·First Published 1885
Reprinted 1984
Published by K.L. Rajpal for Orient Publications,
114 Surya Niketan, Delhi 110092 and printed at
Pearl Offset Press, 5/33 Kirti Nagar Indl. Area, New Delhi, 110015.
Printed in India.

·॥ नमो रत्नचयाय ॥
रानत्रयं नमस्कृत्य सर्वसत्वहितोदयं ।
कथ्यते मोहनाशाय धर्मसारसमुच्चयः ॥
I. तब प्रथमं तावत्रीणि रानानि । तद्यथा ॥
बुद्धो धर्मः संघश्चेति ॥
II. चीणि यानानि ॥
श्रावकयानं प्रत्येकबुद्धयानं महायानं चेति ॥
III. “पंच बुद्धाः। तद्यथा ॥
वैरोचनोऽक्षोभ्यो रत्नसंभवोऽमिताभोऽमोघसिद्धिश्चेति ॥
1F.
I.-India Office Library MS. C.= Cambridge MS. F.=Cambridge Fragment
[Add. 1701. 2]. Ch. V.= the Chinese Version.
॥ नमो बुद्धाय ॥
तथागतं नमस्कृत्य धर्मकायमभाखरं ।
अनंतबुद्धवीराणामुच्यते धर्मसंग्रहं ।।
प्रथमं रत्नत्रयशरणं तद्यथा बु°
2 I. and C. read °मुचयं.
C. omits प्रथमं.
4 I. only omits this section.
Bc. प्रत्येकयानं. & The sections from the 3rd to the 13th are not found in C. F.
nor in the Ch.Version.
[III.5.]
B

·2 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 2 IV. 1चतस्रो देव्यः । तद्यथा ॥ रोचनी मामकी पांडुरा तारा चेति ॥ V. पंच रक्षाः । तद्यथा ॥ प्रतिसरा 'साहस्रप्रमर्दनी मारीची 'मंत्रानुसारिणी शीतवती चेति ॥ VI. सप्त तथागताः। तद्यथा ॥ विपश्यी शिखी विश्वभूःऋकुच्छंदः कनकमुनिः काश्यपःशाक्य- मुनिश्चेति ॥ VII. चत्वारो लोकपालाः । तद्यथा ॥ धृतराष्ट्रो विरूपाक्षो विरूढकः कुवेरश्चेति ॥ VIII. अष्टौ लोकपालाः । तद्यथा ॥ इंद्रो यमो वरुणः कुवेर ईशानोऽपितो वायुरिति ॥ IX. दश लोकपालाः ॥ "अष्टलोकपालाधिकमूर्च ब्रह्माधः कृष्णः ॥ x. चतुर्दश लोकपालाः । तद्यथा ॥ दशलोकपालसकलं चंद्रः सूर्यः पृथ्व्यसुरः ॥ 1 2 I. reads चतुर्दैवी. A marginal note in I. gives रोच लोच दौतौ । 3 I.reads पांडरा. 4I.प्रमहनी. 51.सारनी. 6 The MSS. read चतुर्लोकपालाः. Grammatical inistakes of this character have been corrected, without giving all the various readings. I.विरूधक. I. नैऋत्य 9 I.पाराधिक ऊ. 7 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 3 XI. दश क्रोधाः । तद्यथा ॥ यमांतकः प्रज्ञांतकः पद्मांतको विनातकोऽचरटर्किराजो नी- लदंडो महाबल उष्णीषश्चक्रवर्ती संभराजश्चेति ॥ XII. अष्टौ बोधिसत्वाः । तद्यथा ॥ मैत्रेयो गगनगंजः समंतभद्रो वजपाणिर्मजुश्रीः सर्वनि- वरणविष्कंभी क्षितिगर्भः खगर्भश्चेति ॥ XIII. षड्योगिन्यः । तद्यथा ॥ वजवाराही यामिनी 'संचारणी संचासनी चांडिका चेति ॥ XIV. सप्तविधानुत्तरपूजा। तद्यथा ॥ वंदना पूजना पापदेशनानुमोदनाध्येषणा बोधिचित्तोत्पादः परिणमना चेति ॥ 3 4 1. सुंभरा. 2 I. विस्कंभी. I.योगिनी।त. I.संचारनी. BC. सप्तवि- धानोतरपूजा ॥ सर्वक्षेत्राणुसंख्यैश्च प्रणामैः प्रणमाम्यहमित्यादिकं वंदना ॥१॥ मया बालेन मूढेन यत्किंचित्यापमाचितमित्यादिकं पापदेशना ॥२॥ अपायदुःखविश्रामं सर्वसन्तैः कृतं शुभमि- त्यादिकं पुण्यानुमोदना ॥३॥ रत्नत्रयं मे शरणमिति त्रिशरणगमनं ॥४॥ अद्य मे सफलं जन्मेत्या- दिक बोधिचिनोत्पादः ॥१॥ इति सप्तविधानोत्तरपूजा ॥ बोधिवावतारादिग्रंथे लिखितं ॥ As is seen, C. gives only a fivekold Paga; I. and F. give only six : I. वंदना, पापदे- शना, अनुमोदना, त्रिशरनगमनं, अध्येपणा, बोधिचिसोत्पाद; and F. वंदना, देशना, पूजना, अनुमोदना, अध्येषणा, परिणामना चेति ॥ The list given in the text is in accordance with that in the Chinese Version, in which, as in F., WAT is substituted for त्रिशरणगमनं. 6C.and F. omit तद्यथा. . . B2 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 4 xv. 'बीणि कुशलमूलानि ।। बोधिचिनोत्पाद आशयविशुद्धिरहंकारममकारपरित्यागश्चेति॥ *XVI. चवारी ब्रह्मविहाराः ॥ मैत्री करुणा मुदितोपेक्षा चेति ॥ 'XVII. षट् पारमिताः॥ दानपारमिता शीलपारमिता शांतिपारमिता वीर्यपार- मिता ध्यानपारमिता प्रज्ञापारमिता चेति ॥ XVIII. दश पारमिताः ॥ 'षट्पारमितासकलमुपायं प्रणिधिर्बलं ज्ञानं चेति । XIX. चत्वारि संयहवस्तूनि ॥ दानं प्रियवचनमर्थचया 'समानार्थता चेति ॥ xx. पंचाभिज्ञाः॥ दिव्यचक्षुर्दिव्यश्रीचं 'परचित्तज्ञानं पूर्वनिवासानुस्मृति द्धि- श्चेति 1 त्रीणि मूलानि F. and Ch.Version, Three Roots.' 2 In C. and Ch.V. this section is placed before section 19. This section is omitted in F. and Ch. V. ..मिता- सउपर, which seems intended for °मितासकलं; but c. and F. omit this word, and enumerate from दानपारमिता to प्रज्ञा, which is directly followed by उपाय and the other three Paramitas. 6 F. °वस्तूनि तद्यथा दा. GI. प्रियवरणं. 1.समानार्थ. F.सम- नाता. I. धोत. 9 I., C. परिधि. F. परषिताभिज्ञ वृद्धिपादश्चेति.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 5 xxI. चत्वार्यसत्यानि । 'तद्यथा ॥ 'दुःखं समुदयो निरोधो मार्गश्चेति ॥ XXII. पंच स्कंधाः॥ रूपं वेदना संज्ञा संस्कारा विज्ञानं चेति ॥ XXIII. लोकोतरपंचस्कंधाः ॥ शीलसमाधिप्रज्ञाविमुक्तिविमुक्तिज्ञानदर्शनस्कंधा इति ॥ XXIV. हादशायतनानि ॥ चक्षुःश्रीचघ्राणजिहाकायर्मनायतनानि रूपगंधशब्दास- स्पर्शधर्मायतनानि चेति ॥ 6 XXV. अष्टादश धातवः ॥ चक्षुःश्रीवघ्राणजिहाकायमैनोरूपगंधशब्दसस्पर्शधर्मधातव. श्वक्षुर्विज्ञानश्रीवविज्ञानघ्राणविज्ञानजिहाविज्ञानकायविज्ञान- मैंनोविज्ञानधातवश्चेति ॥ 11.omits तद्यथा. *F.adds the word सत्य to each of the four words. 3 F.adds to each of the five words. * I.संस्कारविज्ञानात and C.संस्काराविज्ञानाति. 5 I. and C. विमुविज्ञान; F. inserts दर्शन between ज्ञान and स्कंध, which reading is correct. 6 F. and Ch. V. leave out from sect. 24 to sect. 41. 7. श्रोत. 8 I., C. मनमायतन रू. ° I, C. धर्मधातु सायनश्चेति. 10 श्रोत. आयतन रूपगंधशब्दरस, &c. "I., C. धर्मधातु प. 130. left out. "I. मनपिज्ञान चेति. मन 12 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 6 1XXVI. तचैकादश रूपस्कंधाः ॥ चक्षुः 'श्रीचं घ्राणं जिहा कायो रूपं शब्दो गंधो रसः स्पर्श विज्ञप्तिश्चेति ॥ XXVII. वेदना विविधा ॥ "सुसा दुःखादुःखासुखा चेति ॥ XXVIII. संज्ञास्कंधः ॥ 'निमित्तीगृहणामिका ॥ XXIX. संस्कारा विविधाः ॥ तब चित्रसंप्रयुक्तसंस्काराः चिनविप्रयुक्तसंस्काराश्चेति ॥ xxx. चित्तसंप्रयुक्तसंस्काराश्चत्वारिंशत् । तद्यथा ॥ वेदना संज्ञा 'चेतना छंदः स्पर्शे मतिः स्मृतिर्मनस्कारो ऽधिमोक्षः समाधिः श्रद्धाप्रमादः 'प्रश्रब्धिरुपेक्षा होरपत्रपा- लोभोऽवेषोऽहिंसा वीर्य मोहः प्रमादः "कौसीद्यमश्राद्यं स्या- नमौईत्यमहीकतानपत्रपा क्रोध “उपनाहः "शाध्यमीर्था "प्रदा- नो मक्षो मात्सर्य माया मदो विहिंसा वितर्को विचारश्चेति॥ 17 2 C. सुखा- 6 7 8.c. छंप. 1 This section is omitted in C. I. श्रोत घ्रा, read श्रोतः or श्रोत्रं. दुःखासुखाश्चेति. 41.निमितो. 5 C. omits these two long words, and passes from तत्र to the title of the next section. Left out in I. Left out in C. LI., O. प्रसबि. I.,C. प्रमद.. 11 I., C. कौसीत्यं. I. अश्राद्ध. 0. असद्ध. I. उध्वव and C. उद्धव. 151.भार्थ and c. सार्य. 18I.प्रदान; C.प्रदानः; Mahavyutpatti प्रदाश:; and Abhidh.Vyakhya, fol. I07a,l.2, प्रहास. TI.,C.अवितक सविचारशति ; Mahavyutpatti वितको विचारर. 10 12 18 14 1.उपानह.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 7 XXXI. तत्र चित्तविप्रयुक्तसंस्कारास्त्रयोदश ॥ प्राप्तिरप्राप्तिः 'सभागतासंज्ञिकं समाप्तिजीवितं जातिर्जरा स्थितिरनित्यता नामकायः पदकायो 'व्यंजनकायश्चेति ॥ XXXII. बीण्यसंस्कृतानि । तद्यथा ॥ आकाशः प्रतिसंख्यानिरोधोऽप्रतिसंख्यानिरोधश्चेति ॥ XXXIII. षड् विषयाः । तद्यथा ॥ रूपं शब्दो गंधो रसः स्पर्शो धर्मश्चेति ॥ XXXIV. तब रूपं विषयस्वभावं ॥ नीलं पीतं लोहितमवदातं 'हरितं दीर्घ हूस्वं परिमंडलमुन्न- तमर्वननं सातं विसातमच्छं धूमो रजो महिका छायातप आलो. कोऽधंकारश्चेति ॥ xxxv. अष्टाविंशतिविधः शब्दः ॥ "सप्त पुरुषवाक्छब्दाः सप्त पुरुषहस्तादिशब्दाः । एत एवं मनोज्ञभेदेनाष्टाविंशतिः॥ 3 4 8 It ought 9 10 1I., 0.संतागता. 20का याति. From Barn of Afat down to oft of परिमंडलं the words are left out in I. Mahavyutpatti has वृतं for हरितं. उन्नत is left out in C. 6I., C. अनतं. Mahavyutpatti has शातं विशातं. to be अभ्र; see Mahavyutpatti. c.गंधकारशेति. It was probably intended to write मनोज्ञामनोज्ञभेदेन. I. reads अष्टविध शब्द ॥ तद्यथा ॥ सत्यपुरुषवाक् शब्द सत्य पुरुषहस्तादिशब्दं ॥ रतत्रवं मनोज्ञाभेदेनाष्टाविसति॥ C. reads अष्टविधश्छंद । तद्यथा ॥ सत्यपु- रुषवाकच्छंदः । सत्यं परुषहस्तादिशब्दः ॥रत एवं मनोज्ञाभेदनास्ताविसतिः।

·S BUDDHIST TECHNICAL TERMS XXXVI. रसः षड्डिधः । तद्यथा ॥ मधुरोऽमो लवणः कटुस्तिक्तः कषायश्चेति ॥ xxxVII. चत्वारो गंधाः। तद्यथा ॥ मुगंधी दुर्गंधः समगंधो विषमगंधश्चेति ॥ XXXVIII. एकादश 'स्पष्टव्यानि ॥ पृथ्व्यापस्तेजो वायुः "शक्षणत्वं कर्कशत्वं लघुत्वं गुरुत्वं शीनं "जिघासा पिपासा चेति ॥ xxxIx. पंच महाभूतानि ॥ पृथ्व्यापस्तेजी वायुराकाशश्चेति ॥ XL. पंच भौतिकानि ॥ रूपं शब्दो गंधो रसः स्पर्शश्चेति ॥ XLI. "विंशतिः शून्यताः । तद्यथा ॥ अध्यात्मशून्यता बहिधीशून्यताध्यात्मबहिधीशून्यता शून्यता- शून्यता महाशून्यता परमार्थशून्यता संस्कृतशून्यतासंस्कृतशून्य- II. धर्मपानि. c. पसंपनि. I.शेषत्वं. C.वेष्मत्वं. BI., C.निपाणा. The list given here is that of MS. I. MS. C. has only eighteen against the given number in the title. Further, the order of the words in O. is different from that of I. We miss in C. प्रकृतिशून्यता and खभावशून्यता, and we find सुलषणशून्यता, for भावशून्यत' in I. But 'the eighteen Sunyatas' are better known than the twenty,' and the Chinese Version actually gives the title 'Eighteen Sünyatås.' The Fragment does not give this section at all.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 9 तात्यंतशून्यतानवरायशून्यतानवकारशून्यता प्रकृतिशून्यता सर्व- धर्मशून्यता लक्षणशून्यतालक्षणशून्यता भावशून्यताभावशून्यता स्वभावशून्यताभावस्वभावशून्यता परभावशून्यता चेति ॥ XLII. द्वादशांगप्रतीत्यसमुत्पादाः ॥ अविद्या संस्कारा विज्ञानं नामरूपं षडायतनं स्पर्श वेदना तृष्णोपादानं भवो जातिर्जरामरणं शोकपरिदेवदुःखदौर्मनस्यो- पायासाश्चेति ॥ XLIII. सप्तत्रिंशबोधिपाक्षिका धाः ॥ चत्वारि स्मृत्युपस्थानानि॥४॥ चत्वारि सम्यक्प्रहाणानि॥८॥ चत्वार ऋद्धिपादाः ॥१२॥ पंचेंद्रियाणि ॥१७॥ पंच बलानि ॥२२॥ सप्त बोध्यंगानि ॥२९॥ आयाष्टांगिकमार्गश्चेति ॥३७॥ XLIV. 'तब कतमानि स्मृत्युपस्थानानि । तद्यथा ॥ काये कायानुदर्शस्मृत्युपस्थानं वेदनायां वेदनानुदर्शस्मृत्यु- पस्थानं 'चिते चित्तानुदर्शस्मृत्युपस्थानं धर्मे धर्मानुदर्शस्मृत्युप- स्थानं ॥ ३ C. उपादान.. I. deest. ८. दुर्मनश्चेति॥ F. omits the words शोक &c., and adds °मरणमिति ॥ स्वंविधं यद द्वादशांगं ज्ञातव्यं ॥ 4 F. reads तत्र चत्वारि स्मृ. 6 I..ये कायानदीस्मृ. C. °ये कायानुस्मृ. F.ये कायानुदर्शस्मृ. I. एव This अनुदशी or अनुदर्श answers to the Pali form Kâyânupassanå sati. वेदनास्मृ. C. एवं वेदनानुस्मृ. F. वेदनायां वेदनानुदर्शस्मृ. 71., C. चिन्तस्मृ. F. चिन्ने चिन्नानुदर्शस्मृ. I., C. धर्मस्मृ. F. धर्मे धानुदर्शस्मृ. [IIT. 5.] 0 C ·TO BUDDHIST TECHNICAL TERMS 1 XLV. 'कतमानि चत्वारि सम्यक्प्रहाणानि । तद्यथा ॥ उत्पन्नानां कुशलमूलानां संरक्षणं। अनुत्पन्नानां समुत्पादः। 'उत्पन्नानामकुशलानां धर्माणां प्रहाणं । अनुत्पन्नानां पुनरनु- त्पादश्चेति ॥ XLVI. चत्वार ऋद्धिपादाः । तद्यथा ॥ छंदसमाधिग्रहाणाय 'संस्कारसमन्वागत ऋद्धिपादः । एवं चित ऋद्धिपादः । वीर्य ऋद्धिपादः । मीमांसासमाधिप्रहाणाय संस्कारसमन्वागत ऋद्धिपादश्चेति ॥ XLVII. पंचेंद्रियाणि । तद्यथा ॥ श्रद्धासमाधिवीर्यस्मृतिप्रजेंद्रियं चेति ॥ * XLVIII. पंच बलानि ॥ श्रद्धावीर्यस्मृतिसमाधिप्रज्ञावलं चेति ॥ XLIX. सप्त बोध्यंगानि । तद्यथा ॥ 'स्मृतिसंबोध्यंगं धर्मप्रविचयसंबोध्यंगं वीर्यसंबोध्यंगं प्रीति- संबोध्यंगं प्रचब्धिसंबोध्यंगं समाधिसंबोध्यंगमुपेक्षासंबोध्यंग- मिति॥ भवति । 2 3 1 F. चतुःसम्यक्प्रहाणानि । तद्यथा । अनुत्पनानां पापकानां विरमणाय । उत्पन्नानां परि- हरणाय । अनुत्पन्नानां कुश ल] मूलानमुत्पादनाय उत्पन्नानां कुशलमूलानां बुद्धत्वं परिणामनाय I. उत्पन्नानां कुशलानां धर्मानां प्रहाणां। C. महानाय. 4I.संस्का- रसमारोपणता ऋ. F. enumerates the principal words only, thus छैदचिनवीयमीमांसा । This section is left out in C. GI. स्मृतिबोध्यं. 11. प्रतिसं.. sC. प्रश्रवणाधिसंवो.. I. प्रमुचिसं. 9 Here ends the Fragment. 5 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS II L. 'आर्याष्टांगिकमार्गः ॥ सम्यग्दृष्टिः सम्यक्संकल्पः सम्यग्वाक् सम्यक्कमीतः सम्यगा- जीवः सम्यग्व्यायामः सम्यक्स्मृतिः सम्यक्समाधिश्चेति ॥ "एते सप्तत्रिंशबोधिपाक्षिका धर्माः ॥ LI. चतस्रः प्रतिसंविदः । तद्यथा ॥ धर्मप्रतिसंविदर्थप्रतिसंविनिरुक्तिप्रतिसंवित्प्रतिभानप्रतिसं- विच्चेति ॥ LII. चतस्रो धारण्यः। तद्यथा ॥ आत्मधारणी ग्रंथधारणी 'धर्मधारणी मंत्रधारणी चेति ॥ LIII. चत्वारि प्रतिशरणानि। तद्यथा ॥ अर्थप्रतिशरणता न व्यंजनप्रतिशरणता । ज्ञानप्रतिशरणता न विज्ञानप्रतिशरणता। नीतार्थप्रतिशरणता न नेयार्थप्रतिश- रणता । धर्मप्रतिशरणता न पुगलप्रतिशरणता चेति ॥ LIV. षडनुस्मृतयः॥ बुद्धानुस्मृतिर्धानुस्मृतिः संघानुस्मृतिस्त्यागानुस्मृतिः शी- लानुस्मृतिर्देवानुस्मृतिश्चेति ॥ Left out in I. 1I.०यास्तांगा मागीः. 2 C. omits a wife and reads ratfy. 4 I. धारण्याणी। 6 Left out in C. 61. पतिसरनानि॥ C2 ·12 BUDDHIST TECHNICAL TERMS LV. चत्वारि धर्मपदानि । तद्यथा ॥ अनित्याः सर्वसंस्काराः। दुःखाः सर्वसंस्काराः । 'निरत्मानः सर्वसंस्काराः । शांतं निर्वाणं चेति ॥ LVI. दशाकुशलानि । तद्यथा ॥ 'प्राणतिपातोऽदत्तादानं 'काममिथ्याचारी मृषावादः पैशुन्य पारुष्यं संभिन्नमलापोऽभिध्या व्यापादी मिथ्यादृष्टिश्चेति ॥ LVII. गतयः षट् । तद्यथा ॥ नरकस्तिर्यक् प्रेतोऽसुरो मनुष्यो देवश्चेति ॥ LVIII. षड् धातवः ॥ पृथ्यापस्तेजो वायुराकाशी "विज्ञानं चेति ॥ LIX. अष्टौ विमोक्षाः । तद्यथा ॥ 'रूपी रूपाणि पश्यति शून्यं । 'अध्यात्मारूपसंज्ञी बहिधीरू- पाणि पश्यति शून्यं । आकाशानंत्यायतनं पश्यति शून्यं । विज्ञा- नानंत्यायतनं पश्यति शून्यं । आकिंचन्यायतनं पश्यति शून्यं । 6 8 11.निरामनः सर्वधर्माः. 21. निवीनचे०. C.निवाणाचे 31. प्रानाति 41. कायमि. I.तिजैक. C. देवः। मनुष्यश्चेति॥ ज्ञानश्चेति I., C. 1.रूपरूपा. I.त्मरूप. 10 The third of the eight is left out both in I. and C. Mahâvyutpatti has, for the third, the following : शुभं विमोठं कायेन साक्षात्कृत्वोपसंपद्य विहरत्ययं तृतीयो विमोक्षः॥ And the Mahaparinibbanasuttaan: Subham t' eva adhimutto hoti, ayam tatiyo vimokho.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 13 नैवसंज्ञानासंज्ञायतनं पश्यति शून्यं । संज्ञावेदयितनिरोधं पश्यति शून्यं चेति ॥ Lx. पंचानंतयाणि । तद्यथा ॥ मातृवधः पितृवधोऽहंबधस्तथागतदुष्टचितरुधिरोत्पादः संघ- भेदश्चेति ॥ LXI. अष्टौ लोकधीः ॥ लाभोऽलाभः सुखं दुःखं यशोऽयशो निंदा प्रशंसा चेति ॥ LXII. नवांगप्रवचनानि । तद्यथा ॥ सूचं गेयं व्याकरणं गाथोदानं जातकं वैपुल्यमद्भुतधर्म उप- देशश्चेति ॥ LXIII. 'द्वादश धूतगुणाः ॥ पैंडपातिकस्नैचीवरिकः खलुपश्चाशक्तिको नैषधिको यथा- संस्तरिको वृक्षमूलिक एकासनिक आभ्यवकाशिक आरण्यकः श्माशनिकः पांशुकूलिको 'नामतिकश्चेति ॥ 1 4 .. Laikavatara तथागतकाये दुष्ट° and Mahavyutpatti तथागतस्यांतिके दुष्ट. % I. has वृतक (इतिवृनक) before वैपुल्य, which would give ten words. SI., C. अभुतधर्म. In Pali there are enumerated thirteen, thus : 3. Pindapâtikangan; 2. Tekivarikangam; 7. Khalupakkhâbhattikangam; 13. Nesaggikangam; 12. Yathåsanthatikangam; 2. Rukkhamůlikangam ; 5. Ekâsanikangam; 10. Abbhokásikangam; 8. Årafiakangam; 11. Sosånikangam; 1. Pamsukúlikangam; 4. Sapadánakärikangam; 6. Pattapindikangan. I.शाशभ. 6 I. नामंति .

·I4 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 1 LXIV. दश भूमयः ॥ प्रमुदिता विमला प्रभाकर्यर्चिष्मती सुदुर्जयाभिमुखी दूरंगमा- चला साधुमती धर्ममेघा चेति ॥ LXV. समंतप्रभा निरुपमा ज्ञानवती॥ एताः सहितास्त्रयोदश भूमयः ॥ LXVI. पंच 'चयूंषि ॥ मांसचक्षुर्धर्मचक्षुः प्रज्ञाचक्षुर्दिव्यचक्षुर्बुद्धचक्षुश्चेति ॥ LXVII. षट् क्लेशाः ॥ रागः प्रतिघो मानोऽविद्या कुदृष्टिर्विचिकित्सा चेति ॥ LXVIII. पंच दृष्टयः ॥ 'सत्कायदृष्टिरतयाहदृष्टिर्मिथ्यादृष्टिर्दृिष्टिंपरामर्शः शीलवत- परामर्शः ॥ LXIX. चतुर्विशतिरुपक्लेशाः । तद्यथा ॥ क्रोध 'उपनाहो मक्षः प्रदाश ईर्था मात्सर्य शाव्यं माया मदो विहिंसाहीरनपत्रपा त्यानमथायं 'कौसीद्यं 1"प्रमादी ॥ 1I.रता सहितयो त्र. C. omits the two words, रताभिः सहितास्त्र ? 21. चक्षुभिः. C. चक्षुः: C. प्रतिथं. I. सट्का . 5I. मंत्रग्रा. C. अंती I.,C. प्रामध. 7I., C. उपन. 8 I., C. अस्त्री. Left out in I. 10 I. प्रमोद. 6 9 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS मुषितस्मृतिर्विक्षेपोऽसंप्रजन्यं कोकृत्यं मिद्धं वितर्को 'विचा- रश्चेति ॥ LXX. पंचाहाराः ॥ ध्यानाहाराः कवलीकाराहाराः प्रत्याहाराःस्पर्शहाराः संचे. तनिकाहाराश्चेति ॥ LXXI. पंच भयानि ॥ आजीविकभयमशोकभयं मरणभयं दुर्गतिभयं 'पर्षदसाद्यभयं चेति ॥ LXXII. चत्वारि ध्यानानि । तद्यथा ॥ सवितर्कसविचारं विवेकजं प्रीतिसुखमिति प्रथमध्यान। अध्या- मंप्रमोदनात्मीतिसुखंमिति द्वितीयं। उपेक्षास्मृतिसंप्रजन्यं सुख- मिति तृतीयं। उपेक्षास्मृतिपरिशुद्धिरदुःखासुखा वेदनेति चतुर्थ ध्यानमिति ॥ LXXIII. बयो विमोक्षाः ॥ शून्यतोऽनिमितोप्रणिहितश्चेति ॥ 11 1 I., C. मुखित. 2 I. कौत्रतां. 3 I. मित्यं. C.मिधं. See Saddharmapundarika XVI, 26 (p.319). 40. विरागति. 5 I., C. कवलिकाहाराः. Pali karaliikara'. Mahavyutpatti कवलीकार Abhidh. Vyakhya कवडीकर See Lalitavist. p. 330. 6 I. पञ्चे उनिकाहारा: चेति ॥ 'I.°सावय भयं. C. भयश्चेति. 8 I. °प्रशादनाप्र. I. सुखा नित्य (2) स्मृति चे. C. सुखं चिन-- वेति द्वि.. I. ०सप्रजन्यं. C.संप्रजन्य सु. 11 C. शून्यता:. I. शून्यता. Cf. Pali Sulfato. 12 I.अनिमिता. C. आनिहितः. C. प्रणिहितश्शेति. 10 18 ·16 BUDDHIST TECHNICAL TERMS LXXIV. बोधिसतानां दश 'वशिताः ॥ आयुर्वशिता चित्तवशिता परिष्कारवशिता 'धर्मवशितईि- वशिता जन्मवशिताधिमुक्तिवशिता प्रणिधानवशिता कर्मवशिता ज्ञानवशिता 'चेति ॥ LXXV. बोधिसत्वानां दश बलानि। तद्यथा ॥ अधिमुक्तिबलं प्रतिसंख्यानबलं भावबलं शांतिबलं ज्ञान- बलं प्रहाणबलं समाधिबलं प्रतिभानवलं पुण्यबलं प्रतिप- तिबलं चेति ॥ LXXVI. तथागतस्य दश बलानि । तद्यथा ॥ 'स्थानास्थानज्ञानबलं कर्मविपाकज्ञानबलं नानाधातुज्ञान- बलं नानाधिमुक्तिज्ञानबलं सचेद्रियपरापरज्ञानबलं सर्वत्र- गामिनीप्रतिपत्रिज्ञानबलं ध्यानविमोक्षसमाधिसमापतिसंक्ले- शव्यवदानव्युत्थानज्ञानबलं पूर्वनिवासानुस्मृतिज्ञानबलं च्युत्यु- त्पत्तिज्ञानबलमाश्रवक्षयज्ञानबलं चेति ॥ LXXVII. चत्वारि वैशारद्यानि । तद्यथा ॥ अभिसंबोधिवैशारद्यमाश्रवक्षयज्ञानवैशारा नैवाणिकमा- गावतरणवैशारद्यं चेति ॥ 1 2 3 C. बलानि. This and all down to outfit in the title of the next section are left out in C. I.श्रेति. +I. प्रतिसखानव.. 6 I. स्थानोस्थाणज्ञा. C.ज्ञानास्थानसस्थानवलं. I., C. नानाविमुक्ति. Lalitavisi. and the Pali list नानाधिमु. 10.द्रियवरज्ञा. I., C.गामिनप्र. Left out in I. and C. The Mahavyutpatti gives संतरायिकीनन्यथात्वनिचितव्याव- ॥ - 8 9 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS I7 LXXVIII. पंच मात्सर्याणि ॥ धर्ममात्सर्य लाभमात्सर्यावासमात्सर्य कुशलमात्सर्य वर्ण- मात्सर्य चेति ॥ LXXIX. अष्टादशावेणिका बुद्धधर्माः। तद्यथा ॥ नास्ति तथागतस्य स्खलितं । नास्ति रवितं। नास्ति 'मुषि- तस्मृतिता। नास्त्यसमाहितचित्तं । नास्ति नानात्वसंज्ञा। नात्यम- तिसंख्यायोपेक्षा। नास्ति छंदपरिहाणिः। नास्ति वीर्यपरिहाणिः। नास्ति स्मृतिपरिहाणिः । नास्ति समाधिपरिहाणिः । नास्ति प्रज्ञापरिहाणिः। नास्ति विमुक्तिपरिहाणिः। नास्ति विमुक्तिज्ञा- नदर्शनपरिहाणिः । सर्वकायकर्मज्ञानपूर्वंगमज्ञानानुपरिवृत्तिः। 'सर्ववाकर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानुपरिवृत्तिः । "सर्वमनस्कर्मज्ञान- पूर्वगमज्ञानानुपरिवृत्तिः। "अतीतेऽध्वन्यसंगमप्रतिहतज्ञानं । प्रत्युत्पन्नेऽध्वन्यसंगमप्रतिहतज्ञानदर्शनं चेति ॥ LXXX. चत्वारो माराः। तद्यथा ॥ स्कंधमारः क्लेशमारो देवपुत्रमारी मृत्युमारश्चेति ॥ 12 13 7 9 1 I. आवाशमा C. आवाणमा. 2C. स्फलितं. 3C..स्ति चितं. * I., 0. मुखितस्मृि 5 I. नास्ति प्रतिसंस्सायापे. 6 I. °स्ति परिसमाधिहाणिः. Ch. Version omits this. Mahavyut. omits this. C. कार्यकीज्ञानपूर्वति। महाज्ञानानुपरिवर्ति। I. पूर्वगमन ज्ञा. C.वामाज्ञा. I. सर्वच वा. I. सर्व चमःनस्तगज्ञान. 1 C.न्यसगमरिहत'. I. गम परिहत. Left out in both MSS., but supplied in Mahavyutpatti अनागतेऽश्वन्यसंगमप्रतिहां ज्ञानदर्शनं प्रवर्तते । 13 I.गमपतिहतं ज्ञानश्चेति. [III. 5.] 10 12 ·18 BUDDHIST TECHNICAL TERMS LXXXI. चत्वारि श्रद्धांगानि । तद्यथा ॥ आर्यसत्यं चिरनं 'कर्म कर्मफलं चेति ॥ 1 LXXXII. नवानुपूर्वसमाधिसमापनयः । तद्यथा ॥ चत्वारि ध्यानानि चतन आरूप्यसमापतयो निरोधसमाप- त्तिश्चेति ॥ LXXXIII. वाशिल्लक्षणानि । तद्यथा ॥ चक्रांकितपाणिपादतलता । 'सुप्रतिष्ठितपाणिपादतलता। जालाबलबद्धांगुलिपाणिपादतलता। मृदुतरुणहस्तपादतल- ता। सप्तोत्सदता। दीघ(गुलिता।'आयतपार्णिता। ऋजुगाचता। 'उत्संगपादता। जायरोमता । ऐनेयजंघता।"प्रलंबबाहुता। "कोषगतवस्तिगुह्यता।सुवर्णवर्णता।"शुक्लच्छविता।"प्रदक्षिणा- वर्तेकरीमता। जालंकृतमुखता।"सिंहपूर्वीतकायता।"सुसं- वृतस्कंधता।"चितांतरांशतारिसरसायता। न्ययोधपरिमंडलता। 5 12 4 C.सद्य- 6 8 9 I.चायस. 2C.की. 3 I. धसमाधिकश्चेति ॥ नतिष्ठित • I. नालाबलवजांगुणिपाणि. Burmouf, Lotus, p. 573, जालावद्धष- चांगु I.सकोछन्दता. C.सकाछन्दताः. Maharyut. समोसदः. 'I. अयतपाणिता. C. बायतपाणिष्टिता.. C.मृयुगा. I. उसंखपादता. C. उसांगपा. See Lotus, p.573. 10 1. जहिरो. 11 I. पर्तुरुबाहुता. c. पदुरुषाहताः. Cf. Mahavyut. स्थितानवनतमलंववाहुता. 19 I. °वष्टिगुहता. C. °वष्टिगुस्यताः. 14 I. णायक. .णावर्तक. 16 I. जणाकृत. C. उणीकृतिमु. Lalitavist. ° पूवार्डका I., C. सुसंभृत०. Mahavyut. सुसंवृत्त. I.चिनांतरागता. C.पितांरागता.. Mahavyut. चितांतरांस:. 11 C. न्यग्रोध 13 I. शुक्रछ 10 11 18 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 19 उष्णीषशिरस्कता।'प्रभूतजिहता। सिंहहनुता। शुक्लहनुता। सम- दंतता। हंसविक्रांतगामिता। 'अविरलदंतता। समचत्वारिंशहं- तता। अभिनीलनेत्रता। गोपक्षनेता चेति ॥ LXXXIV. अशीत्यनुव्यंजनानि । 'तद्यथा ॥ तामनखता। स्निग्धनखता।'तुंगनखता। छलांगुलिता।'चि- चांगुलिता। अनुपूर्वागुलिता। "गूढशिरता। "नियंथिशिरता। गूढगुल्फतौ । अविषमपादता। सिंहविक्रांतगामिता। नागविक्रां- तगामिता। हंसविक्रांतगामिता|वृषभविक्रांतगामिता प्रदक्षिण- गामिता। चाल्गामिता।अवगामिता।"वृत्तगाचता।"मृष्टगाव- ता। अनुपूर्वगावता। शुचिगाचता। मृदुगाचता। विशुद्धगावता। परिपूर्णव्यंजनता।"पृथुचारुमंडलगावता। समक्रमता।विशुद्धने- चता।"सुकुमारगावता। अदीनगाचता। उत्साहगाचता।गंभीर- कुक्षिता।"प्रसन्नगाचता।"सुविभक्तांगप्रत्यंगता। वितिमिरशुद्धा- लोकता।"वृत्तकुक्षिता।मृष्टकुक्षिता। अभुमकुक्षितीक्षामकुक्षिता। 8 6 10 21 समततता. C. has प्रस्तखरता (for ब्रमखता!) for those two words in I. C. समंतता. Mahavyut. समदंत.. I., 0.°क्रांतगायिता. I. अविरदंतता. C. गोपमधूता. 0. omits तद्यथा. I. तुंगनता. 8 I. छांगुणिता. I. चिंतांगुणिता. Left out in c. I. अनुपूर्वीगुणिता. 11 1. गृटशि. 12 I. निग्रंठिशि. C.निग्रंथि 13 I.अविसम.. 14 I. लुगामिता. 160. पृथचार 11. कुसुमा I.प्रसनत्रगात्रता. 19 0. सुभिभक्तांग 20 I.बुतुंगधिता. C. तुंगकृषिता. Lalitavist. वृतषिः. I., C. अभयकुषिता. 22 I. अमोम. 15 0.मदुगात्रता. 18 21 ·20 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 14 गंभीरनाभिता।'प्रदक्षिणावर्तनाभिता।समंतप्रासादिकता। शुचि- समुदाचारता। व्यपगततिलकगाचता। 'तूलसदृशसुकुमारपाणि- ता। स्निग्धपाणिलेखता। गंभीरपाणिलेखता।आयतपाणिलेख- ता। नात्यायतवचनता। बिंबप्रतिबिंबोष्ठता। मृदुजिहता। तनु- जिता । रक्तजिहता। मेघगार्जिघोषता। मधुरचारुमंजुस्वरता। 'वृत्तदंष्ट्रता। तीक्ष्णदंष्ट्रता।"शुक्लदंष्ट्रता। समदंष्ट्रत। अनुपूर्वदं- ष्ट्रता। तुंगनासता। शुचिनासता। विशालनयनता। चित्रपक्षमता। "सितासितकमलदलनयनता। आयतधूकता।"शुक्लभूकता।सु- स्निग्धभूकता।"पीनायतभुजलता। समकर्णता। अनुपहतकणेंद्रि- यता। अविमानललाटता। पृथुललाटता। सुपरिपूर्णोतमां- गता। भ्रमरसदृशकेशता।"चिबकेशता।“गुडाकेशता। असमुणि- तकेशता। अपरुषकेशता। सुरभिकेशता । श्रीवासमुक्तिकनंद्या- वर्तलक्षितपाणिपादतलता चेति॥ Lxxxv. चक्रवर्तिनां सप्त रानानि । तद्यथा ॥ चक्ररनमश्वरत्नं हस्तिरत्नं मणिरत्नं स्त्रीरत्नं खगरानं "परि- णायकरलंचेति॥ 10. क्षिणवर्त. c. शुविसमुदारारता. 3 I. तलकानगा.. ल. तलकोलगा. I.तुनसदृशकुसुमार'. 0. सदृशसुकुमार'. I., C.लेखिता. I. लेषता. The same word is repeated twice in C. I.गर्जित 9 I. वृतुदंरता. 101.क्षणदष्टता. 11 I. सुस्थादंष्टता. 19 I. दृष्टता. 13 I. पूर्वदृष्टता. I. सीतासीतकनलदसनयनता. c. सीतोसीतकमलदलनेयनता. 16 I.आयत कुकता. 11 0.तभुजेलता. 18 I. समकृष्णता. 19 I. तकर्णद्रिय 20 0.०रिस्थावलला. 21 I. पूर्णातुमांग 0.° पूर्णातमांग. 22 I., C. सदृशाकश. 23 I.०त्रकशता. 24 I. गुह्यकश. 0. गुहाकेश 28 I. अमरुपता. . अपहपकोता. 26 I. नधचतुलक्षि- तपाणिपादा. C. नंद्यावर्तुलेनितपाणिपादातनाता. 21 I. परिनायक. 4 8 14 10 I. शुक्तधू.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 2I LXXXVI. तत्र त्रयोऽध्यानः। तद्यथा ॥ अतीतो ऽध्यानागतोऽध्वा प्रत्युत्पन्नोऽध्वा चेति ॥ LXXXVII. चत्वारः कल्याः। तद्यथा ॥ 'अंतरकल्या महाकल्पाः शून्यकल्पाः सारकल्पाश्चेति ॥ LXXXVIII. चत्वारि युगानि । तद्यथा ॥ 'कृतयुगं चेता. "वापरं "कलियुगं चेति ॥ LXXXIX. लोकवयं। तद्यथा ॥ सवलोको भाजनलोकश्चेति ॥ xc. 13 चवारो योनयः । तद्यथा ॥ अंडजः संस्वेदजी "जरायुज उपपादुकश्चेति ॥ XCI. पंच कषायाः। तद्यथा ॥ क्लेशकषायो दृष्टिकषायः "सत्वकषाय "आयुःकषायः कल्प- कषायश्चेति ॥ 1 2 3 6 I.ऽध्यानः. C. omits तद्यथा. I.सध्या. 4 I. अध्या. 5 I. प्रत्यत्यवाऽध्या. O. Flautt: and the same in the following four words. C. omits TETTT. 'I. अनुतंरक. C. अनुतरक०. I. रुणा and शर्शि for शून्य and सार. 8 I., C. युगाः. C. omits तद्यथा. ° I. कृतयुग. ०. कृतयुगः. I.द्वाप. C. द्वापर. I., 0. करियुगश्चेति. 130. omits तद्यथा. 18 I. चतुयोनिषु. c. चतुर्योंनिः. C. omits तद्यथा. C. omits तद्यथा. 17 I. सहक 10 11 14 I.युच्च. 16 16 1. सूत्रक.

·22 BUDDHIST TECHNICAL TERMS XCII. चयः सस्वाध्याः। तद्यथा॥ पूर्वोतकोटिपरिज्ञाया अपरांतकोटिपरिज्ञायाश्चतुरिकोटि- परिज्ञायाश्चेति ॥ xCIII. दश ज्ञानानि । तद्यथा ॥ दुःखज्ञानं 'समुदयज्ञानं निरोधज्ञानं 'मार्गज्ञानं धर्मज्ञान- 'मन्वयज्ञानं संवृतिज्ञानं परचित्तज्ञानं क्षयज्ञानमनुत्पादज्ञानं चेति॥ XCIV. पंच ज्ञानानि । तद्यथा ॥ आदर्शन समता प्रत्यवेक्षणा "कृत्यानुष्ठान "सुविशुद्ध- धर्मधातुज्ञानं चेति ॥ xcv. "सत्ये। तद्यथा ॥ संवृतिसत्यं परमार्थसत्यं चेति ॥ xCVI. "चतुरार्यसत्येषु षोडश क्षांतिज्ञानलक्षणाः। तद्यथा ॥ दुःखे धर्मज्ञानक्षांतिदुःखे धर्मज्ञानं "दुःखेऽन्वयज्ञानक्षांति- दुःखेऽन्वयज्ञानं । समुदये धर्मज्ञानक्षांतिः समुदये धर्मज्ञानं बेति॥॥ 3 4 8 C. सन्वाध्या:बया कामा. I. तत सत्वोध्या:. I. चतुमारटोपरि०. ०. परिक्षयाः। I. reads मथासमुदयः. Left out in C. 5 I., C. अर्थयः. : I., C. संवृत्तिः 7 ज्ञानश्चेति. Omitted in c. 9 C.वेषषा. I.,C.°नुस्थानं. I., C.ज्ञानशेति. I.सत्प। 13 I., C.संवृष्टि " .चतुरानसत्ये. 15 I. दुःखेताइयज्ञा. ०.दुःखे सहय. Afterwards c. and I. both reads for धन्वय. 10 11 12 .

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS समुदयेऽन्वयज्ञानशांतिः समुदयेऽन्वयज्ञानं । निरोधे धर्मज्ञा- नक्षांतिनिरीधे धर्मज्ञानं निरोधेऽन्वयज्ञानक्षांतिनिरोधेऽन्वय- ज्ञानं ।'मार्गे धर्मज्ञानक्षांतिमार्गे धर्मज्ञानं मार्गेऽन्वयज्ञानक्षा- तिमार्गेऽन्वयज्ञानं चेति ॥ XCVII. 'तष दुःखसत्ये चत्वार आकाराः। तद्यथा ॥ 'अनित्यतो दुःखतः शून्यतो ऽनात्मतश्चेति ॥ XCVIII. "समुदयसत्ये चत्वार आकाराः। तद्यथा ॥ "हेतुतः समुदयतः प्रभवतः प्रत्ययतश्चेति ॥ XCIX. निरोधसत्ये चत्वार आकाराः। तद्यथा। निरोधतः शांततः प्रणीततो "निःसरणतश्चेति ॥ C. मार्गसत्ये चावार आकाराः । तद्यथा ॥ मार्गतो न्यायतः प्रतिपतिती नैयर्याणिकचेति ॥ CI. चत्वारः समाधयः। तद्यथा॥ आलोक वृतालोक एकादशप्रतिष्ठ. "आनंतर्यसमाधि- श्चेति ॥ 2 8 1 1. reads art throughout. I. and C. read .सत्य in the titles of this and the following four sections. C.omitsतद्यथा. 4 I. अनित्यपः. 50. दु. I.. ..सनात्म०. 7 I. सर्वदुयसंता पत्यार पारामि। c.omits तद्यथा. I.पा. Left out in I. I., C.सरनश्चेति. Maharyut.निःसरण:. 111.नैयाविक C.नैयर्यानिक. Maharyut. नैयाणिकः. 12 I. आनन्वर्य. 8 9 10 ·24 BUDDHIST TECHNICAL TERMS CII. 'तवाष्टौ. पुनलाः। तद्यथा ॥ स्रोतआपत्रफलप्रतिपन्नकः स्रोतआपत्रः "सकृदागामिफल- प्रतिपचकः सकृदागाम्यनागामिफलप्रतिपनकोऽनागाम्यहन्फ- लप्रतिपत्रकोऽहश्चेति ॥ CIII. 'तथाष्टौ प्रतिपुद्गलाः । तद्यथा ॥ श्रद्धानुसारी धर्मानुसारी स्रोतआपनी 'देवकुलंकुलो मनु- ष्यकुलंकुलासकृदागामिफलः श्रद्धाविमुक्तिदृष्टिप्राप्त एकवीचिको ऽनागाम्यंतरापरिनिवाय्युपहत्यपरिनिवारयभिसंस्कारपरिनिवा- यी लुतोऽईलुतः सर्वास्तानमुतो "दृष्टधर्मसमः कायसाक्षी खद्ग- श्शेति ॥ CIV. 12 MS. I. तदनु हादशकारधर्मचक्रप्रवतकं कटमतः। तद्यथा। इदं दुःख- मार्यसत्यंमिति भिक्षवः पूर्वमनुश्रुय तेषु धर्मेषु योनिसो मनसिं- गवतः चक्षुरुदपादि । ज्ञानमुत्पादि चित्योत्पादि। चुत्रिरुदपादि। इत्येकपरिचतकः१ इदं दुःखमार्यसत्य स तत्र खस्वभिज्ञातं इति भि- क्षवः। इत्यादि पूर्ववदितियः॥ इदं दुःखसमुदयमार्यसत्वं तव खल्व- 1 3 6 I.श्रोत आपुवु. 8 1 I., C. तत्राष्टौ मंजुपुरं ऋपुंगलाः। 2 I., C. सकृतागा. C. प्रतिपत्रः. 4 I.अहंश्चेति. C.अहतश्चेति. 5I. तद्यथा. C.तथा. c. देवंकफलगत. C. मनुष्पंगनंगनः. I. मनुष्यगनंगनः. 9I. संतरीयंपरि. This part of the MSS. is so full of blunders, that it seems more useful to give the exact text of both MSS. It is clearly a quotation from some such a passage as Lalitavistara. p. 542: Maharagga I, 6, 23 seq. 10 1. अनुतः 11 C. दुष्टधर्म. 12 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 25 भिज्ञाय प्रहीणमिति हित्यादि तृतीयः। तथा इदंदुःखनिरोधआर्य- सत्यमिति हिप्रत्येकः ॥ इदं दुःखनिरोधार्यसत्यं तब खत्वभिज्ञाय शाक्षात् कर्तव्यमिति हित्य द्वितीयः। इदं दुःखनिरोधार्यसत्य तत्र खलु भिज्ञाय शाक्षात् द्वितीय। तद्यथा इदं दुःखमार्गगामि- नि प्रतिपदार्यसत्येमिति त्येक ॥ इदं दुःखमोक्षगामिनी प्रतिप इत्यार्यसत्यं तत्र खलु भिज्ञायभावयितव्यमिति हि भिक्षव इत्यादि तृतीयः ॥ परिवर्त इत्येव बादशाकारधर्मचक्रप्रवर्तनमिति ॥ MS. C. Restored Text. तदनु बादशाकारधर्मचक्रम- तदन बादशाकारधर्मचक्रम- वर्तकः। कतमत। इदं दुःखमार्य- वर्तको कामनाइदंदुःखमार्यस- सत्यमिति भिक्षकः। पूर्वमनुथु- त्यमिति (मे) भिक्षवः पूर्वमननु- यतेषु धर्मेषु योनिसो मनसिग- श्रुतेषुधर्मेषु योनिशोमनसिकु- वतः॥चक्षुरुदपादि।ज्ञानमुत्पा- वतः चक्षुरुदपादिज्ञानमुदपादि दि चित्तोत्पादि। चुचित्पादि॥ विद्योदपादि भूरिरूदपादीत्येक इत्येकपरिवर्तक इदं दुःखमार्य- परिवर्तक । इदं दुःखमार्यसत्यं सत्यं तब खलभिज्ञाय परिज्ञा- नत्रखत्यभिज्ञाय परिज्ञातमिति तमिति हि भिक्षवः। पूर्वम- हि(मे) भिक्षवः पूर्वमननुश्रुतेषु नुश्रुयतेषु योनिसो मनसिङ्ग- धर्मेषु योनिशोमनसिकुर्वत इति तः॥ इति द्वितीयः॥ इदमार्य- द्वितीयं। इदं दुःखमार्यसत्यं तत्र सत्यंतच खल्लभिज्ञातं इति भि- खलभिज्ञायपरिज्ञातमिति भि- क्षवः। इत्यादि पूर्ववदितियः॥ क्षव इत्यादि पूर्ववदिति तृतीयं॥ F [ III. 5.]

·.. BUDDHIST TECHNICAL TERMS [तथेदं दुःखसमुदयमार्यस- त्यमिति प्रत्येकं । इदं दुःखसमु- दयमार्यसत्यं तत्र खलभिज्ञाय प्रहीतव्यमिति द्वितीयं । इदं इदं दुःखसमुदयमार्यसत्यं तव दुःखसमुदयमार्यसत्यं तत्र खव- खलभिज्ञाय प्रहीणमिति ही- भिज्ञाय प्रहीणमिति हीत्यादि त्यादि तृतीयं॥ तृतीयं। तथा इदं दुःखनिरोधआर्य तथेदं दुःखनिरोधमार्यसत्य- सत्यमिति हि प्रत्येकः॥ इदं दुःख- मिति हि प्रत्येकं । इदं दुःख- निरोधआर्यसत्यं तब खल्वभि-निरोधमार्यसत्यं तत्र खलभि. ज्ञाय साक्षात् कर्तव्यमिति ही- ज्ञाय साक्षात्कर्तव्यमिति होत्या. त्यादि। द्वितीयः । इदं दुःखनि- दि द्वितीयं । इदं दुःखनिरो- रोधार्यसत्यं तच खलभिज्ञाय धमार्यसत्यं तत्र खलभिज्ञाय साक्षात्कृतमिति द्वितीयः। साक्षात्कृतमिति तृतीयं ॥ तथा इदं दुःखमार्गगामिनि तथेदं 'दुःखमार्गगामिनी प्रतिपदार्य सत्यमिति प्रत्येक । प्रतिपदित्यार्यसत्यमिति प्रत्येका इदंदुःखमोक्षगामिनी प्रतिपन॥ इदं दुःखमोक्षगामिनी प्रति. इत्यार्यसत्यं तत्र खलभिज्ञायभा- पदित्यार्यसत्यं तब खल्वभिवि. 1 It ought to be दुःखनिरोधमार्गगामिनी, or, as the MS. gives afterwards, दुःखमो- बगामिनी.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS तव्यमिति हि भिश्व इत्यादि जाय भावयितव्यमिति हि भि. तृतीयः क्षव इत्यादि द्वितीयं। [इदं दुःखमोक्षगामिनी प्र- तिपदित्यार्यसत्यं तब खलभि- ज्ञाय भावितमिति तृतीयं ॥] परिवर्त इत्येव द्वादशाकार- धर्मचक्रप्रवर्तनमिति ॥ ॥ CV. तब दानं विविधं । तद्यथा ॥ धर्मदानमामिषदानं मैचीदानं चेति ॥ CVI. शीलं चिविधं । तद्यथा ॥ संभारशीलं कुशलसंयाहशीलं सत्यार्थक्रियाशीलं चेति ॥ CVII. शांतिस्त्रिविधा । तद्यथा ॥ 'धर्मनिध्यानक्षातिर्दुःखाधिवासनाक्षांतिः 'परोपकारधमक्षा- तिश्चेति ॥ CVIII. वीर्य विविधं । तद्यथा ॥ संनाहवीर्य प्रयोगवीय परनिष्ठावीय चेति ॥ I. भामियदा. C.omits from here to section CXVII. I. reads समर. ३.धर्मेण. 40.रधान. 6I.सना 61. परिनिटा. B2 ·28 BUDDHIST TECHNICAL TERMS CIX. ध्यानं विविधं । तद्यथा ॥ सदोषापकर्षध्यानं 'सुखवैहारिकथ्यानमंशेषवैभूषितध्यानं चेति ॥ Cx. प्रज्ञा विविधा । तद्यथा ॥ श्रुतमयी चिंतामयी भावनामयी चेति ॥ CXI. उपायस्त्रिविधः। तद्यथा ॥ सर्वसत्तावबोधकः 'सस्वार्थाभावकः 'क्षिप्रसुखाभिसंबोधि- वेति ॥ CXII. प्रणिधानं त्रिविधं । तद्यथा ॥ 'सुस्थानमाबंधिकं 'सत्यार्थप्राबंधिकं बुद्धक्षेत्रपरिशोधक चेति ॥ CXIII. बलं त्रिविधं । तद्यथा ॥ कर्मव्यावर्तक 'क्लेशोपकर्षकं मानप्रमादादिव्यावर्तकं चेति ॥ CXIV. ज्ञानं विविधं । तद्यथा ॥ अविकल्पकं विकल्पसमभावबोधकं 'सत्यार्थोपायपरीक्षं 9 10 चेति ॥ CXV. "तचावरणे वे । तद्यथा ॥ 1"क्लेशावरणं ज्ञेयावरणं चेति ॥ 10. सखुवै . I.सुस्थाने प्रा. 9I.अविन्पर्क. 6 21.अशेववै. 31.सत्यार्थ. 6 I. सत्यार्थार्थप्रावंतिक। 71. क्लाशापक. I. सत्यार्थोपा 11. आवरने जोयो। I.प्रमुखाभि 8 I. मारप्रमा. 12 I. क्लेशवर. 10

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS
29
2
CXVI. नैिरात्म्यं विविधं । तद्यथा ॥
धर्मनैरात्म्यं पुगलनैरात्म्यं चेति ॥
CXVII. संभारी विविधः । तद्यथा ॥
पुण्यसंभारो ज्ञानसंभारश्चेति ॥
CXVIII. तत्र षट् समाथ्यावरणानि । तद्यथा ॥
कौसीचं मानं शाम्यमौहत्यमनाभोगः सत्याभोगश्चेति ॥
2
CXIX. तब प्रतिपत्त्याष्टौ प्रहाणसंस्काराः । तद्यथा ॥
श्रद्धा बुद्धो व्यायामः 'प्रश्रधिः स्मृतिः संग्रजन्यं चेतनोपेक्षा
चेति ॥
Cxx. तत्र चत्वारोहीपाः । तद्यथा ॥
"पूर्वविदेहो जंबुद्वीपोऽपरगोदानिरुत्तरकुरुतीपश्चेति ॥
CXXI. "अष्टावुष्णनरकाः । तद्यथा ॥
संजीवः कालसूत्रः संघातो रौरवो महारौरवस्तपनः "प्रता-
पनोऽवीचिश्चेति ॥
1 C. नैरात्मा द्वि. 2 I. कौशीत्यां पानमुरसं । शाप सौदत्यः.
अष्टौ. 4 I. प्रमेद्धिः. See section XLIX. 5 I. दीपाः.
70.गोवरि. Mahavyut.गोदनीय. Pali °goyana (= गोदान Childers).
I. कारशूत्र. C.कारसूत्र.
I.पतपन. C. प्रतपन.
3. भिसत्वा
61.विदह.
8I.उस्तनरका.
9
10

·30 BUDDHIST TECHNICAL TERMS CXXII. अष्टौ शीतनरकाः। तद्यथा॥ 'अर्बुदो निरर्बुदोऽटटोऽ पपो हाहाधर उत्पलः पद्मोमहा- पद्मश्चेति ॥ CXXIII. सप्त'पातालानि । तद्यथा ॥ धरणितलोचली "महाचल आपः "कांचनः संजीवी नरकचेति ॥ CXXIV. हौ 18चत्रवाडौ। तद्यथा ॥ चक्रवाड महाचक्रवाडी चेति ॥ 8 16 CXXV. अष्टांगपर्वताः। तद्यथा ॥ "युगंधर "ईशाधरः खदिरकः सुदर्शनो "विनतकोऽश्वकर्णो नेमिंधरगिरिः सुमेरुश्चेति ॥ CXXVI. सप्त सागराः। तद्यथा ॥ क्षारः क्षीरो दयुदघृितं मधुः सुरा चेति ॥ 3 9 I.अचदः. ' I.निचुदः. ०.निर्बुदः. Mahävyut. 564: and * FT for अपप and हाहाधर in our list. I.,0. उत्पन. 6 I., C. पमु; and after this word, atriferon and getta; see Notes. 7 I पातारानि. 81.धरणितनः. I.चनः. I.महाचनः. C.कादर. 12 I. समीवः. 13 I., .पवादौ. 16 I. वादी. O. omits तद्यथा, and does so in the following two sections. 18 I.अस्तंगपर्व. ०.अष्टांगनपर्व.. 18 I.,C.शाधार. I., 0.विनीत. 11.अपमधि. I.मृतं. 10 11 14 1. वाद. 17. पुंग. 19 20 1.शा. 22 ·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 31 CXXVII. तब षट् कामावचरा देवाः । तद्यथा ॥ 'चातुर्महाराजकायिकास्त्रायस्त्रिंशास्लुषिता यामा निर्माणर- तयः परनिर्मितवशवर्तिनश्चेति ॥ CXITHI. अष्टादश रूपावचरा देवाः। तद्यथा ॥ 'ब्रह्मकायिका ब्रह्मपुरोहिता ब्रह्मपार्षद्या महाब्रह्माणः परी- नाभा अप्रमाणाभा 'आभास्वराः 'परीतशुभाः शुभकृत्स्ना 'अन- भ्रकाः पुण्यप्रसवा बृहत्फला 'असंज्ञिसवा अवृहा "अतपाः सुदृशः सुदर्शना अकनिष्ठाश्चेति ॥ CXXIX. चत्वारोऽरूपावचरा देवाः ॥ आकाशानंत्यायतनोपगा "विज्ञानानंत्यायतनोपगा "आ- किंचन्यायतनोपगा "नवसंज्ञानासंज्ञायतनोपगाश्चेति ॥ CXXX. "विविधालंघनाः । तद्यथा ॥ सत्यालंघना धर्मालंघनानालंघना चेति ॥ C.XXXI. त्रिविधा महामैत्री । तद्यथा ॥ "सत्यालंघना धर्मलंघनानालंघना चेति ॥ 6 9 10 11.कायिकादेवाः. ५. वशकायिका. 3 I. परिताभा:. 4 .सभाखरा. I.,C. परीत. 6 I., C.शुभकृपणः. I. सनद्रकाः. 8 C. असंगिसत्वा. I. सत्या.. I.अवपाः. C.सटपा. I., C. प्रारूप 11 I. आभागानित्यायतनादेवा. ए.आभोगानित्याननोपगाः. 1. I.विज्ञानायतनापगा:. C.विज्ञायतनोपगा:. 13 I.अकि. 14 1.नासंज्ञायनोप. 15 1. fafTYTACTEUT:. C. omits maT and does so in the following two sections. 10. ल.

·32 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 5 CXXXII. त्रिविधं कर्म । तद्यथा ॥ 'दृष्टधर्मवेदनीयमुत्पद्यवेदनीयमपरवेदनीयं चेति ॥ CXXXIII. विविधं प्रातिहार्य । तद्यथा ॥ ऋद्धिप्रातिहार्यमादेशनाप्रातिहार्यमनुशासनीमातिहार्य चे- ति॥ CXXXIV. अष्टावक्षणाः। तद्यथा ॥ 'नरकोपपत्तिस्तिर्यगुपपत्तिर्यमलोकोपपतिः प्रत्यंतजनपदो- पपत्तिदीर्घायुषदेवोपपत्तिरिंद्रियविकलता मिथ्यादृष्टिश्चितोत्पा- दविरागितता चेति ॥ Cxxxv. विविधा विकल्याः । तद्यथा ॥ अनुस्मरणविकल्पः "संतिरनविकल्पः सहजविकल्पश्चेति ॥ CXXXVI. चत्वारः समाधयः । तद्यथा॥ "शूरंगमो गगणगंजो विमलप्रभः "सिंहविक्रीडितश्चेति ॥ cxxxVII. चतुर्दशाव्याकृतवस्तूनि । तद्यथा ॥ शाश्वती लोकोऽशाश्वतो लोकः 1 शाश्वतश्चाशाश्वतश्च नैव 12 2 3 11.त्रिविधि क्रमा. I. दुष्टधावे. ल. दुष्टधर्मे वेद C. उत्यात्यवे० 4 I..यो.. 5 I. संतिप्र. C.संतिप्रातिहा. I. नरकोपेतिः. I. विर्यगुपपतिः. I. पादो. • I. दीर्घायुवदेवो. c. दीधीयुपदशो. 10 I.यविकाता. C.यविकसिता. 11 C. सन्तीरणवि.. 121.रंगिमः. 14 I.,C. विकिदित. 15 I., C. शास्खताशाखतश्श. 10 I., C. नैवशाखताशाखत. 8 13 I.गगन.

·BUDDHIST TECHNICAL TERMS 33 शाश्वती नाशाश्वतश्च। अंतवाँल्लोकोऽनंतवाँल्लोकोतवांश्चानंत- वॉल्लोकश्च नैवांतवान्नानंतवांश्च भवति तथागतः परं मरणाच्च 'न भवति तथागतः परं मरणाच्च भवति च न भवति च तथा- गतः परं मरणानेव भवति न न भवति तथागतः परं मरणात् । सं जीवस्तच्छरीरमन्यो जीवोऽन्यच्छरीरं चेति ॥ cxxxVIII. बीणि कुशलमूलानि । तद्यथा ॥ अद्वेषोऽलोभोऽमोहश्चेति ॥ cxxXIX. "एतविपर्ययात्रीण्यकुशलमूलानि। तद्यथा। लोभी मोही वेषश्चेति ॥ CXL. "तिस्रः शिक्षाः। तद्यथा ॥ अधिचित्तशिक्षाधिशीलशिक्षाधिप्रज्ञाशिक्षा चेति ॥ इति नागार्जुनपादविरचितोऽयं धर्मसंग्रहः "समाप्तः॥ ॥ ॥ ॥७॥ ॥ ॥७॥ ॥७॥ ॥७॥ ॥७॥ ॥ शुभमस्तु सर्वदा ॥ ॥ 13 8 1 I., O. अंतषानलोकः. I.,.अनंतवानलोकः. I.,C. नंतवाश्चानंतवालोकच. +I.नैवांतवानांतवच. C. नैवांतवाध्यंतरश. 5 I. गतः परं मरन्यद्रन. C. पर मरनाच. 61. गत परं मरन्याच. c. परं मरनाच. 7 I. भवति च । तथागत परं मरणात्। 81.नैव भवति न भवति । तथागतः परं मरणाद. Left out in c. 9 I.सभाव: नवरीरं. C.स जीवः । तत्सरीर। 10 I. चंन्यो मीवोन्यासरावे. C. अन्यो जीवो अन्यत्सरीरचे. I.रतहिपययोत पाणि. C.ताहिपर्ययात त्रीणि. I.त्रिशंशि. 0.त्रिमः शि°, and omits तद्यथा. I. अद्विषिशिष्या. 14 I.,0. विज्ञायां. 100.संभामिति ॥शुभमस्तु ॥७॥ [III.5.] 11 12 F

·No text on this page.

·ANNOTATIONS ॥ नमो रत्नत्रयाय ॥ रत्नत्रयं नमस्कृत्य सर्वसत्वहितोदयं । कथ्यते मोहनाशाय धर्मसारसमुच्चयं ॥ • Having worshipped the jewel-triad, which causes the good of all beings, (this) collection of the essence of the law is told in order to destroy delusion.' H4, unless it is a neuter noun, ought to be wira:. This introductory verse is found in both MSS., but the Chinese version reads differently, viz. 'Salutation to all the Buddhas, whose knowledge is omniscience, and who are the teachers of gods and men; and to the laws preached by the immense and numberless Buddhas. (This is) a compendious collection of the names of the true laws preached (by them).' This verse, though it is different in some degree, seems to be a translation of the verse found in F. I. tfu tfn "The three treasures." Lalitav. p. 546, 2-7. Mahavagga I, 4, 5; I, 6, 29-47 (Sacred Books of the East, XIII, 83 f. and 97-102). Childers, p. 402 b. Buddho, Dhammo, Sangho. Burnouf, Introd. p. 221. Köppen, I, 550. Kern, I, 284. Cunningham, Ladak, p. 361 f. Hodgson, pp. 27, 53, 93. Beal, p. 99. Eitel, p. 150. 'The Buddha, the Law, the Clergy.' On Dharma, see Dhammapada, transl. by M. M., S.B.E., X, p. 3. II. tfu atgif The three vehicles." Saddharmap., chaps. I, II, III ; cf. Burnouf, Lotus, p. 315. Âryamahâkarunapundarikasútra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 172. Not in Pali, Childers, p. 595 b. Beal, Catena, p. 253. Hodgson, pp. 60, 102, 145. Köppen, I, 418 f. Eitel, p. 151f.—2704ra instead of payerat occurs in Saddharmap., chap. I, verse 10. Sometimes Two vehicles' are mentioned, viz. FETUTA Great vehicle, to which the Tout belongs, and 417 Small or inferior vehicle,' to which the TT" and was a belong. 24979 The single vehicle,'Saddharmap., chap. II, ver. 101 (Sacred Books of the East, XXI, 53).

·36 BUDDHIST TECHNICAL TERMS . III. 19 ET: The five (Dhyâni)-Buddhas,' cf. sects. IV and XII. Rgyud XIX, 20 (Feer, p. 343): 17TH TATT. Burnouf, Introd. pp. 117, 557. Hodgson, pp. 27, 58, 64 n. 33, 93. Köppen, II, 27. Wassiljew, p. 187. Kern, I, 323 f.; II, 172, 380 n. Rh. Davids, p. 205. Cunningham, Ladak, p. 364. Wilson, II, 12, has six, viz. besides the five mentioned in our list, 7517. On SFATT, see Sukhâvatî-vyûha, Anecd. Oxon., Aryan Series, I, Part II; Max Müller, Selected Essays, II, p. 313. Beal, Buddh. in Ch., pp. 128, 159 ff. Eitel, p. 6 f. IV, wat da: The four goddesses.' Wilson, II, 12, 35, 36. Hodgson, pp. 93, 94. Wassiljew, p. 125. Kern, II, 173. Cunningham, Ladak, p. 364. Rgyud XIV, 33 (Feer, p. 330) has 19 &c.; cf. Rgyud XXI, 3 (346). HTHatt, III, 7 (295); IV, 12 (298). ART, XIV, 49 (332) is called manaTATAT; XVIII (339) is watch. Wilson gives HST, aurrat, 27 (1), #hyat (2), ATUKUT (3), ATTi (4), THEHAT, as wives of the Buddhas in sect. III, in the same order. And again, p. 27 (from the Trikandasesha): तारा (4); वसुन्धरा; धनदा or संपत्प्रदा; मरीची (sect. V, 3); 7 (I). V. 1 THT: “The five protectors.' Cf. Wilson, II, 13; ATSIGTATTUT, Rgyud XIII, 6 (Feer, p. 318). Wilson gives प्रतिसरा (1); महासहस्रप्रमर्दिनी (2); महामयूरी; महाशेतवती (5); FETTI ETgaftul (4); cf. sect. IV. On Rakshasîs, see Burnouf, Lotus, p. 140. VI. TAT: "The seven Tathậgatas.' Vipassî, Sikhi, Vessabhů, Kakusandho, Konâgamano, Kassapo (Sâkiyamuni). Buddhavamsa XXI seq. Lalitav. pp. 5-6. Mahậvastu I, 2, 317 ff.; cf. Han (E), Mdo. XXII, 4 (Feer, p. 272), and Rgyud XI, 8 (311); Apaga ufunt fanefqet, Rgyud X, 5 (309). Gâtaka I, 41-44. Pârâgika I, 3, 1 (Vinaya III, p. 7). Childers, p. 96 b. Burnouf, Introd. p. 317. Wilson, II, 5. Hodgson, pp. 94, 115; cf. P. 33. Hardy, Manual, p. 94 ff. Köppen, I, 314 f. Kern, I, 321 ff. Eitel, p. 122. Hemakandra, ver. 236, gives atan instead of folyfat. According to the Saptabuddhastotra (transl. Wilson, II, p. 5), cf. Cambridge Catalogue, p. 14, विपश्यिन् was born at बंधुमती, and became Buddha under a पाढला tree. शिखिन् HFU पुंडरीक विश्वभू अनुपमा ITGT > 9 ·ANNOTATIONS 37 " " " " " " " " " - ऋकुछंद was born at क्षेमवती and became Buddha under a शिरीष tree. कनकमुनि शोभनवती उटुंबर काश्यप वाराणसी न्यग्रोध शाक्यसिंह कपिलपुर अश्वत्थ And मैत्रेय will be born at केतुमती and will become Buddha under a नाग tree. On Tathậgata, see Max Müller, Dhammapada, p. 94, note. VII. चत्वारो लोकपाला: The four guardians of the world.' 1. Dhaturattho; 2. Virûlho or Virûlhako; 3. Virûpakkho; 4. Vessavano. Childers, p. 230 b, under Mahârâgâ. Burnouf, Introd. p. 603 (Lotus, pp. 3, 98, 145). Burnouf (Introd. p. 601) identifies them with the Katurmahârâgas. Hardy, Manual, p. 24. Koppen, I, 250; II, 261. Kern, I, 291. Eitel, p. 145 (s.V. Tchaturmaharadjas). VIII. अष्टौ लोकपालाः. IX. दश लोकपाला.. X. चतुर्दश लोकपाला.. XI. दश क्रोधाः 'The ten gods of anger.' Wilson, II, 24, 33. Burnouf, Introd. p.550. Köppen, II, 297. यमारि, vide Rgyud VII, I, 2, 4 (Feer, p. 302); there are two, viz. कृष्ण° and रa; besides, मंजुश्री is called यमारि. Cf. चक्रसंबर, Taranatha, pp. 177, 235, 238, 240, 245. XII. - yet afchat: (cf. sect. III). Wilson, II, 15. Rgyud XI, 11 (Feer, p. 312). Commonly only five are enumerated, viz. समंतभद्र, वज्रपाणि, रत्नपाणि, पद्मपाणि, विश्वपाणि. Köppen, II, 27. Hodgson, pp. 28, 58. Kern, II, 172 f. Vide Cunningham, Ladak, p. 364. Rh. Davids, p. 205. Wilson, II, 13, 14, has :-मैत्रेय (1), समंतभद्र (3), as sons of वैरोचन ; अनंतगंज (2), वनपाणि (4), मंजुनाथ (5), as sons of अक्षोभ्य; बितिगर्भ (7), son of रत्नसंभव; खगर्भ (8), son of अमिताभ, सर्वनिवरणविष्कभिन (6), son of WHUHE. qagtfu is the same as wmfano, about whom see the Karandavytha (Cambridge Cat.), of which an abstract is given in Burnour's Introd. p. 221 ff. (cf. Feer, p. 246), and which was edited in Calcutta, 1873, and the Saddharmap.,cb. XXIV. Kern, I, 324 ff.; II, ITIf. Beal, pp. II9 ff., 133 ff. Eitel, p. 18 ff. Besides large and joint, which latter is his usual name, other compositions with मंजु occur as names of the same being, as °घोष, देव, भद्र, &c.; see Burnouf, Lotus, p. 498 ff.

·38 BUDDHIST TECHNICAL TERMS XIII, malforu: The six goddesses of magic.' Cf. Mahâvyutp., sect. 192, where aryati, वनांबुजा, वनांकुशी, वज्रसत्वज्ञामुद्रा. Rgyud I, 11-13 (Feer, p. 293); II, 2, 4 (294); III, 5 (295): Tuffitalagnata, IV, 8 (297); IV, 15 (298). 190 CTET Tyt, Rgyud III, 3 (294); cf. III, 7 (295). Târanátha, transl. Schiefner, pp. 192, 240, 254, 323, 328. TulfTai, Târan., Pp. 189, 196, 244. 75*411oat, Rgyud IV, 2 (Feer, p. 296). Hodgson, p. 94. If 7tet is to be read in one word, the number 'six' would be wrong. XIV. ATQUTGE ET "The sevenfold highest worship.' XV. Etfortfa The three roots of virtue.' Cf. Lalitav. p. 38, 7 (Dharmál. 83 and 84), atfyfa7 and 1977; cf. Kern, 1,415. XVI. Tai aafaetu: The four perfect states.' Trigl. p. 12. Lalitav, p. 35, 4 ff. (Dharmal. 14-17). Childers, pp. 95 a, 569 f. Kern, I, 370, 393, 408. Hardy, East, Mon. pp. 243, 249. '1. Friendliness; 2. Kindness; 3. Lively interest; 4. Indifference' (according to Kern). See also Rhys Davids, Buddhist Suttas, S. B. E., XI, p. 273. XVII. Z arcferat: 'The six transcendental virtues.' Lalitav. p. 38, 10 ff (Dharmâl. 87-92); cf. Kern, I, 415 ff. Burnouf, Lotus, p. 544 ff. Kern, I, 431. Schlagintweit, p. 36. Eitel, p. 90. '1. Charity; 2. Morality; 3. Patience; 4. Energy; 5. Meditation; 6. Wisdom. XVIII. ET TRAM: “The ten transcendental virtues' (cf. sects. XVII and CV-CXIV). 1. Dâna-pâramitå (1); 2. sila-pâramitâ (2); 3. nekkhamma-pâramita; 4. pañña-pâramitâ (=6); 5. viriya-pâramitâ (=4); 6. khanti-paramitä (=3); 4. sakka-pâramitâ; 8. adhitthåna-pâramitâ; 9. mettipâramita; ro, upekha-pâramit å. Mahâvyutp., sect. 30. Trigl. p. IIb (12). Feer, p. 205. Childers, p. 335 a. Cf. Gataka I, 20 f., 45 f. (Rhys Davids, Buddhist Birth Stories, I, 18 f., 54 f.) Hodgson, p. 91. Kern, I, 301. Desgodins, p. 349 f. Eitel, p. 90. *7. Means (i. e. experience in means, cleverness; qualeiLalitav. p. 38, 21-Dharmál. 93); 8. Prayer; 9. Force; 10. Knowledge.'

·ANNOTATIONS 39 The commentary to Hemakandra, ver. 234 (ed. Boehtl. and Rieu, p. 317), gives them as Balas; he has itn instead of usl, and furyta for ofu. XIX. चावारि संग्रहवस्तूनि The four elements of popularity.' I. Dẫnam; 2. piyavakanam; 3. atthakariya; 4. samunattata. Mahâvyutp., sect. 31. Trigl. p. 12 b (17). Abhidharmakosavyakhya, fol. 34 a, 1.7. Mahâvastu, I, 3, 11, gives a list a little different: दानं च प्रियवाद्यं च तयाचयों समानसुखदुःखता। dukafa fara upp afcarea Friu (cf. Senart's note, p. 370.) Lalitav. p. 38, 22 f. (Dharmál. 94); cf. Kern, I, 418. Lalitav. p. 42, 14 f., where fat is given for 1. Childers, .p. 447a. Burnouf, Lotus, p. 405. Eitel, p. 145 b. '1. Liberality; 2. Affability; 3. Beneficent rule; 4. Impartiality.' XX. Trst: The five supernatural faculties.' 1. Iddhividhå or iddhippabbhedo (=5); 2. dibbasotam; 3. parassa ketopariyañânam or parakittavigânanam; 4. pubbenivâsânussatiña. nam; 5. dibbakakkhu (=I). Sometimes a sixth is added, viz. âsavakkhayakarañânam. Saddharmap., transl. Kern, pp. 89, 131 n., 242. Sukhâvati, Pranidhâna 6-9 (p. 12 f.) Childers, p. 5 b. Six abhigñas occur in Mahâvyutp., sect. 10. Hemak. Abhidhânakint. ver. 233, P. 316, where åsravakshaya is added before riddhi. Burnouf, Introd. p. 295; Lotus, pp. 291, 820 ff. Eitel, p. 2 f. Köppen, I, 411. Kern, I, 297. Max Müller, Dhammapada, p. 13. *1. Divine sight; 2. Divine hearing; 3. Knowledge of others' thoughts; 4. Memory of former abodes; 5. Magical science; (6. Knowledge how to destroy human passion.)' XXI. Atrama 'The four noble truths' (cf. sects. XCVII-C). 1. Dukkham; 2. dukkhasamudayam or -samudayo; 3. dukkhanirodham or-nirodho; 4. patipada or maggo. Lalitav. p. 541, 2 ff.; cf. p. 36, 14 ff. (Dharmal. 48-51), and Kern, 1, 411. Cf. Saddharmap., transl. Kern, pp. 18, 90 (ver. 100 ff.), 158 n. 2, 354. Dharmakakrapravartanasútra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 114 ff. Aryakatursatyasütra (Mdo. XXVI, 13; Feer, p. 279), transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 122 ff.

·40 BUDDHIST TECHNICAL TERMS Mahâvagga I, 6, 19-22 (p. 10 f.); transl., p. 94 ff. Puggala-paññatti I. Childers, p. 56 b, s. v. kattâri ariyasakkâni. Burnouf, Lotus, p. 517 ff. Köppen, I, 220 ff. Hardy, Manual, p. 496. Oldenberg, p. 128=211. Kern, pp. 72, 367; 207, n. 4. Rh. Davids, Buddhism, pp. 48, 106. Schlagintweit, p. 16. Eitel, p. 14. * I. Suffering; 2. Cause of suffering; 3. Cessation of suffering; 4. Path (to the cessation).' XXII, va dir: "The five attributes of being.' 1. Rgpam; 2. vedanâ; 3. sañña; 4. sankhârâ; 5. viñ ñånam: Mahấvyutp., sect. 96. Trigl. p. 19 (33). Feer, p. 203, Ann. Mus. Guim. V, 124 f., 145, 177 f. Childers, p. 198 b. Mahâvagga I, 6, 38 ff. (p. 13 f.) Puggalapaññatti I. Burnouf, Introd. p. 512. Colebrooke; I, 420 f. Hardy, Legefids, p. 236 (Gogerly); Manual, pp. 388, 399. Köppen, I, 602 f. Oldenberg; pp. 128 n., 213 ff., 255, 279. Rh. Davids, Buddhism, p. 90. Beal, p. 199. Eitel, p. 129 b. Comment. to Hemakandra, ver. 233 (ed. Boehtl. and Rieu, p. 316). M. M., Dh, P., p. 54. "1. Material form; 2. Sensations; 3. Perceptions; 4. Conformations (Childers, Discrimination); 5. Consciousness' (see Oldenberg, Buddha, transl. Hoey). XXIII. लोकोतरपंचस्कंधाः. Mahâvyutp., Sect. 2. Trigl. p. 9 (7). Burnouf, Introd. p. 457. Cf. Kern, I, 351 XXIV. gruoata "The twelve organs and objects of sense.' 1. Kakkhâyatanam; 2. sotâyatanam; 3. ghânâyatanam; 4. givhayatanam; 5. kâyâyatanam; 6. manâyatanam; 7. rupâyatanam; 8. saddâyatanam (9); 9. gandbâyatanam (8); 10. rasayatanam; 11. photthabbâyatanam; 12. dhammâyatanam. Mahâvyutp., sect. 102. Childers, p. 75 b. Puggala-paññatti I. Burnouf, Introd. Pp. 500, 635. Hardy, Manual, pp. 403, 452. Wassiljew, pp. 240 f., 244, 252. Köppen, I, 602. '1. The eye; 2. The ear; 3. The nose; 4. The tongue; 5. The body; 6. The mind; 7. Form; 8. Sound; 9. Odour ; 10. Taste; 11. Touch; 12. Ideas' (according to Childers). XXV. WEIGT IT: The eighteen principles." 1. Kakkbu (I); 2. rûpa (1); 3. kakkauviññana (13); 4. sota (2); Su sadda (9); 6. sotaviññana (14); 7. ghåna (3); 8. gandha (8); 9. ghân.ar ·ANNOTATIONS 41 viññana (15); 10. givhâ (4); 11. Tasa (10); 12. givhâviññana (16); 13. kâya (5); 14. photthabba (11); 15. kâyaviññâna (17); 16. mano (6); 17. dhamma (12); 18. manoviññana (18). Mahâvyutp., sect. 103. Cf. Mdo. XXVI, 14 (Feer, p. 279). Childers, p. 121b. Puggala-paññatti I. Burnouf, Introd. p. 449; Lotus, p. 511. Hardy, Manual, pp. 399 ff., 432, 419 ff. Cf. Wassiljew, p. 253. * The first twelve are the same as the âyatanas (sect. XXIV), then follow 13. Vision; 14. Hearing; 15. Smell; 16. Taste ; 17. Feeling ; 18. Thought.' XXVI. 2965 CBIUT: “The eleven physical elements.' Childers, p. 405 b, has twenty-eight: 1. Pathavidhâtu ($ 39, I); 2. âpodhậtu ($ 39, 2); 3. tegodhatu ($ 39, 3); 4.,vâyodhâtu ($ 39, 4); 5. kakkhum (1); 6. sotam (2); 7. ghầnam (3); 8. givh â (4); 9. kâyo (5); 10. rûpam (6); II. saddo (7); 12. gandho (8); 13. raso (9); 14. itthindriyam; 15. purisindriyam; 16. gîvitindriyam; 17. hadayavatthu; 18. kâyaviññatti; 19. vakîviññatti (11); 20. âkâsadhâtu ($ 39, 5); 21. rûpassa lahutâ (cf. $ 38, 7); 22. rûpassa mudutâ; 23. rûpassa kammaññatâ; 24. rhpassa upakayo; 25. rûpassa santati; 26. rûpassa garatâ; 27. rûpassa anikkatâ; 28. kabalinkaro â hâro ( 70). Cf. Puggala-paññatti I. Hardy, Manual, p. 414 ff. XXVII, acat fafaut «The three sensations.' 1. Sukha; 2. dukkhâ; 3. adukkhamasukkha. Childers, p. 561 b. Mahâvyutp., sect. 98. Burnouf, Introd. p. 459. Kern, I, 344. 1. Pleasant sensations; 2. Painful sensations; 3. Indifferent sensations.' XXVIII. HSTEHU:. Abhidharmakosavyâkhyâ (Société Asiatique, M. C.), fol. 306: FABETIGE- णात्मिकेति । निमिन्नं वस्तुनोऽवस्थाविशेषो नीलत्वादि ॥ तस्योद्रहणं परिच्छेदः ॥ तदात्मिका तत्खभावा ॥ दुःखादीत्यादिशब्देन लोहितादीनां ग्रहणं असौ संज्ञास्कन्धः ॥ यदि परिच्छेदा- मिका संज्ञा तसंप्रयोगे निमिनमुहंतीति, etc. XXIX. itt fffavt:. XXX. faany ER ETCIPRIANT (cf. sect. LXIX, 11 and 12). Cf. Mahâvyutp., sect. 100. Hardy, Manual, p. 404 ff. Kern, p. 346 ff. , 99791, Lalitav. p. 35, 12 f. (Dharmâl. 22 and 23); cf. Kern, I, 409. M.M., Dh. P., p. 54. G [III. 5.)

·42 BUDDHIST TECHNICAL TERMS XXXI. चित्रविप्रयुक्तसंस्कारास्त्रयोदश. Cf. Mahâvyutp., sect. 100. Kern, I, 346. Rhys Davids, Buddhism, p. 91. XXXII. वीण्यसंस्कृतानि. Abhidharmakosa, vol. i, fol. 3: What are Anâsrava-dharmâs? They are Mârgasatyam and three Asamskritas. What are the three? They are Âkâsa and two kinds of Nirodhas. What are the two kinds of Nirodhas? They are Pratisankhyânirodha and Apratisankhyânirodha. Those three Asamskritas, viz. Âkâsa, etc., and Mârgasatyam are called Anâsravadharmâs, etc.' (Then follows an explanation of the three words.) See Vyâkhyâ, fol. 12 a, ff. M. M., Dh. P., p. 63. Colebrooke, Misc. Essays, I, 421. XXXIII, e faunt: The six objects of sense.' '1. Rūpam, form; 2. saddo, sound; 3. gandho, odour; 4. raso, taste; 5. phasso, contact (touch); 6. dhammo, ideas.' Cf. Mahâvyutp., sect. 97 b. Trigl. p. 19 (35). Childers, p. 584 a, s. V. visayo. XXXIV. द्वादशविधं रूपं. Cf. Mahâvyutp., sect. 97 b. Trigl. p. 25 (56-58). XXXV. verfügbafax: Na 'The eightfold sound.' Cf. Mahâvyutp., sect. 97 b. Childers, p. 410 b. Pet. Wörterb., s.v. We must read ashłâvimsatividhah, there being fourteen sounds, which, as they are either pleasant or unpleasant, become twenty-eight. XXXVI. #: afov: “The sixfold taste.' 1. Kasávo (6); 2. titto (5); 3. madhuro (1); 4. lavano (3); 5. ambilo (2); 6. katuko (4) Childers, p. 402 a, s. v. raso. Mahâvyutp., sect. 97 b. Trigl. p. 26 (60). Pet. Wörterb., s. v. 1. Sweet; 2. Sour; 3. Salt; 4. Acrid; 5. Bitter; 6. Astringent.' XXXVII. Art fur: The four smells. Cf. Mahâvyutp., sect. 97 b. Trigl. p. 25b (59). Pet. Wörterb., s. v., from MBh. XII, 6848, where nine kinds of smell are enumerated, viz.: 1. (cf. 1); 2. STATE (cf. 2); 3.AYT; 4. *3; 5. FATET; 6. HET (cf. 31); 7. fery; 8. 49; 9. fase (cf. 4?). '1. Good smell; 2. Bad smell; 3. Constant smell; 4. Changeable smell.'

·ANNOTATIONS 43 XXXVIII. DECT taifa .The eleven elements of touch' (cf. sect. XXVI). Cf. Mahâvyutp., sect. 97 C. Trigl. p. 26 (61). * 1. Earth; 2. Water; 3. Fire; 4. Air; 5. Smoothness; 6. Hardness; 7. Lightness (Buoyancy, Childers); 8. Heaviness; 9. Coldness; 10. Hunger; 11. Thirst.' XXXIX. 0° HET ATT The five great elements. 1. Pathavidhâtu; 2. âpodhâtu; 3. tegodhâtu; 4. vâyodhâtu. Childers, p. 227 a, s. v. kattaro mahâbhâtâ. Four kinds of the great elements are more commonly known. Mahâvyutp., sect. 97. Trigl. p. 25 (55). Burnouf, Introd. p. 636; Lotus, p. 514. Köppen, I, 601. Colebrooke, I, 416 f. Pet. Wörterb., s.v., has the five. '1. Earth; 2. Water; 3. Fire; 4. Air; 5. Ether.' XL. 09farafa The qualities of the five elements' (cf. sect. XXXIII). Viz. पृथी, पापः, तेजः, वायुः, आकाशः; गन्धः, रसः, रूप, स्पष्टव्यं, शब्द प्राणः, निहा, चक्षुः, छवि, श्रोत्रं. See the Sânkhyakârikâ, ver. 22 ff. Colebrooke, I, 417. '1. Form; 2. Sound; 3. Odour; 4, Taste; 5. Touch.' XLI. fairfa: TRA: The twenty kinds of vojdness. Commonly only eighteen kinds are known; so in the Cambridge MS., the Chinese Version, and Mahâvyutp., sect. 33. Trigl. p. 13 (18). Cf. Feer, p. 205. Hodgson, p. 93. Max Müller, Anecdota Oxon., III, p. 55. See alsd sect. LIX. XLII. 77CNI TANAH RATE: "The twelvefold chain of causation.' Patikkasamupado: 1. avigga, ignorance; 2. sankhârâ, conformations ;. 3. viññanam, consciousness; 4. nâmarūpam, name and form; 5. salâyatanam, the six organs of sense; 6. phasso, contact; 7. vedanâ, sensation; 8. tanhâ, thirst (desire); 9. upâdânam, clinging (to existence); 10. bhavo, being; II. gåti, birth; 12. garâmaranam, old age and death (according to Childers and Oldenberg). Maþâvyutp., sect, 109. Trigl. p. 14b (22). Lalitav. P. 440 ff. Âryamahakarunapundarikasútra, transl. Feer, Ann. Mus, Guim. V, 169 f, Feer, p. 204. Childers, PP. 359 b, 278 b (s. v. nidânam). Mahânidana-sutta, transl. Burnouf, Lotus, p. 533 ff. Mahâvagga I, 1, 2 (p. I); I, 5, 2 (p. 5). Burnouf, Introd. pp. 485 ff., 623; °Lotus, pp. 332, 530 ff. Hardy, Manual, pp. 391 f., 432. East. Mon. pp. 6, 193. 301. Köppen, I, 60g ff. Hodgson, p. 79. Oldenberg, p. 224 ff. Schlagintweit, Do 12 #f. Colebrooke, Misc. Essays, I, 480 f., 453 ff. (Childers). Cf. Sacred Books, 2 G 2 ·44 BUDDHIST TECHNICAL TERMS X, 2, p. 131. Anecdota Oxon., Aryan Series, III, Pragña-paramita-sútra, ed. Max Müller, p. 57. Eitel, p. 84 (s. v. nidâna). XLIII. #finalfuufa#1 YAT: "The thirty-seven constituents of true knowledge' (Kern). Saddharmap., transl. Kern, p. 420 (n. 1). Childers, p. 92: sattatimsa bodhapakkhiya dhamma. 1. The four Satipatthânas; 2. The four Sammappadhânas; 3. The four Iddhipadas; 4. The five Indriyas; 5. The five Balas; 6. The seven Bogghangas; 7. The Ariyo atthangiko maggo. Pârâgika IV, 4, 1 (Vinaya III, p. 93). Pâkittiya VIII, 2, 1 (IV, p. 26). Burnouf, Lotus, p. 430. Hardy, Manual, p. 497 (11). Köppen, I, 436. Kern, I, 301, 412 ff. Sacred Books, XI, 61 ff. Eitel, p. 25 b. XLIV. चत्वारि स्मृत्युपस्थानानि "The four earnest meditations.' 1. Kâyânupassanâ; 2. vedanânupassanâ; 3. kittânupassanâ; 4. dhammânupassana. Mahâvyutp., sect. 34. Trigl. p. 15 b (25). Lalitav. P. 36, 18 ff. (Dharmål. 52-55); cf. Kern, I, 411 f. Childers, p. 466 b; cf. Kullavagga IX, 1, 4 (p. 240). Burnouf, Lotus, p. 431. Wassiljew, p. 248, n. 3. Kern, I, 301. Rh. Davids, p. 172. Eitel, p. 130 a. Max Müller, Dh. P., p. 27. '1. Meditation on the impurity of) the body; 2. Meditation on the evils of) the sensations; 3. Meditation on the evanescence of thought; 4. Meditation on the conditions of) existence.' XLV. IC FREIETATEA "The four right exertions.' Mahâvyutp., sect. 35. Trigl. p. 16 (26). Lalitav. p. 36, 22 f. (Dharmál. 56); cf. Kern, I, 412. Childers, p. 435 8. Hardy, Manual, p. 497 (13). Kern, I, 301 f. Rh. Davids, p. 172 f. Eitel, p. 120. 'I. Exertion to retain meritorious conditions already existing; 2..Exertion to produce such not yet in existence; 3. Exertion to put away sinful states already existing ; 4. Exertion to prevent such arising.' XLVI. ORIT PICT: The four constituents of magic power.' 1. Khanda sa mâdhipa dhanasankhârasamannagatam; 2. viriyasamadhipadhâ nasankhârasamannagatam (3); 3. kittasamâdhipadhânasankhârasamannagatam (2); 4. vimamsâsamadhipadhậnasankhârasaman-, nâgatam. Mahâvyutp., sect. 56. Trigl. p. 17 (27). Trigl. p. 17 (27). Lalitav. p. 37, 2 (Dharmâl. 57); cf. Kern, I, 412. Childers, p. 157 b. Burnouf, Introd. p. 75; Lotus, p. 810 f. Hardy, ·ANNOTATIONS 45 Manual, pp. 413, 498 (14). Kern, I, 302. Rh. Davids, p. 173. Rh. Davids, p. 173. Eitel, p. 104 b. Prahâna in this and the last section is a wrong rendering of Pâli padhana, see Childers, s. v. '1. The will to acquire magical power; 2. The thought required thereto; 3. The exertion or effort required thereto; 4. The investigation required thereto.' XLVII, gerufu The five moral qualities.' 1. Saddhindriyam; 2. viriyindriyam (3); 3. satindriyam (4); 4. samâ. dhindriyam (2); 5. paññindriyam. Mahâvyutp., sect. 37. Trigl. p. 17b (28). Lalitav. p. 37, 3 ff. (Dharmâl. 58– 62); cf. Kern, I, 412. Childers, p. 159 a. Hardy, Manual, p. 498. Kern, I, 302. Rh. Davids, p. 173. Eitel, p. 47 a. '1. Faith; 2. Contemplation; 3. Energy; 4. Recollection; 5. Wisdom.' XLVIII. 49 G The five forces.' 1. Saddhâbalam; 2. viriyabalam; 3. satibalam; 4. samâ dhibalam; 5. paññâbalam. Mahâvyutp., sect. 38. Trigl. p. 17 b (29). Lalitav. p. 37, 7 ff. (Dharmál. 63- 67); cf. Kern, I, 412; Saddharmap., transl. Kern, p. 79 (n. 4). Childers, p. 78 b. Burnouf, Lotus, p. 78 b. Hardy, Manual, p. 498. Kern, I, 302. Eitel, p. 21 f. The same as in last section.' XLIX. #alimfa The seven requisites for attaining the supreme knowledge.' 1. Satisambogg hango; 2. dhammavikayasambogg hango; 3. viriyasambogghango; 4. pîtisambogghango; 5. passaddhisambogghango; 6. samadhisambogghango; 7. upekhâsambogghango. Mahâvyutp., sect. 39. Trigl. p. 18 (30). Lalitav. p. 37, 12 ff. (Dharmål. 68– 74); cf. Kern, I, 413. Mahâkâsyapashtra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 151. Childers, p. 93 b. Anguttara-nikâya II, 2, 2, has the last six. Burnouf, Lotus, p. 796 ff. Hardy, Manual, p. 498 (16). Kern, I, 302. Rh. Davids, p. 173. Wassiljew, p. 247. Eitel, p. 26 a. Saddharmap., transl. Kern, p. 31, n. 3. 1. Recollection; 2. Investigation; 3. Energy; 4. Joyfulness; 5. Calm; 6. Contemplation; 7. Equanimity.' L. virgiformi: "The noble eightfold path.' 1. Sammâ ditthi; 2. sammâsankappo; 3. sammâvâ kâ; 4. sammakammanto; 5. samma-âgivo; 6. sammâ -vâyâmo; 7. sammåsati; 8. sammasamadhi.

·46 BUDDHIST TECHNICAL TERMS, as Mahâvyutp., sect. 40. Trigl. p. 18 b (31). Lalitav. p. 37, 19 ff. (Dharmál. 76-82; cf. Kern, I, 413 f.); 540, 16; 541, 13 ff. Dharmakakrapravartąnasátra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 113. Childers, p. 67 b. Burnouf, Lotus, p. 519 ff. Hardy, Manual, p. 498 (17). Köppen, I, 222, 408. Oldenberg, pp. 128 (the same s p. 211), 287. Kern, I, 84, 105, 302; cf, Wassiljew, p. 246, n. 2. Beal, p. 201 ff. Eitel, p. 74 (s. v. märga). Schlagintweit, p. 16 f. Max Müller, Dhammapada, vers. 178, 273. '1. Right views (faith); 2. Right thoughts (resolve); 3. Right speech; 4. Right action; 5. Right living; 6. Right exertion (effort); 7. Right recollection (thought); 8. Right meditation (self-concentration).' (Oldenberg's renderings are given in parentheses.) See Rhys Davids, Buddhist Suttas, S.B.E., vol. xi, p. 144. LI. gier: afraifaç: The four analytical sciences.' I. Atthapatisambhidâ (2); 2. dhammapatisambhidâ (I); 3. niruttipatisambhidâ; 4. patibhanapatisambhida. Cf. Lalitav. p. 39, 8 (Dharmâl. 101). Childers, p. 366 a, s. v. patisambhida. Burnouf, Lotus, p. 838 ff. (849). Hardy, Manual, p. 499 (18). Sacred Books, XI, III. Eitel, p. 96. LII. wat uit: "The four kinds of Dharanis.' Cf. Burnouf, Introd. p. 540, on the difference between and yout. LIII. ft afstufa. Mahåvyutp., sect. 70. LIV, 9594a9: "The six subjects to be recollected.' 1. Buddhânussati; 2. dhammânussati; 3. sîlânussati (5); 4. sanghânussati (3); 5. kâgânussati (4); 6. devatânussati, Mahâyyutp., sect. 87. Lalitav, p. 34, 20 ff. (Dharmál, 8-13); cf. Kern, I, 407 f. Childers, p. 45 a, ş. v. anussatitthânas. '1. The Buddha; 2. The Law; 3. The Church; 4. Charity; 5. Morality; 6. The Gods. LV. चत्वारि धर्मपदानि. Lalitav. p. 35. 7 ff. (Dharmal. 18-21): I, wapmeet; 2 TAHUNT ; 3. WARTOT; 4. TRWT; cf. Kern, I, 408 f. Childers, p. 1184. Burnouf, Introd. p. 462. Hardy, Manual, p. 497. Kern, I, 371. Max Müller, Dh. P., p. xlv. LVI. grofa "The ten sins.' 1. Pånâtipato; 2. adinnâ dânam; 3. kâmesu mikkhakero; 4. musl- ( ·ANNOTATIONS 47 vado; 5. pisunâ vâ kâ; 6. pharusâ vâ kâ; 7. samphappaläpo; 8. abhigchâ; 9. vyapado; Io. mik khẩditthi. Mahâvyutp., sect. 87; cf. Mdo, XXII, 20 (Feer, p. 274); XXVI, 27 and 31 (p. 281), transl. in Ann. Mus. Guim. V, 189 ff. Aryamahâkarunapundarîkasutra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 166. Childers, p. 25 b, s. v. akusalakammapatho. Anguttara-nikaya, Dasa-nipata, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 484 ff. Burnouf, Lotus, p. 444 f. Hardy, Manual, pp. 460, 461 ff. Köppen, I, 334. Kern, I, 423. Oldenberg, p. 290. Rh. Davids, p. 142. Desgodins, p. 349 ff. Eitel, p.-126 a (s. v. sikshậpada). *1. Killing; 2. Stealing; 3. Impurity; 4. Lying; 5. Slander; 6. Harsh language ; 7. Frivolous talk; 8. Covetousness; 9. Malice; 10. False doctrine.' LVII. : The six states of existence.' 1. Nirayo; 2. tirakkha nayoni; 3. pettivisayo; 4. manussá (5); 5. devâ (6); 6. asuranikâyo (4). Sukhâvatî, Pranidhana 1 and 2 (p. 11, 9ff.) Karmavibhaga (Mdo. XXVI, Feer, P. 282), transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 261 ff. Lou-tao-tsi (Recueil des six voies"), ibid., p. 529. Pañkagati, transl. ibid., p. 514 ff. Childers, p. 144 b. Burnouf, Introd. p. 492; Lotus, pp. 210, 309. Hardy, Manual, p. 37 ff. Köppen, I, 238. Kern, I, 294. Cunningham, Ladak, p. 365. Schlagintweit, p. 91 f. Eitel, P. 41 a. The first four of these are called the four apâyas,'states of suffering' (Childers, 8.v.): naraka, tirakkhâna, petaloko, asuraloko. Sukhâvati, Pranidhana 2. '1. Hell; 2. The brute creation; 3. Preta; 4. Asura; 5. Man; 6. God.' LVIII. Fyha: "The six elements' (cf. sect. XXXIX). 1. Pathavídhâtu; 2. âpodhatu; 3. tegodhâtu; 4. vâyodhatu; 8. ákásadhâtu; 6. viññânadhâtu. Childers, p. 121 b. Burnouf, Lotus, p. 514. 1. Earth; 2. Water; 3. Fire; 4. Air; 5. Space (Ether); 6. Intelligence.' LIX. est fantast: “The eight kinds of salvation.' 1. Rapi rapini passati; 2. agghattam ardpasafiñi bahiddhá rtpfei passati; 3. subhan teva adhimutto boti; 4. akåsanankayatanam, s. v. arû pabrahmaloko; 5. viññânafkâyatanam, &. v. argpabrahmaloko; 06. akiñkaññâyatanam, s. v. artpabrahmaloko; 7. nevasaññandsañña. yatan(am), s. v. arupabrahmaloko; 8. saññavedayitanirodho. Mahâvyutp., sect. 205. Childers, p. 574 b. Mahaparinibbanasutta, p. 30, transl.

·48 BUDDHIST TECHNICAL TERMS Sacred Books, XI, 51. Burnouf, Lotus, p. 824 ff.; cf. Saddharmap., transl. Kern, P. 31, n. 4. Eitel, p. 167 f. LX. Ganadifor 'The five unpardonable sins.' '1. Mâtughâto, matricide; 2. pitughâto, parricide; 3. arahantaghâto, killing an Arhant; 4. lohituppado, shedding the blood of a Buddha; 5. sanghabhedo, causing divisions among the priesthood; 6. aññasatthu-uddeso, following other teachers.' See Kullavagga VI, 17, 2. Mahâvyutp., sect. 118; cf. yaindaTft, Sukhâvatî, 15, 4. Childers, p. 327 b, 7 b, s. v. abhithânam. Wassiljew, p. 240, n. 2, has a 14; cf. Kern, p. 184, n. 1. LXI. yet starat: "The eight worldly conditions." 1. Lâbho; 2. alâbho; 3. yaso (5); 4. ayaso (6); 5. passamså (8); 6. ninda (7); 7. sukham (3); 8. dukkham (4). Mahâvyutp., sect. 121. Childers, p. 221 b. '1. Gain; 2. Loss; 3. Happiness; 4. Suffering; 5. Fame; 6. Dishonour; 7. Blame; 8. Praise.' LXII. 791-79 The nine divisions of the scriptures.' 1. Suttam; 2. geyyam; 3. veyyâkaranam; 4. gâthâ; 5. udâ nam; 6. itivuttakam; 7. gâtakam (6); 8. abbhutadhammam; 9. vedallam (7). Cf. Mahâvyutp., sect. 58. Trigl. p. 22 (44) has twelve, viz. after No. 5 of our list, figmat, waçra, çfagini. Saddharmap., chap. II, vers. 44, 48 (transl. Kern, p. 44f.) Âryamahâkarunapundarîkasůtra, Mdo. VI, 2 (Feer, p. 241). Childers, p. 33 b, s.v. angam. Cf. nidânam, apadânam, itivuttakam (s. v.) Cf. Burnouf, Introd. p. 51 ff. Hodgson, p. 14 f. Dhammapada, transl. Max Müller, Introd. p. xxxiii. Wassiljew, p. 109. Kern, II, 365 ff. Rh. Davids, p. 214 f. (Eitel, pp. 137b, 42 a, 172 a, 41 a, 153 a, 36 b, 160, 3 b, 155 b, 84 b, 17 b, 48 a.) The Hînayâna recognises nine, the Mabâyâna twelve Angas. Max Müller, Dhammapada, p. xxxii. LXIII. TUT: 'The twelve ascetic practices.' 1. Pamsukúlikangam (11); 2. tekivarikälikangam (2); 3. pindâpatikangam (1); 4. sapadânakârikangams 5. ekåsanikaigam (7); 6. pattapindikangam; 7, khalupakkhâbhattikangam (3); 8. araññakangam(); 9. rukkhamalikangam (6); 10. abbhokasikangam (8); 11, sosanika:- gam (10); 12. yathâsanthatikangam (5); 13. nesaggikangam (4). Mahâvyutp., sect. 45. Childers, p. 123 a, s. v. dhůtangam. For fan, which has nothing corresponding to it in the above Pali list, see Mahâvyutp., sect. 229 (a list of clothings), where what occurs, rendered in Chinese by ·ANNOTATIONS 49 bhair-cloth.' In our list the Chinese has te cloth made of hair.' From Ta one might derive atanapi. Mr. Rhys Davids points out namataka in Kullav. V, II, I; 19, I; X, 10, 4. Burnouf's conjecture that it may be microfi is not necessary. Instead of âbhyavakâsika Prof. Oldenberg suggests abhrâvakasika; see Manu VI, 23. Burnouf, Introd.p.304ff. Hardy, East. Mon., pp. 9,73,97,98,99. Wassiljew, p. 172. LXIV. a 29: The ten stages of perfection.' Mahậvyutp., sect. 27. Trigl. p. 11 (11). Mahâvastu, p. 63 ff. (see below). Cf. Wassiljew, p. 264; Phalkhen, 31 (Feer, p. 211); Mdo. V, 1 (p. 237, from the Sandhinirmokana); Lalitav. P. 39, 17 ff. (Dharmál. 108 and 109); and Kern, I, 420. Dasabhûmîsvara, vide Catalogue of the R.A.S., p. 4, and Cambridge Catal., pp. 4, 141. Kern, II, 394 n. Cf. Eitel, p. 30 a. According to Senart, the Mahâvyutp. has Fynnit for any commentary to Hemakandra, ver. 233 (ed. Boehtl. and Rieu, p. 316). The Mahâvastu, p. 76, 13 ff., gives quite a different list: 1. GOITIET (cf. 7 of our list?); 2. बद्धमाना; 3. पुष्पमंडिता; 4. रुचिरा; 5. चिनविस्तरा (perhaps for चित्र according to Senart); 6. &9at; 7. 41 (cf. 5 of our list); 8. Fach; 9. aurre (fa); 10. wfwdra (fa) (Lalitav. P. 39, 18). Cf. Senart's note, P. 436. LXV. PUIET HT: "The thirteen stages of perfection.' LXVI. na af “The five sorts of vision.' 1. Mamsakakkhu (I); 2. dib bakakkhu (4); 3. paññâ kakkhu (3); 4. samantakakkhu (=2. ATU); 5. buddhakakkhu (5). Childers, p. 326 b, s. v. pañkakakkhu. fçaji :, Sukhâvatî, Pranidhâna 7 (p. 12, 12); (cf. sect. XX.) Cf. Lalitav. P. 523, 12, 1997:177. '1. The human eye; 2. The eye of the law; 3. The eye of wisdom; 4. The divine eye; 5. The eye of a Buddha.' LXVII. T ITT: "The six evil passions.' Trigl. p. 34 b (67). Cf. the hosts of Mâra' in the Lalitav. p. 329, 3 ff. Childers, p. 203 b, s. v. kileso, gives a list of ten, which partly correspond with our list, viz. 1. lobho (=I, UTT), see sect. CXXXIX, where 2. :; 2. doso (=2. af TT), see ibid. ; 3. moho (= 4. sfat), see ibid. ; 4. mâno (3); 5. ditthi (=5. Cre); 6. vikikikkhâ (6); 7. thinam (sect. LXIX, 13); 8. uddhakkam; 9. ahirikà (sect. LXIX, 11); 10, anottappam (sect. LXIX, 12). Burnouf, Lotus, p. 444. Hardy, Manual, pp. 417, 418. Cf. Kern, p. 370. Rh. Davids, p. 109 f. [111. 5.]

·50 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 6 '1. Greed; 2. Hatred; 3. Pride; 4. Ignorance; 5. Heresy; 6. Doubt;' 7. Idleness (Burnouf has 'impudence'); 8. Vanity, arrogance; 9. Shamelessness, impudence; 10. Hardness of heart, recklessness. M. M., Dh. P., p. 7. LXVIII. पंच दृष्टयः * The five (heretical) views.' Childers, p. 418 a, sakkâya ditthi (I=79°; Fratto seems to be a wrong restitution of the Sanskrit form); p. 247 a, mikkhâditthi (3); p. 475 b, silabbataparâmâsa (5). Cf. Rh. Davids, p. 109 f. LXIX. चतुर्विशतिरुपक्लेशाः The twenty-four minor evil passions (cf. sect. XXX). Trigl. p. 35 (68) has only twenty. Cf. Burnouf, Lotus, p. 443 ff. Hardy, Manual, p. 423 ff. Kern, p. 347 ff. Cf, Puggala-paññatti II, 1-9: kodho (1), upanaho (2), makkho (3), palâso (4), issâ (5), makkhariyam (6), sâtheyyam (7), mâyâ (8), ahirikam (11), anottappam (12), dova kassatâ, pâpamittatâ (21), indriyesu aguttadvaratâ, bhogane amattañ ñutâ, mutthasakkam (18), asampagaññam (19), sîlavipatti, ditthivipatti. In our text बौद्धय should be added after स्त्यानं. '1. Anger; 2. Enmity; 3. Hypocrisy; 4. Contentiousness; 5. Envy; 6. Avarice; 7. Deceit; 8. Duplicity; 9. Pride; 10. Malice; II. Shamelessness; 12. Recklessness; 13. Sloth; 14. Arrogance; 15. Infidelity; 16. Indolence; 17. Carelessness; 18. Forgetfulness; 19. Inattention; 20. Unconsciousness; 21. Wickedness; 22. Torpor; 23. Reflection; 24. Investigation.' LXX. GETETTT: "The five nutriments.' Mahâvyutp., sect. 114. Abhidharmakosavyakhyâ, fol. 129 b, 8 ff.; fol. 249 b, 2 ff. Childers, p. 20 a, corresponding to Mahâvyutp. 1. Kabalinkâro â hâro, 97 TIETT: (2); 2. phasso a hâro, FasiTETT: (4); 3. manosañketana âhâro, FHEATERT: (5); 4. viññânam, FaNaHTETT: (3 ?). The Vyâkhyâ has a start. Hardy, Manual, p. 499 (19). See also Abhidhammattha-sangaha VIII, 10, in Pali Text Society Journal, 1884. LXXI. 99 ATTEST The five kinds of fear.' Dr. Morris refers me to the Com. to Puggala-P. I, xi, where four bhayas are mentioned: duggatibh", vattabh", kilesabh", upavâdabhaya. In the text we ought probably to read sokabhayam and pârshadavâdyabhayam. LXXII. trift valfar The four stages of meditation.' 1. Vitakkavikâra pîtisuk hekaggatâ sahitam pathamagghầnam; 2. pî- ·ANNOTATIONS 51 6 tisukhekaggatása hitam dutiyagg hầnam; 3. sukhekaggatå sahitam tatiyagghầnam; 4. upekhekaggatâsahitam katutthagghầnam. Mahâvyutp., sect. 63. Lalitav. pp. 147, 439. Childers, p. 169 b. Burnouf, Lotus, p. 800 ff. Hardy, East. Mon. p. 270. Köppen, I, 255, 587f. Kern, I, 375f. Rh. Davids, p. 175 f. The reading of I. points to prasadana, see Childers, s. v. ghầna. LXXIII. ut fata: 'The three kinds (or aspects) of salvation.' 1. Suññatavimokho; 2. a nimittavimokho; 3. appanihitavimokho. Mahâvyutp., sect. 69. Trigl. p. 12 b (15). Saddharmap., chap. IV, As. Soc. MS., fol. 38 a; transl, Kern, p. 31 (n. 4). Dhammapada, transl. Max Müller, ver. 92, note. Childers, pp. 574 a (s. v. vimokho), 270 b, 285 a (s. v. nimittam), 489 a (s. v, sunñato). Pârâgika IV, 4, 1 (Vinaya III, P. 93). Påkittiya VIII, 2, I(IV, 25). '1. Void; 2. Unconditioned; 3. Passionless.' LXXIV. TAI T afya: 'The ten powers of a Bodhisattva.' Mahâvyutp., sect. 23; in Pet. Wörterb. 24, where upapatti stands for ganma. LXXV. a aa . The ten forces of a Bodhisattva.' Mahâvyutp., sect. 22. Hodgson, p. 92. LXXVI. TUR ET TAIFA 'The ten forces of a Tathâgata." Mahâvyutp., sect. 3. Trigl. p. 8b(5). Cf. Lalitav. P. 39, 6, Yaoufagra, whereto leads the SAETT (Dharmål. 98; cf. sect. CXVII); p. 560, 19 ff. Saddharmap., transl. Kern, p. 31. Dulva XI, 207 ff. (Feer, p. 194). Cf. Childers, pp. 78 b (s. v. balam), 112 b (s. v. dasabalo). Hodgson, p. 92. Burnouf, Lotus, p. 781 ff. Hardy, Manual, p. 380 f. Köppen, I, 437f. Kern, I, 271. Cf. Eitel, p. 30 a (s.v. dasabala). 1. Pâli, thânâthânañânam, knowledge of what is possible and impossible, of admissible or inadmissible propositions. Cf. Burnouf, Lotus, p. 785 seq. 2. Pâli, atîtânâgatapakkuppannânam kammasamâdânânam vipäkavemattatanânam, knowledge of the consequences of actions. 3. Pâli, anekadhâtunânâdhâtuñânam, knowledge of the different elements, in their widest sense. 4. Pâli, sattânâm nânâdhimuttikatâñânam, knowledge of the different dispositions (of men); also, nânâsraddhâñânabalam. 5. Pâli, parasattânam parapuggalânam indriyaparovasiyattamettâtañânam, know- "ledge of the higher or lower mental powers of men. 6. Pâli, sabbathagaminîpatipadáñânam, knowledge of the progress that leads everywhere, or sarvârtha, leads to all the highest objects (sarvârthasiddha). H 2 ·52 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 7. Páli, sabbesam ghânavimokhasamadhisamâpattînam samkilesavodânavutthanaſzânam, knowledge of the origin, the disappearance, and the corruption of the four contemplations, the three, seven, eight or eleven) liberations, three meditations, and five acquisitions. 8. Pâli, pubbenivâsânussatiñanam, knowledge of remembering former abodes. 9. Påli, dibbakakkuîânam, knowledge of birth and decay (by means of Buddha's divine sight). 10. Pâli, asavakkhayañânam, knowledge of the destruction of appetites. See Schiefner, Kâtyâyana, p. 6o seq. LXXVII. trift à Nicetfa 'The four subjects of confidence (of a Buddha).' Mahấvyutp., sect. 4, where the third vaisaradya, leſt out in our text, is supplied. Lalitav. p. 561 f. Saddharmap., transl. Kern, p. 246. Childers, p. 564 a, s.v. vesâraggam. Burnouf, Lotus, pp. 346, 402 ff. Hardy, East. Mon. p. 291. Köppen, I, 437. Kern, I, 272. The consciousness that he has : I. obtained the highest knowledge; 2. freed himself from human passion; 3. rightly described the obstacles to a religious life; 4. rightly taught the way to obtain salvation.' LXXVIII. Q HHOFU "The five kinds of envy.' Dr. Morris refers me to Sangiti-suttânta, where âvâsam, kulamº, lábham”, viññamº, dhammamakkhariya occur. Possibly we ought to read kulamâtsaryam. LXXIX. अष्टादशावेणिका बुद्धधमाः * The eighteen independent conditions.' Mahậvyutp., sect. 5. Saddharmap., transl. Kern, p. 31 (n. 2). Burnouf, Lotus, p. 648 ff. Hardy, Manual, p. 381. Köppen, 1, 437. Kern, I, 272. Eitel, p. 20 f. LXXX. art #TTT: The four Maras.' Cf. Abhidharmakosavyâkhyâ, fol. 85 b, l. 4. Childers, p. 241 b: 1. khandamâro (1); 2. kilesamâro (2); 3. makkumâro (4); 4. abhisankhâramâro; 5. devaputtamâro (3). Cf., Kern, I, 48, 236, 291. Senart, Légende, p. 171 ff. Eitel, p. 73b. Commentary to Hemakandra, ver. 235 (ed. Boehtl. and Rieu, P. 317): 1. agt (?); 2. सुस्कन्धमार; 3. क्लेशमार; 4. देवपुत्रमार. LXXXI. tft EiT The four articles of faith.' Cf. Childers, p. 410 a. LXXXII. नवानुपूर्वसमाधिसमापनयः. Cf. Mahâvyutp., sect. 64. Childers, p. 288 b, where he gives the title anupubbanirodha.

·ANNOTATIONS 53 LXXXIII. gfirewnia "The thirty-two signs of perfection.' Mahâvyutp., sect. 13. Trigl. p. 4 (3). Lalitav. p. 120, 12 ff. Burnouf, Lotus, p. 553 ff. Hardy, Manual, p. 368 f. Hodgson, p. 90. Köppen, I, 432. Senart, Légende, pp. 87 ff., 124 ff. Kern, I, 25, 267. Eitel, p. 60 a. In the following lists of the thirty-two Lakshanas and the eighty Anuvyañganas, L. means Lalitavistara ; V., Vyutpatti, Vocabulaire Pentagl. ; Lc., Lakkhanasutta with comment.; L., the same without comment.; M., Mahậpadhânasutta; D., Dharmapradîpikâ singhal.; Man., Spence Hardy's Manual. The numbers indicate the place which each word occupies in the different lists. 1. #fanfUUTGAATTI L. 31, V. 29, Lc. 2, L. 2, M. 2, D. 2, Man. 2, having the palms of hands and feet marked with a wheel. 2. Fufafga(atfu) TTECCOTTI L. 32. supratishthitasamapâda), V. 30, Lc. 1, L. 1, M. 1, D. 1. suppatitthitapâdo, having the palms of his feet and hands) well placed and equal. 3. TM148(99) i farfugre(77)at I L. 30. gâlângulihastapâdah, V. 28, Lc. 8, L. 7, M. 6, D. 6. gậlahatthapâdo, having the (palm of) feet and hands and fingers covered with nets (of lines). 4. TETFUERYICITAT I L. 29, V.27, Lc. 7, L. 6, M.5, D. 5, Man. 3, having the palms of hands and arms soft and tender. 5. HATTEGAT I L. 15, V. 16, Lc. 6, L. 16, M. 15, D. 16. Flag:, having seven protuberances (on the hands, the feet, the shoulders, the arms, which would make eight). 6. etary FATTI L. 26, V. 3, Lc. 4, L. 4, M. 4, D. 4, having long fingers. 7. 1909 TEUTT I L. 27, V. 31, Lc. 3, L. 3, M. 3, D. 3, having a long heel. 8. WEITET I Lc. 5, L. 5, M. 14, D. 15. Brahmuggugatto, deest in Lc. and V., having all members straight (like Brahman). 9. JFÅTTOICAT I L. 28, V. 26. ukkhankhap., Lc. 9, L. 8, M. 7, D. 7. ussamkhapâdo, having the foot arched? cf. Man. 7, ' his instep was high.' 10. TAAT I L. 22. ûrddhvâgrâbhipradakshinâvartaroma, V. 23, Lc. 10, L. 15, M. 13, D. 14. uddhaggalomâ, having the hairs of the body erect. II. TAUFIUMI L. 25. aineyamrigaraga, V. 32, Lc. 11, L. 9, D. 8, Man. 8, having legs like those of a deer. 12. 481491EAT (Realgm ?) 1 L. 18. sthito ’navanatapralambabāhuḥ, Lc. 16, L. 10, M. 8, D. 9. thitakova anonamanto ubhohi pânitalehi gannukâni parimasati parimaggati, Man. 9, having arms reaching to the knees. 13. æferentI L. 23. kosopagatavastiguhyah, V. 24, Lc. 14, L. 11, D. 10, ·54 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 20, M. M. 9. kosohitavatthiguhyo, having the pudendum hidden in a covering; cf. Suttanipâta, ver. 1122, kosahitam vatthaguhyam, M. 10, his secret parts were concealed, as the pedicle of the flower is hid by the pollen. 14. gadaUAT I V. 19, Lc. 13, L. 12, M. 10, D. 11. suvannavanno, deest in Lal., having a golden colour. 15. Laran i L. 17. sûkshmasuvarnakhavih, V. 18, Lc. 12, L. 13, M. 11, D. 12, M, 11. sukhumakhavı, having a delicate skin (smooth, golden). 16. uffaurant/AT I L. 21. ekaikaroma, V. 22, Lc. 24, L. 14, M. 12, D. 13. ekekaloma, M. 14, having single hairs (on the body) and all turning to the right. 17. AUTENGENI L. 4. Arnâ bhruvor madhye gâtâ himaragataprakâsâ, V. 4. garnyakesa úrnya, Lc. 25, L. 31, M. 30, D. 31. unna bhamukantare gâtâ hoti odatâ mudutulasannibhâ, having the face ornamented with the urna, i.e. soft hair between the brows. Cf. Suttanipâta, ver. 1122. unn'assa bhamukantare. 18. Füge 14NT I L. 19, V. 20, Lc. 17, L. 17, M. 16, D. 17, M. 17, having the forepart of the body like a lion. 19. FåŞMEITAT I L. 14, V. 15, Lc. 19, L. 19, D. 26. samavattakkhandho, having the shoulders round, (the arms round, Burnouf.) 20. faniniginti L. 16, V. 17, Lc. 18, M. 17, D. 18. kitantaramso, L. 18. kittataramso, having the place between the shoulders well filled out. 21. THTHTUTTI L. II, V. 11, Lc. 20, L. 21, M. 20, D. 21, Man. 21, the 7000 nerves of taste all bend towards the tongue, rasaggasaggî (rasagrâsâgri), having a sharp taste? In Páli, having the extremity of nerves. Cf. Childers, s.v. rasaggasâ. 22. muhaf ASANTI L. 20, V. 21, Lc. 15, L. 19, M. 18, D. 19, Man. 19, his body was high, like a banian tree, and round like the same. Having the waist like a Nyagrodha (fig tree). 23. Toutefte i L. I. ushnishasîrshah, V. 1, Lc. 23, L. 32, M. 31, D. 32. umbisasîso, having an Ushnisha, cap, on his head. Burnouf rejects this meaning, because, he says, no statues of Buddha show a covering of the head, but always display the hair. This is not the case. I myself possess three statues of Buddha having the hair covered. Burnouf would render the term by having woolly hair on his head, or, having a bump on his head. This bump or excrescence, frequently figured on statues of Buddha, seems to me to have been originally an attempt to indicate the flame or ray of light issuing from his head. 24. INFHENTI L. 12, V. 13. prabhůtatanugihvah, Lc. 28, L. 27, M. 26, D. 27, having a long and thin) tongue, M. 27. Cf. Suttanipata, ver. 1122. mukham gihvậya khâdeti, Beal, Dhammapada, p. 165, note.

·ANNOTATIONS 55 D. 22, 25. TUTTI I V. 14, Lc. 29, L. 28, M. 27, D. 28. brahmassaro, Man. 28, having the voice of Brahman. 26. f#EETAT I L. 13, V. 12, Lc. 30, L. 22, M. 21, Man. 22, having a lion's jaw. 27. THETAT I Cf. sukladantatâ, having a bright jaw. 28. HASAM I having equal teeth. 29. #fania TTHAT I having a walk like the step of a swan. 30. wazoeat I L. 8, V. 9, Lc. 27, L. 25, M. 24, D. 25. avivaradanto, having teeth without breaks. 31. सनचत्वारिंशइंतता । L. 7, 7, H. 31, Lc. 26, L. 23. kattârisadanto, MI. 22, D. 23. kattalisadanto, Man. 23, having forty even teeth. 32. warto L. 6, V. 5, Lc. 21, L. 29, M. 28, D. 29. abhinilanetto, Man. 30, having dark-blue eyes. 33. गोपक्षनेत्रता चेति । having eyes with lids like those of a cow. गोपक्षनेत्रः। L. 5, V. 6. gopaksha, Lc. 22, L. 30, M. 29, D. 30. gopakhumo, having eyes with lids like those of a cow. Here ends the list of the Lakshanas, of which two should be counted as one. Then follow additional Lakshanas: 34. FYRISTORY HOTTIESTENHEIaurantang: (afua)L. 1, V.2. pradakshinyavattakesah, having hair turning from the right, in locks, dark-blue like the tail of a peacock, and like collyrium of many shades. 'He cut it so that it was only two fingers long, and turned to the right; it remained so for life,' Lotus, p. 864; he was susukálakeso, with very dark hair, ibid., p. 863. See Buddh. B. Stor., p. 86. 35. Hafaga mit: 1 having the forehead even and full. One of the eighty-two secondary marks. 36. Ten: 1 L. 9, V.10, Lc. 32, L. 26, M. 25, D. 26. susukkadálho. Cf. No. 27. suklahanuta. 37. gafame: 1 L. 24, V. 25, having the thighs round. . LXXXIV. trajatafa 'The eighty minor marks." Mahâvyutp., sect. 14. Trigl. p. 5 (4). Lalitav. P. 121, 14 ff. Burnouf, Lotus, P. 583 ff. Hodgson, p. 90. Hardy, Manual, p. 369 ff. Köppen, I, 432. The eighty Anuvyañganas are not found in Lekkhana-sutta, nor in Mahâpadhâna-sutta. 1. ATEGTET I L. 2, V. 1. âtamra, D. 4. tambanakhatâ, having copper-brown nails. 2. farman I L. 3, V. 2, D. 6. siniddhanakhatâ, having soft nails.

·56 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 3. DoT I L. 1, V. 3, D. 5. tunganakhatâ, having prominent nails. 4. daigfm i L. 4, V. 4, D. 3. valtangulitâ, having round fingers. 5. farinfant i L. 5, V. 6, D. 1. kitângulitâ, having beautiful fingers. 6. sayangfaat I L. 6, V.5, D. 2. anupubbangulitâ, cf. Man. 4, having regular fingers. 7. TETYTAT I L. 7, V. 7, D. 49. niñgulhasirasatâ, having the veins hidden. 8. Fräffafcat I L. 9. ghanasandhi, V. 8, having veins without knots, (having strong joints.) 9. LG SINT I L. 8, V. 9, D. 7. nigulhagôpphakatâ, having the ankle hidden. ro, afera INTI L. 10, V. 10, D. 8. samapâdatâ, having equal feet. II, farfa FrigoAAT I L. 40, V. 11, D. 10, having a walk like the steps of a lion. 12. Alfa MiTTATT I L. 39, V. 12, D. 9, having a walk like the steps of an elephant, (having the glorious walk of an elephant, Burnouf.) 13. Fafa HATIANT I L. 42, V. 13, D. 11, having a walk like the steps of a swan. 14. goufania NFAAT I L. 41, V. 14, D. 12, having a walk like the steps of a bull. 15. ACTWU TITRAT I L. 43, V.15, D. 13, having a walk towards the right. 16. TEMAATI V. 16, having an elegant step. 17. 9 THAT I V, 17, having a straight step. 18. ATTAT I L. 31, V. 18, having round members. 19. FEMINAT I L. 32, V. 19, D. 22, having smooth members. 20. wggaman I L. 33. agihmavrishabhagâtrah, anupûrvagâtrah, V. 20, D. 26, having regular members. 21. Treat I L. 23, V. 21, D. 60. vimalagattatâ, having the members bright. 22. TETAT I L. 24, V. 22, D. 61. komalagattatâ, having the members soft. 23. fazem I L. 25. visâlag., V. 23, D. 27, having the members clean (or broad). 24. gfigújam i L. 21, V. 24, D. 15. Paripunnapurisavyañganatâ, having the sexual organs complete. 25. Tarts(a)(qyag?) 1 L. 30. prithuvipulasuparipůrnagânumandalah, V. 25, D. 14, having the knee broad. 26. FTTHAT I having the steps equal. 27. Faqattant i having the eyes bright. 28. TEATTERT I having the limbs soft. 29. sçtant EAT I L. 26, V. 29, D. 24, having no defective members.

·ANNOTATIONS 57 30. TRITET FETT I L. 27. anunnatag., V. 30. utsadagâtrah, D. 23. anussanâsannasabbagattatâ, having vigorous members; (having members neither too bigh nor too low, anunnatânatag.; cf. Lal. Vist., p. 550.) 31. stitcgfaat I having a deep abdomen. 32. WHEN I having tranquil limbs. 33. TTANTERÍTTAT I L. 29. suvibhaktagâtratâ, V. 32, D. 20, having the members well proportioned. 34. fafafa ya iman i L. 38, V. 33, D. 41. parimandalakâyappabhávattâ, having a pure aspect free from darkness. 35. Tagfam I L. 45. vrittakukshih, V. 34, having the flanks rounded. 36. gegraat I L. 45, V. 35, having the flanks soft. 37. poigranti L. 46. agihmakukshih, V. 36. abhugnakukshih, having the flanks not bent. 38. artarafati L. 47. kậpodarah, V. 37. kshầmodarah, having the flanks unmoved, having them round like a bow. Having the flanks spare. 39. VIITAT I L. 35, V. 38, having a deep navel. *40. uçfarurigi L. 35. agihmanâbhih, anupüryanâbhih, V. 39. pradakshinâvartinâbhi, D. 16. akkhiddanâbhitâ, D. 18. dakkhinâvattanâbhitâ, having a navel turning to the right. 41. Hate Art I L. 38, V. 40, having complete amiability. 42. TETEGIETCAT I L. 37. sukyâkârah, V. 42, D. 33. visuddhîndriyatâ, having pure dispositions. 43. SITTATI L. 48. vyapagatakhavidoshanilakâdushtasarfrah, V. 43, D. 25. tilakâdirahitagattata, fiv, having members free from freckles. 44. Ama gryffunt i cf. Man. (Lakshan. 5), having hands soft like cotton. 45. faruqfUDENT 1 L, V. 45, D. 40. rukiiasanthânalekhatâ (having beautiful and equal lines), having the lines of the hand soft. 46. HittudERT I L. 14, V. 46, D. 37, having the lines of the hand deep. 47. wtyagrument I L. 16. anupůrva, V. 47, D. 38. âyatalekhatâ, having the lines on the hand long. 48. RUN FIAT I L. 18. nokkhasabdavakanah, V. 48, D. 36. âyatavadanata, having a voice not too loud, or not having a large mouth. 49. fagfafatent I L. 17, V. 49, D. 35. rattotthata, having lips red like (the image of) the Bimba. [III. 5.] I 2, 1 ·38 BUDDHIST TECHNICAL TERMS 50. ERTEM I L. 19. mridutarunatâmragihvah, V. 50, 51, 52, having a soft tongue. 51. ET TAM I having a thin tongue. 52. THEN I having a red tongue. 53. delantan i L. 20, V.53, 54, having a voice like the rolling of a cloud 54. TEHETETAT I having a sweet, agreeable, pleasant sound. 55. JORNT I L. 49, V. 55, D. 34. valtadâthatâ, having rounded eye teeth. 56. atque I L. 50, V. 56, having sharp eye teeth. 57. THEN I having bright teeth. 58. SUNT I L. 51, V. 59, having regular eye teeth. 59. HORAT I having equal eye teeth. 60. grant I L. 52, V. 60, D. 29, having a prominent nose. 61. gregent i L. 53. sukinayanah, V.61, having a bright nose, or eyes. 62. fagyimir ATT I L. 54, V. 62. visuddhanetrah, V. 27. suddhanetrah, L. 57. ayatanayanah, D. 43. Ayatavisâlanettatâ, having large or pure eyes. 63. 1999 having beautiful eyelashes. 64. fearfan (7799M L. 58. nilakuvalayadalasadrisanayana), V. 65, having eyes like the petals of a dark and white lotus (with reference to the white ball and the black pupil?). 65. ST47I V. 66. âyatabhruh, D. 56. âyatabhamukata, having long eyebrows. 66. TATATAT I having white brows? better, HUTAT I V. 67, D. 53, having small brows. 67. gfp I L. 60. kitabhrth; having the eyebrows shining. 68. arayFMNT I having fat and long arms. 69. WHITUAT I having equal ears. 70. अनुपहतकणेंद्रियहा। having the organ of hearing uninjured. 71. WfCTAMMICA I cf. V. 72. suparinatalalâtah, having a forehead not receding 72. TUGITIT I V. 72, 73; cf. Lal. 70. samgatamukhalalátah, D. 51. Ayataputhulalatasobhata, having a wide forehead. 73. gafequinata I L. 71, V. 74, D. 50. khattanibhakârusirasata, having the head well developed. 74. Watu grawat i L. 72. asitakesah, D. 72. sunilakesata, having hair (dark) like a bee.

·ANNOTATIONS 59 75. fragman I L. 74, V.75, D. 73. dakkhinâvattakesatâ, having beautiful hair. 76. Tragiat i L. 79. samkukitakesatâ, having the hairs crisp; having a Guda, like Arguna. 77. wigglmaom i L. 77, V. 77, D. 74. alulitakesatâ, having the hair not tangled. 78. urtea I L. 76, V. 78, D. 79. kamalakesatâ, having soft hair. 79. gtfràgiat i L. 75, V. 79, D. 71. sugandhamuddhantâ, having perfumed hair. 80. staregfarande famaforurenem eft u L. 80. srîvatsasvastikanandyavartavardhamanasamsthầnakesah, D. 80. ketumâlâratanaramgitatâ, having the palms of hands and feet marked with Srivatsa, Muktika, Nandyâvarta. Other Anuvyañganas : Lal. 11. 1997 fast: having long heels. Lal 13. geguce: having regular lines on the hand. Lal. 15. efteratura: having the lines on the hand not crooked. Lal. 22. HT913: V.41. sthitâgânvavanatapralambabahutâ, having arms hanging down to the knees. Lal. 28. F#HTETETT: V. 3r. susambatagâtrah, D. 28. kofisahassahatthibaladharanatå, having his members perfect. Lal. 55. Tefania: D. 44. pafkappasadavathanettatâ, with smiling eyes. Having eyes with the five degrees of delight. Lal. 59. #fen: D. 52. susanthầnabhamukatâ, with eyebrows equal (or with eyebrows joined). Lal. 61. Huy: D. 55. mahantabhâmukatâ, with joined eyebrows, with large eyebrows. Lal. 62. ugaa: V. 68. samaromabhrah, D. 54. anulomabhâmukatâ, with regular eyebrows, (well-traced brows.) Lal. 63. wfang: with black eyebrows. V. 67. Wars: D. 53. samhabhamukatâ, with small eyebrows. Lal. 64. atqis: D. 42. paripunnakapolatâ, with full cheeks. Lal. 65. ofapis: with equal cheeks. Lal. 66. misely: without blemishes on his cheeks. Lal. 67. Gluenz: not touched by abuse. Lal. 68. grafenicu: (viditendriya MS.), with well-known organs of sense. I 2 ·60 BUDDHIST TECHNICAL TERMS Lal. 69. garagdfsu with complete organs of sense. Lal. 70. MUSEO MIT: cf. D. 51. ayataputhulalåtasobhatâ, with face and forehead in harmony. Lal. 78. stolet; D. 78. samakesatâ, with regular hair. D. 75. fafara agrant having soft hair. D. 80. agarmoriferom being adorned with the jewels of Ketumála. LXXXV. fiat # Taifa 'The seven treasures of emperors.' I. Kakkaratanam; 2. hatthiratanam (3); 3. assaratanam (4); 4. maniratanam; 5. itthiratanam; 6.gahapatiratanam; 7. Parinayakaratanam, Mahâvyutp., sect. 176. Lalitav. pp. 14-19 (in the same order as Pali). Childers, P. 402 b, Burnouf, Lotus, p. 416. Sacred Books, XI, 251-261. Senart, Légende, p. 14 ff. Eitel, p. 122 f. *1. The wheel; 2. The horse; 3. The elephant; 4. The gem; 5. The wife; 6. The householder; 7. The governor (or general).' LXXXVI. starat: The three times.' I. Atîto addhâ; 2. anâgato addhâ; 3. pakkuppanno addha. Childers, p. 10 a. 'I. Past; 2. Future; 3. Present.' LXXXVII. YK: FICAT: The four cycles.' Mahavyutp., sect. 249: संवर्तकस्य विवर्तकल्पतरकस शस्त्रांतरकल्प रोगांतरकल्प Safiniatka 7E199744 8644, and then yngri antoi trucuri fyri (see next section) Childers, p. 185 b, gives samvafto and vivatto as subdivisions of the mahakappa; then antarakappo and (p. 186 a) bhaddakappo. Burnouf, Introd. pp. 75, 486; Lotus, pp. 324, 730. Köppen, 'I, 268 ff. Eitel, PP. 49 f., 64. LXXXVIII. pracy na "The four periods'(see note on sect. LXXXVII). 1. Kaliyugam; 2. dvâ parayugam; 3. tetâyugam; 4. katayugam. Childers, p. 606 a. Hodgson, p. 44. LXXXIX. Tad The two worlds.' That is, the world of animals and of inanimate things. XC. and urgy: The four classes of birth.' 1. Andaga yoni; 2. galâ buyoni (3); 3. samsedagâ yoni (2); 4. opa- -pâtika yoni. Childers, p. 605 a. 7 ·ANNOTATIONS 61 Mahâvyutp., sect. 113. Trigl. p. 26 b (62). Eitel, p. 145. '1. Oviparous; 2. Moisture-sprung; 3. Viviparous; 4. Apparitional.' XCI. ge 79T: "The five depravities. Mahâvyutp., sect. 120. Saddharmap., A. S. MS., fol. 18b; transl. Kern, p. 58, V. 140. Sukhâvatî, sect. 18 f. (p. 99). Burnouf, Lotus, P. 360. Eitel, p. 48 a. XCII. त्रयः सखाध्या.. This paragraph is unintelligible. Dr. Morris suggests something corresponding to the Páli tisso viggå. Pärvântaº might be pubbenivâsânussatiñanaviggâ; Aparântaº might be âsavânâm khaye ñânaviggâ; Katurmº might be sattânâm kutupanâte pânaviggå, or katumagge ñânam. XCIII. 7 If The ten kinds of knowledge.' Mahâvyutp., sect. 35. Childers, p. 259 a, has four ñanas, viz. 1. dhamme ñanam (5); 2. anvaye ñânam (6); 3. parikkhede pânam (8); 4. sammutiya nånam, XCIV. te maifa 'The five kinds of knowledge.' Mahâvyutp., sect. 2. Trigl. p. 9 (6). XCV. AR The two kinds of truth.' * 1. Sammutisakkam, truth by general consent; 2. paramatthasakkam, self-evident truth.' Mdo. XIV, 8 (Feer, p. 256), sqfaucariaRFACET. Cf. Tanjur, Mdo., No. 8 (Feer, p. 368). Childers, p. 409 a. Schlagintweit, p. 35. Wassiljew, p. 294 f. XCVI. चतुरार्यसत्येषु षोडश बांतिज्ञानलक्षणाः (sic). Mahâvyutp., sect. 52 (cf. sect. XXI). XCVII. ETT PTT want: ‘The four parts of the truth of suffering.' Mahâvyutp., sect. 50 Trigl. p. 15 (23). Lalitav. p. 35, 7 ff. (see sect. LV). Burnouf, Introd. p. 462. Hardy, Manual, p. 495 (4). XCVIII. HOGYAN TAT $rer: "The four parts of the truth of the cause.' Mahâvyutp., sect. 50. Trig!. p. 15 (23). XCIX. facer ATC Wire: "The four parts of the truth of cessation. Mahâvyutp., sect. 50. Trigl. p. 15 b (23).

·62 BUDDHIST TECHNICAL TERMS O. AUR PART TWITT: “The four parts of the truth of the way. Mahâvyutp., sect. 50. Trigl. p. 15 b (23). On ofitus, patipadâ, see Burnouf, Lotus, p. 520, and Mahavagga I, 6, 18 (p. 10). CI, TAK #HYTT: "The four kinds of contemplatiou." Childers, p. 423 b, mentions ânantariko samadhi, and, among the five ele. ments of samadhi, âlokapharanatâ, 'diffusion of light.' CII, ET पुहला.. 1. Sotâpattimaggattho; 2. sotâpattiphalattho; 3. sakadagamimaggattho; 4. sakadagamiphalattho; 5. anâgâmimaggattho; 6. epâgâmiphalattho; 7. arahattamaggattho; 8. arahata phalattho. Cf. Mahâvyutp., sect. 41. Childers, PP. 56 (s.v. ariyapuggalo), 225 b. Puggalapaññatti, ed. Morris, p. 2. Burnouf, Introd. p. 291. CIII. अष्टौ प्रतिपुद्धला.. Cf. Mahâvyutp., sect. 41. Paggala-paññatti, ed. Morris, p. 2. Several of these names are illegible and unintelligible. Devakulankulo is a conjecture, founded on the Pali kolańkolo (Puggala-paññatti, ed. Morris, p. 16) and Sankh. Grihya IV, 12. Ekavikika may be for Pali ekabigi (1. c. p. 16). Abhisamskäraparinirvayi corresponds to sasankhâra-parinibbâyî (1. c. p. 17). Sarvastána may be for sarvasthanaplutah. The last word khadga is wrong. The whole number may have been eighteen. 13, I. CIV. ETArie (cf. sect. XXI). Mahavyutp., sect. 60. Lalitav. p. 542, 15 ff. Mahavagga, p. 1o. Buddhist Suttas, p. 150. CV. Ta fafav "The threefold charity.' Childers, p. 29 a, gives amisadânam, dhammadânam. Anguttara-nikaya II, The Mahâyânasamparigrahasástram (Hiquen Thsang's translation) speaks of the six Pâramitâs. The Chinese paraphrases nearly agree with the words of this and the following five sections: 1. Gift consisting of the law; 2. Giſt consisting of material things; 3. Gift of fearlessness (174 safety'). Cf. Sukhâvatî, p. 61, 5. 1. Religious (spiritual) gifts; 2. Material gifts; 3. Friendliness. CVI. me faftu The threefold morality' See note on CV. Chinese: 1. Sila of good behaviour; 2. Sila of collecting or holding good deeds; 3. Sila by benevolence towards beings; cf. CXVII.

·ANNOTATIONS 63 CVII. wifnfrafaet "The threefold patience. Different Kshậntis are mentioned elsewhere. Sukhâvatî, cap. 32 (p. 55, 12), has : घोषानुगा, अनुलोमिको, अनुत्पत्तिकधर्मशांति. Lalitav. p. 36, 16 (Dharmál. 51), griçaifa as leading to foretaA4T. Burnouf, Lotus, p. 380, translates: 'Resignation to the idea of not being born again, which leads to a clear conception of nirodha.' He distinguishes it from grit anifai, which he translates by 'resignation to future conditions.' According to Lalitav. P. 39, 14 ff. (Dharmál. 105 and 106), this waafiaitu: seems to mean “resignation to future and supernatural conditions, while sgolfaaifa: would be resignation to natural consequences.' See Lefmann, LV, p. 158. Kern, pp. 411, 419. Saddharmap., transl. Kern, p. 254, grafa, 'acquiescence in the eternal law. Chinese : 1. Forbearance of injuries and enmities (2); 2. Forbearance of pains or suffering (3); 3. Forbearance by investigating conditions (1). Wassiljew, p. 140. Târanátha, übers. Schiefner, p. 61. CVIII. et faferi 'The threefold energy.' Chinese: 1. Energy by putting on armour; 2. Energy in practice; 3. Energy in not being timid, not being backward, and not being satisfied. There is a work by a Japanese, entitled Questions and answers on the one hundred Dharmas,' in which similar lists are given; but the three sorts of energy are enumerated differently: 1. Energy by putting on armour; 2. Energy in holding good deeds; 3. Energy in conferring benefits. CIX. ur fafari The threefold meditation.' Chinese: 1. Meditation by residing comfortably; 2. Meditation by drawing out (sins?); 3. Meditation by doing what is to be done. CX. Us fiant The threefold wisdom.' 1. Kintâmayâ pañña (2); 2. sutamayâ pañña (1); 3. bhavanamaya pañña (3). Childers, p. 330 a, s. v. pañña. Trigl. p. 12 b. The Chinese list does not agree with ours: 1. Wisdom obtained by the practice free from discrimination; 2. Wisdom obtained by non-discrimination; 3. Wisdom obtained after non-discrimination. 1. Wisdom obtained by study; 2. Wisdom obtained by thought; 3. Wisdom obtained by meditation.'

·64 BUDDHIST TECHNICAL TERMS CXI. उपायस्त्रिविधः- For this and the following three Paramitâs, the Chinese paraphrases (which are found in the above-mentioned Japanese work) do not agree with our lists. CXII. प्रणिधानं त्रिविधं. CXIII. बलं त्रिविधं. CXIV. stai fare. CXV. EU S. CXVI. ATTRI fgfari. CXVII, a ffery: "The twofold equipment! Lalitav. P. 39, 4 ff. (Dharmál. 97-100), has four, viz. 1. greutatt; 2. ITA- संभार; 3. शमथसंभार; 4. विदर्शनसंभार (cf. Kern, I, 419). That is, according to Kern, the equipment consisting in-1. Meritorious acts; 2. Science; 3. Quietude; 4. Far-sightedness (clairvoyance). On शमथ and विपश्यन (evidently the same as विदर्शन), see Wassiljew, pp. 141, 144. Trigl. p. 18b (32). CXVIII. घट् समाध्यावरणानि. CXIX. अष्टौ JETUH ENTTT:. CXX. TRTUt tot: The four continents.' 1. Uttarakuru; 2. Gambudipo; 3. Pubbavideho; 4. Aparagoyânam. Childers, p. 228 a, s. v. mahâdipo. Mahâvyutp., sect. 149. Trigl. p. 23 (47). Lalitav. pp. 21, 8 f.; 144, 4f.; 170, 14 f. (cf. 257, 6, TgEtawa). Burnouf, Introd. pp. 75 n., 177 n.; Lotus, p. 843. Hardy, Manual, pp. 4, 14; Legends, p. 85. Köppen, I, 233 f. Kern, p. 289. Eitel, p. 144 f. CXXI. WETTBUGITT: "The eight hot hells. 1. Sangivo; 2. kalasutto; 3. sanghấto; 4. roruvo; 5. mahâroruvo; 6. tapano; 7. patâpano; 8. aviki, Mahâvyutp., sect. 209. Mahâvastu I, 5–27. Childers, p. 260 b. Pañkagati, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 516. Burnouf, Introd. p. 201; cf. p. 366 (on the punishments); Lotus, p. 309. Hardy, Manual, pp. 26 ff., 47, 59. Köppen, I, 240. Kern, p. 298. Beal, p. 245. Eitel, p. 82 a.

·ANNOTATIONS 65 CXXII, ET ginaTET: “The eight cold hells. Mahâvyutp., sect. 210: I. VE; 2. निरर्बुद ; 3. अटट ; 4. हहव; 5. हुहुव; 6. 37965; 7. 4; 8. FETH. Suttanipata, transl. Fausböll, S. B.E., X, p. 121, has Abbuda, Nirabbuda, Ababa, Ahaha, Atata, Kumuda, Sogandhika, Uppalaka, Pundarîka, Paduma. See Vyâkhyâ, fol. 257 a, 1.7. Burnouf, Introd. p. 201. Kern, I, 298 f. Eitel, p. 82 a. CXXIII, AR TATATA The seven lower regions.' CXXIV. 1 7273The two mountain-rings.' Childers, p. 97 b, kakkaválam and ºlam. Lalitav. pp. 170, 18 f.; 346, 5. Saddharmap., transl. Kern, p. 233. Âryamahâkarunapundarikasūtra, transl. Feer, Ann. Mus. Guim. V, 161. Burnouf, Lotus, p. 842. Hardy, Manual, p. 2; Legends, pp. 80 ff., 97 ff. Köppen, I, 234 f. Kern, I, 289. Eitel, p. 142 a. CXXV. weitat: “The eight mountains.' 1. Yugandharo; 2. Isadharo; 3. Karaviko; 4. Sudassano; 5. Nemindharo (7); 6. Vinatako (5); 7. Assakanno (6); (8. Meru, being nearest to Yugandharo.) Mahâvyutp., sect. 188. Childers, p. 211 b (s.v. kulákalo). Burnouf, Lotus, p. 842 ff. Hardy, Manual, p. 12; Legends, p. 82 ff. Köppen, I, 233. Eitel: Yugamdhara (p. 175 b), Ishadhara (p. 46 a), Karavika (p. 53 a), Sudarsana (p. 134 b), Asvakarna (p. 17 a), Vinataka (p. 168 b), Nemimdhara (p. 83 b), Sumeru (p. 136 a). CXXVI. HITTT: "The seven seas.' Childers, p. 412 a (s. v. sågaro), has: 1. khîrannava (cf. 2); 2. nilasagara; 3. pîtasagara, etc. Cf. Hardy, Manual, p. 12; Legends, p. 84. CXXVII. 47 #172+1 gar: "The six classes of gods of the world of desire.' 1. Kâtummahârâgikâ; 2. tâvatimsâ; 3. yâmâ (4); 4. tusitâ (3); 5. nimmânaratino; 6. paranimmitavasavattino. Mahâvyutp., sect. 151. Trigl. p. 23 b (49). Cf. Lalitav. pp. 33, 3; 113, 14; 478, 10. Childers, pp. 177 a, 467 b. Mahâvagga I, 6, 30 (p. 12). Burnouf, Introd. pp. 79, n. 3; 601; 604; Lotus, p. 353. · Köppen, I, 260. Kern, I, 291. Eitel, pp. 145 a, 148 a, 152 a, 173 a, 85 a, 90 b. CXXVIII. अष्टादश रूपावचरा देवाः The eighteen classes of gods of the world of form.' 1. Brahmapârisaggâ; 2. brahmapurohitâ; 3. mahâbrahmâno; 4. pa- [III. 5.) к ·66 BUDDHIST TECHNICAL TERMS rittâbhâ; 5. appamânâbhâ; 6. âbhassarâ; 7. parittasubhâ; 8. appamânasubhâ; 9. subhakinnâ; 10. vehapphalâ; 11. asaññasattâ; 12. avihâ; 13. atappâ; 14. sudassa; 15. sudassî; 16. akanitthâ. Mahâvyutp., sects. 152-156. Trigl. p. 24 (50-53). Childers, p. 467b. Burnouf, Introd. p. 6o9 ff.; Lotus, p. 353. Hardy, Manual, pp. 5 ff., 26. Köppen, I, 260 f. Kern, I, 292 f. Eitel, p. 105, etc. CXXIX. चत्वारोऽरूपावचरा देवाः 'The four classes of gods of the formless world.' 1. Âkâsânañkâyatand pagâ; 2. viññûnaſikâyatanûpagâ; 3. âkiñkarñâyatanûpaga; 4. nevasaññânâsaññâyatanû paga. Mahavyutp., sect. 157. Trigl. p. 24b (54). Childers, p. 467 b. Burnouf, Lotus, p. 811 ff. Hardy, Manual, pp. 5 ff., 26. Köppen, I, 261. Kern, I, 293 f. Eitel, p. 13 b. Cxxx. विविधा लंधना. CXXXI. faforyt #ETATI. The text is evidently faulty. CXXXII. fafavi anni The threefold (fruit of work.' 1. Ditthadhammavedanîyakammam; 2. uppaggavedanîyakammam; 3. aparâpariyavedaniyakammam. Mahâvyutp., sect. 117. Childers, p. 178 b. Hardy, Manual, p. 447, gives eleven. 1. Karma manifesting itself in this life; 2. Karma manifesting itself in the next existence; 3. Karma manifesting itself at a subsequent period.' CXXXIII. fafesi ATETA «The three kinds of magic. Mahâvyutp., sect. 12: frafaetü ZWIE RATUETÖ SENARİTAFAIETÊ. Cf. Lalitav. p. 82, 16: pfefe. Burnouf, Lotus, p. 310. CXXXIV. WawT: “The eight untimely ways of being born, Mahâvyutp., sect. 116. Burnouf, Lotus, p. 835. Childers, p. 24 b. CXXXV. fafont faciat:. CXXXVI. VATT: HAVA: "The four kinds of contemplation.' furcsa, Saddharmap., transl. Kern, p. 394. Eitel, p. 767 b.

·ANNOTATIONS 67 CXXXVII. चतुर्दशाव्याकृतवस्तूनि. Mahâvyutp., sect. 201. Abhidharmakosavyâkhyâ, fol. 355 a, l. 4. Milinda- Panha, p. 145; Oldenberg, Buddha, p. 443. In illustration of avyâkrita, Kasawara sent me the following note : ‘In Hiouen Thsang's translation of the Abhidharmakosa, cap. 5, we read, "There are four ways of answering questions. What are the four? Sometimes one answers directly (Pain#CU), sometimes by qualifying (faute Thu), sometimes one gives an answer after putting a question (oftqarat), and sometimes one does not give any at all, but puts it aside 1974 tau). When should one answer a question directly? One should do So, when asked whether all conditions are inconstant. When should one answer by qualifying? When one is asked, what reward one receives, if doing anything on purpose, one should answer by qualifying (that, if the action is good, the person will receive a good reward; and if it is bad, he will receive a bad reward). How does a person answer after putting another question ? Supposing he is asked whether personality and self are the same thing, he must put a question: What self do you mean? If you mean the gross self, then it is different.' When does one give no answer? When one is asked, whether this world is permanent or not, whether it is both permanent and not permanent, whether it is neither permanent nor impermanent; whether this world has an end or not, whether it has both an end and no end, whether it has neither an end nor no end; whether a Tathagata, after his death, exists or not, whether he both exists and not exists, whether he neither exists nor not exists; whether this life is this body, or whether they are different --when one is asked in this way, one puts the question aside." taurer, which means "not qualified,” “not declared,” is used synonymously with praia. See Childers' Dict., p. 328, under Paiho.' CXXXVIII. tfu mimifat 'The three roots of virtue.' 1. Alobho, freedom from covetousness; 2. adoso, freedom from anger; 3. amoho, freedom from ignorance.' Childers, p. 214 a. CXXXIX. muguracotta The three roots of vice.' '1. Lobho, covetousness; 2. doso, anger ; 3. moho, ignorance.' Mdo. XX, 11 (Feer, p. 269). Childers, p. 25b. Burnouf, Lotus, p. 336. Cf. Hardy, Manual, p. 495. CXL. fret: fat: "The three kinds of study.' 1. Adhisîlasikkhâ(2); 2. adhikittasikkha (1); 3. adhipaññâsikkha (3). Mahâvyutp., sect. 32. Trigl. p. 15 b(24). Childers, p. 475 a, s. v. sikkhâttayam. 6 K 2 ·68 BUDDHIST TECHNICAL TERMS '1. Training in the higher morality; 2. Training in the higher thought ; 3. Training in the higher learning.' See note on Vinaya Texts; II, 23. इति नागार्जुनपादविरचितायां धर्मसंग्रहः समाप्तः॥ The Chinese Version ends with the eighty Anuvyañganas, and mentions no author. Both MSS. agree in Othmatai, which may be for grants. But perhaps this locative may refer to another work of Nâgârguna, such as his commentary on the Pragñâpâramita, and the title may be an abbreviation of a TETT€facfATAI HET TEFANTEET VALUE:. Though this is a mere conjecture, I cannot make the correction of otfantai into 'traat so without hesitation, for it is a matter of importance, as the latter reading would make our #TE definitely a work of Nagârguna.

·INDEX The Roman aumerals refer to the titles of sections, and the English figures to the sections. आकनिष्ठ, 128. अद्वेष, 30, 138. अनात्मतः, 97. अकुशल, (ten) LVI. अधिचिनशिक्षा, 140. अनाभोग, 118. अकुशलमूल, (three) सधिप्रज्ञाशिक्षा, 1400 सनालंघन (?), 130, 131, OXXXIX. अधिमुक्तिबल, 75. सनित्यतः, 97. अक्षण, (eight) OXXXIV. अधिमुक्तिवशिता, 74. अनित्यता, 31. अलोभ्य, 3. अधिमोक्ष, 30. समित्याः सर्वसंस्काराः, 55. अग्नि, 8. अधिशीलशिक्षा, 140. सनिमिन,73. चचरटर्किराज, II. सध्यात्मप्रमोदन, 72. अनुकरपूना, (seven) XIV. अचल, I23. सध्यात्मबहिधीशून्यता, 41. अनुत्पतिकधर्मबांति, OVII अचला, 64. सध्यात्मरूपसंझिन्, 59. note. सच्छ (for अभ्र), 34 अध्यात्मशून्यता, 4I. अनुत्पद्यवेदनीय, 132. सटट, I22. मध्येषणा, 14 अनुत्पत्र, 45. संडज, 90. सध्वन, (three) LXXXVI. अनुत्पाद (अनुत्पन्नानामकु- सतप, 128. TIRDIET, XII note. शलानां धमीण), 45. बतीतेऽध्वन्यसंगमप्रतिहतज्ञानं, अनंतवाँलोकः, 157. अनुत्पादज्ञान, 93. 79. अनपत्रपा, 30, 69. अनुपहतकणेंद्रियता,84(70). सतीतोऽध्वा, 86. अनभ्रक, 128. अनुपूर्वगात्रता, 84 (20). अत्यंतशून्यता, 41. अनवकारशून्यता, 4I. अनुपूर्वदंष्टता, 84 (59). अदनादान, 56. अनवरायशून्यता, 41. अनुपूर्वसमाधिसमापति, (nine) अदीनगात्रता, 84 (29). अनागतेऽध्वन्यसंगमप्रतिहत LXXXII. अदुःखा, 27. ज्ञानदर्शन, 79. अनुपूर्वीगुलिता, 84 (6). अदुःखासुखा (वेदना), 27, अनागतोऽध्या, 86. अनुमोदना, 14. 72. अनागामिन, IOR, I03. अनुलोमिकी (यांति), OVII बहुतधुने, 62. अनागामिफलप्रतिपत्रक, 102. note.

·70 BUDDHIST TECHNICAL TERMS. भवृह, 128. अयशस्, 61. अनुव्यंजन,(eighty)LXXXIY. | अभिमुखी, 64. अविज्ञप्ति, 26. अनुशासनीप्रातिहार्य, 133. अभिषेकभूमि, LXIV note. अविद्या, 42, 67. अनुस्मरणविकल्स, 135. अभिसंस्कारपरिनिवायिन, अविमानललाटता, 84 (71). अनुस्मृति, (six) LIV. 103. अविरलदंतता, 83. संतग्राहदृष्टि, 68. अभिसंबोधिवैशारध, 77. अविषमपादता, 84 (10). संतरकल्प, 87. अभुग्नकुक्षिता, 84 (37). अवीचि, 121. अंतरापरिनिवायिन, 103. अमिताभ, 3. संतवाँलोकः, 137. अमोघसिद्धि, 3. शव्याकृतवस्तु, (fourteen) संतवांश्चानंतवाँल्लोकश्च, 137. अमोह, 138. CXXXVII. संधकार, 34. अन्न 36. अशाश्वतो लोकः, 137. अशेषवैभूषितध्यान, 109. अन्वयज्ञान, 93. अपचपा, 30. अरूपावचरा देवाः, (four) | अशोकभय, 71. श्रपप, I22. CXXIX. अनाडा, 30, 69. अपरगोदानि, 120. अर्चिष्मती, 64. अश्वकर्ण, 125. परवेदनीय, 132 अर्थचया, 19. सश्वरत्न, 85. अपरांतकोटिपरिवाय, 92. अर्थप्रतिशरणता, 53. असंस्कृत, (three) XXXII. अपरिमानललाटता,84(71). अर्मप्रतिसंविद, 51. ससंस्कृतशून्यता, 41. अपरुषकेशता, 84 (78). अर्द्धभुत, 103. असंज्ञिक, 31. अप्रणिहित, 73. अर्बुद, 122. असंज्ञिसव, 128. अतिसंख्यानिरोध, 320 अहत, 102. असमाहितचित्र, 79. सप्रतिसंख्यायोपेक्षा, 79. अहफालप्रतिपत्रक, I02. असंप्रजन्य, 69. See sam- सप्रमाणाभ, 128. अहंद्वध, 60. praganya, सप्रमाद, 30. अलक्षणशून्यता, 41. असंमुणितकेशता, 84 (77). समाति, 31. अलंघन, (three) oxxx. असुर, 10,57. अहंकारममकारपरित्याग, 15. अभावशून्यता, 41. सभावखभावशून्यता, 4T. अलोभ, 30, 138. अभिज्ञा, (ive) xx. See Bur-| अवगामिता, 84 (17). अही, 69. nouf, Lotus, p. 291. सवदात, 34 अहीकता, 300 अभिज्ञात, IO4. अवदान, LXII note. आकाश, 32, 39, 58. अभिज्ञेय, 104 अवनत,34. आकाशानंत्यायतन, 59. अभिध्या, 56. अवलोकितेश्वर, XII note. पाकाशानंत्यायतनोपग, 129. अभिनीलनेत्रता, 83. अविकसक, 113. आकिंचन्यायतन, 59. अलाभ, 61. अहिंसा, 30.

·INDEX 71 , शाकिंचन्यायतनोपग, 129. भाशयविशुद्धि, 15. उष्णनरक, (eight) CXXI. आजीविकभय, 11. पाश्रवक्षयज्ञानबल, 76. उष्णीष, II. धातप,34. आश्रवक्षयज्ञानवैशारध, 77. उष्णीषशिरस्कता, 83. मात्मधारणी, 52. आहार, (five) Lxx. जणीलंकृतमुखता, 83. आदर्शनहान, 94 इतिवृत्तक, LXII note. अयोग्ररोमता, 83. आदेशनाप्रातिहार्य, 133. इंद्र, 8. ऋजुगात्रता, 83. भानंतर्य, (five) Lx. इंद्रिय, (ive) XLVII; 43. ऋद्धि, 20. पानतर्यसमाधि, IOI. इंद्रियविकलता, 134. ऋद्धिपाद, (four) XLVI; 43. भानुलोमिकी (यांति), see | ईO, 30, 69. ऋद्धिप्रातिहार्य, 133. OVII. ईशाधर, 125 ऋद्धिवशिता, 74. प्रापः, 38, 39, 58, 123. ईशान, 8. एकयान, II note. साभाखर, 128. उन्नरकुरुद्वीप, 120. एक्वीचिक, 103. श्राभ्यवकाशिक, 63. उत्पधवेदनीय, 132 एकादशप्रतिष्ठसमाधि, IOI. आमिषदान, 105. उत्पन, 45. एकासनिक, 63. आयतन, (twelve)XXIV. उत्पल, 122. ऐनेयजंघता, 83. भायापाणिलेखता, 84 (47). उत्संगपादता, 83. औद्धत्य, 30, 69, 118. आयतपार्णिता, 83. उत्साहगात्रता, 84 (30). आयतभ्रूकता, 84 (65). उदधि, 126. कनकमुनि, 6. आयुःकषाय, 9I. उदान, 62. करुणा, 16. आयुर्वेशिता, 74. उवत, 34. कर्कशत्व, 38. भारण्यक, 63. उपक्लेश,(twenty-four)LXIX. कर्मन, (three) CxxXII; भारूप्यसमापति, 82. उपदेश, 62. 81. आर्यसत्य, (four) XxI; 81, उपनाह, 30, 69. कर्मफल, 81. I04- उपपादुक, 90. कर्मवशिता, 74. श्राष्टिांगिकमार्ग, (eight) L; उपहत्यपरिनिवायिन्, I03. कर्मविपाकज्ञानवल, 76. 43. उपादान, 42. कर्मव्यावर्तक, II3. उपाय, (three) CXI; 18. बालोकसमाधि, IOI. उपायास, 42. कल्स, (four) LXXXVII. सावरण, (two) CXV. उपेक्षा, 16, 30, 119. कल्पकपाय, 9I. श्रावासमात्सर्य, 78. उपेक्षासंबोध्यंग, 49. कवलीकाराहार, 70. आवेणिकबुद्धधर्म, (eighteen) | उपेक्षास्मृतिपरिशुद्धि, 72. कषाय, (ive) xCI; 36. LXXIX. उपेक्षास्मृतिसंप्रजन्य, 72. कांचन, 123. कटु, 36. आलोक, 34. कलियुग, 88.

·72 BUDDHIST TECHNICAL TERMS क्षार, 126. काममिथ्याचार, 56. बांतिज्ञानलक्षण (चतुरायस- चक्ररत्न, 85. कामावचरा देवाः, (six) न्येषु), (sixteen) XCVI. चक्रवर्तिन, II. CXXVII. क्षांतिबल, 75. चक्रवाड, (two) OXXIV3B काय, 24, 25, 26, 44. क्षामकुक्षिता, 84 (38). 124. कायविज्ञान, 25. चक्रसंबर, XI note. कायसाक्षिन, 103. क्षितिगर्भ, 12. चक्रांकितपाणिपादतलता,83. कायस्मृत्युपस्थान, 44. क्षिप्रसुखाभिसंबोधि, III. चक्षुर्विज्ञान, 25 कालसूत्र, 121. क्षीर, 126. चबुस, (five) LXVI; 24, काश्यप, 6. खगर्भ, 12. 25, 26, 104. कुदृष्टि, 67. खदिरक, 125. चतुरिकोटिपरिज्ञाय, 92. कुवेर, 7, 8. खह, 103. चंद्र, 10. कुशलमात्सर्य, 78. खवरत्न, 85. चांडिका, 13. कुशलमूल, (three) खलुपश्चाद्भक्तिक, 63. चातुर्महारानकायिक, 127. CXXXVIII; 45. गगणगंज, 12, 136. चारुगामिता, 84 (16). कुशलमूल, (three) XV. गतिः, (six) LVII. चिकित्सा, 67. कुशलसंग्राहशील, 106. गंध, (four) xxxVII; 24, चितांतरांशता, 83. 25, 26, 33, 40. चिन्न (ऋद्धिपाद), 46. कृत्यानुष्ठानज्ञान, 94. गंभीरकुक्षिता, 84 (31). चिनशिता, 74. कृष्ण, 9. गंभीरनाभिता, 84 (39). चित्तविप्रयुक्तसंस्काराः, (thir- कोषगतवस्तिगुह्यता, 83. गंभीरपाणिलेखता, 84 (46). teen) XXXI; 29. कोकृत्य, 69. चित्तविस्तरा, LXIV note. कौसीध, 30, 69, 118. गुडाकेशता, 84 (76). चिन्नसंप्रयुक्तसंस्काराः, (forty) ककुछंद, 6. गुरुव, 38. XXX; 29. क्रोध, (ten) XI; 30,69. गूढगमता, 84 (9). चितस्मृत्युपस्थान, 44. क्रेश, (six) LXVII. गूढशिरता, 84 (7). चिनोत्पादविरागितता, 134. गेय, 62. चित्रकेशता, 84 (75). क्लेशमार, 80. गोपक्षनेवता, 83. चित्रपक्षता, 84 (63). केशावरण, II5. ग्रंथधारणी, 52. चित्रांगुलिता, 84 (5). केशोपकर्षक, 113. चिंतामयी (adj.k.), IIO. अयज्ञान, 93. targon, CVII note. चेतना, 30, 119. बांति, (three) CVII; 17, प्राण, 24, 25, 26. च्युत्युत्पत्रिज्ञानबल, 76. 18. प्राणविज्ञान, 25. छत्रांगुलिता, 84 (4). [III. 5.] कृतयुग, 88. गाथा,62. वेशकषाय, 9. घृत, 126. M ·INDEX 73 . छंद (संस्कार), 30. तथागतदुष्टचिनरुधिरोत्पाद, दुःख, 21, 61, I04. छंदपरिहाणि, 79. 60. दुःखज्ञान, 93. छंदसमाधिप्रहाणाय (ऋद्धि- तनुनिहता, 84 (51). दुःखतः, 97. पाद), 46. तपन, 121. दुःखनिरोध, 104. छाया, 34. ताबनखता, 84 (1). दुःखमार्गगामिन, 104 जन्मनिदेश, LXIV note. तारा (दवी), 4. दुःखसत्ये चावार भाकाराः, जन्मशिता, 74. तिता, 36. (four) XCVII. जंबुडीप, 120. तिर्यक, 57. दुःखसमुदय, I04. जरा,3I. तिर्यगुपपति, 134. दुःखा (वदना), 27. जरामरण, 42. तीक्ष्णदंष्ट्रता, 84 (56). दुःखाः सर्वसंस्कापः, 55. जरायुज, 90. तुंगनखता, 84 (3). दुःखाधिवासनामांति, 107. जातक,62. तुंगनासता, 84 (60). दुःखे धर्मज्ञानक्षांतिः, 96. जाति, 31, 42. तुषित, I27. दुःखे धर्मज्ञानं, 96. जालाबलवद्धांगुलिपाणिपाद- तूलसदृशसुकुमारपाणिता, 84 दुःखेऽन्वयज्ञानक्षांतिः, 96. तलता, 83. (44). दुःखेऽन्वयज्ञानं, 96. जियासा, 38. तृष्णा, 42. दुरारोहा, LXIV note. जिहा, 24, 25, 26. तेजस, 38, 39, 58. दुर्गतिभय, 71. निहाविज्ञान, 25. त्यागानुस्मृति, 54. दुर्गेध, 37. 137. बायस्त्रिंश, 127. दुर्जया, LXIV note. जीवित, 31. चिरन, 81. दूरंगमा, 64. ज्ञान, (ten) XCIII; (ive) त्रिशरणगमना (अनुतरपूजा), दृश, 59. XCIY; (three) CXIV; 14. दृष्टधर्मवेदनीय, 132. 18, 104. त्रेतायुग, 88. दृष्टधर्मसम, 103. ज्ञानदर्शन, 23. वैचीवरिक, 63. दृष्टि, (ive) LXVIII. ज्ञानप्रतिशरण ता, 53. दृष्टिकषाय, 91. ज्ञानबल, 75. दान, (three) CV; 17, 18, दृष्टिपरामार्श, 68. ज्ञानवती, 65. दृष्टिप्राप्त, 103. ज्ञानवशिता, 74. दिव्यचक्षुम, 20, 66. ज्ञानसंभार, IIT- दिव्यश्रोत्र, 20. देवकुलंकुल, 103. ज्ञेयावरण, I15. देवपुत्रमार, 80. तथागत, (seven) VI; दीपोंगुलिता, 83. देवानुस्मृति, 54. 137. दीर्घायुमदेवोपपत्ति, 134. देवी, (four) IV. जीव, दधि, 126. 19, 62. देव, 57. दीर्थे, 34.

·द्वापरयुग, 88. धनदा, IV note. धर्मचक्षुस, 66. नील, 34. . 74 BUDDHIST TECHNICAL TERMS, निरोधसत्ये चावार आकाराः, देशना, 14. धूम, 34. धृतराष्ट्र, 7. (four) XCIX. द्वीप, (four) cxx. ध्यान, (four) LXXII; (three)| निरोधसमापति, 82. द्वेष, I39. CIX; I7,18,82. निरोधे धर्मज्ञानक्षांतिः, 96. ध्यानविमोक्षसमाधिसमापति- निरोधे धर्मज्ञानं, 96. धरणितल, 123. संक्लेशवषदानष्पत्यानज्ञा- | निरोधेन्वयज्ञानक्षांतिः, 96. धर्म, I, 24, 33, 45. नबल, 76. निरोधेन्वयज्ञानं, 96. धर्मचक्रप्रवर्तक,(welve yाकार) ध्यानाहार, 70. निर्माणरति, 127. CIV. नरक, 57, 1233 see उष्ण, नीतार्थप्रतिशरणता, 53. शीत. धर्मज्ञान, 93. नरकोपपत्ति, 134. नीलदंड, II. धर्मदान, 105. नागविक्रांतगामिता, 84 (12). नेमिंधरगिरि, 125. धर्मधातु, 25. नात्यायतवचनता, 84 (48). | नेयार्थप्रतिशरणता, 53. धर्मधारणी, 52. नानात्वसंज्ञा, 79. नैरान्य, (two) OXVI. धर्मनिध्यानधांति, I07. नानाधातुज्ञानवल, 76. नैऋत, 8. धर्मनैरास्य, 116. नानाधिमुक्तिज्ञानवल, 76. नैयाणिक, Ioo. धर्मपद, (four) LV. नामकाय, 31. नैवाणिकमार्गावतरणवैशारद्य, धर्मप्रतिशरणता, 53. नामतिक,63. 77. धर्मप्रतिसंविद, 51. नामरूप,42. नैवशाश्वतो नाशाश्वतश्श, 137. धर्मप्रविषयसंबोध्यंग, 49. निःसरणतः, 99. नैवसंज्ञानासंज्ञायतनं, 59. धर्ममात्सर्य, 78. निग्रंघिशिरता, 84 (8). नैवसंज्ञानासंज्ञायतनोपग,129. धर्ममेधा, 64. निदान, LXII note. नैवांतवावानंतवांश; 137. धर्मलंघन, 131. निंदा, 61. नैषधिक, 63. धर्मवशिता, 14- निमित्रोद्रहणात्मिका (संज्ञा- न्यग्रोधपरिमंडलता, 83. धर्मस्मृत्युपस्थान, 44- स्कंथ), 28. न्यायत:, Ioo. धर्मानुसारिन, 103. निरर्बुद, 122. पदकाय, 31. धर्मानुस्मृति, 54. निरामानः सर्वसंस्काराः, 55. पद्म, 122. धीलंघन, 130. निरुक्तिप्रतिसंघिद, 51. पद्मपाणि, XII note. धातु (eighteen) XXV; (six)| निरूपमा, 65. पद्मांतक, II. LVIII. निरोध, 21. परचित्रज्ञान, 20, 93. धारणी, (four) LII. निरोधज्ञान, 93. परनिर्मितपशवर्तिन, 127. धूतगुण, (twelve) LXIII. परनिष्ठावीर्य, 108. निरोधतः, 99.

·INDEX 75 ७ परीक्षशुभ, 128. परभावशून्यता, 4. पुरुषवाक्शब्द,35- प्रतिभानप्रतिसंविद, 51 परमार्थशून्यता, 41. पुरुषहस्तादिशब्द, 35. प्रतिभानबल, 75. परमार्थसत्य, 95. पुष्पमंडिता, LXIV note. प्रतिशरण, (four) LIII. परं मरणात, 137. पूजना, 14. प्रतिसंविद, (four) LI. परिणमना, 14 पूर्वनिवासानुस्मृति, 20. प्रतिसंस्थानबल, 15. परिणायकरत्न, 85. पूर्वनिवासानुस्मृतिज्ञानबल, प्रतिसंख्यानिरोध, 32. परिपूर्णव्यंजनता, 84 (24). 76. प्रतिसरा (रवा), 5. परिमंडल, 34. पूर्वविदेह, 1200 प्रतीत्यसमुत्पाद, (twelve) परिष्कारवशिता, 74. पूर्वोतकोठिपरिमाय, 92. XLII. पृथुषारुमंडलगात्रता, 84 प्रत्यंतजनपदोपपत्ति, 134. परीताभ, 128. (25). प्राययतः, 98. परोपकारधर्मशांति, I07. पृथुललाटता, 84 (72). प्रायवेक्षणाज्ञान, 94. पर्वत, (eight) CIXV.. पृथी, 10, 38, 39, 58. प्रत्याहार,70. पदसायभय, 7. पैंडपातिक, 63. प्रत्युत्पत्रेऽध्वन्यसंगमप्रतिहत- पांशुकूलिक, 63. पैशुन्य, 56. ज्ञानदर्शन, 79. पांडण (देवी), 4 प्रकृतिशून्यता, 41. प्रत्युत्पत्रोऽध्या, 86. UTATS, (seven) CXXIII. प्रज्ञा, (three) CX; I7, 18, | प्रत्येकयान (I.0.) or प्रत्येकयुद्ध- पापदेशना, 14. 23,47,48. यान (F.), 2. पारमिता, (six) XVII; (ten) प्रज्ञाचखुस्, 66. प्रथमध्यान, 720 XVIII. प्रज्ञांतक, II. प्रदक्षिणगामिता, 84 (15). पारुष्यं, 56. प्रज्ञापरिहाणि, 19. प्रदक्षिणावर्तनाभिता,84(40). पितृवध, 60. प्रणिधान, (three) CXII. प्रदक्षिणावर्तकरोमता, 83. पिपासा, 38. प्रणिधानवशिता, 74. प्रदान (0.), 300 प्रणिधि, 18. प्रदाश, 69. पीनायतभुनलता, 84 (68). प्रणीततः, 99. प्रभवाः, 98. प्रतापन, 121. प्रभाकरी, 64. पुण्यबल, 75. प्रतिघ, 67. प्रभूतजिहता, 83. पुण्यसंभार, II7. प्रतिपतित:, 100. प्रमाद, 30, 69. पुण्यानुमोदना, 14- प्रतिपतिबल, 75. प्रमुदिता, 64. पुडल, (eight?) CII. प्रतिपद, I04. प्रयोगवीर्य, 108. पुङलनैराम्य, 116. प्रतिपुडल, (eight, for eigh- | प्रलंबबाहुता, 83. पुलप्रतिशरणता, 53. teen) CITI. प्रवचन, (nine) LXII. पीत, 34 पुण्यप्रसव, 128.

·76 BUDDHIST TECHNICAL TERMS मनोज्ञ, 35. प्राप्ति, 31. महाब्रह्मन, 128. प्रशंसा, 61. बृहत्माल, 128. मनस, 24, 25. प्रत्रधि, 30, II9. बोधिचिसोत्पाद(अनुत्तरपूजा), मनसिकुर्वत, I04. प्रश्राधिसंबोध्यंग, 49. 14 (कुशलमूल) 15. मनस्कार, 300 प्रसनगात्रता, 84 (32). बोधिपाक्षिका धर्माः, (thirty- मनुष्य, 57. प्रहाण (उत्पन्नानामकुशलानां seven) XLIII. मनुष्यकुलंकुल, 103. धर्माणां), 45. बोधिसत्व, (eight) XII. प्रहाणवल,75. बोध्यंग, (seven) XLIX; 43. | मनोविज्ञान, 25. प्रहाणसंस्कारः (प्रतिपत्त्या), | ब्रह्मकायिक, 128. मंत्रधारणी, 520 (eight) CXIX. ब्रह्मपाद्य, 128. मंत्रानुसारिणी, 5. प्रहीण, I04. ब्रह्मपुरोहित, 128. भरणभय, 7I. प्राणातिपात, 56. ब्रह्मविहार, (four) XVI. महाकल्प, 87. प्रातिहार्य, (three) CXXXIII. ब्रह्माध, 9. महाचक्रवाड, 124. भद्रकल्स, LXXXVII note. महाचल, 123. प्रियवचन, 19. भय, (five) LXXI. महापन, 122. प्रीतिसंबोध्यंग, 49. भव,42. महाबल, II. प्रीतिसुख, 72. भाजनलोक, 89. भावनामायी (adj. f.), IIo. महाभूत, (five) XXXIX. सुत, 103. भावबल,75. महामयूरी, V note. बडमाना, LXIV note. भावयितव्य, 104. महामैत्री, (three) oxxxI. बल, 43%; (five) XIIX; भावशून्यता, 41. महायान, 2. (three) CXIII; (ten) of भूमि, (ten) LXIV; (thir- महारौरव, 121. Bodhisattvas, LXXV3B teen) LXV. महाशून्यता, 41. (ten) of a Tathagata, भूरि, 104. महिका, 34. LXXVI; (पारमिता),18. भौतिक, (five) XL. मांसचबुस, 66. बहिधीरूप, 59. भ्रमरसदृशकेशता, 84 (74). | मातृवध, 60. बहिषाशून्यता, 41. मंजुश्री, 12. Arred, (five) LXXVIII; 30, विषप्रतिबिंषोष्ठता, 84 (49). मणिरत्न, 85. 69. बुद्ध,(five) III; (रत्न),I,II9. मति, 30. मान, 67, 118. बुद्धकपालिनी, XII note. मद, 30, 69. मानप्रमादादिव्यावर्तक, II3. बुद्धक्षेत्रपरिशोधक, 112. मामकी (देवी), 4. मधुर, 36. माया, 30, 69. बुद्धानुस्मृति, 54. मधुरचारुमंजुखरता,84(54). मार, (four) LXxx. प्रेत, 57. मधु, 126. बुद्धचबुस, 66.

·INDEX 77 मार्गज्ञान, 93. रौरव, 121. यशस, 61. लघुत्व, 38. मुदिता, 16. मारीची, IV note; 5. यमलोकोपपत्ति, 134. रूपिन्, 59. मार्ग,21; f.आष्टांगिकमार्ग. यमांतक, II. रोचनी, see लोचनी, 4- यमारि,XI note. मार्गत:, 100. लक्षण, (thirty-two) मार्गसत्ये चत्वार आकाराः, यान, (three) II. LXXXIII. (four) c. याम, I27. लक्षणशून्यता, 4. मागें धर्मज्ञानक्षांतिः, 96. यामिनी, 13. मार्गे धर्मज्ञानं, 96. युग, (four) LXXXVIII. लषण, 36. मार्गेऽन्वयज्ञानक्षांतिः, 96. युगंधर, 125- लाभ, 61, 139. मार्गेऽन्वग्रज्ञानं, 96. योगिनी, (six) XIII. लाभमासय, 78. मिथ्यादृष्टि, 56, 68, 134. योनि, (four) xc. लोक, (two) LXXXIX. मिड, 69. योनिश:, 104. लोकधर्म, (eight) LXI. मीमांसासमाधिप्रहाणाय (१- यौवराज्यभूमि, LXIV note. लोकपाल, (four)VII; (eight) द्विपाद), 46. रक्तनिहता, 84 (52). VIII; (ten) IX; (four- रक्षा, (five) v. teen)x. मुषितस्मृति, 69. रजस्,34. लोकोसरपंचस्कंध, (ive) मुषितस्मृतिता, 79. T. (three) I; (seven) of XXIII. मृत्युमार, 80. Kakravartins, LXXXV. लोचनी, 4. मृदुगात्रता, 84 (22). Grufu, XII note. मृदुनिहता, 84 (50). रत्नसंभव, 3. लोहित, 34. वजधावी, IV note. मृदुतरुणहस्तपादालता, 83. मृषावाद, 56. रस, (six) XXXVI; 24, 25, | वनपाणि, 12. मृष्टकुचिता, 84 (36). 26, 33,40. वनभृकुटी, XIII note. मृष्टगात्रता, 84 (19). रसरसाग्रता, 83. वज्रवाराही, 13. भेषगार्जियोषता, 84 (53). राग, 67. वनसत्व, III note. मैत्री, 16. रुचिरा, LXIV note. वनांकुशी, XIII nete. मैत्रीदान, 105. रूप, 24,25, 26, 33,40,59. वनांबुजा, XII note. मैत्रेय, VI note; 12. रूपं विषयखभावं, XXXIV. वंदना, 14. मोह, 30, 139. रूपवती, XXIV note. वक्ष, 30, 69. रूपस्कंध, (eleven)XXVI; 22. वर्णमात्सर्य, 78. यथासंस्तरिक, 63. रूपावचरा देवाः, (eighteen) वशिता (बोधिसस्थानां), (ten) OXXVIII. LXXIY. लोभ, 139. रवित, 79. वरुण,8. यम, 8.

·78 BUDDHIST TECHNICAL TERMS विसात, 34. विहिंसा, 30, 69. वसुंधरा, IV note. विवर्तकल्स, LXXXVII note. व्याकरण,62. वायु, 8, 38, 39, 58. विवेकन, 72. व्यापाद, 56. वाराही, see वज्रवाराही. विशालनयनता, 84 (62). व्यायाम, II9. पिकल्स, (three) OXXXV. विशुद्धगात्रता, 84 (23). शब्द, (eight) XXXV; 24, विकल्पसमभावषोधक, II4. विशुद्धनेवता, 84 (27). 25, 26, 33, 40. विवेप, 69. विश्वपाणि,XII note. शमथ, CXVII note. विशांतक, II. विश्वभू, 6. शरीर, 137. विचार, 30, 69. विषमगंध, 37. शाक्यमुनि, 6. विधिकिासा, 67. विषय, (six) XXXIII. शाव्य, 30,69, II8. विज्ञान, 22, 42, 58. शांततः, 99. विज्ञानप्रतिशरणता, 53. शांतनिर्माण, 55. विज्ञानानंत्यायतन, 59. वीर्य, (three) CVIII; 17, 18, शाश्वतश्शाशाश्वतच, 137. विज्ञानानंत्यायतनोपग, 129. 30, 47, 48, (अद्धिपाद) शाश्वतो लोकः, I37. वितर्क, 30, 69. 46. शिक्षा, (three) CXL. वितिमिरशुद्धालोकता, 84 वीर्यपरिहाणि, 79. शिखिन्, 6. (34). वीर्यसंबोध्यंग, 49. शीत, 38. faceta, OXVII note. वृषभूलिक, 63. शीतनरक, (eight) OXXII. विद्या, Io4. वृतालोकसमाधि, I0I. शीतवती, 5. धिनतक, 125. वृतकुक्षिता, 84 (35). शील, (three) OVI; 17, 18, विपश्यन, CXVII note. वृत्तगात्रता, 84 (18). 23. विपश्यिन, 6. वृनदंष्ट्रता, 84 (55). शीलव्रतपरामार्श, 68. विमलप्रभ, 136. वृषभविक्रांतगामिता,84 (14). शीलानुस्मृति, 54. विमला, 64. वेदना, (three) XXVII; 22, शुक्लच्छविता, 83. विमुक्ति, 23. 30,42,72. शुक्लदंष्टता, 84 (57). विमुकिज्ञानदर्शनपरिहाणि, वेदनास्मृत्युपस्थानं, 44. शुलभूकता, 84 (66). 79. वैपुल्य, 62. शुकहनुता, 83. विमुकिज्ञानदर्शनस्कंध, 23. शुचिगात्रता, 84 (21). विमुक्तिपरिहाणि, 79. airca, (four) LXXVII. शुचिनासता, 84 (61). विमोक्ष, (eight) LIX; (three) | व्यंजनकाय, 31. शुधिसमुदाचारता, 84 (42). LXXIII. व्यंजनप्रतिशरणता, 53. विरुढक, 7. व्यपगततिलकगात्रता, 84 84 शून्य, 59. विरूपाक्ष,7. (43). वैरोचन, 3. शुभकृत, 128. शून्यकल्प, 87.

·INDEX 79 102. समगंध, 37. शून्यतः, 73, 97. संकृदागामिफालप्रतिपन्नक, समकर्णता, 84 (69). शून्यता, (twenty) XLI. समक्रमता, 84 (26). शून्यताशून्यता, 41. संग्रहवस्तु, (four) xIx. शूरंगम, 136. संघ, I. समचत्वारिंशइंतता, 83. (शोकपरिदेवदुःखदौर्मनस्योपा- संघभेद, 60. समताज्ञान, 94. यास), 42. संघात, 121. समदंष्टता, 84 (58). शोष, 118. संघानुस्मृति, 54. समदंतता, 83. श्माशानिक, 63. संचारणी, 13. समंतप्रभा, 65. श्रद्धा, 30, 47, 48, II9. संचेतनिकाहार, 70. समंतप्रासादिकता, 84 (41). श्रद्धांग, (four) LXXXI. संजीव, 121, 123. समंतभद्र, 12. श्रद्धानुसारिन, 103. संज्ञा, 22, 30. समाधि, (four) CIB (four) श्रद्धाविमुक्ति, 103. संज्ञावेदयितनिरोध, 59. CXXXVI; 23,30, 47, श्रावकयान, 2. संज्ञास्कंध, (one) XXVIII. 48. श्रीवत्समुक्तिकनंद्यावलषित- सत्कायदृष्टि, 68. समाधिपरिहाणि, 19. पाणिपादतलता,84 (80). सलकषाय, 91. समाधिबल, 75. श्रुतमयी (adj. f.), IIO. सललंघन, 131. समाधिसंबोध्यंग, 49. श्रोत्र, 24, 25, 26. सललोक, 89. समाध्यावरण, (six) CXVIII. श्रोत्रविज्ञान, 25. सलाध्य, (three) XCII. श्वक्षणाव, 38. सस्वार्थक्रियाशील, 106. सल्लार्थप्रबंधिक, I12. समुत्पाद (अनुत्यवानां कुशल- घडायतन, 42. संरक्षण (उत्पत्रानां कुशलमू- सल्लाथाभावक, III. मूलानां), 45. लानां), 45. सलालंघन (?), 130. समुदय, 21. संवर्तकल्प, LXXXVII note. | सलेंद्रियपरापरज्ञानबल, 76. समुदयज्ञान, 93. संवृतिज्ञान, 93. सत्य, (two) XCV. समुदयतः, 98. संवृतिसत्य, 95. सत्याभोग, 118. समुदयसाये चत्वार श्राकाराः, संस्कार, (two) XXIX; 22, सत्यार्थोपायपरोक्ष, 114. (four).xOVIII. 42. सदोषापकर्षध्यान, 109. समुदये धर्मज्ञानबांतिः, 96. संस्कारसमन्वागत, 46. संकिरणविकल्स, 135. समुदये धर्मज्ञानं, 96. संस्कृतशून्यता, 41. संत्रासनी, 13. समुदयेऽन्वयज्ञानबांतिः, 96. संखेदन, 90. संनाहवीर्य, 108. समुदयेऽन्वयज्ञानं, 96. सकृदागामिन, 102. सप्तोत्सदता, 83. संपत्पदा, IV note. सकृदागामिफल, 103. सभागता,31. संप्रजन्य, 119. समानार्थता, 19. समाप्ति, 31. ७ ·80 BUDDHIST TECHNICAL TERMS स्थिति, 31. . संभराज, II. सात,34. सूर्य, Io. संभार, (two) CXVII. साधुमती, 64. स्कंध, (ive)XXII. संभारशील, 106. सारकल्प, 87. स्कंधमार, 80. संभिन्नालाप, 56. साहसप्रमर्दनी, 5. सूखलित, 79. सम्पमीत, 500 सिंहपूर्वोतकायता, 83. त्यान, 30, 69. सम्यक्प्रहाण,(four) XLV; 43. सिंहविक्रांतगामिता, 84 (11). स्त्रीरत्न, 85. सम्यक्संकल्स, 50. सिंहविक्रीडित, 136. स्थानास्थानज्ञानबल, 76. सम्यक्समाधि, 50. सिंहहनुता, 83. सम्यक्स्मृति, 50. सितासितकमलदलनयनता, स्निग्धनखता, 84 (2). सम्यगाजीव, 50. 84 (64). निग्धपाणिलेखता, 84 (45). सम्यग्दृष्टि, 50. सुकुमारणात्रता, 84 (28). स्पर्श, 24, 25, 26, 30, 337 सम्यग्वाच,50. सुख, 61, 72. 40,42. सम्यग्व्यायाम,50. सुखवैहाविकध्यान, 109. स्पाहार, 70. सर्वकायकर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानु- | सुखा (वदना), 27. FHP74, (eleven) XXXVIII. परिवृत्ति, 79. सुगंध, 37. स्मृति, 30, 47, 48, II9. सर्वत्रगामिनीप्रतिपत्रिज्ञानबलं, सुदर्शन, 125, 128. स्मृतिपरिहाणि, 79. सुदुर्जया, 64. स्मृतिसंयोध्यंग, 49. सर्वधर्मशून्यता, 41. स्मृत्युपस्थान, (four) XLIV3 सर्वनिवरणविष्कंभिन, 12. सुपरिपूर्णोसमांगता, 84 (73). 43. सर्वमनस्कर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानु- सुप्रतिष्टितपाणिपादतलता,83. स्रोतभापत्र, 102, 103. परिन्नि, 79. सुमेरू, 125. स्रोतापनमालप्रतिपत्रक,I02. सर्ववाधर्मज्ञानपूर्वगमज्ञानानुप- सुरभिकेशता, 84 (79). खभावशून्यता, 41. रिवृत्ति, 79. हंसविक्रांतगामिता, 83,84 सर्वसत्तावबोधक, III. सुलक्षणशून्यता, 41. (13). सीस्तानशुत, 103. सुवर्णवर्णता, 83. हरित, 34. सविचार, 720 सुविभक्तांगप्रत्यंगता, 84 (33). हस्तिरत्न, 85. सवितर्क, 720 सुविशुद्धधर्मधातुज्ञान, 94. हाहाधर, 122. सहविकल्प, 135 सुसंवृतकंधता, 83. हीनयान, II note. साधाकर्तव्य, 104. सुस्थानमाबंधिक, II2. हेतुतः, 98. सुन्निग्धभूकता, 84 (67). हुख,34. सागर, (seven) CXXVI. हो, 30, 69. 76. सुदृश, 128. सुरा, 126. साषाकृत, 104. सूत्र, 62. . N [III. 5.]

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.