Prakrit Bharati Academy, Jaipur
Vairagya Shatakam
Front matter
No text on this page.
BAT कलारसागरसूरि जानमन्वि 112.20 साली म प्रना प्रस्तावना GIR बारा सप्रेम भेट सा आ सर्व ग्रंथनो अभिप्राय ग्रंथकारे पोतेड, पहेली गाथाना पोलाडा पदमा C के, “संसारमि असारे" आ सर्व संसार असारङ जे. अर्थात् सार वास्तूनी अपेद, कयो ले. माटे सार वस्तु के शी ? ने अंसार वस्तु ते शी के ? ए बुधिमान पुरुषे तो अवश्य आणवू डोइये. ते संबंधी थोमामां डाणवा योग्य तो, एटखंड के. के आत्मगुणने विषे वत्वं, तेडा सार जे. अने जे परन्नाव एटले पुजलिक नावमा वृत्त असार अनः आखा ग्रंथमां पण एंज वातनो विस्तार वारंवार काणान्यो ने. १८१ वली आ ग्रंथमां प्रथम असार एवं संसारनुं विशेषण के एक्युं , ते वर्णन करता योग्य एवा वैराग्य रूप वृनुं बीऊ जे. अर्थात् संदेपमा आखा ग्रंथनो अभिप्राय,एकङ पदमां डा. णाव्यो ने हवे असार शब्दनो लेश मात्र अर्थ देखामीए गए. डेने विषे सार नथी,ते असार कहीए.ा संसारमा कल्पना करीने मानी लीधेली सारी सारी वस्तु शी ? प्रथम पोतानो देह, स्त्री, परिवारादिक सपलं उते पण, डो स्त्री आदिकना शरीरमां आत्मा न होय तो १ ते सर्वे वस्तु असार थंड पमे; माटे-आत्मा ने एक सार जे. कारण के, अनंतझान अनतुदर्शन अनंतुझंख्यावाध सुख पण, एक आत्मामा रहेतुं ने. अने ते.आत्माने लीधे बीडां सर्वे अ- सार पदार्थो पण सारां लागे. एटले स्त्रीश्रादिकना देहमांथी आत्मा ऊतो रहे तारे तेडा स्त्रीश्रादिक पदार्थ, घणु प्रिय होय पस्य तेनुं आलिंगनादिक करी शकातुं नथी. वली डेम ऊँम सूर्यनी समीपे जाइए, तेम तेम वधारे वधारे प्रकाश ऊणाय, वली डेम म चंइमानी मीपे डाइए, तेम तेम वधारे शीतलता ऊपाय, क्ली डेम डेम समुपनी समीपे डाइए,तेम तेम मी हवा वधारे ऊपाय; तेम, डेम डेम आत्मगुणनी समीपे डता डाइए, तेम तेम व- धारे सुखशांति जाय. अने डेम डम तेथी (आत्मगुणथी टुं थवाय, एटले परजावमा पेसाय, तेम तेम वधारे अशांति थाय, माटे आत्म गुण तो अवश्य प्रकट करवा कोइए.एटले डम डेम सार वस्तु कापाती काय, तेम तेम असार नुपरथी सहेडेड प्रीति नतरती काय, म के, कोश्नी पासे योगी होय, ने तेने पैशो मल्यो, त्यारे तेने कोमी गंमवी ते कांश क- नण नथी. पियो मुले, त्यारे पेशो मवो कवण नथी. तेमड सोना महोर मले, त्यारे रूपिय (कटा हसी म जन्म की त्वरि गानामियी कवस्तीतेपास म पाश्चमाण भट भट र हण 4 पूर्व क- Ac सातामा र त्यार हेलु सघलुं धारो का केवण नथी. माटे चिंतामणिं रत्न समान तो आत्मगुण जे. ते आत्मगुण प्रकट करवाने मटेड सर्व क्रिया अनुष्ठान करवां पमेने. ते पण आत्मज्ञान पूर्वक विधि सहित करे, स्यारेडा आत्मगुण प्रकट थाय ने. ते आत्मगुणोनो अंत कोइथी कही श- काय तेम नथी. डेम के,आकाशनो अंत कोइ पदीथी पांमी शकातो नथी. डेम डे पदी, पोताना बलवमे डेटला आकाशमां नमी शकेले, ते पदो,त्रा आटलंड आकाश ने, 'एम समडे बे. डेम मगलरु, चरकलु, ससली, अनल पदी, अष्टापदनामा पही अने गरुक पदो ए सर्वे पदो कहेवाय , तेने पोत पोतानी पांखना बल प्रमाणे आकाशमां गमन करी शके , परंतु ते सर्वने पण,आकाश अपारने अपार रहे .तेम उमस्थ डीवोथीपणा श्रात्माना झानादिक गुणोनो पार पामी शकातो नथी. माटे सर्वोपरि साररूप तो आत्माना झाना- दिक गुणोऊ . एम विचारीने तेथी उलटो एटले आ सघलो संसार असाररूप ले. अर्थात् अनेक प्रकारना आधि तथा व्याधि तथा उपाधि तेणे करीने श्रा संसार भरेलो ,एवीरीते आडीव डाणे डे, देखे डे, अने अनुनवे , तोयपण ते आत्मगुण प्रकट करवानो नद्यम उनए- 4 - बिलकुल करतो नथी. ने कदापि करे , तो देहने पोतार्नु रूप मानीने करे , एटले मना- वा पूडावादिकनी लालचे करे . माटे ते आत्मगुण शीरीने प्रकट भाय ? परंतु ते प्रात्म- गुणो तो, क्यारे प्रकट थाय ? के, ज्यारे आ संसारने विषे देहादिक सर्व पदार्थने असाररूप डाणे त्यारेड आत्मगुण प्रकट थाय ने. अर्थात् वैराग्य पाम्या विना आत्मगुण प्रकट थायड नही. माटे मोद मार्गमा चालनार पुरुषने तो, वैराग्य पगने ठेकाणे ने, ज्ञान हृदयने ठेकाणे मे, अने धर्म माथाने ठेकाणे जे. तोयपण एक बोडाते परस्पर संबंध रहेलो जे. एटले मोकां ङनार पुरुषने पूर्वोक्त त्रणे पदार्थोनुं संपूर्ण बल कोइए. परंतु तेमां मोदमार्गे चालनारने प्रथम पगर्नु बल बरोबर डोइए; केम के, पगविना चाली शकातुं नथी. एटलाङ माटे वैरा- ग्यनुं बल दृढ कोइए, ते वैराग्यने डागृत करनार एवो आ वैराग्यशतक नामनो ग्रंथ कोइ पूर्वधर पुरुषे पूर्वमाथी नधरो ने तेने गूजराती भाषान्तर सहित करी,प्रकट करुं दु. किंबहुना. Secorrenvert ५०T... AMA । लि. शास्त्री रामचन्द्र दीनानाथ.॥ CLARELCricts F -- , या " म ॥ श्री वीतरागाय नमः॥ ॥ श्री वैराग्यशतकम्॥ DKC Domom प्रणम्य परमात्मानं । बालबोधाय लिख्यते ॥ वैराग्यशतकस्यास्य । नाषा टीकानुसारिणी ॥१॥ श्री पूर्वाचार्य महाराजे पूर्वमाथी नघार करीने वैराग्यशतक नामनो ग्रंथ रच्यो जे. अने तेनी टीका संवत् १६४७ ना वर्षमा खरतर गलोय श्री जिनसरिना राज्यमा थएला श्री गुणविनय नामा आचार्ये करी बे. तेनो भावार्थ लेइने आ बालावबोध करयो बे. ॥आर्यारत्तम् ॥ व्याधिवेदनाप्रचुरे संसारे असारे नास्ति सुख ४ संसारंमि असारे। नबि सुहं वाहिवेअणापरे॥
न करोति जिनदर्शितं S जानन '3 धर्म १० श त - स se लचल."Eoo WALLPEKAmao/PROMOTEMOSMP. जीवः ३ . ११ १२ जाणतो इह जीवो। न कुणजिणदेसियं धम्मं ॥१॥ अर्थ-(असारे के७) सार रहित एवो, अने (वाहि केण) व्याधि. एटले शरीर संबंधि पुःखं, (वेत्रणा के७) वेदना. एटले मन संबंधि पुःख, तेणे करीने (पनरे के०) प्रचुर. एटले बहुल अथवा नरेलो एवो, (इह के०) आ (संसारंमि के0) संसारने विषे ( सुहं केण) सुख जेते (नबिके) नथी. (जाणंतो के०) ए प्रकारे जाणतो एवो (जोवो के०) जीव जे ते (जिणदेसियं के) जिनराजना प्ररूपेला (धम्म केण) धर्मने (न कुणइ के) नथी करतो!॥१॥ भावार्थ-अनेक प्रकारना आधि, व्याधि, अने नपाधि तेणे करीने आ संसार नरेलो , एटले आ असार संसारमा कांइ पण सुख नथी. एवी रीते आ जीव जाणे ने, देखे , अने अनुन्नवे ने तोय पण या मूढ़ जीव जिन परमात्माना कहेला धर्मने नथी करतो !! श्रा प्रथम गाथामां एम कर्यु के, आजीव संसारर्नु असारपणुं जाणे , तोय पण श्री जि नप्रणीत धर्मने नथी करतो; एवं कां. परंतु न्हानी नम्मरवाला अने तेज नवने विषे मोद ROCCAMA-CG-चलAROATSAGAP छ- GUL जनारा अने श्री वीरनगवाननी देशना फकत् एकङ वार सांगलवाथी दृढ वैराग्यवान थए- ला, एटलुंज नही पण ते संसारना असारपणा संबंधी माता पिता साथे प्रत्युत्तर करी, बटे माता पितानी आझा लेइ डेणे बाल्यावस्थामां दीदा अंगीकार करी एवा श्री अतिमुक्तक कुमारनुं वृत्तांत श्री अंतगडदशांग अने जगवत्यादि सूत्रने अनुसारे नीचे प्रमाणे जाणवं. कथा. पोलासपुर नगरने विषे विङय नामे राजा, तेनी श्री नामनी पट्टदेवी एटले पटराणी, ते बेडाणनो अतिमुक्तक एवे नामे पुत्र हतो. ते पुत्र बहु नद्यमे करीने महोटो थयो, अनुक्रमे क रीने उ वर्षनो थयो, ते अवसरे नगरनी बहार श्री वीरस्वामी समोसरया. एटले पधारया. त्यार पी ज्ञानवंत एवा गौतम गणधर, श्री वीरस्वामीने पूरीने निदा लेवाने अर्थे नगर मध्ये आव्या, ते अवसरे गेकरानी संगाथे रमतो एवो अतिमुक्तक कुमार, गौतमस्वामीने देखीने ए प्रकारे पूछतो हवो के, “तमे कोण गे? अने केम फरोगे?" एम पूजे सते गौतम स्वामीए कहां के, “अमे श्रमण गए,अने निदाने अर्थे फरीए डीए." त्यारे कुमार बोल्यो. हे पूज्य!आवो,हुं तमने निका अपाई." एम कहीने ते कुमार गौतमस्वामीनी आंगलीए वलगीने शण 으 BYesKEYXYeawkey सरकार पोताने घेर आव्यो. ते अवसरे श्रीदेवी घणी खुशी थइ सती नक्तिये करीने गौतमस्वामीने नमस्कार करीने प्रतिलानती हवी. एटले आहार पाणी प्राप्या. त्यार पगी अतिमुक्तक कुमार फरीने ए प्रकारे पूडतो हवो के, “तमे क्या रहो गे?" त्यार पगे गौतमस्वामी कहेता हवा. “हे ना ! के नद्यानमा अमारा धर्माचार्य श्री वर्षमानस्वामी वसे ने त्यां अमे वसीए बीए." ए, कां. ते अवसरे ते कुमार बोयो. "हे स्वामिन् ! तमारी साथे श्री वीरस्वामीने वं दन करवा माटे हुं आईं ?" त्यार पगे गौतमस्वामी कहेता हवा, “यथासुखं देवानुप्रिय एंटले देवतान्ने वक्षन ! डेम तने सुख नप तेम." त्यार पगे गौतमस्वामीनी साथे प्रावीने अतिमुक्तक कुमार नगवंतने वंदन करतो हवो. त्यार पनी जगवते धर्मनो उपदेश दीघो, ते नपदेश सनिलीने प्रतिबोध पाम्यो एवो अतिमुक्तक कुमार, दीक्षा ग्रहण करवाने इतो सतो माता पितानी अनुझा लेवाने अर्थ, घेर अावीने माता पिताने या प्रकारे कहेतो हवो. 'हे अंब ! हे तात ! में आऊ श्री वीरस्वामीडीनी पासे धर्म सांजल्यो. ते धर्म मने रुच्यो. एटले ते धर्म करवानो मने अनिलाष थयो जे." ते अवसरेते माता पिता कहेता हवा. हे पुत्र! धन्य बुं. तुं कृतपुण्य बु. तुं कृतार्थ बु. एटले तने धन्य बे अने करघु ने पुण्य ते डेणे एवो तुं थयो. अने करयो ने अर्थ नाम प्रयोङन ते डेणे एवो तुं थयो, के कारण माटे तें वीर a ha स्वामीडीनी समीपे धर्म सांजल्यो, अने वली ते धर्म तने रुच्यो, ते कारण माटे." त्यार परी ते कुमार फरीने ए प्रकारे कहेतो हवो. “हे अंब ! हे तात ! हुं ते धर्म सांजलवादिके क रीने संसारना नये करीने नदिन एटले उपरांग मनवालो एवो अने डान्म मरणना नय थकी जय पामेलो एवो थयो . ते कारण माटे तमारी अनुझाए करीने एटले रडाए करीने श्री वीरप्रनुडीनी समीपे प्रव्रज्या ग्रहण करवाने इडु वू," एवं कर्तुं. त्यार परी ते कुमारनी माता अनिष्ट कहेतां वहन नही एवं, अने एकांत पणे अणगमतुं एवं, अने अप्रिय एवं, अने प्रथम कोई दहाड़ो न सानलेलुं,एवं, ते कुमार- वचन सांगलीने तत्काल शोकना समूह प्रत्ये पामी. एटले शोकातुर थई. अने दीन अने नदास एवा मने करीने सहित ने मुख ते डेनुं एवी थइ सती, मूग पामीने अंगणतलने विषे एटले घरना आंगणामां धसती सर्व अंगोए करीने पड़ी. ते अवसरे दासीनए शीघ्र, सोनानो कलश लावीने ते कलशना मुख थकी नीकलतुं एवं शीतल अने निर्मल एवं डाल तेनी धारानेए करीने एटले ते पाणीनी धारानए करीने शींची, एटले गंटी, अने करयो ने ताढा वायरानो उपचार ते डेने एवी थइ सती चेतना पामीने विलाप करती थकी पुत्र प्रत्येा प्रकारे कहेती हवी. “हे डात ! तुं अमारे एकका पुत्र जे. अने अमने इष्ट कहेतां वक्षन, अनेकांत कहेतां मनोज्ञ, अने प्रिय हनु + श " dhori dashian and'ai. CHUTAMOKAARE242721752XANTARVASNASEAPVTOPAM कहेतां प्रियकारी एवो, अने आनरणना करंडिया समान, एटले अमूख्य रत्न तुल्य एवो, अने हृदयने आनंद नत्पन्न करनार एवो, अने नंबराना फूलनी पेठे पुलन एवो तुं अमारे जे. एक कारण माटे कण मात्र पण तारा विडोगने अमे सहन करवाने समर्थ नथी. ते का रण माटे हे कात ! ज्यां सूधी अमे डीवीए त्यां सूधी तुं घरमा रहे. पगी सुखे करीने प्रवज्या संत्य . परंतु आ मनुष्यनो नव अनेक जन्म जरा मरणं रूप, तथा शरीर अने मन संबंधि अतिशे पुःखनुं वेदई एटले भोगवई ते रूप पश्वे करीने परानव पामेलो एवो, अने अध्रुव कहेतां अशाश्वत एवो;अने संध्या समयनां वादलांना रंग सरखो एवो; अने उलना परपोटा सरखो एवो;अने वीङलीना सरखो चंचल एवो;अने सडी डावं,पडी डावू,नाश पाम,ए वे धर्म कहेतां स्वनाव ते डेनो एवो बे. ते प्रथम अथवा परी अरूर त्यागवा डोग्य जे. एटले मूक वोडा पडशे. हवे कोण जाणे आपणा मध्ये कोण पहेलुं परलोके डाशे ? अथवा कोण पनी ऊशे ? एवी खबर पडती नथी. ते कारण माटे तमारी आझाए करीने हमणांडा हुँ दी का लेवाने इर्दू बूं."ए रीते कुमारे कहूं. त्यार परी फरीने माता पिता ते कुमरने कहेतां २ yaalo 'हे पुत्र ! ा तहारुं शरीर विशेष रूपवालुं एवं अने लक्षण,व्यंङन रूप गुणे करीने सहित एवं, अने नाना प्रकारनी व्याधिए करीने रहित एवं, अने सौनाग्यपणाए करीने सहित अनेन हणाएलां एवां, अने नदात कहेतां मनोहर अनेकांत कहेता मनोज्ञ एवां, पांच इंजिन तेमणे करीने शोनायमान एवं, एटले अखंडित मनोहर पांच इंश्योए करीने सहित एवं, अने अनेक नत्तम गुणोए करीने सहित एवं बे. ते कारण माटे पोताना शरीर रूप सौनाग्यादि गुणोंने अनुन्नवीने एटले नोगवीने परिणत वयवालो थइने एटले परि पक्क अवस्थावालोथइने पी प्रव्रज्या ग्रहण करडे." त्यार परी ते कुमार फरीने या प्रकारे कहेतो हवो. “हे अंब ! हे तात ! डे तमे शरीरनुं स्वरूप कह्यु, ते मनुष्य संबंधि शरीर,खलु कहेतां निश्च पुःखनुंड स्थानक . अने नाना प्रकारनी शेकडो व्याधियोने रहेवानुं घर एवं, अने हाडका रूप लाकडांथी उत्पन्न थएलुं एवं; अने नसाडाले करीने विटाएलुं एवं, अने माटीना गांडनी पेठे पुर्बल एवं, अने अशुचिना पुजलोए करीने व्याप्त एवं, अने सडी डा, पडी डा, अने नाश थ, ए ने धर्म नाम स्वभाव. ते डेनो एवं आ शरीर, प्रथम अथवा * लक्षण -हाथ पगनी रेखादिक. f व्यंजन. मप तिलकादिक.
दिकनुं स्वरूप कडं तेनुं एवी रीते जाणवू के , ते ऽव्य , खलु कहतां निश्चे अग्नि , डास , पार शप X ४ परी कारूर त्यागवा डोग्य थशे.ए कारण माटे आवा शरीरमा कोण बुध्विंत पुरुष रीफ पामे? एटले के बुधिशाली पुरुष होय,ते तेवा शरीरमा रंडित नऊ थाय." ए रीते कुमारे कयुं.त्यार पनी कुमारनां माता पिता फरीन कहेता हवा. हे पुत्र !आ तहारा बाप दादाथी आवेनुं एवं विस्तारखंत धन, कनक, रत्न, मणि, मोती, शंख प्रवाल आदि पोताने वश्य ए, प्रधान व्य जे. जे व्य सात पेढी सूधी, अतिशे दीनादिकने एटले गरिब लोकोने आपवा मांड्युं अने पोते नोगववा मांडयुं होय तो पण लय न थाय, एटलें खूटी न डाय एवं ने. ते कारण माटे ए प्रकारचं आव्य ते प्रत्ये पोतानी खुशी प्रमाणे रूडे प्रकारे नोगवीने, पोताने सदृश रूप लावण्यादि गुणोए करीने शोलायमान एवी अने पोताना मननी रुचि प्रमाणे चालनारी एवी घणी राजकन्या परणीने तेमनी साथे आश्चर्यकारी एवां संसार संबंधि नोगसुख नो गीने परी दीदा लेज्यो." त्यार परी कुमार कहेतो हवो, “हे अंब ! हे तात ! तमे के ख्या- राडा, दायाद कहेतां गोत्रीलोको ए आदिक घणा लोकोने साधारण डे, एटले घणा लो कोने वश्य जे; पण व्य कोइ एक जापानी पासे रहेतुं नथी. अने अध्रुव, कहेतां अशाश्वतुं . एटले ते व्य कांइ निरंतर रहेतुं नथी.अने प्रथम अथवा परी ऊरूर त्यागवा योग्य थशे, " KOYESekacopex VAROHAMMARKE + -- ४ - एटले मूकबुंड पडशे. तथा मनुष्य संबंधि कामनोग पण अशुचि एटले अपवित्र एवा, अने अशाश्वत एवा, अने वात, पित्त, कफ, शुक्र कहेतां वीर्य अने शोणित कहेतां रुधिर एटला ननो ने आश्रय ते डेमने एवा, एटस्ते वात, पित्त, कफ, शुक्र, शोणितमय एवा, अने अ- मनोज्ञ कहतां असुंदर एवा, अने विरूप कहेतांमाग मूत्र अने पुरीष कहेतां विष्टा तेणे करीने नरेला एवा, अने धुगध एवा ने नवास अने निश्वास ते मना, एटले नंचोश्वास अने नि चोश्वास डेमनो उगध ने एवा, अने मूर्ख लोकोए अतिशे करीने सेवेला एवा, अने निरंतर साधुडनने निंदवा डोग्य एवा, अने उत्कृष्ट नागे अनंत संसारना वधारनार एवा, अने क- डवां फल रूप ने विपाक ते डेमनो, एटले अंते उर्गतिना फलने आपनार एवा कामनोग ने. इहां कामनोग कहेवे करीने तेना आधारनृत एटले तेमने रहेवानुं स्थानक एवां स्त्री पुरु पनां शरीर डाणवां. ते शरीर पूर्वे कहेला विशेषणोए करीने सहित डे,एका कारण माटे तेमने अर्थे एटले ते कामनोगोने अर्थे कोण पुरुष पोताना डीवितने निष्फल करे ? एटले । डाह्यो पुरुष होय ते ना करे." प्रारीते कुमारे उत्तर आप्यो. त्यार पठी ते कुमारनां माता पिता, ए प्रकारे विषयने अनुकूल एवां बहु वचनोए करीने ते कुमारने लोनाववाने असमर्थ थयां. पी विषयने प्रतिकूल एवां, अने संङमना नयने देखाडनार एवां वचनोए करीने आ 20 य पस प्रकारे कहेतां हवा. हे पुत्र ! नैर्ग्रथं प्रवचन कहेतां वीतरागर्नु कहेलुं एबुं सिघांत अथवा शासन ते सत्य जे. कहेतां साचु ने. अने अनुत्तर कहेतां प्रधान ने. अने शुध कहेतां दोष रहित ने. अने शल्यकर्तन कहेतां मायां शल्य, नियाण शल्य, अने मिथ्यात्व शल्य, ए त्रण शल्यने नाश करनारु ने. अने मुक्तिनो मार्ग ने अने सर्व पुःखने नाश करनार एवं वीतरागर्नु क हेलुं प्रवचन ने. ते प्रवचनमां एटले जैनशासनमा रहेला एवाऊ जीवो सिधिपदने वरे ने एटले वीतरागनी आज्ञाना पालनार एवाङ डीवो सर्व कर्मे करीने रहित थाय ने. परंतु श्रा प्रवचन, लोढाना चणा चाववानी पेठे अतिशे पुष्कर जे. अने वेलुना कोलियानी पै स्वादे करीने रहित ने. अनेबे नुडानेए करीने महोटा समुज्तरवानी पेठे स्तर के एटले उखे तरवा डोग्य ने. अने वाली आ प्रवचन ने ते तीक्ष्ण खनादिने नखंघन करवा डेवं , तथा दो- रडादिके करीने बांधेली एवी महाशिलादिक वस्तु तेने हस्तादिके करीने धारण करवा डेबु ने. तथा असिधारा व्रत सेवन करवानी पेढे, , एटले डेम खगादि, अतिक्रमणा करखाने अशक्य बे, तेम आ महावतर्नु पालवू अशक्य जे. वली डैनशासनमा साधुनने आधाकर्मिक प्रौद्दे- शिकादि नोगववाने न कल्पे.एटले डैनना के साधु होय ते पोताने वास्ते करेलु ए आदिक बेतालीश दोष सहित वस्तु ग्रहण करे नही. अने हे पुत्र! तुं तो सदाय काल सुखमां नत्पन्न PANAKPato कभRL A हतराज STORYKrgecame LETTE थएलो . कोइ दहाडो पण फुःखमा रह्योऊ नथी. एक कारण माटे तुं शोत कहेतां ताढ अने नष्ण कहेतां घाम, हुत् कहेतां दुधा, पिपासा कहेतां तृषा, दंश कहेतां डांस, मशक क हता मगतरां, अने नाना प्रकारना रोगादि रूप, परिषह, उपसर्गो प्रत्ये सहन करवाने समर्थ नथी. ते कारण माटे हमणां तने दीदा लेवाने अर्थे आझाापवाने अमे इचतां नथी.अर्थात् हमणां तने माझा नही आपीए." त्यार पनी कुमार कहेतो हवो. "हे अंब! हे तात! तमे से संड नी पुष्करता देखाडी, ते पुष्करता खलु कहेतां निश्चे क्लीव पुरुषोने अने कातर पुरुषोने एटले कायर लोकोने अने कुत्सित पुरुषोने अने आलोकने विषे प्रतिबंधवाला पुरुषोने ए टले आलोकमांडा सुख मानी बेठेला तेवानने, अने परलोकथी अक्ला मुखवाला थएला एवा लोकोने एटले परलोकना सुखना अडाण लोकोने, अने विषयनी तृष्णांवालालोकोने । . एटले पूर्वे कहेला एवा लोकोने संङमर्नु पुष्करपणू लागे . पण खलु कहेतां निश्चे धीर पुरुषने अने संसारना नयथी उद्विग्न थएला एवा पुरुषने पुष्कर नथी. एटले संडाम पालकों के ठण नथी. ते कारण माटे हुं तमारी आझाए करीने हमणांड प्रव्रज्या लेवाने इङ बुं.मत्सार परी ते माता पिता फरीने कहेताहवां."हे बाल! आटलोहठ तुं न कर. तुं शं समझे?" त्यारे अतिमुक्तक कुमार कहेतो हवो, हे अंब! हे तात! जे हुंडाणु बु तेडानी डोणतो, अने श N खरा-accesi.oaren *Sitamarrialorshortlooki वैलोकोने विषे लेपायो नथी. अर्थात् ममताए करीने रहित जे. वली आ कुमार संसारना नये करीने नदिन थयो सतो एटले विरक्त मनवालो थयो सतो आपनी पासे दीदा लेवाने इच्छे- बे.ते कारण माटे अमे आपने आ शिष्य रूप निदा प्रत्ये आपीए जीए. आप पण आ शिष्यरूप निदा प्रत्ये अंगीकार करो. त्यारे स्वामिए को, हे देवानुप्रियो ! डेम तमने सुख नपडो तेम, पण प्रतिबंध करशो नही. एटले ममता करशो नही. त्यार पठी अतिमुक्तक कु- मार नगवंतनुं वचन सांगलीने खुशी थयो सती नगवंत प्रत्ये त्रण प्रदक्षिणा करीने अने नमस्कार करीने उत्तर पूर्व दिशिने विषे एटले ईशान कूणमां ऊइने पोतानी मेलेङ श्रा- नरण माल्य अलंकार प्रत्ये मूकतो हवो. ते अवसरे माता, नज्वल वस्त्रे करीने आमरणा- दिक प्रत्ये ग्रहण करीने आंखो थकी आंसु मूकती थकी अतिमुक्तक कुमारने ए प्रकारे कहती हवी. हे पुत्र ! पामेला एवा संडम डोगोने विषे तहारे प्रयत्न करतो. अने न पामेला एवा संडम डोगोने पामवाने अर्थ घटना एटले रचना करवी. वली प्रव्रज्या पालवाने विष पो- ताना पुरुषपणानो अनिमान सफल करवो. अने प्रमाद तो करवोडा नही. ए प्रकारे कहीने त्यार परी माता पिता नगवंत प्रत्ये नमस्कार करीने परिवार सहित पोताने स्थानके गया. त्यार परी अतिमुक्तक कुमार, श्री वीरस्वामी समीपे आवीने वंदनादि करीने प्रवर्डित थयो. - 10 A त्यार परी श्री वीरस्वामीए पण पंचमहावत ग्रहण कराववा पूर्वक एटले पंचमहाव्रत ग्रहण क- रावीने क्रिया कलापादि शीखवाने अर्थे गीतार्थ एवा स्थविर मुनियोने सुंप्यो. त्यार परी प्रकृतिए करीने नरक एवो, अने विनीत एवो, अतिमुक्तक नामे कुमार श्रमण, एक दहाडो महोटी वृष्टि पडे सते एटले घणो वरसाद पड़े सते काखने विषे पात्रं अने रडोहरण लेइने बहार निकल्यो. त्यां डालनो प्रवाह वहेतो देखीने बाल अवस्थाना वश थकी माटीए करीने पाल बांधीने डेम नावनो चलावनार नाव प्रत्ये चलावे , तेम आ अतिमुक्तक साधु पा- त्राने, आ महारी नाव ने, ए प्रकारे कल्पना करीने ते पाणीमां चलावतो सतो रमतो हवो. ते अवसरे स्थविर मुनियो तेनी ते अतिशे अघटित चेष्टा देखीने ते साधु प्रत्ये हांशी करता होय ने शू डेम ! एम जगवत् समीपे प्रावीने नगवंतने ए प्रकारे पूलता हवा. हे स्वामिन आपनो अंतेवासी अतिमुक्तक नामे कुमार श्रमण, केटला नवोए करीने सिधिपदने वरशे? त्यारे लगवंते कयुं, हे आर्यो ! महारो अंतेवासी अतिमुक्तक साधु, एक नवमां सिधिप- दने वरशे. ते कारण माटे हे रूडा पुरुषो ! तमे अतिमुक्तक कुमार श्रमणनी कात्यादिकने नघाडवाथकी हीलना न करशो. अने तेनी नचित सेवा न करवे करीने निंदा न करशो. IA AR श H वै - G अने मने करीने लोकनी समद गहीं न करशो. अने तेनी अवज्ञा न करशो. वली हे देवा- नुप्रियो ! ए अतिमुक्तक साधुने अखेदे करीने अंगीकार करो. अने अखेदे करीने तेनी स- हाय्य करो. तथा जात पाणी लावी आपवारूप विनय करीने एनी वैयावच्च करो. कारण माटे श्रा मुनि, नवनो अंत करनार. एटले संसारनो नछेद करनारङडे. अने चरम शरीरवालो. एटले आ एने बेलुं शरीर ने. एरीते ते ज्ञानवंत एवा स्थविर मुनियोने न- गवंते कडुं. त्यार पगे ते स्थविर सुनियो नगवंतने वंदन नमस्कार करीने जगवतना वचनने विनय पूर्वक अंगीकार करीले अतिमुक्तक कुमार श्रमण प्रत्ये अखेदे करीने अंगीकार करता हवा. डावत् वेयावच्च प्रत्ये करता हवा. त्यार परी अतिमुक्तक मुनि जे ते पण, ते पापस्था- नने आलोवीने नाना प्रकारनी तपश्चर्यादिके करीने संङम प्रत्ये सम्यकप्रकारे आराधन क- रीने अंते अंतकृत केवली थइ सिधि प्रत्ये आता हवा. इति अतिमुक्तक मुनिनुं वृत्तांत डा- ए. इहां अतिमुक्तक कुमारने उ वर्षनी नम्मरमां दीदा श्रापी . तेनुं कारण के, नगवंत पोतेका दीदा आपनार जे; माटे तेमां विरोध ङाणवो नही. IV.Watrave USKA KAHANEY चिंतयंति कार ए J भंजलिगतं इव तोयं गलत भायुः न १० ए अद्य कल्ये परस्मिन् परतरस्मिन्वर्षे पुरुषाः अर्थसंपत्ति २ ३ ४ अचं कल्लं परं परारिं। पुरिसा चिंतंति अबसंपत्तिं ॥ पश्यंति ११ १२ १३ १४ अंडलिगयं व तोयं । गलतमाऽऽ न पिछति ॥२॥ अर्थ-(पुरिसा के ) पुरुष. अर्थात् मूढ पुरुषो से ते, (अयं के ) आङ (कलं के) काव्य (परं के) पहोर. एटले आवते वर्ष, (परारि के) परास्य. एटले तेथी पण आ- गल्ये वर्ष, (अब के ) अर्थ. एटले धन तेनी, (संपत्ति के ) प्राप्ति तेने (चिंतंति के) चिंतवे . एटले विचारे बे. अर्थात् आङ महारे संपत्ति थशे, काव्य महारे संपत्ति थशे प- होर महारे संपत्ति थशे, अथवा परार थशे; एवी आशाये करीने दिवस गमावे , परंतु ते पुरुष अंडलिगयं के) अंडलिने विषे रहेखें एवं ( तोयंव के) पाणी तेनी पेठे (गलंत केण) गलतुं. एटले सवतुं एवं (आ के) आनसाने (न पिति के) नथी देखता.॥२॥ भावार्थ-वली ते मूढ पुरुषो मनमा एम विचारे ने के, महारे आङ, काव्य, पहोर अ- - श वै त्वरमाणाः । तत् अद्य कल्ये यत् HT G ६ , । ३ अपराह्न प्रतीक्षध्वं 1-A2KarnatamdAMEREKAPKNOPRArya Cadio KaloKESodeoranRIZ5IR, थवा पराग्य, धननी घणी प्राप्ति थशे. एम. विचार करया करे . परंतु हाथेलिमा रहेला पा- पीनी पेठे दाणे दाणे नाश पामता एवा पोताना आनखानों विचार नथी करता. ॥३॥ कर्तव्यं कुरुध्वं ४ ५ उ' ङ कल्ले कायचं । तं अङ चिय करेह तुरमाणा॥ बहुविनं एव मुहूत्ते ११ १० ए १३ १२ १४ बहुविग्धो हु मुहत्तो। मा अवरणहं पडिकेह ॥३॥ अर्थ-हे प्राणियो ! (डॉ केए) डो धर्मकार्य (कल्ले के) काव्य (कायचं के)करवा योग्य य, (तं के) तेने (अचिय केण) आङाऊ (तुरमाणा के) उतावला (करेह केण) करो. के, (मुहुत्तो के0) मुहूत. एटले काल विशेष डोते, (हु केण) निश्चे (बहुविग्यो के)घणा विघ्नवालो . माटे के धर्मकार्य पहेला पहोरमां करवानुं होय तेने (अवरएहं के०) अपराल एटले पाउला पहोरे करीशं. एम (मा पडिरकेह के०) विलंब न करो. ॥३॥ भावार्थ-हे नव्य ङीयो ! जे धर्म संबंधी काम काय करवान होय, तेने नतावलथी KROASSOCIATKAARAACOCON25. MPSCERASEASE -otuxareXindiaiduo. .conounia-1 २ ए D आङ करो. केम के, सारां काम करवानी वखते, निश्चे घणां विघ्न आवी पडे ने. माटे से धर्म कार्य पाउला पहोरे करवान होय, तेने पहेला पहोरमांड करी ख्यो. अर्थात् के धर्म कार्य, डो वखते कर, घटतुं होय, तेने तेड वखते करी ज्यो. ॥ ३ ॥ हीतिखेदे संसारस्वभावस्य नेहानुरागरक्ता अपि आचरण दृष्टाः अपराहे ते U /e4 दृश्यते १७ ६ ही संसारसहावं । चरियं नेहाणुरायरत्तावि ॥ पूर्वाह्ने जे पुवण्हे दिछ। ते अवरण्हे न दीसंति ॥४॥ अर्थ-(संसार सहावं चरियं के) संसारनो के स्वन्नाव, तेनुं डो आचरण, तेने देखीने हमने, (ही के0) घणो खेद थाय ने. केम के, (डोके) डो (नेहाणुरायरचावि के०)स्ने- हना अनुरागे करीने रक्त एवा पण, अर्थात् प्रेम बंधने करी बंधायेला एवा पण, स्वङना- दिक डेते (पुवएहे केव) प्रातःकालने विषे (दिछा के) दीग, (ते के ) तेज (अ- वराहे के०) सांजे (न दीसंति के) नथी देखाता !!॥४॥ ।
. वै० Vetc অ্য १० जागरितव्ये पलायितव्ये कस्मात् विश्राम्यथ om ६ भावार्थ-ही इति खेदे !! अहह !!! अहो! संसारनो श्यो स्वभाव ? के,डेना स्वना- वनो विचार करतां तरतडा खेद नत्पन्न थायने !! केम के, परस्पर प्रेमबंधने करीने गाढां बं धायेलांबे, तेवां स्वङनादिक पण के प्रातःकाले दीगं होय, तेनां तेडा, स्वङनादिक सांके देखातां नथी !! एटले स्नेहानुरागे करीने गाढपणे बंधायेलाने परस्पर विडोग न पडवो डोइए, तोपण संसारनो एवो स्वजाव ले के, के प्रथम कुणमां दीहूं, ते बीडा क्षणमां तेवुने तेवू नथी दे- खातुं; माटे तेमनो विडोग थाय ने. एटलंड नहिं पण स्थूल विडोग पण थया करे .॥४॥ स्वपिथ २३ मा सुअह डग्गिप्रवे। पलाइबंमि कीस वीसमेह ॥ अनुलग्नाः च मृत्युः एव १३ १४ १५ [ए १० ११ १२ तिनि ऊणा अणुलग्गा।रोगो अकरा अमच्चू अ॥५॥ अर्थ-हे लोको ! ( अग्गिअन्वे के ) डागवाने ठेकाणे. अर्थात् धर्म कृत्यने विषे (मा सुबह के ) न सूइ रहो. अर्थात् धर्म कृत्यने विषे प्रमाद न करो. अने (पलाइअवमि के) irerPADMAAVAAFIKARAA" irrai NaacrexwEnamocrinewonia assemasa जनाः रोगः जरा ZELaxaular6RYs eHERECEIPREA2CAPTADAPTA १० Veriver होय , तेमणे लुटवानी डग्याए डागता रहे , अने नासवानी डाग्याए बेसी न रहे , तेम धर्म धर्म करणीमा सावधान रहो । नासवानी ङग्याए (कीस के) केम (वीसमेह के ) विसामो करोगे ? अर्थात् श्रा सं- सार नासवानी डग्याने, तो तेमां निरांते केम बेसी रया गे? केम के, (रोगो केण) रोग (अके) वली (डरा के) वृषावस्था (अके) वली (मञ्चू के०) मृत्यु (अके) एडा (तिन्नि ङापा के०) त्रण का केते (अणुलग्गा के) तगारी पूंठे लाग्या जे. एटले तमारी केडे पड्या ने. माटे धर्म कृत्यमां प्रमाद न करो. ॥ ५॥ भावार्थ-हे धार्थि डीवो! डेम आकाणे लोकोक्ति एवी ने के, डेनी पासे धन कृत्यने विषे प्रमाद न करवो. अने नासवा योग्य एवो के संसार तेमां बेसी न रहेवू, शाथी रोग, ऊरा, अने मृत्यु ए त्रण दुश्मनो तमारी पूंठे निरंतर पडेलाडाने, माटे प्रमाद गे- आयुःसलिलं गृहीत्वा ४ दिवसनिसाघडिमालं । पानसलिलं डीआण घित्तूणं ॥ DSS so दिवसनिशाघटीमालया जीवानां २ वै० श दिशएवमहादले मोटा समर्थ पुरुषोनां वज्र समांन शरीरने पण काल रूप सर्प गली गयो जे; तो आपणा रांक देवानी काची कायानो श्यो जरुसो ? माटे शीघ्रपणे धर्म कृत्य करी ज्यो. दीर्घफणींद्रएवनाले महीधराएवकेसरे ३ ४ दीहरफणिंदनाले । महिअरकेसर दिसामहदलिल्ले ॥ उ इतिपश्चात्तापे पिबति पृथ्वीएवकमले . ए काल[वभ्रमरः जनाएवमकरंद D ६ THAkx.erowaves Ganews RATNESSPACEIPRn PRECRUAEX 24TATnEERS न पीअकालनमरो। ऊणमयरंदं पुहविपनमे ॥ ७ ॥ अर्थ-(के) ने इति खेदे ! एटले आ घणी खेद कारक वार्ता बे. अर्थात् आ वात न डाणे तेने पश्चात्ताप घणो थाय ने. (काल नमरो केण) काल रूप भ्रमर ते (दीहर क) दीघे एटने महोडं (फणिनाले के) शेषनाग रूप ले नाल ते डेनुं एवं, ने (महिअर केसर के) महिधर एटले पर्वत ते रूप ने केसरा ते डेने विषे एवं, ने (दिसा महदलिखे के) दिशा रूप ले महोटां पत्र ते डेने विषे एवं ( पुहवि पनमे के०) पृथ्वी रूप कमलने विषे (डा. एमयरंदं के ) ऊनरूप मकरंदने अर्थात् लोक रूप रसने (पीआइ के) पीए ने. ॥७॥ १२ - भावार्थ-लोकमां एवी प्रसिधि के, जमरो कमलमाथी एवी रीते रस ले के, डेथी करीने ते कमलने लगार मात्र इडा न थाय, तेवो रीते पोताने खप डेटलोङ मधुरे स्वरे बोलीने थोडो थोडो रस लेने; परंतु आ डाग्याए तो तेनाथी तमाम नलटी रोते जाणवा डा . माटे ते वार्चानो विचार करतां भव्य प्राणियोने तो दयाना अधिक प्रणामथी के- रो लूटया विना रहेका नही !! डेम के, कालरूप असंतोषी एवो एक नमरो. ते पृथ्वी- कमलमाथी लोकरूप तमाम रसने, व्याधि वेदनारूप क्रूरपणु वापरीने चूशीले जे.एटले कोइमाणतने ते काल नदण करया विना रहेतोऊ नथी. इहां पृथ्वीरूप कमलनुं शेषनांग- रूप नालवू कडं, ते लोकोक्तिथी डाण. एटले लोकमां एवं कहेवाय ने के, प्रा बधी - वीने शेषनागे मांथा नपर नपाडी लीधी ने. वली ए पृथ्वीरूप कमलमा पर्वतो, ते केस- राने काणे. ने दश दिशायो ते महोटां महोटां पांनडाने ठेकाणे रे. आवा महोटा कम- लनो रस निरंतर पीतां पण कालरूप नमरो आङ सूधी पण तृप्त थयो नथी; ने थतो पण नथी, अने थशे पण नही. माटे हे नव्य प्राणियो ! कालरूप नमराना आस्वादनमां न अवाय, एवा आत्मस्वरूपने पामवाना साधनमां; प्रमाद गेडीने नद्यम करो !!॥७॥ गवेषयन्सन् छायामिषेण कालः सकलजोवानां छलं २ १ श oftwvol ------ वैण शण ६ ज ए. १३ مسلم بود به نیازه -- -- तकलाज छायामिसेण कालो। सयलड़ीआणं छत्तं गवसंतो॥ पार्श्व कथमपि न मुञ्चति तस्मात् , धर्म , उद्यम कुरुव १० ११ १२ १३ पासं कहवि न मुंचता धम्मे नधमं कुणह ॥ ए.॥ अर्थ-(जलं के०) उलने (गवसंतो के) गवेषणा करतो एवो (कालो के ) काल । ते, (गयामिसेण के0) शरीरनी गयाने मिषे (सयलडीश्राणं के०) सकल डीवोन (पासं ) पासुं तेने (कहवि के) को प्रकारे पण (न मुंच के) नथी मूकतो. (ता के0) हेतु माटे (धम्मे के) धर्मने विषे (नयम के०) उद्यमने (कुणह के) करो. ॥ ए॥ भावार्थ हे नव्य प्राणियो ! रात्रि दिवस, विश्ने खोलतो एटले आप्राणि क्यारे स्खलना पामे के, एने हुं पकडी लेन, एवी वांगये निरंतर गयाने मिषे पकडवाने माटे पठ- वाडे पडेलो एवो डे कालं, ते कोइ प्रकारे पण पागे हठे एवो नथी. एतो जरूर चितो जाली लेशे. ते वखते तमने घणो पश्चात्ताप थंशे, के, अरेरे !! आपण कांइ पण धर्मसाधन करी शक्या नहीं ! माटे डिनप्रणीत अहिंसादिक धर्मने विष, ज्यां सूधी कालना ऊपाटामां बराबर नथी आव्या, त्यां सूधीमां कांइ पण प्रयत्न करी च्यो.॥ए॥ - Potatoरदर0Stor MEROEX CAPACCireHUKARI १३ .
7 काले अनादी जीवानां विविधकर्मवशगानां १ ३ SisalaSSMS संभवति संसारे यदेकेंद्रियादित्वं न G D ६ ए कालंसि अणाईए । जीवाणं विविहकम्मवसगाणं ॥ तत् नास्ति संविधानं-मेदवं १० ११ तं नबि संविहाणं । संसारे डी न संनवश्॥१०॥ अर्थ-(अणाईए के ) आदि रहित एवा (कालंमि के) कालचक्रने विषे परिभ्रमण करता एवा, ने (विविहकम्मवसगाणं के) नानाप्रकारना कर्मने वश थएला एवा (डी- वाणं के0) डीवोने (संसारे के) संसारने विषे (डोके) (संविहाणं के) संविधान, प्रर्थात एशियादिक नेद (न संनवर के०) प्राप्त थयेलो नथी संभवतो एम, (तं ननि के) ते नथी. अर्थात् सर्वे एकेंख्यिादिक नेद ए डीवने थएला संभवे . ॥ १० ॥ नावार्थ-काल, कर्म, डीव, अने संसार ए सर्वेनुं अनादिपणुं ने. माटे आ डोव क- मना वशे करीने अनादि कालनो कालचक्रने विषे परिभ्रमण करतां करतां संसारने विषे सघला एकेंख्यिादिक नेदने पामी चूक्यो : पण एवं न कही शकाय के, अमुक नेद नथी शण वैण १४ पांम्यो. माटे हे भव्य प्राणियो! आङ तमे अहंकार करोगे, पण तमे तो केटलीएक वखत गधेडा पण थया गे, कूतरा पण थया गे, अने वाली ज्यारे बोर मूला मोगरीआदिकनी डा- तिमां नत्पन्न थेया त्यारे तो तमने न्हानां गेकरांए पण दाणा साटे वेचाथी लीधा, एटलंड नही पण नपर माग्यामां पण गया; यावत् विष्टाने विष कीडापणे पण उत्पन्न थइ चूक्या गे. तेना तेङ तमे, अाङ शेठ शाहूकार बनीने वेग गे. माटे तमे सर्व प्रकारचें मान मूकीने धर्म कार्यमा प्रवक़. ॥ १०॥ ॥अनुष्टुप्त्तम्.॥ CC बांधवाः पुत्रभायाः सर्व सुहृदः मातापितरौ व ए mr बंधवा सुहिणो सवे । पिअमाया पुत्तनारिया॥ दत्वामृतंप्रति सलिलांजलि ADIMAN vvv.खज्र-छOGG०७० प्रेतवनानुश्मशानात् निवर्तते ए a ६ १४ पेवणान निअत्तंति। दाऊणं सलिलंडलिं॥११॥ अर्थ-(सबे के ) सर्व एवा (बंधवा के७) बांधव ( सुहिणो के ) सुहृद् एटले मित्रो तथा (पिश्रमाया के०) माता पिता (पुत्तनारिया के ) पुत्र तथा स्त्री, ते सर्व डे ते, मरी गयेला मनुष्य प्रत्ये (सलिलंडलिं के) पाणीनी अंडलीने (दाऊणं के) आपीने (पे- अवणा के ) श्मशान थकी (निअचंति के) पाग घेर आवे . पण मेरेला मनुष्यनी संगाथे कोइपण मनुष्य ऊता नथी. ॥११॥ भावार्थ-हे डीव ! आ सघला देहना संबंधि ने. पण ए कोइ तहारु संबंधी नथी. के- मके, वडान तथा मित्रो, माता, पिता, पुत्र, अने स्त्री ए कोइ माणस तहारां सगां नथी. मके, डो देहनी संगाथे तेमने संबंध हतो, ते देहने बाली कूटीने पी पाणीनी अंडाली आपीने अर्थात् ते फरीथी पाग घेर आववाना नथी एवी आशा मूकीने श्मशान थकी पोत पोताना स्वार्थने संनारतां पागं पोत पोताने घेर डायजे. पण तेमार्नु कोइ वहालु सगुंते जीवनी साथे डातुं नथी. ॥११॥ ॥आर्यावृत्तम् ॥ विघटते वियुज्यंते सुतः H S विघटते वांधवाः वल्लभाः विघटते ३ ए g विहडंति सुआ विहडंति । बंधवा वल्लहा य विहडंति ।। ६.ON- - - एकः न विघटते १४ हे आत्मन् वै० राण १३ १३ । कथमपि धर्मः जिनमणितः ११ १० इको कहवि न विहड। धम्मो रेडीव डिणनणिनं ॥१२॥ अर्थ-(रेडीव के०) हे अज्ञानी डीव ! (सुश्रा के) पुत्र तथा पुत्रीयो डे ते (वि- हडंति के ) विघटे जे. अर्थात् तेनो विडोग थाय जे. तेड रीते (बंधवा के०) स्वङान के ते (विहडंति के ) विघटे ले. अर्थात् स्वडाननो पण विडोग थाय ने. (य के ) वली (व- वहा के०) वहाली स्त्रीयो पण (विहडंति के७) विघटे जे. एटले तेनो पण विडोग थाय ने. एक रीते सर्वे वस्तुन्नो विडोग थायले, पण (इक्को के) एक (डिपनणिन के) डि- नपरमात्माये कहेलो (धम्मो के ) धर्म के ते (कहवि के०) क्यारे पण (न विहड के) वियोग पामतो नथी. ॥१३॥ भावार्थ-हे मुग्ध डीव ! तुं विचार करय के, आ संसारमा तहारं कोण ? केम के, पुत्र, स्वऊन, अने वहाली स्त्रीयो इत्यादिक सर्वेनो विडोग थायजे. एटले तेमने. मूकीने तुं *इहां हे ए, संवोधन न मूकता रे एवं जे अधम संबोधन मूक्युं छे, तेर्नु ए प्रयोजन छ के, आ जीवने धर्म विना कोइ पण सहाय्पकारी नथी. तोपण तेने मूकीने अज्ञानवाथी वीजाने सहाय्यकारी मानी बेठो छ माटे. PCCORPORAHASKEDOEACCIDENT "ए ७GEराहरु ऊईश, अथवा तने मूकीने ते ऊशे. माटे ज्यां संयोग , त्यां निमाये विडोग डेऊ.पण एक डिनराऊनो कहेलो धर्म एटले डोवने पुःखमां पडतां धरी राखे माटे धर्म कहीए. ते धर्म- नो कोइ काले पण विडोग नथी थतो. अर्थात् आ डीवने साचुं सगपण तो धर्मनुंड . अने वीजुं सर्वे सगपण फोगटले. ॥१३॥ अष्टकर्माण्येव पाशास्तबद्धः जीवः संसार एव चारके बंदिगृहे तिष्ठति ३ अडकम्मपासवघो। डीवो संसारचारए गई॥ अष्टकर्मपाशमुक्तः शिवमंदिरे तिष्ठति ५ ६ अडकम्मपासमुक्को।आया सिवमंदिरे गय॥१३॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (अडकम्मपासबघो के) आठ कम रूप पासे बंधाणो एवो *आ जीव ज्यां सूधी कर्म वडे बंधायेलो छे, त्यां सूधी एने महोटा पुरुषो जीव कहे छे. अने जेम जेम कर्मथी मूकातो जाय छे, तेम तेम तेने आत्मा कहीने बोलावे छे. तेवी वात जणाववाने माटे आ गाथामां जीव तथा आत्मा एवा वे शब्दो मूकेला छे.
वैण श १६ -- (जीवो के0) प्राणी डे ते (संसारचारए के) संसार रूप बंधिखानाने विषे (गइ के रहे . ने (अडकम्मपासमुक्को के०) आठ कमरूप पासथी मूकाएलो एवो (आया केण) आत्मा डे ते (सिवमंदिरे के) मोद मंदिरने विष (गइ के०) रहे . एटले एक समयमां बीडा क्षेत्रने न स्पर्श करतो मोकने पामे . ॥ १३ ॥ भावार्थ-हे डीव ! तुं विचार करय के, आ जगत्मां एक पास वडे बंधायेलो मनुष्य पण मूकाइ शकतो नथी, तो, तुतो आठ कर्म रूप आठ पास वडे बंधायेलो ढुं, ने तेमां वली संसाररूप बंधिखानाना घरमां पडयो . तोपण तेमां मिथ्या सुख मानी बेगे, पण तेमांथी निकलवानो नद्यम नथी करतो, पण ज्यारे त्यारे, तेमांथी निकलवानो नद्यम करीने ज्यारे आठ कर्मरूप पासने तोडीश; त्यारेज तुं मोद मंदिरमा डाईश पण ते विनातो तने अविनाशी सुख क्यारे पण मलवानुं नथी. ॥ १३ ॥ विषयसुखानि ३ विहवो सऊणसंगो। विसयसुहाई विलासललिआई॥ सर्व प्रव PATRPORAMuTRI MANTRA विभवः सज्जनसंगः विलासललितानि व PR. 31 १६ + नलिनीदलाऽदोलनशीलः जललव इव परिचंचल acree Sarorshurs ए A Hal नलिणीदलग्गघोलिर। ऊतलवपरिचंचलं सबं ॥१४॥ अर्थ-(विहवो के०) विनव एटले लक्ष्मी के ते, तथा ( सऊणसंगो के०) माता, पि- ता, नाई, नार्या, इत्यादिकनो के संबंध ते, तथा (विलास के) विलासे करीने (ललि- आई के०) सुंदर एवां (विसय सुहाई के ) विषय सुख (सबं के) ए सर्व ते (नलिणी के) कमलिनी (पोयणी) तेना (दलग्ग के०) पांनडाना अग्र भागने विष (घोलिर के) घुमरातुं अर्थात रहेखें एवं (डललव के) पाणीनो बिकुतेना डे (परिचंचलं के) अ- तिशे चंचल जे. अर्थात् अल्प वायुथी पण शीघ्रपणे पडी काय तेवु ने. ॥१४॥ नावार्थ-श्रा जीवे मानी लीधेलां एवां के सुखकारी पदार्थ, डेवां के, लक्ष्मी, सगां, संबंधी, तथा अनेक प्रकारना विलासे करीने शोजता एवां पंच विषयनां सुख ए सर्वे अतिशे चंचल जे. डेम कमलना पनिडाना अग्रनागमा रहेलुं पाणीनुं टीपु थोडी वारमा स्वन्नावेड नाश पामे . तेम ते सघलं सुख पण थोडा कालमा हतुं नहोतुं थइ डाय . माटे हे डीव ! एवा अतिशे अस्थिर विषय सुखने विषे तुं शुं आसक्त थाय !॥ १४॥ तत् कुत्रगतं बलं तत् कुत्र यौवनं अंगस्य चंगिमा शोभा कुत्र ......2 KET वै ५ V G श स अनित्यं १३ ए J ! ROHEAARAKHAAGREADLAMKARMER antracies and savethasaram १.३ ३.४ ६ तं कब बलं तं कळ । जुवणं अंगचंगिमा कब। पश्यत दृष्टं पूर्व नष्टं पश्चात् कृतांतेन कृत्वा ११ १० सबमणिचं पिबह । दिनहं कयंतेण ॥ १५॥. अर्थ-हे प्राणियो ! (तं के ) ते (बलं के०) शरीरनुं बल (कब के० ) क्यां गयुं ? वली (तं के ) ते (इवणं के) जवानीपणुं (कब के0) क्यां गयुं ? वली (अंगचंगिमा के०) शरीरनुं सुंदर पणुं (कब के) क्यां गयुं ? ते हेतु माटे (कयंतेण के०) काले करीने (दिन के ) प्रथम दीवं, ने पी नाश पांम्युं एवं, (सवं के०) सर्व वस्तु (अणिचं के अनित्य एवाने (पिबह के) अवलोकन करो. अर्थात् विचारी कु. ॥ १५॥ भावार्थ-केटलाएक पुरुषोने प्रथम ऊवानीपणामां घणा बलादिके सहित डोइने,परी तेमने बृध अवस्थामां अति निबल कोइने उपदेश करे, के, हे प्राणिन् ! तारी जवानीप- पानी शोनाये सहित शरीरनुं बलादिक क्यां मयुं ? अहो ! काले करीने हतुं नहोतुं थइ गयु. !! माटे सर्वे वस्तु अनित्य . एम डाणी रात्रि दिवस करवा मांडेली एवी शरीरनी शु- + .
-L.KICHI श्रूषा तेने की करो, केमके, तमे गमे तेटलुं व्यादिकनुं खरच करीने शरीरनी साचवणी करो, तोपण ते शरीरनी जवानी कदि काले तेवीने तेवी रहेवानी नथी. माटे डेनी सेवा निष्फल न काय, एवा धर्मनी सेवामां तत्पर थान, ॥ १५ ॥ घनानि कर्माण्येव पाशास्तैर्वद्धः भव एव नगरचतुष्पयानि तेषु ८ vid विविधाः ३ घणकम्मपासबनो। जवनयरचनप्पहेसु विविहान ॥ प्राप्नोति विडंबनाः जीवः कः अनसंसारे शरणं तस्य ६ श G D पावइ विडंवणान । जीवो को श्च सरणं से ॥१६॥ अर्थ-(घणकम्मपासबघो के) निविड कर्मरूप पासाए एटले गांग्योए बंधायेलो एवो (डीवो केय) डीव ऊ ते (नवनयर के)संसाररूप नगरना(चनप्पहेसु के)चौटाने विषे. अर्थात् च्यार गतिरूप चौटाने विषे(विविहान के)अनेक प्रकारनी पुःख दाइ एवी (विडंब- पाने के)विटंबनाने(पावर के)पामे . ए हेतु माटे(इच के)ए संसारने विषे (से के ) ते प्राणीने (को के) कोण (सरणं केण) रहाण करनार ने ? अथात् कोइ पण नथी.॥ १६ ॥ Devel वै शव - J RN WAPSARP. भावार्थ-हे प्राणिन् ! आ डीव घणां कमरूप पासबंधथी बंधायेलो एवो सतो च्यार गतिरूप संसारना चोगानमां (चौटामां) अनेक प्रकारनी शरीरने तथा मनने पुःखदायक बंधनादिरूप विटंबनाने पामे . त्यां तेने रण करवा कोण समर्थ ? अर्थात् ते डीवनी रक्षा करनार धर्म विना बीडु कोइ पण समर्थ नथी. ॥ १६ ॥ गर्भवासे जठरद्रव्यसमूह एव जंबालः कर्दमस्तेनाशुचिबीभत्से घोरे ३ -- घोरंमि गप्नवास । कलमलडंबालअसुबीनले ॥ उषितः स्थितः अनंतकृत्वोऽनंतवारान् कर्मानुभावेन (AANAAKANKSHA Prorecora KandA KY2- जीवः -- . 46 ISRO KARUN-DONORED ATPSncate वसिन अणंतखुत्तो। डीवो कम्माणुनावण ॥१७॥ अर्थ-(डीवो के) डीव डे ते (घोरंमि के०) घोर एटले भयानक एवो (कलमल के ) पेटमा रहेला व्यनो ( पदार्थोनो) समूह ते रूप ( डंबाल के० ) कादव तेणे करीने (असुइके) अशुचि नरेलो एवो, ने (बीनन्छे के०) बीलत्स. कहेतां कमकमाट नरेलो रे इने एवो (गनवासे के७ ) गर्नवासने विषे (कम्माणुनावण के) शुनाशुन कर्मना प्रनावे क- रीने (अणंत खुत्तो केए) अनंतीवार (वसिन के) रहेलो. पण ते पुःखने जूली फरीथी अनंती वार गर्नेवासमां पुःख भोगव, पडे, एवं कृत्य करे. परंतु फरीथी गवा समां न श्राव, पडे; एवो नद्यम नथी करतो ए घणं आश्चर्य ने ! ॥ १७ ॥ भावार्थ हे महामुग्ध प्राणिन् !! आ संसारमा सारा माणसनी एवी रीत ने के, डे - ग्याए घjङ पुःख पड्युं होय, ते ङग्याए फरीथी न डाय. पण आ जीवनोतो एवो अव- लो स्वभाव के के, तेङ ङग्याए वारंवार ङवाय एवो उपाय करया करे जे. पण ते थकी विराम नथी पामतो. तेने डोइने ज्ञानी पुरुष नपदेश करे ने के, गर्नवासमां घणुंड कष्ट ने. डे वर्णन पण बरोबर थइ शक्तुं नथी. तोयपण इहां यकिंचित् कहीए गए. ते ग- वास अनेक प्रकारना मलमूत्रनी उंगधथी भरपूर जे. के, मां सारी हवा प्रावधानो तो लेश मात्र रस्तोड नथी. ने अनेक प्रकारना सृदम इंतुन ते गर्नेना कोमल शरीरने घणी वेदना नपकावे . ने, ते गर्नने नाशी जवानी ङग्या नथी मलती, तेथी वारंवार मूलांखाइ तेनी ते वेदना सहन करे . वली त्यां अनेक प्रकारनी रूंधण थायले तेनी वेदना, तथा जन- ठरामिथी थयेली नष्ण वेदना, इत्यादिक कमकमाट नरेली अनेक वेदनानने सहन करतो वैण श नंधे माथे नवमास सुधी टटलतो हतो. माटे हे जीव ! ते पुःखना दिवस ते अनंतीवार नोग- व्या तोपण तुं केम नूली डाय बे ? अने फरीथी पागं तेनांतेड युःख पामवाना नपाय केम करया करे ? ॥ १७॥ चतुरशीतिः किल लोके शास्त्रे योनीनां प्रमुखानि शतसहस्राणि लक्षाणि विंदाते १ १ए - ३ ए 8 । कहा चुलसी किर लोए। डोणीणं पमुहसयसहस्साई॥ prr . 06bhraveo Koreakichiveocce एकैकस्यां योनौ च अनंतकृत्वः 4 TEGARDESTRastrams जीवः ६ G समुत्पन्नः १० ए इक्विकम्मि अडीवो। अणंतखुत्तो समुप्पन्नो॥ १० ॥ अर्थ-(लोए के) लोकने विषे (डोणीणं के) जीवनी नत्पत्तिनां स्थानक (चु- लसी के०) चोराशी (पमुह के ) प्रमुख ( सय सहस्साई के) लाख, एटले चोराशी शब्दने प्रमुख कहेतां अग्रेसर करीने लाख शब्द डोडवो. अर्थात् चोराशी लाख जीवने न- पङवानां स्थानक . (किर के) निश्चे. एटले ए वात शास्त्रमा कहेली . ते चोराशीलाख योनिने विषे ( डीवो के0) डीव डे ते ( इक्विकम्मि के) एकेक योनिने विषे (अकेण्) 3car 2520RRAOSIXE0%20GERaaoroor Xel १ए- EART वली (अणंतखुत्तो के० ) अनंतीवार ( समुप्पन्नो के) नत्पन्न थयो . ॥ १० ॥ नावार्थ हे डीव ! तुं चोराशी लाख डीवा डोनीने विषे अनंतीवार भ्रमण करी आ- यो . ने, ते ते डोवा कोनीने विषे अनेक प्रकारनां बेदन नेदननां पुःख, ते अनंतीवार सहन करयां, तोय पण ते नत्पत्ति स्थानमांथी कंटालो पामीने, धर्मकृत्य करवाने विषे तुं प्रीति केम डोडतो नथी? ॥ १७ ॥ मातापितृबंधुभिः संसारस्थैः पूरितः लाकः ३ ए IA नच श मायापियबंधूहिं । संसारहिं पूरिन लो॥ वहुयोनिनिवासिभिः त्राणं पुनः शरणं पुनः ७ १० ए बहुकोणिनिवासीहिं। नय ते ताणं च सरणं च ॥१०॥ अर्थ-(संसारहिं के) संसारने विषे रहेला एवां, ने ( बहुकोणी के) घणी एवी योनि एटले चोराशी लाख योनी, तेने विषे (निवासीहिं के) निवास करीने रहेला. एवां (मायापियबंधुहि के) माता पिता ने बंधु, तेमणे करीने (लोने के) लोक ते (पू- 4 वैग श AIPM . २० रिके) पूरेलो. (ते के०) ते सर्वे (च के०) वली तहारं (ताणं के०) रक्षण करनार, अने (च के०) वली तहारे (-सरणं के) शरण करवा योग्य (नय के) नथीङ, केम के, डेपोतेडा बंधनमां पडयो होय, ते सामाने बंधनथी शी रीते गेडावे ? ॥ १० ॥ नावार्थ-हे डीव ! आ ङगत्मां रहेला सर्वे डंतु कदाचित् तहारंपालण पोषण करवा माटे, माता, पिता तथा बंधुरूपे थयां, ने तेमणे करीने या सर्व लोक पूरेलो . परंतु ते सर्वेथी पण आऊ सूधी तहारं रहाण थइ शक्युं नथी. माटे ते तहारे शरण करवा योग्य पण नथी. कारण के, संसारना महा दुःखरूप प्रवाहमां खेंचाता प्राणियोने, डेमां सारो कर्णधार (नावनो चलावनार ) , एवी नौका (नाव ) रूप जिनधर्म के तेड, शरण करवा योग्य तथा ग्रहण करवा योग्य , पण माता पितादिक शरण करवा योग्य नथी. ॥१५॥ व्याधिविलुप्तः निर्जले आकुलीभवति ४ डीवो वाहिविलुत्तो। सफरोइव निस्ते तडप्फडई॥ वेदनाविगमे १० १२ १३ RE J.GL/टर सवाल (24 जीवः सफरो मत्स्यः इव १ ३ ६ २० पश्यति कः शक्तोऽस्ति सकलः अपि जनः G ए PRASPUR 1 सयलो वि ङाणो पिन्बइ। को सक्को वेप्रणाविगमे ॥२०॥ अर्थ वाहि के०) व्याधिये करीने (विजुत्तो के) नपव वालो एवो (डीवो के) डीव ड़े ते (निबले के) डाल रहित प्रदेशने विषे (सफरो इव के०) माउलानी पेठे (त- डप्फडई के० ) तडफडे बे, एटले आकुल व्याकुल थाय ने. ते प्रकारना रोगे करीने पीडाता प्राणीने (सयलो वि के०) सकल एवो पण (डाणो के) डान. एटले लोक डेते (पिड के) देखे बे. परंतु ते डीवनी (वेप्रणाविगमे के०) वेदनानो नाश करवाने विष (को के०) कोण पुरुष (सक्को के) समर्थ होय ? अपितु कोइ पण समर्थ न होय. ॥२०॥ नावार्थ-श्रा डीव अनेक प्रकारना व्याधि वडे ग्रस्त थइने ज्यारे डाल विनाना मान- लानी पेठे तडफडे , ते वखत ने मा ! बाप !! इत्यादिक सामाने अतिशे करुणा नत्पन्न थाय एवा पोकार करे ये; त्यारे तेनी वेदनाने लेशमात्र ही करवाने कोइ पण समर्थ थतुं नथी. नलदा तेना मनने बीडी वेदना नत्पन्न थाय, एवी रीतना करुणा नरेला शब्दो वाप- रीने अने औषधादिकना घणा खरचमां नांखीने अने आंखोमां आंसु लावीने, नला तेने बधारे गजरामणमा नांखे . अने पोते ज्यारे निराश थाय बे,त्यारे निसासा मूकीने जेवटे तेने धर्मेनुं शरण बतावे . पण तेमांथी कोइथी कांइ पण पुःख लाइ शकातुं नथी.माटे हे डोव!
श जीव जानीहि त्वं मा UcAROKHROURKEDITOcroo5HOSEX व w १ ३ बंधनं एतत् संसारे संसरता वै० परिणाम धर्मनुं शरणतो करवूड पडे ठे, तो प्रथमथींङ तुं धर्मनुं शरण करय. कारण के, ले धर्मना प्रनावथीं तहारे फरीथी एवं पुःख भोगव, पडे नही, माटे तेवा धर्मने करय.॥३॥ मम सुखहेतुर्भविष्यति पुत्रकलनादि २१ J. मा डाणसि डीव तुमं । पुत्तकलत्ताश्मज्झ मुहहेक ॥ निपुणं गाढं ११ निनणं बंधणमेयं । संसारे संसरंताणं ॥१॥ अर्थ-(डीव के ) हे प्राणिन् ! (पुत्तकलत्ताइ के ) पुत्र तथा स्त्री इत्यादिक डे ते (मज्झ के० ) महारे ( सुहहेक केण) सुखनुं कारण थशे. एम (तुर्म के० ) तुं (मा डाणसि के) न डाणीश. केम के, (संसारे के ) संसारने विषे (संसरंताणं के ) नरक तिर्यंच इत्यादि रूपे भ्रमण करता एवा डीवोने ( एयं केण) ए पुत्र कलत्रादिक के तेड, नलटा निनणं के ) अतिशे गाढ एवा (बंधणं के० ) बंधन रूपे थाय जे. ॥ २१॥ नावार्थ-अरे रे डीव ! तहारी शी विपरीत बुधि थइ बे ? के, डे पुःखनु कारण ने, FIERail OPAN PAARADAREनमक cuctiohinyoooo RATAPapk2ST HOKAROICKAA ACA-PAYA JIKAARXARODKAAMERA - १ तेनेडा तुं, एकांते सुखनुं कारण मानी बेगे यूं ! केमके, संसारने विषे स्त्री पुत्रादिक एक म- टुं बंधन ने. ते बंधनने तुं एम डाणे ने के, एथी महारे सुख थशे, परंतु तेथी कदि पण त- हारे सुख थवार्नु नथी. कारण के, तेमने विषे गाढ प्रीति राखवाथी नरकने विषे डावु पडे ने. तथा तिर्यंच गतिने विषे गधेडा कूतरादिकना निःशंकपणे विषय भोगववाना अवतार धरवा पडे ने. अने त्यां त्यां अनेक प्रकारनां पुःख सहन करवां पडे . तेनुं कारण एडा के, आ महारी स्त्री, प्रा महारो पुत्र इत्यादिक ममत्वनाव करवाथी एवां फल मले . ने ा नवमां तेनुं पालन पोषण करवामां रात्रि दिवस गमावे . पण एम विचार करतो नथी के, प्राडा बधो दिवस गयो, तथा आड बधी रात्रि गइ, पण तेमां केटली घडि में महारा आत्मानु साधन करघु ? एवो विचार तुं केम नथी करतो? ॥ २१ ॥ जननी भवांतरे जायते जाया स्त्री च पुत्रः चकारात्पुत्रः पिता १३ ११ २ १३ १० डाणणी डायइडाया। जाया माया पिया य पुत्तो य॥ कर्मवशान् सर्वजीवानां ४ काज जाया माता पिता ए ६ G ए अनवस्थाऽस्ति संसारे DY ३ । n५.
वै० शप -- २२ 5CERTS अणवा संसारे। कम्मवसा सबजीवाणं ॥२॥ अर्थ-(संसार के०) संसारने विषे (कम्मवसा के) कर्मना वश थकी (सबडीवाणं के ) सर्व डीवोनी (अवग के ) अनवस्था. एटले एक डातनी स्थिति नथी रहेती. कारण के, (कापणी के0) माता डेते, नवांतरे (डाया के०) स्त्रीरूपे. अने (य के) बली (काया के0) स्त्री के ते, नवांतरे (माया केण) मातारूपे. अने (य के) वली (पिया के०) पिता डेते, नवांतरे (पुत्तो के०) पुत्ररूपे पण (डायइ के) थाय . अ- र्थात् प्रा डीवनी एक सरखी स्थिति नथी रहेती. इत्यादि अनवस्था डाणवी. ॥ २॥ भावार्थ-हे डीव ! संसारमा सर्वे डीव कर्मने वश जे. माटे तेमनुं स्वरूप सदाकाल ए- करूपे रहेतुं नथी. एका संसारनो विषम स्वन्नाव जे. कारण के, के माताडे. ते नवांतरे मा- तारूपेडा नथी थती, परंतु तेज माता स्त्रीरूपे थायजे. अने हे स्त्री एटले पोतानी भार्या बेते नवतिरे मातारूपे थायने. पण नायारूपे उत्पन्न नथी थती. अने के पिता, ते जवांतरे पितारूपेडा नत्पन्न नथी थतो, परंतु पुत्ररूपे पण नत्पन्न थायजे. माटे डेना नपरतुं प्राङ प्रीति राखीने तहारो बधो डान्मारो तेनुंड भरण पोषण करवामां, पशुनी पेठे आ मनुष्य- नबने एले गमावे . पण एम विचार नथी करतो के, एडा महारां केटलीएक वखत शत्रु थ- بلها ल cksk...Evorf..56 तसoXeoर EYESO इने तेनुए मने बेदन, नेदन,ताडनतङन,घातपातादिक अत्यंत वेदना नपडावी हशे. तोपण हुं तेना नपर सरागनावे करीने नलटो रात्रि दिवस तेनीङ चिंतामां रहीने महारं धर्मध्यान मूकीने शुं करवा खराब थनं बुं ? एवो विचार तुं लेशमात्र पण करतो नथी, कारण के, तुं आखो डान्मारो तेमने माटे कूटी कूटीने मरी डाईश, तोयपण डो तेमना कर्ममां सुख नथी, तो तुं केम करीने सुखी करीश?तथा तेमना कर्ममां को व्यादिकनो लान नथी,तो तुं तेमने क्यांथो लावीने आपीश ? तेम बतां कदापि तुं कूड, कपट, बलनेद, प्रपंच, विश्वासघात अने अन्यायादिक अनेक प्रकारनां कुकर्म करीने, महोटा मेरुपर्वत वडो माथे पापरूप नार नरीने, तुं भव्य मेलवीने तेमने आपीश, तोयपण तेमनी पासे ते रहेवार्नु नथी. अने डो तेमना नाग्यमां व्यादिक पदार्थ बे, तो तुं कांइ.पण नही आपे, तोयपण ते महोटा को- टिध्वङ थशे. माटे केवल तेमनेड माटे पोतानुं धर्मध्यान चूकवं, ते गक नही. ॥ ॥ आ बावीशमी गाथामां आ डीवने नवांतर आश्रीने अनेक प्रकारना संबंध थाय रे.एम कमु.परंतु आने आनवमांङ अनेक प्रकारना संबंध थया,तेनी कथा नीचे प्रमाणे अ कथा. मथुरा नगरीने विवे कुबेरसेना एवे नामे एक गणिका (वेश्या) रहेती हती. ते एक दहा- पाडवा डोग्य ने . ते अवसरे वेश्या कहेती हवी . - वै० KAMARC श २३ पोताने गर्न नत्पन्न थवा थकी अतिशे खेद पामी. त्यारे तेनी माता कुहिनी तेणीए, तेने खेदवाली जोइने, तेनी पीडा दूर करवाने अर्थे वैद्यने बोलाव्यो. ते वैद्य नाडी डोइने तेने रोग रहित डाणीने ए प्रकारे कह्यु. के, आना शरीरमा कोइ पण रोग नथी. फक्त पेटने विषे, पुत्र पुत्रीरूप डोडलं नत्पन्न थयु जे. ए कारण माटे एने खेद वर्ते ने. त्यार परी वैद्यने विदाय करीने ते कुटिनी, पुत्री प्रत्ये कहेती हवी. आ गर्न तहारा प्राणनो नाश करनारोबे. क्लेश (मुःख ) पण सहन करीश, परंतु महारा गर्नने कुशल रहो. एम कहीने पगी ते वेश्याए गर्ननी वेदना सहन करीने अवसरे पुत्र पुत्रीरूप डोडलु प्रसव्यु. त्यारे क्ली कुटिनी कहेतां तेनी मा, कहेती हवी. हे पुत्री ! आ गेकरांनुं डोडलं तहारा डवानीपणाने नाश करनारं थशे. ए कारण माटे आ डोडलु विष्टानी पेठे त्याग करीने, झाडीविकानुं कारण एवं पो- तानु ङवानीपणुं राख्य. त्यारे वेश्या कहती हवी. हे मातः ! को एम ने तो दश दिवस सूधी विलंब करो. पी तमारं कहेलं करीश. त्यार परी तेनो माताये आशा आपी. त्यार पनी ते वेश्या दश दिवस सूधी धवरावीने ते बालकोनुं सम्यक प्रकारे प्रतिपालन करीने अगीया- रमे दिवसे, एक ङाणनुं कुबेरदत्त, अने एक ङाणोनुं कुबेरदत्ता ए प्रकारे बे ऊणनां नाम पा- ऊना vऊok.vabox sex VEDEIGAR २३ - Prain डीने पती तेमना नाम सहित एवी वे वींटीयो करावीने ते बे डणनी अगलीयोमां घालीने पगी एक लाकडानी पेटीमां ते बे जणने मांही मूकीने संध्या समये यमुना नदीना प्रवाहने विषे ते पेटीने बहेती मूकी दीधी. त्यार परी ते पेटी डालमां वहेती थकी अनुक्रमे करीने दि- वसनो नदय थए सते, शौर्यपुर नगरे प्रावी. त्यां स्नान करवाने अर्थे आवेला एवा बे शेठना पुत्रो ते पेटीने प्रावती देखीने, तत्काल लेइने एकडणे तेनी मध्ये एक बालक अने बालि- काने डोइने, तेमनी मध्ये के पुत्रनो अर्थि हतो, तेणे पुत्र लीधो. अने बीडो पुत्रीनो अर्थि हतो, तेणे बालिका लोधी. ए प्रकारे ते एक एक बालक लेइने पोत पोतानी स्त्रीने आप्युं. पी मुश्किामा लखेला अदरने अनुसारे तेमनुं नाम पाड्युं. त्यार परी ते कुबेरदत्त अने कुबेरदत्ता एवं नामे वे बालक, ते शाहुकारोने घेर अतिशे नद्यमे करीने महोटां थयां. पी अनुक्रमे करीने डोवन अवस्था पाम्यां. त्यारे ते बे बालकोनुं सरखं रूप काणीने, एबे शा- हुकारो ते वे कानो मांहो माहे पाणीग्रहणनो उत्सव करता हवा. एटले लगनो नत्सव क- रयो. त्यार पनी ते स्त्री नरतार, एक दहाडो सोगटां बाडी रमवा बेठां.ते अवसरे कुबेरदत्तना हाथथकी ते नामांकित मुश्किा कोइक प्रकारे निकलीने, कुबेरदत्तानी आगल पडी. त्यार पगे तेणीए ते मुश्किा पोतानी मुश्किानी साथे सरखी आकृतिवाली, अने एक देशमां KA श - X 1 वै घडेली, अने सरखा नामवाली एवी देखीने मनने विष कुबेरदत्तने पोतानो नाईजे, एम निश्के करीने ते बे वीटीयो कुबेरदत्तना हाथमां घाली.ते अवसरे कुबेरदत्त पण ते वींटी डोवा थकी तेमङ तेने पोतानी बहेन , एम निश्वे करीने अतिशे खेद पाम्यो. त्यार परी ते बेऊण श्व पण पोताना विवाहना कायने अकार्य मानतां एटले आ खोटुं थयु ! एम डाणतां एवां पो- तानो संदेह निवारवाने माटे पोतपोतानी माताने सम खवरावीने अतिशे आग्रहे करीने पो- तपोतानुं स्वरूप पूज्युं. ते अंवसरे तेमूनी मातानए ते बे ऊपनी पागल मंजूषामाथी (पेटी- मांथी ) कहाड्यां त्यांथी मांडीने सर्व पण वृत्तांत कडं. त्यार परी कुबेरदत्त माता पिताने कहेवा लाग्यो के, तमे अमने डोडले डान्मेलां डाणीने पण आई अकार्य केप करयु? त्यारे ते कहेवा लग्यां के, तहारा सरखी कन्या अने तेना सरखो वर क्यांहि अमने मल्यो नहीं. । तेथी सरखां शोनादि गुणवाला तमने डाणीने तमारा बेनो माहोमांहे विवाह करयो. परंतु हा सूधी कांइपण बगडयुं नथी. कारण माटे तमारा बेर्नु एक करपीडनऊथयुं जे. एटले फक्त एक हाथनोङ मिलाप थयो . पण मैथुन कर्म थयुं नथी. ते माटे तु खेद न करीश तने बीडी कन्या परणावीशं. त्यार परी कुबेरदत्ते कडुं. तमारं वचन महारे प्रमाण जे. परंतु हम- णां तो हुं व्यापार करवाने माटे परदेश जवानी इग राखं कुं. ए कारण माटें मने आशा Taluktrenahx STRA92292- ANTOPROymore sasotassaloondoलउdaxin श्व पर EXCE आपो. त्यार परी ते शेठ शेगणीए आज्ञा आपी. पी कुबेरदत्त,ते वृत्तांत पोतानी बहेनने कहीने, घणांक क्रियाणां लेइने, दैवयोग थकी पोताने नत्पत्चिनुं स्थानक एवी मथुरा नग- रीये गयो. त्यां ते निरंतर पोताने नचित व्यापार करतो सतो, एक दहाडो कोश्क मोग कर्मना डोगथको अद्भूतरूपे करीने शोलायमान एवी, पोतानी माता कुबेरसेना वेश्याने खीने,कामे पीडित थयो सतो, ते वेश्याने बहु व्य पीने, पोतानी स्त्री करीने निरंतर तेनी संगाथे विषय संबंधी सुख जोगवतो हवो. त्यां अनुक्रमे करीने तेने एक पुत्र थयो. हवे शौर्यपुर्ने विषे ते कुबेरदत्ता, माताना मुखथकी मूलथकी पोतानी ते प्रवृत्ति सांजलीने, त- त्काल वैराग्य प्रत्ये पामी सती आर्या (साध्वी) नो संङोग थए सते दीक्षा ग्रहण करीने, घणां महोटां तप करीने, विशुध अध्यवसायना योग थकी थोडा कालमांड, तेणीए अवधि झान नत्पन्न करयु. त्यार पगे ते साध्वी, अवधिज्ञानना बले करीने पोताना नाईनु स्वरूप डोती सती मथुरा नगरीने विषे पोतानी माता संगाथे लागेलो एवो, अने पुत्र सहित एवो, तेने देखीने कर्मनी गतिने धिक्कार करती एटले धिक्कार पडो कर्मने!!! एम कहेती सती पो. ताना नाईने अकारकारूप महोटा पापरूप कादव थकी नघरवाने एटले काढवाने, पोते म- थुरा प्रत्ये आवीने, कुबेरसेना वेश्याने घेर डाइने, धर्मलानरूप आशिष् देइने तेनी पासे श वै -- २५ - - पोताने नतरवार्नु स्थानक माग्यु. ते अवसरे कुबेरसेना पण ते आर्याने नमस्कार करीने एम कहती हवी. हे महासती! हुं वेश्या इं. पण हमणां एक जरतारना संडोगथकी निश्चे कुलस्त्री थइ . ते कारण माटे तमे सुखे करीने महारा घरनी समीपे पाप रहित एवा आश्रयने ग्रहण करीने, अमने रूडा आचारमा प्रवर्तीवो. त्यार परी कुबेरदत्ता साध्वी पण, पोताना परिवार सहित तेणीए आपेला नपाश्रयमां रही. हवे ते वेश्या, निरंतर त्यां भावीने, ते बालकने सा- ध्वीनी पागल इनपर लोटतो मूकती हवी. ते अवसरे अवसरनी डाण एवी डे साध्वी ते आगामी कालमा लान काणीने ते बालकने आ प्रकारे बोलावती हवी. हे बालक ! तुं महारों नाई बु.॥१॥ तुं महारो पुत्र दु.॥शा तुं माहारो दीयर बूं.॥३॥ तुं महारा नाई पुत्र ढुं, एटले नविडो बु.॥४॥ तुं महारो काको बु.॥५॥ तुं महारा पुत्रनो पण पुत्र..॥६॥ तथा के तहारो पिता बे, ते महारो नाई.॥१॥ अने महारो पिता . ॥शा अने महारा पितानो पिता, एटले महारो वडानन .॥३॥ माहारो जरतारं .॥४॥ महारो पुत्र ने. ॥५॥ अने महारो ससरो पण ने. ॥६॥-तथा डे तहारी माता, ते महारी माता ॥१॥ अने महारा पितानी माता ने.॥शा अने महारा नाईनो स्त्री .॥३॥ अने महारी बहु बे. ॥शा अने महारी सासु . ॥५॥ अने महारी शोक्य पण .॥६॥-ए रीते कहीने साध्वी xxa...... STAFFor RS - . .net, Ren...' २५ ते बालकने वारंवार बोलावे . त्यार पड़ी एक दहाडो कुबेरदत्त तेनुं वचन सांजलीने, आ- श्चर्य पाम्यो सतो, ते साध्वीने कहेतो हवो. हे आर्य ! वारंवार आई अजुक्तुं शुं बोलोगे ? त्यारे साध्वी कहती हवी. हुं अजुक्तुं नथी बोलती. के कारण माटे या बालक एक माता- पणा थकी नाई, एटले तेनी अने महारी एक माता ने. तेथी महारो नाई थाय ने. ॥१॥ अने महारा जरतारनो पुत्र , माटे महारो पुत्र थाय .॥शा अने महारा भरतारनो नहानो नाई, माटे महारो दीयर . ॥३॥ अने महारा नाईनो पुत्र , माटे महारो नत्रीको बे. । अने महारी माताना पतिनो नाई. माटे महारो काको लागे जे. ॥५॥ अने महारी शोक्यना पुत्रनो पुत्र , माटे महारो पोत्रो लागे.॥६॥---ए प्रकारे बालकनी संघाथे पो- ताना संबंध देखाडीने, वली कहती हवी. के आ बालकनो पिता, ते महारे एक मा- तापणा थकी नाई. एटले तेनी अने महारी एक माता. माटे नाइ थाय ने ॥१॥ अने महारी मातानो जरतार थयो, तेथी महारो पिता थाय ने ॥२॥ अने महारा काकानो पिता थयो, तेथी महारो वडानन थयो ।॥३॥ अने प्रथम मने परण्यो ने, माटे महारो भरतार थाय ॥४॥अने महारी शोक्यनो पुत्र थायो, माटे महारो पुत्र पण थाय ॥५॥ अने महारा दीयरनो पिता थाय, मादि महारो ससरो ॥६॥-ए प्रकारे बालकना पिता कुबेरदत्तनी वै श SOPERATORS २६ in/ ... ... ... हर ES AS FAS, FATES साथे पोताना उ संबंध कहीने, वली कहती हवी. ॐ श्रा-बालकनी माताजे, ते मने पण ऊणनारी , माटे महारी पण माता ॥१॥ अने महारा काकानी माता जे, तेथी महारी दादी लागे जे ॥शा अने महारा नाईनी स्त्री थइ, तेथी महारी नोडाइ थाय ने ॥३॥ अने महारी शोक्यना पुत्रनी स्त्री थइ, माटे महारी बहु थइ ॥४॥अने महारा भरतारनी माता थइ, तेथी महारी सासु थ६ ॥५॥ अने महारा माईनी बीडी स्त्री थइ, माटे महारी शोक्य थइ॥६॥ ए रीते आ बालकनी माता कुबेरसेना वेश्यानी साथे पोताना व संबंध देखाड्या. ए प्रकारे आ अढार संबंध कहीने ते साध्वी, ते संबंधोनी खातरी करवाने अर्थे, पोते व्रत ग्र- हण करयुं ते अवसरे राखेली पोतानी वींटी कुबेरदत्तने प्राप्ती हवी. त्यार परी कुबेरदत्त पण ते वींटी देखीने सर्व संबंधन विरुषपणु डाणीने, तत्काल वैराग्य पामोने, पोतानी निंदा करतो सतो. पोतानी शुधिने अर्थे,चारित्र ग्रहण करतो हवो. अने वली महा तप करतो हवो. तथा कुबेरसेना वेश्या पण ते प्रवृत्ति सांजलवा थकी प्रतिबोध पामी सती श्रावकनो धर्म अंगीकार करती हवी. त्यार पगे कुबेरदत्ता साध्वी, ए प्रकारे तेमनो नघार करीने पोतानी प्रवर्तिनी पासे गइ. एटले पोतानी गुरुणी पासे गइ. अनुक्रमे करीने ए. सर्वे डीवो,पोतानो धर्म सम्यक् प्रकारे आराधन करीने सजतिनां जनार थयां. अर्थात् रूडी गतिमां गयां. ए EZo २६ F प्रकारे अढार संबंध नपर कुबेरदत्तनुं दृष्टांत कमु. आ एक नवने आश्रीने संबंध देखाड्या. अनेक नवनी अपेदामां तो प्राये करीने सांव्यवहारीक जीवोने एकएक संबंध पण अनंती- वार थयावे. ते प्रकारे श्री नगवती सूत्रना बारमा शतकना सातमा नद्देशमां कडं डे, तेनो अर्थ यहां लखीए गए. हे जगवंत ! आ डीव सर्व डीवोना मातापणे करीने, पितापणे करीने, नाईपणे क- रोने, बहेनपणे करीने, स्वीपणे करीने, पुत्रपणे करीने, पुत्रीपणे करीने, पुत्रनी स्वीपणे क- रीने, सामान्यथको शत्रुपणे करीने, वैरिपणे करीने एटले शत्रुन्नावना अनुबंध सहितपणे करीने, घातकपणे करीने एटले मारनारपणे करीने, अने ताडन करनारपणे करीने, प्रत्यनी- कपणे करीने एटले प्रतिकूलपणे करीने, अने कार्यना नपघातपणे करीने, एटले अमित्रस- हायीपणे करीने, राडापणे करीने, कुवराऊपणे करीने, यावत् सार्थवाहपणे करीने, दास- पणे करीने, एटले घरनी दासीना पुत्रपणे करीने, प्रेष्यपणे करीने एटले चाकरपणे करीने, नृतकपणे करीने एटले उकालादिकने विषे अन्नसाटे लोधेलो तेपणे करीने, कर्षणादि लानना नाग ग्राहकपणे करीने, अन्य पुरुषोए नपाउँन करेला अर्थना नोगकारी नरपणे करीने, वलो कला शीखववा ङोग्यपणे करीने, अने वली मेष करवा डोग्यपणे करीने AUTER शत वै पूर्वे नत्पन्न थयो जे ? ए रीते गौतमस्वामीए नगवंतने पृत्युं. त्यारे नगवंत कहेता हवा. हे गौ- तम ! हा ! अनेकवार अथवा अनंतीवार आ डीव सर्व डोवोनी माता थई, पिता थयो, २७ नाई थयो, ए रीते नपर कह्या प्रमाणे पूर्वे सर्व संबंध करी चूक्यो जे. एक प्रकारे सर्व डीवो पण था जोवना मातादिकपणे करीने, अनेकवार, तथा अनंतीवार पूर्वे नत्पन्न थया ले. ए रीते सर्व जीबीने माहोमांहि सर्व संबंध थइ चूक्या ने इति संसारनी अनवस्था नपर कुबेर सेना गणिकानुं दृष्टांत तथा श्री नगवती सूत्रना पाउनो अथें डाणवो. ॥ अनुष्टुप्त्तम् ॥ सा. न तत् स्थान ११ ए १०. १४ १२ १३ १४ १५ १६ १७ १८ १ए न सा ङाई न सा डोणी। न तं गणं न तं कुलं ॥ 136 न तत् कुलम् सा जातिः योनिः न न है 1-315251525AIIMSEXHINDI av vinirus". natuencesrorise जीवाः अनन्तशः यत्र न मृताः जाताः सर्वे श व १ ३ ५. ६ ७ G. न डाया न मुत्रा ऊब ॥ सवे डीवा अणंतसो॥२३॥ अर्थः-(डब के) ज्यां (सबे के) सर्व (सीवा के) डीव डे ते (अंणंतसो केण) अनंती- ७ न PAGE 2K. ..... त
वार (न डाया के०) नथी नृत्पन्न थया.तथा (न मुश्रा के०) नथी मरण पांम्या,एवी(सा के)
ते. अर्थात् तेवी कोइ (डाई के) डाति के ते (न के) नथो.अने(सा के) ते अर्थात् तेवी
कोइ (डोणो के७) योनि डे ते (न के) नथी. अने (तं के ) ते अर्थात् तेवु कोई (गणं
केए) स्थान डे ते (न के) नथी. अने (तं के) ते. अर्थात् तेवु कोइ (कुलं केव) कुल के
ते (न के०) नथी. एटले सर्वे डोवोने पूर्वे कहेलां सर्वे स्थानको अनंतीवार थयां ॥३॥
वलो आ अधिकारने विशेषे डाणवानी मरडी होय तो, श्री भगवती सूत्रना बारमा
शतकना सातमा उद्देशामांथी बोकडानुं दृष्टांत डोइलेज्यो.
॥आर्यारत्तम् ॥
तन् किमपि नास्ति स्थानं लोके वालाग्रकोटीमात्रमपि,
११
१०
तं किंपि नबिगणं । लोए वालग्गकोडिमित्तंपि ॥
मुखदुःखपरंपरां
त
यन
न
जीवाः
बहुशः
प्राप्ताः
।
mr
६
डालन जीवा बहुसो । सुहकपरंपरं पत्ता॥२॥
श वै० mail न 1 - - La'. ५ अर्थ-(ऊ के०) डे स्थानने विषे (डीवा के०) डीव डे ते (सुह पुरक परंपरं के० सुख पुःखनी परंपराने (बहुसो के०) घणीवार (न पत्ता के) नथी पांम्या. (तं के०) ते. अर्थात् तेवू (किंपिके) कोइ पण (लोए के०) लोकने विषे (वालग्ग के.) वालनो अग्र तेनो (कोडिमित्तंपि के) प्रांतनाग मात्र पण, अर्थात् किंचित् मात्र पण (ठाणं के७) स्थान के ते (नबिके) नथी. अर्थात् प्रा डीव, सर्वे स्थानकमां ऊइ श्राव्यो रे.॥२४॥ भावार्थ-व्यवहार राशीने पामेला डीवोने अनंतो काल थइ गयो .माटे ते जीवोने सर्व डाति आदिकने विषे अनंतीवार उत्पत्ति थइका हशे? एम संजावना करीए बीए. केम के, ए अनित्रायतो बहुश्रुतनेङ गम्य .अर्थात् ते अभिप्राय तो बहुश्रुत काणे.हे डीव! तुं अनंती- वार सारी सारी फातिमा तथा सारी सारी योनिमां नत्पन्न थयो .अने सारा सारा स्थानमा तथा सारा सारा कुलमा उत्पन्न थयो . अने तुं त्यां अनेक प्रकारे डान्म मरण पाम्यो बे. परंतु विचारो ङोतांतो तुं डेवो,तेवोने तेवोडा ने एटले तहारं स्वरूपतो निश्चेनयमते करीने अनेद्य,अनेय,अऊर,अमर ज्ञानरूप,सुखरूप अने सत्तारूप एवं . तेने तुं विसरी ऊइने,देहा दि परनावमां आसक्त थइने पंच प्रकारना विषय सुख जोगववानी तृष्णा, हड सूधी तने डती नथी. परंतु तुं एम वांडा राखेडे के, हु सारी सारी जाति आदिकमां ऊइने सारा सारा Evar R... taare
विषय नोगवं. पण ते विषयनां सुसते अनंतीवार नोगवीने वमन करयांचे,तोयपण तेने तेडा
नोगनी इन राखीने वांताशी (वमन करेलाने खानारो) केम थाय ? वली ए विषय सुखने
नोगवीने कांइ तृप्त थवातुं नथी पण, नलटी तेनी तृष्णा डेम बलंता अग्निमांधी होमे, ने
तेनी ज्वाला वृधि पामे, तेम विषय तृष्णा वृधि पामशे; माटे हे डीव! तुं एम विचार के,
हुं सर्व ठेकाणे जाइने सर्व डातिनां सुख दुःख अनंतीवार जोगवी आव्यो बुं. पण कोई
काणे नथी डाइ आव्यो एम नथी. एई विचारीने विषय सुखथी विराम पामीने तुं तहारा
आत्मस्वरूपना अविनाशी सुखमां मम था. आबे गाथानो नेगी नावार्थ जे. ॥२३॥श्वा
॥ आरित्तम् ॥
सर्वाः
४
सवारिधी । पत्ता सबेवि सयणसंबंधा॥
ससारे तस्मात् विरम तत ऋद्धचादिभ्यः यदि " जानासि तदा भात्मानं सुखिनं
'१
७. १२
११.
१०.
संसारे तो विरमसु । तत्तो डाइ मुणसि.अप्पाणं ॥ २५
,
ऋदूधः
प्राप्ताः
सर्वेऽपि
स्वजनसंबंधाः
श
-tu
&
५
.
ए
+
श वै० अर्थ-(संसारे के०) संसारने विष (सबा के७) सव.एवी (रिदीन के७) इच्चियो के ते. तथा (सबेवि के७) सर्व एवा पण (सयणसंबंधा के७) स्वङन संबंध डे ते (पत्ता के०) पाम्यो शए (तो के) ते कारण माटे (डाइ के)डो अप्पाणं के) आत्माने (मुणसि के) डाणे , (तत्तो के)ते शचित्रादिक थकी(विरमसु के)विराम पाम्य.अर्थात् निवृत्ति पाम्य.॥२५॥ नावार्थ हे आत्मन् ! संसारने विषे अनादि कालथी भ्रमण करतां आ डीवे देव मनु- प्यादिकनी सर्वे समृघियो पामी . तथा सर्वेनी साथे,पोतानो माता पिता लाई नार्यादिक संबंध, डोडायो . माटे तेमां तहारे मोह राखवो घटतो नथी. केम के,जे स्त्री , ते पराजवर्नु स्थानक . तथा डे बंधुऊन , तेज बंधन . तथा डे विषयसुख बे, तेडा विष ने. (फेर ने.) ए प्रकारे तहारा शत्रु ,तेनेडा तुं मित्र जाणोने तेने विषे मोह राखीने बेगे. ते कारण माटे एक पोताना आत्म स्वरूपनुंड साचु सुख मानीने, ते रुधि, स्वऊन, इत्यादिकनुं क- ल्पित मुख मानीने अर्थात् तेने पुःखरूप डाणीने ते सर्व थकी निवृत्ति पाम्य.॥२५॥ वधबंधमरणव्यसनानि . ...Jatra कर्म एक: बधाति एक: शए Xv.. ४ ३ HEOR एगो बंधश् कम्मं । एगो वहबंधमरणवसणाई॥ 1 विपहले मवे भ्रमति १७ कर्मभिवैचितः सन् ६ U G विसह भवंमि नमडइ । एगुच्चित्र कम्मवेलविन ॥६॥ अर्थ एगो के०) एकलो. अर्थात् सहाय्य रहित एवो जीव के ते (कम्मं के०) ज्ञा- नावरणीआदि कमने (बंध के०) आत्मानी संगाथे बांधे . तथा (एगो के० ) एकलोड अवांतरने विपे (वह के०) ताडन. अने (बंध के0) बंधन. अने (मरण के०) प्राणनो वि- योग. अने (वसणाई के०) आपत्ति,तेमने (विसहइ के) सहन करे . वली (एगृच्चिय के) एकलोडा जीव (कम्मवेलविन केण) कर्मवडे उगायो सतो (नवंमि के०) संसारने विषे (नमडके) नमे . ॥२६॥ नावार्थ:-हे डीव ! के वखत तहारो जन्म थयो,ते वखत तें एकलेङ घणुका कष्ट सहन करयुं, पण ते वखत तहारं पुःख मटाडवाने माटे, तने कोइए सहाय्य करी नही. अने डे वखते तुं मरण पामीश, ते वसते ते मरणनी वेदना पण, तहारे एकलानेडा सहन करवी पडशे. अने परी ज्यारे नरकादिक नवांतरने विषे डाइश, त्यारे त्यांनी वेदना पण, तहारे एकलानेड सहन करवी पडशे; पण ने अर्थे एटले देहने अर्थे, स्त्रीने अर्थे, पुत्रने अर्थे, वैण शण ३० अन्यः न अहितं . आत्मा अन्यः य ६ तथा संबंधीने अर्थे ते अनेक प्रकारनां पाप करयां , परंतु, तेमांनु कोइ पणा तहारी वे- देनानो नाग लेवाने पावशे नहीं. एवीरीते बीडा नवोमां पण कर्मवडे उगायेलो तुं, ए- कलोङ कष्ट भोगवीश. अर्थात् तहारां करेलां कृत्यने हुंडा जोगवीश, पण ते कष्ट भोगव- वाने बीडो कोइ पण पावशे नही ॥२६॥ कुरुते हितमपि करोति नैव १९ ३. ४ '. ए अन्नो न कुणश् अहियं । हियपि अप्पा करे नहु अन्नो। मुखदुःवं. भुनक्षि ततः कस्मादऽसि दीनमुखः ११. १२ १२.... * .१३ १०.१५ १४ अप्पकयं सुहपुरकं । भुंडसि ता कीस दीपमुहो॥७॥ अर्थ-हे प्राणिन् ! (अन्नो केए) अन्य ते (अहियं केण) अहित (अनिष्ट)ने (न कुणाइ के) नथी करतो. परंतु आत्माऊ करे ने, अने (हियंपि के७) हितने पण, ते (अप्पा के आत्माङ (करेइ के०) करे. पण (अन्नो के७) अन्य कोइ (नहु के०) नथोड करतो. (ता के)ते कारण माटे (अप्पकयं के) आत्मानुं करेलु के ( सुहाउरकं के) सुखःख, तेने आत्मकृतं -- . - DAVERY तर - Hires pain- ARTANT . २० 4 ।
-- . (नुंडसि के) पोते आत्माङ भोगवे जे. माटे तुं (दीणमुहो केण) दीनमुख वालो (कीस के) केम थाय बे ? अर्थात तुं बीकानेनो दोष शुं करवा देखे जे ? ॥३॥ भावार्थ-हे डीव ! तुं एम विचारे ने के, फलाणाये महारु बगाड्यु, एम धारीने तेना नपर देष करे , अने फलाणाये महारुं सुधारयु, एम धारीने तेना उपर राग करे ,पण ते मांनु कोइ तहारु बगाडतुं पण नथी, ने सुधारतुं पण नथी. परंतु ते बगाडनारो, अने सुधा- रनारो, ते तहारो आत्माङले.अर्थात् सुख पण तहारो आत्मा करे ,अने मुःख पण तहारो आत्माऊ करे बे. माटे पुःख श्राव्ये सते दीनमुख वालो थइने, बीकानो दोष शुं करवा देखे जे ? वलो श्री उत्तराध्ययन सूत्रना वीशमा अध्ययनमां कडं ने के, वैतरणी नदीनो प- माडनार पण या आत्मा ने. अने कूटशाल्मलि वृदनी वेदनाने पमाडनारो पण आ आत्मा . अने कामधेनु गायने पमाडनारो पण आ आत्मा ने. अने नंदनवन तथा देवलोक अने मोह तेने पमाडनारो पण आ आत्माङ. वली था आत्मा कोइ अपेदाये कत्ता ,अने कोइ अपेदाये अकर्ता जे.एड रीते सुख दुःखनो को अकर्ता पण आत्माङले.वली मित्र तथा अमित्र पण आत्माङले. अने सदाचार अने पुराचारने करनारो पण, आ आत्माङ जे. एम डाणीने कोइना नपर राग देष करवो नही.॥२॥ स 1 . स्वजनगणाः श वैण AAP त --- or ३ ५ - , ३१ त्वं J ६ बहुआरंभेण उपार्जित ', वित्तं अनुभवंति ', हे जीव '४ बहुआरंनविढत्तं! वित्तं विलसति डीव सयणगणा ॥ तेन आरंभेण जनित पापकर्म अनुभविष्यसि नरके पुनः १० तजणियपावकम्म। अणुहवसि पुणो तुमं चैव ॥श्न॥ अर्थ-(डीव के) हे प्राणिन् ! (सयणगणा केण) माता,पिता,नाइ,स्त्री,पुत्रादिक स्वड़ा- ननो समूह के ते,(बहुआरन के)ते,खेतीअादिक घणा प्रारंने करीने (विद्वत्तं के) नपा- न करयुं एवं, (वित्तं के)धन,ते प्रत्ये अर्थात् ते धने करीने,तेने (विलसंति के)विलास करे जे.अर्थात् ते धन- फल ते स्वऊनादिक नोगवे डे. (पुणो के७) वली (तङणिय के)ते आरंने करीने नत्पन्न थयु एवं,डे (पावकम्मं के) पाप कर्म,तेने(तुम चेव के)तुं एकलोङ(प्राणुहसि के०)अनुन्नव करीश.अर्थात् नरकादिकने विषे ते पापर्नु फल तुं एकलोड नोगवीश.॥श्ना नावार्थ हे जीव! ते अनेक प्रकारे डीव हिंसा तथा कूडकपट उलनेद प्रपंचादिक के- टलाक अनर्थ करी, तथा नीच सेवादिक घणां अकर्तव्य करी,तथा अनेक प्रकारे परदेशमा 5 daस्प ३१
नमीने, तथा लडाइ प्रमुखमां मरणांत कष्ट माथे लेईने, तथा पोताना स्वधर्मनो पण त्यांग
करोने तथा रात्रि दिवस शरीरनुं सुख पण न गणीने, धन नपाऊन करयु; परंतु ते धनने
स्वजन तथा शाति आदिक लोक,तहारों नपकार नं गणतां, नलंटा तने दबावीने,तथा तने
तिरस्कार करीने, तथा मेहेणां मारीने, अने अनेक प्रकारनी युक्तिवडे करीने, एटले नंद-
रनी पेठे फूंकी फूंकीने ते खाइ डाय .अर्थात् धोलें दहाडे नरया शेहेरमांते स्वङनादिक
चोर, तने लूटो ले .अने ते धन नपान करतां के पाप थयु,तेना फलने तो नरकादिकने
विषे, तुं एकलोङ जोगवीश. पण बीडु कोइ नोगववा आवशे नहीं.माटे हे जव्य प्राणिन् !
कांक विचार करीने न्यायथी धन नपाउँन करीने तेने कांश्क तो सारा मार्गमां वापरय!।।
दुःखिताः
बुभुक्षिताः इति
अथ
यथा
चिंतिताः
डिंभाः
त
५
६
I
श
३
L
अह रिकमाइ तह भु। रिकयाइ डह चितिप्राइ डिंना॥
सया स्तोकमपि न
ए ११ १२ १०
विचिंतितः अतस्त्वां हेनीव किं
१३
१ १४
भणामः
१५
तह थोपि न अप्पा। विचिंतिन डीव किं नणिमो॥४॥
श । व० برکت مي ३२. 12312-rnimurvm72 .m... 5.F~ OFFive RJI...and. अर्थ-(डीव के) हे जीव! तुं मोहने वश थइने (ऊह केण) डेम (डिंनाइके ) श्रा महारां बालक जे ते. एटते महारां बगेकरां डे ते (अह के0) हवे (पुरिका के) पुःखी- यां. एटले टाहाड्यमां नढवा पाथरवादिक वस्त्र नथी, तेथी पीडा पामे जे. (तह के ) ते- मङ (नुरिकयार के) महारां बालक नूस्यां एम(चिंतिआइ के)ते बालकोनुं तुं रात्रि दिवस चितवन करे, परंतु (तह के) तेवी रीति, ते (अप्पा के ) आत्मा ते (थोपि के०) थोडो पण (न विचिंति केण) नथी चितवन करयो. माटे तने (किं मणिमो के०) शुं कहीए?अर्थात् हे मूर्ख! तने केटलो उपको देइए?एटले तें थोडो पण आत्मानो विचार नथी करयो.के,महारा आत्मानी शी गति थशे?एवो विचार लगार मात्र पण तुं करतो नथी. शप भावार्थ-हे डीव! तुं मोहने वश थइने रात्रि दिवस पारकी चिंता करया करे ने.के,या महारां बालक, तथा बा महारी स्त्री इत्यादिक स्वऊन चूल्यांबे, तरष्यांबे,तथा तेमने अन्न वस्त्रादिकनुं मुख ने. इत्यादिक अनेक प्रकारनी चिताने रात्रि दिवस करया करे , परंतु तुं तहारा आत्मानी चिंता करतो नथी. के, में महारा आत्मानुं साधन केटलं करयुं ? एट आत्मा परनवे सुखी थाय, एवं काम में रात्रि दिवस मध्ये केटली घडि करयुं ? एवो थोडो पण तहारा स्वार्थनो विचार तुं करतो नथी.केवल रात्रि दिवस पारकुंड वैतरुं कूटया करे . IFE ३२ माटे तुं मूर्स ने.तेथी तने केटलो नपदेश देइए? केम के,नपदेश तो योग्यनेड थाय .॥vणा क्षणभगुरं शरीर जीवः अन्यः शाश्वतस्वरूपः ५ संबंध: G a ए ११ खणनंगुरं सरीरं। डीवो अन्नो असासयसरूवो॥ कर्मवशान अनयोः निधो मूर्खा अत्र शरीरे कः १२ १० कम्मवसा संबंधो। निबंधो को तुज्झ॥३॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (सणभंगुरं के) कण नंगुर एटले कणमां नाश पामवाना स्व- नाव वालुं ए(सरीरं के ७) आ शरीर ने. (अके०) वली (अन्नो के०) शरीर थकी जूदो खो, अने ( सासयसरुवो के०) शाश्वतुं ने स्वरूप ते डेनु, एवो (डीवो के ) डीव ने. तेने (कम्मवसा के) कर्मना आधीनपणाथी शरीरनी साथे ( संबंधों के ) संयोग थयो ने माटे (इच के) ए शरीरने विष (तुज्ज के०) तहारे (को के)श्यो(निबंधोके0) अनुबंध बे? एटले ए शरीरने विषे तहारे शी मला जे ? ॥३॥ जावार्थ-हे कीव ! तुं अव्य, अनेय, अकर, अमर, ध्रुव, अनंत ज्ञानमय, अनंत वै যার ३३ दर्शनमय, अनंत चारित्रमय, अनंत वीर्यमय; ज्योतिःस्वरूप, पवित्र, अलिंग, अव्यक्त, नि- लैप, निरंडन, अने आनंदमय एवो तुं निश्च नय मते . परंतु अनादि कालथी कर्मना वशे करीने, अनित्य, अने अशाश्वत एवं, अने त्वचा, मांस, हाडकां, रुधिर, नसो, मेद एटले हाडकां नपर रहेली चामडी, अने मझा एटले हाडकामा रहेलु मांस, अने मल मूत्र, ने सुगंध, ने बिनीस (बिहामणी) एवी वस्तुए नरेला चामडाना कोथला रूप आ शरीर बे. तेवा शरीरने विषे हे डोव ! तुं कर्मना वशथकी बंधाएलो. तेने विषे महारापणुं मानी ले- इने, एटले प्रा शरीर ते हुं ढुं. एम धारीने तेना नपर ममत्वनाव राखीने शुं करवा मिथ्या हेरान थाय ने ? इहां प्रसंगानुसारे शरीर नपरथी मूला उतरवाने माटे, विचारवा डे एक दृष्टांत लखीए गए.डेम कोइ पुरुषे सरकारनो अपराध करयो होय,तेणे करीने तेने स- कत मजूरी साथे; महा पुःखदाइ बंधीखानामां, अमुक वर्षनी टीप मारीने पूरयो होय, तेम तने पण, तहारा करें, पूर्वे लखेली अशुचि वस्तुए करीने नरेलो, अने गंधमय शरीररूप पुरुषनी आकृतिवालो तथा स्त्रीनी प्राकृतिवालो चामडानो कोथलो, तेमां तने अमुक मुदत सूधी पूरयो ने. तोपण तेवा शरीरने विषे तु एवो ममत्व धारण करे ने के, हुं शेठ, हुं शेगणी, ११ ३३ हुँ राडा, हुं राणी, हुं ब्राह्मण, हुं ब्राह्मणी इत्यादिक कल्पित नाम ठरावीने, तथा ते कोथ- Esd15 - ८ 1 कत. चलितं त्वमपि भागत कुत्र आगतं कुत्र ४ ५ कुतः G ३ ६ J ए लानो रंग, कालो धोलो देखीने तेमां रूपवान् कुरूपवाननी कल्पना करीने, तुं मोह पामे ; परंतु एम नथी विचारतो के, प्रा महारा शरीरमां शेठ ते कियो ? हाथ शेठ ? पग शेठ ? के, माथु शेठ ? एम सरी रीते विचारीश तो सर्व कल्पना मात्र मालम पडशे. माटे एवी रीते वस्तुगते विचारीने, तुं शरीर नपरथी मूहों नतास्य. किंबहुना ? आ अधिकारने विषे श्री आचारांगडी सूत्रमा विशेष प्रकारे का चे, त्यांथी कोइ लेबु.॥३०॥ गमिष्यसि. १० कह आयं कह चलियं । तुमंपि कह ागर्न कहं गमिही॥ अन्योन्यमपि युवां न हे जीव कुटुंवमिदं कुतः तव अन्तःकरणात् १२ १३ १४ १६ १५ अन्नुन्नपि न याणह । डीव कुटुंबं कन तुज्झ॥३१॥ अर्थ-(जीव के ) हे आत्मन् ( कुटुंबं के) श्रा माता पिता नाइ स्त्रीयादि कुटुंब (कह पायं ०) यांधी श्राव्यं ने ? अने (कह चलियं के) क्यां गयु ? एटले अहिथी मरीने क्यां गयुं ? अने (तुमंपिके) तुं पण (कह आग के) क्याथी आव्यो ?. अने जानीथः १ - वै० श ३४ । (कहं गमिहि के0) क्यां डाइश ? एम (अनुन्नपि के७) परस्पर एटले एक बीडाने पण (न याणह के0) नथी डाणतो. माटे (तुज्ज के०) तहारं कुटुंब (कन केय) क्याथी ? अर्थात् एक बीडाने डाण्या वगर आ कुटुंब महारंडे, एम मानी बेगे बूं,ते मिथ्या .॥३१॥ भावार्थ-हे डीव डेना नपर तने घणो मोह बे,ने महारां महारां करे ,तेतहारां माता पिता स्त्रीयादिक केइ गतिमांथी आव्यां बे? ने केइ गतिमा डशे ? अने तुं पण केइ गति- मांथी आव्यो ? ने केइ गतिमा डाईश ? ते संबंधी तने कांइ पण खबर नथी. एटले डेम परबने विष कोइ क्याथी श्राव्युं ? ने कोइ क्याथी आव्यु; ए रोते ते सर्वे प्रावीने एकगं मले . पनी ते पाणी पीने सन सनने मार्गे वेराइ डायजे. तमा नवरूप परबने विषे कुटुंबरूप सर्वे लोक पण, कोइ नारकीमाथी, कोइ तिर्यंचमांथी,कोइ मनुष्यमांथी अने को देवलोकमांथी, एम सन सननी गतिमांथी प्रावीने गां थयां जे. ते पोत पोताना कमने अनुसारे सुख पुःख भोगीने, पोत पोतानां करेलां कृत्यने अनुसारे, चाख्यां डाय जे.परंतु तेमने रखवाने माटे तुं अनेक प्रकारना नपाय करीश, तोयपण ते रहो शकवानां नथी. ते कारण माटे तेमने तुं एम मानी बेगे ढुंके, आ महारं कुटुंब जे, पण ते वस्तुगते तहारुं कुटुंब बेड नही. परंतु तहारं साचुं कुटुंब तो ज्ञान, दर्शन, चारित्रादिक आत्मगुण दे. ॥३१॥ AdS ३४ बEV
आ अधिकारने विशेष काणवानी मरडी होय तो, श्री आचारांगडी सूचना प्रथम
श्रुतस्कंधना प्रथम अध्ययनना, प्रथम नद्देशमां कोई लेज्यो. ॥३१॥
क्षणभंगुरे
मनुनभवे अभ्रपटलसहक्षे
शारीरे
४
३
खणनंगुरे सरीरे। मणुअनवे अप्नपडलसारिने ।
एतावन्मानं
यदास्मान् क्रियते
शोभनः
धर्मः
सारं
१०
a
ए
५
ज
६
1.
सारं इत्तियमत्तं । ऊँ कीर सोहणो धम्मो॥३॥
अर्थ-हे आत्मन् ! (खणनंगुरे केण) क्षण क्षणमां नाश पामतुं एवं (सरीरे केण) शरीर
सते, तथा (अप्नपडल सारिने के०) मेवना समूह उवा, एटले डेम वायराथी मेघ शीघ्र नाश
पामे , तेम थोडा कालमां नाश पामे एवा. (मणुअनवे केप) मनुष्य नवने विषे (ऊं के)
डे (सोहणो के७) सारो. एटले पांच आश्रवथी विराम पामवा रूप (धम्मो के०) डिनप्रणी-
त धर्म डे ते (कीरइ के) करीए. (इत्तियमित्तं के) एटनु मात्रा (सारं के०) सार . अ-
थोत् आ संसारमा डेटतुं धर्म साधन थाय , एटलुंड सार बे. ॥३॥
श०] । वै ३५ भावार्थ-हे नव्य जीव ! देवादिक नवनी अपेक्षाएं थोडा काल रहे एवो, या मनुष्य अव .तेमां वली श्राशरीर को दणे नाश पामे तेवू .अर्थात् चारे तरफथी बलवा मांडेला घर डेवू पा शरीर मे.तेवा दणिक शरीर वडे,डेटली घडि तुं धर्म साधन करीश,एटली वार- नोडा तहारो मनुष्य जव लेखानो डे, डेम कोइ घर बलतुं होय, ने तेमांथी डेंटलो सामान काढी लीधो, तेटलो आपणो . तेम नाश पामता शरीरथी डेटली घडि तुं तहारा प्रा- त्मानुं साधन करीश, एटलीड वार तहारो मनुष्यनव जाणवो. अने बाकीनो पशुना डेवो निरर्थक डाणवो. एटले डेम पशु , ते आहार, नंघ अने मैथुन तेणे करीने पोतानो ऊ- न्मारो गमावे , तेम तहारो पण व्यर्थे उन्मारो गयो डाणवो. ॥३॥ ॥ अनुष्टुपटतम् ॥ सन्मदुःखं जरादुःख सप...1:. - ५+५ Hds ... Hina-11-hai- Tr:- - . 'रोगाः च मरणानि म ५४ TRY KA (HI 14 it ७ ३ ३५ डम्मरकं जरापुकं । रोगा य मरणाणि य॥ भहो भाश्चर्ये दुःखरूपः निश्चये संसारः पत्र संसारे लिश्यंति . खंतवः 517 १० १२ ए ११ अहो पुरको हु संसारो। ऊन कीसंति जंतुणो ॥३३॥ अर्थ- (अहो के०) अहो ति आश्चर्य ! एटले आ वात आश्चर्यकारी . अथवा (अहो के) हे डीव ! ए प्रकारे डीवनुं संबोधन करवू. आ संसारमा पर्यटन करता प्राणियोंने कोइ एदो पदार्थ नथी के, के पुःखदायक न होय. अर्थात् सर्वे पदार्थ मुःखदायक ने. शुं शुं पुःखदायक ; ते देखाडे ने. (जम्म पुरकं के) जन्म संबंधी फुःख, एटले आ डीवने ज- न्मती वसते घjऊ पुःख थाय ने. तथा (डरा पुरकं के) वृद्धावस्था संबंधी फुःख,एटले घ- इंडपणमां अनेक प्रकारनां दुःख प्राप्त थाय ने. (य के) वली (रोगा के०) अनेक प्रकारना व्याधि नत्पन्न थाय ने. (य के) वली (मरणाणि के०) अनेक प्रकारे मरणनी वेदना थाय ने. माटे (हु के०) निश्चे (डाब के) संसारने विषे (डंतुणो के०) प्राणी ते (कीसंति के) क्लेश पामे , ते (संसारो के०) संसार ते (पुरको के) केवल दुःख रूपङ ने. अ- र्थात् आ संसारमा कांइ पण सुख नथी.॥३३॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! तुं विचार करय के,श्रा डीव ज्यांथी जन्मे , त्यांथी ते मरण प- र्यंत केवल मुःखमांड वर्ने ने. केम के,उन्मती वखते मुख पण पडे . ते विषे शास्त्रमा कडं श वै anhv7. APFVERY PARVUtesories में के, अग्नि वडे तपावीने, लालचोल करेली साडात्रण कोड सोयो, शरीरमा रहेली एवी साडात्रण कोदि रोमराय तेने विष चोपतां डेटली वेदना थाय,तेथी आवगुणी वेदना गर्नने विषे थाय जे. तथा ऊन्मती वखतनी वेदना तो, कांइ कही शकाय तेवी नथी; डेम डंतर- डामां घालेला सोना रुपाना तारने, डेम बलात्कारे खेंची काढे ,ए दृष्टाते मातांना योनी यंत्रमाथी निकलता, माताने तथा पोताने, अतुल वेदना थाय ले. तेवी रीते मरणर्नु दुःख पण डाणी लेवु.हवे जन्म अने मरण ए बे पुःखोनी मध्ये,रहेला फुःखोजें वर्णन करीए गए. बाल्यावस्थाने विषे, ते बालकने बोलतां न आवडवाथी, तेने के वेदना थंड होय, ते वेदना मटाडवाना नपचारने बदले, उलटी तेने वधारे वेदना थाय; तेवा नपचार करवामां आवे ने. डेम के, ते बालकने माथु फुःखतुं होय, तेनो उपचार मूकीने पेट पुखतुं मटाडवानो नपचार ।। करे . इत्यादि. वली जवानीमा एटले मानी लीधेली सुखनी अवस्थामां पण,संसारना स- मस्त सुखनी प्राप्ति थती नथी.-कदापि पराणे एक सुखनी प्राप्ति थाय , तेवामा बीडां वे पुःख ननां थाय ने. डेम कोई वस्तुनो धडो करवा माटे, काइ पण चीड न डाडवाथी चोमासामां नत्पन्न थएलां श्राशरे दश पंदर देडकां लेइ, पांचशेरीनो धडो करे , तेवामा ते घडो, कांइको थवाथी डेवामां बीडु एक देडकुं लेवा डायजे, तेवामां बे देडकां न . भ कूदी काय . वली वेने पकमवा डाय बे, तेवामां चार ऊतां रहे , तेम ए दृष्टांतनुं सि- घांत ए के, स्त्री, धन, पुत्र, निरोगीपणुं ङगत्मां मान्यपणुं, तथा महोटो हवेलीन, अने स्वङनादिक- अनुकूलपणं इत्यादिक बधां सुख भोगववानी इछा करे , तेवामांतेमांथीडा अणधारयु. अणचिंतव्यु, नेचिंतुं महाकष्ट भावी पमे . डेम के, पुत्रना सुखनी इछा करवा डायबे, तेवामां स्त्री मरी डाय, वली स्त्रीना सुखनी इबा करवा काय डे, एटलामां व्य नाश थइ डाय, वली पराणे कदापि व्य मच्यु, तोशरीरे मांदो थाय, कदापि शरीरे साडो थयो, तो घर बली काय, वली घर समु कराववा काय, एटलामां चोरीनो, अथा स्वऊना- दिकनो नपञ्च थाय, माटे डवानीमां पण, सर्व प्रकारनी बरोबर व्यवस्था राखीने सुख नो- गवा डाय, तोपण नोगवी शकातुं नथी. तो घावस्थामां तो क्याथीड नोगवाय ? केम के, सर्व सुख जोगववानुं मुख्य साधन एवं के शरीर, ते निर्बल, रोगी, कपु थइ डायबे. तेमका शास्त्रमा कयु के, हाथ पग विगेरे अंग थरथर धूओ . तथा आंखे पूरु देखातुं नथो काने पूरुं संनलातुं नथी. नाकमांथी सीट नितरे २. ने दांत पण हाली नठे . तथा पमी पण काय . तथा खांसी, श्वास अने शरीरनु निवलपण वधे , अंग नागे , तुटे ने अने फाटेने. वली मुखेथी बराबर चोखं बोली शकातुं नथी. अने लोकने पण अनादर करवा -- MAIL श वैण ३७ म डोग्य, तथा हांसी करवा डोग्य थाय . तथा दिवसे दिवसे नान पण थतुं डाय ने तोयपण बधा काममां महापण मोहोलवा घणो डाय , त्यारे पोतानी स्त्री तथा वहालो पुत्र अने पुत्री विगेरे,ते मोसाने तिरस्कार करीने एम कहे ने के,तमे गनामाना खाटलामां पड्या रहोने ! नकामो लेवारो शं करवा करोगे ! तमारं हैय्यु फूटी गयुं , पण कांइ अमारुं फुटी गयुं नथी के, तमारु का करीए !! वली परना खूणाने विष खांशी खातो खातो एक तूटमूट खाटलीमा पड्यो रहे बे. क्ली ऊवानी अवस्थामा पुत्रादिकने पालन पोषण करेला, ते एवी' आशाए के, ते वृधावस्थामां महारी चाकरी करशे, तोयपण ते स्त्री, पुत्र, पुत्रनी स्त्रीयो, इ- त्यादि ते पण ते मोसाथी न सहन थाय तेवो, परानव करे. अने वली मोटेथी बोले बे के, आ मोसो मरतोए नथी, ने मांची मृकतो पण नथी. वली ते मोसानी घरमा रहेला माणसोड निंदा करे , एटलुंड नही, परंतु ते वृद्ध पोतेङ, पोताना देहनी निंदा करें . ते नपर टोकामां लखेलु काव्य तथा तेनो अर्थ लखीए गए. ॥ वैतालीयवृत्तम् ।। वलिसंततमस्थिशेषितं शिथिलस्नायुधृतं कलेवरम् ॥ स्वयमेव पुमान् जुगुप्सते किमु कान्ता कमनीपविग्रहा ॥ १ ॥ - L.C.......... ३४ + । अथ-वृधावस्थाथी डेना बधा शरीरनी त्वचा (चाममी) मां करचोलीयो दली गइ तथा शरीरमां केवल हामकांड देखाय . अन नामियो एण, शिथिल थइ गई. एका वे- ढंगा कलेवरने डोई, ए वृच पोते पोतानी मेलेङ, ते शरीरनी निंदा करे , तो डनु शरीर सुंदर बे, एवी स्त्रीयो निंदे; तेमां तो शुंडा कहे ? ॥१॥ वलो ते वृधावस्थाना पुःख नपर टोकामां कथा लखेली , तेनो अर्थ लखीए गए. कथा.३ कौशांबी नगरीने विष घणा धनवालो, अने घणा पुत्रवालो एवो, एक धनो नामे सार्थ- वाह हतो. तेणे एकलेड नाना प्रकारना नपाये करीने,धन नपाईन करयु ने ते सघद्धं धन, पुःखवाला बंधुऊन, तथा स्वडन, तथा मित्र, तथा स्त्री, अने नाई आदिक सर्वे संबंधीनना नागने अर्थ वापरयुं. त्यार पगते धनो, कालना परिपाकपणाथी वृध अवस्थाने पांम्यो. ने तेना सघला पुत्रो, तनुं सारी रीते पालन पोषण करवानी योग्य कलामां कुशल हता. अने संसार संबंधि सघला कामनी चिंतानो नार, तेणे ते पुत्रो नपरका नांख्यो हतो. तोयपण ते पुत्रो एम बोले ने के, अमने आ पिताडीएड आवी सुंदर अवस्थाने पमाम्या . तथा सर्वे लोकना अग्रेसर करया . तथा तेमणे अमारो बहु नपकार करयो जे. ए रीते पोतानुं KACE KARE श वै ३७ .. सारु कुलीनपणुं, ते पुत्रो ऊणावता हता. पनी कोई कार्य प्रसंगे, ते वृध्वनी स्त्रीयो पोताना स्वामीनी चाकरी करती हती. तेमां पण शरीर चोलीने स्नान कराववं, तथा नोऊन कराव_ इत्यादिक के काले डेम करवू घटे,ते तेम निरंतर करती हती. तेम करता करतां केटलाएक दिवस गया, पी वृक्षपणुं वृधि पांम्युं. एटले आखा शरीरनी इंघियो स्वाधीन न रही. अने सर्व अंग कंपवा लाग्यां. अने नेत्रादिकमांथी पाणी गलवा मांम. त्यारे हलवे हलवे ते स्त्री- यादिकोए, ते वृधनी चाकरी घटामवा मांमी. केमके, वृक्षपणुं तो वधवा लाग्युं माटे. वली ते वृक्ष, चित्तना अभिमान वझे करीने, वृषावस्थाना पुःखरूप समुश्मां पम्यो. वली ते वृधना दीकरानी स्त्रीयो एम कहे जे के, मोसानु वईतरु कूटवार्नु ते अमारा कर्ममा क्यां सूधी घाली मूक्युं हशे? ते कांश मालम पमतुं नथी. त्यारे तेमना स्वामीन मोसाना पुत्रो,वली ते स्त्रीयोने समडावीने मोसानी चाकरीमा वेलगामे , त्यार परी एक दिवस ते सर्वे स्त्रीयो, संप करीने पोत पोताना भरतारने एम कहे ने के, तमारा पितानी अमे घणी घणी चाकरी करीए बीए, तोयपण ते वृवपणामां बुधिनी विकलताथी, अमारी करेली चाकरीना कसने बदले, नल अपङस आपे . माटे तमने को अमारूं का मानवामां न आवतुं होय,तो बीडा कोई मा- पस पासे ते मोसानी चाकरी करावो; एटले खबर पमशे. पगे ते पुत्रोए तेमङ करयं. त्या Apr" त ३७ पी केटलाएक दिवसे पुत्रे पूज्युं के,हे पिताजी! केम हवे सारी रीते चाकरी थाय ? त्यारे ते मोसो बोल्यो के, नाई! शु कहुं ! ! महारुं मन काणे , कांइ कहेवानी वात नथी. एवी रीते ते मोसा- बोलवू सांगलौने, ते सर्वे स्त्रीयो पोत पोताना पतिने कहेवा लागी के.तमे अ- मारुं कयु प्रथम नहोता मानता, पण हवे काखमारोने मान्यु !! इत्यादिक रीते बोलीने, ते मोसाना अवगुण पोताना पतिना हृदयमां सारी रीते उसाव्या. ते पुत्रो पण ते स्त्रीयोनुं बुं मान्य करीने, पोताना पिताने तिरस्कार करवा लाग्या. ए रीते च्यारे तरफ मुःख नेगुं थवाथी,ते मोसाए तो पोको मूकवा मांमी. ते सांगलीने ते स्त्रीयो बोली के,आपणा ससराने अन्न पचतु नथी, ने वगर विचारयुं खा खा करे ,तेथी चूंक आवती हशे, माटे लावो! देवता वमे शेकीए. पग ते स्त्रीने पण लूगमाना डुचा सारी पेठे नंना करीने डेम डाम दे,तेम मोसाने शेके . तेथी ते मोसाने घणी पीमा थवाथो मोसो ना ना कहेतो डाय ,तो पण,पराणे प- राणे शेके डाय जे. अने मनमा विचार ने के, मोसाए लोकमां अमारी बहु फडेती करी , माटे फरीने फरीने आवो लागू मलवानो नथी. एम विचारीने, ते मोसाने बहु पराभव करे जे. त्यार पनी ते मोसो पण, आत्तँध्याने करी थोमा दिवसमां मरण पाम्यो. ए रीते वृधाव- स्थार्नु पुःख काणबु.
३ वैण 1 . न اور کب تک بین نمره ३ए .... 29TRIORoarpaRace 366 Int MotivatientwaroducawonesiasJok ...EL.E वली ते वृद्धावस्थाना पुःखना वर्णननुं बीजें काव्य, टीकामां लख्युं चे, ते लखीए जीए. ॥ शार्दूलविक्रीडितसत्तम्.॥ गात्रं संकुचितं गतिविगलिता, दन्ताश्च नाशं गता । दृष्टिभ्रंश्यति रूपमेव हसते, वकं च लालायते ॥ 'वाक्यं नैव करोति बान्धवजनः पत्नी न शुश्रूपते । धिक् कष्टं जरयाभिभूतपुरुष, पुत्रोऽप्यवज्ञायते ॥ २॥ अर्थ-वृक्षावस्थामां शरीर संकोचाइ काय . एटले शरीरे करचोलीन वले . अने गति पण विकल थाय ने, एटले, ज्यां पग मूकवो धारयो होय, त्यांन मूकातां बीके ठेकाणे मुकर डाय जे. अने दांत पण पमी डाय जे. अने आंखे पण मांख प्राववाथी बराबर देखातुं नथी. अने रूप पण दिवसे दिवसे घटतुं काय जे. अने मुखमांथी लाल चूए ने. वली बांधवडान पण, ते वृनुं कर्तुं करता नथी. अने परणेली स्त्री पण, सेवा करती नथी. माटे कराए (वृद्ध- वस्थाए) करीने परानव पामेला पुरुषने धिक्कार थान!!! केम के, पुत्र पण ते वृक्षने तिरस्कार करे . माटे ए वृक्षपणानुं डीववं, ते केवल कटरूप काण. ॥२॥ वली कां ने के, डेम ते वृधनी पोतानां घरनां माणसो निंदा करे . तेम ते वृक्ष पण .७vivon.zw. tecLEvermirraL vasi ३ए
पोताना घरना माणसोना, अनेक दोष प्रकट करीने, तेनी निंदा करे . वली ते वृधे पूर्वे
एटले यानी अवस्थामां धर्म करयो हतो, तेथी केटलाएक लोकते वृधनो निर्वाह करता
हता, ते पण आ वृतावस्थामां, तेनुं पुःख नाश करवाने समर्थ थता नथी. डेम कोई माणस
नौकामां (वहाणमा) बेठो होय, तेवामां ते नौका नर दरिया वच्चे नागी काय, त्यारे तेमां
बेला माणसोने, डेम फुःख थाय, तेम आ वृचने पण सहाय्यता न मलवाथी, तेवं मुख
थाय . तथा वृधावस्थामा प्राये सोल रोग उत्पन्न थाय ने, तथा डे वृधने डोवाथी बीडाने
पण करुणा उत्पन्न थाय, तेवो ते वृक्ष पुःखी थाय ने. इत्यादि विस्तार श्री आचारांगडी
सूत्रथी डाणवो. वलो शास्त्रमा कयुं ने के,
॥ अनुष्टुपत्तम् ॥
सब्बे जीवावि इच्छंनि । जीविउंन मरिजउं ।
तम्हा पाणिवहं घोरं । निग्गंथा वज्जयंति णं ॥३॥
अर्थ-पूर्व वृतावस्थानुं के मुःख कह्यु, तेथी मरणनी वेदनानुं मुःख अत्यंत काण. माटेड
शास्त्रमा कडं ने के, सर्वे डीवो ङीव, वांडे , पण कोई डीवो मरवू श्छता नथी. एटलाऊ
माटे निग्रंथ महामुनियो घोर एवामाणिवधनो त्याग करे .॥३॥
वै 1 ४० 1 1 । - A - . 4 Enia 55 वली एका अधिकारने विशेष काणवाना अर्थि पुरुषोए, श्री आचारांगडी सूत्रमाथी श डोइ लेवु. वली गाथामां च शब्दनुं ग्रहण करयुं ने तेथी अव्य संबंधी पणे घणुङ दुःख के; ते देखा . अर्थानामजने दुःखमर्जिनानां च रक्षणे ॥ । आये दुःख व्यये दुःखं धिगर्थे दुःखसाधनम् ॥ ४ ॥ अर्थ-श्रा संसारने विषे मनुष्योने वे प्रकारना प्राण ले. तेमां एक अंतःप्राण, ने बीजा बहिःप्राण, तेमां अंतःप्राणतो प्रसिघ ले. अने बहिःप्राण ते धन जे. केम के, प्राण ऊतां.डेवू मुख थाय डे, तेवुङःख धन ऊतां पण थाय जे. एटलाङ मारे ज्ञानी पुरुषोए श्रामुःखनी पंक्तिमां धनने पण गएयुं . केम के, (अर्थानां के७) धन मेलवतां पण फुःख , तेमडा न- पाऊँन करेला धनने साचववामां पण पुःख . माटे धन आव्ये पण पुःख , अने धन गये पण पुःख ले.अर्थात् ते धनऊ पुःखदायक . माटे फुःखनुं साधन एवा धनने धिक्कार थाने!! ॥४॥-ए रीते जन्म, ङरा, रोग, मरण अने धन, ते संबंधी फुःखनो विचार करवो. पण ४० अंध परंपराए न चालवू. ए नपदेश.॥ ३३ ॥ دا ماددعلااا NT.. ' cal + L यावत् न १ ३ ६ ५ यावत् न न रोगविकाराः १० ए समाश्लिष्यति १४ G ॥ आर्यारत्तम् ॥ इंद्रियाणां हानिः पावत् न जराराक्षसी परिस्फुरति 9 जाव न इंदियहाणी। जाव न जररकसी परिप्फुरई॥ यावत् मृत्युः ११ १३ १२ जाव न रोगविश्रारा।जाव न मचू समुल्लिई ॥३४॥ अर्थ-हे डीव ! (डाव के७) ज्यां सूधी (इंदियहाणी के) इंजियोनी हानी, एटले ई- जियोनुं दीणपणुं (न केण) नथी थयुं तथा (डाव के७) ज्यां सूधी (डारररकसी के) करारूप राक्षसी (न परिप्फुरई के०) नथी प्रकट थई, तथा (डाव केए) ज्यां सूधी (रोगविश्रारा के) रोग विकार (न कें) नथी प्रकट थया, तथा (जाव के) ज्यां सूधी (मजू केण) मृत्यु के ते (न समुखिबई के) नथी नयमां आव्यु, त्यां सूधीमां शक्तिने न गोपवतां तहाराथी बने तेटलं धर्मसाधन करी ले; नहिं तो पीथी तने घणोड पश्चात्ताप थशे. ॥ ३४॥ भावार्थ-हे प्राणिन् ! ज्यां सूधी तहारी इंख्यिोनी शक्ति नरपूर ने, अने ते शक्तिने - श वै -- ४१ . A . - स 7 -- रारूप राक्षसीए नकण नथी करी, अने ज्यां सूधी रोग विकार रूप शत्रुए,कायारूप नगरमां घेरो नथी घाख्यो, अने ज्यां सूधी कालना सपाटामां बरोबर नथी आव्यो; त्यां सूधी तुं ऊटलं आत्म साधन करवू धारीश, तेटलुं बनी शकशे. माटे डेम बने तेम प्रमाद मूकीने डा- लदोषी धर्मसाधन करयं. ॥३४ा-वली नर्तृहरिये पण को ले के, ॥ शार्दूलविक्रीडितहत्तम् ॥ यावत् स्वस्थमिदं कलेवरगृहं, यावज्जरा दूरतों'। यावच्चेन्द्रियशक्तिरपतिहता, यावत् क्षयो नायुषः ॥ आत्मश्रेयसि तावदेव विदुपा, कार्यः प्रयत्नो महान् । मोद्दीप्ते भवने हि कूपखननं, प्रत्युद्यमः कीदृशः ॥ १ ॥ अर्थ-(यावत् के७) ज्यां सूधी आशरीररूप घर साझुंडे, तथा ज्यां सूधी डरा नथी आवी, तथा ज्यां सूधी इंख्यिोनी शक्ति नाश नथी पामी, तथा ज्यां सूधी आनखं पूरे नथी थयुं, त्यां सूधी पंडित पुरुषे, पोताना कल्याणने अर्थे महोटो प्रयत्न करवो. अर्थात् रात्रि दिवस परलोके सुख थाय; एवाङ साधनमा प्रवत्तेवु. केम के, कोई ए, विचारे के, हालतो १ यावच्च दूरे जरा. २ संदी. . . '४१ ऊवानी अवस्था ,माटे हालमा संसारनां सुख नोगवीने, परी वृतावस्थामां धर्म साधन क- रोशू, पण हे सऊनो! डेम (प्रोद्दीप्ते के) घर अतिशे बलवा मांमयुं. त्यारे को कूवो सोदवानो नयम करवो, ते केवो कहेवाय? एटले घर बलवा मांन्या पगे कूवो खोदी पाणि कहामी घर होलवायड नही. तेम वृक्षावस्थामां बधुं धर्मसाधन करीशु, एम धारदुं ते सिघ थायड नही. केम के, वृषावस्थाना स्वानाविक पुःखथीं, धर्म साधन बनी शक घऊ करण जे. माटे धर्म साधन करवामां प्रमाद न करवो.॥१॥ वली एज वातने मूल ग्रंथकार पण जणावे छे. कूप खनपिनुं न शक्नोति कोऽपि ५ 3G४ जह गेहंमि पलित्ते।कूवं खणि न सकए कोई॥ क्रियते ए ११ १३ १४ १५ तह संपत्ते मरणे । धम्मो कह कीरए जीव ॥ ३५॥ अर्थ-हे डोव! (डाह के) डेम (गेहमि के) घर (पलिते केश) बलवा मांडये सते (कोश यया गेहे प्रदीप्ते १ ३ HTRA संप्राप्ते तथा मरणे धर्मः कथ हे जीव .
। अप ATE वै० के) कोइ पण, एटले समर्थ होय ते पण (कूवं के) कूवाने (खणिन के) खोदवाने. अर्थात् श । कूवो खोदी पाणी काढीने, बलता घरने होलववाने (न सक्कए के) न समर्थ थाय. (तह के) श तेम (डीव के) हे डीव ! (मरणे केण) मरण (संपत्ते के०) प्राप्त थए सते. एटले मरण नंडीक आव्ये सते (धम्मो के) धर्म के ते (कह के) किये प्रकारे (कीरए के) करी शकाय?॥३५॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! ज्यारे (जवानी अवस्थामां) तहारे धर्म करवानो अवसर हतो, त्यारे तुं बीडे चाले चढी गयो, एटले विषयी जीवनी संगते-पशुनी पेठे फोगट अवस्था गमावी. अने हवे ज्यारे शरीरनी शक्ति कोण थवाथी, नकामा डेवो थयो, अने वली ज्यारे तने कू- तरानी पेठे, तहारां स्त्री पुत्रादिकें तिरस्कार करयो, त्यारे तुं पराणे धर्म साधन करवाने तत्पर थयो, पण हे मूढ़ डीव ! तुं एटलं विचारतो नथी के,हवे महाराथी शुं बनवान बे? डेम च्यारे तरफथी घर बलवा मांमयु, ने तेने होलववाने माटें, ङाणे कूचो खोदो पाणी काढीने, ते ब- लतुं घर होलई, इत्यादिक विचार डेम फोगट ,तेम शरीरनुं सामर्थ्य गया परी, धर्म साधन करखानो विचार, ते व्यर्थ ने. एम देखी, तु विचारय के, धर्म साधन तो नानपणमाथीऊ, अ- भ्यास करता करतां प्राये घणे कालेडा सिघ थाय ने. डेम कूवाना कांग नपर पाणी काढः ।। ४२ वानी डाग्याए, 'पथरी अथवा लाकडं पडयुं होय, तेमां. पण कोमल. एका दोरडा वडे, घणे 19) Runniv पर । .
रूपं अशाश्वत एतत् - ३ १ ६ च तारुण्यं क्षणरमणीयं १० J काले करीने घसाराथी ऊंमा कापा पमेने. पण तेवो कापी पाडवाने, कदापि लोढानी सां- कलथी आखो दिवस घसे, तोयपण, तेवो कापो न पमे. तेम तुं बाल्यावस्थाथीडा विषय क- पाय ग करवाने मादे, धर्म साधनमां वर्त्तवानो अभ्यास करय.॥३५॥ विद्युलतावच्चंचलं जगति । जीवित ए रूवम ऽसासयमेयं । विद्युलयाचंचलं ङाए डीअं॥ संम्पानुरागसदृश ए संशाणुरागसरिसंखणरमणीअंच तारुन्नं ॥३६॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (एयं के७) आ (रूवं के) शरीरनुं सुंदरपणुं खाते (असासयं के अशाश्वतुं ने. केम के, रोगादिके करीने सनत्कुमार चक्रवर्तिना शरीरनी पेठे नाश पामे तेवं ३. वली (ङए के) जागत्ने विषे (डीअं के७) डीवित ते (विद्युलयाचंचलं के) वी. डालो रूप लतानी पेठे चंचल ने एटले डेम वीङाली,दाणमात्र देखाइने पनी नाश पामे , तेम डीवित पण थोडा कालमां नाश पामे. अने (च के) वली (तारुन्नं के0) जवानीपणुं भावस्थामा शरीरनो शो मद करवो ? ॥ ३६ ॥ - वै श --- १३ के ते ( संक्राणुरागसरिसं के ) संध्याकालना नाना प्रकारना रंग सरखं, एटले संध्याकाले आकाशमां पंचवर्णा अभ्रपटतना रंग, नत्पन्न थाय ले. तेना डेबु (खणरमणीअं के) कण- मात्र सुंदर देखाय तेवू .॥३६॥ भावार्थ-डेम संध्याकाले अनेक प्रकारना वादलांना रंग थाय , ते कणमात्र देखाइने वायुना प्रयोगथी नाश पामे , वली डेम डालकमल (पुंडरीकादि कमल) अने स्थलकमल (गुलावनां फूल आदि) केवां सुंदर प्रफुलित देखाय ? परंतु तेज फूल,बेत्रण दिवसमां एवां करमाइ डाय ने के, तेनी कां पण शोना रहेती नथी; तेम डावानी अवस्थामां पण शरीर, पुष्पनी पेठे खीलेलं देखाय ,अर्थात् मोहर्नु कारण थइ पमे. परंतु तेनु तेङ शरीर, वृक्षा- वस्थामां एवं नगरुं थइ डाय ने के, तेना सामु डोई पण बहुधा गमे नही ! माटे एवी तरु- आ शरीरनी सुंदरतानो अहंकार न करवा आश्री सनत्कुमार चक्रवर्तिनी कथा टीकामां डाणाव्याथी लखीए गए. कथा. भरतचक्रवर्तिना डेवी सचिवालो सनत्कुमारनामा चक्रवर्ती राडा हतो. सनत्कुमारनो Micraf KARKes XEX.K SARI ri- ४३ वर्ण अने रूप अनुपम हतां. एक वेला, सुधर्म सनामां ते रूपनी स्तुती थई, ते वात कोइबे देवोने रुची नहीं; पनी तेन, ते शंका टालवाने विप्ररूपे सनत्कुमारना अंतःपुरमां गया. सन- कुमारनो देह ते वेला खेल जस्यो हतो,तेने अंग मर्दनादिक पदार्थोर्नु मात्र विलेपन हत्.एक नहार्नु पंचियु पहेरयुं हतुं, अने ते स्नानमऊन करवा माटे बेगे हतो. तेवामां विप्ररूपे आवेला देवता,तेनुं मनोहर मुख,कंचनवणी काया अने चंपना डेनी कांति,डोइने बहु आनंद पांम्या. करा माथु धुणाव्युं, एटले चक्रार्जिए पूज्युं तमे माथु केम धुणाव्यु ? देवोए कां, अमे तमारु रूप अंने वर्ण निरीदण करवा माटे बहु अनिलाषी हता,स्थले स्थले तमारा वर्ण रूपनी स्तुति सांगली हती.आडते वात अमने प्रमाणनूत थइ,एथी अमे आनंद पांम्या.माटे माथु धुणाव्यु के,डे लोकोमां कहेवाय ,तेबुडा रूप ने.एथी वली विशेष ,पण बुनथी.सनत्कुमार,शरी- रना वर्णनी स्तुतिथी अनुत्व लावी बोल्यो, तमे आ वेला महारु रूप डोयुं तो जले. परंतु हुं ज्यारे राडासनामां वस्त्रालंकार धारण करी केवल सजा थइने, ज्यारे सिंहासन पर बेसंबं, त्यारे महारं रूप अने महारो वर्ण डोवा योग्य बे; अत्यारे तो हुँ खेलनरी कायाए बेगे , ते वेला तमे महारु रूप वण कुतो अनूत चमत्कारने पामो; अने चकित.थइ कान, जी देवोए कहां त्यारे अमे राङसनामां आवीशं एम कहीने त्यांथी चाच्या गया.त्यार पनी श वै० 88 - 2010mint17-03-MAuAKAryaman- सनतकुमारे नत्तम अने अमूल्य वस्त्रालंकारो धारण करयां. अनेक नपचारथी म पोतानी काया, विशेष आश्चर्यने नपडावे तेम करीने ते राजप्तभामां आवी सिंहासन नपर बेगे.या- बाडु समथे मंत्रियो, सुन्नटो, विद्वानो अने अन्य सभासदो योग्य आसने बेसी गया ,रा- डेश्वर,चामरउवथी अने खमाखमाथी विशेष शोनी रह्यो ने (वधाइ रह्यो .).त्यां पेला देव- ताने पाग विप्र रूपे आव्या. अदजुत रूप वर्णथी आनंद पामवाने बदले डाणे खेद पाम्या ने! एवा स्वरूपमां तेनुए,माथु धुणाव्युं चक्रवर्तिए पूज्यु अहो ब्राह्मणो ! गइ वेला करतां आ वेला तमे जूदा रूपमा माथु धुणाव्यु, एनुं शुं कारण जे ? ते मने कहो. अवधिज्ञानानुसारे विप्रे का के.हे महाराऊ ! ते रूपमां अने आ रूपमां नूमी अने आकाश डेटलो फेर पमी गयो ने. चक्रवर्तिए ते वात स्पष्ट समङवा पूज्युं त्यारे ब्राह्मणे कमु अधिराडा ! प्रथम तमारी को मल काया अमृत तुल्य हती. पण श्रावेलाए फेररूप बे. तेथी ज्यारे अमृत तुल्य अंग हाँ, त्यारे आनंद पाम्या हता.पा वेला फेर तुल्य ,त्यारे खेद पाम्या. अमे कहीए गए ते वात- नी सिघता करवो होय तो, तमे हमणां तांबूल थुको तत्काल तेना नपूर मक्तिका बेसशे अने ते परधाम प्राप्त थशे. सनत्कुमारे ए परीक्षा करी तो सत्य ठरी, पूर्व कमना पापनो . नाग, तेमां आ कायाना मद संबंधD मेलवण थवाथी ए चक्रवर्तिनी काया फेरमय थइ गइ. विना- 5240+ -SOLEICHERecor ०७-aligneshav.. Furs... । ४४ शी अने अशुचिमय कायानो आवो प्रपंच डोइने सनत्कुमारना अंतःकरणमां वैराग्य नत्पन्न थयो. के, केवल आ संसार तकरा योग्य वे. आवीने आवी अशुची स्त्री, पुत्र मित्रादिना श- रोरमा रहेली . ए सघलं मोहमान करवा योग्य नथी. एम बोलीने, ते उ खंडनी प्रनूतानो त्याग करोने चाली निकल्यो. एवं डाणीने अहं ममत्व न करतो त्रिदशचापसदृशं चंचलं Car गंजकर्णवचंचलाः लक्ष्म्य. ३ ५ गयकन्नचंचलानीलबी तिअसचावसारिबं॥ विषयसुखं जीवानां वुध्यस्व रे जीव मा मुह्यस्व १ 1251 ANT विसयसुहं डीवाणं । बुप्नसुरेङीव मा मुन ॥ ३७॥ अर्थ-(डीवाणं के७) डीवोनी (लही केप) लक्ष्मीयो के ते (गयकन्न चंचला के) हाथीना कान डोवी चंचल ले. अने (विसयरह के) विषय सुख ते (तिअसचाव सारित्र के०) इंजनां धनुय (श्राकाशमां लीलां पीलां धनुषनी प्राकृतिवालां वादलां देखाय नेते) सरखां चंचल . ए हेतु माटे (रेडीव के) हे मूढ़ डीव ! (जुनसु के७) बोध पाम्य. अने (मा ८ शण वैध - पए काहीका मुन के) मोह न पाम्य. केम के, फरीथी भावी मनुष्य देहादिक सामग्री मलवी घणीऊ पु- लेन, माटे धर्मने विषे बोध पाम्य. ॥ ३७॥ नावार्थ-रे आत्मन् ! के लदमोयोने देखीने तुं अहंकार धारण करें , के, श्रा लक्ष्मी जीवतां सूधीमां महारी पासथी जवानी नथी. परंतु ऐ लदमीयो हाथीना काननी पैठे च- चल ले. केम के, थोडा काल नपर तें डेनने मोटा धनाढय दोग हता,ते नेऊ कर्मना वश- थको थोडा कालमां दरि थएला, तहारा डोवामां आवे , माटे लदमीयोनुं स्थिरपणुं नथी वली डीवोनां शब्दादिक विषय सुख पण, इंउ धनुषनो पेठे एटले आकाशना लीला पोला रंगनी पेठे शोव नाश पामे तेवों ने एटले वस्तुगते विषयनां सुख, फांजवानां पाणी तां, तथा धूमामाना बाचका सां असत्य ने, माटे हे डोव ! मनथी मानी लधेिला विषय सु- खने तथा लदमीने असत्य डाणी, श्री डांबूकुमारनी पेठे धर्म साधन करवाने तत्पर था!!॥३॥ कथा . राजगृही नगरीने विषे रुपनदत्त नामा शेठ तेनी धारणी नामे नायर्यानी कूखमां,उंबुस्वा- मीनो डीव, के पूर्व नवे पांचमा ब्रह्मदेवलोकने विषे तिर्यकईनक डातिमां महर्षिक देवता हतो, ते त्यांथी (देवलोकथी) चवीने, पुत्रपणे आवीने नपन्यो. त्यार पनी माताएं स्वममा Gia 1 pur.Vit ४५ डदा दीगे,परी ज्यारे ते कुमारनो डान्म थयो,त्यारे तेनो उन्म महोत्सव करीने डंकुमार एवं नाम दीधैं. अनुक्रमे युवान अवस्था पाम्यो, त्यारे सुधर्म गणवरनो पासे धर्मदेशना सांज- लीने वैराग्य पाम्यो. त्यारे श्री सुधर्म स्वामी ने कह्यु के, हे जगवन् ! हुं चारित्र लेइश,पण म: हारा माता पिताने पूरी आई. एम कहीने पागे घर तरफ आवे ,एटलामां मार्गमां आवतां डंत्रथी नपडेलो पत्थर, पोतानी पासेथी निकटयो देखीने, विचारवा लाग्यो के, हमणां को मने आ तोपनो गोलो लागी डात,तो हुँ अतिपणामां मरण पामत ! ए, डाणी श्री सुध- मेस्वामीनी पासे पागे आवीने, ते कुमारे समकित मूल के बार व्रत , ते बारे व्रत लोधां-ए- टले अंगीकार करयां. तेमां चोथा व्रतमा एटली मर्यादा राखी के,कदापि माता पिताना क- वाथी स्त्रीयो परणवो पडे तो,तेने परएं;पण ते स्त्रीयोनी साथे लोग भोगवू नही.एवो त्याग करीने, फरी घेर आवी माता पिताने का के, हे माता! हे पिता !! मने आज्ञा आपो,हुं श्री सुधर्मस्वामी पासे दीक्षा लेन. त्यारे माता पिताए कई के, हे पुत्र ! दीका पालवी घणी पु- कर ने, एवी रीते घणो घणो समकाव्यो, तोपण चूकूमारे मान्यु नही. त्यारे माता पिताए कायु के, हे पुत्र! आठ कन्या साथे तहारु सगपण करेलु ने, माटे तेने परणीने पग दीदा लेडे. ते सांगली डकुमार मौनपणु धारण करी रह्या. त्यार परी माता पिताए, आठ क- श व ४६ न्यानना पितानने कां के अमारो पुत्र वैराग्यवान् थयो .माटे तमारे दीकरियो परणावधानी मरडी होय तो जले परणावो,पण ते कन्यानंनो त्याग करीने डोदीदा ले,तो अमारो दोष कहामेशो नही ते सांजली सर्व शेठिया कहेवा लाग्या के,अमे नही परणावीए. पण ते शे गियाननी दीकरीयोए कह्यु के, अमे तो डंबूकुमारनेड परणोशं. पण बीडाने परणवानो त्याग . त्यारे शेठियानए पोतानी पुत्रीनने कयुं के, एतो दीदा लेशे. तोपण दीकरीयोए कडं के,ए दीक्षा ले तो जले ल्यो, पण अमे तो एनेक परणीशु. पग ते एक रात्रीमां आने कन्या परण्या, अने रात्रिये सय्या नपर बेसीने सर्व स्त्रीयोने कडं के, हुंती पनाते दीदा ले- इश. केम के, श्रा संसार सर्व अनित्य , कोइ कोइनी साथे भावनार नथी. त्यारे स्त्रीयोए कह्यु के,हे स्वामिन् ! तमे हमणां दीदा लेशो नही.हमणां तो डे संसारनुं सुख मच्युं ,ते सारी रीते जोगवीने, पनी दीदा लेडो. नहि तो कर्षणीना न्याये पश्चात्ताप करशो. डेम कोर मारवाड़ देशनो कर्षणी, पोताने घेर घर वावीने पनी मेवाममा, पोताने सासरे गयो.त्यां तेनी सासुए सारा रोटला करीने, थालमा मूल्या. नपरथी शेलडी मूकी,ते शेलडी कर्षणीने घणी सारी स्वादिष्ट लागी.पी ज्यारे पोताना सालाने पूज्यु के,श्रा शेलडी तमने क्याथी मली? एटले तमारे घेर क्याथी प्रावी ? त्यारे सालाए कडं के, ए अमारा घरमां नीप. बनेवीए जालना ८६ पूज्यु, ते केवी रीते नीपले ? त्यारे सालाये शेलमी वाववानो विधि देखाम्यो. पली कर्ष- पीए डाएयु के,महारे घर पण ए हुं वावीश-एम निधार करी घेर आवीने प्रथम के घनंनुं खेत्र वाव्यु हतुं, तेने नखेमी नाखवा लाग्यो.त्यारे लोकोए कडं के,प्रातुं शुं करे ? तेणे कयुं के, हुँ एमां शेलमी वावीश. त्यारे लोको कहेवा लाग्या के, आ देशमां पाणी नथी,माटे शेलमी यशे नहीं,तेम बतां को तने शेलमीड वावधानी ना होय तो,एकवार पा घननी खेती करेली नेते कपावी ले, परी शेलडी बनावडे. एवं लोको कहेतेणे मान्य नही, अने शे- लड़ी वावी. ते थोमी नगी, एटलामां कूवानुं पाणी खूटी पम्यु, तेथी डे नगेली शेलमी हती ते पण सुकाइ गइ. त्यारे पश्चात्ताप करखा लाग्यो,तेम हे स्वामिन् ! तमे पण बतुं सुख मूकीने बीडा नवा सुखनी चाहना करोगे तो पनी पस्ताशो!! एवी स्त्रीयोनी वाणी सांगली डंबू- कुमारे कर्जा के, पूर्वोक्त दृष्टीते पश्चात्ताप नही करु. परंतु डो नही समडशो तो तमेडा पस्ता- वो करशो. हुं तो ललितांग कुमारनी पेठे तमारा फंदमां नही पहुं, तेनी कथा कहुं बुं ते सां- जलो. एक नगरमा एक शेठनो पुत्र ललितांग कुमार एवं नामे, महा रूपवंत पुत्र हतो. तेने एक दिवसे ते नगरना राकानी रूपवती नामा राणीने. तेणीये दीगे. त्यारे एकांते बोला- योने, तेनी साथे संसार संबंधी भोग विलास करवा लागी.एटलामा राजा पण त्यां आव्यो.
. त्यारे जयनांत थइने, राणीए ते ललितांग कुमारने, खालमां नतारयो. अने विचारयू के, হার पनी कहामोश. हवे राणीतो राकानी साथे रमवा लागी गई.अने ललितांग खालमां नूखे मरतो, कोई अन्य आवीने एठवामो नांखे, ते खाय, अने एउनुं पाणी पमे ते पीये,एवी रीते च्यार महिना पर्यंत ते खालमां पमी रह्यो. इहां कोई उ महिना सूधी पमी रह्यो एम पण कहे ने:"तत्व केवली गम्य"त्यार पनी ललितांगना मा बापे घणोये डोयो,पण ङमयो नही.तेथी शोक करवां बेग,एटलामां वसाताव्यो तेथी खालमां पाणी नराएं,ते पाणी कहालवा सारं खाल नघामी,ते खालना पाणीनी साथे ललितांग पण,तणातो तणातो नगरनी महोटो खा- लमांनइ पमयो.तेने लोकोये देखीने,तेना माता पिताने जाइ कहुं माता पिता ङाइ खालमा- थी कहानी घेरले गया,त्यां मूहा खाइने पमी रह्यो. शरीर पोलुं पमी गयुं, हाडकां नीकली आव्यां, माता पिताये घणा प्रकारना तैलादिक मसली कागतो करयो. त्यारे कांइक साव- चेत थयो.पग ओषधोपचार करता करतां घणा दिवसे तेनु शरीर सारंथ.त्यारे वली कपमा प्रमुख पेहेरीने बजारमा फरवा निकल्यो, तेने राणीये देखीने बोलाव्यो. ते बोल्यो के, हवे हु तमारा फंदमां पड़े नही. ॥ इति ललितांग कथा.॥ एवी रीते आठेत्रीयोए, जुनी अदी आठ कथान, संसारना सुखनो त्याग न करवो, ते आश्रयी उंबूकुमारने कही.अने डॉ है।
कुमारे पण फरी संसारनी असारता बतावनारी हुदी मुदी आठ कथा आठे स्त्रीयोने क- ही. ते कथान इहां ग्रंथ वधवाना नयथी लखी नथी. को डाणवानी मरडी होय तो श्री डं बुचरित्रमा डोइ लेज्यो. त्यारे स्त्रीयो प्रतिबोध पामो. एवामां एक प्रनयोनामे चोर, पांचसे चोरने साथे लेइने, डाकुमारना घरमां आव्यो. तेणे सर्वने विद्याना बलथी अवस्वापिनी निज मूकी. तेथो सर्वने निज्ञ आवी गइ. परंतु डंकुमारने निश न आवी पी तालांन- घमबानी विद्याथी भंडार नपामोने, नवाणु कोड सोनामहोरोनी गांउडियो बांधी, तेने ले- इने चालवा मांमया, एटलामां डांकुमारने,यद्यपि व्य नपर मूबा तो बिलकुल नथी, तो- पण एवो विचार आयो के, महारे तो प्रनाते दीदा लेवी ने,अने आ चोर लोको डोश्य लेइडाशे, तो लोक कहेश के, इन नाइन! एनुं धन सबै चोर लोको लेइ गया, तेथी ए मांशु मुंडा ने. एवी रीते धर्मनी निंदा थशे. ते वात सारी नही.एवं चिंतवोने नवकार गुणवा लाग्या, तेथी पांचसे चोरोना पग स्थंनाइ गया. त्यारे प्रनवाने विचार थयो के, आते \ थडे ! त्यारे डोषा लाग्यो तो, डबकुमारने डागता दीग. त्यारे प्रनवे डाएयु के, एनी पासे कोइ महा डोरावर विद्या ने. एवं डाणीने डांबूकुमारने कहां के, महारी विद्या तमे ल्यो, अने तमारी विद्या मने आपो. त्यारे डंयुकुमारे कयु के, महारी पासे कोइ पण विद्या श व० नथी. वली बीडी विद्या महारे डोइती पण नथी. महारे तो मात्र नवकार मंत्रनो आधार. एवो धर्मोपदेश दीधो, त्यारे प्रनवे कयु के, आ नवी परणलो स्त्रीयोनो त्याग करीने,तुं दीदा Hशा वास्ते ले ले ? संसारनां सुख नोगवीने पनी दीदा लेड, तेने डंबूकुमारे कडं के, हे प्रन- वा! संसारमा सुख बेड क्या ? के, डाने हुं भोगई. संसारनुं सुखतो मधुर्विश्रा समान जे. तेनी लालचे डीव संसारमा रमले ने. डेम कोइ एक १ पुरुष जूलथी नडाड २ अटवीमां डाइ पम्यो तेनी पवाडे एक ३ हाथी दोम्यो, त्यारे ते हाथीना भयथी नासतो भागतो,एक वमनी ४ शाखामां डाइ लटकी रह्यो. हवे ते शाखानी नीचे, एक एकून ने. तेमां च्यार ६ सपे पोतानुं मोढुं फाीने बेठाने, तथा एक अङगर पण मोढुं फामीने बेगे .तथा ते व- मना थमने हाथी धूणावी रह्यो . तथा शाखामां ते पुरुष लटके , ते शाखाने एक कालो अने बीडोए धोलो, एवाबे दरो कापी रहा.वली तेनी नपर एक मधमांखीनो मधपुमो, तेनी १० मदिकाने नमी नमीने ते पुरुषना शरीरने, चटका मारी रहेली . एट- लामां ते मधपुमामांथी एक मधनुं ११ टीपु टबक्यु, ते पेला पुरुषने डीनने डाइ लाग्यु, त्यो ते पुरुषे नेचुं डोवा मांमयुं तो तेणे दी के, मधपुमामांथी ए मधुर्विमुपले;एवं डाणीने ते टां- पानी नीचे महोडुं नपाईं राखीने लटक्यो अने टीपाना स्वादमा मग्न थयो थको, पोतानान- - ४G 2nd NR ।
पर पूर्वोक्त अनेक डातनांमुःख पम्यां ,ते सर्वे मूलीगयो. एटलामा एक १शविद्याधर श्रा- पीने कहेवा लाग्यो के, हे पुरुप ! तहारं दुःख देखीने, मने दया आवे ,माटे आव्य ! महारा १३ विमानमां बेसी डा. हुं तने पुःखमाथी काढवा वांड कुं. त्यारे ते पुरुष बोल्यो हे विद्या- घर ! एक टीपु मधनुं महारा मुखमां भाववा घो, परी हु आपनी साथे विमानमां बेसी चालु. एम एक टी' श्राव्यु, वली पण कडं के, श्राबीइं टी आने तो चालुं, ए रीते एकेक टीपाना स्वादमां लोनाणो थको,ते विकट स्थानने बोडे नही,त्यारे विद्याधरे जाण्यु के एतो एवोका मूखें ने, लोभी, एकाइ दुःखमांथी निकलशे नही. एवं डाणी तेने त्यांडा मूकी विद्याधर चाल्यो गयो. तेम हे प्रनवा ! ा अवसर क्या तो फरो संसारमा पड्या, ने मनु- प्य अवतार मलवो महा उर्लन . एवां वचन सनिलीने प्रनवो चोरपण, प्रतिबोध पाम्यो. अने बोल्यो के, हे डायु ! हुं पण तहारो साथे दीक्षा लेइश. पी डंकुमारे. पोताना माता पिताने प्रतिबोध दीधो, तथा आठ कन्याम्पे बलो पोत पोताना माता पिताने प्रतिबोध १ जोव. २ संसाररूप अटवी. ३ कालरूप हायो. ४ आउसारूप शाखा. ५ भवरूप कूउं. ६ च्यार कपायरूप सर्प. ७ नरकरूप अजगर. ८ रात्री. ९ दिवस एरूप वे उंदरो. १० सर्व कुटुंबरूप मक्षिकाउं. ११ विषय सुसरूप मध टीपु. १२ सुगुरुरूप विद्याधर. १३ जिनधर्मरूप वैमान.
श वैव पए संगमः पया पथि पयिकानां G दीधो, तथा प्रनवे पण, पांचसे चोरोने प्रतिबोध दीधो, एम सर्व मली प्रभाते, नवाणुं कोम सोनया धर्म केत्रोमां खरची नांखीने,नत्तम नत्सव सहित पांचशे ने सत्तावीश ऊनोनी साथे, श्री कुमारे श्री सुधर्मस्वामी पासे दीक्षा लीधी. ए रीते लक्ष्मी अने विषयनां सुख त्याग करवा आश्री, डंबकुमारनुं दृष्टांत कमु. आ मधुबिंद्याना दृष्टांतनो सिघांत एटले नपनय पणो प्रसिघ ,तोपण किंचित् टीका करीने देखायो . संध्यायां शकुनानां ४ डाह संझाए सनणा। ण संगमो जह पहे अपहियाणं॥ क्षणभंगुर १२ सयणाणंसंङोगो। तहेव खणनंगुरो डीव ॥३॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (ङह के) डेम (संकाए के) संध्याकालने विषे (सनणाण के) पति- योनो (संगमो केण) संगम थाय डे. (अ)वली (डाह के) म (पहे के0) मार्गने विषे यथा १ श ३ स्वजनानां जीव संयोगः तयैव rew- ASPARA RA whmatiNirav 1015- 0 ४ए (पहिआणं के०) मार्गे डनार लोकोनो समागम थाय ने. एटले मार्गमां ऊनार लोकोनो स- मागम तथा परियोनो समागम डेम थोमा कालनो डे, (तहेव के) तेमडा (डीव के०) हे डीव ! (सयणाणं के) स्वङननो (संडोगो के०) संयोग लेते (सपनंगुरो के०) दाणनंगुर ने. एटले काणमां नाश पामवाना स्वनाववालो .॥३०॥ भावार्थ-डेम संध्या समये अनेक प्रकारना पक्कियो, च्यारेदिशा तरफथी आवीने एकग मले . अने प्रातःकाले, तेङ पदियो पोत पोताना कर्मने अनुसरीने, चारदिशा तरफ नमी डायचे. तेम आ संसारने विषे अनेक प्रकारना डीवो चारे गतिमाथी आवीने, आ मनुष्य नवमां एकग थया ने. अने तेडा डीवो, पोतानुं आयुष्य पूर्ण करीने, पाग कर्मानुसारे चारे गतिमां ऊता रहे . तथा डेम मार्गने विपे, कोइ किये गामथी को किये गामथी आवीने नेगा थाय , पनी त्यां थोमोवार विश्राम करीने,एटले नातुं खाइने पाग सर्वे पोत पोताना योग्य स्थानक प्रत्ये डता रहे , पण ते एक ठेकाणे बेसी रहेता नथी, तेमा संसारी डीव पण, कोइ कयि गतिमांथी, कोइ कयि गतिमांथी आवीने, एकग थाय ने, त्यां पोत पो. ताना कर्मानुसारे सुख दुःख जोगीने, परी पाग पोत पोताने योग्य गतिमां ऊता रहे . पाण कोइ कोइना जाख्या रहेता नथी. वली डेम चारे दिशाएथी आवेला मनुष्योनां नाम, शत वे० २० KAMASHNEKAR des korani.JavaSanाकला सूदां सूदां , तेमां चारे गतिमाथी प्रावेला,अने एक घरमा रहेला एवाडीवोनों नाम पण, ड्रादां डूदां कटप्यांचे. तेमां कोइ मातां कहेवाय डे, कोइ पिता, कोई भायो, कोइ नाई, कोइ पुत्र, कोइ पुत्री इत्यादि कल्पनाए करीने नाम उराव्यां ने. तेमां तुं महोटो मोह धारण करे ने, अने तेने सुखे सुखी, अने तेने पुःखे पुःखी थाय ने, परंतु हे मूढ डीव ! तुं एटलं वि- चारतो नथी के, आ ग संबंधने साचो संबंध मानीने शुं करवा हेरान थन बूं? माटे डीव ! एवा डूग संबंधने गे मानीने, तेना नपरथी मोह नतारीने, आत्म साधन करवा- ने विषे नबमवंत था! ॥ ३८ ॥ ॥ उपजातिटत्तम् ।। निशाधिरामे जागरितः सन् परिभावयामि गृहे ७ . १०' ए ११ निसाविरामे परिजावयामि।गेहे पलिते किम ऽहं सुयामी॥ दिवसान् गमयामि तत् १२ १३ १४, .ए. मनतम ऽप्पाणमु वरकयामि। धम्मरहिन दिअहागमामि ३५॥ , ~ प्रदीप्ते ९.urm.com.nkusuariuservatchiax.tv किं अहं स्वपिमि の उपेक्षे दह्यत आत्मान यत् धर्मरहिताः d ३ "६ 4 ए हबर . अर्थ-हे डीव ! तने एवो विचार केम नथी आवतो के, हुं (निसाविरामे केण) रात्रि वि- राम पामे सते. एटले पाबली च्यारपनि रात्री रहे सते डागीने (परिनावयामि के०) श्रावी विचार करुं के, (ज के) के हुं (धम्मरहिन के) धर्म रहित थयो सतो (दिअहा के७) दिव- वसोने (गमामि के०) फोकट केम गमावू .!!! अने वली (गेहे केप) शरीररूप घर (पलिते के) बलवा ममि सते (अहं के) हुँ (किं के) श्या माटे (सुयामी के) सूइ रहुँ छ ! अने (मनंतं के०) दाता. एटले शरीररूप घरनी साथे बली मरता एवा (अप्पाणं के०) श्रा- मानी ( नवरकयामि के) नपेक्षा केम करु ढुं !!! अर्थात् देहनी साथे रहेला बलता था- स्मानी हुँ रदा केम नथी करतो !! इत्यादि प्रात्मनावना तुं केप नावतो नथी! ॥३०॥ भावार्थ-शास्त्रने विये सर्व हत्याने करतां आत्म हत्या महोटी गणी ने, एटले डाणी डो- इने आत्मानुं बगामवं, अर्थात् उती सामग्रीए पण आत्मसाधन न करवू. अने रात्रि दिवस देहादिक परनावमांड रच्यु पच्युं रहेg:ते शुं आत्मानी घात करी न कहेवाय? अर्थात् आत्म हत्याऊ कहेवाय !! माटे बधो रात्रि दिवसतो संसारना वेगमां चढीङतां कांइ पण विचार न आव्यो, पण पाउली च्यार घमी राने नगने, डरा निर्मल चित्तवालो थइने, बीडा वधा विचार रहेवा देइने, हे आत्मन् ! तुं तहारा आत्मानो विचार करय. इहां पाउली च्यार पनि 1996 श वै० . COPRAR -Kaar KAARRAHasee ५१ राने नमीने विचार करवानुं ग्रंथकार लेख , तेनो अभिप्राय ए के, डेम स्त्रीयो घंटीये द- लवा मामले; पगी दलतां दलतां एटले फेरवतां फेरवतां ते घंटीने एवा वेगमां लावेले के,ते वखते डो घंटी फेरववी मूकी दे, तोपण वेगना डोरथी ते फेरव्याविना पांच सात अांटा फरी डायचे, तेम था डीव पण बधो दिवस संसारना कामनो एवो वेग लगामे के, ते रात्रे लांबो थइने सूए , तो पण ते कामनां स्वम आवे डायजे. ते स्वम, दिवसे करेला कामना हचरका . ते हचरका घणुं करीने पाउली रात्रे शांत पमे .माटे ते अवसर,शुन्न ध्यान क- खानो शास्त्रकारे कापाव्यो जे. माटे तुं एवो विचार करय के, श्राबधा मनुष्यनवना अमूल्य दिवसो धर्म विना फोकट केम गमावे? अने आ महारुं शरीर पण करारूप अग्मिनी का- लक्मे बलवा मांमधु , अने या महारुं शरीर पण डरारूप अग्मिनी कालवमे बलवा मांड्यु बे, अने तेनी साथे रहेलो के आत्मा, ते पण बलवा मांड्यो . तो ते आत्माने तुं केम बल-: वा देने ? परंतु आत्मज्ञानवमे देहथकी आत्माने जूदो समडीने तुं देहना नाव से जाम,उःख, अने मिथ्यानाव तेने देहने विषेङ समङ, अने आत्माना नाव डे सत्, चित् अने आनंद- रूप एटले सच्चिदानंदरूप तेने तुं प्रात्मनावे समड. एटले के देह ने तेसमी काय,पमी काय, यावत् विध्वंस थाइ काय; तेवो. अने से आत्मा ने ते तेथी उलटो. एटले समी काय PAROGRoot तकता ५१ AAORAo तेवो, पमी काय तेवो, यावत् विध्वंस थइ काय; तेवो नयी. एवी ते आत्मानुं अने देहर्नु स्वरूप जूं समीने, ते के देहने विषे मिथ्या अहंपणु मांन्यु जे, ते तथा देह संबंधी पदार्थोने विषे मिथ्या ममत्व मानेलोने, तेने खोटो डाणीने ते बेनो त्याग करवाने विष प्रयत्नवंत था. ए नपदेश. ॥ ३॥ ॥ अनुष्टुप् टत्तम्.॥ प्रतिनिवर्तते पाया वनति रजनी न सा १ २ ६ ५ a १० भफलाः ११ यांति ए अधम रात्रयः डाडा वच्चइ रयणी।न सा पडिनियत्त॥ G कुर्वतो जंतोः अहम्मं कुणमाणस्स । अहला डंति रा॥४०॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (डाडा के) के डे (स्यणी के) रात्री (वचार के) डायबे, (सा के) ते ते (पमिनियत्तइ के) पागातवी (न के) नथी. आ ङग्याए दिवस ग्रहण नथी करयो, तोपण नपलदाणथी ग्रहण करवो. एटले गया दिवस पण पाग आवता नथी. केम श वैण एश के, (अहम्भ केय) अधर्मने (कुणमाणस्स के ) करतो एवो के तुं, ते तहारी (राइन केप) रात्रीयो डेते (अहला के) अफल, एटले निष्फल (उंति के0) डायबे. अर्थात् अधर्मे करीने तहारा मनुष्य नवना रात्री दिवस व्यर्थ डाय .॥४॥ भावार्थ-श्रा जीवनो डेटलो वखत धर्म साधन करवामां डाय बे,तेटलोडा वखत ज्ञानी पुरुषोए सफल गएयो बे. अने बाकीनो रात्री दिवसनो के काल, एटले धर्म साधन विनानी डे काल, ते पशुनी पेठे निष्फल डायजे. केम के, पशुने विषे आहार, निशा, जय अंने मै- थुन विगैरे डेवी रीते , तेवीङ रीतेतहारे विषे पण . माटे तहारो जन्मारो पण धर्मसाधन विनानो पशु डेवो समजवो. ॥४०॥ यस्य च अस्ति पलायनं मृत्योः सकाशात् ४ ६ एG डास्सऽबि मच्चुणा सरक। ङास्स व ऽछि पलायणं॥ जानाति न मरिप्यामि केवलिवाक्यात् सः निश्चये कांक्षति श्वः धर्मः स्यादिति नान्यैः कार्य १० १२ १३ १० .१७ १५ १६ जो जाणे न मरिस्सामि । सो हु कंखे सुए सिया॥४१॥ जनजात यस्य अस्ति सख्यं मृत्युना U ३ ५२ .LY, अर्थ-हे जीव ! (अस्स के) के पुरुषने (मचुणा के) मृत्यु संगाथे) सरकं के) मित्रता (अलिके) . (व के)वली (डारस के०) के पुरुषने (पलायणं के) मृत्युथी नासी डाई (अचि के) ने वली (डो के) के पुरुष (डाणे के) एम काणे जे के,(मरिस्सामि के) हुँ मरीश (न के) नही.(सो के०) ते पुरुष (हु के) निश्चे (सुए के) श्वः एटले प्रावती काले धर्मसाधन करीश, ए प्रकारे (सिया के ) स्यात् एटले कदाचित् ( कंखे के) आकांदा करे. एटले इग करे, अर्थात् ते एवी श्छा करे, ते प्रमाण ने. परंतु एवी रीते कोई पुरुषने कोई दिवस पण थयु नथी के,महारे मृत्युनी साथे मित्रता बे;माटे महारे तो कदि पण मरवू नही पडे ! तथा कोई पुरुषने एम थतुं नथी के, हुं बलवान ९ माटे, मृत्युथी नाशोने, बचीश.तथा कोइना मनमा एम नथी थतुं के, हुं क्यारे पण नही मरूं,तो पण ते प्राणी धर्म संबंधी कार्यमां शीघ्रता करवाने ठेकाणे प्रावती काल्ये थशेड तो !एवी रीते प्रमाद,केम करतो हशे.!!!४१ नावार्थ-इहां अनूत नुपमा अलंकारे करीने उपदेश करे . एटले आवी वस्तु कोइ दिवस निपडी नथी, ते कदाचित् को निपड़े, तो ते आश्चर्यकारक कहेवाय. आ डीवना मनमा एम थाय ने के, आडतो धर्मसाधन नही करीए, पण आवती काले करीशं. पण केम डाएओँ के, तुं प्रावती काय सूधी डीवीश? माटे प्रावती काले डीववानुं तो कोण मनमा श . ५३, वै काणे के, डेने मृत्युनी साथे खरी नाश्बंधी होय, एटले ते मृत्युने पोतानी आझामां राखी शकतो होय,तो वे पुरुष कदापि एम थारे के,आऊनु काल्य करीशं.तो ते युक्त .तथा कोई बलवान पुरुष,मृत्युना ऊपाटामां न श्रावती, एवी कोई पर्वतनी गुंफामां पेशी काय के, ते मृ- त्युना हाथमांड न आवे! डो एवी शक्तिवान होय,तो ते पुरुष कदापि आज करवान काल्य करीशं,एम विचारे तो ते युक्त .तथा कोइ पुरुषे कोई केवलज्ञानी महाराऊनी पासेथीडा- एयु होय के, हुँ तो कोइ काले मखानोडा नथी,तो ते पुरुष कदाचित् एम धारे के,हुं आजक- वा काल्य करीश,तो ते पण युक्त जे. परंतु नपर लखेली सर्व वातो कोइ काले थई नथी, वर्तमान कालमां थती नथी, अने आगामी कालमां थशे पण नही. तोयपण एवी मिथ्या कल्पना मनमां करीने, हे अमबुधि डीव! तुं बीडा संसारना कामनी प्रमाद करखो गेमी देइने, फक्त धर्मसाधन करवामां केम प्रमाद करे ? ॥४१ ।।। ॥ आर्यारत्तम् ॥ दंडेन मूत्रोद्वेष्टनं यथा कुर्वतस्तथा । ब्रजति निश्चये रात्रयः । च * दिवसाः च १ ११, ५ ६:: ... मकलिअंकरित्ता । वच्चंति हु राश्न य दिवसा य॥ - । RARE PORTAL ૨૨ ए 1 श 441 मायुः न पुनः गताभपि १० ३ Weir लघूकुवैतः निवर्तते १४ १२ १३ आनस संविल्लंता। गयावि न पुणो नियत्तंति॥४॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (दमकलिअं के) दंग डेम सूत्रनी कलना (करित्ना के) करे .एटले कोलियादिक नीच लोको फालका नपर चढेला सूत्रने डेम लांबा दंग वडे करीने केले , अर्थात् लूग वणवाने माटे लांबो ताणो करवाने अंत्यङ लोको फालका नपर चढेला सूत्रने लांबा दंगना लसरका वमे करीने ऊपाटाबंध नकेले , तेम (आनसं के) आनखाने (संविलंता के0) नकेलता एवा (राइन के०) रात्रीयो (य के0) अने (दिवसा के) दिवसो के ते (वचंति के) डाय ने. (य के०) अने वली (गयावि के०) गया एवा के दिवसो तथा रात्रीन, ते (हु के)नि(पुणो के)करीथी (नियतंति के)पागं आवता(न के0)नथी. भावार्थ-एक कालरूप चंमाल , ते दिवस रात्रीनुं डाश्रावधं तेरूप, दमना लसरका- व करीने मनुष्यना आनखा रूप सूत्रना पिमने शीघ्रपणे नकेले .एटले आनसाने डालदी घटा छे. माटे हे आत्मन् ! ते आनखामांथी गयेला रात्री दिवस कदिपण, पाग आवता नथी. डेम भा ग्रंथ उपावीने प्रसिघ थयानी तिथि विक्रम संवत् १एव ना कार्तिक शुदि श० वै एस १७ ६ G ५ (झान पांचम) ने सोमवार हतो. हवे ते वर्षेनी तेजा तिथि वार, आखा जन्मारामां फरीथी आववानो नथी, तेम हे नव्य जीवो! आ गएला दिवस रात्रीपणा,तेनी पेठे पाग आववाना नथी. एटले गया ते तो गयाऊ!! एवं डाणीने आ धर्मकार्य तो काले करीशं, एम नही करतां, ते धर्मध्यान प्रमाद रहितपणे आऊऊ करवं. ए उपदेश. ॥४॥ ॥ उपजातियत्तम्॥ पथा इहलोके सिंहः इव मृगे गृहीत्वा मृत्युः नरं नपति निश्चयेन अंतकाले ३ ५४ ए ११ १ अाहे.हसीहो व मियं गहाय । मचू नरं णेइ हु अंतकाले ॥ तस्मिन् जीवितभागधारकाः भवति २१ १२ १५ १६ १७ १८.१ए १४ १३ . २० २२ न तस्स माया वापिया व नाया।कालमि तमिऽसहरा नवंति ४३ अर्थ-(इह के) आलोकने विषे (ऊह के) डेम (सीहो केप) सिंह के ते (मियं के) मृगा तेने (व के०) डोम (व शन्दनो इव अर्थ जाणवो.) (गहाय के) ग्रहण करीने. एटले पकीने नाश करे . तेम (हु के) निश्चे (मञ्चू के) मृत्यु ले ते ( नरं के ) मनुष्यने(अंत- काले च पिता च भ्राता न माता ए४ -- काले के०) आयुष्य पूरथये (इके०) लेशाप.(तस्स के०) ते माणसने(तमि के)ते(का- संमि के०) समयने विशे. एटले मरणनी वखते (मामा के०) माता ते (व के०)वली (पिया के0) पिता ते (व के) वली (नाया के०) माईते (अंप्सहरा केए)अंशमात्र पण धा- रण करवाने. एटले लगार मात्र पण रदाण करवाने (नजाति के)समथे नथी थतां.॥४३॥ भावार्थ-हे डीव ! गमे तेवो धीरङवालो मनुष्य होय, तोपण, अंतकाले मरणनी घणो वेदनाथी ते माणात मृग डेवो निर्बल थइ डायने. त्यारे तेने सिंहरूप काल पकडीने लेइ डाय ले. ते वसते ते मनुष्यनां माता, पिता, भाई, इत्यादि कोश्पण लगार मात्र राखवा समर्थ थतां नो एटले गमे तेटला नपाय करे, तोपण तेने कणमात्र राखी शकतां नथी.॥४॥ ।। आर्यावृत्तम् ॥ जलविंदुसमं লাগিন संपत्तयः तरंगलोलाः ३ AVE जीअं जलबिंसमं । संपत्ती तरंगलोला । स्वमसमें च प्रेम पन् जानीचे तत्तथा 7 ५ ६ ११ भारत श वै se com ...... mali-SER.SH सुमिणयसमं च पिम्म । जं जाणसु तं करिजासु ॥४४॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (डोअं के) जीवg (ङालविंडसम, केए) डालविंडे ले. एटले मा- થય जना अग्रनाग नपर रहेला, डालना बिच समान चंचल ले. तथा (संपत्तोन के) संपत्तियो डते (तरंगलोला के०) समुद्रना तरंग डेवी चंचल ले. एटले एक ठेकाणेथो बोडे ठेकाणे शीघ्र जाती रहे तेवी ने. (च के) वली (पिम्मं केए) स्त्रीयादिकनो प्रेम ते ( सुमिणयसमं के)स्वम समान बे. एटले दणमां नाश पामे तेवों ने. ते कारण माट (के) डो, (डाणासु के)ए प्रकारे खरी रोते, डो अंतःकरणथी अस्थिरपणु डोणतो होय, तो (करिझास के), हडाएंया प्रमाणे करय: एटले अप्रमादपणे धर्म-साधन करय.॥४४॥ नावार्थ-लोकमां चालतुं घणु पोपटियु झान देखीने ग्रंथकार नपदेश करे ने. हवे. पोप- दियुं ज्ञान एटले शुं ? डेम कोइमाणसे एक पोपटने नणाव्यु के, विल्लि (बिलाडी) आवे तो तरत नमी डा. एवी रीते शिखव्यु,त्यारपती ते पोपट पण ते वाक्यनो वारंवार अभ्यास क- ते रीते बोलवा.लाग्यो. परंतु ते विचाराने एम खबर नथी के, विक्षि ते शं? अने नमी शुं ?परी एक दिवस ते पोपट जेवो पांडारामांथी निकटयो,तेवोङ बिलामोए फाल्यो. तोयपण ते पोपट पूर्वे शिखोला. वाक्यने बोले डतो हतो, ते वखतेडा ते पोपटनी मोको म- ....... ESEDAALANCER. PREMIES SA: RAVars Inita Ti १............ Kinnrse स्त्र ૨૩ रमी नांखी. माटे हे नव्य जीवो! कहो ! ते पोपटर्नु ज्ञान केबु कहेवाय? तेम आ सर्वे लोको मख एम बोलेने के, डीवबुं डालना विंडे, चंचल ने. एबुं बोले तोयपण, डीववाने माटे अनेक प्रकारना न करवा योग्य एवा घणा नपाय करे ले. अने वली एम बोले ठे के, आ संपत्तियो पण पाणीना तरंगनी पेठे अस्थिर ठे, परंतु ते संपत्तियोने राखवाने माटे, सन्मा- गने विषे वापरवामां घणुंडा कृपणपणु करे , अने वली एम बोले डे के, स्त्रीयादिकनो डे प्रेमने, ते स्वम समान , एवी रीते बोले ने. परंतु ते स्त्रीयादिक पदार्थोनो ज्यारे नाश थाय , त्यारे खरा अंतःकरणयी लावे रागे पोको मूकीने रुदन करे . माटे हे नव्यप्राणियो! विचारो के, आझान के कहीए ? माटे ग्रंथकार एम कहे ने के, डो एम तमे डाणो नो, एटले, पूर्वे कहेली त्रण वस्तुने अतिशे को चंचल डालोगे, तो पूर्वे कहेला पोपटिया झानने मुकीने, तमे खरा अंतःकरणथी अनुन्नर शान करो एटले तमारा कह्या प्रमाणे तमे वों. अर्थात् ते खोटाने खोटुं डाणीने, अने एक डिनराऊना धर्मने साचो डाणीने, तेने विष नद्यम करो. ॥४४॥ ॥ रथोद्दतात्तम्.॥ संध्यागगश्च सलनुवुदश्च तदुपमे जनबिंदुचंचले जोविने AKARM श । ४ . वै० न पापजीव पोवने ५६ नदीवेगसंनिभे ६ 4 - MA संझरागडलबुब्बुर्नवमे। डीविए य जलविंश्चंचले ॥ बुध्यसे ५ ११ ए १० जुवणे य नश्वेगसंनिने। पावजीव किमियं न बुन्नसे॥४॥ अर्थ-(संझराग के७) संध्या समयनो रंग, तथा (ऊलबुब्बु के) पाणीनो परपोटो.(वेबमे के) एबेनी ने नपमा ते डेने एवं, (य के०) अने (डालबिंदु चंचले के.) मानना अपनाग नपर हेला पाणीनां विपुडाई चंचल एवं, (जीविए केए) डीवित सते (य के०) वली (न- इवेगसंनिने के0) नदीना वेगने तुल्य एवं, (झुवणे केश) यौवन सते (पावडीव के) हे पाप डीव ! ( न बुनसे के) तुं नथी बोध पामतो (इयं के) एते (किं के) शुं !! एटले एते केटलु बधु आश्चर्य !!!॥ ४५ ॥ नावार्थ-श्रा संहारमां वधी आशा करतां डीपवानी अाशा घणी महोटी . केम के, है। आ जीवने ज्यारे बेलीवारे श्वास नप, अने मचकां आवे , तोपण हमु हुं डीवीश, हड एवी आशा रह्या करे . माटे कोइ विज्ञान पुरुपर्नु अावु वचन डे के, ५६ कम् nowARNI है जीवे जीर्णवयसः। पुंमः केशरदावपि ॥ जीविताशा धनाशा व । कुमारीव विवर्द्धते ॥३॥ अर्थ-डीण थाने अवस्था ते जेनी, एवा पुरुपना केश तथा दांत कीर्ण थाय , एटले वृधावस्थामां माथाना केश धोना थाय . एटलुङ नहि पण केटलाक नाश पण पामे डे. अने दांत पण शिथिल थाय . एटलुंड नहि पण पड़ी काय जे. त्यारे पोतार्नु ऊवानीपणु देखाडवाने माटे, मूगेमां ज्यारे पलियां आवे , त्यारे तेने खुंटावी नांखे .एम करतां ज्यारे वधारे धोलां आवे , त्यारे तेने गलेफ चढावे . एटले कालारंग वमे गेले. तथा दांत पमी आय डे, त्यारे डानीपणु देखाडवाने माटे डानावरना हामकाना बनावेला दांतनी बत्रीशी मुखमा घलावे . एम करोने पराणे पराणे जवानीपणु लाववा डाय . तो पण डनानी पानी आवती नथी. अने न गमतुं एवं वृक्षपणु प्राप्त थाय ,त्यारे पण डोववानी आशा तथा धननी आशा, कुमारी कन्यानी पेठे दिन दिन प्रत्ये वृधि पामे .एटले तेने कोइ मोसोक- हीने बोलावे, तो ते वचन माथु काप्या डे लागे. शाथी के, एने डीवानो आशा घणो ने माटे. एटलाङा माटे मूल ग्रंथकार घणां दृष्टांत आपी कोवितर्नु तथा ऊवानीपणानुं अति- शे अस्थिरपणु देखाडे जे. के, संध्याकालना लाल, लीला, पीला, ननकादार रंगना डेवें M श वै० -७.८.५सर पर ए - जीवित डाणाय . पण ते रंग पनि बे घमिमां नाश पामें जे. एवं जीवित अस्थिर : वली तेथी वधारे अस्थिरपणु देखामवाने माटे बीड् दृष्टांत कमु बे. के,पाणीना परपोटा डेवू जी- वित अस्थिर जे. एटले ते थोमीवारमां नाश पामे तेवू में. तथा तेथो पण मानना अग्रनोग नपर रहेनुं डाल, तेथी पण थोमी धारमा नाश पामे बे, माटे तेना डेबु डीवित कह्यु : तेम- जा ङवानीपणु नदीना वेग डेवू चंचल कह्यु. एटले नदीचं पाणी डे आपणे नडरे डोयुं, तेज पाणी विचारीने डोइए तो, केटले बेटे डातु रघु अने आपणे तो डाणीए जीए के, तेनुं तेडा आ पाणी जे. तेम दाणे कणे पलटातु ङवानीपणु, तेने आपणे जाणीए के, तेनुं तेक बे, परंतु गइकाले हतुं, ते जवानीपणु आऊ नथी.वली जवानी आवतां पहेला मावाप विगैरे एम डाणे ने के, महारो दीकरो जवान थशे एटले महोटो थशे. एम समडे : परंतु वास्तविक रीते विचारीए तो, ते दिवसे दिवसे नहानो थाय ने केम के, तेणे डेटलं आयुष्य बांध्यु डे, तेमांथी तेटलो काल उगे थयो. एक रीतना विपरीत झानना वेगे चढी नाथी आडीव समऊतो नथी; माटे ग्रंथकार कहे ने के, हे पापडीव ! एटले हे पापरूप थइ गयेला पाणिन् ! आ कर्जा तेवू अस्थिरपणु देखीने पण तुं हड केम बूझतो नथी! ॥ ४५ ॥ Lamisedianp COACHARPAE+ ५० TOYS &gsaan +LSAR ॥आर्यारत्तम् ॥ मेहिनो परिजनोऽपि भन्यत्र अन्यगतो मुताः अन्यत्र अन्यत्र ए U ६ ज ए - अन्नव मुत्रा अन्नब। गेहिणी परिप्रणोऽवि अन्नब॥ भूनेभो बलिरिव LSTRUCAHOT कुटुं प्रक्षिप्त हतकृतांतेन ३ १ भूअवलिब कुडुवं । परिकत्तं हयकयंतेण॥ ४६॥ अर्थ-(हयकयंतेण के) निंदा करखा डोग्य एवा ऊ यमराज (माई कर्म) तेणे (कुडुवं के०) आगल कहेशे एवा, सर्व कुटुंबने (नूप्रबलिब के)नूतने डेम बलिदान आपे. एटले डेम वाकला वृटा वुटा फेंके,तेम (सुश्रा के0)पुत्र पुत्रीयोने (अन्नाह के०) अन्य गतिने विषे. तेमका (गेहिणो के०) वखन त्रीने पण (अन्न के) अन्यगतिने विषे. तेमऊ (परिणोऽ- वि के0) परिजनने. एटले परिवारने पण (अनब केए) अन्यगतिने विषे(परिकन के)यहो- चाम्यां ने अर्थात पुत्र,पुत्री,ग्री,अपरिङनादिक सर्वने दी दी गतिमां फेंकी दीयां . नावार्थ-हे आत्मन् ! या संसा रूप चकमोल नपर चढीने, तुं एम विचार करे ने के, स- -- श वै० एज 1 1 घल कुटुंब महारा नेगु सदायकाल एक स्थितिमा रहे. पण या सर्व कुटुंबनी महारे कोश दि- वस वियोग पड़े नही.एवा नपायमां तुं रात्री दिवस मंमेलो बु. परंतु तुं एम विचार नथी करतो के स्वनविज्ञाअस्थिर वस्तु , ते शेकडो नपाये पण स्थिर थवानी नथी: केम के, डे कुटुंबी माणसो , ते सर्वेनां कर्म डूदां कूदां ने परंतु एक रूपे नथी. तेथी करीने पुत्र, पुत्रीयो, स्त्री अने परिवार इत्यादिक पोत पोतानां कर्मानुसारे नाना प्रकारनी गतियोमांथो रीते आव्यां हता, तेवी रोते पागं नाना प्रकारनी गतियोमा चाल्यां जाय . ते केवी रीते चाच्यां डायजे ? तो के, डेम कोइ चूत देवताने बलिबाकला फेंके ,ते बलिबाकला पराधीनपणे कूदी झूदी ङग्याए ङाइ पमेजे, तेम आ विचारा पुत्रादिक कर्माधीनपणाथी अनेक प्रकारनी गतियोमां ऊइ पडे. त्यां तथा आजवनां सुख फुःखादिकमां पण, तहा- रो कोइ उपाय चालो-शकवानो नथी तोपण मिथ्या ममल बांधीने, डेम चालता गामा तले कूतर चालतुं होय, ते कूतरु एम विचारे के, आ सघलो गामानी भार हुँ खेंचु दु. तेम तुं पण एम समजेने के, आ सर्व कुटुंबर्नु भरण पोषण पण हुंड करुं दुं एवो तुं मिथ्या मम- त्व करे .परंतु एम नथी जाणतो के,सर्वे कर्माधीन ,तेमां हुं शुं करी शकवानो ढुं!!एम विचा- रीने तेवा खोटा ममलने गेमो देइने,कांश्कती आत्मसाधन करवानो अवकाश लान्य!! ४६ vIT AKHAIPyasRGEOGAR6AAP CASH Amperiday८... दम 23-J امت एन .
सावन भरे जन्मनिर पिलिताः देहाः ये त्यक्ताः संसारे 1 ३ ५ ४ १ तेषां क्रियते अनतैः संख्या १० जीवेण नवे नवे । मिलियाई देहाइडाइ संसारे॥ सागगेपमैः ए ताणं न सागरेहिं । कीरइ संखा अणतेहिं॥४७॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (संसारे के०) संसारने विष (डीवेण के) कीव के तेणे (नवेनवे के०) नव नवने विषे (काइ के) से (देहार के) देह(मिलियार के)मेलव्यां जे. एटले करयां ने (ताणं के) ते देहनी (अणंतेहि के0) अनंत एवा (सागरेहिं के) सागरे करीने. एटले अनंता सागरना पाणीना विपुए करीने, अथवा अनंता सागरोपम काले करीने पण(संसा के०) संख्या केते (न के0) नथी (कीर के) करी शकाती. ॥४॥ भावार्थ-हे प्राणिन् ! से शरीरने अर्थे तुं अनेक प्रकारनां पाप करे , देहना स्वरूपनो विचार करय के,तें केटलां शरीर करी करीने मूकी दीधांजे ? ते देहनी संख्या,अनंता साग- रना विवडे पण थइ शकतो नथी अथवा अनंता सागरोपमना काले करीने पण थइ श.
व० एए 1 -- "ntatus करwerment us... कती नथी. केम के,शास्त्रमा कहां ले के,जीवे डेटलां शरीरनो त्याग करयो ,तेटला शरीरनो श० को ढगलो करीए तो ऋण नुवनमां पण माइ सके नही. केमके, ते शरीर अनंतांउ. ते का- रण माटे हे नव्य जीव! तुं एम विचार करय के, ङगत्मा देह समान कोइ बीडी अशुचि वस्तु प्राये बेड़ा नही. कारण के, गमे तेवी सारी सारी वस्तु होय,ते पण देहना संबंधथी बगी डाय ने डेम सारामां सारां मेवा मिगर इत्यादि, देहमा नांखीने तत्काल पाळ काढीने डोइए, तो तेना सामु पण डोर शकातुं नथी. एवं नगरुं थइ काय - वली गमे एवां अ- चर चंदनादि सुगंधीदार वस्तु, देहनो संबंध पामीने उंगधमय थइ डाय में. तेमङ गमे तेवां सारामा सारां अने बहु मूल्यना वस्त्र पण, देहना संबंधे करीने मलमलिन थाने गंधाई नछे जे. एवी अशुचिर्नु पात्र आ देह जे. तेवा देहनीऊ रात्री दिवस ठठवेठ (घणीड़ा सेवा) कर- वामां काल गमावे . तश ते देहने माटे अधर्म अन्यायादिक कस्तां पण मरतो नथी पण तेवा देहतो ते अनंता धारण करया,ने मूकी दीधा,डेम शरीर नपर पहेरेलां वस्त्र जुनां थएथी काढी नांखीने नवां धारण करें , ए न्याये ते च्यारे गतिमां अनेक प्रकारनां शरीर धारण करयां जे. माटे ते शरीर नपरथी मही नतारीने,म अशरीरी थवाय तेवो नद्यम करय.॥४७ एए छ.
नयनोदकमपि तासा सागरमलिलात् बहनरं - ६ ए नयणोदयंपि तासिं । सागरसलिला बहुयरं हो गगिनं रुतीनां भन्पान्पासां ६ मानणां ४ , ५ ३ Sxs गलियं रुपमाणीणं । माऊणं अन्नमन्नाणं ॥४॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (तासि के) ते (रुअमाणोणं के) रमती एवियो ने ( अन्नमनाएं के०) अपर अपर जन्मने विषे थएलीयो एवी (माऊणं के०) मातानेनु (गलियं के) शो- कथी निकलतां एवां (नयणोदयंपि केण) नेत्रनां आंसु पण (सागरसलिलान के)समुन्ना पाणी की (बहुयरं होइ के०) अतिशे अधिक होय . अर्थात् समुश्ना पाणी वसे पण श्रांसना डालनु परिमाण थइ शकतुं नथी. ॥४८॥ भावार्थ-केटलाएक पुरुषो स्त्रीयादिक पदार्थथी वैराग्य पामीने दीदा लेवाने तैयार थया होय, परंतु ते फक्त माता पितानो घणो स्नेह देखीने अने तेमने रोतां कलकलतां देखीने. तेना प्रणाम पाग ही अता डोइने झानी महाराङ तेने नुपदेश देवाने अर्थे कहे . के, The श वै ६० 72A) KAMASTRAM -कल' 1 . -- -- - १ । + . प भव्य जीव! तुं एक नवना माता पिताने रोतां कलकलतां डोइने दिलगीर केम थाय ? परंतु विचार करय के,तें कर्मना वश करीने अनंता नवमां अनंतां माता पिताने,रोतां कल- कलतां मूकीने तुं आ नवमां आव्यो बु. ते माता पितान्नी आंखमांथी निकलतां आंसुनी संख्या करवा सीएतो; समुन्ना पाणीथकी पण अतिशे अधिक थाय . त्यारे हवे तुं कियां माता पिताने संतोष पमामीश ? मांटे वस्तुताय विचार करय के, आत्मानी: माता कोण ? पिता कोण जे ? अर्थात् आत्मानां माता पिता ने नही: ए, विचारीने. साहसिकपणे धम साधन करयः॥४॥ 'यत् । नरके, नैरयिकाः दुःखानिः प्रामुवंति घोराण्यनंतानि ४ जं नरए नेरश्या । दुहाई पावंति घोरणंता॥ अनतगुणितं निगोदमध्ये दुःखं भवति ध १० . ११ तत्तो अणंतरणियं। निगोअमने ऽहं होई॥४॥ अर्थ-(नरए के) नरकने विषे (नेरइया के०) नारकी ७ ते (ऊँ के) के (घोरणंतार - - 41 1 . ततः . 2 ess के0) महा घोर, ने अनंतां एवां (उहाइ के) पुःखने (पावंति के०) पामे . (तत्तो के ) तेथकी (निगोअमने के) निगोद मध्यने विषे (अणंतगुणियं के७) अनंत गुण (जुहं के ) पुःख डेते (होइ के) होय . अर्थात् नरकना पुःखथी पण निगोदने विषे अनंतगुण पुःख होय ॥४॥ भावार्थ-नारकोना जुःखनुं वर्णन घणा सिघांतोमा प्रसिध जे. तथा निगोदनुं स्वरूप नि- गोद उत्रीशी विगेरे प्रकरणथी काण. परंतु ते मुःखना वर्णनने इहां दिश मात्र देखामीए जोए.इहां नारकीना मुःखथी निगोदनुं पुःख अनंतगुणु श्याथी कहाँ ? ते कहीए गए. दृष्टा- त-सातमी नरकमां उत्कृष्टायु तेत्रीश सागरोपमा ने,ते तेत्रीश सागरोपमना डेटला समय थाय, तेटलीवार, कोइ डीव सातमी नरकमा पूर्ण तेत्रीश तेत्रीश सागरोपमने आनखे नप डो, त्यारे तेने असंख्याता नव नरकना थाय, ते असंख्याता नवमां सातमी नरकने विषे, ते डीवने जेटलं चेदन नेदननुं सुःख थाय, ते सर्वे मुःख एकतुं करीए,तेथी पण अनंतगृणु पु:- ख निगोदोया डोव एक समयमां मोगवे .वली एक औदारिक शरीरमां अनंताडोव नेगा रहे . ते नेगा शी रीते रहे बे ? ते ङाणावीए जीए. एक सूईना अग्रनाग नपर रहे तेटली कंदमूलनी कलो होय, तेमां असंख्याती श्रेणी रहे . ते एकेकी श्रेणीमां असंख्याता प्रतर ने, 4 -10 - वे ते एकेका प्रतरमा असंख्याता गोला : ते एकेका गोलामां असंख्यातां शरीर जे. ते एकेका है।. राम शरीरमां अनंता जोर जे. एवी रोते निगोदना डीपने रहेबानुं स्थान घj सांकडु ने. ते नपर एक स्थूल दृष्टांत कहीए गए. डेम कोइ लाख औषधियोन नगी करीने तेने घणा दिवस सुधी खलमां घुटावीने, परी तेनी राश्ना दाणा डेवमी गोलीयो वाली, तेमां के रीते लाख औषधियोनो समावेश थयो, ते रीते एक शरीरमां अनंता डीव रहेला .ते निगोदना डीव, एक मुहूर्त्तमां पांसठहकार पांचशेने उत्रीश नव करे, अने एक श्वासोबासमां सत्तरथी कांइक अधिक नव करे .एवी रीते निगोदमा डान्म मरणनां पुःख ने.के,ते पुःखनी नपमाऊ नथी! ते आश्रयीने निगोदने विवे नरकनां फुःखथी अनंतगुणु पुःख श्री वीतरागे कह्यु .॥धा तस्मिन्नरकाधिके अपि निगोदमध्ये - Tad - MAnu urel - Lh उषितः रे जीव विविधकर्मवशान राम्त सरल.. . ए तमि वि निगोअमने। वसि रेजीव विविहकम्मवसा॥ तीक्ष्णदुःख अनंतान् पुद्गलपरावर्त्तानू यावत् ६१ विषहमाण: ८ . विसहतो तिकऽहं । अणंतपुग्गलपरावत्ते ॥५०॥ अर्थ-(रेडोव के) हे डोव! (विविठकम्मवसा के) नाना प्रकारना कर्मनेवशे करीने (तंमि के) ते (निगोअमप्ने के0) निगोदनी मध्ये (वि के) पण(अणंतपुग्गलपरावृत्ते के) अनंत पुजत परावर्त काल संधी एटले अनंता सदम क्षेत्र पुशल परावर्त काल पर्यंत, तु(ति- रकजुहं के) तीण पुःखने (विसहंतो के७) सहन करतो सतो (वसिन के) रह्यो बु.॥५॥ नावार्थ-तेवां फुःखने आ ङोवे ज्ञानावरणादिक कर्मना वश थकी अनंतीवार जोगव्यां वि. माटे हवेथी तेवां पुःखो न भोगवां पके, तेवा नद्यममां तत्पर थई. ॥५॥ नि.सत्य कथमपि मनुनत्वमपि निहरीमकहवि तत्तो। पत्तो मणुअत्तणंपिरेडीव ॥ चिंतामणिसदृक्षः १० G तबवि डिणवरधम्मो । पत्तो चिंतामणिसरिबो ॥५१॥ . पुद्गलपरावत्त स्वरूप आगठ कहाशुं. प्राप्त. रेजीव ३ ए नप्रापि निनवरधर्मः ८ ए . श वैण THCCAnto niaurat अर्थ-(रेडीव के०) हे डीव ! तुं (कहवि के) कोइ महा कष्टे करीने पण (तत्तो के ते निगोदथकी (निहरोत्र के) निकलीने (मणुअत्तणंपि के०) मनुष्यपणाने (पत्चो के) पाम्यो . (तबवि के०) तेमां पण (चिंतामणिसरिबो के) चिंतामणि रत्न सरखो (डिजण- वरधम्मो के) जिनवरनो धर्म के ते (पत्तो के) प्राप्त थयो . ॥५१॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! तुं अनेक प्रकारनी अकाम निडराए करीने तथा निगोदनी नव- स्थिति पुरी करोने अने महाकष्टे करीने, महाउर्लन एवा मनुष्य नवने पाम्यो. तेमां पण सकल वांगने पूरण करनार माटे चिंतामणी रत्नसमान श्री ऊिनधर्म, तेने तुं पाम्यो . एटले तु डे डे सुखनी चा करीश, ते ते सुखनी प्राप्ति आ धर्म वमेडा मलशे. एवा धर्मेने पामीने विषय कषायने घटामवानो दिन दिन प्रत्ये नद्यम करय. के, डेथी मनुष्य नव अने डिनधर्म ए बेपामवानुं सफलपणुं थाय. ॥५१॥ प्राप्तेपि तस्मिन् रेजीव १७ ४ ११ १३ ण से पमायं तुमं तयं चेव ॥ स. करोषि !!! प्रमादं त्वं । १२ ६२ 4 भवांधक पुनरपि पतितः दुर यन ए लप्स्पसे १० MOSH N ए डणं नवंधकूवे। पुणोवि पडिन ऽहं लहसि ॥५॥ अर्थ-(रे जीव के) हे डोर ! (तमि के) ते डिनराऊनो धर्म (पवि के७) पामे सते पण (तुमं के०) तुं (डेणं के) डेणे करीने (पुणोवि के) फरीथी पण (नबंधकूवे के) सं- साररूप कूवाने विपे (पमिन के) पस्यो सतो (ऽहं के०) मुःसने (लहसि के) पामीश (तयं के०) ते प्रकारना एटले संसाररूप अंध कूवामां फरीथी नांखे एवा (पमायं के०) प्रमादने ए- टले निश विकथादिकने (चेर के) निश्चे (कुणासि केप) केम करे ? ॥५॥ नावार्थ-हे आत्मन्! तुं डिनराङनो धर्म पाम्या पनी निश्चय अने व्यवहार ए वे प्रकारे ते धर्मनुं करई, ते मूकी देइने. नलो तेने बदले डेथी फरीथी पण संसाररूप आंधला कूवामा पाय, एवा निजा विकथादिक प्रमादने केम सेवे जे ? केम के, मनुष्यनो ना, अने श्रीडिन धर्मनो प्राप्ति, ए बेनो योग मलवो तो चिंतामणी रतनी पेठे महा उर्लन . ॥५शा अनुचीर्ण: सेवित: प्रमाददोघेण ए उपलब्धः जिनधर्मः नच w ३ br श वै ६३ १ ए Faakist. 2 vaarthox aawuna.iralavirect नवलघो डिणधम्मो।नय अणुचिएणो पमायदोसेणं ।। हा इति खेदे हे जीव हे भात्मवैरिन् च सुबहु परतोऽग्ने खेत्स्यसे शोचिष्यसे ११ १० १२ हा डीव अप्पवेरि अ। सुबहुं पर विसूरिहिसि ॥५३॥ अर्थ-(जीव के७) हे डीव! तें दैवयोगथी (डिणधम्मो के०) जिनधर्म के ते ( नवलघा के) पाम्यो. परंतु (पमायदोसेणं के) आलस्यादिक दोषे करीने (अणुचिएणो केए) सेव्यो (नय के७) नथी. (हा केज) ा घणी खेदकारक वानों ने. (अके) वली (अप्पवेरि के) हे आत्माना वैरिन् ! (परन के७) परलोकने विषे तुं (सुबहुं के) अतिशे घj (विसरिहिसि केण) खेद पामीश. अर्थात् घणोऊ पश्चात्ताप करीश. ॥५३॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! सर्व सुखनी प्राप्तिनुं कारण एवा डैनधर्मने पामीने, केवल प्रमाद दो- पथीङ, ते धर्मनु सेवन; तें करयु नही. माटे तुं तहारी मेलेऊ तहारा आत्मानो महोटो शत्रु र त्या करनारो थयो. माटे तुं मरण पामीने परलोकमां शशिषनरा; -- लर. र. ture C ... Czolencont-usa ३ ------ येन पतितः भवांधकूपे प्रणि दुम लप्स्पसे सावठी नगरीने विषे शूरपन, अने शशिपन एवे नामे वे जाई राज्य जोगवता हता. तेवागां एकदा समयने विवे, ज्ञानी गुरु श्री धर्मयोपसरि नगरीनी बहार नद्यानने विषे पधा- रया. वनपालके कइ राडाने वधामणी दीधी. राडाये वनपालकने घj व्य प्राप्युं. पनी वे शंधव, श्री गुरु पासे गया. त्यां विधिपूर्वक वंदन करो उचित स्थानके बेग. गुरुए पण अवसर काणी धर्मदेशना दीधी डेम के, ॥ शिरवरिणीरत्तम् ॥ सदापायः कायः, प्रणपिपु सुखं स्थैर्यविमुखं । महारोगा भोगाः, कुवलयशः सर्पसहशः॥ गृहावेशः क्लेशः, प्रकृतिचपला श्रीरपि स्खला। पमः स्वैगे वैरी, परमिह हितं कर्तुमुचितम् ॥ १ ॥ अर्थ-आ शरीर निरंतर अपायरूप . एटले कष्टरूप, दोषरूप, अने पापरूप ए, महाम- लिन आ शरीर ने. तथा स्नेहिन सुख पण अस्थिर ने एटले स्थिरताये करीने रहित . अ- थात् ते हाणामात्रमा स्नेही पण थाय , अने तेङ स्नेही क्षणमात्रां वैरी पण थाय ने, अने 611 श० वै० विषय भोग के ते, महा रोगरूप जे. एटले विषय नोगयी अनेक प्रकारना, रोग नत्पन्न थाय ने. अने स्त्रीयो डे ते, सर्प समान ले. एटले डेम सर्प करमे, ने फेर चढे, ने प्राणनो नाश थाय, ६४ तेम स्त्रीना संसर्गथी विकार नत्पन्न थाय ने. अने तेथी अनेकवार ऊन्म मरण थाय बे. माटे के गृहस्थाश्रममा रहेवं, ते केवल क्लेशरूप ले. अर्थात् नंटना नपर बेसवा गृहस्थाश्रम बे. एटले डेम नंटनां अटारे वांकां होय ,तेम गृहस्थाश्रम वालाने अनेक प्रकारनां वांका प्रावी पमे. पण कोइ वातनुं पांशरूं पम्तुं नथी. एटले गमे तेवी कठण कम्मर बांधोने दृढपणे, नंट नपर बेठगे होय, तोपण ते पुरुष हाल्या विना रहे नही. तेम सुफे तेवी खबरदार, संसारमा कहेवातो होय तोपण तेने कोइ प्रकारचें साउन (पाप) लाग्या विना रहे नही. अने लक्ष्मी पण स्वनावे चंचल ने. अने खल चे. एटले नेतरनारीने. अने वैरी एवो काल के ते, स्वेता- चारी ने. एटले पोतानी मरडीमां आवे ते वखते डोक्ने पकीने लेइ डायने. माटे आ नवमां नत्कृष्टुं आत्मानुं हित कर, घटे . एटले परलोकमां हितकारी एवं धर्मसाधन कर- बुंड योग्य ॥ १॥ इत्यादि धर्मदेशना सांजली बन्ने नाई घेर श्राव्या. घेर आवीने शूरपन, पोताना नाई ६, शशिपन प्रत्ये कहेतो हवो. हे नाई! महारे राज्यनो खप नथी. त्यारे शशिप्रने कर्यु के, स... हत ६४ M '। T- श्या माटे तहारे राज्यनो सप नथी ! त्यारे शूरपने कहा, नाई! राज्यने मे नरक पामीए. माटे महारे राज्यनो सर्वथा प्रकारे खप नथी. त्यारे शशिप्रने कयु.हे नाई ! मनुष्य जब पा- मीन एल रॉ करवा गमावे ? ए सर्वे बालकने बिहामणरूप करी मूल्युं . माटे खान, पीन, बावरोकाया वालवाथी हाथमां शुं प्राशे? कोपा डाणे परलोक ने के, नथी! अने प्रत्यक्षा मुख मुकीने परोद सुखने रॉ करवा व . माटे हे नाई! महारुं कहेलुं मानीने आ राज्य नोगवी, एरंतु नतावला थाने को संसार मृकशो, तो पठीशी घणोडा पश्चाताप करशो! अने बली पनी तमे कोशो के, नाईए कहुं नहोतं. माटे हालमा सांसारिक सुख नोगाने पी वृतावस्थामां संयम लेज्यो. एवी रीते शशिपने कडं. त्यारे शूरपन्न कहेतो हवो. अरे नाइ ! ए तमे शुं कर्तुं ! ॥ धर्मस्य त्वरिता गतिः॥ एटले धर्मतो प्रमाद मूकीने डलदीथोडा करयो. माटे या राज्य व्यो. एवी रीते कहीने बलात्कारे पोताना नाईने राज्य आपी शूर- प्रन राडाये श्रीगुरु पासे ङइ दीक्षा लीधी. परी घणां तप ऊप करी.अंते अनशन करो, समाधि सहित काल करीने पांचमा ब्रह्मदेवलोकने विषे देवतापणे नपन्यो. हवे शशिमन राडा राज्य लोगवी, सात व्यसन सेवी मरीने त्रिजी नरकने विषे नारकीपणे नपन्यो. हवे वैण श ६५ शूरपन्न देवताये अवधिज्ञानना बले करी कोयुं, त्यारे पोतानो नाई शशिप्रनने त्रिकी न- रकने विषे दीगे. देखीने विचारयु के, एणे महारं कहेलुं न मान्युं, माटे नारकी थयो, ने घj पुःख भोगवे ने. तोयपण हुं ते पुःख टालं. एम धारी ते देवता मोहनो लीधो नरकावा- सामां आव्यो. आवीने पोताना नाईने घणो घणो ताणवा मांम्यो, तेम तेम ते घणीडा वे- दना पामवा लाग्यो. पी देवता कहे के, नाइ!तें महारं कहेवून मान्यु, नूंमा में तने घाणुए कां हतुं. तोपण तुं समज्यो नही. माटे हवे शुं करीश ? त्यारे ते नारकी कहे, हे नाई! हवे शुं करुं ? परी शूरमन देव, परमाधर्मिने नलामण देइ पागे देवलोके गयो. शशिप्रन घ- पोडा पश्चात्ताप पाम्यो. पण ते पश्चात्ताप का काम श्राव्यो नही. तेम डे प्राणी चिंतामणी रत्न समान मनुष्य नव पामीने डिन धर्म नही करे, ते प्राणी शशिपन राडानी पेठे महा शोचनाने पामशे!! अने के प्राणी शूरमन राडानी पेठे प्रमाद मूकीने, डालदीथी धर्म सा धन करशे, ते प्राणी मोक्ष देवलोकनां सुख पांमशे. एवं डाणी, प्रमाद मूकीने धर्म साधन करवू. ए उपदेश. १-१ जुगटुं. २ मांसभक्षण. ३ सुरापान. ४ वेश्यागमन. ५ आहेडीकर्म. (मृगयाकरवी) ६ चोरीकरवी. ७ परस्त्रीसेववी. ૨૨
ते
वराकाः
समुपस्थिते
मरमे
शोचंति
११
पश्चात्
१०
६
स
ए
सोअंति ते वराया। पडा समुवध्यिमि मरणमि ॥
पापप्रमादवशेन
न
संचितः
यैः
जिनधर्मः
Jirer-
१
३
1
५.in...
inty1GBy Ay
पावपमायवसेणं न संचियो डोहिं डिणधम्मो॥५॥
है अर्थ-(हिं के0) डेमणे (पावपमायवसेणं के) पापरूप प्रमादना वशे करीने (डिण- ३
धम्मो के) जिनधर्म में ते (न संचियो के ) पोताना आत्माने विष नथी संचय करयो. है।
अर्थात पोताना आत्मामांडिनधर्म बरोबर उसाव्यो नथी. (ते के) तेवा (वराया केए) रांक
पुरुषो के ते. एटले अज्ञान काटने करनारा पुरुषो ते (मरणमि के) मरण (समुवध्यिमि
के०) प्राप्त थए सते (पहा के०) परी (सोअंति के०) शोक करे . के अरेरे! आपणे काइ
पण धर्म साधन करया विना परलोकने विषे क्याथी सुखी थइ !! इत्यादिक घणोङ प-
श्चात्ताप करे ने ॥४॥
श वैण ६६ MA नावार्थ-हे डीव ! डेवी डोइए तेवी तने धर्मसाधन करवानी सामग्री मली, तोपण कु- गुरुना नपदेशथी किनाज्ञा रहित अनेक प्रकारलां अज्ञान कष्टकरी,श्रा लोक तथा पर- लोक ए प्रकारे बे लोक- सुख हारी गयो, केम के, लोकमां मनावा पूङावाना अहंकारथी, समझ्या विना अज्ञानं कष्ट करयां, तेथी परलोकमां तने घणोऊ पश्चात्ताप थशे. माटे थोड़ें पण डिनाणा सहित धर्मसाधन करवामांप्रमाद रहित था. अर्थात् पांच प्रकारना प्रमादना वशथी विराम पामीने ङलदीथी धर्मसाधन करय. ॥५४॥ धिधिधिक देवः यत् तिर्यक् भवति १० ३ १ ४ धीधीधी संसारं। देवोमरिकण तिरी होई॥ राजराजाश्चक्रवर्तिनः परिपच्यतेऽतएव नरकज्वालाभिः 7 संसारं मृत्वा - ए मृत्वा For the market ६ ए Many/SIT CARE मरिकण रायराया॥ परिपञ्च निरयडालाए ॥५॥ १-१ भद. २ विषय. ३ कपाय. ४ निद्रा. अने ५ विकथा. ६६ श्या माटे तहारे राज्यनो खप नथी ! त्यारे शूरपन्ने कहाँ. भाई! राज्यने मे नरक पामीए. माटे महारे राज्यनो सर्वथा प्रकारे खप नथी. त्यारे शशिप्रने को. हे भाई! मनुष्य नव पा- मीने एले शुं करवा गमावेने ? ए सर्वे बालकने बिहामणरूप करो मूक्यु बे. माटे खान, पीन, वावरो,काया बालवाथी हाथमां शुं पारशे? कोण कारणे परलोक के, नथी ! अने प्रत्यक्षा सुख मुकीने परोक्ष सुखने शं करवा वांजे ने. माटे हे भाई! महारुं कहेलुं मानीने आ राज्य जोगवो, परंतु नतावला थइने डो संसार मूकशो, तो पीथी घणोड पश्चात्ताप करशो! अने वाली परी तमे कहेशो के, नाईए कह्यु नहोतं. माटे हालमां सांसारिक सुख भोगवीने पजी वृतावस्थामां संयम लेज्यो. एवी रीते शशिपने को. त्यारे शूरपन कहेतो हवो. अरे जाई ! ए तमे शुं कर्तुं ! ॥ धर्मस्य त्वरिता गतिः॥ एटले धर्मती प्रमाद कीने उलदीथोडा करखो. माटे पा राज्य व्यो. एवी रीते कहीने बलात्कारे पोताना नाईने राज्य आपी शूर- प्रन राडाये श्रीगुरु पासे डाइ दीक्षा लीधी. पी घणां तप ङप करी अंते अनशन करो, समाधि सहित काल करीने पांचमा ब्रह्मदेवलोकने विषे देवतापणे नपन्यो. हवे शशिपन राडा राज्य भोगवी, सात व्यसन सेवी मरीने निको नरकने विष नारकीपणे नपन्यो. हो 11 PM वै० ६५ Aary 10 शूरपन देवताये अवधिज्ञानना बले करी डोयुं, त्यारे पोतानो नाई शशिप्रनने त्रिकी न- হাত रकने विषे दीगे. देखीने विचारयु के, एणे महारूं कहेलुं न मान्यु, माटे नारकी थयो, ने घj मुःख भोगवे . तोयपण हुं ते पुःख टालं. एम धारी ते देवता मोहनो लीधो नरकावा- सामां आव्यो. आवीने पोताना नाईने घणो घणो ताणवा मांम्यो, तेम तेम ते घणीक वे- दना पामवा लाग्यो. परी देवता कहे के, नाइ! तें महारुं कहेवून मान्यं, चूंमा में तने, घणुंए कह्यु हतुं. तोपण तुं समज्यो नही. माटे हवे शुं करीश ? त्यारे ते नारकी कहे, हे नाई! हवे करूं ? पी शूरपन देव, परमाधर्मिने नलामण देई पागे देवलोके गयो. शशिप्रन घ- पोङ पश्चात्ताप पाम्यो. पण ते पश्चात्ताप का काम श्राव्यो नही. तेम पाणी चिंतामणी रत्न समान मनुष्य नव पामीने जिन धर्म नहीं करे, ते प्राणी शशिपन राडानी पेठू महा शोचनाने पामशे!! अने के प्राणी शुरपन राडानी पेठे प्रमाद मूकीने, ङालदीवी धर्म सा । धन करशे, ते प्राणी मोद देवलोकनां सुख पांमशे. एवं डाणी, प्रमाद मूकीने धर्म साधन करवू. एउपदेश. १-१ जुगटुं. २ मांसभक्षण. ३ सुरापान. ४ वेश्यागमन. ५ आहेडीकर्म. (मृगयाकरवी) ६ चोरीकरवी. ११ ६५ ७ परस्त्रीसेववी.
शोचंति ते मरणे वराका. সিদ্ধান १७ ६ 3 पापप्रमादवशेन न संचितः यैः 'ए ३ समुपस्थिते ए सोअंति ते वराया। पडा समुवध्यिमि मरणमि ॥ जिनधर्मः ४ पावपमायवसेणं।न संचियो डोहिं डिणधम्मो ॥५॥ अर्थ-(डेहिं के ) डेमणे (पावपमायवसेणों के) पापरूप प्रमादना वशे करीने (डिण- धम्मो के.) जिनधर्म . ते (न संचियो के०) पोताना प्रात्माने विषे नथी संचय करयो. अर्थात पोताना आत्मामां जिनधर्म बरोबर उसाव्यो नथी. (ते के) तेवा (वराया के)रांक पुरुषो के ते. एटले अज्ञान कष्टने करनारा पुरुषो ते (परणमि केण) मरण ( समुवध्यिमि के) प्राप्त थए सते (पहा के०) पी (सोअंति के) शोक करे . के अरेरे! आपणे कांड पण धर्म साधन करया विना परलोकने विषे क्याथी सुखी थइशं!! इत्यादिक घणोड प- श्चात्ताप करे ३. ॥५४॥ Put .....।
1" श वै ६६ Vi... VILLy. नावार्थ-हे जीव ! डेवी डोइए तेवी तने धर्मसाधन करवानी सामग्री मली, तोपण कु- गुरुना उपदेशथी डिनाशा रहित अनेक प्रकारनां अज्ञान कट करी, लोक तथा पर- लोक ए प्रकारे बे लोकनुं सुख हारी गयो. केम के, लोकमां मनावा पूडावाना अहंकारथी, समस्या विना अशान कष्ट करयां, तेथी परलोकमां तने घणोऊ पश्चात्ताप थशे. माटे थोड़ें पण जिनाणा सहित धर्मसाधन करवामां अमाद रहित था. अर्थात् पांच प्रकारना प्रमादना। वशयी विराम पामीने डालदीथी धर्मसाधन करय. ॥५४॥ विधिधिक यत् तिर्यक् भवति ११ १० १ ४ धीधीधी संसारं। देवोमरिकण डा तिरी होई ॥ मृत्वा राजराजाश्चक्रवर्तिनः परिपच्यतेऽतएव नरकज्वालाभिः पए मरिऊण रायराया॥ परिपञ्च निरयजालाए ॥५॥ १-१ भद. २ विषय. ३ कपाय. ४ निद्रा. अने ५ विकथा. संसारं देवः मृत्वा ए ३ G ६ it स .८.०३. , ६६ किसान अर्थ-(के) के कारण माटे (देवों के ) देव जेते (मरिकण के0) मरण पामीने (तिरी के) तिर्यंच (होई के०) थाय जे. अर्थात् देवता मरीने तिर्यंचमां तथा पृथ्वीआदि- कमां नत्पन्न थाय ! अने (रायराया के७) राजाना पण राडा के चक्रवर्ती, ते (मरिऊण केण) मरण पामीने (निरय कालाए के) नरकनी कालावमे करीने (परिपच्चइ के०) अ- तिशे पचाय जे ! माटे (संसारं के)ते संसारने (धीपी पीके) धिक्कार थाने! धिक्कार था !! धिक्कार था!!! इहां अतिशे धिक्कार ङाणाववाने माटेत्रण वखत धिक्कार कह्यो. ॥५॥ नावार्थ-कोइने एकवार धिक्कार ! कोइने बे वार धिक्कार !! पण आ संसारने तो त्रण- वार धिक्कार कहो. तेनुं कारण ए ने के,देवता सरखा महा रुद्धिवंत पण,मरीने तिर्यंच गतिने विये अथवा पृथ्वीश्रादिकमां ऊम पाषाणपणे नत्पन्न थाय बे! आ नवं प्राय !! तथा उ खमना नोक्ता, तथा चोसठ हजार स्त्रीयोना पति, तथा चोराशी लाख हाथी, चोराशी लाख घोमा, चोराशी लाख रथ, अने उन्नुकोम पायदल, बली नव निधान, अने चौदरत्न तथा सोल हडार ङाद तथा बत्रीस हजार मुकुटबंध राडा इत्यादिक, रात्री दिवस डेनी से- वामां रह्या . एवा चक्रवती राडा पण मरीने नरकनी ज्वालामा उत्पन्न थाय ने !! त्यां ते MEANI वै श ६७ (वसियं के) निवास करयो बे. (य के०) वली क्यारेक (रुरकगेसु केण) वृतना अग्रने विषे (वसियं के) निवास करयो के. अर्थात् पूर्वे कहेला सर्व स्थानकोमा तुं अनंतीवार निवास करी आव्यो . मांटे तहारुं निवास स्थान एक ठेकाणे नथी. ॥५॥ भावार्थ-कोई शिष्यने पोताना देशर्नु, तथा पोताना गामर्नु, तथा पोताने रहेवानी ई- मारतर्नु; तथा पोतानी उत्तम कातिनुं, तथा पोताना प्रसिद्ध कुलनु, तथा पोताना नत्तम व- गर्नु इत्यादिक अभिमानने धारण करतो डोइने, गुरु नपदेश करे . के, हे शिष्य ! तुं मिथ्या अभिमान रॉ करवा करे ले ? परंतु तुं विचार करय के, आ संसारमा भ्रमण करतां केटलीएक वखत तुं, पर्वतने विषे पबररूपे थइ अाव्यो . तथा केटलीएक वखत पर्वतनी गु- फामां पण सिंहादिक पशुरूपे थइ आव्यो बे. तथा केटलीएक वखत समुज्ने विषे कालडंतु रूपे थइ आव्यो . तथा केटलीएक वखते वृदोना अग्रभागमां कागमा प्रमुख पतिरूपे निवास करी श्राव्यो ने. इत्यादिक घणीक ग्याए निवास करी आव्यो ने. माटे तहार कीयु एक निवास स्थल बे ? अर्थात् एक पण ठेकाणे निवास करखाना स्थाननो तहारो नि- श्चय नथी. तोपण महारुं महारुं करीने मिथ्या अनिमान शुं करवा करे ? ॥५॥ ००० • LEntrike.dever Rai - HAMALAta... कमsast पतंग. इति मानुषः TAL १ ६ G. Pya 3,4INE विरूपः च ATION . देवः नैरेयिकः इति च कीटः एषः परावर्तते ३ ४ ५ देवो नेरश्न त्ति य। कीड पयंगु त्ति माणुसो एसो॥ रूपोरूपवान् च मुखभागी दु.खभागी १० ११ १४ १५ १३. रूवस्सीय विरुवो। सुहन्नागी पुरस्कजागी य॥५॥ अर्थ-हे डीव ! तुं केटलीएक क्खत (देवो के७) देव थयो बे तथा (नेरइनत्ति केण), के- टलीएक वखत नारकी ए प्रकारे श्रयो बे. (य के०) वली (कीम के) केटलीएक वखत क- मियादिक कीमो थयो . तथा (पयंगु त्ति के) केटलीएक वखत पतंगियो ए प्रकारे थयो . वली (माणुसो केप) केटलीएक वखत मनुष्य थयो . वली (एसो के०) एका तुं (रुवस्सी के) केटलीएक वखत रूपवंत थयो बे. (य के०) वली एका तुं (विरूवो के) केटलीएक वखत कुरूपवंत थयो . (य के०) वली (सुहन्नागी के छ) केटलीएक वखत सुखनो नोगवनारो थयो जे. अने वली (पुरकलागी केए) केटलीएक वखत पुःखनो भोगवनारो पण थयो .५७ PrAFIFacet 250yN
হাট
वै०
६ए
भावार्थ-श्रा डीवे नटवानी पेठे डूदा डूदा रूपे करीने आ संसाररूपी रंगनूमिमां अनेक
प्रकारनां नाटक करयां जे. डेम के, कोइक वखत देवतानो वेश जडाव्यो,त्यारे ए, विचारयुं
के, जगत्मां महारा वो कोइ सुखीयो नथी. तथा कोइक वखत नारकीनो वेश नऊव्यो,
त्यारे एबुं विचारयुं के, डागत्मां महारा डेवो कोइ पुःखीयो नथी. तथा कोइक वखत ति
पैचनो वेश नडाव्यो, त्यारे ए, विचारयु के, ङगत्मां महारा कोइने पराधीनपणानुं
पुःख नथो. वली कोइक वखत मनुष्यनो वेश नङयो, त्यारे एई विचारयुं के, ङगत्मां
कोइ महारा डेबो श्रेष्ठ बुधियालो नथी. एमडा कोइक वखत पोताना पुजलना रूपनो अहं
कार करयो, के, महारा वो जगत्मां कोई रूपालो नथी. तथा ज्यारे कुरूपवान थयो, न्यारे
एबुं विचारयु के, महारा डेवो ङगत्मां कोई कुरूपवान नथी. एम मांकमानी पेठे कोइ वखत
सुखी थइने नाच्यो, अने कोइ वसत पुःखी थइने नाच्यो. गाटे हे आल्यन् ! ए सर्वे वेशने
असत्य काणीने, फरीथी तेवा वेश धारण करवा पड़े नहीं. तेवो नद्यम करय.॥एन ।
द्रमकोरंक इति च
3Es. WRSamasti
Leahucers Limited
श्वपाक इति एषः
वेदवित
राजा इति
च
६
६ए
ए
१
३
रानत्ति य दमगुत्ति य। एस सवायत्ति एस वेयविक ॥
। स्वामी अधनः दामः १० पूज्यः ११ खल इति १३ Cre धनपसिरिति १४ ए १३ सामी दासो पुको । खलोत्ति अधणो धणवशत्ति ॥ एए॥ नापि अत्र कोपि नियमः स्वस्यकर्मतस्पविनिवेशः तस्यसदृशी रुताचेष्ठायेनप्तः १ 9 ३ ए नवि इन कोई निअमो। सकम्मविणिविसरिसकयचिये ॥ अन्यान्यरुपवेषः नटइव पगवर्तते IsolineERठकम्तमम्।। जीवः ज ज ए हात.. & अन्नुन्नरूववेसो।नडुव्व परिअत्तए जीवो ॥६०॥ युग्मम् ॥ अर्थ-हे डीव ! तु केटलीएक वखत (रान ति के) राडा ए प्रकारे थयो. (य के) वली (दमगु ति के) नीखारी ए प्रकारे थयो. (य के) वली (एस केए) एका तुं (सवागु ति के) चंमाल ए प्रकारे थयो. वली (एस के) एका तुं (वेयविक के०) वेदनो काण थयो. वली (सामी के०) स्वामी थयो. अने (दासो केए) दास थयो. (पुजो के) पूज्य थयो. अने (खली त्ति के) खल ए प्रकारे थयो. वली (अधणो के०) निर्धन थयो. अने (धणवश त्ति के श व० 1 30 - धनपति ए प्रकारे थयो. ॥णा-(इल के७) एमां.. एटले पूर्वे कहां तेमा (कोइ के) कोइ प्रकारनो (निश्रमों के0) नियम ते (नवि के) नथी. केम के, (सकरम के0) पोताना ज्ञानावरणीयादिक के कर्म, तेनी (विणि विठ के) विनिवेश एटले प्रकृति, स्थिति, अनु- नाग, अने प्रदेश ते रूप ले रचना, तेना (सरिस के०) सरखी (कचिो केकरीने चेष्टा ते डाणे. एटले देवादिक पर्याय रूपनो अध्यास (आश्रय)रूप व्यापार ते डेणे एवो सतो (न- डुब के) नटनी पेठे (अनुन्न के ४) अन्य अन्य बे (रूववेसो के) रूप अने वेश ते डेनो एवो डीवो के) डीव ते (परिअत्तए कण) पर्यटन करे बे. ॥६॥ नावार्थ-हे आत्मन् ! तुं चौदराऊ लोकरूप चौटामां, राडा प्रकादिकरूपे स्त्री पुरुषोना वेश लेइने, नटुवानी पेठे अनेक प्रकारे निष्फल नाच्यो, पण तेमांथी तने कोइ प्रकारनो अविनाशी सरपाव मल्यो नही. नलटो च्यार गतिमां भ्रमण करवा रूप सरपाव मख्यो. तो- पण ते भ्रमण करवाना अभ्यास थकी, निवृत्ति पामता नथी. डोम कोइ अफिण प्रमुखनो व्यसनो होय, ते व्यसनी ते अफिणने एम काणे ने के, प्रा अफिण सावाथी घणा माणा- सोना जीवनां डोखम थाय ने, तथा ते खातां पण कडवू फर डेवू लागे बे. तथा देखातुं पण • र डेवं र ब देखाय ने. अने तेनी सुगंध पण अत्तर चंदन डेवी उत्तम नृथी. PRASTY Oman.x.0C.. 30 SANELF swamiSSCIEasy warmtapmutel.. तथा तेना (अफिणना) खापापी लोकमां पण घाबरु इजतनी घटामी देखाप ने. तथा ते सागथी कांश उत्तम रसायण डेवी गुण नथी थती, एटमुंड नही, परंतु शरीर पण खराब श्रत देखाप ने. पक्षी ते अफिण न मलवाथी को वखत गंटिया घशीने मरवा वसत पण अपि . इत्यादिक अफिणना अनेक प्रकारना अवगुण काणे, देखे , भने अनुनवे के तो पण तेने की शकतो नथी. तेनु कारण कांश अभ्यास अने कुसंगविना बीडं ऊपातुं नथी. लेमा डीपने पण अनादिकालना अभ्यासथी तथा विषयी जीवोनी सोबतथी, श्रा पैच प्रकारनां विषय सुखमा मुख ले, एम काणे, देखे , तथा अजुनवे ने, तोपण अफि- णना पसननी पेठे सारु मानी वेठो. तेथी एने अनेक प्रकारनां नीचांनंचां रूप करीश्रा संसारने विषे नाटक करई पो. वली शास्त्रमा की बे के, ॥अनुष्टुप् वृत्तम् ॥ अवमानात्परिधशादपवयधनक्षपात् ॥ पाता रोगाथ शोकाच जात्यन्तरशतेष्वपि ॥३॥ अर्थ- अपमानथी, तथा नंची पदवीथी पक्वाथी, तथा वध बंध अने धननो क्षय ते थकी है श वन M " ३१ वेदनाः शैकमो कातिमां रोग ने शोक, आ डीवे जोगव्या ॥१॥ आ अधिकार संबंधी श्री आ- चारांगडी सूत्रमा विशेष प्रकारे कयु रे, त्यांथी डोइ ले. एणा६॥ नरकेषु अनुपमाः असातमसुखंबहुलंयामुताः व नरएसुवेअणान।अणोवमानं असायबहुलानं ॥ बहुविधाः D । , Com रेजीव त्वया प्राप्ताः भनंतकृत्वः - - १ G ए -- रेजीव तए पत्ता । अणंतखुत्तो बहुविहान ॥६१॥ अर्थ-(रे जीव के) हे डीव ! (तए के) ते (नरएसु के७) रत्नप्रजादिक सात नरकने विषे (अपोवमान के) नपमा रहित एवीयो (असायबहुलाने के0) पुःखे करीने नरेली ए- वीयो, एटले अशाता वेदनीय काथी नत्पन्न थएली एवीयो, अने (बहुविहान के) बहु प्रकारनी (वेश्रणान के ) वेदनाउ डे ते (अणंतखुत्तो के ) अनंतीवार (पत्ता के) पामी १ ०१ जे. अर्थात् तु नोगवी चूक्यो .॥६१॥ wnload SHOGA 1 -- 4 ISI है नावार्थ-हे. आत्मन् ! तें बीडी गतियोमो तो अनेक प्रकारनां पुःख भोगव्यां, परंतु रत्न- ६ प्रनादिक नरकोनां पुःखतो कही शकाय तेवां बेड नही ! केम के, तेने विषे अनंती शीत वेदना, ॥१॥ तेमङ अनंती नष्ण वेदना. एटले आपणे अहिंना आकरा धखधखता खेरना अंगारा होय, तेना नपर ते नष्णवेदनीवाला नारकीना डीवने सुवामे, तो तेने घणीका निश श्रावी आय.॥शा तथा एबीङा रीतनी अनंती कुधा वेदना, एटले ङगतमा रहेला सर्व घृ-? तादिक पुजलो ते नारकीना डीवने खवरावीए, तोपण तेनी दुधा पूरीन थाय.॥३॥ तेमड अनंती तृषा वेदना. एटले ङगत्मां रहेला सर्व समुशेनां पाणी ते नारकीना डीवने पाइए, तो पण ते नारकीना डीवनी तृषा गये नही.॥४॥तेमङ अनंती खरडा वेदना, एटले अ. (४ नेक प्रकारनां तरवार प्रमुख शलवमे करीने, ते नारकीना जीवने घर्षण करे, तोपण ते नार- कीना डीवनी खरडा मटे नही. ॥ ५॥ तेवी रीते अनंतो परवशपणानी वेदना, एटली बधी बे के,पाखा जगतना परवशपणानी वेदना एकमे करीए, तोपण तेना बरोबर न थायः॥६॥ तेवी रीते, ज्वर ।।। दाह ।।जाजय ॥णा अने शोक ॥१॥ ए चारनी वेदना आखा डा. गत्नी एकठी करीए, ते थकी पण एकेक वेदना अनंतगुणी जाणवी. आवी अनंतगुणो वे- दनाने, सात व्यसनना सेवनार प्रमुखने नोगदवी पके . डेम के, कोइए परस्रो संग करयो C. ११ - २० Rememia -- श Pr . होय, तेने पां (नरकमां ) तेजस्वीना आकार जेबी लोढानी पुतली बनावीने, अने तने अमियमे सारी पेठे लालचील धबधखती करीने, ते स्त्रीनी साथे ते परमाधर्मियो अनेकवार ते पुतपने बलात्कार प्रालिंगन करावे . इत्यादिक नरकने विषे अतंतगुणी वेदना शास्त्र- मां कही , तेने विषारीने हे मंदमते ! काकती पाप करतां पागे जसरय !॥६॥ था नरकनां पुरखना अधिकारने विशेष जाणवानी मरजी होय तो, श्री सूयगमांग सू- मना प्रथम श्रुतस्कंधना पांचमा नरक विनक्ति अध्ययनने विषे डोर लेज्यो. . मनुमने 'पराभियोगत्वं १ उपगतेन ३ भनेतायः समनुभूतं देवत्ते मणुअत्ते । परानिगत्तणं नवगएणं ॥ भीषण ६ जीसणउहं बहुविह। अणंतखुत्तो समणुभूश्र॥६॥ अर्थ-हे जीव ! (देवत्ते के) देव नवने विषे, तथा (मणुअत्ते के०) मनुष्य नवने विषे (पराजिगत्तर्ण फे) परतंत्रपणाने (नवगएण के) पाम्यो एवो तु जे तेणे (बहुविहं के) ।
बहु प्रकारचें (नीसणऽहं के) नयानक दुःख डे ते (अणंतखुत्तो के) अनंतीवार (समणु-
लूअं के०) अनुभव करयुं रे ॥६॥
नावार्थ-हे आत्मन् ! विशेष ज्ञानवंत एवा देव नवने विषे, तथा मनुष्य जवने विष पण,
स्वतंत्रपणु मूकीने परतंत्रपणा वझे, एटले परवशपणे रहीने, अर्थात् इंघियोने वश थइने,
महामहा कष्ट अनंतीवार जोगव्यां ने. एटले इंख्यिोए डेम डेम तने नचाव्यो, तेम तेम तुं
नाच्यो. ने तेथी महा जयानक पुःखने पाम्यो; परंतु ते इंख्यिोने तें वश न करी. माटे ज्यारे
त्यारे पण, ते इंघियोने वश करीने आत्मसाधनमां वर्तिश, त्यारे तहारु कल्याण थशे. ६॥
भीममहावेदनाः अनेकविधा.
तिर्यग्गति
अनुप्राप्तः
४
३
तिरियगई अणुपत्तो। नीममहावेप्रणा अगविहा ॥
जन्ममरणारघट्टे
अनंतकृत्व:
परिभ्रांतः
C
६
७
जम्मणमरणरहट्टे । अणंतखुत्तो परिप्तमि ॥६३॥
शव वै० ७३ अर्थ- हे आत्मन् ! तुं (तिरियगई के) तिर्यंच गतिने (अणुपत्तो के०) पाम्यो ने. त्यां अणेगविहा के0) अनेक प्रकारनो (नोममहावेत्रणा के०) नयंकर एवो महोटो वेदनाउने सहन करती सतो (उम्मण मरण रहढे केज) डान्म मरणरूप रहेंटने विषे (अणंतखुत्तो के0) अनंतोवार (परिनमिन के०) परिभ्रमण करी आव्यो ने. ॥ ६३ ॥ नावार्थ-हे डीव ! तुं तियैव गतिने विवे गया, त्यां आगल गधेमादिपणे अवतरीने कुं- नारादिकना हाथनां घणां मफणां खाइ आव्यो . वली घोमा प्रमुखना अवतार धारण क- रीने घणा कोरमादिकना प्रहार सहन करी आव्यो ने. अने हाथो प्रमुख थइने अंकुशना प्रहार सहन करो आयोडे. वली बलद प्रमुखना नवमां घणो परुणोनी आरोना प्रहार खाइ आव्यो ने. वली मांकमां प्रमुखना नवमां घेरघर शलामो करो नाचीने रोटलाना टुकमा प- रांणे पामवानुं कष्ट सहन करी आव्यो ने. वली बोकमा प्रमुखना नवमां मरणांतकष्ट सहन करी आव्यो वली पोपट प्रमुखना नवमां पांजरादिकने विषे बंधनकष्टने सहन करी आव्यो बे. अर्थात् एवं कोई सुःख नथो के, के जुःखने ते सहन नथो करयु !! ए प्रकारे अनंतोवार घोर महा भयानक पुःख ते सहन करयां . माटे हवे एवं धर्मसाधन करय डेथी तेवां पुःख भोगवां पमे नहो. ॥६३॥ नन ३३ Frka पावंति कान्यपि दुःखानि G शारोराणि मानसानि ६ D ३ ए संसारे ४ २ डावंति केवि पुका। सारीरा माणसा व संसारे॥ प्राप्तः जीवः अनंतकृत्वः १० संसारकांतारे ७. .... 7.auto.. - । . ११ पत्तो अणंतखुत्तो। डीवो संसारकतारे॥६॥ अर्थ-(डीवो के) डीव डे ते (संसारे के०) संसारने विष (सारीरा के) शरीर संबंधी है (व के) वली (माणसा के०) मन संबंधी (डावंति के) डेटलां (केवि के) कोइ पण (पुरका के) दुःख , तेने (संसारकंतारे के) संसाररूपी अटवीने विषे (अणतखुत्तो के) अनंतोवार (पत्तो के) पाम्यो ने. एटले संसाररूप अटवीमां परिभ्रमण करतां आ डीव सर्वे पुःख सहन करी आव्यो बे॥६॥ नावार्थ-श्रा संसारने विषे पुःख वे प्रकारनां . एक शरीर संबंधी रोगादिके करीने पुःख वे. अने बीझुं मन संबंधी इष्ट वस्तुना वियोगादिक थको पुःख ने. ते सर्वे मुःख आ संसाररूप अटवीने विषे भ्रमण करतां, प्रा डीवे अनंतीवार जोगव्यां . ॥६॥ .. Improche . - - संसार तादृशी तव आसीत्नरके शण तृष्णा वै० अनंतकृत्वः व । ५ ३ १ ४ उदकं * นาม J 6 तण्हा अणंतखुत्तो। संसारेतारिसी तुमासी॥ पां तृष्णां प्रशमितुं सर्वोदधीनां न तीरीकुर्यात् न समर्थभवेन् , १० ऊँ पसमेनं सबो। दहीणमुदयं न तिरीका ॥६५॥ अर्थ-हे जीव ! (तुमं के०) तने (तएहा के०) तृष्णा. अर्थात् वृषा (तारिसी के ) ते प्रकारनी (अणंतखुत्तो के७) अनंतीवार (संसारे के७) नरकरूप संसारने विषे (आसी के नत्पन्न थइ हती. (डॉ के७) ॐ तृषाने (पसमेनं के) शमावावने अर्थे (सबोदही के७) सर्वे समुजोर्नु पण (नदयं के०) डल के ते (न तीरिका के) न समर्थ थाय !!!॥६५॥ आ प्रकारनो अर्थ प्रथम नरकनी वेदनामां कही गया गए. माटे पुनरुक्ति दोषy निवा- रण करवा माटे या प्रकारनो नावार्थ डाणवो. के, हे डोव ! तने अनंतो तृष्णा नत्पन्न थइ के, ते तृष्णा शमाववाने माटे, सर्व समुशेना पाणीना विंदु डेटला धनादिक वझे पण तहारी तृष्णा पूरी थाय नेम नथी. ते कडं के, T "นใจ 2.0, F4 U
RANI
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं । हिरण्यं पशवः स्त्रियः॥
नालमेकस्य तत्सर्वं । मिति पश्यन्न मुह्यति ॥ १ ॥
अर्थ-सघली पृथ्वीमां नत्पन्न थएली अनेक प्रकारनी मांगेर तथा अनेक प्रकारना धन
अने डार विगेरे सपनु धान्य, डो एक ङाणने प्राप्त थाय, तोपण तेने धान्य संबंधिनी तृष्णा
पूरी न थाय. तेमड सघला जगत्मा रहेखें हीरा, माणेक, मोती, सोनुं रूपु विगैरे धन, एक
पुरुषने प्राप्त थाय, तोपण ते पुरुषनी धन संबंधिनी तृष्णा पूरी न थाय. तेमङ ङगत्ने विषे
डोटला हाथी, घोमा, नंट बलद, गायो, नेशो विगैरे चतुष्पद डीवो डे, ते को एक काणने
प्राप्त थाय, तो पण ते पुरुषनी चतुष्पद संबंधिनी तृष्णा पूरी न थाय. तेमङ जगत्ने विषे रू-
पालामा रूपाली देवांगनाने तथा महोटा महोटा राडानी राणीयो तथा महोटा महोटा धना-
दयनी स्त्रीयो डेवी के, अत्यंत लावण्यवाली,अत्यंत रूपवाली, अत्यंत गुणवाली अने सुंदर
सुगंधवाली एवी जवान स्त्रीयो को एक पुरुषने, प्राप्त थाय तोपण,ते पुरुषनी स्त्री संबंधी तृष्णा
रीन थाय ए प्रकारनो विचार करीने डे मायो पुरुष वैराग्यने पामे वे. तेडा पुरुष संसारने
विषे मोह पामतो नथी.॥१॥
হার ० ७५ ६ ५ ३ G माटे हे आत्मन् ! उपर कया प्रमाणे तुं अनंतीवार विषयो भोगवी चुक्यो ने. परंतु से सुखनो ते एक वखत पण अनुभव नथी करयो, एवा आत्म सुखनी प्राप्तिने विषे नद्यम करय !॥६५॥ भासीन् अनंतकृत्वः संसारनरकर्मवे तव सुधापि ताहयो d आसी अणंतखुत्तो। संसारे ते छुहावि तारिसिया॥ यां प्रशमितुं सर्वः पुद्गलकायोपिघृतादिरपि न तीर्यात् न शकुयात् १७ १२ डं पसमेनं सबो। पुग्गलकावि न तरिका॥६६॥ अर्थ-रे डीव ! (संसारे केण) नरक नवरूप संसारने विषे (ते के०) तने (तारिसिया के) तेवा प्रकारनी (बुहावि के) दुधा पण (अणंतखुत्तों के ) अनंतीवार (आसी के0) उत्पन्न थइ हती के, (के) डो दुधाने (पसमेनं के0) शमाववाने (स्वो के०) सर्व एवा ( पुग्गल- कावि के0) घृतादिरूप पुजलना समूह डे ते पण (न तरिका के७) न समर्थ थाय !॥६६॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! नरक नवने विषे तने एवी क्वधा नत्पन्न थइ हती के, आ ङात्मा रहेला के घृतादिक सपना सारा सारा पुजलोवम पण, ते दुधानी शांति थाय तेम नहोतुं. जय vaawcture SEEKESPECARRHOIRLSAAL KC एवी कुधावेदनी ते परवशपणामां अनंतीवार सहन करी . माटे तने नपदेश करवानो एट- लोडने के, आऊ स्वाधीनपणामा एकासणु करवू, अथवा एक नपवास करवो, तेमां पण तने महोटो विचार थइ पमेने. अने वली तुं एवं बोले ने के, महाराथी संवत्सरीनो नपवास पण बनी शकवो कठण. कारण के, महाराथी तो एक घमिवार पण नूख्युं रहेवातुं नथी. एम कहीने अनेक प्रकारनां सारां सारां नोडन करावी ऊमेने,परंतु हे मृढ डीव! आखो डा- मारो थइने तें के.टला मण धृतादिक मिष्ट पदार्थो साधा हशे? तेनुं सुख लेश मात्र पण आज तने रघु नही. केम के, कोतुं तहारा हाथे तहारी डीन नपर हाथ फेरवी डोके, ते घृतादिक पदार्थोनी कांड पण चिकाश ऊपाय ? अर्थात् नथी पातो. तेमऊ हवेथी पण तुं अनेक प्रारना पाप प्रपंचादिक करीतो सारां सारां नोडन करीश, तोय पण पूर्वनी पेठे ते डिदा इंजि तृप्त थवानी नथो. अने डिावा इंजिनुं पोषण , तेज सर्वे इंज्यिोना पोषण- मूल जे. एटले डेम वृतना मूलमा पाणी नांखीए, तो बधा दा ते पाणी पसरे. तेम एक डिहवा इंग्नेि बूटी मूकवाथी बोडी इंख्यिो प्रयासे करीने डोती होय, ते पण कुमार्गे चाले ने. माटे नीतिशास्त्र कां ने के, "डतं सर्व जिते रसे" एटले रसना इंख्यि डोती,तणे सघली इंख्यिो डीवो डाणवो. केम के, रसनेंशियने मोकली मूकवाथी मद्यमांसादिकने विषे पण Goक micrx - श वै प्रवृत्ति थाय बे. अने तेथी विषयनी वृधि थाय ने. तेणे करीने नरकादिकने विषे डाई पोले, त्या पूर्वे कहेली कुधा वेदनी सहन करवी पमेने, एटलाऊ माटे ग्रंथकारे कुधावेदनीना स्वरूपने विशेष ऊणाववाने माटे फरीथो वर्णन करयु जे. माटे तेथी पुनरुक्ति दोष समङयो नही.॥६६॥ जन्ममरणाना पगवर्तनशतानि - ५ ४ काणम ऽणेगाई। ऊम्मणमरणपरियट्टणसयाई॥ दुःखेन मानुषत्वं ३६ कृत्वा अनेकानि 1 लभते यदि जोव. यथेच्छितं सुखं - ६ १ ए मुकेण माणुसत्तं। जइ लहइ जहिचियं डीवो ॥६॥ अर्थ-(डाइ के) ज्यारे (डीवो के) डीव डे ते (अणेगाई केण) अनेक एवां (अम्मण मरण के) डान्म मरण तेनां (परियट्टण के) परावर्तेन तेनां (सयाई के०) शैकमो. एटले उन्म मरणनां शैकमो परावतनने (काऊएं के) करीने (उरकण के) जुःखे करीने (माणु- सत्तं के) मनुष्यपणाने पामे , त्यारे (डाहिडियं के०) यथा इडा प्रमाणे. एटले पोतानी इग प्रमाणे कुशलपणाने (लहर के) पामे ने. ॥६॥ ३६ नावार्थ-रे आत्मन् ! अनंत एवां जन्म मरणनां शेकमो एटले क्यारेक ऊन्म, क्यारेक मरण, ए प्रकारनांमुःख सहन करीने, ज्यारे आजीव मनुष्यपणाने पामे में, एटले अकाम निर्जरा अने नवस्थितिनुं परिपकपणु इत्यादिक कारण वमे करीने मनुष्यपणाने पामे डे, त्यारे तेने डोइती चीड मली शके . एटले देवताना सुखने आपनारो, तथा मोदना सु- खने आपनारो श्रा मनुष्य नवले. परंतु मनुष्यनव विना को नव वझे सुखनी प्राप्ति थइ शकती. नथी. एटलाऊ माटे ज्ञानी पुरुषोए सर्व भव करतां आ मनुष्यनवने नत्तममां उत्तम गण्यो जे. अने दश दृष्टांते करी पुलंन पण एटलाङ माटे कयो . आ दश दृष्टांतनुं स्व- रूप प्रसिघ ने माटे. तथा ग्रंथ विस्तार थवाना जयथी लख्यु नथी. माटे आवा मोंघामां मोघा मनुष्यनवने पामीने एले गमावी अवसर चूकवो नही. ॥६॥ तन्मनुष्यजन्म तथादशदृष्टांतवत् दुर्लभलाभ विशुलताचंचलं च मनुजत्वं RAN near ส ३ ६ तंतहउन्नहलंनं। विलियाचंचलं च मण्यत्तं ॥ धम यः विषीदति नः सत्पुरुषः ज कापुरुषः १० १२ , । श० व० ७ t धम्ममि जो विसीय। सो कानरिसोन सप्पुरिसो॥६॥ अर्थ-(डो केए) के पुरुष (तह अखहलंनं के०) तथा प्रकारे एटले चुल्लकादि दश दृष्टांते करी जुःखे पामवा योग्य एवं ( च केश) वली (विजुलया चंचलं के) विकलीरूप लतानी पेठे चंचल एवं (तं के)ते, एटले ते योग्य एवं (मणुयत्तं के०) मनुष्यपणं, तेने पामोने (ध- मंमि के) धर्मने विषे (चिसीय केश) खेद पामे ने (सो के) ते (कारिसो के0) कुत्सित (निंदित) पुरुष डाणवो. पण (सप्पुरिसी के०) सत्पुरुष (न के) न जाणवो ॥६॥ नावार्थ-डैनशासनमा प्रसिध एवां दश दृष्टांत उर्लन एवो, अने विकलीना ऊबका- रानी पेठे कणनंगुर एवो,ने मां कोइ प्रकारनी पण खागी नथी एवो, एटले आ मनुष्यनो नव अढी प्रीपमां थयो, तेमां वली कर्म नृमिमां थयो, त्तेमां वली प्राय देशमां थयो, तेमां वली नत्तम कुलने विषे थयो, तेमां क्ली अविकल पंचड़िये पूर्ण थियो, तेमां वली निरोगी * काया पाम्यो, अने तेमां वली सहरुनो अने सत शास्त्र सांगलबानो डोग बन्यो; तेम उतां पण, डो पुरुषो, धर्मसाधन करवामां प्रमाद करे , ते पुरुषो निंदा करवा योग्य थाय ने, परम ते सत्पुरुषोनी पंक्तिमां गणवा लायक थता नथी. माटे हे डोर ! पूर्वे अनुभव करेला पशुप- स्वतापने मूकी देइने, मनुष्यनवने लेखे लगाम्बामांन्या करय. ॥६॥ -मन Arihrs ar है
--
न
पन
३
ए
॥ उपजातिरत्तम्॥
मानुष्यजन्मनि तटे संसारसमुद्रस्य लम्धेसति जिनंद्रधमः
व
६ ए १
माणुस्सङम्मेतमि लध्यमि। जिणिंदधम्मोन क य लेणं॥
त्रुटिते गुणे यथा धानुष्केण हस्तौ पृष्टव्यौ तथा च अवश्यं नेन
१३ १३ १० ११ १५
१४ G
तुझे गुणे डाह धाणुक्कएणं। हनामलेवा य अवस्स तेणं ॥६॥
अर्थ-(अणं के) डेणे (तमि के) संसाररूप समुन्ना कांगरूप (माणुस्सङम्मे के
मनुष्य उन्म (लघयंमि के) पामे सते (डिणिंदधम्मो के०) डिनो धर्म के ते (न कने
केण) नथी करयो (तेणं के) तेणे अर्थात् तेने ( य के) पण (डाह के) म (धाणुक्कएणं
के) धनुर्धारि पुरुष के तेणे अर्थात् तेने (गुणे के0) पणन (तुट्टे केछ) तूटे सते (अवस्स के)
निश्चे (हना केय) हाथ (मलेवा य के ) घसवा पमेड. तेमा डोवने पण हाथ घसवा
पमे . एटले पठी घणो पश्चात्ताप करवो पो . ॥६॥
वै० श० 3G । भावार्थ-अनंता नवरूप समुश्मां भटकतां नटकतां मनुष्य डान्मरूप कांगे प्राप्त थए सते पण. डेणे अहिंसारूप जिनधर्म न आचरण करयो,तेने, म रणसंग्राममा युछ करखा गएला एक धनुर्धारी पुरुषना धनुष्यनी पण तूटी गइ, तेथी तेने डेम हाथ घसवा पम्या, तेम तहारे ३ पण हाथ घसवा पमशे. माटे, हे डीव! डो तुं पण उती सामग्री सते डिनधर्मरूप नातुं नहि ग्रहण करे, तो तहारे पण मरणावस्थाते पश्चात्ताप करवोऊ पमशे. ते प्रकारे के, अरेरे !! में उती सामग्री ए पण आ शुं करयुं !!! के, परलोके ऊतां धर्मरूप लातुं कांइ पण ली) नही ! माटे हवे हुं शुं करीश! एवी-रीतेतहारे हाथ घसवा पमशे. वली डेम आ नवमां थोमो काल रहेवा माटे कोइ पुरुष ज्यारे परदेश ङवानो होय, त्यारे ते पुरुष प्रथमथी नाता विगे- रेनो एटलोबधो बंदोबस्त करी राखे ने के, अमुक ङग्याए नतरीशं, ने त्यां अमुक नोडन करीशं. एवी रीतनो ठराव करीने परी पोतानी साथे नातादिक घणी सामग्री लेइने डाय बे. पण जातु जिधा शिवाय ऊतो नथी. तेम तहारे तो अहिंथी मरीने क्या डर्बु पमशे ? ने त्यां केटला दिवस रेहे, पम्शे ? अने कोने त्यां डाइने नतारो करवो पमशे? अने मार्गमां नातु लिधा विना शुं खाइशं? इत्यादिक परलोक संबंधी तने कांइ पण विचार थतो नथी! - त माटे हे मूढ डीव! सर्व दुःख मात्रने निवारण करनार अने मनोवांगित सुखने आपनार एवं धर्मरूप नातुं संगाथे राख्य. ॥६॥ ॥ पद्धरीत्तम् ॥ रे जीव नितरां शृणु चंचलतभावान् मुक्त्वा परलोके यास्पति सकलान् अपि बाधभावान तथा SAY १ ३ ७ ए ६ 7 रेडीव निमुणि चंचतसहाव।मिल्हेविणु सयलवि बननाव ॥ नवभेदपरिग्रहस्थ यत् विविवजालं समूह भतः संसारे अस्तियन् सर्वे तन् इंद्रनालमिवासदस्ति ए १० ११ नवनेयपरिग्गह विविहङाल । संसारि अनि सहुदयाल ॥७॥ अर्थ-(रे जीव के०) हे डोव ! तुं (निसुणि के) सांनत्य के, डे (चंचलसहाव के) चंचल स्वनाववाला (सयलवि के) सर्व एवाय पण (बननाव के) शरीरादिक बायनावने तथा (नवनेयपरिग्गह के) नव नेवाला परिग्रहनो (विविहङाल के०) अनेक प्रकारनो समूह तेने (मिव्हेविणु केप) मूत्रीने परलोके डाईश; एहेतु माटे (संसारिके) संसारने विषे (अडि के) डी शरीरादिक देखाय , (सहु के) ते सघलु (इंदयाल के) इंडाल समान . 0 ।
वैण श - ए नावाथ-हे आत्मन् ! तहारुं हितकारी एवं आ एक वाक्य सांनत्य.आ देखातो शरीरा- दिक संघलो बाह्यनाव , ते इंकाल समान ने. एटले नव प्रकारनो परिग्रह ते सघलो चं- चल स्वभाववालो . एटले दाणमां देखाय अने दाणमां नाश पामी काय एवो . एटलुंड नहि पण संसारमा डे के वस्तु देखाय ,ते सर्वेने तुं इंडाल समान काणीने तेने विषे मोह ममत्व न करय. कारण के, ते सघला बाबनावने मूकीने तुं एकलोङ परलोकमां ङाईश, पण पूर्वे कही तेमांनी कोई वस्तु पण तहारी साथे भाववानी नथी. केम के, ते सर्वे, वस्तुताए असत् जे. माटे तेने विषे तुं सत्यपणानो भ्रांति न करीश.॥७॥ पितृपुत्रमित्रगृहगृहिणीनां जात समूह. ऐहलौकिक सर्व निनस्य शुभे कल्याणे सहायं निमित्तं न 1 स ३ १ D पियपुत्तमित्तघरघरणिकाय। इहलोअसव नियसुहसहाय॥ न अपोतिप्रश्न अस्ति कोपि तव शरणे त्राणे हे मूख एकाक्षेत्र सहिण्यसे तिर्यक्नरकदुःखानि १३ १२ १० ११ ए १० न वि अनि कोतुह सरणि मुकाइकल्लु सहसि तिरिनिरयपुरक १ १-१ धन. २ धान्य. ३ क्षेत्र. ४ घर. ५ सुवर्ण. ६ रू'.७ बांबुपितल. ८ दिपद. ९ चतुष्पद. Jए RI अर्थ-(मुरक के ) हे मूर्ख ! (इहलोइअके) आलोक संबंधी (सब के०) सर्व एवो (पिय के) पिता (पुत्त के७) पुत्र (मित्त के०) मित्र (घर के) गृह (घरणि के) स्त्री, तेम- नो (डाय के०) समूह के ते (निय सुह सहाय के) पोताने सुख करवानो स्वनाव ते डे. मनो एवो बे. एटले सौ पोत पोताना सुखना अर्थी जे. पण (तिरि निरय पुरक के) यच तथा नरक ते संबंधी फुःख. तेने (इकल केय) तुं एकलोडा (सहसि के०) सहन करे जे. पण ते वखत तेमांनुं (तुह के०) तहारे (सरणि के) शरण करवा योग्य (कोई विके) कोइ पण (न अलिके) थतुं नथी. ॥१॥ भावार्थ-श्रा जगत्मां परलोकने विषे काय पण सहायता करवाने न समर्थ एवां माता पिता स्त्री पुत्रादिक सौ पोत पोतानां स्वार्थी जे. पण कोई कोईनुं नथी. डेम के, उपर ल- लां घरनां माणसोने एवो निश्चय थाय ने के, हवे आ पथारीमा सूवारेलो माणस डीवशे नही. एबुं धारीने ते सूतेला माणसने महा भरपूर वेदनामां तरफमतो नडारे डोइने पण कहे ने के, तमे मने कांइ कहोगे ? एटले तमे गनो रीते संचय करेलु, आपलं, मूकेलं, दाटेखें कांइ देखामो गे? एवी रीते पोतानो स्वार्थ साधवानी वातो करे . तथा तेना मरी गया पनी पण केवल पोतानो स्वार्थ संजारी संनारीने रुए ने, के, आटलं काम अधुरं मूकीने MAYANENDENCE ملتان در ۹ کی مدد वे श० GO गया! पण ते एम नथी विचारतां के, ज्यांथी समापो थयो त्यांथी मांगीने चौके सूतां सुधी पण एणे आपणुं, वैतरुं कूटयां करयुं . परंतु ते बापमो नरकादिक गतिने विषे एकलो गयो , त्यां तेने केवां दुःख पमतां हशे? तथा ते विचारो घणुं व्य मूकीने गयो ! पण तेना बोडा फुःखमां नाग न लेतां फक्त तेनुंड द्रव्य तेनी पळवामे शुन्न कृत्यमां वापर; एवो विचार पण नथो थतो. अने वाली प्रावो विचार पण तेमने नथी थतो के, अरेरे ! रात्री दिवस पोताना शरीरनु सुख पण न विचारतां कूम कपट उलनेद अन्यायादिक करीने एणे आपणुंड भरण पोषण करयुं बे. पण पोताना परलोकनुं साधन करवानो अवकाश जरा पण एणे लीयो नथी. एवी रीते कोइ रुदन करतुं नथी. माटे हे डोव ! हे महा मूर्ख ! ! कांइ- कतो विवारय !! के, हुं आश्रवनावमांथी निवृत्ति पामीने कांइकतो संवर नावमा वर्तुं ७१ ॥मागधिका वृत्तम्॥ कुशाग्रे पथा अवश्यायो हिमादुकः स्तोकं तिष्ठति लंबमानः श १ ३ ५ ६ कुसग्गे जह नसबिए। थोवं चिइ लंबमाणए ॥ 60 एवं NOTHA जीवित प्रमादीः a ए SEASE मनुजानां समयमपि हे गौतम मा ७ १० १२ १३ एवं मणुाण जीवियं समयं गोयममा पमायए॥७॥ अर्थ-(डाह के) डेम (कुसग्गे के०) मानना अपनागने विषे (नसविंपुर के जाक- लनो बिंदु ते (लंबमाणए के) लांबो थतो सतो एटले वायुवमे पमवानो तयारीमा श्रा- लो (थो केप) थोमो काल (चिहर केप) रहे जे. (एवं के0) ए प्रकारे (मणुप्राण के छ ) मनुष्य के तेमनु (डीवियं के७) डीवित ते चंचल डाणबु. माटे श्री महावीर स्वामी गौ तम स्वामी प्रत्येक ने के, (गोयम के) हे गौतम ! (समयं के) एक समय मात्र पण (मा पमायए के) प्रमाद न करीश. ॥शा नावा -श्री महावीर स्वामी गौतम प्रत्ये कहे वे के, हे गौतम ! एक समय मात्र पण प्र- माद न करीश. केम के, आ मनुष्यपणानुं डीवमानना अग्नागमा रहेला डलविनी पेठे, थोमे.डावाल रहे तेवु ने. एटले डोतां कोतां अल्प वायु दमे पण शोघ्रपणे नाश पामे तेवू दे. अर्थात् मानना अनने विष रहेला ऊलवितो, फक्त वायुवडेज नाश पामे दे. प- ! , Joi परत . نمية المهر वै शा १ संबोधिः प्रेत्य VISITH कालु J रंतु आ मनुष्य तो, अनेक प्रकारना कारणोथी मरे जे. डेम के, ताव आववाथी, मुंभार थवाथी, कोलेरा (कोगलियुं ) श्राववाथी, घर पम्बाथी, अनियमे बलवाथी, शस्त्र प्रमुख वा- गवाथी, सर्प करमवाथी इत्यादिक अनेक प्रकारनां कारणो मलवाथी चिंतो नाश पामे जे. एम डाणीने हे डीव ! धर्मकृत्यने विषे समय मात्रनो प्रसाद न करय. ॥ ७॥ आ ७३ तथा ७४ मी ए वे गाथाने श्री सूयगमांग सूत्रना प्रथम श्रुतस्कंधना वैतालीय अध्ययननी , संवुध्यध्वं किं न बुध्यध्वे दुर्लभा २३ ४ संबुनह किं न बुनह । संबाही खलु पिच्च मुल्लहा।। एव उपनमंति आगच्छंति रायोऽतीता: नो सुलभ पुनरपि १३१० १६ १५ १४ १३ नोहू नेवणमंति रञ्। नो सुलहं पुणरवि जीवियं ॥७३॥ अर्थ-श्री ऋषनदेव स्वामीना पुत्र श्री नरतेश्वर, तेमणे तिरस्कार करया एवा, अने रा- १ आ वार्ता श्री उत्तराध्ययन सूचना दशमा अध्ययनमा छे. त्यांथी विस्तारना अर्थ पुरुषोए जोइ लेवू. ५ G homeWeL जीवितं न 05 ASOKRI" DAUSAYORN26XOSJASTHANJUSAL2. Aapan ज्यना अर्थि एवा, पोताना अठाणु पुत्रो प्रत्ये श्री आदीश्वर नगवान नपदेश करे , अ- थवा श्री महावीरस्वामी पर्षदा प्रत्ये कहे जे के, ( संबुझह के७) अहो नव्यो! तमे बुझो. (बोध पामो.) (किं न बुझह के ) केम तमे बोध नथी पामता ? डे हेतु माटे डोमणे धर्म नथी करयो ते पुरुषोने (पिच के०) मरण पाम्या पनी परनवने विषे ( संबोही के0 ) बोधि- बीड डे ते ( खलु के) निश्चे (दुलहा के) मुलन बे. शाथी के, ( राइन के ) रात्री दिवस ते (हु के ) निश्चे (नवणमंति नो के७) गयेलां पागं आवतां नथी. तेम ( वियं के०) डीवित लेते ( पुणरवि के0) फरीने पण एटले फरी फरी ( सुलह नो के) सुलन नथी एटले संयमरूप डीवित घणुं फुर्लन ने अथवा (डीवियं के) डीवित लेते अर्थात् तूटेखें आन डे ते (पुणरवि केए) फरीने पण साध, ( सुलह नो के0) सुलन नथी. एटले तूटेरों भानखं सांधवाने कोइ पण समर्थ नथी. ॥ ३ ॥ भावार्थ-हे नव्य डीवो! तमे झान दर्शन चारित्ररूप धर्मने जाणो. कारण के, श्रावो अवसर फरी फरीने मलवो उर्लन ने. माटे घणी सामग्रीसते पण, केम बोध पामता नथी अर्थात् नोगने तुढ काणी. तेनो त्याग करीने सघर्मने विषे बोध पामो. ते कडं ने के, मजतान CENTRA -- वै श लव्धे लिए ॥ शार्दूलविक्रीडितकृत्तम्.॥ निर्वाणादिसुखपदे नरभवे जैनेन्द्रधर्मान्विते । स्वल्पमचारु कामजसुखं नो सेवितुं युज्यते ॥ वैडूर्यादिमहोपलोपनिचिते प्राप्तेऽपि रत्नाकरे । लातुं स्वल्पमदीति काचशकलं कि चोऽचितं सांप्रतम् ॥ १ ॥ अर्थ-मोदादिक सुखनो आपनार एवो, मनुष्यो जव मले सते, तेमा वली डिनराज- नो धर्म मले सते, तहारे लगार मात्र पण काम सुख सेवईं घट नथी. केम के, ते अत्य ने अने ते सुखनो परिणाम सारो आवतो नथी. ते उपर दृष्टांत कहे . के डेम वैसूर्यादि रत्ननो समूह डेमा रह्या ने, एवा रत्नाकरने पाणीने एटले रत्ननी खाण पामीने कांतिरहित एवो, अने वली अल्प मूल्यवालो एवो काचनी ककमो लेवो शुं तहारे घटे जे ? अर्थात् पूर्वे कह्यो एवा रत्नाकरनो त्याग करीने, तेने बदले काचनो ककमो लेवो; ते घटेड नहीं. तेम अतिशे अल्प अने तुछ एवा विषय सुखने अर्थे रत्नाकर समान निकायमेनो त्याग करदो, ते पंमित पुरुषने घटे नहीं वली णे धर्मकृत्य नथी करयं, तेने परनवमां संडमरूप डी- वित मलतुंऊ नथी. वली गयेक्षा एवा, ने धर्मसाधन करवाने योग्य एवा, रात्री दिवस हेते, का जार श ya तथा यौवनादिक काल इत्यादिक पागं आवतां नथी, केम के,इंजदिकनुं पण त्रुटेलं आ- युष्य पाईं संधातु नथी. माटे एवं डाणीने रात्री दिवस धर्मनुं आराधन करवं. ॥ ३ ॥ हवे.सर्व संसारी डीवने आयुष्य- अनित्यपणुं देखामे ने. वृद्धा पश्यत गर्भस्था अपि त्यति ENGESTERNA मानवाः a १ ३ q ६ -- श्यनं. एव आयु क्षये -- -- ए EASKARATORS १२ ए महरा बुढा य पासह । गनबावि चयंति माणवा॥ यथा वर्तकं तित्तोरि हति त्रुव्यतिनीवितं ज १० ११ १३ १४ सेणे जह वट्टयं हरे । । एवमाऽऽनस्कयंमि तुट्ट॥४॥ अर्थ-हे आत्मन् ! ( महरा के७) बाल एवा (य के0 ) वली (बुढाके वृक्ष एवा, वली (गनगावि के) गर्नने विषे रहेला एवाय पण ( माणवा के. मनुष्य ते ( चयंति के ) नाश पामे जे. (पासह के) तेने तु डो. वली ( डाह के ) ओम (सेको के) शिंचाणो पदी ते (वयं के) तेतर पदीने (हरे के0) हरण करे ने. अर्थात् शीव्रपणे मारे बे.
श व एवं के) ए प्रकारे ( आनरकमि के) आनखानो तय थये सते ( तुट्टई के0) त्रुटे ३. एटले दाणे छणे आयुष्य नाश पामे जे. अथवा मृत्यु के ते डीवितने हरे ने. ॥१४॥ जावार्थ-हे डीव ! तुं विचारीने डो के, केटलाएक मनुष्य गर्नमा रह्या थकाऊ मरण पामे जे अने केटलाएक महाकष्टे करीने, डान्म थया पनी बालपणामांड मरण पामे . अने केटलाएक जवान अवस्थामाऊ पोतानां स्त्रीआदिक वहाला पदार्थोने, अणबाये मूकीने मरण पामे जे. अने केटलाएक तो वृधावस्थानां पुःख भोगवतांभोगवतां पराणे पराणे पग घशोने मरण पामे . वली श्राङग्याए मानव शब्द ग्रहण करयो, तेनु ए कारण जे के, नपदेश करवा योग्य होय. तेनेड मनुष्य कहीए. परंतु के नपदेश देवा योग्य न होय, तेने तो मनुष्यनी पंक्तिमा न गणवा, एम ग्रंथकारनो अभिप्राय जे. वली मनुष्यनुं आयुष्य अने- क प्रकारना कारणो मलवाथी घणुंडा चंचल जे. एम डाणाववाने अर्थे सर्वे अवस्थामां मरण देखामयुं . वली श्री सूयगमांग सूत्रना प्रथम श्रुतस्कंधना बीडा वैतालीय अध्ययनी बीडी गाथानी दीपिकामां तथा टीकामां कां ने के, विपल्योपमायुष्कस्यापि पर्याप्पनन्तरमन्तर्मुहूर्तेनैव कस्पचिन्मृत्पुरुपतिष्ठतीति. ANDARAMATO.Kavath KC U अर्थ-त्रण पख्योपमना आयुष्यवालाने पण, 'पर्याप्ति पाम्या पी अंतमुहर्ने करीने कोइके पुरुषने मृत्यु डेते प्राप्त थाय . वली श्री गणांगडी सूत्रना सातमा गणामां कह्यु बे के, सत्त विह आउ भेदे. पन्नत्ते नं जहा. ॥आर्यारत्तम्॥ अझ्झवसाण निमित्ते । आहारे वेयणा परापाए ॥ फासे आणापाणू । सत्तविह भिधए आऊ ॥१॥ अर्थ-श्रायुष्यनो लेद एटले नपक्रम के ते, सात प्रकारनो कहो ने केमके, निमित्त- नुं पामवापणुं वे ए हेतु माटे. हवे ते सात नंद देखाडे के सराग स्नेहना नयथकी एटले कोइना नपर अत्यंत स्नेह होय, तेवामां तेनो नाश सांजलवाथी नत्पन्न थयो डोनय, बेथी धानखु त्रुटे . एम आगल पण संबंध डोम्बो..॥ १॥ वली दंम शत्रादिकना चिंता घा- तथी.॥२॥ तथा अत्यंत आहार करवाथी. ॥ ३ ।। तथा नेत्र अने शूलादिकनी वेदनाथी. ||तथा पराघातकी एटले गर्भपातादिकथी ॥५॥ तथा तरेहवारना सादिकना स्पर्श- थी.॥६॥अने श्वासोबासने रुंधवाथी.॥७॥ एम सात प्रकारे आन नेदाय ने. अथवा नपक्रम के कारण ते तुं, एवं आन तेडा पूर्वे कहेला निमित्तथी त्रुटे . आ पूर्वे का LIVishnamurt untils.V 1. TV PDEO N , - वैण श० 4 । 1 - - ते सोपक्रम आनसावालानेडा पाश्रीने कारण पण निरूपक्रम प्रानखावालाने आश्रीने न जाणाई. केम के, अ नखं वे प्रकारे वंशय ने एक सोपक्रम कर्मथी अने' बोडी निरुपक्रम कमथो बंधाय उ. तेमां सोपक्रम (शिथिलः) वा. आयुष्य ने ते निमित्त पामवाथी बुट ने अने निरुपम ( निकाचितः) वाखं आयुष्य बे, त कदिपण त्रुरतुं नथी. वली डेम शिंचाणो पक्की तेतर पकिनधितो कालो ले जे अर्थात् नाश करे : तेम आनदप थए सते झोक्तूि पण नाश पारी जे. माटे एवं डाणीने एटल दाणमात्र डी- बानो विश्वास न राखीन धर्मसाधन करवामां सावधान था. ।। ४ ॥ . : ॥ आर्यावृत्तम् ।। त्रिभुवनजनान् त्रियमाणान् ; दृष्टा प्रापपति येन भात्मानं धर्म 1:21. तिहयणजणं मरंतं । दळूण नयंतिजे न अप्पाणं ॥ धिकधिक १२ विरमंति न पावान। धीधी धीच्तणं नाणं ॥७॥ - - H , 1 ३ + निवर्तते न पापात "तेषां 'धष्टत्वं 1 - १ 41 . १३ G PFsnan 'C+5 H अर्थ-(के के) से पुरुष (मरंत के०) मरतो एवो (तिहुयणाणं के) त्रण नुवनना ऊ- नने (दहण के०) देखीने (अप्पाणं के) आत्माने (न नयंति के७) धर्मने विषे नथी डोमता, अने (पावाने के०) पापथकी (न विरमंति के०) नथी विराम पामता (ताणं के०) तेमना (धीठत्तणं के) पिठइपणाने एटले निर्लज्जपणाने (धीधी के) धिक्कार थान ! ॥७॥ नावार्थ-स्वर्ग मृत्यु ने पाताल ए प्रकारे त्रण लोकना रहेनारने, अर्थात् सर्व संसारी डी- बने, मरता देखीने अनेकाणीने पण पोताना आत्माने धर्मने विष नयी डोमता,तथा हिंसा- दिक थकी निवृत्ति नथी पामता, अर्थात् डे कृत्यथी पाप बंधाय , तेवा कृत्यथी पाग नथी नप्तरता, तेवा निर्लज डीवोना घिउइपणाने धिक्कार था! धिक्कार था!! एम अतिशे धिक्कारपणु ऊणाववाने माटे बेवार धिक्कार शब्द कह्यो जे. ॥ ५ ॥ चिक्कणैः १ ४ मामा पह बहुयं । उ बधा चिकणेहि कम्मे हिं॥ मामा जल्पत बहुलं ये बद्धाः कर्मभिः 7 सर्वेषां तेषां जायते हितोपदेशः १० ए महादोषः वा महाद्वेषः १ रा वै जए kiECH सबेसि तेसि डाय। हियोवएसो महादोसो ॥ ६॥ अर्थ-अयोग्य शिष्योने कृपाथी गुरुने नपदेश करता डोइ, योग्य शिष्यो गुरु प्रत्ये कहे उ के, हे गुरो! (डे के) डे पुरुषो (चिक्कणेहि के) चिकणां एवां (कम्मेहिं के) कर्मे करीने (बघा के) बंधाया , तेमने (बहुयं के) घणो (मामा पह के७)नपदेश न करो, न करो! केम के, (तेसि के) ते (सबेसि के) सर्व अयोग्य शिष्योने (हियोवएसो के) हितोपदेश डे ते (महादोसो के७) महादोषवालो, अथवा महामेषवालो (डायर के) थाय रे. ॥१६॥ नावार्थ-अयोग्य शिष्यने वारंवार बोध करता देखीने, आचार्य महाराडा प्रत्ये मुनियो से ते, विनंती करे ने के, हे जगवन् ! आपतो करुणासागर गे. परंतु काला निविम पर डेवा, आ खल शिष्योने श्राप गमे तेटलो प्रतिबोध करशो, तोयपण तेन प्रतिबोध पामवा कठण जाणाय . केम के, डे प्राणियो झानावरणीयादिक निविन कर्मे करीने बंधाणाले, ते प्राणियो धर्मोपदेश देवाने योग्य नथी. डेम काचा घमामां नांखेनुं पाणी ते पोते नाश पामे , अने घमाने पण नाश पमाने. तेम अयोग्य डीवोने बोध करेलु सिधांत रहस्य, डेते, नाश पामे . अने ते अयोग्य शिष्यो पोताना आत्माने पण नाश करे . अथवा ते अयोग्य शिष्योने गुरु नपरदेष थाय . ते कहां ने के. स CPERA2010 Capaign नए 2
उपदेशो हि मूर्खाणां । प्रकोपाय न शान्तये ॥
पयःपानं भुजङ्गानां । केवलं विपवद्धनम् ॥ १॥
अर्थ-मूर्ख डीवोने करेलो हितोपदेश के ते, प्रकोपने अर्थे थाय जे. एटले नपदेश देवाथी
उलटो गुरु नपर कोप करे . म सपने के दूध पावं, ते केवल फेरनुं वधारवं ने, एटले ते
सर्प डेप डेम दूध पीए चे, तेम तेम तेने फेर वधतुं डाय जे. ए रीते मूर्खने डेम डेम हितोप-
देश करे .तेम तेम ते मूर्ख देष वधारतो काय .॥१॥
माटे तेवा अयोग्य जीवोने नपदेश देवो ते व्यर्थ ने. अर्थात् विपरीतपणाने पामे ॥६॥
धनस्वजनविभवप्रमुखेषु अनंतदुःखकारणेषु
PARENCE
1-..-
करोषि
ममत्वं
--
२
SAMANDESH
कुणसि ममत्तं धणसय । णविहवपमुहेसु अणंतपुरकेसु ॥
शिथिलयसि
आदरं
पुनः
अनंतमुखे
मोक्षे
ए
७
&
U
सिढिलेसिआयरं पुण । अणंतसुकैमि मुकमि ॥ ७ ॥
वै श अर्थ-हे आत्मन् ! (अणंतपुरकेसु के) अनंतु के पुःख ते जेणे करीने अथवा डेने अर्थे के थकी अथवा डेने विषे एवां (धण के७) धन एटले सुवर्णादिक तथा (सयण के७) माता पितादिक स्वऊन, तथा (विहवपमुहेसु के) हाथी, घोमा प्रमुख विनव, इत्यादिकने विषे (ममत्तं के०) ममत्वनावने तुं (कुणसि के०) करे. (पुण के) परंतु (अपंतसुरकंमि के0) अनंतु ने सुख ते डेने विष एवा (मुरकंमि के०) मोदना सुखने विषे (आयरं के०) आदरने तुं (सिढिलेसि के०) शिथिल करे. एटले तुं मोदनां सुख पामवानो उद्यम नथी करतो. 99 भावार्थ-रे मूढ आत्मन् ! अनंत पुःखनां कारण एवां, स्वऊन, विनव, धन इत्यादिकने विषे ममत्व करी महोटा पुःखनो नार तुं मांथे नपामे पण वर्तमान कालना स्वङना- दिकने डोतुं नपकारी डाणीने ममत्व करतो होय तो, एवी रीतना नपकार करनार तो, अनंता नवमां अनंतां स्वङनादिक थयां . माटे ते स्वऊनादिकने विषे तुं केम ममल नथी करतो? अने ते स्वंडानादिकना श्या हवाल थया हशे? तेनो पण लगार मात्र विचार नथी करतो! वली फक्त आङनवना स्वङनादिकने अर्थ राग देखे करीने खेती, व्यापार, अने सेवादिक के, डेमां प्राणोनो नपघात थाय, एवी न करवा योग्य क्रिया, प्रा डीव करया करे ने. डेम फरशुरामे अनंतवीर्य राजामांपासक्त थएली रेणुकानामे पोतानी मातानुं मां) जन motomaxixehrareA कायदत. Ker - COM wws ASHLSUSHMAHESHUKESeeris2ASNASESAROKA सार' कापी नात्युं. तथा तेज फरशुरामे पोताना पिता नपर राग होवाथी एकवीशवार नदात्री पृथ्वी करी. वली कोणिक राडाये राज्यना लोने करीने पोताना पिता के श्रेणिक राडा, तेमने बंधीखानामां नांख्या, तेमङ पोतानी मनोवृत्ति प्रमाणे चालवामां अमचण करनार डाणीने, चूलणी राणीये पोतानो पुत्र के ब्रह्मदत्त, तेने मारवाने अर्थे लाखना मोहोलमां पाली अनि सलगाव्यो. वली एक हार हाथीनी लमाइने माटे, फक्त एक पद्मावतीना वच- नथी एक कोमने एशीलाख डीवोनो पात थयो. वली राज्यना लोन करीने भरत अने बाहुबली ए बे लाइ बच्चे, महोदें युद्ध थयु. ने तेमा हजारो डीवोनो संहार थइ गयो. वली विषय राग पूरो न थवाथी पोतानो पति के परदेशी राडा, तेने सुरीकता राणीये फेर देइने मारयो, एटखंड नही पण, बेक्टे गले नख पण दीघो! वली पुत्रीना नेहे करीने जरासंधे श्री कृष्ण वासुदेव संगाथे महोई युद्ध करी, पोताना कुलसहित हजारो डीवोनो नाश करयो. बली राज्यना लोने करीने कनककेतु राडाये पोताना पुत्रोनां सर्व अंग छेदन करयां. वली नीति शास्त्रना का चाणाक्ये राज्यना लोने करीने पोतानो मित्र के पर्वत नामे राडा, तेने मारी नांख्यो. वली पोताना स्वार्थ मादे सुनूम चक्रवर्तिये ब्राह्मणोनो अने इत्रियोनो . laurtoo शव व GU لن نتمتر ، كركم، ولم لم روم Hy, Asd-up कय करयो. एवी रीतनां अनेक दृष्टांतो . ते को लखवा बेसीए तो तेनो एक महोटो ग्रंथ थतां पण पार न आवे. माटे विचारवानुं आटलं ने के, पुत्रो मे भ्राता मे । स्वजनो मे गृहकलत्रवर्गों मे ॥ इतिकृतमेमेशब्दं । पशुमिव मृत्युर्जनं हरति ॥ १ ॥ अर्थ-तुं रात्री दिवस एवं विचारे ने के, प्रा महारो पुत्र, आ महारो नाई, आ महारां स्वऊन, आ महारं घर, आ महारां स्त्रीश्रादिक वाव्हेशरी, परंतु ए प्रकारे बोलनारने डेम घातकी पुरुष, ३ ३ करता एवा बोकमाने हरण करे जे; तेम भृत्यु के ते, मे मे ( महारं महारु) करता प्राणीने पकीने लेइ डायबे. ॥१॥ माटे तेना उपर ममत्व करवाथी उलटुं पाप बंधाशे. पण तेमांनु कोइ मरीडशे, त्यारे ते- मांथी कोइ पण ते मरनारने राखवा समर्थ थतुं नथी; एटलुङ नहि पण, पोताना स्वार्थमा खामी श्राववाथी, थोमा दिवस रुदन करी "गयेलाने नूली डा" ए रीवाडा प्रमाणे तेड सं- बंधीयो तेने विसरी काय जे. डेम पोताना वीश वर्षना पुत्रना मृत्यु समये फक्त मोहना नग- लाथी गाढस्वरे (लांबा रागे बुमो पामी) रुदन करनार अने गती कुटनार पिता, पोताना बीडा पुत्रना लम समये, ते मृत्यु पामनारने नृली डाइ, वर्तमान समयना नत्साहमा पूर्ण काम- Yo0 - BANO 140 " हर्षथी दाखल थाय जे. एक रीते अत्यंत स्नेहवाली स्त्री (नार्या )ना मृत्यु पी, तेड भर्तार बीडी स्त्री साथे विवाह करी काणे या संबंध सदाकाल रेहेवानोड होय ने शु! एवा खोटा मोहमां मुंफाइ एटले खुशी थइ, अगाननी स्त्रीने विसरी डाय ने तेगडा पोताना बंधुना मृ- त्युथी पुःखी थयार्नु बतावनार भ्राता (नाइ) थोमा दिवस पनी ते बंधुना स्नेहने नूली डाइ, तेना पुत्रादिकनी साथे व्यादिकना नागमा कपट आदरे . एवी रीते स्वङान परिवारनो संबंध पण स्वार्थ युक्त, अल्प मुदतनो, स्थिति पूर्ण थये त्रुटनारो, आपणो राख्यो नहि रहे- नारो, अने परिणामे दुःखदाइ एवो इंडाल समान खोटो. तेथी तेले विषे ममत्व धारण करवो ए पण केवल अज्ञानता! एवीङ रोते हाथी, घोडा, रथ, पायदल विगैरे ठकुराइ पण अनित्य . तेने विषे डे ममत्व करवो, ते पण मोहचेष्टा डावी. तेमड धन, सोनु, रू', हीरा, माणेक, मोती, शंख, प्रवाला, तेना नपर पण डे ममत्व करवो, ते पण परिणामे :- खतुंड मूल . माटे कृत्य करवं तेनु परिणाम प्रथमयी विचार के, आ कृत्यर्नु परि- णाम शुं निपङशे? ते नपर नीतिशास्त्रमा कयु के, आखा दिवसमां एबुं काम कर के, सेथी रात्रीये सुखे निशावे. तथा आठ मासमां एबुं काम कर के, जेणे करीने चोमा- , श वै० साना च्यार महिना निवृत्तिथी सुखे सुखे विशेष धर्मध्यान थाय. तथा पूर्व अवस्थामां एवं काम करवू के, जाणे करी वृक्षावस्थामा सुखी थवाय. अने डीवतां सूधीमां एवं काम कर के, केणे करोने परलोकने विषे सुखो थवाय. माटे परलोक संबंधी कार्यमा आदर करतो. एनपदेश. ॥७॥ दुखहेतुः दासहदुःखरूपः 50 संसारः दुःखफलः व - १ ३ व अतिबद्धाः का न ७ DORPORYDROPERY Icc संसारो उहहेक । पुस्कफलो मुसहपुरकरूवो य॥ जंति तं संसारमपि जीवाः स्नेहनिगः १० ११ ए न चयंति तंपि डीवा । अबघा नेहनिअलेहिं ॥७॥ अर्थ-हे डीव ! (संसारी के ) आ संसार ते (मुहहेक के५) फुःख कारण ने. तथा पुरकफलो के७) फुःख एज फल ने डेसन एवो. (य के) वली (मुसहपुरकरूवो के०) पुःखे करी सहन थाय, एवं के पुःख ते रूप . तेमां (नेहनिअलेहिं के०) स्नेहरूप बेमीवमे (अइ- बघा के०) अतिशे बंधायेला एवा (डीवा के०) डीव ते (तपि के०) ते संसारते पण ចុច تم من . Jos Surki KAnt PRASHNASPALIKSERESTREKHA न चयंति के०) नथी त्याग करता. अर्थात् संसारने पुःखदायक काणे, तोयपण तेनो त्याग नथी करता.॥3॥ भावार्थ-श्रा संसारमा सर्व बंधन करतां प्रेम बंधन अतिशे महोढुं . ते कधु ने के, ॥ वसन्ततिलकारत्तम् ।। रानिर्गमिष्यनि भविष्यति सुमनातं । भास्वानुदेष्यति हसिष्यति पाजश्रीः ॥ इत्थं विचिन्तयति कोशगते हिरेफे। हा हन्त हन्त नलिनी गज उज्जहार ॥ ॥ ॥ स्वागतारत्तम् ॥ बन्धनानि खलु सन्ति बहूनि । प्रेमरज्जुकृतबन्धनमन्यत् ॥ दारुभेदनिपुणोऽपि षडनि । निष्क्रियो भवति पङ्कजकोशे ॥२॥ अर्थ-डेम कमलनो रस पीवाने बेठेलो एवो के नमरो, ते मनमां विचारे ने के, हवे सं- ध्याकाल पम्बा श्रावी, ने कमल मिचाइडशे; मारे हुं नमी डॉन तो ठीक, एम विचार करतां करतां संध्याकाल था. ने कमल मिचाई गयु; ते वसते ते नमरो विचार करे ने के, रात्री ऊशे ने सारो प्रनातकाल थशे ने सूर्य नगशे, ने कमलनी लक्ष्मी हसशे एटले प्रफु- खित थशे. त्यारे हुं नमीश. एवो विचार करे . एटलामा पाणीपीवाने माटे आवेला हाथीए Gana .. رو ام ولاية الهام 425 । वै० शण ए LET ते कमलने नपामीने हा इति खेदे !! मुखमां घाली, पेला विचारां नमराने दांतवमे चावया मांमयो!॥१॥ ते वखते पेलो नमरो मरतां मरतां पश्चात्ताप करे ने के, ङगत्मां बंधन तो घणांबे, पण प्रेमरूप दोरीनें बंधन तो एक झुदी कातनुंडले ? केम के, गमे ते, काष्ठ होय तो पण तेने विंधवाने नमरो समर्थ होय , परंतु हुँतो मेहे करीने कमलना दोमाने विषेरहीने क्रिया रहित थयो. एटले ते दोमाने कोरीने नीकली ऊवा समर्थ न थयो !॥२॥-वली ब्रह्मदत्त राडा मरणांतिक रोगनी वेदनादिके करीने परानव पाम्यो सतो अतिशे, संतापनो अनुन्नव करे . एटले वेदनाए करीने आंखमांथी आंसु चाख्यां काय जे; तोयपण मोहना १ नदयथी नोगनी आकांदा(इग)करे.जे. अने पासे बेठेली स्त्रीना नपर हाथ नांखीने पोतानी स्त्रीचें नाम देतो देतो मरण पामीने सातमी नरकने विषे गयो. अने त्यों पण तीव्र वेदनानो अनुभव करतो सतो,ते स्त्री- नाम वारंवार संमारतोसतो वेदना नोगवे बे. एवी रीते नोगनी आसक्ति त्याग करवी घणी पुष्कर जे. अने केटलाएक महा सत्ववाला सनत्कुमार चक्र- वर्ती सेवा पुरुषो तो, रोगनी वेदना थये सते पण देहने तथा आत्माने कुदो समफीने एवं १ विचारता के, आ महारं करेलुं कर्म मने नदय आव्यू डे. माटे महारेङ जोगव, पम्शे. एवो - BIPIRAT है 4 * निश्चयं करीने समता सहितं कर्म भोगवे जे. पण मनमां पीमा नत्पन्न थवा देता नथी. अर्थात् आध्यान रौऽध्यान ध्याता नथी. अने वली एवं विचारे ने के, ॥ शार्दूलविक्रीडितरत्तम् ॥ उतो यः स्वत एष मोहसलिलो जन्मालपालोऽशुभो । रागद्देषकपापसंततिमहानिर्विनवीजस्तथा । रोगेरकुरितो विपत्कुसुमितः कर्मद्रुमः समितं । सोग नो यदि सम्पगेप फलितो दुःखैरधोगामिभिः ॥ अर्थ-आ कर्मरूप वृद्ध पोते पोताने हाथेडा वाव्यो . ने तेमां मोहरूप पाणी शिंच्यु जे. अने ते वृतनी डान्मचूमि पण अशुन कर्मरूप क्यारामां ने. वली राग द्वेष कषाय, तेनी डे संतति एंटले श्रेणि, ते रूप बीडा . ते महोदा विघ्न रहित ले. एटले ए बीडमांथी वृद्ध न- त्पन्न थया विना रहेका नही; तेवू ले. अने ए वृतने रोगरूप अंकुरा नत्पन्न थया ने. अने वि- पत्तिरूप पुष्प अाव्यां .ते विपत्तिरूप पुष्पने कोतुं सम्यक प्रकारे एटते सम्भावे नहि सहन । करे तो, ते पुष्पमांथी अधोगतिनां दुःखरूप फल नत्पन्न थशे.॥ १।। वली श्राम विचारे ने के, को हुँ प्रावी पमेली आपदाने समन्नावे नहिं नोग, तो, ए- .
वै श माथी महारे ऽर्गतिनां पुःखरूप फल नत्पन्न थशे. माटे हे जव्य जीवो!आ प्रकारनो विचार करीने संसारने पुःखमय डाणीने संसार घटामवानो नद्यम करो. ।। ७७॥ निजकर्मपवनचलितः संसारकानने एण जीव घोरे ३ . - - नियकम्मपवणचलिनं। डीवो संसारकाणणे घोरे। काः काः विडंबनाः वधबंधनादिविगोपनाः न प्रापुयान् दुःसहंदुःखं याभ्यस्ता: • G ए १० का का विमंबणानं । न पावए असहपुरका ॥३॥ अर्थ-(घोरे के ) घोर (नयानक) एवं (संसारकाणणे केव) संसाररूप महावनने विषे (निय के) पोतानुं (कम्म के७) झानावरणीयादिक कर्म, ते रूप (पवण के७) वायु, तेणे करीने (चलिन के७) प्रेरणा करयो एवो, अर्थात् नमाम्यो एवो (जीवो के0) आ डीव डोते (उसहपुरकान के) पुःखे करीने सहन करवाने अशक्य ने पुःख ते डेनुं एवी (का का के0) केइ केइ (विनंबणाने के) वध बंधनादिक विटंबना तेने (न पावए के) नथी पामतो' अर्थात् सर्वे विटंबनानने पामे . ॥७॥ एक H .
भावार्थ-कोर पुरुष पोतानो लीधेलो नियम (त) कोइ अल्प परिषहथी मेघकुमारनी पेठे नागवाने तैय्यार थयो जे. पण तेणे विचारयुं के, आ वार्ता गुरुने निवेदन करीने पनी महारो नियम मूकुं. एम धारीने डेटलाकमां गुरु पासे आवे बे. तेटलाकमां ज्ञानवंत गुरुए नपदेश आपीने निश्चल करयो. ते या प्रमाणे के-हे नव्य जीव ! अहो हो!! आ घोर न- वाटवीने विषे आ डीवे कर्मना वशे करीने शां शां पुःख नथी सहन करयां ? अर्थात् सर्वे डातिनां वध बंधनादिक पुःख सहन करयां जे. अने अनेक प्रकारना अपराधथी राडा प्र- मुखे गधेमा नपर बेसामीने नाककान कापीने अने कपालमां माम देइने इत्यादि घणीङ विटंबना पमामीने ने, आखा शहरमां फेरवीने शूलिये देवा प्रमुख असह्य सुःख दीपां. त्यांतें परवशपणाथी तेवा पुःख अनंतीवार सहन करयां. वली कर्मे करीने जीवने शुं शुं नथी वि- ततुं ? अर्थात् घणुंडा बीते जे. डेम के, निवसइ सायरमज्झे । निवसइ गिरिगुहरकंदरामज्झे ॥ कम्मसहायजीयाणं । कहमवि न हणे. विलग्गं तु ॥१॥ मायंगघरे हरिचंदराइणो। पंडवाण वणवासो ॥ मुंजस्स भिक्खभमणं । कीरइ जं कम्मुणा सचं ॥२॥ - राण dayGodfram. - Roman.in वेण राउं करेइ रंको । रेको पुण करेइ रापसारियो । जन घर जइ हीयए । कीरहवं कम्म जीवाणं ॥ ३ ॥ ए१ अर्थ-डो कदापि प्रा डीव कर्मना नयथी समुज मध्ये वास करे, अथवा पर्वतनी महोटी गुफामां वास करे, तोयपण कर्मनी साथे वलगेला एटले कर्मथी आवरण पामेला ते डीवोने, वलगेला कर्म को प्रकारे नाश पामतां नथी. अर्थात् निकाचित कर्म जोगव्या विना बु- टतां नथी.॥ १ ॥ क्ली सुन के, कर्मने वशे करीने हरिश्चं राडा चंमालने घेर रह्या तथा पांच पांमवो वनवास पाम्या. तथा मुंडराडाये घेर घेर निदा मागी. माटे में कर्म करे ते सत्य ले. अर्थात् कर्म कोइने पण मूकतुं नथी.॥२॥ वली कर्म केवां ने ? ते कहे . थोमी- । वारमा राकाने रंक करे . अने रंकने राडा डेवो करे . वली डेना घरमां, कोइए के हि- । ताऽहितकारी वात हृदयमां न धारी होय; ते वातने, डीवोनां कर्म के ते थोमीवारमा करी । देखा जे. एटले डेनु मनमां पण चिंतवन नथी, एवं शुन्नाशुन नचिंतु एकदम थइ आवे . ६ तेनुं कारण पण कर्म. माटे कमने कांश शरम नथी. ॥३॥ माटे तें कर्मने वश थइने अनेक है दुःख सहन करयां ले. तेना आगल आ धर्मकृत्य करतांथएवं अल्प मुःख श्या हिसाबमां ? mandant Prurivideices 5mputs ए?
शिशिरे काले
एम नपदेश देइने धर्मने विष दृढ करयो. एम समझी बीडा डीवोए पण धर्मने विषे दृढता
राखवी.आकाणे मेघकुमारनुं दृष्टांत काण. ते दृष्टांत प्रसिध ने माटे लख्युं नथी.॥vणा
शीतलानिलस्य लहरीणां सहस्त्राणि तैः घनं यथा स्यात्तथा भिन्नो देहो यस्य सः
४
सिसिरंमि सीयलानिल । लहरिसहस्सेहि निन्नघणदेहो॥
तिर्यक्त्वे अरण्ये
३
ए
w what
अनंतशः
निधन
अनुप्राप्तः
G
६
D
स
MARA
21
तिरियत्तणमि रणे। अणंतसो निहणम ऽणुपत्तो॥॥
अर्थ-हे डीव!(तिरियतणमि के०) तिर्यंचना नवमां (अर के0) अरण्य (अटवी)
ने विषे (सिसिमि के) शिशिर ऋतु (शियालो) आवे सते (सीयलानिल के) शीतल
(ताढो) वायु, तेनी (लहरिसहस्सेहि के) हङारो लहेरोवमे (निन्नघणदेहो के) नेदायो
बे. एटले पीमायो ने दृढ एवो पण देह ते डेनो, एवो थयो सतो,तुं (अणंतसो के०) अनंती-
वार (निहणं के७) नाशने (अणुपत्तो के०) पाम्यो . ।। ७०॥
esota
वै० श ए भावार्थ-हे आत्मन् ! तुं पूर्व अनुनवेला दुःखने, लगार विचारी को के, तिर्यंचना नव- मां तहारो देह, स्खूब मजबूत हतो, तोयपण पोष महा महिनानी अत्यंत ताढथी, (हिम पम- वाथी) अनंतीवार मरण पाम्यो. एटले आ डीव अनेक प्रकारना रसायण डेवां के, बांबु हरिताल विगेरे खाइने शरीरने मङबूत तथा पुष्ट कर धारे जे; तोयपण ते शरीर घोमा डेबु, अथवा पामा डेवं कदिपण थतुं नथी. तो पण ते शरीरने घोमानी तथा पामानी नपमा अ- पाय जे. तेवा घोमा विगेरे तिर्यंचोनां शरीर पण, अत्यंत ताढथी नाश पामे . ते नाश पा- मवादिक पुःख तें अनंतीवार सहन करयां. तो आ नवमां धर्मसाधन निमिते अल्प एवो पण शीत (ताढनो) परिषह तुं केम सहन नथी करतो?॥6॥ अरण्ये क्षुधितः .२ गिम्हायवसंतत्तो ।ऽरणे छुहिन पिवासिन बहुसो॥ यिर्यक्भवे मरणदुःखं बहु यथातथा विद्यमानः ए संपत्तो तिरियनवे । मरणहं बहु विसूरंतो ॥१॥ ग्रीष्मातपसंतप्तः पिपासितः - . बहुशः ४ + संप्राप्तः - १.० १ - L " कर एश 5 olden AkadimanawaINTEE.wर reOKBHA- अर्थ-हे डीव! तुं (तिरियनवे के० ) तिर्यंचना नवने विषे (अरणे के ) अटवीमां (गिम्हायव के ) ग्रीष्मऋतुना तमकावमे (संतत्तो के ) सारी पेठे तप्यो एवो, अने (बहुसो के७) घणी घणी (बुहिन के ) दुधा वेदनाने सहन करतो एवो, अने (पिवासिन के) घणी घणी तृषा वेदनाने सहन करतो एवो, ने (बहु के) घणो घणो (विसूरंतो के0) खेद पा- मतो सतो (मरणऽहं के) मरणानां पुःखने (संपत्तो के) पाम्यो हतो, ॥१॥ नावार्थ-हे आत्मन् ! डेम तें तियेचना नवमां शीत परिषह सहन करयो. तेम नष्ण का- लमां (ग्रीष्मऋतुमां) एटले वैशाख डेठ महिनाना आकरा तापमां तें नष्ण परिषह सहन करयो. तेमां वली अतिशे तृषा वेदनी तथा अतिशे दुधा वेदनी तेणे करीने, तुं अत्यंत खेद पामतो सतो अनंतीवार मरण पाम्यो. परंतु ते पुःखेने विसरी डाइने, प्रा नवमां थोमा ता- पने पण न सहन करतो, तुं पंखा प्रमुखे करीने वायुकायना डीवोनो घात करे . पण एम नथी विचारतो के, तियच नवने विष तथा नरक नदने विष में अनंतां तापनां पुःख सहन करयां ने. ते पुःखना आगल आ ताप, सुःख, श्या हिसाबमां ने ? एवो विचार तने लेश- मात्र पण पावतो नथी॥१॥ ASPERMS FASiravixom क्स -~ -रहर वर्षासु अरण्यमध्ये उस्मानः वै गिरिनिर्भरणोदकैः ४ श ५ - ए३ शीतानिलेन दग्धः सन् तिर्यक्त्वे बहुशः L- १ वासासु ऽरणमने। गिरिनिप्तरणोदगेहि बप्नंतो॥ मृतोसि सीयानिलमन्नविन। मनसि तिरियत्तणे बहुसो॥२॥ अर्थ-रे डीव! तुं (तिरियतणे के७) तिर्यंचपणाने विषे (वासासु के) वर्षाऋतुमा ए- टले चोमासामां (अरणमझे के७) अटवीने विषे रह्यो सतो (गिरिनिज्झरणोदगेहि के) पर्वतनां निर्धारण एक पाणीवमे (बज्झतो के) वहन थतो. एटले तणातो,अर्थात् चारे पासे पाणीमां अथातो एवो, अने (सीयानिल के ) अतिशे शीतल एवा वायुवझे अर्थात् हि- मवमे (मानविन के) दाफेलोसतो (बहुसो के) घणीवार (मसि के०) मरण पाम्यो । भावार्थ-हे डीव ! तुं तिर्यंचना नवने विषे, चोमासानी ऋतुमां वृद्ध प्रमुखने विषे रात्री दिवस निर्गमन करतां वरसातनी धाराननां कष्ट सहन करी आव्यो . वली हिम पमवाथी बलीने मरण पण पाम्यो . ने नदीयोमा तणातो तणातो अनेक प्रकारनी वेदना पामीने स्टारNSTAIdedwane प३ . , mase अथमाइ कुटाइने पराणे प्राण त्याग करयो जे. ए सपलां कष्टने तुं आऊ केम विसरी डाय बे ?॥२॥ तिर्यक्भवेषु क्रिश्यन् सन् दुःखशतसहस्रः एवं श ४ ३ एवं तिरियनवेसु । कीसंतो पुकसयसहस्सेहिं ॥ GE उषितः SPYR एस्.cuuuuuun-ViralIuat ... अनंतवारान् जीवः भोषणभवारण्ये G 2 farm sustay, ६ वसियो अणंतखुत्तो। डीवो जीसणनवारणे ॥७३॥ अर्थ-(एवं के७) ए प्रकारे. एटले पूर्व कर्तुं ते प्रकारे (तिरियनवेसु के) तिर्यंचना - वोने विषे (उस्कसयसहस्सहिं के ) लारको गमे शुःखे करीने (कोसंतो के) केश पामतो (डोवो के०) आ डीव डे ते (नीसणनवारणो के०) नयानक एवी संसाररूप अ- टवीने विषे (अणंतखुत्तो के) अनंतीवार (वसियो के) निवास करी आव्यो ने. ॥७३॥ नावार्थ-हे आत्मन्! तुं तिर्यंचना नवोने विषे पण अनंतां पुःख जोगवी आव्यो .३॥ 6555-- Johnso PPPTA KAR वैण दुष्टाष्टकर्माण्येव प्रलयानिलस्तेन प्रेरित: - भीषणे भवारण्ये श श ३ ४ तसमा -- अच्छकम्मपलया। निलपोरन नीसणंमि नवरणे ॥ एव हिडमानः नरकेषु अपि 7 अनंतशः G हे जीव प्राप्तोसि दुःखें ए ३ ए ६ ७ हिडंतो नरएसु वि । अणंतसो जीव पत्तोसि ॥४॥ अर्थ-(डीव के) हे जीव ! तुं (उछठकम्म के०) दुष्ट एवां के आठ कर्म. एटले पुष्ट फलने आपनारांझानावरणीयादिक आठ कर्म ते रूप (पलयानिल के) प्रलय कालना वायु वमे (पेरिन के) प्रेरणा करयो एवो, अने (जीसणंमि के) नयानक एवी (नवरो केण्) संसाररूप अटवीने विषे (हिमंतो के०) चालतो सतो (नरएंसु वि के०) नरकने विषे पण, पूर्वोक्त पुःख (अणंतसो के0) अनंतीवार (पचोसि के) पाम्यो . ॥४॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! ते ज्ञानावरणीयादिक आठ कर्मे करीने नरकादिक गतिने विषे, अनंतीवार छुःख भोगव्यामां खामी राखी नथी. तोपण वली पागं तेनांतेडा पुःख प्राप्त थाय, तेवा नपाय करे काय बे. माटे हवे तेवां पुःखो नोगवां पमे नहि, तेवो उपाय करय.॥७॥ उम्मका ए सप्तसु नरकमहीपु वन्नानलदाहस्य शीतस्प च वेदनास्तामु ३ Srastasisame acromarats RSS Vaitany-ninational अनंतकृत्वः करुणशब्दैः उषितः 3 ६ Tv मान सत्तसु नरयमहीसु । वजानलदाहसीयवियणासु ॥ विलपन् ए वसियो अणंतखुत्तो। विलवंतो करुणसद्देहिं ॥ ५॥ अर्थ-हे डीव ! तुं (वजानलदाह के ) वज्रामिनो ने दाह ते उने विषे. एटले अतिशे तीक्ष्ण ने अग्नि ते डेने विषे, अने (सीयवियणासु केण) अतिशे शोतनी ने वेदना ते ने विषे, एवी (सत्तसु के७) सात (नरयमहीसु के) नरक पृथ्वीनने विषे (करुणसदेहिं के) करुण शब्दवमे ( विलवंतो के०) विलाप करतो सतो (अणंतखुत्तो के0) अनंतीवार (व- सियो के०) वशो ने.॥५॥ भावार्थ-हे आत्मन् ! तुं साते नरक पृथ्वीयोमां निवास करी आव्यो जे. अने त्यां त्यां नुष्ण वेदना तथा शीत वेदना, आ नीचे लख्या प्रमाणे अनंतीवार सहन करी आव्यो : । KOTA A श दे० एए सस उम ग्रीष्मऋतुना बेला समयमा अाकाशनी मध्ये आवेलो, मेघरहित, घणा आकरा किरणवालो सूर्य, देदीप्यमान सते, ना शरीरने विषे पित्तनो प्रकोप थयो , तेवा पुरुषने, च्यारेबास खेरना अंगारानो अग्नि सलगावीने तेनी बच्चे राखीए, ने तेने डेवी नुषणवेदना थाय, ते करतां पण अनंतगुणी नष्णवेदना, नरकने विषे नारकीना डीवो नोगवे . ते नारकीना डीवोने त्यांथी नपामीने को कदापि अहिंना धगधगता खेरना अंगारामा सुवा- मीए, तो डेम शीतल चंदननो लेप करयो होय, ने तेथी डेम अत्यंत सुखथी निज्ञ आवे, तेवी रीतनी निज ते नारकीना डीवने आवे जे. एवीऊ रीते पोष महिनानी रात्रीने विषे मेघरहित आकाश थए सते, हृदयादिकमां कंपाराना रोगवाला पुरुषने आवरण रहित, हि- माचलनी पृथ्वीने विषे राख्यो होय, अने वली त्यां अत्यंत वापराना ऊपाटा चालता होय, ते वखत ते डीवने डेवी शीतवेदना थाय, तेथी पण अनंतगुणी शीतवेदना नरकने विष ना- रकीना डीवो जोगवे ने. ते नारकीना डीवीने पूर्वे कहेला, हिमाचल पृथ्वीना स्थानमा राख्यो होय, तो डेम वायरा विनाना स्थानमां शियालाने विषे निशावे, तेम ते नारकी- ना डोवोने निशानी काय . माटे एवां पुःख तुं अनंतीवार सहन करी श्राव्यो . BAATARAKHANA ए ८ पीडितः बहुराः ३ ६ ए astra मनुजभवे निःसारे विलापितः I १ स्मरसि ११ माटे तेथी त्रास पाभीने फरीथीं त्यां न डवू पमे, एवा धर्मकृत्यमां सावधान था !॥५॥ पितृमातृस्वजनरहितः दुरंतव्याधिभिः ४ पियमायसयणरहिन। पुरंतवाहिहिं पीडि बहुसो॥ त ए १०७ मणुअनवे निस्सारे। विलावि किं न तं सरसि ॥६॥ अर्थ-रे डीव ! (निस्सारे के) असार एवा (मणुअनवे के०) मनुष्यनवने विषे (पिय- माय के०) पिता माता. अने (सयण के ) स्वङन. तेणे करीने (रहिन के) रहित एवो, अने (पुरंतवाहिहिं के०) पुःखे करीने के अंत ते डेनो, एवा व्याधिये करीने (बहुसो के०) घणीवार (पीमिके) पीमा पाम्यो एवो. एका कारण माटे (विलावि के०) विलाप करतो एवो, तुं ते (तं के) ते मनुष्यनवने (किं न सरसि के) केम नथी संचारतो ? ॥६॥ नावार्थ-हे डीव ! तुं मनुष्य नवमां पण माता पिता स्वऊनादिक प्रिय वस्तुनो वियोग m ne
40
श
ए६
+
-
-
---
-
4
थवाथी तथा अनेक प्रकारना शरीरना व्याधिथी विलाप करी करीने मरण पाम्यो हतो,
वातने तुं केम विसरी काय ? मनुष्यन्नव आश्रीने अहं ममत्व तथा मोहपणा सहित निना-
ग्यपणा विषे एक सोमिल ब्राह्मणनी कथा टीकामां लखीने. ते नीचे प्रमाणे जाणवी.
कथा..
कौशांबी नगरीमा सोमिल नामे बाह्मण डान्मथी दरिती एवो रहेतो हतो. ने तेने स्त्री,
पुत्र, पुत्री, इत्यादिक घाएं कुटुंब हतं. ते कुटुंबनी प्रेरणाथी एक दिवस धन कमाववाने अर्थे
देशांतर गयो. त्यां तेणे व्यापारादिके रहित एवो, पण दीननोगे सहित, एटले महोटा दाने-
श्वरी डेवो, एक योगी पुरुष दीगे. ते योगिये व्यनी चिंताथी आकुल व्याकुल थएला
बाह्मणने पूज्यु के, तहारे शी चिंता ? त्यारे सेणे कर्जा के, दारिश्य एक महारे चिंता ने.
त्यारे योगी बोल्यो के, डो तुं महारं कडं करें, तो हुँ तने महोटो धनाढय कलं. त्यारे ते वात
ते ब्राह्मणे कबूल करी. पनी ते बे डाण पर्वतनी तहलाटीमां ( गुप्त स्थानकमां) गया त्यां
योगी बोल्यो के, ा सुवर्णसिधि थवानो रस जे. एटले योगीए पूर्वे ताढ तडको नूख तृषा-
ए६
की
IUS
नावश अपने पतलं. सधी सुकां एवा केंद्रस्वङनादिर्कन सुखा करवाजतया धन
न
SJulla LiVE ELEAVE AL.NET ارایه ، ملتان کا علمبردا هلیا امامت و ولاتها महनत करानसममाना पादमा लेइने घणे काले घणा प्रयासथी ते रस तुबमीमां नरा राख्योहतो.ते पेला दरिधी ब्राह्मणने देखायो• ने कह्यु के, श्रा सहस्रवेधी रस ने. एटले त्रांबानां हडार पत्रां अग्निमां तपावीने नपरा नपरी खमकीने मूक्यां होय, तेमां आ रसनुं एक टी' मूक्युं होय तो, ते सर्व पत्रामा रस उधर डाय: एटले पहोची डाय. अर्थात् तेक वखत ते सर्व पत्रां सुवणेमय थइ डाय. एवी रीते योगिए वारंवार कहुई. त्यारे ते निनांगी ब्राह्मणने उलटो क्रोध चम्यो, ने तेथी बेहाथे कालीने पेलुं रस, तुंबई, सादमदना पानमामां ढोली दीवू. त्यारे ते योगिये ते ब्राह्मणने घणोऊ अयोग्य डाणीने तेनो त्याग करचो. अने ते ब्राह्मण पण पृथ्वीमा भ्रमण करतो क- रतो एटले पैसा पैसा एम पोकार करतो करतो मरण पाम्यो, पण ते मख्या नहीं. आ कथानुं तात्पर्य ए ने के, डेम निर्भाग्य जीवने घणुं धन पामवानो अवसर आवे तो- यपण तेने ते धन ले, सूके नही. तेम आ डीवने पण मनुष्य नवमां मिनधर्मरूप धन ग्रहण करवानो अवसर आव्यो , तोयपण बहुलकर्मिपणाथी डिनधर्मरूप सुवर्णसिधिनो रस ले- वार्नु मन नथी थतुं, ए बहु आश्चर्यकारक !!॥६६॥ FARRIGHEAnd Sapk actors Vi_M गगनमार्ग अलक्षित सन् भ्रमति भववने जीवः पवनः वै वैण JG ए ६ १० १ श पवणु व गयणमग्गे । अलरिकन नमइ नववणे जीवो॥ हा भीकेलामराास्याने िस्याने नगसमुन्य ए धनस्वजनसंघातान् . a रासमा भेटता ए Pratants. गणघाणमि समु । निकण धणसयणसंघाए ॥6॥ अर्थ-हे आत्मन् ! (डीवो के०) आ डीव डेते (जववणे के०) संसाररूप अटवीने विषे (गणाणंमि के0) स्थान स्थानने विषे (घणसयणसंघाए के) धन तथा स्वऊन तेना स- मूहने (समुनिकण के) त्याग करीने (गयणप्रग्गे के७) आकाश मार्गने विषे (पवणु व केश) पवननी पेठे (अलरिकन केय) अशरूपे थयो सतो (नमइ केण)नमेने.॥३॥ नावार्थ-डेम आकाश मार्गमा वायु फरे ने,तेम आ डीव पण नवाटवीमां अदृश्यपणाथी एटले आ पूर्वे महारो कोण सगो हतो? तेवा अडाणपणाथी अनेक स्थानने विषे भ्रमण करे .तेमां अनेक जवने विषे मलेलां धन तथा स्वङान इत्यादिकनो त्याग करीने एटले तेम शागौर रश इसने एवी चिंबा स्कीने वर्तमानकालना नादिकने सुखा करपान या धन । + cree
No text on this page.