·4
लघुकौमुदी
हे पुस्तक
नारोभायाजीगोडबोले
यांनी
तयार केलें.
त्यांचे
हनप्रसारक छापरवान्यांन लापिले.
पुणे पेठसदाशिय
किंमत१२आणे.
12.204

·No text on this page.

·..ame- SANN dudaadialiveindane . FM Pornmoors- Pawmuman ॥श्री॥ लघुकौमुदी व्याकरण प्रारंभः हे पुस्तक नारो आपाजीगोडबोले यांचे ८2८१६ वृन्नपसारक छापरवान्यांत छापिलें पुणे पेउसदाशिव सन १९८५ किंमत रु. mamminateam-a- -.-.----.n amananew.rem meansram -- BHARA ·॥ श्रीगणेशायनमः॥ अथलयुकौमुदी व्याकरणगप्रारभ्यते. . नत्वासरस्वनीदेवीशुद्धाहुण्याडू-रोम्यहम् पाणिनीयप्रवेशा यलघुसिद्धांन कौमुदीम् संज्ञा अउण् ऋतृक ए ओङऐ औच्हयवरट् लण् भमडणम् झाञ्घटधष् जबगडदख फछथचटनन् कपय् शषसहल इनिगाहेश्वराणिसूत्रा णि अणादिसंज्ञार्थानि एषामन्याइतः हकारादिष्वकार उच्चार णार्थःलण्मध्ये खिसंज्ञक: हलत्यम् १।३।३उपदेशेऽन्त्यहलि स्यात् उपदेश आद्योचारणम् सूत्रेव दृष्टं पदंसूत्रांनरादनुपर्न- नीयं सर्वत्र प्रदर्शनं सोप:१११६मसनस्यादर्शनंलोप संज्ञस्य न तस्यलोप:१।३।९ नरये नोलोप: स्यात् णादयोणाद्यर्थाः दिरन् त्येनसहेना ११११७१ अन्त्येनेनासहित आदिमध्यगा नांस्वस्यच संज्ञास्यान नथाणिति अरवर्णानां संज्ञा एच मच हल् अलित्यादयःऊकालो झ्यस्वदीर्थप्नुनः १।२।२७ उचच श्रवः वाङ्कालदव कालोयस्यसोऽक्रमान-हस्व दीर्घप्न संज्ञःस्यान संपत्येक मुदात्तादिभेदेन त्रिधाउचै रु- दासः ।।२।२९ नीचेरनुदात्तः १।२।३० समाहार: स्वरिन: १।२।. २१ मनवविधो पिप्रत्येक मनुनासिका ननुनासिक लाभ्यां हि धा मुरवनासिकावचनोनुनासिकः १।१।८ मुरवसहित नारि कयोचार्यमाणोवर्णोःनुनासिकसंज्ञःस्यान नदित्यम् अरउ व एषाम् वर्णानाम् प्रत्येकमशदशभेदा: लवर्णस्यद्वादशन- स्यदीर्घा भावान् एचामपिडादश नेषां-हस्वाभावान्नुल्या- स्यपयनंसवर्णम् १।१।९ नाल्वादिस्थानमाश्यन्तर पय- ·३ नश्चयेनन यंयस्ययेनतुल्पन्ननिमथःसवर्णसंज्ञस्या- न ऋलवर्णयोर्मिथस्साचर्ण्य वाच्यम् अकुहविसर्जनीया- नोकणचुयशानानालु ऋटुरषाणाम् मूह तुलसानान्, दन्नाःउपूपध्मानीयानामोठी अमड.णनानां नासिकाचए देतो:कण्ठनालुओदोनोः कण्ठोष्टम् वकारस्यदन्नोष्ठ- जिह्मामूली यस्य जिह्वामूलम् नासिका नुस्वारस्य यत्नो विधाआध्यन तरोबायाश्च आद्यः पंचधास्पृष्टेषन स्पृष्टषहि इनविरतसंहतभेदात् तत्रस्पृष्टम्पयननं स्पर्शानाम ईषत्स्पृ एमन्नस्थानाम् पहिचनमूष्मणाम् विहतं स्वराणाम् हस्व- स्यावर्णस्यपयोगेसंचनं प्रत्रियादशायान्तुवित्रनमेव बात्य- रत्वेकादशधा विचारसंचारश्वासोनादोघोषो घोषोऽल्पपा णोमहापाणउदात्तोऽनुदात्तःस्वरितश्चेति खरोविवाराश्श्वासा घोषाश्च वर्गाणां प्रथम तनीयपञ्चमायणश्वाल्पप्राणा: वर्गाणां हिनीयचतुर्थोशलश्चमहापाणा:कादयोमावसानाःस्य- र्शा:यणोऽन्तस्थाः शलऊष्माण:अचः स्वराः क रब इनि करवाश्याम पागईविसर्गसदृशोजिह्वामूलीयः पर्फरनि पपाभ्यामपागईविसर्गसदृशउपध्मानीयःअंआरत्यचाप- रावनुस्वारविस! अणुदि सवर्णस्यचापत्ययः॥१॥६९अधि- धीयमानोःणुदिचसवर्णसंज्ञःस्यात् अत्रेवाण परेणणकारेण कुचुटुनुपु एतेउदिन: तदेवगस्त्यष्टादशानांसंज्ञा तथेकारोका- रौ ऋकाररित्रंशतः एवंलकारोऽपि एचोहादशानागअनुनासि का ननुनासिक भेदेनयवलाद्विधा नेना ननुनासिकारतेहयोई योस्संज्ञा परस्सनिकर्षस्संहिता१।१।१०९ वर्णानामनिशथिन- स्सन्निधिसहिनासंज्ञःस्यात् हलोनन्नरासंयोग: ११७- अभिरव्यचहिनाहलस्संयोगसंज्ञास्स्युः सप्तिउन्नम्पदम् ।।४। १४ सबननंनिङ-ननञ्च पदसंशंस्यान रनि संज्ञापकरणम् को- ·( यणचि।११७७३कस्स्थानेयणस्यादचिसंहितायांविषये सुधी- उपास्यइनिस्थिनेनस्मिन्निनिनिर्दिष्टे पूर्वस्य॥१॥६६ सप्तमीनि- देशेन विधीयमानार्यवर्णान्तरेणाध्यवाहिनस्यपूर्वस्यबोध्यम् स्थाने तरनमः ।।५०पसंगेसनिसहशतम आदेशरस्यान्स ध्यउपास्यनिजाने अनचिच।४।४७ अचःपरम्ययरोद्देवा- रेता नलचि झलाजश्झशि।४।५३ स्पष्टम इनिधकारस्पदका- र:संयोगान्तस्य लोपः८।२।२३संयोगान्तंयन्पदन्तदन्तस्यलो. पस्यान अलोन्त्यस्य॥११५२ षष्ठीनिर्दिशोऽन्त्यस्यादेश:स्थान इनियाने यण पनिषेधोबाच्या सुमपास्यःमध्वरि:धात्रंशाला- रुतिः एचोऽयवायाः६।१।७ ८ एच:क्रमादय् अ आयआय- एनेस्थरचि यथासंरव्यमुनदेशस्समानाम्।।३।१०समसम्बधी- विधियथासंरच्यस्यान हरये विष्णवे नायकःपाचकः वान्नोयिप्रत्य- ये ६।१।७९यकारादोपत्स्येपरेओदौनोरवा चौत:गव्यम् नान्य म् अधपरिमाणेचगन्यूनिःप्रदेडणः१।१।२अन् एड्वगुणसंज्ञ- स्स्यान नपरस्तकालस्य ॥१॥७तःपरोयस्मारसचनात्परयो चार्यमाणः समकालस्यैवसंज्ञास्याव एकःपूर्वपरयोरित्यधि- रुख आहुणः६।१।७अवीरचिपरे पूर्वपरयोरेकोगुणादेश- स्स्यान उपद्रगडोदकम् उपदेशेजनुनासिक रन् ।। ३३२ उपदेशः नुनासिको जित्संज्ञस्स्यात् पनिज्ञाऽनुनासिक्याः पाणिनीयाः लण्सूत्रस्था वर्णेनसहोचार्यमाणोरेफोरलयोस्संज्ञाउरणप- र:५॥ऋतित्रिंशतस्संज्ञेयतन्तस्थानेयोऽणसरपरस्स नेवपवर्नने कृष्णार्डि:तवल्कारःलापः शाकल्यस्य ८।३।१९अ. वर्णपूर्वयोःपदान्तयोर्य्यचयो_लोपोऽशिपरे पूर्वत्रासिद्धम् । २/१सपादसमाध्यायीम्पतित्रिपाद्यसिद्धात्रिपाद्यामपिपूर्वपनिप- रंशास्त्रमसिहम हरदह हरयिह विष्णारह विष्णविह जिरारे- ११ आदैच रद्धिसंज्ञस्स्यान् हिरोचि छ।१।८८ प्रादेचिपरे- ·रहिरेकादश स्यात् गुणापचारः कृष्णकत्वम् गङ्गोपः देवैश्वर्य- म् रुष्णोकण्यम् एत्येधत्यूस ६।१।८९ अवर्णादेजाद्योरेसे धयोरुठिचपरेशतिरेकादेशरस्थान उपैति उपेधने प्रयोहाए- जायो: किम् उपेनामाभवान दिधत् अक्षादूहिन्यामुपसंरच्या नम् अक्षौहिणीसेना पाहोदोट्येषेष्येषु पौह पोर पौदिः प्रेषःप्रेष्यानेचरतीयासमासे सरननः सरपान तृतीये- निकिम् परमर्त्तःप्रवत्सनरकम बलचसनार्णदशानामृणे पार्णम वत्सनरार्णम् इत्यादि उपसर्ग:त्रियायोगे ११४५९ पादयःक्रि. या योगे उपसर्गसंज्ञास्स्युःपपरा अपसम् अनुबनिस् निर् दुसदुर् पि आइ.नि अधिभपिअनिस उन अभिपनि परिज- प एतेषादयः भूचादयो धानमः १।३।१ क्रियावाचिनोश्वादयो धातुसंज्ञा स्युःउपसर्गानिधानो ६॥१॥९१ अपर्णा नादुपस. प्रकारादोधानौपरेडिरेकादेशस्स्यात् पार्छति एडिपररूपम् ६।१॥९४ आदुपसर्गादेडादौधानोपररूपमेकादेशस्स्यान भेजने उपोषनि अचोऽन्त्यादिरि १।१।६४ अचाममध्येयो:न्यास आर्य्यिस्य नाहिसंज्ञस्यात् शकन्वादिषपररूपम् वाच्यम् नचरेः शकन्धुः कर्कन्धुःमनीषा आरुनिगणोऽयम् मार्चण्डः ओमाङगेश्च ६।१।९५ ओमि आडि चान्परेपररूपगेकादेशस्स्या- त शिवायोनमः शिवेहि अकस्सवणेदीर्घः ६।१।१०१ अकस्स- वर्ण चिपरेपूर्वपरयोर्दीपएकादेशस्ग्यात् दैत्यारि: श्रीश: चि- ष्णूयः होटवारः एकः पदान्तानि ६।१।१०९ पदानूनादेडो- निपरेपूर्वरूपमेकादेशस्स्यारहरे चविष्णोऽव सर्वत्रविक्षा- षागोः६११२२ लोकेचेदेचैडन्नस्यगोरनियापरुतिभावःप- दान्तेगो अयम् गो गमएडन नस्यकिम् चित्रपग्रम् पदान्ने किम् गोः अनेकालु शिरसर्वस्य १।११५५इनिपासेडिच्च ।।१।५३ ·६ दि.दनेकालष्यन् त्यस्य वस्यात् अपड्.स्फोरायनस्य।१।१२३ पदान्ने एडन्नस्यगोरचड वाऽचिगोग्रम् गपागम्पदानुनेपि म्गचिइन्द्रेच ६।१।१२४ गोरखड्- स्यादिन्द्रे गयेन्द्रर्राडूनेच ३८४ दूरान् सम्बोधनेपाक्यस्यदो प्यूनोचा पूनमया अधि- नियम ।।१२५ एनेचि निसम्पहत्याः स्युः भागच्छ कृष्णा अत्रगौश्चरनि ईदूदेहिवचनम् पगृत्यम् ।।१।११दूदे दन् नहि वचनम् भगृत्यम्स्योरहरीएनौ विष्णूरमो गड़े. अमूअदसो मान् ।।१।१२अस्मात्पराचीदूतीपगृद्यौस्तः अंमी ईशाराम कृष्णावमू आसानेमास्किम् अमुकेजचादयोऽसले ११४५ अद्रव्यार्थाश्चादयोनिपानाः स्युःपादयः १।४।५८ एने पितथा निपातएकाजना.१।१।१४ एकॉनिपान आ.वयं प्रगृत्याः इन्द्रः उउमेश: वाक्य स्मरणयोररिन् आएवन्नुमन्यसेआएव- जि.ललन अन्यत्ररिषदुष्णम् ओष्णाम् ओन्।।१।१५ओद- ननोनिपान:प्रगृत्यः अहोईशाः सम्बुद्धोशाकल्यस्येतावना १।१।१६ सम्बुद्धिनिगिनक ओकारोवाप्रगृत्योऽवैदिकेइतोप विष्णोरति विष्णरनि विषाविनिमयउजोरोबा ८।३।२३मय परस्यउनोवोवा अचि किम्बुत्तम् किमुउत्तररको सवर्णेशाकल स्य-हस्वश्च ६।१११७पदान्नाइको हस्वावास्युरसवर्ण चिहस विधिसामर्थ्यान्नस्वरसंधिःचकिअत्रचन्यत्र पदान्नारनिति म् अचोरहाध्यान्हे।४।४६अचःपराभ्यां रेफहकाराच्या परस्ययरो वातःगोयौनसमासेवाप्यश्वःऋत्यक:६।१।। ऋतिपरेपदान्नाअकःप्राग्वत् ब्रह्मऋषिःबह्मर्षिःपदान्त किम् आर्छन् इनिस्सरसन्धिःरतोचुनाचुः॥४।४०सकारन वर्गयोःशकारचवर्गाश्यां योगेशकारचगौरतःरामशेनेरा मश्चिनोनिसच्चित् शाईि ज्जयशात् ८१४।४४शात्परस्योक्त नचिश्नः पश्नः ष्टुनाष्टुः । ४।४१ स्तोःष्टुनायोगेष्टुः रामष्षष्ट ·- +. रामष्टीकने पेष्टा नट्टीका चक्रिण्दोकसे नपदान् नाट्टोरनाम् ८ ।४।४२ पदान् नाइवर्गान्परस्याऽनामारतोष्टुनस्यान षट् सन्न षट्तेपदान् नास्किम् ईट्रेटोः किम् सर्पिष्टमम् अनाम्नवनिन- गरीणामिति वाच्यम् षण्णाम् षण्णवनिःषण्णगर्य:तो:षि ।४।४३नष्टत्वम् सन्षष्ठः झलाग्नशोन्ते ॥२१२९पदान- तेझलाञ्चशस्युः वागीश: यरोऽनुनासिकेऽनुनासिकोग- ८।४।४५यर पदान् तस्यानुनासिकेपरे नुनासिकोचास्यात् एतन्गुरारि: एतद्मुरारिःप्रत्यये भाषायान्नित्यम् तन्मात्रम्- चिन्मयम् तोलि ४।६० परसवर्ण: तलयः विहा९िपनिन- स्यानुनासिकोल:उदृःस्थास्तम्भोःपूर्वम्य।४।६ उद:पर- यो:स्थास्तम्भो:पूर्वसवर्णः तस्मादित्युत्तरस्य ११॥६७प ज्यमीनिर्देशेन क्रियमाणङ्कगर्य्यमवर्णान्तरेणाव्यवहितस्य परस्यनेयम् आदेः परस्य १।१।५४ परस्य यदि हितन्ततस्या देर्बोध्यम् इतिसस्यथा झरोझरिसवर्ण।४।६५ हल: पर- स्य झरोवालोपस्सवणेझरिवारिच।४।५५ रवरिझलाञ्च- र:स्युःइत्युदोदस्यनः उत्थानम् उत्तम् भनम् झयोहोऽन्यतर- स्याम् ।।४।६२ सयःपरस्यहस्यवापूर्वसवर्णः नादस्य घोषस्य संचारस्यमहापाणस्यनारीवर्गचतुर्थः वाग्परि: वाग्रहरिः शश्लोदिमा४।६३ सयापरस्यशस्यछोवा:दिनशिवरत्यत्र- दस्यत्वेनजकारेरुतेखरिचेनिजकारस्यचकारतच्छिवः शिव उलममीनिवाच्यम् नच्योकेनमोऽनुस्वारः ८।३। २३ मान्नस्यपदस्यानुस्वारोहलि हरिवन्दे नशापदान् तस्य झलि ८।३।२४ नस्ययस्य चापदान्तस्यझल्यनुस्वारः यशां- सि आक्रस्यने अनुस्वारस्य ययिपरसवर्णः१४५८शार तःचा पदान्तस्य।४।५९ खडू-रोषि खंकरोषि मोराजिस- माको ८।३।२५किबन्ने राजनौ परे समोगस्यमएवस्या- ·न सम्राट् हेमपरेचा ८।३।२६ मपरेहकारे परेमस्यमोवाकि म्यलयनि किसलयनियरलपरे यवलाचा किय्यः किं- त्यः किव्हलयनि किल्लादयनिनपरेन: ८।३।२७ नप- रेहकारेमस्यनोवाकिन्न्हुने किन्हुनेडःसिधुद।३।२९- रात्परस्यसस्यधुजा आद्यन्नौर किनौ १।१।४६रिस्कितो यस्योकोतस्यौदा धन्नौरतः षट्सन्तःषसन्तः डोः कुक टुक्शरि ८।३।२८ वास्तःपा षष्ठः प्राइ-क्षष्ठः सगणषष्ठकगण्क्षष्ठःन।३।२० नान् तात्परस्य सस्यधुड़ासनत्सः सन्स: शिक्८।३।३१पदान्तस्यनस्य शेपरेनुम्बासम्छंकःसञ्छम्कःसञ्चशम्भःसञ्श- मुकाइ मोहस्वाद चिड मुण् नित्यम् ॥३।३२ -हस्वात्परो योडम् नदन्नं यत्पदन्तस्मात्परस्याचौ नित्यंत मुद्पत्य- अात्मा सगण्णीशः सन्नच्युनः समः सारि ८।३।५समोरुः सरि अनानुनासिकःपूर्वस्पतुवा ८।३।२ अत्ररुपकरणेरो:पू चस्यानुनासिकोचा अनुनासिकात्परोनुस्वारः ८।३।४अनुनासि कं विहायरोःपूर्वस्मात्परोऽनुस्वारागमः रखरवसानयोर्बिसर्ज- नीयः ८।३।१५रवरिअवसानेचपदान् तस्यरस्य विसर्ग:सम्पु झानांसोशव्यः संस्कर्ता संस्कर्ना पुमारवय्यम्परे८।३।६ अम्परेरचयिपुमोरुः पुंस्कोकिला (स्कोकिल नश्छुच्य प- शान् ।।७ अगपरेउविनान् नस्यपदस्यरुःविसर्जनीय- स्पसः ८।३।३४ रचरि चरित्रायस्व चस्त्रिायस्व अपमा न किम् पशान्तनोनि पदान्तस्यकिम् हन्ति नृनपे।३।१० नित्यस्यरुये कुप्पोः क पौच ८।३।३७ कवर्गेपचर्गेच- विसर्गस्यक पोत चाहिसर्गः पाहि पाहि पाहि पाहि वृन्याहितस्यपरमानेडिनमा १२ द्विरुक्तस्यपरमाप्रेरित स्णन कानामेडिने ८।३।१२ कान्नकारपरुरानेडिने काँस्सा- - H ·( ९ न कोरकान छेच ६।११७३ हस्वस्यछेतुक शिरच्छाया पदान् ना- श६।१।७६दीर्घात्पदान्नाच्छेतुकवालक्ष्मीच्छाया लक्ष्मीछाया निहल्संधिः विसर्जनीयस्यसः ८१३।३४ रवरि विष्णुस्या- ना चाशरि।३।३६शरिविसर्गस्यचिसर्गाचा हरिःशेने हरि- शेने ससजुषोरु:४।२।३६पदान्नस्यसस्यसजुषश्चरुस्स्या- न् अतोरोरपूनादप्नुने ६।१।११३ अप्नादनः परस्यरोरु:स्याद पूने निशिवाय॑ हशिच ६।११११४ तथा शिवोवन्द्यः भोभगोन- घौअपूर्वस्ययोऽशि।३।१७ एनत्पूर्वस्यरोर्यादेशोऽशि देवाह देवायिह भोस्भगोस् अघोस् इनिसान्तानिपाता: तेषांरोर्य- खेलने हलिसर्वेषाम् ८।३।२२ भोभगो अघोअपूर्वस्य यस्य लोप:स्याइलिसर्वेषांमनेन भोदेवाः भगोनमस्ते अघोयाहिदे वायांतिरोऽसपि।३।६९ अन्होरेफादेशोनतुसपि अहरहः अहर्गण: रोरि ८।३।१४ रेफस्य रेफे परेलोपः दलोपेपूर्चस्यदी |यण: ६।३।११० ढरेफयोर्लोपनिमित्तयोःपूर्वस्याणादीर्घः पुनारमने हरीरम्यःशम्भूराजनेअण:किम् वृदादःमन- स्रथरत्यारुखेलते हसिकरोरीनिलोपेचप्राप्ते विभ- निषेधेपरकार्यम् १।४।२ तुल्यबलविरोधेपरंकार्य्यस्यात् र- निलोपेमाप्ते पूर्वत्रासिद्धम् इति रोरीयस्यासित्तादुत्वमेव में- नोरथः एतत्तदोस्सुलोपो कोरन समासेहलि ६।१।१३२ अ- चकारयोरेतत्तदोय॑स्सुस्तस्यलोपोहलि नतुन समासे एषधि- ष्णु:सशम्भः अको किम् एषकोरुद्रः अनसमासे किम् असशिवः हलिकिम् एषोऽत्र सोचिलोपेचेसोदपूरणम् ६। १॥१३४ सइत्यस्य सोते इस्स्यादचिपादश्वेडोपेसत्यूवपूर्थन सेमामविदिशतिम्सेषदाशरथीरामारनिविसर्गसन्धिः अर्थवदधातुरप्रत्ययः प्रातिपदिकम् ॥२॥४५ धातुंप्रत्यय म् प्रत्ययान् नञ्चरज्जयित्वा अर्थवच्छब्दरूपम् पानिप ·( दिवसंज्ञस्यात् हसद्धिनसमासाश्च १।२।२६ तद्धिनान् तो समासश्चनथास्युः स्वोजसमोर उष्टाध्याभिस्डे भ्याम्भ्य स्ड.सिध्याश्यस सोसाम्योस्सुप् ४।१।२ स ओजस् इनिपथमा अम् ओट् शस् नि हिनीयाटा भ्याम् भिस् इनितृतीया उभ्याम्भ्यस् इनिचतुर्थी उसिभ्याम् श्यसर- निपञ्चमीड-स्ओस् आम इनिषष्ठी डि ओस् सपनि स- ममीयामातिपदिकात् ५११११प्रत्ययः ३११११परश्न ३।१।२ इत्यधिकृययन नादाबन्नात्यातिपदिकाच्चपरेस्वादयःप्रत्य- याः स्युःसप:१।४।१०३ सपरस्त्रीणित्रीणिवचनान्येकशएक- वचन द्विवचन बहुवचनसंज्ञानिस्युः धेकयोई चचनेकवचने १।४।२२ डिबैकत्वयोरेनेस्त. बहुषुबहुवचनम्॥४।२१ बहु- खेएतत् स्यात् विरामो ऽवसानम् ।।४।११० वर्णानामाचा वसानसंज्ञःस्यान रुखविसर्गौ राम: सरूपाणामेकशेषए- कविभक्ती १।२१६४ एकवित्तौयानिसरूपाण्येचदशनिने- षामेक एवशिष्यते प्रथमयो पूर्वसवर्णः ६।१।१०२ अकपथ माहितीययोरचिपूर्वसवर्णदीर्घ एकादेशस्स्यान् इनिपाना- दिचि ६।१।१०४ आदिचिनपूर्णसवर्ण दीर्घः हिरेचिरागोब- हुषु बहुवचनम् ११४।२१ चुटू १।३१७प्रत्ययायो चुटू इनोतः विशनिश्च१।४।१०४ सप्ति विभक्ति संज्ञोस्तः नविभक्तो तुस्माः १।३।४ विभाकिस्थास्तवर्गसमानेन इनिसस्यनेत म राम रामो रामाः एकवचनसमबुद्धिः२।३।४९ सम्बो धनेषश्चमाया:एकवचनसम्बुद्धिसंज्ञस्यात् यस्मात्प्रत्यय निषिस्तदादिपत्यये डम्॥४१३यःप्रत्ययो यस्मान्- क्रियते नदादिशब्द स्वरूपन्तस्मिन्नस्यात् एड्-हस्वा न् सम्बुद्धेः६।१।९७ एडन्न् तान स्वान्ताच्चाङ्कगडल्लुप्यने सम्बुलेश्चन हेराम हे रामो हेरामा: अमिपूर्वः६।१।१०७ A -- ·) अको म्यचि पूर्वरूपमेकादेश:रामम् रामौलशकनद्धि ११३८ नाडिनवर्जप्रत्ययाद्यालशकवर्गाइनः स्युःत- स्माच्छसोनापुसि।१।१०३ पूर्वसवर्णदीर्घात्परोयःशसःस तस्पन स्यात्युंसि अकुप्वाड्.नुमव्यगायेऽपि ४२ अद्- कवर्गपवर्गआइ. नुम् एतैयस्तैर्यथासंभवमिलिनैश्चव्य- वधाने पिरषाभ्यापरस्टनस्पण:समानपदे नि पाप- रान्तस्य ।।३७ नस्यगोन रामान टाड़ सिड-सामिनात्स्याः ७१।१२अन्नाहादीना मिनादयःस्युःणखमामेणसपि- च ७।३।१०२यजादौसपिअतो इस्यदीर्घरामाभ्याम् अनोभिसएस् ७.११९ अनेकाउशि सर्वस्य रामे डेर्यः ७।१।१३अनोऽङ्गापास्य के र्यादेश: स्थानिवदादेशोनल विधी॥११५६आदेश:स्थानियत्स्यान्नतुस्थान्यलाश्रय वि धौ निस्थानियवान् सपिचेनिदीर्घः रामाय रामाश्याम बहुवचने झल्येत् ७।६।१०२ सलादो बहुवचनेसप्पनो डु-स्येकारः रामेश्यासपिकिम् पचवम् पावसाने दासा५६ अवसाने झलाञ्चरोजारामान रामाद् रामाभ्याम् रामेश्यः रामस्य ओसिच ७।३।१०४ अतोन्स्यैकार:रामयोः हस्त नद्यापोनुट ७॥१॥५४ हस्वान् तान्नयन्तादाबन्नाचाङ्गगत्पर स्यामोनुडागमःनामि६।४।३ नामि अजन्नास्यदीर्घरामा- णाम् रामे रामयोः एवेरुने आदेशप्रत्यययोः ।।३।५९ रणकु- श्याम्परस्यापदान्तस्यादेश प्रत्ययावयवनयःसस्तस्यगू ईन्यादेशःईषदिन्नस्य सस्यतादृशएवषःरामेषु एवंकृष्णा दयोऽष्यदन्ताःसर्यादी निसर्वनामानि ॥१॥२७ सर्वविश्व उभ उभय नरडनमअन्यअन्यनरतरत्वत् बनेगसमसिम- पूर्वपरावरदक्षिणोत्तरापराधराणि व्यवस्थायामसंज्ञायाम संमज्ञानिधनारव्यायाम् अन्तरम्बहिर्योगोपसंख्यानयोः ·V १३ सद् तद् यद् एतद् इदम् अदस् एकहि युष्मद् अस्मद् भवतु- किम् जसश्शी दुन्नासर्वनाम्भोजेसः शीस्यात् अनेकालखात्सर्वादेशः सर्वेसर्व भामासी ।।१४ अनःस- भाम्नो स्मै सर्वस्मै उ-सियोःस्मास्मिनौ७।१।१५अ- तस्सर्वनाम्मएनूयोरेती स्तःसर्वस्मात् आमिसर्वनाम्मसुद् ७।१।५२ अवान्ता परस्प सर्वनाम्नो चिहितस्यामःसडाग- मः एत्वषत्वे सर्वेषाम् सर्वस्मिन् शेषरामवर एवंचिश्चादयोः प्पन्नाःउभशब्दोद्विवचनान्त: उभो उभाभ्याम् उभयोः २ तस्येहपाठोऽकजर्थःडनरडनमा प्रत्ययो प्रत्ययग्रहणेन- दनू नग्रहणमिति नदन्ताग्रात्याः नेमस्त्यर्धेसमःसर्बप- -यस्तल्यपर्यायतनगृत्याने यथासंरव्यमनुदेश:समा- नामिति ज्ञापकात् पूर्वपरा बरदक्षिणोनरापराधराणि व्यव- स्थायामसंज्ञायाम् ११३४ एतेषांव्यवस्थायामसंज्ञायां सर्व नामसंज्ञा गणसूत्रात्सर्वत्र या प्राप्ता साजसिवापूर्षे पूर्वाःअ- संज्ञायां किम् उत्तराः कुरवः स्वाभिधेयापेक्षावधिनियमोव्य- वस्था व्यवस्थायाडिन्म दक्षिणागाथकाः कुशलारत्यर्थ:स्व- मज्ञानिधनारव्यायाम् १।११३५ज्ञानिधनान्य वाचिन: स्वश ब्दस्य प्राप्तासंज्ञाजसिवा रखे स्वा:आत्मीयाआत्मान इनि वाज्ञानिधनवाचिनस्तस्वा:ज्ञानयोऽर्थाचा अन्तरम्बहि- योगोप संव्यानयोः१११॥३६ बात्ये परिधानीयेचार्थे तर शब्दस्यपासासंज्ञाजसिवा अन्तरे अन्तराषागृहाबात्द्यार- त्यर्थः अंतरे अन्नरावाशाटकाः परिधानीया रत्यर्थ:पूर्वा- दिश्योनवभ्योषा ७।१।१६एश्योउसिड्योःस्मास्मिनोवा स्तः पूर्वस्मात् पूर्वात् पूर्वस्मिन् पूर्वे एवंपरादीनामे शेषंस- चन् प्रथमचरणतयाःल्पार्धकनि पयनेमाच॥११३३ए- नेजसि उक्त संज्ञावास्यःप्रथमेपथमाः लयःप्रत्यय:हिन- ·१३ ये हितया:शेषरामवत् नमे नेमाः शेषसर्ववत् नीयस्यडिस- वा द्वितीय द्वितीयायेत्यादि एवंदनीयःनिर्जरःजरायाज- रसन्यनरस्याम् ७।२।१०१ अजादौ विक्षती पदाधिकारेन स्यनदन्तस्य चनिर्दिश्यमानस्यादेशाभवंनि एकदेशविनम नन्यवदितिजरशब्दस्यजरस निर्जरसोनिर्जरस इत्यादिपक्षे हलादौचरामवन विश्वपाः दीर्घाजसिच६।१।१०५दीर्घाज- सिइचिचनपूर्वसवर्णदीर्घः विश्वपो विश्वपाः हेविश्वपाः धि- श्वपार विश्वपोसडनपुंसकस्य ।।१।४३ स्यादिपञ्चवचना निसर्वनामस्थान संज्ञानि स्युरलीबस्य स्वादिष्वसर्वनामस्था ने १४।१७ कप्रत्ययावधिषु स्वादिष्वसर्वनामस्थानेषुपूर्वप दंस्यात् यचिभम् ॥४॥ यादिष्वजादिषुचकपत्ययांव- विषुवादिष्वसर्वनामस्थानेषुपूर्वसंज्ञस्यात् आकडारा देकासंज्ञा १।४।१ऊर्च कडाराः कर्मधारयरत्यनापागेकस्यै वसंजाया यापरानवकाशाच आनोधानो:६।४।१४० आ- कारोन्तोयोधानुस्तदन्तस्य भस्याड-स्य लोप: अलोऽन्यस्यनि- श्वप:विश्वपा विश्वपाध्यामित्यादि एवंशंखध्मादयःधातो:- किम् हाहान् हरिः हरी जसिच७।३.१०९हस्वान्तस्याङ-स्य गुणःहरयः हस्वस्यगुणः७४३१०८ सम्बद्धो हे हरेहरिम्ह रीहरीन शेषोध्यसरिव १।४।७ शेषनिस्पष्टार्थम हस्वोया- विदुतौनदन्नंसरिख वर्जेघिसंज्ञम् आङोनास्त्रियाम् ॥३।१२० येः परस्याडगेनास्यादस्थियाम् आडि.निटासंज्ञापाची हरिणा हरिभ्याम् हरिभिःघेर्डि-नि ७।३।१११घिसंज्ञस्य डिनिसपिगु ण:हरयेसिड-सोच।१।११० एडोड-सिड-सोरतिपूर्वरूप मेकादेश: हरे होः हरीणाम् अच्चधेः७।३।११९इदुभ्या मुत्तरस्य डेरोन् घेरन् हरोहरिषु एवंकच्यादयःअनड्सो १॥९३ सरव्युरंगस्यानडादेशोऽसबुद्दो सो अलोऽन्त्यात्यू ..

·१४ उपधा ॥१॥६५ अन्त्यादल पूर्वावर्णः सउपधासंज्ञःसर्वना- मुस्थानेचासम्बुधौ ६।४।८ नान्तस्योपधायादी? सम्बु- हौसर्वनामस्थाने अतएकाल्पत्ययः१।२१४१ एकाजू प्रत्ययः सो पतसंज्ञः स्यात् हले उल्याबश्योदीर्घात्सति- स्य पतं हल ६।१।६८ हलन्तात्परंदी? यौडम्यापोनदन्नाच परसनिसीयेनदपतंहठुष्यने नलोपःपातिपदिकान्नत्य- २७ प्रातिपदिकसंज्ञकम्यत्पदन्तदास्यनस्यलोपःस- खास रब्युरसम्बुद्धो ७।१।९२ सरच्युरंगात्परंसम्बुद्धि व स- नामस्थानंणिहत्स्यात् अचोणिनि ७।२।११५अज न्लाइ स्यवृद्धि निणिनिचपरे सरवायो सरवाय हे सरखे सरचायम सखायो सरचीन सरख्या सरव्ये व्यत्सात्परस्य। १।११२ रिखनिशब्दाश्यां रखीतीशब्दाभ्यां रुतयणा देशाच्या म परस्पड सिड. सोरनउ:सरव्यु: औत् ७।३।११८ इतःपर स्प डेरौत् सरच्यो शेषहरिवन पतिस्समासएव ॥४ालघि संज्ञः पत्ये पत्युः२ पत्यौशेषंहरिवन् समासेनुभूपनयेक निशब्दो बहुवचनान्त: बहुगण चतुरनि संरच्या ११॥२३॥ षासंख्यासंज्ञास्यान डनिच १११।२५डत्यन्तासंख्याषट् संज्ञास्यात् षड्योलुङ॥२॥२७ षड्यः परयोर्जश्श- सो: लुकपत्ययस्यूलुकलुलुपः १११६१ लुकलुलुप्श ब्दःकृतंपत्ययादर्शनं कमात्तत्तसंज्ञस्थात् प्रत्ययलोपेम त्ययलक्षणम् १।१।६२ प्रत्यये लुप्लेपितदाधिन कार्यस्यान् इनिजसिचेति गुणे प्राप्ते नलुमनाङ्गस्य १११६३ लुमना शब्देन लुप्तेनानिमित्तम कार्यनेस्पात् कनिकनिधिः कनिश्यः कनीनाम् कनिषु युष्मदस्मद्पट् संज्ञकास्त्रि घुसरूपाःत्रिशब्दोनित्यंबहुवचनांना वयात्रीन त्रिभिः त्रिश्या स्त्रय:७११५३ त्रिशब्दस्य त्रयादेशःस्या- ·१५ न आमित्रयाणां त्रिषुगोणखेऽपि पिय त्रयाणाम् त्यदादी नामः७।३।१०२ एषामकारोविभक्तोहिपर्यन्ता नामेचे- ष्टि हो होश्याम हाश्यामहाभ्यामड्यो: इयो: पाति- लोक मितिपपी: सूर्य दीर्घाज्जसिच।१।१०५ पथ्योप- प्याह पपी पपीमपपीन् पप्या पपीभ्याम्पपीक्षिःपप्येप- पीय पप्यः पप्यो दीर्घलान्नजुद पप्याम् डो तुसवर्णदीर्घः पपी पप्योः पपीषुएवंवातपम्यादयः बझ्याश्रेयस्योयस्य सबहुश्रेयसी युरन्ध्यारन्योनदी ११४१३ईदूदन्तोनित्यस्त्री लिङगौनदीसजौरतःप्रथमलिंगग्रहणचपूर्नस्यारध- स्योपसर्जनले पिनदीत्वं वक्तव्यमित्यर्थःअबार्थनद्यो- हस्व:सम्बुद्धी हे बहुश्रेयसि आग्नद्याः७१३।११२ नद्यन तात्परेषाडि तामाडागम: आरश्न६१।९ आदो चिपरेशद्धि रेकादेश बहुश्रेयस्ये बहुश्रेयस्याः बहुश्रेयसीनागडे-राम- द्याम्नीश्य:७।३।११६नद्यन्तादाबन्सान्नीशब्दास्परस्य रे राम् बहुश्रेयस्याम् शेषं पपीचर अन्यन्त त्यान्नालोपः अनिल- क्ष्मीः शेषबहुश्रेयसीवन पधी. अचिश्नधानुन्धुपाय्योरिय- डुबडौ६।४।७७नुमत्ययान्तस्येवर्णावतिस्पधातो—र त्यस्य चांगस्येयडु वडोस्तो जादौप्रत्ययेतिपाते एरनेकोलो संयोगपूर्वस्य ६।४।८२ धाल वयसंयोगपूर्वोनभदनियर वर्णस्तदन्तायोधातुस्तदन्तस्यानेकाचोऽस्ययणजादौ प्रख- ये प्रध्यो प्रध्यापध्यम पध्योपध्यः प्रध्यिशेषम्पपीवत् ए- ग्रामणी:डीतुग्रामण्याम अनेकाचःकिम् नी निगोनियः अमिशसिच परखादियड-नियम नियाई राम् नियाम् असं योगपूर्वस्यकिम् सश्रियो यचत्रियो गनिश्च॥४।६० प्रायः क्रियायोगेगनिसज्ञाः स्युःगनिकारकैनरपूर्वपदस्ययण ने- प्यते शधियौ नसधियोः५४१८५एतयोरचिसपिय- T..

·१६ नसधियोसधियरत्यादिसरवमिच्छनीतिसवीसनी: सरन्यो सत्यो सरव्यु:सत्यः शेषम्पधीचत् शंभुर्हरिवन ए- वम् भान्वादयः राज्यकोष्टुः७१।९५ असम्बुदोसर्वनाम स्थानेकोएशब्दस्यकोष्ट प्रयोक्तव्यरत्यर्थः तोडि.सर्व- नामस्थानयोः ७।३।११० ऋनोड्-गस्यगुणोड सर्वनाग- स्थानचनिपाते ऋदुशन स्युरुरेंसोऽनेह साञ्च ७।१।९४ ऋदन्तानामुशनसादीनाञ्चानड स्यादसम्बुच्छौ सौ अप्तन नृच् स्वसनसृनेष्टवष्वक्षन्होपोरपशास्तृणाम् ६।४।११ अबादीनामुपधायाँदी? सबुद्धौ सर्वनागस्थाने कोशकोश रौकोशार: कोष्टन विभाषातृतीयादिष्वचि ७।१।९१अजा दिषु तृतीयादिषु मोर्चा द्वज्जन क्रोष्टा को ऋनउत्६।। 1१११ तोड़.सि.सौरनिउदेकादेशोरेपर: रासस्य।२४ रेफासंयोगान्तसस्यैवलोपोनान्यस्यरस्यविसर्ग:कोष्टः कोष्ठोःनुमचिरतचन्दावेभ्योनुर् पूर्वविषनिषेधेनकोष्टना म् कोष्टरि पक्षोहलादोचशम्भुवत हूहू हव्ही हूहूम् इत्या दिअतिचमूशब्देतु नदी कार्य विशेषःह अनिचमु अनिच- म्वेअनिचम्बा:अनिचमूनाम् अनिचम्बा खलपू:ओ:सपि ६४.३धालवयपसंयोगपू!निभवनियउचर्ण सदन्नोयो धातुसादन्तस्यानेकाचो इन्गस्ययणस्यादचिसपिस्वलनो रचलप्तःएवंसल्लादयः स्वःस्पचौखशव वर्षाभू: वर्षाश्वश्चाश६४ अस्ययण स्यादचिसपिवर्षानावित्या दिन्भूः रन्करपुनःपूर्वस्यकचोयणपतयःदनुभवो ए. बङ्करभू: धानाधानधानारोधानारः अवर्णान्नस्य णवे वाच्यम् धातृणाम् एवन्नप्रादयःनपत्रादिग्रहणं व्युत्पत्तिपक्षेनियमार्थम नेनेहन पिनापितरौ पितरः पित- रम् शेषन्धावृवत् एचज्जामाबादयः नानरौच ६४।६ ·- ( . अस्पनामिवादीर्घः नृणाम् नृणाम् ओनोणिन् ७.१९०ओ- काराहिहितम् सर्वनामस्थानंणिहुन् गो: गावोगाव ओतो म शसो:६।११९३ ओकाराद मशसोरचि आकारएकादेश:गा- म गावोगाः गवागचे गोः गोरत्यादिरायोहलि ७।२।८५ अ- स्थाबारादेशोहलि विभक्तौराःरायो रायःराभ्या मित्यादि ग्लो ग्लायो ग्लायः ग्लोभ्यामित्यादि इत्यजन्ताः पुल्लिङ्गः रगा औ- 5. आप:७।१।१८ आवन्तादात्परस्यौड-शीस्थान ओडि. त्योकारविभक्तेःसंज्ञा रमेरगासम्बुद्धोच।३।१०६आपए कारः स्यात्सम्बुद्दौ एड्-हस्वादिनिसन्बुद्धिलोप हेरमे हेरमे हरमा: रमा रमेरमा: आडिचाप:७/३/१०५आडि.ओ- सिचापएकार रपयारमाभ्याग रयाभिः याडाप:७।३।११३ आपोहि-तोया रद्धिः रमायै रमाभ्यारमाभ्यः रमायाःरमा- या:रमयो:रमाणाम् रमायाम् रमास एवन्दुर्गाम्बिकादयः सर्वनाम्नःस्या-हस्वच॥३।११४ आबन्तात्सर्वनाम्नोडि नास्याडापश्च-हसःसर्वस्ये सर्वस्याः सर्वासाम् सर्वस्याम् शे- परगावत् एवं विश्वादय आबन्ताःविभाषादिक् समासेबहु- जी हो १११०२८ सर्वनामनाचा उत्तरपूर्वस्यै उत्तरपूर्वायै नीय स्येनिवासंज्ञा द्वितीयस्यै द्वितीयायै एवन्तृतीया अम्बार्थेनि हस्वःहे अम्ब हे अङ्क हेअल्ल जराजरसौजरे इत्यादि पक्षे रमाचर गोपाविश्वपावन मनी:मत्या डिनिहस्वन ११४ार यड.बड़.स्थानी स्त्रीशब्द मिनोनित्यस्त्रीलिंगाचीदनौज- सौच वर्णो वर्णी स्त्रियांवानदीसंज्ञोरोडिति मत्यै मतये मत्याः मत्याःमतेः मते इदुभ्यांनदीसंज्ञकाभ्याम् परस्थडे राम् मत्याम् मनी शेषंहरिवत् एवम्बुया दयः त्रिचनुरोः स्त्रियांनिसचनर७।२।९९ स्त्रीलिङयोरेनौ रनोविभको अचिरकन:७।२।१०.तिचनस एतयो कारस्परफा ·१८ V ( .. .. देशस्स्यादचि गुणदीर्धात्वानागपवाद निस्त्रःनिस्त्रः निस- भि:तिसभ्यःनिमाया आमिनु ननिस्चतस्ट ६।४।४ एत यो मिदी|नतिमृणाम् तिसषुद्देदे हराभ्याम् द्वाश्यामह यो द्वयोः गोरी गोगोर्य: हे गोरि गोयाचित्यादिएनन द्यादयः लक्ष्मी शेषगौरीवन एवन्तरीनच्यादयःस्त्रीहेरित स्त्रिया: ६॥४७९ अस्येयड जादौप्रत्यये परेस्त्रियोस्त्रियः चामशसो:६।४।८. रिजयावायड्. स्त्रिया स्त्रीम् स्त्रियः स्त्रीः स्त्रिया स्त्रिये स्त्रियाः परवान्नु स्त्रीणामस्त्रीषुश्री: श्रियो श्रियानेयरबड़ स्थानाचस्त्री।४।४श्य-वडग स्थिनिर्ययोरनाची दूतो नदीसंज्ञौनस्तोननुस्त्री हे श्री: श्रि- यै श्रियेश्रिया:श्रियावामि १।४।५इयड़-बड़ स्थानौस्त्र्या- रव्योयू आमिवानदीसंज्ञोसोनतुरस्त्रीश्रीणाम् श्रियामाथि यि श्रियाम् धेनुर्मतिवन् स्त्रियाञ्च७१।९६ स्त्रीचारीको ष्ट्रस्तुजन्तवद्रूपलभते ऋन्नेभ्योडी ४।११५ दन्तेभ्योना तयश्चस्त्रियोंडीक्रोष्ट्री गोरीवत् भ्यू:श्रीवत्स्वयंभूः पुंवत् नषट्वस्त्रादिश्यः ।।१।१० डीपटोपोनस्पसातिस्त्र तस्त्रश्चनेनांदाहिनातथा यातामातेति सप्तैतेस्खनाद यउदात्ता:स्वसावसारौमातापिरवत् शसिमान:द्यो- गेवि ा:पुचत् नौवित् इत्यजन्ता: स्त्रीलिङ्गः अनो म्।१।२४ अतोऽहान् वीबाट स्वमोरम् ज्ञानम् एड्-ह- स्वादिनि हल्लोप: हे ज्ञान नपुंसकाच ॥११९ कोबादौर:शी भसंज्ञायाम यस्पेतिचा ६।४।१४८ ईकारेतद्धितच भस्येवर्णा वर्णयोहोप इत्यलोपेषाप्ते भोड: श्याम् पनिषेधोवाच्यः ज्ञानेजश्शसो:शि:११२० कुीवान् शिसर्वनामस्थानं १।१। ४२ नपुंसकस्यझलच: ७१।७२ झलन्तस्याजन्तस्पचक्की बस्य नुम्स्यान सर्वनागस्थाने गिदचोऽन्त्यात्परः१।१।४७ ·१९ अचाम्मध्ये योऽन्त्यस्तस्मात् परस्येवातावयचोमित्स्या- उपधादीर्यःज्ञानानि पुनस्तहत् शेषम्पुंचन एवन्धनव- नफलादयः अनादियःपञ्चभ्यः ७।१।२५ एभ्यःक्ली बेभ्यः स्वमोरदडौंदेश: टेः६।४।१४३ डिनिशस्यटेपि.कन रत् कतरद् कतरे कतराणि हे कनरन् शेषम्'वन एचंकनम त् इतरन अन्यत् अन्यनरन् अन्यतमस्यत्वन्यतममित्ये व एकतरात्प्रतिषेधः एकतरम् -हस्वोनपुंसकेप्रातिपदिक स्य १२।४७ अजन्तस्यत्येव श्रीपम् ज्ञानवत् स्वमोनपुं- सकात्७॥१॥२३ लुकयात्वारिइको चिनिभक्तो७।१।७३ गन्तस्यलीबस्यनुमचिचिभत्तौ वारिणी वारीणि नलुगने त्यस्यानित्यत्वात्पक्ष सम्बुद्धिनिमिनोगुण: हेवारि हे वारे- घेर्डि नीतिगुणे प्राप्ते रद्ध्यात्ववन्दावगुणेश्योनुगपूर्वचि प्रनिषधेनवारिणे वारिणः रारिण: पारिणोः नुगचिरेनिनु चारीणाम् पारिणि हलादोहरिवन अस्थिदधिसक्थ्यःक्ष्णा मन-दाने १७५ टादावचि अल्लोपोनः६।४।१३४ अडा वयवोडसर्वनागस्थान यजादिस्वादिपरोयोऽन्तस्याकारस्य लोपः दना दने दनादनोः दध्नां विभाषाडि-श्योः ६।४।१३६ अजावयचो सर्वनामस्थानपरोयोन्तस्याकारस्य लोपो वाडि श्योः दनिदधनि शेषवारिवत् एवमस्थि सक्थ्यक्षि सधिसधिनीसधीनि हे सधे हेसधिसधिनेत्यादि मधु- मधुनी मधूनि हेमधो हेमधुसलुसलुनी सलूनि सलुने- त्यादिधार धाटणी धावृणि धावृणाम् हेधात एचंज्ञात्रा दयः एच ग्घ्र स्वादेशे।।१।४८ प्रद्य पद्यनीषयूनिषद्यने- त्यादि परिपरिणी परीणि परिणा एकदेश विनमनन्यवन् पराभ्याम् परीणाम सन सनुनीसुनूनि सनुनेत्यादि इत्या जन्तानपुंसकलिङ्गगः होटः ८।२।३१ हस्यदःविषदान्ले- ·V २० च लिलि लिही लिहः लिश्याम् लिट्स लिट्ल्स दादे र्धातोः ।।३२झलिपदान्लेचोपदेशेदादैर्धातोहेस्यपः- एकाचोबशोभष्झषन्तस्यरथ्वोः१२।२७ धात्ववयवस्ये- काचो झषतस्यबशोभसेवेपदान्तेच धुकधुग्दुहो दुहः धुभ्याम् धुक्ष चाद्रुहगुहष्णुहषिणहामना२।३३ एषांहस्य- वधिोझलिपदान्तेच धुकधुर ध्रुट् ध्रुद्रुहो द्रुहः शुभ्याम् धुझ्याम् प्रक्ष घंट्स घट्स एवमुहः धालादेःष:स.६ ११६४ मा समुह रकग् एवं रिबह ग्यणःसंघसार णम् १।१।४५चाहेऊन ६।४।१३२ शस्यवाहः संप्रसारण- मूट संघसारणाञ्च ६।१।१०८ संप्रसारणादचि पूर्वरूपगेका देशः द्धिः विश्वोह इत्यादि चतुरनडुहोरामुदानः७॥१॥ ९८ सावनडुहः ७११८२ नुम् अनड्डान अम्सम्बुद्धी ७१। ९९ हे अनन् अनडाहो अनड्डाहः अनडुहः वसस्त्रसध्वंस नहांद:दा॥७२ सान्तस्य स्वन्तस्य स्प्रेसादेश्दस्स्यान्प दान्ते अनभ्यामित्यादि सान्तेतिकिम् विहान् पदान्तनिकि मास्तम् ध्वस्तम राहे स्साडः सः८।३।५६सा पस्य- सहेस्सस्यमूर्धन्यादेश तुराषाद् तुरापाड तुरासाहीतुरा साहःतुराषाझ्यामित्यादि दिव औत्र४ दिविनिषा तिपदिकस्योत्स्यात्सो सद्यौःसदिवौ दिवउन्६।१।१३१पदा- न्तेसकभ्याम् इत्यादिचसारः चतुरः चनुर्भिःचतुर्य षर- चतुर्थ्यश्चा५५ एभ्य आमोनुगमःरषाभ्यान्नोणःस- मानपदे १४१अचोरहाध्यान्देवा४।४६अचःपराभ्यां रेफ हमाराभ्यांपरस्ययरोटेनासः चतुर्णाग्रो सपि ८।३।१६रो रेवधिसर्ग: सपिपलम् षस्य हिलेपानेशरोचि।४।४९ चिपरेशरोनद्देसः चतुर्यु मोनोधातोः ८।२।६४ पदानतेश शान् रिमाक७।२।१०३ विभक्तौकाको के इत्यादि सर्वच ·त् इदमोमः ७।२।१०८ सोत्यदाद्यखापवाद:इदोऽयुसि २।१११ इदमइदोऽय्सोसि अयम् त्यदाद्यखे अनौगुणे । १॥९७ अपदान्तादतोगुणपररुपमेकादेश:दश्च७२।१०९ इदमोदस्यमः स्यादिशती इमोइमेत्यदादेसम्बोधनमा- रतीत्युत्सर्ग:अनायक: ७७२।११२अककारस्य दम इदो नापिविभक्तौआबितिइत्यारश्यसपःपकारेणपत्या हार: अनेनहलिलोप४।२।११३अककारस्येदमोलो पापिहलादौनानर्थ के लोऽन्त्यविधिरनभ्यासविकारे आद्यन्तवदेकस्मिन् ॥१॥२१ एकस्मिनक्रियमाणकार्यमा- दाविवान्तरवस्थान सपिनेनिदीर्घः आभ्याम् नेदमदसोर को:७१।११अककारयोरिदमदसोर्भिसएसन एशिअ- स्मै आभ्याम् एश्य अस्मात् अस्यअनयोः एषाम् अस्मि न् एषु द्वितीयाटौस्खेन:२॥४॥३४ इदमेतदोरन्चादेशेकि- चित्कार्य विधानुमुपातस्यका-नरं विधातुम्पुनरुपादा- नगन्वादेश: यथाअनेनव्याकरणमधीनमेनजउंदो ध्या पयेनि अनयो पवित्रकुलम् एनयोःप्रभूतं स्वेमिनिए. नम् एनी एनानू एनेन एनयो: राजा नडिसेम्बुड्योः । । नस्यलोपानी सम्बुद्धीच हेराजन् उगबुत्तरपदेशनिषे. धो वक्तव्य:ब्रह्मनिष्ठःराजानोराजानः राज्ञानलोपःसप सरसंज्ञातुम्विधिषुहनिदा२।२सविधीस्वरविधौ संज्ञा विधोति तुम्बिधौनलोपो सिद्धोनान्यत्र राजाश्चइत्या- दौ इत्यसिखादाब मेल मेस्वञ्चन राजश्यां राजभि:रा- जभ्यः यज्वा यज्वानो यज्वानः नयागाहमन्तात् ॥४॥ ३७ वमन्तसंयोगादनीकारस्य लोपोन यज्वन: यज्वना नभ्याग ब्रह्मण: ब्रह्मणा इन हन पूषार्य्यम्णांशोहा४ । एषांशावेोपधायादीनान्यत्र रनिनिषेधेषाप्तेसोच ·२२ ६।४।१३ इन्मादीनामुपधाया दीर्घाऽसम्बुद्धोसी सत्रहा हे सूत्रहन् एकाजुत्तरपदेणा८४१२ एकाजुत्तरपदयस्यन स्मिन्समासेपूर्वपदस्थानिमित्तात्परस्यपानिपदिकान्त- नुम् विभक्तिस्थस्यनस्यणः सूत्रहणो होहन्तेगिन्नेषु ७ ।३३५४ जिनि णिनि प्रत्ययेन कारेचपरहन्तेहकारस्यकुल- म्वत्रघ्नः इत्यादि एवंशाईन् यशस्विन् अर्यमन पूषन् मघवाबहुलम्६।४।१२८ मघवन् शब्दस्वातइत्यन्ता देशाऋतु उगिदचां सर्वनामस्थाने धानो:५११७०अ- धातो गितौनलोपिनोऽञ्चनेश्चनुम्स्यात्सर्वनामस्था- नेउपधादीर्घःमघवान् मघवन्तो मघवन्तःहेमघवन मघ चभ्याम्खाभावेमघनासरिराजवत् श्वयुवमघोनामन हिने ६।४।१३३अन्नन्नानाम्भानामेषामनहिते संप- सारणम्मघोनःमघनश्याम एवंश्चन्युवम्नसंपसारणे संप्रसारणम्६।१।३७ यूनः यूनायुश्याम इत्यादि अवों- हे अर्वन अर्वणरनसावनजः६।४।१२७ नारहितस्या वैन्नित्यस्याङ-स्य इत्यन्तादेशोनतुसौअर्वनो अन्तिः भ्यामित्यादि पथिमथ्यशक्षामान्७।१।८५सौइनोऽत्स नागस्थानेशपथ्यादेःथोन्थः७।१।८७ पथिमथो स्थस्यन्यादेश:सर्वनामस्थाने पन्थाः पन्थानो पन्थान:- भस्य टेलपि:७१।८८ पास्यपथ्यादेटिलोपःपथ पथा. पथिभ्याम् एवम्मथिन्ऋाक्षिन् ष्णान्ताषट् ॥१॥२४ षान्नानान्ताच संरव्यापट संज्ञास्यात् पञ्चन्शब्दोनित्य म्बहुवचनान्त:पञ्च पञ्च पञ्चभिः पञ्चश्यःपञ्चभ्यः नुरोपधायाः६/४७ नान्तस्योपधायादी|नामि पक्षा नामे पञ्चस अष्टनआविभक्तो॥२॥८४ हलादोवास्यात् असभ्य ओश् ७॥१॥२१रुताकारादष्टनोजशसोरोशन ·२३ ) एश्यरति वन्तव्ये रुतावनिर्देशोजश्शसोर्विषये आखंज्ञा पयनि अशे अष्टोअशभ्यः अष्टाभ्यः अष्टशनाम् अष्टासु आत्वाभाचे अष्ट अष्टे त्यादि पञ्यवन ऋषिक्दधृवस्त्र- गुदिगुणिगड्युयुजिकुञ्वाञ्च ३।२।५९ एश्य किन अ- चैस्सप्युपपदेयुजिकुञ्चो केवलयो:कुल्चेर्नलोपाभाव निपात्यनेकनावितों रुदनिड. ३१०९३ अन्नधाखधिका- रेतिड-भिन्नःप्रत्ययः कसंज्ञःस्योत् वरपृतस्य ६।१।६७- लोपविनम्रत्ययस्यकुः ॥२॥६२ दिनपत्ययोयस्मात्तस्प कवर्गा:न्तादेश:पदान्त इत्यस्यासिहत्वाचो कुरितिकुख- म् ऋखिर ऋखि कखिजो ऋखिमयाम् युजेरसमासे- ७।१।७१ युजेस्सचे नामस्थानेनुम्स्यादसमासेसलोप: संयोगान्तलोपः कुलेननस्यङः यू-युझीयुजःयुगया मनोःकु: ।।२।३०चवर्गस्यकवर्गः स्यात्झलिपदान्तच सयुक्सयुजो सयुग्भ्याम्खन खनौ वन्भ्याम् जश्न- श्वसूजसजसृजयजराज नाजच्छ शांष:१२॥३६झलि पदान्तेचजशखचईराट राड राजोराजाराश्याम एवं- विवार देवेदू विश्वस्परौबेजेःषः पदान्ते परावुपपदेव- जे: विपदीर्घश्चपदान्तेषवमपि परिबाटपरिबाजी विश्व स्यवसरायोः६।३।१२८ दीर्घ:विश्वारा विश्वारा विश्वरा जौनिश्वाराश्याम स्कोस्संयोगायोरन्लेच ॥२॥२९ पदान्ते झलिचयः संयोगस्तदायोःस्कोलोपःशट्सस्यश्चखेनशः झलाजशझशिनिसस्यजः शृज्जो ड्याम्स्यदायल म्पररूपखम्नदोस:सावनन्त्ययोः७॥१०६त्यदादीना न्तदयौरनन्ययोस्सः स्यात्सोस्यात्योपेसा नौते यायो येएषःएतो एतेडे प्रथमयोरम् ७।१।२८ युष्मदस्मभ्या सुपरस्थडे इत्येतस्यपथमाहितीययोश्चामादेश: स्वाही ·. सो ७।२।९४ अनयोर्मपर्यन्तस्य खाहो आदेशोस्तःशे लोप:७१२।९. एतयोष्टि लोपःत्वम् अहम् युवाचौद्धि बचने ७।२।९२ इयोरुतावनयोनेपर्य्यन्तस्पयुनावी- रतोविभक्तीप्रथमायाश्चद्विवचने भाषायाम् ॥२॥८८- औङयेतयोराखंलोके युवाम् आचाम्यूयवयोजसि५ ।२१९३अनयोर्मपर्यन्तस्य यूयम् वयमखमावेकवचने ७।२।९७ एकस्योतावनयोमपर्यन्तस्यत्वमौरतः द्विनी यायाच७२।७अनयोरात्स्यान खाममामशसोन- ७।१।२९ आश्यांशसोनःस्यादमोऽपवादः आदेःपरस्य संयोगान्तलोपायुष्मान् अस्मान योऽचि७१।८९ अन योर्यकारादेश:स्यादनादेशेजापरत:खयामया युष्म दस्मदोरनादेशे ७।२।८६अनयोरात्स्यादनादेशेहला. दो युवाभ्याम् आवाभ्याम् युष्माभिःअस्माभिःतुभ्यमयो सुथि ७।२।९५अनयोर्मपर्यन्तस्य रिलोपातुभ्यम्म त्यम्भ्यसोश्यम् ७।२।३० आभ्याम्परस्य युष्मण्यम अ- स्मभ्यम् एकवचनस्यच ७१।३५ आभ्याड सेर खन मपञ्चम्या अन् ७१।३१ आभ्याम्पञ्चम्याश्यसो- स्थान् युष्मन् अस्मन् नवममोड-सि २०९६अनयोर्म पर्यन्तस्ययुष्मदस्मभ्यांड-सो १२७ नवममयु वयोःआवयोःसाम आकर७१।३३आभ्याम् परस्य साय आकम्युष्माकम् अस्माकम् खयिमयि युवयोः आवयोःयुष्मारा अरमासयुष्मदस्मदोषष्ठीचतुर्थी द्वितीयास्थयोर्वान्नावो॥१३०पदात्परयोर पादादौ स्थितयोःषष्ट्यादिविशिष्टयोर्वानावोइत्यादेशोस्तःब- हुवचनस्य पस्नसो॥१उक्त विधयोरनयोःषष्ट्या- दिबहुवचनांतयोःवस्मसौस्तोपान्नाचोरपचारः तेम- ·२५ A M याचे कवचनस्य ॥१॥२२ उत्तविधयोरनयोध्यष्ठीचतुर्थंक वचनान्लयोरमेएनौस्ताखामोहितीयायाः ॥१॥२३ दिनी येकवचनान्लयो रुवामाइत्यादेशोसःश्रीशस्त्वाऽवतुमापी हदत्तात्नेमे पिशर्मसः॥स्वामीनेमे पिसहरि:पातुवामपि नौविफः सरपंचान्नौददाबीशः पतिर्यामपिनोहरि सो व्याहोनाशिवंयोनोदद्यात्सेव्योऽत्रबःसनः एकवाक्येयु- ष्मदस्मदादेशावसाव्याः अन्नादेशेतुनित्यंस्युःधातानेभ- तो स्तिधानानवभक्तोऽस्तिस्मैनेनमरत्येवसपान सपा- दो पाद: पत्।४।१३० पाच्छब्दान्तं यदडूगंभं तदवय- वस्य पाच्छब्दस्य पदादेश: सपदः अमिगत् अग्निमयो अविगित्यादिना क्विन् अनिदिनांहलउपधाया: कृिति- ६।४।२४ हलन्तानामनिदितामगानामुपधायानस्थलो पाकितिहितिउगिलान्नु संयोगान्तस्यलोपानस्यकुले नङःपाड़माञ्चौपाञ्चः अच: ६।४।१२८ लुप्तनकार- स्यान्चतर्भस्याकारस्यलोप: चौ६।३।१३८ लुप्ताकारन- काराञ्च तोपरेपूर्वस्याणोदीर्घःप्राचःप्रारभ्याम् प्रत्यङ्-- प्रत्यज्चौपतीच प्रत्यगयाम् उद्ड्-उदचौ उदईन्छा। १३९उच्छब्दात्परस्य लुप्तनकाराचनेर्भस्या कारस्यईन् उदीच:उदग्भ्याम्रा मुस्समि ६।३।९३ अप्रत्ययान्ते चतौ सम्यड्सम्यञ्चौसमीचः समभ्याम् सहरयस- ध्रिः ६।३।९५ नथासध्यड्-तिरसस्तिर्यसोपे६७.९४ अ लुत्पाकारेऽचनोअपत्येयान्तेनिरसस्मिर्यादेश निर्य. ड्.निर्यसूचीनिरश्नःनिर्यग्भ्याम् नाचे: पूजायाम्६४ 1३. पूजाथेस्यानचोरुपधायानस्थलोपोनपाड प्रान चौ नलोपाभावादलोपोन प्राञ्चःप्राभ्याम् प्रोड्.क्ष एवंपूजार्थे प्रत्यादयः कुञ्चो के.भ्याम् पेणेमु ·इ पयोमुग पयोमुचौ पयोमुग्भ्याम् उगित्वान्नुम सांतम. हनस्संयोगस्य ६।४।१० सान्तसंयोगस्यमहनश्चयोन कारतस्योपधायादी| धातुभिन्नासन्तस्य चासम्बुद्धौ सर्वनायस्थाने महान महान्तो महान्तःहेमहन् महन्या मुअलसन्तस्यचाऽधानो: ६।४।१४ अखन्तस्योपधाया दो धातुशिनासन्तस्य चासम्बुद्धौ सो धीमान्धीमन्तो धीमन्तः हे धीमन् शसादीमहन् भानेईचतु:डिखसा मादास्या पिटेलैपि: भवान् भवन्तौ शत्रन्तस्यभवन उमेअभ्यसतम् ॥१॥५षाद्विवप्रकरणेये विहितेने उमे समुदिने अश्यरतसंज्ञेस्त: नायरताच्छनुः७॥१॥७८ अश्यता च्छबुर्जुम्न ददन् ददतौ क्षित्यादयः षट्६।।। ६षधानवोऽन्यजक्षिनिसप्तमएनेअभ्यस्तसंज्ञा:स्युः जक्षन् जानौजक्षन: एवंजागत् दरिद्न् शासतूचकास- गुपगुपोगुप: गुभ्याम् त्यदादिषुरशोऽ नालोचनेक अच।२।६० त्यदादिषूपपदेषु अज्ञानार्थ दृशे कञ्चा- किन आसर्वनाम्नः ६।३।९१ हग्शवतुषुनारक्ता- रशीनाशः तारभ्याम् तिषः जेश् चर्खे विवि निशो विश:विड्याम नशे ॥६३ नशे कवर्गोऽन्ता देशोवापदान्ले नेक्न नशो नश: नगभ्याम् नश्याम स्पृ. शोनुदके चिन् २०२०५८ अनुदकेसप्युपपदेस्पृशक्विन्- मृतस्मृन घृतस्पृशौ घृतस्पृश: दधृक् धृषो दधृग्यारे- लंमुट रत्नमुषो रत्नमुंडश्याम् षट्षभिषड्भ्यः षण्णा म्पस रुखम्पनिषत्वस्या सिद्धलाससजुषोरुरिनिरुत्व मोरपधायादीर्घरक:००२।७६ रेफवान्तयोरुपधाया कोदीर्घःपदान्तेपिपरी: पिपरिषौ पिपठीपर्याम्नुम् विस- र्जनीयशळवायेऽपि ८।३।५८ एतैःप्रत्येकं व्यवधाने ·पिरण कुभ्याम्परस्य सस्य मूर्छन्यादेश:ष्ट्रसेनपूर्वस्यषपि पठीष्षु पिपरीःषुचिकी: चिकीर्षोंचिकीर्ष्याम् चिकीर्षुवि हाविहांसो हेचिइन बसोस्संघसारणम् ।४।१३१ वस्वन तस्यभस्य संघसारणस्यात् विदुषः वसस्त्रंस्विनिदापि इभ्याम् पुंसो सड्:७।१।८९सर्वनामस्थाने विवक्षिने रूड् स्यात् पुमान् हेपुमन् पुमांसो पुंसःपुग्याम् पुस ऋदुशनेत्यनङ्शना उशनसो अस्य सम्बुद्धीवान-न लोपश्चवावाच्य हेउशन हे उशनन हे उशन हैउशनसो उशनोभ्याम् उशनस्स अनेहा: अनेहसो हे अनेहः वेधाः वेधसोहेनेधावेधोश्याम् अदस ओसलोषश्च ७।२।१०७ अदस औत्स्यात्सोसलोपश्चनदोरितिसः असोत्यदाय- खम् परररूपत्वम् द्धिःअदसोऽ सेर्दादुदोमः।२।८० अद सोऽसान्तस्यदात्परस्यउदूतौ दस्यगश्च आन्तरतम्याग्रस्त स्य दीर्घस्या अगूजसशी गुणः पूतुईद्धहुवचने-शा अदसोदान्परस्यै नई टैस्यमोबह र्थोतो अगीपूत्रासि- मिति विभक्तिकार्य पाइपश्चादुल्मखे अमुम् अमू अमू न उत्तेरुनेघिसंज्ञायांनाभावः नमुनेवा२।३नाभावे कर्न येरुनेच मुभावो नासिद्धः अमुना अमूभ्याम् अमीभिः- मुष्मैअमीश्यःअमुष्मान् अमुष्य अमुयोः अमीषाम् अमु- मिन् अमीषुनि हलन्ताः पुलिङ्गा: नहोधः ॥२॥३४स लिपदान्तेचनहिनि रषियधिरुचिसहित निषुको ६।३। १६विबन्तेषुपूर्वपदस्यदीर्घःउपान उपानहीं उपारस किन्नन्तलाकुलैनघः उष्णिक उपिणही उणिग्भ्यामद्यौः दिवौदिवः कन्याम् गी:गिरी गिरः एवंपू: चतस्त्रः चनस णाम् काके काः सर्वाचन यस्सो १२३४रदमोदस्यय सो इयमत्यदायत्वम् पररूपलर याप्दश्शेनिमारमेरमाःर- ·J माम् अनया हलिलोप:आश्याम् आभिःअस्यै अस्याः अनयोःआसाम् अस्याम आस पदाद्यत्वम्याप्स्या- येत्याः एवं तद् यद् एतद् वाक् वाचो वाक्याम्वाक्ष अ- प्रशब्दो नित्यम्बहुवचनान्तः अमृन्निनिदीर्घः आप:अपो भि७४।४८ अस्तकारोक्षादीप्रत्यये अद्भिःअन्यः- पाम् अप्स दिग् दिदिश:दिग्भ्याम् त्यदादिष्वितिरशे: बिनविधानादन्यत्रापिकुखम् हाग्दशौ ग्भ्यामखि इतिषो विड्याम् ससंजुषोरिनिरुवम् सञःसजुषो सेनाम् ओशी:आशिषा आशीर्थ्याम असो उत्सम खेमू अमू:अमुया अमूश्यामजमूभि अमुष्ये अमू श्य अमुष्याः अमुयो अमूषाम् अमुष्याम् अमूपुर निहलन्ता: स्त्रीलिंगा:स्वमालक दत्वम् स्वनडुत् वन- डुही चनुरनडुहोरित्याग् स्वन्ड्वाहिपुनस्तहत् शेषम्पुं- चन् वा चारी गगरि चारावार्ष्यामे चत्वारि किम कैकानि दम् इमेइमानि अन्वादेशेनपुंसके एनहक्तव्य:एनन् ए ने ऐनानि एनेन एनयो: अहः विभाषाडि श्योः अन्ही अहनी अहानि अहन् ।२।६८ अहन्नित्यस्यरुपया न्ले अहोभ्याम् दणि दण्डिनी दण्डीनि दमिडना दण्डि भ्याग सपथिटिलोप:सपथी सपन्थानिऊर्क अज्जी ऊजिनरजानांसंयोग:तन नेनानियतयेयोनिएत. त् एते एतानिगवान गोची गाचि पुनाइन् गोचा गवा प्रयाग शहनशक्ती शकृन्ति ददनवानपुंसकस्य । १८९अपयस्तात्परोयःशनातदंतस्यक्लीव स्यवानुम् - सर्वनामस्थाने ददन्ति ददति तुदत् आच्छीनद्योर्नुम्छ। ११८०अवर्णान्तात्परोय:शतुरव यवतदन्तस्यनुम- वाशीनद्योः तुदंतीतुदती तुर्दनि पचन्शपश्यनोर्निसं ·~ २९ । शपश्यनोरात्परोयशतुरवयवस्ततस्यनित्यं नुम् शी- नद्योःपचन्ती पचन्ति दीव्यत् दीयंती दीव्यन्ति धनुः धनुषी सान्तेतिदीर्घः नुम् चूिसर्जनीयेनिष:धषिधन- षा धनुर्ध्याम् एवं चक्षर्ह विरादयः पयः पयसी- पयांसि पयसा पयोश्याम् सपुम्सपुंसीसपुमांसि अद:विभक्ति कार्यामउखमले अमूअमूनि शेषम्मुंब- न इतिहलन्तनपुंसकलिङ्गाः स्वरादिनिपानमव्ययम् १.११३७ स्वअन्तमानपुनर्सनुनर् उच्चैस्नीचे स् शनैस् ऋधक्ऋने युगपेत् आरात् पृथक्त्यस्श्वस् दिवा रात्री सायम् चिरम् मनाक ईषत् जोषम् तूष्णीम् बहिस् अवस् समया निकषावयम् स्थानतम नतो इद्धा अहासामिवन् ब्राह्मणवत् क्षत्रियवत् सनाउपधास नत्सना अन्तराअन्तरेणज्योक कम्सहसाविना ना- नास्वस्ति स्वधा अलम् वषट्श्रोषट्पोषट् अन्यत्अस्ति उपांश क्षमा विहायसा दोषामृषा मिथ्या मुधापुरागियो मिथस्प्रायस् मुहुस्प्रवाहुकम्प्रवाहिका आर्यहलम अभीक्ष्णमसार्क साईम् नमस् हिरु धि अथअम्- आम्षताम् प्रशाम्पशान् मागाड्-आरुनिगणोऽयम् चवाह अह एच एवम् नूनम् शश्वत् युगपत् भूयसकूप- व सूक्त कुपित नेत् त् चण्यत्र कञ्चित् नहहन्त माकि- म माकीम्नकि:अकीम् पाड़ नञ्याच ताचन खैन्ने दैरैौषट् वौषट् स्वाहा सधा वषट् नुम् नथा हिरवलु दिल अथ रुष्ट आदह उपसर्गविभक्तिस्वर प्रतिरूपका- शू अवदत्तम् अहंयुः अतिक्षीरा अआइईउडएए ओओ पशशकम् यथा कथाच पार प्यार है हे भो: अयेघविषु एकपटे युन् आन:चादिरप्या हतिगण:

·J ~ तसिलादयः प्राक् पाशपःशस् पतयः प्राक्समासान्ते- भ्यः अम् आम रुत्वार्थाः नसिवनी नानाऔ एतदन्तम- प्यव्ययम् अनइत्यादि कन्मेजन्तः१।११३९ रुद्योमान्तए जन्तश्च नदेन्तमव्ययंस्थात्रभारम् स्मारम् जीवसे पिबध्यै छानोसन्कसनः॥१॥४०एतदन्नमव्ययम् कृत्वाउदेनोः विसपाअव्ययीभावशा१४१ अधिहरि अव्ययादाप- सप:२।४।२अव्ययाराप:सपनलुक नत्रशालायाम्- सदृशत्रिषुलिडे-षुसर्वासचविभतिषु वचनेषुचसर्वेषु यन्नव्यविन्दव्ययम् वष्टिभागुरिरल्लोपमपाप्योरुपसर्ग- यो: आपबहलान्तानांयथावाचानिशादिशा अवगा हःवगाहाअपिधानम् पिधानम् इत्यव्ययानि लट् लिन- लुद्र लेट् लोट् लड़े-लिड्. लुड्-लड्-एषुपञ्चमोले- कार छेदोमात्रगोचरेलकर्मणि भावेचाकर्मकेभ्यः ३।४।६९ लकारास्सकर्मकेश्यः कर्मणि कतरिचूस्युर कर्म केश्योभावेकरिच वर्तमानेलर ३।२।१२३ वर्तमाननि- यात्नेर्धानोर्लट् स्यात् असावितौ उच्चारणसामर्थ्यानु- स्यनेत्वम् भूसनोयामक विवक्षायां भूलइति स्थिने लस्येत्यधिरुयनितम झिसिप्थस्थमिवरणस् ताना माथासाथास्वमिडहि महिड्.३।४।७८ एते एशदश लोदेशा:रयुः ल: परस्मैपदम्।४।९९ लादेशाः परस्मैप दसंज्ञाःस्फः नङानावात्मनेपदम् १।४।१०० नड्-प्रत्या- हारःशानच् कानचौचैतत्संज्ञा स्युःपूर्वसंज्ञा पवादः नुदानडिन आत्मनेपदम् ।।३।१२ अनुदानेनोडि-नश्चधा तारान्मनेपदंस्याकगामिनि क्रियाफले शेषात्कर्तरिय रस्मैपदम् १।३।७८ आत्मनेपदनिमित्रहीनाहानोःकर्न रिपरसौपदस्यान सरितभितः कशिपायेत्रियाफले- ।

·१।३।७२ स्वरिने तोजितप्रधानोरात्मनेपदंस्याकर्तगामि निक्रियाफले तिस्त्रीणित्रीणिप्रथगमध्यमोत्तमा:१।४ १०१निड उशयाःपदयोस्त्रयस्त्रिका क्रमादेतसंज्ञाः स्युः तान्येकवचन द्विवचनबहुवचनान्येकशः१।४।१०२ल ब्धप्रथमादिसंज्ञानिनिड-स्त्रीणिपत्येक मेकवचनादिसं- ज्ञानिस्युःयुष्मद्यपपदेसमानाधिकरणेस्थानिन्यपिमध्य मः।४।०५ तिङवाच्यकारकवाचिनियुष्मद्यप्रयुज्यमा- ने प्रयुज्यमानेचमेध्यमःअस्पद्यत्तमः।।१।१०७तथाभू ते स्मयतमःशेषेपथमः१।४।१०८ मध्यमोत्तमोरविष- येपथमः भूनितिस्थित तिड्-शिसार्वधातुकम् ३।४। ११३निड:शिनधालधिकारोक्ताएतत्संज्ञा स्युःकर्तरि शप्॥१॥६८ कञर्थे सार्वधातुके परेधानोःशपसार्वधातु काई धानुकयो: ७॥३॥८३ अनयोःपरयोरिंगताड़ स्यगु- णःअबादशः भवति भवनः झोन्तः ७।११३ प्रत्ययावयव स्यास्यान्तादेश: अनोगुणेभवन्तिभवसि भवथः भवथ अनोदीर्घायनि७।३।१०१ अनोड़-स्यदीर्घायजादोसार्वधा तुके भवामि भवावः भवामः सभवनि तोभवनानेभनिवं भवसियुवाम्भवथा यूयं भवथ अहंभवामि आवाम् भानाव: चयम्भवामः परोक्षेलिट् ३।२।११५भूतानद्यतनपरोक्षा र्थरने/नोलिट्स्यार लेस्यनिबादयः परस्मे पदानां पालतुसस्थलथुसणल्बमाः३।४।२लिरस्तिबादीनां णलायः स्युःशूअतिस्थिते भवोद्गलुङ-लिरोः६४ 1८८ नोबुगागमः स्याछुड लिटोरनि सिरिधातोरनभ्या सस्या लिरिपरे अनेण्यास धालवयवस्येकाचोप- थमस्य हेत आदिभूतादचः परस्यतुहिनीयस्य भू- ब् अनिस्थिने पूर्वोऽश्यासः १०४ अत्रये तयोःपूर्वो ·( ३२ । . भ्याससंज्ञः हलादिश्शेषः ॥४।६० अभ्यासस्यादिहल्- शिष्यने अन्येहलोलुप्यन्तेहस्वः ७।४।५९अभ्यासस्या चोहस्वःस्यान् भवनेर:७।४।७३भवतेरभ्यासस्योकार- स्य अस्याल्लिटि अायासेचर्चासा५९ अभ्यासेझला चरः स्युर्जशश्चंझलांजश: रपयांचर निविवेकः बभूव ब- भूवतुःबभूवुःलिट्नु ३।४।११४ लिहादेशस्तिकाई धातुक- संज्ञा आई धानुकरयेडुलादेः ७।२।३५वभूचिथ बभूवथुः बभूव बभूव बालविव बभूनिमू अनद्यननेलु ३।३।१५ भविष्यत्यनद्यतन:र्थे धानार्जुस्यनासी टुलुटो:३॥१॥ ३३धानोरेतौरतालुलुटो: परतः शवाद्यपवादः लूइतिल. लूटोग्रहणम् आई धातुकं शेषः ३।४।११४ निशिभ्यो । न्ये धातो रिनि विहित प्रत्ययाएनत्संज्ञाः स्युः लुष- मस्पडारोरस:४५डिखसामर्थ्यादास्यापिटेलोपः भविता नासरत्याझैप:७४।५० तासेरस्तश्चलोप: स्यात् सादोपत्ययेरिच७४।५१रादौनत्ययेतथा भविनारोभ- चिनार भावितासि भवितास्थः भवितास्थ भाषिनास्मि भवि नाव:भवितास्पःलूटशेषेच ३।३।१३ भविष्यदर्थासानो छुट क्रियार्थायां क्रियोया सत्याम सत्यांचा भविष्य नि भविष्यतः भविष्यन्ति भविष्यसि भविष्यथः भविष्य थ भविष्यामि पविष्यावः भविष्यामः लोट्च ३।३।१६२षि ध्याद्यर्थेषुधातोलोर आशिषिलिड्. लोरो ॥३।१७३ए रु: ३।४।६ लोर कारस्याः भवतु त्योस्तानकाशि ष्यन्यतरस्याम् ।।१।३५ आशिषितुत्योस्तानङ्वा पर- वात्सर्यादेशःभवनात् लोटोलड़-वत् ।।५लोरस्ता मादयस्सलोपश्चनस्थस्थमिपान्तान्तन्ताम:३।४।१०५ मिततुर्णान्नामादयःभवनाम् भवंतुसेपिच्च२४७ ..

·( ३ ) .. : लोर सेहि सोपिञ्च अनोहे:६।४।१०५ अनःपरस्य हे लुकभ- वभवतान् भवनम् भवन मेनिः३/४।८९ लो आडनमस्य पिच्च ३।४।९२ लोडसमस्यापिञ्चहिन्योर खन्नराचारण सामर्थ्यात् भवानि तपाग्धातो:१४ा.गत्यपसर्गसं. साधानो: पागेवप्रयोकव्याः आनिलो।४।१६उपसर्ग- स्थानिमित्तात्परस्यलोडादेशस्थानीतिनस्यास्यान्पभ- वाणिदुरषखणलयोरुपसर्गलपनिषेधोषलव्यादुःस्थि- निःदुर्भवानि अन्तश्शब्दस्याङ्-किनिधिपात्लेषूपसर्गखंचा- च्यम् अन्तर्माचाणि नित्यंडिन्नः ३।४।९९ सकारान्तस्यन्दुि- समस्यनित्यंलोप: अलोऽन्त्यस्येनिसलोप:शवाय वाम अनद्यननेलड्. ३२१११अनद्यतनभूतार्थ रनर्धातोर्लड्. लुड्-लड्.लड्खडदानः६।४।७१ एवङ्गस्याद् इन शा०डिनोलस्यपरस्मैपदमिकारान्तयन्तस्यलाप:- भवत् अभवनाम् अभवन् अभवः अभवतम् अभवन अ. भवम् अभवाव अभवाम विधिनिमंत्रणामंत्रणाधीष्टसंघ- श्नपार्थनेषुलिड्.३।३।१६एषर्थेषुधानोलिंड्यासटप- रस्मैपदेषूदानोडिच्च ३।४।१०३ लिंड: परोपदानांयासे डागमोडिच लिडू-स्सलोपोनन्त्यस्य७।२।७९ साधा- तुकलिडोऽनन्त्यसंस्य लोपःइतिपाले अतोयेगः ॥२१८० अतःपरस्यसाधातुकावयवस्ययास इत्यस्यश्य्गुणःलो. पोल्योर्वलि ६१॥६६ भवेत् भवेताम् झेर्जुस ३०४।१०८लि उभवेयुःभवः भवेनम् भवेन भवेयम् भवेव भय लिङग- शिषि १४।११६ आशिषिलिड स्तिडाईधानुक संज्ञास्या- तु किदाशिषि १४१०४ आशिषिलिडोयामकिन स्को: संयोगायोरितिसलोप: कृितिच ॥१॥५गिलिन्ति निमि तेग्लक्षणेगुणाद्धीनस्त भूयात् भूयास्ताम् भूयासः ·( ) - भूयाःभूयारतम्भूयास्त भूयासम् भूयाखभूयारमलुड्. ३।२।११० भूतार्थे धानोलुंड-स्यात् मारिलुड्.३।३।१७५ सर्वलकारापवाद: स्मोनरेलड़च स्मात्तरेगाडि लड्-स्यात् चाड चिलुडि. ३।४।४३शबाद्यपपादःचेस्सिच ३।१।१४ रचादितौ गातिस्थाघुपाशुभ्यस्सिचा परस्मे पदेषु।४। ७७ लुगापाविहेणादैश पिबनी गृत्येने भूरूपोस्सिडि.७ ३.८४ भूसूएनयोस्सार्वधातुकेनिडि-गुणोन अभूत् अ- भूताम् अभूवन् अवःअधूनम् अभूत अभूपम् अभूव अभूम नमाञ्चोगे।४।७४ अडाटोनरूतःमाभवान् भून मारमभवत्माराभूत लिड.निमित्तेलडक्रियातिपत्तीः 1३/१३९ हेतुहेतुगन्दावादिलिड निमितन्तत्राविष्यत्य- थैलड़कियाया अनिष्पतोगम्यायाम् अभविष्यत् अभ विष्णतोर अभविष्यन् अविष्याअभविष्यनमअभचि प्यन अभविष्यम् अभविष्याव अभविष्यामसरटिश्चेद भविष्यत् नदासभिक्षमभविष्यत् इत्यादिशेयम् अनसा- तत्यगमनेर अननि अनादेः७।४।७.अायासस्यादेर- तोदीर्घःस्थान आत आततुःआतु:आतिथशानथुःआन आनिष आतिम आतिना आमिष्यनि आननुआजादी नाम् ६।४।७२ अजादेरास्यान् लुङ्लङ्-लूक्ष आनन अत् अत्यात प्रत्यारतामे लरि-सिचिरडोगमेलने अस्ति सिचोऽपृ९६ विद्यमानासिचोऽस्तेश्वपरस्या पृतस्यहलईडागमःइट ईटि ८१२।२८ रट: परस्पसस्य लोप: स्यादीटि सिजलोप एकादेशे सिद्धेवाच्य:आनी- न् आनिष्णाम् सिजभ्यरतविदिश्यश्च १४१०९ सिचो: यस्ताहिदेवपरस्पडि-सम्बन्धिनोसर्जुमानिषुःआ. ती:आनिष्टम् आनिष्ट आनिषम् आनिष्ट आनिस्म आनि ·) ष्यत्षिभुगत्याम् २ रुस्वम् लघु।४।१. संयोगगुरु॥४॥ संयोगपरे-हसरु दीर्घञ्च॥४/७१ गुरुःस्यात् पुगन्तल घूपधस्यच श६६पुगन्तस्यलघूपधस्यचाड-स्यकोगु- णः सार्वधातुका धातुकयोः धालादेरिनिसःसंघनिषत- मसिषेध असंयोगालिकित् १३२।५असंयोगात्परोऽपि- लिकित्स्यात् सिषिधनुः सिषधिय सिषिधथुःसिषिध- सिषेध सिषिधिष सिषिधिम सेधिता सेधिष्यनि सेधतु अ- सेधन सेधेत सिध्यात असेधिष्यत् एवंचिनीसंज्ञानेशंच- शोके गदव्यसायांवोचिगदनि नगद नद पतपदधुमास्य निहन्तियातिवातिद्रातिप्सातिवपनिवहनिशाम्यनिचिनो- निदैग्धिषु।४।१७ उपसर्गस्थानिमिनात्परस्यनेर्ण:ग- दादिषुपरेषु पणिगदनि कुहोचुः॥४।६२ अभ्यासक वर्ग हकारयोवर्गादेशः अतउपधायाः७२।११६ वृद्धि: स्यात् भितिणिनिचपत्यये जगादजगदतुःजगदुःजगदिथजगद थःजगदणलुनमोबा७/११९१णिहास्यात् जगादजगदजग दिवजगदिम गदिना गदिष्यति गदतु अगदत् गत् गद्यात् अनोहलादेलघोः ७।२।७हलादेलोहिडादोपरस्मैप देसिवि अगादीन अगदीन अगदिष्यत् णद अन्यले शब्दे ७पोन:६।१।६५ धावादणस्यनःणोपदेशारत्व नर्दनादिना थ्नानंदनक्कन्ननःउपसर्गादसमासेपिणोपदेशस्य। ४१४उपसर्गस्थानिमित्तात्परस्यपोपदेशस्यधानोर्नस्य णःसमासेअसमासेपिप्रणदति प्रणिनदनि नदति ननादन- तएकहलमध्येनादेशादेलिदि६४१२० लिग्निमिनादेशादि कंनभवति यदडन्तदवयवस्यासंयुक्तहल्मध्यस्थस्यान एव मध्यासलोपश्चकितिलिटि थलिचसेटि ६।४।११प्रागुनंस्या र नेदिय नेदथुःनेद ननादननदनेदिवनेदिय नदिना नदिष्य ·निनदनु अनदन नदेवनद्यान् अनादीन अनदीन अनदिष्य तुटुनदि समृहौ आदिजिटुडेवः ।।३।५उपदेशेधानोराद्या एतेन स्युःइदितोनुग्धानो: ॥१॥५८ नन्दति ननन्दनन्दिना नन्दिष्यति नन्दतु अनन्दत् नन्देत् नन्द्यात् अनन्दी अनन्दि ष्यत् भर्चपूजायाम ९ अर्चनिनस्मान्नुद्दिहला। दिहलीधातादी/ भूतात्परस्यूनुस्यान आनर्च आननुः अर्चिना भर्चिष्यति अर्चतु आर्चत् अर्चेत् अर्ध्या आर्चीन आर्चिष्यत् ब्रजगतो १० बजनि वनाज ब्रजिता ब्रजिष्यनि बजतु अब्रज ब्रजेत् बज्यान बदब्रजहलन्तस्याच:७।२।३ एषागचोद्धिस्सिचिपरस्मैपदेषु अब्राजीन अब्रजिष्यक वर्षावरणयोः११ कदति चकाट करिता करिष्यति कटतु- अकटत् कटे कट्याव ड्यंन्तक्षणश्वसजागृणिश्येदिताम ७।२।५हमयान्तस्यक्षणादेर्यन्तस्यश्चयतेरे दिनचरहिर्ने डादौसिचिअकटीन अकरिष्यर गुपूरक्षणे १२ गुपूधूपचि- पिङपणिपनियआयः ॥२- स्वाथै सनाद्यान्ताधातवः ३।११३२सनादयः कर्मेणिउन्ना प्रत्यया अन्येषान्तेधानु संज्ञका: धातुलाल्लूडादय: गोपायनि आयादय आईधातु केचा ३।१।३१ आई धातुक विवक्षायामायादयोगास्युः कास्य नेकाच आम्वतन्यः लिटि आस कासोराम विधानान्यस्य नेलग अतोलाप: ६।४।४८ आर्थधातुकोपदेशेयरदन्तन्त- स्यानोलोपाई धातुके आमः।४।१आमःपरस्य लुक सञ्चानुपयुज्यनेलिदि३।१।१० आमन्ताल्लिट्परा:सन स्तयोऽनुपयुज्यन्ते नेषाद्वित्वादि उरत्७।४।६६अभ्यासक वर्णस्यात् दिगोपायाञ्चकार हित्वात्परखाद्यणिमाप्ने हिर्वचने चि५९द्विलनिमिन्ने चिनचआदेशोनहिले कर्तव्ये गोपायाञ्चऋतुः एकाच उपदेशेऽनुरानात् ७।२।१० ·( उपदेशेयोधातु रेकाजनुदानश्च तनआई धानुकस्येपन मह दंत्यो तिरुक्ष्णुशीभुनुदाश्चिडीड.भिभिरड्रक्ष्यान चविनोकाचो जन्तेपुनिहताः स्मृतोः कान्तेषु शोकःचान्ले- षु पच्मुच रिचव वि सिनःषद् छान्तेषुपच्छेकः जान्लेषु स्यनिजि ज भज्जर्भुज श्वस्जे मस्जयजयुजसज- ज्ज विजिरे स्वञ्च सज्मजः पञ्चदशदान्नेषु अद्क्षद् खिद् छिद् तुदुनु पद्यभिद् विनद् विद्शदु सद् स्विद्यस्क दहदापंचदशधान्तेषुक्रुक्षंधू बुबंधे युधधूराध्य. ध्शुधू सासिद्ध एकादश नान्नेषुमन्यहनौद्यौपान्तेषुभंप- क्षक्षिप्तनिए सुप्य रयलिप्लुप्वप्रशस्वप्सपरून योदश भान्नेषु यभर लापस्त्रयःमान्तेषु गमनम् यम्म श्रवार:शान्नेषुकुश्दंदिशश मरिशश लिशवि- श स्पृशोदश षान्तेषु कृष्खिष्तुष्द्विष दुष्पुष्प पिविष शिष्शपश्लिष एकादश सान्तेषु धसबसनो होहान्तेषुदेह- दिह दुह नह मिहरुह लिह बहोटो अनुदानाहलन्तेषु धात- चोद्मधिकं शेतम् गोपोयानेचकर्थ गोपायाचक्रथुःगोपा- याज्य:गोपायाञ्चकारगौपायाञ्चकवगोपायाचरु- मगोपायाम्बाव गोपायामास जुगीपजुगुपतुः जुगपुःख- रितिसूतिसूयति धूदितोवा।२।४४ स्वरत्यादिनचप रस्य चलादेराई धातुकस्येडास्यारजुगोपिथजुगेपथ गो- पायितागोपिता गोप्ता गोपायिष्यति गोपिष्यति गोपस्य- नि गोपायतु अगोपायत् गोपायेन नेरि ७।२।३इडादोसि निहलन्तस्य रद्धिर्न अगोपायीन अगोपीन् अगोप्सीन स- लोझलि८।२।३६झलः सस्थलोपोझलि अगोमाग अगो प्सः अगोष्सीः भगोनमगोप्त अगोयसम् अगोपस्व- अगोप्य भगोपायिष्यन भगोपियन अगोव्यत् क्षिक्ष- ..

·( ये१३क्षयति चिक्षाय चिक्षियतुः चिक्षियुः एकाचरनिनि- षेधेपासे रुसवा द्रुश्रुपोलिरि७।२।१३कादिभ्य एवलिट इणन स्यादन्यस्मादनियोपिस्यात् अचस्तास्व- स्थल्यनिरोनित्यम्पा२।६१ उपदेशेऽजन्तोयोधानुस्तासो नित्यानित् ततस्थलन उपदेशेरखनः७।२।६२ उपदेशे कारवनस्तोसोनित्यानित्ततःपरस्यथलरण्नस्यात् नोभारद्वाजस्य॥६३ तासोनित्यानिरः ऋदन्तादेवश्य- लोनेड़ भारद्वाजस्यमते नेन अन्यस्यस्यादेव अयमत्र संग्र- हः अजेन्तोऽकारचान्वायनास्यनिथलिचेडयम् ऋदन्न ईनित्यानिट क्राद्यन्योलिरिसेड़ भवेत् चिक्षयिथचि- क्षेथे चिक्षयथुः चिक्षय चिक्षाय चिक्षियिव निक्षियिम क्षेना क्षेष्यनि क्षयतु अक्षय क्षयेत् असत्सार्वधातुकयो र्दीर्घ:७।४।२५ अजन्ताङ्गस्यदीर्घायादौ पत्ययेनतुरु- सार्वधातुकयोःक्षीया सचिद्धि:परस्मैपदेषु७।२।१ इगन्ताङ्गस्यवृद्धिः स्यात् परस्मैपदेसिचि अक्षेषीत् अ. क्षेष्यत् तपसन्तापे१४ नपति नतापतेपतुःतेपुःनेपिथ नवप्थ तप्तानप्स्यनि तपतु अनपत् नपेत नष्यात् अनाप्सी- त्अनाप्ताम् अतष्स्यत् गुपादविक्षेपे१५वानाशा शश्नमुमुक्तमुत्रसित्रुटिलषः३।१।७० एभ्यःश्यन्वा- कर्थ सार्वधातुके परे पक्षेशप्क्रमःपरस्मैपदेषु७॥३॥ ७६ऋमोदीर्घःपरस्मैपदेशिनि काप्पनिकामति चक्राम ऋमिनाऋमिष्यतिकाम्यतु कामनु अक्राम्य अकाम- क्राम्येत कामेत् ऋम्यान अक्रमीत अऋमिष्यत् पापा- ने १६पाध्राध्मास्थाम्नादाणश्यर्तिसतिशदसदाम्पिब जिघ्न धमनिष्ठमनयच्छपश्यर्छधौशीयसीदा:७॥३॥ ७८पादीनांपिबादयस्स्युरिसंज्ञकशादीप्रत्यये पिबा- ·M देशोऽदन्तस्तेन नगुणः पिबति आन औणल: ७।११३४ा दन्तातोर्णल औकारादेशः पपो आनो लोपटिच ६।४।६४ अजाधोरा धानुकयोः इडि दिदो परयोरानोलोपः पपनुः पपुः पपिथ पपाथ पपथुः पप पपी पपिव पपिम पाना पा- स्थानि पिबतु अपिबत् पिबेत् एल्लिडि. ४६५घुसंज्ञका नामास्थादीनाञ्च एवंस्यादाई धातुके किनिलिडि पेया त् गानिस्थेनिसिचोलुङ्ग अपाद अपानाम् आत:३।४।११० सिजलुकि आदन्तादेव झेर्जुसू उस्यपदान्तात् ॥१॥९६अ- अपदान् तादकारादुसिपररूपमेकादेश: अपुः अपास्यत्- ग्लेहर्षक्षये १७ ग्लायतिआदेचउपदेशेऽ शिनि ६।१।४५७ पदेशएजन्तस्यधानोरावन्ननुशितिजग्लोग्लानाग्लास्य- निग्लायतु अग्लायत ग्लायेन्वान्यस्य संयोगादेः६।४।६८ घुमास्थादरन्यस्य संयोगादेतोरात एखंचाईधातुके कि तिलिडि ग्लेयाग्लायान् यमरमनमानांसच ७।२।७३ए- पांसस्यादयःसिच इस्यात् परस्मैपदेषुअग्लासीत् अं. ग्लास्यवहु कौटिल्य हेरनिऋश्नसंयोगादेर्गुण:७४। १० ऋदन्त स्यसंयोगादेरैड स्यगुणोलिरि उपधायारद्धिः जहारजहरतुः जव्हरु जहर्थ जहरथुःजहरजहारज- व्हरजव्हरिव जव्हरिगव्हाऋदनो स्ये७।२।७०ऋतोह- नतेश्वस्य स्वेट हरिष्यनिव्हरनु अहरव्हरेव गुणनिस योगायोः७।२।२९ अर्नेःसंयोगादेब्रदन्तस्यचगुणः किनि- यादापाई धातुके लिडिच व्हान् अव्हान अहरिष्य नश्रुश्रवणे १९श्रुवः शृच ३११७४ श्रुवशशृइत्यादेश:स्या- नूश्चमत्ययश्चशृणोति सार्वधानुकमपिन १॥२॥४अपित्सा धातुकंडि.द्वन् शृणुनः हुश्शुनोः सार्वधानुके ६।४।८७हु- श् चोरनेकाचो संयोगपूर्वस्या वर्णस्य यस्यादचिसाधा- ·. तुकेशृण्वन्ति श्मृणोषि शृणुथःशृणुयशृणोमि लोपश्चास्या न्यतरस्याम्दोः ६।४।१०७ असंयोगपूर्वस्य प्रत्ययोकारस्थलो- पोचाम्बोः परयोःशृण्वः शृणुवःशृण्मःशृणुमःशश्राव श- श्रुवतुःशश्रुवुःशुश्रीयशश्रुक्थुः शश्रुव शश्रुव शश्राव श थुषशशुम श्रोताओष्यनिशृणोतु शृणुताम् शृण्वन्तु उतन प्रत्ययादसंयोगपूचीत् ६।४।१०६ असंयोगदात्ययोतो हेलुक शृणुशृणुतान् शृणुनम् शृणत गुणावादेशौ शृणया निशृणवाव शृणवाम अशृणोत् अशृणुताम् अशृण्वन्- अशृणी: अशृणुतम् अशृणुत अशृण्वम् अश्व अशृणु च अशृण्म अशृणुम शृणुयान् शृणयाताम् शृणुयुःश णुयाः शृणुयातुम् शृणुयात शृणुयाम् शृणुयांव शृणुया मश्रूयान् अश्रौषोत् अश्रोष्यत् गम्लेगनौ २० रघुगमि- यमाञ्छ.७।३।७७ एषा:शिति गच्छति जगायग- महनजेनसनघसालोपडित्यनडि.६।४।९८ एषामु. पधायालोपोऽजादौक डि-निनबडि-जग्मतुःजग्मुःजग मिथजगन्थ जग्मथुःजग्मजगायजगम जग्मिय जग्गि- मगन्तागमेरिट परस्मैपदेषु ७७२।५८गमेस्सादेराईधा- नुकस्येट् परस्मैपदेषु गमिष्यनि गच्छतु अगच्छत् गच्छे- गम्याने पुषादिधतायुदितः परस्मैपदेषु३।१०५५श्य- विकरणपुषादेद्यनादेले दितश्चपरस्यचेरड-परस्मैपदे भगमन् अगमिष्य रतिपरसौपदप्रक्रिया एयरहोटि तआत्मनेपदानांटेरे ३।४।७९टितोलस्यात्मनेपदानांटेरे वग् एधते आतोडि-नः७२।अतः परस्यडि.तायाका रस्यश्यस्यात् एधेने एधन्ते थासस्से ३।४।०दिनोलस्प थासःसेस्यात् एधसे एघेथे एधअतोगुणे एधे एथा- वहे एधामहे इजादेवगुरुनमोनृच्छः ३।१।२६इजादियों ·धानुर्गुरुमातृच्छत्यन्य स्तन आम्स्यालिटि आम्प्रत्ययवन् रुला नुपयोगस्य ३१६।३ाम्प्रत्ययोयस्मादिसनगुण संविज्ञानोबहुब्रीहिः आम्हत्यातुल्यमनुपयुज्यमानान् होण्यात्मनेपदम् लिटरसझयोरेशिरेच्।४।८१ लिरादे शयोतझयोरेशरेचौरतः एधाच एधाञ्चकाने ए- धाञ्चक्रिरे एधाञ्चरुषे एधाञ्चकाये इणःषीवंलुड्. लिटान्धो ड्-गान्८।३।७२ इण्णन्तांदगात्परेषांधीध्वंलुडे. लिटान्धस्यदेः एधाञ्चरुद्धे एधाज्वरुवहे एधाञ्चम एधाम्बभूव एधामास एधिता एधिनारी एधितार एधिता से एधितासाथेधिच८॥२॥२५धादीप्रत्यये सस्यलोपःए- धिताम्बेहएनि ७।४।५२ तासस्योस्सस्पहास्यात् एतिप- रे एधिताहे एधितावहे एधिनासाहे एधिष्यते एविष्येने एधिष्यंने एधिष्यसे एधिष्यथे एधिष्यध्ये एधिष्ये एधिष्याव एधिष्यागहेआमेनः३।४।९० लाटएनआरएधताम्ए धेनामएधन्तामसवाभ्यांवामो ३।४।९१सवाभ्याम्परस्य लोडेन माहामोस्तः एधस्वएधेथाम् एधध्वम् एतऐ- ३।४।९३लोउन्नमस्यएतऐस्यात् एधैएधावहे एधामहेा- दश्च ऐधत ऎधेताम् ऐधन्त ऐधथा ऐधेथाम् ऐधवम् ऐ- धे ऐधावहि ऐधामहि सिङः सीयुट २।४।१०२ लिंड-आमनेप- दानांसीयुडोगमारयात् सलोपाएधेन एधेयानाम झस्परन् १४।१०५लिझेनस्यरन् स्यात् एधेरन एधेथाः एधेयाथा. म एधध्वम् इरोन्।४।०६लिङादेशस्यदयोन स्यान् धेय एधेवहि एधेमहि सदनथोः३।४।१०७लिड रजयोस्स द् यलोप:आईधानुकत्वात्सेलोपोन एधिषीष्ट एधिषीयास्ता मएधिषीरन् एधिषीष्ठा:एधिषीयास्थाम एविषाश्चम एधि षीय एधिषीवहि एधिषीमहि ऐधिष्ट ऐधिषानाम् आन्मने ·( पदेखननः७।१०५ अनकारात्परस्थात्मने पदेषुग्नस्यान ऐ धिषन ऐधिष्ठाःऐधिषाथाम् ऐधिद्वम् ऐधिषि ऐधिष्वहि- ऐधिष्णहि ऐधिष्यन ऐधिष्येताम् ऐधिष्यंत ऐधिष्यथा ऐ विष्यथाम ऐधिष्यध्वम् ऐधिष्ये ऐधिष्यावहि ऐधिष्यामा कमुकान्तो २ कमेणिड- ३।१।१०स्वारि खान कामयने अयामन्ताल्वाय्येल्विष्णुयु ६।१।४८ एषुणेरयादेश का मयाञ्चके आयादयइनिणिवाचकमेचकमाने चक- मिरे चमिषे चकमाथेचकगिदै चकमे चकमिवहे चकमि महे कामयिता कामयिनासे कामना कागयिष्यते कमि- ष्यने कामयनाम् अकागयत् कामयेन कामयिषीष्टणिश्रि द्रुस्तुभ्यः पनरिचड्. ३११४८पयनान् श्यादिश्यश्चनूश्चड्. कत्रथैलुडि. कार्मिअन रतिस्थिने णेरनिदि ६।४।५१ अनि- डादावाईधानुकेणेलोपःणोचड्युपधायाहस्वः ७।४।१च- डु-परेणोयदगन्तस्योपधाया-हस्वः चहि-६।१।११अन- भ्यासधाखबयेवस्येकाचः प्रथमस्यरतोऽजादेईितीयस्य सन्चल्लघुनिचपरे नग्लोपे ७।४।९३च-परेणोयदइन्न स्य योण्यासोलघुपरस्तस्यसनीय कार्य स्याण्णावग्लोपः सतिसन्यनः७।४।८९अभ्यासस्यानइनसनि दीर्घालयोः ७।४।९४ लधोरण्यासस्यदीर्घः सन्चद्भावविषये अचीकमन- णिड.भावपक्षे कमेश्वु चङ्वाच्यः अचकमन अकामिष्यन अमिष्यन अयगनोअयने उपसर्गस्यायनो ८॥२॥१९अ- यनायुपसर्गस्यरेफस्यलत्वम्लायते पलायतेदयायासश्च ३॥१॥३७ एश्यालिटि अयाचके अयिनाअयिष्यने- अयनाग आयत् अये अधिषीष्ट विभाषेटः ८१३१७९३ णः परोयट्तनः परेषांषोध्वम् लुइ-लिटांधस्यवादःअ- यिषीयम् अयिषीट्दम् आयिष्ट आयिध्वम् आयिम् आ.

·४३ यिष्यन घनदीसौ ४ द्योतते धन्योलुडि.१।३।९१ धनादिश्यः परस्मैपदंवालुडि पुषादीत्या अद्यतत् अद्योनिष्ट अयोनि- प्यन एवंश्चिना वर्ण५भिमिदोस्नेहनेत्रिविदास्नेहनगोच- नयोः७ मोहनयोरित्येके जिक्ष्विदाचेत्येकेसचदीमावभिपी- नोच-घुटपरिवर्नने शादीप्तो १०क्षमसंचलनेणानु भहिंसायाम् १२।१३ संसानंसध्वंस अवस्त्रंसने १४१५) १६ध्वंसगतो १७ स्त्रंगविश्वासे १८ वृतुवनने १९ वर्तने वर- तेवर्तिना सभ्यःस्यसनोः १।३।९२वृतादिश्यः पञ्चभ्योबाप- रस्मेपदंग्यात्सनिचनभ्यश्चतुर्यः॥२॥५९ चतु धुएंधु स्पंदूश्यस्यादेराईधानुकस्येननडानयोरभावे पति तिष्यते वर्त्तताम् अवर्नन वर्नेन दर्मिषीष्ट अवनिष्ट अवयं- त् अवनिष्यन दद दाने २० ददनेनशसददवादिगुणानाम्। ४१२६ शसेर्ददेवकारादीनागुणशब्देन विहिनोयो कार- स्तस्यएलाभ्यासलोपोन दददददाने दददिरेददिना ददि- ष्यते ददताम् अददन ददे ददिषीष्ट अददिष्ट अददिष्यन- वपूष्लज्जायापुत्रपते तूफ़लभजत्रपश्च।४।१२२ एषा- मनएखमभ्यासलोपश्चकितिलिटिसेटिथलिचोपेत्रपिता त्रप्तात्रपिष्यनेत्रप्स्यनेत्रपताम् अत्रपन पेन त्रपिषीष्ट त्रप्सीए अत्रपिष्ट अत्रप्त अत्रपिष्यत अत्रपस्यत इत्यात्म नेपरपत्रियाश्रिजसेवायाम१श्रयतिश्रयतेशिश्रायशि- श्रियेश्रयिनाश्रयिष्यति श्रयिष्यतेश्रयतुश्रयनां अश्रय अश्रयन श्रयेत् श्रयेत श्रीयात् श्रयिषीष्ट चड़.अशिश्रिी यत् अशिश्रियन अश्रयिष्यत् अश्रयिष्यतू भूभरणे२भ रतिभरते बभारबो बचतुःबनुःबभर्थबश्वबचमब वेबऋषे भर्तासि भर्त्तासे भरिष्यति भरिष्यते भरताम्भ- रत अभरत् अभरनभरेत् भरेत रिड्-शय गूिड्-क्ष७।४।२८ ·शेयकियादा वाईधातुके लिरिकनोरिड्-रीरि-पकतेरिड्-धि- धानसामाहीनिमियाद उश्च॥२।१२वर्णान्ता- त्परोलिड्.सिचौकितोशरतहि शुषीष्टभूषीयास्ताम् अ. भार्षीत हेस्वादगार ८॥२॥२७ सिचोलोपोझलि प्रश्न अमरिष्यत् अमेरिष्यन हरणे हरति हरजहार जन्हेजहर्थ जहिबजहिम जहिषे हा हरिष्यति हरि- ष्यने हरतु हरताम् अहरत् अहरन हरे हरेन हियात दृषीष्ट हषीयास्ताम् अहान् अहन अहरिष्यत् अहरि- ष्यन धूधारको ४ धेरनि धरनेणीपापणे५नयनिनय- नेडुपचष्पाके पचति पचने पपाच पेचिथ पपक्थपेचे पक्का भजैसे वायाम् भजनिभजतेबभाजभेजे भकाभक्ष्यनि- भक्ष्यते अभाक्षी अभक्त अभक्षानाम् यजदेवपूजासं गतिकरणदानेषु यजति यजते लिट्यश्यासस्योभयेषा म् ६।१।१७ च्यादीनांग्रहादीनाञ्चाप्यासस्यसंप्रसारणं लिटिझ्याज पचिस्खपियजादीनांकिति॥१॥१५वचिस्वप्यो र्यजादीनाञ्चसम्प्रसारणं किनि ईजतुःईजुःयजिथर- यष्टईजे यशषटो: कस्सियक्ष्यति यक्ष्यते ज्यात् यक्षी एअयादीत् अयष्ट पहपापणे ९वहति वहनेउवाहऊहनुः ऊहुउपहिथ झषस्तथोधिः ॥२॥४०झषापरयात- थोईःस्यान्नतुदधातेः दोदेलोप:साहिबहोरोदवर्णस्य- ६।३।११२ दलोपेउचोट उहे पोटावक्ष्यति अचाक्षीत् अ- चोदाम् अवाक्षःअचाक्षी: अनोटम् अचोर अवाक्षम्भ- चाव अवाक्ष्म भनोद अपक्षानाम् अवक्षत अचोदाः अवक्षाथाम् अचोदुम् अवक्षि अवक्ष्वहि अवक्ष्महि इ- तिश्चादयः अदलक्षणे अदितिभ्यःशप:३।४।७२ लुकस्यात् अनि अन्तःअदन्ति असि अस्थाअस्थ अ- ·.. ४५ शिअहःअनःलिट्यन्यतरस्याम् २।४।४. अदोघस्स्याज घासउपधालोप:यस्यचर्चम् शासिव सिघसिनाञ्च८३॥ ६. इण्कुश्यामेषांसस्यषःजेक्षनुःजक्षुःजघसिथजक्षथुः जाजघासजक्षिवजक्षिम आदआदतु:आदुःइडत्यतिव्य- यतीनां७॥२॥६६अद्व्ये एभ्यस्थलोनियगिरस्यात् - आदिथ अन्ना अत्स्यनि अनु अन्नान आत्ताम् अदन्नु हुझल्- श्योहेधिः६।४।१०१अहिअन्तात् अन्तम् अन्नपदानि अदा- व अाम अदस्सर्वेषाम् ७।३।१०० अदो वृत्तसार्वधातुकस्य अस्यात् आदत् आनामआदन आद:आनंआवआदम्- आरआनअद्यान् अद्यानाम् अधुःअद्यात् अद्यास्तामअ- द्यासः लुड्-सनोपस्ल।४।३७ अदः अड् अपस आ स्या हनहिंसागत्योःहन्ति अनुदानोपदेशवननितनोत्या दीनामनुनासिकलोपोझलिकडि-ति ६।४।३७अनुनासिकान् तानागेषांलोपाकिनिरिनियमिरमिनमिगमिहनिमन्यतयो इनुदातोपदेशाः ननुक्षणुक्षिणुऋणुतृणुघृणुवनुमनुननोत्सा दया हतःघ्ननति हंसिहथ हथहमिहन्वहनमःजघान जन्नतुःजभुःअायासाच ७।३।५५हन्नेहस्य कुत्तम् जपनिथ जघन्य जनथुःजघनजधान जपनजन्निव जप्तिम हन्ताह- नेष्यति हन्नु हतान् हनाम् नंतु हन्तेर्ज:६।४।३६होअसि दबत्राभान ६।४।२२ इतउर्वमानादसमासेराभीयम्स गनाश्रयेतस्मिन् कर्तव्येतदसिहमतिजस्यासिद्धसानहे ईद जहि हतार हनम् हतहनानि हमारहनाग अहन्- इनाम् अनन् अहनाअहनम् अहन अहनम् अह अह महन्यात् आर्धधातुके २।४।६५ इत्यधिकृत्य हनोव धलि ९.२।४।४२ लुरिच।४।४३ वध्यात् वध्यास्ताम् अवधीन् प्रहनिष्यत्युमिश्रणामिश्रणयोः उनोवृद्धि किहलि ·४६ ) ३१८९ लुगविषयेउतोरद्धिः पिनिहलादोसार्वधातुकेनवाय स्तस्य योनियुतः युवन्ति यौषियुथः युथ योमि युवायुमः युयार यविता यविष्यूनि योतु युतान् अयोन अंयुनाम्य- युचन्यूयान् इहद्धिर्न भाष्येपिञ्चडिनडि चपिन्नतिच्या ख्यानान् युयानारयुयुः यूयात् यूयास्ताम्यूयासःअया- बीन् अयविष्यत् यामापणे४ यानि यानःयान्ति ययोया- ता यास्यति यानु अयानाम लड: शाकटायनस्यैव ३।४। १११आदन्तालुडाझेर्जुस्वाअयुःअयात्यायान्यायाना- म्यायुः यायान्यायारनाम् यायासः अयासीन अया स्पेन एवंवागति गंधनयोः५शादीप्तोष्णाशोचे श्रापा केर द्राकुत्सायाङ्गतौरप्साभक्षणे १०रादाने १लाआ- दाने १२दापूबने १३ रव्यापकथने १४ अयंसार्वधातुके एव- प्रयोनच्या विदज्ञाने १५ विदोलटोवा ३।४।८३ वेनेर्लुर:पर स्मैपदानांणलादयोगा वेदविदतुः वेस्थ विदथुःविदद वि- दूविपक्षेति विनःविदन्ति उपविदजागृश्योन्यतरस्या- म ३।१।३८ एश्योलिटि आम्वा विदेरदन्त खपतिज्ञानादा- मिनगुणःविदा नकार विवेद वेदिना वेदिष्यति विदाड-कुर्च चित्यन्यनरस्याम् ॥१३१ वेनेल्लोरि आमगुणाभाचोलोटौलु- क लोडनकरोत्यनुपयोगनवानिपात्यने पुरुषवचनेनेह विव- क्षिते विदाइ करोतुतनादिभ्यः।१।७९ शपोपवादः अनउत्सार्वधातुकै ६।४।११० उप्रत्ययान्तस्य होतउत्सा- धानुकेटि-निविदाड-कुरुता विदांकुरुनाम विदाडू.कुर्व नतु विदाड्-कुरु निदाइकरवाणि अनेत् अविनाम अविदाद- १२।७५ धातोईपेपदान्तस्य सिपिरुर्वा अवे अवनवि- द्या विद्यारताम् अचेदीत् अवेदिष्यत् असफपि१५अस्ति भसोरलोपः६।४।११मस्यारश्चानोलोपस्सार्वधातुकेक ·४७ रितिस्तःसन्ति असिस्थःस्थ अस्मिस्वःस्मः उपसर्गप्रादुर्व्या- मस्तिर्यंच्परः।३।०७उपसर्गेण:पादुसश्चपरस्यारतःस- स्पषःयकारे चिचपरेनिष्यात् पनिषन्ति पादुःषनि यच्परः किम् अभिस्तः अस्तेः२।४।५२ आईधातुके बभूव भविना भविष्यति अस्तस्तात्ताम् सन्तु वसोरेडावभ्यासलोप- ४१९घोरस्तेश्चैवस्यात् हो अभ्यासलोपश्चएधि स्तात् समस्त असानि असाव असाम आसीत् आस्ताम् आसनस्यात् स्यानाम् स्युःभूयात् अभूत् अभविष्यवर गतो १६एनिदनः रोयण ६।४।१अजादोपत्यये परे यनिअभ्यासस्यासवर्णे।४।७८ इउचर्ण योरियड-बड़ी रतोऽसवर्णेचिराय दीर्घःकिनि७४०६९इणोऽध्यास स्यदीर्घःकितिलिटिईयतुः ईयुःश्ययिथइयेथ एष्यनि एनु- ऐन ऐनाम् आयन् स्यात् ईयान एनेलिरि.७।४।२४ उपस- र्गान्परस्य इणोणोऽहवाईधातुके किनिलिहि.निरिया त् उभयन आश्रयणेनानादिवत् अभीयात् अण:किम स- मेयात् णोगालुडि.२।४।४५गानिस्थेनिसिचोलु अगात् ऐष्यन शीड-स्वप्ने शीड:सार्वधातुके गुणः॥४॥२१शेने शयाने शीडोरुत् ।।६शीडोझादेशस्यातोरुन शेरनेश- षेशयाथेशेवेशयेशेवहे शेमहे शिश्ये शिश्याने शिश्यिरे शयिता शयिष्यते शेतामशयानाम् अशेन अशेयातामअ- शेरत शयीन शयीयानाम् शयीरन शयिर्षीष्ट अशयिष्टन शयिष्यन र अध्ययने १८ डि-कावध्युपसर्गनोनव्यभिच- रना अधीने अधीयाने अधीयते गाड़-लिरिश४४९इड: अधिजगेअध्येताअध्येष्यने अपीताम् अधीयानाम् अधी यनाम अधीन अधीयाथाम् अधीध्वम् अध्ययेअध्यया बहै अध्ययामहै अध्यन अध्ययानाम् अध्ययन अध्ये- ·A थाः अध्यगाथाम् अध्यध्वम् अध्यैयि अध्यैवाहिअध्यम- हि अधीयीन अधीमीयाताम् अधीगीरन् अध्यैषीष्टवि- भाषालुङ् लूडो॥४।५० डेगगाड्-गाड कुरादिश्योणि न्डित् ११२१गाउमदेशाकुदादिश्यश्चाग्निः प्रत्ययाडि: नः स्युःघुमास्था गापाजहातिसाहलि ६।४।६६ एषामावई स्माइलादौडित्याई धातुके अध्यगीए अध्यैष्ठ अध्यगी. ष्यन अध्यैष्यन दुहप्रपूरणे१९दोधिदुध दुहन्तिधोक्षिा दुग्धे दुहाने दुहने धुक्षे दुहाथे धुग्ध्ये दुहे दुव्हहे दुह्महे दु- दुहे दुदोहदोग्धा धोक्ष्याने धोक्ष्यने दोग्धु दु ग्धान् दुहन्नु दुन्धि दुग्धात् दुग्धम् दुध दोहानि दुधाम दुहानामहू- ताम् धुंक्षदुहाँथाम धुम्ध्वम् दोहै. दोहावहै दोहामहै अधोक् अधौग अदुग्धाम् अदुहन अदोहम् अदुग्ध- दुहानाम् अदुहन अधुग्धम्दुत्यात दुहीन लिड्.सिचाचा न्मनेपदेषु १।२।११ रक्समीपाडलः परोलिड्.सिचौकि तो रताडि.भुक्षीष्ट शलगुपभादनिक्सः ३१।४५इगुप धोगःशलन्त तस्मादनिरश्चः क्सादेश: अधुक्षत् लुग्या दहदिहलिहगुहामात्मनेपदेद॑न्त्ये७४।७३ एषांक्सस्य लग्नादन्त्येनरि.अदुग्ध अधुक्षत सस्याचि ७०३।७२ अजादौनक्सिस्यलोपः अधुक्षाताम् अधुक्षन अदु- ग्धाःअधुक्षथा: अधुक्षाथाम् अंधुग्ध्वम् अधुक्षध्वम्- धुक्षि अधुक्षावहि अदुव्हहि अधुक्षागहि अधाक्ष्य एवं दिहउपचय २० लिह आस्वादने १ लेदिलीदः लिहन्ति लेक्षिलीदेलिहाने लिहले लिक्ष लिहायेलीद्वेलिलेह- लिलिहे लेदासि लेदासे लेक्ष्यति लेक्ष्यते ले लीदाली दाम लिहन्तु लीदिलेहानि लीदार अलेट बॅलेड् अलि- क्षन् अलिक्षत अलीर अलेक्ष्यत् अलेक्ष्यनबध्यता ·C ध्यम् याम्वाचि २२ बुचःपञ्चानामादिन आहोब्रुवः।४।४८ ब्रुबोलिररितबादीनाम् पञ्चानाम् णलादयःपञ्चवा स्युर्बुवश्चाहादेश:आहे आहतुःआहुः आहरथः।। ३५ झलिचर्खम्भात्य आहथुः ब्रुवईट् ७।३।९३ब्रुवोह ला दे:पिनईद बचीनितम्वन्ति ब्रूनेब्रुवानेब्रुवनेब्रुवो- पचिः।४।५३ आईधानुके उवाचऊचतुः ऊचुःवचि- थउपक्थ ऊचे वक्ता वक्ष्यनि वक्ष्यने बचीनुभूतान् ब्रूता- गब्रुवन्तुबेहि बवाणिबूनाग अवैअब्रवीन अब्रून ब्रूयात् ब्रुनीन उच्यान् वीष्ट अस्यनिवक्ति रव्यानिश्योऽ.३।१०५२ ः बचउग्णा४।२०अरि-परे अवोचअवश्य अवक्ष्य तेचकरीनञ्च चर्करीनमिनियड्.लुगन्तन्नमदादोबो उMआच्छादने २३ जो नेवि भाषा ७।३।९० डिहला दौपिनि साधानुके निऊोनिवर्णनः उर्णवन्तिऊ Mने उMवाने उर्णवतेउनेि राम्नेनिवाच्यम् नन्द्रा संयो- गादयः६।१।३अचापरा:संयोगादयोनदराहिन भावन्तिनु- शब्दस्यहित्वम् उर्णनावर्णनुवनु उणुनचुःविभाषोणीः १॥२॥३इडादिप्रत्ययोडि.स्यान ऊर्णनुविथ उर्णनुधिनाऊ- र्णविता उणुविष्यनि उर्णोनुर्णीनुऊर्णानि ऊर्णवे- गणोऽपते ७।३।९१र्णोतेर्गुणोऽपके हलादौपिनि साधानुके और्णोत् ओर्णाःअर्णयानु उर्णयाःअणुगीन उर्णयान उणुविषोष्ट उर्णविषीष्टकणेनिर्विभाषा७२।६ इडादौपरस्मैपदेसिविद्धिःपक्षेगुण: औचीत् और्णचीन- ओर्णाविष्टधाम और्णविष्टाम् और्ण विष्टाम् और्णविष्ट और्ण विष्यत् इत्यदादयः हुदानादनयोः जुहोत्यादिभ्यः श्लुः२॥ ४।७५शप: श्वोधातोईनः जुहोनि जुहुतः अश्य- स्मात् ७१४ झस्य हुश्नचोरिनियण जुल्हनि मोहीमहुचा- ·о श्लुवच्च ३।१।३९ एश्योलिटया म्वास्यादामिक्षारिवकार्य च जुहवाञ्चकार जुहाव होता होष्यनि जुहोर्नु जुहु तान जुडुताम् जुल्हनु जुधि जुलानि अजुहोन अजुहुनागजु सिच७।३।८३गन्ताङ्गस्यगुणोजादोजुसि अजुहबुजु हुयात् हूयात् अहौषीत् अहोष्यन् जिशीभये बिभेनि भियोन्य तरस्याम ।।४।११५दस्यालादो कृति-नि सार्व धानुके विभीना बिभिनः बिश्यनि विभयानकारं बिभा- योता भेष्यनि बिभेतु बिशितान् बिभीता अबिभेन- बिभियान बिभीयात् भीयात् अभैषी अभेष्यनहील ज्जायां जिन्हेनि जिहीनःजिहियनि जिल्हयाञ्चकार जिहाय-हेना हैष्यनि जिहेनु अजिन्हेत् जिन्हीयानभहे पीन् अहेष्यत् मृपालनपूरणयोः४ अनिपिपश्चिा ७७ अायासस्य स्यात् सौपिपर्सिउदोष्ट्यपूर्वस्य७१। १०२ अङ्गावयचोष्ट्यपूयिऋतू नदन्नस्याङ्गस्याह लिच८।३।७७ रेफवान्तस्यधातोरुपधाया इकोदीह- लि पिपूर्नपिपुरनिपपारशृद्ध पांहस्बोचा।४।१२ किनि लिरि पूपनुःऋच्छत्युतामा४।११ नौदादिक ऋच्छे धानोर्बदन्ताञ्चगुणों लिरि पपरतुः पमुः पपरुः रनोवा- ७।२।३८ रड-रक्ष्यामृदन्ताटोदीर्घा चास्यान्ननुलिदि- परिना परीनो परिष्यनि परीष्यनिपिपर्न अपिपः अपिपूर्ता म् अपिपरु:पिपूर्यान् पूर्यात् अपारीत् सिचिचपरस्मैप देषु७।२।४. अइदोनदीर्घः अपारिष्टाम् अपरिष्यत्न- परीष्यन् ओहाक त्यागे जहानिजहानेश्च १।३।४रदारयाद्ध लादीडि-नि सार्वधानुके जहिना ईहल्यधो. ३।४।१३श्ना- श्यस्तयोरानइन् सार्बधानुके डिनि हलिजहीतःभाश्य- स्तयोरानः ३६४१२ लोपःष्टि-नि जहानिजही हानाहा- ·) स्यतिजहातु जहितान् जहीनात् आचहौ ६।४।११७ जहातेः चादिदीनी जहाहिजहीहि जहिहि अजहान् अजः लोपो. यि ६।४।११-जहानेरालोपोयादौ सार्वधातुके जल्यान् एईि डि हेयान् अहासीन अहास्यन् माड्-मानेशब्देचा मित् ।।४।७५Vञमाडओहाड़-एषोमायासस्येत् श्लो मि- गीते मिमाने मिमने ममे मालागास्यने मिमीनारअमिमीन मिमीन मासीष्ट अमारत अमास्यनओहाङ्गो जिहीने- जिहाते जिहने जहहाता हास्यते जिहीनाम् अजिहीत जि हीन हासीष्ट अहारते अहास्यतडुधारणपोषणयोः बि- भनि विकृत विश्वनि विकृते विधाने बिनते बिभराञ्च कारबभार बार्थवश्व बिभराञ्चक्रेबोभर्ना भरिष्य निभरिष्यने विधार्नु बिराणि विनामअविभःअविश्व- नाम् अभिभरु:विश्यात् वित्रीत त्रियान् कृषीअभा- पनि अभनपरिष्यत् अमरिष्यन डुदाञ्दाने ददानिद् ताददनि दत्तेददाते ददने ददौ ददेदातादास्यनिदास्यनेददा- तुदाधावाप॥१॥२०दारूपाधारूपाश्चधातवो घुसंज्ञाः स्युर्दापदेपोधिनावसोरित्येखम् देहिदनम् ददातु अदनद द्यान्ददीनदेयान् दासीष्ट अदान् अदानामअदुःस्थाप्योरि च१।२।१७अनयोरिदन्तादेश: सिञ्चकिदात्मनेपदे अदिन- अदास्यत् अदास्यवड्याधारणपोषणयोः१० ट्यानि दधस्तथोर।।३८द्विस्त्रस्य झपन्तस्यधाओबशोभष- तथोस्खोश्चपरतःधनादधनिदधासिधस्थाधनेदधाने दध- तेधसे धध्वेचसोरेशावभ्यासलोपश्च धहि अदधान् अध- वदध्यान दधीत धेयान धासीष्टप्रधान अधिन अधास्य त् अधास्यनणिजिरोचपोषणयोः११ संज्ञापाऱ्या णिजांत्रयाणाड्-गुणःश्लो५णि विज विषामन्या- ·५२ सस्यगुणःश्लोनेति नेनिता नेनिजति ने निलेनिनेजनिनि जे नेमानक्ष्यनि नेक्ष्यते नेनेतुनेनिम्धिनाश्यस्तस्याचिपि- निसार्वधाके ७।३।८७ लघूपधगुणोननेनिजानिनेनिता- म अनेने अनेने अनेनिक्कार अनेनिजुःअनेनिजरअ- नेनित नभिज्याव निज्यान निक्षीष्ट इरितोवा ११५७सरि तोधानोश्रूरड्-वापरस्मैपदेषु अनिजरअनैक्षीनअनित- नेक्ष्यन अनक्ष्यत इनिजुहोत्यादयः दियुकीराविजिगीषा व्यवहार कनिस्ततिमोदमदस्वभकान्ति गतिषु १दिनादिश्यः श्यन् २।१।६९ शपोपवादाहलिचेनि दीर्घःदीव्यनि दिदेवदे- निनादविष्यतिअदीव्यन् दीव्येव दीच्या अदेवीन अदेवि ष्यतू एवंषितन्तु सन्तानेर नागात्राषिक्षेपे नृत्यनिन नर्त नर्भिना से सिचिहतचूतच्छृतदन्न: ७।२।५७ एण्यः सिज भिन्नस्यसादे राई धानुकंस्येड्वा नर्भिष्यनि नय॑नि न स्यनु अन्यत् नृत्येन् नृत्यात अनेन्ननर्तिष्यअन- पत् वसीउल्हेगे वाचाशनिश्यन्याचस्पनि त्रसनि नत्रा सवानमुत्रसाम् ६।४।१२४ एषाड़ किनिरिटिटि- थलिच एखाभ्यास लोपोचावेसनः नवसतुःसिथ तत्रसि- थ त्रसिता शोननूकरणे ५ओनश्श्यनि ७।३।७लोप: स्यान श्यनि श्यति श्यनः श्यन्ति शशीशशतुःशशःशा- ना शास्पति विभाषाघ्राधेट्शाच्छासः॥४॥७८ एभ्य- स्सिचोलुग्वापरस्मैपदेषु अशान अशानाम् अश:यमर- मन मानां सच७।२।७३ एषांसह एण्यस्सिचपरस्मै पदेषुइट्सको प्रशासीत् अशासिष्टम छोच्छेदने ज्य तिषोऽन्तकर्मणि स्यति ससौदो वरवएडने धनिद दौदेयाद अदात् व्यधताडने९यहिज्याचयिव्यधिवष्टिषि चतिरश्चमिच्छनिज्जतीनांक डि.तिच ६।१।१६एषां ..

·~ संप्रसारणस्यात् डिविच विध्यानि विव्याध विविधतुःवि- विधुःविव्यधिध विव्यद्धव्या व्यत्स्यनि विझे विध्यार अध्यात्सीत् पुषपुष्टो१.पुप्यनि पुपोष पुपोषिथ पोश- पोक्ष्यनि पुषादीत्य अयुषन् शषशोषणे ११शष्यति श- शोष अशषत् णश अदर्शने १२ नश्यतिननाश नेशनुःर- धादिश्यन७२।४५वलाद्याईधातुकस्यवेट नेशिथ मस्जि नशोलि ७११६० नुम् ननंष्ठ नशिवनेशिम नेशितानंष्टा नशिष्यतिनंक्ष्यति नश्यतु अनश्यत् नश्येत्नश्यान अनश- नषड्-प्राणिप्रसवे १३ सूयतेसषुवे क्रादिनियमादि सषु- विषेसषुविवहे सषुचिमहे सोना सविता दूडु-परिनापे१४ दुयने दीक्षये १५दीयते दीडोयुडचिडि-नि ६।४।६३ दौडः परस्याजादेः डि.त्याई धातुकस्ययुद् बुग्युटाबुबड्-य योः सिद्धोवतव्यो दिदीये मीनाति मिनोति दौडगल्यपिच ६।१।५० एषामाखल्यपिचादशियेज निमित्तेदानादास्य तिअदातडीड़.विहायसागतौ १६डीयते डिये डायना. पीड पाने १७पीयने पेना अपेष्टगाड़-माने-मायने ममे जनी प्रादुर्भावे १९ ज्ञाजनोर्जा ७।३।७९शिति जायतेज- तेजनिताजनिष्यने दीपजनबुधपूरिता यिप्यायिभ्योऽ न्यतरस्याम् ॥१॥६१ एभ्यश्चेश्चिण्याएकवचने तशब्देप रे चिगोलुक्६।४।१०४चिणः परस्यलुजनिवथ्योश्च७) ३।३५ अनया दिणि निकितिचअनि अजनिष्टदी- पीदीप्तौ२० दीप्यते दिदीपे अदीपि अदीपिष्ट पदगतो२१ पद्यने पेदे पत्ता पत्सीष्टचिणने पदः ११६०पद श्चिण- तेपरेअपादिअपत्सानाम्पत्सत विदसतायाग२२वि- यने वेताअविनबुध अवगमने २३ बुध्यने बोद्धाभोत्स्य- तेभुत्सीष्ट अबोधि अबुद्ध अक्षुत्साताग युधसम्भहारे २४ ·युध्यने युयुधे योद्धा अयुद्ध सजविसर्गे २५ रराज्यने सस- जै समृजिषे सृजिशोसल्यमकिति ६।१।५८ अनयोरम झलादाबकिनि स्त्रास्त्रक्ष्यनि सूक्षीष्ट असष्ट असूक्षता- ममृषतितिक्षायाम् २६ मृष्यति मृष्यते ममर्ष गमर्षिथम- मृषिषे मर्षितासि मर्षितासे मर्षिष्यनि मर्षिष्यने णहबंधने २७ नद्यते नत्यनि ननाहनन ने हिथनेहे नहानस्यनि- नासीत् अन इति दिवादयःषु अभिषवे १ स्वादिश्यः भुः३।१।७३शपोपवादः सनोनि सनुनः हुभवोरिनिय- सन्वन्ति सन्वःसनुवःसनुने सन्चाते सन्बने सन्वहे. सनुवहे सषाव सषुवे सोतासनुसनबानिसनसन- यात् सूयात् स्तसधूश्यःपरसौंपदेषु ७।३।७२ एश्य: स्सिचद् असावीन असोष्ट चिञ्चयनै ३चिनोनि चिनुते विभाषाः७।३।५८ अभ्यासाच्चेःकुलस्यात्सनिलिरिच चिकाय चिचाय चिक्ये चिच्चे अचैषीत् अचेष्टरआ- च्छादने ३ रुतणोनि स्मृणुने शर्पू:खयः॥४॥६०अभ्या- सस्यशपूर्वाश्रयः शिष्यतेऽन्येहलोलुण्यंते तस्तार नस्तर तुः तरतरे गुणोतीतिगुणः स्तव्न् ऋतश्चसंयोगादे:७।- २१४५ दन्तासंयोगादेर्सिड् सिचोरिडवास्तरिषीष्ट स्त- पोष्ट प्रस्तारिष्ट अस्त्रतधुपने ४धुनोति धुनुते दुधाव स्वरती निवेदुधषिय दुथियुक: कृिति ७।२।११श्रिा- एकाच उगंताचगिन किनोरिणन इतिप्राप्तेकादिनियमान्नि समिद् दुधुविच दुधुवे अधाचीन अधविष्ट अधोष्ट अधषि ध्यत् अधोष्यत् भयविष्यतामअधोष्यताम् अधविष्यन- अधोष्यत इनिस्वादयः तुदव्यथने तुदादिश्याश:३।११७७ शपोपवाद: तुदनि तुदने दुनोद तुनोदिथ नुदेतोता अ- तौत्सीत् अतुतणुदभैरणे २ नुदतिनुदने नुनोदनीताश्त्रस् ·जपाके यहि ज्येतिसम्बसारणम् सस्यथुखेनशःशस्यज- स्वेनजाज्जति ज्जतेचस्जोरोपधयारन्यनरस्यामद ।४।४७१त्रस्जेरेफस्योपधायाश्चस्थानेरमागमोवार्खधानु केमिसान्त्यादचःपर:स्थानषष्ठी निर्देशाद्रोपधयोर्निर निः बभर्जबभजनुः बभर्जिथ बभष्ट्र बश्नज्ज बन्नज्ज- बश्नजिथ स्कोरिति सलोप:ब्रतिषः बश्त्रष्ट बभ- ज्जै बनजे भर्शनाश क्ष्यति भय॑नि डितिरमाग मम्बाधित्वासंप्रसारणम् पूर्व विषनिषेधेन ज्यान ज्या- साम् ज्यासः भीष्ट्र नक्षीष्ट अध्याक्षीन् अभाक्षीत अभई अनष्ट कृषविलेरखने ४ रुपनि कृषने चकर्षच छ- षेअनुदानस्यचर्दुपधस्यान्यनरस्याम६।१।५९ उपदेश नुदानोयऋदुपधरतस्य वा अम्स्यात् झलादावकितिक्र- ष्टा की कृषीष्ट स्पृशमुशरुषतषशेचे सिवावाच्यः अनाक्षीत् अकाक्षीत अरुक्षत् अऋष्टं अरुक्षाता- अरुक्षत मिलसमे५मिलति गिलने मिगेलमेलितो अमेलीन् मुन्माचेने ६शेमुचादीनाग ७।११५९मुलिप् विद्लु सिन्हत सिद् पिशाम्मुम मुञ्चति मुचने मो का मुच्यान्मुक्षीष्ट अमुचन् अमुक्त अमुंक्षाताम् लुक्ल च्छेदने ७ लुम्पनि लुम्पने लोप्ताअलुपत् अलुप्त विद्ल लाभे विंदति विंदते विवेद विषिदेव्याघ्रभूतिमते से वे- दिता भाष्यमने निर परिवेश षिचक्षरणे९सिञ्चति सि- ञ्चने लिपिसिचिव्हश्च३।११५३ एभ्यश्रूर असिचन्- आत्मनेपदेष्वन्यतरस्याग ॥१॥५४ लिपिं सिचिहःपरस्य चेरड-बा असिचन असिन लिपउपदेहे १० उपदेहोरद्धिः लिष्यनि लिप्यते लेता अलिपन् अलिपन अलिप्त नि- उभयपदिनःरुतीच्छेदने ११ रुननिचकर्त कर्निना कर्ति ·५६ ष्यनि कर्त्यति अकीत रिखदपरियाने १२ विंदनि चिरने दरखेना पिशअचयचे ३ पिंशति पेशिना ओवश्चच्छेदने१४ इश्चति वनश्च पव्रश्रिथ वब्रशनश्तिा ब्रशवशिष्यतिब क्ष्यति दृश्यात् अत्रश्चीत् व्यचब्याजीकरणे१५विचनि वि. त्याच विविचतुः व्यचिनाव्यविष्यति विच्यात अव्यानीन् अ- व्यचीन व्यचे कुटादिलमनसोतिनुनेहप्रवनने अनसीनि पर्युदासैनहन्मात्रविषयलान् उछिछे १६ उतिउ- छः कणशआदानं कणिशाद्यजनंशिलमितियादवाकर छगतीन्द्रियप्रलयमूर्तिभावेषु १७ऋच्छनि ऋच्छत्यूना मितिगुणःहिहलग्रहणस्यानेकहलुपलक्षणलानुआ- नई आनर्छनुः ऋच्छिताउज्झउत्सर्गे उजननि लुभ- विमोहने लुमनितीषसहलुभरुषरिष: ७।२।४८ ऋच्छ त्यादेः परस्यतादेराईधातुकस्येड्वा स्यात् लोभितालो- ब्धालोशिष्यति तृपतृगतृप्तौ शेतृपनि नतर्पतर्पिना- अनति तृणनिशेतृणादीनांनुवाच्यः आदिशब्दःपका रे तेनयेऽत्र नकारानुषतालेतृम्पादयः नवम्फ तृपयान- मृडपडसरवने २३ गुडति पूडनि सनगनी २४ सननि इषु- इच्छायाम् २५ इच्छति एपिना एटा एषिष्यतिरष्यान ऐ- पोतु कुट कोटिल्ये २६गाडू. कुरादीनिरि-खम् चुकुस्थि- चुकोर चुकुट कुरिना पुटसंश्लेषणे २७ पुटति पुटिना स्फु रविकसने २८ स्कुटति रफुटिना स्फुरस्फुल संचलने ३०स्फु रनिस्फुलति स्फुरति स्फुलत्योर्निर्निविश्यः।३।७६षल म्वा निस्फुरति निष्फुरतिणूरतचने १परिणून गुणोदयः नुवनि नुनांव नुचिना टुगस्जो शो ३२ मज्जनिगमज्ज मस्जिनशोरिनिनुम्मस् जेरंत्यान्पूर्णेनुम्बाच्यःसंयोगा दिलोपः ममंथममज्जियम-का मंक्ष्यनि अमाड्: क्षी ·न अमांताम् अमाड्-क्षः रुजोभङ्गे ३३ रुजनिरोक्का रो- क्ष्यनि अरौक्षीन् शुजो कोरिल्ये ३४ रुजिवन् विशप्रवेशने २५विशनि मृशआमर्शने ३६ आमर्शनं स्पर्शअनुदान- स्यचर्डपधस्यान्यतरस्याम् अनाक्षी अमाक्षी अमृक्ष- नषदविशरणगत्यरसादनेषु ३७ सीदनीत्यादि शद्लैशा तने १८ शदेशिनः१।३।६० शिब्दाविनोरमानडानौरतः शीयने शीयनाम्शीयेत् अशीयन शशाद शताशत्स्य- तिअशदन अशत्स्यत् कृषिक्षेपे ३९ ऋनइहातोः७॥१॥ १०. किरनि चकार चकरनुः चकरुः करिता करीता किर्यान्- किरतोलवने ६।१।१४०उपालिरनेस्स छेदने उपस्किर- ति अडण्यासज्यवायेऽपि।।१३५ सद्कोत्पूर्वइति वक्तव्य उपास्किरन् उपचस्कार हिंसायांपनेश्६।१।१४१उपाय- नेश्चकिरनेस्सद हिंसायामउपस्किरनिनिस्विरनिगनि गरणे४. अचिविभाषाबा१गिरनेरेफस्यवालो जाँदो पत्ययेगिरति गिलतिजगारजगाल जगरिथजगलिथग. रिता गरीना गलिता गलीता पच्छजीप्सायाम् यहिज्ये तिसंघसारणम् पृच्छति पप्रच्छ पप्रच्छतुःपप्रच्छुःप्रष्टा प्रक्ष्यनि अपाक्षीन् मृड्-प्राणत्यागे ४२ नियनेर्लु.लिडो ११।३।६१ लुड्.लिंडेनः शिनश्चमतिभूनान् मृ साड्.. नान्यत्र रिड्दयेड्-मियने ममार म गरिष्यति मृषीष्ट मृत पृड्-व्यायामे प्रायेणायंच्याइ-पूर्वः व्याप्रियतेच्या- पव्यापपाने व्यापरिष्यते व्याश्न व्यापूषानाम जुषीपी नि सेवनयोः ४४ जुषने जुजुषे ओविजी भयचलनयोः४५ पायेण उत्पूर्वः उहिंजने विजर।।२।२ विजे:परइयादि प्रत्ययोडि छन् उडिजिताइनितुदोदयःरुधिरावरणे१रु धादिश्यःश्नम् ॥११७८ शपोपवादः रणद्धिश्नसोरखो ...

·J ५८ पःरुन्धः रुन्धतिरुणसिजनजू रुणधिम रुन्थ्वःरु- टमःरुन्धेरुन्धाते रुन्यन्ते रुन्से रुन्धाथे रुन्टवेरुन्धरुन्ध हेरुध्महे रुरोध रुरुधेरोद्धा रोत्स्यनिरोत्स्यने रुणडु स- न्धा रुन्धाम्न्यन्नु सद्धि रुणधानिरुणधाव रणधा- मरुन्ताम् रुन्धानामन्यनाम संत्स्वरूणधैरुणधारहै रंणधामहै अरुणन् अरुण अरुन्धामअरुन्धन् सन्ध्या- त्रुन्धीत रुध्यान रुत्सीए अरुधन अरोत्सीन् अरोत्स्य त् अरुहअरुरसानाम् असत्सत अरोस्यनशिदिरविदा- रणे २ छिदिधीकरणे ३ युजियोगे ४रिचिर्बिरेच- ने५रिणन्ति रिडते रिरेच रेकारेक्ष्यनिअरिणाअरिच तु अरेक्षीत् अस्ति विचिथाभावे विनति विडते. क्ष- दिर् सम्पेषणे ७ क्षणविक्षन्ते क्षोता अक्षदन् अक्षो सीनू अक्षत उच्छृदिदीप्तिदेवनयो:८ छुणतिले च- च्छई सेसि चीनिर चच्छ्त्से चच्छुदिषे उहिना उईि- ष्यनि उमति अच्छेदन अच्छति अच्छर्दिष्ट उतृदिर हिंसा नादयोः तृणति नन्ने कनौवेष्टने कृणनि तह- हिसिहिंसायाम् १२ तृणहम् ।३।९२ नृहः श्नमिहने इम् हलादो पिनि तृणेटिवण्ठः तनह तर्हिनी अणेद्- श्नान्नलोप: हिनस्ति जिहिंस हिंसिना उन्दीकैदने १७- नति उन्नः उंदन्ति उन्दाञ्चकार श्रीनन औन्ताम् औ न्दन औनः ओनदम् अजूंव्यतिपक्षणकान्तिगति घु१४ अनक्ति अत: अञ्जन्ति आनजआननि थं आनड्.क्थ अजिना अड.का अड़ाधि अनजानि आनक अजे: सिचि ७।२।७१ अजैस्सिचोनित्यमि- द आज्जीन् नञ्चूसंकोचने १५ ननक्ति नड्का नञ्चि. तो ओविजीभयचलनयो: १६ चिनकि विड्-ले: चिजडि ·A V निडिलम् विविजिथ विजिता अविनअविजीन् शिप्पू- विशेषणे १७शिनशिशिरशिंषन्तिशिनक्षिशिशेषशि शेषिथ शेशशेक्ष्यति हर्षि: शिण्टि शिनषाणिअशिनद् शिष्या शिष्यान् अशिषन एवंपिप्लसञ्चूर्णने १८. जोआमर्दने १९ नान्नलोपः।४।२३श्नमः परस्यनस्थलो पस्स्यात् भनलिबभजिथ बाड्-क्थ भड्का भड्.- धिअभाड-क्षीत् भजपालनाभ्यवहारयोः२०शनक्ति भोक्ता भोक्ष्यति अझनक झजोनवने ११३१६६ तडा- नौरत:ोदनं शुड्ने अनवने किगमहीम् झनतिभि- इन्धीदीप्तौ २१रन्धे इन्धाने इन्धने इसे रन्ध्वे रन्धाञ्- चक्रे इन्धिनाइन्धाम् इन्धानामधै ऐन्ध ऐन्धानाम ऐ न्या विदविचारणे २२ दिने वेनाइनिरधादयः ननुविस्तार तनादिसायउः३।११७९ शपोपवादःतनोति तनुतेनता- ननेने तनितासि ननितासे ननिष्यति तनिष्यते तनुनाम अननोन ननुयात् नवीन तन्यात् ननिषीष्ट असनीन अता- नीन् ननादिश्यस्तथासो:॥४॥७९सनादेस्सिोवालुइन- थास:अतन अननिष्ट अतथा: अननिष्ठा: अननिष्यत् अतिनिष्यन पणुदाने २ सनोति सनुने येविभाषा६।४। ४३ जनसनरखनामातम् वायादोकरिनिसायात् सन्या. त् जनसनखनांसन् झलो:६।४।४२ एषामाकरस्सनिझ लादोङ डिनि असान असनिष्प असाथा:असनिष्ठाःक्ष- णुहिंसायाम् ३क्षणोनि क्षणुने यन्तेनिनवृद्धिअक्षणी- असत अक्षणिष्ट अक्षयाः अक्षणिया:क्षिणच ४ उ- प्रत्ययेलघूपधस्पगुणोचा क्षिणोति क्षेणोनि क्षेणिना प्र- क्षेणीन् अक्षित क्षेणिय तृणु अदने ५ तृणोनि नति तृणुने नहुँने डुरकरणे ६अनउत्सार्चधातुके ६।४।११० ..

·( ~ : ६० कुरुनः नमकुछुराम् ।।२।७९ भस्य कुर्छरोरुपधायान- दीर्घः कुर्वन्ति नित्य-करोते:६।४।१०८ करोते प्रत्ययो- कारस्यनित्यंलोपोम्चौः कुर्नः कुर्मः कुरुते चकार चक्रेकर्ता करिष्यति करिष्यते करोतु कुरुनाम् अकरोत् अकरूनये. च।४।१०९कृलोपोयादोपत्यये कुर्यात् कुर्चीत कि- यान् कृषीष्ट अकार्षीन महतं अकरिष्यत् अकरिष्यन सम्परिभ्याइ-करोती भूषणे ॥१३७ समवायेच॥१॥ १३८ सद्संस्करोनि अलंकरोतीत्यर्थ:संस्कुर्वनि संघी- भवन्तीत्यर्थः सम्पूर्वस्यकचिदभूषणेऽपिसद् संस्हतं- भक्षारनि ज्ञापकान उपायनियत्नवैकृतवाग्योध्याहारे पुच ६।१।१३९ रुनःसर चापागुनयोरर्थयोःप्रतिय लागुणाधानम् विहतमेव वैहतं विकारः वाक्याध्याहार आकांक्षेकदेशपूरणम् उपस्कना कन्याउपस्कृताब्राह्मण: एधोदकस्योपस्कुरुने उपस्कृतंभुड्ने उपस्कृतंब्रूने वनु याचने वनुते ववने मनुअवबोधेने मनुते मेनै मनि- नामनिष्यते मभुनाम् अमनुन मन्तीन मनिषीष्ट अमनि ष्ट अमनिष्यत इतिननादय डुक्रीन्द्रव्यविनिमयेच्या दिभ्यःश्चा३।१११शपोऽपवाद:क्रीणातिहल्ययोःक्री- णीनानाभ्यस्तयोरातःक्रीयांतिकीणासिक्रीणीथःत्री णीथ क्रीणामिक्रीणीवाकीणीमाक्रीणीने कोणानेकी णते क्रीणीषेत्रीणाथे क्रीयीचे कोणे क्रीणीवहे क्री- पीमहे चिकाय चिनियतुः चिक्रियु: चिक्रेथ चिऋचिथ- चिक्रियता ऋष्यनिष्यते कोणातु कीयानान्की- पीनाम् अक्रीणात् अक्रीणीत कोणीयात् क्रीणीत कीयान केषीष्ट अषीत् अष्ट अकेष्यत्वेष्यन श्रीनर्पणे कान्लौच वीणानि पीणीने श्रीपाके ३ ·६१ श्रीणाति श्रीणीने मीहिंसायाम् ४ हिनुमीना॥४१५ उपसर्ग स्थानिमित्तात्परस्येलयोनरयणःस्यात् पमीणा निप्रमीणीने मीनानी त्यासम्ममो मिम्यतुःममिथ य माथ मिम्ये माता मास्यनि मीयान् मासीष्ट अमासीत् अ. मासिष्ठाम अमातषिञ्बन्धने ५सिनानि सिनीते सि षायसिष्य सेता स्कुञ्ओपने६स्ता स्तम्भ स्का स्कुम्भ स्कुञ्झ्या भुश।१।०२ चान्भास्कुनोति स्कुनुनै कुनानि स्कुनीने चुकार चुस्कुचे स्कोता अस्कोपीन अ. स्कोष्ट लगश्चादयश्चलार सोत्राः सर्वरोधनार्थाःपर- सोपदिन हलश्श्नश्शानझो २।१।८३तभान जैस भुमुचुमुचुमुचुग्नु चुगल चुश्विभ्यश्च ॥१॥५८ चेर.. चासोः।३।६७ स्तनोस्सोत्रस्एसस्यषस्यात् व्यष्ट भतू अस्त भीत् युबन्धने युनानि युनीने योना कुञ् शब्दे कूनानि नीने ऋविता रहिंसायाम्९रणा निरणीते हिंसायाम् द्रुणाति द्रुणीने भूपपने ११पादीनांन्हवः ७।३।८० पूजक हन्थू अशुधर ज्यारीली गोपीनाचर्नु विशत:शिनि हवः पुनानि पुनीने पविनाट्छेदने १२ लुनाति लुनौते स्तृआच्छादने १३ सरणानिश- पूर्ग:रचयः तस्तार तस्तरतुः तस्तरेस्तरिता सरीना स्त- पीयात् स्तणीन् तीर्यात् लिड्.सिचोरात्मनेपदेषुा- २०४२ एंडूवृञ्ष्यामृदन्ताचपोर्छि, सिचोरिड्- चास्याचरि-नलिडि.७।२।२९ रनरटोलिडिनदीर्घ:- रिषीष्ट उश्च अनेन निलम्स्तीपोष्ट सिचिचपरस्मैपदेषु भूस्तारीनु अस्तारिष्टाम् अस्तारिषुः अस्तारिष्ट अरती- ई हहिंसायाम्१४ रुणानि सीनेचकार चके ज्व ·/ ( ६२ रणे १५ वणानि वणीने ववार बबरे परिता वरीता उदोष्टये त्युत्तम् बूर्यान बूरिषीष्ट बूढुष्ट अबारी अबारिशम्भ- वरिष्ट अंबरीष्ट अबूट धूजकंपने १६धुनानि धुनीते- धोना धविना अधाचीन अधविष्ट अथोष्ट ग्रहउपादाने- १७ गृहानि गृहणीने जग्राह जगृहे ग्रहो लिटिदीर्घः २१३७ एकाचोग्रहेर्विहितस्येटोदी?नतुलिटि ग्रहीना गृ. हातु हलाश्नःशानज्झौ ३१००३ हलःपरस्यश्नश्शान- जादेशोहो गृहाण गृत्वात् ग्रहीषीश हयनेतिनरद्धिः- ग्रहीत् अग्रहीष्शअमहीए अग्रहीषाताम् कुषनिष्कर्षे १८ कुष्णानि कोषिता अशभोजने १९ अश्भाति आश अ- शिना अशिष्पति अभातु अशान गुषस्तेये २० मोषिता मुषाण ज्ञावबोधने २१ जज्ञो वृड्-सम्भक्तौ २२ घणीने वरषेवढे वरिना वरीना अबरिष्ठ अपरीष्ट अरत इनि ज्यादयः अथचुरादयः चुरस्तेये सत्यापपाशरूपची णानूल श्लोकसेना लोमलच वर्मावर्णचूर्णचूरादिश्यो- णि ३।१।२५ स्वार्थ पुगन्तेनिगुणःसनांद्यन्तीइतिधातु खम् तिप्रशबादिगुणायादेशोचारयति णिचच१।३/७४ णिजन्नादात्मनेपदकर्तृगामिनि क्रियाफले चोरयते चोर- यामास चोरयिता चोर्यात् चोरयिषोणिश्रीनिवडणो चडीति-हस्वः चडि विलम् हलादिश्शेषःदीलिपोरि- त्पश्या सस्यदीर्घः अचूचुरन् अचूचुरत कथनास्यपब- न्धे अल्लोप: अन्ना परस्मिन् पूर्व विधौ ॥१॥५७ परनि मिनोजादेशः स्थानिवतस्थानि भूताचःपूर्वखेनरष्ट- स्वनिधो कर्नध्ये इनिस्थानियवान्नापधारद्धिः कथयनि अग्लोपिला दीर्घसन्चन्दागोन अचकथयन् गणसंरव्या- ने गायनिरंचगणः॥४॥९७गणयनेरयासस्य ई- ·स्याच्चादचड्-परेणी अजीगणन् अजगणइनिचुरादयःस नंत्रः कर्ता १।४।५८ क्रियायांस्वातंत्र्येणविवक्षितोऽर्थःकर्ता स्यान् नत्प्रयोजको हेतुश्च १।४।४५ कर्तुःषयोजकोहेतुसं ज्ञाकर्तृसंज्ञश्चहेतुमनिच ३।१।२६षयोजक व्यापारेषेषणा दोच वाच्येधातोर्णिच भवन्तम्प्रेरयतिभावयनि ओ:पुयण ज्यपरे७।४।८. सनिपरेयदंगनदवयवाश्यासोनईस्यान पवर्गयाजकारेण वर्ण परेषुपरन: अबीभवनष्ठागनिनि- वृत्ती अर्जिहीलीरीकूयाक्षमाय्यानांपङ्णो ३३६ स्था पयनि तिष्ठतेरिना४५उपधायाश्च परेणो अतिष्ठिपत् घरचेशयाम मिताहवः६।४।९२ घनादीनांज्ञपादीनाम च-हस्वःघरतिज्ञपज्ञानेज्ञापनेचज्ञपयति अजिज्ञपत्र निण्यन्त प्रक्रियाधानो:कर्मणस्सगान कर्तृकादिच्छायांचा २१॥७षिकर्मणःधानोरिषिणेककर्तृकात्सन्वेच्छायाम् परत्यक्तायांवाचिसन्यडोः६।१९सन्नन्तस्ययडन्तस्यचप- थमस्यैकाचोहरतो जादेत द्वितीयस्यसन्यतः पठितुमि च्छनि पिपठिषति कर्मण: किम् गमनेनेच्छनि समानक- नुकात् किम् शिष्या: पठचिनीचनिगुरुः वाग्रहणा हास्य मपि लुड्सनोर्घस्सःस्याई धातु ॥४।४९ सस्यनः स्यात्सादोवार्द्धधातुके अक्षुमिच्छनि जिघत्सनि एकाच इतिनेट अन्झनगमांसनि ६।४।१६ अजन्तानांहन्तेरजा- देशगमेश्चदीर्घोझलादोसनि इकोझल ११२।९ गन्ता ज्मलादिः सफित् ऋतरहातोः कर्तुमिच्छति चिकीर्ष ति सनिग्रहगुहोश्च।१२ ग्रहहे रुगन्ताचसन र नस्यान् बुभूषति रनिसन्नन्ताः धानोरेकाचोहलादे:त्रि या समभिहारे यड्. ३।१।३२ पोनः पुन्येशाथैचरोये धानोरेकाचोहलादैर्यड्-गुणोयड्. लुकोः ७।४।८२ अ- ·J ( भ्यासस्यगुणोयडि.यह सुकिचपरनः डि.दन्तसादात्यने पदम् पुनः पुनरनिशयेनेवाभावनि बोभूयने बोभूयाञ्च के अबोभूयिष्यनित्य कौटिल्येगौ ३।१॥२३गत्यर्थान कौटिल्यएनयनतुक्रियासमशिहारेदी| किन:७४ २३ अकिनोभ्योसस्यदीर्घायड्लुकोः कुटिलंब्रजति वा- ज्यने यस्यहलः ६।४।४९ हलेः परस्यलोपा धातु के आदेःपरस्य अनोलोपावानजांचने वाब्रजिनारोग- दुपधस्यच ७॥४॥९०ऋदुपधस्यधातोरण्यासस्यरीगा. गमोयड्.लुकोः वरीयते परीरताञ्चकेवरीरनिता- क्षनादिषुच ८।४।३९णलंन नरीनृत्यनेजरीगृत्यनेर नि यडन्तप्रक्रियायोचिन।४।७४ योचि प्रत्ययेलु स्याञ्चकारान्नम्विनापिकचिन् अनैमितिकोऽयम्- तरह- त्वादादौ भवतिनत: प्रत्ययलक्षणे नयड.न्नखा- हिखम् अभ्यासकार्यम् धातुखाल्लादयःशेषात्कर्तरी निपरस्मैपदम् चर्करीनचेत्यदादौ पागच्छपोलुकू यो वा ७।३।९३ यंड्.लुगन्तान्परस्य हलादे:पिनस्सार्वधातु कस्येवास्यात् भूसनो रितिनिषेधोयड्.लुकि भाषायों न बोभूतुननिरनि खंदसिनिपातनात् बोपवीति बोभू तःअदयस्तात् बोकवति बोधूनाञ्चकार बोभुवामास बोपविता बोपविष्यति बोभनीतु बोभानु चोभूनान् बो- भूनाम् बीभवंतु बोभूहि बोभवानि अनौपचीन अबो- भोन् अबोभूताम् अबोभः बोभूयात् बोभूयानाम् बो. भूयुः बोभूयान् बोभूयास्ताम् बोभूयास:गानिस्थेनिसि- चोलुङ्यडोवती पक्षगुणं बाधिलानित्यवाहअबो भूचीन अबोसोत् अबोभूनाम् अबोसूवुः अबो भविष्य- न नियङ्लुगन्ताः अथनामधानवः सपआत्मनःक्यच् ·३।१।८ इषिकर्मणएषितुः सम्बन्धिनस्स बन्तादिच्छायाम क्यच्चा सपोधानुपातिपदिकयोः२।४।७१एतयोरवय वस्य सपोलह क्यचिच ७।४।३३ अवर्णस्पाईन् आत्मनःपु- अमिच्छनिपुत्रीयतिनः क्ये १।४।१५ क्यचियडि.चनान्तम उपनान्यतनलोपाराजीयति नान्तमेवेतिकिम वाच्यतिह- लिचीयेति पूर्यति धानो रित्येव नेहदिवमिच्छति दिव्य निस्यस्यविभाषा ६।४।५० हलापरयो: क्यच्क्यडोर्लोपो वाईधातुके आदेः परस्य अतोलोपतस्यस्थानिवत्खाल्लघू- पधगुणोन समिधिता समिध्यिना काम्यच ॥१॥९उक्तवि षये काम्यच् पुत्रमात्मन इच्छनि पुत्रकाम्यनि पुत्रकाम्यिता उपमानादाचारे ३.१।१० उपमानात्कर्माणःसबन्तादाचारे थैक्यच् पुत्रमिपाचरति पुत्रीयनिडात्रं विष्णूयतिहिजम्स- पातिपदिकेश्या किम्बावतच्या अतोगुणे रुष्णाचरनि कृष्णनि स्वस्वाचरति खतिसस्यो अनुनासिकस्यक्झिलीः ड़ि नि ६।४।१५ अनुनासिकान्तस्योपधायादीप: स्यात् कोझलादोचकृति-निरदमिवाचरतिइदामनि राजेवराजान नि पन्थाइचपचीननिकायक्रमणे ३।१।१४ चतुर्यनात शब्दा दुत्साहेश्य कष्टाय क्रमते कृष्णायने पापड्कम सहत इत्यर्थःशब्दवेरे कलहात्रकण्वमेघेण्याकरणे ३। ११७ एभ्यः कर्मभ्या करोत्यर्थे क्यड शब्दं करोनिशब्दा यते तत्करोनि तदाचष्टे इतिणि पानिपदिकासात्वर्थेब- हुल मिष्ठवच पानिपदिकाडावणिचस्यान रखेगथा प्रातिपदिकस्यपुषन्दावर भावरिलोपविनातुप्लोपय. णादिलोपमस्थस्फाबादेशसंज्ञातहण्णाव पिस्युः इत्यग्लोपाघरड् करोत्याचष्टेवा घट्यनि इतिनामधातवः अथ कंडादयः कंड्यादिश्योय ३।१।२७ एश्योधानुम्यो ·६६ नित्यंयक् स्यात्स्वार्थे कपडूगात्रचिघर्षणे १ कण्डयनिक ण्डूयते इत्यादिरतिकण्डादयः कर्तरि कर्मव्यनिहोरे॥३ ।१४ क्रियाविनिमयेद्योत्येकनर्यात्मनेपदम् व्यनिलुनीने अन्यस्य योग्यंलबनं करोतीत्यर्थः नगतिहिंसार्थेभ्यः॥३॥ ३५व्यतिगच्छतिव्यनिघ्नन्ति नेर्षिश:॥३।१७ निविशतेप- रिव्यवेभ्यःक्रियः१।३।१८ परिक्रीणीने विक्रीणीने अब- क्रीणीने विपराभ्याजेः१।२।१९ विजयने पराजयतेस- मवप्रविभ्यास्थः१।३।२२ सन्तिष्टने अवतिष्ठने प्रतिष्ठने विनिष्ठने अपन्हवेज्ञ: १।३।४४शनमपजानीने अपलप- तीत्यर्थ: अकर्मकाच १।३।४५सर्पिषोजानीते सर्पिषो पायेन प्रवर्तनरत्यर्थः समस्तनीयायुक्तात् ॥३॥५४रथे नसञ्चरने दाणश्चसाचेच्चतुर्थ्यर्थे ।।३।५५समोदाण- स्तृतीयान्ते नयुक्तादुक्तं स्यात् तृतीयाचेचतुर्थ्यर्थेदास्या संयच्छनेकामी पूर्ववत्सनः ||६२ सनःपूर्योयोधानु- सेनतुल्यंसंनन्तादण्यान्मने पदंस्यात् एदिधिषने हल- न्ताच १।२।१० इक्समीपाडल: परोशलादिःसकिन्- निविविक्षनेगंधनावक्षेपणसेवनसाहसिक्यप्रतियत्न- प्रकथनोपयोगेषुहलः १।३।३२ गंधन सूचनंउरकुरूने- सूचयतीत्यर्थः अवक्षेपणं भर्सनंश्येनोवर्तिकामुकुरु ने भर्सयतीत्यर्थः हरिमुपकुरुते सेवनइत्यर्थःप्रदारा- अकुरुते नेषुसहसापवर्नने एधोदकस्योपस्कुरुनेगुण- माधने कथा:पकरुने कथयनीयर्थः शतम्प्रकुरूनेधा थपिनियुड ते एषुकिम् कटड्करोनि जोनवनेओ दनभने अनबने किम् महीनक्ति इत्यात्मनेपदप्रक्रिया अनुपराभ्यांकजः॥३७९ कर्तृगेचफलेगन्धनादौच- परस्मैपदं स्यान् अनुकरोति पराकरोनि अभिपयनि- : ..

·च भ्यःक्षिप:१।३।०क्षिपप्रेरणे स्वरितेत् अभिक्षिपनि पाडू हः ११३७८१ वहति परेप॑षः ।।८२ परिमृषति व्याड्-प रिश्योरम: १।३।८३ रमुनीडायाम् विमति उपाच॥३॥ ८४ यज्ञदत्तमुपरमनि उपरमयनीत्यर्थःअंतर्शवितण्य- थोऽयम् इतिपदव्यवस्था भावकर्मणोः१।३१३ लस्या- त्मनेपदम् सार्वधातुकेयक २।१।६७भावकर्मवाचि निधा नोर्या सार्वधातुके भाव क्रियासाचभावार्थकलकारेणा नूद्यनेयुष्मदस्मन्यांसामानाधिकरण्याभावात् प्रथमःपु. रुष:तिडवाच्यक्रियाया अद्रव्यरूपखेनहिलाद्यपतीने- नर्विचनादिकिन्लेकवचनमेवोत्सर्गन:खयामया अन्ये भूयने बभूवे स्यसिच्सीयुट् तासिषुभावकर्मणोरुप- देशेऽज्यनग्रहदशांवाचिएपदिट्च६।४।६२ उपदेशेयोऽ तदन्तानांहनादीनाञ्चचिणीवाड़गकार्यम्वास्यात् स्या दिषुभाषकर्मणोर्गम्यमानयोः स्यादीनामिडागमश्चचिव भदायपक्षेऽयमि चिवन्दावान रद्धिः भाविता भविता- भाषिष्यते भविष्यते भूयनाम् अभूयत भाविषीष्ट भाषि षीष्ट चिणभावकर्मणोः३।१।६६श्चिण्याद्भापकर्मचा- चिनितपरेप्रभाधि अभाविष्यत अकर्मकोऽप्युपसर्गवशा सकर्मक अनुभूयने आनन्दचैत्रेणखयाच अनुभूयते- अनुभूयते खमनुभूयसे अहमनुभूये अन्वभानि अन्व- भाविषाताम् अन्वभविषाताम् णिलोप:भाव्यने भावया चक्रे भापयाम्बभूचे भाग्यमासे चियदि भाविना- आभीयखेनासिहखाणिलोपः शावयिता भोवयिषीष्ट- अभावि प्रभाविषानाम् अभापयिषानाम् बुभूषाञ्च केबुभूषिता बुभूषिष्यने बुझूष्यने बोभूयिष्यने अरत्सा धानुकयोस्नूियतेविष्णुः सविता स्तोता स्तविष्य- ·ते स्तोष्यने अस्तावि अस्तारिषाताम् अरतोषालाम् ऋग- नो गुणो निगुणः अर्यने स्मृस्मरणे स्मर्य्यने ससारेड पदेशग्रहणाचिण्वदिट् आरिना अरिमारिता स्मा अनिदितामितिनलोप: स्त्रस्यने इदिन स्तनन्धते सम्प्रसा रणमरज्यते तनोनेकि ६।४।४४ आदन्ता देशोचा नाय- ते तन्यते नपोऽनुतापेच ३।१।६५ तपश्चेश्चिण्नस्याक- र्मकर्नर्य्यनुतापेच अन्वतप्तपापेन घुगाँस्थेतीखम्दी यने धीयते ददे आतीयुक् चिण्हतो:७।३।३३आदन्ता नांयुगागमश्रिणियिनिहनिच दायिना दाना दायिषीष्ट दासीष्ट अदायिअदायिषालाग्भज्यते भंजेचिणि। ४।३३नलोपोवाअभाजि अभजिलश्यते विभाषाचि- ण्णमुलो:७।१।६९ लभेर्नुम् अलंशिअलाभि इनिभा. वकर्मापक्रिया यदाकर्मवकर्तृपेनविवक्षितं नासकर्म काणामप्य कर्मकखात् करिभाचेचलकार कर्मवतक मणातुल्पक्रियः ३।१।८७ कर्मस्थयात्रिययातुल्यक्रि यः क कर्मवस्यात् कार्यानिदेशोऽयम् तेनयंगात्मने पदचिपचिचदिटःस्यः पच्यने फलम् भिद्यनेकाष्ठम् अ- पाचि अमेदिभावविद्यते काष्ठेन रनिकर्मकर्नरित्रिया अभिज्ञापचने लट् २।२।११२ स्मृतिबोधिन्युपपदेशूनान धनधानोलद लेडोपवादःवस निवासे स्मरसिकृष्ण- गोकुलेवत्स्याम:एचंबुध्यसेचेतसे इत्यादिप्रयोगेऽपि नय दि३३२१११३ यद्योगे उक्तंनअभिजानासियड्ने अभुज ज्महि लट्सो ३।२।११८लिटोऽपवादः यजनिस्म युधिष्ठि रवर्नमानेसामीप्ये वर्नमानबहा ३।२।१३१वर्तमानेये प्रत्ययाउतारतेवर्तमानसामीष्येभूतभविष्यनिचवास्युः कदागतोऽसि अयमागम्छामि आगमम्बा कदागमिष्यसि ·J एषगच्छामि गमिष्यामिवा हेतुहेतुमतोलिड्. ३।३।१६६ वास्यात् कृष्णनमेचेल्सरवंयायात कृष्णनंस्येतिचेसर यास्यनि भविष्यत्येवेष्यनेनेहहन्तीति पलायनेविधिनि मंत्रणेनिलिइ विधिःप्रेरणम् प्रत्यादेर्भिरुष्टस्य पवन- नम् यजेत निमंत्रणम् नियोगकरणम् आवश्यके श्राडू- भोजनादोदौहित्रादेःप्रवर्तनम् इहजीन भवान् आमं वणकामचारा नुज्ञा रहासीत अधीष्टःसत्कारपूर्वको व्यापार:पुत्रमध्यापयेत् भावान सम्प्रश्नःसंपधारणा किं भोपेदमधीयीत उततम्पार्थनग्याजाभोलोजनेल पोय एवंलो इनिलकारार्थप्रक्रिया रनिनिडान्तपक्रिया समाप्ताधानो:३।११९१ आननीय समाप्ताध्यायान्तंयेप- त्ययारोधातोःपरेयुः रुदनिडि तिरुत्संज्ञा वासरूपो: स्त्रियाम् ३११९४ अस्मिन्धावधिकारे सररूपोपवाद- प्रत्यय उत्सर्गस्यबाधकोषास्यान् स्यधिकारोक्तंविनार त्याः ।।१।९५ पचावित्यताप्राककृत्यसंज्ञाःस्फःक- नरिकत् ३।४।६७३तिमातेनयोरेवरूत्यत्तरपलर्थाः३।४। ७० एतेभावकर्मणोरेवस्यु:तव्यत्तव्यानीयर: ३।११९६धा- तोरेनेस्युः एधितब्यम् एधनीयंचयाभावे औसर्गिकमेक वचनं क्लींबलम्चेतव्यनयनीयोपाधर्मरत्वया केलिमरड पसरव्यानंपचेलिमाःमाषा:पनच्याइत्यर्थःभिरेलिमाः सरलाः भेनच्याः कर्मणिप्रत्ययः कृत्यल्युटोबहुलम् ३।३। ११३ काचित्प्ररत्तिःकचिदमदन्तिःकचिद्विभाषाकचिद न्यदेव विधर्विधानं बहुधासमीक्ष्यचतुर्विधं बाहुलकं वद- न्तिास्मात्यनेनेनिस्मानीयंचूर्णम दीयतेऽस्मैदानीयो- विषः प्रचोयत् ।।१।९७ चेयद्यनि ६।४।६५ यनि- परे आनईत्स्यात् देयम् ग्लेयम् पोरदुपधात् ३।१।९८ ·पवर्गान्नाददुपधाद्यत् ण्यनोपवादः शष्यम् लभ्यम् ए- विस्तशास्थरंजुषाक्य ३।१११०९ एभ्यःक्यप-हस्वस्य पिनि रुनिनुक ६।१।७१ इत्यःस्तत्साशास अनुशिमोशा सङ्-हलोः ६।४।१४शासउपधायात्स्यादडि हला दोहरि नि शिष्यवृत्या आरत्यःजुष्यःमृजेर्विभाषा३। ११११३ पृजेक्यच्चामृज्यःऋहलोर्ण्यत् ।।१।१२४ अव र्णान्नाडुलन्ताचण्यत् कार्य्यम हार्यम धाय॑म् चजो कु घिण्यतो:७।३।५२ चजोः कुलंस्थान घितिणिनिच मृजेहिः ७।४।११४गृजेरिकोरद्धिः सार्वधातुकाई धातुकयोःमार्य भोज्यम् भक्ष्ये ७।३।६शोग्यमन्यन इनिरुत्यप्रत्ययानुल् तृचौ ३।१।११३धातोरेनौस्तःकरिदिति कथै युवार नाको ११युबुएतयोरनाकोस्तःकारक: कर्ना नन्दिग्रहि पचादिश्योल्युणिन्यच: ३।१।१३४ नन्यादेर्युट्यत्यादे- णिनिःपचारच नंदयतीनिनंदनःजनार्दनालण:गा- हीस्थायी मन्त्रीपचादिराहनिगणोयम् गुपधज्ञापी किरः कः ३।१११३५ एभ्याक: बुधारश: ज्ञःप्रियः किरः आन- ओपसर्ग ३।१।१३६प्रज्ञासल गेहेकः ।।१।१४४गेहे कर्नरिग्रहेः कस्यात् गृहम कर्मण्यण् ३।२।१कर्मण्युपप देधातोरण कुंभकरोतिकुंभकार:आतोऽनुपसँगकः ३१२।३ अणों पयोदः गोदः धनदः कम्बलदः अनुपसर्गे किंगोसंपदायःमूल विशाजादिश्यः कःमूलानि विनि मूलविक्षजोरथा आकृतिगणोऽयम् महीध्रः कुधाचरेष्टः १२।१६ अधिकरणेउपपदे कुरुचर:शिक्षासेनादायेषुच ३।२।१७शिक्षाचर:सेनाचर आदायेतिल्यबन्तमआ- दायचरः कृजोहेतुनाच्छील्यानुलोम्येषु ॥२॥२० एषु- द्योत्येषुकरोनेष्टः अत:हकमिसकुंभपात्रकुशाकर्णी ..

·M वनव्ययस्य८।३।४६आदुतरस्यानव्ययस्यविसर्गस्यस- मासे नित्यंसादेश: करोत्यादिषुपरेषु यशस्करीविद्या प्राद्ध करः वचनकर:एजे:रवश २।२।२८ पयन्तादेजेखर पर हिषदजन्नस्यमुम्६।३।६७ अरुषो द्विषनो जन्तस्यचमु मागमारिखदन्तेपरेनवव्ययस्यशिलान्छबादिःजनमेजय तीनिजनमेजया पियवशेषदावच् २।२।२८भियंवदःवश- म्बदः आत्ममानेखश्च ३।२।८३ स्वकर्मकेमनने वर्तमानान्म न्यतःसपिरवशस्यात् पण्डितमात्मानंमन्यतेपण्डितंमन्यः पण्डितमानीअन्येश्यो: पिदृश्यते ॥२१७५मनिन्कनिए विच् एतेपत्यया:धानो स्युःनेड्व शिरुनि ७।२।८वशादेः कृतरण नहिंसायाम सशम्मी प्रातरिला चिड्ननोरनु- नासिकस्यात्॥४॥४१ अनुनासिकस्यात्स्यात् विजायनर निविजाचा ओअपनयने अबाबाविपरिषहिंसाया मोट्रेट सगण विच ३।२।७६अयमपिदृश्यते उ- खास्त्रतपर्णव वाहन सष्यजातोणिनिसाछील्ये १२॥७८ अजात्यर्थसपिधातोर्णिनिस्ताच्छील्येद्योये- उष्णभोजी मनः॥२॥८२ सपिमन्यनेणिनिःस्यात् दर्शनी. यमानी रिखत्यनव्ययस्य ६।३।६६कालिम्मन्या करणयजः ५।२।८४ करणेउपपदे भूतार्थयजेणिनिःकरिसोमेनेष्ट बान सोमयाजी अमिष्ोमयाजीरशेकनिए ३।२।९४ क- मणिभूने पारंदृष्टवान् पारदृश्वाराजनियुधिलः३।२।९५ कनियुधिरन्तर्भावितण्यर्थःराजानंयोधितवानाजयु- ध्या राजहला सहेच ३।२१९६ सहयोधिनवान्सहयुध्वास- हलासप्तम्याञ्जनेर्ड:३।२।९७ तत्पुरुषेशनिबहुलम् । ३१२१डेरलुङ्सरसिजंसरोजम् उपसर्गेच संज्ञायाम् ॥२॥ ९९ प्रजास्यात्सन्तनोजनेतकवनूनिष्ठा १०१।२६ एनौनि ·J V ष्ठासंज्ञोस्त:निष्ठा ३।२।१०२ तार्थ हत्तेर्धातोनिष्ठानत्र तयोरेवेतिभावकर्मणो:क्तः कतरिकृरिनि कतरिक्तवतुः स्नातंमया स्तनरुवया विष्णु:विश्वंकनवाधिष्णु:रदा- च्याभिष्ठानोनःपूर्वस्यचद:८१२।४२रदाभ्यांपरस्यनिष्ठा नस्पन निष्ठापेक्षयापूर्वस्यधातोर्दस्यच शुहिंसायाम- शीर्णः भिन्न छिन्नःसंयोगादेरातोधानार्यग्यतः २१४३ निष्ठानस्यूनः स्यात्द्राण: ग्लान:ल्लादिश्य१२ ४४एकविंशते—जादिश्य प्राग्वलून ज्याधातु:ग्रहि ज्येषिसम्प्रसारणम् हल: ६।४।२अगावयवाल:परं यसंपसारणान्नदन्तस्यदीर्घःजीनः ओदिना२।४५ भजो झगाड ओश्चि उच्छूनःशष:क:८।२।१निष्ठानस्य शष्यः पचोचः ॥२॥५५ पक्के क्षेहर्षक्षयेक्षायोमः ॥२॥ ५३क्षाम:निष्ठायांसेटि।४।५२णापासाविता भाषि नवान् रदहिंसायामदास्थूल बलयोः ॥२॥२० स्थूले बलवनिचनिपात्यनेदधातेहि ७।४।४२ तादौकितिहिते- म् दोघो:७।४।४६घुसंज्ञकस्यदास्यस्य दद् नादौ कि निचलमे दत्त: लिट: कॉनज्वा३।२।१०६कस।३।२। १०७ लिट: कानक्कसर्वास्त: नानावात्मनेपदम्चका ण:म्पोना॥६५मान्तस्य धानोर्नसम्म्बोः परत जग- न्वान् लरः शतृशानचावप्रथमासमाना धिकरणे ॥३॥ १२४ अपथगान्ते समानाधिकरणेलर एतौवास्तःशबा दिपचन्तक्षेत्रम्पश्य आनेमु७२।८२ अदन्ताङ्ग स्प पचमानं चैत्रम्पश्य लडित्यनुवर्तमानेपुनर्ल रोह या पथमासामानाधिकरण्ये पिक्वचित् सजिःधि देशतुर्वस: ७।१।३६वेत्तेः परस्यशतुर्वरादेशोचा धि- दन् निदान नौसन् २०२।१२७ तोशनशानचौसत्संज्ञौसः ·७३ खरः सहा ३।३।१४ करिष्यन्नड-करिष्यमाणम्पश्याके मच्छीलनहानसाधुकारिषु ॥२॥१३४ क्विपमभिव्याय- वक्ष्यमाणारतन्छीलादिषु कषुबोध्याःतृन ३।२।१३५क किरान् जल्पभिक्षकुइलुण्ठःषाकन ३।२।१५५षः पत्ययस्य ११३॥६पत्ययस्यादिःषइत्संज्ञः स्यात् जल्पाक: वराकः सनाशंसमिक्षउ: ३।२।१६८ चिकीर्षुःआशंसःभि सःचाजभासधुचितोजिजुयावरक्तच: किए ३।२। १७७ विश्नाद् भाःराल्लोपः६।४।२१ रेफाच् छोपःछोझ लादोरि निधूः विद्यापूदृशिग्रहणस्यापकर्षाज्जब- नेपःजूमावस्त किवनिपल्यायतस्तकदघुजुश्रीगा न्दीो सम्प्रसारणाञ्चवक्रीनिवाइपृच्छनीनिपाट आ- यनरतोनि आयतस्तू: करपवनेकटमःजुरुक्त:श्रयनिह- रिश्री.दाम्मीशसयुयुजरुततुसिसिचमिहपनदशनहःक रणे ३१२।१८२ दामादेष्टन स्यात्करणेऽर्थेदात्यनेनदात्रम् ति- नुत्रनथसिससरकसेषुच ७।२।९ एषान्दशानामिण्नश- स्त्रम् योत्रम् योन्नमस्तोत्रम् नोत्रम् सेत्रम् सेक्रम मेम् पत्रमदंष्ट्रा नदी अनिलूधूसूखन सहचरस्नः३।२।१८४ अरित्रम् लेवित्रम्धवित्रम् सचित्रम खनित्रग सहित्रम्- चरित्रम् पुनःसंज्ञायाम ३१२।१८५पवित्रम् अथोणादयः रुचापाजिमिस्वदिसाध्यशूभ्यउपाकरोनीतिकारु: वायुःपा- युदम्जायुरोषधम् मायुः पिन्नम् सानोनिपरकार्यमिति साधुःआशशीघम् उणादयो बहुलम् ३।३।१एनेवर्नमाने संज्ञायाञ्चबहुलंस्थः केचिदविहिता अप्यूत्द्याःसंज्ञास- धातुरूपाणिप्रत्ययाश्चननःपरे कार्याद्विद्योदनूबन्धमेन छास्त्रमुणादिषु तुमुन्ण्वुलो क्रियायांक्रियार्थायाम्। ३।१०क्रियार्थायाम् क्रियायामुपपदे भविष्यत्यर्थधातो- ·( ७४ रेतीस्तःमान्तवादब्य यलम् कृष्णन्द्रष्टुं यानि रुष्णन्दर्श कोयानि कालसममवेलारूतुमुन् ३।३।१६७ कालः सम योवेलायाभोम् भावे 131१८ सिद्धावस्थापन्नेधावर्षे वाच्ये धानोर्यपाक: अकर्नरिचकारके संज्ञायाम् ।।३।१९ कर्तृभिन्नेकारघञ्चनिचभावकरणयोः ६।४।२० रञ् जेनेलोपस्स्यात् रागः अनयो: किग्रज्यत्यस्मिन्निनिरः निवास चिनिशरीरोपसमाधानेष्वादेशकः३।३।४।एषुचि नोतर्घआदेश्चक:उपसमाधानं राशीकरणम् निकायः काय गोमयनिकाय एरन् २।३।५६वर्णान्तात्अच्चयजय ऋदोरम् ३५३१५७ अवर्णान्ता दुवर्णान्नादप् कर गरः यचः लव: स्व:पव:पजथेकविधानम् प्रस्थः विघ्नःडिन:त्रिः ५॥३॥८८ नेम् नित्यम् क्रिपत्ययान्तात् मम निरन्ने थै पाकेननिवृत्तम् पक्रिमगड्वउल्किमम द्वितोऽथुच् ॥३॥ ८९ दुचेपूकम्पने वेपथुः यजयाचयन रिच्छ प्रच्छ रक्षोन- इ.३१३१९० यज्ञःयाच्आयनःविश्नःप्रश्न:रक्ष्या:स्वपोन ने १३९१ सम्मः उपसर्गेधो कि३।३।९३ पधिःउपधिः स्त्रियांतिन् घलोपवादः इनि:स्ततिःअल्बादिश्यःनि- निष्ठावाच्यःनेननलम् कीर्णिः लूनिःधूनि: यूनिःसम्पदा दिभ्यःक्किप सम्पन् विपन आपत् तिन्नपीष्यनै सम्पन्निः विपनि आपत्निःनि सूति जूनिसानितिकीर्नयन ३। ३१९७ एनेनिपात्यन्ते ज्वरेखरच्या रिमामुपधायाश्च ६।४।२० एषामुपधावकारयोरु अनुनासिकेकोझलारी कुडि-निऊनःविरजूःस्चूतू:उ.मू इच्छा ३।३।१०१षे निपातोऽयम् प्रत्ययात ३।३।१०२ प्रत्ययान्तेश्यः स्त्रि यामकार:प्रत्ययस्स्यात् चिकीर्षा पुत्रकाम्यागुरोचहल: २१३१०३गुरुमनोहलन्तास्त्रियामप्रत्ययःईहा॥ण्या- ·( सभंयोयुच् २।३।१०७ अकारस्यापवादः कारणा हारणा नपुंसके भावतः ३१३:११४ ल्युच् ३।३।११५हसितम्- हसनूम् पुंसि संज्ञायाम् यः पायेण ३.३।११८ छादेर्पा पसर्गस्य ६।४।९७ हिपत्य पसर्गहीनस्य छादेहबोघे दनछंदः आकुर्वन् त्यस्मिन्निनि आकरः अवेरसोर्धन २११३१अपनारः अवनारोजवनिकाहलच/३११२५ हे. लन्ताद्घ पापवादः रमन्ते योगिनोयसिन्नितिरागः- अपमृज्यने नेनव्याध्यादिरित्यपामार्ग:इष सुषुकल्ला कृच्छ्रार्थेषुरवल् ३।३।१२६ एषुदुःवसरवार्थेषूपपदेषु रख- ल्नयारेनिभावेकर्मणिच रुच्छेदुष्करः कटौभवनों अ- कच्छे ईषत्कर:सकर: आतोगुच् २।३।१२८ खलोपवाद: ईषपान: सोमोभवता दुष्यान सेपानःअलंखल्यो:- निषेधयोःपाचांका ३४१ निषेधार्थयोरलंवल्वो रुपपदयो:रकादोद्घोः अलन्दत्वा घुमास्थेतीलम्पी- खारवलु अल खल्लो:कि माकान् प्रतिषेधयो: कि- म् अलंकारःसमान ककयो: पूर्वकाले ३।४।२१ समान कर्तृकयोर्धाचर्थयोःपूर्वकाले विद्यमानाहातोःकामाखान- जनि हिलमतन्त्रम् छापीत्वाव्रजति नवासेट १।२।१८ सेटू क्लाकिन्नस्यान् शयित्वासेट किम्सलारलोव्यपधाद्ध लादे:संश्च१२॥२६ इवविपिधाडलादेरलन्तात्परौ वासनोसेोवाकिनोस्तःशनिखाद्योतिखा लिखिखाले. खिला व्युपधालिग्रवर्तिलारल:किम्सेविवाहलादेःकि. म् एषिला सेम्किलाउदितोला ७।२।५६उदिनः पर- स्पकर डुवा शमिला शान्ता देविलायला दधातेहि हि खाजेहानेश्च ७४४३हिलाहाड साहाखासमासेन पूर्व वोल्यप् ७।१।३७अव्यय पूर्वपदे ननसमासे को ·( .. . ७४ ल्यबादेश: तुकप्रकृत्य अनकिम् अहला आभीक्ष्ण्ये णमुल्च ३।४।२२ आशीक्ष्ण्येद्योत्यै पूर्व विषयेणमुल का चनित्यंचीप्सयोः१४आशीपयेवीप्सायांचद्योत्य- पदस्य द्वित्वस्यात् आशीशये निडन्लेष्वव्ययसंज्ञकेषु- हृदन्तेषु रमारम् स्मारम् नमनि शिवम् स्मृत्वा स्मृलापायम पायम् भोजम् भोजम् श्रारम् श्रावम् अन्यथैव कथगि थंससिद्धापयोगश्चेत् ३।४।२७ एषुहोणमुलूस्यात् सिहोपयोगोयस्यएवं शतश्चेत रुजव्यर्थवानयोगानई इत्यर्थः अन्यथाकारम् एवकारम् कथंकारम उत्थंकारम् झङ्के सिद्धेनि किम शिरोऽन्यथा उत्खाभड्के निक दन्तप्रक्रिया प्रातिपदिकार्थलिगपरिमाणवेचन मात्रे प्रथमा २।३।४६ नियतोपस्थितिकःप्रातिपदिकार्थः मात्रशब्दस्य प्रत्येकंयोग:पातिपदिकार्थमात्रेलिड.- गमात्राद्याधिक्येपरिमाणमात्रेसंख्यामात्रेच पथमा स्यान्पातिपदिकार्थमात्रे उच्चैः नीचे: कृषणा:श्री:ज्ञा- नम् लिङ्गमानेनटातटीतटम् परिमाणमात्रे द्रोणा- ब्रीहिःयचेनंसंरख्या एकः द्वौ बहवः सम्बोधनेच २।३।४६ प्रथमा हेराम कर्तुरीप्सिननमंकन ?।४।४९ कर्तुःक्रि- ययाप्नुमिष्ट तमङ्कारकं कर्म संशंस्यान कर्मणि हि- नीया २।३।२ अनुक्ते कर्मणि द्विनीया हरिम्भजति अभि- हिनेतुकर्मादौ पथमा हरिः सेव्यने लक्ष्यासेवितः अक- थिनञ्च ॥४॥५१ अपादानादि विशेषेरविवक्षितड्का- रकड कर्मसंज्ञस्यात् दुत्याच पच्दण्डूरुधिषच्छिचिब शासे जिमथ् मुषाम् कर्मयुस्योदकथितन्तथास्या- नीरकृष्वहोमागी दोग्धि पयःबलिं याचनेवसधा- म् नण्डुलानोदनम्पचति गर्गान् शनंदण्डयनि ब्रजमव·ba रुणातिगाम् माणवकम्पंथानम्पृच्छनि वृक्षमपचिनोनिफ- लानि माणवकन्धर्मम्वृतेशास्तिवाशनंजयनिदेवदत्तम्स धांक्षीरनिधिम्मथ्नानिदेवदत्तंशनंमुष्णानि ग्राममजान्न- यनि हरतिकर्षनिका अर्थनिबन्धनेयसंज्ञा बलिंभिक्षनेव- संधांमाणवकन्धर्मभाषते अभिधवक्तीत्यादि स्वतंत्रक- तदिनिकर्तसंज्ञासाधकतमं करणम् ॥४।४२ क्रियासिद्धी पहष्टोपकारकड़-करणसंज्ञस्यात् कर्टकरणयोस्तीया- २१३१८ अनभिहिने कर्तरिकरणेचन्नीयास्यात् रामेणबा- योनहतोवाली कर्मणा यमभिनिससंपदानम् ॥४।३२दा- नस्यकर्मणायमभिनिससंपदानसंज्ञःचतुर्थासम्प्रदाने- २३१३ विधायगान्ददानि नमस्स्वस्तिस्वाहास्वधावप इयोगाच ३।३।१६ एप्रिोगेचतुर्थी हरयेनमःप्रजाभ्यस्- स्वस्ति अग्नयेस्वाहा पितृश्यः स्वधा अलमिनिपर्याप्त ग्रहण- म् नेनदैत्येभ्यो हरिरलंपाःसमर्थःशकइत्यादिभ्रवमपाये पादानम् १।४।२४ अपादानेपञ्चमी २।३।२८ ग्रामादाया- निधावतोःश्चात्पननीत्यादिषष्ठीशेषे २।३।५०कारकपानि पदिकार्थव्यनिरिनःस्वस्वामिभावादिशेषसत्रषष्ठीराज्ञः पुरुषःकर्मादीनामपिसंम्बंधमात्र विवक्षायांषष्ट्येव सनां इगतम् सर्पिषोजानीने मातुःस्मरनि एघोदकस्योपस्कुरुने पोजे शंभोरणयोः आधारोऽधिकरणम्॥४।४५ कर्तृक महारातन्निष्ट क्रियाया:आधारः कारकमधिकरणस्यान- सप्तम्यधिकरणेच २।३।३६ चकारादूरान्तिकार्येभ्यःऔप श्लेषिको वैषयिको शिव्यापक श्चेसाधारस्त्रिधाकटे आस्ते स्थाल्याम्पचनिगोरच्छाऽस्तिसर्वस्मिनात्मास्तिवनस्य- दूरे अंनिकेचा इनिधिभत्या:समासःपञ्चधा नत्रसमस नेसमास:सचविशेषसंज्ञा विनिर्मुक्तः केवल समासःप्रय ·म: पायेणपूर्वपदार्थ प्रधानो व्ययीभावोहिनीयःपायेणो. नर परार्थप्रधानसत्पुरुष रहतीयः नसुरुषोदः कर्मधा रया कर्मधारयभेदोनिगुःभायेणान्यपदार्थषधानो बहुव्रीहि चतुर्थःप्रायेणोभयपदार्थप्रधानोइन्हःपञ्चयः समर्थःप दविधि:११पदसम्बन्धीयोविधिस्ससमर्थाश्रितो बोध्य:- प्राकडारात्समासः२।१।३कडाराः कर्मधारयस्त्यनःपाक- समासरत्याधिक्रियतेसहसपा२।११४सप्सपासहवासमस्य तेसमासखायातिपदिकलेन सपोलुङपरार्थाभिधानं रतिः रुन्तद्धितसमासैकशेषसनाद्यन्त धातुरुशाःपञ्चरत्तयार त्यर्थावबोधकंवास्यं विग्रहःसरलौकिको लौकिकश्शेनिति धा नत्रपूर्व भूनइनिलौकिक:पूर्वअम् भूनसनि अलोकि कः भूतपूर्वः भूनपूर्वेचरडिनि निर्देशात्पूर्वनिपानःश्वेनस- हसमासो विभनय लोपशवागर्थेववागर्थाविव रति केव लसमास:प्रथम:अव्ययीभावः३।११५ अधिकारोऽयंपा. तत्पुरुषान् अवयं विभक्ति समीप समृद्धि युद्ध्यर्थाभा- मोन्स यासंप्रतिशब्द पादुविपश्चाद्यथानुपूर्णं योगपद्य साहश्य सम्पनि साकल्यानवचनेषु ॥१॥६विभनयादि- घुवर्नमानमव्ययम सबन्नेनसहनियंसमस्यनेपायेणाषिय- हानित्यसमासःपायेणावपदविग्रहोवा विभनौहरिडि अधि इनिस्थिते प्रथमानिर्दिष्टं समासउपसर्जनम् १।२।४३समा सशास्नेपथमा निर्दिष्टमुपसर्जनस्थान उपसर्जनंपूर्वम् । २१३० समासे उपसर्जनंपाक प्रयोज्यम् इत्यधेःपाइपयोग: सपोलुह एकदेशविहतस्यानन्यसात पानिपदिक संज्ञायां स्वायत्पतिः अपनी भावयेत्यव्ययलासपोलुह अधिह- रिअव्ययीभावश्च२।४।१८ अयंनसकंस्थान् गाः पानानि गो- पाः नास्मिन्नित्यधिगोपम् नाव्ययीभावादतोसन्तपञ्चम्याः ·२।४।८३ अदन्नादव्ययीभावात्सपोनलुक् तस्यपञ्चमी विना अमादेशःतनीयासप्तम्योर्बहुलम् ॥४॥८४अदन्ता- दव्ययीभावावृतीया सप्तम्योर्बहुलंगम्भावः उपकृष्णमउ- परुष्णेन मद्राणांसमृद्धिः समद्रम् यवनानांव्यर्दुि र्यन- नम् मक्षिकाणामभावनिर्मक्षिकग हिमस्याययोतिहिमम् निद्रासंपनिनयुज्यनरत्यतिनिद्रम हरिशब्दस्यप्रकाशइत्य- निहरि विष्णोः पश्चादनुविष्णु योग्यतावीप्सापदार्थाननिर- निसादृश्यानि यथार्थाःरूपस्ययोग्यमनुरूपम् अर्थमर्थ- प्रनिमत्यर्थम् शक्तिमनतिक्रम्य यथाशनि अव्ययीभावेचा काले ६।३।०१ सहस्यसः स्यादव्ययीपावेनतुकाले हरेःसार श्यंसहरि ज्येष्ठस्यानुपूर्वणेत्यनुज्येष्टम् चक्रेणयुगपत्सच- क्रम् सहश: सरव्याससरिव क्षत्राणांसंपत्तिःसक्षत्रम् तृण मप्यपरित्यज्य सरणम् अग्निगन्थपर्यन्तमधीतेसाग्निन- दीभिन/१२० नदीभिःसहसमस्यनेसमाहारेचायमि- ष्यते पञ्चगङ्गम् हियमुनम् नहिनाः ४।११७६आपञ् चमसमाप्रधिकारोऽयम् अव्ययीभावेशरत्यकृतिभ्यः ५।४।१०७ शरदादिश्यश्च स्यात्सगासान्तोऽव्ययीभावे- शरदःसमीपमुपशरदम् प्रनिविपाशम् जरायाजरस् उप- जरसमित्यादि अनश्च५।४।१०८ अन्नन्नाव्ययीभावा- च नस्तद्धिने ६४११४ नान्तस्य भास्य टेझैपस्तहिने उप- राजम् अध्यात्मम् नपुंसकादयनरस्याम् ५।४।१०९ अन्न- न्यनलीबं तदन्तादध्ययीभावाचा उपचर्म उपचर्म- झयः५।४।१११झयन्तादव्ययीभावाचा उपसमिधम् उप- समित् इत्यव्ययीभावः तत्पुरुषः२।१।२२ अधिकारोऽयम् पारबटुंबीहे:द्विगुश्च २।१।२३ नत्पुरुष संज्ञकःहिनीयाश्रि नानीतपनिनगतात्यस्तपाप्ता पन्ने:२।१।२४हिनीयान्तंश्रि ·. .. नादिप्रकृतिकैःसुबनैन्ने समस्यनेसनन्पुरुषःकृष्णधिनः रु णश्रितः इत्यादिवतीयातकतार्थेनगुण वचनेन ११११३० तृतीयान्तन्त्रतीयान्तार्थहतगुण वचनेनार्थेनच सहवा प्राग्वन् शकुलयारखंड:शंकुलाखंडधान्येनार्थो धान्या- र्थःतल्लनेतिकि अक्ष्णाकाणःकर्वकरणेसनाबहुलम् २।१।३२ कर्तरिकरणेच तृतीया कदन्तेन बहुलंपावन्ह- रित्रात:नखभिन्नःकहहणे गतिकारकपूर्वस्यापिग्रहण म् नवनिर्मिन्नः चतुर्थी तदर्थार्थबलिहित सरवरक्षिनैः २०११३६ चतुर्थ्यन्तार्थाययत्नहाचिनाअर्यादिभिश्चनु र्यन्तं पाग्वन् यूपायदार यूपदारु तदर्थन पनि विकृति- भाव एवेशः तेनेहनरन्धनायस्थाली अथैननित्यसमासो- विशेष्य लिङ्ग नाचेनियतव्यम् द्विजार्थस्सूपः द्विजायचा गू: द्विजार्यपयःभूनबलि: गोहितम् गोसवम् गोरक्षिनम् पञ्चमीशयेन २०२१३७ चोरान्दयमचोरभयम् स्तोकांनि कदूरार्थरुच्छ्राणिनेन।१।३९ पञ्चम्या: स्नोकादिश्यः ६।३०२ अलुगुत्तरपदे स्तोकान्मुक्तः अन्तिकादागन: अभ्या शादागत: दूरादागन: रुच्छ्रादांगतःषी २।२।८ सबन्तेन पाग्वत् राजपुरुषःपूर्वापराध रोत्तरमेकदेशिनेकाधिकरणे १२।१अवयविनासह पूर्चादयःसमस्यंने एकल संरच्या- विशिष्टश्चेदवयनीषष्ठीसमासा पवादःपूर्वकायस्य पूर्वका यःअपरकायःएकाधिकरणे किम पूर्वश्छात्राणामअध नपुंसकम् २०२२ समांशवाच्यई शब्दो नित्संङ्घीबाग्वन अर्थम् पिप्पल्याःअईपिप्पली सप्तमी शोप।१।४.स- सम्य न्तंशोण्डादिभिः प्राग्वत् अक्षेषुशौण्डः इत्यादिदिनी या नृतीयत्यादियोगविभागादन्यत्रा पिद्वितीयादिविभक्ती नां प्रयोगवशात् समासोज्ञेयः दिइसरन्येसंज्ञायाम्।१।५० ·( ) - संज्ञायामेनिलियमार्थ सूत्रम् पूर्वेषुकामशमी समर्षयाते नेहन उत्तरारक्षाःपञ्चबाह्मणाः नदिनासिरपद समाहारे च २।१।५१सद्धिनार्थे विषये उन्नरपदेच परतःसमाहारेचवा च्येदिक संरव्ये पावन पूर्वस्यांशालायांभवःपूर्वाशाल इनि- समासे जाने सर्वनाम्ना रनिमात्रेपुम्मन्दार दिकपूर्वपरादसं ज्ञायांमः ४२३१०७ अस्थाद्धवाद्यर्थेजःस्यादसंज्ञायाम् तद्धि नेष्वचामादेः७१२।११७जिनिणिनिचतहितेष्वचामादेरचोह दिः स्यात् यस्येनिन पोर्वशाल पञ्चगावोधनम् यस्येनिधिप देवहुचीही इन्हनत्पुरुषयोरुतरपदैनित्यसमासपचनम् गो रनहिनलुकि ५१४१९२ गोन्नानपुरूषाहयात् समासान्तो नतुनदिनलुकि पञ्च गरधनः नरपुरुष समानाधिकरण क- मधारयः ॥२१४२ संरशाभूति:२१॥५२ नदिनार्थे रात्रो हरिनविधःसंरण्यापूर्वो हिशुसंज्ञः स्यान् हिगुरेकवचनम् २१४ हिरवर्थ:समाहारएकपल्यान सनपुंसकम् ।।४।१७ समाहारोहगुईन्रश्चनपुंशकंस्थान पञ्चानांगांसमाहार: पञ्चगवम् विशेषणं विशेष्येणबहुलम् २१॥५७ पोदक - येनसमानाधिकरणेन बहुलं पावन नीलमुन्पलंनीलोत्पल मबहुलग्रहणात् करिनित्यापहवासर्पःऋचिन्नरामोजा अदम्यःउपमानानिसामान्यवचन:४११५५ घनश्यामःशा- कपार्थिवादीनामुन्नर पदलोपोपन व्याशाकषियः पार्थिवः शाळपार्थिव देवबाह्मणःन २॥३॥६नयसपापाग्यन् नसे पोनजः ६।३।७४ नओनस्यलोपउन्नरपदेअबामपानमा न्नुचि ६।३।७४ लुमनकाराननउन्नरपदस्पाजारे ४ नश्चः कषेत्यादौनुनशन्दुनसहरूप्सपेनिसमासः कुगा पाट्यः २४२१९ एलेसमर्थन नित्यं समस्पंने कुत्सिनापुरुष कुपुरुषः उयविचिडाचनअर्यादयश्यन्नाराज ·ताश्चक्रियायोगेगनिसंज्ञाः स्युःउरोहत्यशुकीकृत्य पर- पराहत्य सपुरुषःपादयोगनायर्थे प्रथम यागन आचा- यःप्राचार्यः अत्यादयःक्रांताद्यर्थे द्वितीयया अतिक्रांनोमा लामिनि विग्रहे एकविधभिचापूर्वनिपाने ॥२॥५४ विग्रहे यन्नियन विभन्नि नदुपसर्जनननु नस्य पूर्वनिपान:गोस्त्रि योरुपसर्जनस्य १।२।४९ उपसर्जनंयोगोशब्द स्त्रीपत्य- यान्नञ्चनदन्तस्य प्रातिपदिकस्यहरवःअतिमाल:- वादयः शायर्थे रतीयया अपकृष्ट कोकिलया अपको- फिल: पर्यादयोग्लानाद्यर्थेचतुर्थ्या परिग्लानोऽध्ययनाय- पर्यध्ययनःनिरादया क्रांताबथै पञ्चम्यानिक्रांत: को- शाम्च्या निष्कौशाम्विःननोपपदंसप्तमीस्थम्।११९२स सम्यन्ते पदेकर्मणीत्यादौवाच्यखेन स्थितंकुंभादितहाच- कं पदमुपपदं स्यात् उपपदमनिड्.२।२।१९ उपपदंसमर्थे ननिसमस्यते निइन्तसमासःकुंभंकरोतीनिकुंभ- कारः अनिड्.किंगाभवान् शून् गाडि-लुडि.निसप्तमीनिर्दे शान गाड-पदम् गनिकारकोपपदानांकृन्दिःसहसमासब- चनंपासबुसले व्याघ्री अश्वीनीकच्छपीत्यादि तत्पु. रुषस्थांगुलेसंख्याध्ययादेः ५।४।०६ संरच्या व्ययादेर ल्यन्तस्यसमासान्नो चस्यान् ।अंगुलीप्रमाणमस्यब्यङ गुलम् निर्गनमड्-गुलीभ्योनिरङ्-गुलम् अहः सर्वेकदेशसें च्यानपुण्याचरोत्र:५।४।७ एभ्योरात्रेरचस्यात् चात्संरया व्ययादेः अहम्रहांहन्दार्थ रानान्हाहा:पुंसि.२०४।२९ ए- नदन्नौहन्दनपुरुषोपुंस्येव अहवरात्रिश्चाहोरात्रःसर्च- रात्रा संख्यातरानः संख्यापूर्वरात्रंtीवम् द्विरात्रम् विरा जयराजाहासचिभ्यष्टच ५।४ा एवदन्तान्तसुरुषाह परमराजः आन्महनस्समानाधिकरणजानीययोः ।

·( ३१४६ महाराजःपकारवचने जानीयमहापकारोमहाजा नीया यष्टनः संरच्यायामबहुब्रोत्यशोत्याः ६।३।४९ आ स्थान हादश अष्टाविंशनिःपरवल्लिङ्गंझुहुनपुरुषयोः २०३।२६ कुकुरमयूर्यादिमे मयूरीकुक्कटाविमौ अर्षपिण ली द्विगुणाप्तापनालपूर्वगनि सगासन पञ्चकपालःपु. रोडाशापाप्तोजीविकांपासजीविकः आपन्नजीविका अलं कुमाएँ अलंकुमारि:अनएवज्ञापका सगासःनिकोशाम्बिः अर्डर्चाः पुंसिंच १४।३१अईर्चादय पुंसिक्लीवेचस्युः भई- नम् 'अर्शनः एवंध्वजनीर्यशरीरमंडपयूषदेहीकुशकुलिशपा घसूत्रादयः सामान्येनपुंसकम् सूदुपात पान कमनीयम् रनि नत्पुरुषः बहुव्रीहिः २।२।२३अधिकारोयम् पाइन्छन् अनेक मन्यपदाथै २।२।२४ अनेकंपथमान्तमन्यस्य पदस्या थेवर्तमानं बासमस्यनेसबहुव्रीहिःससमीनिशेषणेबहुबी हो ११२।३५ ससम्यन्नं विशेषणंच बहुजीही पूर्चस्यान कण्टे काल:अनएवज्ञापकामधिकरणपबिहुव्रीहिः हलदन्ना सप्तम्या:संज्ञायाम ६.३९ हलन्ताददन्तान् ससम्याअलु- कपासमुदकंयंपामोदकोग्राम:उटरथो नडान उपटनपभू रुद्राउनौ दनाभ्याली पीनांबरोहरिः पीरपुरुषकोग्रामामा- दिश्योधातुजस्यदायोवाचोत्तरपदलोपथपपतिनापर्णः पर्ण:नमोस्त्यर्थानांवाच्योबाचोत्तरपदलोप:अविद्यमानःपु. जो पुत्र स्त्रिया:पुम्मन्दापिनपुंस्कादचूड्- समानाधिकर- णे स्त्रियागपूरणी पियादिषु॥२॥३४ उत्तेपुंस्कादमूड. डोभायो यत्रतथाभूतस्य स्त्रीवाचक शब्दस्य पुंचाचकस्ये. वरूपं समानाधिकरणे ननुपूरण्यां पियाौचगोस्त्रियोरि- निहतःचित्रगुः रुपन्दार्यः अनूङ् किम्बामोरुमार्यः प्र. पपूरणी पमाण्योः५।६पूरणार्थप्रत्ययान्तंयस्त्रीलिं ·( गं नदंनान्यमाण्यन्ताच बहुजीहे रप्रस्यात् कल्याणीपञ् चमीयासांरात्रीणांनाः कल्याणीपञ्च मारायः स्त्रीप्रमा पीयस्यस्त्रीपमाण: अप्रियादिषुकिम् कल्याणीशिया- त्यादि बहुब्रीहोसस्थ्य क्ष्णोः स्वागावाचू ५।४।११३स्वा गवाचि सक्थ्यक्ष्यंताहहनीहषीर्घसस्थ:जलजा क्षी स्वाङ्गास्किम् दीर्घसस्थिराकरम् स्थूलाक्षायेणुयष्टिः अक्ष्णो दर्शनादितिवक्ष्य माणोऽचहिनियांषयूभः५।- ४१११५ हिमूर्य:त्रिमूर्खः अन्तर्बहिर्याञ्चलोमः।४।११७ अपस्यान अन्तर्लोमः बहिर्लोमःपादस्पलोपोहरूयादि भ्य: ५।४।१३-हस्त्यादिवर्जिनादुपमानात्परस्य पादस्य लोप: व्याघस्येवपादास्यव्याघ्रान् अहस्त्यादिभ्यःकि- म् हरितपादः कुसूलपाद:संरख्यासपूर्वस्थ ५।४।१४० लो- पःस्यान् हिपान सपा हिश्योकाकुदस्य ५।४।१४८- लोप: स्याउलाकुन् विकाकुत् पूर्णाहिभापा ५।४।१४९ पूर्णकाकुन पूर्णकाकुदः सरहुर्खदौमित्रामित्रयोः५।४। १५० सरन् मित्रम्दुत्टदमित्राउरः पतिभ्यःकपू५।४। १५१कस्कादिषुच३४८ एविपाउन्तरस्यविसर्गस्यको न्यस्य तुसइनिसःव्यूबोरस्क: प्रियसर्पिष्कःनिष्ठा२।२।३६ निष्टान्तं बहुब्रीही पूर्वस्थान शुनयोगःशेषाद्विभाषा ५॥ ४।१५४ अनुक्त समासान्नानीहे: कप्वा महायशरकः महायशाः बिहबीहिःरार्थहन्दः ।।२९ अनेकंस- बन्चार्थेवर्नमानंया समस्यने सहन्दःसमुनयान्वाचये नरेनरयोगसमाहारानार्थाःनवेश्वरंगुरुञ्चजस्सेनि परस्परनिरपेक्षस्यानेकस्यैकस्मिन्नन्वयःसमुञ्चमःशि- क्षमटगाचानयेनि अन्यतरस्थानुषडि कलेनान्वयो- न्यानयअनयोरसामर्थ्यात्समासोनवखदिौछिन्धी ·( तिमिलिनानामन्वयनरेनरयोग:संज्ञापरिभाषं समूहःस. माहार राजदन्तादिषुपरं २०२१३१ एषुपूर्वप्रयोगार्ह परंस्था दन्तानांराजाराजदन्ताधर्मादिबनियमःअर्थधर्मोध. गीर्थावित्यादि इन्ट्रेघि २।२।३५ पूर्वेस्थान हरिहरी अजा- झरन्तम् २१२१३३ ईशरुणी अल्पान्तरं २।२।३४ शिव. वे.शोपिनामाचा ११२।७० मात्रासहोलोपिनावाशिष्यने पिनरो मानापिनरो इन्चमाणितूर्यसेनांगानां ॥४ाएषां इन्दएकवत् पाणिपादं मार्द-गिकपाणत्रिकं रथिकाभ्यारो हइन्द्राञ्चुरहान्तासमाहारे ५।४।१०६ चवर्गान्ताद्दषहा न्तानहन्द्रावस्यासमाहारे वाइलचम बहाशमी हषदं वाक खिप उनोपानहम् समाहारेकिंभार शारदौर निन्दः पुरब्धूःपथामानक्षे ५।४।७४ कगाद्यन्नस्य समासस्य अप्रत्ययान्नाचगला अक्षेयापूस्तदन्तस्यनाई नैः विष्णपुरं विमलापंसर: राजधुराभक्षेतु अक्षयू: इद- धूरक्षा सरिवपथः रम्यपयोदेशः अक्ष्णोदर्शनात् ५।४।७६ औचक्षःपायादक्ष्णो स्यात् गयामक्षीरगवाक्ष उप सदिखन: ५।४।५ प्रगतोध्वानं पावोरथःनपूजना त् ५।४।६९पूजानार्थानपरेण्यः समासान्नानस्युःसराजा अनिराजानिसमासान्नाःनहिना:समानांप्रथमाहा ४११८२ इदमधिक्रियने धाग्दिशइतियावत् अश्वपत्यादि- भ्यश्च ॥१॥८४ एभ्योऽणस्थान पाम्दीच्यतीयेष्वर्थेषुभ- वपरपत्यादिआश्वपनमगाणपनमदित्यदित्यादित्यप. सनरपदापण्य:४।१।८५ पादीव्यतीयेपर्थेषु दितेरप- संदैसः अदितेरादित्यस्यवाआदित्यःपाजापत्य देवाय- जोदेव्यम् देवम् बहिषष्ठि लोपोयञ्च बात्यःकूच किनि अचामादरचो रतिःस्मान बाहीक गा ·. रजादिषसड़े-यन् गोरपत्यादि गव्यम् उत्सादिश्योऽञ्चा ८६औत्सा इत्यपत्यादि विकारान्तार्थाःप्रत्ययाः स्त्रीपुंसाध्या ननजी भवनान् ४।१०८७ धान्यानांभवनइत्यन:पागर्थे वाश्यागेनौरतःस्त्रैणः पोस्नःतस्थापत्यम् ४११९२ षष्ट्य तात्कनसन्धेःसमर्थादपत्यर्थेउतावक्ष्यमाणाश्चप्रत्यया वास्युः ओर्गुणः६०४१४६उवर्णान्तस्यास्यगुणस्तद्धिने उपगौरपत्यमोपगवः आश्वपनः दैत्य औसःस्त्रेण:पोरनः अपत्यय पोत्रप्रभृनि गोत्रम् ४।५।१६२ अपत्यलेन विव- क्षिपोत्रादिगोत्रसंस्थान एकोगोने ४.१९३प्रत्ययः- स्थान उपगोत्रापत्यगौयग गर्गादिश्योया५गो- भापत्यै गर्गस्यगोचापत्यंगार्ग्यः वात्स्यायजसोश्वरा४।६४ गोत्रेयद्ययन्नमजन्तञ्चनदवयवचोरेत योलकतनेब- हुलेनतुस्त्रियाम् गर्ग:वत्सा:जीवनितुवंश्येयुवा ४।४।१६३ पश्येपित्रादोजीचनिपोत्रादेर्यदपरसंचनुर्यादिनकवसंज्ञमे- वस्यात् गोत्राद्यन्यस्त्रियाम् ४११९४ यून्यपसे गोत्र पत्य यान्तादेवपत्ययः स्या स्त्रियांनुनयुक्संज्ञाय मिजोश्च: ४।१।१०१ गोत्रेयौयजिनोतदन्तात्मक आयनेयीनीयियःफ दबउघांपत्ययादीनाम७१२ प्रत्ययादेःफस्य आयन्द- स्थ एग्रवस्यन्छिस्ययघस्य इस्युःगर्गस्ययुगापत्यगा- ायण दाक्षायणः अनरन् ।।१।९५ अपपेर्थेदाक्षिःब व्हादिश्य ४।१।४५ बाहुचिः औउलोमिःआरनिगणोऽय म् अनुष्यानंतर्ये बिदादियोञ् ४।१।१०४ येखत्रानृषयरते. श्योऽन्यत्रतुगोबिदस्य गोत्रम्बैदः दीजिदा:पुत्रस्यापसं पौत्र पोनीपोत्राः एवंदोहित्रादयःशिक्षादिश्यो ।१।१२ अपसेशेव: गांगः ऋष्यन्धकरणिकुसायश्च ।।१४ विषयःवासिष्ठः श्वामित्र: अन्धवेश्यः श्याफल्क वृष्णिश्य:

·V वासदेवः कुरुभ्यः नाकुलः साहदेव: मानुरुत्संरख्यासंभद्र- पूर्षायाः ४।१।११५ सरव्यादिपूर्वस्य मानशब्दस्य उदादेश: स्यादण प्रत्ययशद्वैमातुरःषाण्मातुरःभाद्रमातुरः रुनीश्यो दक्षा१२० स्त्रीपत्ययान्तेश्योटक वैनतेयःकन्यायाःकनीन च४।१।११६चादणाकानीनोन्यासःकर्णभरांजश्वशराद्यत४॥१॥ १३७ राज्ञोजातादेव येचाभावकर्मणोः६।१।१६१ यादौनहि- तेपरेऽन्महत्यास्यान्ननुभावकर्मणोःराजन्यःजानावेवेति किम् अन् ६।१।१६७ अन्मकृत्यास्यादणिपरेराजनःश्वशु. रःक्षत्राः ४.१११३८ क्षत्रियःजानावित्सेवक्षात्रिरन्यत्र रेवत्यादिश्यष्ठा४।१।१४६ठस्येकः ७।३।५० अङ्गात्पर- स्थरस्येकादेशावनिकःजनपदशब्दान् क्षत्रियाद ४।१। १४६जनपदक्षत्रियवाचकाच्छब्दादअपत्येपाञ्चालःक्ष- त्रियसमानशब्दाज्जनपदान्तस्यराजन्यपत्यवत् पञ्चालानां राजापाञ्चालःपूरोरण पोरवः पाण्डोड्यण पांड्यः कुरुणा- दिश्योपयः ४११६२ कौरव्य नैषध्यःनेनद्राजाः ॥१७४ अजादयस्नद्राजसंज्ञाः स्युः नद्राजस्यबहुषुनेनैवास्त्रियाम् २।४।६२ बहुष्पर्थेषुनद्राजस्य लुक नरहने बहुखेननुस्त्रि याम् पञ्चाला इत्यादिकंबोजाल्लुङ ४।१।१७५ अस्मान- दाजस्यलुक कम्बोजः कम्बोजो कम्बोजा दिश्यइनिवक्तव्य मंचोलःशकः केरल: यवनःरत्यपत्याधिकारनेनरतंरागा- न् ४।२१ अण्स्यात् कषायणरपरकाषायम नक्षत्रेण युक्तःकाल:४।२।३अवास्यात् निष्यपुष्ययोर्नक्षत्राणिय पनि वाच्यंग पुष्येण युक्तं पोषमहालुबविशेषे ४।२।४ पूर्वेगविहिनस्थलवष्टिदण्डात्मकस्य कालस्यावान्तर चि शेषनगम्यते अपुष्यःदृष्टं साम ४।२।७ नेनेत्येववसि ठेनदृष्टंचासिष्टंसाम वामदेचाड्ड्यड्यो ४।२।९ वामदेवेन ·.. रष्टं सामवामदेव्यम् परिरनोरथ: ४।२।१० अस्मिन्नर्थेष- सयोभवनि वस्त्रेण परिहनीवास्योरथः नोवूनममत्र- श्य:४।२।१४शरावेउडूनःशारावःोदनःसंहनंभक्षाः ४।२।१६ सप्तम्यन्नादणस्यासंस्कृतेऽर्थे यत्संस्वतंभक्षा श्वेनेस्युः वाष्रेषु संस्कृताचाष्ट्राः भक्षाःसाऽस्यदेवता ।। २॥२४द्रोदेवनाअस्यनि ऐनंहविःपाशपनम्बार्हस्पत्य मुशकापन् ४।२।२६ शक्रियम् सोमायण्टा२।३० सौम्यम् चारवृनुपिनष्वसोयत् ४॥२॥३१ वायव्यम्बनच्य मीड़नः ।४।२७ अरूद्यकारे असाधातुके यका- रेच्चोचे परे ऋतोरीडादेशः यस्येनिच पित्र्यम् उषस्यम् पितृव्यमानामह पिनामहा:४।२।३६ एनेनिपात्यन्ते पि. नुभयानापितव्यःमानुर्धानामातुल:पिनुःपिना पिनामहःन- स्यसमूहः ॥२॥३७ काकानांसमूहः काकम् भिक्षादिश्यो- ण ४।२।३८ अक्षम् गर्भिणीनांसमूहोगर्भिणम् इहमस्या देनडिनरनि पुम्ब- भाहतेरनण्य नपत्ये ६।४।१६४ अनप स्यार्थेणि इन्धरुत्या नेननस्तदिन रनिटिलोपोन युवनीना- समूहोयोचनम् ग्रामजनबंधुभ्यस्तल् ४१२।४३ नलस्त्रि याम् गामना जनना बंधुता गजसहायाभ्यांचेनिस्तव्यम्- गजनासहायना अन्हा खःऋनो अहीनः प्रचितहस्तिधे नोटा ४।२।४७ र सुसुतान्तात्कः १३.५१ इस उस उ- इनान्तापरस्यरस्यकः साक्नुकम हास्तिकम् धेनुकम्न- दधीने नछेद ४।२।५९ नयवाभ्यां पदान्ताभ्यां पूर्वोतुनाभ्या मैच् ॥३परान्ताभ्यांयकारवकाराभ्यां परस्पनरद्धिःकि नुनाभ्यांपूर्वीप्रमादेनो भागगौरत: व्याकरणमधीने वेदना के याकरण: क्रमादियोबुन ४॥४६॥ कमकः पदकःशिक्ष कःमीमांसक: नदस्पिनरतीनिदेशेतनाम्नि ४।२६२७उदं- ..

·बराः सन् त्यस्मिन् देशे औदुंबरोदेश: नेननिर्रचम ४।२।६८ कुशाम्बेननिमुनानगरी कौशाम्बी नस्यनिवासः ४॥२॥६९शि बीनांनिवासोदेश:शेबः अदूरभावश्च १।२।७० विदिशाया- अदूरभावैदिशम्जनपदेलु १।२।५१ जनपदेवाच्येचातु रर्थिकस्य लुप्लुपियुक्त वानिवचने १३२।५१ लुपिसनिप हानि वल्लिङ्गवचनेस्तः पञ्चालानां निवासोजनपदःपञ्- चाला:कुरवः अंगा:बगा: कलिंगाः वरणादिश्या। ८२ अजनपदार्थ आरंभःवरणानाम दूरभावनगरंचरणा: कुमुदनडवेनसेभ्योड्मनुए ४।२।०७ सयः॥२॥१०झयन्ना नगनार्गस्यवःकुमुहान नड्वान् मादुपधायाचमनोवोय. वादिश्य: १२१९ मवर्णा वान्तावों वो पधाञ्चयवा- दिवर्जितात्परस्यगनोर्गस्यवः तस्मान् नइशादावलच्॥ २१८८ नबल: शिरवायावलच ४॥२॥८९शिरवावलगानि- चातुर्थिकाः शेषे ४।२।९२ अपत्यादि चतुरर्थ्यन्तादन्योर्थःशे षस्तत्राणादयःस्युः चक्षषागृत्यनेचाक्षषरूपमश्रावणः शब्द: औपनिषदः पुरुषः दृषदिपिशा दार्षदाःसकतःचतु- भिरुत्यंचातुरम् शकरम् चतुर्दश्यारश्यनेचातुर्दशंरक्षः- नस्यचिकारइत्यतः पाकशेषाधिकार राष्ट्राचारपारान्ध खौ ४।२।९३ राष्ट्रजातादिःराष्टियःअवारपारीण:अवारपा- राद्विगृहीनादपि विपरीताच्चेति पतव्यम् अवारीयाःपारी- णःपारावारीणा:इहप्रकृति विशेषात् पादयश्यलन्ताः- त्यया उच्यंने तेषांजानादयोऽर्थविशेषा:समर्थ विभनय- श्रवक्ष्यन्ले ग्रामाद्यसो ४।२।९४ ग्राम्याग्रामीण:नद्या दिश्योटक ४।२।९५नादेयम् गाहेयम् वाराणसेयम् दक्षि- णापश्चात्पुरसस्त्या४।२।९दाक्षिणात्य पाश्चात्यापो रस्त्यः यमागपा गुदमनीचयन ४।२।१दिव्यम् उदी- ·M च्यम्पतीच्यम् अव्ययासप ४।२।१०४ अमेहकन सित्रे भ्य एव अमात्य रहस्यःकत्सः ननरुत्यानत्रया यन्नेधु- निसः रर्सिस्याचामादिस्नत्यं ॥१॥७३ यस्यसमु दायस्याचांमध्ये आदिहि रत्त संजस्यान त्वदाई निच१७४ रद्धिसंज्ञानिस्युःरहाच्छः ४।२।१२४ - शालीयानीयः वानामधेयस्परदिसंज्ञा देवदनीय दै- चदन्नःगहादिश्यश्च ४२११३८ युष्मदस्मदोरन्यनरस्यों खजच ४॥३॥ वाच्छ: पक्षेण्युयोर्युष्माकंचायंयुष्म- दीया तस्मिन्नणियुष्माकास्माको ४।३।२युष्मदस्मदो रेतापादेशोस्तः खनिअणिच योष्माकीण आरमाकी नायोष्माकः आस्माकः तवकगमकायेकवचने ४।३।३. एकार्थ वाचिनोर्युष्मदस्मदोस्तपक मगकौरतःपनि - णिच नावकीन तापकःमागकीनः मामक: छेनुप्रत्ययोन रपदयोश्च ७।२।९८ मपर्यनयोरेतयो रेकार्थवाचिनोस्वमो जापत्ययेउन्नरपदेच परतः खदीयः मदीयः खत्पुत्रःमन् पुनःमध्यान्मः४।३।९८ मध्यमः काला?ञ्४।३।११ कालि कम् मासिकम् सांवत्सरिकम् अव्ययानाभमात्रेहिलोप:- सायंमानिकः पौनापुनिक पारष एण्यः४।३।१७ पार- षेण्यःसायंचिरंपाहे पगेच्ययेभ्यसु स्युलौतुट्न ४॥३॥ २३ सायमित्यादिभ्यश्चतुर्थः अव्ययेश्यकालाचिभ्य ष्ट्रयट्युलोराजयोस सायन्तनम् चिरंतनगपाहेप- गे:नयो रे नखनिपायन शण्हेननम् पगेतनम् नजा तः४।३।२५ सप्तमीसमर्याज्जातरत्यर्थःणादयोपादय- अस्युःस्त्रुग्नेजान: स्त्रीनःउत्सेजातःओत्स:राष्ट्र जान: रा- ष्ट्रियः अवारपारेजातः प्रचारपारीण इत्यादि पाषष्ठक ४।३।२६ एण्यापरादापाशिक:पायभवः४।३।३९त. ..

·J स्येच जुने पायेणबाहुल्येन भवनि स्त्रोनःसममूने ४।३।४१ खुम्नेसम्भपनि स्नानः कोशागुन ४।३।४२ कोशेयंवस्त्र म तत्रभवः ४।३।५३ स्त्रीन: औत्सःराष्ट्रिय दिगादिश्याय ४।३।५४ दिश्यम् वर्गा शरीरावयवाचा३.५५दंत्ययक- ण्व्यम अध्यान्मादेष्यनिष्यने अध्यायभवमाध्यामिकम्- अनुशनि कादीनाञ्च ७।३।२० एषामुभयपदाहिर्जिनि णिति कितिच आधिदैविकम आधिभौनिकम् ऐहलौकिक- म् आरुति गणोयम् जिव्हामूलाड्-गुले छः४।३।६२जिल्हा मूलीयम् अन्गुलीयकम् वर्गान्ताच्च ४।३।६३ कवर्गीयम् तनागनः॥३।७४ स्कम्रादागत:स्त्रोनःठगायस्थानेश्यः १।३।७५शक्शालाया आगन:शोकूशालिकःविद्यायोनि- संबन्धयोबुज ॥३॥७७ औपाध्यायकापैतामहकः हेनु- मनुष्येभ्यो न्यनरस्यांरुप्यः ४।२।१समादागनं समरूप्यम् पक्षगहादित्वाच्छःसमीयम् देवदनरूप्यम् दैवदनगमयट- च४।३।०२ समययम् देवदत्तगयर प्रभवति ॥३॥ हिम- वतःपभवनि हैमवतीगडगा नद्गच्छनि पथिदनयोः। १८५स्मघ्नं सङ्गच्छनि स्त्रोनःपन्या दूनोचा अभिनिष्क्रा मति गरम ४३ सुन्नमधिगच्छति स्त्रीनम् कान्यकुब जहारम् अधिकत्सरुनेग्रन्थे ४।३।८७ शारीरक मधिकृत्य कृनोगस्थःशारीरकायःसोस्यनिवासः४।५।८९ वमोनि वासोऽस्यस्त्रोन लेन पोलम् ४।३।१०१ पाणिनिनापोनं पाणि नीयम् नस्येदम् ४५३।१२उपगोरिदम भोपगवम इनिशोषि काःनस्यविकारः॥३॥१३४ अश्मनोविकारेरिलोपः प्र- श्मनोविकार:आश्मः भास्मनःमार्निकः अवयच पाण्यो षधिवृक्षायः४।३।१३५ नाद्विकारे मयूरस्याषयवो विका- रोवामायूरः मोर्व काण्डम् अस्मा पेप्पलम् मय. नयो- ·९२ ) ऑषायामभक्ष्या छादनयोः ४।३।१४३ परुनिमात्रान्मय वास्यान निकाराग्यनयोः अश्ममयम् आश्मम् अभक्ष्ये त्यादिकिम्मोहः सूप: फार्पासमाच्छादनेगनिसंबद्ध शरा- दिश्य: ४।३।१४४आम्रगयम् गोश्चपुरीषे ४।३।१६० गो- मयम् गोपयसोर्यन ४।३।१६गन्यम् पयस्यगइनिपा- ग्दी व्यनीयाःप्राग्वहतेष्टइ।४।१ नबेहतीसन:पाइग धिक्रियते तेनदीच्यनिरवननि जयति जितम् ॥४॥२अौ दर्दीव्यतीखननि जयनिजिनंगा आक्षिक संस्हनगशा३ दध्नासंस्हनम् दाधिकम् मारिचिकम् नरनि था४।५ उडुपेन नरनि ओपिकःचरनि ४।४। हस्तिनाचरनिहासिकद- धाचरनिदाधिकः संसृष्टे ४।४।२२दनासंसदाधिकार- उनि ४।४।३२ बदराण्युन्छनिबादरिकारक्षति ४।४।३३ समाजंरक्षनि सामाजिकःशब्ददर्दरंकरोनि ॥४॥३४ शब्द करोनिशाब्दि का दर्दुरं करोनि दारिक: धर्मचरनि ४।४।११ धार्मिकः अधर्माचेनि वक्तव्यम् आधर्मिकःशिल्पम् ४४ १५५ मृदंगवादनं शिल्पमस्यमाद्रिकापहरणमा४५७ असिःपहरणगस्य आसिकः धानुष्कःशीला४।४।६१अ- पूपाक्षणशीलगस्य आपूपिकनिकटेवसनि ।४।७३- नैरिकोशिक्षकाइनिठगधिकारमाग्पिताद्यत् ॥४/७५ तस्महिनमित्यनः पाग्यदधिक्रियने नहहनिरथयुगपास ङ्गम् ॥४॥७६रयंवहनिरथ्यःयुग्यः प्रासयःधुरोयदुको ४।४।७७ धुर्यःधौरेयः नोपयोधर्मविषमूलमूलसीतानु लाभ्यस्तार्य तुल्य पाप्य वध्यानाम्य समसमिनसेमिनेषु४ ।४।९१ नाबानार्यम् नाव्यम् जलम् वयसानुल्योवयस्य:- धर्मेण प्राप्यम् धम्र्यम् विषेणवध्यःविष्यःमूलेन आना- म्यम् मूल्यम् मूलेनसमामूल्य:सीनयासर मिनम् सीत्यम् ·क्षेत्रम् तुलयासंगितंतुल्यम् नत्रसाधुः ४।४।९२ साम- ससाधुः सामन्यः कर्मण्यःशरण्यः सशायायः४।४।१०५ सायः नियनो विधिःपाक्क्रीनाच्छ:५।१।१नेन क्रीन मित्यनःपाक्छोधिक्रियाने उगवादिभ्योयन ५।१।२ उवर्णा- न्ताहवादिश्यश्यन् उस्यापवादःशडकव्यंदारुंगव्यंना- भिनभजचनभ्योक्षानभ्यमज्जनम् नस्पेहितग्५१०५ वत्सेभ्योहिनी वत्सीयोगोधुशरीराचयवाद्यत् ५।०६द- न्यम् कण्ड्यम्नस्यम् आन्मन् विश्वजन भोगोचर पदार- रख:५।१।९आत्माध्वानोरखे६।४।१६९ एनोखेपकृत्यारतः आत्मनेहिनम् आत्मनीनम् विश्वजननीनम्माभोगीणः उयतोःपूर्णो विधि: भाग्यनेष्टज ५।१।१८ लेननुल्पमित्य तःप्राकटनधिक्रियने तेनक्रीतम् ५।१११३७ सप्तत्याक्री नंसाप्तनिकम् पास्थिकमनस्येश्वरः५।११४२सर्वभूमिपू. थिवीश्यामणजौरतःअनुशनिकादीनाइच ७।३।२० स- भूमेश्वर: सार्वभौमः पार्थिवः पंक्तिविंशतित्रिंशञ्च- वारिंशत्पञ्चाशत्पषिसमत्यूशीति नवनिशनम् ५।१। ५९ एनेरुटिशब्दानिपात्यने नदहति ५।११६३श्चेनछन्त्रमह निश्चेतत्रिक दंडादिश्योयत् ५।१।६६ एभ्योयन् दंडमह निदंड्यः अर्थः वध्यः नेन निनम् आह्निकम् इनिरो- विधिः तेनतुल्यक्रियाचेहुनिः५१११११५ ब्राह्मणेननुल्यंबा- ह्मणवत् अधीने क्रियालिम गुणनुल्ये माभूत् पुत्रेणनु ल्यस्थूल: नत्रनस्येव ५।१।११६मथुरायामिव मथुरावन सुघ्नेपाकार: चैत्रस्येवचैत्र चन्मैत्रेयस्यगावः तस्यभावरत नलो५।१।११९पकृतिजन्यबोधे प्रकारोभाव:गोर्भाव:- गोखम्लान्कीबग आचत्वात् ५।१।१२० ब्रह्मणस्वरस तःपासनलाबंधिक्रियेने अपवादैः सहसमावेशार्थमि ·दंगकारोनमभ्यागपिसमावेशार्थ स्त्रियाभावः- स्प्रेणम् स्त्रीला नीना पोस्लम पुंस्त्वम्पुरता पृथिव्या- दिश्यमानज्या ५१११२ वावचन मणादिसमावेशार्थ र ऋतोहलादेलघोः६।४।५१रष्ट्रमेयस्सपरतः६।४।१५५ लोपमेयस्स पृथुगदुशहशरदपरिश्टा नागेवरख- म् पृयोनिः पथिमा पार्थवम् मदिमा मार्दवम् वर्णदा- दिभ्य: बञ्च ५।१।१२३चादि मनिच शोक्युम् शक्तिमा- दार्थम् द्रदिमागुणवचून ब्राह्मणादिभ्यः कर्माणच ५।११२४ चाद्भावेजडस्यभावः कर्मचाजाड्या ब्राह्मण्यम् आरुनिग- पोयम् सरव्युर्य: ५।१।२६ सरव्यम कपिज्ञात्योईइ ५।१।१२७ कापेयम् ज्ञानयम् पसंत पुरोहिना दिभ्योया ५।१।१२८ सेनापत्यम् पोरोहित्यम इनिनजस्मोरधिकारः धान्यानां भवनक्षेत्र ख ५।२१ मुहानां भवनक्षेत्रंगोड़ीनम ब्रीहि शाल्योर्दछ५।२। हेयमशालेयम हैयड़-चीनं संज्ञायां ५।२।२३ त्यागोदोहशब्दस्यहियडरादेश: विकारार्थे रच- श्वनिपात्यनेदुल्यतरनिदोहः क्षारयोगोदोहस्य विकार: हैयंगनीनं नवनीनं नदस्यसंजाननारकादिश्याइनच् ५।२०३६ नारका:संजाना अस्पनारकिनभ:पंडितः आरुनिगणोय म प्रमाणेयसजदामात्रच: ५।२।३७ ऊरुपमाणग- स्य उरूहयसमऊरुदनम् उरुमात्रमयनदेतेश्यःपरिणामे बनुए ५२॥३९ यत्परिमाणमस्ययावान्तावान एनाचान् संरन्यायाअवयवेतयप ५।२।४२ पञ्च अवयवा अस्य- पञ्च नयम् हिविभ्यांनयस्यायज्वा ५।३।४३ इयम् दिन यमत्रयम् बिनयम उभादुदानोनित्यम् ५५२।४४ उभयम् नग्यपूरणेडट् ५।२।४८ एकादशानांपूरणः एकादश: ना- नादसंरच्यादेर्मद् ५।२।४९मडागमा पञ्चानांपूरण:प ·चमः नान्नास्किम् निविंशर्डिनि ६।४।१४२विशनेर्भस्य निशब्दस्य लोपोरिनिपरो विश: प्रसंरख्यादेः किम् एकादश- षट्कनिकतिपयचनुरांथुझ्५।२।५१डिनिषण्णांपूरणःष- छः केनिथः कतिपयशब्दस्य अनएक्डट् कतिपयथःचनुर्थः हेरत्तीयः५१२१५४ उटीपवादःइयोःपूरणेः द्वितीयःःसंप सारणंच ५।२१५५ नृतीयःश्रोत्रियंउंदोधीने ५४४८४- श्रोत्रियः चेत्यनुरत्तेः छांदसःपूर्वादिनिः५।२।१६पूर्वज्ञान मनेनपूर्वीसपूर्वाच्च ५।२।८७ हनपूर्वी रशदिश्यश्च ५।२।८८ इष्टमनेनरीअधीती नदस्यास्यस्मिन्निनिमनुप्५।२।९४ गावोस्यास्मिन्सन्ति वागोमान नसौमत्वर्थे ।४।१९ नान्नसा नोभसंज्ञोस्तीमत्वर्थे प्रत्यये संप्रसारणम् विदुष्मान् गुण- बचनेभ्योगनुपोलुगिष्टःशक्तोगुणोस्यास्तीनि शबू-पर: कृष्णः पाणिस्था दानोलजन्य तरस्याम् ५।२।९६चूडाल: चूडाचान्माणिस्था लिम् शिरखानान् दीपः पाण्यंगादेवने- हमेधावान् लोमादिपामादिपिच्छादिश्यःशनेलच:५॥२॥ १०० लोमादिश्यःश:लोमशालोमवान्पामादिशयोनःपा- मनः अनाकल्याणे अन्ना लक्ष्भ्या अच लक्ष्मण:पिछा दिश्यदलच पिच्छिल:पिच्छवान् दन्त उन्ननउरच्५।२।१०६ उन्ननादन्ताअस्यदन्तुरः केशाहो न्यनरस्याम् ५।२।१०९. केशवः केशवान अन्येभ्यो पिरश्यंतेगणियःअसोलो- पश्चअर्णवःअनरनिठनी ५।२।११५दण्डीदण्डिकात्रीत्या दिश्यअ५॥२॥११६वीही त्रीहिकः अस्मायामेधास्त्रजोषि निः५।२।१२१ यशस्वी यशस्वानुमायाची मेधावीस्त्रग्वीप चोम्मिनि: ५।२।१२४ वाग्मी अशादिश्योऽच् ५।२।१२७ अर्शसः आनिगणोऽयम् एनिमलया:पोग्दिशोवि- भक्ति: ५।३।१ दिशन्देश्वरत्सनःपाग्यक्ष्यमाणा:पत्य- ·M ९६ या विभक्तिसंज्ञाः स्युः अथस्वार्थिकाः किंसर्वनाम बहुभ्यो यादिश्य: ५।३।३ किमःसर्वनामोबहुशब्दाचेनि मान्दि शोधिभियंने पञ्चम्यास्तासिल ५।५।७ पञ्चम्यन्तेभ्यःकि- मादिश्यरतसिल्वास्यात् कुनिहोः ७।३।१०४ किमः कुरता दोहादोच विभक्तो कुन-कस्मात् इदमदशु ५।३।३माग्दि- शीये इना अन् ५।३।५ एनदःमाग्दिशीये अनेकाललान सर्यादेश: अनः अमुनायनाननःबहुनः यादेत होभ्या- म् पर्यशियाञ्च ५।३।९ नसिल् परितःसर्वनइत्यर्थः अभि नःउभयनरत्यर्थःसप्तम्यास्त्रल् ५।३।१० कुन्नयत्रबहुत्र. इदमोह: ५।३।११त्रलोपवादःइह किमोत् ५।१११२ वास्या- नकानिजा२।१०५ किमानकुत्रइनराभ्यो पिदृश्यन्ते ५॥ २४ पञ्चमी मममीनरविभत्तयन्तादपिनसिलादयो - श्यन्ते रशिग्रहणाचदादियोग एक सभवान् ननोभवान- ननोभवन्नंनत्र भवन्नम् एवंदीर्घायुःदेवानापियःआयु- ष्मान स.कान्ययित्नदःकालेदा ५।३।१५ सप्तम्यन्तेभ्यः कालार्थ दास्यात् सर्वस्य सोन्यतरस्यादि ५।३।१६दादो प्राग्दिशीये सर्वस्यसोवासस्मिन् कालेसदासर्वदा- न्यदाकदा यदानदा काले किम् सर्वत्रदेशेइदमोहिल् ५। ३१३६ सप्तम्यन्तात् एनेतीरथोः५।३।४ इदम एनरन ए- तौस्तो रेफादौथकारादोच पाग्दिशीयेपरे अस्मिन्काले एनहि कालेकिरदहदेशे अनयनने हिलन्यतरस्याम् ५ ।३।२१ कार्हिकदायस्यिया तर्हि तदा एनंद: ५।३।५एतर- वएतौरतोरेफादीथकारोदोचमाग्दिशीय एतस्मिन्कालेएनहि प्रकारवचनथाल ५/३।२३ प्रकारशत्तिश्यः किमादिश्यस्थाल तेनप्रकारेण नथारदमस्थमुः ५।३।२४ थालोपवादःए- तरोपिवाच्यः अनेन एतेन प्रकारेण वारस्थम् किमश्न५॥

·९७ ३१२५ केनप्रकारेण कथम् इति माग्दिशीयाः अतिशाय- ने नमविष्ठनो ५।३।५५ अतिशय विशिष्टार्थरतेः स्वार्थ एतोरतः अयमेषामनिशयेनादयः भादयतमः लघुतमो. लपिष्ठः निश्च५/१५६ मिड-न्तादतिशयेद्योत्तमप्- स्यात् तरप्तमपोष:११॥२३ किमेति-व्ययप्वादाम्बद्रव्य प्रकर्षे ५।४।११ किमएदन्तादाम्स्यान् नतुद्रच्य प्रकर्षे कि- न्तमाम् पचतितमाम् उच्चस्तमाम द्रष्प प्रकर्षे उचैस्तम- स्तरु:हिवचन विभज्योपपदतरबीयसनी ५.२१५७ - इयोरेकस्यानिशये विभक्तव्येचोपपदेसप्तिड न्तादेतोस: पूर्वयोरपवादः अयमनयोरतिशयेनलघुःलघुतरःल- घीयान् उदीच्या प्रापेभ्यः पदुतरा:पटीयांसःप्रशस्य- स्य श्रः५।३।६० रमेयसोः परनः प्रत्येकाच् ६।४।६३ इष्टादावेका प्रत्यास्यात् श्रेष्ठः श्रेयान् ज्यचे ५॥२॥६॥ प्रशस्यस्यज्यादेशः इष्टेमेयसोःज्येष्ठः ज्यादादीयसः६। ४।१६० आदेपरस्यज्यायान् बहोलापोभूचबहो: ६४ 1१५८ बहो:परयोरिमेयसोलेपि: स्यात् बहोनभूरादे शः भूमा इष्टस्यरिश्च ६।४।१५९बहो: परस्य इष्टस्यला ष:स्याधिगमभूयिष्ठ: विन्तोर्तु.५४३१६५ इष्टेमे यसोः अनिशयेनस्वग्नीस्त्रजिष्टः स्त्रजीयान् अतिशयेन- खग्वान् बचिष्ठ:खनीयान् इषदसमाप्तो कल्पदेश्यदेशी यर:५।२०६७ षदूनोविज्ञान विकल्प: विद्देश्य विद्ध देशीयः पचतिकल्पम् विभाषासपोबहुच पुरस्तात् ५।३। ६८ ईषदूनः पदुःबहुपदुःपटुकल्पःसपः किम् यजनिक- ल्पम् प्रगिवातः ५।३।७०रवेपनि हतारियत:पाकका धिकार:अव्ययसर्वनाम्ना मकच् माटेः ५।३।७१ कोप- बाद: अज्ञाते ५।३।७३ कस्यायमश्वोऽश्वकःउचके नीच- ·कैसर्वकै कुसिने ५।३।७४ कुत्सितोऽश्नोऽश्वकःकिंय सदोनिर्धारणे यो रेकस्यडनरच् ५।३।९२अनयो: कन रोवैष्णवः यतरः तसर:वाबहूनांजानिपरिषनेडतमच ५४३१९जानिपरिप्रश्नारनिपत्यारव्यानमाकरे कतमोभी बतां कटःयतमः ततमःवाग्रहणमकजर्थमयकःसकार- निमागिवीया:इचेप्रतिकृती५।३।९६ कनस्थात् अश्वस प्रतिकृतः अश्चकः सर्वप्रातिपदिकेश्य:स्वार्थेकन् अश्व- कः तत्परतवचने मयट५।४।२१ प्राचुर्येण प्रस्ततंभलन न्तस्य वचनं प्रतिपादनंभाचे अधिकरण वाल्पु आये पह तमन्न मन्नमयम् अपूपमयम् हिनीयेनु अन्नमयोयज्ञःअ- पूपमयंप प्रज्ञादिश्यश्च ५।४।३८ अणस्यात् प्रज्ञएवप्रा तःदैवतः बव्हल्पार्थाच्छस्कारकादयनर स्याम् ५.४४४२ बहूनिददाति बहुश: अल्पश:आधादिश्य नसेरुपसंख्या नग आदोआदितः मध्यनः अन्तनः पार्थत:आरुनिगणो यमस्वरेण स्वरतःवर्णतः सवस्तियोगसंपद्य करिचिः ५।४।५० अभूतनावदनि यसच्यम् विकारात्मनां प्राप्नुवयों प्रतीवर्तमानाहिकारशब्दात् स्वार्थचिस्यालरोया- दिपियोगे अस्यच्चो७४/३३ अपर्णस्य ईत्स्यालो अक ष्णः कृष्णःसंपद्यतेतंकरोतीनि रुष्पीकरोनि ब्रह्मीभावनि गड्-गीस्पात् अव्ययस्यच्चावीत्वं नेनियाच्यम् दोषाधून म हः दिवाभूतारात्रिःविभाषासानिकार्ये ५।४।५२ चिनि षये सानिर्वास्यात्साकल्ये सासदायो।।३।१११ सस्यषले नदधिसिञ्चति कस्मंशस्त्रमग्निःसंपद्यने अगिसाद्भवति चोच ७।४।२६दीर्घःस्थात् अग्नीभवति अन्यतानुकरणात् यजबरार्धादलितोडाच्५।४।५७ मजबरं न्यूनतुनतो- न्यूनअनेकाजिनिया वन्तादशमधैं यस्यनस्मान् डान्स्या- ·त् कृत्व स्तिभिर्योगेडाचिबहुलं भवतःइनिडाविविधि नेहिलम नित्यमामेडिडाचौलि चक्रव्यम्दाच्परंयाने डिनं नतिमन परेपूर्वपरयोवर्णयोः पररूपं स्यात् इतितकार पकारयोःपकार पटपटा करोनिअन्यसानुकरणात् किम्- इषकरोति यजचराधोखिमश्रलरोनि अपरेतिकि वरर खराकरोनि अनितोकिम परितिकरोतिरनिहिताः अथ- स्त्रीयत्यया: अजायतष्ठाप ४.११४ अजादी नामकरान्तस्य चपाच्यंयन स्त्रीवंतत्रद्योटाप स्यात् अजा एका अश्या चरका मूषिका बाला वसा हेदा मन्दा चिलाता मेधा इत्या- दिगडमा सर्वाउगिना१६उगिदन्तात्यानिपरिकान गए भवन्ती पचन्ती दिदाणञ्यस समाजमात्र नयप उकउञ्छरपः ४११५ अनुपसज्जनं यदिदादिनद- नम् यददन्तम् ततः स्त्रियां डीप कुरुचरी नदद नरदेवर दे ती सौपर्णेयी ऐन्द्रीओसीअरुयसी उनी अस्मात्रीप अन्वनयी आक्षिकी पास्थिकीलावणिकी यारशासन नजीक व रब्युसरणतनानामुपसंस्थानम् नी पी स्त्री शाक्ति की आदघड़करपातरीनलुनी यजश्च । १६यजन्तात् डगपअकारलोपेरुतेहलतादिनस्य ६।४। १०५ हलः परस्य तड़ितय कारस्य लोपःनिपरेगा पानां ध्यत हिन: ४।१।१७ यजंतान योगास्यान् सचनहिताबि दौरादिश्यश्च४।१४१ डीपस्यात् गाायणी नर्तकी गोरी अनड़ही अनड्वाही आरुनिगणी यमवयसिपथमे४।१ १२. प्रथमवयोवानि नोदन्नान डीपकुमारी हिगो: ४।११ २१ अदन्ताहिगो पत्रिलोकी अजादिखानिफ्लाव्य- नीका वर्णादनुदानातोपधानो नः ४।११३९वर्णनाचीयो- अनुदानान्नस्तोपधस्तदन्तादनुपसर्जनाहाडी तकार- ·- स्थनश्च एता एनीरोहिता रोहिणी बोनोगुणवचनात् ४१ १४४ उदन्ताहुणचानि नोवाडी गुडी मृदुःबहादियश- ४३.११४५ वार्डीम् बहीबहुरुदिकागदन्निनः रात्रिःग- त्रीसतोक्तिनादित्येके शकदिःपुंयोगादारव्यायाम् ।। ११४८ यापुमारण्यापुंयोगात् स्त्रियांवर्नने नतोडीप गाय- स्यस्त्रीगोपी पालकान्तान गोपालिका अश्वपालिकाप- स्वयस्थातकापूर्वस्यातरदाण्यसप:७/२१४४ प्रत्ययस्था कात्यूर्वस्याकारस्येकार: स्यात् आपिस आपसप: परोन चेतू सर्विका कारिका अत: किम नौकाप्रत्ययस्था लिम् शको नीतिशका असप:किम् बहपरिजाजकानगरीसूर्या देव तायांचाप्सूर्यस्य स्त्रीदेवता सूर्या देवताया किम् सूर्या गरूत्ययो चड.यानचयलोपासूरीकुन्तीइन्द्र वरुणा- बशर्ब रुद्रमरहिमारण्य यर यवन मातुलाचार्याणामानुरू १.१। ४९ नएच इंद्रस्य स्त्रीरंद्राणी वरूपानी भवानीश- र्वाणी रुद्राणी मृडानी हिमारण्य योर्महखेमहरिमं हिमानी महदाण्यं भरण्यानी यवादोषे दुष्टो यवोयरानी यवना- लिप्यार यवनानालिपिर्यवनानी मातुलोपाध्याययोरा- नुम्बा भालुलानी मातुली उपाध्यायानी उपाध्यायी आचा यांदण सजन आचार्यानी अर्यक्षत्रियाश्यांवास्वार्थ अ. र्याणा अर्याक्षत्रियाणी क्षत्रियाकीनाकरण पूर्वान। ११५० डीष वस्त्रकीतीकचिन धनीना वाड्-गाझोपस जनासंयोगोपधान ४।१।५४ असंयोगोपधमुपसर्जनंय. तु स्वांगतदन्तान्डोषवा कशाननिकांना अतिकेशी अनि केशा चन्द्रमुखी चन्द्रमुरवा असंयोगोपधारितम् सगुल्फा उपसर्जनास्किम् सशिरवा नन्कोडादि बहरः ४१५६को- डादेव्हचश्चस्वाहा नङीष् कल्याण कोरा आरुनिगणो ·यमनरखमुरवारसंज्ञायाग्४।१।५८ नडीपूर्वपदारसंज्ञा यामग:८।४।३पूर्वपदस्थानिमित्तात्परस्य नस्यणः स्यात् संज्ञायाम्ननुगकारव्यवधाने शूर्पणरवा गौरमुरवा संज्ञा- यांकिम्ताघमुखीकन्या जानेरस्त्रीविषयादयोपधाता ११६३ जातिवाचि यन्नच स्त्रियांनियनमयोपचंतनोडीए तरी षली करीहरबीजाने किम् मुण्डा अस्त्रीविषया किम्बलाका अोपधालिमक्षत्रियायोफ्धप्रतिषेधे- गवयहपसुक यमत्स्यमनुष्याणा मपनिषेधागषयीहयी- मुकयी हलस्तहितस्येनियलोपःमानुषी मत्स्यस्यड्.याय लोपःमत्सीइतोमनुष्यजानेः ४।१।६५डीष दाक्षीज तः४११६६ उदन्तादयोपधान्मनुष्यवाचिनः स्त्रियामू.. कुरः अयोपधाकिम् अध्वर्युब्रह्मिणी पड्-गोनपगू शरस्योकाराकारलोपत्रवधूःऊरुत्तरपदादौपम्ये ४।१।६९उपमानवाचिपूर्वपदमूनरपदंयत्पानिपदि. कं तस्मादूड करमोररुःसंहिनशफलक्षणवामादेन १७. अनौपम्यार्थ सूत्रम् संहितोरुःशफोरु लक्ष गोरुः वामोरूः शाई-गरवाद्यजोडीन् ४।१।७३शाई रवादेर ओयो कारस्तदेन्ताच्च जानिवाचि नोडीन शाई गखी वेदी ब्राह्मणीन्नरयोचिनारी यूनरितः४।। ७७युवन् शब्दा स्त्रियांनिःस्यात् युवतिःइतिस्त्रीप- त्ययाः शास्त्रान्तरेपविष्शनांबालानाजचोपकारिका कृनावरदराजेनलपुसिहान्त कौमुदी॥१॥ ॥रनि- श्रीवरदराजरुनालघुसिद्धांतकौमुरी समाप्ता॥ ॥ हैं पु.पुणे येथे नारो आपाजी गोडबोले यांचे रत्नप्रसारक डा.डा. ति पौष शु.३शके १७०७ तारीख - जानुपारी १००६ इ.मा.१ली. U2-27 ·बुर्मिळ ग्रंथ 9-50 सरस्वतीमंडल Tummer- शिवा महाराष्ट्र देशातील वाहन जातीच बर्णन है. जीकर. ठा.बी. (0)32- ·रपालील पुस्तकें आमचे छा- परवान्यांन विक्रीसतयार आहेत त्यां- तून काहींची यारी:- पुस्तकाचे नांव- कि० र पा मुहूर्त मार्तड सरीक. हूचिंतामणीसरीकः पती सतीकः कि: S । १ २ १ 1-16-- कमिशनाबद्दल मिलेल. गोडबोले.