப்பளளியெழுதல கொல்லாழி நீறதங்கோர் குனிவயிரச சிலைதடககைக கொண்ட கொணடல எல்லாழித தேரிரவி பிளஙகர ததா லடிவருடி யனநதல தீர்ப்ப அலலாழிக கரைகணடா னாயிரவாய மணிவிளகக மழலுஞ சேககைத தொலலாழித துயிலாதே துயராழி நெடுங்கடலுட டுயிலகின றானே 73 இராமனாதியா சனகனது வேளவிச்சாலை சாாதல ஊழிபெயாந தெனககஙகு லொருவணணம புடைபெயர வுறகக நீதத சூழியா னையினெழுந்து தானனியமத துறைமுடித்துச சுருதி யன்ன வாழிமா தவறபணிநது மனககினிய தமபியொடும் வும்பின மாலை தாழுமா மணிமௌலித தாாசசனகன பெருவேளவிச சாலை சாாநதரன 74 இராமலக்ஷ்மணாகளைச சனகன வினவ முனிவன கூறுதல இருநதகுலக குமராதமை பிருகணணும முகநதழகு பருக நோககி அருந்தவனை யடிவணங்கி பாரிவரை யுரைத்திடுமி னடிக ளெனன விருநதினாக ணினனுடைய வேளவிகா ணியவநதரர் விலலுங் காணபாா பெருந் தகைமைத் தயரதனறன புதலவரென வலா தகைமை பேச லுதிரான குலமுறைகிளத்து படலம் மனுவும பிருகவும ஆதித்தன குலமுதலவன மனுவினையா ரறியா தார் பேதித்த வுயிரனைததும பெருமபசியால் வருந்தாமல ·40 கம்பராமாயணம் சோதிததன வரிசிலையா னிலமடநதை முலைசுரப்பா சாதித்த பெருந்தகையு மிவா குலத்தோர தராபதி காண். 4 இடசுவாகு மனைவன பிணியரங்க வினையகலப் பெருங்காலத தவமபேணி மணியரங்க நெடுமுடியாய மலரயனை வழிபட்டுப் பணியரங்கப் பெரும்பாயற பரஞசுடரை யாங்கான அணியரங்கந்த நதானை யறியாதா ரறியாதாா * ககுத ஸ்தன தா னறனக்கு வெலற்கரிய தானவரைத தலைதுமிதது வானறரசுகிற றிகொவென்று குறையிரப்ப வரது கொடுத்தாங்க ஏனறெடுதத சிலையினனா யிகல புரிந்த விவாகுலத்தோா தோன்றலைப்பண டிந்திரனசாண விடையேறாயச சுமந்தானும சிபிசகரவாததி இனனுயிரககு மினனுயிரா ரிரு நிலங்காத தாரென்று பொனனு யிரக்குங் கழலவரை யா போலும புகழகிறபா ம மினனுயிராக்கு நெடுவேலா யிவாகுலததோன மெனபறவை மனனுயிாககுத தனனுயிரை மாறாக வழங்கினனால பகிரதசகரவாததி தூநினற சுடர்வேலோ மனநதனே சொலலானேல யானின்று புகழந் துரைததற கெளிதோவே டவிழகொனறைப் பூநினற மவுலியையும் புககாந்த புனறகங்கை வானின்று கொணாந்தானு மிவா குலத்தோா மனனவளகா 3 இரகுமகாராஜன சந்திரனை வென்றாலு முருத்திரனைச சாயத்தாலும் துந்து வெறுந் தானவனைச் சுடுசரத்தாற றுணித்தானும் வந்தகுலத தினடலந்த ரகுவெனபான வரிசிலையால் இந்திரனை வென்று திசையிருநானகு செருவொறான 5 ·பாவகாண்ட்டி தசரதனும அவனபுததிரா இவரெனபதும் அயன புதலவன றயரதனை யறியாதா ரிலலையவன பயநதகுலக குமரரிவா தமக்குள்ள பரிசெலலாம் நயந்துரைத்துக கரையேற நான முகற்கு மரிதாமபல இயந்துவை தத கடைத் தலையா யானறிந்த படி.கேளாய 7 இராமனது மகிமையை இங்ஙகம முனிவன கூறிமுடித்தல கோதமனறன பனனிககு முனனையுருக கொடுத்ததிவன போது நின்ற தெனப் பொலிந்த பொலன கழறகாற பொடிகண்டாய காதலெனற னுயிாமேலு மிக்கரியோன பாலுண்டால ஈதிவனறன வரலாறும் புயவலியு மெனவுரை ததான 8 12 கார்முகப்படலம் கனனியாசுறகமாகத தான் சிவத நுசை வைத்திருப்பதைச சனகமகாராசன தெரிவிததல மாற்றமா றுரைபதென மாய விறகுநாள தோற்றவா றெணமனந துளங்கு கினறதால நோற்றன ணஙகையு நொய்திளையனவில ஏறறுமே லிடா ககட லேற்று மெனறனன சனகராசன் ஏவலாளரை யேவ அவாகள விலவைததுளள இடத்தைநோககிச செல்லுதல என தன னேனறு தன னெதிர நின ருரையக குனறுறழ வரிசிலை கொணாமி னீணடென நனறென் வணங்கினா நாலவ ரோடினா பொனறிணி காா முகச சாலை புககனா அநதச சிவதனுசைப் பலர் சுமாது வருதல உறுவலி யானையை யொ தத மேனியா செறிமயிாக கலலெனத திரண்ட தோளினா அறுபதி னாயிர ரளவி லாற்றலா தறிமடுத திரையிடத தணடிற முங்கினா சங்கொடு சககரந் தரிதத செஙகைய சிங்கவே றவலனே விதனைத தீணடுவான எங்குள னொருவளின றேற்றி விச்சிலை மங்கைதன றிருமணம வாழுமா லெனபாா 2 ·42 கம்பராமாயணம் 8 தினணெடு மேருவைத திரடடிற றோவெனபாா வணணவான கடலபண்டு கடைந்த மததெனபாா அணணலவா ளரலினுக கரச னோவெனபாா விணணிடு நெடியவில் வீழத்த தோவௌபாா எனனிது கொணாகென வியமபி னானெனபாா மனனவ ருளாகொலோ மதிகெட டானெனபார் முனனை யூழ வினையினான முடிககி லாமெனபாா கனனியு மிசசிலே காணு மோவெனபாா ச இசசிலை யுதைததகோற கிலகக மியாதெனபாா நசசிலை நங்கைமே வாட்டும் வே நதெனபாா நிசசய மெடுக்குங்கொ னேமி யானெனபாா சிறசிலா விதி செயத தீமை தானெனபாா 7 சதா நாதமுனிவன கூறத தொடங்குதல போதக மனையவன பொலிவு நோக்கியவ வேதனை தருகினற விலலை நோக்கித்தன மாதினை நோக்குவான மனததை நோக்கிய கோ தமன காதலன கூறன மேயினான காாமுக வலிமையான கழறல வேண்டுமோ வாாசடை யரனிகா வரத நீயலால யாருள ரறிபவ ரிவறகுத் தோனறிய தோமுக வலகுளால் செவலி கேளெனோ 9 குணங்களையென கூறுவது கொமபினைச சோநதவையுயப்ப பிணங்குவன வழகிவளைத தவஞசெயது பெற்றது கான கணங்குழையாள தோன்றியபின கதிரவானிற கங்கையெனும் அணங்கிழியப் பொலிவிழந்த வாசொத்தாா வேறுளளாா 10 அனறு முத லின்றளவ மாருமிநதச சிலை பருகு சென்றுமில போயொளித்த தோவேந்தா திரிந்துமிலா எனறுமினி மணமிலலை யென்றிருந்தே மீவனேற்றின நனறுமலர்க குழற்சீதை நலம் பழுதா காதென்றான 11 இராமன சிவதனுசு உளள இடததை யனுக எழுதல பொழிந்தநெய யாகுதி வாயவழி பொங்கி எழுந்த கொழுங்கன லெனன வெழுந்தான ·பாலதாணடம் அழிந்தது விலலென விணணவ ராாததாா மொழிந்தன ராசிகண முப்பகை வென்றாா 12 மங்கையரின மனப்பாங்கு தூய தவங்க பொடங்கிய தொல்லோன ஏயவன் வலவி லிறுபபதன மூனனம் சேயிழை மதுகையா சிந்தைதொ றெயயா ஆயிரம விலலை யனங்க னிறுத்தான 13 சுரங்கள் குவித்திரு கணகள பனிப்ப இருங்களி றிச்சிலை யேறறில னாயின நரந்த நறைககுழ னங்கையு நாமும் முருங்கெரி யிற்புக மூழகுது மென்பாா வளளன மணததை மகிழந்தன னெனமுல் கொளளென மூனபு கொடுப்பதை யலலால் வௌள மணைத்தவன விலவை யெடுத்திய பிளளைமு விட்டது பேதைமை யென்பாா 11 ஞான முனி ககொரு நாணிலை யென்பார் கொனில் விறகொடி யோனிலை யென்பார் மானவ னிசசில காலவளை பானேல பின தனத்தவள பேறில ளெனபாா 14 இராமபிரான விலலினிடத்திறகு கடத்தல தோகைய ரினளன சொலவிட நலலோர் ஓனக விளமபிட வும்ப ருவப்ப மாக மடங்கலு மாலவிடை யும்பொன நாகமு நாகமு நாண நடந்தான் 17 இராமபிரான அவல முறிததத பேரோசை தோன்றுதல் தடுத்திமை யாம லிருந்தவர் தாளின மருந்தது நாலுதி வைத்தது ாேக்கா: கடுப்பிச் லியாத மறிந்திலர் கையாள எடுத்தது காடன் பிறந்து கேட்டார் 18 மாகாதா பேருவகை கொண்டு கூறியன் தயரதய தவ னென்பார் தாமரைக் கவ Qecrutit பவன் மேல் பேயார் பூவயும் பொரவு போர் ·கம்பராமாயசம் மியலுடைத் துலக மென்பார மானுட எல்ல னெனபாா கயல பொரு கடலுள வைகுங் கடவுளே காணு மெனபாா 19 நமபியைக காண தயகைக காயிர நயனம் வேண்டும் கொம்பினேக காணுந தோறுங் குரிசிறகு மனனதே யால தமபியைக் காணமினெனபாா தவமுடைத்துலக மெனபார் இமபரிந் நகரிற றந்த முலிவளை பிறைஞசு மெனபார் 20 சீதை பளிக்குமாடத்து மற்றோ மலாணையிற சோதல ஊசலா டுயிரி நோடு முருகுபூம் பளளி நீங்கிய பாசிழை மகளிர் சூழப் போயொரு பளிக்கு மாடக் காசி மரையின பொயகைச் சந்திர காந்த மீனற சிதநீர் தெளித்த மெனபூரு சேசுகையை பரிதிறசோந்தாள 21 பிரிவிததுவரால சதை பலவகையாக இரங்குதல் நாணுலாவு மேருவோடு நாணுலாவு பாணியும் தூனுலாவு தோளும் வாளி யூடுலாவு தூணியும வாணிலாவி னூலுலாவு மாலைமாாபு மீளவும் காணலாகு மாகினாலி காணலாகு மேகொலாம் வீணடலது கலந்திலங்கு திங்களோடு மீதுசூழ வண்டலம் பலங்கறங்கு பங்கியோடும் வார் சிலா கொணடலொன றிரண்டுகணணின மொண்டுகொண டென்றாவியை உண்டதுனடெ வெஞ்சினின்று முண்டதென்று முண்டரோ பஞசரங்கு தீயினாவி பறறிநீடு கொற்றவில வெஞ்சரங்க பெரூசரங்க வெயயகாம னெயுயவே சஞ்சலங்க வந்தபோது தையலாரை யுயயவந்து அருசுலஞச லெனகிலாத வானமை பொனவாளமையோ பொக்கலாத கொங்கைகா ளெழுந்து விமமி யெனசெயநீர் முளைக்கலா மதிக்கொழுந்து போலும்வான முகத்தினை வவாக்கலாத விற்கையாளி வாள மார்பி னுள் வந்த திளைக்கலாக மாசிலான செய்தலாகள செயம்மிஎ 15 எங்கு நில நொந்ததிந்த விந்து வநதெ னெருசுவா அங்பன தலயகனெயுத வம்பியவந்த சிந்தைநோய ·பால்கானடம் பொங்குகின்ற கொங்கைமேல விடமபொழிந்த தெனனினும் கங்குலவந்த திங்களன றகங்களங்க மிலலையே அடாதது வந் தனங்கனெஞ சழன்று சிந்து மபபெனும விடங் குடைந்த மெயயினினறு வெந்திடா தெழுந்து வெங் கடந்துதைந்த காரியானை யனனகாளை தாளடைந்து உடனறொடாந்து போனவாயி வந்தவாவெனுளளமே. 27 விணணுளே யெழுநதமேக மாாபினூலின மினனொடிம மண்ணுளே யிழிந்ததெனன வந்து போன மைந்தனா எணணுளே யிருந்தபோதும் யாவரெனறு தோகிலேன கணணுளே யிருந்தபோது மெனகொல காணகிலாதவே 28 பெயகடற பிறந்தயல பெற்றகொணா மருந்து பெற்று ஐயபொற கலததொடங்கை விட்டிருந்த வாதர் போல மொய கிடக்கு மணணறோண முயங்கிடாது முனனமே கைகடகக விட்டிருந்து கட்டுரைப்ப தெனகொலோ. 23 கலமாலையெனர சேடிபொருததி சீதையுளைவிடம வருதல வடங்களும் குழைகளும வான விலலிடத தொடர்ந்து பூங்குழலகளும் துகிலுஞ் சோாதர நுடங்கிய மின்னென நொயதி னெயதினாள நெடுந்தடங் கிடநதகண ணீ மாலையே 30 மராமர மிவையென வளர்ந்த தோளினான அராவணை யமலனென றபிர்க்கு மாற்றலான இராமனென பது பெய ரிளைய கோவொடும் பராவரு முனியொடும் பதிவந தெயதினான. 31 மாத்திரை வளவிற்றான மடுத்து முன்பயில் சூத்திர மிதுவென்த் தோளின வாங்கினான் ஏத்தின ரிமையல ரிழிந்த பூமழை வேத்தவை நடுக்குற முறிந்து வீழ்ந்ததே. 13 சலத சிறிது இயம வேகுதல கோமுனி புடனவரு கொடை வென்றபின தாமரைக் கணணினா னெனற தனமையால ஆமவ னேகொலென ஒறய நீங்கிவா வாமமே கலையிற வளர்ந்த தலலே.

·46 கம்பராமாயணம். சீதையின் உறுதி. இல்லையே நுசுப்பென்பா ருண்டுண் டென்ளவும் மெல்லியன் முலைகளும் விம்ம விம்முவாள் சொல்லிய குறியினத் தோன்ற லேயவன அல்லனே லிறப்பனென் றகத்து ளுன்னினாள், 34 சனகராசன் முனிவனிடம் கூறியமொழி உரை செயெம் பெருமவுன் புதல்வன் வேள்வி தான் விரைவினின் றொருபகன முடித்தல் வேட்கையோ முரசெறிந் ததிர்கழன முழங்கு தானையவ் வரசையு மிவ்வழி யழைத்தல் வேட்கையோ. விசுவாமித்திரன் மொழிப்படி தசரதனுக்குச் சனகன் தூது அனுப்பல், மல்வலா ன வவுரை பகர மாதவன் ஒல்லையி லவனும்வந் துறுத னன்றென எல்லையி லுவகையா னியைநத வாறெலாம் சொல்லுகென் றோலையுந் தூதும் போக்கினை, 36. 13. எழுச்சிப்படலம் சனகராசன் தூதர் தசரதசக்கரவர்த்தியி னரன்மனை வாயிலை யடைதல், கடுகிய தூதருங் காலிற காலிற்சென்று * அடிகுரன முரசதி ரயோத்தி யெய்தினார் அடியிணை தொழவிட மினறி மனனாதம் முடியொடு முடி பொரு வாயின் முன்னினார். I தூதுவர் ஓலை கொடுகக, சக்கரவர்த்தி “வாசிக்க' எனல். கூறிய தூதருங் கொணர்ந்த வோலையை ஈறில் வன புகழினா யிதுவ தென்றனர் வேருெரு புலமகன் விரும்பி வாங்கினான் மாறதிர் கழலினான் வாசி யென்றனன. தசரதமன்னவன் மொழி, வெற்றிவேன் மனனவன் தக்கன் வேளவியில் கற்றைவாா சடைமுடிக் கணிச்சி வானவன் முற்றவே முலகையும் வென்ற மூரிவில் இற்றபே ரொலிகொலன் நடித்த தீங்கென்றான். * 3 ·பாலகாண்டம் 5 சககரவாததி தனசேனை முதலியன முந்திச்செல்லும்படி பறைசாற்றுமாறு கட்டளையிடல வானவன குலததெமா வரததி னாலவரும வேனிலவே ளிருந்தவம மிதிலை நோககிநரு சேனையு மரசருக செலக முததெனா ஆனைமே லணிமுர சறைகென றேவினான சேனை வெழுதல விடைபொரு நடையினான சேனை வௌளமோர் இடையிலை யுவகினி லெனன வீணடிய கடையுக முடிவினி லெவையுங் காறபடப புடைபெயா கடலென வெழுந்து போயதே. தசரதசககரவாததியின சேனைபபெருககம. உழுந்திட விடமிலை வலக மெங்கணும அழுந்திய வுயுாககெலா மருடகொம பாயினை எழுந்தில வெழுந்திடைப படருது சேலையின் கொழுந்துபோயக் கொடிமதி.எ மிதிலை கூடிறறே, அந்தணா செலலுதல குடை.யா நண்டிகை தரககினா குந்திய நடையர் நாசி புதைத்தகை நாற்றலா கடக ளிறறையுங் காரிகை யாரையும் அடைய வஞ்சிய வந்தணர் முத்தினா 7 வசிட்டமுனிவன செலலுதல செவிவயி வமுதக் கேளவி தெவிட்டினா தேவா நாவின அவிகையி எளிக நீரா ராயிரத திரட4 குழக கவிகையி ஒழற கறபி எருதேதி கரைவன முததுச சிவிகையி னான முருதிசைமுக னென்னச் சென்ன. பரதசதருககன வசிட்டமுனிவனபினனே செலவதல பொடுகளி நிவுளி பொறறோ பொலங்கழற குமரர் முதந்+ அருவரை சூழ்ந்த தொள வாதமு- பினலுரு செல்லத் திருவளர் மார்பர் தெய்வச் சிலையினர் தோர் வீரர் ஒருவரு முனிபிய போன விருவரு மெனனப் போனார் 8 ·கம்பராமாயணம் தசரதசககரவாததி புறப்படுதல நிததிய நியம முற்றி நேமியான பாதஞ செனனி வை ததபின மறைவல லோாககு வரபபறு மணியும் பொனனும் பததியா னிரையும் பாரும பரிவுட னலகிப் போனான முத்தணி வயிரப் பூணான மங்கல முகூாதத நனனாள, 10 சேனை யுடன சககரவாததி சந்திரசயிலத்தின சாரலில் தங்குதல. இனனண மேகி மனனன யோசனை யிரண்டு சென்றான பொனவரை போலுமிந்து சயிலததின சாரல புககான மனமதக களிறும் மாதா கொங்கையும மார னமபுங் தெனலரைச சாந்து மநாறுஞ சேனையு மிறுதத தனறே 11 14. வரைக்காட்சிப்படலம் வழிவாத இளை பயினால மஙகையா பளிக்குப்பாறையில துயிலுதல தளங் கொ டாமரை யென ததளி ரடியினு முகததும வளங்கொண மாலைவண டலமர வழிவருந தினராய விளஙகு தமமுருப் பளிஙகிடை வெளிப்பட வேறோா துளங்கு பாறையிற சோழிய ரயிாத்திடத் துயின்றார் 1 குதிரைகள படிநத புழுதியை யுதறிவிட்டு நிற்றல தீயவரொ டொன றிய திறததரு நலததோா ஆயவரை ய ந நிலை யறிந்தனா துறந்தாங்கு ஏயவரு நுணபொடி படிநதுட னெழுநதொண பாயபரி விரைந்து தறி நினறன பரந்தே. சிறிது தோண்ட ஆறறில ஊற்று நீர் தோனறு தல வௌளநெடு வாரியுற வீசியில வேனும கிளளவெழு கின புனல கேளிரின விரும்பித தௌளுபுன லாறுசிறி தேயுதவு கினற உளளது மறாதுதவு வளளலையு மொதத. மதயாளைகள நீர்நிலையைவிட்டு ஏறாமை, ஒக்கநெறி யுயபபவ ருரைததகுறி கொளளா பககமின மொயக்கய லலைககதனி பாரா மைக்கரி மததத விலைமாதா கலையலகுற புககவரை பொததன புன்றசிறைக ளே 2 3 ·பாலகாண்டம் 49 6 சநதிரசைல வருனனை குப்புற்ற கருமை யாலக குலவரைச சாரல வைகி ஒபபுறத துளங்கு கினற வுடுபதி யாடி யின்கண இப்புறத தேயுங் காண்பார் குறத்திய ரியைந்த கோலம் அபபுறத தேயுங் காணபா ரரம்பைய ரழகு மாதோ 5 சரமபயில சாபமனன புருவங்க டமமி நாடா நரமபினோ டினிது பாடி நாடக மயிலோ டாடும அரமபையா வெறுத்து நீத்த வவிர்மணிக கோவை யாரம் மரமபயில் கடுவன பூள மந்திகண டுவக்கு மாதோ நிலமகட கணிக ளென்ன நிரைக்கதிர முததரு சிந்தி மலைமகள கொழுநன செனளி வந்துவிழ கஙகை மான அலகிலபொன வலம்பி யோடி யாரருசே ரருவி மாலை உலகளந் தவனறன மாாபி னுததரீ கததை யொதத 7 ஆக மாலைய மாகவு ளாளபொலி வாக மாலை யுளாரென வாருமான மேக மாலை மிடைந்தன மேலெலாம் மேக மாக கிடந்தது ழெலாம 8 அதிககால வருகா மசார் மஃவாரண மொததது வானி நோடும் வொயை புடைகதி ரங்க தன மீர பாயும பருசா எனமொத்தம் மற்றது பாய ஆறும் செஞ்சோரி யெனபபோலி வுற்றது செக்கா வானம் சீதிரசேக வருக கனறுக்கி தாக விளங்கிய காடசியாலும் என சரிதாகி யீல சிரங்க ளாலும் A.மன கொழுJ} சேர்தது மாாப விந்த அவைற் கரியோவyar யொத்த்தவ வாசில கனாம. 10 தசாகருடாவத LAID மகரும மச்.தேவருதல. ம முய் , பயோ ரோவர்க கொருவர் தேறும் 8 பிரதும்பியும் பம்பி பார்ப்ப பாப்பமும் படியும் வி வேரம் பாறுப்பும்மென் பா.வார வழித்தார். 9 ·50 சம்பராமாபனம் இருள பாத்தல. காலவா னகத் தேருடை வெயயவன காயக டுங்கண கோனமாய கதிர்பபுலலுளைக் கொவசினக கோள இமமா மேலபான மயிற புகலங்கிருள வேறி ருந்த மாலயானை மீடடமடுமன வந்து பரந்த தன்றே 12 தீபமேற்றப்படுதல் மந்தார முந்து மகரந்த மனதுதலாலும் அந்தா ரரசாக கரசறை எmக வெளமை நந்தா தொலிக்கு நரலைப் பெரு வேலை யெலலாம செந்தா மரைபூததெனத தீப மெடுத்த வனறே நடசததிரம புடைசூழச சாதிரன விளங்குதல தனணற கடலிற றளிசிந்து தரங்க நீங்கி விண்ணிற சுடாவெண் மதிவந்தது மீனகள கும் வணணக கதிர் வெண் ணிலவீனறென வாலு கத்தாடு ஒணணிததில் மீனறொளிர வாலவளை யூாவ தொததே 14 கங்குல கழித்த வலக உளாணா வமுதனன கலைப்பொரு ளுளள துண்டும் பெண்ணா ரமுதம மனையாாமனத தூடல போதது ம பண்ணாந்த பாடல செவிமாத்திப் பயனகொ பாடல் கணனினிதுயக்கவும் கவகுல கழிந்த தனறே 15 பூங்கொய படலம் சூரியோதயவருணனை மீனுடை யெயிறறுக கங்குற கனகளை வெகுண்டு வெய்ய கானுடைக கதிாக ளெனனு மாயிரங் கரங்க ளோசசித தானுடை யுதய மென்னுந தமனியத தறியி னின்று மாறுட மடங்க லெனனத தோனறிவன லயங்கு வெயயோன 1 மனனவன செனையுடன சோணையாறறையடைதல முறையெலா முகுதத பினனா மன்னனு மூரித தேர்மேல் இறையெலாம வணங்கப் போனா வெழுந்துடன் சேனை வெனகம் குறையெலாஞ சோலை யாகிக குழியெலாங் கழுநீ ராகித துறையெலாது கமல மான சோணையா றடைந்த தனறே 3 ·பாலகாடம் 51 சூரியனுசசியடைய, அசாமுதலியோர் ஆங்குசசோலை சோதல் அடைந்தவ ணிறுதத பினன ரருககனு முமபாச சார மடநதையா குழாங்க ளோடு மனனரு மைந்தா தாமும குடைந்துவன டுறையு மென பூக கொயதினி தாடமைதீர தடங்களு மடுவுஞ சூழந்த தணணறுஞ் சோலை சாாந்தா குயிலகள காணி யொடுங்குதல பாசிழைப் பரவை யலகுல பண்டரு கிளவி தணடேன முசிய கூந்தன மாதர் மொயத்தபே ரமலை கேட்டுக கூசின வலல பேச நாணின குயிலக ளெலலாம வாசகம வலலாா முனனின றியாவாவாய திறக்க 3 வல்லாா 4 மகளிா மலாபறிக்குமாறு கொம்புகதை தாழத்த, அமமலாககொம்புகள் பூச்சொரிகதவணணம தாழ்தல நஞசினுங் கொடிய நாட்ட மமுதென நயந்து நோககிச செருசெவே கமலக கையாற நீணடலு நீணட கொம்பா தஞசிலம படியின மென பூச சொரிந்துடன ஒழந்த வென்றால வஞ்சிபோன மருங்கு லாாமாட டியவரே வணங்க லதாா 5 அம்புயத தணங்கி எனனா ரமமலர்க கைகடீணட வம்பிய லலங்கற பங்கி வாளரி மருளூங் கோளாா தம்புய வரைகள வந்து தாழவன தளிர்தத மென பூங் கொம்புக டாழு மென்றல் கூறலாந தகைமைத தொனமே 6 வண்டுகள மகளிரிடதது மொயததல் நதியினுங் களத்தும் பூவா நனினஙகள குவளை யோ) மதிநுதல வலலி பய நோக்கிய மழலைத துமபி அதிரப் மெயதிய புக்கு வீழந்தன வலைக்கப் போ47 புதியன கணட போழ்து விடுவரோ புதுமை பாாபபார் 7 ஒரு மாதின ஊடல் செம்மாந்த தெங்கின னிளநீரையொ செமம னோககி அம்மாவில்வ மங்கையர் கொங்கைய நாய வௌன் ·52 கம்பராமாயணம் எமமாதா கொஙகைக கிவையொபபன வெனறெ ரேழை விமமா வெதும்பா வெயரா முகம வெயது யிாததாள 8 மாற்றவளபேரைக கணவன கூற ஒருத்தி கொண்ட வருத்தம் தைக் கினற வேனோக்கின டனலுயி ரனன மனனன மைசுகொணட கணணாளெதிர மாற்றவள பேர்விளமப மெயககொணட மானந தலைககொணடிட விம்மி மெனபூக கைக கொணடு மோநதா ளுயிரப்புண்டு கரிந்த தனறே 9 மாதாகளின அழகின சிறப்பு ஊகக முளளத துனடய முனிவரால காககவாவது சாமனகை விலலெனும வாககு மாத்திர மலலது வலலியிற பூககொய வாளபுரு வககடை போதுமே. 10 சினையின மேலிருந் தானுரு த தேவரால வளைய வு மமரி யாளவனப் பின்றலை நினைவு நோக்கமு நீககலன கைகளால தனை யு நாணமுறி யுங்கொயது நலகினான 11 யாவரும புனலவிளை யாட்டுககுச செல்ல எணணுதல ஏயுந தனமைய ரிவவகை யாரெலாம தூய தண ணிழற சோலைத துறுமலா வேயுஞ செயகை வெறுததனா வெடிரை பாயுத தீமபுனா பணணை சென றெயதினாா 12 16. புனல்விளையாட்டுப் படலம் மகளிரும ஆடவரும நீர்நிலையை நோககிவருதல புனைமலாத தடங்க ணோக்கிய பூசலவண டார்ததுப பொங்க வினையறு துறகக நாட்டு விணணவா கணமு நாண அனகரு மணங்க னாருமமமலாச சோலை நினறு வனகரி பிடிகளோடு வருவன வெனன வநதாா மகளிர் விளையாடுமாறு நீரில் மூழகியதன வருணனை அங்கவா பணணை நனனீ ராடுவா னமைந்ததோற்றம் கங்கைவார் சடையோ னனன மாமுனி கனல் மேனாள ·பாவுகாணடம் 43 மஙகையா கூட்டத தோடும் வானவாக கிறைவன செலவம் பொங்குபாற கடலிற செலலுந தோற்றமே போன்ற தனறே. 2 தேனகு நறவ மாலை செறிகுழற றெயவ மனனாள தானுடைக கோல மேனி தடததிடைத தோனற நோககி நானக நகுகின முளிந நனனுத சோழி யாமென்று ஊனமில் முலையினார முளங்குளிர்ந் துதவு வாளும் 3 பொறறொடி தளிாககைச சஙகம வணடொடு புலம்பி யாாப்ப எற்றுநீர்க குடையுந் தோறு மேந்துபே ரலகு னின்று கறறைமே கலைசு வீங்கிச் சீறடி கவவக காலிற சுற்றிய நாக மென்று துணுககததாற துடிக்கின் 4 6 மகளிா ரோடுதலினால மீனும் கமழதல ஆன தூயவ ரோடுட தடினா ஞான நீரவ ராருவர் தன்றரோ தேனு நாவித தேகக்கி லாவியும மீனு நாறின வேறினி வேண்டுமோ, ஆடவரும் மகளிரும ஊடிய புனலின வருனகா. மிகக வேந்தாத மெய தனி சாநதொடும் புகக மங்கையா நஙருமம் போாததலால் ஒசுக நீல முகிற்றலை யோடிய செக்கர் வானக் மொத்ததற தீம்புனல். சூரியாததமன வருணனை. மானி நோககியர் மைந்தரொ டாடிய கன நீர் விளை யாடலை நோக்கினான தாது மனது காதலித தானென மீன் வேலையை வெயயவ னெவதினால சாதிசோதய வருணனை. கற்ற விவமைய ஓவழி தேதம வேற்ற மரவர்த மேலவரும் வேந்தர் போல ஏற்ற மாதர் முகங்களோ டெங்கறும் தோற்ற சந்திரா மீளவு 3 தோறறினான. 7 8 ·கம்பராமாயணம் 17. உண்டாட்டுப்படலம் நிலாப பரததலின வருணனை வெண்ணிற நறைநிறை வெள்ள மெனனவும் பணணிறரு செறிந்திடப் பரந்த தெனனவும உணணிறை காமமிக கொழுகிற றென்னவும தணணிறை நெடுநிலாத் தழைதத தெங்குமே மகளிர் முத்துப்பாதா முதலிய இடத துச சோதல தயங்கு தாரகைபுரை தரள நீழலும் இயங்கு காா மிடைந்த கா வெழினிச சூழலும் கயஙகளபோன றொளிரபளிங் கடுதத கானமும வயஙகும பந்தரு மகளி ரெயதினாா 2 உண்ட கள காமததை மூட்டுதல தாமமு நானமுந் ததைநத தணணகில தூ மமுண குழலிய ருணட நறை ஓமவெங குழியுகு நெயயி னுளளுறை காமவெங் கனலினைக கனறறிக காட்டிறறே 3 மதுவினுள தனமுகாதோனற மயங்கிய ஒருததி கூறல அசச நுண மருங்கு லாளோ ரணஙகனா ளளக பநதி நசசுவேற கருஙகட செவவாய நகைமுக மதுவுட டோனறப பிசசிநீ யெனசெய தாயிப பெருநற விருகக வாளா எசசிலை நுகாதி யோவென றெயிற்றரும் பிலங்க 4 நக்காள. னுளளால் ஒருததி களவினுளளே தோனறுஞ சந்திரனுக்கு அறிவுறுத்தல் களிததகண மதாபய வாங்கோரா கனங்குழை களளி வெளிப்படு கினற காடசி வெணமதி நிழலை நோககி அளிததன னபயம வானத தரவினை யஞ்சி நீவந்து ஒளிததனை யஞ்ச லென்றாக கினியன வுணாதது கினறான 5 ·UTA&TAL 55 6 தேறான ஒருததி நிலவை மதுவென்று மயங்கிக கிணணததில ஏறக முயலுதல் அழிகினற வறிவி னாலோ பேதைமை யாலோ வாறறிற சுழியொனறி நின்ற தனன வுநதியா ளொருத்தி செந்தேன பொழிகின்ற பூவின வேயந்த பந்தரைப் புரைததுக கீழவந்து இழிகின்ற கொழுதி லாவை நறவென வளளத் தேற்றாள ஒருத்தி வெறுங்கினணததை வாயிதழிலவைத்துக் கொள்ளல் எளளொதத கோல மூககி னேந்திழை யொருத்தி முனனக தளளததண ணறவை யெலலாந தவிசிடை யுருத்து நதி உள்ளத்தின் மயக்கந் தனன ஓட்புறத் துணடென றெணணி வளள ததை மறிதது வாங்கி மணிநிற விதழின் வைத்தாள 7 உய ததபூம் பள்ளியி லூட நீங்குவான சித்தமுண பொருத்திக்க தனபன றோகிலான பொய்த்ததோா மூரியா வியாந்து போககினாள எத்தனை யிறந்தன கடிகை பீனடென்றாள சினங்கெழு வேற்கையோ செமமல பாலொரு கனங்குழை மயில ளை கடிது போயினாள மனங்குழை நறவமோ மாலை தானகொலோ அனங்கனே யார்கொலோ வழைதத தூதரே கொளபபோர் வாடகன நாளங் கொடுத்தியோா குமர எனனான வளளறசரகல தஎனை மலாக்கையாற புதைபய நோக்கி உன்ளத்தா ரூயீரல னானமே துதைபடு மென்று நீர்நும் களைத்தாற் புதைத் தி ரொனா மூனாவிற கனன்று மிக்கான. 10 தவியுற புலவினயக காதல ருழ்கடர் பசபொத துடைத்தலும் பதைகல் சிதையாள 8 9 ·56 கம்பராமாயணம் புனையிழை யொரு மயில பொயயு றங்குவாள கனவெனு நலத்தினாற கணவற புலலினாள. 11 சநதிரனத்தமிததலும், சூரியனுதித்தலும் கடையுற நலனெறி காணகி லாதவாககு இடையுறு திருவென விந்து நந்தினான படர் திரைக சுருங்கடற பரமன மாா பிடைச சுடா மணிக கரசென விரவி தோனறினான 18. எதிர்கொள்படலம் தசரதன சேனையுடன கஙகையை யடைதல அடாநெறி யறைதல செலலா வருமறை யறைந்த நீதி விடாநெறிப் புலமைச செங்கோல வெண்குடை வேந்தா வேந்தன படாமுக மலையிற் றோனறும பருவமொத தருவி பலகும் கடா நிறை யாறு பாயுது கடலொடுங கஙகை சோந்தான சனகராசன தசரதசககரவாததியை எதிர்கொளள எழுதல வந்தன னரச னெனன மனததெழு முவகை பொங்கக கந்தடு களிறும் தேரும கலினமாக கடலுரு சூழச சநதிர னிரவி தனனைச சாாவதோா தனமை தோன்ற இந்திர திருவன றனனை யெதிர்கொள்வா னெழுந்து வந்தான சேனை பெழுபபிய தூளி சூழுமா கடலகளுந திடாபடத துகடவழந்து ஏழுபா ரகமுமுற றுளதென ற கெளிதரோ ஆழியா னுலகளந தனறுதாள செனறவப பூழையூ டேபொடித தப்புறம் போயதே தசரதசககரவாததியின சேனையிடம சனகமனனன - 2 3 சேனைவந்து சோதல மாறிலா மதுகையான வரு பெருந தானை மேல ஊறுபே ருவகையா னனி கமவந துற்றபோது ஈறிலோ தையினொடும மெறிதிரைப் பரவை மேல ஆறுபாய கினறதோ ரமலைபோ லானதே 4 ·பாலகாண்டம் 57 6 சனகன தேரினினறிறங்கித தசரதனைச சார, அமமனனவன சனகனைத் தழுவுதல எயதலத திருநெடுந் தேரிழிந தினியதன மொயகொடிண சேனை பின னிறகமுன சேறலும கையினவந் தேறெனக கடிதினவந் தேறினான ஐயனு! முகமலாத தகமுறத தழுவினான - சனகனைச சேமம விசாரிததுத தசாதன மிதிலை சோதல தழுவி நின றவனிருங கிளையையு ந தமரையும வழுவிலசிந தனையினான வரிசையின னளவளாய எழுகமுத துறவெனா வினிதுவந தெயதினான உழுவைமுந் தரியனா னெவரினும் முயரினான இராமன எதிரகொண்ட வகை தமயியுந தானுமத தாளைமன னவனகாப பமபுதிண பரவியும் படைஞரும புடைவரச செம்பொனிற பசுமணித தேரினவந் தெயதினான உமபரும மிம்பரும முரகரும் தொழவுளான 7 இராமன தசரதனை யணுகுதல காவியுங் குவளை யுங் கடிகொளகா யாவுமொதது ஒவியஞ சவிகெடப் பொலிவதோ ருருவொடே தேவருந் தொழுகழற சிறுவன முன பிரிவதோா ஆவிவந தென்னவந தரசன்மா டணுகினான இராமனதாயாரைவணங்க அவாபெருமகிழ்ச்சி கொளல் கறறைவாா சடையினான கைககொளுந்தனுவிறக கொற்றநீள புய நிமிர்த தருளுமக குரிசில்பின பெற்றதா யரையுமப் பெற்றியிற றொழுதெழுந்து உற்றபோ தவாமனத துவகையா ருரை செய்வார் தசரதன தனதுசேனை முதலியவறறை முறகொண்டு செல்லுமாறு இராமலும் தப் பணிதல சானறெனத் தகையசெங் கோலினா னுயிர்கடாம ஈனறநற யொக கருதுபே ரருளினான ஆன்றவிர செய்வமித் தனையுமொயத தருறத தோவறலைக் கொடுமுற செலகெனச சொலன்னான் 10 8 9 ·கம்பராமாயணம் தமபியாமருங்கு தொடாந்துவர, இராமனதோமேற செல்லுதல் தொழுதிரண டருகுமன புடையதம பியாதொடாந்து அழிவிலசிந தையினுவந் தாடனமா மிசைவரத தழுவுசங கொடுநெடும் பணை தழங கிடவெழுந்து எழுதருந தகையதோா தேரினமே லேகினான. இராமன மிதிலை கா வீதியிலெயதுதல பஞ்சிகுழ மெல்லடிப் பாவைமாா பணணைசூழ மஞசுசூழ நெடியமா ளிகையினவந திடைவிராய நஞ்சுசூழ விழிகளபூ மழையின மேல விழநடந்து இருசிசூழ மிதிலைமா வீதிசென றெயதினான மகளிா அடைந்த நிலையைக கூறுவோமெனல பேனதமாா முதலகடைப் பேரிளம் பெணகடாம ஏதியாா மாரவே ளேவவந தெயதினா ஆதிவா னவா பிரா னணுகலா லணிகொள் காா 13 ஓதியாா வீதிவா யுற்றவா றுரைசெயவாம 19 உலாவிய ரபடலம் மகளிர எங்கும மொயததல மானினம வருவ போனறும மயிலினந தரிவ போனறு . மீனின மிளிாவ போனறும மினனின மிடைவ போனறும் தேனின் சிலமபி யாாபபச சிலமபினம புலமப வெங்குடி பூதனை கூநதன மாதா பொமமெனப புகுந்து மொயததாா இராமனைக காண வந்த மகளிரின தனமை கணணிாைற காத லெனனும பொருளையே காணகின சோமிய பெணem மையினா லெயதும பயனினறு பெறுது மெனபாா மEைன ருலநது வான மழையறை வறந்த காலத்து உணணு நீர் கண்டு வீழு முழைககுலம் பலவு ழொததாா பளளததுப் பாயு தனனீ ரனையவா பானல பூத்த வெளளததும் பெரிய கணனா மென சிலம பலமப மெனபூத் * 2 ·59 பாலதார தளளததம மிடைக ணோவத தமைவலித தவனபாற செல்லும் உளளததைப் பிடித்து நாமென நோடுகின ஒரு மொத்தாா 3 இராமபிரானை மகளிாபோககியதைப்பற்றிய கவிககூற்று பருசணி விரலி னார்தம படைநெடுங் கணக ளெலலாம செஞசவே பையன மெயயிற் கருமையைச் சோந்த வோதாம மஞ்சன மேனி யானறன மணிநிற மாத ரார் தம அஞ்சன நோசு பார்க்க விருண்டதோ வதிகி லேமால சி ஒருததியின மனமதோபாலம்புனம மாந்தளிர் மேனி யாளோா வானுதன மதன லெங்கும பூந்துணர் வாளி மாரி பொழிகின்ற பூச னோக்கி வேந்தர்கோ உனை ஞானை நோக்கான வீரனவி லாணமை பாரான ஏந்திழை யாரை யெயவான யாலனோ வொருவ னெனமுள 5 இராமனைக காணசசென்ற மாதாகலின நிலைமையைக கூறுவன சொன னலங் கடந்த காமச சுவையையோ குருவ மாககி இனனலத தெரிய வலலா னெழுதிய தெனன தினா போனனையும் பொருவு நீராள புனைந்தன வெல்லாம் போககித கனாயுத் தாங்க லாதாள துகி லொன்று தாங்கி திரள மைக்கருங் கூந்தல் செவலாய வானுத லொருத்தி பளளம நெக்கென வுரு கின வெருசிடை வஞசன வந்து புககான போகா வளைங் கனவெறும் புலங்கொள வாயும் சிககென் வடை தேய Nே சோது மமளி யெனள 7 நரகாசு கய மேனி தைததவேள சரங்கள பாராள SSய கயுத தாகம் வேரவே ன தோராள 6 ·60 கம்பராமாயணம் ஆககிய பாவை யனனா ளொருததியாண டமலன மேனி நோககுறு வாரை யெலலா மெரியெழ நோக்கு கின்றாள 8 இராமனைக கண்ட மாதா தாம கண்ட கண்ட உறுப்பிலேயே மனமபதிததமை தோள கணடாா தோளே கணடாா தொடுகழற கமல மனன தாளகண்டாா தா ளே கணடாா தடககைகண டாரு மஃதே வாள கொண்ட கணணா யாரே வடிவினை முடியக கண்டார் ஊழகொணட சமயத தனனா னுருவுகண டாரை 9 யொத்தார் இராமனை ஒருததி உள்ளததுக கொணடதைப்பற்றியது தையல சிறறிடை யாளொரு தாழகுழல உயய மற்றவ ளுளளத தொடுங்கினான வைய முற்றும வயிறறி னடககிய ஐய னிறபெரி யாரினி யாவரே 10 அருப்பு மெனமுலை யாளங்கொ யாயிழை இருப்பு நெஞ்சினை யேனுமொ ரேழைககாப பொருப்பு விலலைய பொடிசெயத புணணியா கருப்பு விலலிறுத தாடகொணடு காவென்றாள 11 பழுதி லா வொரு பாவையன னாளபதைதது அழுது வெயதுயிர்த தனபுடைத தோழியைத தொழுது சோாநதயா வாளிததத் தோன றலை எழுத லாங்கொலிம மனமத னாலென்றாள 12 வணண வாயொரு வாணு தன மானிடறகு எணணுங் காலில் விலக்கண மெயதிட ஒணணு மோவி துணாத துசின றேனிவன கணண னேயிது கணடிரும் பின னெனறாள 13 புனங்கொல காாமயில போலுமொா பொறகொடி மனங்கொள காதன மறைத்தலை யௌணினாள அனஙசு வேள தறிந்தன னற்றந்தான மனஙகள போல முகமு மறைக்குமே ·62 கம்பராமாயணம 22 நோககி 1 மீன லாநதன பினவர வெணமதி வானி லாவுற வநதது மானவே: சனகன யாவரையும் உபசரித்த வகை. ஒழிந்த வெனனினி யொணணுத ராதைதன பொழிந்த காத றொடரப பொருளெலாம அழிந்து வந்து கொண டாடலி னனபுதான இழிந்து ளாாககு மிராமறகு மொதததே 20. கோலங்காணபடலம் வசிட்டன சீதையை யழைதது வரச சனகனிடம் கூறல தேவியா மருங்கு சூழ விந்திர னிருககை சோந்த ஓவிய முயிாபெற றெனன வுவநதர சிருநத காலைத தாவிலவெண கவிகைச செங்கோற சனகனை யினிது மாவிய னோககி னாளைக கொணாகென வசிட்டன சொனனான தோழிமாா சீதையை யலங்கரிக்கலானமை அமிழிமைத துணைகள கணணுக கணியென வமைக்கு உமிழசுடாக கலனக ணஙகை யுருவினை மறைப்ப தோராா அமிழதினைச சுவை செய தெனன வழகினுக கழகு செய்தார் இமிழதிரைப பரவை ஞால மேழைமை யுடைதது மாதோ 2 கழுததுக்கு அணியணிதல கோனணி சங்கம வந்து குடியிருந தனைய கணடத்து ஈனமில கலனக டமமி லியைவன வணிதல செயதாா மானணி நோக்கி னாாத மங்கலக கழுததுக கெலலாம தானணி யான போது தனககணி யாது மாதோ. நெற்றியில் திலகமிடுதல மொயவளர் குவளை பூதத முளரியின முளை தத முததாள மெயவளா மதியி னாபபண மீனுணடே வனைய தேயப்ப வையக மடநதை மாாககும நாகாகோ தையர்ககும வானத மா போல 3 ·பாலகாண்டம் தெயலமங கையர்க்கு மெலலாந திலதத்தைத திலதரு 4 செய்தார் வணனமகளிா சீதையினழகைக கனடு காமுறுதல கஞ்சத்துக சுனிசுகு மினறேன கவாந்துனும வண்டு போல அஞசொறகள கிளளைக கெலலா மருவிருடி வழகை மாநதித தருசொறகள குழறித தததத தகைதடு மாறி நின்றா மருசாசுகு மாத ராாககு மனமெனப தொனறே யனறே 5 இனழகுலா முலையி தளை யிடையுவா மதியி னோக்கி மழைகுலா வோதி நலவாா களிமயக குற்று நிலவா உழைகுலா நயனத தாமாட டொனறென்றே விருமபற அழகெலா மொருங்கே கணடால யாவரே யாற்ற வல்லார் கொத்தது 6 சீதையின வருணனை சஙகங்கை யுடைமை யாலுந தாமரைக கோயி லாலும எங்கெங்கும் பரந்து வெவ்வே றுளளததி வெழுதிற றெனன அங்கங்கே தோனற லாலு மருதததி யனைய கறபின் நங்கையு நமபி யொததா ணாமினிய புகலவ தெனனோ 7 சீதை படாதுசெல்லுதற சிறப்பு சிநதொடு குறஞா கூறுரூ சிலதியர் கமாமுந தெற்றி வந்தடி வணங்கிச் சுற்ற மணியணி விதான நீழல இந்துவின் கொழுந்து விணமீ னினததொடும் வருவ நந்தலில் விளக்க மனன நங்கை நடக்க பறளை சீதைசெல்லுதவின வருக வலவியை திர்த்த நில மங்கையிவள பாதம் மெலலிய வுறைக்குமென வருசிவெளி யெலகும பலலல மலாத்தொகை பரபபின னெனத்தன பனி மணிச்சுடர் தவழ்ந்திட நடந்தான 8 9 ·கம்பராமாயணம் சீதை மண்டபததை யடைதல பொனனினொளி பூவினவெறி சாந்து பொதி சீதம மினனினிழ லனனலடன மேலியொளி மான அனனமு மரமபையரு மாரமிராது நாண மனனவை யிருந்தமணி மணடய மடைந்தாள. 10 ஆடவரும மகளிரும் சீதையின திருமேனியழகைக கணகொட்டாது காணுதல சமைத்த வரை யினமை மறை தானுமென லாமச சுமைத் திரண முலை ததெரிவை தூய வடிவு கண்டார் அமைத் திரளகொ டோளியரு மாடவரு மெலலாம இழைத்தில ருயிரததிலர்கள சிததிர மௌததாம். 11 இராமன சீதாபிராட்டியைா கண்டு களித்தல் அனனவளை யலலளென வாமென வயிர்பபான கனனி யமிழத்ததை யெதிரகண்ட கடவவணணன உனனுயா நிலைபபதொ ரருத்தியொ டுழைததாண்டு இனனமிழ தெழககளிகொ ளிந்திரனை யொததான. வசிட்டமுனிவனது மகிழசசி எஙகள செய தவததினி னிராமனென வநதான சங்கினொடு சககர் முடைததனி முதறபோ அங்கணர சாதலினவ வலலிமலா புல்லும் மங்கையிவ ளாமென வசிட்டன மகிழவுற்றான. 13 சீதையை மணாட்டுப் பெண்ணாகப் பெறுதற்குத தசரதன மகிழதல் துனறுபுரி கோதையெழில கண்டுலகு சூழவந்து ஒன்றுபுரி கோலொடு தனித்திகிரி யுயப்பான எனறுமுல கேழுமர செயதியுள வேனும இன்று திரு வெய தியுது வெனவயம் தென்றான. வணங்கவேண்டியவரை வணங்கிச சீதை தாதையருகில தங்குதல மாதவனை முறகொள வணங்கி நெடு மனனன பாதமலா கைதொழுது கணகள பனி சோரும தாதையரு கிட்டதவி சிறறனி யிருநதாள போதினை வெறுத்தரசா பொனமனை புகுந்தாள. 15 ·பாலகாண்டம் 1 ப 1 சீதையினழகுகடை விசுவாமித்திரனது வியப்புமொழி அசசென நினைத்தமுத லந்தன னினைந்தானி . பசசைமலை யொத்த படிவததட லிராமன் நசசுடை வடிக்கண மலர் நங்கையில் ளென்மூல இசசியை கிடக்கமலை யேழைபு மிமுனே சதை இராமாேக கடைக்கண்ணாறகண்டு ஜபமங்குதல எயயவில வரே ததது மிறுததது முரை ததும மெயயவிளை விடத்து முதலயம விடலுறளை ஐயனை யாதது வடிவேயல புறததும் கைவளை திருத்துபு கடைக்கணி னுணர்ந்தாள 17 சதை துயரம் நீங்கிய பேரரனாதமடைதல கணங்குழை கருததிவறை களவனென லானான வளாஙகுவி விறுத்தவ னௌத்துயர் மறந்தாள அணங்குறு மவிருசைகெட விஞசையி னகமபாடு உணர்ந்தறிவு முற்றுபய னுற்றவரையொததாள 18 'விவாகம எனது' எனக கௌசிகனை த தசரதனவினவுதில் சொலலுயா களிற்றரசா கோமக விருததான கலவிகரை யுற்றமுளி கௌசிகளை மேலோய வவலிபொரு சிறறிடை மடநதைமண நாளாம எலலயி னளத் வொரரைசெய கௌான கொசிகா திருமணம் நss: எனறு '} மாமொழி கரதல வாளையுக எக்கயலகள வாவுமதின மேதி முகாமுது கைக் கிழிய மூரிய வரானனே பாவில் பகருதிகொள பனவைவள நாடா நாயென வுறைபக வற்றல அரைத்தான எௗத்தபக . ப . தசாதா தா மாளிகை சோதிய சொற்றபொழு தத்தரசர் கொழு தெழத்தன ஒறரைவைப்ரக்சுகிகொள சMAஒல் பொங்கப் பொற்றட முடியுது வெயிறபொழி தபபோய நற்றவ ரறு கொடு நாம் புகந்தான். !

·. 16 கம்பராமாயணம் யாவரும் செல்லச் சூரியன் அத்தமித்தல். அன்னமரி திற்பிரிய வண்ணலு மகன்றப் பொன்னினொடு மாடவரை புக்கனன் மணிப்பூண் மன்னவர் பிரிந்தனர்கள் மா தவர்கள் போனார் மின்னுசுட ரா தவனு மேருவின் மறைந்தான. 22 21. கடிமணப்படலம் சீதையின் நிலைமை. தேடரு நலத்தபுன லாசைதெற வற்றார் மாடொர்தட முற்றதனை யெய்தும் வகைகாணார் ஈடழி வுறத் தளர் வொ டேமுறுவ ரன்றே ஆடக வளைக்குயிலு மந்நிலைய ளானாள். 1 காமவேதனை கொண்ட பிராட்டி தன் மனத்திலே நினைத்தவற்றையுஞ் சொன்னவற்றையுங்கூறுதல் உரவே துமிலா ரூயிரீர் துமெனாக் கரவே புரிவா ருளரோ கதிரோன் வரவே யெனையா ளுடையான வருமே இரவே கொடியாய் விடியா யெனுமால். மன்றல் குளிர்வா சம்வயங் கனல்வாய் மின்றொத் து நிலா நகைவீழ் மலயக் குன்றிற் குலமா றாழையிற் குடிவாழ் தென்றற் புலியே யுயிர் தேடுதியோ. தெருவே திரிவா ரொருசே வகனார் இருபோதும்விடா ரிதுவெனனை கொலாம் கருமா முகில்போல் பவர்கன் னியாபால் "வருவா ருளரோ குலமன் னவரே. 4 பண்ணோ வொழியா பகலோ புகுதாது எண்ணோ தவிரா விரவோ விடியாது உண்ணோ வொழியா ருயிரோ வகலா கண்ணோ துயிலா விதுவோ கடனே. இடையே வளைசோ ரவெழுந் துவிழுந்து அடலேய் மதனன் சரமஞ் சினையோ உடலோப் வுறநா ளுமுறங் கலையால் சுடலே யுரைத் மொர்சுன னி கொலாம். 2 3 +4 5 6 ·1 பாவகாலடம் 67 பிராட்டி இங்ஙனம் வருந்த்கையில் இராமன் நினைத்ததைச் சொல்வோமேன்ல். எனவின் னனபன் னியிருந் தனை வாள் நுனியுன் னிநலங் கொடுசோர் அறுகால் மகாதல் வில்வயங் குறும்வை கிருள்வாய் அனகன வினசின் மாயா மறைவாம். இராமன மனத்து நினைவவற்றைக் கூறுதல் முன்கண் முடிப் பருவேட் கையினால் எங்கள் நினைகொன டிதயத் தெழுதிப் பினக டுமொர்பென கவரகள் லெனால் மிக டவரெங் கறிவார் வினையே. 8 திருவே பளையாரை முகமே தெரியின் கருவே கலிபே களகா மவிதைக்கு எருவே மதியே திதுவென செய்தவா ஒருவே னொரு புறவா கலையோ. 9 தப்வேக் செவிகா நமகலா ளரவில் பங்கேக் கிளதௌ பரபன் கொலாம் எனதேக் கிறுரெஞ் சிறுமென றுமுளார் மென்னோக் னொ கடுவல் வடமே. 10 ம திருமனமார ச. அறைபுமார சனகன் கட்டயபிடுதல் வாயவர் பெருமாறும் மா நில் வினகைத் தேய மேலாடய திருமண வினேநாயப் UX3 மவிலாசம் புரக ரவி ரெவறு * மில பாக பனிமூர றைவத்தாய். 1r சியோதய வான, அ வோயy na+o புறைவாகும் கமி' rew>ாப்பன.34 ரெனயோடும் செடw PYA FR41 yெugs10மய மya ual410 Iu வௌவத்தால. அa>4;த்ரி சேப். 2 >rara> 3D போதிவாரம் பரம படமேயங்யாரம் arya'தொட்டய் -teur use'15ம் we eapara 8ல் ரம்.

·58 15 கம்பராமாயணம் 4. மந்தர மணிமாட முன்றிலின் வயினெங்கும் அந்தமி லொளிர் முத்தி கைளிரை யொளிவீச --1] இந்திர னெடுவானம்' மீனலர்", “குவதென்னப் பந்தரி னிழல்வீசப் படர்வெயில் கடிவாரும். 14 கலவைகள் புனைவாருங் கலைநல், தெரிவாரும் மலர் குழன் மலைவாரும் மதிமுக மணியாடித். திலதமு னிடுவாருஞ் சிகழிகை யணிவாரும் இலவிதழ் பொலிகோவ: மெழில்பெற விடுவாரும். கதிர்மணி யொளிகாலக் கவர்பொரு! டெரியாவாறு.! எதிர் சுடர் தரமின்னுற் றெழுதலி னிமையோரும் ..! மதுவிரி குழலாரும் மதிலுடை நெடுவானம் - '..", அதுவிது வெனவோரா - தல மரலு றுவாரும்.. • 116 * 173 தசரதன் கலியாணமண்டபத்தை யடைதல், கரை தெரி வரியது கனகம் வேய்ந்தது .7, 11 11 வரையென வுயர்ந்தது. மணிபிற செய்தது நிரைவளை மணவினை நிரப்பு மண்டபம் அரசர்த மரசனு, மணுகன் மேயினான். எண்டவ முனிவரு மிறைவர் யாவரும். - அணடரும் பிறரும்புக் கடங்கிற் ' முதலின்' மண்டபம் வையமும் வானும், வாய்மடுத்து - உண்டவன் மணியணி யுதர் மொத்ததே. என்று நான் முகன் முதல், யாரும் யாவையும், நின்றபே ரிருளினை நீக்கி, நீணெறி 11. சென்று மீ ளாக்குறி சேரச் சேர்த்திடு ப.' தன்றிரு' நாமத்தைத் தானும், சாத்தியே.' 19 ஏதமி லிருகுழை யிரவு, நன்பகற., காதல் கண, டுணர்ந்தன கதிருந் திங்களும் சிதைதன் கருத்தினைச் செவியி னுள்ளுறத் தூதுவந், துரைப்பன போன்று தோன்றவே! நணுகவு நிமிரவு நடக்கு ஞானத்தர் உணர்வினி னொளிதிக ழுத்த ரீயந்தான தணிவருங் கருணை தன் கழுத்திற் சாத்திய மணியுமிழ் கதிரென மார்பிற் றோன் றவே. மேவருஞ சுடரென விளங்கு மார்பினூல் -1, ஏவருந் தெரிந்தினி துணர்மி னீண்டெனத் 11:..-..19 18 41 20 ·49 பாலகாமடம் 3 23 தேவரு முனிவருந தெரிக்க வாமுதல மூவருந் தானென முடித்த தொத்ததே இனனண மொளிாதர விமைய வாககெலலாம தனனையே யனையதொா கோலந் தாங்கினான பனனக மணிவிளக கழலும பாயலுள அனைவர் தவத்தினா எனந்த னீங்கினான இராமபிரான தானஞசெயது விட்டுத தோமீது ஏறுதல பலபதி னாயிரம பசுவும பைமபொனும எலலையி னிலனொடு மணிகள் யாவையும் நலலவாக குதவினா னவிழ நானமறைச செலவாகள வழுத்துறத தோலந தேறினான பரதன தேரோட்டவும் இலக்குமணசததுருக்கனா சாமரை வீசவும் இராமன தேரிற சென்றமை அனையதோா தேரினி வருண னிறெனப பனிவரு மலர்க்கணப் பரதன கோலகொளக குனிசிலேத தம்பிபின கூட வேனையன இனிய பொற கவரிகா லியக்க வேகினான இராமன மனடபததைச சாாதல எஞசவி னுலகத துளள வெறிபடை யரச வௌளம குஞ்சாக குழாததிற சுற்றக கொற்றவ னிருந்த கூடம வெஞ்சினத தனுவ வாது மேருமால வரைபிற சேருரு செஞ்சுடர்சு கடவுளென்னத தேரிடைச சென்று சோந்தான 26 சிலையுடைக் கயலவாட டிங்க ளேந்தியேரா செம்பொற கொமபா முலையிடை முகிழப்பத தெர்மேன முனறிசை முளைதத தனனன அலைகடற பிறந்து பினனை பவனியிற நேவறி மீள மலையிடை பதிக்கின சானபோன மண்டப மதனில வந்தாள 17 விவாகச சடங்குக்கு உரியடபகரணங்ககாககொண்டு வசிட்டா அதனருடன வருதல் நீந்தா கடலென நிறைந்த வேதியர் தோதது மார்பினர் சுற்றத் தொனனெறி ·4 TH 78 கம்பராமாயணம் வாய்ந்தநல் வேள்விக்கு வசிட்டன் மையற எய்ந்தன கலப்பையோ டினிதி னெய்தினான் ... 18 சீதையும் இராமனும் மணத்தவிசில் ஏறியிருத்தல். மன்றலின் வந்து மணத்தவி சேறி வென்றி நெடுந்தகை வீரனு மார்வந்து இன்றுணை யன்னமு மெய்தி யிருந்தார் ஒன்றிய போகமும் யோகமு மொத்தார். 29 சனகன் இராமனுக்குச் சீதையைத் தாரைவார்த்துக் கொடுத்தல். கோமகன் முன்சன கன்குளிர் நன்னீர் பூமக ளும்பொரு ளும்மென நீயென் - மாமக டன்னொடு மன்னுதி யென்னாத் 30 தாமரை யன்ன தடக்கையி னீந்தான். * சீதை தீவலம்வந்தபின் அம்மி மிதித்து அருந்ததி காணுதல். வலங்கொடு தீயை வணங்கினர் வந்து பொலம்புரி நூலவர் செய்பொருண் முற்றி இலங்கொளி யம்மி மிதித்தெதிர நினற கலங்கலில கற்பி னருந்ததி கண்டாள். இராமன் பெரியோரை வணங்கிச் சீதையோடு தன்மாளிகை புகுதல். மற்றுள செய்வன செய்து மகிழ்ந்தார் முற்றிய மாதவர் தாள முறை சூடிக் கொற்றவ னைக்கழல் கும்பிட லோடும் பொறறொடி கைக் கொடு நன்மனை புக்கான். இராமனும் சீதையும் கைகேயி முதலிய மூவரையும் வணங்குதல் - கேகய மாமகள் கேழ்கிளர் பாதந் தாயினு மன்பொடு தாழ்ந்து வணங்கா ஆயத னனனை யடிததுனை சூடித தூய சுமித்திரை தா டொழ லோடும். பங்குனியுத்தரத்தில் சீதாவிவாகம் 'வசிட்டனால் நடத்தல். பங்குனி யுத்தர மான பகற்போது- அங்க விருககினி லாயிர நாமச் 31 -- 32 1 33 + - ·பாலகாண்டம் சிங்க மணத்தொழில் செய்த திறத்தான மங்கல வங்கி வசிட்டன் வளர்ததான்.. இராமனுடைய தம்பிமாரும் ஊர்மினை முதலியோர்களை மணஞ்செய்து கொள்ளுமாறு ஜாகராசன் ஏற்பாடு செய்தல். வள்ள றனக்கிளை யோர்க டமக்கும்: எள்ளலில் கொற்றவ னெம்பி யளித்த அள்ளன மலர்த்திரு வன்னவர் தமமைக கொளளு மெனத்தம ரோடு குறித்தான. 35 தசரதன் சிலநாள் வசிட்டர் முதலியவரோடு தங்கியபின் நிகழ்ந்ததை சொல்வோமெனல.. ஈந்தள வில்லதொ ரின்ப நுகர்ந்தான் ஆய்ந்துணர் கேௗவி பருந்தவ ரோடும் வேந்தனு மந்தகர் வைகினன மௌளத் தேய்ந்தன நாள்சில செய்த துரை ப்பாம். 35 - - 22. பரசுராமப்படலம் இராமபிரானும் சீதையும் அங்குப்போகம் நுகர, விசுவாமித்திரன தவஞ்செய்யச் செல்லுதல. தானாவதொா வகையேநனி சனகன் றரு தையலும் நானாவித முறுபோகமு நுகாகின்றவந் நாளிவாய் ஆனாமறை நெறியாசிகள முனிகோசிக னருளிப் 4 போனான் வட திசைவாயுவர் பொன்மால்வரை புக்கான தசரதசக்கரவர்த்தி ஊர்க்கு மீண்டு செல்லுமாறு யாவருடனும் பிரயாணமாதல். அப்போதினின் முடிமனனவ னணிமாநகா செலவே இப்போது மனிசுந்துனை யெழுகென்றினி திசையாக் கைப்போதக நிகாகாவலர் குழுவந்தடி கதுவ ஒப்போதரு தேர்மீதினி லினிதேறின னுரவோன். தசரதன அபசகுன மாவது கண்டு வழியிடை நிறறல். ஏகும்மள வையின வந்தன வலமும்மயி லிடமும் காகம்முத லியமுந்திய தடை செய்வன கண்டான் நாகம்மன னிடையிங்குள திடையூறென நடவான் மாசும்மணி பணிதேரொடு நின்றானெறி வந்தான: 2 - 2 ·72 கம்பராமாயணம் - + சககரவாததி ஒர நிமிததிகனை வினவ, அவன இடையூறுவாது கழியுமெனல நினறேனெறி புலாவானொரு நினைலாளனை யழையா நளரோபழு துளதோ நடு வரை நீநய மௌனசு எனறே புரை தோளானெதிர புளளின குறி கொளவான இனறேவரு மிடையூ றது நனருயவிடு மெவறான பாசுராமனவருகை தெரிவிக்கும் எனனுமமன வினிலவானசு மிருனகிறிட வொளியாய மினனுமபடி புடைவீசிய சடையான மழுவுடையான பொனனினமலை வருகின்றது போலவானனல காலவான உனனு நதழல வுழியானிரு மதிர்கினறதொ ருரையான கமபிததலை யெறி நீருறு கலமொத்துல குலையத தமபிததுயா திசையானைக டளரக்கடவ சலியா வெம்பிததிரி தரவானவர் வெருவுற்றிரி தரவோா செம்பொறசிலை தெறியாவயின முகவாளிக டெரிவான 6 சையம்புக நிமிரசுகட நழுவுமபடி சமைலான மையினனுயா மலை நூறிய மழுவாளவன வந்தான ஐயன் றனை யரிதிறறரு மரசனனது கணடான வெயயனவர நியமெனனைகொ லெனவெயதுறு மெலவை 5 7 பரசுராமன 'உனதோளவலியைசசோதிகக வாதேன' எனல இறறோடிய சிலையின்றிற மறிவெனனினி யானுன பொறறோளவலி நிலை சோதனை புரிவானசை யுடையேன செற்றோடிய திரடோளுர் தினவுருசிறி துடையேன மறறோ பொரு ளிலதிங்கிதென வரவென்றன 8 னுரவோன இராமனமீது சினங்கொண்டு அழியாது விட்டிடப பலபடியாகத தசரதன வேண்டுதல விளிவாாவிளி வது தீவினை விழைவாருழை யனசே களியாலிவ னயாகினற வுளவோகன லுமிழும் ஒளிவாயமழு வுடையாய பொர வரியாவிடை யவலால எளியாரிடை வலியாாவலி யெனருகுவ தென்றான 2 ·பாலகாண்டம் சலததோடியை விலனெனமக னனையானுயிா தபுமேல உலததோடெதிர தோளாயென துறவோடுயி ருகுவேன நிலததோடுயா கதிவானுற நெடியாயுன தடியேன குலத்தோடற முடியேலிது குறைகொணடனெ னென்ன 10 தன வேண்டுபோளைப சொருட்படுத்தாது இராமனிடத்து பரசுராமன செலலக்கண்டு தசாதன மூாசசித தல எனனாவடி விழுவானையு மிகழாவெரி விழியாய பொனனா கலையணிவானெதிர புகுவானிலே யுணராத தனனாலொரு செயலினமையை நினையாவுயா தளரா மினனாலயா வுறுமலாளர வெனவெயதுற லுறன 11 இராமனைக கிட்டிய பரசுராமன சிவதநு சின வரலாறறைக கூறல மான மமுடை குடிமனனவன மதி சோாவுறன மதியான தான ந நிலை யுறுவானுறு வினை யுண்டது தவீரான ஆனமமுடை யுமையணணலை யந்தாளுறு சிலை தான ஊனமமுள ததன மேனிலை கேணீயென வுரைப்பான உலகெலா முனிவற கீநதே அறுபகை யொடுக்கிய போ நதேன் அலகின மா தவஙகள செயதோ ரருவரை யிருநதே ாைவணடைச சிலையைநீ யிறுதத வோசை செவியுறச சீவி வ நதேன மலை குவென வலலை யாயின வாஙகுதி தனுவை யென்றான 13 ஸ்ரீராமன விலலைத்தருக என்று வாங்கிவளைத்துப் பரசுராமனை நோக்கிச் சொல்லுதல எனறன னெனன நினற வீராமனு முறுவ லெயதி நனறொளிர முமதத னாகி நாரணன வலியி னாண்ட வெனறிவிற மருக வெனனக கொடுததனன வீரக கொணடான துனறிருகு சடையோ எஞ்சத தோரூற வாங்கிச் சொலலுய 14 ·கம்பராமாபனம் | ஸ்ரீராமன ' இவவிலலிறகு இலககு ஆவது யாது?" என்று வினாவுதல் பூதலத தரசை யெல்லாம் பொனறுவித் தலையென் முலும் வேதவித் தாய மேலோன மைந்தன வீரதம் பூண்டாய ஆதலிற் கொலவ வாகா தமது பிழைப்ப தன்றால் யாதிதற் கிலக்க மாவு தியமபுதி விரைவி சென்றான 15 பரசுராமனது தவவலிமை இராமன வாைததவில்லின் அமபுக்கு இலக்காகுதல் எயதலம் பிடைபமு தெயதி பாமவென செயதவ மியாவையுஞ் சிதைக்க வேயெனக் கையவ ணெகிழ்தலும் கணையுஞ செனறவன மையறு தவமெலாம வாளி மீண்டதே 15 ஸ்ரீராமன தசரதனைசசாராது தொழுது துயாரங்கசசெயதல் அழிந்தவன போனபி னமல ளையுணர்வு ஒழிந்துதன னுயிருலைந துருவ தாதையைய பொழிந்தபே ரனபினாற செழுது முனபுபுக்கு இழிந்தலான றுயாககடற கரைநின றேற்றினான 17 ஸ்ரீராமன விஷணுவில்லை வருணதேவனகையிற கொடுத்திட்டுச சேனை முதலியவற்றோடு அயோததி சோதல பூமழை பொழிந்தனர் புகுந்த தேவருள வாமவேல் வருணனை மான வெஞ்சிலை சேமியென் றுதவிததன சேனே யாாததெழ நாமநீ ரயோததிமா நகர நண்ணினான் 18 ஆணை நினதுமூ தாதை யைய நிற காணிய விழைவதோா கருதத னாதலால் கேணியில் வளைமுரல் கேக யம்புகப பூணொளிர மார்பநீ போதி யென்றனன 19 மேறகாணடததுக்குத தோற்றுவாய ஆனவன போனபின னரசா கோமகன ஊனமில பேரர கயக்குநா விடை வானவா செயதமா தவமுண டாதலான் மேனனி நிகழ்த்தன விளம்பு வாமரோ, கம்பராமாயாம பாலகாண்டம் முற்றிறது