·No text on this page.

·ગેઘા જન મઘ સિરિઝ વ્રથા- ૧
મા ન વ ધ મે
.
પ્ર એક
શ્રી થશેવિજય જેને પ્રથમાળા
વાવનગર
બાર માની
મટ

·નિવેદન
આજે માનવતા ભુલાઈ હોય એમ જણાય છે ત્યારે
બાજુ સ્વાર્થ, અનીતિ, કાળાબજાર, સહખારી જેવા દુર્ગુણો
વધતા જાય છે તેવા દુ ને સજામાથી બચવા માટે માનવતા
અને તેને માટે જરૂરી ગુણે વિકસાવવાની જરૂર છે તે માટે કવિ-
કાલ સર્વજ્ઞ આચાર્યશ્રી હેમચંદ્રસૂરિએ તેમના યોગશાસ્ત્રમાં ગૃહસ્થો
માટે દર્શાવેલ ના સુમારીના પાત્ર ગુનુ ચિતન, મનન અને
આચરણ માં જરૂરી છે તે ગુગેનું વિસ્તારથી વિવેચન કરતુ આ
પુસ્તક પણ સમાજને ઉપયોગી બનશે એવી આશા છે
વાચકે આ ગુણોને કવનમાં વણી લેવા પ્રયત્નશીલ બને તેમાં
આ પુસ્તક-પ્રમશનની સાથે તા છે લેખક મહાન ઉપરોક્ત
ગુણનું આધુનિક દષ્ટિએ વિવેચન કરવા ઘણે પ્રયત્ન કરી નવી
વિવેચન દષ્ટિ માર્ગ ખુ વે કરે છે એ શનીને વિકાસાવવાની
હજુ ખૂબ શકયતા અને જરૂરીઆત છે આશા છે કે વાચકોને આ
પુસ્તક ઉપગી બનશે
ગેઘા રે સઘ તરફથી આ પુસ્તક પ્રપશિત કરવા માટે
સહાય મળેલો છે તેથી આ પ્રકટ કરવાનું શખ્ય બને છે
ભાગદ - ચ મ ણ R A LL B }
માન મત્રી -ના વિજ્ય જૈન પ્રાથમાળા
બધી ચોકભાધનગર (સી)
પ્રકાશક
ધમ ૨૫ ૯ ૨ સવત ૨૪૭૭

·અર્પણ.
દાનવીર શેઠશ્રી ભેગીલાલ મગનલાલ
વિ કે માનવ ધર્મને પુષ્ટ આલબનરૂપ સહુદયતા,
સરળતા, નમ્રતા, વ્યવહાર કુશળતા, વ્યાપાર
નિપુણતા, સજનતા, દાનવીરતા વગેરે
આપના સદગુણેથી આકર્ષાઈ આ
“માનવધર્મ”નામ ધરાવતી પુસ્તિકા
આપને અસ્નેહ અર્પણ કર છુ
લી સ્નેહાધીન,
ભાવનગર વકીલ ખ્યાલચંદ લક્ષ્મીચંદ
નિર્મળચક મુજ ૪ર૦
બી એ એલએ બી
માર્ગદર્ષિ શુદી ૧ ૨૦૦૭
નિવૃત્ત એજન્સી વકીલ

·No text on this page.

·ગશાસ્ત્રના–આ પુસ્તકમાં આપેલા
પાંત્રીશ બોલ
૧ ન્યાયથી ધન ઉપજન કરવુ
૨ સાશ પુરૂષના આચારની પ્રજા સા કરવી.
સમાન કુળરીવાભ પણ અન્યત્રીની સાથે લગ્ન કરવુ
૪ પાપનો ડર રાખવો
૫ દેસના પ્રસિદ્ધ આચાતુ પાન કરવું
કિઈના અવર્ણવા. બેવવા નદિ તેમાં ખાસ કરી રાજાની
નિદા કરતી જ નહિ
છ અતિ ગુણ તથા અતિ પ્રગટ નહિ તેવા તથા સાગ પાડશ
વાળા સ્થાનમાં જેમાં જવા આવવા માટેના અનેક કાર ન
હોય તેવા ઘરમાં રહેવું
૮ હમેશા સારા આચરણવાળા સાથે સંબંધ રાખ
૯ માતાપિતાની સેવાભક્તિ કરવી
૧૦ ઉપલવાળા સ્થાનને ત્યાગ કરે
૧૧ નિદિત કાર્યોમાં પ્રવૃતિ ન કરવી
૧૨ આવકના પ્રમાણમાં ખર્ચ કરવા
૧૩ લક્ષ્મી (ધન) ના અનુસાર વેષ ધારણ કરે
૧૪ બુદ્ધિના આઠ ગુ મેળવવા
૧૫ નિરતર ધર્મનું શ્રવણ કરવું

·૬
૧૬ અજીર્ણ હેય સુધી ભોજન કરવું નહિ
૧૭ હમેશાં વખત પ્રમાણે પાપને વિચાર કરી ભોજન કરવું
૧૮ પરસ્પર વિરાધ ન આવે તેમ ધમ, અર્થ અને કામ એ
ત્રણ વગને સાધવા
૧૯ અતિથિ દીન પુને ગ્યતા પ્રમાણે સાકાર કર.
૨૦ કોઈપણ વાતમાં કામ કરવો નહિ
૨૧ ગુણીજને પક્ષપાન કો
૨૨ દેશ તથા કાળ વિરૂદ્ધ આચારને ત્યાગ કરે
૨૩ કાર્યના પ્રારંભમાં પિતાના બળાબળને જાણવું
૨૪ વ્રત અને જ્ઞાનવ મેટા હેય એવા પુરૂની સેવા કરવી.
૨૫ પણ કા યે જન પણ કરવું
૨૬ દીવદશી થનું રેક કાર્ય માં વપરને વિચાર કરે
૨૭ કૃત્યકૃત્યના તફાવતને વિશેષ પ્રકારે જ્ઞાતા થવુ
૨૮ કરેલા ગુણ (ઉપકાર) ને જાણવા કુતર થવું
૨૯ લેકની પ્રીતિ મેલવવી
લજજાવાન રહેવું
૧ દયા રાખવી
૩૨ શાંત સ્વભાવવાળ થવુ
૩૩ પરોપકાર કરવામાં તત્પર રહેવુ
કામ ક્રોધ આદિ છ આત” શત્રુઓને જીતવા
૩૫ ઈ વાને વશ રાખવી
૩૦.
૩૪
(નીતિ માર્ગનુસારીના રૂપ ગુણ }

·ઉપદ્યાત કલિકાલ સર્વજ્ઞ આચાર્યશ્રી હમચસૂરિ પ્રગીત મશાસ્ત્રના અભ્યાસ દરમીઆન સાધુ ધર્માનુરાગી ગૃહસ્થ શ્રાવકને આવશ્યક ગણવામાં આવતા (ધર્માધિકારો) માગનુસારીના પાંત્રીશ ગુબો (લક્ષણો) ઉપર અતર્મુખ નિયી વિચારણા કના ગુણગ્રાહક દરિથી ગણા કરતાં તે બધા ગુણો ઉપર કઈક મનન પૂર્વક લખવાની પ્રેરણ થવાથી આઠેક વર્ષ પહના આ લઘુ પુસ્તિકાનું વમતુ (મેટર) તાર કરવાનું બની શક્યું હતું પરંતુ તે કોઈ માસિકમાં પ્રગટ કરાવવાનું અશક્ય જણાતા પુસ્તકરૂપે પ્રગટ કરવાનું નક્કી કરવામાં આવે તેમાં વળી કાગને તેમજ છાપવાના ભાવ ઘણુ ઉચા રહેતા હેવાથી કેટલાક વર્ષો સુધી તે બહાર પાડવાનું મુલતવી રાખવું પડ્યું હવે શ્રી ઘા જેન આ ઘની આર્થિક સહાય મળતાં ગોવા જૈન સંઘ સિરિઝ પ્રથાક ન ૧ તરીકે શ્રી વિજય જૈન પ્રાથમાળા તરફથી તે પ્રસિદ્ધ થાય છે ત્યારે શ્રી રાધા જે સાધના ઉત્સાહી કાયવાડા તેમજ પ્રકાશક સભ્ય શ્રી યશોવિજય જેને ગ્રથમાળાના વ્યવસ્થાપકને આભાર માનવાની તક જતી કરી અને નથી પ્રત્યેક વિવેકી અને વિચારશીલ મનુષ્યને પોતાના જીવનનું અનીમ છે. વિવિધ પ્રકારના એળ કને ક્ષય કરી પરમ શાશ્વત મેક્ષ સુખ પ્રાપ્ત કન્સાનું છે કે આ અમે ૨ માસમાં અના કાળથી ભાભમકરતા છત્માન પુરપિ જ મ પુરપિ મ રપ ઘમાળ અનતા ૬ મહું મરચું સમજાર, આવિમૌનિક સુખ કેવળ

·૮
ખના આભાસરૂપ જણાય સનદ સ્વરૂપ પિતાને આત્મા
=ળ રવરૂપે તમામ જડ-પૌલિક વસ્તુથી તદ્દન ભિન્ન-સ્વત્ર
નાની વિવેક બુદ્ધિ પમત થાય અને તેવી સમજણ અને જાગૃતિના
રિણામે જીવાત્માને પિતાનુ સાચુ મળ સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરવાની
તાવા ની જાગે તેમજ તે સ્વભાવિક રીતે તે પ્રાપ્ત કરવા માટેના
માધના-ઉપાને વિચાર કરતો થઈ જાય એટલુ જ નહિ પરતું
તે સાધનાને હસ્તગત કરવા માટે હસ્તગત થયા બાદ વધારેને વધારે
પુષ્ટ બનાવવા માટે તેમજ તેમા નડતરરૂપ થતાં પ્રવેક બાધક તત્ત્વને
કુર કરવા માટે કટીબદ્ધ થઈ જાય
ઉપરોકત જીવનના અંતીમ પેવ સુધી પહોંચવા માટે કપરાને
રસપાને મતિર્ભિન્ના એ ન્યાયે વિવિધ ધર્મના સંસ્થાપકે-મહાપ્રભા
વિક પુર પિતાનાના પરમ પ્રમાણે અનેક રસ્તાઓ-માર્ગોની
પ્રરૂપણ કરી ગયા છે નાના અગર મેટા વીલની મધ્યમાં આવેલ
બિંદુએ પહોંચવા માટે જુદી જુદી અનેક સીધી-આડી અવળી લાગી
ટુ કી, અને અનેક લીટીઓ દોરી રાા તે ગણતરીએ લક્ષ્ય સ્થાને
પહોચવા માટેની આવા માર્ગોની કલ્પના કરી જરા શ્રમ અને
વિવેક પૂવક ચિતન કરીએ તે તેવા માગે લાંબા ટુકા હેવા
બદલ તદ્દન સરત કે અતિશય વિકટ હેવા બત કે સુખ ભરપુર
કે દુખપ કટક પણ હોવા બદવની વિધવિધ બાંધછોડ કરવાથી
કે ધર્મ ઝનુનથી પ્રેરાઈ અનેક પ્રકારના ઝગડાઓ ઉભા કરી તેમાં
ગુચવાઈ જઈ તરીઆળ રખડી જવાથી તે ભવભ્રમણને કદીપણું
અત આવવાને નહિ અને લક્ષ્ય સ્થાન દુરનુ દુર જ રહેવાનું
તેને પરિગામ લીસ્થાન કઈક નજીક હોવા છતા પણ વન વગડામાં
કે અઘોર જગલમાં અંધારી મેઘલી રાતે ભાનભુવા બની જતાં
માર્ગ માં નું પ્રા મુસાફર જેવી સ્થિતિ થઈ પડવાની આવી
પરિસ્થિતિમાથી બચાવી લેવા માટેજ વીરાગ પરમાત્માએ પરમ

·ચાની માફક આપણને જે ધારી માને નિર્દેશ કરે છે તે માર્ગે આસાનીથી પ્રયાણ કરવા માટે શુદ્ધ દિલના શ્રદ્ધાળુ ભાવિક જનના કન્યા, અ પ્રખર જ્યોતિર્ધર અને યુગપ્રધાન આચાર્યશ્રી હેમચંદ્ર સૂરિએ માર્ગાનુસારીના પાત્રીય ગુણેની આવશ્યકતા જણાવી છે તે પાંત્રીસ ગુણ ઉપર આ સવિસ્તર વિવેચન ઉપર કટીબદ્ધ થયેલા વિવકી મુમુક્ષુઓને અવશ્ય પ્રેરણાદાયી અને મદદગાર થઈ પડશે એવી આશા રાખવામા આવે છે જૈન દષ્ટિએ દશ દષ્ટાન્ત દુર્લભ ગણાતે મનુષ્ય જન્મ મહા- મુશીબતે અથાગ પુણ્યબળના પ્રતાપે જસદભાગ્યના ગેજ પ્રાપ્ત થાય છે તેમાં પણ દેવને પણ દુલ ભ એ મનુષ્ય જન્મને સાયક સફળ બનાવી શકાય તેવી સાધન સામગ્રી તેમજ સર્વ રીતે અનુકુળ સગે અને સુખ સગવડ તો વિરલાજ મેળવી શકે છે આવી કષ્ટ સાધ્ય પરિસ્થિતિમાં ગ્ય સ્થાન મેળવવાનું સદ્દભાગ્ય સાપડયા પછી પણ જે લક્ષ્ય સ્થાને પહેચવા માટેની પ્રાથમિક તૈયારીરૂપે જરૂર પુરતા પ્રયાસ૩૫ માર્ગોનુસારીના પાંત્રીશ ગુણેનું પરમ ગુણ ગ્રાહક બુદ્ધિથી અનુશીલન કરવામાં જેટલી ઉણપ કે કચાશ રાખીશું તેટલાજ પ્રમાણમાં મુદ્દાનું લક્ષ સ્થાન આપણાથી દૂનુ દૂરજ રહેવાનુ એટલે ઉપરોકત પાંત્રીસ ગુણ ઉપર જેટલે ભાર મૂકીએ તે જ ગણાવે જોઈએ આ પાત્ર ગુની રકમના કઈક એવા જ પ્રકારની છે કે તે દુનીયાભરમાં અસ્તિત્વ ધરાવતા ન્યાય અને નીતિના પાયા ઉપર રચાયેલા વિવધ ધાને એકી અવાજે કાઈપણ પ્રકારના વાદવિવાદ કે મતભે. સિવાય, સર્વાગે સ મત અને કેદ કરવા યોગ્ય થઈ પડે તેમ છે આ પત્રિીસે તેના સતત અભ્યાસ અને સહદય પરિશીલનથી ·મિ સ્થાન મનુષ્ય માત્રને અન્ય તમામ પ્રાણીઓ-જીવાત્માઓની-સરખામમા સાચા અને ઉત્તમ મનુષ્યને જ પ્રાપ્ત કરાવે છે પરમ વિવેક અને ગુણમાહક બુદ્ધિથી તેની સાચી સમજણ મેળવી આ તમામ ગુણોનું માવાન કરી અપ્રતિમ આદર અને માનની ભાવનાથી પિતાના ચાગ્નિ બંધારણમાં (Character-building) તેમને આપવામાં આવે તો પિતાનુ નનુષ્યત્વ સર્વાને ખાલી નીકળે છે તો ઉઠે છે આવા ગુણાકૃત મનુષ્ય જ સાચી માનવતાની અગર તે સાચા માનવધર્મની છાપ સી કેના ઉપર પાડી શકે છે આવા ગુણથી જ સૌ કોઈને સમત રા. માનવધર્મ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે એટલુ જ નહિ પણ તે સર્વ શ ખીલવી શકાય છે અને તેથી જ આ પુસ્તકનું નામ “માનવધર્મ રાખવામાં આવે છે અને તેના મનન પૂવકના વાચનથી વાચક બધુ વધતા ઓછા અશે પણ પિતાના ચારિનમાં માનવમની સ્થાપના કરવા માટે ઉદ્યમશીન થી તો લેખક પિતાને પ્રયાસ સાર્થક થયાનુ આશ્વાસન મેળવી શકશે. અર્વાચીન સુધારની વિઝાનિ. દષ્ટિએ દુનીયા આગળ વધતી જતી હોવાનું માનવામા આવે તે પણ જરા ઉડા ઉતરી દીધું ટિ. પૂર્વક વિચાર કરવામાં આવશે તો તરત જ જણાઈ આવશે કે ઉચા પ્રકારના વિશુદ્ધ ધામિક જીવનનો ખ્યાલ ઘડીભર બાજુ ઉપર રાખીએ તે પણ દુનિયાભરના જનસમુ વિનું નતિક જીવન એટલી બધી નીચી કેરી સુવી ઉતરી ગયું છે કે નજીકના સમયમા ઉજજવળ ભવિષ્ય માટે આશા રાખવાનું મુશ્કેલ થઈ પડયુ છે સારાએ જગ તમાં જ્યાં જે કોઈ વ્યક્તિ વગ સમુદાય કે સંસ્થા તરફ નજર કરીએ તે મેસ ભાગે નિતિક અધ પતન જ દષ્ટિગત થાય છે દભ, પાખડ આડ બર, ઉપરકીઓ દેખાવ વગેરે એટલા બધા વધી પડયા છે કે હૃદયને સતિષ આપે તેવા સદર મકર ઉત્તમોત્તમ ચરિત્ર- છે.

·શીત સજજને કવચિત જ નજરે પડે છે મને મલ્લની ચોટ જામતી હવાથી સુકા ભેગુ લીનું પણ બળી જાય તેવી સ્થિતિમાં છેવટ સુધી ઉત્તમરીનું ચારિત્ર સંભાળી રાખવાની ટેકને વળગી રહેવાનું મુશકેલ થઈ પડયું છે જીવન નિર્વાહ માટેના પ્રત્યેક સાધને અને અનિવાર્ય જરૂરિયાતવાળી ચીજ સ્તુઓના ભાવ એટલી હદ સુધી ની ટોચે જઈ પહોંચ્યા છે કે પરિમિત મર્યાદામાં જ કમાણી કરતાનીચર કેરીના મજુર વર્ગ નકર વર્ગ કે વ્યાયારી વર્ગને મધ્યમ વર્ગને–ચારે બાજુથી ભી સાઈ મરના સમુદાયને મુગે મેરે સ ન કરવાનું જ રહે છે સરમના અાવાર પ્રયાસ અને અવનવા પ્રયા ને પણ નિ. પ્રતિનિ અવનવા કાયદાનો અને ધારાધા છે જતા હોવાનુ નાં પણ, તેને સખ્તાઈથી અમલ થતો હોવા ના પણ રૂપવતી, નફાખોરી, સમારી, કાળા બજારીયા પ્રવૃતિઓ કામમાં દીકરી તેમજ દાણચોરીઓ જુજુરોમાંથી બચી જવાની છટકબારીઓ દગો ફટકા પૂર્ણ વ્યવહાર ઘટવાને બદલે વધતા જાય છે ટેકીલા મનુ- બેને પણ ન્યાય નીતિના ધોરણે વ્યવહાર ચલાવવાનું તેમજ ઉપરના પ્રવૃત્તિઓને સીધી કે આ ખરી રીતે શપનેક પ્રકારનું ઉત્તેજન આપતા અટકી જવાનું લગભગ અશક્ય થઈ પડ્યું છે જ્યાં જોઈએ ત્યા એકજ પ્રકારનો સુર નીકળતા સભળાય છે કે જીવન ટવી રાખવા માટે ની જારી વસ્તુઓ પણું કાયદાના બંધનમાં જકડાઈ રહીને સીધા અને સરળ વ્યવહારથી મેળવી શકાતી નથી યેન કેન પ્રકારેણું હરકે ઉપ ાર, ન્યાય—નીતિનો વિચાર બાજુ પર રાખી ન્ય ઉપાર્જન કરતા મનુષ્યની અત્યારે પ્રશસ્તિ ગવાય છે, અને પાર્જન માટેના સાધતેને વિચાર કરવા બેસનાર-તેવા વિચાર વમળના પ્રવાહમાં તણુતા મનુષ્યોને દમ વગરના ગણી કાઢવામાં આવે છે કરાઈ ઉપાયે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરી લેવાની મોટી રકમ કમાઈ લેવાની પ્રાપ્ય-કવચિત જ મળતી તક જતી કરનારને અણવડ વેવ કે મુખ માની લેવામાં આવે છે

·જ્યાર૬ બી માણસે પિતાની બધી વ્યવહાર કુશળતા અને
સરકારના કાયા કાનનો કે ગમે તેવા છટકમાથી નીમના પૂજા-
માથી કમર કેર્ટના સક જાપથી ફી જવા માટેની તાકાત ધરા
વવા માટે ગવ અને ગૌરવ અનુભવતા જણ્ય છે સામા રીતે સર્વ
આવીજ પરિસ્થિતિ પ્રવર્તતી હોવાથી આવા માનવધર્મ જેવા
એક તે શું બદકે સે કો પુસ્તકે જન સમાજના હાથમાં મૂક્તમાં
આવે, અદ્વિતીય વક્તા અને પ્રખર પ્રવચનબર મુનિમહારાજે ન્યાય
સપન્ન વિભવ જેવા વિષય ઉપર સતત દિવસોના દિવસે સતી
ઉતમોતમ દાને અને દાખલા દલીત ભરપૂર પ્રવચને કરે જય
તે પણ ચાનુ પરિસ્થિતિમાં એકદમ આવશ્વ પાટે લાવવાનું
ઘણું કરીને અને વિકટ જણાય છે જરૂર પૂરતા તાકાન અને મનો
બળ નહિ ધરાવતા માણસને તો એમ ના સાંભળીએ છીએ કે
આવા કપરા કાળમાં ઘણું નીચી સપાટી પર જઈ રહેતા
ન્યાય નતિના સમયમાં ન્યાય પન વિભવની તે વાતજ ધર્મ સ્થાન
કામ કરવાની રહે છે બાકી કથની કર્યું સૌ છે જેથી દુલભ
હૈષ જેવી પરિસ્થિતિ પ્રવર્તતી હેવાથી રોજના ચાતુ વ્યવહાર
કાર્યમાં અને વ્યાપાર ધંધામાં તે ચાલે છે તેવું જ ચાલવા દેવાનું
કાર્ય અશકય પનિહાર જેવું થઈ પડયું છે “ ડીરે ચડે એ
રિ એ કહેવત બરાબર ખ્યાનમાં રાખી સામાન્ય મનુષ્ય દાંભીક
ત્તિ એવા સારા દેખાવા પ્રયત્ન કરતા જણાય છે કે આગે
બાને ગોરખ જાગે ની માફક સાચુ પિત ઉધાડુ પડી જવાને
પ્રસંગ આવશે ત્યાર દેખુ જશે એવા મનમનામણ કરી પિતા
ના જ આત્માને પણ છેતરવાના પ્રયાસમા નિશદિન મશગુલ રહે
છે આવા માણુમાને કદી પણ એ ખ્યાલ આવતો નથી કે
જાહેર પ્રજાને, પોલીસને કે ન્યાયની કેટને કદાચ કો ધા પાટા
અાવી બહેશ વકી૩ બેરીસ્ટરની મદદથી કે દુશ્મની છે ઉs

·૧૩
વાથી કે વગવસીલાથી છેતરી શકાશે પરંતુ પરમાત્માને કી પણ
છેતરી રોકાય તેમ નથી જાય નીતિ ભ્રષ્ટતાનુ કે હરદાઈ ગુ હિત
કનુ પાપ વહેતુ મે પણ ઉપાડુ પડ્યા વિના રહેવાનું નથી
અને સદા ય દુનીયાની નજરથી તે છુપુ રહેશે તે દેવટે આગામી
ભવે તેના ફળરૂપ સજા ભોગવવાની જવાબ રીમાથી કદીપણું
છટકી શકાય તેમ નથી જ
આવા સગો વચ્ચે અતિમ લય નજર —ખ રાખી
પ્રથમ દરજજો માર્ગનુસારીપડુ જ પ્રાપ્ત કરવા માટે ની કોઇ
ભાવિક સજજને તેને માટેના આવક પોશ ગુણેની યથાર્થ,
પરમ છાસુ વૃતિથી સાચી સમજણ મેળવી લઈ ક્રમે ક્રમે ગુણ
ગ્રાહક વૃત્તિને સપૂણ ઉત્સાહ અને Cઘાસપૂર્વક રુદ્ધ દો નથી કેળ
વવાની જરૂર છે ગુમાડ' વૃત્તિ જેમ જેમ ખીલની જો અને
સાચી સમ જણને સાચા અને શુદ્ધ માગે ઉપયે કરવા માટેની
ધોધ વધતી જશે તેમ તેમ તે તે ગુણ ઓછી વધુ અને આપણું
ચારિત્રમાં યોગ્ય સ્થાન મેળવી તેને વિશુદ્ધ બનાવ વિશુક ચારિક
મોક્ષમાર્ગ તરફના પ્રયાણમાં આપણને અસાધારણ સહાયનં બની
જઈ આપણી જીવનયાત્રાને તેની આગે કદમ પૂર્વકની કૂચમાં
આગળને આગળ ધપાવો
એમ સીમા ય ગુરુ પણ દશા પૂર્વક ગ્રહણ કરવામાં
આવે અને તે સંપૂર્ણ સાવધાની પૂર્વક સો ખીલવવામાં આવે
તે તે જ અશુગ બ છે
અનેક સદગુણેને આવકારાયક
થઈ પડશે, એટલુ જ નહિ પણ આપણે ઉત્કર્ષ અને ઉનતિ માટેના
પ્રયાસમાં બીજ રૂપ બની વિકાસ પામી વૃક્ષની ગરજ સારે છે
અને ભાવી જીવનયાત્રામાં અનેક રીતે લાભદાયી થઈ જીવનને
સફળ અને સાર્થક બનાવે છે અનેક પ્રકારના અવરોધો અને

·૧૪
અડચશે તેમજ ઉપસર્ગ ખ થતી પણ પગ ધશ અચીવ
રથી હરોઈ સગુણને છેવટ સુધી નિભાવી રાખવામાં આવે છે
આ ભવ તેમજ ભવ સુધરી જાય છે એક પળ એ કપ
અન્ય સગુણાનુ લાજ બનવાનું સદભાગ્ય પ્રાપ્ત થતા અતિમ
યક્ષ-હાથ વૈતમાં આવી પડે છે મનુષ્ય જીભની સાર્થક્તાજ
માનવધર્મનું સાચું સ્વરૂપ સમજી લઈ તેને ઇવનમાં દરેક કાર્યમાં
ચિત્ર સ્થાન આપી, હૃદયના આદેશ મુજબ શુદ્ધ અને સાત્વિક
ભાવનાથી તેને પીતવતા ૨હી છે છેવટ સુધી ટકાવી રાખવા માટે
પરમ વિતરાગ દેવની આજ્ઞા મુજબ તેને પ્રતિદિન અમલમાં મુકતા
રહી આપણે આપણું ક ઈ સા કે ભારવારની જાળવળ માટે
જેટલા ઉધમવત અને પ્રયત્નશીલ રહીએ છીએ તેનાજ બહે
તેથી વિશેષ આ છે ફરજો અને જવાબદારી એ કરવા માટે
મહ થઈએ તે આપણે માગ ધરોજ સરળ અને સુલભ થઈ
પડે માગોમરીના પાની ગુગે ઉપરનાં વિસ્તર વિવેચનના
વાચનથી વાચક બધુઓ જોઈ શકો કે તમામ હાલનો દુની
આમ તદ્દન ભવાઈ ગયે “માનવ ધમ ની આપને સાચી
ઓળખ કરાવે છે બીજા કોઈ સમય કરતા આધુનિક માટીના
સમયમાં જેની વધારે જરૂરી છે તે માનવમને સ.
અપનાવી લેવા માટે સી ડેઇ સર્વ પ્રયત્નશ્ચત થવાનું મનમાં
લઇ તે માટે યથા શક્તિ પ્રયત્ન કરતા રહે તે આજની દુનીયાને
અનેક રીતે મુજવી રહે અનેક જટીલ પ્રશ્નોને ઉકેલ સરળ થઈ પડે
દુનિયાભરમાં કાયમ માટે વિશ્વશાંતિ સ્થપાય તે વિશ્વ
વિગ્રહને ભય લાબુદ થાય અને તમામ દેશની પ્રજા હજાએ અને
સૈનિકે તયાર ક વ પાછા ખેચાતા અનગળ દ્રવ્ય અને શકિતનો
અય વન ડી વાય જરૂરીયાતવાળી ચીજ વસ્તુને ઉત્પન
કરવા પાછળ કરી શકાય અને તેજ કાઈક નજીકના સમયમાં

·પ્રત્યેક વસ્તુની ત્રાસજનક મેધવારીનુ પહેલુ નવુ નમે અને
મધ્યમ વર્ગ કઈક રાહત અને આશાવેશ મેળવી શકે, અને તેજ
અને અનેક મોના પાયારૂપ ન્યાયનીતિના ધેર તરફ સૌ કોઈનું
કઈક આકર્ષણ થાય
હાલ તુરત તો આપણે ઘણાજ તેમના કપરા કાળમાથી
અને આકરી કસોટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ. એવા સમયમાં
આવા સામાન્ય પુસ્તકોને ગમે તેને બના પ્રચાર થાય તો પણું
તેવા વાચક વર્ગને ન્યાય નીતિના ઉચ્ચ સ્થાન ઉપર પહેચવાનું
તે ઘડીભર બાજુ પર રહે તો પણ તે નીતિભ્રષ્ટતાનો નીચી
અને નીચી કેરી ઉપર ઉતરી જવામાથી કઈક અને બચાવી
શખો તે તેથી પણ કઈક આશ્વાસન મેળવવાનું બની રહેશે
ઉપરોક્ત પામીણ ગુણના પાયારૂપ ગણાતા વાયસ પ વિભવ
નામના ગુણ ઉપરનું સવિસ્તર વિવેચન કઈક લબાણ થઈ જવાથી
પાઈ અઠવાડિક કે માસિકમાં પ્રગટ કરાવવાનું નહિ બની શખ્યાથી
તમામ ગુણે ઉપરના વિવેચનને પુસ્તક રૂપે પ્રગટ કરવાની તક
મળતાં તે તમામ ગુણ, અર્વાચીન જગતના તમામ પ્રજાજને
માટે, આધુનિક સમયને વિચાર કરતા “માનવધર્મ નામના પ્રધાન
ગુણને-પ્રત્યેક મનુષ્યના પ્રાથમિક ધર્મને સર્વ રીતે સન્માન્ય સમત
અને આવશ્યક જણુતા આ પુતનુ નામ મનવધર્મ રાખવાનું
એમ ધાર્યું છે અત્યારે જન સમાજને માનવતા કે માનવધર્મની જેટલી
જરૂર છે તેવી અને તેટની પહેલા કદી પણ નહોતી, એ મુદ્દાની કળા
સહેજે સમજાય તેવી છે એટલે તે બાબત વિશે વિચાની જરૂર નથી
આ બધા ગુણોમાં વાયસ પન વિભવને મુખ્ય અને પ્રામ
રસ્થાન મળે છે તેથી સ્પષ્ટ થાય છે કે દરેક દેશમા, દરેક સમયે

·સમૂહગત રીતે કે વ્યક્તિગત રીતે કરાઈ ધર્મના અનુયાપીને તેમજ નારિતને પણ માનવજીવનને સફળ અને સાર્થક બનાવવા માટે આ વિશિષ્ટ ગુણની આવશ્યકતા છે કોઈ વાદ કે પક્ષમાં માન- નારને પણ આ ગુણની કઈ પણ રીતે એડી જરૂર નથી સામા ય રીતે આપણે ઉતમ ગુગોથી વેગળા રહી વ્યવહારમાં તો એમ જ ચાને એવા મામનામણી કરી આપશુ જીવનના આગળ ચલાવવામાં એટલા ધા રીટ અને પાવરવા થઈ ગયા એ કે આપણી ગુણ ગ્રાહક શક્તિ એટલી બધી મ પડી ગઈ છે કે ઉજજવળ ભવિષ્ય માટે આપણને લેશ માત્ર પરવા છે તેમ જણાતું નથી આવી પરિદિતિ વચ્ચે આવા સુરક પ્રવાસ માટે તચિત સફળતાની આવી રાખવી તે કઈક વધારે પડતું છે છતાં પણ શુભ વતનીયમ એ સૂત્ર અનુસાર સામાન્ય ફરજ અt બને કઈક સતત મેળવી ગૌરવ અનુભવું છુ બીજ ગુગોના મારા નામ નિર શથી ૫ લબાણ થઈ જવાના ભયથી અહિં જ વિરમું છું આખું પુસ્તક સાત મનન પૂર્વક વાચી જવાની ભલામણ કરતા વિનતિ કરવાની કે સુ વાચક બંધુ કઈ ભૂત કે ૩ી તક માસ લક્ષ્ય ખેચવા કૃપા કરશે તે આભારી થઈશ અભ્યર્થના એજ ભાવનગર માણેકવાડી ૪ર૦ નિર્મળ ગુજ સ ૨ ૦૭ પોષ વદી ૧૩ (મેરૂ તેર) વોન ન્યાલચ, લક્ષ્મીચા ને બી એ એન એન બી નિવૃત એજ સી વકીલું ·કે છે. પરમાત્મને નમઃ મ માનવ ધર્મ માનવ ધર્મને અપનાવતુ અને સાર્થક કરતુ શ્રી યોગાસીન માર્ગનુગારીના પત્રીશ ગુ ઉપરનુ સવિસ્તર વિવેચન ભગળ કથન - ના સુત્તર વિજarfi જ રાણા મારુ ને ? 1 ર જરા સરા! निर्विशेषमनस्काय धोपोरस्वामिने नम ॥२॥ कृतापरावेऽपि जने कृपामथरतारयो । #rmોમ છે જાનનને II मोरगार्गम्य नेतार मेतार वर्मभूभना सातार सपनचाना बन्द मातर दन ॥४॥ अज्ञानतिमिरंधाना ज्ञानाजनशलाकया। नेजमुमलित यन तस्मै घोगुरवे नम ॥५॥ ઘણી મુકતીથી વરી શકાય એવા વાલા દુશ્મન દળને કરનાર, જગજીવોના રક્ષક, ગિતાથ, અહત ભગવાન મહા- ·ને નમ કાર ૧ દેવાધિદેવ ઈદ્ર ભક્તિભાવથી ચરણ- શ કરે કે ઉગ્ર આપ રાક હશબુથિી ચરમ શ કરે છતાય - વિરે સમભાવ રાખનાર શ્રી વીરપ્રભુને પ્રખ્યામ તારે ખર જ -રાગી છે અને પગ કૃપા થી કઈક નેતા 4 અને કરણથી અનીના શ્રી વીરભુના નેત્રોનુ ક વાગ 3 ક ૪ 4 મેક્ષ મા ના ને, કેમ મને નાર સર્વ નવના બર થી નન્દન વીરભગવાનને નમન અસ 1 1 અધમ૨ણી અધિકારી ! ને જેમ જ્ઞાનરૂપી જનતા વાકા ઉપાડયુ છે તે મુજને નમ કાર માર્ગાનુકારીના પ ા પ પ્રથમ કુલ ન્યા૨ ૫ત્નવિભ શ્રીમદ્દ હેમચંદ્રાચાર્ય મહારાજગણીત ગે રાસ્ત્રમાં ચારિનના સર્વવિરતિ ચારિત્ર ૨ ગતિરતિ ચારિત્ર =ાણા ની કહેવામા આવે છે કે પહેલાનું પાલન નાયુ કરે છે અને બીજાનું સેવન સાધુ ધર્માનુરાગી ગુખ્ય-શ્રાવ કરે છે. આ રીતે ગૃહરણ્ય-શ્રાવકો રણ માધુવમ છેઅનુર વાળી જગ્યા ની ધમાં ધિમરી માર્માનુસારી છે પાત્રીસ લક્ષણોની પ્રાપણ કખ્યામાં આવે છે તેમને પ્રથમ અને મુખ્ય લક્ષણ ગુણ ગાતો વાયર. નવમાનામાં ગુણ આ આગળ વ4કે પરમ ધામિક ‘પુ ની નજરે ૫છળ ના જમા માં આપગી ખાસ વિચારણા માગી રહે છે વામિક નજરે કેટલાક પુર – અમુક વર્ગ જમાનાને આગળ વાતો માને છે અને વિજ્ઞાનના વિષયમાં જે તે વિષયના માન

·(૩
નિષ્ણને તનતોડ મહેનત કરી જીવનભરના પ્રમાથી જુ જુ
અનેક વિમા અનેરી છે કી દુનીયાભરની પ્રજાને મેર
રડી એર ટન ટેનીની વર માને
ઉપરાત, કબર બહાર સ પજે દુખ લાભ આ
છે તે આગળ કરી પોતાની માન્યતાને સિદ્ધ કરે છે ત્યારે બીજે
વર્ગ આધુનિક ભારણ વિપ્ર, નર અગવિનિ શ કરી, ધારે
મન ન માર ના સવન-સામગ્રીની કે પનાથી થરથરી
જઈ દૂનિયાને મતળ નક આવા માની લઈ દુનિયાને
ઉપર મુજબની ૧પથી વાસ કરતા નુ નાના વધાન થતું હોવાથી
તેમજ ભન કરે યહોથી ઉપસ્થિત થતા આકરી ટી અને કોકરી-
ભીના કપરા કાળમાં ફમા પડેલ જગતભરમાં ન્યાય-નીતિના
નિમ તબ બાજુ પર મુ ના હેવાલી-જમાનાને પાણી પર
માની લે છે બન વર્ગ તરફથી પોતપોતાની નાવનાની પુષ્ટિ માટે
આગળ કરવામાં આવતી દવાને ઘભિર પ્રખર વિચારકને પણ
પૂરી મુઝવમાં નાખી દે છે અને જમાનાને પ્રવાહ કઈ બાજુ
વહો જાય છે તે નથી કરવાનું મુશ્કેન થઈ પડે છે
વાબી જેન દષ્ટિએ આ હુડાઅવસર્પિણી કાળને પાચ
રે પ્રતિ હોવાથી ઉત-પતો કાળ ગણવામાં આવે છે
નિપ્રીન આયુષ્ય પ્રમાણ શરીર સઘણ-શારીરિક બળ વગેરે
ધટના જાય છે જમીનનો રસ કેસ પણ ઘટતી જાય છે સમુચ્ચય
રીતે મુખાતિ ઘટતા જાય છે અને દુખ-દ અને અશાતિમા
વૃદ્ધિ થતી જાય છે નીતિની બાબતમાં પણ સમાજ પાછળ હઠ
જાય છે. આમ છતાં પણ અાઈ મહેન્સ ઉદ્યાપ ઉપધાન
પ્રમપુરમ થી ધામધુમપૂર્વના વડા અને સામુદાયિક
જમણ પ્રસંગે પ્રવર્તતા રેય છે ત્યારે ચોપે આ વતતે હેવાના
મન-મનામણા કરવામાં આવે છે

·(81 આ પ્રકારને જમાને છતા પણ ન્યાયસપનવિભરનામા ગુણની વ્યાખ્યા કે વિવેચનમાં કઈપણ પ્રકારની સિવિતા કે છટ બટ નભાવી લેઈ સમય નહિ. ન્યાય-નીતિની બાબતમાં લે માત્ર છMટ મા જતા જનસ્વભાવ અને માનસિક વલણ એટલા બધા અમ મશીલ હોય છે કે નીતિ-બ્રટતાને જરાપણું અવકાશ મળતાં કેટલી ર સુધી નીચા ઉતરી જવાનું થાય છે તેની કલ્પના કરી મત છે સામાન્ય ગૃ થ વનના પાપાનના પણ મુખ્ય લક્ષ્ય-સાધ્ય દૃષ્ટિ આત્માની કમગર ઉન્નતિ સાધવાના ગણતરી રાખી મેક્ષ ગતિ તરફ-~આ માની સર્વ પ્રકાર છે કમ- માથી મુક્તિ મેળવવા તરફ, સિદ દશા પ્રાપ્ત કરવા તરફ જ રહેવા જોઈએ જુ1 જુધમાવતી તરફથી મેટાની સિદ્ધ દશાની ભાખ્યા ભને જુદી જુદી રીતે કરવામાં આવી છે તેમ તે તેના જુદા જુ: અનેક પ્રબરના સાધને માટે પણ ભને મતભે હામ છતા પણ અનેક આય ધર્મની સાખ દષ્ટિ તે મેક્ષ નર૬ મી. માડી રહેલી હોય છે એને પ્રત્યેક ધમનું લક્ષ્યબિંદુ સળ કામના સાથી પ્રાપ્ત થતાં સચિનદ સુખ મેળવવાનું હોય છે આવું ઉત્તમ લક્ષ્ય બિદુ-ભાણ ગમે તેટલુ દૂર હૈષ તેને પહોચવા માટે માર્ગ ગમે તેટને વિકટ અને દી હામ, સદર માર્ગની લાગી મુસાફરી માટે પ્રબળ પુર ના પ્રતાપ માધનની વિપુલતા પ્રાપ્ત કરી શક્યા હોઈએ અગરજે પુખ્યબળની કચાશ પ્રમાણે જોઈએ તેવી સાધન સામગ્રી હાય ન કરી રોક હેઈએ તે પણ જે આપણે ઉન્માર્ગગામી નહી થતાં મેક્ષમાનુસારી થયા એ કાળતરે પણ લક્ષ્યબિંદુ સુધી જરૂર પહોચવાના અને સિદ્ધ કશ્વાના એમાં જરાપણું અસય કે શકી રહેવા જોઈએ નહિ આ દષ્ટિએ માર્ગાનુસારી૫ણાની અત્યંત આવશ્યક્તા છે અને તેમાં ગમે તેટલી લાવો મુશીબતે કે ઉપાધિ આવી પડે તો પણ સાબે જ ·- મામબ્રટ થઈ માર્ગગામી ન થઈ જઈએ તેવી આપશે ખાસ સભાળ અને કાળ રાખવાની જરૂર છે માર્ગનુગારીપણ કામ માટે અખડિત રીતે જળવાઈ રહે તે ખાસ લખ્યમા રાખવાની જરૂર છે જેને શાસ્ત્રમરે આવા પુનિત લવ્યની માધના માટે માર્ગ-મારી પણાના પાનન માટે 4 થ શ્રાવકને જરરની પાની ગુણલક્ષણો બતાવેલા છે અને તેમા મચાવમ નવિભવને પડેનું સ્થાન મત છે આ પડવા ગુણ-વક્ષનું વિવેચન કરતા કહેવામાં આવે છે કે જે પોતાને મપત્તિ ન્યાયપૂર્વક કરી હોય તે જ ગૃહસ્થ જાવક આ ગુણને ધારક કહી શકાય ન્યાય અને નીતિપૂર્વક જ જિગીભર જીવન ગુજારવાને જેને - થર હોય મનથી વચનથી અને કરવાથી કી પણ ન્યાય- નીતિના મન દિચિત પણ ઉલ વન કરવામાં અને થથરાળ અને ક પાણી છતા હેમ, મરણાત કષ્ટ પણ “વાર fa ૧૨ ને પાતા એ સુત્ર અનુસાર જે શિવ પુરો ન્યાય માગવા વેશમાત્ર સ્મૃતિત થતા નથી તિવા સજજને જ વ્યાપાર, વહાર કે કરી શ ક જે પ્રમાણિલ્પ અને ન્યાયપૂર્વક જ આ કર છે પરસ્પરની તીવ્ર હરીફાઈ વણિક વૃત્તિને સ્વાભાવિકપણાની ઈર્ષ્યા પૂર્ણ ચ બાયડી અને - ખેરી ઝડપભેર પાણી પી સ્થિતિના શરણે દુનિયાભરના બજારેની અસ્થિરતા, રજસત્તાની હદ ઉપ- વાત દમતગીરીથી અણધાયા આવી પડતા અકળો છવનો ઉપરે ગી અનેક વસ્તુઓના ભાવમાં પ્રતિદિન અને કવચિત્ પ્રતિ- કતા થી ઉથલપાધન વગેરે અનેક કારણેને લવે સ્વતંત્ર ગણતા ધધા, વ્યાપાર રોજગારમાં પણ કાતિ અણધારી રાત એવી મુશ્કેલી ઉભી થઈ જાય છે એ જ વાત આવી પડે ·છે કે વાવપુર સર વ્યાપાર ખેડી પિતાની અટ નિભાવી રાખવાનું મુશ્કેલ બની જાય છે અને તેવા પ્રમુખે યાપારી વનમાં ચટા ભાગને ન્યાયન નિના રણની પરવા કરવા જેટલી રહેતી નથી અને સામાન્ય રીતે માનગતિ નો એ સુવ અનુસાર ખાખી પી દેવાઈ જઈ નાવ નવિના સુત્રને માન આપ ઘર સજજને પણ કવચિત્ નળાઇને વશ થઈ, ખળ કરી પ્રસને ખવિત થઈ જાય છે અને પછી જામેલી અભણ અને અe. ગુમાવી બેસે છે વળ વિવેદષ્ટિની ઉણપના કા કે ધાર્મિક જાવનાની કચાશના કાજો માતે જમીને ઘેર ધાડ અને કસાઈને ઘેર કુળ-તેવી કહેતેનું ૨૯ બરાબર ન સમજાયું કે તા. કારણે અમર તે પુનિત સંસ્કૃતિના દર અકારની બપ જાગે પ્રમાણમાં છે પડી હેપ તવા કારણે મનની નબળાઈને રસ થઈ ઘણાખરા મનુબા એ જ આમ રાખી હલા હેવ છે કે ઘર કે વધારે અને ન્યાય–નીતિ અને પ્રમાણિક્તાના સિહાસ જાળવી રાખવાનું તદન અશકય છે અને તેથી ડરે અને પગલે હતી ખાના શતવ્ય છે. આવા નિળ માન્યતાને ૫ ણામ એ જ ખાવે છે કે તેના મા જના ધરાવનારાઓના પ્રત્યેક જીવન વારમાં જાય, નીતિ છે ને પ્રમાણિક જરાપણ ઝાબ થતી નથી અને સરવાળે આ ભવમાં કે ઇવટ પરભવમાં ગમે તેવા દુ ખ આ મુર- અને જોગવવાની સંભવિતાનઃ ૨ મ મુખ દેખાતી હે વ યા ક૬૫ના ટિમ ખી થતી હય છતાં પણ તે પિતા છે અને વ્યવહારમાં જોઈએ તે પલટા લાવી શક્તા નથી અને સાપને ઘેર સાપ પરા જેવી સ્થિતિ આગ્ન બાન 1 વ્યવહારમાં મોટે ભાગે કવતતી હુ સાથી મતમતાને વાટમાં જે કા છે તેજ બહાદુર બને ખાસ ગણું લેવામાં આવે છે નાગી કરી રીમાન્ય જનસમુ ‘દાયને ન્યા-નીતિ વિરૂના વ્યવહ છે અનઇ પણ મની. વિદતાની હામક ખાત્રી ની આ વાતુ કઈક મુશ્કેલ છે, ·(૭) વળી કઈ છે તે તે જાણવાની દરકાર પણ કરતા નથી અને મન- ફાવતી રાત પિતાનું નાવ હકારે જાય છે અને ઉજળા તુમડાના સ, ઠગેની મખ્યામાં વૃદિ કાં જાય છે બચવાની માદક અવા ઠગ-ભકત હમેશા મુગ્ધ જનેને પિતાના ફાંસલામા સપડાવાની પિરવી કરતા રહે છે, આધુનિક જમાનામાં દાંબિના એટલી બધી વધી પડી કેનાલ દેખાવ આકર્ષક અને ગામ છપ પાડી શકાય તે રાખ વાની વૃત્તિ એટલી બધી સતેજ થઈ પડી છે કે જનસમુદાયને માટે જામ ઠરવા અને ઇતરપીંડીની ચાવજીની હરીફાઈમાં જ ઉતરી ૫ છે અને સર્વત્ર ટાપટીપ જ નજરે પડે છે બાકી ભીતરછી તે ગમ જ જ છે કહેવાતી મુત્સરીગીરીના-કુશળતા પવા કાવાદાવાના છેતરપીંડીના-પરવચનાની સાથે સાથે આત્મવચન ના પણ એવા એવા કી માં બહાર આવતા જણાય છે કે આ દરની ખી વરત- સ્થિતિ સમજવાનું મુશ્કેલ થઈ પડે છે કે બીમા હોય ત્યાં ધુતારા. ભૂખે ન મરે એ કહેત અનુસાર ધૃતતા કેળવી જ માર મત ઠગે જઈ તેવા શાકાર મળી રહી છે અને લેભવાત તેમના પૂજામાં ફસાઈ પડનાર મુન્નેને ખરી વસ્તુ સમજાવનાર કોઈ અનામે મળી જાય તે પમ તેવા સમજારની મતા ઘણી વખત ૧૫ ના છે મુગ્ધતાની 4 કાષ્ટા એટલી હદે પહાચી છે છે કે ખુ પર્વત સામા આવી અને વસ્તુ સમજવાને કામ કરે તે તેમના વચનેમા વિકાસ મૂન પનું ઘડીભર આચકા આવે છે આવા પ્રકારની વે તે જનસમુદાય આ દમ કાળમા એબ્રા મોટા પ્રમામા દwત થાય કે તેમની ભાવના અને વતન માટે પવિતા ભવે નમ માટે વૃ અને દાજ ઉપજે નીચી કળા રસના થેર સોમન્સ જ માબ થતું ન જ ઘ| ભાગે એવું જોઈએ હી કે તેમની જિગીનુ-જીવ ભરના

·વ્યવ 0 - 4 / મુખ્યતાએ એવું હોય છે કે સન ન ઘર
( સ - ૮ ઈ ઉપથી, ય મેળવ4-6 મેળવવાના
ઉપાસે કી શાન છેદ્રામિ માટેના સાવ ઝા ગુણદેવ
વાળા , તે સબ ડીને કઈ વિચારે છે કે પનાજ તમને આવતા
નથી એ ભવ મા તો ૫ ભવ એની અવમ મટીની
ભાવના જ ઉમે 1 હૃદયમાં રમી રહેલી હોય છે
પૂન ભર ! ભગત પથ પ્રતાપે વિા મનુ થી બાહ્ય નજરે
કઈક સુખી જ ય છે પરંતુ મુખ્ય ઘી જ છે કે પરવારી
જય છે ત્યારે ધાર દિવસનું ચા , અને પછી વેર અપાળ રાતા
જાતિ તેમની થઈ પડે છે લાભા રાય ક. દશમી
મનુષ્ય અપના લાભ મેળવી શકે પરંતુ તે માટે કેવા માધનને
૨ઉપપગ કરવામાં આવેલ છે તેની વિચારણા તે ઘડીમર પણ
સુજની નથી
આ કલિયુગ્ગા જમાનામાં-પડતા બળમાં મારા કુટુંબના
અગીભૂતના ભરણ-પોષણને બજે-જેના શીર પર આ પડે છે
તેની વ્યકિતને દુકાળ જેવા પ્રસંગે પ્રવર્તતી મતવારી કરતા
પણુ વડે તીન અને સુખ
આ મેવવારીના જમાનામાં
આવક અને ખર્ચના પાતા સખા રાખવાનું છે એનુ બધુ
મુકેમ લઈ ૫૬ છે ક ત » વન બાર કઈ રીતે
ચડાવવો તે તે વિચાર થઈ પડે છે અનેક પ્રકા ની જેિ ગીની
જરૂરીયામાં વૃદ્ધિ થતી જતી હોય હરીફાઈવગેરેન બરણે માણુના
સાધ નબળા પડતા જતા દેય પરાધીન અને ગુલામી દશા શેર
વતી પ્રજા વગના માણસને ઔદ્યોગિક બાબતમાં પણ રાજ્યસત્તા
તરફના અને પ્રબરના એ કુમ ભોગવવા પડતા હોય અણધાર્યો
રોગો ઉપથત થઈ અનેક પ્રકારની યાં એ બેગવવાને
પ્રસંગ ની પડે ત્યારે ખર્ચમાં પડતાં તેને પહેચી વળવાનું

·સામાં ૧
()
વર્ગી ઘણુ જ મુશકેલ થઈ પડે છે અને તેવા પ્રસ એ
યોગેવાન કેટલાક મનુને પિગ્ય મયમપૂર્વક ન્યાયના
મીન પરથી ખનિત કરનારી અનેક પ્રકારની લાચાને તાબે થવુ
પડે છે જેનાં મન સાથેના અનેક પ્રકારના વવવરિક મા
કઈ કઈ વખતે એવી ગુચવણે બોવી પડે છે કે સામાન્ય મનુષ્ય
મનની નબળાઈના ગે-લાઠીમાં ફસાઈ પડે છે
સામાન્ય કે રીના કઈ વાપરીના જીવનભરના કાર્યોની સમીક્ષા
કરવા પ્રેમીને અગર તો કોઈ નોકરીયાત વગ મચના કરી
દરમીયાનના વનરતના પાના ઉકેલવા માડીએ તો જ બારીક
તપાસના પરિણામે તેમાં વધારે ઊંડા ઉતરતા જઈએ તો અનેક
પ્રકારની ત્રીઓ આ બને હેજે ખાઈ આવે અને આવી કરીએ
જેમ તેમ વધતી જાય તેમ સર વ્યક્તિને ન્યાયના માર્ગથી દૂર-દૂર
-જતી જોઈ શ.
હારા દેણ કરે પતિ અને લખપતિ ભીલ એજન્ટાથી માંડીને
છેવટ ટુક ભડાળથી નાની દુકાન ચલાવતા વ્યાપારીના જીવનની
બારીકાઇ થી કમી કરવામા આવે તે–બાહ્ય નજરે બધાને અગેની
કેટલાક નિપુણતા જણાની હોય છતાં પણ તે પરિણામે તેને ન્યાયના
માર્ગથી સ્મૃતિ કરનારી ત્રુટીઓ રૂપે જ જણાઈ આવ
ગ્રાહકેને એક વસ્તુ ભાવ કરાવતી વખતે બનાવી તેની જગ્યાએ
બીજી વસ્તુ બાહોશપૂર્વક ઘુમા કેવી તન-માપમાં પણ
યુનિપૂર્વક દગા--પચને આશ્રય લે એને ઉરાડ પડી જવાને,
પ્રસંગ આવે ત્યારે ' દેખા જાય છે ' તેવી ભાવના ખરી કુશળ
વિચનાર salestian તરી’ વાચ ળપણાથી તેમજ યુક્તિ-પ્રયુકિતથી
આડીઅવળી વાતો કરી મુ વ શાને આંજી નાખેવા અગર
"અસ્સાનીથી શાનમાં ઉતારી દેવા વેદ-ગાંધીના સહીયારા ધ્યાપાર

·(૧૦)
માગ્નિ અવહારોને આશ્રય નેવે ખરીદ કરનાર બીજાની વતી
ખ કે તે હોય તે પ્રસંગે તેને ખુલ્લામત ખાન પાન, સસરા:
3 આ થાક લાલચથી વશ કરી લેવો, આ વાર્તાના કાળ્યા
Sા રાખવા ડબલ ચેપડા રાખવા ખરી૧- બે જાના
( જુ. મીતે રાખો સપકાનપ–અ નાખવાના દબાવે
રાખવા હદ ઉપરાંત માને નફામાં રાખવગેરે બાબતે એ જ
સાલ મામાન થઈ પડે છે અને લગભગ બવા વ્યાપારી એજ
કારણે પિતાનું નાવ કા જતા ય ત્યાં દેને, તેણે કહેવાપષ્ટ
છે વિચારવા જેવી બાબત છે
આવા મહત્વના વિલાની ચર્ચા, સર્વગ્રાહી નજરે આગળ કરતd
રહેવું જોઈએ કે રાજસત્તા સંવતી પરદેશી પ્રજા આ દેશમાં
બાપાર નિમિત્તે જ આવે. અને હુન્નરપૂર્વક વ્યાપાર વૃતિ કેળવી
ધીમે ધીમ- નાની રાજ્યસત્તા જમાવતા આ બા ખડ જેવા
અને અનેક પ્રકારની યુતિ-પ્રયુક્તિથી તેમજ સનળ સરામામમો
અને વિપુટ સાધનમ પન્નતાવી પિતાને કબજે કરી તી કે એનું
જ ન હ પણ આપણા દેશની પ્રજાને મુતભી ની જરથો ઝકડી,
વિષ્ટ પિતા અને પૂર દમામ કત થી જામતના છેવટ
સુધી એ મતનો ઉપરોગ કરતા રહ્યા કે આપણા દેશની
દરેક બાબતમાં પાછળ પડી છે તેમ તેમ તેમ તે ગોપગુત્તિ.
અત દમ તને કોઈપણ પ્રકારની મર્યાદા રહ્યા નહિ અને
આપી છે ઘણી જ લાચાર થઈ પડી.
અ રીતે દેશભરમાં સર્વત્ર પેતા જ રાજ્યમત્ત છુમ દેરથી
પૂરદમન ની જમાવે બ્રીગણમજાતયુરોપ ખડના અન્ય
po 14 nation of; s'upceep r 9911 illll you
તરીકે ઓળભાવે છે તે પ્ર ૧. કાપાર ત્તતી કી વળી બી.
અનેક કીજે ઉપરાત Honesty is the best policy ના
11

·(૧૧)
સિંહાને આવરી છે તો તે કહેવતને સદાર્થ યથાર્થ રીતે
વિચારતા જણાય છે કે પ્રમાણિકપણાને સામાન્ય રીતે એક ઉત્તમ
policy (ાત-વ-કુનેહ) ની ગણન મા જ મૂકેલ છે અને તેમાં
કવન વિશુદ્ધ નીતિને બવ ચાણક્યનીતિની મુત્સદ્દીગીરીની જ
દષ્ટિ તરવરતી હોવાનું જણાય છે અને તે કારણે પ્રમાણિકપણ
જેવા ઉત્તમ “ગુન પણ આર્થિક લાભ અને પ્રાપ્તિની દદથી
જ " સદીમીરીના વાવા નીચે આગળ કરવામા આવે છે, પરંતુ
સેક વરમેની ખુમની ઉત્તમ આર્ય સંસ્કૃતિનું પીઠબળ
ધરાવતી આપ આઈપ્રજાને જીવનભરના વ્યાપારને, તમામ
જીવનવ્યવહારને પરમ-પુનિત ધાર્મિક સ્વરૂપે જ આપની આત
છે અને બધી બાબતેની છણાવટ ધામિક નજરે જ કરવાની
આવકના પ્રતિપાન કરે છે અને તે વિસાબે આપણે જેને
માતાનુવા ની મેલ તરફના કણ માગને પથે ચાલતા માર્ગ-2
ગુમારીના લક્ષને ન્યાવસ પmવિભવને પ્રથમ સ્થાન આપતા.
આ યા છીએ
સૃમિના રામન ધારણ મુજબ, કાર્યપ્રદેશ જેટ દુનમ
મુ આગળ નીવાળો અને કરમાય તેટલી જ તેટમ પ્રમા
સુમ જનતે . ફળ પાણિ મહત્વવાળી અને અર્ધસાધક નીવડે છે
છપનુ વતની પ્રાપ્તિ કાર્યસિદ્ધિ કે ફળપ્રાપ્તિ તેનું પૂરું
મૂળ બાખ્યા સિવાય, મહેનત, શક્તિ કે દ્રવ્યના ભોગ કે વય સિવાય
હાથ-તમાં આવ્યાનું જણાતુ નથી
ઉતમ ગણાતા સમુ આપોઆપ સ્વાભાવિક રીતે નગરમ
નતે માપી જતા નથી સગુના ભાજક થવા માટે, તેની
ભવ્યત-૩૫મિતા અને મuસમી ફળ વિસ્તારના પ્રમાણમાં
મન નળ અને સ મપૂર્વકનું શુદ્ધ વતન કેળવાની જરૂર છે
એટલુ જ નહિ પણું તે માટેની શુદ્ધ હૃદયપૂર્વકની તમારા પણ

·હેવી જોઈએ. સગુની પ્રાપ્તિ અને ખાનગી થતા પકે -જે તે
અદ્દાણી યથા કીંમતવિવિ, ત્યાંકન બરાબર સમજવા જાઈએ,
ગુણમ વષ્ટિ પુરેપુરી વિમિત થવી જોઈએ અને તે પણ તેની
પ્રાપ્ત માટે સતત પ્રયાસ ચાનું રાખવો જોઈએ સ ચખના અભિ
લાપી C જગ્યા મુજબ તેનું વથા મત્યાકન કરા ૫ | તેની
પ્રાપ્તિ માટે પ્રકિ સાધનને બારીક અભ્યાસ અને યુદ્ધ દરનું
પરિશી ન હાથ ધરવા જે, એટતુ જનક પરતુ નમ ડરીઓ
અને મુનીઓ કયા ખ્યા-કેવા પકાનો આવવા સર 1 કે તેની
પણ પ્રણ થી જ મનનપૂર્વક વિચારણા કરી તેવો જ છે કે
તેથી વીથી દસ્તા દર રહી જાય અને મુશ્કેલી ને થાશક્તિ
સામનો કરી શકાય સાધો પણ વિશુદ્ધ પસંદ કરના જોઈએ
એટલે તેને નગમા પણ પૂગ વિક ઉપ ની સાચી
સમજણની આવશ્યક્તા રહે છે
મેક્ષાભિનારી જૈન ગૃહ થ માટે માર્ગનુ. બે
પ્રથમ દરજી નની પરમ આવશ્યખા છે ઉ માગગામી છે તે
-અન ની કારમાં જ મૂકી શક અમથો નથી પર છે તેની
મેક્ષની ક નામા ય પાણીની પાઈ ઉચ્ચ દશાની નવા બનાવી
જીને મહાન તીર્થ કરને સચોટ ઉદેશ પશુઈ રીતે
ઠેકાણે તેની શક્તિ નથી પરંતુ માગાનુસારી ભત્ર જીવે તે માટે
શાસકારાશે જે લક્ષણે કે ગુણે જો તે છે તે બા કાને પૂર
બહાર બે લાવવામાં આવે તે જ તેમનું માર્કાનુની કામને
માટે ટી શકે અને તેમાં તે આગળ વધી શકે
આવા ઉત્તમ આવક ગુમાં કોઈ પણ પ્રકાર વિકતા
-આવવા દેવામાં આવે તો આપણા ગાડાને રસ્તા ઉપરથી ઉતરી જતા
યાર વાગે ને અને એક વખત રસ્તા ઉપરથી ગાડું ઉતરી ગયું

·(૧૩)
P
ને પછી તેને માર્ગે ચડાવવામાં આવી મુશીબતો વેઠવી પડે તે
એ કાઈને અનુભવનો વિષય છે
માર્ગનારીપણાને જુએ જુગુણેને સામાન્ય નજરે વિચાર
છતાં પણ પી શકાય તેમ છે કે જે તે ગુની જટિલી ઉત્તમતા
ચિ કેળની તેના પ્રમાણમાં તે તે ગુણોમાં આવી જતી સિવિતા
પણુ વધાર-થી નુકશાનકાસ્ક અને અનર્થકરી આ પ્રશ્વરની
પરિસ્થિતિ દષ્ટિગમ અને અનુદ્ધિ હોવાથી આ લેખને
મુખ્ય વિષય બની હવા ન્યાયમતવિભવ' નામ ગુણપૂર્ણ
તે આપણે જાળવી રાખીએ છીનવી શકીએ તે જ આપણી
ગિરિ ને-મોડે સુમય થઈ શકે
માર્ગમા આગ, વવતા કહે છે રસ્તામાં આવતા વાકક
દુર્ગમ અટવાઓ પવત અને ખીણે તથા ખાડા-ખડીયા, નદી-
નાળા અને ગરનાળા તેમજ cation–ચેતવણીને સુત્ર બને
બરાબર ખ્યાલ રાખતા હૈએ, પહેનાયાજ જરૂર પૂરની તૈયારી ખેતી
કેયુર ળ રૂપી જરૂર પુરતુ સચય-ભાતું રાખી શકશો અને
સતત સાવધાની અને સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધતા હૈઈએ તેજ
આપણુ પુનિત માર્ગોનુમાન પણ અખડિત રીતે જળવાઈ રહે બદલે
તેમાં આગળ વધવાનું બની શકે માર્ગમાં નડતી મુશ્કેનાએ અને
અણધારી રીતે થઈ જતા અકસ્માતમાથી બચવાની વ્યવ થા સંભાળ
પૂર્વક પ્રથમથી જ કરી લેવી છે એ
લેબી અગર ટુકી મુસાફરીએ જતાં પહે, પ્રસ્થાન કાર્ય
સર કરતા અવલ સાપ્ય સ્થળે પહેચવા માટે સરતાથી અને
મુવમથિત રીતે આગળ વધવા માટે, કેટની પૂર્વ તૈયારની
અપેક્ષા રહે છે તે આપણે સારી રીતે સમજીએ છીએ અને તે
સમજને ઉપયોગ સાધન-કિત મુજબ કરી લેવાનું આપણેદી

·(૧૪)
ચંતા નથી મુબીથી ભાવનગર જવા માટે ળિ પ. વ.
તસર–પત્રકાર મિત્રોને અગર સબ ધી અમ -મીરમગા-
ટેશન ચા-નાસ્તાને બંદસ કરવા માટે ખબર આપવાનું
ગયું હોય તે એક મ તાર થી ખબર પડે ચાડીએ છીએ અને જE
જરૂરથી રામવડે મળવી લઈએ છીએ તે પછી બા પણ દા
પ્રમાણ તો મેક્ષ તરફ છે તે બહુ દુરાગ્ય અને મુખ્ય લાગે
ભરપૂર છે અને બાપ માટે કે ઈ પરી ધરી મગ માર
મળી જાય તેવા સભવ ન આપણું પગ ઉપર Cભા ૨૧
પૂર્ણ આમરાળથી જ આ મમફરી કરવાની રહે છે કેટલી -
સાધ્ય તેથી શ તેને તે કઈ ખ ગ તી શ
નથી રમાન લબાઈનો પગ ક4 કપના થી શની ના
- અધ ને ગેમી-અટુ માધનહીન દશામાં ભા ક
ધારા મુજબ જે કાઇ મા ની માગદશક મી પણ બખ
દષ્ટિ ધરાવતા પરમ ગી આન દઘનજી જેવા મહાત્માને
મળી શકશે નહિ તે આપણે જેવાની શું સ્થિતિ મા
વિક અને વિષમતા શ્રી અભિનદન સ્વામિન સ્તવનમ અમે
ચોગીજી છે આપને એ પીએ તેર પુખ્તાની
બરબર સમજાવી દીધી છેઆ બધા સારો વચ્ચે કે
પૂર્વ તારી-પુણ ભળી સાધનગ્ન પન્ન છે માત્ર
પણ જાળવી રાખવા માટે અને તેમાં આગળ વધવા
આપણને જરૂર છે જેને ખ્યાલ આપવાનું પણ અશ -
છે છતાં આ લેખ દ્વારા તેની આછી પાતળી ૦૫-રેખા દે
હિંમત હારી જવાનું યોગ્ય લાગતુ નથી
ઉપર જણાવે. પૂર્વ તૈયારી માટેના સાધનામાં ગ્રામ
સ્થાન
સારસ પતભાવ 'ને આપે છે તે સગુણ
પ્રયાથી પ્રાપ્ત કરે-જાળવી રાખ ઓ પૂર્ણ કળાએ ખી
ને પ્રત્યેક માગનુસારીની આવક ફરજ છે
1

·(૧૫).
અમચના અને પરવચના માટેના પ્રયાસ જેટ ની સુધી
સફળ થઈ કે તેવા સોગમાં સામાન્ય રીતે આપખ્યામાં આ
-સદ્દગુણ કર પ્રમાણમાં ખીલેલા જ છે ને, માની લેવા તેમજ
મનાવી લેવા પ્રત્યેક નાની મથામણ હોય છે પરંતુ વિવેક
નગમા ૨ , તેની પરીયા કરવા ખરી કમાણી ૧ ચડવાની
પ્રસંગ પણ થાય છે ત્યારે કેટનુ નિરાશાજનક પરિણામ આવે
છે તે ખામ વિવા જેયું છે
ભ ભ -અલખ મટા છોડ પતિ શાત વ્યાપારી પણ આ
પરીક્ષા કેને સફળ થઈ શકે તે એક પ્રા છેરઝા
* ૩પવાની વાત કમાણી કરતા મસિદ્ધ માલજ ટો
તેમજ રાઠ-૧ પરાના વ્યાપારી વન પર ના માનસિક પરિ
વર્તને મથામણ-ગામથને બારીક અભ્યાસ કરવા છે તેમ મળે
તે સમ0 શ પ ક નામની વની જતી લોભનેત્તને તૃમ રવા
મટે ન્યાય ના નિયમોની વિરૂદ્ધ જતા અને પ્રકા ના કવા
દાવા યુતિ-મનમા જ તે રમા ચા હોવાનુ જાય છે
મી ૨ ૨ જ તે કહે -ગના હિસાબે અને જોખમે અનેક પ્રકારના
સામો ખેડે છે
બી ડિતના ભેરે પિતાની
કમાણીમાં વૃદ્ધ કરે જય છે કે મા--મીલમાન અને
મીન ચાનું ૨ખવા માટે જે તી ચીજ–ભાવની ખરીદી પ્રમાણે
તેમ ૮ સુતર યા બપડ વગેરેના વચા પ્રસગે બનતા સુધી સારુ
વધારે પડતુ કમાન મેળવવાનુ ચૂક્તા નથી વળી આ બધી
વિધ-વિધ બાબતો માટે પોતાના જ સગાસબંધો અને મિત્રોને જ
જુવ જી ગ્યા ઉપર ગોડવી તેને દઝારો રૂપિયાની કમાણીનું,
સાધન ઉભુ કરી આપે છે
સરળ-મીધા (Straightforward) અને પ્રમાણિક
ગણાતા મેટા મોટા અમલદારો અને તે પણ ખાસ કરીને
ને હોલ્ડરે માં

·ના મોટા દેશી ગામ પિતાની લવ-જામને છે
સત્તાના જોરે પોતાની આસપાસ દરેક જુદા જઇ ખાતામાં પોતાનું
જ મળ જમાને છે અને તેમ કરી પિનાનો બિ નામ સનાના
પાવા વર્ષને મજબૂત કરી ભાવ વા પ્રગ્ના અનેક
દીમ્બાએ આગળ કરી સાવ અને તે એક મામા
નીતિના નિયમ વિરુદ્ધનું વતન વષરે માગ બસ ની મન
બાવા વગર કે અહિ અને કીસ્સામાં ખબર 1 પાન
એ નવ નૌતિમ મામાન્ય બજે લ ળખ
ઉની ગોને સ્માઈ આવે છે અને તે આ ભાવ ૬૫ મેર
આકર્ષક સાચવી રા ફેર છે કે ઉપરક ન ખી
વનુષતિ જોઈ કે મમ સાવ ન િપ્રય પપા -વ્યાપારી
જામા આર્થિક લાભ અને તેને વધારે મેળવી લેશમાં -
ગથી નીતિને વળ થઈ એવા કપરી વિષ્ટ છે અને
વ્યવહારિક ધિરનું બધઈ લવ છે કે મ પ જો બતક
પરિસ્થિતિ યથાર્થ ! ખાવાનું ઘ૩ મ થ ૫
નાના મોટા કર અને ફીમ માટેના વતન પર
બારીક અભ્યાસ કરવામાં આવે તેમના જીવન પ્રસ બાળક
અને નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે તેનું પરિષ્કામ પનું
કઈક નિરાશાજનક જર્ભાવ. સરકારી અને જેના માટે રંગા
રાજ સોના પરીવાત વગેમા ખાસ કરીને નીચા જ ક્ષામાં
એટલી બધી ફી પ્રવર્તતી ગય કે તે માટે કઈ -
વાણ કે વિચારવાનું જ રનું છે. તાનક ધા-
મોટા ભાગ જબામાં આગળ વયે જેનો હેવ એને સૌ કોઈ
પિતાની કમાણીમાં દિ કવા માટે વલખે પિતાને
જન્મસિદ્ધ હક જમાવી બેસે
કામની કઠીનતા અને વિપુલતાના પ્રમાણમાં આ બેગરીને
માનમાં નોકરી મેળવવા માટેની તીવ્ર હરીફાઈ અને પછી
–

·(૧૭) પ્રવર્તતી હોવાથી વર્ષના હકા, યુક્તિપુરમર અમુક જાતની “તમી ખાતર ? બાગી કે તેમાં બવા હેવાથી, અમુક જાવ ! ઈ ની ખામ પમી પ વી કામની વ્યક્તિ માટે રીઝવ રાખવામાં ન વ ના પ વા આ તાનિ અવતગ્નિ વરિરી કે નીકરાના પ્રમાણને પૂર છે પગાર બી બની જતા પગારદ્ધિ { આ પવામાં આવે ટૂંકા ના મા પના અને 3. બી જે છે તે જરા ય ર 4 પાનું નની જરૂરીયાતે - બાવા ને પગ ગગ ૧ થ પર તલ ની વિરૂદ્ધના તે અ 1 નવવા માટે પ લ ટ મળી વિનુ માની લેવામાં આવી છે અને તેવા પ્રસંગે, મા કઈ લાભ - ખ ૫ગુ રહેતા નથી ગમતા પૂર્વક ભાવી બને. આ ળ વર લ વીમ પ મ ન યતા વધતી જાય છે અને પૂરેપૂગ નમી વ ! અનો શ * દાડી આવક અને ખર્ષ બા એને કઈ ક મૂવક મેળ મેળ મે તે ૫ તન ૮ ઈ આવે બમ બાપા ૫ વ્યક્તિ ન આડા ૫૪ મુખ નિવા , રે ભ મળ મત બિવા બી કઈ પાન મ્યુ હેવ આ તન સામાન્ય ગતરોની જ ૮ી ન છે બાવા પી ના બનાવી જે દુનિ ની લે-કુવા 1 રીતે છે કે અમારે વિન અધિક વમ તર નજર ગરબી સી સી-તળતાપૂર્વક ,ી પોતાનો ધ 41 પી -ને દૂ૫- ચા કે ના છે જ નથી રફ તેમને ઇશ્વર પ નવા જ તે મ પ ગનભાટ . ખ | નો ની ૫.૪ઈ જવાની અને પોતાનું સામે કેમ થવાની બીકે સદભાગ્ય લાય આપનાર પણ યોગ્ની પક્તિમાં મ ત હેવાથી અને વા ને એવી બચ અને જે અમે (તેની પાતા ટુકી -દિગે) વાર મારા સમાગમાં અનુતની રીતે લાભ મેળવી લેવાની ખૂન ? 3ી ડાથી બાવા બહુ એ મા ઉપર પડે છે અને તેથી પણ ઓછા કિસ્સા ન્યાયની કાર્ટ મુવી પડે છે અને s તેમના

·એમ મનુયા
સજાને પાત્ર ઠરે છે કિ મનપૂર્વક આવા ધધામા રબા -
નાર દાભ મળવો ધનજર સારી પ્રાઈઝ પખ કરી શકે
પરતુ બહેને માટે -નીતિના નિયમને જ પપ પાપ કમનું
કુળ એમના સિવાય તેમને એ નથી નાનું છેમા ખૂન
થતુ લાંબી મુ તે સુકો કુરત સહન કરી શમ્ની નથી. બે અનિ
વાય આટોમાં ક ક ૮ળનો અનિટની પસંદગી અને !
થઈ પડે તે ધા-અખાત અંગ્રેજ તાતા અને આજ દિન
માતા લે છે એ પળે ઉખ કરે છે કે વાનર્થ
ન્યાય! વચાનું કરનાર કરતાં સાચ-રત લઈ થાનું
કરિના? માણસ વધારે ૫મ કરવા શબૂ અને જ
પસંદગી કરવાનું કારણ ધપા જઈએ તો તે તરત જખાણ
આવ છે ૯ગનગ પોચા વાનો સાધન સામી છે
મેળવી વકે છે પરંતુ ન્યથી વશ રવ ! તા ઘણા મનુભથી
બની જાય તેમ છે. જો કે આવા સિનેમા ઠ ન્યાયની કા
આ ન ઈનમાખી જરાપણ ધરતી નથી થતું ન્યાયના છે ન
મરગાન કષ્ટ પણે વળગી રેનારા તેની ખાસ નમે તેના માટે
આર્થિક લાભ તે કરનાર સજેને કેઈ વિ જ નજર ૫,
આટના વિસ્તૃત વિશે ની સહેજે સમજી શકાય તેમ છે કે આ
જમાનામાં વતન ધધો રોજગાર કરતા મન માં કે ની કન
મહાનુભાવોમા વાત-તિના પરબે જ જણ પયંત પાન
જીવનવ્યવ પર ચલાવનાર મનુને બહુ અ ૫ સખ્યામાં નજ
પડે છે અને તેને માટે જમાનાને પ્રતાપ જ આ દુ. અમર્પિણ
કાળને પ્રતાપ જ કહે અમે જવાબદાર છે જિ ગરમ વન
વ્યવહારની બધી જિદગીની જરૂરીયાતવાલા અને બાકીનીવાના
થઈ પડે છે કે સારૂ હ મળઉચ્ચ અમૃતિ અને મેગ્ય સમ
ધરાવના મનુષ્યોને પણ છેવટ સુધી પિતાના જીવન વ્યવહારની

·(૧૯) શુદ્ધતા-નીતિપરાયણતા જાળવી રાખવાનું ઘણું જ મુશ્કેલ થઈ પડે કુ રનના સામાન્ય નિયમ મુજબ મર્યસિદ્ધિમા જેટલી જેટ -મુનીઓ તેટલા પ્રમાણમાં તેની સફળતાની કીમત અને મૂલ્યાંકન પણ વિશ્વાનો અને તેને ઈવનું પરિણામ પણ વધારે ઊંચી કક્ષાએ લઈ જનાર નીવડવાનું મામા ય રીતે મજબૂત મનોબળવાળા મનુએ પણ ઘણી વખત સોને આધીન થઈ જવા પૂરની નિર્બળતાવાળે હેવાથી, તેવા ફાઈ અનિષ્ટ-હાનિકારક યોગોમા ફરસી પડવાનું ન બને તેમ જ આપ સ. ૫ અ ઉજવળ ભાલી રહે છે મારી પાડનારા અને લલચાવનારા પ્રસંગેથી દૂના દૂર રહેવાનું પસંદ કરવું તેમા જ ડહ પડ્યું છે પ્રસ્તુત સદ્દગુણ પટલી બધી ઉચ્ચ કક્ષાને છે કે તેના સેવન અને પરિલિનથી કદાચ નિર્ધનતા-ગરીબાઈ અને જીવનની કેટલીક મુનીઓ સામનો કરવાનું કપરું થઇ પડે તે પણ આપણે આપ સાધ્ય ચૂવું જાઈએ નહિ દ્રવ્યપ્રાપ્તિસાધન મ પન્નતા વૈભવ, માધનની વિષમતાથી પ્રાપ્ત થતા જળખ કવળ ક્ષણિક અને ચચળ અને પરમાર્થથી દુ-પૂણ એટતુ ? અતિ પણ ન્યાયમ ૫ વિભવ જેવા સ થી વિભૂતિ વાન (character) પાસે તદ્દન ૭ અને નિમાલ્ય છે અને તેવી જ શાસનસમ્રાટ શ્રીમાન હરિભસૂરિ મહારાજ પિતાના અનિકારિક નામ અછકમાં નીચેના નાક धमा यम्य वित्तहा तस्यातीहा गरीयसी। प्रक्षारनादि पकम्य दृादस्पर्शन परम् ।। ભાવથ “ધર્મ માટે ધન મેનૂવા પી જેની ઈચ્છા-પ્રવૃત્તિ છે, તેના કરતાં ધર્મ માટે ધન નહિ મેળવવાની તેની ઇચ્છ- ·** કતિ વાને સારી-સરત છે કરણ (કાનમાં પડીને કણ ને જોવા ૮ના તેનાથી દૂર જ ન વ વવ ? : - નિપુણ થત છે વાવ થજી પા નવા , કરી પૂનમ પણ જા થી પ રિ પ ક સવત ત ગ ઘ કે અમારા આ નવાળ ન્યાય ૪ ૫ વિશ્વ ગુફતાર પરિમા ર જિન ભકત A થ | વા ના - તુ ! ના મ ય જ નવિનિનું રાઈ 1 c અને જતુ બ3 ના સબ પધા... ની ય વિજપકd પપ _ની પૂજામાં 6 લેખ થાય છે ઝિવ તિ સ્વંતતિ તે 5 થતિ ને -' + મિ તે નારિય જન જીવતુ જે ભવિષ્ય સિ ચક્ર ૫ વદ * ૧ તાલ ૨ણામ રે X X ૧, ચાર તે આત્મા, નિજ સ્વભાવમાં રમતા ૨ લે રદ્દ રા ન કર્યા મેલ ને નવિ ભમતો રે વિ૨ જિનેશ્વર ઉપn ભપ્ત વિ રસિદ્ધ પણ પોતાના ભાજપમાં આવે જ ! ભાવ ૪ Y વૈશ્નવ જન તો તેને જીએ, જે પી પરાઈ જાણે કે ૪ જિષ્ઠાથી જે અરા વન બેલે પરધન નવ ઝાલે નાથ રે ઝ X ૪ વખોભી ને પટ નહિત છે મ ક વાતા ર X ·(૨૧) હો ! ઉપર જણાવ અભાવ મને રમી રહ્યો છે, તે જ વાર સ ના વિવિ નામ ગુણની મત થાય તે રમજાય છે અને તે કુણી અનુસરતુ જ ચા વડતુ જાન છે આવા ઉત્તમ સગુખ માટે વધારે વિવી જરૂરએટ માટે જ } - ગાજ બે મોટા ભાગ ના ન પળ નથી ચિત છે તેમ જાણવામાં આવે મામા- માન્યતા જ ગે. બ ! ગત ની વિ * આ બુન સ + મહી ના પ્રસ ગેમ ન્યાય તિ નિયમોનું - ૫ણ પાસને રળનું અરાખે છે જે માટે ય ડિસિન - વવના-મુસદીની ૨ ય રિ લેવામાં કરે છે પટકમાં કરી ન’ મ ણ સારી કમાઈ રતાં મનુષ્ય ! - બીગર બોડે-મુસદ ગ નામ આમ છે ધમનિ - કિરાપાર મનુ છે એનું મુિબી- બાવાનું વ ખાતા 4 છે કે-રર ? ઉ પશ્ચિમ કે એ છે કેd વમાનમાં તિન મા ખાવ કે તે મન ઉપર “ઇક આ નવું વરૂપ ધા ! જાઈ વક બધુ દેખાવથી પરમ આ ત ૮૨ મી જે જણ ૫ 1 2 પણ ૨ ૦ M ધમ-ગથી રંગાયે, ન હું તારી ધમભાવ ૨ ૨ હોવાથી તેનું દાન તમામ મ ધૃગજ + જણાઇ આવે છેઆવા - ક છ મા બાગળ , ખાન-પા 5 નવ્યા- ભયમ પૂરો વિ નર જાના 1 ર વિભાજન ત્યાગ કર ર તેમ અભફા તુએથી દર “ના મનુ ના વારિક વતન નય પોતાના કઈક દી વતનની - ખામી કરી અભિમાનથી ફલાઈ જઈ અરનિ ના તરી ૫. છે અને વિષને તે વધારવા જેવું વર્તન : છે આ સ્થિતિ કે પગ રીઃ નભાવી લેવા જતી નો ના પ કહેવું છે કે દર વવરારા અને તેની ના -ન્યાયનીનિ બિન કુન તારા ધૂમ દરજજની છે {

·(૨૨)
સુહ-સરત વર્તનથી પ્રામાણિક જીવનથી, ન્યાય mતિ .
યમનો ચુસ્ત પલ થી આ ભવ તેમજ આ બન સારી રીત
સુધારી શકાય છે
સા ! જીવન વ્યવ ાર સગામાં દ ન ની જટી =
છે તેથી વિ ર ધાર્મિક વિધિ-વિધાન અને અનુt માં છે
પરમ ધાર્મિક હેતુથી હાથ ધરે. યાત્રા નું ખુમારીમ
તેમજ યાત્રાના સ્થળ મજૂ થી મ ડીને જવું છે? સુધીના ત્ય
રાક મા ને સાથે ભાડાની બાબતમા દાનની બાબતમાં તેમજ
અ ય બાબતોમાં પણ પપના નવી વિર મહત
e
જણાઈએ છીએ અને પ્રકા માં ખરાબ બને છે જનક ઝગડ
તારી લઇએ એ બા પણ પુખ ના પાપળ વૃશ્ચિત
વધી જાય છે આવા બધા -સો ઉપર 11 / બળ જમા
અવ ગુણના પાપિ પ્રસ્તુત ૨૯ગુ સામ પ્રમાણમાં ખલવવા
ગાપણે તયાર રહેવું જાઇએ
કts :પયાની કીંમતના મ -તેના અા રા નુ '
જુવ ને સવાર થી લ વિતાન સુદામ અr
મા દાદ-બે રામ જૂના બાપ થી મન * ૧ શ ખલારી
પશુપમ ઈશ્વરકૃપાથો છેક ન 1 નું ! ૫.૧
વાય ડિજિત થઈ અને એમની પા એ મતલતા અને આઝાઈ
ગ્રામ મા પ્રકરકે નું કદ ભરમાં સર્વોટનું બહુ
નોટ ૫-૬ વર્ષ સુધી ઉકત વિવચન નટ થયા વરનું
પડી દ્વાથી આ બંધ ૧ ૨ | દેશભરમાં જે ઝડપે
છે અને પરિવત થઈ યા તમજ પના તિ જ્ઞાતા બની
છે તે ૮૫ થી આપ આપ મને ના બોધપાનું મન અને
નિ ક તા - વિપરામાં કે પૂર્વ કે ન ખાવા
--

·ભય વન
(૨૩)
પ્રસરી ગયું અને તેનું પરિણામ એટલું બધુ ભયકર રીતે માસ
જનક અને જાન-માલને કલ્પનાતીત નાશ નેતરનાર આવ્યું કે
તમાથી ઉચા આવતા આપણને વસોના વરસે જે ઇશે. રાક્ષસી
માનસ ધાવના ભમ કર માટે દેશના ભાગના પડાવ્યા લાખ
મનુષ્યોના જાન-માવને મહાર કરાવ્યો અને લાખો માણોને
માતાના તેમજ કુટુંબીજનોના જાનમાલા અ 1 ના રૂ
ખાતર લાખની મતના ઘરમાર માન-મી કત અને ધીખા
બધા–ધાપા કે વ્યાપાર-રોજગાર છેડી વી થરેહાલ દશ માં નિર્વા
મિતિ ની રાજનક સ્થિતિ નરી લડી પડી કેવા ના પ્રેમ પ્રચાર
ને વિભાજિત પ્રશામાં-પાળતા આ દુનામાં ભાકર
વિશ્વ વિદો પણ મારા કહેવા તો વિના તારાન અને
વાનને પ્રગટાવ્યા નિશા મનુબા જુ મગાર કુડાએ
એ . ધમ ધ-નૂની મન પાના હાથથી પારાવાર વાત છે અને
કે પનાતીત જુ મા ન કરવા પડયા આખરે શાતિ અને અકમ
માટે અભૂતપૂર્વ જહેમત ઉવી પિતાના અમથી વાલે હે મા
મેં ના લાખે છે તારણહાર દીન દુખી અને ગરીબ-નિવાર
પ્ર જ ના ગેની વિશ્વર માત્માએ પગ આ વણે અચાનક
મિની બે
ઉપ જણાવ્યા મુજબનો ઉપ ની દુખ વાત ા પર
શનિ થી પસાર થ ના પ-કપરા + રમા વિ શાળ
પામવાદી સોટીના દુખ અનુભવ થય ને પણ- સુખમાં
મા પર માની અા દુખમાં સભર મિ જેમ તો રી
પાડી જી કા માટે ગ રીબ B નું લ1 ચુસના
જ પ્ર સમા–પગનીતિમાં વાવ
વખેરી એ
ખારી - ર માં નામ મશગુ જ રહ્યું
૨ / ૧ મિર ! ઘમia અદર અt - g
જય મે તરી C મતેવા અ યાયી અને અષ્ટિ અપ ના

·(૨૮) છે. ઉ મrગથી * મળવા લો-ની તેટલું વધારે કમાઈ લાલો લા મા ! મને ધક ધુન જેમ જેમ વધાર ન મળવા માળીમાં ક ઉપરાંત તે દિ થતી ગર્ન તેમ ન it આ વાવ પ્રતિ છે અને ગુપ્ત નતિના Cી. ના જતા ? પાન પાપના માટે તેમને છે તો વેરી બને કે પાથ મ લ ક ી અ ખે પાટણ 1 પવા તો અમારી હાથ ધરી પા ૬ બt 1શમ ગૃ છે છે કે મા જેને મનાઇ હું મુ' આવા પ્રિવામાં માં છે વન- દ્ધ હ ! -નવસ પત્ર વિભવી માગમથી થતા આ ૫ છે. ત - Blખા ૫ તા જા ! છે ! જન અને પિના ખાસ કરી C તમ ઉપ ) થરના મનુ“ ઉમરાપ્ત ટક મ મ હ ઉપરાંતનો ની બધી વિપૂન કમાણી કરી બધા છે ! કાલના સમ યુ થિતિ મન ન ભ મ મ અને રીસ વર્ગ ને મન યાના ના 1 જાતજ માં લાખાનિ થી ગણુના આ મી ગયા અને વા બાપતો ! પતિ થઈ AિL વિશ્વવિયર દરમિયાન બ્રીટીશ રાજ્ય સરાએ જિ ની તમામ જ રીત ની તુ ઉપર મય ની મ થી ૮ માં ના દાખલ કરવામાં બા એ ત રાખી મારો પણ ખિતાની આવ- ૨Mા જાય અને મહાત્મા ના સપ્ત પ્રયાસથી જ પડી પ થી પાર પગ માં તેમજ અમાર વગ મ કાળા તરીકે પ્રત્તિને અને નફાખેરી અખૂનખારી એટ ના બવાડ વા- કલ્યા છે તેને નિમળ kતાનું કામ કઇ અરા જ થઈ ૫ યુ વારે બાજુથી કમાણી વધવા માની એટલે વાય નીતિ ! વારણ તદ્દન નીચી સપાટી ઉપર જ આ રે યુ ઓ કોઈ દ્રવકૃદ્ધિની લાલચમાં ફસાઈ ૧-૨ દેખાય છે અને બને તેટના વારે લાલા માવી લેવાનો કરી એ તમાં વધારો કરી બકુ ૨ થયા પૂરી પ્રજ એક યા બીજી રીતો અને રીય નફાખેરી અને રાત —- – ·સા પણ ખેરી કમર અ ? તે કરવું 1 ઈ ૫૩છે પરમમાં મને સન્માન કર આપ તે જ વ ાન ૧ ની વળ વિશ્વવર ન થતા એ પાના 1 થતા ખર આ ઓને પોચી વળવા માટે મટે છે” કર માં જુદી અનેક રીતે અસાધાણ વધી કથાની જર પડી તેવા કે - વેગમાથી બચવા માટે વાળ વા વા? એ ખ્યાત્નિતિના બિહાર વેગળા મુળ અને નાની યુતિ કે તિર ' ના કાવા-દાવાના આશ્રય લીધો બે -ત્રણ ના થરા પાપ એ ત પાર 1 સ રને વાળે જતા ખા ખા કરા' માં પાવા ના પિતા ની પુડમાં થન અનrદ | માં રાષ્ટ્રીય અને ય- સત્તા અમર દ મા આવા પ્રમરની ગિરી-જગાનવેરી ૬ રામાયો બની જવા - ર વી પી ટી તે દ્વારા કરવામાં આવતી વારી લામા ય રીતે ૧ ૮ કે ચાર ગુ છે ઉપર સખ્તમાં ૧૫ - 1ને પા ત અને ગુ હાની કક્ષામાં પા પી જાય છે ર વખત ખી જાગી *ોવી વિના રાખી નીતિમ મશગુન અને રા૫ ચા હાર સજ ૮ ૫ ૫-મ લેતુજાર J, છે કે દશમાં કઈ તે જણાના નથી ( ૧ ના ના જ નિશ્ચય કરી આન અને ખુશ-મીલજમાં નિતા છે વર્ષ બારીયાને નમજ અમ દtો -પાંચ લાખ પચાવી હતી લઈ ચાસ-પચાસ લાખ રૂપિયા ખપી વવા અને ૮ -નીતિ પિ મુકતા હોય ત્યાં સી કેાઈ ઘભગ 1 - હું અને આનદ-મંગળ જ થઈ પડે છે અસાધા ણ છે શન ળતા અને , ૮ ધરાવતા ગણની બાજ મા અમરના બા ! આવાનની તી | આખેથી ઉપરોક્ત વિ પરિ છુપી કે એની હો ગઈ નથી અને તેથી જ વા નવા ! તમો કરવા પડે છે તેમજ ટ્રોહના { તારો

·તપાસ મીશનો નીમવા પડે છે ઉપરાંત મજૂર નગર અને
વિદ્ધ ઘગ તેમજ ખેન વાનું હિત હે પરવા પ્રજા આગે-
વાને મૂડીના અને જમી 11 વ સામે માર મા રહેતા
9 અમ(વા અને માં ના દેવભરમાં પાનાન ૧ી વધારતા
નય છે ખખ્ય એ સરગ્ન માટે નવા ના એટી પ્રચારનો જડ
મૂળથી વિનાશ કરવા માટે તેમજ કામ વિક દાણની દ્ધિ માટે
નવાભાવી એ રચનાત્મ- કાયક્રમને આ ન કરી હેલ છે
ની બી વૃત્તો જા અાવ વન વ ગ બાપ-નીતિના
સિદ્ધાંત મુજબ C, રા માટે આ મરને પાન ૩ણાવી જેઈને
અને તે ની પ્રાપ્તિ મનની 4 -પુરના સામ્રા બળ સાથે
નવા ન- અમ માં મુજ ના આ 4 { અાશાનો * બાવા
સ ભવે છે.
તદન નિન અવસ્થામાં પ વાત- નિ | વિ ઠ ના
પાતાને ઇવ છે વહાર
૨ ૫ કાવ• જેવા
અનેક માં પુ ષાના ઇષ્ટ છે થાન છે ના વિભાગમ થા ? માપણી
470 1 4171 Where there is and there is
way ટન (વિશુદ્ધ -રન મ નો ઈ - નાચી તમન્ના હોય
તા તે અમૃદ્ધ માટે
ફયાય ૫ ળમાં ૫ { ગયેની જરિ ખા પણ સમિ ૨ 4
વિહારમાં ઘર મુ. { «ટા લ ભરાય C - 1 વન
તન અામ જ જાય છે , કરેણ -મેળવવાન' (લસા
નિર્બળ મ જ શા જ બની , ગ્ન આવી મળતા
ખી ખી ન ના ને 14મ તો સરકેળવવામાં આવે તો
જીવનના ઘેરા પ્રત્યુ ના વામાં જ પગ મૂડ ની કે તેમ નથી.
ચાર માપના જ સા1 નિદિ એ બાપ ભાવ
ના --આ રામય ગ્ન માટેની અને તે માટે જૂના બસ
ગ્રામ આવે તે જ –નો શુદ્ધિ સૂત થ' પડે

·(ર૭)
રાજકીય આઝાદી સાથે આર્થિક સામાજિક તેમજ સદિશા
આઝાદીની આપણે ચાહન ાખીએ છીએ અને તે બધી આઝા
ઘએ, ચારિત્રય તર જીવનશુદ્ધિ ન્યાયનીતિના સિદ્ધતિના પાલન
સિવાય અને સદ્ગુ ના પાયારૂપ સાચુ મનુષ્યવ-ખરે માનવ
ધર્મ ખીલ્યા સિવાય પ્રાપ્ત થતી અને કા મને માટે જળવાઈ
રહેવી મુકી છે
આ રણને તે શું બકે-દુનિયાભરના મનુષ્યને સાચે અને
ગીધે થાયના માં દોરી જનાર સ ય રાહબર-મહામાં જ
વિલયથી આપણને ખરેખર ખોટ પડી છે છતાં પણ તેમણે જીવનની
કેટની ઘડી સુધી, મન વચન અને કાયાની એન્વાયતા જળવી
નિયા ભૂતપૂર્વ માન ઉપના આ શા અને ઉપને પોતાના
ઉત્તમોત્તમ ચરિનમાં વણી લઇ જે આ શું રૂપ વન જીવી બતા યુ
કે તેનું વતત દાત આપણી નજર સન્મુખ છે અને તેમના
વચનામૃત સા:૧ ૯ મશા છે માટે સારો દિ બતાવના થી
પડે તેમ છે સો વાર તેને અનુસરવા સાચા તથા પ્રયાસ કરે
બજ જરનું અને તે પ્રવાસ આપણને ન્યાયમ પવિખ્ય
તેમાં ગુણથી વિભૂષિત બનાવો
ગિષ્ટાચા પ્રશસ બી ગુલા
શ્રી હેમ પીવાવ પ્રતિ યોગ્ગાસ્ત્રમા-ધર્માધિકારી-ગાં
મરી ગૃહ થના પાત્રો લક્ષણો બતાવવામાં આવેલ છે તે પૈકી પ્રથમ
બક્ષણ – “ન્યાય મ પન્નવિભવ નામ ગુણ સબ ધમાં આપો સવિસ્તર
વિવેચન કરી ગરા વે બીજ ગુણ શિકચારમશ સક નામાં
લક્ષણ ઉપ ની ચર્ચા હાથ ધરવાનું ચિત ધારવામાં આવે છે
પહેલા ગુરુ ઉપર વિવેચનથી આપ જી રીતે જોઈ શવ્યા
છેશાસ્ત્ર-માધમ તિવમ-ગવવિનિ ચરિત્ર ઉપર
૬

·uile pri
‘ગ 5
૫૪ ૮
ન જ ને કે ,
છે કે
'ત મ [volution til,
મે કરપાન
વાર |
" નામ t 1 તમ નમ
માવ ા ા - 147
114 1 T
મ અ તિ ના ૧૧ ના
કn૫ વાગે છે અને મુળ કરતે
મન ની પ મ છે પાન ! • નિ જા
જય ખાના પ્રકા તેમ જ પુના ન કેમ ના
હાય કે તે તમામની ખનીત થવા ! ૫ -1થ પ્રકમ જ
A પનું ઉપસ્થિત પાલન િનયા ગુદ ૯ ન ન જ પુનમ
એક ઉત્તમ ગુખની પાછળ બી 1 + બ ન પ ળ {
એમ ઉત્તર માગનારી માટે નર કે મામ
પૂણ કે આપના થના ૫ અને તેમ થ ના
પર શા દિશા તમે જ ધા-મામ
ગૌરવપૂર્વકની પોતાની સ્ત્ર જારી રાખતા જન્મવ.
ચિટાચાર કામ પણ નામાન કરે અને અનર અને
રહેવા વસ્તુ ખાય તેમ છે કારણું) તેમ ઈ આ વા-નવાર,
કે ગુમાવવાપા નુ થી ધીખે ના પાર કરીને સરે આર્થિક
વાભ મેળવી ખાનને માં ના અથ લેવા જતા પદરથી કેદ
કમત કેમ છે બાપ " તે રી તેમજ પિતા તિ
આર્થિક લાભમાં કાઈ પખ પ્રારની માનિ કે નાન ૧,

·(૨૦) તેમ નથી છતા પણ સામાન્ય રીતે ધિગામમાં મારો પિતાના માટે ના-અછત ગુને સભા હે કી છતા પખ-પોતાન એ વતન માટે-મ- કુગશીવ ચારિક માટે, પૂર્વ ઝોના કારણે બમાં 1 અને ગાગ્યપૂર્વક એ જ અભિપ્રાય બધાઈ ગેરેને ભવ છે કે પિને જ સગુણસ જ છે અને અન્ય દુકામાં ધમાં થી ૫ નવા નીકળનારની માફક પાર વગરની ઓ બને ખામીએ પાળી કરે છે આવા ભજન (!) બે અમુક સુધી અવશ્ય રણતાં વનિ( self-respect )ની મણી બેટના મોટા પ્રમામાં ૫ પાળી નખેતી હોય છે ? બીજીઓના ન ગ અને વર્તન માટે માર્ક મામા ડક પરીક્ષક રવા પણ 4" સકાચ રાખતા જણાય છે આપી લોપરી અને પાર્ટકા નથી એ કહેવત અનુસાર, કરતા વાપા ની માફ માપવા-લેવા ( મટના જુ તુ રાખી પોતાના વત નુ મ શબ્દ જતી વખતે અને આપણા વતન ની પરીક્ષા કરતી વખતે લા- પર જુદી જુદી દથિી તુ ના કરવા માંડી જાને નટિ ૫ તુ નિપ્રતિ ન આ પ્રકારના વત માં વવા- દાતાર અને બાયડ ધરાવના થઈ! કાન છે આવા પુરતો પોતાની માની વીવે - થાળી વા C આસન ઉપરથી નીચે ઉતરવાની જમીન પર પગ મૂખ્યાની જાપા ૫વા કરતા નથી અન્ય પુના ગુણગ્રામની પ્રાસા તેમાથી સાન થઈ શકતી નથી બીન પુરની નિદા અને કુથલી કરવામા જ તેઓ પિતા ઘબાખર વકત ગુમાવે છે અ ય જ ને ઉતારી પા વામાં જ-4નકા ખાવામાં જ મન્મત બની તેઓ મતું રે ય છે “ જ કઈ છનાત-1તમાં મારા ભાવ પુછાય છે, સરકારમાં અને રાજ્ય દરબારમાં તેમજ આ 4 મડામાં મામ જેટલી પ્રતિમાં કોઈ પણ જમાવી રાખ્યુ નથી –મેની આવી ભાષાઓમાં અને ગગનગામી ૯ નોમ વિર નહી ·(૩૨) ૬ ફુગાવાની મજા આવે તે જનમાનથી ટુ રે બાપ છે “૬ હાળે અને શેરી માંકડી” મા ની બર્મ છે જન સમાજમાં મોટા ભાગે ઉપર જણાવે ગોમૂત્મની પ• સ્થિતિ પ્રવર્તતી હા પાડી ત જન કહે પણ છે परगुण परमाणुन् परंतो निन्य ।निन xf विमस सतसत દિ ભાવાય અન્ય કેસ ગુણ પરમાણુને તમેa પ- જેટ હેટા રવીને જ કેટલાએક રાત નાના હાથમાં વિકાસ અનુભવતા હોય છે.' જે શાસકારોના કથન મુજબ-પોપશમ નભાવથી જ ગુગ માનક દષ્ટિ ગુણ પ્રવાસથી પ્રાપ્ત થઈ શકે છે અને તે જેમ જેમ ખી ની જાય છે દ્ધિ પામતી જય છે તેમ જ તે ગુને આવિર્ભાવ પિતામા થતું જાય છે ગુવાન દિક કદી પખ સામુણની ઝાખી કરી શકતા નથી નેટનું નહિ પણ સભામે-- પુત્ર પ્રકૃતિના પ્રતાપે-સાર મહા માં ઉઠવાનું બન્યું તો થઇ ગમાણમાં પણ જે સગુણ પિતામાં અસ્તિત્વ ધરાવે હોય તે પણ ધીમે ધીમ અદશ્ય થઈ જન છે ત્યારે સ ગુના માસિકમાં તેને આ શ ideal) ઉચ્ચ હવાથી-એકતા ગુના પણ ધીમે ધીમે પ્રકટ થતા જાય છે અને સગુણીનો માં વખત જતાં તેને સ્થાન મળે છે ગુણગ્રાહબ્બી દષ્ટિ સારા પ્રમાણમાં આ કળ ખીલવી શક્યા ઈિએ તો જ અન્ય પુરોના સગણ પરમાણુના સ્વરૂપમાં છના આપણે તેને પર્વત જેટલા મોટા જે શીએ છીએ આવા માગમાં કઈ સૂમ 4 ચત્રો કે દૂરએ ની ગજ પડતી નથી હૃદય T વિટાળતાપૂર્વની શાષ્ટિ જ તેવી આઈ વરતુની ગરજ સારે છે એવું નદિ પણ સારી પ્રજા દષ્ટિ વિરાળતા વધતી જાય તેમ આ વિષયને અભ્યાસ પy

·(૩)
અવધના નવ છે અને પરિણામે સામાન્ય પુસા ની ગણનામાથી સાત
પુમા ગગુનામાં સાર ગ્યા મળવી શકાય છે
આવા ઉત્તમ ડેરીના સત ૫ પાના હદવ્ય પણ ધીમે ધાને
કમળની માપ વિસ્વર થતા ડાય છે વિષમ પામતા જાય છે
અને માધ્ય ધણુ નજીક આવા અગર તો માધ્યની નજી
પહેચવાનુ બની આવે છે નવા નત–પુરો આજ-મન બહુ
વિક જણાય છે પરંતુ બહુરત્ના વસુધ ના સૂત્રને વિચાર
કરતા તેવા મત પુ ષોને તદા અભાવ વત તે નથી અને તે ની
જ તેવા મત-પુ ના પ્રતાપે બુધ પણ પોતાને અભાગી-
ભાઇશાળી માનની જણાય છે
આવા મહાનુભાવ કે ઈ મધ વિચા કાન , અધ દષ્ટિવાળા
નથી એટલે તે અન્ય મનુના દુખ જેઓ જોઈ જ શકતા ન
ત્યય તેવો તથતિમાં સબડતા તે જણાતા નથી પરંતુ તેમની
કુણુયાદ છ જેટલી બધી મીત્ર સતજ-ખ અથ માધક હોય
છે કે તેમને દુગુ તર ઉપેક્ષા કરિ જ રહે છે અને એ ગુ
તરમ અત્યંત સભાવ-પૂજ્યબુદ્ધિ અને ઉફટ માનની લાપી
ઝળહળી રહ છે. તેઓ પિતાના ધ્યપ્રદેશમાં સ્પષ્ટ રીતે નિર્ણય
કરી બેઠેના દેય છે કે ગુન ગુના ગુગપુ ને વ f&ા ને ૨ જય
બાળ , યુવા કે વૃદ્ધ તે પૂ. હા કે ની લે-તે કદ
તેમને જોવાનું હતું તેથી તેમને તે હર કોઇ વ્યક્નિમાં સદ
ગુણના આવિર્ભાવ અને વિકાસ થતે જણાવે છે તજ તે વ્યકિત
માટે અને માનની લાગણી C૬ કવ છે અને તેવા ગુબી
પુરોના તેને શુદ્ધ દીવના અા ય પ્રશમા પાટો બાપવા
તૈયાર થઈ જતા અને અને પ્રાકના આર્થિક લાભ ણતરી
રાખના કે લાગવગમાં વૃદ્ધિ કરવા હું પેલાં રાખતા (friends
and admirers જેવા નહિ જ) થઈ પડે છે

·મિ ગયા ક (૩) વન-તમ અરિ (Charact) પવિતા ફિ 1 બસ { {ીને તે પાતાના ના-મટી નકલ તેમ છે soul. so character નમતા બ મન માં આ મ મ ધમાં ૫ બ વિ ચ છ સ ત ા મુખ સામા પ મલવતા તે મન ૨ માવ બળાઈ 1 ગુણી 14 ની વિ છે ૧ વ ત ગ બી 41 3 છે પરતુ સવમ 4 - ત્તિ- ભાવ-નિ : માન ૧ર એ છે કે એ જ છે થ - નાટ | { { ની ! ભ ૨૧ મી સાત --ન 4 1 ગુરત : શી છે માન છે 1 . મે ટા તમાં ની આ નનવા તા ૮ ૫ | ! | મા મૂળ 1 ૨ મનુ અને પ! " તે મગન મનુ છે 1 4 + } } $ 4 મ! | ખે , મ છે જ અને એપ્તિ મન ભરમ જ થ શકે તેમ છે પર 1 ને માટે મ પ ન મુ ખ 1 ના પી બી -જેને ૧ ૬ થી થઈ શકે તે તમામ ! !' 4 11 અનુદીનન { ાઈ આના - પરના મન ' ને બોગ- ધ ૧૫ ત રન સજી જ ષ્ટ પુરા ની માં મળ શ વ અ! તેવ અા તેવ શિષ્ટ પુત્ર છે બા પર–વત ન- ૬ દત્ત નર છે ! પ્રબ ના જ છે કે જાય - fમ મનુ ૧ મા CA દ મેરો મટિ બેની / શપ પાડને રહે છ મા છેક રીતે તેમના પરામ નામાની એ પગ પ્રેરણા થાય. કિ જ !ાનું પતન આપે છે નર સ મ રે સા હાઈ Ciામ આ 4 રજુ તુ જ 1 કે આપન તવા બ ગો અનુસ- વાન ભાન જ . મને માટે જાગ્રત ૨ બને અને આ રતનને અધાતા સુતા થતા આવે બી પી સિદ્ધિ સ ૧ આ સુ બની જાય

·( ૩૩ )
પિરાયાપ્ર સક પ્રહસ્થ કી પણ મ ––-અભિમાન
વૃત્તિને તાબે થવાનું પસંદ કરે હિ બળમ-૩૫મ –વિદ્યામ વોર
આ પ્રકારના મથી તે દૂર રહેવા જ પમ કરે એટલું જ નહી પણ
વિનય-વિક વાતા વગેરે એમણોને જ આ ધ છે.
ધુનાએ પ્રભુતા મને પ્રભુતામે પ્રભુ દૂર એ મિત્રનું જ
તે મ ણ કરતે રહે છે તે પ્રભુને ગમે ” એ સને
પિતાના વન સિદ્ધાતોમાં મુખ્ય સ્થાન આપતો રહે સ્વમાન
(alf-respect) ની ભાવનાને જ પણ લાત પહેચા સિવાય
વિન શરીર અને મન સ્વભાવને બની રહે તેમજ ખુ મતખોરવૃત્તિને
આવ મેધવાની ઈપણ જરૂર માને નહિ
ઉત્તમ ગુણેની યથાર્થ પ્રાસા કર - પક્તિ જનસમૂ વિમા
પિતાના વર્તન માટે પણ ઉત્તમ પ પાડી શકે છે અને પોતાની
કીમત ૧ પ્રમાણમાં વધારી શકે છે.
લ,તા. મેર મા માની 'વા પી પન ગાવાથી આપણે
કઈ ની પી ફીમાં ઉતરી જતા નથી કે હવ-અધમની મનામાં
મુકાઈ જતા નથી પરંતુ વિશુદ્ધ આત્મકિની અપમાએ કમશ
ઉચ્ચ શા પ્રાપ્ત કરતા જઈએ છીએ અને આપવું જીવી કાર અને
આનદ અ &ા અનુભવ છે
ઉપરના વિવેચનથી , પુમ કે ગમે તેની વ્યાખ્યા
સહેજે અમજાય તેમ છેઆ તે રદ હ તેને એકદમ પિલની લે
છે બહુ જનમાન્ય પુર: સામાન્ય રીતે શીટ પુરા ગાગી થાય
અને તેનું જાહેર વર્તન દરક ય થી પુરૂની પ્રગ સાને પાર થઈ
પડે છે લાયકને લાયક માન આપવું તે પ્રતક વ્યક્તિની તિક
ફરજ છે અને તે મુનીએ પગ શિષ્ટાચા શમણે પિતાનું
પરનું કઈ ગુમાવવાપણુ થી તે પછી વગર કારણે ખેતી

·( ૩૪)
ડાઈમાં ‘પવું તેને ઈ અર્થ નથી ન જન પુરોને માર
તેજ સ; ' તો કરતા નથી તે ના જ
એવી સરસ ભાવનાવાળા (ાય છે અને જયા જબ સાર વસ્તુ જણાઈ
આવ cત્તમ આચાર અને સાવર્તન ન ના જગવિ ત્યા ઝુકી
પડતા તેમને વાર લાગતી નથી એનિની માક બાગ તરફ
તેમની મીટ મ.ની નવી સદ્ ધિની પ્રમાણે અતિશયોક્તિદેવ
વાલી તેમની જરાપણ ભીતિ રાખવા જેવું નથી આત્મવચન
પરવચના છે રવાભાવિક દેવાથી મુન ૨ I શકાય તારિષ્ટાચાર
સકપણાને , મને ખીર શવાની સ્થિતિમાં આપને મુબઈએ
છીએ અને ઉતિક્રમમા આગળ અને આગળ વધવાનુ ની શકે છે
માજિક પેન સપ થા અ મ મ એ સુતનું જ સર્વ
રટણ કરતા રહેવું જોઈએ અને તે છે વધાથ અમન રીમા લેશ
માન પાછી પાની કરવી જોઈએ નહિ
અન્ય ગાનના રસમાન કુલ-વિરાળા સાથે
વિવાહ મ ગ, (૩)
શ્રી યોગશાસ્ત્રમાં મગનુસારીના ઘ વર્ણનમા ઉપગક્તા
ગુણને ત્રીજા પુત્ર તરીકે જણાવેલ છે Jસ્થ શ્રી માધુવમેને
અનુરાગી છતાં તરાપ મન C પે ચારિત્ર 2 કે 3 વાર ન
હોય તે ૫છી તાની અનુ,ીતાએ અગ્નસ ધ કરવાનું આવશ્યક
વારે અને પાતાના પુત્ર-પુત્રી ને પણ પરણવવાને હાવ લેવા
માટે ઝખના રાખે એ સ્વાભાવિક છે આવા પુરુષાએ શાસ્ત્રકારોનું
ઉપરનું ફરમાન શીખામણુરૂપે ખાસ લક્ષ્યમાં રાખવાની જ છે
આ ગુનુ રહસ્ય ન્યવહાર ક્ષ અને અનુભવી પુરુષ જ બરાબર
સમજી શકે છે કુળ ત્થા કૌટુમ્બિક પ્રતિતી પૂરતા સરખા રજજાના
અને સમાન ચારિત્રવાળા અ ય ગાત્રના પુત્ર-પુત્રી સાથે જ વિવાહ

·( ૩ )
સબધ જે.વામાં પણ ગણી શકાય અને માનુમાન પણ
જળવાઈ રહેવાની ખાત્રી રાખી શકાય સામાજિક- વારિક બ
તેમાં પપ થી ચા પ આવતા રીત-રિવા, અને તે સમૃતિને
અનુસરી આપણે જેને અવિભક્ત કુટુંબના ધારણ અને વવસ્થા
કહેચણી લગ્નસંબધ નક લેવા આપ્યાની પ્રથા વારસા
વસીયતનામુ કશ્વાના ૪ વગેરે બાબતોમાં પુનિત આ સ્મૃતિ-
ધારક દી, મને લાગુ પડતા .. ના પરિણ અને નવા
જેને જ અનુસરીએ છીએ પરંતુ તેથી આપણા જેન રનના
મુખ્ય વામિક સિતેને જરાપણ બાવ આવતું નથી પ્રીવીપક
સીન અને જુદી જુ લાઈકાના ઠગે પણ આ માન્યતાને
પુષ્ટિ આપે છે ધામિ સાત વિધિ-વિધાન અને ક્રિયા કિની
બાબતમાં જેનો અને હિંદુઓ વચ્ચે ઘણા મતભેદો અને પરસ્પર
વિદ્ધ જતી માન્યતાઓ છતાં પણ ઉપર જણાવેન પરિસ્થિતિ
આ ખત રીતે જળવાઈ રહે છે અને તેથી જ જેનેને લાગુ પડતુ
જુદુ જ હાય નું ઘેરણ અસ્તિત્વ ધરાવતુ નથી
સામા ય નીતિના સૂરોને અનુરી, હિંદુ લે અને ધોરણ
કેટની સ્મૃતિનો પથ્થી તેવાર કરવામાં આવે છે તે અને વરિષ્ટ
કેટના રાવે અને કામ માટે અવારમત ગણાય છે
આ વિષયની-ચર્ચા દાવ તુરત બાજુ ઉપર રાખી લગ્નસંબધ
-ગેની વિચારણા-વિવેચને આગળ ચાવી છે ઘણુ પુરાતન
સમયમાં અસ્તિત્વ ધરાવતા આ પ્રકારના લગ્ન સબંધ હિંદુ લે
માં જણાવેલ છે તેમાના પહેલા ચાને સન્માનિત (approved)
અને બાકીના ચારને અવમાનિત(unapproved)ની કક્ષામા મુળ
વ આર્ષ અને પ્રજાપત્ય એ ચાર પહેલી કક્ષામાં અને
અસુર ગાવ4 રાક્ષસ અને પૈશાચ એ ચાર બીજી કક્ષામાં આવે
છે બ્રહ્મ

·( ૩૬ ) છે વણામ ધરણને અનુસરતા હિંદુ સમાજમાં-બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય ઉમ્પ અને શુ એ ચાર મુખ્ય વણે જણાવવામા આવે છે અને દરેક જુદા જુ વર્ષો માટે જુ! જુ લગ્નના પ્રકારની યોજના હતી પરંતુ ચાતુ જમાનામાં દરેક વણને માટે ઉચ-નીચને ભેદ નહિ બનતા જન અને અસુર એ બેજ લગ્નના પ્રમર ચાનુ રહે છે બ્રહ્મ લગ્નમાં ન્યાના પિતા અગર વારી વર પક્ષ પામેથી કઈ પણ પ્રકારના અવેજ વીધા સિવાય પિતાની કન્યાને પરણાવે છે - યાર અસુર લખમા તે બ 1 નાની અગર મોળ રમ્પ અવેજ તરીકે લેવામાં આવે છે આધુનિક સમયમાં પ્રત્યે વર્ણ-મ-જ્ઞાતિ કે પિટા તાતિમા ઉપર ના બને પ્રકારના લગ્ન થતા જોવામાં આવે છે અને એક યા બીજો પ્રશર અમુક નમી વારસાવકના નિર્ણય માટે ઉપયોગી થઈ પડે છે તે સિવાય બીજી કઈ તેની ઉપયોગિતા જાતી નથી. બ્રહ્મ લગ્ન કઈક ઊંચ કેરીનું ગણાય છે. ઘણા તેને કકુક યાના નામથી બુ ઓળખાવે છે અને અમુક લગ્ન-તેમા કન્યાની નમન બ ૧ કઈ અપેજ એક યા બીજી રીતે અપાતો વિવાથીની પી પી ગાય છેસમાજમાં કન્યાવિક્રયથી થતા અસુર લગ્ન માટે સુધા કે વર્ગ તરફથી ધો રાવ ચાતુ હોવા તા તેમજ તે અનેક પ્રકારની દવપત્તિવાળ વા છતા પણ તદન કરીએ અને નિધન માબાપે માટે તે અશકયપહાર જેવું થઈ ૫ડવાથી તેમજ ધનિક વર્ગની મુદતક વાસનાઓની તૃપ્તિ માટે સાધન થઈ પવાથી કોઈપણ કામમાં તે તન નાબુદ થ નું જાતુ નથી લખના પ્રકાર સબંધમા ઉપર મજાનું વિવેચન નુ સમ- જો સબંધ ની સાથે જે તે બાબત વિવેચન ગારેખને મુખ્ય વિષય તે માટે આપણે આળ વધીએ હિંદુ છે મુજબના કાય ના ધર અનુમર પ્રત્યેક વ્યક્તિને પોતાના ગોનની બહારની

·અને જ્ઞાતિની અદરની કન્યા પસંદ કરવી જોઈએ આ સામાન્ય
સિદ્ધાત કરતા કઈક આગળ વધવાની જરૂર જેનશાસ્ત્રારોને ફુઈ
છે અને તેથી તેઓ -ન્માવે છે કે માનુ મારી પણ બરાબર જાળા
રાખવાની અપેક્ષા ધાવતા ગૃહસ્થાએ અન્ય ગોત્રની પરતુ સમાન
કુલ-શીતવાળા કુટુંબની કન્યા પસદ કવી જોઈએ તેમાં જ તેમનું
stપણું અને ગૌરવું છે
આ ફરમાન એક પ્રકારની અમ ય શીખામણની ધાતરૂપ
છે અને તેને ચુસ્તપણે વળગી રહેવાથી અને પ્રકારને લાભ મેળવી
શકાય છે સમાન :--શીરવાળા ખાન નિ કુટુંબ સાથેના લગ્ન
સંબધના જોડાણથી માન પ્રતિક અને આબરૂમા કઈક વૃદ્ધિ થા
છે એનુ જ નહિં પણ સજજન માણો સાથેના સગપણસ બંધ
થી અનેક પ્રકારના દુઃખ કનેર અને ઝાડાઓથી બચી જવાય
છે તેમજ ભવિષ્યને ન સાર- પતી જીવન સુખ૩૫ અને ઉત્તમ
રેરણા ની નીવડે છે. ઉચ્ચ કીની રકૃતિમાં ઉછરેન વ્યકિત
પિતાના જીવનભરના કાયમ ભાગીનારને સાસરિક તેમજ ધાર્મિક
કાર્યોમાં અનેક રીતે મ માર થવા ઉપરાંત મ માર્ગદશક સાથીની
ગરજ સારે છે, આ અમાર સ સારની દાવાના જળમાં બળત'
માનવીને પરમ આશ્વાસનરૂપ થઈ પડે છેસામારિક નજરે મનાત
કે માની લેવામા આવતા સુખમા ઘણી વૃદ્ધિ કરે છે અને દુખના
પ્રસંગે દુખને હળવું-ધણ ઓછું કરી નાંખે છે આ ગણત
પતીની સતતી પણ વારસામાં સામ સકારો મેળવી શકે છે
અને ઉત્તરોત્તર મુ ના ગૌરવમાં વધારો થતો જાય છે
સુધીત દપની જીવન અન્ય વ્યકિતઓને પણ કેટલું પ્રેરણા
દારી અને અનુષ્કા પડે છે તે સહેજે સમજી શકાય તેમ છે
પ્રકર, વર્ગ માટે તે પુગ્ય બળના પ્રતાપે-ભાવીના પરમ આશી
તદનું પાત્ર અને આદર્શરૂપ થઇ પડે છે સાજન પુરોની ન*

·( ૩૮ ) રમા તેન C સ્થાન મળે છે સાસરિક તેમજ ધાર્મિક કાર્યોમાં પણ તેમની જીવનનો પુરઝપાટાથી આગળ વધતી જણાની તેમની કદિ સરળ અને સુતર થઈ પડે છે ઉપર મુજ ની પરિસ્થિતિ ના પણ આપણી ચારે બાજુ નજર કરી અને હાલમાં પ્રવર્તની સ્થિતિને બરાબર અભ્યાસ કરીશુ તે ઉપકત કમાનને પા ભગ તે તુરત જ જણાઈ માવ પ્રાચીન સમયમાં મા બાપ અગર વાનીઓ, પુત્ર- પુનીઓને તેમની સગીરાવસ્થામાં જ ઘા ખરવા નથી તેમજ લગ્નસબ ધથી પણ જોડી દેવા અને કવચિત્ જ તેવા લને નિષ્કળ નીવડતા પરંતુ આ નવયુના જમાનામાં તેવી સ્થિતિ પલટાતી જાય અને લયથીથી જાડાના પતિઓને સ્વકીય મને ભાવનાને અને પસંદગીને પૂર્ણ સ્વાતત્ર દતામાં પરિગુમે છે અને તેને પરિણામે અવનવા-વિચિન ભવાડા CRા થાયે છે લગ્ન વ્યવસ્થાની બાબતમાં સામુહિક હિતની દૃષ્ટિએ નિપુણ વ્યવહારકુશળ આવાનેએ પર પરાગત રીઓને અનુસરી જે કઈ ધારાવારો અને બંધના સાતિજનો માટે નક્કી કરેલ તેના અભેદ્ય દિલામાં ગાબડા પડતા જ છે કે કેઇ સ્સિામાં માથા આગે વાને કવળ સ્વાર્ધદષ્ટિથી જે કઈ નીગમે જ્ઞાતિજનો માટે નકકી કરતા હોય છે તેવુ થઈ રહ્યા છે અને તેમની ગત ઉપાણી પી પરમાર્થ બુદ્ધિ નિસ્વાર્થ વૃત્તિ કે નિ પક્ષ વલણની અલ્પના તારિ બધાનના વ્યવસ્થામાં જણાઈ આવતાં પરાપર્વના ધારા- ધોરાના અમલની બાબતમાં વિદ્ધ વતન કરનારાઓની સM વધતી જતી હોવાથી અને તેમાં પણ જમવા આગેવાનો અને. જ વળા જ્ઞાતિ કે એમાં વિધીવન જાગાઈ આવતુ હોવાથી ·( ૨૯) કોઈ તેમને જવાબ દેવાની હિંમત કરી શકતુ ની વાત બધા ના ધાગ-રના અગ તેના વાસ્તવિક અમન કરતા ભગના કિસ્સા વધ્યા જતા હોવાથી સમસ્ત તાતિની જયતિ ભિન ભિન્ન થઈ પડી છે “ પાનને તેનું માનું લાધીવાણુ કહેતા ની કાઈ ડરે છે. સામાન્ય સ્થિતિના કુટુઓએ પાતાના પુત્ર-પુત્રીઓ માટે તાતિના વર્તુળમાથી જ લાયક વરના વર-કન્યા તેથી તેના હાવાથી જ્ઞાતિ-બ , પણ લે કઈ કઈ સ્થાને ગામડા પડવા છતાં હજુ ટકી રવો છે નટનેજ શાસ્ત્રકારોના મન માટે હજુ કઈક માન જળવાઈ રહ્યું છે પરંતુ સમાજની ભવિષ્યની સ્થિતિનાં કલ્પના કરવાનું મુશ્કેલ થઈ પડયું છે જ્ઞાતિ બવારણની મિપ્રિનતા ઉપરાત-રાજ્યમત્તાના કાર મા પણ છુટ ગટ વધતી જતી તેવાથી તેમજ આ સમાજની સંસ્થા એની પુરતી માં મળી હતી હવાથી વણા ર લઓની સંખ્યા વધતી જાય છે અને સ્થિતિચુત આગેવાને તેની સામે આ મ- મીચામણુ કરવાના જ પડે છે આવા સાગ વચ્ચે ધમનિટ બધુઓને પોતાના જ સ્વામિ-ભાઈઓ અને સાધમોની કથાને નેતર અને પરધમઓના કુટખમા અપાતી ભેટ વરુ લાગી આવે છે પરંતુ તે કઈ પતિ સકતો નથી લગ્ન વ્યવસ્થા માટેના વલે ટુકા થતા જાય, તેના ઉપર એક બાજુએ પી આક્રમશે વધતા જાય ત્યારે લાગવાથી ચેત વરીના સૂર કરવામા આવે તો પણ તે તરફ ધ્યાન આપવાની કાઈને દરબર નથી એટને ઉજવળ ભાવી માટે અનેક પ્રકારની શિકાઓ ઊભી થાય છે વાડી, વાડી અને ગાડીના જોખમાં રાચતી વ્યક્તિઓને આવા કીંમત અને અપૂર્વ શાસ્ત્રકારમાની કઈ કૃમિત નથી, * E ·(૪૦ ) વ્યવહાર-કુશળતા અને દીર્ઘદ્રષ્ટિના C૫યોગના અભાવે ઘણા પુરૂ, બાહ્ય દેખાવ અને ટાપટીપમા અજાઈ જાય છે જેમાં દર પેઢીથી ચાલી આવતી ખાનદાનીને અને ઉચ્ચ આર્ય સંસ્કૃતિના સુયોગ્ય સંસ્કારોના ખાન ભુલાતા જાય છે જીદગીભરનો સાથી ખેતી લેવા માટેની લગ્ન વ્યવરથાના અંગે અનેક બાબતનો અને ષ્ટિથી-સર્વગ્રાહી નજરથી નિર્ણય કરવામાં ન આવતાં એકાંત દ્રષ્ટિએ જ કેવળ રૂપને બાહ્ય દેખાવથી આ પાઈ કામવાસનાની તૃપ્તિ અર્થે મુલક ભાવનાની પુષ્ટિ અર્થે મન- કાવતા નિણયો કરી લેવામાં આવે છે નીતિના અને જીવનવ્યવહારના ઉપયોગી લાભકારક અને ડહાપણુપૂર્ણ સૂત્રોની અવગણના કરવામાં આવે છે અપૂર્વ બેધપાઠ પુરા પાડતા કીમતી શિખામણ આપતા, નજર સ મુખ ભજવાઈ રહેલ નાટકીય કીરસાઓ તરફ પણ થાય લય આપવામાં આવતું નથી પુરાતન આયસાસ્કૃતિની ઉચ્ચ ભાવનાને અનુરૂપ લગ્ન સંબંધ એ ઉત્તમ પ્રકારને જીવનભરનો ધાર્મિક સબંધ ગણવાને બદલે સામાન્ય કવિ-કરાર (Contract) ગણી લેવામાં આવે છે આપણી જૈન ડેમમા તેમજ અન્ય મ્ય જ્ઞાતિઓમાં તથા કેટલીક જ્ઞાતિઓના ઉચ્ચ ખાનદાન કુટુમા જેમાં છુટાછેડા (Dvorse)ની પ્રથા અમલમ નથી ત્યાં લગ્ન સબંધને પવિત્ર અને પુનિત ભાવનાઓથી સંકળાયે માની લેવામાં આવે છે અને તે કારણે તેને ધાર્મિક તેમજ અવહારિક-નજરેધ-ઉચ્ચ સ્થાન આપવામાં આવતું હતું તેવો સબંધ નકકી કરતાં પહેલા ઘણુંઘણી બાબતોની વિચારણા અને બાંધછોડ કરી લેવાની રહે છે આવા ઉપગી પ્રમની બાબતમાં કઈ રીતે છેતરાઈ જવાનેસાઈ જ્યાના આક્ષ ટાપટીપમાં લલચાઈ જવાનો પ્રસંગ અ વી પડે તે આખુ પરિણીત જીવન ધુળ મળે છે અને કલેજનક થઈ પડે છે એટલુ જ નહિ પણ “ભાઈઓ, જેની પર મુઠી, તેને શીર આપો

·Gડી' એવી ઉત્તિઓ છવનભર યા કરવાને પ્રસાર આવી પડે છે
સ્વ કવિ ડાહ્યાભાઈનું કવિત જન્મ ઘર (જેના ઘરમાં નાર સુરત
નાણી તે સુખમાં સુનાર ” ઉકિત યાદ કરી તે મનુષ્ય પોતાન
જીવનભરને સાથી ખેાળી લેવા પ્રયાસ કરવા કટિબદ્ધ થાય જે
માગનુંમારીનું પ્રસ્તુત લક્ષણ ખાસ ધ્યાનમાં રાખવાની જરૂર છે
આવા જટીલ પ્રશ્ન પર સુવીર ની નજરે વિચા
કરતા આજકાન કેટલીક ભડવીર ને ગરીબ માબાપની ,
પિપાસાની તુ વાસનાની ગધ મેળવી વૃદ્ધ વિવાહ કે કજોડાન
લોની સામે પોતાનો અવાજ C વાતો થઇ છે અને સેવાભા
સુધારક વિચારના યુવાનો તેમની મદ દોડી જાય છે એ પર
-સતા અને ગર્વને વિવય છે સમાજહિતની નજરે આવા અ
લગ્ન થતા એ.દમ અવવાની જરૂર છે અને તેમ થયેથી ?
આળવિધવાઓનુ, વકતા એનું અને જેમાં ગ્રહની
એનું પ્રમાણ ઓછું કરી છે તેમજ સાધનહીન સ્થિતિ
-જીવન ગુજારતી સ્ત્રીઓના ભરણ-પરણને પ્રશ્ન ઘણે દળ થ
પડશે તથા અનાચારમાં ફસાઈ જતી બહેનોને બચાવી શકાશે.
શાસ્ત્રના ફરમાનને અનુસરીને ડગ્નન્મથીથી જોડાતા સ્ત્રી
પુરુષો માટે ચતુર્થ અણુવ્રતનું પાવન ધરૂ સુનર થઈ પડદા
સભવ છે શુદ્ધ માગનુસાર તરીનું તેમનું, ગૃહસ્થ જીવન અને
સજજનોને અનુકરણીય થઈ પડે તેમ છે
પતિ શ્રી વીરવિજયજી ચતુર્થ વ્રતની પૂજામાં ગાઈ ગયા છે કે
“નીજનારી સતિથી શ્રાવક, અફકત એયુ પાવે
રતિષ્ટિનરનારનજરે રૂપરગનવિધારે મેરે પ્યારે એ વ્રત રામાદા
સર્વ ધરીને બ્રહ્મવર્ત પાવે, ના દાન હેમ ટી-મેરે પ્યારે
વૈતરણની વેદત માટે શ્રત જાગ તે પેમે,

·વિ ત્રિો પ્રમ કરી! મા અમે– પારે પરમ સવથી મુખ કુવક પવન કુરબર બનિ- રાને માસારિક વ્યવહાર - મ ઉપtત ધાર્મિક કારોમાં ખું અને મકર ર સગવડ અને ર ળતા સાંપડે છે અને કોને આવી પડેલ દુખને ભાર હળવા થાય છે. મન ના જીવનમાં જેટલા વધારે પ્રમાણુમાં મન શાંત પ્તિ અને કનેશનો આ તાવ તેમાં પ્રમાણમાં તેની સાથે | મીતામાં વૃદ્ધિ થવા ની જ અને તેથી જ લગ્નગ બધ સુખ ી નવડે તેટના પુરતો ખાસ સાવ ચેની રાખવાની જરૂર પ્રતિપાદન કરવામાં આવે છે. આધુનિક લેબ્સાસનના જમ ગેમો નિભધને સૂતા જતા હેવાથી વિવેન અને વિચારશીત પતિઓ લગ્નવ્યવહારની બાબમાં મળતી જતી વન નનાને સ્વદતાની ફી સુધી ન જવા ક્વા દેતા, વ્યવહારકુશળ અને સર્વગ્રાહી દષ્ટિયા હવટના નિર્ણમ ઉપર આવ છે ૫હે ધગી વણી બાબતે વિચાર કરવાને રને છે આવા જરીન કોના ની માટે અમુક નિયમને સક ચિન દષ્ટિથી વળગી રહેવામા વિવેક કે સમજણુને ઉપરોમાની ન જોઈએ નહિ દેશ-ગળની પરિસ્થિતિનો-આજુબાજુના સરોગે ફરી અને વિશાળ દષ્ટિથી વિચાર કરી, શુદ્ધ દર અવાજને મા ૮ આપતા શીખી લેવું જોઈએ. તે સિવાય તેવી ભાવીની આશા રાખી શકાય નહિ પાપંભીરુ (૪) માણાનુસારીને નક્ષની ગણવામાં યોગશાસ્ત્રમાં પાપનીના ને થા લક્ષણ તરીકે જમાવે છે જે વ્યક્તિને પાપની કદ- ·(૪૩) પણ સ્પશતી થી તેને માગનુસારી કઈ રીતે જાણે તે સમજી કાનુ નથી ભવનિવ ભવભીના હૃદયને ડબ (Conscience bite; જેના જાગ્રત છે તે અવસ્ય પાપથી ખીને અને ચમતે જ રહેવા અને પાપભીરતા ખરા રૂપે કાયમને માટે વતની હોય તે જ તે પાપથી દૂર રહેવા માટે પાપકર્મ કરતાં હમેશને માટે અટકી જવાને પાપમ થી અનેક પ્રકારની દુખની શ્રેણી સતત- પુનાશથી વૃનિ થવાને સભા છે જેને પાપને ભવ બી કુલ કદી પણ કરી શકતો નથી-પાપનીરતાની લેશ માત્ર નાખી થતી નથી તેને કીપણું ભવભ્રમણ અટખ્યાના થી અરવર વટિકને ન્યાયથી–પુજા કાર પુનરિ માળ, gષત્તિ જનનીના વન-એ વાકય અનુસાર વખતોવખત જ મ ધારણ કરવાનુ, મયુ પામવાનું અને વારંવાર જનનીના ગભસ્થાનમાં નવ માસ વીતાડવાનુ અટકાવવું હોય બંધ કરવું (ાય, ભવભ્રમણને અત લાવ હેય તેવા મેલાભિતારી મજ્જને પાપભીરુતા અવશ્ય ટકાવી રાખી પાપ કર્મ કરતાં અટકી જવું જોઈએ અને તેમ કરવામાં આવે તે જ હેરા-મેડ સાધ્યની સિદ્ધિ થવાની અને સચિદાન સ્થિતિ કામ થવાની. એક બાજુ મેક્ષાભિવાપણ જાળવી રાખવું અને બીજી બાજુ પાપભીરતા બીલકત ન રાખવી તે કુતરાની મા નોટ ખાતા જતા ભસતા વા બરાબર છે સાજન પછે તેને સામાન્ય રીતે પાપીતા ને ડખ ભીતાવતા જ હોય છે એટતુ જ નહિ, પણ પ્રધાનપણે પૂર્ણ સ્વરૂ૫માં તે તેમનામાં અવિભાવ પામેલા, હોય છે પરંતુ, લારી-ખૂન-ડાપડી જેવા ભયકર જાઓ કરી છવનનિર્વાહ કરતા મનુભ્યોને પણ તેમ હરતે અદેશ પ્રથમ જજે પહેલે થાકે તે તેમને પાપ જ ય છે *

·(૪૮)
પરંતુ આવા ગુન્હાહિત કૃત્યોમાં આપ રહતા હેવાથી નબળી
વૃત્તિઓ અધમ વાસના ળિ મબળના કારણે ઉચ્ચ કેટીની,
સવગુણ પિાવવાની વાસનાઓ ઉપર વિજય મેળવે છે અને પાપી
પેટને ખાતર ટુંબીજનોના ભરણપોષણને જો હળવો કરવા
ખાતર અધમવૃત્તિઓને તાબે થવું પડે અને પાપભીરુતાને પિતાના
માગમથી ઘણું દૂર હડસેલી મુકવી પડે છે અને વખત જતા તેઓ
પાપના ધધામાં ઊંડા અને ઊંડા ઉતરી પડે છે
પાપકર્મથી નિભય રહેતા માનવીને જે સ સારદિની લેશ
માત્ર પરવા રહેતી નથી તે પુરૂવ ભવભ્રમણપણ ની જરાપણ
બીક રાખ નથી પાપ-પુણ્યસ્વર્ગ-નરક-પરભવ જેવી કાઈ
વસ્તુ જ તે માનતો નથી તેને મન તો હમેશા એવી ભાવનાજ વિ
તતા હોય છે કે “ આ ભવ મી તે પરભવ કે દીઠા
નીતિના સૂતોમાં પણ જેને શ્રદ્ધા નથી અને કવચિત નીતિન
સુત્રોની તેની જરૂરીયાત કે ઉપવોગિતા જણાય છે તો તે કેવળ પિો ની
સીની ખાતર જ-પિતાની મુત્સદ્દીગીરીની સાફલ્યતા કરી લેવા
ખાતર જ પ્રતિદિન તે કાવા-દાવા રચવામા, છેતરપીંડીની જળ
પાથરવામાં, આફસાજા-જૂના–વીસરજા વગેરેના કુટીવ પ્રોગે
અજમાવવામાં જ તે રોપા રહે છે બાહ્ય દેખાવ કરવામાં
અને ટાપટીપમાં મશગુલ રહી અડેલવૃત્તિથી ધ્યાન ધરતા જ
ય છે તેવા દુર્જન પુરૂષના સંસર્ગમાં આવતા પણ સજજનપુર
અચકાય છે અને તેને જીવનનિર્વાહ મા કવચિત તે સુખી જણાવે
નય છે તો તે પૂર્વ સચિત પુમ્બકમના પ્રતાપે જ આવુ પુથબe
ઓછું થઇ જતાં તેનું જીવન દુખમય અને કોશિકારી જ બન્યું
રહેવાનું અને ચાપાપકર્મના ફળ આ ભવમા યા તે આવત
મા બોગવવાનું તે ના નસીબમાં કાયમ જ રહેવાનું

·( ૫ )
પાપનીરૂતા જેટલા પ્રમાણમાં વધા- સબળ અને તીવ્ર તેટના
પ્રમાણમાં તે પાપકર્મથી અવશ્ય અટવાને અગર અટક્વા માટે
બનતા પ્રયાસ કરો છુટવાને આમ છતા–પાપ કર્મમા ફસાઈ
જાય–સડાઈ જાય તો પણ પાપભીરતાને લીધે તેને તીવ બુદ્ધિ
કે તેને બધો રસ જામે ન હોવાથી તીક કર્મને કે નિશ્ચિત
કર્મને બધુ પડતો નથી પાપનીરૂ પુરૂને સા–અર્વ જાગૃતિ જ
રહેતી હોય છે અને તેથી સુવિચાર-મજન પુરૂમ જેમ સે નળ
ગળાને પાણી પીએ તેમ પાપભીર પુરૂ પ્રત્યેક કાર્યની શરૂઆત
કરતા પહેલા તેના લાભાલાભની બારીક “ષ્ટિમી તુલના કરી જુએ
અને ઈ-વિચારીને જ આગળ પગલું ભરે દષ્ટિપૂત મેત
પા ની ઉક્તિનુ યથાર્થ હસ્ય ખ્યાનમાં રાખી દષ્ટિથી પવિન લિ
જમીન ઉપર જ પસતુ મારી એટલે સ્વાભાવિક રીતે દવ-કિસાન
દેવથી બચી શકે તેમજ સર્વગ્રાહી નજરથી પુખ્ત વિચાર અને
સપૂર્ણ ઉગાપિત કરી લીધા પછી જ પ્રવક કાર્ય હાથ ધરે એટન
તેને તેમાં નીષ્ફળતા મેળવવાને અગર તે વિશેષ પાપ-મન
બધને ભય રહે નહિ
પાપભીરુ વ્યકિતનું જીવનઝરણ સઢ નિમળ અને સુવામી
ન જ બની રહેવું હોય તેને આ ક્ષે પણ ઉત્તમ પ્રકારનો જ હોય
અને તેના જીવનભરના વ્યવહારમાથી અન્ય પુરોને ઉપરોગી
અને બેધ-પાકરૂપ થઈ પડે તેવા રસિક સંસ્મરણો અને સુગ્ય
સ ભારણ મળી આવે
પાપભીર વ્યકિત “બંધ સમયે ચિત્ત ચેતી રે ઉડ સ્પે
સ તાપસ ગે' જેવી ઉક્તિએ સ્મરણ-પટમા કેતરી રાખી- નળવી
પિતાનું વર્તન C કેરીમાં મૂકવા માટે જ હમેતા પ્રયાસ કરતી
છે અને વર્તનના પ્રતાપે જીવનના અનેક ગેમ-મુશ્કેલ કામા

·ફતેહ મળવવા જ ભાગ્યશાળી થાય એટલુ જ નદિ પગ માગાનુસારી
પણાના મુખ્ય સાધનને ઘા! જ પુર અને મબળ નવી તકે
સા- પાપરૂ સજા સયત પી લેઈ સત ત્તિ ધારવું
કરી કાળા બઝારી પ્રવૃત્તિથી દૂર રહેવાનું જ સિદ્ધ કર વનના
વાણીતાણામાં પા પબીતા વગાઈ ગયેની હોવાથી પોધા અને સા.
જીવનમાં વૃદ્ધિ માની લઈ વાસનાઓ અને વાનગા ઉપર અકt
રાખે ઇવનની જરૂરીયાતોમા કર મુક્તિ ની પણ ખોટીના
ગળમાંથી ૫શું ફર્તમદીથી પસાર થઈ જાય અને દેવી ભાવીની
જ મહતવાક્ષિા પર પtતાને મ ર બાપ પાપભીને ખરે
વખતે હીમત હારી જનાર, પાકે કૃત્તિને માને નવાની ભૂત નહિ
કરતા તેને ક્ષમ રીત વીર પુરૂષની ક્ષામાં જ પામ સ્થાન અપાવું
જોઈએ અને તેવા પુરૂથી જ બહુરના વસુધરાની ઉક્તિ સાથ ક
શની જોઈ શકાય
પ્રષિદ્ધ દશાચાર મુજબ વતન (૫)
નસિ–પ્રચતિ દેગાચાર અનુસાર વર્તન સમાજમાં અનુક
રવિ-માનનીપ-પ્રતિપાત્ર થઈ પડતુ હેઇ, માગાનુસારીને તેની
આગેકૂચ માટે વધુ આવશ્યક અને ઉપરની તમામ છે જેને અમે
જેતર ભાદથી બનેલ સમાજના વલમા-માજ ! ગતા
વામ-કળ પળમા તેમજ અ ય સામાજિક સ્થાઓમાં પિતાનું
યોગ્ય સ્થાન જાળી રાખવુ હેય ઉતાર તેમાં અગ્ર સ્થાન
મેળવવાની આગેવાન તરીકે ગણાવાની કરતા-કવિતાની ગણનામાં
મુકવાની મહત્વાકાંક્ષા મેવવામાં આવતી હોય તે રોગશાસ્ત્રમાં જણા-
વેન આ પાંચમા ગુગના ભાજક થવાને પ્રત્યે માર્ગનુસારી સજજમે
પ્રચાર કરવો જોઈએ અને તેમાં જરૂર જોગી તે મેળવવા માટેની
ભાવના રાખવી જોઈએ.

·માર્થ ત્યાગવૃત્તિથી–મેવાભા થા ભાવથી
ભાવ થી સામાજિ.
મા ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લેનાર અને સમાજ માટે ? આ ૨
માન આપે છે અને તેવા પુ ના રજુમા પોતાનું નીર ઝવે
શનિમાની પુ + દેશ ન પિનક મહાનુભાવો વત
દેશ ઝ વાવનારા સ ને પોતાના દા માટજ મમમિ માટે
નાણુક્ત કષ્ટ વૈવા સુધીની ભવન વ ના નાગવાને દેશયનમા
પાતાના સર્વસ્વનું બલ બાપ ! સુપ્રસિદ્ધ દાનાના
વન-તોને પરમ આદર્શ ન કે ન તો ન મુખ રા બી આપણે
wજણા જીવનનું ઘડન- ઘડા જે ગ
૫ દેશી તવના ની ૫ વાત ચીન-- નામી શામાં આપણે
સમના રહેતા હોવાથી સમાજરિત હારિત ન ધની પ્રત્યેક માન્ય
તાં મ પ્રાકીમઆન બાપા અને કરણપુર્વક નીતાજી
આપવી જોઈએ અગત આર્થિક લાભ સ્વાથ તૃપ્તિ આપના
ભી
આગળ વધવાની વૃતિને વગેરે અશુભ ભાવનાઓ ચામુ
અને સામા, ઉર્ષ આગળ તન નનક અને તુ ગણવી
જોઈએ દેરાડ સમાજદ્રો વગેરે ગુણોને નવ ગજના નમસ્કાર
કરવા જોઈએ ખુશામતખોર વૃત્તિથી બાર તા હાડાના હાથાપા
બનવાથી ઘડીભ ને માટે કે તે આપગ ફરી જઈએ, સરકારી
રાજ્યના અમન કરેને તેમની ભાગ ૫ કે તન્ય (Divide
{ rule) ની પોલીસીમામૂગીરીપૂ ભાજગડમાં મ રૂ૫
બનવાથી અગત્ મત્તા અમલ નારી છે કે પાપિની બાબતમાં
નજી લાભ મેળવવાનું બીપરનુ ખાખરે તે ફજેતીને ફાળ બની
રથાનભ્રષ્ટ થવાને જ પ્રસંગ આવી પડે છે મુદા ની હીનું ધ્યાન
બહાર જવી જોઈએ નદિ દેશ રાજ્યના પ્રજાજન તરીક બાર
બાબતમાં આપણે ઘણું જ સંભાળવાનું રહે છે તેની ગાળા જેને
ફિર સની સ્વાગત સમિતિના પ્રમુખ જે માનમ હેદો ભોગવી

·(૪૮)
જનાર શ્રીયુત ભગવાનના ભાઇની સ્થિતિની બડીના સમાધાન
પ્રકરણમા-કેટલી કફેડી અને દયાજનક બની ગઈ તે આપણે નજર.
સ મુખ જોઈ રહ્યા છીએ
પ્રજાજનોએ આવા આગેવાનેથી પરમાત્મા અમને બચાવે
એવું કહેવાનો પ્રસંગ કદીપણ ઉપસ્થિત થવા દેવો જોઈએ નહિ
આપણાથી પ્રમેયાનું કઈ નગીન કાપ સવિશાત્ ચિ
ન બની શકે તેની પરવા નહિ પરંતુ નવા સ્વાર્થ કે આ બડાઈ
ખાતર અધમ કાવતરાના-નબાજીના પ્યા બની જવા પસ.
કાપિ પણ ન આવે તે બરાબર ધ્યાનમાં રાખવું જાઇએ
કે પણ વસ્તુ તેનું પુરપુર મૂ ય આપ્યા સિવાય મેળવી શકે
નહિ-કદાચ મ ળ ભાગવાન ન મળી જાય તો પણ તે સાચી
રાખવા માટે પણ પૂરી દી મત બાપની જાઈએ એ સિાન બરાબર
સ્મરણ- ૫ટમાં રાખી પ્રસિદ્ધ-શાચાર અનુસાર એપ આપણે
નક્કી કરી લેવું જોએ અને તેવા વર્તનને યમને માટે ભારે
રાખવા ી ાસ કાળજી રાખી તે માટે શક્તિના વન રૂપમાં
સ્વાપણ કે બાિનને એ જે કદી મત આપવી પડે તે આપવ
તયાર રહેવુ જોઈએ
ભાગનુસારી ! યથેષ્ટ જાળવી રાખવા ટે સમાજના વતુ
લિમા એમ સ્થાન મેળવી-તે બરાબર જળવાઈ રહે તે માતર હમે
સાવધાન અને નય શીન રહેવું જોઈએ સસાર-વ્યવાગ્ના પ્રસ
ગેમ-ખાનપાનની બાબતમાં–પહેરવેશની બા તમા તેમજ રહેણું
કરણીની અને આપણું વર્તન કદીપણ સમાજના પ્રવાહ વિરૂદ્ધ છે
જે એ દિકરી સુધારાના વેગમાં સમાથી કાચ આ વ
જઈએ તે તે ત ય છે પરંતુ કદીપણ પાછળ નજર
જેએ મહાજને યેન ગત સ ૫ થી અમાકં એ નીતિની ૨

·અનુસાર આપણે માગે તદ્દન સ્પષ્ટ અને પ્રસિદ્ધ દેશાચારને અનુસરો છે જોઈએ માર્ગની સ્પષ્ટતા અને રૂપ-રેખા બરાબર ખ્યાલમાં Rાય તો જ આપણે વન–કમમાં આગની વધી શકીએ અને સાય ની નજીક પહોંચી શકીએ यदपि शुद्ध लोविरुद्ध माफरणीय नाचरणोय, એ સૂત્ર આપણા સામાન્ય જનને વિશુદ્ધ જીવનના ઘડતર માટે ઘણું જ રહસ્યપૂર્ણ અને સમજવા જેવું છે વતનની કી ને- બધી પૂર્વ તૈયારીથી એટલી બધી મજબૂત અને અમેઘ કરી લેવી જોઈએ કે તેમા કિ ચિત પણ ગાબડુ પડવાને પ્રસંગ ઉપસ્થિત થવા દેવું જોઈએ નહિ વિસરાના તુ વિનિવાિ સમુહ એ સૂત બગસરા ખ્યાનમાં રાખી આ પણે સમજવું જોઈએ કે મજબૂત બને ધીમા એક વાર ગામ, ૫.કુ-વતનમાં જરા પણ શિથિલતા આવી કે તરત જ તે કી તે તૂટી પડતા-પતિત શાની છેક ની કેરીએ આવી જતાં વાર લાગવાની નહિ વિમુખી ન ન-ગગા કાઠે ગગાદાસ અને જમના કાઠે જમ- નામ જેની સ્થિતિ દહી-દુધમાં તેમાં પગ રાખવાની વૃત્તિ અને હાથમાં લાડવા રાખી લેવાની બહાદુરી-વડીલર ઉપલક દષ્ટિએ લાભ- કારી જણાય પરંતુ તેનું આખર પરિણામ તે એજનક અને વિષાદકર જ નીવ પાનું તેમાં જરાપણ શ કા કે સશય રહેવા જોઈએ નહી મહાત્મા ગાંધીજીના અપ્રતિમ ચારિત્રથી આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે પ્રત્યેક વિવમાં સત્ય-અહિંસા-સયમ સ્પષ્ટ વક્તત્વ વગેરે ઉતમ સાગશે ઝળકાવી શકાય છે આદર્શ ૩૫ ચારિત્ર પાસે, રાજરમત-મુસ્લીગીરીન્યુકિત-પ્રયુક્તિ કે ખટપટની કઈ કીમત નથી,

·( ૧૦ )
ભના-નાળા-માં-પ્રમાણિક અને સી. પુમા લઘુકમ જ હાવ છે
જગરે રોમનોના પગ મુન્નીના પટમાં કુશળ રાજરમતમાં
નિપુણ ગણના પર ઘા ખરા ભાગ્યમ હોય છે રાધના ભવ
કને યુદ્ધમાં બંને પગ તરફથી માગી ૫ ને ભાગ લેનાર આગેવાન
મય તો પાપ કમ ના કેવા ભાતા બાધતા હશે તે કહે, મુકેલ છે
માં તમને ખ સાથે બુન કરવું જોઈએ કે દર-મજબુત
વતનની બાબતમા (strength of character ના વિષયમાં)
યુરોપીય પ્રા «તા પ્રમાણમાં આપ કઈક પાળ પીએ છીએ
ખરી ઓની પ્રગતિમ ચારિને મજબૂત રીતે વળગી રહું સારા
અવનનો મુકતીન નમી પ] અડપશે જાળવી રાખનારા
નાઈ વીર માં જ નજરે પડે છે. સામા ય જજનેને લાનને પ્રસગે
ખેતિન થતા વાર લાગતી નથી
પ્રસિદ્ધ દશ ચાર કેને કહેવા તેમાં કયા કયા-વા પ્રકારની
-માયારી સમાવેશ કરવો ? અને કેવા પ્રકારના આચારને બાજુ ઉપર
રાખવા પ્ર એક યતિએ બવારનેતિના સુમેળે અનુસરીને
એ મુજ નેશ-કાળ અનુસાર નક્કી કરી લેવાનું રહે છે
એક સમયમાં જે પ્રસિદ્ધ દેગાચાર ગણુ હવે તે
રસમય જતા અનુકરણીય કેરીમાં આવી જાય છે એટલે એક પ્રકારની
બંને વચ્ચે તે પાની લાઈન દેરવાનું કઈ મુકે છે
તત સામાન્ય પહેરવેશની બાતમાં કહેવું જોઈએ કે ફેશનની
શીવરીમાં ન ફસાતા-સાં ઈ–સ ઈ-સ્વછના સુપડતા તરફ
વધારે લક્ષ આપવું જોઈએ અને અકડાઈ-આછક પાકે નિજતા
તરી જતા પહેરવાથી દૂર રહેવું જોઈને આ વિમાં પતિ
વિરવિજયજીને શત્રુ
“અતિ ઠત વેશ ન પડીએ વનવિ ધરો મનીનતા વેશને

·( ૫ )
કઈક મારે બેધપર પૂરે પડતા જણાય છે
આપી જ રીતે ખાન-પાનની બબતમાં રહેગીમાં બને
અન્ય વ્યવહારિક કોના અને જનનમૂસમાજની સાથે રહેવું
તે જ ઈટ છે આ નવયુગના જમાનામાં જ્ઞાતિભેદ આજકાલ
ભુ સાતા જાય છે Cosmopolitanism વધતો જાય છે સ્વયા
૫ને નવા જ ઝગમ એ પ્રશ્ન રૂપે ગભીર સ્વરૂપમાં નજર
સન્મુખ પર થત છે હાનના જમાનાના અનેક જીર પ્રશ્નો
પુખત વિવાર ગુ માગી લે છે આવા પ્રશ્નોની ચર્ચા હાથ ધરના
રાઓ તરફથી આગળ કરવામાં આવતા વિચારો અને તેના પુષ્ટિમાં
થની દલીને મામાન્ય માગમને મઝવમાં નાખી દે છે. આવા
પ્રસંગે આપણા ધમના મૌલિક અને મુખ્ય સિદ્ધાંતોને બાપ ન
આવે તે રીતે આપણું વર્તન નક્કી કરી લેવું જોઈએ સમાજના
મુખ્ય પ્રવાહની ગામે પુ” જવામાં ઘવું જોખમ રહેલું છે તે ભૂલ,
જોઈએ હિ વળી - 1ીક બાબતોમાં તે હજુ જુનુ! પ્રયોગ
અને અજમાને થતી નથવાથી તેને જોયુ તેની ધાર જાતી”
એ સુત્ર અનુસાર ઉતાવળ ન કરત-તિથી આપળે મારે નક્કી
કરી તેને જઈએ ગઈ પણ બાબતમાં પગનું ભરતા પહેલા સાપ
વસ્તુ નજર મનુખ ગખતાં ચૂવું જોઈએ નહિ. સાધ્ય તફ દષ્ટિ
રાખીને જ, ધી મત અને શ્રદ્ધા-વિશ્વાસપૂર્વક આગળ વધવામા
આવે તે જ મામાનુસારી૫૩ યથેષ્ઠ રીતે જાળવ ઈ છે અને
સમાજમાં આપણું પ્રતિક બરાબર જામે બિના
અ ય જન અને ખાસ કરીને રાજપુરૂના
અવવાદથી દૂર રહેવું (૬)
અવગુવાર એ કઈક મી દુગુણ છે જનસમાજમાં નબળા
માનસ ધરાવતા મનુષ્યો પિતાના માટે વણો ઉચ્ચ અભિપ્રાય બાંધી
=
ર

·( ૧૨ ) મ –પિતાને ઉચ્ચ કેરીમાં મૂકો અ ય જો ની નિ સ્વામી - ઈક રમપૂર્વ વાર બામર છે . તેમજ તે 1 સતિ પૂર્વક માળનાર અને તેમની કમીને પટ આપનારા મળ. આવે * * ગી નર્વ ને આન” અત જય છે આ બેય ના જમાનામા-૫ તા ખે !! બE તણાતા વા ય મને યા મળી આવવા ? ભય , પરંતુ તેઓ મેમજ ! “ નસીપનું ઉપર બ લ કઈક થી મેની છે બીજ– કન્ય ન મ - વીની સાર છે વાતોમાઈ અતિતના ત રી-મરવું માફ કરીને બેવા ખ૩ માં આગ વધારવામાં આવે છે કે તે પરિગામ-તેના રમવા અને નિદાન સ્વરૂપવાનું કર કેટલાક બાદ તા-૧ તા બાષ્ટઓને સામાં 4 શત બા Jણ એટના નવા રડે પી ળય છે કે તે એક પ્રેમની કુટેવભૂરી આ ત જ થઈ ૫* છે અ! પત્રથી મે તેટલા પ્રયાસ છતા પણ તે ને શની નથી આવી કુટેવથી આપણને દિ ૫ માબમાં જરાપણું ય થતો નથી પરંતુ બુક જનની કઈ ૬ રહેતી નથી વગર કારપે ના શત્રુઓ ઉભા : જાય છે વેર- વિધતા વધતા જાય છે અને જનની મિને પણ દુશ્મન થઈ જાય છે આની હાનિકારક ટેવને બેગ થઈ પડવાને બને, જીવન શરૂઆતથીજ ગુણ ગ્રાહકદષ્ટિને વિશાળ બનાવવામાં આવે અન્યના દુર્ગ તરક તદ્દન ઉપેક્ષા ખવવામાં આવે તો ઘણી સહેલાઈથી અવર્ણવાદ જેવા દુર્ગુણથી બચી શકાય અને પ્રથમ અને મિત્ર- મડીનું વતુ ળ વધારી સકાય. અન્વજનોની નિદા કરવાથી કે તેમને અવણુ વા બોવાથી તેમના કપડાને મેન ના મીની ૫ક્તિમાં ·(૫૩) વચનગુપ્તિ અને ભાષા સમિતિ જેવા ધર્મ-પપ ખાના ધારક કી પણ આવા અવર્ણવા જેવા દુગુમાં ફસાર જ નહિ અમાન્ય પુર ની નિ ના કરતા પણ ગજપુર ની નિદા રાકારી રબારી અમન ની નિદા ઘણી ઘ| રીતે બ્લેકર આતે અને મુશ્કેલીઓ વગામી કરે છે અફીણ કે બીજા કોઈ વસ્તુના અમલ કરતા રાય મત્તા કે અધિકારીને અમને વધારે મારા પરિણા નીપજાવનાર થઇ પડે છે તેઓ સત્તાના સ્થાન પર વિવાથી કઈક ઘમડમાં જ સત્તાને દોર ચરા પે જતા જણાં છે અને અન્ય કોઈનો વ્યાજબી ટીમ પણ સર્જન કરી રાખ્યા નવી પાનાને કે અગમ્ય ઉચ્ચસ્થાન ઉપર જ મુકાના હવા; માની બેસે છે એ તુ જ નહિ પરંતુ તેઓ પોતે બીનઅનુભવી દેપાર હેવા છના રણ તેમની નિંદા કરનારને વ ી થતિમાં મૂકી દે તેમાં રાજય સત્તનુ જબ પીરબળ હોવાથી તેઓ શાવીરના પૂજારી તરીકે- જુથળ ધરાવતી નોકરીના અને કી રામાં વસતા હોવાથી તેમની સામે કાઈ માથું ચુ કરે તે પણ સહન કરી શ ના નથી ના પછી અવર્ણ પા તેમનાથી કઈ રીતે સ્તન કરી શકાય ? આવા-આવા અનેક પ્રકારના કારણેને ખ્યાલ કરી-શાસ્ત્ર- કરેએ-અન્યના અને ખાસ કરીને ગપુના આવવાથી દૂર રહેવા ફરમાવેલ છે આવા અણુવા -નિન્દા-કુથલી, સામા ય રીતે જેમનું ચિત્તને મન બીજ પોગી કાયામાં-ધધ-વાપામાં–કામિક અનુ મોમાં રોકાયેલુ હોય છે તેમનાથી દૂર રહે છે પરતુ જેઓ એક યા બીજી કારણે ઘણખર નવગ અને બેફીકરા ય જેમને ધર્મની શુભ ભાવનાઓ સ્પર્શતી હેતી નથી તેઓ આવા મીઠા પણ અનિક [ણના ન રહેજે થઈ પડે છે અને એ કુટેવ એક વખત સી-તેની લત લાગી તે વળી તે છેડની સુ છે ભલભલા

·મૃનિમરાજાઓ અને હેટા પણ આચાપ ઓ અને સુરિ-
પુગા કઈ ધાર્મિક પ્રશ્નના અો ઝગ! ઉભા કરે છે અને કિટ
ચચાઓમાં ઉતરી પડે છે ત્યારે વિટભાયામ વિયરી આપી-
વચનગુમિ અને ભાવામિતિને દેશવટ આપી-પરસ્પર આ પામક
ખાણમા એ બધા ગપ થઈ નગ્ન છે અ ગત ૧ કેળવી
પિતાના મતની પુષ્ટિ માટે વિનીત બન મિટમતામાં દલીને
આગળ કરવાનું બાજુ ઉપર રાખી અવ ાવાદ અને ગાળીનને
આથય ગોવના જણાય છે તેવા પ્રમાણે તેમને સાધુધર્મ રસાતળ
જતો જણાય છે. આવા કિસ્સાઓથી જેન અને જેનેતર પ્રજામાં
જે કઈ ઉચ્ચ સ્થાન તેઓ એમના હાર છે તે ગુમાવી બેસવાનો
વખત આવી પડે છે અને તેથી જ નિપિયાના પ્રથ અંગેના
તા ૨૪-૫-૪ર ના જૈન પત્રના આ કમા પ્રસિદ્ધ થયેલ લેખમ.
પ્રસિદ્ધ વના-પ્રખર લેખક અને સ્પષ્ટ્રમાં મા મુનિમહારા થી વિદ્યા-
વિજયજીને નીડરતાપૂર્વક ખાસ અવાજ લાવવાની જરૂર જણાઈ
છે આવા પરમાર્થિક પ્રો અોના ઝાડાના વમળમાં સપડી જઈ
અસ યમપૂર્વક વાણુ છોડવામાં આવે છે ત્યારે પ્રશરત રાગ
અને પ્રશસ્ત દેવના ઓટા નીચે બચાવ ગાવવા પ્રયાસ કરવામાં
આવે છે અને તેમની સ્થિતિ કેવળ ઘણુજનક થઈ પડ છે દુવામાં
સ્વરૂપ ધારણ કરી-કપના આવેશમાં કેઈની નિંદા કે અવર્ણવા.
કવા મડી જવુ તે કઈ પણ રીતે રોભા નથી બ પિતાના
આત્મા કનુ કરવા જેવું અને એની આ કરૂ કે પ્રતિકાને
મને કુડી લગાવ જેવુ અામ આચ૭ તે તેથી માગનુ-
સારીએ બહુ ર રહેવું જોઇએ.
બહુ ખુષ્પા અમર બહુ ગુમ ભાગમાં ન હોય, અનેક
નિગમકાર વર્જિત અને સારા પારn

·તેના મનમાં હેતુ (૭) શ્રી યોગશાસ્ત્રમાં ધમાં વારી-માર્ગનુસરીના પાત્ર લક્ષણો જણાવવામાં આવે છે તેમાં ઉપર મુજબનું સાતમુ લક્ષ છે સમાના રહેણાક કે વસવાટ માટે Mા મકાનની પણ શી કરવી તે બાબતમાં ઉપનું ફરમાન ઘ૩ ઉપગી અને માર્ગદર્શક છે એકાતી અગર કુટુંબ સાથે રહેતા શ્રાવકને મામાનુરી- પણાના મુખ્ય ધર્મને કોઈ પ્રકાર નાચ ન આપે જિદગીભર કવેરા રીત-થાતિમાં જીવા પસાર કરી સમય આફત કે મુનીના પ્રમ યોય મ મળી ર… ધનિક કેમ સાર- વિહારના બાયોમાં પૂરની શાંતિ અગવડના જળવાય–તેવા છે એમ માનમાં રહેવું તે વળ આપણા જ લાભની વાત છે તમે શુદ્ધ બુદ્ધિથી-કવન નિ સ્વાર્થ વૃત્તિથી-પરમ વિચાર- અને અનુજી પુત્રી સર્વગ્રાહી -ષ્ટિથી આવા આવા જે કઇ ફરમાને શાસ્ત્રકારે આગળ કરે છે તે આપણી જીવ નૌકા માટે ઘણી રીતે પરોગી થઈ પડના માર્ગદશક દીવા પડીનો રિજ સારે છે અને જે શખામણની વાત જે આદરપાત્ર થઈ પડે છે આવી કીમતી આના અને અન્ય શિખામપુના વાળો હાથના જમાનાની રડેગી-અરબી તા–શારીરિક તંદુરસ્તી અને સુખાકારીની -ષ્ટિ બે- ચ પ ક પુને તે રે સપો મા મુ પે છે તેને ખાસ કરતા-ક પ્રમશે અને દરેક સોગમાં મુકાયે (ાય તેની ખાસ કરતા-ક પ્રસંગે અને દરેક સ યો મા સવા આ રીરિક અનુકરગી ન થઈ પડે તે બનવાજોગ છે પણ પિતાનું વરનું ઘર બાપતી વખતે કે વેચાણ રાખતી વખતે તેમજ ભાં નુ મકાન પર કરતી વખતે ઉરના વાકાના પ્રવેક અને તો ખાસ ધ્યાનમાં લેવા જેવા છે ·મુબાઈ જેવા ભરચક વરિતવાળા કેરમા વસવાટ કરતી વ્યક્તિને ઉપરના વાકયમા જણાવેલ બાબતે ઉતરાંત-બુક પિતાની અર્થિક સ્થિતિ-ધધા કે કરીને અગેનું સ્થાન શારીરિક પરિ- સ્થિતિ કુટુમ્બી જનની રહે-ની-ગી અને હન-છબ, મન વાનના સમાસને ધીઓને પાડશ વગેર ઘ બાબતે તરફ ધ્યાન આપે વાનું રહે છે અને કેટલીક બાય-છાડ કરી અમુક યોગોનાં જ નભાવી લેવાનું રહે છે-ઉચ્ચ ઉ, બ નિગામી ભાવનાઓ જતી કે વી પડે છે અને દરેકેટ ઉપરે ચડે પCધતિથી પૂરત સતૈs મેળવી લેવાનું રહે છે મન ગણતરી રાખ માળવે જવાની” પર તે માટેના સગવડ-માધન-અનુકળતા વગેરે અનેક બાબતને ખ્યાત કરવાના રહે છે ઉચ્ચ સપાટી ઉપર રહેતા આ ૬ જન- મિત્રો કે આપ્તજને પૂછે છે કે ખાન કેમ નથી ખાતા ૫૨ આપણે આપણી પિનાની પરિસ્થિતિ જ લામા લેવી જોઈએ. ધર્મની ગાયના કઈ દાંત જોવા બેસાય ની ' એ સૂર અનુર નજીવા ભાડાનું કે વગર ભાડાનું મકાન મળી જવું હોય ત્યાર પછી પસદગીને કઈ અવમળ જ નથી રહે. આમ છતાં પણ પારે પસદગીને પૂરતે અવકાશ મળતા હોય ત્યારે તે પ્રથમથી જ બધી બાબતેનો વિચાર કરી લેવા જોઈએ કે જેથી આળ જતાં-પાછળથી અવિચારીપણા માટે પશ્ચાતાપ કરવાને પ્રસગ ઉપથ થાય નહિ. બહુ ખુલ્લા ભાગમાં આવેલ માનમાં રહેલા ગૃહસ્થને અમે આભમાં ઘણું સંભાળવાનું રહે છે તે બ ગુપ્ત ભાગમાં આવેલ માનવાળાને કઈક બીજી જ બાબતોથી બ્લીવાનું રહે છે. વળી પ્રવેશ અને નિગમ માગ્ના દ્વારવાળુ મકાન પણ પસંદ કરવા યોએ જણાવ્યું નથી આ બધી બાબતમા-મુખ્ય લક્ષ્ય લુટાઈચારી કે ગૌરીથી બચવાન-નટ બન માને છે Hof

·-અચી જવાનું હેય છે અને તે માટે પ્રત્યેક સજજને પોતપોતાને
ઘોરો ગોમ વિચાર કરી લેવાનું રહે છે આ જમાનામાં તદ્દન
અધારીયુ-હવા પ્રકાશની પુરી છૂટ વગરનું ભેજવાળી જગ્યામાં
આવે, અને સારા પાડાની વગરનું મન પર કરવા યોગ્ય
જાણી શકય નહિ.
આક્ત-મુતી સારા નરસા પ્રસંગે સારા-સાન પાડેથી
વાળ માન ધ જ નાભકારક અને આવકારપાત્ર થઈ પડે છે
ધંધા અર્થે કે નારીને કારગે-સગા-સબંધીએ ની ગરજ સારે છે
રાખપત- પાપત તેમજ “આપ ભલા તો જગ ભને ના
સૂત્રો આવી બાબતમા ખાસ લક્ષમાં રાખવા જેવું છે. Deserve
and desire લાયક થાઓ અને તે પછી જ ) આશા રાખે
એ સૂત્ર પણું ધ્યાન બાર જવું જોઈએ નહિ.
આપણી પોતાની વર્તણ-વાથિએકનપી-પી કરી હેવ
બધાથી અતડા ઓ દરના દૂર રહતા કેઈએ નકિત-દ્રવ્ય કે –
મહેનતને કિંચિત પગ ભોગ આપવા તયાર ન હેઈએ કનેશ-કકાસ
મા જ રાચતા હેઈએ-અભિમાન અને મદના વમળમાં તણાતા
હોઈએઈની પરવા ન કરતા હોઈએ તો પછી અન્ય જનોની-
પાડોશીની મદદની આશા રાખવાનો આપણને હક નથી
આમને-સામનના વહારમાં એક પક્ષને જ ચાનું ઘમારે
ખમને રહેતા હોય-સખત બહન કરવું પડે તેવી સ્થિતિ પ્રવર્તતી
હોય છે તેવી સ્થિતિ લાંબી મુદત ટકી શકે નહી ધન-સત્તા કે
અિધર્મના મ મા તણાના ધનિક પાડોશી કષ્ના ગરીબ ના મેવા
ભવી પડેથી માએ મદદગાર થઈ પડે કે રત (nature) જ
કઈ પુખની આવા પ્રકારની મ ભરેલી સ્થિતિ લાવી મુતિ સુધી
સાખી શકની નથી અને પોતાની ગેબી, લાકીથી તેમ કરd
*

·cપાથી બનતા સુધી ડેટાબે જ વાવે છે જનસમુ યમાં કઈ પ્રતિકા
જમાવવી હા–સજજન પુરની મ મા યોગ્ય સ્થાન મેળવવું
હોય તો પાડેરી વર્મના મામા 4 નિયમોમાં જરાપણુ ખુનને
આવવા જોઈએ નહિ ધૂળની ચપટી પણ ઘણી વખત ઉપ
ચાગી થઇ પડે છે
ઉપર જણાવી પ્રથા મુ ૮૬ સજજન પાડેલી ધ રીતે
મ ગાર અને ઉપ થઈ પડે છે ને તેમની સાથે કવચિન નેશનું
કારણ પણ ઉભુ થાય છે પરંતુ તેવા પ્રસી માનુભાવતા અને
સહનશક્તિ તેમજ ગમ ખાઈ જવાની વૃત્તિ વેગ અવબળ મળે
ને કનેરના અનિષ્ટ પરિણમેથી બચી શકાય છે આવા સાઓ
બચ્ચાઓને પરસ્પર કજીપામાથી cભા થાય છે બાગે-માળમ
પરસ્પર મુગ્વભાવે લડે છે અને પાળ રેજની રમત-ગમતમાં
ભે છે થઈ જાય છે અને પ્રથમના ઝગડા બની જાય છે પરંતુ તેમની
પરસ્પરની લ ત ઉપરથી પાડોશીઓ વચ્ચે ઝા ઓ થાય છે તો
તે કવચિત ગભીર સ્વ૫ ધારણ કરે છે અને પાડોળ ધર્મ તન
ભુલાઈ જવાય છે
પાડીને પોતાના બાળકે લાડમાં ઉછેરી-મેટ ચડવા
ય-આવા બાળકે બીન બાળકે મારીને આવે ત્યારે બાળકેને
પકે દેવાને બને તાબાશી મળતી હોય અને તેવા બાળકના
માબાપે-આવા ખાદુર બાળથી મનમા કુલાતા હૈય પિત ના
બાળકેનું ઉપડુ લઈ બીજા સાથે ગડ કરવા કટિબદ્ધ થઈ
જતા હોય-પોતાના બાળકની કે પોતાની જ ભૂત કે વાક બ ૧
- અ. કાન કરતા હોય, તેવા પ્રસંગે શાતિથી પ્રિય સજજ
નેએ કશ– કાગને ગભીર મરૂપ લેતા અખતી મન કરે,
લેવા વૃત્તિો જ કેવિતા રહેવું તેમાં જ ડહાપણું છે

·અમુક વર્ષો સુધી કે જિ ની પર્યત તેમના પાડેરીમાં રહેવાનું નિર્માણ થયેલ છે તેમની સાથે ઝગડે ઉભો કરવામાં પણ નથી ખમી ખાવાની વૃત્તિ આ પ્રસગે ઘણી લાભ થી થઈ પડે છે આમ છતાં પણ શાસ્ત્રના ફરમાન અનુસાર મકાનની પમ ગી કરવાથી માગાનુસારી બરાબર જાળવી શકાય છે એ નિશ્ચય કાયમ રહે જોઈએ સાચારી પુરૂને રાગ-સતસંગ-સતસમાગમ (૮) શ્રી યોગશાસ્ત્રીન-માગનુ મારીને ગુણેના ગુણાના કથામાં સ સગ-સતસમાગમ-સજજનો-મ ચાર પુરોને સગ-સોબત- સવાસને પણ યોગ્ય સ્થાન છે અને તેથી ગતિ રીતે ગમત સમજી નેવું જોઈએ કે દુર્જન અને દુરાચારી પોને મરવાસ માર્ગો અમારીએ દેવો જોઈએ માભિમાની ભવ્ય આત્માઓએ વનક્રમમાં આગળ વધવાની અપેક્ષા રાખી સનપુર પાની જ સેવા-સહવાસ માટેની ઝંખના કાયમ રાખી દુજનોથી મો ગાઉ દૂર રહેવા પ્રયત્નશીન થવુ જોઈએ. સત્સગતિના અનેક–અપૂવ-અજોડ લાભ સમજાવતા તેને પારસમણીની ઉપમા આપવામા આવે છે અને તેને દીન-દ્રષ્ટિથી વિચાર કરતા ખાત્રી થાય છે કે સત્સ ગતિ અમુક અપેક્ષાએ પારસ- મીથી પણ ચરી જાય છે પારસમણીને તેમને પણ થતા લેટુ સવર્ણ બની જ્ય છે પરંતુ સતપુરેપો તે પિતાના સંસર્ગમાં રહે ને ને પિતા તુલ્ય બનાવી શકે છે સત્સંગતિનું વર્ણન કરતાં અસ્કૃત કવિનીચે મુજબના નોકમાં તેને ઘરૂ cએ રથાન આપે છે जाडय धियो हरति सिंचति वाचि'सत्य सास गति क्यय कि न करोति पुसाम्

·( ૬૦ )
આથી ઉતરી રીતે જનને વચ્ચે અનેક રીતે દુખ
અને ભયાવહ થઈ પડે છે અને તેથી તે વિદ્વાન-પતિ હોય ?
પણ તેનાથી દૂર રહેવામાં જ આપણુ શ્રેમ અને ક યાણ રહેતા
दुर्जन વિરાણી ર વૈશ્વિના 1
मधुति उति जिवाप्रे हदये तु हलाहम् ॥
हुर्जन परिहर्तव्यो विद्ययाल रत्तोऽपिन् ।
मणिना भूषित सर्प किमसौ न भय पर ॥
पुगेने सहसपर पण्डितै सह मित्रताम् ।
पातिभि सह स मेल कुर्माणो न विनश्यति॥
ભાવાર્થ-દુર્જન પ્રિયવાદી હોય છતા પણ તેનામાં વિશ્વ
ગખવાનુ રણનથી તેની જીભના અગ્રભાગે મવ રહેતુ હોય છે પર.
હિતમાં કલાકાર વિજ વતે છે દુજન વિવાથી ભૂષિત હોય છે
પણ તેને તજી દેવો જોઈએ મણિથી ભૂષિત પશુ ભય કરે છે
નથી? કુલીન (ખાનદાન-સારી પ્રતિટધરાવનારે, માથે મેહબત ક
નાર પડિતજનની સાથે મિત્રતા રાખનાર અને નેતિ નેની સ
સારે મેળ (સબંધ) રાખનાર વિનાશ પામતો નથી
સીમત્ર-ઉત્તમ સેબની ખરા બધુજનની ગરજ સારે
પ્રતિદિન તેની સાથે સંસર્ગમાં આવવાનું થતુ હેય-આ સસ
વધતાં અરસ્પરસની-આમનસામન મિત્રતા જમે છે આવા મિ
-સુખ-સમૃદ્ધિમાં વધારે કરે છે પરમ આશ્વાસન આપી દુ-
ન હલકુ-ઓછું કરી નાખે છે પરમ વિશ્વાસ અને આશ્રય.
રસ્થાન બનતા પ્રત્યેક જરૂરી બાબતમાં તેની સલાહ ઘણી કીમ
અને હિતકર થઈ પડે છે આક્ત અને મુશ્કેલીના વખતે બાજુમાં
ખડા ર પુરની સહાનુભૂતિપૂર્વક ખરા મ ગાર થઈ પડે
તેમને માટે કહેવામાં આવે છે કે
4

·उत्सरे व्यसने चैर दुर्मिक्षे शत्रुचिमहे राजद्वार स्मशाने च यस्तिष्ठति स पाधव ॥ કથાનુગના પુમા, ઐતિહાસિક વૃત્તામા મહાન પુરૂની વન ચરિત્રોમા-નવકથાઓ-નાટકની પાત્રરચનામાં અને મક લનામા, સજન મિત્રોએ પ્રાણત કષ્ટ વેઠીને પણ મિત્ર તરીકેની કરજો બજાવાના તેમજ દુજબ મિ-થી ૮ી રીતે મિન રોહ કરી પિતા -ભોળા મિત્રોને ફસાવાના અામ દાખ મળી, આવે છે તેવી જ રીતે આ દુનિયાના યવહારમાં પણ આપણે આખ- કાન વાડા રાખી નિરીક્ષણ કરીએ તો તેવા અનેક કીમ્સા અનુ ભવ-પથમાં આવી ચડે આ બધા કીસ્સાઓ આપણને ઘણી વખત માર્ગદર્શક થઈ પડે તેમ છે એટતુ જ નહિ અને ઉત્તમ બે પાર પુરા પાડનારા થઈ પડે અને તે બરાબર લમાં રાખો આપણે મિ ની પસંદગી કરીએ, સુત્ર અને સનાની જ મોબત કરીએ ને તે જ સતસમાગમને લાભનેતા રીએ તો આપણે જીવન-પથ ઘ સરર અને સુગમ થઈ પડે છવનના પ્રક કાળ મા-ન્સ સાર વવવાના કાર્યોમાં અગર ધાર્મિક ક્રિયાકાડ અને અનુકાનોમા- સામા ય મુસાફરીઓમાં ૪ તીથવાનાના પ્રસંગે-સારા સગાથ ઘણી રીતે મદદગાર અને આશ્વાસન રૂપ થઈ પડે છે અચાનક કઈ આત આવી પડે કે અણધારી મુશ્કેલી ઊભી થાય તેવા વખતે જ સ ગન વાભકારક થઈ પડે છે જ્યારે દુર્જન મિનો-કેવળ પાથી અને પ્રપચી હેવાથીઆપણને ઉપાધિરૂપ થઈ પડે છે અને ફસાવી પાડે છે મોબતીના માલૂ દેખાવથી કે ઉપરની ટાપટીપથી આપણે કદી પણ અજાઈ જવું જોઈએ નહિ પરંતુ અનુકુળ પ્રમગ મેળવી તેના બે ને ભાવ સમઝ લેવો જોઈએ મૂર્ખ મિત્ર કરતા શનિ દુશ્મન સારે એ નાન સુત્રમાં ૨ બીક રહસ્ય અને ઉત્તમ બોધપાત્ર રહેલા છે અને દુશ્મન દુશ્મન સમોની મ * *

·ભાવે આપણને જે કઈ નુકસાન કરે તેના કરતા પણ મખ મિત્ર
મુગ્ધ ભાન આપણને વધારે નુક્શાન કરી બેસે છે અને તેવા પ્રસંગે
આપણે મિત્રો ના ચાને ” એવુ કહેવાની સ્થિતિમા આવી
ચંડીએ છીએ
આ જમાનામાં તાલી-મિત્રો તે ઘા મળી રહે છે પરંતુ
ખરી કમેટીના પ્રસગે-આપત્તિ વખતે મિત્રધર્મની બરાબર પરીક્ષા
થઇ જાય છે મિત્ર મેળવી લેવાનું કે બની જવાનું સહેવું છે
પરંતુ છેવટ સુધી મિની નભાવી રાખવી એ પણ મુન છે બે
મિત્રો વચ્ચે નભી રહેતી મિટીની ઈમ કરનારા તેમની તરફ ઢેલ
ભાવથી જોનારા-વિન સતેથી પુને પણ આ જમાનામાં તે
નથી અને તેઓ એકબીજાના અવગુના બેલીને કે ચાડી-યુગની
કરીને બંને મિત્રોની વચ્ચે ફામ કે ઘચર મારવા તયાર થઈ જતા
વાર લગાડતા નથી આવા પુરૂરાના બે સગથી પણ દૂર રહેવું જોઈએ
સુખમે તાસીર અને સબતે અસર એ કહેવત મુજને સારી
બતની સારી અસ થાય છે અને ખરાબ મોબતની ખરાબ અસર
થાય છે આ તદન સ્પષ્ટ અનુભવસિદ્ધ હકન છે અને તે કારણે જ
કહેવામાં આવે છે કે એકની જગ્યાએ બે ગુલામ ઉભા કરવા હોય
તે તમારી બાળકને ગુલામની–ગુલામી વૃત્તિના મનુષ્યની દેખરેખ
નીચે મૂકે
પિતાના ધ વામાં મશગુલ રહેનાર-ગળાડુબ ખુચેત રહેનાર
માબાપો પિતાના બાળકેના અનન્ય ભે છતાં પણ તેઓ
ની તથા કેવી સબતમાં હરે છે તેની દરખર રાખતા નથી એટને
આગળ ઉપર તેમને પસ્તાવાનો પ્રસંગ આવી પડે છે સારી સેબત
મળતા-શઆતથી જ ઉત્તમ સા વચ્ચે ઉતા બાળકનુ ભવિષ્ય
ઘણુ ઉજવળ કે પી વખથ અને તેને માટે કઈ ચિતાનું બરણ
રહે નહિ

·---- 2 . સામાન્ય મિત્રના સમ સમ કરતા સત સમાગમ વણી તે હિતા વઅને લાભ : છે આ ભામે જ આ સમામ સાંપડે છે અને પ્રબળ પુરાને હું ય હોય તે જ તે સમાં મ હલામી મે તે સુધી ચાનું રહે છે અને તેને ૫ ૫ લાભ ઉઠાવી શકાય છે જગન નરમ તત પુર બહુ વિરલા જ હેય સામાન્ય ચાચારી પુની ટીમાથી ક્રમશ વધતા જઇ જવાનું છે તે તો એવી લાઈન C મુકી છે કે અ ના ઉત્તમ આ એ નજર સન્મુખ રાખી અખ, પ્રયાસ અને સાધનાથી તો મડાપુ -સતજ ને. સમાગમ પામી તુ થ થઈ પર તેમના સમાગમમાં આવ- વાનુ થતા તેમ છે. નર ને આપ પૂ ભાવ પોતે નવ , અને તેમની મેવા કરવાને હા લેવાની છત્તિ સતેજ થાય છે. બીજી બાજુ તેમની મીઠી નજરે જ આપણું વનમાં કઈક ચમત ાર ઉપર ક ન જણાય છે અને તેમના અનુભવબિંદુ પરેશામૃત અનુભવનિ પાક વનના ય તર માટે ઉત્તમ જીવનનો I જ મરે છે અને તેને ઝીલવાની–પચાવવાની આપણી શક્તિના પ્રમાણમાં તે આપણા વનક્રમના વિ જમા ભ 4 ટેરણાથી અને પ્રોત્સાહનરૂપ થઈ પ' છે સમાગમ વનમાં કઈ અવને જ પટો અને પૂર્વ પરિવતન તાતી તેવું માગ્ન ઘણું વધારી નાખે છે માળ મારી ગૃહસ્થ આવા લાભ ક અસુગળી બેનરીબ છે તે તેને માર્ગથી અષ્ટ થઈ જતા વાર લાગતી નથી સમસ આવા cત્તમોત્તમ સદ્દગુગનુ વન અને પરિશીલન તેને માટે ખાન અવિરપ વસ્તુ છે અને તે ગુમાવી બેખ્યાનું પાવે તેમ નથી માતા-પિતાને પૂજક (૯) ભાવાનથી મારીને મૃત્યુ પર્યત અને ખાસ કરીને સ્વત - રીને જીવનનિર્વાહની શકિત પ્રાપ્ત પતા સુધી જે મદીના માતા-

·પિતાના બાનીશ મત ને આગળ ધપાવતા રહે ના ૫શુ આવા
વાત દષ્ટાતની અસાધારણું ઉપરોગિતા અને સર્વે મા થતામાં
અતિભાર દર ૫ શ નભવ નથી માતા-પિતા તરફની ભક્તિ અને
વાતિ માટે શ્રવણ તીનું જીવનચરિત્ર તેમજ મહાપુરના
વિદત્તાને અભયાસ કરી જણાય છે
રામ રાશી પ્રાપ્તિ માટે વિરખ ભાવના આદર માટે
શામા ફસાના પ્રાણીઓ પરત્વે-ગમે તે સ્ત્રી સતત ઉપલધારા
પ્રવતી રમી હેવ આ છ કરતા અને તા ભવના આ લતા માબાપ
ને કયાં ભારવા બેસવા ? તેમને કઈ રીતે ઓળખવા? વગેરે ગમે
તેવા રાજ્યમાં સટ ઉપદેશ આપવામાં આવે છતા પણ માબાપની
અને ય ભકિત માટેના સિદ્ધાતને કદી પણ કોઈ પણ રીતે ઉથલાવી
શમય તેમ નથી માહ શા ઓછી કરી વિરામ દશામાં લીન થવું
અને માતા-પિતા તની ફરજ અ! રવી એ તન જુદી જ
વસ્તુ છે અને બંને વસ્તુની ઉપગિતા યથાર્થ રીતે સમજવામાં
આવે તે તે બે-બીજાથી વિરુદ્ધ જતી વસ્તુ નથી બને વસ્તુને
તિપિતાના વર્તુળમાં પા છે અને અપૂર્વ સ્થાન છે મેહના ત્યા ની
જીવાતને આગળ કરી માતા-પિતા તરબ્બી ફરજ બનાવવામા
પાછળ પડવું-જવાબી અ ા કરવામાં નિષ્ફળ જવુ તે ખરી રીતે
મનના નિબળતા જ સૂચવે છે સ સારત્યાગ જેવી ઉ૪ શામાં
પ્રવેશ કરતી વખતે-દીમાં પ્રાણ પ્રમાણે પગ માબાપની સમિતિ
મેળવી લેવાની આવશ્યખા ખુદ શાસ્ત્રમ પણ જણાવે છે આ
પ્રબરની પરિસ્થિતિ માં સંતાકુકડી તેને નાસ-મગને નોટ
કેને-મિશન અને અસત્ય પ્રતાપને તારણું અને છેતરપીંડીના
પ્રગનેન્દ્ર અને શકિતના દુખ દુવ્યયને અને “પારકા છોકરા જતી
કે વા તૈયાર” જેવી કહેવતની સાર્થકતા સિદ્ધ કરતા અનેક
પ્રકારના મ ગારને કઈ રીતે સ્થાન હોય તે સમજી શકાતુ નથી
છે

·( ૬૭) प्राप्ते तु पाडशे वर्ष पुर मिनरत् आवरेत् ॥ सूत्र બરાબર ધ્યાનમાં રાખી તેને વડીન જનો તરફથી અપ્ત કરવામા આવે તો--માબાપે તરફના ભક્તિ માટે સદ્દભાવ બરાબર જળ- વાઈ રહે અને માર્ગોનુમાન તરીકે પ્રાપ્ત કરેલ સ્થાન કાયમ રહેતાં પુત્ર તરીકેની તમામ શર અને જવાબ કરી પૂરેપૂરી અા કરવાનું બની આત્માને કહેવાતા કાયમી મિત્ર પરતુ ખરે વખતે છે દલા આ નશ્વર શરીરની ચામડી ઉતારીને તેના જે 1 શીવરાવીએ તે પણ માતા-પિતાના ઉપકારનો બદને વળી રાકે તેમ નથી એ સિદ્ધાંત સુપુને હમેશા નજર સન્મુખ રાખવો જોઈએ જે (યુદ્ધ-ભિક્ષ કે રેગવાળા જેવા ઉપરવાળા સ્થાનને ન્યાગ કરનાર હોય ની યોગશાસ્ત્રના કથન મુજબ માર્ગાનુસારીના ઉપર જણાવે લક્ષણને અનુસતે હવે તેનું અને રાતિય સુખમગ્ન અને ઉપ િરહિત સ્થિતિમાં પસાર થતુ જાય છે * કાળ દેને છેડનાર નથી પાચમની કઈ કરનાર નથી એવા વાવ્યો આગળ કરી પર જણા યા મુજબના રથાનને ચી હાથી–ધીરતાથી વળગી રહેવું તેમા ડહાપણુ ગણી શકાય નની થી ઉરી રીતે “ ચેતને નર સ સુખી' જેવું અનુભવ પૂર્ણ સૂત્ર યાદ કરી ઉપવવાળું સ્થાન તજી દેનાર સમજીએ શાણું ગણાય છે જી. જુદા અનેક મેચ્ચાઓ પર ચાતુ હાનનું ભીષણ ભય ર યુદ્ધ વિજ્ઞાનની અવનવી ગોધોથી એનુ બધુ ત્રાસજનક અને વિનાતક થઈ પડયુ છે કે જળ, સ્થળ અને આકાશમાગે વિપુત સહારક માનેથી એકી સાથે ખેતાના અને દુનિયાભરની ·( ૬૮ ) લગભગ તમામ પ્રજાને ન લાવતા આ યુદ્ધ અને વિવિગ્રહના ભાગ દઝાર માઈ4 દૂરથી પણ આપને થરથ ની પરવા છે અનેક પ્રકા ના ભયની ૫નાથી દમમારી Cબી કરી રહ્યા છે ભૂતળના મહાભારત બને તેવા બીજ અને યુદ્ધને ભુ તાવના ! આ યુદ્ધવિશ્વવિકે 1ન-માનના સદા ની બાબતમાં પ્રાબ. કાળની જ ઝાખ કરાવી છે અને આ વિશ્વ-વિમરમાં પુરજોર-જોર- પૂવક જવાન દાખલ થયા પછી થી આપણું ભરતવન વર આગ ૧૪ યુદ્ધ આવી પડેલ છે રિયાકિનારા પરના એમ મેટાં શહેરો અને ધી ના થાપા તમ« જ રજસ્ત પારખાના. ધ વિતા અદના ભાગ હતા તેમ છે તાજા દ ઉપગ ધગ વતા મથામો સરભણ અને બચાવ ના સાધનો માટેની ૫ ની તૈયારી માટે ધમપામર પ્રવૃત્તિ ચાલી રહેલ છેઆ પ્રસંગે એમ ભવ- ગ્રત બની જઈ–દાનત હારી જઈ–મણે હાથ મૂકી બેસી નહિ 'તા બાર તે વીક થી વધા–જ ાર કે દેખીને વળગી ની હતા નગમચેતી પૂર્વક ર મિડામાં ખમી જવાની જરૂર છે ખસી જવા માટેના ન્યૂળની પસંદગીમાં ઘણી જ કળછ અને દૂર દીપણું રાખવા જાઈએ ડેટા શહેરોમાંથી બની જઈ ગામડામાં જનારે લુટ–ગરીધા વગેરે ગુન્હાનિક કરનારાઓથી સાવધાન રહેવું જોઈએ-પિતાની ગાયિકથિતિને પણ ખ્યાત કરી લે જોઈએ આ ભય કર વિધ-વિગ્રહ દુનિયાના સર્વ મા પ્રસરતા અને અમાધા ણ રીતે લબાતા મુબાઈ જેવા શહેરમાંથી કેટલાક ભાઈએ બણગારથી પણ વધારે વખત ગામડામાં રહી આવીને- વટ થારીને પાછા મુબઈ ભેગા થી જાય છેઆવા સમયે પિતાના અમુક પ્રકારના નિયને કા સુધી વળગી રહેવું તે કહેવું મુશ્કે છે એટલુ જ નહિ પરંતુ આપણાં પિતાના માન-સામગ્રી અને આર્થિક અનુકૂળતા ઉપર આપાર રાખે છે એનામાથી.

·ચુલામાં ન ફસાઈ જવાય તેની ખાસ સભાળ રાખવી જોઈએ –
ઘેરથી નીકળી વનમ-વગ માં જઈને વમીએ અને ત્યાં આગ લાગે
તો સ્થિતિ વધારે ટી થઈ પડે નીડરતા-હિ મત-નિશ્ચન બરા-
બ” કેળવ્યા હોય તે જ કઈક શાંતિ અને પૂર્વક ની ય
અને કુટુંબીજનો પ્રયેની જવાબરી બરાબર અો કરી સમય
હાલમાં ચાલતા વિશ્વવિહે પ્રત્યેક પતિને-સમા તેના જવાબ
દાર બાગેવાનને અને જ્યના સત્તાધીશેને અપૂર્વ અને અવનવા
ઘણુ બેવપા ! પાયા છે સવ 'ઇ તેને બરાબર ઉપરે ગ
કતા અને લાભ લેતા થઈ જાય છે જ જરનું છે બેનના
કાળમાથી નિર્વિત પાર ઉતરવાનો ગણુતરી જ લાભકારક જણાય
છે માણસની ખરી કસોળ પણ આવા અવસરે જ આપપ થઈ
જ છે પરિણામે અમુક પરિસ્થિતિ લાભમર થઈ પડશે કે કેમ તે
ક7 શબવ ની પાછળથી મને કોઈ પિતાનું ડાપણુ આગળ કરી
તે માટે અભિમાન અને ગૌરવ ધારણ કરવા બહાર પડે પરંતુ
ભવિષ્યના ગર્ભમાં કેવા પ્રકારના ઉપગુચવણ ભરેલી
સ્થિતિ પારેલી પડી છે તે કોઈ કહી શકે તેમ નથી આવી બાબતો-
માં વ્યવહારકુશળ અનુભવો અને દીર્ય ગજનું અનુ-
કરણ કરવું તે જ આપણે પરમ ધમ અને પવિત્ર પર થઈ પડ
છે કોમ, ડીવાઈ કે બી ધમાન અમે લાશ થી “સોની
સાથે મરવું એ વિાહ જેવું ગણનું એકી કરે તે મારી પશુ સાર
વસ્તુ વિવેક અને સમજી જ મેળવી શકે છે ?
દુબિલ-દુષ્કાળ અને અસાધારણ મેવારી જેવા પ્રમ
અર્વાચીન સમયમાં રે, મેટર અને અ ય વાત-વારના સાધ
માથી કેટલીક રાહત મેળવી શકાવ છે, કતાં અનાનો લા
લઈ શકાય છે. આવી મહાન -એક સાથે ઘુરકી
કરની હેય ને કઈ દિ ની નવી અન્ય

·( ૭ )
પડે છે અને કયો રસ્તો લેવા-કયા જવું–શું કરવું ? વગેરે પ્રશ્નો
તરેહ તરેહની મુઝવો ભી કરે છે મા ચીન સમયમાં હાલના
જેટના ઝડપી અને વિપુલ વાહન વ્યવદ્યારના સાધનો હતા નહી અને
તેથી જ તેવા દુભિક્ષ-દુષ્કાળગ્રસ્ત સ્થળેથી ખસી જવાની વાસ્ત્ર
કારની સનાત અને ફરમાન આવકાર (યક લેખી શકાય પરંતુ
દુષ્કાળમત પ્રશનો વિસ્તાર હો વિરાળ દેય ત્યારે હીમતપૂર્વક
તેનો સામનો કરવાનું જ રહે છે સાવનસિપન ભાઈઓએ આવા
ટીના પ્રસંગે પિનાના સાધનહીન અને ગરીબ ભાઇઓ માટે કઈ
ને કઈ કરી છુટવુ જોઈએ તેમજ તેમની શોભા અને કતવ્યશીનતા
રહે છે. આવા પ્રમો જ ખરા અને સાત્વિક સ્વામિવાસની
તક સાંપડે છે મધ્યમ વર્ગના પ્રતિતિ અને ખાનદાન કુટુંબના
સ્વામિ ભાઈઓને અને અન્ય બધુઓને તેમની રાખવા માટે ગુપ્ત—
દાન વોરેની અનેક પ્રકારની યોજનાઓ ઘણી આવકારપાત્ર થઈ
પડે છેવિશાળ દષ્ટિથી વિચાર કરતા તાતુગતિક ધરણે કેવળ બર્તિ
અને નામની ખાતર થતા સ્વામિવાત્મ યની પરમાર્થ દષ્ટિએ ઘણું જ
આ ૫ કી મત છે
રોગ આવે તેવા ઉપકવવાળા રથનને પણ ત્યાગ કરવાની
વાહ વશી જ કીમતી અને અમ ય છે ખાસ કરીને ચેપી રે ગોળી
બહુ ચેતતા રહેવાની જરૂર છે તેમના જેવા અનેક પ્રકારના
ભાકર રોગચાળા પ્રસંગે સાવચેતીપૂર્વક કામ લેનારા એ તરફનુ
દિશાસૂચન ભૂતપળને અનેક પ્રસંગોના અનુર્ભવથી તદ્દન સ્પષ્ટ
અને સુતર જણાય છે. શરૂઆતથી જ ચેત રહેનાર કોડી રિતિ-
માથી બચી જાય છે ચેતતા નર સર સુખી ” એ સુત્ર આવી
આક્તકારક પ્રસંગોએ ખાસ કરીને માર્ગદર્શક થઈ પડે છે તેમ
ચેપી રોગચાળાને ઉAવ શરૂ થવાના ચિહ્નો જણાય કે તરત જ
ખાન-પાનની બોમતમાં તેમજ રીંકણમા સમિપૂર્વક વિધીય

·( ૭ )
સાહ મુજબ જીવનમાં જરૂર પૂરત પટ લાવી શરૂઆતથી જ
દરેક પ્રકારના સાવચેતીના ઉપાયો અને માધનોની સંખ્યડના કરી
લેવી જોઈએ આ ઉપકવ ભનકર સ્વરૂપ ધારગુ કરે તે પહેજ
સ્થળાંતર કરી લેવું જોઈએ અને તેમાં પણ અન્ય સ્થળે ચેપી રોગના
જ તેઓ વધારે જોર કરે તેઓ હ સુરીની ન કરવી જોઈએ નહિ
બિર-ઉપાય તરીકે તે તે રોગનું એ રીજેકાન લઈ લેવું
જોઈએ આરોગ્યના અને શરીરસુખાકારીના મામા ય નિયમ મુજબ
વત વામાં ખાન-પાન અને રહેણી-ક ગીમાં વધારે કાળજી રાખવી
જોઈએ કરી ગએલાન્સડેના શાક-ભાજી દકી દેવા તથા ઉકાળેનુ
પાણી પીવાને નિયમ રાખે તે આવા રેગચાળા પ્રસો ધરોજ
ફાયદાકારક જણાય છે
આવા રોગચાળા પ્રમો-ગરીબ અને અજ્ઞાન પ્રવર્ગના
સમર વચ્ચે સેવાભાવી સજજના તન મન અને ધનના ઉપયોગથી
પરમ ઉપગાર કરી શકે છે અને લોકપકાર કાયક્ષેત્રમા ઘરો
સારો ફોને આપી શકે છે આવા જીવન-મ થના પ્રસંગે અન્ય
જનોને હરાઈ બાબતમાં યોગ્ય મદદ આપવી તે આપણી પવિત્ર
ફરજ છે–પુનિત જીવનની સાથે કતા છે
માગાનુસારીના જણાવવામાં આવે તમામ આવશ્યક ગુણોના
અનુદાવન અને પરિશીનનથી માર્ગનુસારીપણામાં વધારે મજબૂત
અને દતર થતા એ તે સાધ્ય કઈક નજીક આવતુ જણાય છે.
અને ગુણસ્થાનકમારોહમાં ઉન્નતિ થતી જાય છે
જે દેરા, કાળ અને જાતિની અપેક્ષાએ નિઘ ગણાતી.
પ્રવૃત્તિ ન કરતો હોય છે
જાગૃg mરિએ શબ્દોથી શ્રોમ હેમચંદ્રાચાર્ય મહારાજ
માનુસારીને ધમકારી ગથિંબરી ગુથના લક્ષણે (ગુણો
ના વર્ણનમાં આગળ વધતાં નિઘ કાર્યને તજવા યોગ્ય ગણાવે છે

·( ૭૨) અને યોગશાસ્ત્ર ભાવાનુવા કરનાર પતિ ખુશાલ મ નિંદ પ્રવૃતિથી દેશ-કાળ અને પતિની અપેક્ષાએ જણની હોય તેવી પ્રવૃત્તિથી મગાનુકારીને દૂર કેવા આગ્રહ કરે છે આ ઉપ થી સેટ થાય છે કે વ્યવરિક તેમજ ધાર્મિક કાર્યોમાં પણ દેશ બળ અને જાતિની અપેક્ષાએ જ ક ય-અનંબો નિણય કરી લેવાને રહે છે જાણીબુઝીને કે નમતા પણ નિવ- ગતિરસ્કારને પાન થવાનું બને તેવું કઈ પણ કામ વિચારીન–મજ પુરૂષ હાથ ધશે નહિ ઉપનિક નજરેતા મલિક પિતાને કઈ ફાયદો થતે હાય- સામાન્ય લાભ પ્રાપ્ત થતો હોય તે પણ દેશ, કાળ અને નિતિની અપેક્ષાએ-જે જે કાર્યોની ગણના નિ વ દર્ય તરીકે થતી હોય તેવા કેઈ કાનમાં ગુણાનુરાગીની પ્રતિ હેય નહિ દgિa ચન- એ સૂર અનુસાર સમજુ––ારો માણસ નજરથી પવિ થવ-શુદ્ધ- ચોખી જગ્યામાં જ પોતાનો પગ મૂકશે કે જેથી તેને કોઈ પ્રકારની ઈન થવાને કે હિંસાદિ દેવ વહેરી લેવાને બમ ગ કદી પણ ઉપ સ્થિત થાય નહિ એ ગળણે ગળીને પાણી પીનારની માફક સાવચેત અને સાવધાન પુરૂ પુખ્ત વિચાર કરીને જ દેશ-કાળને બરાબર ખ્યાલ રાખીને જ પિતાની પ્રવૃત્તિ હમેશા સકામાં જ કરતા હોય છે કે જ્યાં તેને પશ્ચાત્તાપનો કેકાઈના તરફથી નિકાવાને પ્રસંગ આવી પડે નહિ यद्यपि शुद्ध लाकविरुद्ध नाकरणीय नाचरणीय में સત્ર એટલું બધું અર્થગભીર અને મહત્વપૂર્ણ છે કે તેના ઉપર સ્વતંત્ર લેખ લખી શકાય તેમ છે પૂર્વપક્ષ અને ઉત્તરપક્ષ ઉભા કરી અને પક્ષ તરફથી મજબૂતઅટય-ધ્યાનમાં લેવા જેવી દલીલ અને વિચારપૂર્વના વિવેચનો આગળ કરી શકાય તેમ છે છતા આ લેખમાં પ્રસંગોપાત એટયુજ-કઈક ભારપૂર્વક કહેવાનું રહે છે કે સામાન્ય કેટીમાં રહેતા મનુષ્યોએ ઉપરનાં સૂત્રના ભવાને

·(૩)
બરાબર વળગી રહીને જ પિતાનું યોગ્ય કાર્યક્ષેત્ર અને કાર્યપ્રણ
લિબ નક્કી કરી લેવી જોઈએ અસાધારણ શક્તિના ધણી-સમાં
જન સામાન્ય લેવાથી કઈ• ઉચ્ચ શાએ એના મનુભા જ
પરમ પુરૂષો જ-અવધૂત ભેગી મહાત્માઓ જ વાકવા કે સમાજ
બળની પરવા ન કરતાં સમાજના પ્રવાહથી વિરૂદ્ધીશામા તગ્યાની
હી મત કરી શકે
સામાન્ય મના પુર વા માટે તે ઉ રનું સુત્ર જ સવા બે અનુ-
કરણીય અને આ રીતે છે દેશ, કાળ કે જાતિની અપેક્ષા રાખ્યા
સિવાય નિ ધ પ્રવૃત્તિમાં તરી જવાથી નથી જાળવી રાખતુ આપણું
પિતાનું હિત કે નથી જાળવી શકાતું આ ૨ જનનું વિત ઉરટા
તેરી પ્રવૃત્તિથી આપણા અન્ય સોને હાનિ પહેચે છે જનસમા-
જમાં આપણું ગમત ઘટી જાય છે અને કવેશ તથા કાયદ્ધિને
કારણ મળે છે
એ અમી (જુઠાણું) અને અસત્યને જન્મ આપે છે તેમ
એક વખત નિવ કાર્યમાં પ્રવૃત્તિ કરવા જતા–સામાન્ય જનવ
ભાવને અનુરૂપ-સાચી પણ બેટી બનીને આગળ કરી પિતાને
બચાવ કરવાની પ્રતિ હમેશા સતેજ રહેતી હોવાથી, અનેક નિવ
કાર્યમાં સરી પડાય છે અને તેમ થતાં જીવન જ અપ થઈ જાય
છે તથા લેનિયતા અને સમાજને સદ્ભાવ ગુમાવી દેવાય છે
શિ, કાળ અને જતિની અપાએ નિવ પ્રતિ મને કહેવી
તે કઈ રીતે નક્કી કરવું એ તદ્દન સહેતુ નથી છતાં પણ વ્યવહાર
"કુટાળતાપૂર્વક તેમની પ્રત્તિઓને બરાબર, અભ્યાસ કરી
જનસ્વભાવ બરાબર પીંછાની લેવામાં આવે અને અનુભવ-મિત્રની
મદદથી-સાર વસ્તુને વિવેકપૂર્વક નિર્ણય કરવામાં આવે તે
કત વ્ય-આતબ કી લીટી દોરી લેવાનું મુa

·છે કે તે તમને જ ધન કબ8 5.
1
મ પ ધ ને પાની ત- ઉs ? ' ',
મા ને બાજ ! એ વિશે પતિ
બા, રે, મા અને ૧ ૧ મા બાકા કરી અને
મન 1 1 1 »િ 1 - 01 ts ,
મા તે સારા નિ હાથ પર ૧૧ જ
આપને કે જે સી કે જે ૨૨ ૪૪
જન અને નથી સમાજ" - મનોજ
સમાજ છે જે અમિત આવે છે અને રે. -
બનના પાન વાઈ પ્રતિનિગ્ન * # એ નેનો કમર
વિની પર પ્રનિઓ , -બી એ. જા અને
અને શનિને પોષણ ખા ખા સમાજના મતની કિં
સ્ત આપને આ જવું જોઈએ. સ.જેને ના ઈ ન
એ લઈ ૫ વનિની કિંતુ કળ ફ બ ભ છે
અખમીચામણ પણે ન આવે છેes અહિ અને
જથમપૂર્વકના જીવનની જરાત મા જ પીએ તે જ સ્વ
૧ છો નથી જ છે સાથ
જુદા જુદા પ્રોમના રીત-રિવાજો બારીબાપુના
સામાન્ય નિયમે ખાન-પાનની પ્રતિને સાથે એ સરખા -
-

·( ૭૫ ) , દેતા નથી પ્રત્યેક પ્રદેશની આબોહવા રાજકીય સ્થિતિ અને ન્યાય- નીતિના સિદ્ધતિને અનુરૂપ તેનું બંધારણ હોય છે અને તેથી જ આપની પ્રવૃત્તિ નક્કી કરવામાં જે જે દેશની પરિસ્થિતિને પૂરેપૂરો ખ્યાલ રાખવો જોઈએઆમ છતાં પણ નિધની ડેરીમાં મુખ્ય એમ પ્રવૃત્તિ માટે જુજુ દેશમાં બહુ મતભે હેવાનું ભવતુ નર્યો તે પણ દેશ-રિવાજને કદીપણ બાજુ ઉપર મૂકે જેઓ નહી આવા સિદ્ધાંતો અનુસરીને જ હજુપણ કાઠીયાવાડ લાજ કાઢવાના રીવાજને ચીટકાઈથી વળગી રહે છે આવીજ રીતે કાળની પણ અપેક્ષા હતી જોઈએ અારમાં કે ઓગણીસમા સિકાના રીત-રિવાજને અનુસરતી જુ જૂની પ્રવૃત્તિ આ નવયુગના વીસમા ધમાં નિ ઘ ગણાતી હોય તો તેને એમ ત્યાગ કરી દેવો જોઈએ મળના પ્રનાવની જેને કઈ કી મત નથી તે ઘણી વખત બી ત જ ભને છે પ્રાચીન કાળના-જૂના જમાનાને અકડાઈથી-અજ્ઞાનતાથી કે અધશ્રદ્ધાથી વળગી રહેનાર મનુષ્ય નવયુગના પ્રવાહને ઝીલી શકતો નથી અને વણી બાબતમાં પાછળ પડી જાય છે નવયુગના અવનવા સાધન-વાદનેને વૈજ્ઞાનિ અગેન અને પ્રવૃત્તિઓને લાભ લેવા તૈયાર થઈ જઈએ છીએ તો પછી આ જીદગીની ય બાબતોમાં તેમજ વ્યવહારિક કાર્યોમા યુગબળને સ્થાનકેમ ન આપવું તે સમજી શકાતું નથી આ ગુણ માનસારીપણાને જેટલો આવશ્યક છે તેથી અનેક- મા આવશ્યક સાધુશામાં જીવન ગુજારનારને પણ છે અને તેથી જ ખેદ સાથે કહેવું પડે છે કે કેટલાક સાધુ મુનિરાજો અને આચાર્ય- મહારાજાઓ પણ હજુ જમાનાને પીછાની શકયા નથી અને ગત સૈકાની તિઓ જ આગ્રહપૂર્વક ચાલું રાખી રહ્યા છે તેથી સમાજ જોઈએ તેટને લાભ મેળવી શકતા નથી આ જમાન જ્ઞાન યુગને છે તેમાં ધામધૂમ, આડબ કે ખાની દામિક દેખાવને સ્થાન નથી

·(૮)
રાખે જવામાં આવે તો ટૂક મુ તમા જ અતિ આવી પડના
રીને દાવાને પ્રચાગ ઉભો થાય અને જમેની આન-પ્રતિકા ગુમા
વવા પડે. એકાદ વરમ કઈ કારવશાત એ છે ભારે પડનો
ખચ આવે અગર તે ધધામાં ધા નફે ન મળતાં એ ન
મને અગર તે બે ૮ જ તે તેને બદલે ૫છીના વરસોમા પાણી
શકાય પરંતુ સતત આવક કરતાં ખર્ચ વધારે થતો જતો હોય તો
આખર પાડીને વળ છેડે જ આવીને C રહે તેમ કરીને જ
પ્રસ ગ આવી પડે
આ જમાનામાં ભોપભના સાધનો અને સગવડે તેવી
જવાથી જ દગીની જરૂરીયાતેમા ગણતી વસ્તુઓનું વલ હદ
ઉપરાત વિસ્તરતુ જતુ હેવાથી પુરતી સાવચેતી અને સાયમ
પૂર્વક જોઈ વિચારીને કામ લેવામાં ન આવે તે ખર્ચ વધી
જતા વાર લાગતી નથી પોતપોતાના માધનસ યોગેનો પુરેપુર
ખ્યાલ રાખીને જ સમજુ માણુમે પિતાને જીવનવ્યવહાર કઈ
લાઈન ઉપર ચલાવે તે નક્કી કરી લેવું
લેવું જોઈએ
જોઈએ સામાન્ય
બાબતમાં પણ કસરથી કામ લેવાની ટેવ પાડવામાં આવે તે
પ્રત્યેક બાબતના અજિ વરસ આખરના ખર્ચના સરવાળામા ઘરોજ
ફરક પડી જતે માનમ પડે ટુબ ખર્ચમા જેમને નભાવી લેવાનું
હોય છે તેમને દરેક બાબતમાં બહુજસાવચેતી અને સભાળ પૂર્વક કામ
લેવું જોઈએ આ વિષયમાં પરમ સમ્યકધારક અને ઉત્કૃષ્ટ મને-
બળવાન અચિન પુણી શ્રાવકનું જીવન ધશે ઉતમ બેધપુર
પાડે છે તેને માટે કહેવાય છે કે તે એટલી બધી ગરીબાઈમાં પોતાનું
જીવન પસાર કરતો હતો કે તેની રોજની કમાણી બે મનુના ખેરાળ
ખર્ચ પુરતી જ હતી અને હમેશાના ધોરણ મુજબ અતિથિ સર્વિ
ભાગ વ્રતના પવનમા-એક મનુષ્યના ભેજન ખચ માં કમાણીને
-અડધે ભાગ ખર્ચાઈ જતા હતા તેને અને તેની ધર્મ પર પીએ

·( ૭ ) ની એક દીવસ ઉપવાસ કરી લેવાનું ઘણુ રાખે પરંતુ પાનના વતના પાલનમાં જરા પણ સપ કે વીવીનતા આવવા દીપેન ની તેમજ આવક નાં ખર્ચ વધારી દેણ મુકીમત ઉભી થવા દીતિ નહી આવા રાખતા આજ કાર ફા ધર્મપુસ્તકને ભાવવા પુરતાજ માની લેવામાં આવે છે પરંતુ તેનું અનુ ગુ-ઓછા વધતા અો પણ કરવાનું મન ઉપર પવામાં આવતુ નથી અને તેનું પરિણામ કોઈ મામા એટનું બટું અનિષ્ટ અને મતાપના થઇ પડે છે કે આર્થિક મુવણ વધી જતાં જતાં ખચિત નીતિનટતા વહેરી લેવાને અગર આપઘાત કર- વાને પ્રસંગ આવી પડે છે અને આશ્રયભૂત કુટુમી જનેને ઘડી ખી સ્થિતિમાં મુળ દેવામાં આવે છે ચમતે નર મા સુખી એ મૂત્ર અનુસાર પ્રથમથી જ જે ખર્ચના પાના ઉપર યોગ્ય કાબુ રાખwામાં આવે અને સમ પૂર્વક ની શ્રી લેવામાં આવે તેમજ ખી જોને ૫ તેમાં બરાબર મળી રહે તેમ કરીને પણ મિની અનુભવવા પ્રસંગ આવી પડે નદિ આવી મા ત્વની બાબતમ “દેખા જગા” “જે જ કે થઈ રહેશે ' ના વિચારોને જાપ અને આપણે એ નહિ બાધારણ સ્થિતિના કુટુમ્બના અને આવી તીન મેવ વરીના-કઠોળના વખતમાં રેક બાબતના ખચે છે ઉપરાંત વધી જવાથી ઘણું પ્રાગ્ની મુઝવો Cની થાય તેમને માટે ત્યારે કઇ રસ્તો કરવાનું ગરમ થઈ રડે છે ત્યાર માજના રીતચીનક આગેવાનોએ થો વિચાર કરવાનું રહે છે નગર. તેમાભાઈ ત્યા બેડ નીરય, દીપચદ જેવા દાનેશ્વરી પ્રદ આ પાનાને મમપના ખાનન કુટુંબના સ ય ને ગુપ્ત દાની ચોમ મ. થી થાત–પિતાની નજર તળે ચારી કમાણી કરી રાખવા માટે હમેશા C સુખ અને તયાર નેતા હતા તે ટળક્ત છે અને

·તેમના સસરા મા આવનારા હજુ પણ યા કરે છે
કન સમુ માથી અજર મારી કમાણી કરાવી આપતા
ધ છે અને C એ રા થતા જાય છે અને હોટે ભાગે સટ્ટાના
ધ તે ? જ વધતો જાય છે અને તે છે એટલે બધે અનિ
શ્ચિત અને પાયમા ની ત દારી જનારે કે તે ધ ધામા રોપેનના.
ભાગ્યે જ કમાણી જ નથિર અને અનિશ્ચિત હોવાથી આવની
માણમજ પોતાનુ ખચાખી રાક છે ઘણાના ભોગે તેઓમાના
કઈ ખની! સાર કમાય છે તે પગ તે ની કમાણી સતત ચાતું
રહેતી નથીઆવા એ પણ ધમાં દપર જગત નીયમને વળગી
રહેવાનું તેમનાથી બનો ! તું નથી પી ના વધી રી વ્યવહાર
કુળ છે આવા નિમાની યથાથ C૫વાના સમગ્ર સકે છે
અનુભવ સિદ્ધ સિદ્ધાંતનો જ પના આવા ની જીવનમાં ઉતમ
બે વર્ષ ની રજ અને … અને તેને સમજણ પૂર્વક અનુમ
રના નું હનન મું -આ ત » તાગ જ ઉપાધિથી બચી જા
છે ખચનો મા સનમ ને તેમ વ
મિ બનારને કર સ ધી પિતાને
સાથે કમાણમાં છ બી 1 ભાઈ જ૮ની મ મળી ર
છે કમરથી કેમ નતા ને કેટ . ગાડી C૮રતામાં રચ્યા પચ્યા
તાર ભ ઈ કસુસ બ લીનની મા ઉતારી પાડે છે એ
તેમને માટે કે ૨૫ તવાર
જાય છે પરંતુ તેમાં તેમને
ભુન થતી હોવાનું તેમને જણાતુ ન ી કરકસર અને ક જુસ
વએ ચિન અને જુદી પા તો લાઈન કે વવાનું મુશ્કેલ
પરંતુ અખ તો નથી જ
આમ સરી હોવા છતાં પણ ખાનપાનમા--હવે ને
રપિ માં-અન્ય 40માં બધુ ને વર પ્રસગે થામ -
કરવામા બકુચીત કૃતિથી પાછી પાની કરે તેને જુસ અને બM
હનું ઉપનામ સાથક છે અને તેથી જ તે પતિ પ્રમાણે પહેરવે.
ના
થ

·( ૮૧) • -- નાખવાનું ખાનપાન માટે ખર્ચ વાનું તેમજ નિતિને ખેલા- વાનું માલુમારી માટે આવશ્યક જન્માવવામાં આવે છે. પતિ શ્રી વીરવિજ્યજી મહારાજ પણ ભોગે પગ વતની પૂજામાં એનુજ ઈસાઈ ગયા છે કે “અતિ ભટ વેરાન કરી લે નવિ ધીએ મલીનતા કે જેમને અમારી ટી વીમી રે લોલ મીન વધારી માટે પોતાની માન-પ્રતિ કે બાબ૩ જળની ખાવાનું બનતુ નથી સમાજમાં તે હલકે પડે છે અને નિર્ભ સના પામે છે ગજનના મડળમા કે સભામાં પોતાનું યોગ્ય સ્થાન ગુમાવી બેસે છે અને હામી પાન થઈ પડે છે ગૃહસ્થ છાજતે ચોમ પહેરવેશ તેના બર-માનમાં વધારો કરવા ઉપરાત નું -તેમાં પણ વધારો કરે છે આમ પણ ટેપ-૫ કેબિનની કથાવારીમાં ફસાઈ જતા તેણે બચી જવું જોઈએ રાત ન રબારમાં કે ન્યાયની મા, ઉપવન સમાર ને કે લેવામાં જે રીતે full dress પૂર્ણ પવાખા-જવાની જરૂરીયાત છે તેજ રીતે દેવભૂવન-ઉપાશ્રય - પીધશાળાએ જનાર યોગ્ય પિશાક ઉપરાંત અન્ય જીવો ઉપર સારી છાપ પાડવા શાસનની પ્રવના વધારવા … મા. સાથે જવું જોઈએ પતિ થી વીરવિજયજી નવમા સામાયિક વ્રતની પૂજામાં ઉપએ છે કે- ' ? P) રાજા મંત્રી ને લેવા-ડા રથ કાપી શણગાર વાછત્ર ગીત આગળ પાળ પરશમે દરશનવાળા સુખારી } યોગ્ય પહેરવે-અને રહેગી કરીથી આપણે પિતાને માન- મત અને મને સાચવી રાખવાની આપણા હાથની જ-કાજુની જ બાકી છે અને પછી ખ ગી કરાઇ

·E
( ૮ )
જે આઠ બુદ્ધિ ગુણોથી યુક્ત હોય અને જે પ્રતિદિન
ધર્મ શ્રવણુ કરતા હોય
(૧૪-૧૫)
શુ ન ચ છ ઘror तथा
उहा-पोहाय पिप्रान तत्यशाम च धीगुणा
શાસ્ત્ર-સારી વાત સાભળવાની ઇચ્છા, તેને સાંભળવું, તેને
અર્થ સમજવો-તેને માત્ર રાખવુસમજે અર્થના આધારે તેવાજ
બીજ અર્ધોને સમજવા તર્ક વિતર્ક કરવા, વિરૂદ્ધ અને દૂર કરવા,
અર્થનું અગરાન કરવું અને તત્ત્વને નિજ કર એ બુદ્ધિના
આ ગુણો છે
ઉપર જણાવ્યા મુજબ બુદ્ધિના આઠ ગુણો જણાવતા ગુફા
અને જવ ને અનુક્રમે પહેતુ બીજુ સ્થાન અપાયાથી અને પ્રતિ
દિન ધર્મ શ્રવણ કરવાની જરૂરીયાત માગનુસારી માટે જણાવવામાં
આચાથી બે ને ગુણેની ભેગી ચર્ચા આ લેખમાં હાથ ધરેલ છે
પિતાના પશમ મુજબૂ-વ્યથાશક્તિ રેમ્ય પ્રયાસ કરતાં ઉપર
જણા યા મુજબના બુદ્ધિના ગુણ ધીમે ધીમે બનતા જાય છે અને
તત્વજ્ઞાન થતું રહે છે
તત્વજ્ઞાનની પ્રાષિયો સાગસાર વરતુ સમય છે. વિકતિ
પાલે છે અને હેય-ઉપન્ય વસ્તુનું યથાર્થજ્ઞાન થતાં–છાડવા યોગ્ય
અને ગ્રહણ કરવા ગ્ય વસ્તુ સાપ માટે નિણય 4 થતાં-
મારે મ પ્રતિ કરવાનું બી શકે છે
વસ્તુના સ્વભાવનું તત્ત્વનાં સ્વરૂપનુ મામા યજ્ઞાન માત્ર સાપ્ય
વસ્તુની સિદ્ધિમાં પૂરતુ મદદગાર થઈ શકતું નથી પરતુતત્વજ્ઞાનના
પરિણામે મથામ્ય પ્રવૃતિઆચરણ અને સમજણ અને વિવેક
પૂર્વાની ક્રિયા કરતા રહેવાથી જક્ષ પ્રાપ્તિ સુલભ થતી જાય છે

·( ૮૩)
એકવી નાનને પારે પાંગળું કહેવામાં આવેલ છે ત્યારે યથાર્થસાન
વિહીન ક્રિયાને અધ ગણવામાં આવેલ છે અને તેથી જ
સામ પિયા મા એની યથાર્થતા સિદ્ધ થાય છે “રાની
શ્વાસોચ્છવાસમા કઠણ કર્મ કર દૂર ( નાશ ) ” વગેરે ઉતિઓથી
નાની ઘણી જ મહત્તા શાસ્ત્રકારે પ્રતિપાદન કરી ગયા છે ના
પણ ક્રિયા માટે યોગ્ય આદરભાવ ન ઉદભવે તે પછી જ્ઞાન
શુષ્ક જ્ઞાનનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે અને તેનુ શુક
સાન જન મન રજન માટે કઇક ઉપગી થઈ પડતુ હેય બીજાને
છેતરવામા તે સહાયખા થતું ય વાદ-વિવાદમાં મદ વાર થતુ
હિય તો પણ આત્મકલ્યાણની દષ્ટિએ તેની ગમત એક બામની
પણ નથી જે જ્ઞાનનું ફળ શાસ્ત્રીય દષ્ટિએ વિરતિ બતાવવામાં
આવે છે તે ન જ આપણેને ખરૂં ઉપયોગી અને જીવનને સાર્થક
ફરવામાં મદદયાર થઈ પડે છે
બુદ્ધિના ઉપર જણાવ્યાં મુજબના આઠ ગુણે યથાર્થ સ્વરૂપે
સવાશે ખીલતા જતા હોય તેજ ઉપર જણાવેલ જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ
થાય છે. પ્રતિદિન ધર્મ શ્રવણ કરવાની પ્રવૃત્તિ આ ગુણે ખીર
વવામાં ઘણી જ દગાર થઈ પડે છે પરંતુ તેની પ્રવૃત્તિમાં ખરેખર
રસ હો જોઈએ અને તે રસની બરાબર જમાવટ થવી જોઈએ.
કથા સાંભળી કુખ્યા કાન, તોય ન આપ્યુ પક્ષ જાન ” એવી
જે અનુભવસિદ્ધ કહેવત અમેશા કથા વ્યવણ કન્નાર હદય અન્ય
વિલા ભકતોને કથા શ્રવણને અનુભવ આગળ કરે છે તેવી
સ્થિતિ આપણી થવી જોઈએ નહિ
ધમ કયા કરનારજ પોથીમાના રીગણ અને બજારમાં
વિચાતા રાણા વચ્ચે ભેદભાવે પ્રતિપાદન કરવાની વૃતિ ધરાવતા
રાય તેવી કથા આપણને કેટલી બેધદાયક થઈ પડે તે એક પ્રશ્ન
છે આમ છતાં પણ તેને ગુણ-દેવ તરફ દષ્ટિ ન રાખતા થ>
ન

·માની સારી વસ્તુ ગ્રહણ કરવા તર ધારણ કરવા તર- મને કરવા તક અને તેના નિષ્કિાસન તર- લક્ષ્ય તુ હોય તે.. રહેજે આત્મદ બાણ મારી સામે અને માર્ગાનુસારીપણામાં આમળા વધી શM૨ જે અજબ જણાતા ભોજનને ત્યાગ કરતા હોય ત્યા કાળે-ભૂખ લાગે ત્યારે ભાત ભાવે પ્રકૃતિને અનુકૂળ ભોજન તે ય (૧૬-૧૭) માગાનુસારીના ઉપરના અને ગુરુ પરસ્પર બંધવાળા અને ભેજનો લગતાજ રવાથી તેનું બે વિવવન કરવામાં આવે છે ખાનપાનની બાબતમાં આરોગ્ય, શરીરની સુખાકારી અને તદુરસ્તીને પ્રથમ સ્થાન આપવુ જાઈ છે રાત માધવુ ધન વાપ- તદુરસ્ત અને ઈપણ પ્રશ્ન રોગથી મુકત કરી હોય તે ધર્મ-સાધનામા, તપ જપવાન-ધ્યાનમા તેમજ સેવા-પા અને ભક્તિમાં દરેક પ્રકારની અનુકૂળતા અને ઃ- તસાહ જળવાઈ હે છે ખરી રીતે આ અત્યાર સસારમાં ખરૂ સુખ છે જ નહિ બાવ. નજરે સુખી જણાતા મનુષ્યની આતર પરીક્ષા કવ્વાનુ જ બને તે તેના હૃદયમાં ઘૂળતા ભાવ-મિ અને વિચારવમળ ને તપાસવામા આવે તો અનેક બાબતમાને ભોગવવા પડતા દુખ મગ જ તરી આવતા જણાય તો પગ સામાન્ય રીતે-Cv4 નજરે તે સારમાં રચા-પચ્યા રહેતા મનજો અને પ્રાસ્ના સુખન રાણના કરવા બેસે છે ત્યારે પ્રથમ સ્થાન શરીરસ્વારસુખાકાર અને તદુરસ્તી તે જ આપે છે અને તે ઉપરથી જ “હનું સુખ તે જાતે નર્યા એ કહેવત સમાજમાં રૂ. થર છે ધન-ધાન્ય સપતિ વગેરે દરેક પ્રકારની અનુકૂળતા, દેય પતિ શ્રી વીટ ·} -- * વિજા રાઓમા–મેવને ફળ સભામાં કરે નીના રમગી- ધ સુદર બાળ ની યોગ્ય પ્રાપ્તિ થઈ હાય ના પણ શરીરની આપતા બરાબર જળવાતી ન હોય અવાર નવાર અવનવી વાવિઓ કે કળયા મ જતી હેપ, બે નુ સાત્વન થવાની તૈયારી હોય ત્યાં મી 1 રેમ્પિત થવાની તારી કરતો હોય કે જીઆત જેવા બાવી કમેના માટે ચિંતા કરાવી રહ્યા R[તેને એ સારી વનમાં ડેવ ની મ ણ તો જવાન છે તેને રગ-ર -માજ- ખ કવનવી મા જગપણ આન કે સુખસતા જતા નથી તેને બા કમર ગમગીનમાં લાવવાનું રાદે ચારમાં અને બાપચ રમા જ પસાર થાય છે-ધમ ખા ! ઉ રે આવ ( ૮ નથી આત્મકે મણ - પરહિત રીનાની વિના તરફ દિ જ થતી થિી મને એ દુમ ' બ ન કરવામા જ વિમે તો વા પડે છે અને એ દુખ - સમાં પગ બાધા- — ૫ ખારા સમુદ્રમાં મીઠી વીરડી ઉંન છે તેમ પન વિચિન સુખન' સાપને તાવ છે તેને નામ તેને પી લઈ શકાને નથી અને પ્રબરના શગ અને ખ- ધી બચવા માટે શરીર -બા ના નીમ બાબર પાળા એ સામાન્ય તે કુ 1 nિature) ગીર સ્વાસ્વ જાળી રાખવામાં અા મગ મગાર થઈ પૂછે છે ના શરીર-સુખારીને નીયમો વિરુદ્ધ જઈને કે કુ રત વિક ! ભરીને આપગ વન ગુજારીએ તે સ્વભાવિક રીતે જ વિના ભોગ બની ઈ અજી ! અપ ન હે પ ના પશુ ખાવાની લામાને અનુમમાં ન રાખીએ એ.એ વખતના બેજનને વાર કરવા તેગર ન થઈએ તે અજીમા જ વિવાર થવા અને શરીરમાં રામનું જોર વધી જવાનું આયોન પિન શત્રો અહિં નિર્મળ કરવાના ઉપાય ત, અનેક પ્રકારના ઉપ વાર બતાવે છે તેમાં ઉપવાસ-અનશન

·વ્રત-ભજનના ત્યાગને પણ એક પ્રકારને સંગીન ઉપચાર બતા
વવામા આવેલ છે. આ કુદરતી ઉપચારથી ઘણી વખત અણધાર્યો
તાત્કાલિક-સગીન લાભ મળી જાય છે અને તેથી તે અવશ્ય.
અજમાવવા કેમ છે
અમુક ઈ વ્યાધિને ઉપચાર શોધવા જવુ પડે તેના કરતાં
તે વ્યાધિને ઉપસ્થિત જ ન થવા દેવો તે વધારે તાપણું ભરવું છે
એટને તે નજરે અશુ થતુ અટકાવવું તે જ જરૂર છે અને
ને માટે શાસ્ત્રમરોએ બલ તપના 9 પ્રકારના ભેદ બતાવેલ છે
તેમાથી cણતરી વતનો હમેશા આય લવામાં આવે-જમતી
વખતે બે ચાર કવન એ છા લેવામાં આવે તે-અશું થવાને
કદ પણ નસ જ ન આવે
આપણે સમજવું જોઈએ કે શરીરને ટવી રાખવા માટે.
C૨ નિર્વાહની આવશ્યકતા છે બહાને પુછીને ખાવને બને
હમેશાં પોતે જ પુછીને ખાવાની પ્રથા પા પી જઈએ છઠ્ઠાઈ
વસ્તુ વધારે સ્વાદિષ્ટ મધુર અને રૂચિકર લાગે તે કારણે જ રીરની
રિયતિને-પાચન શક્તિને કઈપણ વિચાર કર્યા સિવાય તે વસ્તુ
વધારે પ્રમાણમાં લેવામાં આવે તો તે વ્યાધિને આમત્રણ આપ્યા
બરાબર છે કેવળ ખાવાને જ ખાતર રસને દિયની તુષ્ટિ ખાતર જ
ખાવાનું નથી પરંતુ શરીરને ટકાવી રાખવાબુભુભાને સાત પાડવા
ખાતર જ પ્રમાણસર ખોરાક લેવો જોઈએ
અન્ન પારકું છે પરંતુ
પેટ પારફ નથી એ વસ્તુ સારી રીતે સમાયા છતા પણ જ્ઞાતિ
જમણ પ્રસગે અકરાનીયા થઈ જતા વાર લાગતી નથી ખાવાની
બાબતમાં સમા ય રીતે મનુષ્ય પોતાનું સ્વાત-4 ગુમાવી બેસી
રસને રિયના ગુનામ થઈ જાય છે અને રસને બિયની વૃદ્ધિ એટલી
બધી સતેજ હોય છે કે જમતી વખતે તે સ્વાદ વસ્તુની લાલચમાં

·ફસાઈ પડે છે અને બધી મિત્રના અમદ-આગળ નમતુ મુકી
કાન બને છે અને મિતાકતરી પણ જાળવી શકતો નથી આવી
શ્વિનિ પરિણામે દુ ખ ક થઈ પડે છે
બને એટને ભૂખ લાગે ત્યારે જ સાત ભાવે પ્રકૃતિને અનtળ
પરિમિત ભોજન કરનારને કદીપ શારીરિક મુશ્કેલી ઉભી થતી
નથી કેમ ખાવુ-જ્યારે ખાવુ કેવી રીતે ખાવું-શું ખાવુ-એ
બવા પ્રશ્નોને અભ્યામ ૧ કીય નજરે કરી લેવાની જરૂર છે અને
એ બવા પ્રશ્નોને વેગ્ય વિચાર પૂવક શસેર સ્વાસ્થની નજરે
નિર્ણય કરી મેશને માટે તે નિર્ણયને જ વળગી રવું જોઈએ
શાસ્ત્રોએ મનુમારોના અત્તર ગુણની જે વ્યાખ્યા આગળ
કી છે તે ઘણી જ અગબીર રહમપૂર્ણ અને બધાયક છે અને
તેમા તદ્દન નિ સ્વાર્થ વૃત્તિથી શારીરિક તંદુરસ્તીને જ અગ્રસ્થાન
આપે છે અને તેથી ધર્મ સાધનામાં જેઈની અનુકૂળતા અને
જરૂરી પ્રોત્સાહન મળી રહે છે
બેદરકારી કે નોખી ય ધધાના રે ણને કારણે પણ ઉપ
રને નિયમમા શીથીતતા આવા દેવી જોઈએ નહિ કરાય જ
પણ શીથી તે આવતા-જો શરીર લથડે તે હારમાં લાવવાનું
મુશ્કેન થઈ પડે છે ધમાવિકારી માગનુ ને ભસ્યાન-પા-
ધ વિચાર અને વિવેક અવશ્ય હોવા જ જોઈએ પરંતુ તે
ઉપરાત જનની બાબતમાં નિયમિતતા-પરિમિતતા અને વ્ય
સયમ પણ અવશ્ય જાળવવા એ આ બધી બાબત જાળવી
લેનારને વૈદ્ય-રના બીન યુવાનો પ્રસંગ આવ નથી તેમજ
નારગીપણાથી જીવન વ્યવહારના મોમાં પાણી જ સરતના પડે છે
એટલું જ નહિ પરંતુ વન-નગીમાં ઉચ્ચ સ્થાન મેળવવા ભાગ્ય
શનિ થાય છે

·( ૮૮ )
યુવાવસ્થા કરતા પણ વૃદ્ધાવસ્થામાં જ્યારે શરીર ઘણુ ફીણ
થઈ ગયુ હેય-જ રાગ્નિ માં પડી ગયું હ–બધી ઈ કીની
રતિ દિન પ્રતિદિન ક્ષીણ થતી જતી રોય-સામને આવા પદ
આપતા હતા પણ ઘણા ખરા પડી ગયા હોય તેની સ્થિતિમાં ઉપર
તણાવન નિયમાન પાનનમાં વણ જ સંભાળ રાખવાની જરૂર છે
શરીરને અવમ્યા હુઆ જનેને પણ ચિતા અવિષા નું
ફરિણુ થઈ પડે છે અને તેથી તે જાળવી રાખવા માટે પ્રત્યેક
સજન પુ ઉઘમીન રહેવું જોઈએ ખાન-પાનના વિષયમાં
જટની લાનુપતા એ રી શકાય તેટલી ગો હી હતી તે આપણા
લાભની જ બાબત હોઈ તેના તર પુરતુ ધ્યાન આપવું જોઈએ
રસનાની વૃદ્ધિ અને લાલસ મનુ અને C કેરીમાથી એને
બે નીને લાવી મુકે છે કે તે વિનય-વિવેક કે ભા તદ્દન ભૂલી
જાય છે અને જીવનું જોખમ વહોરી લે છે અને તેથી જ હેવામાં
આવે છે કે ડાગને માયા ઉ૩ જુએ અને અન્નના માર્યો નીચું
જુએ જેન શાસ્ત્ર ઉણોદર ત્રત cરાત વૃતિ સક્ષેપ યાને
પ્રતિદિન પ્રાતઃ કાળે નિયમ ધારવાનુ-અમુક અમુક જ વસ્તુઓ વાપ
વાં ના નિયમ લવાનુ ફરમાવે છે તેમા શારીરિક સ્વાસ્થ જાળવવા
ઉપ ત અનેક પ્રકારના પાપકર્મના બંધનથી પણ દૂર રહેવાનું
બને છે અને તેથી મેક્ષમાગ તરફની કુચ ઓછી તકે સરલ
અને સુગમ થઈ પડે છે તન નિસ્વાર્થ બુદ્ધિથી થતા શાસ્ત્રના
ફરમાનો સુત વિચારને તે અવશ્ય આવ ાર પાત્ર જ થવા જોઈએ
તેમને ઉપદેશ કઇ નિરર્થક કે પાછળ પિથીમાના રીંગણને ત્યાગ
કષ્ના જેવા સંત નથી પરંતુ અગીન વિચારણાથી પમ્પિકવ અને
અને અનુ મવપૂર્ણ હોય છે

·જે વમ, અર્થ અને કામ એ શેનું પરસ્પર બાપાન
મહેચે તે રીતે સેવન કરતો હોય
( ૧૮ )
ધમ અર્થ કામ અને મેક્ષ એ ચાર પુરૂાથ મા મોક્ષની
માના મુખ્ય સાધુ- સમાજ સુલભ હોઇ બાકીના ત્રણના
સેવન માટે માર્ગાનુસારી ગૃહ થ શ્રાવને ખાસ સૂચના કરવામાં
શાવે છે કે બે ત્રણે પુરૂષાર્થનું મેવત એક બીળને બાધા ન પડે
તે રીતે ખવુ જોઇએ અર્થ અને કામને મેવનની નાધુને પરવા ન
હાર પરતુ ચુરથ રામાં રહેનારને તેની ખાસ આવશ્યકતા છે
થાય સ ૫ ન વિભવ
નામાં પહેરા જ ગુણની ચર્ચા
પ્રમો આપને જણાવી ચૂખ્યા છીએ કે બા પૂવકના ધધાથી જ
અર્થની પ્રાપ્તિ મુકિ છે એટને ધર્મ વિરૂદ્ધના આચરણથી
કપટ કે દગનાથી થ તે છેતરપીડીથી તેમજ વિજાસ વાતથી
અર્થ કપ્તિ કરવામાં આવે તે ગાઈ પણ રીતે હિતાવહ થી એ
ના બર્થ સેવનથી ગૃહસ્થ શા પુરતા મુખ્ય ગણાતા ધમને
પુરૂષાર્થને ધગી જ હાનિ પહોચે છે મહા મુશીબતે તપ જપ-ધ્યાન
અને ન પુગ્ય થી સચીત ન પુરી-જે ધર્મ પુ લઈને
મજબૂત બનાવી રાની રાખે છે તે ધમ પુ વાય મહેમા અગ્ય
અર્થ-કામિન નુપતા વધી જતા, ગુમાર બેસીએ છીએ
ધમ-પુરૂષાર્થના સેવન બાબતમાં પણ ઉપરનું સૂત્ર આપણને
બીજા ફસાને બાધા ન પચે તે રીતે વર્તવા ફરમાવે છે એટલે
આર્થિ. શારીરિક સ્થિતિ, સાધન સામગ્રી વગેરેને પુરો વિચાર
કરીને જ હાઈ ધાર્મિક પ્રકૃતિ આદરવી જોઇએ અને વપરાતનુ
કઇ પર્વ હાથ ધરવામાં અનેક પ્રકારની મુશ્કની cભી થાય છે
તેમજ શક્તિ છતાં-શનિ ગેપનીને હિંમત હારી જદને ૫ વાર્થની
મિહિમા થી મારી
in 7 Turn
di

·અર્થમાં લેતી-ઇચ્છિત વસ્તુની પ્રાપ્તિ-મનમાં ઉપજતા અનેક પ્ર--
રના માથાની સિદ્ધિ માટેના પ્રયાસમાં પણ આ સત્રને ખ્યાત
બહાર રાખવું જોઈએ નહિ સામાન્ય કાર્યની સિદ્ધિ માટે હદ
ઉપરાંતનું ખર્ચ કરી નાખવું અગના પિતાને ધર્મ હારી
કે ગુમાવી બેસો તે કોઈપણ રીતે ઈટ નથી પ્રત્યેક વસ્તુનું મૂલ્ય
નેનો ઉપગીનાના પ્રમાણમાં જ આંકવું જોઈએ નવી–માલ
વગરની વસ્તુ માટે પિતાનું મુખ્ય હેમી દેવુ તેનો કઈ અર્થ
નથી કે તેમાં કઈ ડહાપ નથી
કામી પુરૂષ પોતાની બુક વાસનાઓની તૃપ્તિ માટે કામધ
બની પોતાના ધર્મ અને અર્થ માની બેસે કે ના કરી નાખે
એ પિતાનું જીવન હી જવા જેવું થાય છે એટલુ જ નહિ
પણ પિતાને મહામુન્નીથી પ્રાપ્ત થતે મનુષ્ય ભવ પણ
હારી જવા જેવું થાય છે શtછાત દુર્લભ મનુષ્ય ભવ સભાએ
પ્રાપ્ત થયેલ છે તો તેમાં પુરેપુરે લાભ લેવામાં જ આપણ અગત
હિત સમાયેનું છે અને ઉપરના ત્રણે પુરતાની એક બીજાને કોઈ
પણ રીતે બાધા પહોચાડ્યા સિવાય સાધના કરવામાજ માનુસારી-
પણની સાર્થકતા છે ઉપરોક્ત રીતે ત્રણે પુરાર્થોનું સેવન કરનાર
મેજિક સનનું લક્ષ્યબિંદુ તે ખાસ ફ પ્રષિા રાખે છે
અને ઉપકત ત્રણે પુરૂષાર્થે તેની વિરિટ સા નામા અનિવાર્ય
રીતે ઉપયોગી અને સવારે મ ર થઈ પડે તેવા સાધનોન.
ગરજ સારે છે
જે અતિથિ સાધુ ને ગરીબાની યથાયોગ્ય સેવા-સત્કાર
કરતે હેય
ગૃહ ધમાં શ્રાવકના પાંચ આ મત ત્રણ ગુણવત અને
ચાર શિક્ષાત મળી બાર વત પણ ચોથા શિક્ષાવને અતિથિ-

·( ૯ )
સવિભાગ ઘર તરીકે જણાવવામાં આવેલ છે તે વતન કરતા પણ
ઉપરોક્ત ગુણનું વર્તુલ કઈક વધારે વિશાલ અને વિસ્તૃત હોવાનું
જાય છે અતિથિ વિભાગ બતમાં સામાન્ય રીતે આપણું
સાધુઓને જ નિર્દેશ થતો હોવાનું જણાય છે ત્યારે આ માર્ગોનુસા
રીના ગુણમાં સાધુ ઉપગંત અતિથિ અને દીન જનને પણ સમા
વેશ થતો હોવાનું જણાય છે આપણી ઉચ્ચતમ આર્યસરકૃતિ જ
આપણને અતિથિ અભ્યાગતને દેવ સમાન ગણવાનું શીખવે છે
હાલ દેશ-કાળ અને આપા નિર્ધન અવરથાના પ્રતાપે જ આપણી
ઉપર મુજબની ભાવનામાં કઈક મદતા આવી ગયેની જણાતી
(ાય તે પણ સભાગે તે લુપ્તપ્રાય થઈ નથી એથી આનદ અને
ગૌરવ લેવાનું કારણ ઉપસ્થિત થાય છે મિત્ર વર્ગ કે સગા સબંધી
ઓની મહેમાનગતી કરવા આપ અરસપરસના વ્યવહારની દૃષ્ટિએ
તૈયાર થઈએ તેમાં કઈ વિશેષતા કે નવાઈ નથી પરંતુ હરાઈ
અતિથિ અભ્યાગત આપણે આગણે આવી ચડે ત્યારે તેની શુશ્રુષા કે
આગ -સ્વાગતા કરવાની આપણુી ફરજને ખ્યાલ રહે તેને ઉત્તમ
આઈસ્કૃતિનું સૂચક લક્ષણ રાણવું જોઈએ આજ પર દેશભરમાં
ઘણી જ ગરીબાઈ અને નિર્ધનતા વધી જતા અતિથિ અને અભ્યા
તિની સંખ્યા એટલી બધી વધી પડી છે કે તેથી આપણું રહી
સહી શ્રદ્ધા ધીમેધીમે નષ્ટપ્રાય થતી જાય છે અને પ્રાથે મદશા
સમુચીત થતાં પ્રાચીન સંસ્કૃતિ ભાવના અવશ્ય થતી જાય છે
આવી પરિસ્થિતિ છતાં પણ ગ્રામ્ય જનના ભાવભીના હૃદયમાં
આ ધર્મના રૂમ સસ્કાર એટલા બધા જામી ગયેલા હોય છે કે
તેઓ અતિષિના આદર–સારમાં ક પણ પાછી પાની કરતા
નથી અને સહધમી બધુઓ તરફ આવી ભાવના વધારે વિકાસ
પામતી હુર્ય છે
આ વિષયમાં–ગુજરાતના વિંદવર્ય સાહાર શીરામણિ

·સગન ગોવધનરામભાઈએ સરસ્વતીચ, મારફત પ્રકાન નીચેના કોચને સ્વાર્થ મનન કરવા ય છે - ઘર તછ ભમુ હુ દૂર સ્વજન હીન ઉભરાઈ આવે નદિ ચણ ઉપડે દુથી શાને માથે સુખ વસે, ત્યાં જ ત્યા ભૂરક નીજ , ખે ત્ય પામે આ પાત્ર પ્રવાસી ભુખ્યો આપો સત-મા જનો તર, પરમ આ ર-માન અને ભક્તિ- ભાવ બનાવવા જોઈએ જે સાધુ અને ઉપાધ્યાયજી થીમ વિ છ લિખિત કથન મુજબ બેતાલી દે વત અઢાર- પા ની ગેરણા અ યને લઈ પગુ પ્રખરની ધા કે પીડા ઉપ- જાવ્યા સિવાય કરતા હોય તેમની ભક્તિ કે વાથી આપુ બામું તત ઉજજળ થતા માનીપણાને કાર દ અને મજબૂત થાવ છે અને ખામ કલ્યાણ સહેજે સાધી ડાય છે “ જેમ તરુ કુને ભમરા મેમે પી. મ ન પાવે છે લેઈ રસ આત્મ તે તેમ મુનિ ચિરી જાવે રે ભવિષ -સિદ્ધચક વદ X X X સન્મ અપ કરતા મુનિ નમિ દેશ કાળ અનુમાને ભાવિ ” સિદ્ધચક ૫ વદ બારવ્રતધારી ગૃહસ્થાશ્રાવકે અતિથિ વિભાગ દ્વતના પાંચ પ્રકારના અતિચાર કહ્યા છે તે ટાળીને એ શિક્ષાત્રતનુ દામ નરે ખારાધન વુિ જોઈએ દીન-સાવનનીન નિધન ધમી બધુઓ તેમજ જૈનેતર બધુઓ પ્રત્યે પણ સાધન સંપન ભાઈઓએ દયા-ભાવ પૂર્વનો વર્તાવ રાખી પિતાની સુકૃતની કમાણને ઉપગ કરવા તૈયાર રહેવું જોઈએ.

·( ૯૩)
પ્રકટકા કરતા ગુપ્ત દાનનું પુણ્ય અનેકગણુ શાસ્ત્રમાર દિન
મા છે તેમાં કઈક ગભીર રહય રહેતુ છે જમણા હાથથી થતુ
દાન–પુરનું કૃત્ય ડાબા હાથથી પણ અજ્ઞાત રહેવું જોઈએ આવા
દાનમાં જેટલી ગુપ્તતા વધારે જાળવી શકાય એટલું પુણ્ય બીમા
વધારે થવાને કેવળ કાતિલોભથી થતુ પ્રકટીન ખરૂ પુણ્ય
અને મહત્વ ઘણે અંશે ગુમાવી બેસે છે જયારે ગુપ્ત દાનમા એ
બાજુ કીતિની મુદ્દત અપેક્ષા હોતી નથી અને બીજી બાજુ દાન
લેનાર કઈક ખાન ન કટુબને છે તો તેના કુટુંબનું સ્વમાન
અને રવ જળવાઈ રહ્યા હોવાથી તે ઉત્તમ ફળદાયી થઈ પડે છે
આવા દાન કરનાર તરફ દાન લેનારની ઉપર બુદ્ધિ કર ની અને
અશાનમદીમા કઈક અવનવાજ વધારે ને વહે છે.
અને મી ચીન-છૂટે હાથે ફાવે ત્યારે દાનવૃત્તિને ઉપયોગ
કરવાને બદલે ખરે પ્રમાણે- અરે ટાણે વિવેક અને વિચાર પૂર્વક
કાન કરનાર વધારે લાભ મેળવી શકે છે “વર” ત્યારે વાડમાં પણ
વરમે તેને કઈ અર્થ નથી તેમજ દાન મેળવનારમાં–બેકારી
વધતી જાય કે તેની આળસુ છત્તિ જમતી જાય તે કઈ રીતે દષ્ટ
નથી તેવી પરિસ્થિતિ છે તે દાન લેનાર કઈક ધંધા રોજગાર
તરફ વળતાં પોતાની ગરીમાને નીર્મળ કરવા ઉદ્યમશીલ થાય
તે સ્થિતિ જ પસંદ કરવા જેવી છે
ઉદાર વૃત્તિના-અનેરામ ગૃ–એકને હાથે છુટી છવાઈ
મ ગરીબ-નિર્વન ભાદને કઈક વિવેકશુન્યપણે કર્યું જાય
તેના કરતા અનેક સદ્દગૃહસ્થો એકમ થઈ … વિચાર અને ચર્ચા
કરી ગઈ સગાને યોજન સાધનહીન ભાઈઓના ઉદ્ધાર માટે પડી
કરે અને તેને સભાન પૂર્વક અમત કરવાની તૈયારી સાથે પિતાને
ઉઝર હાથ લંબાવે અને કઈક સદર-ધરખમ ફડ એકઠું કરી-
ટ્રસ્ટ કરી હાલના સળગતા પ્રશ્નમાના મુખ્ય પ્રશ્ન ઉકેલ શોધી
t

·રાટે તે સમાજો તે પરમ આશીર્વાદરૂપ અને સંગીન આશ્રમદાયક
ચઇ પડે માને વ્યવસ્થિત રીતે રોજના પૂર્વક કામ કરવાને
છે વળી હાલના જયકર વિશ્વવિખ-દુનિયાભરમાં ફેલાઈ ગયેલ
યુદ્ધ કા બે સમાજના માધારણુ-સ્થિતિના મોટા ભાગની સ્થિતિ
હતી અને હદ ઉપરાંતની મોવારીને લીધે એટલી બધી કાઢી અને
ચિતાજનક કરી મુકી છે કે આ ખરી કટોકટીના પ્રસગે--તેમને
પરતી મદદ કરવા માટેની કઈ સગાન પેજના તાવિક કામ
ધરવાની જરૂર છે
સદભાગે આપણા સમુદાયમાં પરોપકાર પરાયણ-ઉધાર વૃત્તિના
હઝારે પનિ છે ઉડી નજી-દીર્ધ દૃષ્ટિ પૂર્વક વિચાર કરતાં ઘણી
ધણ અનુત્પાદક (unproductive) બાબતમાં લાખો રૂપિયા
ખર્ચાતાં આપણે નજરે જોઈએ છીએ. સામાન્ય ખજાડ વા
ઉસ પાછળ તારા રૂપમાં અનાખીએ છીએ. ધાર્મિક ની
અગેના ઝગ ઓમા લાખે કયા ધુમાડે થાય તિથિ ગ્ર
“વા મામુલી ઝગડાઓમાં હદ ઉપરાતને શક્તિને સમયનો અને
દ્રવ્યને દરોગ થઈ રહ્યો . સાપ જેવા
ઉત્તમ સોતે બલે રે સા મે જ્યા સૂત્ર
આગળ આવતા થઈ રહ્યા છે છતાં પણ આપણી આંખ ઉઘડતી
નથી અને જેનહાર માટેની કોઈ સંગીને આજના સાથે કે સ્વા
ભાવી-પરમ ભાગદર્શક પુરુષ બહાર પડતો નથી એ કામને માટે
ઘણું જ કમનસીબીના અને અસરકારક બાબત ગણી ઈએ.
soon or never એ શબ્દો ધ્યાનમાં રાખી વગર વિલંબે
જેને હારનું કાર્ય સંપનું ઉત્સાહ પૂર્વક હાથ ધરવામાં આવે તો
પ્રાચીન સમયની આપણી જજલાલી હાથ તમાજ દત
થાથ સ્વામિવા સહક અને વિશ્વમધુત્વની ભાવનાનું સાચું સ્વરૂપ
વર્ષ રીતે સમજાય, તેને અમતમાં મુકવા માટેની સહદ પૂર્વકની

·(પ)
તમન્ના અને તાવેલી જે તે મામાનુસારીને ઉપરોક્ત ગુણ પૂણ.
કયાએ વિકસિત થાય તે આત્મ કયાણની સાધનામા અમૃ ક પના-
તીત અભિવૃદ્ધિ થાય અને વનવા આત્મ સતિષના આસ્વાદ
-લાભ મેળવવાનું બને
જે કદીપણ અભિનિવેશ-પ્રકામ
ન ગખતે હાય (૨૦)
હરોઈ મનુષ્ય કે વસ્તુની બાબતમાં પ્રત્યેક વ્યક્તિએ ખ લા
અને શુદ્ધ દીવથી અમિતા બાધવાની ટેવ પાડવી જોઈએ કાઈ
પણ પ્રકારના પ્રથમથી બાધી લીધા પૂર્વગ્રહ કે અભિનિવેશ
પૂર્વક કામ લેવું જોઈએ નહિ કેઈપણ પ્રખરના સમળ કારણ
સિવા-અમુક બાબતમાં જ લાભ ધરાવતી ૫ક્તિની દોરવણીથી
એ જ બાજુના વિચાર પ્રવાહથી શેરવાઈ જ સર્વ બાજુ
સર્વગ્રાહી નજરથી વિચાર નહિ કરતા--જે કઈ સારા અગર નરસે
અભિપ્રાય બાંધી દેવામાં આવે તે ઘણી વખત ભૂલ ભરેલે-અવિ
ચારી અને અગ્ય થઈ પડે છે અને તેથી જ શાસ્ત્રકાર મહારાજા
તરફથી ખાસ સલાહ અને શીખ મણ આપવામાં આવે છે કે હા
ઈ બાબતમા-અભિનિવેશ-પૂર્વગ્રહ (prejudice ) કે કદાહ
પૂર્વક કામ લેવાની દીપણ ટેવ પાવા જઇએ નહિ તેવી કહેવાથી
ઘણી વખત તન્મ-અકર્તવ્યની બાબતમાં જોઈએ તેટલો વિવેક
જાળવી શકતા નથી અને પાછળથી પસ્તાવાને પ્રસંગે ઉપસ્થિત
f
પૂર્વદશા અમુક બાબતમા ચેકસ અભિપ્રાય બાંધી
વીઝા પછી, મનુષ્ય સ્વભાવ સામાન્ય રીતે કઈક એવા જમકારને
હોય છે કે-પિતાના સ્વમાન ( self-respect) ની

·તીવ્ર અને કહેવાની પ્રતાપે પિતે પ્રથમ કરી તીરેલા નિર્ણ માટે એટને બવે કામ રમવામાં આવે છે કેમ કોઈ જ મિત્રના ગમે તેવા પ્રયાસ છત પણને નિણ ય છે અને ૨ ભુ ભો હોવા બાબતમાં ગમે તેટની મજબૂત અP4 આગળ કરવામાં આવતી હોય તે પણ તેવા મોટા અ- ભુલ ભરેલા નિણ અને તારી સાથો વળી રવામાં આવે સરન સ્વાવી પુરુષો જેટલી સહેલાઈથી સમજાવી શકાય ઠેકાણે લાવી શકાય છે તેટલી સહેલાઈથી કે થિનીને સમજાવી શકે નથી કરી મારૂ તેજ સાચું અને ખાસ એવી ભાવના પાય- માટે મેવતો રહે છે ત્યારે સરળ સ્વભાવી સજન સાચું ખરૂ તેજ મારૂ ' એવી ભાવના સેવતો રહે છે અને તેથી સા: વ્યવહાગ્ન કાય મા તેમજ ધામિક બાબતોમાં કામ પુરૂ પ = સંપર્કમાં આવનાં ટા અને તિર અને ઘણા ૮૫ ત્યારે સાલ પૂરો સાથે મ પાડતા આન અને સભા લાગણી અનુભવાય છે જૈન શાસ્ત્રકારોને પ્રતિપાદન કરેલ અનેકાત દષ્ટિ હ કમરના વ્યવહારમાં મડાગાઠ અને સ્ટીલ પ્રનો 1 ઉકેલમાં ચર્ચા વિથામાં ઘણીજ ઉપરોગ–મ ગાર અને અન્ય મા શાક પડે છે એકતિદ્રષ્ટિ નેજ ચીફટાઈથી વળગી રહેનાર એજ આગળ કરી વિચાર-શ્રેણી ગાઠવનાર ઘણું ભુલાવામાં પડે છે જ નહિ પણ પિતે ઉની કરેલ ભુવનુવામગીની જાળમાં અટ પડે છે-ધુ ચવાઈ જાય છે જયારે સર્વગ્રાહી નજથી કાયE ભાવને વિચાર કરી લેનાર પિતાના હરકોઈ બાબતના માટે અભિમાન પૂર્વે કદાપ્રહ ન રાખનાર ધુ ચવાણુના બીજાની મદદથી પણ પિતાના માર્ગ સરપ બનાવી લેનાર ક૬ પાઠ પતે નથી ·કોયી પુ - સ્વ-પર બનેના દિનને નુકસાન કરી બેસે છે મામુની બાબતમાં પ બેટી ચચાઓ અને નિત..વાત નભા કરી સમા ના કહે. ભાગના પુરૂ પાની બમ ૧ શક્તિ, કીમતી સમય અનગળ છે અને જરૂ1 પુરૂ ર્થને તન દોગ કરે છે અને એનો બધી વિનાશક રીતે તે વેકી નાખે છે, પરિણામે સમાજને | ઘય ખમવું પડે છે એટતુ જ નથી પણ તે રી કળ વળતા વર વીતી લત છે સમા ની પાવાથી શનિ-સમાં 4 4 અને પુરુષાર્થ એ નરોને સાગ ઉપરે સમાજના પ મ ક માટે થઇ કે તેમ છે. તે તેને ઉપર જના મુજબને પગ નિતચિત આવા કોઈપણ સખી શ નવિ આમ છતા પણ ચમા નુ પાન જ યા આવા • કરી આગેવાની ના પાને પડયુ હોય ત્યા લાચારી અને નિરૂપતા અનુકવવાની રહે છે ધા. ખીરાતે સુમતિ કે સમરિની આડ મારી જતા પડની ગરજ સારે છે * શ્રી પુરૂમ હતા મ ત તે માટે એ બે મુસ્તાક હોય છે કે તે મત વાગા ર ક ાવવાનું લગભગ અશય થઈ પડે છે એ—મતા-જ્ઞાન - ધનના પ્રતાપે કે સ્ત્રી પણ મળે છે કે જે તે કામ વધારે નુકશાન બી બેન છે સાભરા વિદ્વાન પ્રજા સુરિસમ્રાટ થઈ પણ પ્રકારની ધમ ચર્ચામાં કદાચ પારણ પૂર્વગદ્ધએપલીવ વિચારથી વાદ- વિમા ઉતરી પડે છે ત્યારે સમાજને અનેક બાબતમાં કેતુ નુકશાન કરી બેસે છે- સમાજની પ્રગતિને ‘ટની પાટી ધન - અને સમાજની શક્તિ અને કન્ય કેટરો બંધ કરે છે તે આપણે દીપા-મકરણ તિથિ- ચચા, વિદ્ર છે અનેક પ્રશ્નોની ચચાથી સારી રીતે જાણી, રાખ્યા છીએ

·તારા વિના રક્ષણ અa -એ સૂર ની યથાર્થતા
અને અથગભીરતા જ તેઓ પુરવાર કરી આપતા જણાય છે
તેમને આવી ચચા અને વાવિવા પાછળ ખર્ચાતા દ્રવ્ય માટે
કઈ પર ઉતારે છે તો નથી અધશ્રદ્ધાળુ વેવલા ભક્ત
તેમને ત્યાં ત્યાથી મળી રહે છે અને હઝારે રૂપિયા છે ધૂમાડે
કરવા તયાર જ હોય છે દુનીયા કુની હ, તુકાનેવાલા ચઈએ'
નાસન આપણી જે સમાજને આવા અર્થહીન અને કલેશ
જન ઝગાનથી બચાવે એ જ પ્રાર્થના કરવાની રહે છે
જે ગુનો પક્ષપાતી હોય
(૨૧)
गुणा पूजास्थान गुणिपु न च लिग न च थय ।
યુવાનીમાં ગુનો જ પૂજાનું -પાન છે વકેલિગ જાતિ)
પુનું સ્થાન નથી બાળક યુવાન વરુદ્ર તુ યાત્રી કરાઈ
જતિન ગમે તે ઉંમરના છે તે કઈપૂજાને લાયક-પૂજા નથી
પરંતુ તેમનામાં ઉત્તમ મગ આવિર્ભાવ થ –તે વિકાસ
પામતા જતા હતા તે તેઓ હરાઈ જાતિમાકેલ કોઈ ઉંમર પૂજવા
યોગ્ય છે અને તેથી જ શાસ્ત્રકાર માટે પક્ષપાત રાખવાનું
ગુને માટે પપત રામનાર- આ રસકાર કરનાર તેને
નાસા અને પૂજક થઈ પડે છે To Kaa
ગુગની જેને પરીક્ષા નથી–ગુણ માટે જો એકબુદ્ધિ કે અન્ય
ધામ નિ ન પમુખ અને દુ છે કે જે મા સમજવા
૫ ની જેનામાં વિતિ વિષમ પામેની હાની નથી તેના સામાન્ય
ને તે પૈસાની માને જ ઉપરના સૂત્ર અનુસાર
ગુના ભજક મની લઇ તેમના પ્રશસિક - પૂજક થઈ પડે છે

·અને પહમ તેમની વખત બે વખત ખુશામત, વાની લાલચમાં ફસાઈ પડે છે આવી ખુશામતખેર વૃત્તિ કઈને કઈ લાભ કરવાને - લે સવ-પરને હાનિકર્તા યJ પડે છે અછતા લુણોની પ્રાસા કે ખુશામત પ્રસંગ આયે બને જેની ખુશામત કરવામાં આવતી હોય અને જે ખુશામત કરતો હોય તે બન્નેને તેઓ ઉપાડા પાડે છે ત્યારે -નુકસાનકારક થઈ પડે છે બનેની કીંમત અજન પુર સહેજે આM શક છે પિતાનામાં અમુક પ્રકારના ગુસદ્દભુનાને અભાવ છતાં આત્મવચનાને વશ થઈ ખાવી ખુશામતખેરની પ્રસાળી ફુલણજી બની તેવા સદગુણ માટે અભિમાન કે ગૌરવ ધારણ કરવા જતાં–તેવા ખાસ સાથી દૂરના દૂર રહેવાનું બને છે અને ઉત્તમ ગુણોમાં ફસાઈ જતા મનુષ્ય વન, જેને અનેક રીતે સદુપગ કરે જોઈએ તે ન કરતો હારી જવાય છે વથ ગુને પક્ષપાત કનાર-જે જે સદગુ માટે ર ાર બુદ્ધિ ધરાવતો જવાથી-ધીમે ધીમે તેને પોતાનામાં તે જ ગુને -આવિર્ભાવ અને વિકાસ થતા રહે છે અને સ્વાભાવિક રીતે એક ગુણ બીજા સગુણેને આકારણ ક રહેતો હેવાથી ને પક્ષપાત કરનાર સજજન ખાખરે સગુણશાળી બની જાય છે આથી ઉતરી રીતે દુર્ગુણને પક્ષપાતી દુર્ગુણી બની જાય છે જીવન ક્રમમાં આગળ વધવાને અભિલાષ ધરાવતા પુરા ગુણ અને ગુણી ગુવાન-મગુણીના પક્ષપાતી રહેવા માં જ તે આત્માનું ધાણ રતુ છે ભવભ્રમણ ઓછા કસ્વાની ભાવના રહેતી હેય- અપ કે દુગુણેથી દૂર રહેવા માટે હૃદયને આદેશ કરવાની તમના હાક તેવા ભવની સજજનો પ્રતિદિન ગુણને પક્ષપાત કરતા હોવાથી જે તે સગુણ તેનામાં વહેના મેક અવશ્ય પ્રકટ થાય છે અને ત્યારે જ ગુણના પક્ષપાતની સાથકતા સિદ્ધ થાય વડે છે અવગુણ કે દુર્ગણને ગુણ તરીકે

·(૧૦૦)
લેવાની કે કુણ-ખના સગુણને અવગુણ તરીકે માની લેવાની કદી
પણ ભૂલ રવી જોઇએ નહિં આ વિષયમા સદ્દગુણાનુગામી મુનિથી
કર્યું વિજય કે મહાત્માજી જેવા સતપુ ના જીવન ઘણું જ
બનાવી અને દત્તમ આદરૂપ થઈ પડે છે ત્યારે મનુ વાવનાને
સહજ પ પ.ન ભિવૃત્તિથી આત્મવચનાના ભાજક બની
ઘણા પુર પિતાને સર ગુણીમા ખપાવવા જતા ખરે વખતે
હવાડા પડી જાય છે ત્યાર સાચા રવ છે જગ વનપીએ થી
વગર રહેતા નથી તેમને માટે યા ખાવાની જ લે છે.
જે નિષિદ્ધ દશામા કેનિષિદ્ધ સમયે જો ન હોય
નિષિદ્ધ દેશમાં કે નિવિદ્ધ સમય ન જવાની ના એક બાજુ
નિપાત શસ્ત્ર ર મ નિપુણુ તપશાસ્ત્રીને ૧ પરમાર્થ
બુદ્ધિએ કહી ગયેલા હોય તે જયારે બીજી બાજુ રાજને સત્તાધીશ
હાતિના કે વિશ્વના વખતમાં અમુક રાજીવ અને
કરી લા હોય છે આ બે પ્રકારના અનામરકામાં આપણે
પાછળના આજ્ઞાકા-કેને તાબે થવાને નધારે માસ થી
કારણ કે તેમણે આજ્ઞાભંગ કરનારની તપાસ રાખવા માટે તથા
ગાતાભ સાબીત થતા તે બદલ યોગ્ય સજા કરવાને પ્રથમથી
પ્રબંધ કરવા હોય છે જ્યારે શાસ્ત્રકાર વિરેની આજ્ઞા મહેતા
ભારે તીખામણરૂપે-ધપાટ કે માગ ર્શક તરીકે કરવામા
આવતી હૈવાથી–તેમાં કેવળ આપણા જ લાભ અને હિતની
બાબત હોવા છતાં પશુ તેના ભન માટે પ્રત્યક્ષ સા થતી જોવામાં
ન પતી હૈ વાગે તેમની આના તરફ જોઈએ તેનો પ્રભાવ
અને સન્મ જોવામાં આવતા નથી પરંતુ તેમની આનાના ભ મનુ
પરિણામ-કાર્ય ગણુભાવ વિવાગ્યાની તારી લેવામા આવે તે

·(૧૦૧) એનુ બધુ ભડકર ઓ બાફતાબ ક જણાય કે પાછળથી શુદ્ધ- ના મન ને ન જ પરિતાપ અને શ્વાના થયા વગર નહિ ભાભી, પાપેય - ઉમા સંસ્કાર કે ઘર આ દાન-પુગ્યની બાબતમાં તો વિચાર કે વા બેસીએ તે તરત જ જઈ આવે છે જેનેતર શાસ્ત્ર એ તાતિ-સ્મૃતિમાં ય ચિત્ અને પણ પિતાના હરના વારસાનું હિત ઈ. નજર પાસે મળી જ રી કરતા પુર અને અગ્રસ્થ લી? જ કામ -રાઓની રચના થનું જણાઈ આવે નુ નવા કેટ' ! પ્રારને આપ જૈન સાસ્ત્રો પાસે મૂકી રાનમ તેમ નવા બને તે ફકત સવ zકથન આગળ કરીને જ વળ પરમ થે બુદ્ધિથી જ અકિત તેમજ જનસમુહના રિનન નજ રચના માનું જણાઈ આવે છે આવા પરહિતચિંતક-૫ પકારી !ત્રાના કથનની મિન જેની આછીએ તેટલી ઓછી છે તેમના ૮ બાળી વચને મહામુ 1 શિખામી અને અમે બેયના ૮ રિજ ના. ને તમ બા પૂરા પાડે છે અને તેમને ગુઢ ભાવથી–બ ગરની નથાપૂવક અનુસરવામાં આવે તો આબે વન-પથ ઉજ અને પ્રકાશમય બની રહે છે અને મને ! જ નજી નારી મુકે છે હરકઈ પ્રકારની આનાના ગુખ-નાને વરાધ વિચાર કીમા આવ C નું પરમ , આગળ છે . વગ ડે નઢિ સામાન્ય બુદ્ધિના ધગીને થાય છે ! કેમ સિવાય કે ઇ કાઈ આનાનું પર ૨. મને પર ત સબ યા ન દે ગઈ છે અને અને અગમ બાબતમ બાપપુરૂના થનમાં પરમ ઠા અને ખિને આગ્રા લી ના કિવા વન તેમ નથી આમ ના વરુ નિપુરા પાત્રને મુ સરી માટે જેમ ·(૧૨) મ-છે -તાપ વોર સાધનાના પયાગની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે તેમ પિતાના ચો તેવી જ પરીક્ષામાથી પસાર કરાવવાની હીમત રાખી રહતા સાપ છે અને યુતિમતું નગ્ન કે કથનની જ થતા ખીમરવા માટે આગ્રહ ધરાવતા હોય છે તો હરિરિ. મહારાજા સ્પષ્ટ મા કહે છે કે રિન પાન જરા સરસ જય ૬િ શ્રી તીર્થ કર ભગવાનની આના શાસ્ત્રોમાથાન છે તે ઉપરથી આપણે સમ, શીએ છીએ કે તેમની ટી-ટપાથી ક ભતિ માંથી મેળવી શકાતી નથી કે તા તેમનું આરાજન કેવડા તેમના નૃત્યાત્મક ગુગળા થી યથાર્થ સ્વરૂપે થઈ શતું નથી પરંતુ તેમની આજ્ઞાને હમણાં અમાસ . એ પછી ત અનુસાર વર્તન કરવાથી જ થઈ શકે છે અને તેથી જ આખરે ભવભ્રમણ બંધ થતા સંસારને ક્ષય થાય છે આચાર્ય શ્રી રવિભ- અરિજી પિનાના અજીમા આ જ વસ્તુનું યથાર્થ પ્રતિપાદન કરે છે यस्य चाराधनापाय समाप्त एव हि । नियमात् सफ्टप्रद ॥ मुद्ययचनावद ब्याधयति सक्षय । સાહિતzure ga સત્તા જાય છે ભાવાર્થ-વળી તેની આશાને-આગમોનો અભ્યાસ જ યથા શકિત આચરણમાં CMારવાથી અવશ્ય ફળ આપતો હોવાથી- તેની) આરાધના-પ્રસ -કૃપા પ્રાપ્ત કરવાના એક માત્ર ઉપાય હેતુરૂપ છે જેવી રીતે ઉત્તમ વઘના વચનથી અર્થાત તેના વચનાનુ- મારી વત નથી મને નાશ થાય છે તેવી રીતે મહાદેવના વચ નથી અને તેમના વચનાનુસારી વર્તનથી સંસારમય નિશ્ચિત છે ઉપર મુબના પ્રાસ્તવિક વિવેચનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે શાસ્ત્ર 1 - ત્રિકોને કેક તે હિતાવત અને યથાર્થ ફળ- ·(૧૦૩) s - S – ઘી જ નીવડે છે એ સિદ્ધાત ખ્યાનમાં રાખીને નિષિદ્ધ દેશમા નિકિ સમરે જવાની અપેક્ષા માર્ગામારી કદી પગ રાખે નહિ આવી એક સામાન્ય જ્ઞાો ભાગ કરવાથી તેના ઘણા જ માદા અને ભયકર ળ બે વવા પડે છે શારીરિક પીય અણુવારી રીતે 3ની થાય છે બમર તો અવનિ વરી પડે છે, તે રાજ્યસત્તાના ઝપાટામાં આવી જતા પારાવાર ખુવારી હેરી લેવી પડે છે ભવિનને ગમ મા શુ શુ નું છે તેની સપના પણ થઈ રાકતી નથી અને તેથી જ બીજી કેટ દષ્ટિએ નહિ તે છેવટ નવી નામન - તે ભૂલ કરવાની ગણતરીથો પણ વાબ આજ્ઞાનું પાનન બે જ આ પો પરમ ધર્મ છે અને તેને ચોક્કસ પણે વળગી રહું તે આપણી પવિત્ર ફરજ છે દેશ કે સમય પરના મનાઈ evમને નાની કાર્ટ છે મનાઈ હુકમથી પણ મહત્વ આપવામા જ બાપ પરમ હિત અને આત્મકલ્યાણ રહેલા છે એ કલ પણ ભાડું જોઈએ નહિ જે સપના બાલનને બરાબર જામનર હેય (૨૩} પિતાના અને બીજાને બળવાન ને કે નિ ળતાને બરાબર જાગુબર તે જ આ દુનિયામાં ફાવી શકે છે-આગળ વધી નો છે , આ છે સાથે યુદ્ધમાં કરતા પહેલા પિતાના કબજાનાં તેમજ સામાવાળાના કબજાના યુદ્ધમાં ઉગી થઈ પડે તેવા શસાધન સામગ્રી લકરની સંખ્યા અને તેની લાય શનિની વિશિષ્ટત, 2, એને વિમાનવાહક જહાજે ડીસ્ટ્ર- સબમરી-વિમાનવનાશક અસામમી અને બીજા અનેક પ્રકારના સાધને તેની મા અને વિનાશક શક્તિ (Quantity & Qu ality) વીર. ' જ બરાબર ખ્યાલ ધરવતો હોય અને તેવા ખ્યાલ પરિણામ પતે બળતરા, જાતું હોય તે જ ·(૧૪) તેને યુદ્ધમાં ઝુમાવાનું મનામત અરે સાહબારક બગી રોકાયા તેથી વિપરીત સ્વિતિ જણાવી તે તેમણે નમતુ આ સવાલ કરી લેવી જોઈએ સ મ રીતે પરનો સિદ્ધાત હરે, તે અમા ધિત અને સર્વમાન્ય ગણી લેવા જોઈએ જે હાલના વિશ્વ- વિક્રયના અવનવા સમાચાથીન્ન ક્ષરો પાતાં અનુકૂળ પ્રતિ મૂળ ગાથી આપણને આ વિસ્તારમાં ઘ વ ાણવાનું સમજવાનું અને તેના પરથી ૫ બેવપાડ લેવાનું છે. ઘણુ મળી રહે છે આવા જબરજરત ભરે ર-સહારક યુદ્ધસ ચ નેમ અચાવારણ ના ધ તી કે યુદ્ધકળાવિ રવિ પણ વ્યક્તિની પણ ઘ લ વાગી ચોકસાઈપુર્વકની અને દરિયુક્ત આરહી અને અવચેતીપૂર્વકની ગણતરી બી ૫ છે અને આ માન્ય સ અણ- વાર્યા અને અણુ યા મને તથા ક રતી વાતાવરણ અમાતા, ભાકર ભૂતો અને માફ ન થઈ શકે તે રી ગતે તેમાં મગુબત રાય છે. આવા પ્રતિન હઝાર મનુ ના જીવન અને વની કીમતના માલ મિસ્ત સવાર નિપજાવતા વિવિગ્રહમ જેમ ૨૫ગ્ના બલા પરની સર્વ પ્રકારની રાગુતરી સતત કરી લેવાની જરૂર રહે છે તેવી જ રીતે ઈ મેમ મનુષ્ય કે પક્ષની સાથે વાદ્ધ કે દીવાની જરી મટના ઝમડામા ઉતરતા પહેલા પ્રત્યેક સમજુ માણસે પોતાની અને સામાવાળાની શક્તિને માધ- નેને-લાભાલાભનો-ત રામ વિજયના ગુણોને અગાઉથી વિચાર કરી લી હોય તે તેને પાછળથી પશ્ચાત્તાપક વિમાસણનો પ્રસંગ ઉપ થત થવા પામે ની બનીયા સાથે બાથ ભીડવા જતા આવી બધી બાબતે વિચાર કરી દેવાની જરૂર છેઆપણી પતિ ગામ કે સાધન સામગ્રી ને-નેના ગુણદેવને પૂરો ખ્ય 4 કપ સિવાય હ ઉપરાતનું મોટું સ્વરૂપ આપી અને સામાવાળાની શક્તિ-સામ વગેરેની વણી કી કીમત અકીએ તો ખરી.

·( ૧૯૫
=
ઢાળના વખતે આપણે પણ પવાના પીછે, કારે જ
પ્રમ ભાવી પડે અને પરિ નામના પામ બેસવો
ખાએ પર
છે તેથી ઉતરી રીતે પ્રથમથી જ પરના બાબતન બગબર
ખ્યાર કરી રહી છે અને ૦૨ પુરની સાવચેતીપૂર્વક બમ
લેવાની ટેવ પાડી દીધી છે -- શનમાં વધારો કરી
તેવા પૂરત વખત મેળવી જેતી તિ અને સાધનસામગ્રી
સચય કરી લેવામાં વખત મળી છવામા આવે તે માક્રમ
કે સામના માટે તૈયારી કરી લેવાનું બની શકે અા બનતા
સુધી પીઓ, નો પ્રસંગ આની પા હિ દરેક બાબતમાં દીર્વ
હર્ષિ ની નારી કને આગળ વધનારને ધારી ફતે, કે
વિજય મળ શકે છે અને પચ્છિામ ગૃહસ્ય ધમ માં અનુરક્ત
સજજ પિતાના માનમાર્ગીપબાને બરાબર ટાવી શકે છે
જે વતવારી તથા જ્ઞાનરૂદ્ધોને પૂજા--મેરા સન્માન
કરનાર હેય ()
માગાનુનીના પાત્રીસલના ઘોબીન આ મા, આણી માં
એક સમા લક્ષણોનું વિવેચન કરતી વખતે આપી ગાગ-પૂજક
દષ્ટિથી માગાનુ મારીને શિષ્ટાચાગ્રામ મ ચારો પુરૂ પાન મત
કર નાર, અતિથિ સાધુ અને બીન ને સર કરનાર અને ગુ
માટે પક્ષપાત ધરનાર તરીકે જનુની ગયા અને આ ચોવીસમા
શ્રણથી તેને વધારી તથા નાનો સર કરનાર તરીકે
આગળ ધરીએ છીએ
જેન શાસ્ત્ર મુજબ શુભ કાર્ય કરનાર કવિનાર તેમજ સુ
અનુમે ન કરનાર પણ પુર૩ ફળ પ્રાપ્ત ક નાર તરીકે ગણાવવામાં
અવત છે અને તે ઘરને વ્રતધારી તેમજ નનની પૂજન્મે
માર કરનાર પણ પોતાના આત્માનું કે રાણ કરી છે વત"-

·(૧૦) ધારી તરફ પૂજ્ય દષ્ટિ ધરાવનાર અનુકૂળ સાથે ઉપસ્થિત થતા પિોતે જાતે વ્રત ધારણ કરવા ભાવનાવાળે છે!! વ્રત ધારણ કરવા ભાગ્યશાળી થાટ છે તેવી જ રીતે જ્ઞાન–વૃદ્ધની ૫ અને સેવા- સત્કાર કરનાર પુરના કાનમાં પણ ધીમે ધીમે વૃદ્ધિ થતી રહે છે અને પરિણામે નાનમ ન વિગત 'ને બકુસર તેની વિરત દશામાં પણ વધારો થતે હું છે ગુણગ્રાહક અતિ સતેજ થતી તી હ૩ વિના ગુણની કીમત ઇક અો પણ મળતી હોય અને વિવેકબુદિ બરાબર જાગૃત થઈ છે તે જ વ્રતધારો અને નાન-દની દૂ-મેવા આ કાર કરવાની પ્રેરણા થાય છે અને - Rાર મારે તેને પ્રસંગ ઉપસ્થિત થાય ત્યારે તે પુરૂષ પિતાની પવિત્ર ફજમા કીપણું પાછા ૫ તો નથી માગતુમારીપણામ માગી હવે તન સરળ છે-પિતાના યકચિત તાન માટે કદી પણ અભિમાન ધારા કરતા નથી તે હમેશા રાજી ભતૃ-રિના ૧નું જ તવ -રટણ કરતે દેય છે કે- यदा किचिन् किचित् युद्धासमाशादवगत । तदा मुखोऽस्मोति व मदा मे व्यपगा ॥ જેનશાસ્ત્રમાં ગૃહ વર્ગની કામા વ્રતધારીને ઘણું Cખ્ય ન્યાને મૂકવામાં આવે છેસામા ય રીતે મોજ-શોખ અને વભ- વિલાસમાં રાચ-માચી રહે- જન સમયને કટા ભાગ– આ ભવ મીડા અને પરભવ કેરો દી એવી મનેભાવનામાં જ અટવા–ઘુચવાયેલે રહી અનેકાનેક ખાનાએ આગળ ધરી ખરી રીતે મન મનાવી પોતાની શક્તિને ઘણો હતકે ખાવા બાવી લઈ નત ધારણ કરવા માટે આગળ આવતું નથી પરમ આહંતભત-સુદ્ધ સમMિી શ્રી શ્રેણિક મહારાજા જેવા નીકટ ભરી. ના ચરમ તીર્થકર શ્રી મહાવીરસ્વામિના ઉપદેશામૃતનું પાન કરીને.

·(૧૭)
પણ કઈપણ વત ધારણ કરવા ભાગ્યશાળી થઈ શકેલ નહિ એટર
સહ સમજી શકાય કે વ્રત ધારણ કઈક દુર વસ્તુ છે અને
તેથી જ વ્રતધારીની મહત્તા વવી પડે છે પડિત શ્રી વીરવિજયજી
પણ ચતુથરતની પૂજામાં જણાવી ગયા છે કે –
વિ તિને કામ કરોને, ઈ. સભામાં બેસે મરે પાર
આ રીતે ઇ- મગજ અને સ્વર્ગના દેવા પણ વ્રતધારીના પૂજક
અને સમાન કરનાર હોય છે તે પછી માર્ગો સારી સામાન્ય
ગૃહસ્થને તે બનવા ના પૂજ, હવા પી વિર આવશ્યકતા જણપ છે
વ્રત પીઓ અને જ્ઞાનની પૂજા-સન્માન અને સમર
કરવામાં આપણે કઈ ૫ થી આપી દેવાનું કે ગુમાવવાનું રહેતું
નથી પરંતુ બે યા બીજી રીતે કઈ કઈ મેળવવાનું રહ્યું છે
મહા મકાન પુષ્પોની મેગા-ચાકરી કદી પણ નિકળી જતી થી
સત-મામાની કૃપા માત્રથી ઘણી વખત આપણે બેડા તરી પાર
'હે ૧૧ છે અને સહેજે સાયની સિદ્ધિ થઈ જાય છે તો પણ
તેમાં પાણી-પાની શા માટે કરવી ? જ્ઞાન દ્ધની સાથે વરસાને-
જુગ નો પાટ અનુભવ ધરાવનાર વૃદ્ધોને પણ તેમની સામા
• Jક અને મારી શબર
જે પેયજન (કુટબ-પરિવાર)નું યથાયોગ્ય પણ
કરતે હાથ
કુટુમ્બવત્સત પ્રત્યેક ગૃહસ્થની પ્રથમ દરજાની આવશ્યક
જવામરી અને પવિત્ર ફરજ છે કે તે પોતાના ઉપર આધાર
રાખતા પિતાના કુટુમ્બી જનનું
જનું ભરણપોષણ કરવા માટે
કમે પ્રયત્નશીત રહેવું જોઈએ. આ પ્રકારની જવાબદારીનું યથાર્થ
ભાન ન ધરવા અને તે યથાર્થ રીતે અદા ન કરતા પુરૂષને મનુષ્ય
તરીકે ગણવે કે કેમ તે જ એક સવાલ થઈ પડે છે વિષયવાચ

·(૧૦૮) નાની તૃપ્તિ ખાતર સ સારવારમાં મશગુર રહેતુ-ભેગે પગ અને વિવસતિ ના સાવને ઊભા કર્યો જઈ તેમા રાપુઓ રહેવુ–મોજ-શોખમાં આનદમગ્ન રહેતુ-પિડ-પાવણ વૃત્તિને નિર કુશ રીતે બનાવી અને પિતા જ કુટુંબી જનેના ભરણ-પોખ માટે તદન બે રમર રહેવુ અગર તો તેમને નિરાધાર સ્થિતિમાજન સમાજની મા ઉ ોડી દેવા એ સમજુ અને વિવેકી પુરૂષો માટે માન કનક અને પાપરૂપ ગણવુ જાઈએ સમાર વહારમાં પણ માડતા પડેવા-પરિગત જીવન શરૂ કરતા પ માં રે મનુ એ પિતાની કમાવાની શક્તિને અવાર -રાજે કરી જોઈએ. મહામુરી તે પણ પિતાને જ જીવનનીવાલ રવાની પુરી નાબત હેય નહિ છતા ભવિષ્યને વિચાર કર્યા સિવાય સારવ્યવહારમાં ઝપનાવવું તેને કઈ અર્થ નથી કેવળ નિવૃતિથી નિવાહ કરનાર મનુષ્યને તે બાલ- બચ્ચાની દ્ધિથી કવચિત્ પિતાને ભિક્ષા ટરિને ધવા સારી રીતે ખીલવવાની અનુકૂળતા થઈ પડે છે પરંતુ જેમને આ જરૂર જીવન ગુજારવાની ભાવના હોય છે તેઓએ આ બાબતમાં પ્રથમથી જ પુખ્ત વિ વાર પી લેવાની જરૂર છે નિઘી-આળસુ બરસાધનહીન ડગમાઉ ભાઈઓને ર ણીત જીવનનું સાહસ ખેડવું જોઇએ નની ભવિ અને વિચાર કર્યા સિવાય આવી પડતી જવાબcરીને કઈક મુલ કર્યા સિવાય તેમના તરફથી આવું સાહસ ખે વામા આવે તે તેને સમાજ ઉપર બેજારૂપ થઇ પડવાને અને સામુદાયિક ગરબાઈમા -વૃદ્ધિ થવાનો ભય રહે છે કટુમ્બના આગેવાનને મથે પિતાને -બાળબચ્ચાને છે તેના ઉપર જ આધાર રાખતા અ ય કટુબી જનને ભરણ-પોષણને જરૂર પુતી તેમને કેળવણી આપવાને- તેમનામાં સંસ્કાર રેડવાને જે ભારે બજેટ હોય છે ને -બાભર વહન કરવા માટે તેને પ્રયત્નશીત રહેવુ જોઈએ ·T અવિભક્ત કુટુંબ વનની પ્રથા (Joint family gstem દેશ-ગળના પ્રભાવે પટાતા મગના બ-એક પગે ઉન્ન-ભિ થતી જતી હોવાથી કરકસરપૂર્વકના જીવનના લાભ આપણે ગુમાવી બે છીએ અને એ જ મને આ ગીત (members) ધધા ક કરી અર્થે ઘ દૂર જુદા જુ આ સ્થળ વતા હોવાથી કુટુંબીજને પ્રત્યેને વાત્સલ્ય પ્રતિમા કઈ ધાડ થો જ છે પરંતુ તેની સ્થિતિ અનિવાર્યું છે નભા રી લીધા સિવાય ને કઈ ૯પ પ નથી કેવળ ખાયા-પીપાવણઝુનિ ઉપર કઇ- નવમપૂવ ને અકુશ - મવામાં આવે તે અમુક મની એક વ્યકિતની રારી કમાણુના ધામ ખ વ કુર બી જો પણ મળી શકે અને જનનિવાહને તમ સહેલાઈથી 6ી શકાય. પિતાની સાધનસ ૫ નતાના પ્રમાણમા પગાર પરાયનિથી અ ય ગરી -રાજન ન ભ -નેન યશનિ મ. કરતા હજુ તે તો તને અહિ બાબત છે મન તથી ધાર્મિક નજર પુસયમમાં વધારે થતા માજમાં કીર્તિ અને પ્રશંસા કા ણ થઈ પડે છે પરંતુ પોતાના કુટુમ્બી જ ની ચિંતા રાખી જીવનનિર્વાહને પ્રમધ કરતાં છે કે વ્યક્તિની પરમ મામાજિક ફરજ થઈ પડે છે અને તેની ફરજ ખાસ જવાબ ારી વાળાએ ક જરૂપે ગણવી જોઈએ. આવી જવાબદારી કરવામાં ગાલ રહેનારને મામાનુસારીની ગણુનામા કદ પણ મને ગમય નહી. જે દી હાય ભૂતપળના એતિહાસિક બનાવો બરાબર અભ્યાસ કરી તેમાંથી કેળવી લેવા જાઈતા બેધપા જ , મુખ રાખી, ભવિષ્યકાળને પણ દીવદશી નથી ચ... 4 કરી, જરૂર પૂર ગણતરીપૂર્વક વનવા, ચાવનાર પુરુષને બનતા

·- સી કરીઅબુધારી મુશ્કેલીમાં મી તને મા ઉપસ્થિત
તે છે આ નવયુગના પ્રવૃત્તિમાં જમાનાના-મ અને અવનવા
પલટા પામના સમયમાં પિનાને વમવ ાન જાના ચાર
મૂાની અદરે જ બનતા બની ત: નજર રખા હાઈ
કારની પ્રવૃતિ શરૂ કરનાર પુ તેની પ્રતિમાં જઈએ તેમને
તે 3 મફળતા મેળવી શકતો નથી આધુનિક સમયમાં તે-
નેત્ર-અરોન-રમર વર પ્રગતિના બાપાર-વ્યા છે
સાધનોથી તેમજ ટપાલ ૨૧કાર ઉપરાંત, તાર–૨ફાન અને વાય
લેસ ત્યા રેડીની મા થી કઈ દેસને દૂ-ને પ્રદેશ દ
પાના ૮ઇ અન્ય પ્રદેશે સાથે એને બા મકાન અને સ૫માં
રહે જ છે અને વાત માન પોની મ ક ને મફત અને
મ પ એલ્સા ક સુધી કાયમને માટે અસર' ના પડે છે કે એ
રસમાં બનતા બનાવો પડશે આખી દુનિયામ રક રામા
મા જ અજી ઉઠે છે અને અમુક પ્રશની નજરમાં પ્રવર્તન તથા
અગર નીચા ભાવની અસર, તળાવમાં ફેકવામાં આવેલ ના સરખે
પથરનાના મોટા વતુ નો નીપજવતો તે વધુ તળાવની પાળ
પયત પહોચાડી દે છે તેની માફક દુનીવાભ ની બનારા ઉપર થઈ
રહે છે ત્યાપારઉદ્યોગની બાબતમાં તેમજ રાજકીય બેનામાં
અમુક દેશમાં બનતા અથ-સુચક બનાવે ગીધી કે આડકતરી
રીતે અન્ય દેશોમાં તેની વધતી-ઓછી અસર ઉપજગ્યા સિવાય
નેતા નથી અને તેથી ખાસ ક1 ચાતુ જમાનામાં કોઈ સારા
મહટ ધ ધામાં રોકાત કે ઉચા હોદ્દાની નોકરી કરતી બકિતને
ચારે તરફ નજર રાખી દીટિપાથી કામ લેવાની જરૂર રહે છે.
દૂધ દરિ ડામ કરનારા જ ધંધામ રીય
મરામાં દેશહિતના કાર્યમાં, મા જિક પ્રતિમા કે પગમાં
જોઈત ફતેહ મેળવી શકે છે. આજકાલ સંકુચિત દરિવાળા માટે
તે કોઇપણ પ્રદેશમાં જ સ્થાન જ નથી આ વિનયમાં લાગી

·(૧૧) | નજર ચારે બા ઉપગી થઈ પડે તેમ નથી કરતું દીપ ટિ- ના ઉપગ મટે વાતાવરખ અને પલટાના છે તેને પહોચી વળવા માટે, વિચારજાતિ જમ પૂરેપૂરી ખીલવવાની જરૂર છે અને તિની વિરબિ પીઢ અનુભવી પુછો છે નસથી અને વિશાળ વાયા મનથી જ ઉવનની જેમ છે દીર્વાને પિતાની «િને અને મગજને જો તર્નર અપર પડ પરd ની તકફ પરિણામે ઘી બનાવ નાયી થઈ પડે છે કોઈ માન કાર્યને આર ભ કર પહેલા સુજ્ઞ-વિચાવ વ્યક્તિને દોષષ્ટિપૂર્વક તેના ગુણ-દેણ તેમા સંભવિત રીતે ઉની થતી મુશ્કેનાએ અને તેના નવીનર માટે ઉપરે ! શમથી જ ચિત્રા કરી લેવાની જરૂર છે તેવા 'ઈ પર તમે ના મામ વિચાર વિવાહ પ્રતિમાં મુકાવવામાં આવે તે પ ળયા ધ ી વખત ૫ ના પ્રમા માતા પર 3 દાવ દૃષ્ટિથી – વિચાર યુવક કામ કરવા ટેવવાળા મનુ છે આમ એ જ જેને માટે મન તેમજ સવાર-સૂચના મળવા ન્ય બાય ચાન થ. પડે છે. આપતિ-મતીઓના પ્રસંગે તે જ શી બામણ ખરી માર્ગ- દરા ક થવા વિખે છે મમત-માળ કે અસ્થાની ધુ પખ આવા દીર્વદરી પુરૂ- વિના રથમાં મૂખાનું જ મનાયબર થાય છે માવા જ એને લ માગ સારી ગૃહને પણ આ એ જ છે સાથે તો હરાપૂવ નુ વન ગુજા વાન હોવાથી પોતાનો વનવા ર ાતથી વાર પાવા માટે દાદરપણના ગુણની ખાસ માવા છે * વિનેશ-વિવેકી થાય (૭) કરો. વિનુ મામાન્ય જ્ઞાન જોઈએ તેટનું પોગી થઈ " તું નથી ગૃહસ્થ તરીકે તે જીવન ઝાવડર તુવી1 [વક થતા

·(૧૧૨)
વવા માટે અને જામેની તરિત ટકાની લખવા માટે જીવનને
ઉપર સવ વિનુ યથાગમ વિશે નાન આવશ્યક છે, તે
સિવાયનું જીવન નીરસ અને નિરર્થક થJ પડે છે અને જીવનને
પુરેપુરા લાવા લઈ શકાતો નથી
પિતાની પમ ગીના કરાઈ વિસનું અસાધારણ માન
મેળવી તે વિષયના નિષ્ણુત (Expert) તરીકેની ખ્યાતિ મેળ
વવાનું ઘ1 જ મુને ! છે પરંતુ જે તે વિતાનું સામાન્ય જ્ઞાન
કઈ ઉંડા ખાડ જે નિત ન મળવી ય છે અને
તે મેળાથી જીવન બવાના જુ ાજુ ! માગે ૪૮ હિત અને
સુગ્યવસ્થિત બનાવી શકાય છે પૂરની મહેનત અને તથા નરને
પ્રવાસથી પ્રરેક વિષયનું વિવે કાન સુભા થ. શકે છે અને
આની મહેનત કે પ્રયાસ કદીપણુ ત ન નિ ળ જતા નથી હરક
મનુષ્ય સામે તાધિ મુકત બા માટે બાળક બને
છે જે બે અમન ભાવે પ્રગય કરતે રહેનાર
મનુષ્ય જ જીવન ક્રમમાં આગળ અને આગળ વધી શકે છે અને
વિ પત્તા પ્રાપ્ત કરી શકે છે એનુજ નહિ પણ પિતાના
પ્રભાવથી તેની વોક શકિત મત થતા તે વીવીની ગણનામાં
બાવી રાકે છે
વિવેક રાતિ વીરાવના મનુષ્ય હેત-ઉદેપ-કત -અકર્તવ્ય
ભતાભઢ્ય વચ્ચે બર) ને પાડી શકે છે અને ઘણી સરળતાથી
પિત્તાના જીવન-ક્રમ માટેના સિંદ્ધાને લક્કી કરી તે મુજબ આગળ
વધવા પ્રયાસ કરતો રહે છે
વિવેકને નવ નિપિ cપત દશમે નિાવ બસુમ કમને
એટલા માટે જ ગળામાં બને છે કે તે રિદ્ધિ-સિદ્ધિ આપતા
નિધિની ગરજ સારે છે એટલું જ નહિ પણ હરે પ્રમાણે વિવેક
પૂર્વ -તેને બરાબર ઉપ પૂર્વ પથ લેવામાં આવે તે લક્ષ્મી
પ્રમાં તેજી

·( ૧૩) ચચાચી માવનથી જે કાર્ય સાપના થઈ કે તેના કરતા વધારે મારા પ્રમાણમાં વિટથી કાર્યસધ થઈ શકે લક્ષ્મી ! ઘણી વખત નિરર્થક કે નામમા થી પ વાને માવ છે વિબુદ્ધ પણ વણકે અથથ થતી નથી તુ સાધી શકતી નથી તે વ 1 વિવેકથી મુધ બની જાય - ડગને ને પગને ઘણી રીતે મ ાર અને ઉપાશ્ક થઈ કે સામા ય રીતે ધનિક મનુબ કરતા વિવી મનુ ની ગગન મનમાં થાય છે વિવારે મનુષ્ય દીપણ પોતાના અને }થવા દેને નથી બીનજરૂરી બનતા કે તે Unproduc- ) માં કેવળ કીર્તિાભની વૃદ્ધિ નિમિત્ત જ કહેવાતા કે એમાં પતt a વાવસપા ભવને રે ! ક તા તેને ગમે છે અને જરૂરી-સમાજ વિના કાયમ - ૮ ને ગમ કરવા માટે વિવાદ્ધિ હમે રે, ર અમ શ્રી-ટિગ-બેરા કારા ને વા. વાતાવરણથી વિવેકી રાજા સયા મદર ગણે -બુદ્ધિ સદુપરા કરનાર મખ્ય બનતા સુધી ૧૫ થી ઠતે નથી અગર તો વગર વિચાર કેઈ ના મ માં તે માનીને તે કીપબુ ગુમાવતા નથી કેમ ? ૨ મમ' ૧ વરવું તેનું જીવનવૃત અ ય પુ + અનુર વ અને પ થઈ પડે છે વિવેક પુરુ જ નાના જીવનને યથાર્થ તે બે વાવી શકે છે. જીવનને જે છે તે કરી નિર, રીતે નથી પિતાના જીવન-સ્વાતમા ને તે સ્વછતાને | આપને નથી જીવનનું ઘડતર જેને એવી રીતે ઘાતો તે છે કે તે વિશે ભાગ્યે જ મુર 1 કે મુનીમ સામને નિ પ્રમ! આવી પડે. આ પ્રકારના ડાબા મા ખુમારી, ક જીવનની ખરી મજા માણી શકે છે અને વીમતપૂર્વક નજીક જઈ પોચે છે

·(૧૧૪)
જે કૃતજ્ઞ-પિતા પર કરેના પાનને જાનાર છે
(૨૮)
तोपान प्रास्यामि यदुन જરિમ |
परोपकार पुण्याय पाराय परपीग्नम् ॥
ભાવાર્ધ -જે કરે મ મ ખન છે તે હું અર્ધા
રકમાં કહીશ તે એ કે બીજા પર ઉપકાર કરે એ પુરય છે
અને બીજાને પી. કરવી એ પાપ છે
ઉપરના મ પૂર્ણ થી આપણે સમજી શકીએ છીએ
કે પરોપમરપરાયણુ મનુભાવ પુર મા પિલાનું પુણ્ય ળ વધારવા
માટે જ પિતાની પરંપબર કરી છૂટવાની ભક્તિમાં રચ્યા પચ્યા
રહે છે જ્યારે દુજન અને ખન પુરુ અ ય જનોને કરાઈ મારે
પીડા ઉપજની પાપનો જ સચય કરી રહા હેવ છે પોપકાર
કરનાર સજજન પુમ ઈપણ પ્રકારના બે નાની અને રાખતા
નથી જેના ઉપર કોઇપણ પ્રકારને ઉપકાર કરવા તત્પર થયેલ
ય તેની સાથે પણ જાનનું સાટુ કે કરાર કરવાની માથા
કટમાં તે પડતો નવી સાટા કે કરારપૂવક ડાઈના નભમા કે
હિતાર્થે કઈ કૃત્ય કરવામાં આવશે તો તેમાં ઉપગ્ની લેગ માત્ર
ગધ કે સુવા રહેતી નથી પરાપાર માટે દીપ સે દા થતા
નથી કે તેના બજારભાવ બોલાતા નથી
અ ય ક ને નુ ભતુ કરવા | ભવના પરમ ઉર ભાવથી
પિવાની પરમાર્થ વૃત્તિમાંથી ઉભવે છે અને તેને અમલમાં મૂકનાર
જેverર વિતા એ સતજ-મહાનુભાવોની વિભૂતિ
પોપકાર માટે જ છે છે એ સૂત્રો રાબર ખ્યાલ રાખી-પરો
૫મરપરાયણ પુ પરંપાર વૃતિને પરમ ધર્મ–પવિત્ર ફરજ
અમને જ પિતા ની પ્રવૃતિમાં આગળ ધપે જાય છે તેમનું તે એક
પ્રકારનું વસનજ થઈ પડે છે “જય વીયરાય સૂરમા કરાતી યાચનામાં

·(૧૫) પણ એને પપધરવૃત્તિને ખાસ સ્થાન અપાયેલ છ ગામ આ પણ જેમને કઈપણ ઉપકાર કરવામાં આવે તેમની એક સામાન્ય મનુષ્ય તરી પણ પવિત્ર ફરજ છે કે ઉપકાર કર- નર જન્મ તરફ તેમ કૃતતા જાળવી રાખવી જોઈએ એને કે પાતા પર કરવામાં આવેત ઉપકારી વનભર મઢમાં છેતરી રાખી, ઉપકાર કરનાર તરફ બાભરની તિ શાવતા રહી પ્રસંગ માટે તેને યથાશક્તિ બદલે વાળવાની તત્પરતા બજાવવી તેનું જ નામ ખરો ના ઉપર કરનાખી ૫ માથ વૃત્તિની નિ સ્વાથી સવાભાવની ખરી કીમત નદિ આનાં-આ અવળા ભળતા કરો આ 10 રી, તેમાં તે શું રટે યજ્ઞ કરી નાખો- કે તે એની ફરજ ૨તી અગર તે પ્રથમ તેના પર હું અનેક પ્રકારના પાર કરી યુને હું એને તેણે કઈ વિલ યુ નથી એવા સારા-ખા ખેણ આ પૂર્વક ઉપાગ્ની અવગણુના કવી-તેને પચી કેટીમાં મૂળ દેવે તે માટે તનતા દેવ છે અને તેથી માગનુસા સજજો હમેશા મુક્ત રહેવું જોઈએ. ભૂખ્યાને અન્ન, તરસ્યાને પાણી ભરાતન ને માથા અને નિરુઘમીને કઈ ઉઘોગે ચગાવવા૩૫ અનેક પ્રકારના ઉપર કરનાર સજનની પ્રતિ જનસમાજમાં વધતી જાય છે અને જેના પર ઉપકાર કરવામાં આવે તે નિર્ગી નથી કત થવામાં પાછો પડે છે તેની કુખીની કેરીમાં જ ના થાય છે (1) અપાર પ્રત્યે ઉપર (ર) ઉપર પ્રત્યે ઉપ() ઉપર અને અપકાર અને (૪ અપકાર પ્રત્યે અપ કા–એ ચોકગીમાં પ્રથમ ભાંગે છે, અને Cનમોનમ ગણાય છે તારે ત્રીજો ભાગ અધમાધમ ગણાય છે એટલે ઉજ્જવળ ભાવિની અભિનયા મેવતા સજજને કૃતજ્ઞતાપૂર્વક પહેલા કે બીજા ભાગથી નવી કેમિા આવી જવું જોઈએ હિ પિતા પર કરવામાં આવે ·ઉપકારના કેવળ જાણકારપણાથી સતે નહિ માની લેતાં તેનું, યથાતથ્ય મ્યાન કરી તેની ખરી કદર કરવી જોઈએ અને તેની કદી પૂબ વિસ્મૃતિ થવી જોઈએ નદિ તેની ખરી કદર નીમા અને થાવત્ કર મમ્મરણમાં જ આપણી સજનતા અને મહાનુભાવતા જે લેપ્રયકાનભ હોય (૨૮) જનસમુ ને પ્રેમ સપા ન કરવા-લોકત્રિત થવું–જન સમાજમાં યોગ્ય પ્રતિટ-આબરૂ જાળવવા એ કઈ ગોતી કે સામાન્ય વસ્તુ નથી જે ગરીબને બેની હાય, પપ ર પરાવણ વૃત્તિવાના હેય પોતાના સ્વાથના ભો 'વળ નિ સ્વાર્થ વૃત્તિથી અને સાચી સેવા કરવાની ભાવનાથી તન મન અને ધનથી પરમાર્થ કરવામાં તત્પર હોજના સેવાભાવ અને ત્યાગ્રુતિ જાત હેય-રાજ્ય અને પ્રજાપક્ષ વચ્ચેના સમયમાં હમેશાં પ્રજાપલે બે હેનારા હવ-ખુશામતખોર વૃત્તિથી પર હોય-સતી વનિ ખીજવાની લાગી ન વાવતે હેય-સમાજે કષની પ્રત પ્રવૃત્તિમાં કડિ ઘા સહન કરવા તૈયાર ૨ બાગળ પડતો ભાગ લેતે પ્રજાને રેનના કાય મા કીપણ લે માત્ર ભાગ લેતું ન હોય તે પુષ્પ જ લાપ્રિય અને લેન્ડ નભ થઈ પડે છે અને તેવા મહાનુભાવની આ વાની સ્વી રી તેને પડતે કીવી લેવા તેના માટે પોતાના પ્રાણ પાથરવા જનસમાજ સેવા તૈયાર અને તત્પર જ હૈય છે ૨ ટ્રિીય મહાસભા (National Congress)ની શરૂઆતથી આમુવીને નેનો કતિદાસ આ૫ણને શું શીખવે છે? શું બોધ- પાઠ આપતી સમુખ રજુ કરે છે ? આને યથાયોગ્ય વિશાળ અને દીર્ધ દૃષ્ટિથી વિચાર કવ્વામાં આવે તે તરત જ સમજી શકાય એમ.

·(૧૭) છે કે આખી વા ભર ધીકતી કમાણી કરી છ–નાતાનની રજાના વિનોમાં-મનામણાના ખેટફોર્મ ઉપર આવી ઉમ્રાટભર્યા જુમ ર તેમજ અથ પૂર્ણ અને પ્રચુર વિદ્યાના ભરપૂર લાંબા લના ભાવ કરવા તૈયાર રહેતા આગેવાન દેરતના કામા માતુ કાર્યશક્તિનો ભંગ માગતી–પ્રબકીય યોજનાઓ પાર પાડવામામેવાભાવ ૪ ત્યાગવૃત્તિથી આભગ આપવા નગર ન હેવાથી તદન જુદા તરી આવ્યા અને પ્રજની દષ્ટિએ પ્રજાનો જવા તેમની પ્રથમ ઘી જતા તેમને જુ મન = = • પાન જ૨ પરી અને પરિણામે મહાસભાને જબર જસ્ત કામનાં ! સાથ આપનાર મહાબ પીજી અને 4 રન દાનની પતિ જવાહરલાનજી જેવા આગેવાનોએ તેમને જમા ની તેજારમાં તેમની પ્રતિ એટલી બધી જમાવી દીધી છે માં મેઈન તેમ છે પગમાં ડરી ગુમાવવાનું મન થઈ જાયતેમની આ વાનીની રી મત આપવાનું મા૫ણી જેવા પામર મનુ તને માટે ઘ જ મન છે પક્ષને કારણે યા તો *મી ભાવનાની પ્ર મળવાથી આ તે દેવાઈ જનાર પુછે તેવા આ વાનો માટે અમે તેમ પડે છના ૫ તેમની તો વિપ્તા અને તા નભના પરમ આદર્શ જ નહી શકાય તેમ છે આવા મામ્ પુનું સ્વાગે બનું છે કે હીનું પણ માટે કઇ અશકય માની લઈને તે ૫૩ નમનું પરમ સેવાવ્રત અને વાગભાવપૂર્વકનું જીવનચરિત્ર સન્મ રાખી બા પણે પ્રિયતા મેળવવામાં તેમાં વધારે પ્રતા જવામાં યથા શક્તિ મારામ કરતા રહેવું જોઈએ રિટ પિવે સમાજ બેટા ને તરતજ જુદો કાઢો. દુભ-આ-બર–ખાની -માવ કેવી જન- મનરજન તિથી ધમકુમપુર્વક કામ શુ-૫ણથી, ખાની સન્ની ર્તિ ખાળ જવાની વૃત્તિી સામાજિક મર્યમા ભાગ 5.

·(૧૧૮) લેનાર કિતની ખરી મિત આ નવયુગ સમાજ તરતજ કી લેશે અને તેની ખરી ધમાલને લાંબી મુક્ત નમાવી લેશે નહિ સબબ આ જોતિના જમાનામાં હું પૂવ ની બાયળીનતા પાપાર પાયમાવતિ સ્વાર્થ હિત મેવાભાવ વગેરે સગુણોથ જ કપ્રિયતા મેળવી રામાય છે લેપ્રવાહની સામે પુર કામ કરવાથી તો જે કાઈ પ્રતિગ જામી હોય તે પણ ગુમાવી બેસવાનું થાય છે આપને ખુલી નજરે જોઈ શકીએ એની પ્રજાકીય પ્રવૃત્તિઓથી આ લગ રહી ૫ દેરી વાર્તાઓના પત્તમાં ભળી જાકાના હાથા બની ખુશામતખેતીથી બીજી રીતના પ્રવાસથી હેટા મોટા રાઈટનો અને ખેતાબ મેળવનારાની કીમત આજમાં પ્રજનગણમાં પહેલા જેવી રહી નથી અને તેઓ પ્રાકીય પ્રવૃત્તિમાં પણ પ્રસો અતડા પડી જાય છે અને છેવટે તેમને દુકાન કે ઘરના ખુણે પડી રહીને જ મન મનાવવાનું રહે છે આવા સને દેશનોહી કે પ્રજાદ્રો કક્ષા સુધી પહોચી જતા અચકાતા નથી જન સમુ યનો મહેટ વિભાગ–વિવેકબુદ્ધિથી-એમ કરતાનીપુર્વક ખરા બેટા રૂયા કુનેહપુવક પારખી લેનારની માફક પ્રાદિતાથ- શુદ્ધ હ યની ભાવનાથી કામ ગ્નારને અને દ ભપુર્વક આડ બર અને ખાટી ધમાલ કરનારને તરત જ પારખી કા વાની શક્તિ ધરાવતા થઈ ગયેલું હોવાથી આ નવા યુગના જમાનામાં લોકપ્રિય થવાનો અભિવાયાં મેવનારને સારા પ્રમાણમાં વ્યને શકિતને જાતમહે નતને ભેગ આપવાને તૈયાર રહેવું જોઈએ સતી લેકપ્રિયતા (Cheap popularity ) miel 41-27 af 6129 નારાઓ-દહીંદુધમાં પગ રાખવાની વૃત્તિથી સામાજિક કાર્ય મા ભાગ લેનારાઓ પિતાને મુ ય વાર્થ સાધવાની ગણતરીથી પ્રજાને નેહ કરનારાઓ તરત જ ઉવાડા પડી જાય છે અને પિતાની રહી- ફી પ્રિાતા ગુમાવી બેસે છેદેશની ઔદ્યોગિક-કેળવણી વિષ -

·(૧૧૦)
છે અને પ્રિય પ્રગતિમાં અવરોધ cપન્ન કરનારાઓને પ્રજાના
હમા કઈ પણ સ્થાન મળતુ નથી લીંબડીના હીજરતીઓના
સમાધાનના પ્રકરણમાં આપ ભલખ્યા આવાનો પણ નગ્ન
રૂપમા-બુંના પી જતા જોઈ શકો છો અને ગઈડના
વિશ્વસનીય પ્રજાના આગેવાને આજે હેવાને પ્રજા તરફને બાવા
વિશ્વાસ ગુમાવી બેસી પ્રજની નજરમા પિતાની બીમત કરાવી રહ્યા
છે ખાવા આગેવાનોથી પરમાત્મા જ પ્રજી બચાવે એની ભાવના
આગળ કરવાની રહે છે આજીવન જન સમુ વિમા પિતાની લોક
પ્રિલતા ટળ રહે એટલુ જ નહિ પણ તે વધતી જાય તેવી cર
- ભાવનાથી માર્ગનુસારી ગૃહસ્થ પિતા વનપથ નક્કી કરી
-સે જેઈએ અને તેમાં કોઈ પણ પ્રકાર ત્રુટી આવવા દેવી જોઈએ
નહી. ઉત્તમ ભાવનાશીલ સ ય આગેવાનો જ નજાગણના
નહદ પ્રશમાં ઉચ્ચ સ્થાન મેળવી શકે છે અને ખરા લે-
પ્રિય અને લેવાભ થઈ પડે છે માત્માજી પતિજી અને
-સર શ્રી વગેરેના ઉતમ કોટીના વતત રાતે દેશના ઈતિસમાં
સુવર્ણાક્ષરે લખાઇ વા છે તે સૌ ઈના ખાનમહાર નથી
જે લાજ-મર્યાદાવાળે હેય
( ૩ )
કેટલાક મામાન્ય જણાતા દુર્ગા એના બધા આકર્ષક અને
મુખ્ય જનોને કમાવી પાડનારા હોય છે કે જેમણે દઃ નિપુર્વક
-તને વનમા. પ્રથમથી જ નિયત જમીન ઉપર ઊભા રહી
વતી સાવચેતી અને સાવધાનીપણાથી નક્કી કરી દીધેને નથી
Bતો તેમને માટે આવા મીઠા દુરાગે એટલે બધા ઉપસાવી
પા.નાદા-સરકાવો પાડનાર થઈ પડે છે કે જે તેમને પિતાના
3 કુવના કુટુંબના ખાનાનીપણા માટે જરાપણું અભિમાન કે
- ન હેય-જન સમુદાયમાં પિતાની લાજ-મર્યા અને આબરૂ
જ

·(૧૦)
જાળવી રાખવાની ખરી ધગશ ન દે તો તે માણસ દુર્ગણની
ગામાં બેટને બસ ફસાઈ પડે છે કે તેની રિથતિ શિવા રાજા
વિનિપા રાતવી થઈ પડે છે અને જુદા જુએ અનેક
દુખોની પરંપરામાં અશ્વાઈ જાય છે
સામાન્ય રીતે માનસિક વૃતિયો-અનેક પ્રકારના પાપની
અનિટ કોની મના કરતાં મનુષ્ય તેવા પાપાચરણને--અધમ
વિચારે દુર વાસન બાથી તેમજ વચનથી અમલમાં મૂક્તા
જિન ના ભારથી તેમજ જમ રામુ અને ટિર હારી લો.
૫ ) તેવા ભયથી જ બકી જય છે એ રીતે-વચનથી અને
શરીરથી ૧૫ર્મ કરતા અને 1 જનાર-ગગથી વાજાય ના
છે | પ ક 1 tઉ દૂર રક્ષા- પાતાના પુણ્યબળમાં
વધારે કી કે છે અને ગુણ-પ્રારક |ી પિતાને સગુનામાં
વધારો કરતો જાય છે. વાણી ન! શી થી સમ જાળવી
રાખનાર-ધીમે ધીમે મનબળમાં વૃદ્ધિ કરી વિચાર દિ કરી
પિતાની વિચાર છે મ–મવિતિમા–વિચારમ મા–મામે
પાટે ની બેન C-દડા ઉપજાવી શકે છે પિતાના હ યને
પણ એવુ રિ-ભાવનાશીલ બનાવી મત છે કે તેની મને
વૃનિમા-દુ પાપ અવમ વિચારની તુ જ થતી નથી
નવમીન મનુષ્યનું ૧૩ અામ વાસનાઓને રીપણું અવશ
જ અાપતુ નથી
શરીરપુ માટે કઝાર બહાદુર બાને દતવુ જેટલુ સતું
છે તes 3 દુવા નામે અને અવમતિઓ પર જીત મેળ
વવાનુ-મન ઉપર બનાખવાનું રહેતું નથી અને તેથીજ અબ
મૃત મી ધી અનલિન _ી ૫ છે
‘મને સાધુ ને
* વાત ની ખી
જન સમુ માનિઘ થશે હું કર પળ જઇ માસ
મન જ ના
ન ના

·ભથી જ ઘણું પુર પિતાનું માન જાળવી રાખતા જણાય છે
અને તેથી જ કવિત પ્રચલિત થઈ છે કે “જેણે મૂકી લાજ તેને
-નાનુ આખુ રાજ ' લજા કે રાજમા રતન મનુષ્ય નાના
અગર મારા ગજ્યના રાજ્યાઁની મા ન ન ત ન હોઈ તેની
સ્વતંત્રતા ઘણે ભાગે કેવી ર૭ સામા જ પરિગમ છે અને
4 દી મનુષ્યનું જીવન ગુણમાના ડી કુચો ત ફરજ g
ય છે લજજીવ યુવાન કે યુવતી પોતાના cત્તમ ચરિત્રથી
સમા નું ભરણું થઇ પડે છે તેને કદી નું જનસમાજમાં પાતાની
જમાવતી આબો--માન-પ્રતિક ગુમાવી બેસવાનું પાનવતુ જ નથી
ને હમેશાં બીક ધરાવના હોય છે કે મારે નમુ ય માટે જન
મમાં ૮ સ ભાવ બતાવશે કે અસાવ બતાવ જન સમાજ
તે પ્રતે મનુષ્યના કૃત્ય—અપકૃત્ય માટે એક નિર્મળ આરીએ છે
એમેત શુદ્ધ અને માટે પ્રતિબિમ્સ ૫ તા આપનાની ગ સારે છે
મારા ખોટો માટે પાગલીશીનું કામ કે ના પાની
જેને રિચિત પણ પરવા નથી, જન સમાપના જ-ભૂગ અભિપ્રાય
તફ જે મનુબ બે રનર હેર છે તને લાખે ? કે મારો !
ળવવાની જરૂર જણાતી નથી પરંતુ માનુસારી ગુથને માટે
તે આવી સદ્ગખની અવાર્ય આવશ્યકતા છે
જે વ્યાળુ હોય
(૩૧)
ભાર વિશ્વવિઝનના પગમે જ લખો મનુષ્યને સહાર
અને લાખોના જન-માલને વિનારા નેતરવા જી. જુ યુદ્ધ
રયાના મરચાઓને વિચારપૂર્વક અભ્યાસ કરતા જોઈ રહ્યા
છે કે સત્તાના અદમ્ય અને પ્રબળ લાને વારે બાજુ હિંસા
અને સદારનું જ વાતાવરણ ગાર-અવારની માફ લાવી દીધેલ
છે આ વેર સમ્રામ દુનિયાને એટલા બધા હેટ સ્વરૂપમાં

·( ૧૨ )
જિન ની ડે છે કે તેના આધારે અભ્યાસ કરીએ છીએ
જ્યારે જ ખા • આવક કે આવી રામી સ્વરૂપની હિંસા અને
જ ભવન ની તા - માં નામ ઉપજાવી રહેલ છે અને
એ પ્રતિકાર માટે અહિંસાના સિકાના જગતભરમાં પ્રચાર કરી
માં કેળ ન ાત અને જન્મ પ્રય બની જરૂર છે
૧૪ મ દિન સા ન માની રહે છે કે અત્યારે આ
સન ઉપરેશ ગમ તેના પ્રયાસ કેસ આગળ ભાગવત વચન
બાદ પણ ધર્મના પુસ્તક મિઠાતા દાવમાં
ન, 1 કિ માને છેપણ રીતે બચાવ કરવા કે તેની તવારી
5 ( તાર ને ' તેમ જનાતુ નથી
-બી મા યમ યુદ્ધમાં પાસ પ્રકારના અને
વને જાતિ અને ધર્મ પાપિત નળ રહ્યા છે અને
પન્મ ૧૫ પરમા મા તમને મ ક ર છે એમ માની
• જે ન ખાય છે પરંતુ આવી આ રાક્ષસી દિને
મા જબરી જુલ્મી કે જરૂર કરાવી શકાય તેમ નથી આવી
જન્માક દિનના કામના અને વિનાયબરક પમ્બિને
બન્મ : વા ને ત્યારે જ દિન નિનુ ખરખરુ મહત્વ
૧ -૫ સમજી શકાય તેમ જ
રાજા ના માને છે, ધર્મવાળાઓ અમને
1 માના મા ખાં અને મૂત્ર અનુસાર વર્તન કરવા
મમમિન થાય છે તો તેને બા અને પરમાઈ જતી
જવાબ માર છે અને વિમ, મને ન ખાવણમાં તેને એક
પર જ હ ન જ રાખવામા આવે છે ?
- ના અને મા વારવાના લાભથી બાપા
૧ બ ને વધુ રિ-૧ રન જાણ કરી ખાઈપ મા
30 અનઈ મને મા ઉરે અને પાલીટી -

·(૧૩) રાજકારણ અને રાજ્ય રમતના વિશારદે તેમા સાથ પુરે છે અને એક પક્ષ તરફથી આક્રમણ થતાં સામા પક્ષને પણ પિતાને બચાવ માટે અગર તે સબળ સામના માટે યુદ્ધમોરચા બાવવાની જરૂર પડે છે ત્યારે અહિ સાનો સિદ્ધાંત વળ વમ પુસ્તબેની જ શોભાવ૫ ની જાય છે અને ચારે બાજુ હિંસાનું વાતાવરણ જ પ્રસરી રહે છે અને વિજ્ઞાન દિના આ યુગમાં વિજ્ઞાનનો ઉપયોગ પણ કેવળ મહરિક શક્તિને અનેક પ્રકારના ભયકર અને વિનાશક શસ્ત્રો અને સાપ ી મદદથી સંપૂર્ણ જેમ આપવામાંજ થતું હોવાનું જણાય છ પરાગીન પ્રજા પોતાના સ્વાતંત્ર્ય માટે આવા કઈ યુદ્ધમાં ઉતરે તે તેને પણ આમને સામને ખુવારી તરવાની જ રહે છે હિસક યુદ્ધની આ પ્રકારની દુખદ પરિસ્થિતિ વચ્ચે અહિંસક તેત કે જુ જ પ્રકારનું યુદ્ધ સત્યાગ્રહગ કુન, અને કુશળતા સવ તેમજ નીડરતાથી આત્મભોગ અને બરિકાન આપવાની તૈયારી સાથે લડી શકાય છે તે તો આપણને મહાત્મા ગાનીજીએ જ બરાબર સમજવું અને શીખવ્યું અને અહિંસાના સિદ્ધાતને કઈક નવા જ વરનું બળ અને જેમ આપ્યું અને અહિંસાના સિદ્ધાંત ઉપર એટનુ બધુ વિજ્ઞાપુણ ગહન અને પ્રચુર સાહિત્ય વિશાળ અને સત્ય શોધક દૃષ્ટિથી નીપજયુ છે કે જેનું અહીં વિવેચન કરવું તે મારા જેવા અલ્પજ્ઞ માટે શક્તિ બહાનુ તેમજ કઈક અપ્રામગિક જ તેના તરફ અગુવીનિર્દેશ કરીને જ સંતોષ માનવાને જુદા જુદા ધાર્મિક સંપ્રદાયના તુલનાત્મક અભ્યાસીઓની નજરે જૈન દષ્ટિ અહિંસાના સિદ્ધાંતને વધારે મહત્વ આપતી જણાય છે છતા તે દૃષ્ટિએ પણ જૈન સાધુ જયારે વીશ વસા દયા પાળી શકે છે ત્યારે જેન ગૃહસ્થ તેના સોળમા ભાગની જ એટલે સમાવને દયા પાળી છે મનના બી ગણાતા રજીયાત રીતે આભ માંરભના

·(૧૨૪)
કાર્ય હાથ ધરતા માર્ગનુસારી ગૃહસ્થને સવા વસા કરતાં વવારે પ્રમા-
મા એ વા સિદ્ધાંતને અનુસરવાનો અવાશ રહે નવી તત્વાર્થ
સૂત્ર પ્રમાણ વાળgs fહરવા એ રીતે હિંસાની
વ્યાખ્યા કરે છે એટને તમાદ વસતાથી (જીવતા) પ્રાણને લાશ
કરે તેને કિસ કહેવામાં આવે છે-માવી હિમાથી તન મુક્ત
રહેવા પુની ઉચ્ચ કેરીની અતિ મા-માધુ જીવન ગુજારનાર માટે જ
શકે છે ગુખ્ય કઈક એવા મોમાં જ મુનિ છે કે તેને
માટે તેવી પરિ ને અશકય છે સૂક્ષ્મ અગર સ્થાવર એ દિય
જીની ખડી ગૃ- થ માટે વકત નથી ૫૬ તુ નમ ની
વિ પગથી પચેતિય સુવીના છેવોના) જ અહિંસા
શખે છે તેમાં પણ ત્રમ જીવોની સક પથી થતી હિસા તજવાનું
ગૃહસ્થ માટે રાખે છે પરંતુ આર ભૂ-સમાર ભને કાર્યને અગે
થની હિંસા તજવીનું તેને માટે શમ નથી વળી સકે પથી થતી
હિમાના બે ભેદ પાડવામાં આવે છે નિરપરાવી અને સાપરાવી
નાણીની હિંસા-તેમાથી પ્રથમની તજી શકે છે અને મારાંધીની
તછ રાકાતી નથી કાર છે તેને પિતાનું
તેને પિતાનું તેમ જ પિતાના
સબંધીને કાન માલનું આતતાયીઓથી રક્ષણ કરવાનું
છે છે પિતાને દેશને અનુઓના દાથી બચાવવાને હોય
છે બથ ની અવસ્થા અને સુનેરાતિ પણ જાળવવાના હોય છે
આથી આગળ વધતા નિરપરાધ સપની રિસાના સાપે અને
નિરપસ એમ બે પાડતાં ઉત્તરોત્તર-ગૃહસ્થની અહિ આ સાનુની
અહિસાના સોળમા ભાગની થઈ જાય છે--હે બતાવેલ બે -
માયી ગૃહસ્થ નિરપેસ એટ ધરના
ખથી કે લોનુપીપણાથી
અગર ધરા-ધાગાદિ ક્રિયામાં થતી હિસા સાઈથી તઇ શકે છે
પરંતુ સાપેક્ષ હિંસા તે ત ગ તે નથી આ રીતે વીસ વીસામાથી
સેળમક ભાગની-સવા વ અહિંસા પાળનાર ગૃહાય દયાળપણના

·(૧૫)
છે
ગુણને બરાબર ખીલવીને તેમજ તેને ટકાવી રાખીને પીવાનું જીવન
આ નભેર ઘણી સારી રીતે જાણી શકે છે અને અન્ય જીવો પ્રત્યે
દવાભાવથી વત તે સજન પિતાને આમ કલ્યાણ સામી છે કે
“ી સજનનું હું યવ ! ભાવનીનુ મોય છે. તેની
ઈ પણ ઘણી વિશાળ અને વિવેકશીલ હોય છે સર્વ પ્રત્યે
કવાની નથી જેનાજ ખરેખર જેના કહેવામાં આવે છે
સામાન્ત પરત નતિ-સાવ ભૂત-પ્રાણીને
પોતાના જ આત્મા તુ ૫ ગણનારા-જેનાર ખરે જાનાર
જમ વન અલ-જૂનાગર્વ પ્રાીિઓનું ક થાણ થાઓ
એવી ઉંદર ભાવનાથી જ તેનું કે પ્રકૃતિ થતું જોવામાં આવે
છે બીજને દુખે દુખી અને બીજાના સુખે સુખી હેનાર મનુ જ
પિતાનું વન સાર્થક કરતા જણાય છે દયાળુ માનવ પુરૂ
ન, વચન અને કાયાથી કોઇપણ પ્રાણીને કિચિ પણ અજ્ઞાન
ખતા નથી સન્માન प्रतिरगाने पगमा
ને સજા-પિતાના આત્માને જે જ ક્રિયાઓ પ્રતલ અને
અનવ તો જતી હોય તેવો કઈ પણ ક્રિયા અન્ય કે તે
પણ આચરતા નથી વિવેકપૂવકને દયાનુડ મનુષ્યન ઘી
ઉચ માં મૂઠ છે દષ્ટિથી પવિત્ર થયેન–બદ્ધ થંલ જમાએ
પ- માર મનુષ્ય નાના-નાના વજતુઓ પર રહેલા કે તે
૪ ૫ પે િમનુષ્ય પ્રાણીને ને તે પિતાના આ બધુ ન
જ સમજે છે અને તેના પ્રત્યે દવાની નજરથી તે જાતા ર” ને
અા જેનો અન્ય પુ- તુ ક યાણ કરવા ઉપરાંત
પિતાનું નેત્માણ પs સાથે સાથે માધતા જ ર છે થ
3 ના અપાર પણ નિષ્પક્ષ બુદ્ધિયો બધી હળ તેની નુતના
ખી મિશ્રિત ન્યાય રે છે ત્યારે તેમની મિત જાસમાજમાં
કે વાની ભાવન

·દયાનીન-નિધ-ઘાતકી મનુ પિતાના અપથી દિન- ગતિદિન લાકપ્રિસ્તા માવતા જતા હોય છે ત્યારે માગુ સજજ માં મા મૃદુતા આર્જવતા વરે સગુણે પણ ખીતા જતા -પ છે અને સર્વ કાઈ તેમને માટે અતિમ માન અને અભાવ પન થાય છે ભક્ત કવિ તુલસી છે પણ કહી ગયા છે કે- વા ધમડકે મૂલ હ પાપ મળ અભિમાન તુનમી દયાન છેડીએ -બ લગ ધીમે તાણ આથી સ્પષ્ટ સમજાય છે કે જીવનની સફળતા અને સાર્થકતા મારા પ્રત્યેક માનુસારીએ ત્યાં સુણો અને તેને વધારે ખાનવ- =ાની જરૂર છે અતિ માની બાબતમ જેનશાસકારોએ તેનું પુરતુ માવ આપી વગી ઝી ગુવટભરી, મૌનિક અને વિચારપ્રેરક ચચાં કરી છે તેથી જુલાઈ જઈ ખાધુનિક સમયના જૈનભાઇઓ અભિ- માન અને ગૌરવ ધારણ કરે છે, પરંતુ લાંચ-રૂશ્વતખારી-મળા અજારીયા પ્રવૃત્તિઓ અને અજ્ઞાન-ગરીબ ભાઈઓનું લકી ચુસવાની ત્તિઓથી ખદબ તા આ જમાનામાં શાસ્ત્રના ફરમાન કેટરે રાજે આપણે અનુસરીએ છીએ તે એક વિચારણીય પ્રશ્ન થઈ પડે છે ગળાને પાણી પીનારાઓ સામે-નડી-મકેડીની પશુ રક્ષા કરવાને ઘરે રાખનારા માવા કેવા આક્ષેપ થઈ રહ્યા છે તેને આપણે કી પણ સાત ચિત વિચાર કરે છે ? સાધુ શા કરતા મોળમા ભાગની જ દવાના અધિકારી ગણાતા ગૃહમ્પનો ચ નું જમાનામાં પ્રવતતી હું કેટલી નીચી કેટીમાં જઈ પહોચી છે? નવયુગના વિચારશીલ અને વિવેકી યુવાને માટે અહિંસાનું આખુ નવુ જ શાસ્ત્ર આ છે અને ઉશપુ સાહિત્ય પરમ કુશળતાથી રજૂ કરનાર અને તેને વનભર હીંમતપુર્વક મને વચન ને કાયાથી આચરણમાં મૂકનાર માત્મા પાવીજીની અહિંસાને કઈ કાળમાં મથ્વીમા વસાની ગણવી

·(૧૨૭)
જે સૌમ્ય પ્રકૃતિના હોય
( ૩ )
સૌમ્ય પ્રકૃતિ-પત વભાવગમે તેવા નાનું ક ગ ઉપસ્થિત
થવા છતા પગ અવશ મનોવૃત્તિ-અને ચિત્તવૃતિ જાળવી રાખનાર
મનુન્ય પિતાનું હિત જળવવા cપતિ તેની મા મા આવનાર
અન્ય પાનું હિત પણ આ રીતે સારી રહે છે અને તેને પવન
વ્યવહારની બીમા ની પણ અણધારી મુરલી ન આવી પડતી નથી
અને ક્વચિત્ કઈ મુી આવી પડે છે તો તે તેને કહેવાથી
પ્રતિબર કરી રોકે છે
પ્રાણુ અને પ્રકૃતિ નય જ ય એ હવનમા -ઈ તથ્યશ
સમજ છે તે દરેક માદા પિતાની પ્રકૃતિ બચાવી રાખ્ય
રાખવાની ટેવ પુષ્મા અને બાળ સાથે પાવી જોઇએ અને તવી ટેવને
સુકાપણે વળગી રહેવાની પ્રકૃતિના પાયા કિ બની જવાના
પરિણામે વસમા ઈઅવવો પટ અપ આવી જા અને
વાવમા રાતિની જમાવટ થતા અને સરને પણ આવનાર
અવશ્યમેવ થવા
સૌ પ્રકૃતિવાળાનું વન પિતાની ચારે બાજુ સુખ શાતિનું
અને નાનાનાનું વાતાવરણ , કરતુ હોય છે ત્યારે અમો
પ્રકૃતિવાળાનું જીવન ચારે બાજુ અશતિ અને ક્રાન્ઝિના જાવા
વાની રહેતું હોય છે સૌમ્ય પ્રકૃતિ અને શાંત વામ વાળા મનુન્યનું
મનનું વતુ ન વધતુ જતુ હેવ છે
ત્યારે દુવા ઉપનામ ધારણ કરતા મનુષ્યનું મિત્ર મ ળ ઘી
જતાં તેના વિીઓનું વર્તુળ વધતુ જતુ છેવ છે
સૌમ્ય પ્રકૃતિવા સજન શાતિપૂવકનની નિકાશ અનુ
તે હેય છે ત્યારે ઉગ્ર સ્વભાવવાળે મનુવા વવનભર અનાપJ
મન અને મીન તેમજ દ્વિપૂર્ણ જીવન ગુન તે ય છે
મિત્રમળ તેમજ પ્રામ

·{ ૧૮ જલદ C સ્વભાવવાળા મનુચને ડગલે ડગને અપશુકન જ થર્તા જગ ય છે-તે દેઈ પણ કાય મા ઇષ્ટ સિદ્ધિ મેળવી શકતા નથી-તેમ વિવીઓની સંખ્યા વધતી જ છે અને તેની મુશ્કેલીના વખતે પણ તેને કોઈ સાય કરવા બહાર પડતું નથી જ્યારે શાત સ્વભાવ વાળા મનુષ્યની સ્થિતિ તેનાથી વિટી રીતની જ હોય છે તે શાતિ અને ધીરજથી પતાના હરેક કાર્યમાં આગળ વ તો હેવાથી સહેલાઈથી તેહ મેળવી રોકે છે ત્યારે જલ અને ઉગ્ર સ્વભાવવાળ મનુષ્યને પોતાનું કાર્ય પાર પાડવામા ઓર મુશ્કેલીઓ ઉભી થતી સૌમ્ય પ્રતિવાળા સજનની માન-ગતિ અને આબરૂમાં વધારો જ થતો રહે છે-વખત જતા તેને ધનો દુશ્મન પણ તેને અનુકળ થઈ પડે છે અને તેની સાથેના વેર-વિધિ આપોઆપ ઓગળી જાય છે સાર વહી ના અનેક વ્યવસારોમાં તેને જોઈને સાથે મળી રહે છે એટલું જ નહિ પણ તેની સાથે કામ પાનામાં સૌ ને માનદ અને મજા પડે છે તે પોતાનું જીવન મારી રીતે બનાવી શકે છે તેને કી પણ ઉજાગ વધવા પડતા નથી અગર તે ચિત ચત સ્થિતિ જોવી પડતી નથી આપત્તિકાળ ૫. તે શાતિથી પસાર કરી શકે છે તેને ઉચા નીચા થવાનું કે ભર બની જવાનું કારણ cપથિત થતુ નથી ઉનટુ આ યુ પુને તે આશ્વાસન અને કીમત આપનારા થઈ પડે છે સુખ- સમૃદ્ધિના કાળમાં પણ તે ગાડા- * વેવ થઈ જતો નથી આવા અસગુણેથી વિભૂષિત માર્ગ મળે તે થ પિતાને જીવન વિમમ માધો આગળ વધ્યું જાય છે અને સ ભાગે તેને સાધુ તનમાં પ્રવેશ કરવાનું બને છે તે તે સામુ જીવન પણ પૂણ મળતાથી પાર પાડી રોકે છે અને તેને આ શ રૂ૫ બનાવી

·( ૧૨૯)
R
નિ, બેગ
જે પરોપકાપરાયણ હેય
(૩૩)
"Tv ના મૂિત -સન જેની-મહાનુભાવ પુર
ની છત ભવ-માધન સંપત્તિ પરોપકાર માટે જ હોય છે
લિમી ચચી છે- એના વરમાં એક જ સ્થળે સ્થિર રહેતી નથી
એટલે બબીલ અને કજુમ પુર પિતાપમના દ્રવ્યને પિતાને માટે
સપન છે તે નથી બ૨ તો દાન દેવામાં તે ઉપરાશ કરતા
નથી, તે પછી આખરે તેને ના જ થયા છે જ .
“ અને નાશ કરે . રસ્તા જ લકમ કે કચ અને સાવ સપત્તિ
માટે નિર્મિત ના છે
પરોપકાર પશુ સાજો હમેશાં કઈપણ જાતના બે નાની
અપેક્ષ ખ્યા સિવાય અન્ય પુરાવો હર ઈ પ્રરે ઉપરોગી થઈ
૫ વાની-04 હર કી ટવાની ભાવ છે ખતા તાય છે અને તેવી
તક મળતાં કપભ્ય પાછી પાની કા નથી કાઈy પ્રકારની
જરૂરી ન ધરાવતા પુરો માટે તેમના દ્વાર મેરા માટે ખુલા-
અલગ જ હોય છે, કવચિત અન્ય કે માધન સંપત્તિની વિપુલતાથી
જે બપ' થઈ શકતું નથી તે મેવાભાવી–પુખોની, જાતમહેનત અને
હ, બાન થઇ શકે છે અને ખરી જાય છે વખતે
અમિદ કરતાં પણ શુદ્ધ દાદાના સ્વભાવપૂર્વકની જીત
નન અને આશ્વાસન વ્યાધિઝરન પુરુષોને ઘી ઘણી રીતે
ઉપાડ અને પ્રેરણાથી થઈ પડે છે. આમ રામ શકાય છે કે
દાનેશ્વરી લક્ષ્મીનનની પરમપરાયણતા કતા સેવાની
તે સની
૫ પિપરાવતા કવચિત્ ચડી જાય છે વળા
કાપણી અનુભવને વિનય છે કે લક્ષ્મીનો સ્વામી
તરફ કઈક કે રબારી અને ઉપરાભવ સેવતા હોય છે ત્યારે
t

·(૩૦) સહથી સજજન પુ પિતાના સ્વધામ બંધુઓ તથ્થુ તેમજ તેથી અવાળ વધીને સમાજનસમાજ તરફ પણ ઉપકાર કરી છૂટવાની તક શોધતા હોય છે વિપુલ સાધન સંપત્તિમાં વસ્યા આ હેતા લક્ષ્મીનદને અભિમાનમાં ખેંચાઈ, પેતાના કુટુંબી જમા જ દાન અને ઉપર કરવાનું ક્ષેત્ર સમુચિત થઈ જતું હોય એમ માની લે છે ત્યારે ાિપ ઘraધને એ સૂત્રનુ પ્રતિદિન અનુકરણ કરનારા મહાનુભાવ પુ-કત્રિતાના તુ ઘર કુન્ સૂત્રની ભાવના ઉદરમાં કેરી રાખી સમસ્ત જનસમાજને પિતાનું કુટુંબ માની લષ્ઠ જન કહેવાણ માટે કઈ ને કઈ જનાઓ ઘડતા અને તેને અમલમાં મૂક્ત દષ્ટિગત થાય છે સમાજવાદને આ જમાનામા તેવા પુરનું જીવન જ સફળ અને સાર્થક થતુ જણાય છે સમાજની જેમૈઈ પડી નથી તે કદી પણ પતિના માન- આબરૂમા વધારો કરવા લાગ્યુંરાળી થઈ શકતો મથી” પપકાર પયણના એ પિતાના પુર્વધળમાં પરમ વૃદ્ધિ કરવાનું મુખ્ય સાધન છે અને માર્ગોનુસારીના સાષ્ય તરફ લઈ જવામાં તે ઘણું ઉપગી થવું પડે છે M T : + છે પિતાના અનુભવ અને જ્ઞાનવભવ તેમજ અસાધારણ વ્યવહારકુશળતા આપણને ઉપકાર કરવામાં ઘણી રીસ ઉપયોગી અને પગાર થઈ પડે માનુસારીના અાયીસમાં ગુણેની ચર્ચા રાસ અવિના કેટબુક ઠેરવાઈ જવું છે એટલે અહી ધધારે ચયાયી પુસિત દેષને ભય રહે છે તો પણ વિષયે એટલે બધે સમાજને ઉપગી છે કે તેના ઉપર જેટ, લખીએ તેટલુ પરંતુ શકાય નહિ , મહીનાના જીવનચરિત્ર અને ઈતિહાસના અભ્યાસથી આપણને તરતજ જણાઈ આવે છે પરંપકારપરાયણ પુરુષ રવાહ 3 છે * મ

·(૧૩૨)
મુક્ત થઈ ગયા છતાં પણ તેમની કીર્તિ-નામના અસ્તે માથાથી
દુનિયામાં તેઓ અમર જ ગણાય છે પણ પ્રકારના બદલાની ,
લાભ મેળવવાની અપેક્ષા રાખ્યા સિવાય કરવામાં આવેલ પર
માની સુવાસ કદી પણ ભુલાઈ જતી નથી
પરોપકારી સજનનું જીવનતજ ઉત્તરોત્તર પરકારની
શ્રેણીથી વિભૂષિત થયેનું હક છે અને પરોપકાર માટે નાની-+
તક મળતા તને તેઓ કદી પણ નિરર્થક જવા દેતા નથી અને
તેથી જ તેમનું માર્ગનુસારણ ઝળકી શકે છે આ
જે છ અતરગ શઓને નાશ કરવામા તત્પર હોય
જૈન દષ્ટિ કામ-જોધ-લભ-માન. અને મત્સર એ છે
મરના દુશેને અતર શત્રુઓની કેટીમાં મૂકે છે અને જીવન
વ્યવસામા સફળતા મેળવવાની અપેક્ષા રાખતા પુરુષાથી ઘડીને
તે છેવટ સુમુક્ષુ જેની કીમાં ગણાતા સજ્જને માટે છે.
કમરના અતય શત્રુઓને, સર્વથ, નાશ કરવા પરિહાર કરવાની
અત્યંત આવશ્યકતા જણાય છે આ સૅપ્રકારના તરગ શત્રુ “
એની દુનિયાભરમાં એટલી બધી અળતા અને વિપુર સત્તા જામેની
જણૂાય છે અને એમની સિદ્ધિ માટે તે દરેક એકતા બધા નડતરરૂપ
અને નુકશાનકતાં જણાય છે તેમજ ઉત્તમ સદ્દગુણોને તેઓ
એબ્ધી બધા નીચી કેરળમાં લાવી મૂકે છે કે દરેકને માટે વિસ્તૃત
નિબંધ લખી શકે તેમ છે પરંતુ અતિશયલMણ થઈ જવાના
ભથી સંક્ષિપ્ત ચર્ચા કરવાનુ જ ગેગ વારવામાં આવે છે
બાદ શત્રુઓને શસ્ત્ર-સાધનનો વિષમતા અસખ્યમધ
સુસજજ અને બહાદુર તેમજ પીર સૈનિકની મદદથી ની.
શકાય છે અને તે વીર યોદ્ધાઓની નામાવળી ઘણું લકી ન
થવા સંભવ છે, પરંતુ પર જણા એ મુજબના અતરગ શત્રુઓને

·( કેર
સર્વા તેના વિરવા સુભગ જ નજર પડે છે આવા અભટએ
બાવ માપોની મન કરતાં પોતાના તરગ બળ ઉપર જ
વધારે ઝૂઝવાનુ હોય છે તમામ રસ, થો જમા થતું પુગ્ય
બળ-અવમ વાવના ઉપર નખ કાબુ-ઈનેિ દમન કરી તેને
સ્વવા રાખવાની શક્તિ અને પૂરતુ મોબળ ધરાવતા રાજાના
સહેલાઈથી આવતા અને અતર ગ શત્રુ પર જીત મેળવી
શકે છે અને તેમને નાશ કરવામાં સફળતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે
આ છ શત્રુઓ ઉપર જીત મેળવવા માટે કેટલીક પ્રાથમિક
તૈયારીની જરૂર જણાય છે આવી તેવાથી સાધન-સામગ્રીને
યોગ્ય સંચય કરી–પિતાના બળાબળને પુખ્ત વિચાર કરીને જ
આવા દુર્દમ અતાગ શત્રુઓ સામે ખુલ્લા યુદ્ધમાં ઉતરવું જોઈએ.
આવા યુદ્ધમાં સભાળપૂર્વકની-કુનેહભરી પીછેહઠ પણ ઘા જ
નુકશાનકારક છે એટલે તેને માટે સ્થાન રહેવા દેવું જોઈએ નહિ
ઉપમિતિભવપ્રપચાથમાં ઉપરોક્ત છ પ્રકારના અતર તત્રુઓ
અનિદર્ગ--ધમવાસનાઓ અને સદ્દગુ અને શુભ વાસના
વયેનાનપણ અગ્રામનું ઘણું જ તલસ્પર્શી અને બેવદાયક
તેમજ સદરપૂર વર્ણન ઘણા જ વિસ્તારપૂર્વક આપવામાં આવેલુ
છે બંને પક્ષના સુભટ અને શબીર યોદ્ધાઓને પિતાના
પના અન્ય સનિ અને સદાની મદ કરીને કેવા સ્વરૂપમાં
મળી રમે છે તેમજ વાત્મા ઉપર તેઓ બધા કેવા પ્રકારની જુન
જુને અને ૨ નપાવે છે તેમજ જીવ વિકાસ કમેકમ કીરીતે
સાધી પર છે તે બદ્દ જ મમતાથી સમાનવામાં આન છે
અને ૮રીને વાગતાં જ તે પોતાનું બળ બરાબર બતાવી કે તે
પહેલાજ ની દેવા જઇએ કે જેથી પાછ0 થી વધારે તીફ કે
મુકે નીમા ઉતરવું પડે નહિ તેવી જ રીતે ઉપરેખ અતરને

·શત્રુઓને પણ તેમનો પ્રાદુર્ભાવ થતા તેમને દાબી દેવા જોઇએ
આ બાબતમાં જરાપણ પ્રમા કે બે રબારી રાખવા જોઈએ નહિ.
વિષયાભિમપણને ઉત્તેજ આપણાથી-વિલામકિમી
તરતીન થઈ જવાથી, મન અને ઈરાઓની વૃદ્ધિ થતી જાય છે
મિથી ક્રોવની, કવથી સદની મેહથી સ્મૃતિવિરામની અને
મૃતિભાશથી બુદ્ધિના અને બુદ્ધિનારાથી છવામાની બધી
શકિત હણાઈ જાય છે (જુઓ ભગવદગીતા અપાય ૨, બ્લેક
-૩)
-
આ કારણે વિવાતિ ઉપર બને તેટલો કાપ મૂખાની
અકુશ રાખવાની જરૂર છે વિપતિ અનેક પ્રકારની અધમ
વાસ્નાઓને જન્મ આપી તેમની વૃદ્ધિ કર્યું જાય છે અને તેમને
સામે થવાનું થતું દુષ્ક અને અનિષ્ટ આચરોમાં ફરી જવાય છે
દુછ વૃત્તિ અને અધમ વાસનાઓની તૃપ્તિ માટે અનેક પ્રકારના જોખમ
અને સામ ખેવાની પ્રવૃત્તિ વધી પડે છે તેવી પ્રવૃત્તિ વધી જતાં પાપ
મને પુજ અણધારી રીતે વધી જાય છે અને જીવાત્માને દુગતિ તરફ
બે પી જાય છે કામની વૃદ્ધિ માટે ન કરવા યોમ કુલ્લો કરવાની રે
થળ કરે છે કોને અવાશ મળતાં જીવાત્મા પોતાનું બહુ પુરય
કી જય છે કોપથી વિશ થયેલ આત્મા પિ બળ બળ ઘંઈ
રહે છે અને મને પણ બાળી મૂકે છે તેને ત્યામને કઈ
શિવમ હેતે નથી મિત્રો કે સબ ધીઓની પ્રીતિ અને સભામે તે
ગુમાવી બેસે છે એટતુ જ નહિ પરતું વૃઓની સંખ્યામાં
કર માય છે મળને 'વાભ જ કરીને પણ તેને સગર્ગમાં
વિવાનું કે પસદ કેતુ નથી તેવી જ રીતે લોભ પd અv
ને બેક માન દુર્ગણ છે ભને વાભ નથી છે કે
લોની પુરાને જેમ જેમ લાભ મળતો જાય છે તેમ તેમ તેના
R
કે

·(૧૩૪). S R જુવાર, લેમાં એનકેન પ્રકરણ લાભ મેળવવાની વૃત્તિમાં વૃદ્ધિ થતી જાય છે અને તે ક્યા જઈ અટકશે તે કલ્પી શકાતું નથી તેના પ્રતિકાર માટે સતેજવૃત્તિનું અનબન જ પરમ સુખરૂપ થઇ પડે છે લેબી મનુષ્ય પ્રવન વવાર વામ મેળવવાની ઝંખનામાં પ્રવૃત્ત હેતે હેવાથી શાંતિ સુખ કે આરામની ખરી મજાવથી તે બેનમમ રહે છે જ્યારે સારી પુણ્ય હમેશા આનની છે ઉડાડતા રડી, સુખ-શાંતિની મોજ માણતા હોય છે. લેભવશાત મનુષ્ય ગમે તેનુ જોખમ અને સાહસ ખેડવા તૈયાર થઈ જાય છે અને આખરે થાય છે, છતાં પણ લોભનો ત્યાગ કરી શકતો નથી એટતું જ નહિ પણ સચિત ગુહારી જતાં અનેક હન. કારણે થઈ પડે છે સનમ અને મત્સર આપ આપસમાં એક બીજા કાણા વૃદ્ધિ કારણભૂત થઈ પડે છે અભિમાની પુરૂષ પિતાનામાં અને મુને પણ સદ્દભાવ હેવાનું માની લઈ જે તે, ગુણેના આર્વિભવ સરે, કેઈપણ પ્રકારને પ્રયાસ કરવા માટે, બેદરકાર રહે તેવાથી જીવનભર જે તે ગુણથી તદન બેનસમ જ, રહે છે અને અમાનમાં ખેચાઈ–ભ-આ બાર ખાતી, દેખાવ કરવાની પ્રવૃત્તિમાં ઓપને રહે છે અને કવચિત્ પિતાનું પિક ખુલુ થઈ જ્યારે પ્રસંગ આવી પડે છે તે પોતાની ભૂલ સુધારી ની લેતા પિત માની બેઠેલા તેના કારણભૂત મનુષ્ય તરફ નાહકનો દુશ્મનાવટ ઊભી કરે છે અને શ્રેણીબદ્ધ દુ ખ અને સતાપન પર પરા હોરી લે છે ગર્વ અને અભિમાનમાં તણાતો પુરુષ પોતાના બળ અને શક્તિની ખરી કોમન આવાની કી પણ દર કરતા નથી વાસ્તવિક કિમત તા ઘણું વધારે કીમત જ મારી બેસે છે ત્યારે પિતાના સામાવાળાના અળ અને શકિતની પૂરી કરતા કરતાં ઓછી કીમત અકવા તૈયાર થઈ જાય છે અને પરિણામે 1 ·- (૫) જયારે સઘણને પ્રસંગ આવી પડે છે ત્યારે શરમજનક રીતે પાન ધરે છે છતાં પણ પિતાની ભૂલ સુધારી લેવા તૈયાર થતું નથી. આવા આવા અનેક કારણોને લીધે અભિમા પુરુ પિતાની મુરા માં દી પણ સફળતા મેળવવો હશાળી થઈ શો નથી અને પિતાની નિષ્ફળતાના ખરા કાગળોની અવગણના કરી, તેને માટે ભળતા બરણે આગળ કરવા ફાફા માતે જાય છેઆવા અભિ ન અને ગવિ પુષે પરિણામે તે પાગરિ નુકાનમાં રે છે અને પિતાના સહાયને પણ નુકશાનીમા ઉતારે છેપોતાના ભળ-૫-ક નાન વગેરે માટે ઘવતા પુરની સ્થિતિ પણ અમિાની પુરની સ્થિતિ માફક યાજનક જ જણાય છે તેવી જ રીતે મત્સર ધવને પુરુષ પણ પિતાની ગુણહીન સ્થાને વિચાર કરવાની પરવા કરતાં નથી અને અન્યના સીની ઈર્ષ્યા કરતા રી સંત ઇર્ષા નથી બન્યાં રહે છે કે દુબળે કપ કે સારે શહેરી કરની કહેવતને અનુસરતે રહી મેસરપૂર્વક એ ધ જનઉપર આક્ષેપ કરવાથી થઈ જાય છે, પરંતુ પેતાની પરિસ્થિતિ તરફ અમીચામણું જ કરતો રહે છે કાગ જેમ થી શાળા નામક આવા બધ્ધાળદુને, સજજનોની નબળા બિજી તરફ મા રહેલા છે તેમને વૃત્તિ 'મુખ્યત્વે દૂધમાંથી પુરઝળી ટેવી તરફ જ ઢળી હોય છે ફોરવરતુના તેમનેખરમત- કદી પણું, સમજાતી થિી આ રાત પણે જોઈ છે એ પ્રજતગતુઓ આપણું પવિત્ર આત્માને ઘણી રીતે નુક્શાન અને હાનિ કરનારા જ છે એક શ સ્વતત્ર રીતે આપણે જ નુકશાન કરી બેસે છે તો પછી એ શત્રુઓ એવા કેટલું અધુ નું ને પહોચાડે તે કલ્પી શકાય તેમ છે અને તેથી જ રામર માંનુમા સજજનને તને નાશ જવા માટે તત્પર રહેવી ફરે છે આવા તત્પરતા જ જીવન * R

·(૧૬)
'મિસ સાધી શકે છે અને આત્મકલ્યાણ માર્ગ સરળ અને
જળા- ખરાથી મુક્ત કરી શકે છે
જે ઇન્કીને વશ કરી હોય
(૩પ )
પC, સનેય, ઘાણે દ્રય ચદ્રિય અને નેતન્ય
એ પગે પ્રકારની ઈન્દિને વશ થવાની જરૂર જણાવવામાં આવે છે
'છે' અકેક ઈન્દ્રિયના વિવશપણાથી છવ પિના / સદાને નાતરે
છે તે પ પાસે છે. વિશ'ટનુ બધુ નુકશાનકારક
ગણતુ જેએ તેની કલ્પના સહેજે થઈ શકે તેમ છે
હાથી મય ભ્રમર, પગ અને હરણ અનુક્રમે ઉપર
જણાવેત જુદી જુદી ઇદ્રિના વિવરાપUાથી, પિતાનું ભાન
ભૂત પિતાને જાન ગુમાવી દે છે તે રેક પ્રાણીને જવલત
દાખને આગળ કરી આપણને ભારપૂર્વક સમજાવવામાં આવે છે
કે પરિવારક મનુષ્ય પ્રાણી ૫, રસના જિલ્લા) ઘણું ચક્ષુ
અને શ્રોત્ર એ પાવ પ્રારની ઈરોથી થતાં વિષાસુખમાં તીન
ની વિવાંસખ્ત બની ન લે તે દરેક છ ઉપર સંપૂર્ણ
કાબૂ રાખવા પુરતુ વિજય મેળવવા પૂરતુ આત્મવીર્ય ન ફોરેવે-
આત્મબળ ન કેળવે તો તેના છવામને બધુ આત્મધન-આત્માની
અનત પતિઓ હારી જવા –ગુમાવી બેસવાને જ મગ આપી
પડે
વિપવાસનાની તૃપ્તિ ખાત-જુદી જુદી ઇદ્રારા જે
કઈ સુખ મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે તે સુબ સારુ
સુખ નથી પણ સુખાભ મ જ છે અને તે સચિન-આત્માના
નિજાનંદ-નાનાન થી થના પારમાર્થિક સુખ આ વઇ વીસાતમાં
જ નથી પિતા ની વ્યાખ્યા રતા કહેવામા આવે છે કે-જ્યારે

·છે. (૧૩) મનું ગ્નમ દ ની બધી કામના બોને લાગ કરે છે અને આમાં વ જ ત્મામા સવૃત રહે છે ત્યારે તે સ્થિતપ્રજ્ઞ કવાય ? નન ! ફિશ ની મના-વિષય વાસનાઓની તૃપ્તિ ઈ દાર કે નવી શકાય છે પરંતુ શરીર આત્મા દ, ઉપર મેળવી પૂર્ણ મનોબળપૂર્વક ઈન્સપોને કાબૂમાં dી મન ની વાસનાનો ત્યાગ કરવા શક્તિમાન થાય છે તેને આત્માન માં જ 1-1ીન જમે છે અને અમાનદ સિંખ્યામાં તેને બીજા કેઈ પણ પ્રબરના સુખ કે આનદની ઝંખના રહી નથી બાઘ શત્રુઓ ઉપર વિજય મેળવવાનું સુભ છે પરંતુ નિ ના અમર ઉપર વિજય મેળવવાનું વણ જ દુર્લભ છે અને ને દુશને તેથી જ તેમાં પ્રબ ના વિજ્યનુ મ ય ધ3 જાય છે અને સામા છે તેથી થશે લાભ પ! અગણિત જ છે ધાને તે વિરોમાથી અમે નવી-પાછી વળવી, વિધવા સન એ મ ઓછી નાખવી આ મબળ કેળવી મનને મનમાં થવું અને આત્માને વરા થયેના માની શુદ્ધિથી છ એ ઉપર વિજય મેળવવામાં આવે તે જ યમ-વિમની કઈ બાથ ક્યા છે તે સિવાય યમ-નિયમ પણ ગિના કાય-ર૩પ થઈ પડે છે મનની ચંચળતા- અગતા ઘર કરી શકાય તે જ ઈદ્રિય જવ • ઈવક્ય છે દક્તિના જાથી મનની અદ્ધિ મે કમે વધતી જાય છે અને મનની શુદ્ધિથી પ્રાપ્તિ ન બની શકે છે તપ- જ નિયમ તેમ દે દમનના અન્ય મા ઉપાયે મનની ઈને વિના નિરજ છે ઇન્દ્રિો ઉપર જીત મેળ પા સિવાય કે માન-માયા અને લેભરૂપ ધા જીતી શકતા નથી Cઘર જાવેલ કલા ઉપર જીત મેળવવા માટે ક્ષમા, મૃદુતા, સ બતા અને તિરૂપ સફળોને સ્વરૂપમા ખોરવવાની જરૂર છે

·(૧૩૮)
અને તે માટે ઈન્દ્રિો ઉપર વિજય ઘણો મદદગાર થઈ પડે છે
એકાદ કોઈ ઉત્તમ ગુણને તાથી ચુસ્તપણે વળગી રહેવામાં આવે
તે તે બીજા અનેક સગુણોને આકર્ષક થઈ પડે છે અને વખત
જતા સોની શ્રેપર પરાને નીપજાવી શકાય છે. આવા
સદૃગુરાને ટાવી ખવા માટે તેમને સારા પ્રમાણમાં ખીલવવા ?
માટે મન ઉપર કાબૂ અને ઈ ય ઉપરનો વિજય આવશ્યક
જણાય છે અને માર્ગનુસાર સજજન એટલે લક્ષ્યની સાધના માટે
ઈનિ ને વશ રાખવા માટે સામવત રહેવું જોઇએ ઇન્ડિયાનું
દમન મને નિગ્રહ સિવાય તદ્દન અશક્ય છે અને મોતિયદ અષ્ટાંગ
યોગની સાધનાથી જ સરળ અને સુતર બની શકે છે એ જોતાં
પગને અભ્યાસ અને અધ્યાત આવક થઈ પડે છે શ્રીમ
આન દઘનજીકૃત સત્તરમાં શ્રી કુંથુનાથજીનું સ્તવન આ વિયમા-
મને નિમકની બાબતમાં આપણું ખાસ ધ્યાન ખેચે છે “મન
કામતીન બાઝેહે કજિ મન કીમીન બા'એ પરથી શરૂ
થતુ સ્તવન ખાસ વિચારણા માગી લે છેશ્રીમદ્દ ચિનદા કૃત
મનની સ્થિરતા ઉપરનું પ પણ સાત વિચાણય થઈ પડે છે
જબ લગ આવે ન િમ ઠામ,
તમનગ ઇ-કિયા સાવિ નિષ્ફળ, ગગને ચિત્રામ જબ લગ ૧
ઉપરોક્ત સ્તવન અને પદના અભ્યાસથી મનને કાબુમાં લાવ
લાને પ્રવાસ કરવાથી ઈન્દ્રિય નિકા ને ઇન્ટિને વશ રાખવાનું
સુસાખ છે
અતિમ નિવેદન
શ્રીમદ્દ હેમચાચા પ્રવૃતિ યોગશાસ્ત્રના વાંચન દરમિયાન
માનુસારીના ગુણે તરફ લક્ષ્મ જતાં કાયમવિનામા
પહેલા ગુણ ઉપર જ લેખ લખવાની પ્રેરણા થશે અને તે લેખ

·(૧૯)
૫ થતા અ ય ગુગે cપર વિવેચનપૂર્વક લખવાનું મન થતાં
પામીસ ગુખો ઉપરનું વિવેચન કઈ મન પૂર્વક લખવાની જરૂર
રૂઝાઈ અને તે પાર પાડતા અત્ર તહેવું જોઈએ કે ઉપરના વિવે-
ચનમાં સવ્ય વાચકને ઈ પણ પ્રમરની ક્ષતિ-ગુન કે ભૂલ
થયેલી જણાય તો તે તરફ ધ્યાન ખેંચવામાં આવ્યેથી તે સુધારી
લેવા જરૂર તજવીજ કરવામાં આવશે.
પત્રિીશે ગુણો ઉપરના વિવેચનથી સહજ સમજી શકાય તેમ
છે કે તેમાંના ઘણા ખરા ગુણો માગનુસારી ગૃહસ્થ ઉપરાંત સામાન્ય
રીતે સાથ અને સજનની કેરીમાં ગણવાની અપેક્ષા રાખનાર
માટે પણ ખાસ ઉપયોગી છે અને સુગ્ય સવર્તનના બે ધારણ
માટે (Character building માટે) તે ઘણું જ જરૂરના અને
ઉપકારક છે ચાતુ જમાનામાં ધર્મપરાયણ અને ધ ગણાતા
અને સજનુ વન હાથીના દાંત જમ દેખાડવાને જુસ
અને ચાવવાના જુદા હોય છે તેની માફક ધર્મસ્થાનોમાં અને
જીવનવ્યવહાર કર્યોમાં કઈ મનભp–નીરનિરવ જણાતુ
દેવાયી અને વતનના બધાણ સબંધમાં કઈક આક્ષેપ મતો
હેનથી, તેના પ્રતિકાર માટે આ પ્રવાસની આવશ્યકતા સ્વીકારવામાં
આવે, તે ગતીથી વિવેચનનું કામ હાથ ધરેલ છે એટને તેના
વાચનને લાભ લઈ સવર્તનના બંધારણ માટે આપને યથાશકિત
પ્રાસ કરતા થઇ જઈએ અને આપણી તમામ શકિતને તે
હિમા જ વાળ લએ તે આ પ્રયાસ સફળ અને સાર્થક થયાને
અતિ વાન બને છે સરદય તરકેન સ. વર્તન-ઉચ્ચ
મનું કવન તકીય બાબતમા પાર-ઉદ્યોગને અવારમાં
માજિ- કામા દેશોઠાર માટેના પ્રયત્નમાં તેમજ ધાર્મિક
માં પણ અનેક ભાત પાડનાર થઈ પડે તેમ છે એટલુ જ
નહિ નુ દિમાં પણ તે વધુ જમનગર થઈ પડવા સભવ છે

·(૧૮)
વતમાન પરિસ્થિતિનું દીપદથિી નિરીક્ષણ કરતા જ
ચરિત્ર વિ-
સનથાળી મન યોની સમાજ દ્વારા
આગળ ધપાવવા માટે અમને પૂરી પાવવા માટે
કરી તે સમયે જેટની જરૂર છે તેમ જ ૨ પ્રથમ
ની ખરી કટીના સન બત્તમ નીતિમત્તાની ઉચ્ચ
ઉપથી આપણી સમાજ ટો ભાગ, શેટો બનીને
પડ્યો છે, પરોકત પાનીનો ગુt મકકમ પાયારૂપ
માનવતાની મુખ્ય ગુણથી-મા વધર્મરૂપ આવશ્યક સદ્દગુણ
બા વિચિત રહેને દૃષ્ટિગત થાય છે કે અત્યારે ચારે
સમાજ સાથે લાવવા માટેના તનતોડ પ્રા થઈ રહ્યા
સાચા માનવ ધર્મને તેના જે ૫ રથાને સ્થાપિત કરી
બહારથી ખીલવવા માટે ભડવીર દેશનાય અને સમાજ
ભાની આગેવાને સાચા હવે પૂર્વ ઉદ્દગારા અને પ્રવચ
સમમ તને છે તેનો જ અને જ્યા દરીએ નુ ભા
વ્યા છે તેઓ તેમના અવિરત પ્રયાસમાં સફળતા ન
એ જ બાથના
વકીન ન્યાનચદ અમીચ
બી એ એલએ 1
રજા જન
જૈન બી ૧૨ ૫ મગુર જૈન કને કર્યો છે
પર ઉપ” શું છે
શ - જે વે
પરમ જેલ કહે ?
દત થઈ શમ-જડ રીતે, કમ-એન જે છે
બનલ પોપમત બચન ધર શુદ્ધ વરસ નિજ ને -

·૪
૫
5
છે
આવા પ્રશ્ન અને, નય કર્ભિત જમ વાચા
મુ પીય ચે જે બંને મો જૈન દે સા વા પ-મ
દિવા મમનિ જે નાની,
4 અપૂરી,
જે ગા CAની નાની, હ મ ગબડી જૂની પરમ
૫ પરિણતિ અપની કરી માને હ ગ વેને
બ, જેન કહે કયુ કહીને એ બુરખમે મહેને પરમ
જેન ભાવ-નાને સમમાહીં વિસાવન સડી
નામ વેન સુ કામ ન સી, ભાવ ઉમે રહિયે પરન,
જ્ઞાન સપ્ત ના સાવન સી, કયા જ્ઞાનકી દામી
ત્યિા કરત ધરતુ હે મમતા યાની ને મે ફામી પરમ
ક્રિયા બીન જ્ઞાન ની બહુ પિ જ્ઞાન બીનું નહિ
દિવા જ્ઞાન દેઉ પીન ગહનુડે, જો ૧ સરસ જ રમાડી પરમ ૮
દિયા મનના કિર સન જ્ઞાન નક્તિ જ ભાજે,
ગુરુ ખિ સુને નહિ કહુ મો જન જનતે લા? પરમ
નવ બુદ્ધિ પરિણતિ હે સખ્ય સત્ર કી કુચી
જા સ વા વદે ઉનની જૈન ગા જાસ :ચી પરમ ૧૦
૧ સખા-મહાત્માજીને અન્ય તપ્રિય સુપ્રસિદ્ધ ભજન
વૈષ્ણવજન તો તેને કહીએ જે પીડ પરાઈ જાણે રે
પર દુખે ઉપકાર કરે તે મને મમાન ન આણે રે
ઉક્ત ભજન ગેટનું બધું રસિક વોર્મઅપ બેધક સ
માન્ય અને સાધમ મમત થઈ ગયુ કે કઈ વમના અનુયાયી
વૈષ્ણવ શ ની જગ્યાએ પોતાના સમ
શતચરોકી રાકતો નથી
२ ज्ञान नियाभ्याम् मोक्ष ।
*

·માનવધર્મ પલ્લવિત કરતાં વચનામૃત
૧ માનવધર્મને પદાવિત હતા વચનામૃતો વિશ્વાસ
પા માનવતા માણસાઈક માનવામન હેય ત્યાં લગી માણસ
મનુષ્ય તરીર ભને પામે છે, છતાં ૫, તે સાચે મનુષ્યના
ગણાય (તે સાચે મનુષ્ય ન બને ત્યાં લગી એ ગમે તેવો પિતાની
જાતને ધર્મનિ માનતા હેપ, પરંતુ એની એકેએક ઘમ ક્રિયા
એકડા વગરના મિડ જેવી છે પછી એ જોઈએ તો જન સેવક
ગાતે હેય અથવા તે મુમુક્ષુ ગણાતે કે તપસ્યા કરતા હોય
મા ફેરવત હય, તીર્થાટન કરતે હે કે નદિરમા વસતે હેય.
આટલા માટે જ એકએક ધર્મશાસ્ત્રમાં માનવતા વિષેની
માગણી પ્રથમ મુકવામાં આવી છે )
૨ મિતિ મે સાવ ભૂએસ વેર મજઝન ઈ-વદીતાસન
5 યજ્ઞ એટતે હાઈ પાપકારી મમ તેને સાફ નથી ધનની
જરૂર નથી બુદ્ધિની જરૂર કે નથી ભણતરની જરૂર. જેનું જીવન
આખું તમય હોય તેને માટે કહી સકાય કે તે ચેરીનું અન્ન ખાતે
નથી તે પિતાનું હરીર મન, બુદ્ધિ જે કઈ હોય તે પરમાર્થને
સીજ વાપરે છે
૪ સાચની પ્રતિજ્ઞા બીજી તમામ પ્રતિજ્ઞાઓ કરતા ચડી જાય છે
૫ યવહાર અને ધર્મ જુની 1 વરતુ નથી વ્યવહારમાં
ધર્મ ના નીવડે તે તે ધર્મની કરી મત નથી
૬ સાચું માનવ દષ્ટિ બિંદુ એ છે કે એક માણસ પોતાનું
કામ બીજ પાસેથી ન લે, ને બીજા પાસે ના ગુનાની ને
કાવે પિતાના લાભ ખાતર બીજાને ચુસે તે નહી
છે આ મશુદ્ધિ ને માટે અસરજ્ઞાન આવક નથી અક્ષરાન
વિનાના અને સીધુએ આત્મશુદ્ધિ સાધીને ગતની પરમ મેવા
ની વા છે પનું અક્ષરજ્ઞાન લેવુજ હૈય, વિદ્યા પ્રાપ્ત કરવી જ
તેવ તે તે વિઘા આત્મશુદ્ધિને પિડે તેવી રીતે બનાવવાની છે
मा यिधा या चिमुक्तया

·શુદ્ધિ પત્રક D = w Iy ના DJ લીટી ? શરીર ને બદલે કારણે લીટી ૨૨ તે ના લીટી ૨૦ તે ને લીટી ૨૬ શીવમાં શીસામાં પૃ ૧૧ લી ટી ૬ ને. તો ૫ ૧૪ લીટી ૧૩ જે ને પૃ. ૧૫ લીટી ૧૭ મા 9 ૧૭ લીટી ૧ તળી પૃ ૨૧ ની ટી ૩ તેમ તે ૫ ૨૪ સીટી ૨૬ ૫શું ૫ ૩૫ લીટી ૧૧ છે કે પૃ. ૨૮ લીટી ૧૨ પસદગી ને પછીથી ઉમેરા અપાતુ ખેતી ને બદલે ખેાળા ૫ ૪૧ લીટી ૨૪ ધરી થકી ૫ ૪૧ લીટી ૨૫ વેદના વૃતિ હેતી ૫ ૬૩ લી થી ૮ ઠારી ૫ ૪૩ લીટી ૨૧ તેને ને તે ! ૫ ૪૫ લીટી ૧૮ ૫ ૪૭ લીટી ૨ વે ન S ) al w - ·અ ય | ૪૭ લીટી ૧૩ ૧૩ આપના ૪૭ બી ટી ૧૯ a p ૪૮ લીટી લી ટી ૧૪ ડી નાં ઉમે વતન ૫૦ લી ઠી લી ઠી ૧૮ જતા ૫છી ઉમેરો પર લી ટી ૫ વખતમા ને બને તેમાં ૫૫ લીટર ૫ એકાની ને બને એમરી ૫૫ લીટી ૨૦ દખ્યા કરતાં સુધી દખ્યા કરતાં સુધીમાં ભાગ ચૂર્ણ નાખે ૭ લી ટી ૫ જાણી ને બને ૫૮ થી ટી ૬ i૪ તમજ સત ને તેમનાજ | ૧૨ લીટી ૩ છે ચાને ને મને બચાવા ! ૬૩ બી ટી ૮ તેઓ તેમનો ૫ ૬૫ લીટી ૨૨ {{ ૫ી ઉમેરા રાખી નિર્ણય ૧ ૭૯ લીટી ૧૪ બરાબર ૫થી ઉમેરા ની ટો ને બદલે ખા { ૧૧ લી ટી ૨૫ ત ૧ ૯ મીટી ૧૫ {યમમાં ભચયમાં ૧૧૧ લી ટી ૧૪ જનને ૫ ૧૧૨ ધી ટી છેઃ ની રથ 31મ ૫ ૧૭ લીટી સ વિના ૧ ૧ લીટી ૬ સમાજ પછી ઉમેરે એવુ - વિકતા

·No text on this page.