Shri Abhaya Jain Granthalaya, Bikaner

Poumsirichriou

Muni Jinvijay · 2011/03

PDF Proofread

Front matter

स्वर्गवासी साधुचरित श्रीमान् डालचन्दजी सिधी
भ
-
पावू श्रीवहादुर मिहजी मिपीके पुण्यश्लोक पिता
जम-वि स १९०१ माग पनि ६ स्वगवास-वि स १९८४ पोप मुदि ।

MANAND
FDMRAND
दानशील-साहित्यरसिक-संकृतिप्रिय
ख श्रीवाबू बहादुरसिहजी सिघी
अजामगज-कलकत्ता
जन्म ता २०६ १८/५]
[मृत्यु ता ५७१९४४
मान

No text on this page.

सिं घी जैन नन्थ माला
.....................[अन्यांक २४ ]..................
दिव्यदृष्टिकवि-धाहिलविरचित
[अपभ्रशभापामय]
प उ म सि रि चरिउ
SRI DALCHAND JI SINGHI
प्रक
श्री डालघरडी सिघी
SINGHI JAIN SERIES
httttttti ENUMBER 241***********
PAUMASIRI CHARIU
[AN APABHRAMS'A WORK]
DIVYADRISHTI DHÄHILA

कलकत्ता निवासी
साधुचरित-प्रेष्ठिवर्य श्रीमद् डालचन्दजी सिंघी पुण्यस्मृतिलिमिच
प्रतिष्ठापित एव मकाशित
सिंघी जैन ग्रन्थमाला
{जैन भामिक, दार्शनिक, साहित्यिक, ऐतिहासिक, वैज्ञानिक, कथारमक-इत्यादि विविधविषयगुम्फित ।
मान, सस्कृत, अपभ्रश, प्राचीनगूऔर राजस्थानी माद नानाभापानिबद्ध, सार्वजनीन पुरातन
पामय तथा भूतन सशोधनामक साहित्य प्रकाशिनी सर्वश्रेष्ठ जैन प्रभावल ]
प्रतिष्ठाता
श्रीमद् डालचन्दजी सिंघीसरपुत्र
ख. दानशील-साहित्यरसिक-सस्कृतिप्रिय
श्री बहादुर सिंह जी सिंधी
प्रधान-सम्पादक तथा सचालक
आचार्य जिन विजय मुनि
(सम्मान्य नियामक भारतीय विद्या भवन-यम्बइ)
श्री राजेन्द्र सिंह जी सिंधी
तथा
श्री नरेन्द्र सिंह जी सिंधी
प्रकाशक
सिंघी जैनशास्त्र शिक्षापीठ
भा र ती य विद्या भवन
तवं व ई

दिव्यदृष्टिकवि धाहिलविरचित [अपभ्रशभापागुम्फित] पउमसिरि चरिउ [गूर्जरभापामधित विस्तृत प्रस्तावना ग्रन्थमार टिप्पण-शब्दकोशादिसमश्विन सम्पादक श्रीयुत मधुसदन चि० मोदी श्रीयुत हरिवल्लम चु० भायाणी एम् ए एलएल, बी भानररी प्रोफेसर-गुजरात विधाममा पाहत-सस्कृत अपभ्रश- T-गूजरादि गुलमा सयोजित अनुसावक अध्ययन मा भापाशाप्राध्यापक सशोभन मन्दिर (अमदाबाद) भारतीय विद्याभवन (मुबह) দ্বি भयर भार पर R স্বামুলক सिंघी जैनशा स्त्र शिक्षापीठ भारतीय विद्या भवन बंबई विमाद २००५] * प्रथमावृत्ति-पातप्रति [१९४८ सिस्तान्द ग्रन्थांक २४] [मरय, रु ४-१२-० प्रकाशक - जय तकृष्ण, ह दवे, ऑनररी रजिष्ट्रार, भारतीय विद्या भवन, चौपाटी रोड, यबई नं ६ मुद्रक- रामचंद्र येसु शेडगे, निर्णयसागर प्रेस, ३६-२८ बोरभाट स्वीट, बंबइ नै १ ३ ४ ५ ॥सिंघीजनग्रन्थमालासंस्थापकप्रशस्तिः ॥ N अस्ति महाभिधे देशे सुममिक्षा मनोरमा । मुर्शिदाबाद इत्यारया पुरी धैभवशालिनी ॥ पहयो निवस त्या ना अशवशना । धनाध्या नृपसम्माया धमर्मपरायणा ॥ भीडालच द इत्यासीत् तेष्वेको बहुभाग्यवान् । साधुवर सचरित्रो य सिंघीकुलमभाकरः॥ पास्य एषागतो यश्च क्तुं व्यापारविस्तृतिम् । कडिकातामहापुया एतधर्माधनिश्चय ॥ मानीयस्वबुधैव सदृश्या घ मुनिष्ठया। उपाय॑ पिपुलां लक्ष्मी कोट्यधिपोऽजनिट स ॥ दस्य मनुकुमारीति समारीकुलमण्डना । भभूत् पतियता पसी शील्सौभाग्यभूपणा ॥ भीयहादुरसिंहाख्यो गुणवाँस्तनयस्तयो । भमवत् सुकृती दानी धमप्रियश्च घीनिधि । माता पुण्यवता तेन पनी तिरक्सुवरी । यस्सा सौभाग्यच देश भासित वरकुलाम्बरम् ॥ श्रीमान राजेन्द्रसिंहोऽस्य ज्येष्टपुन सुशिक्षित । यः सपकार्यदक्षरवात पितुदक्षिणबाहुवत् ॥ नरेद्रसिंह इस्याण्यस्तेजस्वी मध्यमा सुत । सुनुवीरेन्द्रसिहश्च कनिष्ठ सौम्यदशन ॥ सम्ति अयोऽपि सरपुत्रा भाप्तभक्तिपरायणा । विनीता सरला भम्या पितुमागानुगामिन । भ मेऽपि पहवतत्याभवन् स्वसादिषाधया । धनजन समृद् सन् स राजेव व्यराजत ॥ ९ 1" १२ भयच- २४ । सरस्वत्यो सदासत्तो भूत्वा रक्ष्मीरियोऽप्ययम् । तत्राप्यासीत् सदाचारी चित्र विदुषो पछ । नाहकारो न दुभावो विलासो न दुर्यय: । दृष्ट कदापि तद्गेहे सतां तद् विसयास्पदम् ॥ भको गुन्जनानां स विनीत सजनान् प्रति । य धुजनेऽनुरत्तोऽभूत् प्रीतः पोष्यगणेष्वपि । देश काळस्थितिशोऽसौ विधा विज्ञानपूजक । इतिहासादि-साहित्य सस्कृति-सरकलाप्रिय । समुनस्पै समाजस्य धमस्योरम्पहतवे । प्रचाराय च शिक्षाया दत्त तेन धन धनम् ।। गवा सभा-समित्यादौ भूरबा पक्षपदा िवत्त । दावा दान यथायोग्य प्रोत्साहिताश्च कर्मठा ।। एव धनेन देहेन ज्ञानेन शुभनिष्टया । भकरोत् स यथाशक्ति सत्कर्माणि सदाशय ॥ भधान्यदा प्रसन स्वपितु स्मृतिहेतवे । कतुं विचिद् विशिष्टं स काय मनस्यचि तयत् ॥ २० पूज्य पिता सदेवासीत् सम्यग शानरुचि स्वयम् । तस्मात् पनानवृद्धयय यसनीयं मयाऽप्यरम् ॥ २॥ विचाव स्वय विस्ते पुन प्राप्य सुसम्मतिम् । अवास्पदस्वमिनाणां विदुषों चापि ताशाम् ॥ २२ मैनज्ञानप्रसाराथ स्थाने शासिनि के त ने । मिधीपदाङ्कित जैन ज्ञा न पीठ मतीटिपत् ॥ २३ धीजिनविजय माशो मुनिनामा घ विधुत । स्वीकतुं प्रार्थितस्तेन प्रस्थाभिधायक पदम् ।। यस सौगय-सौहार्द-स्थयांदायादिसणे । वशीभूय मुरा थेन स्वीकृत रास्पद परम् ।। कवीन्द्रेण रवीन्द्रेण स्वीयपायनपाणिना । रसन्नौगाड़े च द्रोदे तत्प्रतिधा यधीयत ॥ मारग्ध मुनिना चापि कार्य तदुपयोगिकम् । पाटन ज्ञान रिप्सूनां तथैव प्रयगुम्फनम् ॥ तस्यैव प्ररणी प्राप्य धासिंघीकुलकंतुना । स्वपितृप्रेयसे वैषा प्रारब्धा मन्थमालिका ॥ २८ सदारचेतसा तेन धर्मशीलेन दानिना। व्ययित पुष्कल हय तत्तवार्यसुसिद्धये ॥ छायाणा पुतिदानेन नेकेषां विदुषां सथा।ज्ञानाभ्यासाय निष्कामसाहारय स प्रदत्तवान् । १० मवातादिकानो तु भातिथल्याइसी मुनि । कार्य विवार्षिक धन समायान्यन चास्थितः ।। तत्रापि सतत सघ साहाय्य तेन यच्छता । प्रथमाराप्रकाशाय महोरसाह प्रदर्शित । ३२ मन्द निभ्य पदोन्दे जाता पुन मुयोजना प्रभायल्या स्थिरत्याय विस्ताय च नूतना तत सुहम्परामशात् सिंघीवशनभस्वतामा विद्या भवना येय प्रथमाला समर्पिता ॥ भासीत्तस्य मनोवान्छापूर्वी प्रधप्रकाशने । वदय व्ययित तेन लक्षावधि हि रूप्यकम् ।। ३५ दुर्विलासाद् विधेहत दौभाग्याचारमधूनाम् । स्वल्पेनवाथ कारेन स्वर्ग स सुकृती ययौ । दुख रय नेनारदे मासे आपारमनककलिकाताख्यपुया स प्राप्तवान् परमां गतिम् । पितृभक्तन पुत्रै प्रेयसे पितुरामन । तथैव प्रपितु स्मृत्यै प्रकाश्यतेऽधुना पुन । इय मयावलि श्रेष्ठा प्रेक्षा प्रशावता प्रया। भूयाद् भूसै सता सिंघीकुल् कीर्तिप्रकाशिका ॥ विजनताशादा सञ्चिदान ददा सदा । विर भादविय लोके श्रीसैंधी प्रयपद्धति । २९ । सिंघीजनग्रन्धमालासम्पादकप्रशस्तिः ।। स्वस्ति श्रीदपायाख्यो देशो मारतविश्रुत । रूपाहेलीति सक्षामी पुरिका तत्र सुस्थिता । सदाचार विचाराभ्या प्राचीननृपते सम । नीमचतुरसिंहोऽय राठोडा वयभूमिप ॥ तन श्रीवृद्धिसिंहोऽभू राजपुन प्रसिद्धिभार । क्षात्रधर्मधनो यश्च परमारकुलामणी ॥ मुन भोजमुखा भूपा जावा पसिन् महाकुले । किं यण्यत्ते कुलीनत्य तरकुलजातजन्मना ।। पक्षी राजकुमारीति तखाभूद् गुणसहिता। चातुर्य रूप-लावण्य सुवाक्-सौजन्यभूषिता । क्षत्रियाणीमभापूर्णा शौर्योद्दीतमुखाकृतिम् । यो दृष्ट्वैव जनो मेने राजन्यकुलजा स्वियम् ॥ पुग्न किसनसिहाल्यो जातस्त्रयोरतिप्रियः । रणमक्ष इति चान्यद् यशाम जननीकृतम् ॥ श्रीदेवीहसनामात्र रामपूज्यो यतीश्वर । ज्योतिर्भपज्य विद्याना पारगामी जनप्रिय । भागनो मरुदेशाद् यो मन् जनपदान् पाहून् । जाव श्रीवृद्धिसिंहस्य प्रीति श्रद्धास्पद परम् ।। तेनायाप्रतिमगा स तासूनु स्वससिधै। रक्षित , शिक्षित सम्यक्, कृतो जैनमतामुग। दौर्भाग्यात् सच्छिशोर्याल्ये गुरुवाती दिवगतौ । विमूढ स्वगृहात सोऽथ यहन्छया विनिर्गतः । तथाच- भारया नैपु देशेषु सेविया च महून् नरान् । दीक्षितो मुण्डितो भूत्वा जातो जैनमुनिखतः ॥ ज्ञाता बनेकशास्त्राणि नानाधर्ममतानि च । मध्यस्थवृत्तिना तेन तरयातस्यगयेषिणा। अधीवा विविधा मापा मारतीया युरोपजा । भनेका लिपयोऽप्येव प्रन-नूतनकालिका ॥ येन प्रकाशिता के अन्या विद्वत्प्रशसिता । लिसिता पहवो लेखा ऐतिशतध्यगुम्फिता ॥ स बहुमि सुविद्व निस्सन्मपश्च सरकृत । जिनविजयनानाऽसौ स्यातोऽभवद् मनीषिषु ॥ यस तो विधुति नारवा श्रीमद्गा धीमहात्मना । माहूत सादर पुण्यपत्तनात् स्वयमन्पदा । पुरे पाहम्मदापादे राष्ट्रीय शिक्षणालय । विद्यापीठ इति स्यात प्रतिष्ठितो यदाऽभवत् ।। भावायरवेन तम्रोधनियुक्त स महामना । रस मनि निधीन्द्रब्दे पुरावत्वाप्यमन्दिरे । याणामएक यावर सम्भूख्य तत् पद तत । गत्या जर्मनराष्ट्रे स तत्सस्कृतिमधीतवान् ।। तत भागस्य सलामो राष्ट्रकायें च सश्यिम् । कारावासोऽपि सम्पासो येन स्वराज्यपर्वणि ॥ मात् ततो विनिर्मुक्त स्थित शान्तिनिकेतने । विधान्यकवीन्द्रनीरवीन्द्रनाथभूपिते ।। सिंधीपदयुत जनज्ञानपीठ सदाश्रितम् । स्थापित तन सिंघीश्रीडालचन्दस्य सूनुना ॥ श्रीयहादुरसिंहेन दानयीरेण धीमता । स्मृत्यर्थ निजतातस्य जैनज्ञानप्रसारकम् ॥ प्रतिटित तमासा पदेऽधिष्ठातृसम्भके अध्यापयन् परान् शिप्यान् मन्ययन जैनापम् ॥ वस्यैव प्रेरणा प्राप्य श्री सिंघीकुलकेतुना । स्वपितृश्रेयसे ोपा प्रारब्धा मन्धमालिका ॥ अथैव विगत यस्य वर्षाणामटक पुन । मथमाराविकासाथप्रवृत्तिषु प्रयस्थतः ॥ पाणे रस नैवेद्वन्दे मुगाईनगरीस्थित । मुशीति विरदण्यात कहैयालालधीसख ॥ प्रवृत्तो भारतीयानां विधाना पीठनिर्मिती । कर्मनिष्ठस्य तस्याभूत प्रयास सफलोऽचिराद । विटुपा श्रीमता योगात् सस्था जाता प्रतिष्ठिता। भारतीयपदोपेत विद्याभवन सम्यया । आहूत सहकाराय सुहृदा स मुनि कृती । तत प्रभूति तत्रापि सहयोग प्रदत्तवान् । समवनेऽन्यदा तस्य सेवाऽधिका अपेक्षिता । स्वीकृता ननभायेन साऽप्याचायपदाश्रिता नद निष्पवं चन्द्राग्दे पैममे विहिता पुन । एतद्मन्यावलीस्थैयकृत् तेन न ययोजना परामशात् ततस्तस्य धीसिपीकुलभास्वता । माविद्याभवनायेय प्रथमाला समर्पिता। महत्ता दशसाहसी पुनम्नस्योपदेशत । स्वपितृस्मृतिमन्दिरकरणाय सुकीर्तिना ॥ देवादले गते कारे सिधीवों दिवगत । यस्तस्य शानसेवायो साहाय्यमको महत् ।। पितृकार्यप्रगत्यर्थ यमशीलतदारमजे । राजेन्द्रसिंहमुख्यैश्च सस्कृत तद्वचस्तत ॥ पुण्यश्लोकपितुनाम्ना प्रथागारकृते पुन । बधुज्येष्टो गुणधेठो बद्धरक्ष प्रदत्तवान् ।। मथमालाप्रमिस पितृवतस्य काक्षितम् । श्रीसिंघीयन्धुभि सर्व सदगिराऽनुविधीयते । विद्वजनताहादा सचिदान ददा सदा । चिर नन्दषिय छोके जिनविजयभारती ।

सिंघी जैन ग्रन्थमाला S on अद्यावधि मुद्रित ग्रन्थनामावलि १ मेनुमापार्यरचित प्रधिचि तामणि गूम य २ पुराताप्रय भसप्रह ३ रामशेसरसूरिरचित प्रवन्धकोश ४जिनप्रमहरिकृत विविधतीर्थरुप ५ मेघविजयाशयायविरचित पेशान दमक्षपाम्प ६ यशोविजयोपाभ्यायकृत जनतभापा ७ हेमच दाचार्यत प्रमाणमीमासा ८ महादेवात भरला प्रथायी ९ प्रर धचिन्तामणि-हिन्दी भापान्तर, १० पभाचन्दसूरिरचित प्रमापाचरित 11 Life of Hemachandracharya By Dr G Buller १२ सिद्धिचन्दोपाध्यायरचिव भानुचन्द्रव गणिचरित १३ यशोविजयोपाध्यायविरचित मान दुप्रकरण १४ हरिषेणाचार्यक्त वृहत् फयाकोश, १५ जैनपुरकाशखिसंग्रह प्रथम भाग १६ हरिभासूरिविरचित घूाल्यान १७दुगदेवरा रिटसमुचय १८ मेघविजयोपाध्यायस्त दिग्विजयमहाकाव्य १९ कवि दुल रहमारत रा देशराराक २० महा कवि भर्तृहरिविरचित शतस्यादि सुभाषितसमह २१ शयाचार्यकृत यायावतारवातिकति २२ मद्देश्वरसूरिकृत नागपचमी क्या २३ पाहिलाविश्त पउमसिरीचरिउ (अपभ्रंश) 20 संप्रति मुन्द्रमाण ग्रन्थनामावलि १ खरतरगच्छगुर्वावलि २ पुमारपालचरिग्रसमह ३ विविधगच्छीयपालिसंग्रह ४ जेनपुस्तक प्रशस्ति संप्रद भाग २ ५विशक्षिलेखसंग्रह ६ उदयोवनरिकृत युवलयमावस्या ७-८उदयप्रभ रिकृत धर्माभ्युदयमहागाव्य तया कीर्तिकौमुदी आदि मयाय अनेक प्रास्त्यादि हतिसंग्रह ९जिनेश्वर रिकृत क्यारोपप्रकरण १० महामुनि गुगपालविरचित जवचरित्र (प्रारत) ११ जयपाहुनाम निमित्तशास्त्र १२ पोऊहूलविरचित होलारती कथा (प्रस्त) २३ गुणचन्द्रविरचित मत्रीर्मपत्रका १४ नयच दविरचित इम्भीरमहाकाव्य १५ भद्रबाहु सहिता १६ महेन्दसूरिटत नर्मशामु दरी १७ जिनदत्तारयानद्वयम् १८ वयंभूपरिरचित पउमनरिउ (अपश) १९ सिद्धिच तकृत २० जयसिंहपुरिफत धर्मापदेशमाला प्रपघ कथा काव्यप्राशसंपन्न मुद्गणार्थ निर्धारित एव सज्जीकृत ग्रन्थनामावलि १ भानुचन्द्रगणिकृत विवेकविरामटीका २ पुराता रास-भासादिसग्रह ३ प्रकीर्ण पाय प्रकार ४ सिद्धिचन्द्रोपाध्यायविरचित वासवदता टीका ५ देवचन्द्रसूरिक्त मुगाद्धिप्रकरणसि ६ रमप्रभा चार्यकृत उपदेशमाटोश ७ यशोपिपयोपा यायात अनेश व्यवस्था जिनेश्वराचार्यरत प्रमा लक्षण ९ महानिशीथसूत्र १, तणप्रभाचार्यकृत आवश्यस्थालायबोध ११ राठोड यशावति १२ उपगच्छापथ १३ वर्द्धमानाचायत गणरननहोदधि १४ प्रतिष्टासोमात सोमसौभाग्य पाव्य १५ नेमिचन्दस्त षष्टीशतक (पृथा पृथक् ३ था गवरोध युक्त) १६ शीरावाचार्य विरचित महापुरुषचरित्र (पाहत महाप्रय) १७ चदापहचरिय (प्रारत) १८ नमिनाह चरिउ (अपप्रश महाप्रय) १९ उपदेश पदीका (बर्द्धमानाचार्यरत) २० निर्वाणरीरावती कथा (स कथा प्रय) २१ सनत्कुमारचरित्र (सेरात यायग्रंथ) २२ राजवइम पाठरत भोजचरित्र २३ प्रमोद माणिक्यात वाग्मटारकारवृत्ति २४ सोमदेवादिकृत विदग्धमुखमण्डनवृत्ति २५ समयमदरादिकृत इतरनाक्रपति २६ पाण्डियदर्पण २७ पुरातनप्रायसह-हिन्दी भाषांतर २८ भुवनभानुचरित्र वालावरोध २९ भुवामु दरी चरित (पाहत क्या) इलादि, इत्यादि

विषयानुक्रमणिका
६१-६१५
१७-४०
१७-२३
२५-३०
१ किंचित् प्रास्ताविक-ग्रन्थमाला सम्पादक लिखित
२प्रास्ताविक वक्तव्य-मधुसूदन मोदी
३ प्रासनिक भूमिका-हरिवल्लभ भायाणी
४ पमधीचरित-सार
१) प्रथम सधि
(२) द्वितीय सधि
(३) तृतीय सधि
(४) चतुर्थ सधि
५टिप्पण
६ पउमसिरि चरिउ-मूळग्रंथ
(१) पढम सधि
(२) विईय सधि
(३) तईय सधि
(४) वउत्थ सधि
७ शब्दकोश
४१-४७
१-१२
१२-२४
२५-३१
३२-४०
४१-४८

十f किंचित् प्रास्ताविक * , [अपभ्रश भाषा साहित्यना प्रकाशन अगेनो थोडोक इतिहास] दिव्यदृष्टि कवि धाहिल विरचित प्रस्तुत 'पउमसिरिचरिउ' जे सिंघी जैन प्रन्थ मालाना २४ मा मणितरीके प्रकट करवामा आवे छे, अपभ्रश भाषाना अभ्यासनी दृपिये एक महत्त्वनी कृति जणाशे. १ भारतवर्षनी आर्यवर्गनी देश्य भाषाओना विकासक्रमनो जेमने बोडो पण परिचय छ तेओजाणे छे के 'अपभ्रश' नामे ओळसाती जूनी भापा, आपणा महान् राष्ट्रमानी वर्तमान गुजराती, मराठी, हिन्दी, पजानी, सिंधी, धगाली, आसामी, उडिया विगेरे, भारतना पश्चिम, उत्तर अने पूर्व भागोमा वोलाती प्रसिद्ध देशभाषा- ओनी, सगी जननी छे. गुजराती, मराठी, हिन्दी आदि देशभाषाओनी मातानु नाम, आपणा देशना पुरातन साहित्यकारो अने वैयाकरणोए 'अपभ्रश एवु आपेलु छे, अने ए अपभ्रशनी मातानु नाम सर्वजनसुझात एबु 'प्राकृत' छे देश- विशेषना भेदोने लक्षीने, ए प्राचीन प्राकृतना मागधी, शौरसेनी, महाराष्ट्री, पैशाची आदि अनेक भेदो, प्राचीन वैयाकरणोए करेला छे अने ते दरेक्नी व्याकरणविषयक से विशेषताओ छे ते प्राकृत भापाना व्याकरणग्रन्थोमा निबद्ध करवामा आवी छे २ माफत भापाना सौथी महान् वैयाकरण, गुजरातनी महती ज्ञानज्योतिजेवा जैन आचार्य हेमचन्द्रसूरि थया तेमना पनावेला सिद्धहमशब्दानुशासन' नामना गृहव्याकरण मन्थना ८ मा ध्यायमा, प्राकृत भाषाओनु सविस्तर व्याकरण मालेसयामा आध्यु छे अने तेना छेल्ला भागमा अपभ्रश भापानु पण एटलु ज सुवि- स्तृप व्याकरण प्रथित करवामा आन्यु छे ३ एम तो भरत, पररुचि, भामह, भोज, चण्ड, क्रमदीश्वर, त्रिविक्रम, सिंह- राज, नरसिंह, लक्ष्मीवर, मार्कण्डेय, रागतर्कवागीश, शुभचन्द्र आदि शासकारोना प्राकृत व्याकरण उपर लसेला नाना म्होटा अनेक ग्रन्थो मळे छे, परन्तु ए सर्वमा हेमचन्द्राचार्यकृत यो सुविस्तृत अने सुप्रथित प्रथ एफे य नथी अने तेमा य अप- भ्रश भापाना विषयमा तो हेमचन्द्राचार्यनी कृति एकमेव-अद्विनीय जेरी छे अपभ्रश भापाना व्याकरणनी सोदाहरण अने सविस्तर सामग्री हेमचन्द्राचार्य सियाय अन्य कोई प्रथकारे नथी आपी ४ भारतवर्षमा प्राकृत, अपभ्रश अने देश्य भाषाना साहित्यको प्रवाह ठेठथी अविरत चाल्यो आवे छे अने जे अभ्यासियो प्राकृननो अभ्यास करे छे तेमने ते पउम..६१ पाश्रीचरित साये अपभ्रशनो परिचय पण थाय छेज परतु प्राकृत भाषामा, जैन आगम अने अन्य कथा-परिवारमा पुरळ जैन सहित्यनी, तेम ज ब्राह्मण विद्वानोगी कृतिरूपे लेसाप्ता सेतुबन्ध, गोडवहो, लीलावई जेबा उसकोटिना प्राकृत का यो अने नाटकादिमा प्रयुक्रा थएला विविध जातिना सवादरूप प्राप्त गद्य-पद्य साहित्यनी विपुलताना लीघे, विद्वानोनु जेटलु लक्ष्य प्राकृत भाषामा अध्ययन-विवेचन तरफ यचातु रघु छे तेटल लक्ष्य अपभ्रंश भाषाना साहित्य तरफ नयी सचायु पठी मापणा देशना ज़या अभ्या. सियो तो, ए जूनी अपभ्रश मापाने पण मागधी, शौरसेनी जेवी ज एक अन्य साधारण प्राकृत भाषा तरीवे मानता अने उल्लेखवा, तेधी तेमना मने एनी तेची कशी असा. धारण विशिष्टता होती जणाती वटी आपणा देशमा यो गुजराती, मराठी, हिन्दी, यगाली, जेवी देशभाषाओगे पण, पुराण कवियो अने प्र थकारो, म्होटा भागे प्राकृतना नामेज सनोधता अने उल्लेसता जो कोइक तेमा सास भेद पाडता तो 'अवहट्ट' एटले 'अपभ्रष्ट' भापा तरीके तेनो निर्देश परी देता एधी वधार एनी भापाविषयक विचारणा आपणा देशमा होती थती आपणते आपणी भापामोनो परिचय बहु सामान्य लागतो अने भाषाविकामरममा तेनु गु स्थान अने महत्व छ, तेनी विशेष कल्पना होती थती ८ ज्यारे युरोपना लोको आपणा देशा परिचयमा आ या त्यारे तेमने आपणी भाषाओ, फे जे तेमना माटे सवथा अपरिचित अने अश्रुतपूर्व सेवी हती, तेमना विष. यनो अभ्यास अने परिचय करवानी अनिवार्य आवश्यकता प्रतीत थई आधी तेमणे तत्कालीन देशभापाओनो परिचय मे व्यवानो प्रयत्न तो आरभ्यो ज, परतु ते साये तेमनी शोधपबुद्धि अने जिज्ञासावृत्तिये, तेमने आपणा देशना प्राचीन साहित्य अने इतिहासनो अभ्यास करवानी प्रवृत्ति तरफ पण सविशेप प्रेरित कर्या देशमापाओ साथै तेमणे भारतवर्षनु प्राचीनतम वाङ्मय, जे ससारनी सवश्रेष्ठ अने प्राचीनतम भाषा सस्कृतमा रचाएलु छे, तेनो अभ्यास पण आर्यो ए अभ्यासना एक गुसगठित अने सुव्यवस्थित साधन तेम ज सस्थान तरीफे पलकत्तामा मर् विलियम जोन्स नामना इज विद्वाने सन् १७८४ मा 'एसियाटिक सोसाइटि' नामनी एक संस्था स्थापित करी अने ते द्वारा सरहत साहित्यना मूल म यो छपावीने प्रक्ट परवानो तथा ते ऊपर इग्रेजीमा अन्वेषणात्मक निय धो विगेरे लसीने, युरोपना तेवा शोधक विद्वानोने तेमनो परिचय भापवानो उपक्रम आरभायो ते विद्वानोने सस्कृत साहित्यनो परिचय करता प्राकृव साहित्यनो परिचय पण स्वाभाविक क्रममा जथवा लाग्यो सर विलियम जोन्से कालि- दासना सुप्रसिद्ध शाकृतल नादकनु पहेतु इमेजी भाषा तर प्रकट क्यु (सन् १७८९) अने ते भाषान्तर मानना याचनवी ज जर्मनीनो दलाली महार विचारक, चिन्तक, लेखक, दार्शनिक विद्वान, महाकवि ग्याँइथे, सस्कृत साहित्यनी ए अनुपम कृति अपर किंचित् प्रास्ताविक अत्यन्त मुग्ध थई गयो हतो*. ए शाकुन्तलमा ज सस्कृत भाषा साथे प्राकृत भाषामा पण तेटला ज विस्तृत सवादो आलेखेला होवाथी सस्कृत साथे प्राकृत भापानो पण परिचय करवानी आवश्यकता ए अभ्यासियो माटे अनिवार्य हती ६ एज समय दरम्यान, चौद्ध पाली साहित्यना अने जैन प्राकृत साहि- त्यमा अनेक स्वता अथोनो पण ए विद्वानोने परिचय थयो, तेमज अशोक विगेरेना शिलालेसोनी जूनी ब्राह्मी लिपि उलाता, ते रेसोनी भाषा पण तत्का- ली लोकभापा प्राकृत छे एग जणयामा आव्यु एटले सस्कृत साये प्राकृत भाषाना साहित्सना अध्ययन अने अन्वेपणनी पण ए साथे साथे प्रवृत्ति शर थाई ७ जेम मे उपर सूचव्यु छे, आपणा देशमा प्रारत भापान जान मपादन कार- चामा आधारभूत थाय तेया अनेक व्याकरणमन्यो जूगा समयमा रचाया छे, एमा सोधी प्राचीन व्याकरण जे अयारे उपलन्ध बाय छे ते वरमचिकृत 'प्राकृत प्रकाश छे ब्राह्मण संप्रदायवाओ म्होटा भागे ए व व्याररणनु अध्ययन- अध्यापन करता आल्या छे इग्रेज विद्वान् कॉवेले, सौथी प्रथम सर १८५४ मा, ए व्याकरणने इग्रेजी भाषा तर साथे प्रक्ट क्यु हतु वररुचिनु ए व्याकरण जेम सौथी प्राचीन छे तेम सक्षिप्त पण ले एमा अपभ्रंश भापानो तो नाम-निर्देश पण नथी घररुचि पठी सीधी विशेप प्रचार पामेलु अने सौथी पधारे विस्तारवाळु प्राकृत व्याकरण, ते उपर जणाव्या मुजय, हेमचन्द्राचार्यनु छे जैन सप्रदायमा एज ब्याकर- गनु विशेप अध्ययन-अध्यापन थतु आव्यु छे, अने एटला माटे एना उपर पछीना विद्वानोना करेला अनेक टीका टीप्पणो आदि पण विपुल परिमाणमा उपलब्ध थाय छे ८ वर्तमान युगना प्रारभकालमा प्राकृत भापाना सौथी महोटा वैयाकरण तरी- फेनी रयाति मेळवनार जर्मन विद्वान् रीचर्ड पिशले हेमचन्द्राचार्यना ए प्राकृत व्याकरणनी सुसपादित सर्वप्रथम आवृत्ति, जर्मनीना हाले शहरमाथी सन् १८७७ मा प्रस्ट करावी ए पुस्तकमा अध्यापक पिशले दरेक सूनवार विस्तृत टिप्पणी आप्या छे, अने तेमा, तुलनात्मक रष्टिये, जूना प्राकृत शब्दोना गराठी, गुजराती, जमन महाकवि ग्योइधेए कालिदासनी 'शतला' कार मुम्प यइने, सन् १७९२ मा, एनी प्रशसा करती ४ पंक्तियो। एक भावपूर्ण पद्यमुकक जर्मन भाषामो यराव्यु हतु जेतुं अवतरण, तेम ज इंग्रेजी भाषा तर देशविदेशना अनेक लेसोए पोतपोतानी वृतियो निव यो निगेरेमा उस्त पर्यु छ ए मुकर भावपाही गुजराती भाषांतर मारा विद्वान् मिन साक्षर श्री अ. रामगारायण पाठये, मारी विविीथी हमणो न मने करीने आप्यु छे जे अहिं उद्धृत कर छु जे यर्पना यौवननां प्रसून ने जे फ्लो भासरना, वीजे आहद दे, तृप्त करे, झयो भारमाने उरसवान द मुग्धे, धरा भने स्वर्गनु एक नाम जे, सौ साये ते उपरवा शकुन्तला! पाणिीि स्मृत प्राचीन 'आपिशल' वैयाकरणनो पुनरवतार तो नहि होय।

पाधीचरित सिन्धी, हिन्दी, पगाली आदि पर्तमान देशभाषाओमा प्रचलित स्वरूपवान शब्दो पण स्थाने स्थाने आपला प्रयत्न क्यो छे ९० पिशले प्रक्ट परेला हेमच द्राचार्यनाए प्रारत व्याकरणे भारतीय मापारिजानना अभ्यासियोनु सविशेप लक्ष्य सेंच्यु एव्याररणा अध्ययनधी महा- राष्ट्री, मागधी, शौरसेनी, पैशाची जेवी प्राचीन अने प्रौढ साहित्यिक प्राकृत भापा. ओना स्वरूपनी विस्तृत उपलब्धिनी साथै विद्वानोने अन्यत्र अप्राप्य एवी 'अपभ्रश' भाषाना विशिष्ट जाननी पण अपूर्व प्राप्ति यई १० 'अपभ्रश एवा शब्दप्रयोगनो प्रघोप तो, एम आपणा साहिलमा देठ पाणिनीय व्याकरणना महाभाष्यकार महर्षि पतजलिना समयथी ज सभव्यातो आये छ एमना समयमा, शुद्ध सस्कृत शब्द 'गो' ना यदले जनपदीय भाषामा गावी, गोणी, गोवा, गोपोतलिका आदि जेया अनेक रूपो प्रचारमा हता-जेमने ण्मणे सस्कृतना शिष्ट उच्चारणनी दृष्टिये भ्रष्टोचारवाग मानी 'अपभ्रश' एवा विशेषणथी उल्लेरया छे परतु, पारना पयकारोए अने वैयाकरणोए जे 'अपभ्रश' भापानो भाषाविशेष तरीके उल्लेग कयों छे अने जेनी गणना साहित्यिक भाषासमूहमा करवामा आवी छे, तेनी साधे, पतजलिकृत शब्दप्रयोगनो काई सय घ छे के प्रेम ते विषे हजी क्गु चोक्स जणायु नयी कारण के अपभ्रश भापानु विशिष्ट स्वरूप दाखवती एटली प्राचीन कोई गद्य-पद्यात्मक कृति के पक्ति हजी ज्ञात थई थी घर- रुचिना 'भारतप्रकाश' मा य अपभ्रश भापानो निर्देश सक्था थी, तेथी तेमाप समयमा अपभ्रशे पोतानु कोई साहित्यिक शिष्य प्राप्त क्यु | हतु, एयो विद्वा- नोनो बहुमत जणाय छे परतु कवि भामह अने दण्डीना समयमा (६ वा ७ मा सकामा) अपभ्रश भाषामा, सस्तृत अने प्राकृतनी समान कोटिमा स्थान पामे ते जातनु याव्यमय सार साहित्य रचाएट विद्यमान हतु अने तेथी तेमणे पोता। काव्याल्कार' अने 'काव्यादर्श' जेया साहिसिक मीमासा परनारा आलकारिक प्रथोमा 'अपभ्रश भापाने पण सरहत अने प्राकृतनी जेमज काव्यरचनानी वाहक एर शिष्टभापा तरीके उलेखी छे अने ते पछी थला राजशेसर, भोज यगेरे विद्वानोए तो अपनश भापाना कवियो अने काव्यो विगेरेने लगता यथेष्ट उल्लेखो करेला छे तेथी ए वस्तुनी फ्ल्पना तो विद्वानोने सारी पेठे थई गई हती के प्राचीन समयमा अपभ्रश भाषा साहित्य पण सारी पेठे सर्नायु हतु परतु पिशरना जीवन दरम्यान (सन् १९०१ सुधी) अपभ्रश भाषानी कोई स्वतन अने विशिष्ट मन्थति, तेना प्रक्ट स्वरुपमा, प्रसिद्धिमा आवी न हती, तेम ज एवी वृतियो विद्यमान हशे पनी पण पशी कोहने कल्पना थई ने हती एटले अपभ्रंश भाषासाहित्य नहिं जेवू ज विधमान छे, एवी धारणा पिशलनी वधाई हती अने तेज उल्लेग्योना आधारे ते किचित् प्रास्ताविक ६५ पछीना १५-२० वर्षना गालामा ए विषय उपर लगनारा आपणा देशना टॉ गुणे,' डॉ. पेनर्जी-शाली निगेरे विद्वानोए पण एज धारणानो पुनरचार को हतो ११ अपभ्रश भापाना विशिष्ट अध्ययन अने अन्वेपणनी आवश्यक्ता मज उपयोगिता, भारतीयभापाभिज्ञ युरोपीय विद्वानोने प्रारमयी ज सारी पेठे जणाई हती. आर्यपरिवारनी प्रयतमान भारतीय भाषाओना निकामनामनी, तुलनात्मक दृष्टिये पर्या- लोचना करवा माटे, ए भापाना इतिहास, साहित्य अने सरूपने समजवानी अनिवार्य जर लागी हती वर्तमान देशभाषाओना प्रनाहनो उद्गम शोधवा जनाराओने जणायु के विकमा ११ मा शतक पठीज, वे ते भाषाओगी आरभिक बुटक रूपरेखाओ मजरे पडवा लागे छे, अने ते पछीना ज उत्तरोत्तर काळमा वीमे वीमे तेमनो विकास धतो स्पष्ट देवाय छे एवी पूर्वना समयमा तो, अपभश सज्ञाधारक ते भापानी विशाल धारा बहती देसाय छ जेनु निस्तृत व्याकरण हेमचन्द्राचार्यना उक्त प्राकृत व्याकरणमा निघद्ध थएलु छे एपी ए वस्तु स्वतःसिद्ध थएली जणाई के वर्तमान भारतीय भाषाओना प्रवाहनु उद्गम स्थार, अपभ्रशनी धारामा अन्तर्निहित थुएल छे एटले, ए माटे अपभ्रश भापानी साहित्यिक सामग्री गोधना अने मेरयानी उत्स्ठा, ए विपयना अभ्यासियोने थाय । तद्दन स्वाभाविक हतु १२ अध्यापक पिशले (सन् १८७७ मा) उक्त हेमचन्द्राचार्यना प्राकृत व्याक- रणनी सुसपादित आवृत्ति प्रक्ट का पठी, पोसानु समग्र लक्ष्य प्राकृतभाषानु एक प्रमाणभूत अने परिपूर्ण व्याकरण लयवा तरफ दोयु तेमना ममय सुवीमा ज्ञात अने प्रकाशित थपला विशाल प्राकृत साहित्यना संकडों अन्यो अने हजारो उल्लेसोनु अधाग दोहन करी, २५-३० वर्पना सुदीर्घ परिश्रम पछी, तेमणे ए व्याकरण पूर्ण पर्यु जे सन् १९०० मा जर्मनीना स्ट्राघुर्ग नगरमाथी प्रकट थयु एव्याकरणना उपोद्घातात्मक प्रकरणोमा मागधी, महाराष्ट्री, शौरसेनी आदि घवी प्राकृत भाषामोनु स्वरूपालेखन करती ययते, क्रमप्राप्त अपभ्रंश भापाना स्वरूपनु पण तेमणे सक्षिप्त परतु सारभूत, सुनर निरूपण क्यु ए निरुपणमा, अपभ्रश भापाना ज्ञानमाटे जेटली साहित्यिक सामग्री तेमने उपल ध यई हती तेनी दूक यादी पण तेमणे एक प्रकरणमा आपी छै ए यादी प्रमाणे तेमनी पासे, हेमचन्द्रना प्राकृत व्याकरण- गत अपभ्रश प्रकरणमा उदाहरण तरीके उद्धृत करेला पयो उपरान्त, मरखती- कण्ठाभरणमा मळेला थोडाक अपभ्रश उद्धरणो, विक्रमोर्वशीयमा उपरच अपभ्र- शनी सवादात्मक थोडीक गीतिकाओ, पिंगलछन्द सून अने प्रास्वपिंगलमा उद्धृत धएला थोडाया अपभ्रश पद्यो, तेम ज धन्यालोक,' 'वेतालपचार्जिगति 'शुरश- १जुओ, डॉ. गुणे लिसित, 'एन टोडक्शन टु कम्पेरेटिय पाइलोलॉजी' १९६ २ ए पी नाम-शायी कृत 'सोल्युशन ऑफ मागधी' २३ , पद्मश्रीचरित तति,' सिंहासनानिशिको' भने 'प्रन्धचितामणि' मा मरी आवता योडाक दोषको विगैरे प्रवीर्ण भटोफ हतु ए सिवाय तेमने कोई स्वतन ओ सरा अपभ्रश साहित्यिक कृति नात यई न हती एप्राकृत व्यारण लसती वसने जपो पिशलने राग्यु हतु के अपभ्रश भापाना ज्ञाननाअन य साधन तरीके उपयुक्त जणाती ए वी सामग्री, एक्न रूपे, एक पुस्त- कमा आलोचनात्मक टिप्पणो साथै उपायनामा आवे तो अभ्यासियोने ते बहु उप. योगी यशे तेथी तेमणे ज, एपछी, ते वधा अवतरणोने एकत्र करी, ते साये पाठभेद आदि सूचवता टिप्पणो जोडी, 'माटेरिआलिएन् त्सुर केन्टनिस् डेमू अपनश ( Materialien zur Kenntnis des Apabhamsa ) amat starar fra भापाना व्यापरणनी एक पूति'ना ( Lin Nachtrag zum Grammatil der Pla Irit Sprachen) रूपमा, सन् १९०२ मा पर्लिनमाथी प्रस्ट पयु दुर्भाग्ये ए पछी तरत ज अ० पिशरनो, प्राकृत भापानी भूमि -भारत वर्षमा (मद्रासमा) स्वर्गवास थयो। १३ प्राकृत भाषाओ महान अभ्यासी अने आजीवन प्रारत शब्दशाननी चर्चामा निमम रहेनार, ए असाधारण पाहत वैयाकरणने, एनी क्शी सनरन्होती पदी जे अपभश भापानी साहित्यिा सामग्रीना अभारनी पल्पना, एमने सदरी रही छे नी विपुल मन्थसमृद्धि जैन भडारोमा हुजी य भरी पड़ी छे । गुजरात, राजपूताग, दिदी, मध्यभारत, विरार आदि प्रदेशोमा आयेला अन्धवारग्रस्त जैन प्रथमडारोमा, वे चार के पाच उस 7 नदि, परतु पानी मोटी सेंकसो अपभ्रश मथतियो छुपा- एली पड़ी हती पिशरनी जाणगा तो अपभ्रशमा रचाए। एक 'अधिमया' नामना मन्यनु फेवर नाम ज आयु हतु, के जेनो उल्लेख वाग्भटना 'अल्वाल्मिमाथी एमने मळी आव्यो हतो परतु आजे आपणी मामे अपभ्रशनी नानी म्होटी एवी कोडी (२०) परता य वधारे सरयामा नियो प्रक्ट थएली दृष्टिगोचर थई रही छे, ओ एवी पीजी ओकानेक कृतियोना प्रकाशमा आववानी अपेक्षा रसाई रही छे [अपनश साहित्यनी उपरधि भने प्रसिद्धि] १४ परतु गरी रीते, कृतज्ञताज्ञापा सातर आपणे ए सत्य जाणवु-जणावर्षं जोट्ये, ये अपभ्रश साहियो रीते प्रकाशमा रापयानु मुरय मार्गदर्शन पण, अन्य एर समध जर्मन विद्वाज, आपणने करा यु छ अने ते हता जर्मनीना यो युनिवर्मि- टीना भारतीय विद्या ( Indology) ना महार अभ्यासक अने अध्यापक स्वर्गवासी डॉ. हेमान याकोनी डॉ० यायोती पण पिशरनी जेम प्रारत भापाना एक प्रौढ पण्डित हता, अने ते साधे तेओ जो भागमोना गभीर अभ्यासी पण हता जर्मनीमा जैन साहित्यना अध्यया. सगोधनना सौथी प्रमुख पुरस्कर्ता तेजोज हता जैन प्राकृतनो पद्धतिपूरक अध्ययन करनाराओ माटे, तेमणे 'उत्तराध्ययनसूननी टीकामाथी पेट लीफ मारन कमाओ तारसी, वेना सग्रहम्प एक प्रानभाषापाठ्यपुस्तक तैयार क्यु , - किंचित् प्रास्ताविक ६७ हेतुं अने ते 'Ausgow thlte Trzshlungen in Maharashtri' ए नामे १८८६ मा लाइपरसीग शहेर माथी प्रकट थयु हतु तेमणे आचारागसून, उत्तराध्ययनसून- कल्पसून, पालकाचार्यकथानक, पउमचरिय अने समराइचक्हा जेया प्राकृत जैन, पाश्चयना अनेक प्राचीन अने प्रौढतम प्रन्थोनु सशोधन -सपादन करी जुदी जुदी सस्थाओ द्वारा तेमने प्रकट कराया हवा ए रीते डॉ० थाकोगीनो प्राकृत वाङ्मय विपेनु परिशीलन घणु ज प्रगाढ हतु १५ सन् १९१३-१४ मा तेओ हिंदुस्तानना पुन प्रयासे आव्या हता अने गुजरात, राजपूताना विगेरेना स्थळोना फेटलाफ जैन प्रथभडारो जोना प्रयास को हतो अमदावादनो एक जैन भटार जोता, एक जैन साधु पासेथी, एक फ्थाग्रन्थनी जूनी हस्तलिसित प्रति, तेमना जोनामा आवी, जे प्राकृत भापानी कोई एक अज्ञात कृति तरीके तेमने धतावामा आनी हती डॉ० चाकोनी, ए कमानी देचार पक्तियो वाचतानी साथे ज बहुज अजायवी साये चमी उठ्या अने उत्साह साथे वोली पड्या के 'अरे आ तो कोई अपभ्रंश भापानी रचना लागे छे' ए पोथी जोईने डॉ० थाकोनीनी उत्सुकता एटली वधी वधी पदी के, उपाश्रयमाधी पोताना उतारे आवी परत ज एनी पोताना हाये नकल करवी शरु करी, अने ते सपूर्ण आसी रात तेमा पसार करी जे साधुना भडारमाधी ए पोथी तेमने जोगा मळी हती ते साधु, थोडा समयमाटे पण, ते पोधी तेमनी पासे रासना देया इच्छता होता, एटले डॉ० याकोवीए लगातार अमुक दिवस वेसीने पोताना हाये ज एनी पेटलीक नाल करी लीधी अने पछी एक फोटोग्राफरने शोवी काढी तेनी पासेथी नाकीना पानाओनी फोटोकॉपी करावी लीधी ए प्रयनु नाम 'भविस्सयत्त कहा-हतु अने ते धनपाल नामना कविनो पनावेलो हतो एप्रथनी प्राप्तिधी डॉ० याकोनीने जे अपूर्न आनन्द थयो हतो तेनु प्रोत्साहक स्मरण, तेमणे जाते मारी आगळ, न्यारे हुजर्मनीना हाजुर्ग शहेरमा, सन् १९०८ मा, तेमने मायो सारे पण, सर ज उत्साहधी कयु हतु १६ ते पछी थोडाफ दिरसे डॉ० यामोनी सौराष्ट्रनी मुसाफरिये निकल्या, त्यारे राजकोटमा वीजा एक मुनि पासेथी तेमने तेवी ज भापाना, एक वीजा कथाग्रन्थी भाळ मळी हती ए प्रयनु नाम 'नेमिनाथचरित' हतु अने तेना कर्ता एक हरिभद्रा- थार्य हुता जे चौलुक्यराजा कुमारपालना समयमा विद्यमान हता ए चरितपय यहु ज म्होटो अने उच्चप्रसारनी साहित्यिक अने काव्यमय आलसारिक अपभ्रशमा, गुजरातना राष्ट्रीय अने मास्कृतिक केन्द्रस्थान अणहिलपुरमा रचाएलोछे ए ग्रन्थनी मूळ प्रति जडॉ० याकोनी पोतानी साथै जर्मनी लई जईशाया हता आरीते डॉ. याकोयी पोतानो ए हिंदुसाननो प्रयास पूरो करी (१९१४ ना उन्हाळामा) ज्यारे ६६ पाधीचरित तति, 'सिंहासनमात्रिंगिया अने गपन्यचि तामणि' मा मळी आवत्ता योडाक दोधको विगैरेनु प्रकीण भडो? हेतु सिवाय तेमने कोई स्वतन अने सळा अपभ्रश साहित्यिक कृति ज्ञात यई न हती एमाहत व्याकरण लसती वसने जो पिशलने लाग्यु हतु के अपभ्रंश भाषाना ज्ञानना अनन्य साधन तरीके उपयुक्त जणाती ए ववी मामग्री, एकत्र रुपे, एम पुस्त- पमा आरोचात्मक टिप्पणो साधे उपावनामा आवे वो अभ्यासियोने से यह उप- योगी थशे तेथी तेमणे न, एपठी, ते बधा अवतरणोने एकत्र करी, ते साये पाठभेद आदि सूचनता टिप्पणो जोडी, 'माटेरिआलिएन त्सुर केन्टनिम् डेम् अपनश ( Alatorralien zur Kenntnis des Apablırınısa) Fift TaraT SITT भापाना व्यापरणनी एक पूर्ति'ना ( Lin Nachtrag all Grammathl der Pha } rut Spi nchen) रूपमा, सन् १९०२ मा बर्लिनमाथी प्रस्ट क्यु दुर्भाग्ये ए पछी तरत ज अ० पिशलनो, प्राकृत भापानी भूमि -भारत वर्षमा (मद्रासमा) स्वर्गवास थयो। १३ प्रारा भाषाओ महान् अभ्यासी अने आजीवन प्रारत शब्दशास्त्रनी चर्चागा निगम रहेनार, ए असाधारण प्रायन वैयाकरणने, एनी कशी सवरन्होती पडी के जे अपनश भापानी साहिसिस सामग्रीना अभागी परपना, एमने सटकी रही छे तेनी विपुर ग्रन्थसमृद्धि जेन भडारोमा हजी य भरी पड़ी छे' गुजरात, राजपूता, दिल्ही, मध्यभारत, विरार आदि प्रदेगोमा आला अन्धवारमस्त जैन प्रथमटारोमा, घे चार के पाच दम ज नहि, परतु नानी मोटी सेंकडो अपभ्रश अन्धकृनियो छुपा- एली पड़ी हती पिशलनी जाणमा तो अपभ्रशमा रचाएला एक अधिमन्या' नामना मथ पेवर नाम 7 आशु हतु, के जेनो उद्देश वाग्भटना 'अल कारतिलमाथी एगो मळी आग्यो हतो परतु आजे आपणी सामे अपभ्रशनी नानी म्होटी एवी कोडी (२०) करता य पधारे सरयामा कृतियो प्राट यएली दृष्टिगोचर थई रही छे, ओ एवी पीपी अनेकानेक कृतियोना प्रकाशमा आववानी अपेक्षा रग्बाई रही छे [अपभ्रश साहित्पनी उपलधि भने प्रसिद्धि] १४ परतु गरी रीते, रतज्ञताज्ञापा सातर आपणे ए सस जाणवु-शणाव_ जोइये, के अपभ्रश साहित्यो आरीत प्रकाशमा लायथानु गुरय मार्गदर्शन पण, अन्य एर समय जर्मन विद्वाज, आपणने कराव्यु छे अने ते हता जर्मनीना या युनिवर्सि- टीना भारतीय विद्या ( Indology ) ना महार अभ्यासक अने अध्यापक स्वर्गवासी डॉ. हेमान यारोपी डॉ० याकोपी पण पिशरनी जेम प्राइत भापाना एक प्रौढ पण्डित हता, अने ते साथै तओ जैन आगमोना गभीर अभ्यासी पण हता जर्मनीमा जैन साहियना अध्यया-सशोधनना साथी प्रगुस पुरस्कतो तेओज हता जैन प्रायतनो पद्धतिपूर्वक अभ्यया साराओ माट, तेमणे 'उत्तराध्ययनसून'नी दीमाथी केद- ही मामाजो ताला, तेना समहम्प एक प्रानभाषापाठ्यपुलक तैयार क्यु किंचित् प्रास्ताविक हेतु अने ते 'Ausgowahlte Etz thlungen in Maharashti' ए नामे १८८६ मा लाइपत्सीग शहेर माथी प्रकट थयु हतु तेमणे आचारागसून, उत्तराध्ययनसून- कल्पसून, कालकाचार्यकथानक, पउमचरिय अने समराइचकहा लेवा प्राकृत जैन, वाड्ययना अनेक प्राचीन अने प्रौढतम प्रन्थोनु सगोधन -सपादन करी जुदी जुदी सस्थाओ द्वारा तेमने प्रक्ट पराव्या हता ए रीते डॉ० याकोनीनो प्राकृत बाड्मय विषेनु परिशीलन घणु ज प्रगाढ हतु १५ सन् १९१३-१४ मा तेओ हिंदुस्खानना पुन प्रवासे आव्या हता अने गुजरात, राजपूताना विगेरेना स्थळोना केटराफ जेन गथभडारो जोवा प्रयास कर्यो हतो.अमदानादनो एक जैन भडार जोता, एक जैा साधु पासेथी, एक काग्रन्थनी जूनी हस्तलिसित प्रति, तेमना जोयामा जावी, जे प्राकृत भापानी कोई एक अज्ञात कृति तरीके तेमने वतापवामा आनी हती डॉ० याकोबी, ए कथानी देचार पत्तियो वाचतानी साथे ज बहु ज अजायवी साये चमकी उठ्या अने उत्साह साधे बोली पडया के 'अरे आ तो कोई अपभ्रश भापानी रचना लागे छे' ए पोथी जोईने डॉ. याकोपीनी उत्सुकता एटली घधी वधी पडी के, उपाश्रयमाथी पोताना उतारे आवी तरत ज एगी पोताना हाथे नकल करवी शरु करी, अने ते सपूर्ण आसी रात तेमा ममार करी जे साधुना भडारमार्थी ए पोधी तेमने जोया मळी हती ते साधु, थोडा समयमाटे पण, ते पोवी तेमनी पासे रासत्रा देवा इच्छता होता, एटले डॉ० याकोबीए लगातार अमुक दियस बेसीने पोताना हाये ज एनी केटलीक नकल करी लीधी अने पछी एक फोटोग्राफरने शोधी काढी तेनी पासेथी चाकीना पानाओनी फोटोकॉपी करावी लीधी ए प्रयनु नाम 'भविस्मयत्त महा-हतु अने ते धनपाल नामना कविनो बनावेलो हतो एप्रथनी प्राप्तिथी डॉ० याकोवीने जे अपूर्व आनन्द थयो हतो तेनु प्रोत्साहक रमरण, तेमणे जाते मारी आग:, व्यारे जर्मनीना हावुर्ग शहरमा, सन् १९०८ मा, तेमने मायो सारे पण, सर ज उत्साहवी कजु हतु १६ ते पठी थोडार दिवसे डॉ० यारोनी सौराष्ट्रनी मुसाफरिये निकटया, न्यारे राजकोटमा पीजा एक मुनि पासेवी तेमने तेवीज भापाना, ए वीजा क्यामन्यागी भाळ मळी हती ए प्राथनु नाम 'नेमिनाथचरित' हतु अने तेना का एक हरिभद्रा- चार्य हता जे चौलुक्यराजा कुमारपाला समयमा विद्यमान हता ए चरितप्रथ महु ज म्होटो अने उच्चप्रकारनी साहित्यिक अने काव्यमय आलकारिक अपभ्रगमा, गुजरातना राष्ट्रीय अने सास्कृतिक केन्द्रस्थान अणहिलपुरमा रचाएलोछे एप्रन्थनी तो मूळ प्रति ज डॉ० याकोनी पोतानी साथे जर्मनी रई जईशायाहता आरीते डॉ. थाकोवी पोतानो ए हिदुसाननो प्रवास पूरो करी (१९१४ ना उहारामा) ज्यारे पाधीचरित सति, सिहासनद्वात्रिंशिका' ओ 'मन धचि तामणि' मा मी पायता योटाक दोधमो विगेरेतु प्रकीर्ण भोर हतु छमियाय तेमने कोई स्वतन अने सळग अपचन साहित्यिक कृति ज्ञात यई न हती ए प्राकृत यावरण लसती वसने जो पिशग्ने लाग्यु हतु के अपभ्रश भाषाला ज्ञान या अन य साधन तरीके उपयुक्रा जणाती ए बधी मामग्री, एन स्पे, पर पुस्त- पमा आलोचनात्मक टिप्पणो साथे उपायवामा आवे वो अभ्यासियोो ते यह उप- योगी यशे तेथी तेमणे ज, ए पठी, ते वधा अवतरणोने पर परी, ते साये पाठभेद आदि सूचस्ता टिप्पणो जोडी, 'माटेरिआलिएन त्सुर केन्टनिसू देस अपभ्रश ( Alateur lieu zur Kenntnis des Apabliranisa) ammatt 1317 SATA मापाना व्याकरणनी एक पूर्ति'ना ( Ein Nachtrag zun Grammatik der Pra I rit Sprachen) रूपमा, सन् १९०२ मा चर्सिनमाची प्रक्ट क्यु दुर्भाग्ये ए पछी तरत ज अ० पिशलनो, पास्त भाषानी भूमि-भारत वर्षमा (मद्रासमा) स्वर्गवास थयो। १३ प्रारत भापाओगा महान अभ्यासी जने आजीवन प्राकृत शब्दशास्त्रनी चर्चामा निगम रहेनार, ए असाधारण मारन वैयाकरणने, एनी कशी सयर होती पड़ी के जे अपभश भापानी साहित्यिक सामग्रीना अभारनी पल्पना, एमने सटकी रही छे तेनी विपुल प्रन्थसमृद्धि जेन भडारोमा हजी य भरी पडी छे' गुजरात, राजपूताग, दिली, मध्यभारत, विरार आदि प्रदेशोमा आवेला जन्धवारग्रस्त जैन प्रथभडारोगा, वे चार के पाच दस ज नहिं, परतु पानी मोटी सेंम्लो अपभ्रश प्रतियो छुपा- एली पडी हती पिशलनी जाणमा तो अपभ्रशमा रचाएला एक अविमन्ना' नामना माया केवळ नाम ज आ यु हतु, के जेनो उल्लेरा वाग्भटना अलारतिलमाथी एगो मळी आयो हतो परतु आजे आपणी सामे अपनशनी नानी म्होटी वी कोड़ी (२०) रता य पधारे सरयामा कृतियो प्रक्ट यएली दृष्टिगोचर यई रही छे, ओणी धीमी ओकानेव कृतियोना प्रकाशमा आवधानी अपेक्षा रखाई रही छे [अपभ्ररा साहित्यनी उपलधि मने प्रसिद्धि] १८ परतु गरी रीते, कृतनताज्ञापा गातर आपणे ए सस जाणवु-जणाव जोदये, वे अपभ्रश साहित्यो आ रीते प्रकाशमा लायघानु गुरय मार्गदशी पण, अन्य एक समय जमन विद्वाने ज, आपणने कराव्यु छे अने ते हता जर्मनीना या युनिवर्सि- टीना भारतीय विद्या ( Indology ) ना महा अभ्यासक अने अध्यापक स्वर्गवासी डॉ. हेर्मान यानी टॉ० यायोनी पण पिशरनी जेम प्राइन भापाना एक प्रौढ पण्डित हता, अने ते साये तेओ जेन आगमोना गभीर अन्यासी पण हता जर्मनीमा जैन साहित्यना अध्ययन-सगोधनना साथी प्रमुख पुरस्कता वेओज हता जैन मातनो पद्धतिपूर्वर अध्ययन करनाराओ माटे, तेमणे 'उत्तरा ययनसून'नी टीकामाथी पेट लीक मान क्याओ तारपी, रोना सप्रहरूप एक प्राकृतभाषापाठ्यपुस्तक तैयार क्यु .

- किंचित् प्रास्ताविक ६७ हतु अने ते 'Ausgow thlte Tizthlungen in Maharashti' ए नामे १८८६ मा लाइपरसींग शहेर मावी प्रकट थयु हतु तेमणे आचारागसून, उत्तराध्ययनसून- फल्पसून, कालकाचार्यकथानक, पउमचरिय अने समराइचकहा जेचा प्राकृत जैन, पाड्मयना अनेक प्राचीन अने प्रौढतम अन्योनु सशोधन-सपादन करी जुदी जुदी सस्थाओ द्वारा तेमने प्रकट कराव्या हता ए रीते डॉ० याकोपीनो प्राकृत वाड्मय विपेनु परिशीलन घणु ज प्रगाड हतु १५ सन् १९१३-१४ मा तेओ हिंदुस्तानना पुन प्रवासे आव्या हता अने गुजरात, राजपूताना विगेरेना स्थळोना फेटरा जैन ग्रथभडारो जोया प्रयास कों हतो अमदावादनो एक जैन भडार जोता, एक जैन साधु पासेथी, एक कथामन्थनी जूनी हस्तलिखित प्रति, तेमना जोनामा आवी, जे प्राकृत भापानी कोई एक अज्ञात कृति तरीके तेमने वतावनामा आगी हती डॉ० याकोबी, ए कथानी वेचार पक्तियो वाचतानी साथे ज घटु ज अजायवी साये चमरी उठया अने उत्साह साथे बोली पडया के 'अरे आ तो कोई अपभ्रश भापानी रचना लागे छ' ए पोथी जोईने डॉ. थाकोनीनी उत्सुकता एटली यवी वधी पढी के, उपाश्नयमावी पोताना उतारे आवी तरत ज एनी पोवा हारे नकल करवी शरु करी, अने ते सपूर्ण आखी रात तेमा पसार करी जे साधुना भडारमाधी ए पोथी तेमने जोया मठी हती ते साधु, थोडा समयमाटे पण, ते पोथी तेमनी पासे रासवा देवा इच्छता होता, एटले डॉ० थाकोबीए लगातार अमुक दिवस बेसीने पोताना हाथै ज पनी फेटलीक नकल करी लीधी अने पछी एक फोटोग्राफरने शोधी काढी तेनी पासेथी बाकीना पानाओनी फोटोकॉपी करानी लीधी ए अयनु नाम 'भविस्मयत्त कहा-हतु अने ते धनपाल नामना कनिनो यनानेलो हनो मन्थनी प्राप्तिथी डॉ० याकोबीने ने अपूर्व आनन्द थयो हतो तेतु प्रोत्साहक स्मरण, तेमणे जाते मारी आग, ज्यारे हजर्मनीना हातुर्ग शहेरमा, सन् १९२८ मा, तेमने मायो सारे पण, रसून ज उत्साहयी कयु हतु १६ ते पछी थोडान दिवसे डॉ० याकोनी सौराष्ट्रनी मुसाफरिये निकल्या, त्यारे राजकोटमा वीजा एक मुनि पासेधी तेमने तेवीज भापाना, एक वीना कथाग्रन्थी भाळ मळी हती ए मायनु नाम 'नेमिनाथचरित' हतु अने तेगा कर्ता एक हरिभद्रा- चार्य हता जे चालुक्यराजा कुमारपालना समयमा विद्यमान हता ए चरितप्रथ भदु ज म्होटो अने उच्चप्रसारनी माहित्यिक अने काव्यमय आलकारिक अपभ्रशमा, गुजरातना राष्ट्रीय अने सास्कृतिक केन्द्रस्थान अणहिलपुरमा रचाएलो छे मन्थनी सो मूळ प्रति जडॉ० याकोबी पोतानी साये जर्मनी लई जईशस्याहता आरीते डॉ. थाकोपी पोतानो ए हिंदुसाननो प्रयास पूरो परी (१९१४ ना उबाळामा) ज्यारे पद्मधीचरित प्रति, मिहासनद्वानिशिका' अने 'प्रान्धचि तागणि' मा मी आवता थोडा दोधको विगेरेतु प्रकीर्ण भडोर हतु सिवाय तेमो कोई स्वता ओ सरा अपभ्रश साहित्यिक रति नात यई न हती एप्राकृत व्याकरण लगती वसोजो पिशलने लाग्यु हतु के अपनश भाषामा शा अन य सावन तरीफे उपयुक्त जगाती ए वी सामग्री, एपन रूपे, एर पुन्त- पमा आलोचनात्मक टिप्पणो साधे उपापयामा आये तो अभ्यासियोो ते बहु उप योगी थशे तेधी तेमणे ज, एपछी, ते वधा अपारणोने एस्त्र करी, ते साये पाठभेद आदि सूचवता टिप्पणो जोडी, 'माटेरिआलिएन् त्सुर केन्टनिस् डेस् अपभ्रश ( Maternlien zur Kenntnis des Apablıranisa) Twait starar Santa भापाना व्याकरणनी एर पृर्ति'ना ( Ein Nachtrag zun Grammatil der Pra 1 nt Sprachen) रूपमा, सन् १९०२ मा वर्लिनमाथी प्रस्ट क्यु दुर्भाग्ये ए पछी तरतज अ० पिशलनो, प्राकृत भापानी भूमि-भारत वर्षमा (मद्रासमा) स्वर्गवास थयो' १३ प्राकृत भाषाओना महान् अ यामी अने आजीवन माधव शब्दशाननी चर्चामा निमम रहेनार, ए असाधारण प्राकृत वैयाकरणने, एनी कशी सतर होती पही केजे अपनश भापानी साहित्यिक सामगीना अभागी पल्पना, एमने सटकी रही छे वेनी विपुल ग्रन्थसमृद्धि जेन भडारोमा हजी य भरी पड़ी छे। गुजरात, राजपूता दिली, मध्यभारत, पिरार आदि प्रदेशोमा आवेता आन्धवारग्रस्त प्रयभडारोमा, थे चार के पाच दम ज नदि, परतु पानी मोटी सेंस्तो अपभ्रश अन्धकृतियो छुपा- छठी पडी हती पिदारनी जाणगा तो अपभ्रशमा रचाएला एक 'अधिमन्या' नागना मन्यतु ये 7 नाम ज आयु हतु, के जेनो उहेरा वाग्भटना जिलकारविलमाधी एगो मी आयो हतो परतु आजे आपणी सामे अपभ्रशनी नानी म्होटी एवी कोड़ी (२०) करता य यधारे सरयामा कृतियो प्रक्ट थएली दृष्टिगोचर थई रही छे, ओ एवी पीजी ओकानेय कृतियोना प्रकाशमा आवधानी अपेक्षा रमाई रही छे [अपभ्रश साहित्यनी उपलघि यो प्रसिद्धि] १४ परतु गरी रीते, कृतज्ञताज्ञापा सातर आपणे ए सस जाणवु--जणाव, जोइये, के अपभ्रश साहित्यो आरीते प्रकाशमा लाययानु मुरय मार्गदर्शीपण, अन्य एक समर्थ जर्मन विद्वाज, आपणने पराव्युछे अने ते हता जर्मनीना वॉर युनिवर्सि- टीना भारतीय विद्या ( Indology ) ना महार अभ्यासक अने अध्यापक स्वर्गवासी डॉ. हेमीन यामोनी डॉ० याकोनी पण पिशरनी जेम प्राकृत भापाना एक प्रौढ पण्डित हता, अने ते साये तओ जैन आगमोठा गभीर अभ्यासी पण हता जमनीमा जैन साहित्यना अध्ययन-सशोवनना सौथी प्रमुख पुरस्कर्ता तेओ जहता जैन प्राकृतनो पद्धतिपूर्वक अध्ययन परनाराओ माटे, तमणे 'उत्तराध्ययनसूननी टीकामाथी पेट- तीक मारत स्थाओ तापी, तेना समरूप एक प्राकृतभाषापाठ्यपुस्तक तैयार पर्यु - किंचित् प्रास्ताविक ६७ हेतु अने ते 'Ausgowihlte Dizshlungen in Maharishtiu ए नामे १८८६ मा लाइपरसोग शहेर माथी प्रकट थयु हतु तेमणे आचारागसून, उत्तराध्ययनसूत्र- कल्पसून, कालकाचार्यक्थानक, पउमचरिय अने समराइचकहा जेया प्राकृत जैन, पायना अनेक प्राचीन अने प्रौढतम प्रन्थोनु सशोधन-सपादन परी जुदी जुदी सस्थाओ द्वारा तेमने प्रकट पराव्या हवा ए रीते टॉ० याकोनीनो प्राकृत वाङ्मय विपेनु परिशीलन घणु ज प्रगाढ हतु- १५ सन् १९१३-१४ मा तेओ हिदुस्तानना पुनः प्रवासे आल्या हता अने गुजरात, राजपूताना विगेरेना स्थळोना फेटलाफ जैन प्रथमहारो जोया प्रयास कर्यो हतो अमदानादनो एक जैन भगर जोता, एक जैन साधु पासेयी, एक कथापन्थनी जूनी हस्तलिसित गति, तेमना जोगागा जावी, जे प्राकृत भापानी कोई एक अज्ञात कृति तरीके तेमने बतारवामा आनी हती डॉ० याकोबी, ए क्थानी बेचार पत्तियो वाचतानी साथे ज घटु ज अजायवी साये चमी उठया अने उत्साह साथे चोली पडवा के 'अरे आ तो कोई अपभ्रश भापानी रचना लागे छे' ए पोथी जोईने डॉ. याकोनीनी उत्सुकता एटली वधी वधी पड़ी के, उपाश्रयमाथी पोताना उतारे आधी परत ज एनी पोताना हाये नकल करवी शरु करी, अने ते सपूर्ण आखी रात तेमा पसार करी जे साधुना भडारमाथी ए पोथी तेमने जोया मळी हती ते साधु, थोडा समयमाटे पण, ते पोवी तेमनी पासे रासा देया इच्छता होता, एटले डॉ० याकोबीए लगातार अमुक दिवस देसीने पोताना हाये ज एनी केटलीक नकल करी लीधी अने पठी एक फोटोग्राफरने शोधी काढी तेनी पासेथी वाकीना पानाओनी फोटोकॉपी करायी लीधी ए मायनु नाम 'भविरसयत्त कहा हतु अने ते धनपाल नामना कविनो पनावेलो हतो एप्रन्थनी प्राप्तिथी डॉ० याकोबीने जे अपूर्व आनन्द' थयो हतो सेतु प्रोत्साहक स्मरण, तेमणे जाते मारी आगळ, प्यारे हु जर्मनीना हार्ग शहेरमा, सन् १९२८ मा, तेमने मन्यो त्यारे पण, रसून ज उत्साहयी क्युं हतु १६ ते पछी योठा दिवसे डॉ० यारोपी सौराष्ट्रनी मुसाफरिये निकन्या, त्यारे राजकोटमा पीला एक मुशी पासेयी तेमो तेवी ज भाषाना, ए वीजा कथाप्रन्यनी भाळ मळी हती ए प्रथिनु नाम 'नेमिनाथचरित' हतु अने तेना कर्ता एक हरिभद्रा- चार्य यहता जे चौलुक्यराजा कुमारपाला समयमा विद्यमान हता एचरितमथ महु ज म्होटो अने उच्चप्रकारनी साहित्यिक अने काव्यमय आलकारिक अपभ्रशमा, गुजरातना राष्ट्रीय अने सास्कृतिक केन्द्रस्थान अणहिलपुरमा रचाएलो छे ए ग्रन्थनी तो मूळ प्रति जडॉ. याकोबी पोतानी साये जर्मनी लई जईशस्या हता आरीते डॉ० थाकोयी पोतानो ए हिदुसाननो प्रयास पूरो करी (१९१४ ना उन्हाळामा) ज्यारे मार गिरा प्रतोमाभी ६५८ ताडपनी अने लगभग १३००० जेटली कागठनी पनीचरित पाग पोनाना देशमा (जर्मनी) जवा रवाना यया, से पराठे मुपदनी जैनचेतावर कॉमरम्मनी ऑफिम तरपनी तेमनी विदायगिरिना मानमा एक समारम योगवासा आन्यो हतो, तेमा तेमणे पोवाना प्रभास दरम्यान, उन भडारोमाधी जे आरोते अपभ्रश साहित्पनी वे अपूर्व कृतियो उपल ध यई ते माटे, जैन समाजने पोताना अमिनम्न आया हता अने साये ए पण आशा व्यक्त करी हती के जैन भडारो. माधी भविष्यमा अपभ्रश साहित्सनी आवी पीजी पग पेटलीक रचनाओमी आय यानो समय छे अने ते माद जैन विद्वानोने शोध करवा रहेवानी सेमणे सास भरामण पण करी हती १७ डॉ. याकोबी राजर्मनी पहोच्या ये तरतजयुरोपमा, पेला प्रथम पृथ्वी व्यापी महायुद्धनो आरभ थयो च्यार साडाच्यार वर्प मुधी जर्मनीमा सर्वत्र ए युद्धनी भयर बाजाओ भभुक्ती रही तेमा डॉ० याकोधीना एक ये धे पुत्रो पण होमाई गया छतो तेमणे हिंदुसानमाथी मलेली अपभ्रशनी ए वे अपूर्व इतियोनु सशोधन भने सपादन करयान कार्य शा तमने चालु रारयु तेमणे प्रथम धनपारनी 'भविरसयस महा तेयार परी उपर सूचवयामा आन्यु छे तेम, डॉ० यायोयीने ए कहानी एक ज प्रति माजीहती भने ते पण विशेष प्राचीन न होई परायर शुद्ध न हती तेमणे अथाक परिश्रम बई, यथाशक्य ए मूळ थाना पाटने शुद्ध फरी, तेम ज ते साये, अपभ्रश भापानाशीहास अने पर पने आलेखती समज विस्तृत प्रतापना, व्याकरण- रचा, शोप न्यादि योजी, सा १९१८ मा म्युरिनी 'रॉयल एकेडेमी' मार्फत छपानी प्रकट परावी प्रणम यप पछी, (१९२१ मो) तेमने मळेली अपभ्रशनी वीजी रचना हरिमसरिन धृष्टत्परिमाण 'नैमिाथचरित' नामे हसी, सेमाथी नेमणे सणं. शगार परिज' नाम प म सर्गय सहित चरित सारवी पाढी, तेने पण तेवी जरीते विरत प्रगायना, ध्यावरण मारि साधे सुसपादित परी, त्याधी ज प्रकट करावी. गरो० यामोमीना का प्रयने अपभ्रश साहित्य अन्वेपण कार्यने विशिष्ट प्रेरणा आपी ने पी नगी अने भारतमा पेटलाय विद्वानोने ए भाषा साहित्यना 'उद्धार कार्यमा उत्साहजन अभिनव रस उत्पन्न थयो १८ आपणा देशमा, एकार्यमा सोधी प्रथम रम लेनार, मारा सद्गर विद्वान गिन, भाई श्री चिमनलाल डायामाई दाल, एम ए हना तेमने १९१४ ना सप्टेष. रगा, यहोदराना स्वर्गवासी विद्याप्रेमी श्रीसयाजीराव गायकवाड सरफी 'पाटणना भयारमा फेया पुस्तको, इतिहास, भाषाशास्त्र तथा साहित्यनी दृष्ठिये अगसना छे से भोपन करया पाम मोपदामा व्यु हतु तेमणे पोताना ए अवलोकनकार्य म्याग, पाटणना भटारोमा जळवा सहन पान आदि साहित्यमा अन्योनी किंचित् माताविक , , प्रतो तपासी हती तेमाथी 'गुजराती भापाना साहित्य अने इतिहास बास्ते मणा अगत्यना' एचा पेटलाक पुलकोनी तेमणे सास नोंधो लीवी हती नोधोना आधारे तेमणे, सुरत साते भराएली 'पाचमी गुजराती माहिस परिपद'मा वाचवा माटे "पाटणना भंडारो अने खास करीने तेमा रहेढं अपनश तथा प्राचीन गुज. राती साहित्य" ए नामनो एक विस्तृत निबन्ध रख्यो हतो, जे घडोदरामाथी प्रकट थता 'लाईनेरी मिसेलेनी' नामना पनमा छपायो हतो निबन्धमा, पाटणना भडा. रोगा तेमने रष्टिगोचर थएली अपभ्रश भापानी सन्देगरासक, वनस्वामिचरिन, अत- ग्गसधि, चउरगसधि, मुलसारयान, चञ्चरी, भावनामार, परमात्मप्रकाश, आराधना, मयणरेहासधि, नमयासुन्दरिसधि, तेमज भविस्मयत्तकहा, परमसिरिचरिउ इत्यादि नानी मोटी एवी कोई ७५-८० जेटली कृतियोनी नांध करयामा आगी छे १९ डॉ० याकोवीने धनपालकविकृत अपभ्रश भविस्सयत्त कहानी जे रचना मळी ती अने तेना विपे तेमणे जे आन दप्रदर्शक उद्गार, मुबइमा उक्त जैन सभा आगम, प्रकट कर्या हता ते श्री दलालनी जाणमा आव्या हता अने तेथी तेमनो रस पण ए साहित्यनी शोध तरफ विशेप वध्यो हतो, एटले तेमने पण पाटणमाथी धन- पालनी कहानी एक जूनी प्रति ज्यारे दृष्टिगोचर थई त्यारे खून न आनन्द थयो हतो २० जर्मनी युरोप सागी लडाईमा भयकर रीते सडोवायु हतु अने डॉ० यायो- पीद्वारा धनपालनी 'भविस्सयत यहा' क्यारे प्रकाश पामे तेती कशी कल्पना थतीनहती, तेथी भी दलाले ए 'यहाँ ने, तेमना सपादकत्वनीचे शरु करवामा आवेली गायक- पाउस ओरिएन्टल सीरीश' मा प्रकट करवानी योजना करी दुर्भाग्ये ए मन्थनी मूल भाग छपाईने तैयार थवा आव्यो तेटलामा, भाई श्री दलालगो १९१८ ना इन्फ्ल्युए जाए अकाले भोग लीधो तेथी पछी पूनानी फग्र्युमन पॉलेजना सस्कृता- ध्यापक स्व० डॉ० पाण्डरग गुणे द्वारा प्रस्तावना विगेरे साथे सपादित थई ए अन्ध प्रकट थयो । If धनपारनी एति 'गायश्वाटर ओरिए टल सीरीज्ञ' मा जे रीते प्रकट यइ प्रकाशमा भावी क्षेनी पारळ थोदोक इतिहास छ जेमा मारो पण याइक सय च रहेलो, भाइ श्री दलाल सार्थना गारा विशिष्ट स्नेहसंम धनी मधुर स्मृति, ए संव धने व्यफ करवा भने अहि सास प्रेरणा परेछ भाई श्री दलाले 'पाटणना भतारोमाना भपूर प्रयो' विषे उक नोधो साथे पोतानो जे रीपोर्ट श्रीसया- जीराव गायकवा ने पेश क्यों हतो, तेनाभवलोकनधी वे विद्याप्रेमी भने संस्कृतिविक नृपतिने, १ प्रयोने यपाशक्य प्रकट करवानी भावना पई, भने से थी वेमने माइसोर, मावणकोर विगेरे राज्यो तरफ्पी प्राचीन साहित्यने प्रकाशमा लावनारी जेवी प्रथमाळाओ प्रकट पाय छे वेवी एक प्रथमाळा पोता। (एट के पडोदरा) राग्य तरफ्धी पण प्रकट करवाती इच्छा उत्पन्न पई पदोदरा सेंट्रल लाईवरीनी (लारे भरोसाना विद्यमान 'भोरिएटल इस्टीट्यूट' नी योजना यह न हती) व्यवस्था नीचे, 'गायक भारस् कोरिए टल धीरीश ए नामे प्रथमाना प्रकट करवानी महाराजाए भाज्ञा करी भने देना मुस्म संपादक तरी श्री चिमनलाल दरालनी नियुक्ति करवामां भावी पउम. १०६२ पनधींचरित २१ ए घटनाओ उपरथी बात थयु पे अपभ्रश भाषा साहिल, जेम प्रो. विशाल वगैरेनी कल्पना थई हती के लुम थई गयु छे, तेम लनोतु धयु, सने १९१६ मा चानुमासमा आपक्यिोना लेम्पको पण बभेदरामा यसबानो प्रसंग मल्यो मेमना पारसम्यमरेला म वेवासमा रहेवाथी मने साहित्यमेवाती साधना कोई सुयोग मध्यो, जन साहित्य समुपासा, सतशिरोमगि, पूज्यपादप्रवर्तक श्री मान्तिविजमजी महाराज, तथा भने नभेटा रोता समुद्धारक तेम ज प्रथरमोना प्राशा एका तेमा सुशिष्य म्वर्गीय मुनिवर श्रीवतुरविजयजी, तमा सेमी हु मारा पाममेहास्पद भी सुहाम गुपधु तरीक मतो भाष्योर से विद्वदर्य मुनि श्री पुण्यरिजयजीना सानिध्यमो, जा भनारोमो यत्र तम भरी पडेली ऐतिहातिय पाधापामग्री प्रत करवानी ओ तो भी प्रवतकनीकी पुगीत स्मृति तरीके प्रकाशमा मुख्वानी रष्टिये, ए. प्रथमायाको ("प्रवर्तनका विजय जा ऐति गसिक प्र थमाल' नामे) में पण भारंभ क्यों हतो भार श्री दारे पोतानी सीरी। माटे राजशेगात 'काव्यमीमांसा आदि ५-७ प्रपो एक प्रामे संपादित करया हाथमा सीधा म पण "विज्ञप्तिप्रिवेणी' 'पारसकोश' भादि ४-५ प्रथो मारी प्रपमाळा मारे तैयार भरपा शरुपा ते उपरात श्री दलानी यास प्रेरणापी, वेमनी पीरीमा माटे सोमप्रभाचार्यकृत इमारपालप्रतियोघ नामना म्होर माात प्रथना संपादन काम (नेगी मात्र एक ज पूर्ण ताडपत्रीय प्रति पाटणना भरमांधी उपरम्पपईती) पण महापा लीआम अमारा भन्नेना मथसंपाद ा कार्यनो एगभग य साये जमारंभ भयो भने तेथी अमे थोमण परस्पर, एक भीजाना कार्यमा जोतप्रोत जेवा ५ गया इता पता ऑफिस गइम' सिपाय माह बाल सवार-सोझनो घणोखरी समय अमारा उपाधयमा भावी असता भने अमे सापे बेसी प्रयोग नकलो तेम ज ग्रुपो विगेरे शोधता-तपामसर एन यसते उक धनपालनी 'भविस्स यात रहा पण, गाओ सी मो प्रक्ट परवानो मने विचार थयो भने में तेने पुछि भापी भमे बन्ने अपना भाषाना विशिष्ट अध्ययन माटे उरसुक थया ओ तेथी एना साहित्यने से रप्रिये भवलोकया अने अभ्यासका उधुक धया इता मंजे सोमप्रभाचाय कृत 'कुमारपाल प्रतिमोध' मामना प्राकृत प्रपन संपादन यार्य खोकायु हनु वेमा पण अपनश भाषाना मेटल मवसरणो भने एक- सळगप्रकरणी गुम्फ्ति थएन हती घडोरामा आवी रीते साहित्य संपादननो विशिष्ट कार्यारंभ या पछी, केक कारणसर प्रय श्री प्रवर्तकजी महाराजनो विचार मुबहमा चातुर्मास परवानो थयो र पण वेमनी चरणसेवा लोमी, तेमनी साधे मुबइ आल्यो भने सर १९१७ नो ए चातुर्माख मुबइमा व्यतीत कों भाई श्री दलाल साथै कार्योपयोगी पर यवहार सतत चाल ज हतो अने एक-ये पार तो तेजो प्रत्यक्षमा मुबह भावीने मळी पण गया हता मुबहना चातुर्मास पड़ी हुपू पा प्रवर्तकजी महाराजनी अनुमति लईने एकलो ज, पूनानी देवन कॉलिजमो सुरक्षित राजकीय महान् प्रयसपहने जोवानी ला साथी पादभ्रमण करतो पूना गयो त्यो संस्कृत भारत भाषाना सेम ज भारतीय भाषाविज्ञानना उत्साही अध्येता स में पाण्डुरंग गुणेनी मने पनिट परिचय थयो में तेमने जैन भटारोमा सुरक्षित अपभ्रश भाषा-साहिन्यनी विधमानतानो चार आयो भो तेथी ते पण ए साहित्नी कृतियो भवोवा मने अभ्यायवा सूप उत्सुक भया दुर्भाग्ये एज अरसामो भाइ श्री दारनो सवार थयो भने मना हाथे जे केरलाब पोनु सेगदन काम चालू हतु वे मधुरं रहीने सरकी पन्यु मारी भूचनापी, श्री दालना हाये मधुर रोले भविष्मयकदा ने सपादनकाय डॉ गुणेए बहु ज उत्साहपी पूर्ण करवा छा बतावी, तेपी के वसतना गायक्वाइस ओरिएरल सीरीझना मुख्य वयापक व मालकाने वेनी सूचना भापीने में तेमना द्वारा, गुणेने एई सपादनवार्य भगवरान्यु ] - किंचित् प्रास्ताविक परंतु ते वरफ विद्वानोनु सास लक्ष्य सचायु होतु अने भाषाविज्ञाननी दृष्टिये ते साहित्यनी आटली बधी विशिष्ट उपयोगिता छ तेनी सास धर्चा थईन हती. अपभ्रशनी ए वी कृतियो प्राकृत भेगी ज गणाती अने तेथी जूना कॅटेलॉग विगेरे धनावनाराओ पण प्राकृतना मन्यो तरीके ज तेनी नोधो करता रह्या हता पूनाना ए विशाल राजकीय ग्रन्थसग्रहमा पुष्पदन्त, स्वयभू विगेरे अपभ्रशना महाकवियोना तिसहिलक्सणमहापुराण, हरियसपुराण, पउमचरिउ विगेरे प्रन्थोनी अनेक प्रतियो समहाएली हती, परंतु तेमनी यादियो करनारा, डॉ पिटर्सन, हो भाडारकर आदिये तेमने मारत प्रन्यो समजीने, ते वर्गनी नामावलिमा ज तेमनो समावेश करी दीघो हतो २२ डॉ० याकोबीना उद्योधन पछी, उक्त रोते । भापाना साहित्यनी व्यारे विशिष्ट उपयोगिता जणाई सारे, जैन भाषासाहित्यना अभ्यासियोनु भ्यान ए सरफ सविशेष बाकायु तेमा सौथी प्रथम ध्यान आपनार भाइ श्री दलालना विषयमा में ऊपर जणाव्यु छ त २३ मार पण लक्ष्य, ए साये ज, ए तरफ दोरायु सर १९१८ मा हु पूनों गयो अने डॉ० गुणे आदिनी प्रेरणाथी, नूतन स्थापित थएला 'भाडारकर ओरिएन्टल रीसर्च इन्स्टीट्यूट'ने आर्थिक तेम ज साहित्यिक यने प्रकारनी दृष्टिये प्रगति पर लाववा माटे, मे मारो यथायोग्य सहकार आपयानो प्रयत्न आरभ्यो अत्यार सुधी सरकारी अथसाह जे 'डेकन कॉलेज'मा रासवामा आवतो हतो ते हवे ए इन्स्टीटयूटमा रारवामा आव्यो हतो अने तेमा समहाएला विपुलसरयक जैन प्रन्योनु मे मारी दृष्टिये परिश्रमपूर्वक अवलोकन करवा भाड्यु ए अवलोकन दरम्यान मने एमा रहेला अनेक अपभ्रश अन्योनी प्रतियो पण दृष्टिगोचर थई अब्दुल रहमान कृत 'सन्देशरासक'नी एक जूनी प्रत, जे मने पहेला पाटणमा मळी आवी हती अने जेनी नकल मेयरी रासेली हती तेनी धीजी प्रति एसमह माथी मठी आवता तेनाआधारे तेने संशोधित-सपादित फरी प्रकट करवानो विचार पर्यो महाकवि पुष्पदन्त कृत 'तिसट्ठीलक्सणमहापुराण अने स्वयभू कविकृत 'परमचरित' तेमज 'हरिवसपुरानी पण मरस प्रती ए सग्रहमा मारा जोवामा आवी मारा समान साहित्यप्रेमी विद्वान मित्र प० श्री नाथूरामजी प्रेमी, जेओ अवार-ननार पूनामा आवीने मारी साथे वसता, तेओ पण ए विषयमा चधारे रस लेवा राम्या जैन साहित्यना संशोधन प्रकाशननी रष्टिये मे शरु करेला 'जैन साहित्य सशोधक' नामना त्रैमासिक पत्रमाटे तेमणे 'पुष्पदन्त और उनका महापुराण' ए नामनो एक विस्तृत गवेषणात्मक लेप लख्यो अने से द्वारा अपभ्रशना एक महाकदिनी महान प्रन्यरचनानो प्राथमिक परिचय विद्वानोने थाप्यो. स्वयभू कविनी रचनाओ, विपे पण प लेसमा थोडोक उल्लेस करवामा पाधीचरित २१ ए घटनाओ उपरधी ज्ञात थयु फे अपभ्रश भाषानु साहिस, जेम प्रो. विशल बगैरेनी कल्पना भई हती के लुप्त थई गयु छे, तेम लुन न्होतु भयु, मने १९१६ ना चानुमासमा आपत्तियोना लेखक्ने पण बोदरामा यसकानो प्रशंग मळयो नेमना पारमायमरेला अवेवासमा रहेवाची मने साहित्यसेवानी साधनानो काइक मुयोग मन्यो से जन साहित्यसमुपासक, सतशिरोमणि, पूज्यपाद प्रवर्तय श्री कात्तिविजयजी महाराज, तथा भोम्जामा रोपामुद्धारक तेम ज मथरमोना प्रकाशक एषा तेमना सुशिष्य म्वगीय मुनियर श्रीचतुरविजयजी, तथा जेमने हु मारा परमन्ने दास्पद भो सुहत्तम गुस्वधु तरीके मानतो आव्यो वे विद्वद्वर्य मुनि श्री पुण्यविजयजीना सानिध्यमो, जैन भारोमो मन तन भरी पटेली ऐतिहासिक प्राधनसामग्री प्रकट करवानी अओ तो श्री प्रवनकनीनी पुनीत स्मृति सरीरे प्रकाशमा मुकवाणी रष्टिये, एर प्रथमायानो ('प्रयताकान्तिविजय जैन ऐतिहासिव प्राथमाला तामे) मै पण भारभ क्यों हतो भाइ भी दराले पोतानी सीरी माटे राजशेखरकत 'काव्यमीमा आदि ५-७ प्रयो एक सामे संपादित करवा द्वापो लीपा में पण 'विज्ञप्तित्रिवेणी' 'कृपारसकोश' आदि ४-५ प्रयो मारी प्रपमाळा माटे तैयार यरवा कर्या ते उपरात श्री दानी सास प्रेरणाधी, वेमनी सीरीज्ञ माटे सोमप्रभाचायत 'पुमारपारप्रतियोध नामना म्हो प्राकृत प्रथना संपादन पाम (नेनी मात्र एकज संपूर्ण ताडपत्रीय प्रति पारणना भटारमाथी उपलब्ध यह हती) पण महापा लीधुं भाम अमारा पनेना म संपादन कार्यनो लगभग एक साथे ज आरंभ भयो भने भी अमे यो जग पररपर, एक भी पाना कार्यमा ओतप्रोत जेवा कई गया हता पोताना 'ऑफिस टाईम सिपाप भाई बाल सवार-सारनो घणोखरो समय, समारा उपाश्रयमा र भावी नेसता ओ अमे साये देसी प्रयोगी नक्लो तेम ज ग्रुपो विगेरे शोधता-तपामता एज धमते उप धनपालनी 'भविस पत्त कहा ने पण, गाओ सी मा प्रक्ट परवानो मने विचार थयो भने में वेने पुधि आपी भमे मन्ने 'अपभ्रश' भाषाना विशिष्ट अध्ययन माटे उरसुक पया ओ तेथी एना साहित्यने से रटिये अवलोक्या अने अभ्यासवा उद्युत भया हता में जे सोमप्रभाचाय कृत 'कुमारपासप्रतिमोध' मामना प्राकृत प्रयन संपादन कार्य खोकायु हनु वेमा पण अपनश भाषाना केटा भपतरणो भने पा-ये सदग प्रकरणो गुम्पित थएलो हता बोदरामा भावी रीते साहित्य सपादननो विशिष्ट कार्यारंभ या पछी, केरलाक पारणसर पूज्य श्री प्रबर्नकजी महाराजनो विचार मुबइमा चातुर्मास परवानो वयो ? पण तेमनी चरणसेवाना लोमथी, तमनी साये मुबइ आध्यो भने सन् १९१७ नो ए चातुर्माध मुघडा व्यतीत क्यों भाई श्री दगल साथे यार्योपयोगी पनयवहार सतत चालू ज दतो अने एक-नेवार तो तेगो प्रत्यक्षमा मुबह भावीने मळी पण गया हता मुबइना चातुर्मास पड़ी हुपू पा प्रवतकनी महाराजनी अनुमति रईो एक्लोज, पूनानी देन कॉलेजमा सुरक्षित राजकीय महान् प्रयसंग्रहने जोवानी ला साथी पादभ्रमण करतो पूना गयो त्यो संस्कृत प्रारत भाषाना वेम ज भारतीय भाषाविज्ञानना उत्साही अध्येता ख डॉ पाण्डरंग गुणेनो भने पनिष्ट परिचय भयो म तेमने न भारोमो सुरक्षित अपभ्रश भाषा-साहित्यनी विद्यमानतानो सयाल थाप्यो अने तेथी तेओ एण ए साहित्खनी कृतियो अवलोक्चा भने अभ्याखवा खूप उत्सुक पया दुर्भाग्ये ए अरसामा भाइ श्री दलालोखर्गवास ययो भने मना हापे केला प्रयोर्नु संपादन काम चालू इतुं ते मधुर रहीने अटकी पज्यु मारी सूचनाची, श्री दलालना हाये मधुर रहेलं भविस्सयतमदा में सपादनकाय डॉ गुणेए बहु ज उत्साहथी पूर्ण करवा इरछा बतावी, वी ते वखतना, गायक्वाडस् ओरिएल सीरीझना मुख्य व्यवस्थापक व फुडालकरने देनी सूचना भापीन में तेमना द्वारा, डॉ गुणेने एन मपादनार्य भपावराम्यु] किंचित् मास्ताविक परंतु ते तरफ विद्वानोनु सास लक्ष्य सेंचासु होतु अने भाषाविज्ञाननी दृष्टिये ते साहित्यनी आटली बंधी विशिष्ट उपयोगिता छे तेनी सास चर्या यई न हती अपभ्रशनी ए बधी कृतियो प्राकृत भेगी ज गणाती अने तेथी जूना कॅटलॉग निगेरे घनावनाराओ पण प्राकृतना प्रन्यो तरीके ज तेनी नोधो करता रहा हता पूनाना ए विशाल राजकीय ग्रन्थसप्रहमा पुष्पदन्त, स्वयभू विगेरे अपभ्रशना महाकवियोना तिसहिलस्यणमहापुराण, हरियसपुराण, पउमचरिउ विगेरे प्रन्योती अनेक प्रतियो समहाएली हती, परतु तेमनी यादियो करनारा, डॉ पिटर्सन, डॉ भाडारकर आदिये तेमने प्राकृत प्रन्यो समजीने, ते वर्गनी नामावलिमा ज तेमनो समावेश करी दीधो हवो २२ डॉ० याकोबीना उद्योधन पछी, उक्त रीते ॥ भाषाना साहित्यनी ज्यारे विशिष्ट उपयोगिता जणाई त्यारे, जैन भाषासाहित्यना अभ्यासियोनु ध्यान ए सरफ सविशेष आकर्पायु तेमा सोथी प्रथम ध्यान आपनार भाई श्री दलालना विषयमा में ऊपर जणान्यु छे ज २३ मार पण लक्ष्य, ए साये ज, ए वरफ दोरायु सन् १९१८ मा हु पूना गयो भने डॉ० गुणे आदिनी प्रेरणाथी, नूतन स्थापित थएला 'भाडारकर ओरिएन्टल रीसर्च इन्स्टीट्यूट'ने आर्थिक तेम ज साहित्यिक धने प्रकारनी दृष्टिये प्रगति पर लावा माटे, मे मारो यथायोग्य सहकार आपयानो प्रयत्न आरभ्यो अत्यार सुधी सरकारी अथसमह जे हेक न कॉलेज'मा रासवामा आवतो हतो ते हवे ए इन्स्टीट्यूटमा रावयामा आव्यो हतो अने तेमा सपहाएला विपुलसरयक जैन प्रन्योनु मे मारी अष्टिये परिश्रमपूर्वक अवलोकन करवा भाड्यु ए अवलोकन दरम्यान मने एमा रहेला अनेक अपभ्रश अन्थोनी प्रतियो पण दृष्टिगोचर थई अब्दुल रहमान फत 'स देशरासनी एक जूनी प्रत, जे भने पहेला पाटणमा मळी आवी हती अने जेनी नक्ल मे परी रासेलीहती तेनी धीजी प्रति एसग्रह माथी मळी आवता तेना आधारे तेने संशोधित -सपादित परी प्रकट करवानो विचार क्यों महाकवि पुष्पदन्त कृत 'तिसट्टीलक्सणमहापुराण' अने स्वयभू कवित्त 'पउमचरिड' सेम ज 'हरियसपुराणनी पण सरस प्रतो ए सग्रहमा मारा जोयामा आवी मारा समान साहित्यप्रेमी विद्वान मित्र ५० श्री नाथूगमजी प्रेमी, जेओ अवार-नवार पूनामा आवीने भारी साथे वसता, सेओ पण ए विषयमा वधारे रस लेया लाग्या जैन साहित्यना संशोधन-प्रकाशननी रष्टिये मे शरु करेला 'जैन साहित्य सशोधक' नामना त्रैमासिक पत्रमाटे तेमणे 'पुष्पदन्त और उनका महापुराण' ए नामनो एक विस्तृत गवेपणात्मक लेस लख्यो अने ते द्वारा अपभ्रशना एक महाकविली महान् ग्रन्थरचनानो प्राथमिक परिचय विद्वानोने आप्यो. स्वयंभू विनी रचनाओ विपे पण ए लेसमा थोहोक उल्लेस करवामा ६१२ पनधीचरित आग्यो हतो प्रेमीजीने पछी तपास करता ए प्रथोनी यीजी प्रतो मुबइ तेम ज जयपुरना जैन भडारोमाथी पण जडी आवी हती पुष्पद तनी 'यशोधरचरित' अने 'नागकुमा- रपरित' नामनी ये अन्य अपभ्रश कृतियोनो पण प्रेमीजीये पोता रेसमा उल्लेस को हतो २४ ए पछी डॉ० हीरालालजी जैनने विरारमा कारजानो प्राचीन जैन भहार अवलोकता तेमा 'परफ्दु चरिउ' 'साययधम्मदोहा' आदि पेटलाफ अन्य अपभ्रश प्राथोनी प्रतो जोवामा आवी तेथी तेमणे ए रिपेनो एक विस्तृत लेप लखीने अलाहा. थाद युनिवर्सिटी जर्नलमा छपानी प्रकट कर्यो ए लेसमा तेमने प्राप्त थयेला अपभ्रश प्रथो विपेनी सरस माहीती तेमणे निनद्ध करी २० आ रीते १९१५ थी लई १९३० सुधीना १५ घर्पना गाळामा पुष्कळ परिमाणमा जैन अपभ्रश साहित्यनी माहीती जाणवामा आनी अने तेने प्रकाशमा मुकपानी सम्म विद्वानोनी उत्सुकता वधवा लागी ए उत्सुक्ताना परिणामे आपणे जोई शकिये लिये, के अत्यार सुधीमा ठीक ठीक प्रमाणमा अपभ्रश साहित्य प्रकाशमा आन्यु छे अने तेना आधारे आपणने ए भापाना इतिहास अने साहित्यना विकासक्रमनी घणीक स्पष्ट रूपरेसा दृष्टिगोचर थया लागी छे डॉ. याकोनीना स्वर्गवास पछी जर्मनीमा अपभ्रंश भाषाना विशिष्ट अभ्यासी तरीके डॉ. आल्सडोर्पनु नाम अप्रभागे आवे तम छे तेमणे सौथी प्रथम पुमारपाल प्रतियोध' अन्तर्गत अपभ्रश अवतरणोतु व्यवस्थित रीते अध्ययन फरी तेने पुस्तफरू- पमा हावुर्ग युनिवर्सिटी सरफथी १९२८ मा प्रकट फयु ते पछी पुष्पदननु हरिवस पुराण' पण तेची ज सरस रीते सुसपादित करी प्रबट फयु ए उपरात अपभ्रश भापाना स्वरूप विकासने लगता तेमणे अभ्यासपूण पेटलाव पुटकर नियन्धो पण प्रक्ट गर्या छे आपणा देशमा अपभ्रश म थोना सपादको तरीके डॉ० हीरालालजी जैन, डॉ. आदिनाथ उपाये, डॉ० परशुराम वैद्य, ५० लालचन्द्रजी गाधी आदिना नामो अग्रणी रूपे आपवा योग्य छे [नपभ्रश भाषा साहित्यमा गुजरातनु विशिष्ट स्थान ] २६ आरीते असार सुवीमा अपभ्रश भापानु जे साहित्य प्रकट थवा पाम्यु छे से अपभ्रशीजन्मभूमि अने कर्मभूमि तरीके, भारतना क्या भूभागने सयोधयो, तेनी चर्चा हजी विवादास्पद होई अहीं आपवी अप्रस्तुत छे परतु जे साहित्यिक सामग्री अत्यार मुवीमा उपलब्ध यई छे अने तेना पर्याोचनधी जे परिज्ञान आपणने मन्यु के, ते ऊपरथी एटली वस्तु तो निश्चित थाय छे, थे। भापानो विशिष्ट अने घनिष्ट सबध गुजरात - राजस्थान अने तेनी साथे सबद्ध (तनिकटवर्ती) प्रदेश साये , किंचित् प्रास्ताविक रहेलो छे उपलब्ध साहित्यना म्होटा भागनी रचना एज प्रदेशमा थपली छे वर्तमान गुजराती अने राजस्थानी भाषानो प्रवाहसवध ए अपभ्रश साये जेवा अविच्छिन्नभावे सन्धाएलो चाल्यो आव्यो छे तेना प्रमाणो ए भापाना जूना साहित्य भडारमाथी यथेष्टरूपे मही आवे छे छेक विक्रमना अग्यारमा सैकाना प्रारमथी माडी आज सुधीमा व्यतीत थएला एक हजार वर्ष जेटला सुदीर्घकालीन प्रवाह दरम्यान, गुजरात अने राजस्थानमा प्रचलित देशभापानु रूपान्तर केया क्रमे थतु आव्यु छ अने केटफेटला रूपान्तरोमाथी पसार थया पछी विद्यमान स्वरूप ए देश- भाषाने प्राप्त थयु छे, तेनी रूपरेसा बतावनारी जेटली साहित्यिक सपत्ति गुजरात. राजस्थानमा उपलब्ध थाय छे, तेटली भारतनी अन्य कोई भाषा माटे, अन्य कोई प्रातमा उपलब्ध नधी गुजरात-राजस्थाननी ए साहित्यिक सामग्री द्वारा, विगत एक हजार वर्पनो आपणी भाषाना विकासक्रमनो इतिहास, आपणने सैका प्रति- सैकानी लानी कालावधिनो ज नहिं परतु सतान-प्रति-सतान जेवी (पेढी-दर-पेढी जेवी)२०-२० वर्पनी टुकी कालावधिनो ये प्राप्त यई शके तेम छे २७ गुजरातनी प्राचीन भाषा साहित्य विषयक समृद्धि जेम विपुल छे तेम एना ऐतिहासिक क्रमविकासनो ऊहापोह करवानी दृष्टिये, केटलाक अध्ययनशील योग्य विद्वानीए पण, ए माटे ठीक ठीक परिमाणमा परिश्रम सेव्यो छे, अने तेथी आपणने आपणी भापाना फ्रमविकासनु फेटलुक सप्रमाण ज्ञान, सारा सरसा परिमाणमा, प्राप्त थयु छे एम कही शराय एरिपयमा विशेष परिश्रम करनारा विदेशी विद्वानोमा इटालीना ख० विद्वान् डॉ. टेसीटोरीनो प्रयास सौथी म्होटो छे, ए आपणे सारी पेठे जाणिये छिये लहन युनिवर्सिटी वाग डॉ० टर्नर आजे ए विषयना सौथी अग्रणी युरोपीय विद्वान् छे अने तेमनी साथे हवे श्री आल्फ्रेड मास्टरनु नाम पण मूकी शकाय तेम छे आपणा गुजराती विद्वानोनी जूनी पेढीमाना स्व. श्री नरसिंहराव दिवेटिया अने दि० २० श्री केशवलाल ध्रुवनु नाम चिरस्मरणीय रहेशे गुजराती भाषाना आद्यन्त स्वरूपना ए मने विशेषज्ञोए, आपणने आपणी देशभापाना इतिहास अने स्वरूपनु घणु मौलिक ज्ञान आप्यु छे तेमणे यतावेला मार्गे ज आपणी वर्त- मान पेढीना भाषाशास्त्र-जिज्ञासु जनो यथाशक्ति आगर वधवानो प्रयत्न करी रक्षा छे ५० श्री बेचरदासजी, शास्त्री भी केशवरामजी, प्रो० टी० ए० दवे, प्रो० फाविलाल व्यास, प्रो. मधुसूदन मोदी, प्रो० भोगीलाल साडेसरा अने प्रो हरिवल्लभ भायाणी आदि प्रमुस विद्वान् धन्धुलो, गुजराती भापाशालन तरीके अध्ययन-अन्वेषण-सशोधन-सपादन आदिनु उत्साहजनक कार्य करी रया छ, अने आशा छ के भविष्यमा ए बधाना प्रयनोयी गुजराती भापानी प्राचीन साहित्य समृद्धि जेम वधु प्रकाशमा आवशे तेग ते द्वारा भापाना स्वरूपविकासनु आपणने या विशिष्ट ज्ञान प्राप्त थशे , - पभधीचरित २८ माराजे चे समानविद्या रसिर जेवा विद्वान् मित्रो द्वारा प्रस्तुत परम सिरिघरि उ सपादित थई प्रकाशिव थाय छे ते घने गुजरातना अपभ्रशभाषा- भिक्ष विशिष्ट अभ्यासियो छे श्रीयुत मधुसूदन मोदी तो सस्कृत, प्राकन, प्राचीन गुजराती अने अपभ्रश भाषाना एक मर्मज्ञ विद्वान् तरीके, तेमज तुलना- विवेचनानी शास्त्रीय पद्धति पूर्वकनी प्रथसपादननी कगना एक अच्छा अभ्यासी तरीके, अत्यार आगमज योग्य रयाति पामी चुकेला छे एमनी 'अपभ्रा पाठावलि' अपभ्रश भापाना अभ्यासियो माटे एक सुदर पाठ्य पुस्तक तरीके प्रसिद्धि पामी धुकी छे गा० ओ० सी० माटे 'प्राचीन गुर्जर काव्यसमह'नु एक पुस्तक ए असारे तैयार करी रहा छ जेना प्रकाशनथी प्राचीन गुजरातीना अध्ययन परिशीलनमा उपयोगी थाय तेवी घणी नवी सामग्री प्राप्त थशे श्रीयुत भायाणीये, पोताना भाषाशास्त्र विषयक मर्मस्पर्शी परिशीलननी गमीर शैलीनो सुन्दर परिचय, मारी द्वारा सपादित 'सन्देशरासक' ना व्याकरण, उद बने प्रन्थसार रूपे एमणे लखेला विस्तृत निब ध द्वारा, विद्वदर्गने सारी पेठे भाप्यो छे हवे ए महाकवि स्वयभूना अपभ्रश महाकाव्य 'पउमच रिउ' नु विशिष्ट सपादन फरीरमा छ, जेनो प्रथम भाग थोडा ज समयमा, आ प्रथमाळाना एक सुन्दर मणि तरीके विद्वानोना करकमळमा उपस्थित थशे ५ उपरान्त बीजी पण फेटलीक अपभ्रश अने प्राचीन गुजराती कृतियोना सशोधन-सपा ननु पमनु काम चालूछे २९ प्रस्तुत 'पउमसिरिचरिउ' ना विषयमा श्रीयुत मोदीये पोवाना 'प्रास्ताविक वक्तव्य' मा, तेम ज श्री भायाणीए पोतानी प्रासंगिक भूमिका' मा यथायोग्य परिचय आपवानो प्रयन क्यो छे पाटणना सघवीना पाहामा आवेला भडारमाथी ए कृतिनी एक्मान ताडपत्रीय प्रति मी छे अने तेनाज ऊपरथी आनी नकल करी अन प्रकट करयामा आवी छे प्रति सिद्धराज जयसिंहना समयमा लराण्ली छे-पटले विक्रमना १२ मा सैकाना अत जेटली जनी छे, परतु प्रतिमा उपलब्ध लम्पागनी वर्णसयोजा (जोडणी) जोता जणाय छे के जे बहियाए ए नकल फरी छे, ते सुपठित ये लिपिविज्ञ न हतो ते पोताना लसाणनी भाषा वो समने छ, परतु व्याश्रण नथी जाणतो एटले हस्ख दीर्घ के सयुक्त द्वित्व आदि अक्षरोगो उपयोग करवामा ते बहु जबेदरकार जणाय छे एटलु ज नहि पण घणीक बार वर्णव्यत्यय एटले के अक्षरो आगळ-पाकर लखी देवानी पण तेनी सोटी टेय छे एटले तेनी उवारेली ए नकर भापानी दृष्टिये पीर जग्याए भ्रष्ट पपली छे लहियानी आची खासियतनो अभ्यास करी, प्रस्तुत कृतिना सपादकोए अनता मुवी एने शुद्ध परवानो प्रयत्न कर्या छे, अने में पण एमा केटलोक सहयोग आन्यो किंचित् प्रास्ताविक छ, उता ज्या सुधी कोई सारु प्रत्य तर एनु उपलब्ध नहि थाय त्या सुधी एनी ठीक शुद्ध वाचना थवी सभवित नधी ३० काविधादिलना विपयमा तेना समय अने स्थान आदि मादे अय कोई विशेष प्रमाण हजी ज्ञात ययु नथी प्रस्तुत कृतिना अन्त भागनी ९६.९७मी कहीमा एणे पोताना विपे जे उल्लेस करेलो छ तेउपरथी एटलुज मात्र जणाय छे के ए प्राचीन गुजराता श्रीमाल वशीय सरकृतमहाकवि पण्डित माधना वशमा जमेलो छे महाकवि मापनो समय सामान्य रीते विक्रमा ८ सैकानो पूर्वार्द्ध मनाय छे धाहिल पोताने माधकविना वशमा जमेलो जणावे छे-एटले के भाधनी सन्ततिनी जे परंपरा चाली तेमा थयेला पार्श्व नामना कविना पुरा तरीके पोताने ओळखावे छे कवि पार्थ माघ पछी पेटलामी पेटिये थयो तेनी कशी कल्पना नथी थसी, परतु ४ थी ५ मी पेढिये थयो हो एम जो सामान्य कल्पना करवामा आये, तो माघ पछी लगभग एक सैका पछीना समयमा अर्थात् विक्रमना ९ मा सैकाना मध्य भागमा तेनी हयाती सभवी शके परतु धाहिलनी भाषा अने वर्णन-शैलीनो विचार करता ते दशमा सैकामा थएलो होय तेम लागे छे श्रीयुत मोदीनो पण ए ज अभिप्राय थाय छे ए जोता ते माधनी ७ मी पेढिये के पछी ८ मी ९ भी पेढिये थयो होय तेम आपणे कल्पिये तो ते पदाच समवित थई शके ३१ महाकवि माघ श्रीमाल घशीय गुर्जर वैश्य हतो तेनी जन्मभूमि पुरातन गुर्जर देशनी राजधानी मिल माल (जेनु पारथी पीजु नाम श्रीमाल पड्यु हतु) हती. दिव्यदृष्टि धाहिल एनो वशज होई तेणे जे पोतानी देशभाषामा प्रस्तुत रचना करी छे ते अर्थात् ज विशुद्ध प्राचीन गूर्जर अपभ्रश' छे ए गूर्जर अपभशनी ज्या सुधी आपणने, एना करता पधारे जूनी एवी कोई अन्यकृति उपलब्ध नहि थाय, त्या सुधी आपणे एने आपणी मातृभापाना जननीपदनु मान मेळवनारी भापानी सोधी जूनी रचना तरीके गणी शक्येि तथास्तु. विजया दशमी, स २०.४ ता१२-१.-४८ -जिन विजय ***

No text on this page.

प्रास्ताविक वक्तव्य * १. सने १९३०-३१ मा हु पूज्य मुनिश्री जिनविजयजी साथे पाटणना मडारी जोना माटे गयो हतो मारो मुख्य उद्देश भडारोमा रहेल अपभश साहित्य विगतसर जोरानो हतो स्व० चिमनलाल दलालना 'पाटणना भडारो अने तेमा रहेल अपभ्रश भने प्राचीन गूजराती साहित्य' (पांचमी गुजराती साहित्य परिषदनो अहेवाल) ए लेखें मार ध्यान पाटणना भडारोमा रहेला अपभ्रश साहित्य उपर खेंच्यु हतु धाहिलना प्रस्तुत काव्य 'पउमसिरिचरिउ'नो उल्लेख में तेमना लेखमा प्रथमज जोयो हतो ते साथ देवचदना 'सुलसक्खाणु' अने वरयत्तना 'बयरसामिचरिउ'नो उल्लेख पण ते लेखमों में प्रथम ज जोयो हतो पाटणना भडारो जोवा त्रणेक अठवाडीआ में गाळ्या हता ते दरमियान में उपर नोंघेलो त्रण काव्यो उतारी लीधा हता. भडारो वतावनामा पू मुनिश्री पुण्यनि- जयजीए पण घणीज साहाय्य करी हती तेज रोते आ काव्यो उतारीने में तेमनी साधे धेसी मूळ हाथप्रतो साथे सरखाव्या हता प्रतिओ घणी ज जूनी हती लिपि पण तत्कालीन चार हती अने वाचामा छेक तो सरलता हतीज नहि अने तेमा-खास करीने 'पउम- सिरिचरिउ'मां-लहिआनी अशुद्धिओ अने लेखनशैली एवी तो विलक्षण हती के वाचीने अर्थयोजना करवी ए विपम कार्य हतु. मुनिश्री पुण्यविजयजीना आ प्रकारनी प्रतिओ यांचवाना विपुल महावरानो में घणोज लाभ उठाव्यो हतो आ काव्यो अगे तेमणे अस्थत श्रम छईने घणो सूचनो को हता ते माटे हु तेमनो ऋणी छु में ते वखते वीजा पण अनेक नाना नानां अपभ्रश स्तनो उतारी लीधा हता, परंतु मुख्यतया आ धाहिलनु 'पउमसिरिचरिउ', वरयत्तनु वयरसामिचरिउ' अने देवचदनु 'सुलसक्खाणु ए खास सपादन करनानी दृष्टिए उतारी लीधा हा सने १९३२-३३ मा आ गणेय काव्योनी मुद्रण-प्रति (Press Copy ) तैयार करी राखी हती अने ए बर्घा उपर सारी रीतना टिम्पणो अने अन्य माहिती पण मेळवी राखी हती कार्यने आम तो छेक्टनो ओप आपवो बाकी रह्यो हतो, परंतु काल्यो सांगे समजपानी आकांक्षा सतोपाई गई एटले व्यवस्थित खरूपे तेनु संपादन करी छपावना- करवामा आळस यई गई अने करेला तैयार साधनो साचवीने राखी मूक्या पू० मुनिश्री जिनविजयजीए आ काल्योनु संपादन करी प्रकाशित करवा मार ध्यान चारनार दोरेलु, पण आकाक्षाना अमारने लीधे अने अन्य अनेक व्यवसायोमा गळाडून पडी जवाथी तेमनी आज्ञानी उपेक्षा यती रही- अने सने १९४६नी साल आवी छेटे भारतीय विद्या भवन मारफते तेमनीज दोरवणी हेटळ प्रो हरिवल्लम भायाणीए धाहिलना 'पउमसिरिचरिउ'नु सपादन कार्य हायमा लीधु पू० मुनिजीए परीपी मारु पान दोयु, अने छेटे में अने मारा मित्र प्रो मायाणीए एकला धाहिलना 'पउमसिरिचरित'नुज नहि पण वरयत्चना 'बयरसामिचरिउनु पण साथे सपादन , पठम. प्र.1 २ पउमसिरि चरित फरवु एम निश्चय कर्यो ए शुभ निश्चयनु प्रथम फळ धाहिटनु 'पउमसिरिचारिउ' विद्वज्जनोने उपहाररूपे अमे आपी शकीए छोए ३० मुनिश्री जिनविजयजी आ सपादनर्मा मारा प्रेरणागुर छे ए वारतनो स्वीकार करता मने जडो हर्ष थाय छे २. वाहिलना 'पउमसिरिचरिउ'नु सपादन ताडपत्नी एकज पोथी उपरथी कर- वामां आव्यु छे ए पोथी पाटण (उत्तर गूजरात) सघवीना पाडामाना ताडपत्रीय भडारनी छे आ भडार मूळ रघुपोशालिक (शुद्ध शब्द "लघुपोषधशालिक "-आनु ट्रक रूप "लघुपोशालिक") गच्छनो छे असारे आ भडारनी देखरेख सघवीना पाडाना पटवाओ राखे छे सामान्यरीते बीजा भडारोनी माफक आ भडार पण जैनसघनी मालि. कीनोज गणाय छे जे पोपीमा आ काव्यनो समावेश थयेलो छे ते पोधीनो नबर ३०७ छे तेमा सात प्रयो छे १ पुष्फवइकहा (प्राकृत) पर ४३ गाथा ६४३ २ सुलसरखाणु (अपभ्रश) कर्ता देवचद्रसूरि पत्र ४३-१६ उपरना ४३ मा पाननी धीजी बाजुथी आ काव्य शरु पाय छे अने त्यार पछी चीजा पानाथी २,३,४ इत्यादि भको कर्या छे ३ सागरपुत्रारयानक (प्राकृत) पत्र १६-१९ गाथा ५१ कर्तानु नाम नयी १९ मा पाननी धीजी बाजु नीचे प्रमाणे रहिआनी पुप्पिका छे "सवत् ११९१ भाद्रपद शुदि ८ भौमे । अधेह धवलक्को समस्तराजावलीविरा- जित महाराजाधिराजपरमेश्वर श्रीत्रिभुवनगडसिद्धचक्राति श्रीजयसिंहदेव कल्याणविजय- राज्ये । एव पाले वर्तमाने तत्पादप्रसादात् मह० श्रीगागिल श्रीकरणादौ व्यापारान् करोति । अयेह श्रीखेटकाधारमडले राज० सोभनदेशप्रतिपत्तौ । श्रीखेटकास्थानात् विनि- चितवास्तव्य पडितधामुकेन गणिणिदेवसिरियोग्यपुष्पस्तीकथा लिखितमिति । शुभ भवतु लेखकपाठन [यो]श्चैव ॥ १ यादृश पुस्तके दृष्ट तादृश लिखित मया । यदि शुद्धमशुद्ध वा मम दोषो न दीयते ॥ १ यदक्षर परिभ्रष्ट मात्राहीन च यद्भवेत्ज्ञातुमर्हसि (यद्भवेत् । क्षतुमर्हति) विद्वास कस्य न स्खलते मन ॥२॥" [आ पुप्पिकाळा पानानो फोटो मुनिश्री जिनविजयजीए लेवरान्यो छ, अने तेनी प्रतिकृति आ मुद्रित प्रयना अग्रभागमा मूकेली छे] 'सुलसखाणु'मा अक्षरो स्थिरतापूरक वीक ल्याएला छे पण 'सगरपुत्राख्यानक'ना अक्षरो देखके घणीज झडपथी रखेला छे १ पउमसिरिचरिउ (अमनश) पन १-५३ कर्ता धाहिल कवि आ काव्ययी वळी ना क्रमाक शर का छे ५ अंजनासुदरिचरिउ (अपभ्रश) पत्र ५१-५५ काव्य अपूर्ण उतारेल छे.

३ प्रास्ताविक वतन्य ६. जन्माभिषेक (अपभ्रश) पत्र १-८ आ काव्यना नवा क्रमाक आपवामा आवेला छे ७. दानादिप्रकरण (संस्कृत) पत्र ४५ श्लोक ५२६-फर्ता सूराचार्य 'आ काव्यना पण जुदा क्रमाक छे उपरना काव्योना कमाकोने आधारे (१) पुष्फाइकहा, सुटसक्खाणु, सागरपुत्र- कथानक; (२) पउमसिरि चरिउ, अजनासुदार चरिउ, (३) जन्माभिषेक, (१) दानादि- प्रकरण आ प्रमाणे जुदाजुदा विभागनी चार पोयीओ मेगी करीने आ पोथी बाघेली छे, एटले दरेकनु माप सरखु नयी एकदरे तेमा चार जातना पाना छे प्रतिना कमाको पण एज पूरानाने ठेको आपे छे आ पोथीनो उल्लेख A Descriptive Catalogue of Mss at Patap ( GOS LXXVI) by CD Dalal and Pt Lala candra ना पृष्ठ १८३-१८४ उपर लेवामा आवेळ छे परंतु ते उल्लेसमा अचोकसाई भने अशुद्धि धणी छे, जो के वर्णन आदि-अतनी पतिओ टांकीने करवामा आव्यु छ ३. धाहिल्ना 'पउमसिरिचरिउ'नी प्रतिमा उपर बताव्यु तेम पर यी ५३ छे. प्रतिनी लबाई १३॥ इच अने पहोगई १॥ इचनी छे एक पृष्ठ उपर २यी ४ पकिओ छ प्रत्येक पक्तिमा लगभग ६०ी ६५ अक्षरो छे प्रतिनो लेखनकाळ लगभग विक्रम- नो बारमो सैको कही शकाय वचमा आवेली पुप्पिकामा स० ११९२ लहिआना लेख- ननी साल छे, लगभग तेज अरसानी 'पउमसिरिचरिउनी नकल कही शमाय प्रति के विभागमा लखाई छे सामान्य रीते ताडपत्नी प्रतिओमा पचला भागमा पत्रोने प्रयित राखना वधे काणु होय छे, अने वे छेडे हासिआ होय छे, बेमा पन्ननो क्रमाक नोधाय छे. अर्वाचीन मुद्रित प्रथो माफक पृष्ठ-क्रमाक हाय प्रतोमा होतो नयी प्रतिनी स्थिति अत्यनजीर्ण छे तेना पानानी कोरो कवित् पवित् खवाई गएली छे अपनाद सिवाय प्रतिना अक्षरो खास गया नयी प्रतिना कोई कोई पानाना अक्षरोने घसारो वधारे पडतो लाग्यो छे, त्या अक्षरो झोखा पई गया छे तेम ता वाचनामा खास घणी हरकत पडे तेम नयी प्रतिने जरा उघेइ लागी छे तेम छता अक्षर न रचाय तेम नथी प्रति जे पोथीमा छे ते पोयी आ एकज काव्यनी प्रतिनी नथी, परतु तेमा जुदीजुदी प्रतिओना भागो प्रथित करेला छे भने ते वधाय भागो मेगा बाधी ते प्रति बनावेली छे. ४. 'पउमसिरिचारउनी आ एक ज प्रति उपरथी प्रस्तुत मुद्रित पाठ तैयार करवामा आन्यो छे मुद्रित पाठ तैयार करवामा अमारे घणोज श्रम वो पड्यो हतो, तेम छताय अनेक स्थळे दुर्योधता हजुय कायम रही छे आनु कारण ए छे के लहिआए जे मूळ प्रति उपरथी आ प्रतिनो उतारो कर्यो छे ते प्रतिनो पाठ तेणे पुरेपूरो समग्या विना उतार्यो छे ते उपरांत समकालीन ध्वनिविषयक विलक्षणताओनी अट-अज्ञानयी कहो के वेदरकारीयी कहो-गमे ते कारणे लहिआए हाय प्रतमा पुष्कळजवेरी छे. आ ध्वनिविषयक विल- प्रजमसिरि चरिउ क्षणताओ (Phonological Pecniharitres) मुळे अपभ्रश भाषा-खरूपने लौधे नहि, परस्त रहिआनी समकालीन बोटाती भाषाने लोघे छे ते विलक्षणताभोना सामान्य लक्षण नीचे तारखेला छे ते ध्यानमा लइने अमोए स्थळेस्थळे मुद्रित पाठ निश्चित कर्यो छे आ उपरात लिपि-विषयक विटक्षणताओ(Orthographical pecalharitres)ने लीधे पण प्रतिनी वाचना अघरी बनेली छे ते विलक्षणताओ पण अमारे मुदित पाठ नकी कारखा माटे ध्यानमा राखी पडी छे तेना सामान्य लक्षणो काईक आ कडिकामा बता- वामा आन्या छे लहिओ सामान्य कोटिनो छ बैटलीक हाय प्रतोना सहिमा प्राकृत होता नयी एटले ते प्रतोनी वाचना शुद्ध, मरोडदार, कसाएली अने सुदर लिपिमा लखाएली होय छे खास करीने आ समयना जैन मरोडमा टखाएली लिपिना अभ्यास माटे वाचके मुनिश्री पुण्यविजयजी विरचित "भारतीय जैन श्रमण सस्कृति अने लेखन कळा" (प्रकाशक साराभाई मणिलाल नवाय, अमदावाद) नामे महानिदघ जोपो घटे छे ते अपना पान ७८ उपर तेमणे लेखस्ना लिपिविषयक अज्ञान के भ्रम विपे सारी रीते नोंधो आपेली छे ने नोंधोनो अभ्यास आ प्रकारनी हाथप्रतो वाचनामा घणो सहायभूत थाय एम छे मुनिश्री पुण्यविजयजीए समतितर्कनु गूजराती भापातर' (से प सुखलाल तथा प वेचरदास गूजरात विद्यापीठ, अमदाबाद)ना प्रवेशका जूनी ताडपत्रीय लिपि उपर एक लेख थापेलो छै, तेनो अभ्यास पण ताडपत्रीय प्रतोना वाचकने लाभदायी थाय तेको छ प्रतिनी भनिविषयक लाक्षणिकताओ (य) स्वरपिमाग १ पाखी प्रतिमा (लिखित ताडपत्रीय प्रतिमा) इसने बदले दीर्घ अने दीर्घने भदले इस लेसफनी वेदरकारीने लीधे यएला मालम पड़े छे दा त लेइ (१/९३) पीजइ, धीजह (१/१०२) चींततिहि (१/१७२) वगेरे दीर्घने बदले इस भासिणिए, धण- सिरिए (१/१९१) परिसण (=परीसह १/२३०) वगेरे तत्कालीन लोकमाषामा आ प्रारतु तत्व होवु जोइए तेनी असर आ जोडणी उपर देखाई आवे छे 'स्यादौ दीर्घाखौ' (सि हे ४ ३३०) ए सूत्रमा पण आ प्रभारनी अमर होवानो संभव छे तेज रीते एकादा अक्षरने ठेकाणे बेण्डा अने पेडाने ठेकाणे एकवडा तो स्थळे स्थळे मालम पडे तेनी नोंघ पाठ तरीके प्रथम सैधिना कडवक ९ सुधी लीधी छे, पछीयी संपादित मूलमा ते सीघेली नथी (जुओ मुद्रित पाठ पादनोंध*) आ प्रकारनी विपरीतता आखा अयमा अन्यपच्छिन रीते चाल दृष्टिगोचर थाय छे २ अम्मा, कन इत्यादि स्थळे प्रतिमा अमा, कन बगेरे छे ६३ तृतीया विभक्तिमा हसने बदले दीर्घ सानुसार तथा निरनुसार रूपो आवे के दा त विसेसी, नासी, नामी, पुत्ती, किलेसी, सहाथीं, छदी, संखी इ. आता रूपो जोडणी रूदिशुद्ध करेली छे प्रास्ताविक वक्तव्य ge केटलीक पार अनुस्वारो न जोइए त्या मुकेला छे . हउ, ६उ, नमीय, भुयशु, गयणुगणु वगेरे. ६५ समासमा उकेइ (जे सामान्यत शब्दान्ते आवे) ते वच्चे आवे छे उ. दुतरुभव० (१/११), वसतुपुरा० (१/२७), रयणायरसमु (१/२९) आण- दिउजण० (१/७०) अइदुक्करुतम० (१/७५), धम्मघोसुमुणि (१/११०), धरुयारु (=घरु बारु, मुद्रित पाठमा घर सारु १/१३१) कोवुल्हसिउसेउ (१/१९६) अवगाहिउसायरु (२/१) यगेरे इ. महिमहु (१/११६) निहालगिदोस (१/१४७) सिरिकमल (१/१५४) बहु- देसिपसिद्ध (२/१) जिणसासणिपक्रय (२/१६) दाहिणकरिसठिउ (२/१३) नहियलि (४/११८) समासना अतर्गत अवयनमा सप्तमीनो अर्थ सूचित थतो होय त्या समासनी बचे सप्तमी विभक्तिना प्रत्यय ने आ प्रमाणे मूकपानी वृत्ति जणाई आवे छे ६ प्रतिमा भने ठेकाणे इ भने इने ठेकाणे अ माटम पडे छ अने ठेकाणे इ रणगिणि (१/१६४) उवविणाउ (२/२३) विचिमवीणि (२/१५९) रुणुरणियतारिरविगेजमाल (२/२१९) कोई वार दीर्घ ई भूकनामा आवे छे दीपावणाह (१/११८) पलीकिय (१/१५९) वगेरे इने ठेकाणे अ पणमेप्पणु (१/६) घइन्न (१/२५) विचहूसर (१/२५) ससि- रोवयार (२/१३७, २/१३८) सरिस (शिरीप २/१३८) सललिसितु (२/१६६) वणवेसिड (३/७६) निवड (३/१००) मउडि (३/१०१) कारववि (४/७७) ससिपाल कवु (४/१९६) निग्न (२/१२६) वगेरे कोईक यार तो अ अने इनु परिवर्तन विकृत अने अर्थमा गोटाटो उत्पन्न करे तेवु होय छे जेमके किर (२/११५) ते करि-'हाथी'ने माटे छे ६७ आज प्रमाणे उने स्थाने अ अने अने स्थाने उ दृष्टिगोचर थाय छे उने ठेकाणे अ दप्पुटर (१/४०) उम्मक्स (१/७८) पच (-पुत्त १/१८८) कचहज्जत (२/२५२) महुतु (२/८७) महुत (२/१६१) सकोमल (२/१७१) बगेरे अने ठेकाणे उ सुपुरिसुह (१/२५) जगमु (१/१२०) मडपुरु (१/१६४) बुतु (१/१८३) कलतु (२/३२) मुतगइदु (२/२२२) पाइलच्छि (२/६७) समुज्जिय (४/५) वगेरे. उने स्थाने अकारनो खोकार करता अनो य थाना दाखला पण छे पासाय ((१/३८) ६८ इने स्थाने य भने यने स्थाने इ वारपार मुकाय छे इने स्थाने य. मयरगय (२/६३), रस (२/६८) अपलोयइउ (३/८५) निय (=निइ ४/८८) व्य (४/७५) कय (कइ ४/१९५) इत्यादि. - प.मसिरि चरित यने साने इ मइरद्धउ (२/१०५) मइरधय€ (२/३६) गइ (=गय २/११५) आगइ (= आगय २/११५) मुइयलाह (२।२०४) लइ (=लय ३/१०३) इने ठेकाणे इ अने इना दाखला पण घणा मळे छे ते टाकता निरर्थक छे ६९ उपरनी जोडणीनी समीक्षाथी एक यान तो देखाई आवे छे के स्वरोनी जे ध्वनिस्पष्टता सस्कृत अने प्राकृतमा देखाइ आरती हती ते घनिस्पष्टता अपभ्रशमा घसाती चाली छे-एटल ज नहि पण आ हायप्रत वतावी आपे छे के तत्कालीन देश्यभाषानी उच्चारणपद्धतिनी असर नीचे लसता लहिआए भाषामा खरोनी तो लगभग दुर्व्यवस्थाज करी नाखी छे सामा यरीते अ, इ, उ ने एक वीजामा गमे तेने स्थाने गमे ते खर सहिआओ मनफाव्ये मूके ज जाय छे ए तो क्बुल छे के अपभ्रश रेखको तो अप- भ्रशनी शिष्ट जोटणीने इष्ट गणता ज हशे पण समकालीन खरोच्चारनी जुदी लढणने लीधे नकल करनाराओ जोडणीने अत्यत विकृत करी देता आ प्रकारनी विकृतिओ प्रस्तुत प्रतिमा पारावार छे केटलीकनार दा त आ पीणोराजुयल (५/३२) आ=ई तीसु (१/५९) इत्यादि प्रमादो खरोचारण प्रत्ये बेदरकारीने लीघे ज उत्पन्न भएली विकृतिओ छे केटलीक वार हायप्रतमा ओ पण आवे छे चोगइ (= चउ गइ ४/१७) प्राकृत के अपभ्रशमा औ स्वर तरीके नथी एटले आ प्रकारनो खर समकालीन देशभाषानी जोडणीनी असर ज फही शकाय (मा) ध्यजन विभाग १० व्यजनोमा पनिविषयक लढणने लीघे खास करीने नासिक्य व्यजनोमा 'म जुदी जुदी रीते घनित यतो हतो हेमचन्द्रे भोऽनुनासिको वो का।' (सि हे ४ ३९७) मा आ ध्वनिविकार नोंव्यो छे आ कारणने लीधे म, म्य, व, व, न्य, -अ, उ तरीके जुदा जुदा पर्यायो छूटथी लखायेला आखी प्रतिमा मळे छे ते अभेदना दृष्टान्तो एटला वधा छे के टाकवानी अने जरुर नथी ६११ य श्रुति अने व श्रुतिना आगमने लीधे अकार केटलीक वार य कार के व कार तरीके लखपामा आवे छे एटरे मनो एक वार व थता तेनो अके य यो ए मुस्केल बाबत नथी आ पण घनिने लगतीज वागत छ ६१२ कडिका ६१०मा जणावेल वामतमाथी ज निप्पन्न थता केटलाक दृष्ट्यतो नीचे प्रमाणे छे म नो य सुयरह (१/२०५) व नो य सुयन (= सुवन १/१९७) तिहुयणु (४/१३४) मुणिं (२/१०८) वगेरे म नो व वारणाह (१/११८) सण (२/१२७) अस्थपणु (३/७५) अत्यवेद (३/७५) . " प्रास्ताविक वकव्य व नो म, भमन्तरि (४/११८) सोमणि (२/२१ - सोपण (दे) रति- गृह) इ० ६१३ कालिका ६११मा सूचवेल यश्रुति तथा व श्रुतिना सबधै केटलीक वार य ने स्थाने व भूकवामा आवेल छे दात धोनजणाइ (१/२१४) महोत्रहि (२/१७) सुहब- चणु (२/१०८) रम्मवेहिं (३/१९७) उल्लोपय, उज्जोवय (२/२३३) इ० ६१४, म् वधारानो केटलेक स्थळे उमेरवामा आव्यो छे दा त मसेसुइ (= असेस इ १/७२), मणेरपारि (= अणोरपारि १/८९) ३० ६१५ म् आदिमा होना सता पण प्रतिमा कोईकनार ह करवामा आव्यो छे. वचे भ् आवेलो होना छता केटलीक धार ह् करवामां आव्यो नथी दात हति (=भ्रान्ति १/३६ पाठान्तरमा द्रति छे), हगुरि (= मगुर १/१५०), हीरु (=मीर १/१६४) वगेरे तेज प्रमाणे शब्दारमे आवेला व् नोय करवामा आव्यो छे • दात यभचेरु (१/२२६), यमणेहि (२/२२७ पाठ तरीके मुद्रितमा आनी नोध मथी लेवाणी) यधइ (४/१६६ मूळमा यनइ यचाय छे) कोईक वार आरभना क्नो पण ग् थाय छे दा त गलित (= कलित २/२१८) ६१८ केटलीक वार लसता लखता उच्चारणप्रमाद के केवळ लेखनप्रमादने लीधे उलटा-सुलटी अक्षरो-व्यत्ययात्मक टखाई जाय छे दा त निहारे (विरहि १/६१) उपरनी विगतदार नोंधो मूळपतिना पाठनी ध्वनिविषयक विलक्षणताओना अभ्या- सपी दृष्टिगोचर थाय छे लिपिनी विलक्षणताओ प्रतिना लहिआनी लिपि सामान्यतया ठीक गणाय परतु तेने प्राचीन लिपिनी ओळख अने समज बहु निकृष्ट प्रकारनी होगने कारणे जे प्रति उपरथी आ प्रतिनो उतारो फर्यों छे एमा अटळक अशुद्धिओनो उमेरो थयो छे लहिओ पोते पण कोईक कोईक स्थळे पोतानी मूळ आदर्श प्रति बाची शक्यो नथी तेथी हाथप्रतिमा वञ्चे बच्चे मान माया लीटीओज दोरी अक्षरस्थान खाली रारयां छे लहिओ पोते पण भ्रामक लिपि टखनारो छ एथी पण अशुद्धिओमा सूचज उमेरो थयो छे आधी आ हाथ प्रत उपरथी शुद्ध मुद्रण - आदर्श तैयार करनामा अभने अत्यत श्रम पड्यो छे लहिओ एनी सामेनी मूळ प्रतिमाना प,य, घ, ने स्पष्ट समजी शक्यो नयी एथी आ लएवामा तेणे घणो गोटाळो कर्यो छे वने बदले प्प लख्याना दाखला मुद्रित पाठनी पादनोंधमा माटम पी आरशे च, व, धना पण आ प्रकारनाज गोटाळा रहिआए कर्या छे आ रीते रु,ह,द इ, उ,र, ड, य, प, य, व, अने अ,ज, झ माटे पण आम बन्यु छे एटले आ अक्षरो वाळा पाठोनी अथसयोजना करीने मुद्रण- पाठ वेसाडवामा आ हापप्रतिए सूरज मुस्केलीओ उभी करी छे - स अने म पण लगभग सरवा रसेला पठमसिरि चरित छ केटलेक ठेकाणे पअने बनो भेद प(ब) करीने, अर्थात् पना पेटमा बिंदु करीने बताव्यो छे सुज्ञ वाचक आ विलक्षणताओने मुद्रित-पाठनी नीचे पादनोंधमा मूकेा अतिना पाटो उपरथी सारी रीते समजी शकशे ५. उद विपे तो मारा मित्र प्रो० भायाणीए विस्तृत चर्चा करी छे तेपी हु अहीं आख्यान काल्यो अने कडया वध विषे ज वे बोल कहेवा योग्य धार छु अपभ्रश चरित कान्यो सधिमा रखाता सधि ए संस्कृत महाकाव्यना सर्ग जेवो संधि कडवकोनो समूह अने तेना आरममा भुपपद, अने अते घत्ता मूळ कडमकना देहमा ८ पक्तिओज आवती श्रीहेमचद्राचार्यना 'छदोऽनुशासन'ना अध्याय ६नु आदि सून अने तेनी टीका भने घोतक छे सध्यादौ कडकान्ते च ध्रुवं स्यादिति ध्रुवा ध्रुवक पत्ता था । कडवक- समूहात्मक सन्धिस्तस्यादौ चतुर्भि पदटिकाउन्दोमि कटरकम् । तस्यान्ते ध्रुव निश्चित स्यादिति धुवा धुक पत्ता वेति सज्ञातरम् । सयभूना 'पउमचरिउ'मा आठ ज पकिनु कडवक दृष्टिगोचर पाय छे (जुओ मधुसूदन मोदी 'अपभ्रशपाठारली'मा 'पउमचरिउ'नु अवतरण पान ३ अने भागळ) पाछळयी लगभग दशमा सेकामा कडकनी पक्तिसख्या वघी अने कडरकमांज पचासपी सो जेटली पक्तियोनो समावेश करी शकातो एटले संधिने एकम तरीके राखवा करता कडकने ज एकम तरीके राखीने काव्यो रचा लाग्यो अपभ्रशकाव्योमा मोटो चरित काव्यो बाद करता छटा छूटा केवळ कडवकरद्ध आरयानो अने सधिओ पाना समयमा लखाना लाग्या दात हेमचद्राचार्यना गुरु देवघद्रसूरिनु 'सुलसक्खाणु अने तेवो ज 'नम्मयासुदरिसधि' मयकालीन गूजराती आख्यान काव्यो अने ठेठ प्रेमानदना आख्यान काव्योनां मूळ आ रीते अपभ्रश काडमाबद्ध चरित काव्योमा छे कडनाओना आरभमा ध्रुवपद अने मते 'पलण' अने वचमा कडवानो देह-आम अनेक कडवानु आख्यान आ आख्यान शैलीना मूळ अपभ्रशमा छे जो बहु ज व्यवस्थित रीते तपासीए तो वस्तु अथवा रहा तथा छप्पय पण एक प्रकारना लघु कडयाज छे अहीं आ पाबत प्रस्तुत न होगाथी विस्तृत विमर्शने असमाश नयी ६ कवि पोतानु नाम अने ते साथे पोतानु उपनाम धारण करी काव्यादिमा अने सध्यते मके छे धाहिले धारण करेलु 'दि व दि टि ए उपनाम प्रत्येक सधिनी अत्य धत्तामा भने कान्यारभे आवे छे नामाक्नी प्रथा जयदेवना 'गीतगोविंद'नी अष्टपदीओने अंते मालम पडे छे, तेमज मध्यकालीन देश्यभाषाना कविओए पोताना पदोनी अस पक्ति पोताना नामयी अकित करी छे यक अने लक्ष्म्यक सर्गान्ते श्लोकमा माघे तथा भारविए +ए वसतनी नागरीलिपिना पळणमा २' नो सागर एवो पण सह हतो ते केटलोक बीजो पुस्तको तेम ज शिलालेखोमा पग दृष्टिगोचर याय है-जिनविक्षय । - प्रास्ताविक वक्तव्य भूकेला छे ते पण कदाच आ प्रयानु आछु स्वरूप छे खयभू, पुष्पदत, धनपाल वगैरे बधाय अपभ्रश कविओ पोताना नामयी सधिनी छैचटनी घताने अकित करे छे. जेम धाहिले 'दिव दिष्टि नाम धारण क्यं छे, ते प्रमाणे धनपाले 'सरखतीसमव ए नाम धारण कयं के आ प्रथाओ मायकालीन देश्यभाषानां पदोमा भने कान्योम केटलेक अशे दृष्टिगोचर पाय छे तेनी नोंघ अत्रे लेवी घटे छे ७. धाहिल काव्या ते पोताना विपे थोडीक माहिती आपे छे 'अन्मथिएण दूलजियाए' . (४/१९१) वतावे छे के तेणे दूलजिया (*दुर्लभा+आर्यिका) नामनी साप्वीना कहेनाथी आ काव्यनी रचना करी ४/१९५ प्रमाणे शिशुपालकयध- काव्यना कवि माघ ना वशमा ते जम्यो हतो तेना पितानु नाम ४/१९७ प्रमाणे पार्थ हतु अने ४/१९८ प्रमाणे तेना दादानु नाम ताय (तात.) हतु एक 'वदिता- सूत्र'नो टीकाकार पार्थ छे ते आज पार्थ होय तो पार्श्वनी टीका दशमी शताब्दीमा रचाएली होई, धाहिले आ काव्यनी रचना पण ते ज अरसामा करी होवी जोइए बीज आ काव्यनी तात्पननी हाथ-प्रति लगभग विक्रमना धारमा सैफानी अन्तनी छे पण ए प्रति कोई जूनी प्रति उपरथी उतारवामा आवी छे एटले प्रति-परपरानी दृष्टिए पण भा काव्य दशमी शताब्दीना अरसामा रचायानी पातने टेको मळे छ ८. भा उपरांत मारे कोइ कहेवानु रहेतु नयी मारा मित्र प्रो० भायाणीए का काव्यना व्याकरणनी चर्चा, छदोनी विगत अने भाषान्तर आप्यां छे गूजराती, राजस्थानी भने पश्चिमी हिंदीनां मापातत्त्वोनो अभ्यास, अपभ्रशना अभ्यास साथे सकळाएलो छे. भाषानो इतिहास प्रजाना मानसना इतिहास साथे संकळाएलो छ ए दृष्टिए भाषानों तस्त्रोनो अभ्यास प्रजाना सामाजिक तत्वोनी समज बलवत्तर बनावे छ प्रो वेढे 'Lan guage' नामे पोताना पुस्तकमा जणावे छे Language does not exist apare from the people who think and speal it, its roots go deep into tho consciousness of each one of us The task of the philologist comes to an end when he has recognized in language the play of sonal forces and the influence of history" आ दृष्टिए गूजरात अने राज- स्थान अने मुख्यतया पश्चिम हिंदनी संस्कृतिमा अने भाषाविधानमा रहेला तत्त्वोनु दर्शन करवा इञ्छनार अभ्यासीए अपभ्रशनो अभ्यास करवो आवश्यक छ. जेने माटे मोजदेवे 'सरखतीकण्ठाभरण'(२-१३ )मा का छ: र अपभ्रंशेन सुष्यन्ति खेन नान्येन गूर्जरा ॥ से अपभ्रशना अभ्यास प्रसे गूर्जरोए आदर बताक्यो सर्वया योग्य अने उपयुक्त के. - . मधुसूदन मोदी. पउम.प्र.2 * . प्रास हि क भूमिका अपभ्रशन स्वरूप अने अर्वाचीन भाषाओ साथे तेनो सबंध इ स १९१८ मा जर्मन पडितर्य हर्मान यामोगीए शाखीय पद्धतिए सपादित करी प्रसिद्ध करेला अपभ्रश काव्य भविसत्तकह पछी ठीकठीक अपभ्रश साहित्य प्रकाशमा आयु छे, अने तेना पौराणिक काव्य, महाकाव्य, परितकाम्य, रासक वगेरे विविध प्रकारोनु प्रतिनिधित्व धरावती केटलीक कृतिओ पण मुदित पर चूकी छे उपरात अपभ्रशना खरूप भने संघने लगा जुदा जुदा अभ्यासीओना मतन्यो पण प्रसगे प्रसंगे प्रकाशित थयेटो छे आ सोने आधारे हवे आपणे अपभ्रशने विशे केटलांक धित खरूपना विधानो करी शकीए टेम छीये उत्तर भारतनी भापाओनो निकास इतिहास प्राचीन, मध्यकालीन अने अर्वाचीन एम जे जण भूमिकामा वर्हेची शकाय छे, तेमा अप- अशनु स्थान मध्यकालीन (अथवा तो प्राकृत) अने अर्वाचीन भूमिकाने सांधनारी कड़ी जेवु छे ए अमुक दृष्टिए साचु छे, पण तेनो अर्थ एयो नधी के जेटली जेटली प्राकृतो हती से दरेकन उचरकालीन खरूप ते अपभ्रश प्रसिद्ध साहित्य परथी स्पष्ट जोइ शकाय छे के वीजी कोई पण अर्वाचीन भाषा फरता गुजराती, मारवाडी अने पश्चिमी हिंदी बोलीओ अपभ्रशनी वधारे निकट छ अपभ्रशनु ध्वनितत्र के उधारण जोता ते प्राकृतोना पनितत्रथी खास जदु नयी पडतु पण तेना विभक्तिना अने आरयातिक प्रत्ययो प्राकृतोना से ते प्रत्ययो करता विकासक्रममा एक पगल आगळ बघेला छे अने प्राचीन गुजराती के प्रजमापाना प्रत्ययोना न जेवा तेमने गणी शकाय तेम छे आ उपरथी एम नथी धारी लेवान के प्राचीन गुजराती अने प्राचीन हिंदी सीधे- सीधा अपभ्रशना ज रूपातरो छे कारण, उपलब्ध साहित्य अने यीजा पुरायाओने भआधारे अपभ्रश ए साहित्यमा ज प्रयुक्त एक मिश्रमाया होगानु ठरे छे इसवी पांचमी सवी आसपास हिंदना पश्चिम कोठा पर रहेती आमीर वगेरे जेवी जातिओनी नित्सना ध्यवहारनी भाषा अज्ञात कारणोने लईने साहित्यमा प्रतिष्ठा पामवाने भाग्यशाली बनी पण आवी ग्रामीण गणाती बोली तेना स्वाभाविक खरूपमाज शिष्टोयी अपनावाय एतु म बने, एटले धनितत्र के उच्चारण चाल प्राकृतोनु राखी व्याकरणना प्रत्ययो देशभाषा- (एटले के लोकबोली के बोलचालनी भाषामायी स्वीकारवामां आव्या शब्दकोशमा पण नेयुं टका जेटला शन्दो प्राकृतना ज रखा वाकीनो मश ते देस आ मिश्र खरूपनी भाषा साहित्यरचना-वधारे चोकसाइयी कहीये तो काव्यरचना-माटे वपरावा लागी आ भाषा ते अपभ्रश भानो अर्थ ए थयो के अपभ्रशनो पायो बोलचाली भाषानो रह्यो आधी बोल- चालनी भाषामा थपे जता परिवर्तनोनु प्रतिबिंब अमुक अशे अपभ्रशमा पण पडेज मसाशिक भूमिका परिणामे अपभ्रंशनुं खरूप अशत प्रवाही रा पण कोई पण भाषा साहित्यभाषा तरीके प्रचलित थाय एटले तेनु खरूप पण स्थिरता पकच्या विना न रहे आ प्रकारनु सिर खरूप पामेलो अपभ्रश ते नागर अपभ्रंश. तेनी विशिष्टता ए के तेमा अमुक प्रमा- णमा स्थानिक पोलीओना सपो पण वापरी शकाता, एटले के तेनु खरूप संचयरक्षी (electic) हतु. हेमचद्राचार्यनो अपभ्रश ते आ नागर अपभ्रश छे पण बारमी सदीमा अर्वाचीन भूमिका सिद्ध थई चूकी होवायी सिद्ध हे मनो अपभ्रश आवीनतानी- अने स्थानिक प्रभारने लक्षमा लेता गुर्जरदेशनी बोलीनी-छाटयी मुक्त नपी. पण अपभ्रशनो जेम प्रचार यधतो गयो तेम तेमा पुष्कळ प्रमाणमा स्थानिक घोलीना अशो पेसता गया एटले नागर अपभ्रश ज प्रदेश अनुसार विशिष्ट नामे ओळ- खामा लाग्यो. ई स ९०० आसपास रुट अपभ्रशना देशविशेप प्रमाणे भूरि मैद होगानु जगावे छे, ते आ लौकिक अपभ्रशोने उद्देशीने प्राचीन समययी ज सौराष्ट्र, सिंघ अने मारवाड साये आमीरो मने गुर्जरोनो सबध हतो एटले समय जता गुर्जरोनो विशिष्ट अपभ्रश विकास पाम्यो होपानु समजी शमाय तेम छे अने ई स १००० आसपास मोज गूर्जरोने पोतानो अपभ्रश होगानु जणावे छे. आ गौर्जर अपभ्रंशने गुजराती अने मारवाडी साधे निकटमा निकटनो संबध छे. उपलब्ध अपभ्रश साहित्यमा स्पष्ट भेद पाडी शकाप तेवी बोलीओनो लक्षण नयी मळता पण दिगबरोए रचेली अपभ्रश कृतिओनी भाषा अने श्वेताम्बरोए रचेली अपनश कृतिओनी माया बच्चे अमुक ज रूपो अने प्रत्ययो वापरयानो अने तेना बीजा रूपो अने प्रत्ययो उपयोगमा न लेवानो भेद ध्यान खेंचे तेयो छे आ भेद तदन सप्टरेख होय ए तो शक्य ज नथी, कारण के विशाळ प्रदेश पर 'सब-की-बोली'नी जेम वपराती साहित्यमापामा भिन्नदेशीय तत्वोनी सेळभेळ अनिवार्य बने छे तो ये उपर का ते प्रमाणे दिगबरो अने श्वेताम्बरोना अपभ्रशमा पोतपोतानी विशिष्टताओ एक वलणरूपे जोवामां आवे छे दिगम्बर अपभ्रंशनी केटलीक लाक्षणिकताओ व्रजमापा वगेरे जेवी पश्चिमी हिंदी बोलीओमा ऊतरी आपी छे, ज्यारे श्वेतांवर अपना गौर्जर अपचंशनी केटलीक लाक्षणिकताओ गुजराती अने मारवाडीमा उतरी आवी छे धनपालनी म विसत्त कह अने पुष्पदन्तनी कृतिओ दिगबर अपभ्रश रजू करे छ हरिभद्नु णे मिणाह चरिउ, सोमप्रमना कुमार पाल ति बोध ना अपभ्रश खडो वगेरेमा गौर्जर अपभ्रश मळे छे. पउमसिरिचरिउनो अपनश घणी अशुद्धिचाळी एक हाथप्रत परथी प्रस्तुत पउमसि रिच रिउनो प्रयपाठ तैयार करवामा आन्यो छे, एटले तेना अपभ्रशनु तात्विक पृथक्करण करीने खरूपलक्षण बाधवा जेटलो आधार आपणी पासे नमी, छता केटलाक स्थूल लक्षणोने तारवी शादी पउमसिरि चरि उनो अपभ्रश कपा चलणनो छे ते सहेजे कही शकाय तेम छे. M पउमसिरि चरित ध्वनि लिपयक लाक्षणिकताओ तरीके म्य, , व एवी अनिश्चित जोडणी परथी सूचवातु द्विस्वरा तर्गत म् नु व् उच्चारण, द्विखरान्तर्गत व् नो लोप भने र पाठला अवयव तरीके होय तेवा युक्ताक्षरोमां नी जाळवणी (3 त. प्राणप्रिय)-आ प्रण गणावी शकाय विमतिरूपो मां (१) पुल्लिंग-नपुसकलिंग अकारात मगोना तृतीया एकव- चनना प्रत्यय ०३ (हायप्रतमा ई० के ई) अने एण (ऍण), तेम ज तृतीया एकाच- नमा ये वापरी शकातो सप्तमी एकयचननो °, पचमी तेमज षष्ठी एकवचनमा हु भने ह अने बहुयधनमा है, सप्तमी एकवचनमा ५ तेमज हिं (हि), (२) अकारात नपुसकलिंग विस्तारित अगोना प्रथमा- द्वितीया एकरचनमा कचित उ प्रत्यय, (३) अगने अनुरूप षष्ठीनो प्रत्यय-अकारात अगोमा एकवचन अने बहुवचनमा अनुक्रमे °ह भने ह, इकारातमा हि अने हि, उकारातमा ° अने हुँ, (४) बीजा पुरुष सर्वनामनु पष्ठी एकवचननु पांच वार मळतु रूप 'तुद्ध' (आ भ वि सच कहा मां पण वपरायेल छ). आटली वीगतो लक्षमा लेगा जेवी छे आल्या ति क रूपोमा, (१) वर्तमान पहेलो पुरुष एकवचनमा वि (ह.प्र)3 विं, मैं तैमज उँ बने प्रत्ययो, (२) ए विकरणवाव्यं सख्यावध रूपो-हसेइ, मणेह वगैरे (छदनु कारण न होगा छता ये वपरायेलां), (३) श्रीजो पुरुष बहुवचनमा न्ति तेमज हिं, (४) आज्ञार्थ बीजो पुरुष एकवचनमा हि (अहि अने एहि), इ अने कचितज °3 अने °स, (५) भविष्यमा ह° विकरणवाव्य रूपोनो अभाव, (६) सबधक भूतकदतमा एवि (ऍवि, इवि), अवि, एप्पिणु, एविशु अने उ बाटली विशिष्टताओछे कोई कोई प्राकृत रूपो पण वपराया छे आमा तृतीया माटे व्रण प्रत्ययो, पष्ठी अने सप्तमी माटे वे प्रत्ययो, वर्तमान पहेलो पुरुष एकाचन अने बीजो पुरुष बहुवचनमा वे प्रत्ययो, आज्ञार्थ वीजो पुरुष एकवचनमो चार जेटला प्रत्ययो अने संबधक भूतकृदतमा छ सात प्रत्ययो-आ लक्षणो हेमचद्र-उदा- हत सचयलक्षी शिष्टमान्य नागर अपभ्रशनां सूचक छे वीजे पक्षे संबधक भूतकृदता " प्रत्ययनो अने ह विकरणनामा भविष्यरूपोनो अभाव, फचित ज मळतु आज्ञार्य बीजा पुरुष एकवचननु "उकारांत रूप, संबधक भूतकृदतना उकारात रूपो, अगने अनुरूप पष्टीना प्रत्ययो आ लाक्षणिकताओ श्वेताबर के गौर्जर अपभ्रशमा विशेषे.करीने जोवा मळे छे उलटपक्षे इवाव्यं तृतीयाना रूपो भने वकार - लोप ए दिगबर अपभ्रश माटे सामान्यत लाक्षणिक मनाय छे आयी उमसिरि चरिउना अपभ्रशमा भिन्न भिन्न लक्षणोनी केटलीक सेळमेळ होवानु जोइ शकाय छे पण हेमचद्रना अपभ्रशमा देखाता अर्वाचीन लक्षणोथी प्रस्तुत कृतिनो अपभ्रश अस्पृष्ट होगाथी मान भाषाना धोरणे पण तेने ईसवी मारमी सदी पहेला मूकी शकाय - प्रासारिक भूमिका परमसिरिपरिउमा प्रयुक छंदो १ फडवक-देहमा प्रयोजायेला छदो महाकाव्य प्रकारना अपभ्रश काव्योना कलेवरमा सामान्यत पद्धडि का, वदनक भने पारण क ए त्रण छदो योजाय छे पउम सि रिच रिउमा आमाथी मात्र पद्धडिका (४+४+etreer )ज मुख्यत्वे वपरायो छे, पारणकनो अभाव छ, अने वदनक (६+४+४+N) मुख्य छद तरीके नहीं, पण एकविधता टाळवा वपरायेला पीजा बे छदोनी जेम काममा लोघो छे, बदनकमा रचायेला खडो आटला छे १,१-२ १,१७-२५ (= पहेली वे पक्ति सिवायनु वीज कडवक) १,१०८-१०९ (%D९मा कडवकनी पहेली वे पक्ति) ३,९०-९७ (७मु कडवक, पक्ति ५-८) ३,९९-१०९ (८मु कडवक) ३, १३४-१३५ (%D१० मु कडवक, छेल्ली वे पकि) १, २७-३५ (%D३ कडक) १,५०-६१ (५मु कडक्क) वैविध्य खातर वपरायेला बीजा ये छदोनु खरूप आ प्रमाणे छे (अ) १,४५-५६ (-४थु कडवक, पक्ति ६-१७) भने ३, ६७-७० (=५भु कडवक, पक्कि ११-१४) ए खडोमां वपरावेला छंदनी योजना (पहेला गणमा जगण निषिद्ध) ए प्रकारनी छे एटले के पद्धडिकापादना उत्तरार्धनु बधारपी तेज मा छदनी पक्तिनु माप खयम्भू छन्दस् (८,९) अने छन्दोऽनुशासन (पा. ४६ अ, प. १०-११) करिमकरभुजा नामे एक अष्टमात्रिक द्विपदी छदनु लक्षण बाघे छे पण तेमा मत्य चतुष्फलना खरूप बाबत कोई खास नियम नथी आपेलो आधी ए छद अने पउ म सिरि चरि उनो उक्त छद बने एक होवानु खातरीथी न कही शकाय अप्रसिद्ध अपभ्रश कृति चद्रमुनित कथा कोश मा आ छदनु नाम दुइडहर मापेल छ (आ). २, २३०-२३७ (२० मु कडवक, पक्कि ८-१५) ए खडमा ५+५+५+--- ९ मापनो मदनावतार के कामिनीमोहन छद* वपरीयो छे एना / + 'पणासरा छद शात्रीओए भानी व्यारया आपेली छे वीगती चर्चा माटे जुओं मदेश रासक (विपी अन प्रथमाला, २२), पा ५८-६०.

पउमसिरि चरित - पचकल गणोनो ढाळो घणुपरु रगणनो होय छे उत्तरकालीन अपभ्रश साहित्यमा सा छद वारपार प्रयुक्त ययेलो जोवा मळे छे तेनु बधारण झुलणा छदना पूर्वाशने मन्तु छे. २ घसामा प्रयोजायेला छदो सधिना आरभे अने ते सधिना दरेक कडरसने मते कडकना देहमा यपरायेला छदयी जुदो ज छद मत सूचनमा माटे वपराय छे कडकना आ अतसूचक खड्नु सामान्य नाम सत्ता छे एक संधिनी वधी पत्ताओ धणुवर एक ज उदमां होय छे (अ) पहेली सधिना आरमनु वीजु पद्य अने तेना दरेक कडवकनी पता १०+८+१३ ए मापनी पटपदीमा रचायां छे पट्पदीमा प्रासयोजना पहेली ने बीजी पति वचे, चोपी ने पांचमी पक्ति धचे अने श्रीजी ने छट्ठी पक्ति यच्चे ए प्रमाणे होय छे आठमा कडयफनी घचामा १०+८+१२ एम सहेज जुदा मापनी पट्पदी मळे छे आमा दशमानिक पादमा ३+४+२ के ६+४ एवी गणयोजना छे अपमात्रिकमा ४+४ (जगण निपिद्ध) ए प्रमाणे छे १३ मानानो पाद ६+४+३९ योजनाने अनुसरे छे उत्तरकालीन अपभ्रशकान्योमा आ पद्पदी घणी जाणीती छ (आ) पीजी सधिनु बीज पय अने ते संगिनी मोटा भागनी धत्ताओ १०+१३ ए मापना अतरसमा चतुष्पदी प्रकारना छदमा छे, आ प्रकारमा प्रासयोजना बीजी अने चोयी पक्ति बच्चे ज होय छे वने पादोनी गणयोजना उपर्युक्त पट्पदीना ते ज मापना पादो प्रमाणे छे बीजी सचिना २२ कडवकर्माथी १, २, ३, ४, ५, ८, ९, १०, १२, १५, २०, २१ ९ १२ कडयकनी धचामा उपर कह्यो ते छद यपरायो ? बाकीना कड़वकनी घचासोना उदोनु माप आ प्रमाणे छे १३, १६, १८ ने १९नी घत्तामा १०+१२ ६नी घचामा १२+१३ १४ नी धत्तामा १३+१३ ११, १७ ने २२ नी धत्तामा १४+१३ ७नी पत्तामा १०+८+१३ (३) त्रीजी अने चोयी सधिनी घताओनो छद १४+१३ ए मापनी अतरसमा चतुष्पदी छे मान ३, ३ मा १४+१२ अने ४, ३ ने ४, १६ मा १०+८+१३ ए षट्पदी मळे छे १४ मानावाळो पाद ४+४+४+२ (पहेला अने त्रीजा चतुष्कलमा जगण निषिद्ध) ए रीते विभक्त पडू शके छे - । . 1 प्रासङ्गिक भूमिका आ उपरांत बीजी भने चोयी सधिना आरमे एक एक, श्रीजी सधिना मारमे रण भने फाव्यने अते एक प्राकृत माया मूली छे पलमसिरि चरि उमा योजायेला उदो विशे खास लक्ष खेंचे तेवी वे हकीकत है. पहेछ तो ९ के सामान्यत कडकबद्ध अपभ्रश काव्योमा दरेक कडक पूरतो एकज छद योजायो होय छे. पण शरुआतमो नोंच्यु तेम प उ म सिरि चरिउना १,२, १,९,३,७ अने ३,१० एटला कडकमा एक्ला एक कडवकर्मा अमुक भाग पद्धडिकामा अने थाफीनो माग बदनका रचायेलो छ, एज रोते १,४ अने ३,५ ए कडयकोमा पद्धडिका भने कोई अपमात्रिक छदनु, अने २,२० ९ कडयकमा पद्धतिका अने मदनापतारनु मिश्रण मळे छे बीजु ए के संधिवद काव्योमा सामान्यतः एवु जोया मळे छ के सधिना भारमक पधमा जे छद योजायो होय ते छदमान ते सधिना दरेक फढकनी पता रचायेली होय छे पण पउमसिरि चरि उमा दरेक सधिमा अमुक कडवकनी पत्ताओ चाल करना जरा जुदा एक के यधारे छदमा रचायेली छे पीजी सधिनी पत्ताओमा तो पाच जुदा जुदा उदो अपरायेला जोई शकाय छे मुद्रित अथपाठमा केटलीक पक्तिओमा एकाद मात्रा तटे छे. पण ते ते स्थळे मजीरा फेरफारथी छदनी शुद्धि जाळवी लेवाय तेम छे. चरित प्रकारनां काव्योनुं स्वरूप खरूपदृष्टिए अपनश पौराणिक काव्यो अने चरितकाव्यो बच्चे यही फरक नथी. पौराणिक काव्योमा लिपयनो विस्तार खूब एटले सधिसख्या पण पचासपी सो-सवासो सुधीनी, ज्यारे चरितकाव्योमा विषयविस्तार मर्यादित अने सधिसख्या वेथी बार अधीनी, बाकी सधि-काडरक-प्रासबद्ध पतियुगल ए रचनाप्रकार बन्नेमा समान पण दरेक चरितकाव्य सधिनद्ध ज होय तेषु नथी. हरिभद्रकृत णे मिणा ह च रिउ सळग रहा उदो छ कचित चरितकाव्योना आरममा के अते प्राकृत गाया मकवामा आवे छे पउमसिरि चरिउनो आरम तो बदनक उदनी चार पक्कियी याय छे पण पहेली सिसायनी प्रण संधिओने आरंभे एक अयया वधारे मागलिक गाथा मूकेली के अने आखा काव्यने मते फलश्रुति भापती एक गाया पण केली छे खरूपदृष्टिए वीजी कशी विशिष्टता नयी विषयतरीके कोई पौराणिक के धार्मिक व्यक्तिनी जीवनकथा होय छे, अने प्रतिपादन तेमज उद्देश बोधनधान होय छे, एटले सामान्यत. धर्मकयानां प्रकारना मा कान्यो कही शकाय.

प्रमसिरि चरित प्रस्तुत कान्यनु सपादन पूज्य मुनिधी जिनविजयजीनी प्रेरणा अने मार्गदर्शन अनुसार में हाय धरेल मारा मित्र अयापक मधुसूदन ची मोदी पण केटलाक समयपी पदमसिरि चरि उ सपादित करवा माटे साममी एकळी करेली होवानु में मुनिनी पासेपी जाण्यु एटले पछी एमनी ज सूचनानुसार अमे साथे मळीनेज प्रथपाठ तैयार कयों अपभ्रश साहित्सनी समज वघे भने लोकोने तेमा रस लेगानु मुगम पडे ९ आशययी मुनिजीनी खास सूचना प्रमाणे में आ साथे गुजराती भाषांतर, शन्द- कोश अने भूमिका उमेरेला छे भाषातर मूळ प्रय समजयामा सहायक बने ९ एक ज घटिए तैयार करेल छे तेमा मूठनु लालित्य प्रतिबिंबित करवानो कशोर प्रयास नयी करेलो मध्यकालीन सस्कृत, प्राकृत अने अपभ्रश साहिस्सना मुनिजीना ब- 'देशीय ज्ञानमो, तेम ज अनेक कृतिओना शास्त्रीय सपादक तरीके तेमणे संचित करेला अनुमनवित्तनो लाभ प्रस्तुत कृतिने ठीकठीक मळेलो छ भने एपी अथपाठना सध्यावध कूट के अशुद्ध स्थानोमायी केटलाक बोधगम्य पया छे. आ माटे तेमनो ऋणखीकार फरनो र एक आनददायक कर्तय छ हरिवल्लभ भायाणी - कवि धाहिल कृत पद्म श्री चरित प्रथम सधि दिव्यदृष्टि कवि धाहिल कहे छे-हे लोको, हवे धमाल मूकी दइने सामळो, हुमानने रसायणरूप भने घणा गुणनु माजन ण्वु एक धार्मिक कथानक कहु छु कपटभावने लीधे भने स्वभाव सहेज ज विपम हतो वोये धनश्री, पटीना भयमा वरुण षयमां, इसम गुणवाळा तेना पतिने जे रीवे अप्रिय धनी कडवक १ ते हु विशेष करीने वणवु छ (ए) धार्य भने सुदर पद्मश्री धरि त तमे सामळोजे तरुणी- जननी जेम ललित अक्षर (तरणोप-वचनो)वढे उत्तम अधेने प्रकट करे छे भने अनेक विचार (वएणीपझे-विकार) वालु से दुसरूपी कदने जम्मूथी उखेडी नाखनार, महासेन राजाना करकमदने लक्ष्मणाना पुन, दुनयरूपी रज प्रत्ये समीररूप, शरदना चद्गना किरणो जेवी धवल दीक्षिवाळा, शमुना हास्य जेयी विमल भने यिनार पामेली कीर्तिवाला, कदपरूपी हायी प्रत्ये केसरी सिंहना पालक जेवा, पाच इन्द्रिय रूपी दुष्ट सर्प प्रत्ये मोर जेवा, दारुण माया शल्यने उग्रोही नायनारा, मोहरूपी महान शत्रुमहना विनाशक, दुस्तर मवसमुदने ओळगनार, देपेद्रथी नमन करावा धरणकमळमाळा, पण लोकना नाथ, मानने घूण करनार, शाश्वत सुखना निधानरूप, चोनीश महान भतिशयथी युक्त, गुणना सागर, मोक्षमार्गने देखाटनारा, (एवा) परमेश्वर चन्द्र मम जिनंदने प्रणाम करीने तेम ज जगवनी स्वामिनी, देवीओ बडे नमन कराती, श्रेत कमळ समान हायपाळी वागेश्वरी-जेना प्रभाव बडे, तेने सद्भावी प्रणाम करनार कवि- ओनी पाणी उत्तम रीते प्रवलं छे, वेने प्रणाम करीने (हुपम श्री चरित कहु छु, ते सांमको) कडक २ मा भरत क्षेत्रमा उजळा ने मुदर घरोपालो* मध्यदेश नामे सुप्रसिद्ध (देश)हतो त्यां धन, सरोवर अने राजभवन प्रणेय हरि (एटरे के अनुक्रम-सिंह, देढका, घोडा) भने कमर (एटले के अनुभमे-हरण, कमळ, कमला-लक्ष्मी) बडे युक्त हर्वा राजाभो म ज मुनिवरो धर्ममा आसक हता प्रामणो गुणवान हता सौ कोक शास्त्रज्ञानवाळा हता गामो, भाकर ने नारोना समूह मनोहर हवा सरोवर अडो, विपुल जळ बाळा, खोलेको कमळवनथी शोमीयों ने केवकी पुप्पोनी सुगधयी मुनासिव हवां विविध लोको वडे, धन भने धान्य बडे ते रमणीय इवो सांगायोमसोना पाटा मामायाना अवाजवी आकुळ हवा ऊचा, उत्तम, व भवनो परे ते भूपित हतो धीघोपीघ बसेला गाम, सीमाडा मने इक्षुदनी बढे, सोहामणा कोमळ बदलीमठप पडे, पळना भारथी ममता ऊघा वृक्षोना समूह पडे, सोपारी भने नागर घेष्ठना पालथी (सम्ब) स्थानो घडे, प्रामोधान भने बगीचा बडे वे मड़ित हतो कचराना ढगळा (१), चोरो, दुष्ट राजयी भने दुष्काळयी ते मुक्त हवो स्यां पथिकोने उधम भोजन भपातु विविध उत्सवोयी त्यांना लोकोनु मन आनदित रहेतु उत्तम कविओ, नटो भने मुस-सुवेश्मन् पउम.प्र.3 पउमसिरि चरित ' प्रस्तुत काम्पनु संपादन प्रम मीश्री जिनविजयी प्रेरणा बने मदर्शन अनुसार में पाप धरेल मारात जयापक मधुसूदन पी मोदी पर केटाक स्पी पसमसिरि चरिउ सपादित करना माटे सामग्री एपठी परेरी होगन में मुनिशी पापा जाम्य एटले पी एमनी न सूचनुसार अमे साये मध्यनेन प्रपाठ तैयार क्यों अपभ्रश साहिसगी समज यघे भने लोकोने ते रस रेगनु मुगम पडे र आशयपी मुगिजीनी रास सूचना प्रमाणे में आ साथै गुजराती भाशंवर, अन्र कोश अने भूमिका उमेरे ऐ भाषांतर गूळ अप समजवन सापक ने ए एकज सिए तैयार करेल छ तेमा गानु सानिय प्रनिरिति ममनो कोर प्रयास नभी करेलो मध्यकारीन सस्त, प्रायन भने अामा साहिपना निजीना पर देशीय ज्ञानमो, तेमन ओक यतिओना पासीय संपादक तरीके सेन्गे सरित करेल अनुभवविचनो लाभ प्रस्तुत गतिी ठीकठीक मळेडो छ भने एपी साना सावध कट के अशुद्ध सानोमांयी केटटाफ योधगम्य पर्या छ, आ रटे सेननो अगवीकार फरमो ९ एक आनददायक कर्तव्य छ हरिवल्लभ भायाणी कवि धाहिल कृत पद्म श्री च रित मथम सधि . दिग्याष्टि कवि धा हिल कहे हे हे लोको, हवे धमाल भूषी दईने सामळो, हु कानने रसायणरूप मने घणा गुणनु माजन एवु एक धार्मिक कथानक कहु छु कपटभावने लीधे भने समाव सहेजज विषम हो तोये धनधी, पठीना भवमा वरण घयमा, उत्तम गुणवाळा सेना पतिने जे रोते भप्रिय मनी कडवक १ वे हु विशेप करीने वणधु छु (९) धार्य अने सुदर पर श्रीवरिस समे सोभको-जे तहणी जननी जेम ललित अक्षर (सरणीपझे बचनो) वडे उगम अपने प्रकट करे छ भने अनेक विचार (वरुपीपझे-पिकार) पालु छे दुख रूपी कदने जडमूळथी उग्वेडी नाखनार, महासेन राजाना करकमळने लक्ष्मणाना पुन, दुर्नयरूपी रज प्रत्ये समीररूप, शरदना धदना हिरणो जेवी धवल दीहिवाळा, मुना हास्य जेयी विमल भने निसार पामेली फीतियान, कद परूपी हामी प्रत्ये केसरी सिंहना थालक जेवा, पाच इन्द्रिय रूपी दुष्ट सर्प प्रत्ये मोर जेवा, दारुण माया पाल्पने उपेडी नारानारा, मोहरूपी महान शत्रुमलना विनाशक, दुस्तर भवसमुदने लोकगनार, देपंद्रमी नमन करावा धरणकमयागा, प्रण लोकना नाथ, मानने पूर्ण करनार, शाश्वत सुखना निधानरूप, चोनीका महान पनिशयथी युक, गुणना सागर, मोक्षमागने देखाटनारा, (एवा) परमेश्वर चन्द्रप्रम जिनेंद्रने प्रणाम करीने, म ज जगवनी स्वामिनी, देयीमो घडे नमन कराती, देत कमळ समान हाथवादी वागेश्वरी-जेना प्रभाव पढे, तेने सद्भावथी प्रणाम करनार कवि- ओनी पाणी उत्तम रीते प्रयतें छे, वेने प्रणाम करीने (हुपम श्री परिव कहु छु, ते सामळो) कडवक२ आ भरवक्षेत्रमा उजळाने सुदर घरोवागे* मध्यदेश नामे सुप्रसिद्ध (देश)हतो यां वन, सरोवर अने रानभवन अणेय हरि (रले के अनुक्रमे सिंह, देढका, घोडा) भने कमल (पटले के अनुक्रमे-हरण, कमळ, कमला लक्ष्मी) यडे युफ हतो राजाभो तेम ज मुनिवरो धर्ममा आसक्त इता मामणो गुणवान हता सौ लोक शासनायामा हता गामो, माकर ने मगरोना समूह मनोहर हवा सरोवर सदों, विपुल जद बालो, खोलेला कमळवनयी शोमोना ने केवमी पुष्योनी सुगषयी मुवासिव हवा विविध लोको घडे, धन भने धान्यवरे ते रमणीय हवो योगायोमसोना याहा मोभरवाना अवाजमी आकुळ हता अचा, उत्तम, शेत भवनो यसे ते भूपित हतो खीचोबीच बसेलां गाम, सीमाहा भने भुवनो वडे, सोहामणा कोमळ कदलीमाप वढे, फळना भारथी नमतां उघा वृक्षोना समूह यहे, सोपारी भने नागर वेलना पानी (सएब) स्थानो पहे, ग्रामोद्यान अने यगीचा बडे ते मदित हवो कचराना बगला (१), चोरो, दुष्ट राजयी भने दुष्काळयी ते मुफ इतो यो पथिकोने उसम मोजन अपातु विधविध सरसवोपी अांना कोकोनु मन आनदिव रहेतु उतम कविमो, नटो भने * सुनेर- मुवैश्मन् पायीचरित नर्तको, पारणो भने यदिनो त्या सापुरुषनु परिव नृत्यरूपक बडे भजवता उसम सगीवना मादयी व्याप्त, हप बडे भने उत्तम राजा (म्बर्गमझे, देवो अथवा मुरा) पटे युज ते जाणे के पृथ्वी उपर उतरेलु स्वग इतो कडवक ३ ते देशमा वसपुर नामे देखोना नगर जेयु सम नगर हतु ते अडा जळवाळी पहोळी साइपालु हतु तेगो उचो युग त्रुसेनाथी भोळगी शकातो न हतो; ज्या मोती, माणी भने परवाळोबडे युक्त समुद्र सभी यार हवी कुदपुष्प भने घर जेवा ख मा सूर्यना रथना घोडाने (पण) जेना शिसरनी टोच नढे तेटला उचा जिनमदिरो हनी रति जेयो राळी, विकास भने मित सहित थोलती नमणी सुदरीभो हतीसोको दारिधी मुक्त, मोहरहित, कदमी कातिनी स्पधा करे सेवा स्पाला, उतम फळा, विनय, दाक्षिण्य, दान भने भमिमानथी पुक्क भने गुणना निधान हसा; इदनीलना किरण(1) थी (स्याप्त) सेंकडो शियर रूपी मेपदाला, मगि किरणोथी रवायेला इन्द्रधनुपनी शोभावाळा, मृदगना निनादरूपी गमीर गजना बाळा, सुवर्णसमी कातिवाळी खीभो रपी योजळीयापा, निमळ मोतीना प्रसरे पाणीयाळा, कपूरनी मुवासरुपी शीतर पनयाठा, मरकत मणिना शिरणम्पी तृणांकुरपाठा, श्वेत घामरना समूह स्पी सरकती मायाभोवाळा, प्रारद (परमाइ) जेवो उयो विशाळ प्रामाद (राजमहल)हतो मरकतमणिना हारो परे, उराम बगीचाओ घटे, मुमार कदलीगृहो भने खतागृहो वढे, पीलेला कमळो यडे, हसोना समूह घटे भने याव पधा सरोवरो यो ते मलित हतु कडयक४ स्यां जिस शत्रु मे अति पळवान, मो दर्पथी उद्धत शत्रुरूपी हाथीभो प्रत्ये सिंह समान राजा हतो तेने मन्मथनी माया (रति) जेयी रूपयती लीलावती नामे स्त्री हती ते नगरमो धन सेन नामे एक मोटो शेठ हसो पैभवमा र पण सेनायी उतरतो हतो रायलि (यणावलि1) नामे सेनी पतिनिष्ठ प्रिय भी हनी सेमने धमदस भने धनाय हमें पुष हवा, (भने) प्राणथी पण प्रिय धन श्री नामे पुत्री इसी तिलोसमा ने रेमाने इसी फादे तेयु सेनु रूप इतु तेनु एलाट सुकुमार काळा यालथी विशिष्ट हनु परने हसी काढे से तेनु यदनारविंद इनु (ग) भुवननी एक्ष्मी जाणे के न होय तेम सेनी कमळपत्रसमी भोग्यो हती तेनां गाल कटकर्ता कुहलथी प्रकाशित हता तेवेत दवपति कौतिथी पळकती हती विव समान तेनो अधरोष्ठ भने उत्तम शख समान तेनो कठ हतो सुग स्तनमार को पातळी त्रिवली रेखाओ हती नितव विशाल भने गति मथर इती प्रशस्त लक्षण युक्त रतुमा हाय, भने भाल कदलीने उतारी पाडे तेवा पुष्ट उरम्भ हता युद्ध कनक नेषी गौर, मुनिभोना ये चित्तने चोरी ले तेजी, सौभाग्य की साण, अतिशय मधुर वाणी योलती, रूपथी रतिनो (पण) तिरस्कार करी शकती ते सुदरी, भवयौवनरपी सम रेला रथ वाळा, मोरा मादाम्य पाळा, देवोना ये दर्षनु खडन करनारा मन्मथ मा दायमा रहेली भलीज जाणे के हवी कवक५ नयनने आनद भापे सेतो पेशवणनो पुत्र शकर तेने परण्यो पण सेना शरीरने असाध्य ग्याधि लागु पढ्यो भने ते(धनश्री)नो पति एकाएक अकाळे 7 (1) मृत्यु पाम्यो बांसु सारखी ते करग आफद करवा लागी, "नाथ, मारे शरण विनानीने शरण कोनु (रड) लक्षण विनानी हु, कहे क्यो जा ? स्वामिन् , सारा विरहमा एक क्षण पण हु नहीं जीयु" प्राणत्याग करती तेने तेना माइओए गदाद कठे पगे पडीने भरकावी "धन घी, तु रो मा शोक मुफीदे माणत्याग ।

प्रथम सधि न कर ...तु अमारी सरस्व वी, ममु मा, गगा, पुर देवता, विजया, जय ती, दुगा, सावित्री गौरी,मग यती पियासा(1)() छो जमे वारा किंकर, मृता, दास छीए आ पहुरु यशोमधी अने यशोदा तारी दासीओ जछे से कोई वारी आज्ञानु खहन करे सेना बाप साधे पण (अमारे) काई लेवादेवा नहीं तु अमारा घरनी भाळ रासजे परिजनोनु पालन करजे गुरु भने देवोनी पूजा करने मुनिओने ने उत्तम माह्मणोने दान आपने यहेन, खेद न कर चार शरीरने झरया न दे". कडवक ६ पानी समाळ राखवामा तेनो काळ व्यतीत यतो हतो ते नगरमा घणा गुणी एवा महा. मुनि धर्म घोष विहार करता करता भाव्या लोकोना मनने मानदिच करनार, रोषरहित, भज्ञान- रूपी गाढ तिमिरने हरी लेनार, लोणरूपी महान नगरी (माप्त करवा माटे) परम शरणरूप, समान बारेय आंगनी जेणे अभ्यास कर्या हे एचा, इद्रियरूपी चचळ तुरगने सयममा रापनार, तृण, मणि ने कांचनने के शत्रु अने मिग्रने समान गणनार, नवविध मह्मचर्य भने गुप्सिना पालनने लीधे पवित्र, पीलागना भारे योराने ऊची शकनार, जीवादि पदार्थोना तत्वने प्रकट करनार, अतिशय दुष्कर सपथी शोपाई गयेला शरीरवाळा, दशविध मुनिधर्मना निवासम्प, धैर्यधान, प्रण शल्यने उस्लेडी नाखनार, मिद्धिरपी पनीमा सूप अनुरागवाला, योगेश्वर, मदनने पाळनार शकर, कोकोना (नारायणपक्षे-मजुनना) च्याधिने दूर करनार जाणे के गरायण, मदरपर्वतमी म निष्कप, कमसरोवरनी जेम कोप वगरना, एवा ते मुनि हता (तेमने चदनु उपमान न भापी शकाय कारण,) धद दोपाकर (१ रानी करनारो, २ दोपनी खाण), कलकना दोप- थाळो भने घांको छ । प्रमाणे भगवमा ते अवमानना यामे के (भने) सूर्यन तेज सो पद भने तीम होय, तेने विद्वानोना तेजनी जेषु केम कहेयाय ? अपना तेजथी प्रकाशता, उपशम पाण, सकळ जीयोना सतापने हरनारा, थने, जेनु उत्तम शासन कदी सडिव यतु नथी अने जे पापनो नाश करे छे तैयो उत्तम धर्म ज जाणे साक्षात् होय (तेपा ते हता) कडवक ७ गतिमान पदुम जेवा ते मुनि नगरना दरवाजा पासेना, प्रासादोमा श्रेष्ठ ण्वा कमी- गृह पत्यमा घणा मुनिवरो यथे, कुलपर्वतोनी मध्यमा मेरुपवनी जेम, बेटा हवा देव समान समृद्धि पाला अने मधुरमापी श्रापको तेनी अत्यत सेवा करता इता कल्पगुम हरिचदनथी धीटळायेउ होय तेम ते मुनि पविन अने मुदर सोकोधी वादळायला हवा धनधी, घनदरा भने धनाव हे तेमना सेवको साधे ते मुनींदना दर्शन क्या सूरिने प्रणाम करीने साधुओने अदन कयों नेमणे 'उत्तम धर्मराम एषी आशिप दीधी पछी त्यो भेटेलाने मुनिवर धर्म घोष नवीन मेघना जेवा (गमीर) खरे कहेया लाग्या, "जेनो सामो कारो देखातो नवी, जेमा मुपयरने जरा, मरण भने व्याधिरपी तरगो छे, तेवा भयानक भवसागरमा नीच योनिमा भट कसा दुष्कर्मा जीवने (घणा) केरो करीने मनुष्य जन्म मळे छे धर्म, अर्थ, काम भने मोक्ष नामे चार (मथ) पुरपनो मुख्य (मवृत्तिनिमित्त) छे वेमा धर्मने जिनवरोए श्रेष्ठ कसो छ, केम जे से होय तो बाफीना दधा मास थाय तो बुद्धिमान पुरपे,भादरसहित तेने जाणी, तेने ज भारपो जेम कोई विचक्षण पुरप उचम लक्षण पाला रसने, विचारीने मार माथे महण करे छ, म भवसागरना वारक भने मोक्षसुसना कारणरूप धर्मनो पण पडित पुरपे (भादर करयो जोईए) २० पदाधीचरित कडवक८ तमने धर्मनी (साची) परस कटु छु विचार्या विना दीक्षा न जलो उत्तम धम र के जेमो जीवरक्षा होय उत्तम धम ते के जेमा अमुक नियमो (लेपाना) होय उत्तम धर्म से के जेमा सत्यमापण होप उत्तम धर्म ते, जेमा माया (कपट) न होय ते स धर्म जेमा पारका दष्यो हरीन लेयाय ते ज धर्म जेमा यीजाने पीडा न कराय से ज धर्म जेमा स्त्रीनो सगन काय ते ज धर्म जेमा चारिम्यनो भग न थाय से ज धर्म जेमा इग्या मर्यादित होप, जेमा रात्रीभोजन, क्रोध भने मान न होय तेज धर्म जेमा मोह ने लोम न होप से धर्म जेर्मा इद्रियोनो निरोप होय से ज धर्म जेमो मप न पीवाय तेज धर्म जेमा अकार्य न कराय ते धर्म जेमो मांस न सवाय ते ज धर्म जेमा विपयोनो अभिशाप न होय से धर्म माशील कर्षक विनानु होप, जेमा कामरूपी हाथी निरंकुश न होय तेज धर्म जेमा तपोनो विचार होय से ज धर्म जेमा मन निर्विकार होय तेज धम जेमा माय सारी पेठे विशुद्ध होय तेज धर्म जेमा देव वरीके वीतराग होय जेमा निमुवनना परमेश्वर, मदने जितनारा, मोहना विदारक, जिनेवर देवनु रमेश ध्यान घरपामो आवे छ, भने मन्यमी हिंसा नयी करावी ते ज धर्म जगतमा उत्तम छे. कडयक ९ फणरूपी अंजलिथी जिनवधन पान करो पांच महाप्रवरूपी रयो ग्रहण करो निर्मळ शान यडे देहने उजाळो (1) भावक धर्मनु अपवयी पाटन करो" श्री धर्म घोप मुनियरनी शाश्वत सुखनी साण रूप पाणी सांभळी अतिशय पुलकित थपेला अंगनाळा तेओए (धमश्री, धनदस भने धनावहे) प्रणाम करीने ते मुनिवरने कछु, "हे गुरु, संसारमा पन्ता एया ममारो उद्धार कर, अमने श्रावक धर्म भाप" तेणे तेमने सम्पवरवना महान गुणधी युछ पोच भणुमत भाप्यो ए मत लड़ने वेओ घणा रोमांचित थयो भने वंदन करीने पोताने घरे गर्या धर्मशील एषी ने धन श्री दिवसे दिवसे घणा उरसाहयी धर्मयत पाळ्धा लागी से जिनमदिरमा महो रसव फरावती मुनिवरोने यथेच्छ दान देती पोसानी सपीभो द्वारा से तांबूल, पूल, भामरण भने चख साधर्मिकोना हायमा पहोंचाइती पोरी मांधला, कोटियां, बामणा, दुर्ग, दीन, ने दयामणाने ते अनुकंपाथी धन ने भाभरणनु दान करवी सुदद ने सननोर्नु ते मान पधारती जिननासनना भक्त ने रद सम्यग्य वाळा निधनोने, निरभिमान घनश्री गतिमान कल्पलतानी जेम, जे जे काइ वांछे तेने ते यथेच्छ देती कटवक १० धनश्रीने दान देवी जोइने यशोमती भने यशोदा पार सवा लागी पीकने सीधे तेनी आगळ तोकाई बोलती नहीं, (पण) माणसो पासे पाळयी पाव करती, "मोटी धर्मशील भने लागणी निमानी अमारी नणद घर लुटावी देछे कारण विना पारकाना हाथ भरे छ सेवकनी भागळ आधी वात करी (1) तेना सेवके ते घात घनश्री ने कही घनमी पोताना मनमा विचारवालागी, "में दररोज मारा हाये (दान) दीधु छ दीन, मनाथ भने वाळ ने भाषासन माप्यु, मारा भाईओना निष्कटक राज्यमा में धर्मने काजे कांचनने सृण जेतुं मायु छे पण हवे जेमणे मरजाद छोडी दीपी छे तेवी मारी मोनाईओयी ए सहन थत नथी देओ मारा गुण- माथी दोप काहे छे, भारी अपकीर्ति करे छ, दुष्ट विचारो को छ भने भारे पाप मधेि छे आये प्रसगे मारे शुकरवं युक्त छ । शुहु आसु घर ने यधु द्रम्य तमी दउ ! अथवा यो सुवालु, मनोहर ने मूल्यवान सीधेल वस्त्र जू घोंट्याने कारणे कोण सजी दे? भाईओ मारा हृदयनी इन्धाने पूरनारा भने भाशा आवनारा छ, पठी तेमनी बहुओ तद्दन प्रतिकूळ मने निंदाखोर होप वो ये 7 घरो पछी तारिकामोनु शु काम ? " प्रथम संधि कड़वक ११ (पण) तहन निर्गुण होय तोये यहु वनभार वाळी मायांथी कोण न मोह पामे ? (पटले) जो भारा माईओ मारु बेग नहीं रासे, तो हु घर बजी इंश एमो गराये शका नहीं" (पठी) वेनामां अविवेकर पी अग्नि प्रगट्यो एटरे तेनो रोप जरा वध्यो, "आ तुष्ट दुन्दिनी ने खाया केश वाली यशोमती तेना पतिने अप्रिय यई पडे तेवुहु कर यशोमधीने आने काईक करक लगाडीने तेना माया पर बन पाड" कुटिल चित्त वाळी धन श्रीए भावु विधारीने, ज्यारे राजीना मारममा शणगार सनीने यशोमती पोताना पतिनी पासे अती हुती, धारे तेनो हाथ पकडीने तेनो पति सोभळे सेवी रीते तेने कधु, "पुत्री, ससारमा मनुष्य सम्म बहु दुर्लम छे (माटे) जिनदेवे कहेलो धर्म तु पाळजे तु निर्मळ ने मोटा पुलमा जम्मी हो भने वारी मावा तो जागे के महामती सीवाज एटखे मेटा, पुष्ट बने अचाखनथी ममेला पक्षास्थळवाळी तु वार शील निष्कसक राखजे जे खीनु धारिय मलिन होय, तेनी जगवां कोई यात पण न पूछे तेयी निर्मज्ञ स्त्रीओ वडिलोने पण गणवी नथी बाधोना मोदा पर मशनो कूचटो फेरपे छे तेनो पिता पण तेना विशे सामळीने रक जेवो थाप 2 (ने होठ साधे तेनु नाक कापी नाखवामा आवे छे पर पुरुयने निहाळवाना दोपथी युक्त देवी खी स्वभावी ज पोवाना पतिने छेतरे छे गुण भने शीलयी मलकृत अने फलक विनानी स्वी, जळमा कमलिनीनी जेम, वृद्धि पामे थे लोको गगनतरमांनी बदलेखानी जेमतेने भगा दर्पथी बदन करे । . कडचक १२ धनधीनां मा वचनोथी, जेना कपालमा मम्मर वाइ गई छे भने सृटेला प्रस्खेद जकना सिंधुओनी जेना पर जाळ माझी गई छे तेवो तैनो (यशोमतीनो) पति धनदत्त धमाता भामिनी जेम सदगी उठ्यो "मामारी गृहिणी खराव चारि यनी हागे छे ए वीजकीना चमकारा जेपी चंचळ बुद्धिनी, करोळियाना वावणानी जेम कुदिर स्वमावनी, कुळने कलक लगाइनारी, नीतिनु घर भने पापणी छे चोइस ए परपुरुषमा भासक छे एटले या धनश्री भावा शब्दो बोली तो हवे ए दुष्टानु शिरकमळ तोडी लऊ ? के होट साथे नाक कापी लऊ? पण सहसा भावुकर ठीक नहीं (कारण) अविचारी कामथी चित्तमा दाह याय दे "मनमाते भाम विचार फरवो हवो स्यातेनी प्रिय बीए आनदथी यासगृहमा प्रवेश कयों जेवी ते पळगपरनी शय्या पर प्रेसवा जाय थे, यो एने छातीमा लात लगावी ते योल्यो, "नीक मारा घरमाथी 'हजी पण तु मारी शय्या पर घटे छे १ जेनु धारिभ्य नष्ट थयु छे ते धी लपट छे जेने अनेक लोकोए मोगवी डे के स्त्री लपट छे शील भने गुणवाा पविनी जे आज्ञा नवी उठावती ते खी लपट के जेम पूर व नदी पोताना यने काठा गोडी पाहे थे, सेम उन्मार्गे मवृत्त ययेली ने मे पतिने अनुकूळ (1) एपी भगएमा तरणी सीलेला कुदपुप्प भने घद्र जेवा समुन्वळ पोताना धने कुटने पाडे हे (कलक लगाई छे)" कडधक १३ पतिना निएर पधनयी यशोमती, दामानळयी बनलवा करमाय तेम करमाइ गई दुरखना मारे बोजायी अत्यत प्रस्न थइ गई जाणे के तेना मायामा मुद्गर माथु जेम रणा- गणमा धीरपुरुष मीरने भगा तेम तेनो सौभाग्यनो गर्य मांगी गयो वोफानी नदीना प्रार्थी काटानु पलाशवृक्ष उसडी पहे, तेम तेनो मुरतनो अमिलाप निर्मूळ थयो नवयौवनमा मन्मधरूपी अनि फेलाय तेम तेना हृदयमा साप विस्तरवा लाग्यो रदवा माडवा, जाणे के पद्मश्रीचरित - मोती न होय तेवो अजळां आंसु पन्चा लाग्या ते मनथी विचारका लागी, "आ आज कारण विना पति मारा पर को रूव्या ? ज मारामा य में कोई अपराध नथी क्यों, तो ये भने घरमाथी काली मूझे हे हु हमेशा मारा पतिने प्राणथी पण प्रिय हती (पण हवे) विषरता होउ तेम मारा प्रत्ये तेमणे जोयु" सिंह नजरे पढता भयग्रस्त पनेरी हरिणीनी जैयो ते, वाचे उपता माणसनी जेम, दीघ नि श्वास भूक्वा लागी सुगानने दीधेला उत्तम दाननी जेम तेनी ते रात्रीनो केमे य अंत मापतो न हतो घणी ज दु खात अने मागभग थयेली एपी तेनी रात विचार करता करता पूरी थई धदनो पराजय करी सूय ऊग्यो, (अने) रतिभपनमाथी ते यहार नीकळी कड़वक १४ रतुमडो नयन पाळी, निस्तेज पदनयाळी, हास्य वितानी, नि श्वास मूकती, नष्ट थयेटी कातिपाळी, करण रीते रटनी, उद्विम, दीपयी ते(यशोमनी)नी मासी रात्री (जेमतेम)बीती भाभरण विनानी ते, जेनां पर धुटी रीघा तेषी कुदलगानी डाळी जेपी परवी (कागती हती) ज्यारे यशोमतीने आयी अवस्थामा जोइ त्यारे धनधी शोक्नी जेम हृदयमा सतोष भयो (यशोमती शेली.) 'मारा माईए मार मारीने करण रोते रदती मने घरमाथी काली भूपी ए निरज सराब येण शा कारणे बोले छे ते हु हती पण जाणती नथी" (धनश्री प्रोली) "बेटा रड नहीं घडीक शाति राख" तेणे भाइने योलापीने का, “धन दस, मने पोश्रोचोरम्बु कहे, यशोमती ए तारो शो अपराध कयों" नानो भाई कहे, "एनु आचरण स्वच्छदी छे, धारिभ्य खराय छ, ५ शीलविनानी हे रात्रे तेंज कहेल के (प) परपुरप परफ जोनारी (अने) दोपित छ परोक्ने अवगपती, द धारि*य विनानी, उप्रेगना रडिया अने फूटर पासणने-घरमा राखीने शुकरे" समी दुष्ट कवक १५ "घोळाने काठ ने काळाने घोळु हु कहु, तो ये भा बधु मानी ले छे कम के सी तरफ भनुपम प्रेम लता ये मारो भाई यसोटीमा टकी रहो", माम विधारीने धन श्रीए फ्धु, "माइ, पारी बहुने आयो फुशल धर्मोपदेश में आप्यो तेथीश ते खडित चारित्र्य पाळी थई गई। (ारी) बहु निर्दोप, महासती, निनपवती ने कुळनु भूषण छे ते तु जरदी ध्यानमा रे" विच क्षण धनाद तरस ज सुदर यशोमतीने प्रसय करी पडी बीजे दिवसे मीठायोली धनश्री यशोदामो पति सांभळे ते रीते स्पष्ट शब्दोमां यशोदाने कहेवा अने दीप पारोपया रागी, "अली यशोदा, मार कहेतु सामळ मारक अने तिर्यंच (योनिशोथी) भरपूर एधा आ गगतमा मनुष्यजाम घणा पुण्ये करीने मळे छे (एटले) से (मनुष्यजन्म) पामीने निपलक धर्म आचरयो निर्मळ कुळने दूषित करती, सुसनो साव नाश करती, सर्गानेहीने तमास्पद, बहु दुर पमाइती एपी चोरी करीने () पाप वधारती नहीं कडवक १६ आवा वचनथी जेने कोपने लीधे प्रस्वेद छूट्यो छे एवो यशोदानो पति आम विधारवा लाग्यो, "मारे त्या एक लाख भार सोनु, असत्य इदनीलमणि ने मरकत, परवाळा, फतन, चयकता हार ने धीजळी जेयां फिरणोथी झगमगता दोरा छे, कुडल, मणिजडित नूपुर भने कण छ, पहु मूल्यवान जातपाउनो आभूषणो छे, (धळी) केसर, कस्तूरी, घदन भने यहुज प्रशस्त घस्रो (पण) घणाधणां छे (भामांथी) जे जे घरमा देखावा नथी, ते ते यशोदाए ज चोया के ए हजी पण घोरपणु करे छे, पटरे व धनश्री (तेने) शिखामण दे" (परी) प्रथम संधि २३ यशोदा वीने शय्या पर बैठी तेने ते दुष्ट नागणी जेवी लागी तेणे पाटु मारीने शय्या परथी तेने उतारी भने हृदय धीराई जाय (1) तेवो तेनी निभस्सना करी यशोदा पोते (कोई) अपराध (कयों होय तो) समारवा लागी, "मारा पति मारा पर विरक फेम थया? हुमने पक्षे शीलथी जजही छु मीवा जेम में मारा चारि यनी रक्षा करी छ प्रतिदिवस हु प्रयत्नथी सेवा कर छु जन्मधी रहने पण कोइ विप्रिय करेलु सरती नथी जेम उपेंद्र (विष्णु)ने एक्ष्मी भने घट्ने रोहिणी तेम हु (ये) मारा पतिने प्राणथी प्रिय हती तो शु ते पीजी कोइमा भासक्त रया छे, अने तेथी मारी उपर आजे विरत यया छ ? सपर नयी पडती पनी प्रिया कोण हशे" कडवक १७ रस्ता रडता ते रात्री पीती सूर्य उग्यो ते शयन सामाथी यहार नीकळी पाटु मारी पलग परथी पोवाने पछाडी ए वधु सवारमा (ज) धनश्रीने तेणे क्धु ए जाणोने धनश्री सतुष्ट थइ, "धने भाइको मारा वशमा छे" पण दुर्भाग्यथी कलकित पठीना स्वीमवमा तेने पोताने ज सुबमोगमा अंतराय मावो, तेम ज तेने माये 'चोरटी' एवं भयस्य अने भयकर सोटु माल भावो (धनश्री पोली)"हे मुग्धा, रट नहीं झाझा भासुनी धारथी धोवाई गयेश अजन वाली शायो लरी नार" (पछी तेणे पोताना माइने का.) "ध नावह, यशोदानो सम भाजे तिरस्कार कयों ? तेनु कारण मने चोक्खेचोरसु कही दे" जेनो नेह नष्ट थयो छे पयो धनावह कहेवा छाग्यो, " अभय स्त्रीने मापणु घर छोडी जवाघो तज चोक्सा दशब्दोमा फोट पाडीने का इतु के कुळने दूषणरप चोरी तपी दे " (धाश्री योली) "भाइ, में तो जाण्यु के तु चतुर छे पण वारा जेवो मूख वीजो कोई नथी में वो उपदेश दीधो हतो सारी स्त्रीने (तु)(चोर छो, एयू) (मो'तु) का (उलटी ए वो) लोमरूपी मुजग प्रसे ढेर जेवी छे सुंदर गुणना निधान स्प एवी तेनु तु समान कर नहीं तो तने पिताश्री माण छे" परस्पर अनुरक्त भाइओ तेमज तेमनी पहुओ, सौना मेहेनत्या चित्तमा टस पडावी, कपटना निधि रूप धन श्रीए कोई विचित्र प्रकारने प्रगट कर्यों कडवक १८ जिनमदिरमानी मूर्तिओने वान करायु (वगैरे प्रकारे) पूजा करता करता, मुनिओने दान देता देता भने तीथमभावना करता करता तेनो (धन श्रीनो) काळ व्यतीत थया लाग्यो (पछी) दुखना जाग समान भरवासने तजी दइने, प्रफुल्लित भनी दान दइने तेमणे (सौ)- एभणगार-दीक्षा लीधी (पण) सयमने इच्छती धनश्रीए पेला मायाशस्यनी मालोचना (पश्चात्ताप) न परी घणु ज कठिन एवु ब्रह्मचर्य तेणे धारण कयु तेनु मन ाणे के मेरन होय तेनु सयममा निश्वर बन्यु भोगोने विपनी जेम दूर तजी दीधा घधा सावद्य योगनो परिहार कयों (तेओ सौ) भनेक प्रकारनी तपश्चर्या करतो जिनेद्रदेवने वादता ने नमता स्वाध्याय करता भने ज्ञान पाटे करतां चार प्रकारनु धर्म ध्यान धरता दस प्रकारको मुनिधर्म माचरता उपसर्ग मन परीपहने जीततो बार भावनाओ भाववा श्रीमतमा मातापना लेतां शकामुक पणे महीमदरमा विहरी, निष्कलक सम्यक्रम पाळी, भाव साथे शरीरनी सलेखना करी, मनमा दिव्य दृष्टि निननु सरण करी, पांच महामत पाळी, शुभ ध्यान धरी, मनशन लई, उत्तम दर्शन भने गुणवाळा (a) सौ देवलोकमा गयो प्रथम सधि समाप्त २४ पनथीचरित द्वितीय सधि ससार समुनमा नौका समान वीरनिनने भाव माथे प्रणाम करीने, हु घमश्री, धनदास (पगेरे) नाम धारण करनाराओनु पटरी शु थयु ते (हवे) का छु * देवलोकमां देवोने योग्य मुग्यो भोगवीने मोहित मनवा पेठो पांचे षण परी पण भरत क्षेत्रमाज भवतयां कडधक १ अयोध्यानगरीमा यहु देशमा प्रसिद्ध अशोक दस (मामे) एक सिद्धियत सापपाह (हतो, जेणे) सागर सेडलो हतो, भने पोताना वैभययी जणे स्वगना पति इमने (पण) जीयो हतो काचनवर्णा देहवाली घरे सा नामे तेनी नवयुगन गृहिणी हती पूर्वोष धन दर भने धमाघह स्वर्गलोरमाथी सेना पुत्रो तरीके भरतया पहेलानु म पान्यु समुदत अने घीजानु पाड्यु वृषभ(उदधिी)इस कामदेव ने (पण) हसी काढे तेया से यने सण कसायी गोमता घदनी जेम दिवसे दिवसे वधया राग्या देयकुमारनी जेम गभीर पाळा, मुद, नगरनी रमणीओना हृदयना हार स्प, कमळ समान मुदर नेरवाला, प्रसय पेशभूपावाला, सूप समान भतिशय तेरवी भन भादोप (सूर्यपक्षे-जेणे रात्रीने कदी जोइ नयी तेवो, पुत्रपक्षे-दोपरहित), पदनवृक्षनी जेम शीतल स्वभावयाला, भावोजी जेम गुणयुफ, मधुपर्गने पहाला, वडिलो प्रत्ये विनयी, सिह समान गतिवाठा, भने सागरने ओळगी भायेला ते भने जाणे के राम लक्ष्मण हता कडक २ ज्या देशपरदेशना अनेक लोको निवास करता हता, ज्या प्रासादोन बांधकाम सुवण भने मणि चढ़े थतु, पवनमा फरफरती करोटो पताकाओ करीने जे रम्य रागत हतु, सेवा जग विख्यात हस्तिनापुर नगरमा शव नामे एक इम्यपति हवो हाथीनी जेम ते उत्सम दान (दायी पक्षे-मद, शेउपक्षे-सखावत) देयामा प्रथा हतो जैनधर्मरूपी पकाये से भ्रमर समान हो ते कुळदीपके अणुव्रत ली हतो जीव, मनीव भादि पदार्थोनु तेने ज्ञान हतु दाक्षिण्यनो सागर भने गुणोनु निधान हतो तेनी प्रिय खी नामे शीलवती, सीता जेवी महासती अने उत्तम गुणोयाळी हती ते घद समान मुखयाळी, उन्नत स्तनपाळी, विशाल नितयवाळी, प्रियभापिणी अने जैनधर्ममा भक्तिवाळी हती आनदनी वृद्धि करे नेवा देवलोका लोपो समय रहीने, मने स्तनभारवाली अप्सराओ साथै भोग भोगवीने धनश्रीनो जीव शीलवती की पुत्री वरीके भवतों शील पतीने में पुमो पर एक उत्तम रूपवाळी पुत्री भागी तरुणीमोना नुस्प साथे भने पागनी शरणाई साथे पे नगरमा लोकोने भानदाद एयी यधामणी करी कडधक ३ तेनी माताए स्वममा मोटा कमळपर मैटेली भने कमळपर्णी छदमी ने दीठी हती तेथी तेर्नु नाम पम श्री पाड्यु (समय नता) ते मनदर नवयौवनने पामी भ्रमर भने अंजन समान काळा अने स्निग्ध केश, पांचमना चद्र जेवो मुदर मालप्रदेश, मीलकमल जेषां लोचन, लक्ष्मीना लीलाकमळने हसी काढे ते चद्रसमान पदन, लावण्य भने कांति युक उजला गाल, किरणो घटे दिगठने प्रकाशित करता उजळा दात, अति सुदर भने बिच समान अधर, शख समान कठ, टूटेली वीणा समान रमणीय सनमार, कल्पवृक्षना पल्लव जेवा सुदर हाथ, मुविमत भने मनोरम वक्षस्थल(), गमीर नाभि, निवलीरूपी तरंग, गाडी रोमावली, रुचिर परांग, नी समान विशाळ शोभतु नितम्ब, पुष्ट उयुगल, रक्तकमलना दल समान सुकुमार धरण, द्वितीय सधि पुष्ट उत्युगल, रक्तमिलना दळ समान सुकुमार चरण, चद्रपिरण समान नम, मथर गति, समम कलासमूहनु ज्ञान, कोपरना रहुकारने ये कहवी करे तेनी चाणी, देवकी ने कपूर समान मुगधी भास, देवीभोना पिलासने पण धुस्कारे तेरी रोरा-(भा बधाथी युध,) उत्तम घशमा उत्पन्न थयेली भने नवीन गुणोथी शोभवी एपी (पक्षी) रिभुवनने जीतवानी आगावाला कामदेवनी चापयष्टि (जेपी)हती कडवक४ एक वार कामदेव नो प्रिय यधु भने उत्तम विलास युक्त वसत(धैन)मास भायो अशोकवृक्ष विकसित अने सुवासिव यन्यो हवा उमची(1) यहु मघमघवा हती शोधा महोया हता, मने (तेमना उपर) सस्य फको हवा (() कोपेला कथो परणीजो मनावती हती पलाक्षो रताश पढा पुलोथी शोमता हवा-नाणे के ये मदन थी मिहल थनेला माटे पाश न होय (2) कोयरतो मधुर रहुकार प्रसरतो हतो-जाणे के ते कामदेवनो धनुपटकार न होय ? ये हाय उचा करीने चर्चरीओ देवी ने मदमा घूमती धरणीमो नापती हती (ए वेळा) एक दिवसे ते याला प म भी धोठा पूलोनी मालाथी पाळ गांधी, कस्तूरीना तिलक बढे पदन शोमीतु करी, गाल पर मुदर परोया मारेपी, चपाना सामा पुग्नु कणपूर पहेरी, कुडना मणिमाथी (नीकळता) किरणोए करी सूयने (पण) दाकी देती, कठमा रसामरणोनो भार भने स्तनयुगपर पहन तो हार धारण वर्ग, हायमा नवो भाकपा को पहेरी, सोंगे हरिचदननो लेप करी, विशाशीतयने मगिमेसलाथी महित घरी, सुदर चरणोने उत्तम नूपुरोधी भूपित करी, मावानो आदेश रइ, प्रफुल्ल चित्ते, निय सपीओपी धीटळाइने म पूष श्री (नामना) उद्यानमा गह कडवक५ उचाने जोईने हपित मने पसतसे हाथ ऊचो करी कहेवा लागी, "सखी, उद्यान लक्ष्मी तो जो हे मृगाक्षी, (नो पेला) नवपलवयुक्त बाल शो ( मही) जो चपो, तिलक भने आयो •णे कामदेवता याण समां (भा) भमरोथी मुसर यनेको विकसित अशोक जे विरहिणीमोने माटे तो घगो शोकप्रद छ (मा) पधनमा इटवा ऊचा समाल भने बाल वृक्षो जाणे के कारा(?) वेता न नाचता होय (आ) धर, लकुच ने जइनी नपी फटीओ (जो) जाणे के मासना मुक्तापन होय? विकसेलर दरवाळा, अनुपम सुवणकांति धारी रया छ भमराओ केतकीने तारवीने यकुर पर रागी गया छे ( सो) जने से मनगमतु होय तेमा ते रन यने (1) पेली जाइ हायनी भागडीओ उची करीने जाणे के भ्रमरयुवरुने बोसावी रही छे पेलु महोरेउ पादाक्ष लो जे मानिनीभीना मानने निमूळ करवाना कामा दक्ष छे सहकार तो मा गतमा महावृक्ष (गणाय) कोइक (at) प्रिपतमा साधे हले छे" लो जातजातनी रमतो रमीने पन श्री देवीनी जेम से बनमा परवा दागी कोई एक सती बोली, “सूर्यना किरणो (य) निधुर य यां तोहे प्रिय सखी, मापणे भा माधयीमडपमा एक क्षण मेसीये" कडवक ६ एमां मना जेयी मगर गति वायो सगुजदत्त (त्या) आव्यो नेणे माधयी याना मापमो ससीओ सहित रोते भेटेली श्री दीरी (ने वै योठी दथ्यो) "कदाप राजवीनी राजधानी समान मा नवयुगान गयोदरी योग छ ? तेना मुखकमामाधी नीकाता मुगधी श्वासालुब्ध यनेलामुग्ध भ्रमरोने से लोलामाथी मारी (ठावे छे) विकसित पाटल फूल समान माम्योपाळी शुभते वमनी, देवी हे पसवलक्ष्मी ? शु वे मदरहिट रति छ, - पउम.प्र.4

No text on this page.

द्वितीय संधि २७ मनमा विचारवा लाग्यो, "लावण्यपूर्ण, कु समान श्वेत दावयाळी, वोदित मन्मथनी पताका समी, उषत पयोधर याळी, अने कनवर्णी भा पाळा जेनी स्त्री यशे तेना पर (साक्षात्) कामदेव ज प्रसन्न यया मानवा," "भा जेनो पति थशे ते नारी धन्य (वनी जशे) मने लागे छे के जगतमा तेज सौभाग्यवती हशे जेनो पुण्यराशि मोटो हो (तीज) ा पति थशे हु तो भा युवाननी दासी थवानु (पण) पसद कर" रति भने मन्मथ सरखारूपया से बने मनमा मानद पाम्यां यने रोमाचित थया (१), जाणे के अमीरसथी (अमृत सम प्रेमभी) भीजाया न होय. कडवक १० परिजनोना मनरूपी समुदने आनदित करतो ते बनेनो अनुरागरूपी चन्द्र वृद्धि पामतो हवो तेवामां पाश्रीनी धात्री नामे सुचेगा पवननी हडपे (त्या) भावी तेणे पमश्रीनो हाथ पकडी का, "मेरा, मातुश्री बोलावे छे बस्स, जरदी चाल बापुजी तेम ज चीजो सबधीओ अमया माटे तारी वाट जोइ रह्यो छे" एटले उद्विा चित्ते (वे) बाळाए क्यु, "माने खयर, कर के भा (6) आयी"धानी चाली गई (पद्मश्रीनो) हृदयभाव जाणी (तेनी) सखी बोली, "हे महानुभार, मार कहेबु सांभळो मारी प्रियससीने रजा आपो भमे घेर जईये कुमार समुद्र दत, सोभळो दिनप्रतिदिन मेह वधतो रहे ते प्रमाणे दररोज चमारा पुसमा पार कहेवरायता रहेशो समनोने पारंवार शु कहीये 2 कुमार, मारी प्रियससीनु तमे (ज) शरण छो" एटले कुमार कहेवा लाग्यो, "यहेन, त्रिभुवनमल वामदेव थयो होवाथी भा (समारी) सम्म ना बने पक्षने सरखी (सागु पडे) छे हे सुदरी, घेर जाओ (आपणे) परी मकशु " धुमारे जाणे ये कुमारी(पमधी) मन हरी रीयु, भने नो (पोतानु) हदय तेणे सोपी दीधु शव पुत्री साव यमो घर तरफ चाली कडवक ११ धणा वखत मुधी कुमारने भनुरागथी जोइ रह्या पछी पेमेय परीने ते उपवामाथी नीकळी जाणे के कोई मोटो धळगाड वळग्यो होय तम पमधी घाएवा मांउती, (घी) उभी रहेती, पाठी वळती, (वळी) घालती सुनमा भो सद्विम एवी ते घरे पहोंची मनर्मा खूब विपाद पामती एपी तेनी माखो टपकवा रागी ते बाळा सुवागरा पलग पर आडी पही -जाणे के सूर्यकिरणोए करीने म्लान थयेली कुसुममा! 7 सायानी इच्छा करनी के न पीवानी पोवाने ते मरेला जेयी न मानवा लागी मान, तायूल, पृ (बधु य तेणे) तज्यु गळभूली पादरी जेपी ते थई रही धदना सह समान गोरा गालबाळी ते सपीनी साये पर होळ पर पण न घानी ककण, हार, दोरो, हरिचदन, मर भने धरणा चीर तेने झेर जेया लागा रागमा, घीणाम के मां तेनु चित्त लागतु नही चित्रविचित्र पत्रोय पण तयार मकाती नाचती, न नृत्य करती ये न सजी, न शुक्रसारिकाने बोहावती कस्तूरीमृगना बधानी पण सभाळ नरेनी (माम) तेणे बधाये मुरामोग तजी नीषा धारवार मूसा पामती, खिस यती, रहती, मन्मथ ना बागथी बौधायला मनवासी ते बाराना अंगमा कोइ समय संताप वृद्धि पामतो गयो. कडवक १२ भासनमा, शयनमा, महेलमो, उपासमो, वृक्षोमो, , महपमा, रथमा, याद नमो, सरोवरमा, देवळमा, के नयाणा,-(क्याये) तेनु मन घोरतु चद्रकिरणनो सग तेने न गमतो शीतोपचारथी पण तेना शरीरमा दाद थनो कमलिनीपन, शिरीप, धमतत, पुष्पहार, धनरस भने दीपक कपूरनो गाटो(लेप) सखीभोवदे करातो भा यधो शीतोपचार २५ पनीचरित द्वितीय सधि ससार सगुममा नौका ममान वीररिनो भाव माये प्रणाम करीने, हुपमधी, धमरा (यगेरे)माम पारग करनाराभानु पी गुपयु ते (इये) * * + देवलोरमा देवोने योग्य मुगो भोगतीने मोहित मनपाला पेलो पारेरी पग मरतक्षेप्रमाज मयतयां कडयक १ अयोध्या नगरीमा पर देशमा प्रसिद्ध शोकदस (मामे) गिरिष साधार (हवो, जेणे) सागर पोलो हतो, मन पोताना भयमी गे स्वाना पति हमने (पण)ीयो हतो कोपनवणा दहवाळी घरा मामे सेनी ममयुगन गृहिणी इसी पूणे भमत भने धमा यह स्वर्गलोकमायी सेना को भयपया पहेलानु गाग पाणु सहमत भने पीजानु पादयु एपम(पति)TT काम देपने (प) इसी का सेवा ते बने जग कापी शोगमा ची म दिपसे दिपसे पथया छाया देयकुमारनी जेम गमीरजाति पाया, मुर, मगती रमपामोना हदयना हार रप, पमळ समान गुर नेत्रालाप्रम देशपाया, सूर्य समान अतिशय सेसम्मी मन माटोप (स्थपहा-जेणे रात्रीने की जोई ममी सेपो, पुत्रपक्षे-दोषरहित), पदनानी जेम दीवस समाययाग, मावोनी नेम पुन, अपने यहाा पहिलो प्रस्य विनयी, सह समान गतिवाला, भने सागरने भोरगी भाषेसात जाणे केरामध्क्षमण हता करपक२ ज्या देशपरदेशना भोक लोको निवास करता हता, ज्या प्रासानु बांधकाम गुपण मने माग घटे यर्नु, पयनमा परपरली करोडो पताकामी करीने से रम्य लाग हतु सेवा जग विख्यात हस्तिनापुर नगरमा यस नामे पक इम्पपनि हो पापीनी जेम से उत्तम दाम (सपी पसे -मद, शेउपपे-सशायण) देयामा प्रवृत हतो जनधमरूपी पज प्रत्ये से अमर समानो ते कुळदीपक मशुमत रीधा हवा जीव, असीय मादि पदापोंर्नु तेने ज्ञान व दापियो सागरमने गुगोन सीधान हतो तेनी प्रिय स्त्री नामे शील वसी, सीता जेवी महासती अने उत्तम गुगोपाळी इसी से पाद समान मुबयारी, उमत सनवाटी, कि नितपवाळी, प्रियमापिणी मने जैनधर्ममा भक्तिपाळी हनी आनदनी वृद्धि परे तेवा देयलोकमा लामो समय रदीने, मने स्तनमारवासी अप्सराओ माये भोग भोगयीने पनीनो जीव हमीमी पुत्री सरीके मयतों शीरूपतीने ये पुत्रो पर एक उत्तम रूपयाळी पुधी भापी तरुणीभोना मुत्प साये भने पागती शरणाद सापे रो नगरमा सोकोने भानप्रद पवी वधामणी करी फडषक ३ तेनी माताए स्वमा मोरा कमळपर पेटेली भने कमण्यी अदमी ने दाटी हती सेधी सेर्नु नाम पमश्री पा यु (समय जता) ते मनहर नवयौयनने पामी भ्रमर भने अंजन समान काम अने खिग्ध केश, पांधमना पद्र जयो मुदर भारप्रदेश, मीठकमल यो लोधन, एबमीना छोलाकमसने हसी काटे सवु धासमान पदन, शायण्य भने होति युक्त अन्जला गाल, किरणो यो गितने प्रकाशित करता उजळा दात, भति मुदर भने विष समान मघर, शेस समान कर, टेली यीणा समान रमणीय स्वनमार, कल्पवृक्षना पर जेया सुदर हाय, मुविमा भने मनोरम यक्षस्थल(), गंभीर माभि, शिवलीरपी तरंग, गाठी रोमापली, सरीर वग, भी समान विशाळ शोमा नितम्य, पुष्ट उल्युगल, कमरना एक समान मामारपण, - द्वितीय संधि पुष्ट उत्युगल, रकमलना दळ समान सुमार चरण, घरिरण समान नस, मयर गति, समग्र कलासमूहनु शान, कोपलना रहुकारने ये कडवो करे तेपी पाणी, दतमी ने क्यूर समान सुगधी भाम, देवीमोना विकासने पण धुरकारे तेरी लीरा-(भा यधार्थी युक्त,) उत्सम वसमा उत्पन ययेली भने नवीन गुगोथी शोमती एपी (पाभी) त्रिमुवनने जीतवासी आशावाला कामदेवनी धापयष्टि (जेसी)हती कडवक४ एक बार कामदेव नो प्रिय यधु भने उत्तम विलास युक्त घसत(चैत्र)मास भाग्यो अशोकवृक्ष विकसित अने सुवासित पायां हतो उमी() यहु मघमवती हती माया महोया हता, मने (तेममा उपर) भमय पृरोहता (1) कोपेला कथने तरणी नो मनायती हती पलाशरक्षो रवाश पहा फूलोथी शोभना हवा-नाणे क पूरी मदनथी पिलर बनेला माटे पास न होय (१) कोयरनो मधुर टहुकार प्रमरतो हतो-जाणे के ते कामदेय नो धनुपरकार न होय ? हाय उचा करीने चचरीलो देनी ने मदम घूमती चरणामओ नाचती हती (ए येळा) एक दिवसे ते याळा पम श्री धोळा पूनोनी माथी चाळ पांची, कस्तूरीना तिरक घटे वदन शोमीतु करी, गाल पर सुदर पनलेवा मारेरी, चपाना साग फूटनु कणपूर पहेरी, कुना मतिमाथी ( सीता) किरणोण को सूयने (पण) टाकी दती, करमा रनामरणोनो भार भने ननयुगर पर डाळहळतो हार धारण करी, हायमा म भापक कणो पहेरी, सोंगे हरिचदननो रेप करा, विशार नितयने मागमेगलाथी मडित करी, सुदर चरणोने उत्तम नूपुरोथी भूपित करी, मानानो भादेश ड, प्रफुल चिने, प्रिय सखीओथी पीटकाइने जपूयश्री (नाममा) उद्यानमा गह कड़वक५ उद्यानने जोइने हपित मने वसतसेना हाथ उचो की कहेवा लागी, "ससी, उद्यान लक्ष्मी तो जो है मृगामी, (जो पररा) नवपलपयुक्त वारयशो (ही) जो चपो, तिलक भने मायो-प्रणे कामदेवना याण समां (मा) भ्रमरोधी मुसर यनेलो विकसित अशोक - विरहिणीमोने माटे तो घगो शोषप्रद छे (1) पवनमा हरता ऊचा तमाल भने ताल वृक्षो जाणे के काठा (?) येताल न नाचता होय? (आ) धर, रकुच जूहनी नयी कटीओ (जो) -जाणे के घमासन मुक्ताफर न होय? विकसेला दलवाया, अनुपम सुवणकाति धारी रह्या छ भमराओ केतकीने वारीने यकुछ पर लगी गया छे (ए तो) जेने जे मनगमनु होय तेमा ते रन वने (2) पेटी गाइ हाथनी आगीभो उची करीने जाणे के अमरयुवकने पोलारी रही छे पेउ महोरेउ पार वृक्ष जो जे मानिनीभोना मानने निमूळ करवाना झाममा दक्ष सहकार तो मा जगतमा महामृत (गाय) कोइक (त्या) प्रियतमा साथै मुले छे" त्या जात नावनी रमतो रमीने पाश्री देवीनी जेम ते धनमा फरवा लागी कोई एक सखी बोली, "सूयना किरणो (हथे) निष्ठुर या छे तो हे प्रिय ससी, भापणे मा माधवीमदपमा एक क्षण माये" कडवक ६ एखामा मसरना जेवी मथर गाी वा समुनदर (सा) आव्यो तेणे माधवी टवाना मदपमा सखीओ सहिवरा बेटेटी पानी दीदी (न ते योसा उम्पो) "कद राजवीनी राजधानी समान मा नवयुवान योदरी योग छे? तेना मुत्रामामाथी नीता मुगधी श्वासमा लुन्ध अनेला मुग्ध भ्रमरोने से लीलाकमाथी मारी (हगवे हे) विकमित पाटर पृड समान खोवाळी शुएते वनश्री, देवी छे के वसवलक्ष्मी २४ वे महारहिव रति छ, - पउम.प्र.4 पमनीवरित नागकन्या छ, के सोनर वर्णी विद्याधरी छे ?" मनमा विस्मित घईने तेनुं रूप जोतो तेनी खो देवनी जेम अनिमिय यनी गई मदनातुर अने रुपता अंगालो से, मनोथी पश करेला सपी जेम ऊमो रही गयो (अने) ए साथवाहनो उत्तम पुम पम श्रीने (पण) टिगोचर थयो (के तरत न तेने थयु), "तुमा ते शेषनाग, सुरंग, सद, नारायण, सूय, कुमेर के छे' के रतिरहित मदन के मागपतु छ ?" भाम विधारवामां तेने म्वेद छुट्यो पेलो मानदाधुथी भाकुळ यनी गयो भने मानां मुख भने लोधन चचळ बनी गयो (१)-जाणे के प्रेमपरवश शरीरवाला त्या परस्पर मम्पो (?) कडवक ७ "उत्तम रक्षयोगी भूषित मुदर सहवागे पेलो युवक कोण छे से, हे सली, तु आणी भाव" (एम पम श्रीए का एले) तेनो हृदयभाव जाणीने य स ध से ना तेना (समुद्र रसना) मिग्रने घणा 7 आदर साधे पूमा रागी, "पूर्णचन्द्र समान मनोहर भा कोनो पुन छ ने तेनु नाम शुछे ?" ण्टरे प्रिय करे क्यु, "कोयह जेवामधुर बोलवाळी है भदे, सामळ श्री विजयरासाए जेने छम आप्यु छे ते साथवाह अशोक दस अयोध्या थी नहीं आयेलो छे तेनो उत्तम लक्ष्मी युक्त पहलो पुग्न नामे स मुद्रदत्त जे परस्त्रीने माना समान माने छे तेज, सुंदरी, माछे हे सुगनु, कहे, पेली अनुपम रूपनिधि याला कोण छ, ने ए कोनी (पुत्री) छे?" (बसत से ना मोली) "भा नगरीमा शप नामे शेठ छ, जेने महानिधि पाशव सिद्ध थयो छे हे मुंदर, मुनिमोना मनने पण हरी लेनारी मा कुमारी ते सेनी पुत्री नामे पद्मश्री छे" ते विचक्षण ससी भने मित्र बनेए तेना (पअधीना) पितानु नाम अने कुळ (समुद्र दसने) को सेणे (वसत से नाए) हाथ जोडी कुमारने का, "हे महानुभाव, भा मनोहर माधवीमदप छे तो पिगुन मा सूर्यकिर णोथी जेमने ताप राग्यो छे एवा (आप) घडीक (भही) सो" तेणे वसंतनु वेण स्वीकार्य हे लोको, अतिशय मीठ (ने बळी) वैध फरमायेल एयु ओसड कोने प्रिय न लागे? कडवक८ मुंशवण भयो तरल नयनवाळी पमधो लज्जाधी भभिभूत अन नमेला वदने उभी रही निवासना पवनथी हरनी लीलाकमळनी पांदडीओ ते गणवा लागी वस ते श खनी पुत्री सामे (लोहने) का "प्रिय सखी, महिंया पहेला भापणे भाच्या छीए तो है विशुद्ध गुणवाळी मुग्धा, कुमारनु स्वागत कर मूढ, (एमने एम) जमी न रहे" सखीनु वचन सांभळीने शीलवतीनी पुत्री सहज थोथरानी योला लागी, "लोकोना नयनने मानद आपनार अने सुखना निधानरूप हे रति रहिर काम देवपधारो (म्बागतम्) (तमे) अथा जनो रूपी कमळना बाल सूय गो, कल्याणना धाम अने उत्तम शरीरवाका छो" ले साधवाहनो पुत्र बोक्यो 'हे घाला, समारु स्वरूप सदा सुदर दासे छे (2)" (पठी तेनी) सपी भने परिजनोने सेना खबर पूछी (1), तेणे बसत से नाने का (१), "तमारा मुखकमळना दर्शन थयाथी समारों लोधन कृवाथ थयों छे तमारा मुखना दशन थपाथी हु मार्नु छु के विधि भाजे (मारा पर) प्रसस छे सुंदरी! | पुण्यविनानाने रखनिधि मळे खरो। कडवक ९ प्रचुर कपूरवालु पानबीड यनारीने पद्मश्रीए तेने आप्यु (तेम) सुवासे करीने प्रमर समूहने आनदित करती भने पोताने ज हाये गूंथेती उत्तम बकुलमाळा (पण आपी, जे)गे (कुमारे) भान६ मार्थ रइ ने घारा काठा केशवाला (पोताना) मस्तक पर धारण करी कुमारे निम भने गुणमया हृदय जेयो स्वच्छ भने सूत्रयुक्त हार ते कुमारीने भाप्यो बदनने प्रसन करता ते हारने तेना कमां स्थान मन्यु बधीये सखीनो मनमा हर्षित थई भने जण 2 द्वितीय संधि मनमो विचारवा लाग्यो, "लावण्यपूण, कुद् समान श्वेत दांतवाळी, नवोदित मन्मथनी पताका समी, उमत पयोघर वाळी, अने कनक्वर्णी भा याला जेगी स्त्री यो तेना पर (साक्षात्) कामदेव ज प्रसस थया मानया;" "आ जेनो पति थशे ते नारी धाय (बनी जशे). मने लागे छ दे सगम तेज सौभाग्यवती हो जेनो पुण्यराशि मोटोशे (गैनो ज) मा पति थशेतु तो भा युधाननी दासी पवार (पण) पसद र " रनि भने म म य सरसारूपयाळी ते बने मनमो मानद पायो यने रोमाचित थयो (१), जाणे ये नमीरसथी (भमरा समाप्रेमथी) भींज्ञाया न होय कडवक १० परिजनोना मनरूपी समुदने आनदिव करतो ते बनेनो अनुरागरूपी चद् वृद्धि पामतो इतो तेवामा पाश्रीनी धात्री नामे सुवेगा पवननी हाटपे (त्या) आधी तेणे पद्मश्रीनो हाथ पकडी का, "बेटा, मातुश्री योराये छे यरस, जरदी चार यापुजी तेमज पीला सबधीओ जमया माटे सारी बाट जोह रया छ " एटले उद्विम चित्ते (से) बाळगए क्धु, "माने खबर कर के आ (६) आयी" धात्री चाली गइ (पमश्री नो) हृदयभान जाणी (तेनी) सखी बोली, "हे महानुभाव, मार कहयु सामळो मारी प्रियसखीने रसा आपो अमे घेर ईमें कुमार समुन दत, सांभको दिनप्रतिदिन स्नेह वधतो रहे ते प्रमाणे दररोज तमारा कुशवसमा- चार कहेवरायता रद्देशो सजनोने पारंपार शु फहीये' कुमार, मारी प्रियसपीनु तमे (ज) शारण हो" एटले कुमार कहेना लाग्यो, "महेन, त्रिभुवनमल रामदेव कटिबद्ध थयो होचाथी भा (समारी) अभ्यथना बने पक्षो सरपी (गु पडे)छे हे सुदरी, घर जाओ (भापणे) " कुमारे जाणे के पुमारी(पमधी) मन हरी लीधु, मने तेने (पोतानु) उदय तेणे सोपी दीधु शखनी पुत्री या शून्यमो घर तर घाटी कडक ११ घणा यखत सुधी कुमारने भनुरागभी जोइ रहा पछी पेमेय वरीने ते उपवामाथी नोकळी जाणे के कोई मोटो घळगाड बग्यो होय तेग पम श्री चाल्या माहसी, (पी) उभी रहेती, पाठी पळती, (वळी) चादनी सुनमुन भने उद्विम वी ते घरे पहोची मनर्मा खूप विषाद पामती एपी तेनी मोखो टपकवा लागी से चाळा सुपाळा परग पर भारी पड़ी -जाणे ये सूर्यकिरणोए परीने म्लान थयेली कुसुममाला 7 सायानी इच्छा करती के न पीवानी पोताने से भरेला जेवी ज मानवा लागी सान, तायूल, फूल (यधु य तेणे) तज्यु गळमूली यांदरी जेथी ते थई रही चदना सट समान गोरा गारवाळी ते सखीनी साथे धक डोळ पर पण न चटनी ककण, हार, दोरो, हरिचदन, फेसर भने झीणा चीर तेी शेर जेवा लागतो रागमा, पीणामों के मा तेनु चित्त राग नहीं चित्रविचित्र पत्रच पण तयार मकरवी गोचती, 7 नृत्य करती के न इसती, गुरुसारिकाने बोरापती कस्तूरी मृगना बधानी पण सभाळ न रेती (भाम) तेणे वधाये सुखभोग तजी दीपा धारवार मूछा पामती, खिम भती, रती, मन्मथा आगथी वीधायला मनवानी ते पारराना अंगमा रोइ मसहा संताप पृद्धि पामतो गयो कडवक १२ भासनमो, शयनमा, महेलमो, उद्यानमो, वृक्षोमा, , मपर्मा, स्थमा, पाह नमा, सरोवरमा, देवळमा, नयाणा,-(पाये) तेनु मन चोरतु नहीं चद्रकिरणनो सग रोने न गमन सीतोपचारथी पण सेना शरीरमा दाह यतो फमलिनीपत्र, शिरीप, कमळनतु, उपहार, पदनरस भने शीयर कपूरनो गाढो(लेप) सखीमी बढे करातो भा वयो सीतोपचार परी मळ पाश्रीचरित हिमालयनी नेम ओग्ग्यो हतो, जेणे घटडीओना रवथी गगनतळमा मागने भरी दीयो हतो, वादळानी जेम जेणे मदाराधी कादव को हतो, भेत चामा ने शरस बडे जेने शोभतो क्यों हतो स्थिर, स्थूड ने दीप जैनो गुनाह हतो जेनी मदगळतां गतस्थळ उत्तम कुसुमोनी माळाथी युक्त, जेना मदशी गधमो दुध मधुरो योगहर करी रहा हता, जे प्रीवानु भाभूपण तीणा स्वरे रणरणाट परी रघु हतु, गभीर कारये करीने जेणे शत्रुओने गसाड्या हना, जेना पर रनवणमय अचाडी मूक्वामा नागरी हती, जे अतिशय दर्पित शत्रुओ प्रत्ये कृतात समान हतो, जेना धोगा दतूशळ हरिचदनथी घोडेल हता, जेनो कुभस्थळ पर सिंदूर लगायवामा आध्यो हतो-एयो त मत्त गजद विधुरयुष, पारदना गजता महान मेधनी जेम शोभतो हतो कडक २० तेना पर पढेरो कुमार ऐरायत पर रहेरा इन्द्र नी पेठे शोमवा लाग्यो घद्रकिरण समान धवल छन तेना पर घरवामां भायु परनी मोटी जान चरवा रागी वागतो ढोरवाजांना फोटाहर भी पडघाथी दिशाओ भराइ गइ मधुर भने तीय स्वरे बदीओ पठन करवा लाग्या तरुणाभो मनहर गीत गागागी भाशीश देता माहाणो साथे, नृत्य कता कुम भने बामनो साये, विशाल नयनोरूपी अंजलिथी पौरांगनाभो बडे अमृत जेम पीवातो, सुहदो भने पांधवो सहित समुदत्त तरत शख ना भवनना भांगणामा आधी पहोंच्यो-जे जोरथी पागता नगाराना शम्दथी भातुक हतु ज्या सुदर उत्तम मांगलिक गीत गवाना इतो, ज्या मदमत्त तरणीओ मृत्य करती हनी, ज्यां परिजनो उतावळा परता हवा; ज्या घरती रीते गोठवेला मणित भोनो समूह हतो ज्या गणगणता भमराओ वालो कुसुमोनो समूह पेरेलो हतो, ज्या देवताइ पदरमा बाध्या हवा ज्या माणेक्ना किरणोथी प्रकाश यह रखो हतो, ज्या श्वेत चामर भने मणिमाळाओगलती हनी, ज्यो भनेक हारोनी जाळ दीपी उठनी हती, ज्या वेणु ने वीणानो उत्तम रय सभळातो हतो, ज्या मुहृदो ने बांधयोनो सरकार थतो हतो ज्या परतूरी ने कपूरनी उस्क्ट सुपास प्रसरेली ती ज्या जमण करता घणा लोकोनी गरदी हती ज्या कपुरवाई खोल अपातु हतु, यो पयरो कोलाहर पेराइ रझो हतो लोकोना लोचनने सुसद एवो कुमार गजेंद्र परभी उर्यों बांधवो सहित श स सेनु सामैयु करवा नीसर्यो कडवक २१ विशालतियाळी, उत्तम कुकनी, सधवाओ सखी सहित शीलवनी ए आधार प्रमाणे विधि को हष्ट मुष्ट थइ वर साथै माहारामा प्रवेश कर्यो (पअधीनी) सखी पसते परिहास परीने कुमारने सप्त लोक बोलाच्या रक्तपट हायश्री खेची लेवामा आध्यो (ने कुमारे) साक्षात् देवी जेगी पद्मश्री ने दीटी नाद जेम लक्ष्मी नो तेम ते (मारे) तेनो पछप सरखो कोमळ हाय टीधो स्पर्श थतो बनेनो काम वृद्धि पाम्यो पद्मनाम्नी जेम तेमनु अंग पुलकित थयु हृदयप्रदेशपर रमवा हार चाळो कुमार विधिपूर्वक पनधी साथे समिधना काक stथी अनि प्रगगनीने ब्राह्मणोप राजा(जव)नी अंजलि नानी असंख्य पानां गभीर स्वरे धागवा लाग्यो फाहर भने जोरिया शसवा लाग्यो रमणीभो उचे खरे मगळ गीत गावा लागी चारेय पेरा फ्यो गुरुने घदा करी, भाशीश मेरी उसम भासन पर बने मैठा एकज भासने भेटेला कुमार साथे कन्या शोभया रागी-माणे क विष्णु नी साये एपमी, जाणे के शंकर साये गीरी कडयक २० पडिलो अन माथाप भातदित धयां पति साधे रोमांचित देहे चद्रले खा साये शीलवती नृत्य करवा लागी हावभावने प्रगट करतो झरनो मीरो झमकार मदमद मसरमा मह ने * तृतीय सधि ३३ लाग्यो मा प्रसगे स्थ ज रोमाचित थयेला सार्थवाहे म जसे वेवाईपक्षना याधवोर्नु, स्वग्नो मित्रो, वडिलो, परिजनो, सुवासि तीओ, बहुओ, कविओ, नटो, घेटो, भांड, भाट, छात्रो एम सौ नगरपासीओतु भाभरण, ऊजळो वस, नाचूल, कुसुम, विरेपन, माणेक, मोती, भनेक प्रकारला साय, पेय, भोजन घगेरे वढे समान फयु सी सपूर्ण सवोप पामी (वाहनमा). चही घडीने गया जान (पण) सरकार पामीने चाली सौ परसपरस साथे हसता ने घाव करता हवो जगवना नाथ, देवंद्रथी बदन करायेला, दिध्याष्टियाळा गिनने प्रणाम करीने कुमार पम श्रीमो पलसमान हाय पकडीने मांधवो साये घरे गयो, द्वितीय सधि समाप्त * तृतीय संधि देवोथी पूजित, मोहरपी अधकारनो नाश करनारा, भव्यरूपी पकजने मानदित करनारा, गुणरूपी झगमगता किरणोवाळो कपभजिनने हु प्रणमु छु चद्रमूर्तिनी जेम निमिरसमूहने नष्ट करती, ज्ञानीभोथी पूजित, कमळ (१ इरण, २ कमळ) थी युक्त, निर्मळ कळा करीने सुदर शुतदेववानो जय हो बकरित करेला सुमणना पणाली, शुतान युक्त, श्वेत सिंह पर भारूद, हायमा फेरीती लम धारण करवी सं या देवी क्ल्याण करो * * कडवक १ भासा जगतने प्रकाशित करीने, घगा रागी रगायेरा हृदयवाळो, सध्यायधूने मलवा मासुर एवो सूर्य अस्ताचळना विसर पर आयी रह्यो सूर्य माथम्यो सध्या यह दिशाओ सोधी होय नेत्री बनी रही कमळमाथी नीळ या अमरोथी कमलिनी जाणे ये काजळवाणे भासु सारती हतो चक्वानु मन शोकासुर यतुं हत मिन( सूय, २ मित्र)नो वियोग कोने दुस न दे ? यधाय दिशामा विस्तारो धारा यनी गया भूत, राक्षस ने पिशाच कलकल करवा लाग्या अंधार प्रसयुं लोको फाइ पण कळी शकता न हता--जाणे के नगत गर्भवासमा फेवामा माज्यु न होय ' कुमुदवनने लगाइतो, कदर्परूपी महान भोषधिना विशाल कद जेवो घर जग्यो वनमा जेम मृगदी हाथीभोनु जूप नासे तेम चयी अंधारानो ओघ नासवा लाग्यो चद्रकिरणोथी प्रकाशित गगनागण चूमा. थी धोळेलु होय तेम शोभवा लाग्यु रानीना पहे। पहोरे, जेमा काम उस्क्ट यने छे, ज्यां उत्तम धूपनी सुवास खूप मघम छे, ज्या पचरगी कुसुमोमी मागणी सुगध छे, ज्या भ्रमरना याळ मधुर रखे गूजी रखो छ, ज्यों मणिमय मगळ दीप प्रगटाच्या छे, तेवा मनोहर वामगृहमा कुमार पम भी साथे परग पर घेठो आनदित थपेली ससीभी घरे गइ विविध करणोए करीने देव समान सुख माणीने साक्षात् कामदेव समो कुमार प्रियाने भालिंगन दइने सुइ गयो कडवक २ पत्त सरी गई सूर्य जग्यो मध्य लोररूपी पात्र(?) प्रशशित ययु झाखी पटेली कांति पालो घेद आयम्यो-करकबालगनो उदय ते स्थिर होय! सूर्यना भयची नासीने, ओछो थई गयेलो अधारानो ओघ गिरिकदरा ने गुफाओमासताइ गयो कमळसरोवर विकसेला कमळोश सापे शोमवा छायो दोष (दोप, २ रानी) चाली नता, मिश्र (मिग्र, २ सूर्य) भानदिव याय ज ने कुमुद थोडावा लाग्यो, भ्रमराभो मुक्त थवा छाग्या (१) मेलाहोय सेनो नेह कदी स्थिर होय परो मुनिवरो स्वाध्याय भने ध्यान करवा लाग्यो हम किलोला राग्या निर्मळ प्रभाव थयु (ोको) नवकार मननो पाठ करवा ने सिद्धोनी स्तुति करवा हराया पद्मश्री सेम ज कुमार जाया पधु य मात्र कार्य करीने बने ये वडिझोना चरणकमग्ने प्रणाम कयाँ ना ३२ पद्मनीचरित साभवाह वधुजगोसाये पोताने गाम गयो उत्तम वृषभना जेवा दस वाळो कुमार त्यांजरमो तेनामा गाद अनुरागवाली पनी छायामि एक पळ पण रेनु पाखु मेरती नहीं जेम विष्णुमा दयमा लक्ष्मी घसे से, समते दोघांक्षी पण इमारना हसा रहेवी पूर्णापित (पुण्ये करीने) तेओ लोकोनामनने हरी ले सेवु यथेच्छ विषयसुग्व माणताहता तेमनु भावु सौभाग्य भने लावण्य "जोइने दिवसे दिवसे लोको विलित मने अने हपथी विकसित लोचने नेमनी मशसा करवा लाग्यो कडधक ३ जावपातना घणा पिनोदमा सेमना दिवस का लाग्या तेओभरसपरस प्रमोत्सव करतो -कदी पोतानां गरीरे सणगार सड़ीने, कदी गुरुभोना चरणनी भाराधना कराने, कदी नितेंद्रनो गुणोनु पीतन करीने, कदा साधुभोने नमस्कार करीने, तो कदी जैन धमना कथानकोथी, कदी सेयो उखानमा रमता, कदा सुदर जळमीक्षा करता, वी उत्तम चित्रकाम भालेखalकदी भाट्यप्रयोग नोइने, कदी साधर्मिकोंने भोजन करात्रीने की अनेक प्रकारमा अने जेमा घणा मक्षरो गूछे तेवा प्रश्नोत्तर रमता भाम सुदर मनगमता विपयोपभोग करता भार परस भीती गर्या पठी एक दिवस मा के तथी वराह नामे रेसवादक माग्यो तेणे रेख आगळ मूल्यो कुमार बांधवाराग्यो ए लेखमा एखेलु हतु नेनो सार आ "हे कुमार समुनदच जलदी भाव हे पुत्र, तारा विरहे तारी माता बहावरी पनी गइसे महान शोकरूपी भालाथी भेदाती एवी सेना माण दुखे करीन गळामा भारी भरक्या छे शेरीने नाके, घरमा के घाना आंगणाम घडी पण ए रोती रहेता नथी मरवरमा जळ विनानी नरिनी नेम ते रात दिवस सुकानी नाय छे" कडक ४ (समुद्रसे) पनी घात पाश्रीने वरी, "मारी माता दुधी थाय छे तो हे प्रिये, जाउ, मारा मापुनीने मछु ने मानानोदयशोक दूर कर " आमुथी भाद्र बनेली भाग्यो साधे त बोली "हे भायपुत्र, हु वमारी साथे भाउ g" (तेणे क्यु) "प्रिये, (रस्तामा घणा) दिवस लागे छे (वळी) प्रदेश (पण) विकट छे मु पीयरमों ज रहे हु जलदा भावी जईश" रायो मानाने मन्यो अशोक ने प्रणाम कर्मा (तेने) भेटता पनेनोशोक नष्ट थयो याधयो, स्वपनो ने मित्रो आनदित थया कुमार क्टलोक पखत त्या रदो विरहाग्निथी गोषायेला अंग चाली पन श्री राने चाकी भरे तेम खर भरवा लागी नैमित्तिको ने पूजवा लागी साधुओने कहया रागी, "मारा नाय क्यारे भावशे" कागाने सोधवा लागी (1), "मधुर पाणी पाळा हे कार, जददी तु करकर शब्द बोल मारो क्य भाजे भार तो तो दहिभावनु भोजन आपु नपन मनोहर कय भाये तो तने लाइनो आपु मारो जीवितेश जलदा माये तो सारी मानवा रा ("जेनां गाल भाग्यमाना आंसु वडे मींचाया छे, तेयी ने वाला दिवसे दिवसे क्षीण यवा लागी-कृश्यापक्षमी छावण्य भने कानि विनानी शशिलेखानी जेम कडवक एक दिवस रावने यससे समुदद स सरोवर पर मा यो तेणे (स्या) पोताना प्रियतमधी विस्टी पडेली करण कान करती बिचारी दुखी चक्रवाकीने दीठी जळमां कूदको मारीने वे बहार नीकली नेपाली पाखो हलावी कोपर रद्दी कमवनने हराषवा कागी अदर कन्या हागी कांटेना हार पर बेरी (जीडी) दिशाओमा दोहवालागी (भा जोड्ने समुद्र दाने धयु.) "भा सरोवरमा रहली चक्रवाकवभूती नेम भारी दयिता पण विरहार इसे पोजराम हमायली राजानी पोपीनी जेम ए मुग्धा मारी राह जोती हशे" बने उस्करित, विगहळ, निस्तेज भने विरहामियी सुकायेलो जाइने तेने पहिले कहा, "निमळ स्वभाववाला है परस, हारी यहुने छई घोडा पर पो साय सहित हस्तिनापुर पहाग्यो मुदित ३३ तृतीय सधि मने बपोरने समये ते पसना विशाल महरमा प्रवेइयो तेणे, जेणे घेणी बापी छे,जेना दांवनी हार मेरा है, जेना हाथर्मामी यस्य सरी पडयां , जेनी स्टो लटके है, मेलथी मलिन जेनो घेप, रेखा (जेटलुजेनु शरीर) यापी रा--आया प्रकारनां गुणवाळी पप्रधीने जोह कुमारो जोईने पाळानो शोक महधी क्षणांज मारा पाम्योपुण्यशाळीनु मसघ भने लोकोने सताप दारिन नाश पामे सेम कडधक ६ भानयोग्य, मुगधी जळयी ते मायो, जम्यो, हरिचदननो रेप कयों ने साल दीधु घटनी भागतास्वागता करी तेना कुशळममाचार इत्यादि पूछया एटनामा घणा प्रसार (साप, २ प्रसाप) याळो भने वारणी( पशिम दिशा, २ दार)ना सगथी जेनामा अनुराग ( रताश, २ प्रेम) शन्यो से देवो (पूर्व) आयम्यो सूर्य पण आधमी जाय छे (ो पछी भा) जगमा (पीमा) कोनोमस नयी यो? पम श्रीए पासगृह सम कयु पोची पळा शपन पर विछापी (1) अंधाराने ठायसो निर्मळ प्रदीप (मूफवामा भाव्यो) स्या सयामा घुमार मेठो हतो (हये) भय जन्ममा धनश्री ए अनेक दु सना समूहरूप ने कर्म घायु व से, भोगने अंतराय करना उदय पाम्यु, (मने) त्यां के कि प्रिय पिशाच भाग्यो श्री ने वासगृह तरफ भापती जोहने से विचारया लाग्यो, "हु पनेना नेहमी विक्षेप पदा" से पीजी भीतनी भाडे रहीने पेलो कुमार सोमळे तेम मोटेधी शब्दो योख्या साग्यो, "पूप भापमे भने गाद अंधार प्रसरे स्यारे दररोज नहीं (मारे) घरे पायजे भा प्रमाणे मने सरेव पाने, हे पमधी, न सो नहीं पीजा कोइने भाण्यो " "एकोण एए, भनाय योले "कदी कुमार जोया जाय रे त्यो सो ते शट दइने नासी गयो ते दुष्ट ने मायावी पिशायनी शुमारे सारी रीते तपास करी, पण पानथी झपटायेछा प्रदीपमी जेम एकाएक ते क्यो गयो ()जणायु नहीं कडधक.७ कुमार विधारया राग्यो, "मी मारी श्री निस्नेिह भने दुशील महगह छे पहुज विजय ती पार से के निमळ सुमो उपक्ष यपेली शसनी पुत्री फेम करतां चारि यी स्वराय पनी गइ पदुए शीव्याळी खोटे मागे घडी गइ रिकुश कामलीलाने तेणे वधवा दीधी स्वच्छेदी, मनायो, मनुकपा विनानी(I), अज्ञानी, मोहित धयेली, पीक बिनानी कुलटा थी गगती पोतार्नु पुल कलक्तियार देते, नयी गणतीशीटरव मांगे ऐसे मथी गणनी मा, पाप के भाइने, मयी गगली सामु, समरा फे दरने, नयी गणती सजनवर्ग, मुहदो के परिजनने, नयी गनी माछोक ने परलोकना मयने, नयी गणती मरगने लाग ने पीक तेणे मूकी दीधा होय छे नरवाना करे, ने पेरे से कपट करी धणीने मरावे छे, ने पीजा साये मोज करे है, मे पही तेय गमतो ममी भनेक ऋदवाळी () कुलटा स्त्रीने घदनकवानी जेम गुजगो (1 उपपतिभो, २ सों) भोगवे हे भा छोकरीना नाककान कापीने ए दुशीलाने माने Trainना दर्शन कराई हुए दुधार्नु कमळनी जेम माथु सोही सई पापिठाने कामामतिर्नु पळ मर जोईए" पामियी जळता मनगलो कुमार भाम विचार करतो हतो (पी) वेने या मागमोनी भीतिनु सरण थयु, "दुष्ट ग्रीने की देवी एज (नो)दद कडधक८ मेना गुनथासनी राहट मुगंध प्रसरी रही है, जे सूप रोमांचिव पद एवी पाशी हामी कमळ भने मधुर यापून एएने, भने गार सनीने भाषी भनिराप अभंगपी मे पम.प्र.5 .

पाश्रीचरित भयकर लागतो हतो, कोपेला पृतावनी जेम जेनी सामे जोउ कठिन हतु, कोपने रीधे जेनु नाक पूलतु हतु, जेणे होठ दुवायो हतो, साक्षात् शनिश्चर जेयी जेनी श्रूर दृष्टि हती (एवा कुमारने जोयो) एनु भीषण रूप निहाळीने, जेम गजेंद्रथी यनलवा थी, जेम दुर्वातथी मजरी धीवे,जेम चन्दथी कमलिनी बीये, जेम कथी कुएयधू पीये, जेम गरढथी नागण बीवे, जेम वापथी हरणी धीवे, जेम धनथी शैलमृति धीये, जेम भकार्यथी मुनिभेष्ट बीये, जेम सती भसतीनां सगथी धीये, जेम देवकी सापथी बीये, जेम चावाकी सौजना समयथी धीये, जेम देल यिराढाथी बीये, जेम रामहसी वादळाथी बीवे, जेम यसुधरा प्रलपथी बीवे, जेम विध्यने विशे हायणी तीक्ष्ण नहोरवाळा सिंहथी पीवे, तेम ते वाळानु चित्त भ्रूज्यु कडवक९ पनिने घोलाग्यो पण ते बोत्यो नही हाय मस्तक पर मूसी स्त्री बोली, 'हे स्वामिश्रेष्ठ, मे क्यो भविनय कया? ' मोघे भरायेा तेणे ते बाळाने उत्तर दीघो, "दु शीला,मारी दृष्टि सामेथी दूर था, नहीं तो तु घणखून्य मरीश" कदी न सामळेलु (येण) साभळीने घणा घासथी जेना गात्र पता हता, तेयी ते स्त्री, वज्राघातथी कुरुपयतनु शरीर पडे तेम तरत ज मुछा खाईने धरणीतल पर पड़ी हावा घखत भानमा मारता ते ऊठी, ने हाथमा मुग्वकमळ मूषी खूप रडी दुखी हरणांनी जेनी स्थितिमा ते याला हती करणनी वृद्धि थाय तम (1) परदी यहाणु यायु जेम पम श्राना शरीरमावी तेम भाकाशमाथी, चदनी काति सरी गा जेम (तेनु) विषयमुख, तेम अधारानो ओघ नासी गयो जेम (तनो) मोह तेम फूकहानो शोर प्रसरवा लाग्यो भाका गमा चद्र पण निस्तेज बनी गयो (2) जेरी रीते (तेनो) गोक बघतो हतो, तेती रीते चक्रवाक मानदित थवा लाग्यो (1) जेम तेना नयन, तेम कुमुदो पीडाषा लाग्यो जेम (तेनी) भाशा, तेम दिशाओ लयागा लागी म सनापनो, तेम भरणनो, उदय ययो जेम रात्रीनो क्षय थवा लाग्यो जेम हर्ष चाली गयो, तेम कुमार पोताने देश चाली नीकल्यो जेम दुभाग्य, तेम ते उत्तम बालानु Zथ्यीमळ पर र कडचक १० (ते विलाप करया रागी,) "मामा दुषचनरूपी शत्य भावीने, करण रदा करती मने सजी दईने, जेनो स्नेह सगै गयो छे तमो मारो पनि (पोताने) घरे चाल्यो गयो म हताशे क्यु पाप कर्यु हशे ? मारा नाथ मारणे (भाशा)ी हु प्राण धारण करी रही हनी में दीये तमारी आज्ञानु सडन क्यु नथी स्वामी, म न करवानु पर्यु छ एम तमने कोईक झहु ममवायु (1) विरहना सतापे तपेली हु करेणनी मानी जेम मुराइ गइ छु , नहीं के हु तमारा तरप चिरक्त छु" धुवातथी पायरी मजरीनी जेम रान, उग्पडी गयेा दतशव वाली हाथणीनी जेवी, असडी गयेरा फणामणिवाळी नागणनी जेपी, nिा, दीन, भयथी धूनता अगपाळी से शील यती धनना ऐगयी भाखो लोती धामगृहमाथी नीली पूछपरछ क्रो एटले (1) तेणे वडिलोने धात परी (तेमण) कुमारनी तपास कराची, (पण) ते क्याय जोवामा न मा यो ते महा भयपर शोक्मागरमा गाई विचित्र ( दुर्भाग्यस्पी शल्यथी ते वीघाइ गइ जेम विपमजरीने भ्रमरो सनी दे, जेम तमरा सूयनी कानिन तजी दे, जेम पिशुनो सजनगोष्टीने तजी दे, जेम हरण मिहनी दृष्टिथी दूर रहे, तेम यधा सुरथी त ताइ तेनी यौवनश्री निष्फळ जेयी बनी गई पति ननासे पता पमश्री दिव्य दृष्टियाला निननु मनमा ध्यान घरमा लागी तृतीय सधि समाप्त बुद्धि, तेम चतुर्थ संधि चतुर्थ संधि जेना हाधमा साम्मळ छे, जेने हा भोधी अनवरत अभिपेर राय छे पयी रक्ष्मी देवी समारो दारिदु म हरी से * कटवक१ भरणोदय यता सूर्यनी कांतिमा पद जेम झासो पड़े तेम निस्तेज (समुद्र दत्त) रहती खी छोडी दइने उहिम मने पोचाने नगर गयो एमारे पहिलो वात करी, "मारी बहु पारिभ्यदीन "कोसलपुरीमा पोताना कुम्पी गगनमा घट्टम्प नद नामे वाणियो हती- जेणे पोताना मुजदर पढे पिपुर कोश प्राप्त क्या हतो,जे गभीर, प्रियनादी भने शुह रेश्यागाळो हो तेने अट मनभार वाठी पुप्पयती नामे कृशोदरी स्त्री ही म्वर्गमायी घ्युत थइने यशोमती भने यशोदा यने त्यो पुती तरीरे भरतरी कातिमनी राने की तिमती नामनी ते मने य मुग्णसमा पान पाठी, गनगनि, हरणसमान विगा नयनवारी, घट्ट समाा पदन पाळी, उमुग पयोधरवाळी, पयोयन बडे मनोहर ही का निमतीने समुन दश परण्यो, पीति मदीने तेनो भाइ उदधि दस परयो तेओ से उत्तम खीओ-ने तेमनी पूय भवनी भायांभो हती-साथै आगद करया लाग्या परस्पर भरिशय मेहवाला भामोदप्रमोद करता ने गोहर भोग भोगरता एया तेमगो तेमनी स्त्रीमो सहित देगी जेम वाळ शीत थया लाग्यो. कडवक मदनी पुत्री कातिम नीने भशोय दत्त नो पुन परण्यो एट ए (नया) सर्वधनी शराने सयर पढी सेमनो परस्परतो नेहमवध सूटी गयो मा जयु (पगेरे) व्यवहार बंध पर गयो विपावसाये शय चित्तमा चितवया लाग्यो, "मारी दीरी शीलवनी, विनीत, भने गुगानुरागी होवा छतां तेना पनिए तो सभी दीधी जेने दीपरी नथी ते खरेवर कृतार्थ छ, जेने दीकरी नथी सेनु पुळ निमग हे, जो दीरी थी ते सुयोउ निगसम्मान ज छे जेने दुर्नया। विधानस्पदीररी थी तेनु कोण मानवदन वरी गरे ? ने दीपरी गथी ते माणस पुरीन के ने सेक्दी मे य करी दीन (पा) मोरशो Tथी जेने दुष्ट शायरणमाळी दीपरी Tथी ने दी निकारक पीर्ति जगरामा भने छे जेने दीरी थी परे, यहार, परितनोमा, म्यानोमा ने जामा गरयो होय छे दिपि एता पण पतिथी रानाएटी (भने तेथी) यौपामार परे शोपातुर एयी पीपर पसती दीरी दारियनी जेममा सतापे छे" कडवक ३ पाधी पोता वाशर ने माननी (1) रातदिवस मूढ मने विचार परवा लागी "जेग दुशीए तेम दुनिदोप छतों पविण मो सजी दोघी में कोइनो घरपाम भाग्यो, के मन एड्ने तेराटिस पान न पर्युशुम पापणी सरोवरमा रमताममना हमयुगएने लिए? पाडयुं ! पनिए सजेसी नारी निपटर होय तो ये दरेक जगने ते यराम पायिनी होवानी शंका परेछे पनिए राजेली नारी र क्षीण यई पछे, ने घरमा सेना धियो पण सेने गगगो गयी पनिए सजेली भारी से काइ गुपे सेमो तेने मोटु फुयरंक लागे पनिए राजेली बीनी सामु परनीगमन बरनारा विसरी पुरए सोयाज परेछे ओम सूर्यने साप क्षण पाडतो मपी, शेम पतिए वनेरी नारीने माप क्षण पण छोडतो मी पनिए सजेटी पारी पोताना साधोने एगो छ, भने पोताने 7 गगतु काम ते करे पनि तजेली पारी विविध पद्मधीचरित - टुसनो भरेलो तरी न स तेयो () क्रडियो जछे पनिए तजी दीधेठी, निरहे सुगएरी, पर पुरपनो विचार पण न करती एपी मार सरण्यथी उनलु योयन निफळ ठेजेम यनर्मा रदेटी मालनीनु कुमुम तिरथा ऐ तेम" कडचक४ भरमामा तिमाशीरा पर निधर्ममा पुगणिती स्यो भारी तपश्चर्यामा त एवी साधीमो जेनी साथै हती, भुतदेवनानी जेम जे विद्यायुन हती, जेणे जैनागमोनो समुद्र पार कया हो, जेणे भनेक भग्यरूपी कमोनो प्रतिरोध (१ जाननागृति, २ विकाम) क्यों हतो, सौम्यताप करीने जेणे चद्रकानिने पण पीती हनी, जे मूर्तिमनी उपशमश्री हनी, जेम विभ्याटवी मद भारता गजोवाळी तेम ले मद ने विकार रहित हती, वर्षानी रक्ष्मीनी जेमले सतापहारक (१ तापने दर बरनार, २ सतापने दूर करनार) हनी, वडवानानी जम जेणे जरथि (समुद्र, २ जड बुद्धि)ने गोपी सीधी हती, सूयप्रभा जेम दोपा(राग्री)नो नाश करे, तेम जेगे दोपनो आश क्या हतो, हारमान जेम निमळ अने सुदर (1) होय, तेम जेनु चिर शुभ भने निर्मा, जेना हाथमा कुदपुष्प भने घद समान वेत रजोहरण तु, विधामपूरक जे एक युग मुधी नर नाखीने (चालती), जे सम्यक्त्व, पान ने दर्शन युक्त हमी, जेणे विषयो भने धर्मनो सग दूरथी ज तनी दीधो हतो यसतरतुमा कोयल आम्रवृक्षो जुवे तेम (गणिनी)ने जोइने शयनी पुनी मानदित थइ घणा समापनु शमन वरवा वाळी () गणिनीने रेगा ते उठी, मापन माप्यु (अने) ते भेटी मानदथी टपका भासु साथे सेने बदन को पो गणिनी तने धर्मनगम दीपो उभभाचे गणिनीने यंदाने, करकमळनी अनकि मम्नक पर धरीने, निकसेरा नयनराका मुसकमक साथे पभ श्री (तेनी) आगळ बेटी कडक ५ विनयभी भमेटी महासती पम श्री ने दुबळी जोइने गणिनी आश्वासन मापया लगी, "है धमनील स्त्री, पति तजेली चक्रराकीनी जेम नु सार निस्तेज दीसे छे मोढ म्लान , तेन तेज देण्यात गथी-गाणे के राहु चदने गरी गयो न होय" (पशनी भोली,) हे भगवती, तमने टूकमा बहु मारा पनि वणराके मारापी विरक्त थया समारो प्रेमवध सो टुकडा थई तही गयो, मोनानी जेम मार भाग्य पृथु नहीं (1) बीजी कोइने परणीने ते सुरो रहे छ ने सपनामां मारी बात पण पूछता नथी (मा) 7 निप्परक थे, गुणधी निमळ (मार) गील यौवन दुनय छे भनग यहु बलियो छे, चपळ मगमकंट स्थिर रहेतो नथी, (सेतो) विषयरूपी महापनमा भमरा ईच्छे छे प्रिंग साथ भोग विनाना भने विलासरहित दिवसो निर धक (नाय) छे (आयु) असम दुभाग्य पामीने मारे सभागणी जीपीने शु करयु ? तो हु मारे परवानु काम हाथ धयापुजीने रटन वो अवश्य नहीं एगा भायो विचार करीने ज्यों हु मरणने ईटवी हनी स्या, भगवती, एकापक तमने पीयो भगवती, तमार सुवकमळ जोईने मैं मरवानु छोडी दीधु मोटा शोकममुद्रा भैसी हु मनाथनु तमे शरण हो । कडधक ६ मटले गणिनी मधुरयाणीथी बोदी 'सुदरी, ध्यान दइ मारो पचन सामळ मनादि कालथी कम बांधीने भा जीव, जिन दुनो धर्म न प्राप्त था, भारक भने तियध योनिमा अनंत का मुधी अतिशय दुख भोगपे छे न अन्य भवमा धर्म कथा हतो, तेथी, है सुंदरी, अने शोकरहित, मनोहर कामभोग कोइकना भोगमा अंतराय पाध्यो हतो, तेथी एका मनु यजम पामी, मात यास से, यौवन मेड चतुर्थ संधि एक बाधो पच्यो जैथी तु निदाप भने धर्मशील (होवा छता अने सारो) पनि (तारा प्रत्ये) स्नेहवालो (होवा छता), ते विरफ थयो फेटोये वसत देवो भने मनु'यो बच्चे भोग भोगल्या Fat में जीपने संतोष नथी मळतो भाग्भे रमिक पण अंव विरस या विषयोने है मुग्धा, तु किपार पळवा ताण हे भाविका, ते क्यामे मा सोभन्यु नयी वे भापघातमा बहुजातना पाप हे विषयमा भटवता तारा मानो निरोध कर, जैन धर्म पर चिरा घोटाह मयममा मन निश्वर राखीने भावथी पांच महामत रे जैथी तु स्थान पामे में ज्यो न होय जन्म न होय मरण कडक ७ शख, माता भने बाधवोनी रजा रइने, रोकोने पुष्कल धननु दान वर्गी, जैन मदिरोमा महोत्सव परागीने, मुनरोने दाग दइने पाश्री ए मेरपर्यत समान दुर्घह पाच महाप्रत सीधा तेणे थोदा ग यसतमा भग्यार अंग माग कठिा आगम, व्याकरण, उद, ज्योतिप, निमित्तशास्त्र (बगेरे) विविध शास्त्रो भने महाग्रंथोनु पान मेव्यु नित्य चित्तथी भावना भारीने, दिन प्रतिदिन विविध तपश्चर्या करया रागी स्वाध्याय (भने) ध्यानने अनुरक्षीने उद्यम करया रागी भनिशय विनय, क्षमा ते दया भाचरना लागी गणिनीनी साथे उत्तम गामोमा विहार करती एयी ते फरना परतां मा के सागरी मानी विहरत विहरता पभ श्री आया पेली कांतिमती भने कीर्ति ममी नामर सीओने घरे गई ते पण आदरथी उठी, विनयधी नमस्कार करीने (पठी) पेटी पोतानो जाम माळ ययेरो मानी गयी ने बनेग हर्षयुत्न मने सीर, साड, धी, घटणी (वगेरे) भोजननी भिक्षा दीधी कचक (ते बोली,) "हे भगवनी, अमारा पर कृपा करो दररोत मा घरे भावजो भमो प्रानि- कामोने नीति ने धर्मनो उपदेश फरजो (१)" ते दररोन मापनी भने धमनो उपदेश करती तो (पण थी) काम छोडी दइने सामन्ती स्तुति, स्तोग्लो ने देववन्ननो पाठ करनी पचोटुम्बरी, भध ने मनो त्याग करती हवे एक दिवसे जेना पापो पुंज धोवाइ गयो छे, तेत्री पद्मश्री भार्या विद्यार करती (स्था) भापी, (त्यारे) कातिमती चदकिरण जेो झण्हळतो भने चार समुदना साररूप (मोपीनो- अनेलो पोतानो) तूटेलो धार परोवनी हनी का तिमनी हार नीचे भूमीने, वन करीने भाहार (रवा) माटे घरमा गइ (भा घसते, पूर्व भवमा) यशोग परजे माळ नारयु हतु ते (कर्मना) उदयथी क्षेत्रपार पभ श्री ने जोहने एवं रूल्यो (अने) दुष्ट, पापिष्ट माम विचारवा लाग्यो, "हु मोर (1) रूपे नीचे उरीने हार हरी लड, जेथी मा भार्याने माणमो चोरटी कहे" (भा) व्यतरदेवनी भायायी माणित थईने चिनमा रहेलो मोर उथ्यो भने तरत ज मोय पर रहीने मनोहर कराप सारे नृत्य करवा लाग्यो कडघक ९ जेनो कठ भागेल इटनीर मणि जेवो श्याम हतो तेगा (मोरना) मन्ना पर चद्रक पद- पता हता-नीरस्ना मनक पर चळवता होय तेम, जे पीलाओ धुणारतो हतो, सहित कातिवाको हतो भने जेनो क्लाप, सुदर भने दीर्घ हतो तेवा (मोरे) ते पुरळ चळातर्ता ने चपळ माणिकिरणो थाळो हार जोयो ने ते बघोये ते गरी गयो (पटरी) वरतन (पाठो) उडीने तेनी से ज जगाए से रही गयो पम श्रीना मनमा तो विस्मय मातो न हत्तो (माधु) अतिशय मोटु माश्चर्य का जाय तेवुन हतु यहेवाए कोइने श्रद्धा से तेमन हतु (ते दरमियान) योनिमती परमाथी लादुनो घणो अवरो धाळ भरीने महार मापी यह भविधी तेणे ते यधाये भयो (पण) पम श्री भार्याए केटाकलीया धंदना करीने पळापी परले (ते) विहारे गई ४० पद्मश्रीचरित देवो, असुरो ने नगरननो सामळे तेरी रीते कानिमसी कहेवा छागी, "मारो चियेलो मुदर मोर हार गळीने देवी रीते रह जाय " एक आश्चय छे, (भने) सौना देयतां ज सेगे हारने की फान्यो हे भगवती, कृपा करी ममने ए समजायो" पमश्रीए पोवानु पूर्वाप परित (ने तेमा) जे काई बयु हतु ते वधुय पधु आळ बदाम्य ते मारे नगरजनो सहित क्षेत्रपाल समाववा लाग्यो पमधान सुंदर चरित सांभळीने केटला सागारधर्म स्वीकार्यों को तिम सीता भने कीर्ति मसी ना पी दीक्षा एइ भावसाधु थया शरीररूपी जर्जर पीजराने छोडीने (ने) ससारना भयने दर टेरीने भगवना पाश्री ज्यां निम्यारष्टि जिन छे त्यो गइ कडयक १६ जे श्रुतदेवतानी जेम सारी रीते प्रशसायोग्य, पफजकर (१ हाथमा रहेला कमळवादी, २ कमळममान हाय यारी), हायमा रहेरा पुग्नस्वाळी थे, जे उत्तम कविनी पथा जेम सुप्रसन (अतिशय प्रसाद गुणथी युक्त, २ सारी रीने प्रसन्न), गुमलक्षण ( ग्याकरण शुद्ध, २ सारी रणमाळी), मुदर वृत्त (. छदो, २ भाचरण) पाळी (1) ने विनय युक्त वर्णवाळी') , हिमालयनी पुनी (उमानी) जेम जे भवविरत (. शरमा भतिशय रागवाळी, २ समारथी रिक्त), तपश्चर्यामा उद्यत भने नियममा पास छ, जणे विनयभी साधुजनोने प्रसन्न का छे एवी दूलनियानी अभ्यधनायी में मा पभश्री चरि त रग्यु जे कोई नु परन परे के सामने तेनु श्रेय थाय, तेने भुत देयता निमल पुद्धि पापो, अपामा त (तेना) दुख हरो; कमळपन जेबी मोसोवारी लक्ष्मी अनुरागयी भासक्त गृहिणीनी जेम सेना घरमा बास करशे ते धर्म ने अधमनो भेद जाणदो; (ने) टूम समयमा ज सना दुस छेदाशे शिशुपार का प्य नो कवि जे माघ हतो, जेनी विमल कीति साराये गतमा भमे –तेना निमळ वशमा मेला धा हि ले पद्मश्री चरित रय्यु छे कवि पाई भने महामनी सुराइनो दोषमु निमर्दन करनारो पुत्र, तात नो पीय, (अने) दिव्यरटि(एवा उपनाम)बालो (धा हिल) पोतानी निमळ मतिथी निधरणनो मत छे * * ज्यासुधी भा(पम श्रीच रित)नो (योग्य) समये शुभ चित्ते स्वाध्याय थो, स्यासुधी पहेलानु पाप क्षीण यतुं जदो, ने नवं पाप नहीं बधाय चतुर्थ सधि समाप्त * * शब्दकोशः [The figures refer to Sandhu and lines] [टे -देश्य, हेमचन्द्रीया देशीलाममाला वा, गु गुजराती ] + माहव २ २०३, २३९ अविधवा माणा ६७, भाग ३ १२६ भाशा (गु आण) भकदह । ६. आफन्दति आयव' ५३,२ २०५ भावान अगार मारि २१६५ अकाल मारी भायविल १ १२३ आचाम्ल (गु आमेल) .भा. १२२ भने भाल १ २१३, ४ ९५, १०६, ११८ (दे) अणज ४ ११५ अनार्य दोषारोपण (श माळ) मणजसील १२ जनार्यशील मादिद्ध २ १६२ (दे) आलिए, स्पृष्ट भणुदियहु २ ११८ अनुदिवसम् Wआवमआ+गच्छ (गु आवई) अणोरपार १ ८९ 1 *अनपरपार ) अनत भावइ ८९, आविय । २०३, ३ ३९, अणोवम २ ५६,८२४४६५,१३४,१६२ अनुपम क्षाहय । ६९, २८०,३ ७९,९९, आय भतरउँ ५ ३५ [सरेड-नौका तरणाक्षम ! २१७८,४९१,१४५, १४९ अग्नदियहि २ १३, ४ ११ भम्यदिवसे भावजिय २ ३५ [आवजित शात अश्वेत ११७ अयन आसोस २ १९० माशिप (गु माशीश) अबोस २२६० भन्योऽन्य अपि (गु य) अप्प४३४ आश्मनू अमेयु-ह १ ७२, ३ ४,४ १४६, १८३६ अप्पा ७३ आरमषध अकलक इव २९,कु-इ३ ४९,कॉइ१०६, अप्पाणउँ २ १२७ भारमानम्,४ १३६ मारमा को ४१ १६९,२ ६०,७५,४ १७३,केण-इ अमरराम २२१. अमरखी ३२७, केव-इ. ७२, नइ २ १३३, अविय २ ११.अमृत (गु अमी) १३२, बत्त इ५ ५५, सयल इ३२५ भन्माएवि २ ११३ अम्पादेवी, मातृ अय ४६९ अकाण्डे इयमाई ४ १२५ इत्यादि इव २ १७१, आलिय । २१३७३१२७, ४०६ अलीक नपणाव, मासा इव३ १२१ अवणे. १८१ मपनयति घ२ २०६, ३६, व२ १८,१६३, अवरोप्पर १ २२१,३३,५ १३,१५परस्परम् २१५,३ १२९, ४.३८, ११, ४२, ४५, अक्स ४ ६० अवश्यम् १८८,१८९, १९० भद. १५४,३११३ अय, भयवा भहु.॥२८८, १७५ महो ईसीति २ २३ [ ईपर+इप J अस्वल्पम् जिय २ २०५ भक्त (गु ऑजी) चाई ५ १९३ अम्बादेवी ३२ २४८ [उत?] अवाडिय। २१५ तिरस्कृत, उपालब्ध उइस १११८ रदीर्ण अमुय । १६० अश्रु ( आँसु) उक्सय १ ७६, ३ १३० [उरम्बात उसमित उग्गाइयर २४८ उद्गीत माउध्या १२० आपृच्छते उधिणिय १७६ उचित भागवदिच्छा । १३३, आगवडिच्छी ३.१६०/ उच्छलिय २ २३७ [उच्चलित प्रस्त [भाशय येषक ] धरावद (गु उचळी) पउम०६ ४० पनधीचरित देवो, असुरो ने नगरजनो साभळे तेवी रीते का निमती कहेवा हागी, "मारो चिनेरो सुदर मोर हार गठीने केपी रीते एइ जाय ए एक आश्चर्य छे, (भने) सौना देखता न तेगे हारने ओरी पायो हे भगवती, कृपा करी ममने ए समजावो" पमश्रीए पोतानु पूर्वोक्त चरित (ने तेमा)जे काई बयु हतु ते वधूय पधु आळ घडाव्यु ते माटे नगरजनो सहित क्षेत्रपाल समावया लाग्यो पद्मश्री नु सुंदर धरित साभळीने केटला सागारधर्म स्वीकाया कांतिम तीना भने पीर्ति मसी ना पनि दीक्षा एइ भावसाधु थया शरीरस्पी जर्जर पांजराने छोडीने (ने) ससारना भयने दूर टेलीने भगवनी प म श्री ज्या दिग्य दृष्टि जिन छे त्यां कडवक १६ जे भुतदेवतानी जेम सारी रीते प्रशसायोग्य, पाजार ( हाथमा रहेला कमळपाळी, २ कमळम्ममान हाथ वाकी), हाथमा रहेला पुनस्वाळी छे जे उत्तम कविनी कथा जेम सुप्रसन्न (१ अतिशय प्रसाद गुणथी युक्त, २ सारी रीते प्रसन), शुमलक्षण (1 व्यापरण शुद्ध, २ सारा रक्षणगळी), सुदर धृत्त (1 छदो, २ माघरण) वाळी (1) ने बिनय युक्त वणवाळी?) छे, हिमालयनी पुनी (उमानी) जैम जे भरविरक्त ( शकरमा भतिशय रागवादी, २ मसारथी विरक्त), तपश्चर्यामा उद्यत भने नियममा मासक्त छे, जेणे विनयथी साधुननोने प्रसन्न कर्या छ ण्वी दूलजिया नी भन्यथनाथी में आ पमधी चरित रब्यु छे जे कोई एनु पठन करे के साभळे तेनु श्रेय थाय, तेने थुत देवता निमळ बुद्धि भापो, अधामात (सेना) दुख हरो, कमळपन जेसी भासोवाळी लक्ष्मी भनुरागथी भामक्त गृहिणीनी जेम तेना घरमा वास करो, ते धम ने अधमनो भेद नाणदो, (ने) टूक समयमा ज सेना दुस छेदाशे शिशुपार काव्य नो कवि जे माघ हतो, जेनी विमळ कीर्ति साराये जगतमा भमे छे-सेना निमळ वशमा ज मेला धा हि रे पद्मश्रीच रिस रच्यु छे कवि पार्थ भने महामनी सुराइनो दोपसु बिमदन करनारो पुन, तात नो पौत्र, (अने) दिव्य रष्टि(एवा उपनाम)वाको (पाहिल) पोतानी निर्मळ मतिथी निनचरणनो भक्त छे ज्यासुधी भा(पम श्री च रित)नो (योग्य) समये शुभ चित्ते स्वाध्याय थो, त्यासुधी पहेलानु पाप क्षीण यतुं जशे, ने नवु पाप नहीं बधाय चतुर्थ सधि समाप्त शब्दकोशः (The figures refer to Sandhi and lines] [दे -देश्य, हेमचन्द्रीया देशीनाममाला घा, गु गुजराती ] - भइहव २ २०३, २३९ अविधवा मागा १ ६७,आण३ १२६ भाला (गु आण) अकन ६. आफन्दति थायव १ ५३,२ २०५ भावान अगाल मारि २१६५ अकाल मारी भायविल १ १२३ आचाम्ल (गु आवेल) भगह १२. अमे भार १ २३, ४९४, १०६, 110(दे) भणम १ ११५ भनार्य दोपारोपण (गु भाळ) भणजसील १४२ मनायशील मालिद २ १६२ (दे)माश्लिष्ट, स्पृष्ट मणुदियहु २ ११८ अनुदिवसम् /आव-मा+च्छ (गु आवद्यु) भणोरपार १ ८९ [*अनपरपार ] अनव आवइ ४ ८९, माविय । २०३, ३ ३९, अगोवम २ ५६,८२,४६५,१३४,१६२ अनुपम आइय ६९,२८०,३७९,९९,आय अतरउँ ४ ३५ [तरंद-नौकावरणाक्षम ? २१७८,४९१,१४५, १४९ असदियहि २ २३, ४ ९१ अभ्यदिवसे आवजिय २ ३४ [भावर्जित मास अपेत ४ ११७ अ पन्न आसोस २ १९० आशिप (गु भाशीश) अनोज २ २६० अन्योऽन्य इ-अपि (गु य) अप्प ३४ आरमन् असेसु-३१ ७२, ३ ४, ४ १४६, १८३॥ अप्पवह ५ ७३ आरमवध अक्लक इ४ २९,कु.३.३ १९,कॉइ. १०६६ अप्पाणउँ २ १२७ भारमानम्,४ १३६ आश्मा को-इ. १६९,२ ६०,७५,४ १७३,केणई अमरराम २ २१० अमरनी ३ १२०,फेव. १७२, न२ १३१, अविय २ ११० अमृत (गु अमी) १३२, वत्त इ ४ ५५, सपल ३२५ अम्मापनि २ ११३ अध्यादेयी, मातृ अपडे । ९ काण्डे इयमा ५ १२५ इत्यादि इव २१७१, भलिय. २१३३ १२७१४१०६ अलीक नपणा इव, आसा इव३१२१ भवणे. १८१ सपनयति भवरोप्पर १ २२१६३ ३,४ १३,१५परस्परम् । प२२०६, ३६, २१८,१६३, २१५,३ १२९, ४ ३८, ११, १२, ५३, अवस, ६० अवश्यम् १८८, १८९, १९० मह १५३,३११३ भय, अथवा महु. ३२८८,४१०५ अहो ईसीसि २ १३ [ईप ईषत् ] अत्यल्पम् जिय २ २०५ अफ (गु आँजी) अवाई ४ १९३ अम्बादेवी उ २ २४८ [उत?] अवादिय। २१५ तिरस्कृत, उपासन्ध उहश. 190 उदीर्ण अमुय । १६७ भभु ( आँसु) उक्सय १ ७६, १३० [उखान उनमित उग्गाहय २ २४८ उगीत भावस्कर २० मान्छते उधिणिय । १७६ उचित भागवरित १३३, आणवडिली, १६० उच्छलिय २ २३७ [उच्चलित प्रस्त [ भानास्प] वशवद (गु उसळी) परम.६ કર पउमसिरि चरित + उजोक्य २ २३३ उद्योग कम वि ३ ३२, ३५,३५,३६,३०, उत्तारिय । २०४ भवतारित (गु उतारी) कश्या वि३ १२६ कदापि उसाल २ २३. शीम (गु. उताबलु) कायहुँ । ५१ कक्ष वाथरह २ भवस्तृ) नि सरति कछुरिय २ २१२ दे] व्याप्त उदलिय ११९ [ उद्दलित ] (दे 1 १०० कयाविय २ ३४ कटुकीकृत उरित-विकसित) विकमित कणयह ४ ८ कनकच्छवि इप्परि ४ ७४ उपरि (गु उपर) कणवीर ३ १२८ करवीर (गु कणेर, करेण) उपाडिय ! १०३ १३० उत्साटित, उन्मूलित | कद २ १३. कल्पते, विरचयति उस्मत ३.१ [उट] विकराल कप्परेवि १५ कर्तयामि उखमासिय १९ उभासित प्रकाशित कम्मारिया १ ६६ [कमकारिका] दासी उम्मिल २ ५६ उ मीलित, विकसित कयवर । २५ [दे ] तृणाधुरकर उल्ल३ ४६ भाद्र कयाइ वि५ २३ कदाचित् अपि उल्लोय २ १९८, उल्लोवय २ २३३ उल्लोच करद५३५ करण्डक [ दे . ९८] मिवान करविय ११० करम्बित उरसिय १ १९६ [ उल्लसित] उद्रत करि वरतणु ३ १२९ [कारनपरनु कारणी उहावइ २ १५४ विध्मापयति उवासिय २२०१ उपवेशित कलन २ १९ [कलन] अधन उषणमिय ४ ६८ उपनत, प्राप्त कहिजतः । १०२ वध्यमानम् अविय ३५ परिकर्मित, उलोड कचुइजत २ २५२ कर सवेश्यमान उधिग १७५ उद्विम काई ४ ५९ काँइ १ २१५, काइ 14 किम् उल्लत २७० कम्पमान (गु काँइ, की) दम्वेव १८६ उद्वेग कामहछि २ १७३ कासमलि उच्चेवकरण्ड । १८६ सद्वेगकरण्ट किह३ ५६ कृष्ण किर ३०किल उसव २५ उत्सव किककिलिय३८ कृन किककिलाग्द एकारप४ ७९ कादश क्दि४ १८१ कथम् परावणस्थ २ २२३ ऐरावतस्थ किंचि १३८ किधित् किंचिनि १६० एवहि. १२९, ४ ११८ इदानीम् किंधित अपि एवविह २ १८९ एवविध वियाग १ २ बिम्पाय मुँहु २ १०९ प , ,ह २ १०६ ण्या विव२७७ किंवा कुमर २ १२८, २३४ ३ १३७ (इत्यादी), ओकलण १६९भवकतन कुमार २२४१ (इत्यादी) कुमार (ए कुँवर) ओणम ५० भवनत धुवेर २ ७२ कुरैर ओमाण, ७९ अवमानना कुरलति३ १०३ कुरलरकुरर-दिहिमा जति ओयाइट ३ ५५ उपयाचिवकम् कुरल ३ १०२२ ६३ निदेय ओलय २१०४ [भवलगाइन] अवलन ओहामिय २ ८९ अभिमावित, तिरस्कृत कुसुमाल । २४ [२ १० चौर मोहामिणि १ ५७ (घी) अभिभाविका, कुट ! 11 कुन तिरस्कत्री कुपल २ ५५ कुछळ (गु कुंपळ) कयारउ ४ १४५ केकारवम् महधि२ १५७ कति भरि देरी २९ सम्बयाणे (शु केरी) ११७ चौरी शध्दकोश कोठय २ २०३ कौतुक, अमात्य-नाशक-घसाय ३ ७, ६१ चयवाफ । क्रियाविशेष (स्त्री) चकाइ ३ १०८ चकाई, ४ ५१ कोड ४१४५ [दे २ ३३] कौतुक चचरि ३४२ चचरी कोय ३ १०२ कोप चट्ट २ २५८ (दे) छात्र चत्तारि ९१, चियारि २२४८ पवार खन, पेज २ २५६६ सन[य] पेसय २ १९५ (गु प्यार) खाप, पेय [गु स्वाज] चचरीय २१६ घश्चरीक, भ्रमर खय२ १३९क्षत चितिम ५ १८१, १४२ (1) चित्र खाइय १ २० [सातिका] परिया (गु खाइ) (गु चित्तम) खार २ ३९ क्षार (गु खार) चिंतपद १ १९६, ४ ९५ चिन्तयति खास ४ १७२ कास (गु खासी) चेडय २ २५८ घेट, दास पित्तवार १८४, ग्वेचवाल ४ ९४ क्षेत्रपाल चोज ४ १०२, ११२, १८१ [चोद्य] माश्चर्य खुम२ २२७ कुज चोरी : २१७, चोरि ९६, १३, ११६, खुह ४ ७१ क्षुधा खेलह ३ ९३ [खेर नि] कीरति छाया ३२७ गउरव २ २१५ गौरव गरि २५० गौरी डिप्रसिद् (गु चीनदु) छिनिवि ३ ९६ विचा, छिसिजह १ १४६ गग्गर १६२ गद्द विद्यते गनु १ ३५ [*गर्ज ] गजना (गु गाजवीज) गणणि ३७, १७, १८, ५०, १३ गणिनी जउण, ६४ यमुना गरुय५ १५५ गुरुक जार ४ १८७ जर्जर (शु जाजर) जहिय। २२१ सचित (गु जयँ) गठविय २ २५०१ जणि २ १२२ (उस्प्रेक्षा) ननु गधुकर २ २३६,४ १५ गधोरकट अणेरि ३ ५५ [*जन+करी] जननी गुरथ २१०१ प्रथिव जसजन २ २२५, २६० [जया पाना] गेजमाल ३ २१९ ग्रेयेयक-माला विवाहयात्रा (गु जान) गोसाग ३ २५ [गोसग] प्रभात जमलसर २ २४७ यमलशहा युगाड़ घरवार ! १३३ [गृहद्वार ] गृहादिक जम्मण १ ७५ जन्मन् (गु घरवार) जरिय १ १७५ ज्वरित घरवास १ २७ गृहवास (गु घरयास) जल६२ १६७ जलाई (वस्त्र) घलिप ५ १३६ क्षिप्त जरहि ५ ४२ (१) जलधि, (२) जड धी पित ४० क्षिप्त | जहिच्छह १ १११, १२०,३ २९ ययेच्उम् धित्तिय २२४६ क्षिप्ता जपाण२ १३६ [जम्पान] पाइनविदोप, शियिका विय ८६ घृत (गु धी) जा. १४३ यावर घुम्मिर २ १२ घूणापमान जाण २ १७, १५८ शाता (गु जाण) घोळंच २ २४५ धूणायमान (गु घोळात) जाणवत्त ४ १७८ [यानपान नौका जाय ३११ जाया घरब २ २०० चतुष्क (गु चौक) जावय २२०७ याचक, लाक्षा घोल २ १२९ चक्रदोला (गु धकडोर) नि! २१७, २ ११३ एव (गुज ज)जति चकमाल १२४ चक्रवाल, समूह? ४७०, सो जि१ ९९, १०७, ३ ९४ पउमतिरि चरित जिड६४जीव तुरिट २ २३०,३ ९५, सुरियउ ३.७ जीविएस ३ ५५ जीवितेश स्वरित (गु सुरत, तुरंत, तरत) जुयाण २ ७५, १५२ युवन् दूलि । १५७ दलिका, तूलशस्या जोइसिउ २ १८४ ज्योतिपिक (गु जोशी) जोइस ४ ७९ ज्यौतिषम् (गु जोश) थका २ १२४, ३ ४३ [स्था+] तिष्ठति, जोवह ३ ८४, जोयइ ४ ३. पश्पति विरमति (गु थाकवू) (गु जोb), जोहना ३२ जोयाविड याम ! २३ [स्थामन् ] स्थान (गु ठाम) येव १ ३ लोक ३ १३२ भवेपित शशि ३८१, ८५, ११५, ४ ९७ झटिति दयावण १ १८ दयनीय (गु दयामणू) शप ३ ५९ [झम्पा] दरमलिय १ १७५ (३) गृदित शायह२२११ ध्यायति दीरह२ १६६, दीहुह २ १४९ दीघोंष्य झिजह ५ ३०, झिज्झाइ ३ ५६ क्षीयते दीहर १ ९९ दीर्घ झियतु । १४९ (१) दीहरच्छि ३ २८ दीपाक्षी हलंत १ २३४, १९८ (१) प्रेडोलयत् दुकय । ९.दुष्कृत (गु शुलत) दुचारिणि । १५१, १८२, ३ ८७, १०४ सरह २ १२,३ ५० क्षीयते (गु झरे) [*दुश्वारिणी] दुश्चरिता दुवाय ३१०३ दुवात ठाइ ४ ...[स्थामन् ] स्थाने दुवार, ८२द्वार दुवालस ४१२२ द्वादश उसिय ३ ११२, दष्ट (गु इस्यु) दुग्वाइय ३ १२९ दुर्वाताहत उहह २ १३७ पति दूराउर ! २४ [दुर+राजकुछ ] दुष्ट नृप सहण ५१.५दहन दूसह ४ ५९ दुःसह ३३ ९८४ ५ दण्ड (गु डॉने) | देउल २ ३५ देवकुल (गु देवळ) गलि २ १२८६.१) शाखा (ग) देपर । ९१ देष्ठ (गु दियर, देर) पास १५ () पग २ १९८, २३३ [देपा] दिव्य (पत्र) बोया करो, उपगति दो वि२ २१, ४० द्वौ अपि दुध पि २ १०५दोनि वि.६% दोहि मि. १९९: दोहि विन १८४ तका १.८तरकर दोसदि [दुखटी] दुष्ट-नदी तर ६४(श्री) तणिय २ १२, १०९, बोर, १८ दोर, कण्ठाभरण विशेष(गु दोरो) राणा ! १८ सयभाध () तयता र ७९ मारे धम्मकहाणय ! २३३५ धर्मकथानक भापि . २, [*धायी] धात्री सीमगाभा (गु पाव) पर ५१,१५ पयर पीय १७, १८, १९ (इत्यादौ) दुहिवा तषणीय समीप, गुवर्ण भूप। १५, १२,161 (हस्यादी) दुहिता form जातविशेष (T तम) भूपराण ४७ दुहिताव तोगी धोप। १४ धौत शुदई) १.२९ दिता २ १२, ५५, म । २१ २ ९, १९६१ ५३100मा.६७,१.२,२२६॥ ।

शब्दकोश २११,५५,६३,१२५, १०,११९, नाई। न्हाणिय ३ ७२ नानीय २१६२॥ नाव" ५,१५१२२२२,२५०, ३.१७, ४ २०, ५२ [उत्प्रेक्षायें] ननु पइदियहु १ २०७ प्रतिदिवसम् मा ४६, १५४, ३ ९६ (४ ५६) पसरा ३ ६६ प्रविशति मासिका (गु नाक) पईवय ३ ८५ प्रदीप मसत्तनिव ३ ११८ नक्षमप, चन्द्र पउथ ३ १३६ प्रोपित पभोस । १४. प्रदोष भनइ ३ ८५, ४ १३४ ज्ञायते मणद । १२३ ननान्द (गु नणद, नगद) पहिणीम. १६७ प्रस्थतीक, विरुद्ध ममसवि ८५ [नमस्य ] नमस्कृत्य पदिलाह ७७ प्रतिलामन, दान नमसण ३३३ नमस्करण पत्तछिजु २ १३. [पत्रछेयम् ] कलाविशेष [पदीहर २ २१८ प्रदीर्घ नवकार ३२४ नमस्कार न (दष्टव्य-नई) पन्हि । १५७, २०४ पाणि (गु पानी) म. १२२ न पम्भार ४ १५२ (दे ६६६) प्रारभार, समूह नांस ३१०२ नासा पयपूरण ४ ५८ पदपूरण, निरर्थक नाहि १६७,५ ३०,५१, नाहि१५५हि परिचिन्वनइ २ १६७ परिचिन्वयति निकालिय । १७३ (द) नि मृत (गु नीकळी) परिसुक्कइ ३ ४३ (परि+शुष्क) परिशुष्यति निकालह. १६९ निष्कासयति परिहावि[य] २ २०८ परिधापित निकालिय. १७८ परग्न ३ ११६ मरुदित निग्गलिम ४ ११०, १४६३ निग्गिलिउ १८२ पलक्किय । १५९, १६०३ ९५ (द)लम्पट निर्मिलित पलीविय २ १५३ प्रदीप्त लियोस. निघोंप पवग४ ५७ प्लवन निढाल () १५० ललाट पहिलइ १४० प्रथमे (गु पहेले) निधन २ १४६ निर्दहति पचन्न ३१४ पचमण निदलिय ४ ५२ निर्दलित पचुपरि ९० पचोदुम्बरी निप्पकप १ ७८ निष्प्रकाप पाइर३ २५८१ निमन्तय २ १९५ निमन्त्रण पालोति १ १५२ पादलूतिका नियल १७४ निगम पासि । १४०,२१४३ पायें,समीपे(गु पासे) निरारिउ २ १६७ मतिशयम् पिट्टिवि . १७८ तायिरवा (गु पीटयु) निए ! ५६, २ १२२, १२५, ४ ३०,४२, पिवास ४ १७१ पिपासा (गु प्यास) ७०, १०३ निश्चिवम् , अतिशयम् पिंछ४ ९९पिच्छ निरुतु २ १३९५ ३० (दे) निश्रितम् पीठ १ १०४ हछिन् निरुम-निरुध पुणदसणु २ १२१ पुनर्देर्शनम् निरमहि १ ७१, निरुभइ ३ १८९ पोण्ड ४ ९२ [प्रोत] प्रवयति निलाट ४५ ललाट पोत्तउ ५ १९० पौत्रक निवाण २ १३६ निपान (गु नवाण) पोस्थय ४ १८८ पुस्तक (गु पोथु) नियुद्ध १ ६२ निमम (गुदर्दू) प्राण २१८३ प्राण प्रिय, २०० निम्वियार ११निर्विचार प्रिय । २०८,२३७,३४७ निहित १.३ निक्षिप्त प्रियमाहवी २ ७० [दे ६ 1] [प्रियमापरी] भीसास २ ९० निवास (गु नीसासो) कोकिला निम्विय १२३ मापिच पउमसिरिघरिउ स२ २४४ पास ३ २०६ स्पर्श माइमंदिर २ २५० मातृमदिर कार ४१००,1५. स्फार, प्रचुर (7 मावर मागृह, माहवर, माइहर) फास (दष्य-फस) मायाविय ८५ मायाविन् फिल्-परिसि १ १५९ अष्टपरिया (गु फोट)मारावह ३ ९४ धातयति फुर ५ ५४ स्फुटित (गु पूर्वा) मिळाण र १२६,३११९ ग्लान फाग २ १५ स्फुलिङ्ग मिळाश ४ ५२ मुसुमुराद २ १३७ भनति, विमाशयति भयकराए ११५भयकर मुसुमूरिय ! १० मह२ १९० भट्ट, मामण (गु भट) भइ २० २५८ मन्दिन, स्तुतिपाठक ( भाट) मुह रसिय ४ ७२ मुखरपिक, भारम्भरसिक मुघ २१४ मुग्धा महद्धाउ३६३ भ्रष्टछाया भणेय...मणितम्य? | मेछ। २७, ९३, ४ १४५ मुघति (ग मेरू) मोत्ताहरू २१." ५५ मुक्ताफळ भमुह २ ३३ भू (गु म) भयावण ३ ०२ मयोत्पादक भविय ३९ भव्य य२४७,१०९/३१०३५ भसद्ध २१५१ भ्रमर -न पर १३२, १३३मच,नविय २ १२७ भड २ २५८ यहुरूपिम् (गु भार) भीसावण ३... भीषक ~ विय३.५कथमपिध मुषण ३४ भुवन मुल(१) २ १२८ (दे)भ्रष्ट (गु मूल) रसिदिउ ५ २५ गनिशिवम् रसिदियहु ३ ४३ रात्रिदिवसम् महळ ३ ६९ [*मलिल ] मलीन (गु मेल) रमण १ ५.२ ४८ जघन मउड २ २०९, २१३ मुकुट (गु मोर) रपहरण ५४४ रजोहरण मरिय २ २९ मुकुरित, कोरकित (गु मोयु) रषइ ३ २४ रमते मउस [ मुकुल सच रवाउल २०[*म्याकुल ? ] रमणीय माळति ३ २३ मउलिउ ३ ७४ निय २ २०७ रफ মষ্টি रुगुरणिय २ २१९,३१५ गुञ्जित माफर १६५ (दे ६ १२०) गर्व हद३ १०(दे० ११) विस्तीर्ण मणोश ४ १४२, १८ मनो। (इत्यादी) रूप भयनाहि २ ४४, २३६ [मृगनामि] कस्तूरी स्थसाल २ ८२ रूपशाश मरह ! १७३ (दे ६ १२०) गर्व (रेहद २ २२३ (देशोभत मरणद्रिय ६१ मरणार्षिक रोर १३९ भरकविशेष मसार २ १६४ विशेष | रोल कोलाहल (गु रक्षारोळ) महमहिय ३ १४प्रस्तगध (रोवत । ३ (श्री) रोतिय । १०९ रोदमान महरिय ४१०५ महायो (सु रो) महोवहि २ १७, १८० १ १५४ महोदधि म १ ६३, ६८, १२५, १४७, १९५, २१४,३ २५३ (छात) गृहीत २ ९२, १४५, ४११९, १७६, ममलमावइ ५ ३६ छजपति १ ९५ मा | छ१ २ २९, ३ ३. [<] मनोज्ञ छटि२ ३६ यदि माइ ३ ९१ मादा (गु मा) सहा.(दे ") रम्य मजीर २ २५३ नूपुर शप्दकोश ४७ बलियछाय ९९ सालितलायर विम्हइय ४ १३ विसित हामण २३० विम्हि ४ १०१ [विसितम्] विलय लिइ १ ९५ राति गृहाति (गु स्ये) वियपा १00 विकरपते ली १५ (दे. २२) यार वियरेविणु ५, ५६ विसीय लोह ३ ६९ [लेखा रेखा लियारि ५ ३२ विचारिन् लइति ३ ३१ मार्जयजी वियाल ३ १०८[विकाल) (दे ७ ९०) सध्या सद १२३ लुण्टति विसठुल ३ ४१, ६३ [विसस्थुल ] विवर विरहि । ६()सिय बहसह २ २९१ उपविशति (गु वैसे) विज्ञडिय १५, १२५ विघटित वइट २ १०३, पइद्वय २ २४९ उपविष्ट विदाइ २ ११८ विभाति, प्रभात भवति (गु ?) विहावइ २ २२२ विमा यते पहसमण ५८ वैश्नवण विहुणिय ४ ९९ विधूत यहिजइ २ १९३ पिप्यते ( पायें, बटा) विज्ञादह ४ ४१ बिन्ध्मादयी पट्ट । २१८ मूर्स युहि ५ १५ दृष्टि यसरि २ १२८ वानरी (गु वींदरी) युद्ध ! 101, २ १२५, ३ १२७ [-विम पप्प ३ ९१ (२ ६ ८८ वप्पो) पिता (गु याप) (दे० ९४) मौत वमाळ २ २१९,२ २२५ दिइ ०) कलकल पुखमण : २ विममनस् वरहिणि ३ १०९ यहिणी पेविय ५ १५१ वैकुर्विक पद २ १२४ यलति (गुबळे) येयार २ ५४ घेठाल बहुवारिया १ ६६ यभू (गु बहुवार) घेवाहिय २ २५७ वैवाहिक यदिण २ २२६ या दन् | वेविर ३ १२९ अपमान भाइम २ २५७ यादिव (गु घायु) भादवसिहि ५ ४२ [वाडयशिसिन् ] पडवानल बोलिय । २२३, ३ ३८ व्यतीत वेस १ १३७ देण्या धाणियउ ४ ४ पाणिजका (गु वागियो) योहा २ ९१, ३ ८४ वदति (गु योले). धारवार ३११९ वारवार योलाविड ३ १११ (गु योलाग्यो) वावण २२२७ वामन यासहर-मसि १ १५६ घासगृहमध्ये सइ । २१ स्वयम् , सईनि: ५८ स्वयमेव वाह १८ याप्प सकुसल २ ११८ स्वकुशल (1) वाहइ२ १३ए बाधते सकोमल २ १७१ कोमल (गु सकोमर) दिउस १८० विद्धस सकर ५४ शकरा, शक्ल सधविउ २ ९८,१५९, १०३ [सत्यापित ] विहु २ २२ (गु चैट) विशिवि२११०,१९, १० विहि ४३] सज २ १४९ सय प्रत्यक्षीकृत (गु पडे) विहिं वि २ ४५, १२३, ४ ८६, सणिच्छर ३ १०२ शनैश्वर विहि दि २ 141, विहि मि ३ ८० सणेह २ १२७ स्नेह विच्छाई ४ ५. बिध्याया, निष्पमा सस्था६२ १६८, १८३,२१२ सार्थवाह विलोहिय ४ २० विशोभित ] वियोजित सघ ३ ११६ सज्ञा (गु सान) विज्झाइय, २६२ म्लापित समुट्टिय १ १४४ समुट्ठीन विठप्प ४ ५२ [दे . ६५] राहु सम्मसण. २३२ सम्यत्त्व विशु. ५६ बिना सया १७५महा पउमसिरि चरित सरसलिम १५शर-शयित साहुणि ४ ३८ साधी सलाहिजए. साध्यते सिलोय २ २४१ शोक सरण । ५५ [*सलवण] रमणीय (गु सलण)! सिहि ३ ५०शिसिन्, अनि सवति । १७४ सपसी (गु शोक) सीह विकीडिय सिंहविक्रीडित,तपोविशेष सवाण२१२७ समान मुइण (प्रव्य-सुमिण) सवापरेण २ ७६ सपादरेण सुक ३ १२८ शुष्क (गु सु) सससस २८९ससाप्त सुमिण २ २५ सुइण ५ ५५ सम (गु सम) ससिपाल कम्ब ४ १९६ शिशुपालवाव्य सुवरट २ २५० विष्णु ससिहर २१७,१८५, ४ ५२ शशधर मुम्वत २ २३५ धूयमाण (गु शक्षियर) सुहि २ २२९ मुहृद् ससुरउ ३ ९. श्वशुरक (गु ससरो) मुंयरह (?)! २०५ स्मरति सहा २ २५० (६) शोभते सेउ १ १९९ श्रेय सहसति ५ ११३ [सहसा इति ] सहसा पोमत्त ५ ४० सौम्यस्थ सहु ! १७, १२२, २ १२९, २५० (१), सोमाल २ ३३ मुकुमार, (खी) सोमालिया र सहुँ , १४६, २ २३, ६०,६१ ३ २५, १५५ (गु मुँवा) १६,६५,९६,५८३, १८४ सह सोयासिणि २ २५७ सुवामिनी (गु सोवासण) सहोदर १५४ स+ओष्टकम् हकारह २ ५८ भाद्धपति संकट २ २३५ [सकट] सकुल हकारिवि ४११. माहूय सदोहय २ २३२ [सदोहक ] समूह ३१२७ श्रावित ! (गु सभळाव) हरियणउर ३ ६५ हस्तिनापुर | हमग ! २९ [इमाग] विपणि सभारिय समुहय २ २३८ समुख (गु सा) हलवोरप २ २३७ [दे ८६४] कोलाहल संवलिय २ २२५ [संवलित ] मिलिव हनुप्फल २ १९९ व्याकुळ [३८ ५९ सागउ २९४ स्वागतम् हछप्पलि माकुलरवम्] सरपाद २१२० सनद्ध हिग्दत १ ९०, २ २३३ प्रमत् (गु होतो) सामिसाल ३ ११२ [स्वामिशाल ] स्वामिश्रेष्ठ | हिण्डोलह २ ६. प्रेसोलयति (गु हीडोळो- सारि २ २२० [शारि] गज पर्याण प्रेता) साल. २८ शाल, दुगे हिपउवएस ४ १७५ हितोपदेश सालरि ३१०७ शाली हिययचोर ४ १४३ हृदयचौर सासय २७९शाश्वत हु. ६५ खलु सासुप ३ ९. श्वश्रू (गु सासु) हेहि । ४२ अघवार (गु हे) साहु । २१०, १९६ [सर्व खलु ] सर्व | होकारइ २ ३ भाकारपति, माक्रोशति (गु होकारा) कइ-धाहिल-किउ पउमसिरि चरिउ . IS [ पहम संधि] धाहिल दिधदिहि कवि जंपई अई जण! रोल मुएविणु सपई ।। १ निसुणह साहमि कनरसायणु धम्म-कहाण." वह-गुण-भायणु ॥२ । घत्ता ॥ फरदत्तण-भात विसम-सहानि थेण वि तारु न हवि(१) । धणसिरि गुण-सारहु निय-भत्तारहु हुय अणिट्ट जिह अन्न-भवि ॥३ [१] तिह कहा" विसेसि सुणह धम्मु पउमसि रिच रिउ निसुणेहु रम्मु ॥४॥ ललियक्सर-पयडिय-अत्थसारु तरुणीयणु नानइ बहु-वियारु ॥५ पणमेप्पि चदप्पद जिणिंदु निम्मूलुम्मूलिय-दुक्स-कंदु ॥६ महसेणराय-करकमल-सरि" सूर(१) लक्सण-सुज?] दुनय-रय-समीरु ॥ ७ सारय मियक-कर-धरल-दित्ति हर-हास-विमल-वित्थरिय-फित्ति ॥८ कदप्प-दति" केसरि किसोर पचेंदिया-दुट्ठ-भुयंग-मोरु" ॥९ उप्पाडिय-दारुण-माय-स? मुसुमूरिय-मोह-महारि-मल्लु ॥ १० उहपिय-दुत्तरे-भरसमुह तियसिंद-नमिर्य-चलणारविदु ।। ११ तियलोक [xx], निद्दलिय माणु परमेसरु सासय सुह-निहाणु ॥ १२ परतीस-महा-अइसय-समग्गु गुण-सायर पयटिय-मोक्स-मागु ॥ १३ ॥ धत्ता ॥" पणमिति जय-सामिणि नय सुरकामिणि बागेसरि सिय-कमलकर । पणयह सम्भाषि" जीऍ पभाविं कविहि पयट्ट धाणि वर ॥ १४ 1 Beginning Tम भुतदेवाय दिहि 3 जप मटु 5 सपह 6 कहाणर्द 7पहुक्पदाणू 9 पमम 10 should it be ठार? Metro requires on 11 कपि 12 सिसी 13 पणमेपशु 14 निम्मूलपमूलिय 15To rhyme properly unth समीप, it should be something like 'सार 16TER 17हार 18 पियरिय 19 °दवी 20 रिमोरि 21 मोरि 22 सलु 23 गसिरिय 'म 20 उसपिम 26 दुर 27 समुदु 8 नींप 29 तिपटोका Two moris are too fix 30 निदियमाशु 31 मोर Rtants of the Kadaralay non there in the is prefixed with the deepestion, which is otherne afariably stea in such Apablir insa gror unk 33 'ममा " intre mora 32 The closing पउमसिरि चरित [प०१५-१६ [२] इह भरहि अस्थि उज्जल-सुनेसु सुपसिद्धउ नामि मज्झदेसु ॥ १५ तहिं तिन्नि वि हरि-कमलाउलाइ कतार-सरोवर-राउलाइ ॥ १६ धम्मासत्त नरेसर मुणिवर सहु सुयसालि लोग [णि दियवर ।।१७ गामागर-पुर-नियर मणोहरे विउल-नीर गभीर सरोवर ॥ १८ उदलिय-कमल-सड-उब्भासिय केयइ-कुसुम-गध परिवासिय ॥ १९ बहुविह-जण धण-धन्न-रवाउलु गो-महिस-उल-रवाउल-गोउलु । २० भूसिउ धवल-तुग-बैरभवणेहि सकुल-गाम-सीमै उच्छरणेहि" ॥ २१ कोमल-केलिभवण-कय सोहिहि फलभर नामियन्तुगै दुमोहिहि ।। २२ " फोप्फले नागवेल्लि"दल थामेंहि मडि गामुजाणारामेंहि ॥ २३ कयवर चकमालि कुसुमालिहि वजिउ दूराउल-दुकालिहि" ॥ २४ पथियजण विइन्न-घरभोय] विविहूसव-आणदिय-जण मणु ॥ २५ | घता ॥ [BAPइवर-नड-नहिहि चारण-चदिहि नचिउ सुपुरिसह चरिउ । । घर गेय-रवाउलु रहस-सुराउलु महिहिं सग्गुन अवयरिउ ॥ २६ [३] तहिँ अस्थि देसि मुरपुर-समाणु वर-नयरु यसतपुराहिहाणु() ॥ २७ गभीरनीर साइय-विसाल परचकालधिय-तुग-साल ॥ २८ मुत्ताहल-मणि पिदुम-समग्गु रयणायर-समु जहिं हट्टमग्गु ॥ २९ कुदिर्दु धवल जिणभवण तुग सिहरग्ग-खलिय रवि-रह-तुरग ॥ ३० सविलास हास परिभासिणी रह-रूयः लडह विलासिणी ॥ ३१ दालिद्द- मुक नर विगय-मोह नियरूय-तुलिय-कंदप्प-सोह ॥ ३२ विनाण विणय-दक्खिन दाण अहिमाण-सार बहु-गुण निहाण ॥ ३३ गोविंद-नील-सर्यसिहर-मेहु मणि किरण जणिय-सुरचार-सोहु ॥ ३४ " गभीर-मुयग-निनाय-गजु तरणीय-समुज्जल-नारि-विजु ॥ ३५ पसरिय मुत्ताहल विमल-नीर कापूर-गध-सीयल-समीरु ॥ ३६ 1इय 2ऊजर 3 नामी 4 नरीसर 5 लोगसालि 6 मुगि 76 8 उहुलिय 9°उलु रवाउ 11 सेम 12 उच्छरेणेहि 13 नामी तुग 14 फोफल 15 नागवेलि 16 °दुकालेहि 17 वइग्नपरभोयणु 18 °हहिहि 19 सुपुरिसुह One mora is too few in the third pada 20 सगुन 21 वसंतुपुराहिगमणु 22 मोत्ताह 23 विदुमयमग्गु 24 रयणायर 25 कुदिदु 26 °परिमासिणित शरइया 28 °विलासिगिउ 29 मय 30 जएमोसरचापयोह 31 गजु 32 तवनीर 20 10 भर ११- 04 पढम सधि 1 " ५०३७-५७] मरगयमणि-किरण-तिणकुगलु सिय-चामर-नियर-पलंव-मालु ॥ ३७ (१) पासाई धरिउ पाउस-विसाल ॥ ३८ ॥घत्ता॥ मरगयमणि-दामिहि पथरारामेंहि कोमल-केलि-ल[4]याहरिहि । पप्फुड़िय-कमलहि हिउ सउलेंहिं मंडिउ वावि-सरोवहिं ॥ ३९ [४] जियसत्तु महारलु तहिँ नरिदु दप्पु रै-रिउ-कुजर-मइंदु ॥ ४० लीलाबइ नामि तासु कत नवम्मह गेहिणि रूयवंत ॥४१ धणसेणु नावं पुरिई वरसेहि विहवेण जसु धणओ वि हु हेहि ॥४२ रायलि()तसु पिय एकचित्त धणदत्तु धणावहु विन्हि पुत्त ॥ ४३ पाणप्पिय धणसिरि नाउँ धूय उवहसिय तिलोत्तम-रभ-रूय ॥४४ मिज-कसिण-चाल सगय-निलाड ॥ ४५ घयणारनिंद उवहसिय-चंद ॥ ४६ पंकय-दालच्छेि न भुषण-लच्छि ॥ ४७ कुंडल-विलोल- उज्जल-कवोल ॥४८ विप्फुरिय कति- सिय-दसण पति ॥ ४९ विवाह रोह] वर-कवु कठ ।। ५० थण-हार-तुग तणु-तिवलि-भग ।। ५१ वित्थिन-रमणि मथरिय-गमणि" ॥ ५२ आयव-हत्थ लक्खण-पसत्य ॥ ५३ जिय चाल-रभ पीणोरुन्थम" ॥ ५४ नव-कणय-गोरि मुणि-चित्त-चोरि ॥ ५५ सोहग्ग-खाणि निरु महुर-वाणि ॥ ५६ ॥ घता ॥ रइ-रूओहामिणि सुदर-कामिणि नवजोधण-सज्जिय-रहहु । खंडिय-सुर-दप्पहु गुरु-माहप्पहु हत्थि भल्लि न बम्महहु ॥ ५७ 2 पासाय 3 पफुलिय° 4 दप्युधर 5 नामी 6 नाचपुरिय 7 बरे 8 हदेहि 9 एक Thomoras are too few in this prda 10 धणसिरेिं 11 दलछि 12 भूयण 13 उजल 14 विफुरिय 15 कवुह The superfiuous here is most probably transferred from the previous pāda 16 तण 17 विथिन 28 गमणि 19 शायवाहथ 20 लसणपमय 21 पिणोरु 22 जोषण 23 भलि. . 23 1 तिम्ह ४ ( ५९ पउमसिरि चरिउ [१०५८-७४ [५] सा परिणिय[A] नयण सुहकरेण वइसमणहै पुत्ति' सफरेण ॥ ५८ हुय तासु सरीरि' असज्झ याहि अवियायहि मुउँ भत्तारु ताहि ॥ कलुण अक्कदई मुयइ वाह सरण असरणहि मज्झुनाह ॥ ६० निल्लक्षण हउँ कहि कत्थु जामि तुहु विरहि" न जीवउँ ख] वि सामि ॥६१ सा धरिय मरती" वधोहि पाहि पडेवि गग्गैर-रवेहि ॥ ६२ "म रोयहि धणसिरि मुयहि सोउ म मुर्यहि न दीसऍ नाहि लोउ(?) ।। ६३ तुहुँ" अम्हहँ सरसइ जउण गग कुलदेवय वि[]जय जयति" दुग्ग॥६४ सावित्ति गरि भयरइ पियास(१)" तुह अम्हे हु किंकर भिच्च दार्स ॥ ६५ " जसरइ-जसोय बहुमारिया एयाउँ तुडु कम्मारियाउ ॥ ६६ जो आणा-संडणं करइ अर्जु चप्पेण इ किंचि वि नाहि कठे ॥ ६७ ॥ पत्ता ॥ घर अम्ह निहालहि परिय] पालहि करहि पुज गुरुसुरवरहँ। म वहिणि विसूरहि निय-तणु झूरहि देहि दाणु मुणि दियवरहे ॥ ६८ ७ तहि धरु पालतिहि जाइ कालु विहरतु महामुणि धम्मघोसु अन्नाण-पहल तिमिरोह-हर[GA] जो पढइ असेसु ई पारसगु " सम तिर्ण-मणि-कचण-सत्तु-मित्तु उधूढपारुय-सीलग-भारु अइदुकरै-तव-सोसिय-सरीरु उक्सय तिसल्लु निज्जिय-कसाउ जोईसरु सकरु दड्डे-मयणु - मदरगिरि व जो निप्पकपु तहिँ पुरवरि आइउँ गुण विसालु ॥ ६९ आणदिय-जण-म, विगय-रोसु॥७० निवाण-महापुरि-परमसर] ॥ ७१ सजमिय-चवल-इदिय-तुर ॥७२ नव-चभ-गुत्ति-पालण-पवित्तु ॥ ७३ पयडिय-जीवाइ-पयत्थ-सारु ॥ ७४ दसविह-मुणिधम्म-निवासु धीरु ॥ ७५ सिद्धि बहु-बद्ध-गुरयाणुराउ ॥ ७६ नारायणु न नर-हि-गमणु ॥ ७७ कमलायर ब्रै उम्मुक्क-कपुर)।। ७८ 22 पयार 23 मुधु 1 वइसमणह 2 पुत्ती 3 तीसु 4 सरीरी 5 मू 6 भक्दए 7 निलसण 8 हद 9 केथु 10 विहरि 11 साणो वि 12 मरति 13 गगर 14 मुमुएहि 15 तुहु 16 "देवई 17 जयत 18 'सु 19 कीकर 20 भिच 21 °वारियातु फमारियाहु 24 खडणु 25 अजु 26 कज़ 27 परियणु 28 पूज 29 ढहिनि 80°दियवरह 31 पालतिहि 32 भाई3 33 माणदिउ पणमण 34 तिमरोहहरणु 35 नेवाण 36 परम भरध 37 मसेसुह 38 सम्मत्तिण' 39 °सत्त 40 पयय° 41 दुफर 42 उखय' 43 सिधि 44 जोइसर 45 दर्द' 46 °याहि 47 कमलायरो 48 उम्म पढम सधि . । ५०७९-९१] दोसायरु दोस-कलंक-चंकु ओमाणण पापई जगि मियंकु ॥ ७९ वरचदे दिवायरु तिबते(१) कह विउस-तेय-सम ज भणेय ॥ ८॥ ॥ घता॥ तब-तेय-फुरतर उवसमवंतर सयल-जीव-सतावहरु। असलिय-बरसासणं पाव-पिणास धम्मु नाइ पञ्चक्खु घर ॥ ८१ [७] जगम-कप्पडुमु पुर-दुवारि लच्छीहरि चेडएँ भवण-सारि ॥ ८२ : उवविट्ठ मज्झि बहु-मुणिराह कंचणगिरि ध कुल-महिधराह ।। ८३ सुर-सारहि महुर-पलावपहि अच्चतु निसेविउँ सावएहि ।। ८४ परिवारिउ सुह-सुदर-जणेण कप्पदुमु 'न(१) हरियंदणेण ॥ ८५ सो दिट्ठ मुणिदु सपरियणेहि धणसिरि-धणदत्त-धणानहेहि ॥ ८६ पणमेवि भूरि पदति साहु आसिसी देइ वर-धम्मलाहु ।। ८७ उपविट्ठहें नव-जलहर-निघोसु तो पभणइ मुणिरु धम्मघोसु ॥ ८८ "भव-सायरि भीमि अणोरपारि" जर-मरण-चाहि-कल्लोल-सारि ॥ ८९ हिंडंतु कुजोणिहि दुकय-कम्, जिउ लहइ किलेसि" मणुय-जम्मु ॥९० ॥ धम्मस्थ-काम-मोक्साहिहाण चत्तारि हुति पु(7Aरिसह पहाण ॥ ९१ तह पवरु धम्मु जिणवर भणति जि हुतई अवर असेस हुति ॥ ९२ तो सो जि" करेउ आयरेण परियाणवि वुद्धिमया नरेण ॥ ९३ ॥ घत्ता ॥ जह रयणु सलक्षणे कोइ वियक्सणु लेई वियारि[वि] आयरण । भव-सायर-तारण सिन-सुह-कारणु धम्मु वि तह पडिय-नरेंण ॥ ९४ [८] हउँ कह ितुम्ह धम्म परिक्खें अवियारिउ में मं लेहु दिक्खै ।। ९५ . सो धम्मु सारु जहि जीव-रक्स सो धम्मु सारु जहि नियम सख ॥ ९६ सो धम्मु सारु जहिं सच्च-वार्य सो धम्मु सारु जहिँ नत्थि माय ॥ ९७५ सो धम्मुन जहिं पर-दध-हरण सो धम्मु न जहिं पर-पीड-करणु ॥ ९८ सो धम्मु न जहि कामिणि-पसगु सो धम्मु न जहि चारित्त-भगु ॥ ९९ 1 Should it be fog? 2 Proper rhyming requires formale, 5 सुरवारेहि 6पलाएवापहि 7 निवेसेविट 9 सूरी, 10 चदति 11 भासिस 12 मरोरपारि 13 °कलोर 14 °कमु 15 हिरेर्स 16 धम्मथ 17 सोसाहिहाणु 18 पदाणु 19 हुतह 20 भरि. 21 सोनि 22 सलखलु 28 वियराणु 24 लेई 25 मापारण 26 तारणु 97 °कारणु 28 हृदु 29 अहदि 30 परिर 31 दिस, 32 रस 33 सवथाय 34 नथिम्माय, 20 3 सासणु 4पणासणु 8 कयमुपद पउमसिरि चरिउ [प० १००-१२० सो धम्मु जेत्थु इच्छा-पमाणु निसि-भोयणुजेत्थुन कोहुँमाणु ॥ १०० सो धम्मु जेत्थु ननि मोहु लोहु सो धम्मु[7]जेत्थु इदिय निरोहु ॥१ सो धम्मु न पिज्जई जेत्थु मज्जु सो धम्मु न फिजई जहि अकजु ॥२ सो धम्मु न सज्जइ जेत्यु मासु सो धम्मु न जहिं विसयाहिलासु ॥३ 'सो धम्मु जेत्थु अकलकु सील मुक्कयुसु जेत्थु न काम पीलु ॥ ४ सो धम्मु जेत्थु तत्तहँ वियारु सो धम्मु जेत्यु मणु निवियारु ॥५ सो धम्मु जेत्थु सुविसुद्ध भाउ सो धम्मु देउ जहिं वीयराउ ॥ ६ ॥ घत्ता ।। तिहुयण-परमेसरु देउ जिणेसह जिय-मई मोह-वियारउ । " अणुदिणु झाइजइ परु न हणिजेई सो जि' धम्मु जगि सारउ ॥ ७ [९] कन्नजलिहि" पियहु जिण-वयणइँ गिन्ह? पच-मयय-रयण ॥८ निम्मल नाणु(?) देहु उज्जाल? सावयधम्मु पयत्ति पालहु" ॥९ सिरिधम्मघोस-मुणिररहँ वाणि निसुणेविण सासय-सोक्स-खाणि ॥११० । उन्भिन्न-चहल-पुलयगयेहि पणमेविणु मुणिरु वुत्तुं तेहि ॥ ११ "ससारि" पBिAडता उद्धरेहि गुरु अम्हहँ सावय धम्म देहि" ॥ १२ तिहिं" दिन्नई पच अणुवया समत्त-महागुण-सजुयाइँ ॥१३ गिन्हेविणु निरु रोमचिया वदेविणु निय भनणह गया ॥ १४ दिणि दिणि साधणसिरि यम्मसील धम्मघइ वहइ महत-लील ॥ १५ " जिण-भवणहि मह-महु कारवेइ मुणिवरहँ जहिच्छइ दाणु देइ ॥ १६ तमोल-फुल्ल-आहरणवत्थ निय-सहिहि पयच्छइ सामि-हत्यै ॥ १७ वहिरधहँ कुटहें वावणाह कर-हीणहँ दीण-दयावणा]" ॥ १८ अणुकपइ वत्याहरण-दाणु सुहि-सयणहॅ सनड्ढेई माणु ॥ १९ ॥ घत्ता । । जि[B]सासणि भत्तहँ दढ-समत्तहँ धण-हीणह उम्मुक्क-मय । धणु देइ जहिच्छई जो ज वछंइ धणसिरि जगम कंप्पलय ॥ १२० 1 Throughout जेथु 2 कोह 3 पीजई 4 मजु 5 कीजइ 6 अकजु 7 मधु 8 मुक० 9 नत्तहि 10 निवियारु 11 सुविसुद्ध 12 नियमय 13 हणींजइ 14 सोजि 15 काजलेहि 16 गिह 17 मह वह 18 निमलु 19 उजालहु 20 पयति 21 °धम्मघोसु 22 °सोस 23 महिं 24 वुतु 25 ससार 26 उधरेहि 27 तिदि 28 दन 29 °महामुणि 30 महिमहु 31 टाणु 39थ 33 हय 34 पहिरपद 36°दीयावणाह 37 वथा 38 सवेढह 39 °समत्त 40 उमुक 41 जहिच्छा 42 पछ 43 जगमु 44 कप 35 कुह ७ पढम संधि 11 U ५० १२१-१९] [१०*] पेक्खेविणु धणसिरि दाणु दिति जसपइ-जसोय मच्छरु वहति ॥ १२१ न भणति किचि अग्गा भएण जंपति परोक्खहि सहु जण ॥ २२ “अइधम्मसील निच्छिन्न नेह घर लूडइ अम्ह नणद एह ॥ २३ निकारण पूरई परहँ हत्य म कहवि भूय एहिथ(१) घरत्य" ॥२४ । परियणहु मग्झि नं केव इह(१) मायाविणु पयडिट नाइ विहु(१) ॥ २५ त कहिउ ताहि निय-परियणेण धणसिरि परिचितई नि[Aयमणेण ॥२६ "मई दिन्न सहत्यि सब-काल आसासिय दीण अणा, वाल ॥ २७ कंचणु तिणु मन्निउ धम्म-कजि निकंटइ भाइहि तणइ रजि ॥ २८ एवहि विमुध-मज्जाइयाउ विसहंति न भाउजाडयाउ ।। २९ गुण दूसहिँ करहिं अवन्न-बाउ खलु चिंतहि वधिहिं] गरु य-पाउ ॥१३० महु एहई अपसरि काइँ जुत्तु कि चयमि सयलु धेर सारु वितु ।। ३१ अहवा मिउ मणहरु सुय-महत्थु को जूयह छंदि" चयइ पत्थु ॥ ३२ ॥ घत्ता ॥ पूरिय-हियइच्छा आणाडिच्छा वंधर काई व दारिय:। सु? वि पडिकूलहँ निंदणेसील: उदई चदि किं तारियह ॥ ३३ [११] अंइनिगुणहँ गुरु यण हारियाह मोहिजड़ को विन भारियाहँ ॥ ३४ महु चयन पंधर जइ करति तो चयमि गेह नावि एत्यु भति"" ॥ ३५ अविवेय-यासणु जणि जावं ईसी सहिउ रोहुँ ताम्य ॥ ३६ "इह जसमई दुम्मड दीर-केस तिह करउ होइ जि. पइहि वेलें ॥३७ हाएविणु किंचि कलकु अजु पाडेमि सीसि"साडहि यजु" ।। ३८ ऍउचिंतिवि धणसिरि कुडिल-चित्त जसॉई"करि लेविण तिऍ वुत्त॥१३९ * Such rcadings of the Ms which have 2 single consonint in the place of a double one required by the grammar and metre llave not been recorded any further, as they are a common feature of the orthography of our Ms As the number of such readings so far recorded 18 sufficient to give an idea of this feature, it would not servo any useful purpose to continue noting them down लह 3 घाइपरथ 5 परहिउ 6 परिचिंतये 7 दिन 8 सहार्थी 9 भासामिय 13 यार 14 जुयह छदी 15 हारियह 16 सुहु 17 परिकह 18 निद 19 उई 20 रह 21 गुण 22 दति 23 "यामण जणिय 25 सहिय 26 रोस 27 जसमद 28 रिय 29 पेम 30 पाडेमि 31 सित 30 जसवदहि 34 लेग्यिशु 1प्पर 10हणाह 11 एहद 1पर 24झाव 33 नसम्बइ ८ " 13 पउमसिरि चरित [प०१४०-१६ कय-मंडणे जती' पइहिं पासि जह सुणइ कतु पहिलइ पोसि ॥१४० "ससारि सुदुलहु मणुय-जम्म पालेहि पुत्ति जिण-भणिउ धम्मु ॥ ४१ तुहु निम्मलि वसि विसालि जाय नसीय महा[10AJसइ तुझं माय॥४२ अकलकु सीलु पारेहि वच्छि पीणुनय-यण-ओनमिय-वच्छि॥ ४३ जा तीमई मलिण-चरित्त होइ तहि वत्त न पुच्छइ कोवि लोई ॥ ४४ नीलज नाहिँ गुरुयणु गणेइ मसि-कुच्च मुहि ज नियह(१)देइ ॥ ४५ आयनवि" वप्पो इ नायर कु(१) छिन्निजइ सहुँ होटेण नहुँ ॥ ४६ परपुरिस निहालणि दोस-जुत्त सभाओ वचइ नियय-कत ॥ ४७ ॥ घत्ता।। गुण-सीलालकिय नारि अपकिय वड्डइ कमलिणि" जेम जलि" । चर्दिजइ लोऍहि गरय-पमोऍहि चद-रेह जिंप गयणयलि" ॥ ४८ [१२] तिं धणसिरि-चयणिं ताहि कतु पज्जलिउ हुयासणु जिम्म झियतु ॥ ४९ धणदत्तु भिरडि भगुर-निडाल उल्लसिय-सेय-जल विंदु-जालु ॥ १५० दुच्चारिणि" गेहिणि मज्झु एह चचल-मइ ना[10]इ विज्जु-लेह ॥५१ पालोत्ति-ततु जिह कुडिल भान कुल-दूसणि दुन्नय गेह पाव ॥ ५२ फुड अन्न पुरिस-बद्धाणुराय ति धणसिरि जपइ एह वाय ॥ ५३ ता दुट्टहिं कि सिर-कमलु लेनि अह नकु सहोहउँ कप्परेनि" ।। ५४ सहसत्ति न करण एउ जुतु अवियारिउ कन्जु दहेई चिनु ॥ ५५ चिततहु तसु मणि एह इट्ट वासहर-मज्झि सहरिसु पइह ॥ ५६ उमविसई तूटिं"-पल्लकि जाव हय पह्नि पहारि[हि] ह्यिइ ताम् ॥ ५७ पमणिय महु गेहहु नीसरेहि अज वि महुँ सेजहि आरहेहि ॥५८ पलफिर्य नारि जि फिट्ट-चरित्ति पलकिय नारि जि बहुऍहि भुत्ति ॥ ५९ पलपिय नारि सील गुणवतह आणाडिच्छी जा नवि कतहु ॥ १६० ॥ घत्ता ॥ उम्मग्गि पयट्टी तरण तरट्टी नव कुदेंदु-समुजलिय ।[114] वे-पई-अणुकूली (1) जिह नइ पूरि दोन्नि वि पाडइ कुलइँ नि ॥१६१ 1 °महणुसती यइहि 4 जसु 5 मह' 6 तुमु 7 वच्छ 8 सेवइ 9 मणिणः 11 लोए 19 कचह 14 भायनुवि 15 होहेण 10 नक 17 टकीय 18कमरीणि 19जटे 20 हगुरि निरउ 21 दुचारिणी 22 नावई 23 मिरिकमलु रेवि 24 परेमि 25 रहेइ 26 पड़ 27 जूली 28 निसरेहि 29 मई 30 सेहि 31 मारहेहिं 32 पलीकिय 33 परकिय 34 ज 35 °समुजालियइ 36 पद 37 माशुलह 38 पूरी The rhyming is defective 39 दोनिय 40 नियफुलाइ 11 3 101 13थ धयह + पढम संधि हय-दोसायरु पं० ११३-१४ [१३] जसनइ पिय चयणि' निहुरेण विज्झाइय वण-लय जिह दवेण ॥१६२ तुट्ठ(2) गरुय-दुक्खह भरेण सिरि ताडिय नावइ मोग्गरेण ॥ ६३ सोहग्ग-मडप्फरु भग्गु फेम धीरेण रणगणि' भीरु जेम ॥ ६४ उम्मूलिउ कह सुरयाहिलासु नइ-पूरि जिह दोत्तडि-पलासु ॥६५ । सताउ वियंभई हियएँ केम नव-जोवणि चम्मह-जलणु जेम ॥ ६६ रोवंतिऍ निवडहिं उज्जलाइ असुयइ नाइ मोत्ताहलाई ॥ ६७ "ऍउ अञ्जा111)काइँ विणु कारणेण महु रुट्ट नाह” चितइ मणेण ॥ ६८ "अवराहु न जम्मेंवि कियउ कोइ निकालइ म मंदिरह तो वि ॥ ६९ हउ सब-काल पाणाहँ इट्ठ विस कदलि जिह द[इएण दिट्ठ॥१७० ॥ भय वुन्न हरिणि जिह दिट्ट-सीह जरिय घ मुयइ नीसास दीह ॥ ७१ सा रयणि न केवइ खयहु जाइ वर-दाणु सुपत्तहिँ दिन्नु नाइ ॥ ७२ ॥ धत्ता ॥ बहु-अट्ट-दुहट्टई भग्ग-मरट्ट तहिं चिंततिहि" निसि गलिय । उग्गमिउ दिवायरु सा रइ-भवणह निकलिय ॥ ७३ 15 [१४] आरत्त-नयण, विच्छाय-चयण उम्मुक-हास, पस[124रत-सास ॥ ७४ दरमलिय-कति, कलुण रुयंति उविग्न दीण, निसि सयल खीण ॥७५ आहरण विवन्जिय विगय-हार उच्चिणिय-कुसुम नं कुद-साह ॥ ७६ जं जसवइ" एहावत्थ दि? धणसिरि सवकि जिह हियइ तु ॥७७ ॥ "कलुण रुयंति तुहु वंधवेण पिट्टिवि निकालिय घरहु तेण ॥ ७८ न वि जाणउँ कारणु किं पि अजु दुबयणइ जपइ जिह अलज्जु" ॥ ७९ "म रुयहि वच्छि विसहहि मुहुत्तु" हक्कारिउ बंधवु तीऍ वुत्तु ॥ १८० "धणदत्त कहहि एहुँ फुडउँ मझु अवरडु काइ जसवइऍ तुज्झु" ॥८१ जंपइ कणि? "सच्छंद-लील दुच्चारिणि एह [12]णज्ज-सील ॥ ८२४ निसि समई अन्जु तं तइऍ(1) वृत्त पर-पुरिस-निहालणि दोस-जुत्त ॥ ८३ ॥ घत्ता ॥ अवगणिय-परति" दुदु-कलति" दढचारित्त-विवज्जिय।। फुट्टइ भडइ काइ-मि" फिजइ घरि थियई"॥१८४ 1 पीयवयणी for तुदृढि or उत्तहि? 3 महफुरु 4 रणगिणि 5 हीर 6 °पूर्ण 7 दियहद 8 नवजोयणि पसह 9 मई 10 भव° 11 °सीय 12 निसास 13 चीततिहि 14 दरवलिय 15 उवाग्ग 16 जसवद 17 दिह 18 तुह 19 निकालिय 20 महु 21 समई 22 धुतु 23 परी 24 °कलची 25 °विधनियई 26 गरड 27 काइम्बि C उबेव-करडई पदम०२ पउमसिरि चरित [पं० १५-२० [१५] "धवल पि कसिणु कसिण पिधरलु मइँ वुत्तउँ मन्नइ एउ सयल ॥ १८५ ता अत्यि जाणुवमु इस्थि-राउ थीमो वि परिक्खइँ ता भाउ]"॥८६ चितेविणु धणसिरि भणई "भाय एहरे कुसलतणु तुझ जाय ॥१७ धम्मोवएमु मइ दिन्नु पुत्त किं तेण वि हुये गाडिय-चरित्त ।। ८८ निहोस महासई विणयवत कुल हूसणि ल[13]हु झाणुलेहि कत"।८९ धणदत्ति चारु वियक्सणेण परितोसि[य] जसई सक्खणेण ॥१९० अह अन-दियहि पिय भासिणीऍ" पभणिय जसोय तह धणसिरी ॥९१ जह सुणइ कतु पयडक्सरेहि आरोविय दोस महायरेहि(1) ॥ ९२ " "महु वयणु निसामहि हलें"[ज]सोएँ नारय तिरियाउलि एत्यु लोएँ ॥९३ बहु पुन्नेहि लैभइ मणुय-जम्म त पाविउ करि अकलकु धम्मु ॥९४ ॥ घत्ता ॥ निम्मल-कुल-दूसणि अइ-सुह-णासणि" सुहि-वधर-लजावणिऍ"। म पाउ वियभहि इह-पर-लोइ [चोरिइवह-दुई पावणिऍ" ॥९५ [१६] तिं वयणि कोवुरहसिय-सेउ पिनवइ जसोयहि [195] कनु एउ ।। ९६ "महु अस्थि सुवनह भार लक्स पजिदनील मरगय असख ॥ ९७ विदुम कक्केयण तार हार सोदामणि किरण-फुरत दोर ।। ९८ कुडल-मणि-नेउर ककणाई बहु-मोल्लइ विविह-विभूसणाइँ ॥ ९९ " कुकुम-कत्यूरी-चदणा सुपसत्थई वत्यइँ अइघणारे ॥ २०० दीसति न मदिरि जाइँ जाई हरियाइ जसोयइ ताइँ ताई ॥१ इह अज वि घोरत्तर्ण करेइ गाढ ति धणसिरि सिक्सवेई" ॥२ आविड जसोय सेजहि घट्ट सा दुट्ठ भुयगि [व] तेण दि8 ॥ ३ उत्तारिय सेजहि पन्हि देवि निन्भच्छिय पुणु हिय उम्मूलेवि '(१)॥४ [144सुयरई जसोय निययावरा? "महु काइँ विरत्तर आहे(१) नाहु ॥५ हउँ सील-सुनिम्मल-उभयपक्स सीया इस क्रिय चारित्त-रक्ख ॥६ पंइ-दियह पयत्ति अपयरेवि जमह विनवि(१) पिउ सभरेवि ॥ २०७ 1 परिखर साम्य हा 2 चितवणु 4 हाइ 5 पत्त 6 दुय 7 महासई 8 कुरुसणि जसम्पद 10 भासिणिए 11 घणसिरिए 12 ते 13 छह 14 °भासणि 15 °रजावणीए 16 Ausing 17 पावणीए 18 °वुल्हसिउ 191 21 वजींद 2 क्यण 23 नोदामगि 24 चोरत्तरणु 25 सेजाहि 26 दिद्द 27 () 28 सुपरह 29 निययजाबराहु 30 (1) 91 °मुनीमल 32 पई 38 पपत्ती 34 अवयरेहि 3 हण 20 सुपनव • पदम संधि , , - 1 55 • २०६-१९८] ॥ धत्ता॥ जिह लच्छि उविदह रोहिणि चदहु तिम्ब हरें कंतह प्राण-प्रिय । किं अन्नासत्तउ तेण विरत्तउ अजुन जाणउँ का वि प्रिय!"२९८ [१७] रोतिई निसि परिगलिय ताहि रवि उग्गज निग्गय भवण-वाहि ॥९ धणसिरिहि विहाणइ कहिउ साह " पल्लंकहुँ पाडियं देवि पाउँ ॥ २१० परितुट्ठी धणसिरि त मुणेवि "वसि वहिं वधव मझु वे वि"॥११ अह ती य वि(2) भोगतराउ दोहाग-कलंकिउ इत्वि-भार ॥ १२ चोरि ति जि दुस्सहुँ अलिय-आलु पावेसइ तइय भयंकरालु ।। १३ "मं रोइ मुंधे फुसि लोयणा। वहु-असु-धारै-धोवजणा[14]" ॥ १४ ॥ "साहेहि धणायह फुडउँ" कजु अवाडिय कॉइ जसोय अजु" ॥ १५ पभणइ धणाबहु नट्टनेह "घरु अम्हहँ मुयउँ अभय एह ॥१६ फुड तइँ जि धुनु पयडक्सरेहि कुल-दूसणि चोरी परिहरेहि" ॥ १७ "मई जाणिउ वधर तुहु वियड्ड तइँ" जेहड अन्नु न को वि वहु ॥ १८ उवएसु दिनु ण वुत्त चोरि तुहु गेहिणि लोह-भुयंग-मोरि ॥ १९ सम्माणहि सुदर-गुण-निहाण अह तायह केरी तुर्दु आण" ।। २२० ॥ घत्ता ॥ अवरोप्परु रत्तह वधु-कलत्तह सवह चित्त करड-निहि"। बिहडावि पयडई नेहि जडियइ घणसिरि को वि अउ विहि ।। २१ [१८] जिणभवपा-विय-न्हवणचणाई मुणि-दाण तित्थ-पभावणा ।। २२ कुथतिहि वोलिउ ताहि कालु घर-चासु मुएविणु दुक्ख-जालु ॥ २३ दाऊण दाण हरिसिय-मणेहि [15]अणगार-दिक्स पडिवन्न तेहि ॥२४ त माया सल्लु न धणसिरीऍ आलोइ सजम-कसिरीऍ" ॥२५ धारेइ" सुदुद्धरु वभचे सजमि" मणु निच्चलु नाड मेर ॥ २६ ॥ उम्झियइ विस व दूरेण भोग परिहरिय सयल सावज जोग ।। २७ तवचरणु चरति विचित्त-भेउ वदति नमति जिणिद-देउ ॥ २२८ 1 विदहु रोवत्तिय 3 पछक्दु 4प्पाडिय 6 परितुहिं 7 येनि 8One mora too few 9 रि दुसहु 10 मुचे 11 जासवरवोवनणाइ 12 फुड 13 मुबह 14 पुन 15 सह 16 न 18 सुधु 19 जशाण 20 चिंद्रह 21 निहिं 22पडियई 23 भाउम्म 21 मवणचणाई 25 दाउण 26 जाणगार 27 अलोहर 23 'करसोरीए 29 वारे 30 सुदुधर 31 यमपे 32 सरमि 11 21 1 5 पाउ 17 पण पउमसिरि चरित [५० २२९-११-" सज्झाउ करति पढति नाणु झायति' चउधिई धम्म-झाएं ॥ २२९ दस विडं मुणि-धम्म समायरति उपसर्ग परीसह निजिणंति ॥ २३० भावति दुवालस भावणाउ गिम्हमि दिति जायावणाउ ।। ३१ विहरवि महि-मडलि विगय-सकु सम्मत्तणु पालिउ निकलकु ॥ ३२ । भावेण सरीरइँ सलिहेवि मणि दिघ दि हि जिणु सभरेवि ॥३३ ॥ घत्ता ॥ दसण-गुण-सार सुह-झाणु [15] करेविणु "[xxxxxxxx] पालेइ पंच महषयई। अणसणु लेविणु देवलोइ सवइँ गयइँ ।। २३४ ॥प्रथमसंधि ॥ * 10 [विईय सधि] भव-जलहि-जाणत्त वीर जिण पणमिऊण भावेण । वोच्छामि जमिह वित्त धणसिरि-धणदत्त-नामाण ॥१ ॥ घत्ता ॥ सुर सोक्खइँ भुजेंवि देवलोइ मोहिय-मण:। पुणरवि अवइन्नई भरह-सेत्ति पच वि जण॥२ [१] साएय-महापुरि सत्थवाहु निय निहव-विणिज्जिय-सग्गनाहुँ ॥३ अवगाहिये-सायरु सिद्धिवर्तु वहु देसि पसि? असोगदत्तु ॥४ तसु गेहिणि नामि चदलेह नव जोधणे कचण-चन्न-देह ॥ ५ "धणदत्त धणावह पुध-वुत्त मुरलोयहु तहि उवपन्न पुत्त ॥ ६ किडे [16] पढमहु नाउँ समुहदत्तु वीयाहुं निवेसिउँ उसहदच ॥७ पइ-दियहु वे वि" उवहसिय-काम वटुंति ससि ध कलाहिराम ॥८ गभीर-मुत्ति न सुर कुमार सुदर पुर-कामिणि-हियय-हार ॥९ कमल व सुनेत्त पसन्न चेस सूरो घ सुतेय अदिट्ठ-दोस ॥ १० " चदण दुमो व सीयल-सहाव आरूढ-महागुण नाइ भाव ॥ ११ AA 1 ज्झायति 2 बहुविहु 3 °झाणु 4 दसविह 5 उवसहसह 6 परिसण 7 दुपलय 8 सहरेवि 9 Missing 10 साणु 11 वीत्त 12 अवईनई 18 विहाँ 14 विनिनिड 15 नग्गनाहु 16 अवगाहिउ 17 सिद्धठतु 18 यसिधु 19 20 चदलेहिं 21 नवजोगण 22 °वत्त 23 उपवत 24 क्यि 25 पीया 20 विवेसि 27 पइदियभु 28 येथे 29 1 30 कामिणि 31 व 32 सुपसलस 33 अदिह 34 पदणदुमो व - S 10 ०१३-1] विय सधि ॥ धत्ता ॥ वधवजण-बल्लह गुरुयणि' विणिय मइंदनगई। लघिय-रयणायर राहव-लक्सण दोवि नई॥ १२ [२] हथिणार-पट्टणि जय-पयासि नाणाविह-यहुदेसिय-निवासि ॥ १३ कवण-मणि-निम्मिय-भवण-कर्मि पवणुडुय-कोडि-पडाय-रम्मि ॥ १४ [16]इन्भवई आसि' सखाहिहाणु कुजत च पर्वर-पय-दाणु ॥ १५ जिणसासण पकय-चचरी पडिवाणुघडे कुल-पईउ ।। १६ जीपाजीवाई-पयत्य-जाणु दक्खिन्न-महोवहि गुणनिहाणु ॥ १७ सीलवइ नाउँ पिय तासु इट्ट सीय ध महासइ गुण-गरि? ॥ १८ चद-मुह तुग-यण पिहु-कलत्त पिय-भासणि जिण धम्माणुरत्त ॥ १९ धपसिरिहि जीउ वहिय-पमोएँ" चिरु कालु वसेविणु देवलोएँ । २० भुजेवि भोग सहुँ अच्छराहिँ कचणमणि सोमणि (१)यणहराहि ॥२१ सीलवइहि सा उप्पन्न धीय विह पुत्तहँ उप्परि पवर-ख्य ॥ २२ ॥घत्ता॥ नचंतिहि" तरुणिहिं पट्टणि लोय-सुहावणउँ। वजतेहि तूरहि ससि कि बद्धावणउँ॥२३ [3] सुमिणतरि जणणिऍ" कमल-बन्न सिरि दिट्ट महा-पंकय-निसन्न ॥ २४ ति दिन्नु ताहि परमसिरि नाउँ नव-जोधणु पत्त मणाभिरामु ॥ २५ भमरजण-नील-सिणिर्द्ध-फेस पचमि-ससि-सुदर-भाल-देस ॥ २६ नीलप्पल-लोयण वयण-चद उपहसिय-लच्छि-लीलारविद ।। २७ उज्जल-कवोल-लावन्न-कति सिय-दसण-किरण-धवलिय-दियंति ॥२८ विवाहर सुललिय कवु कठ तुट्टग-वीण-यणहार लट्ठ ॥ २९ कप्पडुम-पाच-चार-हत्य सुविभत्तय-वरल(१)मण प[17]सत्थ॥३०॥ गमीर नाहि तिनली-तरग सगयरोमालि-रुइरमग(१) ॥ ३१ 1 गुरमणिद 2 महदमह 4 °मणि 5 नीमिय 6 °कोमि 7 इहवई 8 आसि 9 ° हिशु 10 इव 11 पपर 12 पयट्टु 18 जिणसासणि 14 अकयचरित 15 पडिवमाणुग्य 16 जीवापीवापय 17°दाणु 18 नाउ 20 सीह 21°गरिह 22 ° भासणि 23 °पमोम 24 (1) 25 घणहराद 28 नचंतेहि 29 लोए सखी 31 की 32 जणणी 38 नवजोषण 34 °सणीद 35 37 पदुम्म 38 गडीरशाद 39, 21 3घीय 19 इव 26दीय 27 रुय .

रतुपल-दल-सोमाल-चलणि पउमसिरिचरित [५१३२-1 विनिय(१) व पिहुं वर कलर्तुं पीणोर-जुयलु जलहर भमतु ॥ ३२ नह-ससि-मऊह मथर-गमणि ॥ ३३ आवन्जिय-सयल-कलाकलाव कडुयाविय कल-कोइल-पलाच ॥ ३४ केयइ-कप्पूर-सुगध-सास लीलावहुर्य-सुरबहु-विलास ॥ ३५ ॥ धत्ता ॥ उन्नय-चंमुम्भव आसासिय-तिहुयर्ण-जयहु। अहिण-गुण-सुदर चार्य-ट्टि भयरद्धयः॥ ३६ [४] एत्वंतरि पत्तुं वसतु मासु यम्मह-प्रिय-वधउ घर विलासु ॥ ३७ W FI8A ककेल्लि"-फुल्ल परिमल-सुयध उम्मच्चि (१)वियभिय-चहल-गध ॥ ३८ मजरिये चूय फुलिय अणत अणुणिजाहिँ तरुणिहि कुविय कत ॥ ३९ आरत-धुसुम रेहहिं पलास नमयण विहल(१)-विरइय(१) पास ॥ ४० उत्थरइ महुरु कोइल-निनाउ न वम्मह-धणे-हुकार-राउ ॥ ४१ चञ्चरि दिति उम्भिय वि हत्य मय धुम्मिर नच्चहि तरुणि-सत्य ॥ ४२ " सा अन्न दियहि पउमसिरि वाल सिय-कुसुम-दाम-समलिय-वाल ॥ ४३ मयणाहि-तिलय कय-चयण-सोह गडयलालिहिये सुपत्तलेह ॥ ४४ नव-वपर्य-चिरइय-कन्नपूर कुडल-मणि-किरणतरिय-सूर ॥ ४५ कठट्ठिय-रयणाहरण-हार यणजुयल-निरेसिय-तार-हार ॥ ४६ भुय विनिहिय-नवककण विचित्त सबगिय हरियदण विलित्त ॥ ४७ मणि-मेहले-मडिय विउल-रमणि घरनेउर भूसिय चार-चलणि ॥ ४८ ॥ पत्ता॥ आएसि जणणिहि" आणदिय मणि पउमसिरि। [18]पियसहि-परिवारिय गय उज्जाणि अउव सिरि(१) ॥ ४९ [५] ॥ उजाणु नियवि हरिसिय-मणेणे कर उन्भिवि भणई घसतसेण ॥५० "सहि पेक्खु पेखु उज्जाण-लच्छि पल्लविय-तरण-तरनर मयच्छि ॥५१ 1 3 moras less 2 पपिउ 3 °क्लुनु 4 पीणोरा 5 रमसिमयुह 6 पछ" 7 कदुयात्रिय 8 लीलावहुए 9 °तियणि 10 चाउ° 11 महरघयहु 12 पउ 13 14 ककेलिय 16 मजरीय चूय 17 फुलीय 18 शारत्त 19 "विरल 20 विरईय 21 माम 22 उधरह 23 महुर 24 घणु 25 चरिहु 26 यवियस्थ 27 परममिरि 29 सवलीय 30 °साहिहिय° 31धपष 32°उयाण 33 नविदिय 33 सगी 35 मेहर 36 मुसिय 37 चळण 38 आरोसि 39 जणणीहिं 40 जाओवमिरि 41 मणेण 4३ वलमि 20 15 उम्मच 28 कुसुम 42 मणई 10 ०५३-४३1 निईय संधि अवलोयहि चंपय तिलय चूय तिन्निवि रइनाहह वाण-ख्य ।। ५२ भमरउल-मुहल फुलिय असोय विरहिणि-जण-जणिय-महंत-सोय ।।५३ पवणाय तुंग तमाल ताल नचंति नाइ चेयाल काल ॥ ५४ धव-लज्य-जूहिना कुंपलाइ(१) छम्मास. नई मोत्ताहलाइ ॥ ५५ सम्मिल्ल-दलावलि किंकराराइ(१) उववहहिँ अणोवम कणय-छायः ॥ ५६ ' अलि व.वि केयइ यज' लग्गु() जं जसु मणिट्ट त तासु लग्गु ॥ ५७ उभिय-करअगुलि एह जाई हकारइ भमर जुयाणु नाइ ॥ ५८ पाडल-तरु मरियउ ऍड पेक्खु माणिणिजेण-माण-निमूल-दक्खु ॥५९ सहयारु महादुमु एत्थु लोइ" हिडोलइ सहुँ पिययमइ कोइ ॥ ६० नाणाविह-कीलइ जाहि" रमेवि" पउमसि[रि] भमइ वणि नाइ देवि ॥६१॥ ॥ घत्ता ॥ सही" का वि" जंप "रवि वट्टइ निट्ठर-किरणु । इह माहवि मंडवि पिय-सहि चइसहुँ एकु खणु" ॥६२ [६] एत्थतरि" पर्नु समुद्ददत्तु मंधर-गई कुजत नाइ मत्तु ॥ ६३ माहवि-लय-मडवि सुंह-निवि? पउमसिरि तेण सहुँ सहिहि दिट्ठ॥ ६४ "कदष्प नराहिम-रायबाणि का एह किसोयरि नवजुयाणि ॥ ६५ मुंह-कमल सुरहि-नीसास-लुद्ध लीलारविंद-हय-भमर-मुद्धे ॥६६ कि वण-सिरि पयडिय-पाडलच्छि(१) (19]सुर-सुंदरि कि वसत-लच्छि॥६७ रई मयण-रहिय कि नाग-कन विजाहरि किव सुवन्न-धन्न ॥ ६८ विम्हिय-मणु ताहि नियंतु रूप तियसो इव निचल-नयेणु ॥ ६९ मयणाउरु उल्लतै-अगु ठिउ मैतहि [वसिकि] न भुयंगु ॥७० सो सत्यवाह-नदण-यरि पउमसिरि-णय[]] गोयरि पइ? ॥ ७१ "कि एहु फर्णिदु सुरिंदु"सं नारायणु सूरु कुयेरु चदु ॥ ७२ रइ-रहिउ मयण कि नाग" चिततिएँ तहि उल्लसि सेउ ॥ ७३ 1 पमनाइह 2 सोह 3 घइरह तुहिपुचलाइ नइ 5 उमेल 6 उपवह हिं जाइ 10 उपाणु 11 माणणि 12 सहियार 18 लोए Probably to be corrected to जोइ 14 Meaninge 15 रवि 16 देवी 17 सहि 19 महाप 20 पइसह 21 URथतरी 23 मरगय 24 पर सह 26 लिबिटु 27 मुहु 28 फम 29 उद 30 पाटुलन्टि 31 फेस 32 रय 35 सुया 3G °मणु 37 786 घिउ सो 39 निधनु ायण दूर 41 उपेनतु 42 Three moras too fey 43 ययवाहु 44 परिद 45 नय 46 याहु 47 सुगिंदु 48 63 49 नागकेऊ 50 चिततीए 51 उलसीड 6 25 7 दिएरा 9 18 कप 28यतु 25 33नि 34 नाराकत - -- पउमसिरि चरित [प०७४-९५ ॥ घत्ता ॥ आणद-जलाउल सो [सा] मुह-लोयण चचलिय(१)। जाणउ राय-परावस देह परो20A]प्परु तिहि मिलिय॥७४ [७] "वरलक्खण-भूसिय-ललिय-देह सहि जाणहि कोइ जुयाणु ए" ॥ ७५ तहि मुणिवि भाउ सघायरेण पुच्छइ तसु मित्तु वसतसेण ॥ ७६ "सपुन्न ससि घ मणाभिरामु एहु कासुपुत्त त]सु किं वै नामु" ॥७७ तो भणई पियकरु "मुणसु भद्दे प्रियमाहवि-महुरालाव-सद्दे ।। ७८ सिरि विजय नराहिय दिन्न छत्तु साएयपुरा असोगदत्तुं ॥ ७९ इह पुरवरि आइउ सत्यवाह तसु पढम-पुत्तु वर सिरिय नाहु ॥८० [20Aमुदरि नामेण समुद्ददत्तु जो जणणि ५ मन्नइ पर-कलत्तु ॥ ८१ साहेहि सुयणु कह एह पाल कसु तणिय अणोरम-रूय-साल" ॥ ८२ "इह नयरि सेहि नामेण ससु जसु सिर्दु महानिहि" पर[म]सखु ।। ८३ तसु धीय एह सुदर कुमारि पउमसिरि नाउँ मुणि हियय-हारि" ॥८४ 'सहि-मित्तेहिं विहि-मि" वियक्खणेहि कुल-जणय-नाम तहि कहिउ तेहि ।। ८५ कर जोडिउ तीए कुमारु युत्तु [21]"इय माहवि-भडवु हरियै चिनु ८६ उवविसहि मुहत्तु महाणुभाव पिसुण घे सूर-कर-जणिय-ता" ॥ ८७ ॥ पत्ता॥ अन्भत्थिय-सारि [xxxxxxxx]" वयण वसतहि तेण किउ । ओसहु" निर मिट्ठ विजयइट्ट अहु जण कासु न होइ "पिउ॥८८ [८] पउमसिरि ससञ्झस तर[ल] नयण ठिय लजोहामिय-नमिय-चयण ॥८९ नीसास-समीरण चचला गणयति केलि-पंकय दलाई ॥ ९० सख-सुय-समुह वोलइ वसत "इह पिये सहि"पढम अम्हि पत्त॥९१ । पडिनत्ति कुमार, करहि मुद्धे" म अच्छहि मूढिएँ गुणविमुद्धे" ॥९२ सहि वयणु सुणिउँ सील[व]"इ(१)-जाय जपइ इसीसि-खलत-चाय ॥ ९३ "सागउँ रइ-बज्जिय पचवाण जण-णयणाणदण सुह-निहाण ॥ ९४ 2चवलीय 3 दुमिय 4 जागा 5वेव 6 भो 8 सुणसिं 9 सादि 10 दित्तु 11 "पुराओ 12 अमोगहतु 13 जजणी 14 सोहि 15 वणीम 16 सिह 17 महानिहिं 18 पहिं विं 20 माइव 21 करिय महतु 23 महणुभाव 24 पय 35 मुर 26 वार 27 आभग्थिय 28 Missing 29 धयणु 30 वसतहिं 31 गायधिय 32 होइ 33 इय 34 विय (थिय) 35 महि 37 मुहे 38 One mora too fow 39 इसीस 40 सोग 1"जलाउन 7 यह 19 नासु 22 36 कुमार म. ९५-११४] बिईय सधि पणईयण-पंकय बालसूर कल्लाण-निलय थिय()वर-सरीर"॥९५ तो सत्यवाह-सु[उ भणइ "चाल थिय सुदर सुदरि सध-काल" ॥ ९६ पुच्छिय पउत्ति सहि परियणेण सभासिय तेण वसतसेण ॥ ९७ "लोयण, कयत्वइँ जासु [21]म्ह सच्चविउ जेहि मुह-कमलु तुम्ह ॥ ९८ ॥ वत्ता ॥ मुहु तुम्हहँ दसणि मन्न अजु पसन्न विहि ॥ कि सुंदर लभइ पुन्न-विहणेहि रयण-निहि" ॥ ९९ [९] कप्पूर-पउर विरइय(१) सणाहु पउमसिरि देइ तंत्रोल ताहु ॥ १०० मयरदाणदिर्य-भमर जाल निय-हत्य-गुत्थं वर-वउल-माल ॥१॥ साणद लेवि घण-नील-केसि आणेवि निवेसिय तेण सीसि ॥ २ निम्मल-गुणहु हियय व हार कुमारिएँ" पयच्छइ सो कुमार ॥३ ओलइज कठि तिऍ* य[य]ण() तोसु हरिसिज्जइ सहियणु मणि असेसु ॥४ परिचिंतिवि दुन्नि वि हियइ एउ "मयरद्धउँ तासु पसन्नु देउ ॥५ ऍह चाल हुएसई जासु कति" लावन्न-पुन्न सिय-कुद-दति ॥ ६ अहिणव-मयरद्धय-जयति उनुग-पओहर कणय-कति ॥ ७ सा नारि धन्न ऍहु दइ[] जाहि भन्नउँ सुहवत्तणु भुयणि" ताहि 10 पिउ जाहि य ऍहु बैंहु पुन्न-रासि परिह विजुय(१)तह तणिय दासि ॥९ ॥ धत्ता॥ रड-यम्मह-रूप विनि वि" मणि आणंदिया। xxxगय पालयई (१) ना.22A)वइ अविय-रसुल्लिय ि॥ ११० 15 20 a वहृति विहि नि अणुराय-चंदि" आणदिय-पैरियण-मण-समुद्दि ॥ ११ एत्यतरि आगय पवणवेग पउमसिरि-धावि (१)नामि सुवेग ॥ १२ करि []वि तीऍ पउमसिरि वृत्त "होकारई अम्माएचि पुत्त ॥ १३ लहु एहि पच्छि वधव-सहाउ परिवालइ भोयण-समजताउ" ॥११४ 1 पण सयपार 3 सहिय° ! meaning 2 5 छह 6 विहुणेह 7 बोलु 8°दाणदीय 9 गुच्छ 10 यउछ 11 केप 12 गुणड 13 कुमारीय 14 दिय 15 घणतोमु 16 परिचितवि 19 कत 20 पन्न श्री भपयवई 22 मुपणि 23 ताहिं 24 यदु 25 वणीय 26 "रम्मद 27 प्रिविधि 28 मगिदियह 29 Two moras too few ३० पलपह 31 दि 32 परियणि मणि समुशि 33 मावि 34 होकार 17 मइइट 18 दूएसए पउमसिरि चरिउ [प०१५-१३० तो भणइ वाल उधिग्ग-चित्त "इह आगय जणणिऍ कहहि वत्त" ११५ गय धावि भणइ सहि मुणिय भार "आयन्नह क्यणु महाणुभाव ॥ १६ अणुजाणहि' पिय-सहि जाहुँ गेहुँ पइदियहु यियहइ जह सणेहुँ ॥ १७ तह सुणहि कुमार समुद्ददत्त अणुदियह कहायहि स-कुसलम्चत ॥१८ किं वुच्चइँ सुपुरिस वारवार पिय-सहिहु सरण तुहु वैर-कुमार" १९ तो कुमरुपजपइ(225]"सुद्धसामी"(१) साणद्धइ तिहुयण-मैल्लि कामि ॥ १२० अब्भत्थणु विहि वि समाणु एउ पुणदसणु सुदरि जाउ गेहु" ॥ २१ ॥घत्ता। मणु हरिउ कुमारि हि] हियउ समप्पिउ तासु जणि । सचल्लिय भरणह सख-धूय निरु मुन्न-मणि" ॥ २२ ॥११] चिरु कुमरु नियच्छेवि साधुराउँ कह कह पि विणिग्गय उपचणाः ॥२३ सचल्लइ थकइ वलइ जाइ पउमसिरि महा-गह गहिय नाइ ॥२४ सपत्त गेहि सा सुन्न बुन विगलत-नयण निरु मणि विसन्न ॥२५ कोमल-पल्लकि निविन्न वाल रवि करि मिलाणे न कुसुम-माल ॥२६ अहिलसंइन भोयण न वि य पाणु अप्पाणउँ मन्नइ मुय सनॉणु ॥ २७ परिहरिय न्हाण-तमोल फुल्ल अच्छइ जिव वन्नरि डालि भुल्ल(१)॥२८ हरिणक-खड पहुँर कनोल नारुहई स:23 हिहि सह चाडोल ॥२९ विसु मन्नइ ककण हार दोर हरियदण कुकुम रीण चीर(१) ॥१३० "न इराइ वीण नलि"(१)होइ चितु न य पत्तछिजु कप्पइ विचित्तुं ॥ ३१ + इ पढइ न नच्चइ न य हसेइ पडिवार्य ण सुर्य-सारियह देइ ॥ ३२ नय भार्यइ(१) गध-कुरगै पोय परिहरिय असेस वि सुह विणोय ॥ ३३ । घत्ता॥ मुच्छिज्जइ सिजई रोयेई चम्मह-सर-सलिय-मणहि। सताउ वियभइ बालहि अगि असहणु को वितहि ॥ १३४ 2 जणणिय 4 मावि 5 मुणाउ 6 ययणु 7 अणुजाहिं 9 गेहि 10 सणेह 11 स is metrically redundant 12 घुश्चर्हि 13 सहहि सरणु 14 दुटु यर' 15 Corrupt for मुटु मामि। 16 °मल्ल 17 जाउ 18 मुउमण 20 उपविणार 22 विलवत 28नियम 24मकाण 25 कुमसम 26 इहिल्सइ 27 भोयणु 28 सवाणु 29 चुक 90 पनुर 31 नरहद 32 सहिहि 33 निसु 34 धीर रोग Is probably corrupt for वीण or मीण 35 For वीणि न वि? 36 विविणु 37 कयरूप 38 परिवारि 39 सुर 42असेसे 43 रिजाइ 44 रोयइ 45 असणु The fourth pada is defective by one mora अपिदि for अगि? 3गद 1भागह 8जाउ 19 साणुराय 21 पुस 40 सायद 41 पुरण " n U १० १३५-१५५] विय सधि [१२] अभिरमइ न आसणि सथणि भवणि उजाणि न तरुयरि रुदतवणि(१)१३५ नवि मडवि न वि जपाणि जाणि न सरोवरि देउलिन य निवाणि ॥ ३६ न वि इच्छइ ससिहर किरण-सगु सिसिरोग्यास पुणे) डहई अगु ॥ ३७ कमलिणि-दल-सिरिस-मु[23] णाल-हारु चंदणरस सीयलु घण-तुसार ॥३८ । सिसिरोयार सहियणि पउनु खई खार-सरिसु मन्नइ निरुतु ।। ३९ अवलोयहि जामिणि" वद-धवल करपल्लर-सठिय-चयण-कमल ॥ १४० उग्गायई पचम-राउ(१) गीउ भग्गगुलि नियं कुसुमचाउँ॥ ४१ "रे रे रई वल्लह पचवाण निकारण कि अपहरहि पाण ॥ ४२ "जियxxसहिय जि तु(१) दुबिलासि" पुरिसत्तणु दरिसहि तह जि पासि ॥४३ सयवत्त-कुसुम-सोमालियाह पहरतु न लज्जसि वालियाह ॥ ४४ । छत्ता। हिम-सीयल-मंडल रोहिणिनियणाणदयर। म ससिहर मेलहि जलण-समाणफुलिंग-करें ॥ ४५ [१३] अन्भत्थिर ससि निनुहह तो वि सकलकु घंकु कसु सुहा होइ ४६ सहि मालहि कुसुमेहि सुहँ मियंकु(1) मसिणं मुसुमूरई[2A) विगय-संकु ४७ खणु एफ तीऍ सताव-हारु" यण-मंडलि मुकु कुमार-हारु ॥ ४८ दीहुन्हे मुयइ नीसास सज्ज सहि वुत्त वसत मुएवि लज्ज ।। ४९ "सरसइ-कुलमदिर विमल चंसु कामिणिजण-माणस-रायहंसु॥ १५० ॥ कुजरवर-पीवर-बाहुंदडु सय-वधु-भसलेकुल-कमलचंद्॥५१ गुण-रासि सविग्गहु पचवाणु लहु आणहि पिय-सहि सो जुया" ॥५२ फुड कहिउ तुर्दु परमत्थु एहु मयणग्गि-पलीविज मन्झु देहु ।। ५३ तसु अग-संग-सीयल-जलेण उल्हावई अंगु असेसु जेण" ॥ ५४ "सुट्ट वि मयणम्गि करालियाह (24n}न विजुत्तु एउ फुलवालिया]"॥१५५ ॥ 1 for asयर रुद्ध ववणि? 2जपाणि 3 जाणि 4 यरोवार 5 ससिरोषयार 7 सरिस 8 पदणरसु ७ ससिरों 12 जामिणि 16 लिइ 17 कुसुमवार 18 रे 19 निकारण 20 Defective 21 दुविलास 22 तुह 23 रोहिणिभाणदयर 24 फुलीग 2G Two moray missing सुङ or सुह? 27 Can be read as सुद्ध or सुद्ध 28 मसिमूरिइ 29 हर 30 अणमडली 31 दीहूर 32 माणय. 33 पाड 34 सययधुमसल 35 °यदु 36 यिय 37 जुपाए 38 तुधु 39 मन्म 40 उहावि 41 पारियहि 10 यदुत 11खर 6 सदशु 13 उपग्गाग्रह 14 पचनु 15रायगाउ 25 अरछिड ६.

पउमसिरि चरित [प० १५६-१७७ 13 [250 पघत्ता॥ तुहु अन्ज वि सुदरि पाणिग्गहणु न किजई। समिलेहानदर्ण केम्ब ऍत्यु आणिज्जइ ॥ १५६ [१४] 'परिवालहि वासर कइ वि मुद्धि तुहुँ उत्तिम कुलि निम्मलि विसुद्धि ॥ ५७ पइँ सइँ जि वरेसइ सो कुमार को मुयइ महामणि-रयण होरु ॥ ५८ सञ्चविय जेण तुहें तरल नयणि नविलगइ अन्न तसु चित्त-भवणि"॥५९ सहि-वयाण ति हिम-सीयलेण आसासि[य] चदण-रस-जलेण ॥ १६० अवहियमणि कन्न मुहुर्त देह(१) बट्टई कुमरह वि अवत्थ एह ।। ६१ " पिय[25] नहि य दिट्ट ति चकवाई झूरइ ससि-किरणालिद्ध नाइँ ॥ ६२ वासर-ससि ध विच्छाइ मुत्ति गय हिय हरेविणु सस पुत्ति ॥ ६३ न परिक्सइ कचण-रयण हार विदुम-ककेयण-मणि-मसार ॥ ६४ "तहि दिट्ठ महावणि जा कुमारि सा अम्ह्ह मित्त अगाल मारि" ॥ ६५ दीईन्द मुयइ नीसास के घण-सलिल सित गिरि गिम्हि" जेव ६६ ॥धत्ता॥ हरियदणु बदु जलहुँ तासु निरारिउ तणु [तनइ । सो कुमरु ताहि वर चालहि अगै सगु परिचिंतवइ ॥ ६७ दुधल-सरीर पेक्खेवि"] पुच्छइ सत्याहुँ कुमार मित्तु ॥ ६८ " "कहि वच्छ पियकर कणयगोरि" किंवाहइ तुहु मित्तई सरीरि" ॥ ६९ "सुणि ताय तुझे सुंउ कुसुमवतु कीलणह पत्तु निभेरु वसतु ॥ १७० लच्छी 4 सकोमल कमल-हत्य मइरी इव भणे 26Lमोहण-समत्य ७१ लावन-तुलिय-तियसिंद-नारि सुय ससह नव जोवण कुमारि ॥ ७२ सञ्चविय कुमार चणि वइट्ट सा काम-दल्लि जिह मणि पइट्ट"॥७३ 1. सत्याहि" वृत्तुं समुददतुं "सा वाल होइ जिह तुहं कलत्तु॥७४ विह करमि पच्छ उज्झहि विसाउ" गड सस भवणि उद्धयफाउ(1) ॥७५ तपील-पमुई गेहोवयार रिउ सखि तासु पहुय-पयारु ॥७६ सायरु पडिपुच्छिउ कुसल चत्त "हउँ धन्नु जासु परि तुमि पत्त" ॥१७७ 1 मुटु 2 पाणीगइणु 3 फीसद 4 भदणु 5 हार 6 °ायण 7 विनिमयीणि वि in the line is metrically redundant 8 वयणी ३ महुत 10 घरूद 11 दिय 12 दि 13 सरलिसित पिरि गिन्दु 14 जर दी 15 अगि 16 दुयर 17 पैसेवि 18 19 सायदु 20 कुमारुमितु 21 फगयरोरे 22 पाहद 23 मित्तटु 24 नुश 25 सुद्ध सुमयतु 26 पतु 27 निभा 28 वि 29 मयरा 30 माग 31 °ोरण 32 सस्थाहि 35 अछु 34 समुदत 35 सुद 36 ८३सहि अ पमुह 38 सखी 39 पदुपरपार ५०१८-१९८] विडय सधि खणु एक विलंविवि ॥ पत्ता "सत्यवाहु विहसन्त-मुहुँ । अह सखेिं पुच्छिर "कहहि वत्त कि आउ तुहुँ[265] || १७८ [१६] तयणतरि बोल्लइ सत्यवाहु "सुणि सख कन्जु परिभवाहु(१)॥ ७९ । गुणरयण-महोवहि मज्झु पुत्तु नव-जोधण-कल-विन्नाण-जुत्तु ॥ १८० निय धूय तासु पउमसिरि देहि अन्भथिंड सुपुरिसु एउ गेहि" ॥ ८१ आपुच्छिउ परियणु सुहि कलर्स बंधव असेसह कहइ वत्त ।। ८२ सत्याह-सुयह सगेण दिन्न प्राणहँ वि' इट्ट पउमसिरि-कन्न ।। ८३ दोहिं वि आणदिय माणसेहि पुच्छिजइ लहु जोइसिउ तेहि ॥ ८४ । चउवेय-वियक्खणु निधियार जो जो इ]स-सस्थह गयउ पारु ॥ ८५ गणिऊण प[27]यत्ति गुण-समग्गु जोइसिउ कहह"फुडताह लग्गु ॥ ८६ "पंचमि तिहि सोहणु गुरुहु वार नक्सत् हत्थु सिवु जोग्गु सारु ॥ ८७ अइसुंदर वालहि पिय-कर" सोहग्ग-रिद्धि-सुह-सोक्ख करणु॥ ८८ ॥ धत्ता।। सोहागइ सजुतु दोस असेस निरुभड। एपविह सठिट अन्द् लग्गु न वि लन्भइ" ॥ ८९ [१७] सपुजिउ दोहिँ वि जण[हिं] भट्ठ आसीस देविनिय परि" पय१ ॥१९० धवलिजाहिं तुंगई मदिरा विरइजहि चित्तइ उज्जलाई ।। ९१ LATv विरइजहि मस्थिय विविह-चन्न बहु जाइफलाइ"xxxx-~* ॥ ९२ बहिजहि कुसुम-चंदणा कप्पूर-तेल्ल-गधुक्कडा ।। ९३ आणिजहिं वत्व-विभूसणा किजति विविह कोऊहला ॥ ९४ उवणिजह सजाया पेज्जया. सुहि-सयणहे जति निमतया ॥ ९५ निम्भिउ वर-मडवु अइमहतु कोमल-तरु पल्लय-माल-यतु ॥ ९६ कय कयण-कलसहि रम्मएहि" जा दिट्ठ-दिट्ट सुहि-सज्जणेहि ।। ९७ देवंगुलोर्य मणाभिराम झुलं त] हार मणि-कुसुम-दाम ॥१९८ 15 25 3 मुह 1 नियति सत्तावाहु 4 मसी 5 अमयीउ (क्लत्तु 7 मि इह 8°सयहि गगिउण 10 पयत्ती 11 कहा 12 परशु One mora too fer 13 सत Tho odd pidas are unequal 14 अंगु 15 मह 16 शामिस 17 परि 18 जाइकालाई 19 Seven moras Tanting 20 पट्टीजह 21 गधू' 22 विमुमगाइ 23 कोउहाइ 24 उवगिजह 25 °यतु 26 रम्मयेहिं 27 देयगोटोय पउमसिरि चरित [प० १९९-२०० T S । घता॥ हल्लप्फलु दो.28Aहिं वि परियणु वालहि मणु आणदियउँ। विवाह-दिवसु सपावियउँ॥ १९९ [१८] सिरि-मडविइ दुवित्-चन्नएहि पूरिउ चाकु वर-चुन्नएहि ॥२०० मोत्ताहल मडिङ पट्ट देवि उवएसिय तहि पउमसिरि-देवि ॥१ पडु-पडह-तूर-मगल-रवेहि सुइ-सत्थ पढतेहि दियवरेहि ॥२ अइहपहिं करेविणु कोउया अहिसिचिव गाइवि मगला ॥3 भुय-लयहि घटु ककणु पयित्तु दियोसहि सिद्धत्यऍहि जुत्तु ॥४ "आयव-कसिण-धवलुजला अजिय। नयण-नीलुप्पलाई॥५ पिययम-फासेण वे सीयलेण धवलिउ सरीरु चदण-रसेण ॥६ रजिउ निवाहरु जावएण राएण , विहिय-सुहावएण ॥७ [28Bहर-हास हस कुद् धग्लु परिहावि"[य] अहिण-सोमजुयल ॥८ “मणि नेउर-कुडल मउड-हार चामीयर-किंकिणि-मउड-दोर ॥ ९ 1। भमरउल-मउड(१)सिय-कुसुमदाम- सजमिय-केस न अमर राम ॥ २१० ॥त्ता॥ कुलदेविहि अग्नई बाल वइसइ सो कुमरु। मतो इव झायइ निर्य(१)-हियड सतान-हरु ॥ ११ [१९] 2 कय-मगर्ल सो सत्याहुँ जाउ आहरण कति-कन्छुरिय-काउ ॥१२ मणि-मउडालकिउ उत्तिमगु दाहिण-करि सठिउ तिक्खुखग्गु ॥१३ सिय कुसुम विलेप] धरलु वत्थु वदइ गुरु देवय तिप्पसत्थु ॥ १४ अच्छइ [सो] पियकर-सहिउ जाय सिरिपुज-नाम करि" पत्तु ताम्य ॥१५ जो हिमगिरि व लघिय-नहागु घटारव भरि 29य-यणयल-मग्गु॥१६ समय-जल-कय कद्दमुं नाइ मेहुँ सिय-चमर-सख-सजमिय सोहु ॥ १७ थिर-थोर-प]दीहर-सुडदडे(१) वर कुसुम-मालिय गलिय-गडु ॥२१८ 1 Third line missing? The even pūdas are unequal महविय 3 घूसएहि 4 महीउ तूर 6 भुयलहियधु 8 निलुपलाइ ३६ 10 य 11 हार 12 क्दा 13 बरिहादि 14 अग्गइ 15 हिय 16 मेगलु 19 विले विशु धरलु साधु 22 गणलयमगु One mora tio many 24 °मेदु 25 "सामिय 20 दीहरू दहसोह 27 गहित Ono mora too fer 17 सस्थादु 18 कडरिय 20 नाम 21किर 23 कद्दम्म " १० २१९-२३९] विईय संधि २३ मयगंध-लुद्ध-महुयर-धमाल(?) रुणुरुणिय-तार-रव-गेजमालु ॥ २१९ गभीर-कठरवि नासियारि आरोविय-रयण-सुयन्न-सारि ॥ २२० दप्पुन्भर्ड रिउ-रुलयलु(१) कयंतु हरियंदण-धपलिय-धवल-दंतु ॥ २१ ॥ धत्ता॥ सिरिय कुंभउ मत्त-गइंदु विहावइ । गज्जतु सविजुल सरय-महाघणु नावइ ।। २२ [२०] आरूढ़ तेत्यु रेहइ कुमार एरावणत्यु न वजधारीं ॥ २३ ससिकिरण-धरल-धरियायवत्तु [29 सवलियं चलिय-चह-जन्नजतु ॥ २४ वजंत-तूर-काहल-बवॉल पडिसह-भरिय-भुयणतरालु ॥ २५ वदणेहि पढतेहि महुर-तारु गायतिहिं तरुणिहि हियय-हारु ॥ २६ आसीसर दितेंहि वभणेहि नच्चतँहि खुजेहि वावणेहिं ॥ २७ अमय व परजण-सुदरीहिं पिजतु विउल-नयणजलीहि ।। २८ सुहि-बंधव सहिउ समुद्ददत्तु भनणगणि सखह तुरिउ पत्तु ॥ २९ ज च बजत-पडु पडह सहाउलं" ज च सुपसत्थ-गिजंत-वर-मंगलं ॥२३० ।। जच नच्चत-मयमत्त तरुणीयण च हिडत-उत्ताल-चर-परियण" ॥ ३१ जच सुविभत्त मणि-चम-सदोहय जच विक्सित्त-अलि-मुहल-कुसुमोहयं३२ [30]जं च आवद्ध-देवग-उल्लोवय जच माणिककर-जणिय-उज्जोवय ॥ ३३ जंच झुरत-सिय चमर-मणिमालय जं च दिप्पंत-हारावली-जालय ॥ ३४ जेच सुर्वत-वर-घेणु-वीणा-रव जं च किअंत-सुहि-चंधुजण-गउरवं ॥ ३५ ॥ जं च मयणाहि-धणसार-गंधुक्कड" ज च भुजत-हुँ-लोय-सय-सकर्ड ॥ ३६ ज च दिज्जत-कप्पूर-तवोलय जच उच्छलिय-उद्दाम हलवोलय ॥ ३७ ॥ धत्ता॥ कुमरु लोय-लोयण-सुहउ। सह बंधव-लोऍहि सखु" वि निस रि] समुहउ ॥ ३८ [२१] सीलवई नियंव-विसालियाहि अइहवहि सहिय कुल[30]वालियाहि ॥२३९ 2 रणु तारि रवि 4 मालि 5 कठिरवि 6 पुम्मदु 7 धवलिउ. 10 सविजलु 14 सपलिय 15 पवालु 16 नाचनेहि 17 पर° 18 °यजष्टीहि 19 बज्मत 20 सहउल 21 गीजत 22 °पहियण 23 माणिकरमणिय 24 पुलव 25 सुवति येशु 26 सुह 27 गकर 28 यदु 29 दिजच 30 सरकोइ 31 निसड 32 सीलया 33 भइधहपहि 34 सहियालयालीलाहिं अवयरिउ गइदह 23 1 यमाणु 8 सिंदरिय मुत्तरादु 11 भार 12 वनवारु 13 °याइवतु २४ पउमसिरि चरित [५० २४०-२६१ आयार करेविण हि तुंह वर-सहियं माइ-मंदिरि पइट्ठ ॥ २४० परिहासु करेविणु सहि वसत पाढेइ कुमार सिलोय-सत्त ॥ ४१ अवणिज रत्तपरु करहि लेगि पउमसिरि दिट्ट न पयड देवि ॥ ४२ सहरिसु लच्छी व जणहणेण कोमल-कर-पल्लवि लइय तेण ॥ ४३ फसेण विहि वि बहिउ अणंगु न पउम-नालु कटइज अगु ॥ ४४ पउमसिरि-सहिउ विहिहिं कुमार आरूढ हियइ घोलत हारु ॥ ४५ जालेवि जलशु समिहिंधणेणं लायजलि घित्तिय" दियवरेण ॥ ४६ गमीर-तूर बाइय [अ]सस आऊरि(314]य काहल जमल-सख ॥ ४७ रणिहि" उग्गाइय मगलाई भमियाई चियारि उ मडलाई ॥४८ "गुर वदिवि लद्धासीसया पवरासणि दोवि वइट्ठयाइँ ॥ ४९ ॥घत्ता॥ एकासणि सठिय वाल कुमार, सहइ सह(१)। नावइ गरि तिलोयणहु ॥ २५० [२२] " आणदिउ गुस्यणु वप्पे-माय भत्तार-सहिय वजिय सुताय(१) ॥ ५१ रोमच-कचुइजत-देह नच्चइ सीलवइ स चदलेह ॥ ५२ अइमथरु पयडिय-हार-भाव वित्थरिय-महुर मजीर-राम ॥ ५३ एत्यतरि सखु ससत्यवाह उधृढ(१)-गरुय-रोमच-बाहु ॥५४ आहरणेहि यत्यहि उजलेहि तवोहि कुसुम विलेवणेहि ॥ ५५ माणिफेहि[31s [xx]ऍहि मोत्तिएहि बहु खल्जेहि पेजेंहि भोयणेहि ॥ ५६ वाहिय-यधर सयण मित्त गुरु परियण सोयासिणि कलत्त ।। ५७ कश्वर नड चेडय भड भट्ट गठविय(१) पाडल मल्ल चट्ट ॥ ५८ आरुहिय जाइ सघग-तोसु सम्माणइ सो पुर-जणु असेसु ॥ ५९ निग्गय समाणियं जन्नजत अन्नोन्न हसति कहति यत्त ।। २६० धवलच्छि मुरच्छह . 25 जिणु दिप दि हि पणमेविणु भुयण नाहु तियसिंद-नई । पउमसिरि लेयि कर-पल्लवि बुमरु सपध घरह गउ ।। २६१ ॥ विईय सधि ॥ 1 आयारा परि सहिय 4 सदरमु 5 पि 6 जणणेग 7 चिहिरिब 869 लोपजरी 10 समहिं 11 पितिय 12 वर्णिहिं 13 कुमार 14 मुहि पसह 15 विप 16 चमत 17 पद 18 सयोदेहि 19 परियणि 20पुर 21 भणे 20 सम्माणिय 23चायत 34 हसिंहमत १०१-१७] तईय संधि [तईय सधि] पणमामि मोह-तम-निरह-नासय भविय-पकयाणदं। विप्फुरिय-गुण-करोह उसभजिण तियस-महिय च ॥१ निद्दलि.82A)य-तिमिर-नियरा बुह-महिया कमल-सगया जयउ । निम्मल-कलाभिरामा सुयदेवय(१) चंद-मुत्ति घ(१)* ॥२ उविय-तवणिज्ज-बन्ना सुय-सहिया धवल-सीहमारूदा । अवय-लुवि[य]-हत्था अम्बादेवी सिव दिसउ ॥३ * * * * 18 ॥ घत्ता ॥ उज्जोइउ भुयणु असेसुइ गरुय-राय-रजिय-हियउ। अथवण-सिहरि रवि सठियर्ड सझा-बहु-उबंठियः॥४ [१] अत्यमिउ दिवायर सझ जाय थिय कणय-घडियनं भुयण-भाय ॥ ५ कमलिणि कमलुन्निय(ए) महुयरेहि असुऍहि रुएइ सकजलेहि ॥६ [32]सोआउरु मणि चकाउ होइ कर मित्त-विओउ न दुक्खु देई ।। ७ अधारिये सयल-वि दिसि विहाई किलिकिलिये भूय रक्सस-पिसाय ॥८ तमु पसरिउ किपि न जणु विहाइ जगु गन्भ-वासि निक्खित्तु नाइ ॥९ वोहंत कुमुय-वर्ण उइड चदु कदप्प-महोसहि"-रुद-कदु ॥ १० चणि जेम भइंददु हत्थि-जूह नासेइ मियक, तिम्ब तमोहु ॥ ११ हरिणक किरण विफुरिउ भाई गयणगण धवलिउ न छुहाइ ॥ १२ निसि-पढम-पहरि उद्दाम-कामि चासहरि कुमार मणाभिरामि ॥ १३ महमहिय-चहल-पर-धूय गंधि पंचन्न-कुसुममाला-सुगधि ॥ १४ रुणुरणिय महर-रवि भमर-लीवि' पजालिय-मणि-म(33Aगल-पईवि ॥१५ पउमसिरि सहिउ पल्लकि] ठाइ सहियणु आणदिउ घरहु जाइ ॥ १६ ॥घचा॥ नाणाविह-करण विसेसहि सुर-सोक्सइ माणे कुमर । नाई स-विग्गह पचसरु ।। १७ चिमुपदेविई 3 भुतीय 4 उवीय 5 अंय 6 लुपि 7 भम्यादेवि 8 भुपशु Ofotre requires सहिउ 10 कम उनिय 11 वारिय 12 सबसपल 13 विहार 14 किठिवीठिय 15 मिसाय 16 "पणु 17 होसदि 18 हस्थीह 19 मिहयका 20 माइ 21 गयणुगणु धयीय 23 रणगीय 21 सीब 25 पदय 2G For माणिक 47 माविह 20 आलिंगिउ कत पसुत्तर पउमसिरि चरित [२०१८-४० [२] परिगलिय रयणि उग्गमिड भाणु उजोइड मज्झिम-भुयण-माणु ॥ १८ विच्छाय-कति ससि अस्थमेइ सकलकह कि थिर उदउ होइ ॥ १९ सूरह भएण नासेवि निहीणु गिरि कदरि निगरि तमोह ली॥२० रेहहिं कमलायर पयड कोस विलसति मित्त किर विगयन्दोस ॥ २१ मउलति कुमुर्य महयर मुयति थि(831] नेह मलिण कि कह विहुति ॥२२ मुणियर करति सज्झाउ झाणु कुरलति हस निम्मलु विहाणु ॥२३ नवकार पढति थुणति सिद्ध पउमसिरि कुमारि सहुँ विउद्धः ।। २४ गोसग्ग-कज्जु सयल इ करेवि गुरु-चरण-कमल पणमति ये वि ॥ २५ " गउ सत्यवाहु निय पुरि स-बंधु ठिङ कुमरु तहि वरवसुहगधु (1) ॥ २६ गाढाणुराय पउमसिरि तासु छाया ये न मेहइ सणु वि पासु ॥ २७ हरि-हियइ जेम्ब निवसेइ लच्छि तिह सा वि कुमारह दोहरॐि ॥२८ पुजिय जण मण-हरण-दक्सु माणति जहिच्छई विसय-सोम्खु ॥ २९ ॥ धत्ता॥ " [34A] सोहग्गउ लावन्न त पेक्खेवि[ण] निम्हिय-मणेहि । सलहिजइ अणुदिण लोएहि हरिसुप्फुल्लिय-लोयणेहि ॥ ३० गुरु विविह विणोइ दियह जति अवरोप्परु राउसवई(१) करति ॥ ३१ कइय वि निय-अग पसाहणेणे कइय वि गुरु-चलणाराहणेण ॥ ३२ । कइय वि जिणिद-गुण कित्तणेण कइय वि साहूण नमसणेण ।। ३३ कइय वि जिण धम्म-कहाणएहि कइय वि रमति उजाणएहि ॥ ३४ कइय वि करति जल केलि रम्मु कइय वि लिहति वर-चित्त-कम्मु ॥ ३५ कइय वि पेच्छणय-पलोयणेण कइय वि साहम्मिय-भोयणेण ॥ ३६ कइय वि पढन्ति पन्होत्तरा[341] यह भेय गूढ घणक्खराइँ॥ ३७ " भुजतह मणहर विसय लट्ठ सवच्छर बोलिय ताम अट्ठ॥ ३८ अह अन्न दियहि नामि वराई साएयहि आविउ लेखा? ॥ ३९ तिं चित्तु लेहु यायइ कुमार तहिं लेहि लिहिउ किर एउ सारु ॥ ४० 1 परगलिय अन्यमेह लिहिणु 4 लीणु । रेहिंहि कुसुम 7 नलिण 8 कुमारी ७ सयलु 10 सययु One mora too few in the next pada 11 दि 12 खणो 13 दोहरति 14 निण° 15 जहिंछह 16 सोहगुरु 17 अणुदिशु 18 सुफलिप 19 गुह 20 रानुसयह 21 अंगयसा 22 पो छणय 23 गुढप्पण' 24 ° 25 मामी 26 बराउ 27 लेहवार 28 क्यि . ५० ४१-६.] तईय सधि "लहु एहि कुमार समुदद तुहूं विरहि विसठुल जणणि पुत्त ॥४१ गुरु-सोय-सेल्ल-निभिजमाण कठ ट्ठिय दुक्सि धरइ पाण ॥ ४२ ॥ पत्ता॥ रच्छामुहि गेहि घरगणि खणि रुयंति न वि यकई। सरि नलिणि जेम जल-चजिय रत्ति-दियह परिसुकई" ॥ ४३ [४] पउमसिरि[हि] साहिय लेह-यत्त "मह दुक्खि अच्छइ जणणि तत्त॥४४ ता जामि कतें पेक्सेमि ताउ अवणेमि 35Aणेरिहिहियय-सोउ"४५ सा पभणइ अंसु-जलोल्डनेत्त "हउँ जामि तइ सहुँ अज्जउत्त" ॥४६ "लग्गति दियह प्रिय दुग्गु देसु पिउ-मटिरि अच्छहि तुरियर्ड एसु"॥४७॥ गड दिट्ठ जणणि पणमिउ असोउ ओलिगिण विहि ति(?) पणटुं सोउ ॥४८ आणदिय-वधव-सयण मितु अच्छइ कुमार कु इ कालु तेत्थु ।। ४९ पउमसिरि विरह-सिहि सोसियंगि निरु झुरई रयणिहि जिह रहंगि ॥ ५० नेमित्तिय पुच्छइ भणइ साह "कइयहुँ आवेसई मज्झु नाहु ॥ ५१ धलि-महु-भक्खण महुर-चाय लहु (xxxx)उरिउरेहि(१) काय ॥ ५२ आवेई कतु जइ मज्झु अज्जु दहि-सालि भत्तु तो देमि तुज्झु ॥ ५३ आवेड कतु लोयण-सलू तुहु देमि जो 5 लड्डय:हूण(१)॥५४ आवेउ तुरिउ महु जीविएसु ओयाइ तुम्हहें वि(१) देसु ।। ५५ ॥ पत्ता। नयणसु-सलिल(१)गडयल-थल(1) दिणि दिणि झिज्झइ वाल किह । लानन्न कति परिवजिय किन्ह-पक्खि ससिरेह जिह ॥५६ 18 20 . अह एकहिं दियहि समुद्ददत्तु निसि-समइ सरोवर नेण(१) पत्तु ।। ५७ पिय-रहिय दिट्ठति चकाई कदत कलुणु दुक्खिय वराइ ॥ ५८ उन्नेह झप जल-मज्झि देवि तीरहिं ठिय पंखउँ पुणे धुणेवि ॥ ५९॥ पकय-वर्ण लोलइ गयणि ठाइ त-तरुयरि लग्गई दिसिहि धाइ ॥ ६० समुदतु 3 जणाणिं 4 परंगणि 5 पक्षह 6 दुक्पी 7 Metre requires af 8 पाणिटिंग पिहिति' 9 पण 10 सणयण 11 मिस. 12 सुरह 13 भावेसि 14 Tro moras too few 15 दुक्खण 16 नुधु 17 सलणु 18 लहयद r° 13 भोभाइउ 20 अपदिसु I Should it be सित नयणसु-गदरथल | 22 दिपहि 23 चकनाई 26 पंखहु 27 पुण 28 धुणे 29 °वणु 30 दि 1 2 25द्वार 21 पद 91हमाद ૨૮ आरद्ध-चेणि N पउमसिरिचरित [१०६.-१४ "चकाय परिणि सरि एर जेम्य विरहाउर मज्झ वि दइय तेम्य ।। ६१ जिह राय-कीरि पजारि निरद्ध अच्छह मह मग्गु नियन्तं मुद्ध"॥६२ [SGA]उफट विसठुल भट्ठ-छाउ विरहानल-सोसिय नियवि जाउ ॥ ६३ गुरुयणेण वृत्तु सु "सहाव-सच्छ निय कत टएविणुं आउ पच्छ" ॥ ६४ आरुटु तुरगि समुद्ददत्तु हत्थिणारि सहुँ सत्येण पनु ॥ ६५ पमुइय-मण सो अवरन्ह-कालि' पइसरड सस-मदिरि विसालि ।। ६६ सिय-दसण-सेणि" ॥ ६७ कर-गलिय-चलय लपत-अलय" ॥ ६८ मल मइल-चेस लीहावसेस ॥ ६९ इय-गुण- विसिट्टा पउमसिरि दिट्ट ।। ७० ॥ घचा ॥ पेक्खेरि कुमरु तहि पालहि नहु सणद्धि" सोगु फिह। दुषिसह लोय-सतावण कर्य-पुनह दारिदु जिह ॥ ७१ [६] "न्हाविय सुयधन्हाणिय-जलेण भुजिउ विलिनु हरियदणेण ॥ ७२ [36 तमोल दिन्नु किय उचिय वित्ति परिपुच्छिय कुसलाइय-पउत्ति' ॥ ७३ एत्थरि मउलिउ गुरु पयार्ड चारुणि पसर्ग-जणियाणुरा ॥ ७४ कह वि य अत्यव] न होइ लोई न" अम्भमुफुर" वि अत्यवेड ॥ ७५ पउमसिरिई सज्जिय घास-भवणु विणिवेसिड(?)"कोमल-तूलि सय"७६ निम्मल पई नियधयार सेजहि ठिउ अच्छई तहिं कुमारु।। ७७ ज पद्धउँ" अन्नहि जम्मि आसि धणसिरिऍ कम्मु घर-दुक्स-रासि ॥७८ त उदयंगर(1) भोगतराउ केलिप्पिर आइज तहिं पिसार ।। ७९ पउमसिरि नियवि आरत गेहुँ चितवि]"विहडावउँ विहि मि" नेह"८० सो अन्न भित्ति-अतरिउ भणइ फुडुययणेहि जिह सो कुमर सुणइ॥८१ # [97A]"अस्थमिइमूरि पसरिइ तमोहि आवेजसु अणुदिणु एत्थु गेटि ॥ ८२ परम]सिरि मज्झु सकेउ देई आणिउ एत्थु पइ भन्नु कोई" ॥ ८३ "को वोल्लइ एह अणज्जु घ जोवइ कुमार ता झत्ति नहु ॥ ८४ 1 धरणि 3 विसहुल 4 मह एविशु 7 धस्य 8 यवान्हकाटी 9 भायधीणि 10 सेणी 11 अगर 12 सणवी 13 दुविसह 14 °सतावणुं 15 पाय 16 पण 17 बोलु 18 कसलाह पएडत्ति 20 °पसगु 21 "शुराभो 22 अत्यत्रणु 287 24 अममुकुर 25 पदमसिरिय 26 °भवणुं 27 वणवेसिट 28 चलि 29 °सयण 30 पड 31 अच्छहिंड 32 याउ 33 यद् 34 दुयह One mora too few 35 गेहि 86 पिरिविं 2नियर 5सत्य 10 पयाड १०८४-10] तईय संधि मायाचिउ दुदु पिसाउ ॥ धत्ता॥ सुट्ट कुमरि अपलोडय। झत्ति न नजइ कहि ठियड ।। ८५ ॥ पवणाहउ जेम्ब पईवट . - चितद कुमार "दुस्सील एहीमा कलतु मह भिन्न-नेह ॥ ८६ अइविम्हई निम्मल-कुल-पसूय दुचारिणि कह हाय स[स]-धूय ॥ ८७ उम्मग-लग्ग हुय()दुट्ठ-सील उद्दाम-वियम्भिय-कामलील ॥ ८८ सरछंद अणज निराणुकप(१) अन्नाणिय मोहिय विगय-सक ॥ ८९ न गणइ निय-कुलु मइलिज्जतं न गणइ सील-श्यणु भजते १९० न गणड माइ वप्पु स-सहोयरु नगणइ सामुय ससुरउ देयरु[38] ॥९११ न गणह सयण वग्गु सुहि परियणु न गणइ इह-परलोय भयारणु ॥ ९२ न गण मरणु लज्ज भउ माइ करइ अकजई ढहसु खेल्लइ ।। ९३ कपडु करेवि कनु मारावह रवा अन्नु पुणु सो जि ण भावड ॥ ९४ पलफिय पॅह नारि वर-भगेहि चंदण-लय जिह भुत्त भुयंगहि ॥ ९५ लिन्निवि" नदु कन्न-सह चालहि" दसमि अझु कयंतु दुसीलहि ।। ९६ तोडमि" कमलु जेम्ब सिरु दुहि फलउ अणग-सगु पाविट्ठहि" ॥ ९५ ॥धत्ता। चिंतट एउ कुमार कोवाणल-जालिय-मणउ । "परिहारु दंडु खल नारिहि" मुमरिय नीई वियक्खण ॥९॥ [८] आइय पउमसिरि अलकरेवि करि कौ38]मलु पउरु तंबोल लेवि।।९९ पसरत-चहल-मुहवास-गध उभिन्न निविड-रोमंच-[] ॥१०० उभष्ट-भिडि-भंग-मीसावणु पुयिउ कयंतु नाड दुद्दसणे॥१ कोय-फुरत-नासु डसियाहरु कुरुल-दिहिन पयडु सणिच्छरु ॥ २ सकिय वण-लय जिह करि-गय? सकिय मजरि जेम्य दुवा[य] हु ॥ ३ सपिय कमलिणि जेम्ब मियका सकिय पुलबहु जेम्य कलकह ॥ १०४ 1 भरलोयाउपड The first Tila is metrically defective ३ पदि 4 मंतए () Not properly legible 5 °विझड 6 फर 7 स 8 अशो नगाकर 9 महीयतं 10 मम 11 परियj 12 मयारणु 18 जब 14 परिकिह 15 जिनिवि 16 वारे1ि7 तोरेमि 18 भर्गगु सग पाविटिहि 19 Defective 20 निई 21 सम्योन 20 निपट 23 रोमयपय 24 भविभागमीयावशु 25 दमणु 26 पुरेस 27 28 शरिरायह 2 कुमर पउमसिरि चरिउ [प० १०५-१३५ सकिय गरडह जेम्व भुयंगी सकिय] वग्यह जेम्व कुरगी ॥ १०५ सकिय सेल-मुत्ति जह वजह सकिय मुणिवइ जेम्न अकजह ॥ ६ सकिय जिह सइ असइ-प[39Aसगह सकिय जिह सारि भुयगह ॥७ सकिय जिह चकाइ वियालह सकिय वरहिणि जेम्व विडारह ॥८ सक्रिय रायहसि जिह जलयाह] सकिय जेम्म वसुधरि पलयह ॥९ ॥ धत्ता ॥ जिम्न करिणि विझि आसक्रिय खर-णहरह पचाणणहु । तह भीसणु रूउं निएविणु वाल चमक्किय-चित्त तहु ॥ ११० [९] "योलाविउ कतु न देइ वाय कर मउलि करेविणु भणई जाय ॥ ११ "को अविणउ मई निउ सामिसाल" पडिभणइ सो वि आरट वाल ।। १२ "दुस्सीले दिट्टि मह परिहरेहि' अह कालि अपूरइ तुहु मरेहि ॥ १३ त असुय-पुखु निसुणेवि कत [39] अइगरय-तास-कपत-गत ॥१४ वजाय जिह कुल-सेल-मुत्ति मुच्छिय धरणीयलि"पडिय झत्ति ॥१५ * चिर वेलई उट्टियं लद्ध-सन्न मुह-कमल करिवि करयलि परुन्न ।। १६ अच्छेइ वाल जिह बुन्न हरिणि नइ कलुणइ(१) झत्ति विहाइरयणि ॥ १७ पउमसिरि-सरीरह जेम्व कति नक्खत्त निवह नहलि गलति ॥ १८ इदिय-सुह व नासइ तमोहु कुफुड-रउ पसरइ नाइ मोहुँ ॥ १९ गयणे वि चदु बिच्छाउ जाउ सोय व वियभई चकनाउ ॥ १२० " नयाँ [३]र कुमुय" सकुयति आसा इव दीहउ दिसउ होति ।। २१ उग्गमई अरणं सताउ नाइ रविवुद्धि()जेम्ब निसि खयहु जाइ॥ २२ ॥ घत्ता॥ हरिसो इ[40] निग्गर्ड कुमरु सदेसह पट्टियउ। दोहग्गु जेम्य वर-बालहि उयलि (१) महीयलि सठियउ ॥ २३ S "दुधयण-सल्लु मणि पक्खिवेवि कलुण रुयति मइ परिहरेवि ॥२४ पिउ गेहि गयउ गलियाणुराउ म. काइँ ह्यासंई कियउ पाउ ॥ १२५ 1 पयवहिणि 2 विरालह 3 'डरह पचाणण 4 रुड 5निएविणु 6 चमकिया 7 ममद 8 मह 9 परिहरेहिं 10 मरेहि 11 कत्त 12 धरणीमल 13 विरवलाई 14 उहिय 15 याल 16 पुन 17 नहियलि 18 मेहु 19 चवियभड 20 नया 21 सुमुयह 22 उमामह 24 Defective 25 पहियउ 26 जेव 28 हयासह 23 अरुण 27 हुवयण चउत्थ संधि पं० २१-१३६, ११-७] आवेसि नाह ति धरिय पाण कइया वि न खडिय तुम्ह आण ॥१२६ सुहुँ सामिय केण इ अलिउ अर्जु सभालिउ जिह म. किड अकजु ॥ २७ हाँ सुफ विरह-सताय-तत्त कणवी[40]र-माल जिह न वि विरत्त ॥ २८ दुवाइय मजरि जिह मिलाण करि-वरतणु घ उक्सय-विसाण ॥ २९ उपाडिय-फणि-मणि जिह भुयंगि विच्छाय दीण भय-वेविरगि" ॥ १३० वासहरह निग्गय सीलवति वत्थंचलेण नयणइ लुहति ॥ ३१ चितंतु एटु गुरुयण सिड जोयाविउ कुमरु न कहिँ वि दिदु ॥ ३२ अइभीम-सोय-सायरि निहित दोहग्ग-सल्ल-सल्लिय-विचित्त ॥ ३३ वजिय विस-मजरि जह भमरहि वन्जिय सूर-दिहि जिह तिमरहि ॥ ३४ वज्जिय सुयण-गोहि जिह पिसुणेहि वजिय सीह दिहि जिह हरिणहि ॥ ३५ ॥ ॥ पत्ता ॥ तिह सयल-सोक्ख परिवन्जिय निप्फल इ[41A1 तारुन्न-सिरि । जि दिधदि हि मणि झायइ कति पउत्थइ पउमसिरि ॥ १३६ [इइ तईय संधि] 15 लीलारविद-हत्या सिरिया देवि" अपहर [चउत्थ संधि] सिचंती (1) वारणेहि अणवरयं । तुम्हें" दालिद्द-दुक्खाइ॥१ * * * 20 ॥ धत्ता। अरुणुग्गमे सूर-छाहिहि"(१) चंदु जेम्ब विच्छाय-तणु । रोवत कत मेल्लेविणु गउ निय-नयरह चुन्न-मणु ॥२ [१] गुरुयर्ह कुमारि" कहिय वत्त "सा दुट्ठ-सील हुय अम्ह कंत" ॥३ कोसलउरि निय-कुल-गयण-चदु वाणियउ आसि नामेण नंदु ॥४ भुय-डंड-समजिय-विउल-कोसु गभीर पियव सुद्ध-लेसु ॥ ५ तसु पुष्फनई नामेण कतै खामोयरि गुरु-थण-हार-यत ॥६ जसबैई जसोय सग्गहुँ चवेवि धूयत्तणेण तहिं जाय दो वि4ि11] ॥ ७ 1 भइ उ 3 महाग 4 °वरतणु 5 सीलपति 6 हरणेहि 7 उय 8णुि, सिंपति 10 पारणेहि 11 यी 12 तुम्ह 18 भरणुगमे सुहस्याहेदि 11 सेम्बत 17 कुमारी 18 समुजिप सकेगड 22 रामोयरि 23 क्स 24 जसम्बर 25 सगहि 26 अपवि 23 . 15 पुसमशु 16 गुरुयदाह 19 पियवट 20 पुपापड पउमसिरि चरित [१.८-२० ३२ कतिमइ क्रित्तिमइ-नामियाउ कणय-च्छड़ गयवर-गामियाज(1) ॥ ८ विनि वि कुरग-पिटु णयणयाउ विनि वि मियक-ससि(१)वयणियाउ ॥९ विनि वि उत्तुग-पओहराउँ विनि वि नव-जोधण-मणहराउ ॥ १० परिणइ कतिमई समुददत्तु कित्तिमई भाई तई उयहिदनु ॥ ११ ते ताहि सहिर घर-दारियाहिं किडति पुर्व-भैर-भारियाहि ॥ १२ ॥ पत्ता ॥ अपरोप्पर गरुय सणेहह सकलेत्ताह पमोय [प रहँ()" । भुजतह भोग मेणोहर जाइ कालु जिम्व सुरवरहँ ॥ १३ [२] "जिह नद-धूय कतिमई तेण परिणिय असोगदत्तह सुएण ॥ १४ सखेण मुर्णिः सवधु एह अवरोप्पर विहडिउ ता] नेहु[42] ॥१५ आगमणु गमणु ववहार छिन्नु चितवइ ससु वित्ति" यिसन्नु ॥ १६ "सीलवइ विणीय गुणाणुरत्त महुँ धीय तह वि दइएण चत्त ।। १७ जसु धीय नत्थि सो वरु कयत्यु "[xxxxxxxxxxxxx-]॥१८ जसु धीय नस्थि कुलु विमलु तासु जसु धीय नस्थि सो सुह निवासु ॥ १९ जसु धीय नत्थि दुन्नय-निहाणु को सडिवि सका तासु माणु ॥ २० जसु धीय नत्थि सो नर कुलीणु न कयाइ वि जपइ कह वि दीणु ॥२१ जसु धीय नत्थि दुस्सील वित्ति अकलक तासु जगि भमइ कित्ति ॥ २२ जसु धीय नत्थि सो गुरु[] होइ धरि वाहिरि परियणि सयणि लोड ॥२३ ॥ घत्ता ॥ निहोस वि दइय-विजिय सोया[२] जोधणहै भरि। दालिद्द जेम्य मणु ताइ जणयह धीय वसत धरि[42]।२४ [३] पउमसिरि नियय-विनाणु नाणु चिन्तवइ रत्ति दिर मूढ-झाणु ॥ २५ "निदोस यि हउँ" कोण मुक्क दुस्सील जेम्व पेसणह चुक ॥२६ किं कासु वि मइँ घरवासु भग्गु वउ लेवि न पालिज किं समग्गु ॥ २७ किं हस-जुयलु सरवरि भमतु विच्छोहि मई पावई रमतु ॥ २८ 1 कणगछमयसयररायसामियाउ पभोयराउ 3 कतिमह 4 वित्तिमह 5 माप 6सहि 7 महिदउ 8 किणति 9 पब 10 मण 12 एम्मोयरह 18 मुणीउ 14 चित्ती 15 मह 16 विय 17 This pada is missing 18 नदोम 19 जोयगा 20 तायइ 21 घरे 22नाणु 25मत. 26 विद्योहिह 27 पावह . 11 सलाह 3 शाण चउत्थ संधि १०२९-५.1 कंत-विमुख नारि अकलंक: जणु जणु दुटुन्सील आसंकट ॥ २९ कत विमुक नारि निरु झिज्जइ घरि यहि वि नाहि गणिजह ॥ ३० कंत-विमुक नारि ज जोयड कुल-कलंकु तसु गरुय. ढोयइ ॥ ३१ कत-विमुक्छ नारि सवियारिहिं जोइज्जड पर-दार-वियारिहि ।। ३२ कत-विमुक नारि सतानि सणुं विन मुच्चइ जिह रवि तानि ॥३३ . कंत-विमुक वधु लज्जावड करड कन्जु ज अप्पु ण भावइ ।। ३४ कंत-विमुक्क नारि [अ]तरड[434] वहुविह-दुक्खह होइ करडउँ' ॥ ३५ ॥ पत्ता ॥ महु कंत-विमुकहि विरहिं सुकहि अन्न-पुरिस-वजिय-मणहि । लावन्न-समुज्जल जोधणु निष्फलु कुसुम जेम्व वणि मालइहि ॥३६॥ [४] एत्वंतरि आगय निमलसील नामेण गणणि जिण-धम्म-कुसल ॥३७ तवचरण-निरय-साहुणि-समय सुयदेवय व विजोगवेय ॥ ३८ अवगाहिय-जिणसासण-समुद्द पडियोहिय-चह-भवियारविद ॥ ३९ सोम्मत्तण-निजिय-चदकति उवसम-सिरि नारड मुत्तिमति ॥ ४० निझाडई व गय-मय-वियार पाउस सिरि ध सतावहार ॥ ४१ वाडव-सिहि घ का435] जलहि-सोस दिणयर-पह घ निद्दलिय-दोस ॥ ४२ हारालि छ निम्मल-सुचित्त जिण-धम्म-नाण-भूसिय पवित्त ॥ ४३ कुटेंदु-धवलु रयहरणु हत्थि जुग मेत्त-निहिय लोयण-विसत्यि ॥ ४४ सम्मत्त-नाण-दसण-समग्ग दूरुझिय-विसय-कुधम्म-सग ॥ ४५ तं पक्सिवि हरिसिय सख-धूय कोइल वसति जह दिव-चूय ॥ ४६ अन्भुटिय गुर-सताव-समणि आसणु विदिन्नु उवविटु गणणि ॥ ४७ वंदिवि आणदालत-दाह गणणीऍ दिन्नु तहि धम्म-लाहु[44]11४८ ||घत्ता ॥ वदेवि गणणि' कर-कमलजलि'करिवि सिरि। पप्फुल्ल नयण मुह-पकय अपगई सठिय पउमसिरि ॥ ४९ [५] दुघल गणणि" नियनि आसासई ।। ५० "धम्मसीलें तुह निरु विच्छाई कत विमुष नाई चकाई ।। ५१ खणो 5 विरहि 7जोयण 8 वणिं 9 मारयह 10 सामणि 11 परिपोहिय 13 सोमत्तणि 13 निवाडिय बघगय" 1 पाउर 15 मिसरप 10 दुगिय 17 अद्विप 18 भायण 19 विविट्ट 20 °याहु 24 गाणं 25 मामामद 20 गरि 20 सुह-भानि त्रिणओणय पउमसिरि महासइ 1 जणु अणु 3 वध 4तरदउ 6सुन 21 गांग 23एपशि पउम०५ 23 अगर W U पउमसिरि चरित [.५२-७४ वय मिलाणउँ कति न विभावइ गिरिउ विडप्पि ससिहरु नाई"॥५२ "भयवइ साहाँ तुन्झु समार्सिमझु विरत्तु कतु यिणु दोसि ॥ ५३ पेम-वधु सय-सिकरु तुट्टउ मोत्ताहलु जिह भग्गुं न फुट्टउ ॥ ५४ परिणिय अन्न का वि सुहि अच्छा महसुइ[44,णे पिन वैत्त इपुच्छइ ॥५५ 'कुलु अकलकु सीलु गुण निम्मलु जोघणु दुजउ अणगु महानल ॥ ५६ चचल्लु मण-परगु पिरु नच्छेई विसय महारणि भरणहि इच्छह ॥५७ पिय-सभोग विधज्जिय दीणइ पय पूरणई विलास विहीणई ॥ ५८ सपाविय-दूसह-दोहगगई मईजीपतिइ काइँ अभाई ॥ ५९ ता सँचारवि" अज्जु अप्पाणउँ तायह लछणु अपस न आणउँ" ॥ ६० एउ चितेवि जाम्न मरणद्विय भयवइ झत्ति ताम्य तुहँ दिहिय ॥६१ ॥ घत्ता । मुह-कमलु(404] तुर्दु पेक्षेविर्यु भयरइ उग्झिउ मई मरण । गुर-सोय-समुद्दि निबुडहि मज्झु अणारहि तुहुँ" मरणु" ॥ ६२ [६] तो गणणि पजपइ महुर-वाय "सुणि सुदरि अवयि मन्झु पाय॥६३ जिउ एड अणांइ निवद्ध-कम्म अलहतु जिणिदह तणउँ धम्मु ॥ ६४ नारय तिरिएमु अणंत-कालु अणुहवड अणोरमु दुक्र-जालु ॥६५ तई आसि भरतरि कि"[य] धर्मु ति पाविउ सुदरि भणुय-जम्मु ।। ६६ जापजिउ सुहलक्सण-सरीर जिणवयण कुसुमवण-सत्य-सूर(१) ॥६७ "सपानिउँ जोवणु विगय-सोगु उवणमिय-मणोएर कामभोगु ॥ ६८ किउ आसि कि पि भोगतराउ ति एह अयडे" हउ विगाउ ॥ ६९ निहोसहि ज जि विरत्त कतु(458] तुहु धम्मसील निर नेहातु ॥ ७० चिरु कालु भोग सुर-माणुसेसु उपभुत्त न जीमह तह वि तोसु ॥ ७१ मुह रसिय निसय विरसाऽप्रसाणि किपाग फलोनम मुद्धि जाणि ।। ७२ * कि कह वि न साविऍ सुयउ एड अप्प-यहु होइ वहुँ पाव-भेउ ५७३ मणु (निरुमहि विसऍहि सचरतु जिण-धम्म उप्परि देहि चित्त ॥ ७४ 1 पयशु 2 0no mora too many 3 विधि 4 गाया 5 साहर 6 ममासि 7 विश 8 कागु 9 परिणीय 10 सनां 11 वित्तइ 12 जोवणु 13 मे 14 वर्णि 15 पहपुरणइ 16 °विहीण 17 'दोहगह 18 मह 19 जीवतिय 21 सवारवि 23 मुह कमलु तुधु 24 पेसरिणं 25 मरणु 26तुहुँ 28 अणाहिद 29 मणत 30 किड 34 जोयणु 35 सोहु 36 "मोग 87 अयरे 38 नि 40नि appears to be superfidous 41 gaf 20 अमगह 32 साठ 27 सरण 32सय 31 धण 39 यदु 33 संपाविय ५०७५-९४] चउत्य सधि ॥ पत्ता ॥ लई पच-महषय भावि सजमि निच्चलु करेंवि मणुं। त गणु जेण लहु पावहि जेत्थु ण जम्मणु न वि मरण" ॥ ७५ [७] आउच्छवि व[व] जणणि सखु वियरेविणु लोयह धणु अससु ॥ ७६ कारविवि महुच्छर जिणहरेसु पडिलाहणे देरिणं मुणिवरेसु(464] ॥७७ पउमसिरिइ पच-मयया पडिचन्नड मुर-गिरि-बहाइ ॥ ७८ एक्कारसगु आगमु विचितु वागरण छंदु जोइसु निमिन्नु ॥ ७९ येण वि कालि" विविह-सत्य जाणिज्जहि तीऍ महंत गथ ।। ८० भावणह निच भावेनि चित्तु अणुदियहु चरइ तव-चरण चित्तु ॥ ८१ ॥ सज्झाय झाणु उज्ज, करे। गुरु विणउ सति दय आयरेड ।। ८२ सहँ गणणिई वर-गाम भमत साकेय-नयरि गय जंत जत ॥ ८३ कंतिमई-फित्तिमई-नामियाह पउमसिरि-जज विहरत ताह ।। ८४ गय गेहि ए वि अन्भुट्ठिया विणऍण नमसेंवि वइट्टियाउँ ॥ ८५ ॥ ॥ पत्ता ॥ पटिलाहिय दिद्याहारहि खीर-सड-घिय-यंजणहि । निय-जम्मु सफलु मन्नतिहि ताहिँ विहिं वि हरिसिय-मणे(46)हि ॥८६ [८] "भयवइ पसाउ अम्हह करेहि आवेजसु अणुदि] एत्थु गेहि ॥ ८७ निई धम्मु कह (?) मणि भावियाउ अम्हिहि दिति जि सावियाउ"(१) ॥ ८८" सा दिणि दिणि आवइ कहा धम्मु निसुणति ताउ परिहरिउ कम्मु ॥ ८९ थुइ-योत्त-देववदण पति पचुवरि महु-मजई" चयति ॥ ९० अह अन्न-दियहि पउमसिरि-अज विहरणहिँ आय धुय पार-पुज ॥ ९१ पोएइ तुर्दु कतिमइ हार ससि-किरण-कति चउ-जलहि-सारु॥९२ कतिमइ मुएविणु हार हिक वदेवि आहारह घरि प? ॥ ९३ ज आसि जसोयहि दिन्नु आलु तहुँ कम्मह उँदई खेत्तवाल ॥ ९४ 1642 मणु 3 ठाणु 4 मरणु 5 रिएचिणु 6 घणु 7 कारववि 8 परिणाहण 9 देविणु 10 पउमसिरिय 11 पदवनह 12 काली 13 नियु 14 °धरणु 15 उजमु 16 गणणिय 17 भमतु 18 सारे 19 जत 20 कतिमा 21 कित्तिमइ 22 अमुहिपाहु 23 पइहिपाहु 24 अंशुदिण 25 निय' 26 पचूवरि 27 मजह 28 विहरणहि 29 नुह 30 मईद 31 वहि 32उड पउमसिरि चरित [१०९५-११५ पउमसिरि निएविणुं सुटू रुटु(474) चितवड एउ पविटु दुडु ॥ ९५ "अवहरमि हारु अवयरमि मोरि जि एह अन्ज जणु भणइ चोरि" ॥ ९६ " 11 वतर-सुरे-मायाहिद्विर चित्त सिहर्डि' समुट्ठियां। नचेइ कलाव-मणोहरू झत्ति महीयलि' सठियउ॥ ९७ [९] भिन्निदणील-मणि-साम कठि सिरि फुरिय चद न नीलकठि ।। ९८ विहणिय पिछावलि ललिय-छाउ त नियवि रुइर-दीहरं कलाउ ॥ ९९ विप्फुरिय-तरल-मणि किरण फारु सघो वि तेण सो गिलिउ हारु ॥ १०० लहु उद्धेवि सठिउ तम्मि गइ पउमसिरिहि मणि विम्हि न माइ॥१ अइभारुय-चोजु कहणु न जाई कहि[47]जत को वि न सद्दहाड़ ॥२ कतिमइ भरिड रड्डय]" याल निग्गय घर-मज्झह निरु विसाल ॥३ गुरु-भत्ति जुत्त सधे वि देई पउमसिरि अज कइ य विगहेइ ॥४ वदेवि विसब्जिय गय विहार महरियहि कहि जिह गिलिउ हार ॥ ५ सा जपइ "कोइ पतरु कराल तुहु देवउँ" इच्छइ अलिउ आलु"॥६ कतिमई न पेक्खइ हार जाम्ब निय-चित्ति वियप्पइ एउ ताम्य ॥ ७ "कि केण वि थवियउ पूकरण() सहस त्ति हरिउ कि तकरेण ॥८ सावज-जोग परिवजियाएँ अवहरिउ हारु कि अज्जियाऍ48AUR ॥ घत्ता ॥ कतिमइ बाल हकारिवि आउच्छइ परिय[ सयल। "इह मुख हारु न वि दीसइ कति-करविय-ग[य]णयलु" ॥ ११० [१०] परिपुच्छइ परियणु सलवेइ "इह सामिणि अन्नु न को विएई॥११ अपहरिउ हारु फुड अजियाएँ' दक्सिन लज भयचजियाएँ। १२ " सहस त्ति मिलिय टुञ्जणु अभदु" वित्थरि नयरि तहि चोरि सदु॥१३ घोसिजइ धरि परि निधियारु "अजिई कतिम[३]हि हरिउ हारु"।१४ विहरत नियवि पउमसिरि अज "साएर चोरि"अपहि अणज ।। ११५ 1 निएविणु जण ३ धतरु 4 सुरु 5 चिचयहडि 6 समुडियउ '7 महियलि 8 दिएर २ माई 10 कहणु 11 बाइ One mora too few 12 दुयह 13 देई 14 विहार 15 देवउ 16 कमर 17 कतिनह 18 परियणु 19 रविड 20 सामिर्णि 23 अजियाउ अभ यु 26 विच्छरित 20 1ए 23 वजियाई 24 जणु 25 27 अनिय चत्य सघि ॥ 13 १०.१-१३.] "जइ विसयह तुछ नियत्तु चित्तु अवहरिउ हार तइ कहु निमित्तु ॥ ११६ "भयवइ मजणु जणु भणइ चोरि तो जामि कहिँ वि अन्नत्त दूरि" ॥ १७ तई कह वि भरतरि[48n} आलु दिन्नु तं असुहं कम्मु एहि उदन्तु ॥ १८ में कास वि उप्परि वहहि रोसु किय-कम्मह कह विन होड नासु ॥ १९ तवि सजमि निचलु करहि भाउ अणुदिणु मणि सुमरहि वीयराज ॥१२० । |घत्ता॥ लहु अयस-पंकु पक्सालहि तवि सजमि निच्चल-मणहि । जं दिन्नु तुन्झु सइ हत्यि अमुणिय-परमत्यहि सलेंहि ॥ २१ [११] छट्टम-दसम-दुनालसाइँ मासद्ध-मास-दोमासिया।। २२ आयबिल-निविय एगदति केसरि] विफीडिउ हारपंति ॥ २३ चदायर्ण रयणायलि-विहाणु जव-बज-मज्झु लई वड्डमाणु" ॥ २४ इयमाइ चरतिहि तव-विसेसु घण-घाई-कम्मु विहडिउ असेसु ॥ २५ झायंती" निच्चलु सुक झा] उप्प[49A] जइ केवल-दिव-नाणु ॥२६ जाणिजहि तिन्नि वि जेण काल जाणिजहि सायर जे विसाल ॥ २७ जाणिजहि जेण असेस दिय जाणिज्जहि छविह जेण जीव ॥ २८ जाणिजहिं कुल-पचय न? सुर-मणुय-तिरिय नारय-गईट॥२९ जाणिजहि जेण पिचित्त कम्म मदर-गिरि-उववण परम-रम्म ॥ १३० जाणिजहि जेण अइंदियत्थ धम्माधम्माइयं वहु पयस्थ ॥ ३१ जाणिजहि पायर-सुहुम-भाव बंधासव-सवर-पुन्न-पान ॥ ३२ जाणिजई जि पायालु मग्गु जाणिजई जि फुडुमोक्ख-मग्गु ॥३३ ॥ धत्ता॥ सपुन्ने अणंतु:49n] अणोवमु उत्तमु सासउ सिउ अचलु । उप्पन नाणु वर-केरल नजइ तिहुय" जिं सयलु ॥ ३४ [१२] निद्दह-कम्म झाणाणलेण सेत्ताहिउ चितइ निय-मणेण ।। ३५ "मइँ अलिउ आलु अजियहि देवि अप्पाणउँ घहिउ नरइ नेवि ॥ ३६ उपसग्गु करइ जो मुणिमराह सम्मत्त-नाण-दसण-धराहे ॥ १३७ 1 2 जणु 3 ममतरि 4 भयुह 5 उइतु 6 उपरि 7 अणुदिणु 8 अयसु 11 घंदायणु 12 यामधे 13 एय 14 पद्माण 15 °वेसेसु 16 पाय 17 मससेमु 18 झायति 19 हाणु 20 पाणिनहिं 21 °नउ 22 °धम्माइय, 28 जाणिमा 24 सपुरा 25 Tणु 26 तियणु 27 °णानरेग 28 भापगड " हाथी 10 माम पउमसिरि चरित [१०५०-१. तर-सजम-करण-समुज्जया मय मोर-विहण सजयाहूँ ॥ १३८ सो आज निवधइ नरइ घोरि निचधयारि धीभच्छरोरि ॥ ३९ पेक्सतह लोयहँ अशु तारु तेण वि कमेण निग्गलिउहा61504) १४० पउमसिरिहि जि उत्तरिउ(1)आलु" चिंतई मणेण सो खेत्तपालु ॥ ४१ चित्तमय सिड्डी' महु मणोजु कह गिलि हार अरणेइ चो() ॥४२ कतिमइ स-परियणु मुट्ठ रम्म अच्छइ नियत जा चित्तयम्मु ॥ ४३ ता झत्ति समुद्धिउ चित्त-मोर भवणगणि नच्चा हियय-चोर ॥ ४४ केया रउ मेहइ कर निनाउ कोडेण लोउ देक्सणह आउ ॥ ४५ तस्स वि उन(१) कलारभारु निग्गलिउ असेसु इ तेण हार ॥ ४६ उड्डेवि झत्ति भित्ति िविलग्गु विम्हइउ लोउ वोहणह लग्गु ॥ ४७ ॥ घता॥ "निम्मल-चारित्त-गुणहहि लोह-मोह-मय पन्जियहि । अमुणिय-परमत्यहि अम्हेंटिं आलु दिन्नु तहि अजियहि ॥४८ ॥ । परमसिरिहि केरल महिम देव भत्तीऍ करति हि(2) आय केम्य ॥ ४९ अवणिय-त[501]णयकुर तक्सणेण सिचति भूमि चदणरसेण ॥ १५० मेलहिं गधुकर्ड-कुसुम-बुद्धि इदियवर-कुल-सजणियन्तुट्टि" ॥५१ वित्यिन्न पत्त-पन्भार-फार घेउधिय चदण मल्य-सार ॥ ५२ पउमसिरि तेत्थु भयवई निसन चउगइ-ससार-समुद्द-तिन ॥ ५३ " पक्खुहिय-महोनाहि-गरय-नाउँ वाएंति(वि)विर किउ सीहनाउ ।। ५४ वायति धीण विज्ञाहरी गायति सुहावउँ मिनरीउ ।। ५५ मणहरु नञ्चति सुरगणार रस-हाव-भाव-रजिय-मणाउ ॥ ५६ विजाहरे सुर गधध जक्ख "जय जय" थुणति भयरई असस ।।५७ अनियहि दिहु उत्पन्नु नाणु निस्सेस-वत्यु वित्थार-जाणे ॥ ५८ । क्यि महिम सुरहि उच्छलिय वत्ता514] कतिमइ कित्तिमइ ताहि कत ॥ ५९ पुर-जणु अतेउर विजउ राउ वदणह आउ निग्गय पयाउ ॥ १६० 1 विमा रुए 2 It should be णवि कमेण निग्गल In the next line also उत्तारs should be उत्तरह 3 चितई 4 पिवइमसिहिदि 5 मिलिउ 6 फतिमाह 7 पारयणु 8 नियतु 9 For उहद or उत्तुग ! 10 मिनिहिं 11 पलु 12 अभियहि 13 तरुयकुर 15 सामिय 17 भयवह 18 घाउ 19 Defective 20 विज्ञाहरीउ 21 विनहर 22 भयवह 28 अप पाथ 25कृति 96 पुराणु 14 गघुछड 16 तुह टिप्पण [अपभ्रश शब्दोनी साथै काममा सस्कृन पर्याय मुकेला , मुद्रित पाठमा ज्या ज्या मूळ पाठ भ्रष्ट के व्याकरण, छद अगर अपनी दृष्टिए अस्पष्ट के कारसद लाग्यो छे त्यां सा बाजुमा प्रश्नाधन चिह मूल छे ने केटरेक स्थः पादनोंधमा ए अशुद्धि के भष्टता दूर करवा माटेना सूचन पण मापेरा छे प्रस्तुत टिप्पणमा मावा शका स्थानोर्माथी जेमने विशे कोई विशेष क्हेवान छे तेमनोज उलरा करेलो ] प्रथम सधि प्रारमना छदमा दिधदिष्टि (दिव्यदृष्टि) ए कवितु उपनाम गूथेलु छ प्रत्येक सधिना अतमा पण ते मूल छे सधिनी आविधत्तामा तारनहति तारुण्यभवेन के तारुण्यमवे राई 'ताण्यथी उत्पन्न थयेला (क्पटमावधी) एवो अथ अथवा तो 'तरुण वयमा (भव चय?) एवो अर्थ यदाच घटानी शकाय सथिनी आदिधत्ता बीजा पति(य अणिट्ट जिह मनभवि)ो सयध पहेला कट वनी पहेली पक्कि (तिह कहाँ) साये छ एटरे मापातरमा 'जे रीवे अप्रिय यनी,' एम पूर्ण विरामने स्थाने अल्पविराम जोइए है भापातरमा धम्मु-धर्म्यम् - तेने पउमसिरिचरिउना विशेषण तरीरे घटावी अथ क्या छ, भने सुणहने मान काव्यमगीथी पुनरुक्त थयेऊ गणी, निसुणे ने क्रियापद तरी ली। छे बीजी रीवे, सुणहनो पण अथ को होय तो आम थशे, 'ते हु विशेषे करीने कहु छु, धमनु श्रवण करो रम्य, एयु पम श्रीच रित तमे सामळो' ६-७ चदप्पह (चन्द्रप्रभ) आठमा जैन वीमार महसेण (महासेन) तेमना पितानु माम अने लक्षण (लक्ष्मणा) तेमनी मातानु नाम १२ मुळ पाठ तियलोमना]g (त्रिलोक-नाय ) होय १० छठी पत्तिथी न वाक्य शरू थयउ गणीए तो वे वाक्य चौदमी पति मुधी चाल रहे छे, कारण के पदरमी पतिथी नवो विषय अने न धास्य शरू थाय वे स्पष्ट छे पण इथी १४ पक्कि बच्चे पणमेप्पिणु अने पणमिनि एम चे सवधक भू ज आवे छे, एमे पूर्ण रियापद नथी भावनु ए रीते वारय अपूण, अक्षर स्टस्तु रटे छे एटरे भाषातरमा क्यु छे तेम पोथी परिमाथी तिह कहावने सही अध्याहाय गणवु जोइए १५ 'सुवेस-मुधेिश्मन् उजलसुयेसुो बहुबाहि गणवो १६ हरियमलाउलाइ हिट छे हरि भने कमलने कतार, सरोवर राउल प्रणेयनी साये जुदाजुदा अथमा लेवाना १७ मळना सहु सुय लोग सालिगो अर्थ न थतो होगाथा सालि ने लोगो व्यत्यय थयो मानी सह मुयसालि लोग एम पाठ गुवार्यों हे वळी गुलमा मुणि दियवर (ओ आगठ उपर प ६८ मा मुणि दियवरह मले पण ), छता प्रस्तुत पफिमा पूजा धन अत ज मुणिवर शब्द आवेलो छे एन लीधे आ मुणि रिर्थक यनी जाय छे तेथी गुणि एवो पाठ पल्ल्यो छ पउम.प्र.G है + ४० पउमसिरि चरिउ [५०१०३-१९० पउमसिरि असेसु ई पुष-युत्तु निय-चरिउ कहइ ज जेम वित्त ।। १८३ पणमेवि खमानइ सितपाल सहुँ पुर-जणेण ज दिन्नु आलु ॥ ८४ पउमसिरि-वरित निसुणेवि रम्मु पडिवजहि केचि गिहत्य धम्मु ॥ ८५ कतिमइ कतु फित्तिमइ-नाहु गहिऊण दिक्ख हुय भाव-साहु ॥ ८६ ॥ पत्ता॥ [न]णु पजर जजर मेलिवि दृरुज्झिय-ससार-भय । जिणु दिधदि हि जहिं अच्छइ तहिं भयवइ प[53A]उमसिरि गय ।। ८७ [१] सुय-देनय व जा सुप्पसन पकय-कर पोत्थय-कमल-हत्य ॥८८ "घर-का-कह घ जा मुप्पसन्न सुह-रक्षणं सुधय(१) विणयवन्न ।। ८९ हिमगिरि-सुय धजा भर विरत्त तवचरण-समुजय नियम-सत्त ॥ १९० अन्भथिएण दूलजियाएँ विणएण साहुजण-रजियाएँ ॥ ९१ पउमसि रिच रिउ मइँ रइड एउ जो पढइ मुणइ तमु होइ सेउ ॥ ९२ सुय देवय निम्मल बुद्धि देउ अवाई" दुक्स अवहरेड ॥ ९३ " अणुराय रित्त] पकय-दलच्छिं घरणि छ तासु परि यसइ लच्छि ॥ ९४ सो जाया धम्मात्म्म भेट अचिरेण होइ[585] तमु दुक्ख-छेउ ॥९५ मसिपाल-कच-कई आसि माह(१) जसु विमल मित्ति जगु भमइ साहु ॥ ९६ तसु निम्मलि चसि समुभषेण पउमसिरिच रिस किउ धाहिलेण॥९७ ॥ घत्ता॥ कवि-पासह नदणु दोस विमद्दएँ सूराइहिं महासइहि” जिण-चलणह भत्तउ तायह पोत्तर दिध दि हि निम्मल मइहि ॥९८ 24 * जाव इय सज्झा ताव खोइ पुराण काले बट्टइ मुहेण भावेण । नवय पाव न बघेई" ॥ २९९ [इह चउत्थ सधि] 2°चतु 3 गहिउण 3 शु 5 निणु सुपमम्व 7 करकयकह 8 मुस पक्षण 9 मुझम 10 व 11 नियम्म 12 रजियाइ 13 अंवाइ 14 दालच्छ 16क्रय 17 नाहु 18 नदणु 19 विमणु 20 महासइहिं 21 महि 22॥ मगर महाधी॥ 15 टिप्पण {अपभ्रश शन्दोगी साधे कोगमा सहित पर्याय मूरेला छ मुदित पाठमा ज्या ज्यो मूल पाठ भष्ट के व्याकरण, छद अगर अथनी दृष्टिए अस्पष्ट के सकास्पद लाग्यो छे त्या खा याजुमा प्रश्नायनु चिद मूल छे ने फेटलेक स्थळे पादनोंधमा ए अशुद्धि के भ्रष्टता दूर करवा माटेना सूचन पग आपेला छ प्रस्तुत टिप्पणमा भावां शमा स्थानोमाथी मने निशे कोई विशेष कहेबानु छ तेमनोज सोख करेलो छ । प्रथम सधि प्रारंभना छम दिध्यदिहि (दिव्यदृष्टि) ए करिनु उपशाम गूथेउ हे प्रत्येक सधिना अनमा पण ते मूरेउ छे सचिनी आरितामा तारनहानिस्तारण्यभवा के तारुण्यमये लई 'तारुण्यपी उत्पन थयेला (अपटभावी) एको अर्थ अथवा तो 'तरुण वयमा (भव-वय?) एवो अथ कदाच घटावी शराय सधिनी आदिघत्तानी बीजी पति(य अणि जिह बनभनि)नो सयर पहेला यह एकनी पहेली पति (तिए कहर्षि) गाथे छे एटले गायातरमा 'जे रीते अप्रिय यनी, एम पूर. विरामने स्थाने अल्पविराम जोइए ४ भाषातरमा धम्मु-धर्म्यम् ल्ह तेने पउमसिरिचरिता विशेषण तरीके घगवी अथ पयाँ छ, भने सुणहो मान काव्यभगीथी पुनरुक्त यये गणी, निसुणेनो नियापद तरीके तीधु छे पीजी रीते, सुणहनो पण अथ करवो होय तो आम थशे, 'ते हु विशेष करीने कहु छु, धमनु श्रवण करो रम्य, एवु पद्मश्रीचरित तमे सामळो' ६-७ चदप्पाह (चन्द्रमम) आठमा जैन तीर्थर महसेण (महासेन) तेमना पितानु नाम भने ल्पखण (लक्ष्मणा) तेमनी मातानु नाम १२ मुळ पाठ तियलोकना] (निलोक-नाय ) होय १८ छट्ठी पपि यी ननु वाक्य शरू 43 गीए तो ते धाक्य चादमा पक्ति सुधी चाउ रहे थे, कारण के पदरमी पतिथी नयो तिपय अने व वास्य शह पाय 3 ते सट हे पण ६ थी १४ पकि क्थै पणमेप्पिणु अने पणमिनि एम ये सयधक म ह ज थाने छ, एरे पूर्ण प्रियापद नथी आयर्नु ए रीते वाक्य अपूर्ण, अद्धर लटस्नु रहे एरले भापानरमा क्यु हे तेम पोथी परिमांधी तिह पहाविने अहीं खायाहाय गण जोरए १५. 'सुवेस-सुवेिश्मन् उनलसुवेसुने यौहि गगवो १६ हरियमलाउला बिट छ हरि भने कमलने कतार, सरोवर राउल प्रणेयनी साये जुदाजुदा अथमा लेवाना १७ ना सह सुय रोग सालिनो अथ 7 यतो होयाथी सालि रोगनो व्यत्यय पयो गाती सा सुयसालि लोग एम पाठ उपाया'द वही गुळमा गुणि दियर छ (भो आगल पर ५ ६८ मा मुणि दिययरह मरे पण ए), छना प्रस्तुत पचिमा पूर्वा भी अनेज मुणियर सन्द आवो छ एने वाधे आ मुनिरर्थक यनी जाय छै नेगी गुपिण एवो पाठ मल्यो, पउम.प्र.

पउमसिरि चरित १७५. विगयहारनो पुरसाह साधे पास मळतो नधी विगयराह पाठ होय तो मा शेष दूर थाय राह 'शोभित' मुदर' अर्थमा योशमा लापेलो राह, राहा (बी) 'शोमा' एअधमा एइदाकाय १८३ तइए-त्वया गणी अर्थ क्या है १८६ पाठ शुद्ध नी रागतो जाणुमु भने धीओ शयारपद १८७ एहउँनो सध धम्मोपएमु साधे होय एम रागे हे १८९ उत्तरार्ध असट अथ अवे को छ १९६ विनवी स्थाो चिंतयह जोइए १९८ हार-दोर आमा अपूण प्रास धा या यमा ध्यान रोंछ दोर-चार २ १३०, सील-फुसल ४-३७ समुद-अरविंद ४-३९, वगेरे २०७ अपयरेविपरित पर छु' ए अर्ध अपने क्या है उत्तरार्धमा जमह पि न विपिउ समरेवि (सरसरामि) एम पाठ सुधारयो २०८ प्रिय, भो जागळ उपर १ ३७मा रकार (अधोरेप) जळवाइ रह्यो हो सरायो सिद्ध हेम ८-४-३९८ 'अपभ्रशे मयोगाधो वर्तमानो रेफो उर या भपति' २१३ भयकराल सामाग्य रीते बाट प्रत्यय मनसाय छे, पण ही मात्र सार्षिक छे २१६ पूर्वाधमा एर मात्रा तूरे छ २१७ चोरी चोरी सस्कृत कोशोमा चोरिका 'चोरी' अर्थमा नौलो छ रारसाको सिद्ध हे म ८-४-४२२ (१३) २२७ उशिय ह (एव) एम जुदा वे शन्दो गणवा, जेपी नपुसरलिंगी विशेषण (झियर) पुग्लिश विशेष्य(भोग)ने गाडयानो दोष निवारी साय २३१ जायावणाडो स्थाने आयावणाउ (आतापना) वाचनु ०३४ पालेइने स्थाो पाला वाचना धारेनी माना दूर पाय छे छर्नु माप जळवाद रहे के द्वितीय सधि ७ अहीं उसहदत्तु (उसहदत्त मुद्रणदीप छे) (पभदत्त ) छे ज्यारे ४ ५१ मा उप हिद के (सापति भने प्रासने लक्षमा रेता) उयहिदत्तु (उदधिदत्त ) मळे छे समुद्रदत्तने नजरमो रेता उदधिदत्त न योग्य लागे छ [२१ सोमणि सोमण- मप्तमी एक्वचन सोमण-सोयण (देशी नाम माल ८,५८) वासगृह सत्याग्रह, रविमदिर एरले जारखी पचिना अर्थ आम यो जनभारयाळी अप्सराओ साथै कांचा भने मणि (पडे निर्मित) वासगृहमा भोग भोगवीने भाषांतग्मां आ प्रमाणे सुधारो परी रेबी ३३ रतुप्पल याच ३५ लीलावहय लोइए ३६ वस अने गुण टि छै ने पद्मभी मन चापयष्टि पो लागु पडे छे ४६ पूर्वार्धमा हार-मार २१८ वह टिप्पण , ५२ निमूल निमूल्न ना अर्धमा अजाण्यो शब्द छे ६१ जाहि ने बदले जहि पायता मानादोष टने छ भने अर्थ वेसे छे ८० वर-सिरिय नाह एम जुदा शब्दो लेता सिरिय पष्टीनु रूप गणी शमय ९१ समुह-समुह(समुस) 'सानु' ९८ जासुने वदले तासु होय तो ज अब से छे ९९ मुटने बदले मह वाचवु १०९ जुय तह ए मुळे जुयनह 'जुवाननी' एनो श्रष्ट पाठ छे एम पारीने अर्थ क्यों छे ११७-११८ सुणहि कुमार समुद्ददत्त पने वचे मूला parenthetic वास्य तरीके लेवानु छ वाक्यरचना आ प्रमाणे छे कुमार समुहदत्त, सुणहि । जह' पइदियह सणेहु विवहइ, तह स-पुसल-पत्त अणुदियहु कहाचहि । ११९ धुञ्चहि ए मूळ पाठ ज बरोबर जे उच्चई एम जे सुधार्यु छे ते विनजरूरी छ १२० सुद्धसामी ए भ्रष्ट पाठने बदले मूळमा सुटु मामि होय सुटु ए साणद्धइ साधे लई शाय मामि सखीने सनोधवामा वपराय छे १२५ मूळ पाठ निवन्न (निपण्ण 'बेठी, आही पड़ी') यरोवर छे, निविन ए मुधारो अनावश्यक १२८ मूळमा डालिचुक छ, पण फुल्ल-चुक्नो प्रास शक्य नधी, एटले भुल्ल पाठनी कल्पना करी छे मूळ भुल्लनो चुछ एवो कोईए हालियामा अर्थ लख्यो होय भने पछी भुलन स्थान चुकले ए समजी शकाय तेवु छे १३३ भाय-भाव-भावयति १३८ तुसार (तुपार) 'कपूर' एटदै घणतुसार "कपूरनो घाटो लेप' एयो अर्थ कर्यो छे १४० अवलोयहिने स्थाने अपलोयइ वाचवु १४१ पाठ भ्रष्ट छे भग्गगुलि ने स्थाने मूळमा भुग्गगुलि (भुग्नाहुलि) वक्र करेली आगळी बाळो' होय १४६ जलण-समाण फुलिंग-पर एम छुट पाही वांचयु जलण-समाण ए अहीं कामदेवनु संबोधन छ १५१ युजरवरने बदले फुजरकर जोइए १६१ अपहियमणि कन्न मुहत्त देह ए कविए श्रोताओने सोधे वाक्य छ-हे श्रोताननो, घडीर एकचित्त थइ तमे साभळो, युमारनी अवस्था पण फेबी हती ए हु हवे घणवु छु १९७ सप्ट अथ घटावी शरातो नथी २०९-२१० मउड श द नण वार आवे छे ए हकीक्त महीं पाठ प्रष्ट होवानी सूचक २१४ तिप्पसत्थुने बदले विप्प-सस्थु (विप्रसार्थम्) यांचनु २१७ सजमियने बदले सजणिय वाचवु २१८ उत्तरार्धमा एक मात्रा मोठी छे २५० सदर्भने भावारे, अने प्रस्तुत कायमा ज अन्यन आवता उल्लेगो आधारे धवलच्छि (घवलाक्षी)- रमी' भने सुपच्छ (सुयक्षस् ?) विष्णु' एम अर्थ को छे, २५२ चदलेह (चन्द्रलेसा)-शचिलेगा पदमसिरि चरिउ ४६ तृतीय सधि २ विशेषणो रिले, ओ सुयदेयय (श्रुतदेवता) अने चद्भुत्ति (चन्द्रमूर्ति) बने साथे घटेके . ३ अवय-लुवि[य]-हत्था ने बढे अवय-उनि विहत्था एवो पाठ पण कपी शाय विहत्य अनुक वस्तुथी विशिष्ट (युक्त) हाय' आ पाठमो, पासेपासे आवता ये नि माथी एक रेसनप्रमादथी रही गयो होवानी उपपत्ति पण आपी शनाय जुनि (देशी नाममाला ७-२८) 'म' ५ भुवण-भाय (भुनभागा ) विधना विभागो' ६ उनिय (उन्नीत) 'बहार आवेग' सरगावो उन्नेह ३ ५९ ८ विहाइने बदले विहाय याची दिसि विहायभदिग्यिमागा एम भगवयु आथी प्रास पण निर्दोप बने छ फिलिकिलियने समासना भाग तरीके नहीं, पण खतन शद तरीके (विधेय तरीके) गणवो ९ विहादी विभावयतिना अर्थमा कीयो छ मुहा-सुधा 'चूनो' सरखावो गुन 'छो' १४ पचन-पञ्चवर्ण आवी रीते गार के पधारे अक्षरना श दमा सयुत व्यसन पूर्वेनो व अपभ्रशमा उH यतो होवाना वीजा उदाहरणो मच्छधिणि (मत्स्यन्धिनी), जास घ (अश्ववन्ध) वगेरे १८ उत्तराधमो भाणु (भाजाम् ) 'पान २५. चरवहो बदले यरवसह-गध (वरवृपभगन्ध) वाया २६ राउसरह-राग उत्सव+आनि पानाम घगवता उत्सव नपुसलिंगी गणवो पडे छे ४८ आलिंगणि विहिँ वि पणटु सोउ एम पाठ मुवारको ५१-५२ ५१मी पक्तिना अत साधे साधु पत्येनी पद्मश्री सी उकि पूरी धाय छे ५२मी पकिमा यरिमुह (यलिमुस) कागदो एम पाठ भटरळी कागलो संबोघेला शन्दो मधुरवाय थी शर यता होवान गण्यु छे उरिउरेहि ए कुरकुरेहि 'करवर अमारे चोरघु एवो कोई शब्द गढमां होपा सभव छ ६३ जाउ (जातम्) 'पुनने' ७५ अभमुकर (अधमुकुर) सूय' ७२ उदयगड एम सुधारवादी १६ माना पड़ रहे है ८० चित[वि]ने भदले चित[३] वाचो ८१ भयावण भयावह ए प्रेरय स्प परधी पर्वाचा रत्यय अण द्वारा मयाबण सिद्ध था छ दयामणु ' बीमणु' वगेरे पनर जा प्रकारनु छ ९५ भुयग (भुज) रिट छ (6) उपाति (२) साप ११३ भह कालि अपूरह तुह मरेहि आ प्रयोग अपभ्रशमा तेम 7 जूनी गुजरातीमां खूब जाणीतो १२७ सभालि उ (समालित ) सभळायु एवो अर्थ कयों छे

टिप्पण
४७
चतुर्थ सधि
१ सिंचती-सिचती (सिन्यमाना) रई अथ पाक्यो
२ तुम्ह करता तुम्हह एम पाठशोधन कर
९ णयणियाउ पायो ससि ने पदले सम पाठ पता अश घटे के
२५ पेसणह चुछ सोपेउ कार्य अगधाया सक्दयी अणसि रहे (अने क्षचित् 'मरण
पाभ्यो') ए अधमा मा अपभ्रशनो रड प्रयोग है
३५ अतरडउ मूळमा यन्ने परिना अते तगडउँ छ एनो अर्थ प्रस्तुत संदभमा बेसनो नयी,
एरले अतरडउँ अने करडउ एयो पाठ पप्यो छ परतु स्पट अाक्रोध यतो नयी
४१ गय-भय-वियार-(१) गत-मद-विकार, (२) गज-मद-विचार के गज--
मृग-विचार
४७ वि दिनु एम जुदा पाडया
५४ भग्गु 'भाग्य'
५५ सुहि-सुसेन
६० सॅवारपि (समारचयामि) सरगावो सिद्ध हेम ४ ६५
१०८ पूररेण मूळ पाठ किदरेण होय
१२७ जे ने बदले जे
१४०-१४१ पादनभिमा आप्यु के तेम सेण वि कमेण निग्गल अने उत्तरद एग पाठ होय
१५२ मा पक्कि मा सदर्भमा बेमती नथी ए परी आगळ उपर १८१मा पाक थाय छ सा
बरोबर छ अहीं भूलथी मावी गइ होनानु लागे छे
१४६ उन्नड ने बदले उपियउ (ऊचो थयेलो) होयानो पण समव
१८१ आनी या पति भागळ आवी गइ छे (१४२)
१८७ काव्यनो अहा अत आवे छे १६१ क्टवर प्रशन्तिनु छ
१९८ सूराइहिं मूळे सूराईहि होय संभवित छे के ए कविनी मातानु नाम होय दिनदिहि
छूटा शब्द तरीके लेवो
*

Poumsirichriou

Author
Muni Jinvijay
Title
Poumsirichriou
File name
Poumsirichriou
Text
OCR done
Citation
1946
Published
2011/03
Publisher
Bambai Bhartiya Vidhya Bhavan
Language
Sanskrit
Pages
132
Library
Shri Abhaya Jain Granthalaya, Bikaner
Classification
Devotional
DLI number
551949
Barcode
4990010032640.00
Scanning centre
C-DAK, Kolkata
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
YXGDwl3ahou
Download PDF

Poumsirichriou