Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner

Shri Suyagadag Sutra Vol.2

Aacharya Kundakunda · 2011/07

PDF Proofread

Front matter

वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. सनिव्यु ले में वायुप्यवंत एवा ( नगवया के० ) नगवंते (एवमरकाय के०) एम कडं वे ( इह के० ) ए वचन थकी सुयगडांगने बीजे श्रुतस्कंधे (खलु) ए शब्द वाक्यालंकारने थर्थ (पोझरीएणामायणे के०) पुमरीक नामे थध्ययन ते पुमरीक कमलनी उपमायें थशे (तस्सणं के ) ते कारणे एवो नाम को तेनुं (श्रयमपामते के०) एजे धागल कहेशे ते अर्थ जाणवो ॥ १ ॥ (सेज हाणामए के) ते जेमतेम कदेवो. नाम इति संभावनाने अर्थते. जेम कोई एक (पुरकरिणीसिया के०) पुष्करणी एटले कमल सहित वावडी ते केवी तोके (व दुखदगाके.) पणो अगाध जेमा पाणी (बदुसेयाके०) घणो जेमा कर्दम (बहुपुरक लाल-मा के०) घणो पुष्करणी पणो संपूर्ण अर्थात् पुष्करणीनो अर्थ जेणे लायोने एटले जेवो नाम तेचा परिणामे एवी (पुमरिकिणी के.) पुमरिकिपी एटले श्वेत क मत सहित वावडी (पासादिया के निर्मल जले करीने प्रसन्न चित्त कारणी (दरिसणिया के०) घणा लोकने देखवा योग्य (अनिरुवा के.) जेने विपे सर्व काल हंस चक्रवाक गजमहिपादि रूपये ते कारणे अनिरूपले (पडिरूवा के०) स्वच नाव थकी सर्व रूप प्रत्ये चंचेचे ते माटे प्रतिरूप ॥२॥ (तीसेणंपुरकरिणीए के० ) ते पुष्करणीने विपे (तवतधदेसेदेसे के.) त्या त्या ते ते प्रदेशे (तहितहिंव हवेपउमरीमरीयाश्या के०) त्या त्यां घणा प्रधान पुमरीक नामे पद्म एटले कमल जगवंत श्रीमहावीर देवे कह्याठे (अणुपुहिया के) ते कमल थानुपूर्वियें उत्या (क सियाके) पाणी थकी उपर चर्ने(रुताके) दीपता (वन्नमंताके ) प्रधान वर्ष वाला कमलले (गंधमंता के०) सुगंधवाला (रसमंता ) रसवाला (फासम ) सुकोमल स्पर्श सहित ने (पासादिया के०) प्रासादनीक प्रसन्नचित्तकार जीक (दरिसणिया के) लोकने देखवा योग्य (अनिरूवा के अनिरूप (पडि रुया के) प्रतिरूप ॥३॥ (तीसेपुरकरिणीए के) ते पुष्करणीने विपे (बहुमक्ष देसनाए के) पणा मध्य प्रदेशना नागने विचाक्षे (एगेमपटमवरपोमरीएबुए के) एक महोटुं प्रधान पोमरीक नामा कमल बोल्यु। (थपहिए के) ते श्रानुर्विये चडती चढती परिपडी फरी उत्यो उस्सिते रुइले वाम गंधमते रसमंते फासमं ते पासादीए जाप पहिरू एम यावत् प्रतिरूप- सुधीना अर्थ पूर्ववत् जागवा ॥५॥ (सवातिवर्ष के) त्यादिक सर्व समय नाव एवं वाक्यालकार जाणवा (तीले संपुरकरिणीए के) ते पुष्करणीने विप (देसेदेसे के.) त्या त्या प्रदेशे एटले एवा समाननागोने विपे (तहितहिंववेपरमवरपोमरीयावश्याके) त्या त्या पूर्वोक्त गुण सहित एया पणा पुरी कमल बोल्याने ते सर्व थषुपुहिया कसिया रुला जावपडि .

रायधनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ए चा सवातिवर्ष इत्यादिक उपमाणे जाणवा (तीसेणंपुरकरिणीएबहुमदेसनाएक) पुष्करणीना बहु मध्यदेश नागने विपे (एगंमहं के) एक महोटुं (पउमवरमरि पुश्ए के) प्रधान पोंमरिक कमल वोल्यो अणुपुबुधिए जावपडिरूवे सुधी थर्थ 4 लखाइ गपुंखे ॥५॥ (अदपुरिसेके०) थथ दवे एक पुरुप (पुरिनिमादिसाके०) चदिशा थकी (थागम्मके.) थावीने (तके) ते (पुरकरिणीके०) पुष्करणी(तीसे स्करिणीएके०) तेपुष्करणीना (तीरेविच्चाके०) तीरने विपे उनो रहीने (तमहंएगपचमवर मरीयंकेर) ते महोदं एक पोमरीक कमल पूर्वोक्त गुण सहित तेने (पासंतिके०)देखे ते क लकेवो तोके अषुपुहियं जस्सियं जावपडिरूवं इत्यादिकना थर्थ पूर्व लखाइ गया। वी शोना सहित ते पामरीक कमलने देखीने (तत्तेणं के) तेवार (सेपुरिसे के०) पुरुप (एवयासि के०) एम वोल्यो बोल्यो ते कहेठे (अहमंसीपुरिसे के०) पुरुषई परंतु केवोर्बु तोके (खेयने के० ) परपीडानो जाण तथा अवसरनो जाण (कुसलेपमिते के ) दाह्यो पमितहुं (वियने के) विवेक युक्त (मेहाची के०) रिणत बुद्धिवालो हुँ (थवाले के.) वाल पणा रहित (मग्गछे के) मार्गस्थ ए जे मार्गने विपे स्थित रह्यो (मग्गविक के०) रुडा मार्गनो जाण (मग्गस्सगति .) मार्गनी गतिना (पराकमा के० ) पराकम तेनो जाणतुं (यहमेपके०) तेन । हुँ ए (पउमयरपोमरीपंके०) प्रधान पौंमरीक कमलने ए पुष्करणी थकी (नन्नि कस्सामिति के) उमरीश (कटु के.) एम करीने (इतिवचा के०) ए पूर्वी वचन बोलतो जेटले (सेपुरिसे के०) ते पुरुष (थनिकमेति के०) पुष्करणी हे प्रवेश करेठे (तपुस्करिणीके०) ते पुष्करिणी माहे (जावंजावंचर्णयनिकमेके०) म जेमजायवे अतिकमेवे (तावंताचणंके)तेम तेम ते पुरुप पुष्करणी माहे (महंते दए के०) महोटा थगाध पाणीने विपे (महंतेसेए के.) पण कादवने विपे (प तीर के०) एक कांठो मूको वीजे कोठे (अपनेके०) थण पहोतों एटले न पहो थने (परमवरपॉमरीके०) पोमरीक कमले पण पहोतो नही तेने घरी पण शस्यो ही (पोहज्ञाए के०) काते रह्यो नही (गोपाराएके०) पार पण पाम्यो नही कमलपण इ नशक्यो (थंतरापोरकरिणीए के) विचाजे पुष्करणी महेिज (सेयंति के)का बने विपे (निसले के०) खुची रह्यो एटले वेदु तीर थकी भ्रष्ट थयो थने कम ने पण उदरीन शक्यो थने पोते पण कादवा खुची रह्यो नीकली शक्यो नही पढमेपुरिसजाए के०) एटले प्रथम पुरुप जात जाणवो ॥६॥ ॥ दीपिका-श्रीसूत्ररुतांगस्य प्रथमः श्रुतस्कंधवक्तः । थप वितीयः प्रारन्यते । त UEG हितीये सूत्रकृतांगे रितीयश्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. स्य सताध्ययनानि । तेषु प्रथमं पुंडरीकाध्ययनं तस्येदमादिसूत्रं । (सुधमेति ) अर्व मया वायुप्मता लगयता एवमाख्यातं । इह प्रवचने । खलुशब्दोवाक्यालंकारे । पौंड रोकाममध्ययनं पुंडरीकेण तपोन उपमा यत्र तत्पोंडरीके । तस्यायमर्थः प्रज्ञाप्तः । वास्याकारे ॥ १ ॥ तद्यथा । नामशब्दः संनावनायां । संजायते पुष्करिणीदृष्टांत पुष्कनि पानि यस्यां सा पुष्करिणी वापी स्यात् । किंनूता । वहूदका बहूदकप्रचुरा । मीयते यस्मिन्नसी सेयः कर्दमः सयस्यां बहुसेया बदुपुष्कला बहुसंपूर्णा सधोनामानु गोपांचया सा लब्धार्या पुंडरी किणी श्वेतपद्मप्रचुरा प्रासादिका निर्मला दर्शनीया शो नमा प्रिनिनःसर्वतोरूपाणि हंसबकादानि यस्यां सा तथा प्रतिरूपा प्रतिबिंबवती नि मतदानाचा सर्वत्र निर्विवानि वीक्ष्यते ॥ २॥ तस्यां पुष्करिएया। तत्रतत्रेति पुंडरी मन्त्रांनिमाद । देशदेश श्यनेन तु एकैकप्रदेशे प्राचुर्यमाह । तस्मिंस्तस्मिन्नित्यनेन तु माया गोषत्र तानि न संतीति । अथवा थत्यादरज्ञापनाय एकार्यान्येवैता नील पानि । मरियाः सर्वप्रदेशेषु बदनि पनान्येव वराणि पौंडरीकाखि निनामानि मायायण निमिष्टरचनया स्थितानि उतितानि पंकजले प्रति तर मानिन काति लांतीति रुचितानि दतिमति शोननवर्णगंधरस नि मानिदर्शनानि निरूपाणि प्रतिरूपाणि ॥ ३ ॥ तस्यां पुरि raniमपगए पपरमेव पुंडरीरुमु शेषव्याख्या पूर्ववत् ॥४॥ (नि) गाया मारिण्याः सर्वप्रदेशेषु बहनि पानि तथा सा सामणिविशिष्टं मददेकं पादरीक विद्यतइति ॥ ५ ॥श गमागम्य तो पुष्करिणी तस्याश तीरे तटे स्थित्यात हम वक्ष्यमाणं वदेत् । (यममंसिनि) अहमस्मि e पदाव्यकोबायादतिकोतामेधावी अवालोमध्यमवयामार्ग PETमनन मार्गम्य यागनिर्गमनं तया पराक्रम विवक्षितोग समय क्रमशः पविषा:हमेतत्पन्नवरपुंडरी पुकारता र म पनियन स्वादागतात्या गपुरुषमा पुष्करिणीन हिटर यान नदयनगणेशः गंमुपं गनायनावण या स्मारक महाश मेपः कर्दमः समदाहर्दमोर EARTE दिन यसवानीगद्रष्टायमान पयाड सम्पाः र प्रयोगटांना निन(नोहयाएनि) नायर सर मन्दाय ममयः । एमगादनपत्रष्टः प्रपमा राय धनपतसिंघ वादाउरका जेनागम संग्रह नाग असरा. UEU टीका-प्रथमश्रुतस्कंधानंतरं वित्तीयः समारन्यते । यस्य चायमनितंबंधः । इदानं तरश्रुतस्कंधे योथैः समासतोऽनिहितोऽसावेदानेन श्रुतस्कंधेन सोपपनिकोव्यासेनानि धीयते । तएव विधयः सुसंग्रहीतानचंति येषां समासव्यासान्यामनियानमिति । यदि वा पूर्वश्रुतस्कंधोनएवार्थोऽनेन दृष्टांत बारेण सुरवावगमार्थ प्रतिपायतश्त्यनेन संबंध नायातस्यास्य श्रुतस्कंधस्य संबंधीनि सप्त महाध्ययनानि मनिपायंते । महाति यता न्यध्ययनानि च पूर्वश्रुतस्कंधाध्ययनेन्योमहत्वादेतेपामिति । तत्र महादाप्ययनगदयों निवार्थ नियुकिरदाह । णामंवयणा दविए ग्वेने का तहेब नाये ॥ एसी खतम हतमि निरकेवो विही होति ॥ १॥ (णामंतवणेत्यादि) नामस्थापनाइयदेमा जनावारमकोमहति पड्डिधोनिक्षेपोनवत्ति । तत्र नामस्थापने एकाते इप्यमहवागमना नोधागमतः । थागमतोहाता तत्र चानुपपुनः । नायागमन कारीनयान तिरिक्तं सचित्त मिश्रनेदाधिधा तित्रापि सचिनइध्यमदतवादाग्रीिनप्रादायि मान नसहस्त्रपरिमाणं मत्स्यारीर वैशियं तु योजनशतसहसपनिमा जगरातारा फाशप्रमाणे। तदेतदीदारिक क्रियतेजसकामणरुपं पतुर्विध इयं सपिनमदगिममा समस्तलोकच्याप्यचित्तमहास्वंधः। मिश्रं तु तदेव मत्यादि देवमन लगाम फालमहत्सर्वामानावमहदीदयिकादिनारूपतया पोहा । तमादपिका: गंगा रिपु वियतइति रुत्वा चव्हाश्रयत्वान्महान् नयति । फालतोयी निधिः । सपा । घनाथपर्यवसितोऽनव्यानामनादिसपर्यवसितोप्यान सादिसपपरमितानाma ति । शापिकातु केवलज्ञानदर्शनात्मकः सायपर्यवसितत्यासाजनोमान दान फोप्याश्रययदुत्वादनाथपर्यय तितत्वाश महानिति यापामिशिदर्शनाप्रिमोहनी মানুষ হালনায়তন ঘ মহান নবনি। ধাবিতমির মাখা इत्यान्महानिति । सानिपातिकोप्याश्रय यदुत्वादेय महानिनि त । मापन नामादिकं पोटानिदेष दर्शयितुं नियुक्तिरदाह । “पाउरणा थिए मेले का नरंद जायेय ।। एसो सज धज्ञपणे निरकयो विहां होनि " ॥ २॥ नाममा अध्ययनस्य नामादिकः पोहा निष्पः । समान्यत्र सहण प्रतिपादिनानि नेदर ते। यमप श्रुतस्कंधे सप्त महाध्यपनानि नपानामध्ययन गरी नरोर. भादोनि पलानुपगाराणि प्राणीशनि । नपानमानीनाम माइन प्यता,पधिकार, समयतार, नेदारोदा । तत्र पूर्वानुपी पनि र समगगतायाघेवायमांन्यापासाने दिापनि मनिनाRESTER चंति नापितु पट् । समापिएसोनिक नावे समातिए नरहना रममा पितापलीगुणसमारो बनासता सामान मारम - ५० हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. ता। थर्थाधिकारः पोंडरीकोपमया ससमयगुणव्यवस्थापनं । समवतारेतु यत्र यत्रत मवतरति तत्रतत्र क्षेशतः समवतारितमेवेति । उपक्रमानंतरं निक्षेपः सच नामनिप्पने निपे पोंडरीकमित्यस्याध्ययनस्य नाम तन्निपार्थ नियुक्तिकदाह । " णामंग्वणा विए, खेने कालेय गणणसंवाणे ॥ नावेय थध्मे खल्लु, पिस्केवो पुंडरीयस्य" ॥३॥ (णमंतवणेत्यादि) पौंडरीकस्य नामस्थापनाश्व्यदेवकालगणनासंस्थापननावान कोऽष्टया निदेपः । तत्र नामस्थापने हमवादनादृत्य इव्यपौंमरीकमनिधित्सुराह। "तो नीवो नविउ खलु, उपवति कामो पुंडरीयस्य ॥ सोदयपुंडरी, नावंमि विज नणि" nan (जोजीयोइत्यादि) यः कश्चित्प्राणधारणलक्षणोजीयोनविष्यतीनि नव्यस्तदेव दर्शयति । उत्पतितुकामः समुत्पित्सुस्तथाविधकदियात्पौंडरीकेषु श्वेतपोर बनस्पतिकाय विशेषेप्यनंतरनवे नावी सव्यपोमरीकः । खलुशब्दोवाक्यालंकारे । जावों मग त्यागमतः । पांडरीफपदार्थज्ञस्तत्र चोपयुक्तइति । एतदेव इव्यपोंडरीकं विशेषत र दर्शपितुमाद। " एगनथिएयवक्षा, उएय थनिमुहिय नामगोएय ॥ एते निन्न देता, दमिय पामरीपस्स" ॥ ५॥ एकेन नयेन गतेनानंतरनवएव पोंडरीके पूत्पत्स्यते । एकनविकम्ममा तदासनतरः पांढरीकेषु बायुष्कस्ततोप्यासन्नतमोनिमुखनामगोत्रो नंनगममपेषु पः पीटरीज्यूत्पद्यते । थनंतरोक्ताएते त्रयोदेशविशेषाव्यपोंमरीकेऽवर्णन प्पाइति । ननम्य नाचिनीया जावस्य हि कारणं तु यलोके । तहव्यं तत्त्वज्ञः सचेतना घेतनं कविनमिति चयनात् । इदय पुंडरीककंडरीकयो नोमहाराजपुत्रयोः सदसदनुवा नारायणनपा गोननन्दमयगम्य तडपमपाऽन्यदपि यछोननं तत्पीहरीकमितरतु कमान नि । तप नररूपजासु तिगृपापि गतिषु ये शोननाः पदार्यास्ते पामरीकाः शेषास्तु कामरीकात्यतप्रतिपादयन्नाद । " तेरिछिया मणुस्सा, देवगणा चेव होति नेय य ग॥ ते दोनि घुमरीया, मेसा पुण कमरीया " ॥ ६ ॥ (तेरिछियाइत्यादि) कंग्या नत्र निह प्रधानम्य पामीरुवप्रतिपादनार्यमाद । जलयर थलयर खयरा, पदगद हॉनि बनाय । जे यमनायमणुमया,ते होति पुमरीया " ॥ ॥ जलचरे मम्यामिरगदयः स्पजनरेषु सिंहादावजवर्णपादिगुणकावर परिसर्प मणिफलि भारमिषु नातायः सनरेष समपादयः इत्येवमन्यपि सनावेन प्रत्यासो चाटदारले द पगार प्रयानानति । मनुष्यगनी प्रधानाधिकरणापान !" नि सानी जा रहाटग दमागय । जे यो तिमता, तेहोति पॉमरीया मानिदिनी पजामईतीयनः । तं निरूपमरूपादिगुणोपेतास्तथा यस्य निरमायादा अमानविधानजापितामहातपसिना रिपाटमया दानाहाहमियाः । अस्य पोपजदाणार्प ने । राय धनपतसिंघ चाहाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. वादन्येपीक्ष्वाकादयः परिगृह्यते । एतदेव दर्शयति । ये चान्ये महामंतोमहेन्यः को - टीश्वरास्ते सर्वेपि पोंडरीकानवंति । तु शब्दस्यानुक्तसमुच्चयार्थत्वात् । येचान्ये विद्याक लापोपेतास्ते पोंडरीकाशति-। सांप्रत देवगती प्रधानस्य पौंडरीकत्वं प्रतिपादयन्नाह । नव एवश्याणमंतर, जोतिसवेमाणियाणि देवाणं ॥ जे तेसिं पवरा खतु, ते होंति पुंडरीया ॥ ए॥ नवनपतिव्यतरज्योतिप्कवैमानिकानां चतुर्णा देवनिकायानां मध्ये ये प्रवरा प्रधानाई सामानिकादयस्ते प्रधानाइति कला पौडरीकानिधानानवंति । सांप्रतमचित्त इव्याणां यत्प्रधानं तत्पीमरीकत्वप्रतिपादनायाह । "कंसाएं दूसाणं, मणिमोनियति लपवालमादीम् ॥ जे तेसिं पवरा खलु ते होति पॉमरीया ॥ १० ॥ कांस्यानां म ध्ये जयघंटादीनि दुप्पाणां चीनांगुकादीनि मणीनामिनीलवैदूर्यपद्मरागादीनि रत्नानि मौक्तिकानां यान्यनेकवर्णसंस्थानप्रमाणाधिकानि । तथा शिलाना मध्ये पांमुकंबला दयः शिलास्तीर्थरुहन्मानिपेकसिंहासनाधारनूतास्तथा प्रवालानां यानि वर्णादिगुणोपे तान्या दिग्रहणालात्यचामीकर तक्षिकारावानरण विशेपाः परिगृह्यते । तदेवमनंतरोक्ता नि कांस्यादीनि प्रवराणि तानि चित्तपोंमरीकाएपनिधीपंतइति । मिश्रश्व्यपोंमरीकं तु ती थरुचक्रवादयएव प्रधानफटककेयूराद्यलंकारारुताइति । व्यपाँडरीकानंतर क्षेत्र पोंमरीकानिधित्सयाह । " जाई खेत्ताई खतु, सुहापुनावाई होति लोगंमि ॥ देवक रुमादियाई, ताई खेत्ताई पवरई" ॥ ११ ॥ (जाइमित्यादि) यानि कानिचिदिह देव कुर्यादीनि शुनानुनावानि क्षेत्राणि तानि प्रवरणानि पाँडरीकानिधानानि नवंति । सो प्रतं कालपौडरीकप्रतिपादनायाह । “जीवा नवस्तिीए, कायक्तिीए य हौतिजे पवरा।। ते होति पौंमरीया, यवसेसा कंडरीया ॥ १२ ॥ (जीवाश्त्यादि) जीवाः प्राणिनोन चस्थित्या च ये प्रवराः प्रधानास्ते पौंडरीकानवंति शेपास्त्वप्रधानाः कमरीकाइति । तत्र नवनस्थित्या देवाथनुत्तरोपपातिकाः प्रधानानवंति । तेपां यावभवं शुनानायलात्का यस्थित्या तु मनुष्याः शुनकर्मसमाचाराः सप्ताटनवप्रमाणानि मनुष्येषु पूर्वकोटघायुप्के प्वनुपरिवर्त्यानंतरनवे निपल्योपमायुप्केपूत्पादमनुनूय ततोदेवेपूत्पद्यतइति रुत्वा ततस्ते काय स्थित्या पोमरीकानवंत्यवशिष्टास्तु कंडरीकाइति । कालपौडरीकानंतरं गणनासंस्था नपोंडरीकक्ष्यप्रतिपादनायाह । गणणाए रजू खलु संगाणं चेव होंति चरंसं । ए याई पोमरीगाई होति सेसाई इयराई"॥ १३ ॥ (गणणाएइत्यादि) गएनया संख्य या पामरीकं वित्यमानं दशप्रकारस्य गणितस्य मध्ये रहगणित प्रधानत्वात्पोमरी । दशप्रकारं तु गणितमिदं । परिकम्मुरकुरासी, ववहारे तह कलासवरणे य ॥ पुग्गलजावं तावे, घणे य घणवग्ग वग्गेय । एषा संस्थानानां मध्ये समचतुरस्र संस्थान प्रवर लात्पौंमरीकमित्येवमेते ६ थपि पोमरीके शेपाणि तु परिकर्मादीनि गणितानि न्यग्रो ५७२ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. धपरिमंमलादीनि च संस्थानानि इतराणि कमरीकान्यप्रवराणि लवंतीति यावत् । सांग तनावपोमरीकप्रतिपादनानिधित्सयाह । “उदएय वसमिए खलु, खइए य तहा ख वसमिएय ॥ परिणामसन्निवाए, जे पवरा ते वि ते चे व ॥ १४ ॥ (उदयेत्या दि) धौदायिक जाये तथौपशमिके दायिकदायोपशमिके पारिणामिके सानिपातिकेव नावे चिंत्यमानेपु तेपु वा मध्ये ये प्रवराः प्रधानास्तेप्योदयिकादयोजावास्तएव पोंडर फाएवावगंतव्यास्तथीदयिके जावे तीर्थकरायनुत्तरोपपातिकसुरास्तथान्येपि सितशतपत्र दयः पामरीका थोपशमिके समस्तोपशांतमोहाः कायिके केवलज्ञानिनः क्षायोपशमिक विपुलमतिश्चतुर्दशपूर्ववित्परमावधयोन्यस्ताः समस्तावापारिणामि नावे जव्याः सान्निपा तिक नावेक्षिकादिसंयोगाः सिकादिपु स्वबुध्या पौंडरीकत्वेन योजनीयाः शेपास्तु कांडरीका इति । सांप्रतमन्यथानावपोंडरीकप्रतिपादनायाह ।“थहवावि नाणदसण, चरित्नविणए नदेय वनप्पे ॥जे पयरा होति मुणी, ते पवरा पुंडरीया ॥१५॥ (अहवेत्यादि) थथवारि नारपीटकमिदं । तयथा। सम्यकशाने तथा सम्यग्दर्शने सम्यकूचारित्रज्ञानादिके विनर नपाध्यात्मनि च धर्मध्यानादिके प्रवराः श्रेष्ठामुनयोनवंति ते पोंमरीकत्वेनावगंतव्यात तोऽन्ये मरीसाइति । तदेवं संनपिनमष्टधा पौडरीकस्य निदेपं प्रददर्याधुनेह येनाधिकार मनमाधिनायपन्नाद । “ एवं पुष यहिगारो, चणस्ततीकायपुमरीएवं ॥ नामि य सम ऐलं,चन्नपणे पुंझरीए य"॥१६॥(एछपुणेत्यादि) पत्र पुनदृष्टांतप्रस्तावे ऽधिकारोया पारः सचिमनियंग्यानिक कश्यियनस्पतिकायश्व्यपौडरीकेन जलरुहेणंवा श्रौदयिकनाव पतिना यनरनिसायपाडगकण सितशतपत्रेण तया नावे श्रमणेन सम्यग्दर्शनचारित्र नपाध्यान्ममृतिना सत्साधुनाऽस्मिन्नध्ययने पोंडरीकारण्ये ऽधिकारयति । गता निपनियु निरपुनामर्शितरनियुक्तरयसरः। साच सूत्रे सति जयति । सूत्रंच सूत्रानुगमे सचार सरमासोनोग्सजितादिगुणोपतं सूत्रमुचारयितव्यं । तदा (सुमेधाउसंतणमित्यादि) बाप पानंतर सह गुण मंबंधोवाच्यः । सचापं । (सेएवमेवं जाह जमदं जयंता गेनि ) नमेर देयं जानीन नयस्य त्रातारं । तद्यया ।श्रुतं मयाऽऽयुप्मता नवतेयमारमा तमादिगण मगह मंबंधोयं । तयया । ययतारल्यात मया च श्रुतं तदुध्येतेस्या ६। निदनासानमित्याह । इह प्रवचने सूत्रात् वितीयश्रुतस्कंधे या । सलुगड़ी दामा पहरोमानियानमध्ययनं पाटण मानविष्यतीति नागन्यायपन कमिनि नामक तस्य पापमया मिति यायाकारे। ना ? ( मंदानि) तययायः सच वाक्योन्यासार्यः । नामशब्दः रांगा नाकामयने परिती दृष्टानः । पुकगणि पानि तानि विद्युत यस्यामसी पपीती मनदेवंदना । तदया यदृश्युग्मगाधमुदकं यस्यां सा यहदका यहदकप्रधुन - राय धनपतसिंघ वादाजरका जैनागम संग्रद नाग उसरा, ५७३ नया सीतेऽयबध्यते यस्मिन्नसौ सेयः कर्दमः सयस्यां सा घसेया प्रचुरकर्दमा च ब इवेतपासमायात् स्वछोदकसंनयाच बहुवेता चा तथा वहुपुष्कला वहुसंपूर्ण प्रचु दफनृतेत्यर्थः। तथा लब्धःप्राप्तःपुष्करिणीशदान्वर्थतयायिया सा लब्धार्थाऽथवाss यानमास्था प्रतिष्ठा सा लब्धा यया सा लब्धास्था तथा पोंडरीकाणि श्वेतशतपत्राणि पद्यते यस्यां सा पींडरीकिपी। प्रचुरार्थन मत्वर्थीयोत्पनेबदुपनेत्यर्थः । तथा प्रसादान तन्नता निर्मलजलता सा विद्यते यस्याः सा प्रसादिका प्रासादाया देवकुलसनिवेशा ते चियंते यस्यां समंततः प्रासादिका दर्शनीया शोनना सत्संनिवेशतोश्टच्या दर्शन मोग्या तथाऽनिमुरव्ये च सदावस्थितानि रूपाणि राजहंसचक्रवाकसारसादीनि गजमहि रमृगयूयादीनि वा जलांतर्गतानि वा करिमकरादीनि वा यस्यां साऽनिरूपेति तथा प्र तिरूपाणि प्रतिबिंवानि विद्यते यस्यां सा प्रतिरूपा। एतउक्त नवति । स्वच्छत्वात्तस्याः सर्व प्रतिविवानि समुपलन्यते तदतिशयरूपतया वा लोकेन तत्प्रतिबिवानि क्रियते सा प्र तिस्पेति । यदिया (पासादीयादरिसणीयायनिरुवापडिरू.पत्ति) पर्यायाश्त्येते चत्वारो प्यतिशयरमणीयत्वरख्यापनार्थमुपानाः ॥ २ ॥ तस्याश्च पुष्करिण्याः । एमिति वाक्यालं कारे । तत्र तत्रेत्यनेन वीप्सापदेन पोमरी कैर्ध्यापकत्वमाह । देशदेशे इत्यनेन त्वेककप्रदे शे प्राचुर्यमाह । तस्मिंस्तस्मिन्नित्यनेनं तु नास्त्येवासी पुष्करिण्याः प्रदेशोयत्र तानि न संतीति । यदिया देशेदेशश्त्येतत्प्रत्येकमनिसंवध्यते । तत्रतत्रेति । कोर्थोदेशेदेशे तस्मिंस्त स्मिन्निति चादेशकदेशति । यदिवा थत्यादरख्यापनायैकार्थान्येवैतानि त्रीस्यपि पदा नि । तेषु च पुष्करिष्याः सर्वप्रदेशेषु बहूनि प्रचुराणि पद्मान्येव घराणि श्रेष्ठानि पौंडरी काणि पद्मवरपाडरीकाणि । पद्मग्रहणं उत्रव्याघ्रव्यवच्छेदाथै पोंडरीकग्रहणं श्वेतशतपत्र प्रतिपत्त्यर्थ । वरग्रहणमप्रधाननिवृत्त्यर्थ । तदेवंनूतानि बहूनि पद्मवरपोंडरीकाणि (बुश्य ति) उक्तानि प्रतिपादितानि विद्युतइत्यर्थः । थानुपूयण विशिष्टरचनया स्थितानि त थोहितानि पंकजले थतिलंध्योपरि व्यवस्थितानि तथा रुचिर्दीप्तिस्ता लांत्याददति रुचि लानि सदीप्तिमंति तथा शोचनवर्णगंधरसस्पर्शवंति तथा प्रसादीयानि यनिरूपाणि प्र तिरूपाणि ॥ ३ ॥ तस्याश्च पुष्करिण्याः सर्वतः पद्मास्तायाः। एमिति वाक्यालंकारे । व दुदेशमध्यनागे निरुपचरितमध्यदेशे एकं महत्पद्मवरपौंडरीकमुक्तमानुपय॑ण व्यवस्थित मुधित रुचिलवर्णगंधरसस्पर्शयत् तथा प्रासादी दर्शनीय थनिरूपतरं प्रतिरूपतरमि ति ॥ ४ ॥ सांप्रतमेदेवानंतरोक्तं सूत्रवर्ष सहायत्तिचरांतीत्यनेन विशिष्टमपरं सूत्र यं इटव्यं यस्यायमर्थः (सवावंतिसि) सर्वस्यापि तस्याः पुष्करिण्याः सर्वप्रदेशेषुपयो तविशेषणविशिष्टानि बहूनि पद्मानि तथा सर्वस्याश्च तस्यावदुमध्यदेशनागे यथोक्तवि शेपणविशिष्टं महदेकं पौंडरी विद्यतइति । उनयत्रापि चः समुच्चये। णमिति वाक्यालंका

निये मूत्रनांगे तिीय श्रुतत्कंधे प्रयमाध्यपनं.
नगिजास्याशिः भिदेकः पुरुषः समागम ता पुल
*पता नामासारादिप्रतिरूपतिविशेषगरजापोलेर
बदमारानीचा पोत घूयात् । (अहमसेनाहर
gaनिदिनानिनिपुणतया पापाजीनः परितोष
रेन परिपतयुधिर्मधानी सपनोरहवनयोस्पार
rr: निती मार्गस्थः सक्रिराचीर्णमार्गध्यपरिकार
जानते नग परपराकम विधितरेगम
TER: गाम तशोहमारमशाश्त्यर्थः ।
Hirinetriपेन पारपरी पुष्करिणीम
etirrrrrrrism प्रीपोग्लासपुरुष
Heterreir सारणानिप्रायेणानिमुणे
', rrrr: INITrािमागाधाम
* . . . . #rritertI-TET: प्रहरीणादियोग रक्तिय
* Pr' trar " TRBITTीडरी एम
of myrik .. + १ . marrifornardपरामर्गमगार
three pray trange AT: (नोगापनि) मा
meanानाप रामयत
+r Taman: n
'? ? ? ?fr.rn া া
२०५९ मा पनि ने मई
**** ang mirt print
५." अपना हमाण गपाग
मग तिनं गृति
की अंग अभियान
मागमतिपयमा
म र मदान
दयान दिन जहा नई
•

रायधनपतसिंघ बादारका जेनागम संग्रह नाग उसरा. UU एस पुरिसे मन्ने॥७॥ अमंसि पुरिसे खयन्ने कुसले पंमिए वियत्ते मेहावी अवाले मग्गवे मग्गविक मग्गस्सगतिपरकमण अहमेयं पनुमवरपोमरीयं निरिकस्सामित्ति कहु इति वच्चा से पुरिसे अभिकमे तं पुरकरिणिं जावजावंचणं अभिकम तावताचणं महंते न्दए महंते सेए पदणे तीरं अपते पनमयरपोमरीयं णोच्चाए जोपाराए अं तरा पोरकरिणीए सेयंसि णिसन्ने दोच्चे पुरिसजाते अहावरे तच्चे पुरिस जाते अद पुरिसे पविमान दिसान आगम्मतं पुस्करिणिं तीसे पुस्करिणी ए तीरे न्चिा पासंति तं एगं मदं परमवरपोमरीयं अणुपुबुध्यि जाव प डिरूवं ते तव दोन्नि परिसजाते पासंति पदणे तीरं अपत्ते परमवरपों मरीय पोहच्चाए णोपाराए जाव सेयंसि जिसने तएपंसे पुरिसे एवं वया सी अदा णं श्मे पुरिसा अखेयन्ना अकुसला अपमिया अवियत्ता अ मेदावी याला पोमग्गवा पोमग्गविक पोमग्गस्सगतिपरकमण जन्नं एते पुरिसा एवं मन्ने अम्हे तं परमवरयोमरीयं हिारिकस्सामो नोय खलु एयं परमवरपोमरीयं एवं निरकतत्वं जहाणं एए पुरिसा मन्ने अद मंसि पुरिसे खेयन्ने कुसले पंमिए वियत्ते मेहावी अवाले मग्गवे मग्ग विक्रमग्गस्सगतिपरकम अहमेयं पनमवरपॉमरीयं ननिस्किस्सामित्ति कहु तिवचा सेपुरिसे अनिकमे तं पुरकरिणि जाच जावंचणं अनिकमे तावतावंचणं मदत उदए महंते सेए जांवअंतरा पोरकरिणीए सेयंसिलि सन्ने तच्चे पुरिसजाए॥G॥अहावरे चनने पुरिसजाए अह पुरिसेन्त रादिसा आगम्मतं पुरकरिणितीसे पुरकरिणीए तीरच्चिा पासंति तं मदं एगं परमवरपोमरीयं अपपध्यिं जावपडिरूवं ते तव तिन्नि पुरिस जाते पासंति पदीय तीरं अपत्ते जाव सेयंसि णिसन्ने तएणं से पुरिसे ए वयासी अहो एवं इमे पुरिसा अखेयन्ना जावणोमग्गस्सगतिपरिकम णू जन्नं एते पुरिसा एवं मन्ने अम्हे तं पनमवरपोमरीयं ननिस्किस्सामि वितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. णो खलु एयं पनमवरपोमरीयं एवं नन्निरकेयवं जहाणं एते पुरिसा मन्ने अदम सिपुरिसे खेयन्नेजाव मग्गस्सगतिपरकम अहमेयं पनमवरपोमरीयं जन्नि स्किस्सामिति कट्ठ इतिवचा से पुरिसे तं पुरस्करिणिं जावजाचंचणं अनिकम ताव तावंचणं महंते नदए मदते सेए जाव णिसन्ने चनवे पुरिसजाए ॥६॥ अर्थ- (अहावरे के०) अथ दवे प्रथम पुरुप अनंततर (दोचेपुरिसजाए के०) बीजो पुरुष जात कहे (अहपुरिसेके०) थथ हवे ए बीजो पुरुष (दरिकणा-दिसा थागम्म के) दक्षिण दिशा थकीथाव्यो (तपुरकरिणिके.) ते पुष्करणीने विपे (ती सेपुस्करिणीएतीरेहिया के०) ते पुष्करणीने को उनो रहीने (तमहंएगपठमवरपोकरी यंक.) ते महोटो प्रधान पोमरीक कमलने (पासंति के०) दोगे ते कमल केवो तो के अणुपुतुहियं पासादीपं जावपडिरूवं) इत्यादिक पूर्ववत शोनायें करी सहित ने (तंच के०) त्यां ते पुरुपे (एडके०) अंहीया (एगपुरिसजातपासंतिके० ) एक पुरुप जा त दोगे (पहीणेतीरेके) ते पुरुप वावडीना कालाथी भ्रष्ट (परमवरपामरीका) प्रधान पुमरीक कमलने (थपत्तेके) थण- पाम्यो थको (पोहचाएके० ) वावडीको वीजो कांगो घणपाम्यो (णोपाराएके) कमल नरवाने पण असमर्थ (अंतरापोरक रिणीएके०) पुष्करणीने विचालें (सेयसिकेकादवांहे (णिसन्नेके०) खुतोडे (तए एसेपुरिसेके०) तेवार पठी ते पुरुष (तपुरिसंके०) ते कादवमां खुचेला पुरुप प्रत्ये (ए वंचयासीके० ) एम कहेवा लागो के (अहोणंइमेपुरिसेके) यहो हे पुरुप अखेयन्ने थसले अपंमिए थवियने अमेहाची बाले पोमग्गचे गोमागविक होमग्गस्स गति परफमाणू ए नव पदनु अर्थ सुलनचे (जन्नएसपुरिसेके० ) जे कारणे ए पुरुष पोता ना धारमाने (यहंखेयन्नेके ० ) हुँ खेदज्ञडं (अहंकुसलेके ) ढुकुसल (जावपउन वरपोमरीजनिरिकस्तामिके २०) इत्यादिक जाणतो यावत् प्रधान पुंमरीक कमल हूं परीश एवा नावे थहीं थाव्यो परंतु (गोखलएपंपउमवरपोमरी के०) निचे थकी पू मरीक कमल वरी शक्यो नाथने कादयाज खतो (एननिरकया जहाणएसपुरि सेमन्नेके०) जेम तेपुरुप पोताने महोटो माह्यो मानीने कमवा गयो तेज विधि एवीजो पुरुष पण पोताने माने ॥॥ (यहमंसिपुरिसेके) ढुं पुरुष खेयन्ने कुसले पमिए वियने मेहाची धवाले मग्गछे मग्गविक मग्गस्तगतिपरिकमान इत्यादिक पोतामा मा ह्या पणो मानतो (यहमेपैके०) हुँए (पउमयरपोमरीजनिरिकस्तामित्तिके०) प्रधान पु मरीक कमलने उमरीश (कझुके) एमक (इतिवचा के) एवं कहीने (सेपुरिसे रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रत् नाग जसरा. . के.) ते पुरुष (थनिकमेतपुरकरिफिके) ते पुष्करणीमा चाल्यो (जावजावंच निकमेके) जेम जेम ते कमल सामो धावीने माहे प्रवेश कखो (तायतावंचए के ) सेमतेम (महंतेचदएके)मापाणी माहे (महंतेसेएके०) महोटा कादवमः हे खूतो (पहीणेतीरके ) वाव्यनातीर थकी पण भ्रष्ट थयो (अपनेपउमवरपोमरी के०) थने प्रधान पुंमरीक कमलने पण पण पाम्यो (पोहचाएक०) एक कांग थी भ्रष्ट (णोपाराएके०) थने वीजा कांगने पण नपाम्यो तथा कमल पण तरी नशक्य (अंतरापोरकरिणीएके०) पुष्करणीने विचाले ज (सेयंसिके० ) कादय माहे (सि के०) खूची रह्यो (दोचेपुरिसजातेके) एटले बीजो पुरुष जात कह्यो. ॥ अथ हरे ए बीजो पुरुप कह्यानंतर त्रीजो पुरुप कहेने एत्रीजो पुरुप पश्चिम दिशा थकी थान पुष्करणीने कांवे उनो रहीने थागला पुरुपनी परे समस्त वचन बोली कमान उवा ने थर्थ पुष्करणीमा प्रवेश कयुं पण ते कमलने उरी नशम्यो पोते पुष्करणीने । तराले पाणी धने कादव माहे सूतो एटले बीजो पुरुष जात कह्यो। चोथो पुरुप उत्तर दिशा थकी थावीने पुष्करणीने तीरे उनो रही धागजा प्रण रुपनी रीतेज वचन बोली तेमनी पेरेज कमज्ञ भयाने पुष्करणी माद प्रयेग कम्यो परंतु तेपण कमल उधरी नशक्यो भने वाय्यने थंतराने ते व्रण पुरुषोनीपर फादर माहेज खूची रह्यो एटले चोथो पुरुप जात कहो ॥ ॥ ॥ दीपिका-यथापरोक्षितीयः पुरुपजातः पुरुपति । श्रथ काभित्पुरुषांदक्षिणदिग्ना गादागल्य तो पुष्करिणी तस्याश्च तीरे स्थित्वा पश्यति पयं तोरस्थान पूर्वन्थिन पुर. पमेकं पश्यति । तारान्रष्टं पद्ममप्राप्तं उनयनष्टं दृष्ट्वा सवितीयः पुरुषम्तमेयं पदेन घहोखेदे । पं चास्यालंकारे । योयं कर्दमे निमनः पुरुषः सोखेदवाऽकुमजोडपंडितांड व्यकोमेधावी वालोन मार्गस्थोनीमार्गझोनोमार्गस्य गतिपराकमदाः। परमादरपुरुषःकुटा खत्युक्त्वा पद्ममुत्दोपस्यामीत्येवं प्रतिज्ञा रुतवान् । नचैतत् पद्ममेवमुत्दमयं यथा पुरु पोमन्यतशति नावः । शेपं सुगमं ॥ ॥ ततः (धहमंसोत्यादि) थमेवास्य पुंडरी कस्योत्पणे कुशलातिनावः । शेपं सुगम (थसावरेतचेनि) सुगमं । ॥ ॥ (यहा वरेचनोनि) सुगमं ॥ए टीका-अथ प्रथमपुरुपादनंतरमपरोक्तिीयः पुरुषजातः पुरपति पनि या क्योपन्यासार्थ । थथ कभित्पुरुषोदक्षिणदिनागादागत्य तो पुररिणी तस्यापपुर पास्तीरे स्थित्वा तत्रस्थम पश्यति । महदेवं पयरपोंडरीसमानुपूर्थप प्यन्दिनमा सादीपं यावत्प्रतिरुपमत्र चास्मिभ प्रतोते तीरे ध्यवस्पितस्तर पूर्वप्यवस्थित पुष ԱՄԵ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. पश्यति । किंनूतं । तीरात्परिन्रष्टमनवाप्तपद्मवरपौंडरीकमुनयन्त्रष्टमंतरालएवावसीदत दृष्ट्वा तमेवमवस्थं पुरुपं ततोसौ वितीयः पुरुषस्तं प्राक्तनं पुरुपमेवं वदेत् ॥ थहोइ खेदे। सर्वत्र णमिति वाक्यालंकारे । इटव्योयोयं कर्दमे निमग्नः पुरुषः सोखेदोऽकुशज्ञो पंडितोव्यक्तोमेधावी वालोनमार्गस्थोनीमार्गोनोमार्गस्य गतिपराक्रमझः । अकुशलत दिके कारणमाह । यद्यस्मादेषपुरुषएतत्कृतवान् । यद्यहं खेदज्ञः कुशलइत्यादि लाणात पद्मवरपौंडरीकमुत्केप्स्यामीत्येवं प्रतिज्ञातवान् । नचैतत्पद्मवरपोंडरीकमेवमनेन प्रकारे यथाऽनेनोत्देप्तुमारब्धं नैवमुत्देतव्यं यथायं पुरुपोमन्यतइति॥७॥ ततोहमेवा स्योत्दे णे कुशलइति दर्शयितुमाह । (यहमंसीत्यादि) जावदोचेपुरिसाजाएति । सुगमं ।। तृतीयं पुरुपमधिरुत्याह । (थहावरेतञ्चेश्त्यादि)सुगम यावच्चतुर्थः पुरुप जातइति॥ अद निस्कू लूदे तीरछी खेयन्ने जाव परक्कमम अन्नतरान दिसान वा अणुदिसा वा आगम्म तं पुरकरिणिं तीसे पुस्करिणीए तीरे चिा पा संति तं एगं मदंतं पनमवरपोमरीयं जावपडिरूवं ते तव चतार पुरि सजाए पासंति पदणे तीरे अपत्ते जाव परमवर पोमरीयं गोदबाए पोपाराए अंतरापुरकरिणीए सेयंसि णिसन्ने तएणं से निस्कू तं एवं वयासी अदो णं इमे पुरिसा अखेयन्ना जाव णो मग्गस्स गति परकम जनं एते पुरिसा एवं मन्ने अम्दे तं परमवरपोमरीयं ननिस्किस्सामो पो खलु एयं पनमवपामरीयं एवं निखेतवं जहा णं एते पुरिसा मन्ने अदमंसि निकू लूहे तीरी खेयन्ने जाव मग्ग रस गतिपरकमसू अमेयं पनमवरपोमरीयं अमिरिकस्सामित्ति कहु इतिवचा से निकू णो अनिकमे तं पुस्करिणि तीसे पुरकरिणीए तीरे चिा सई कुका उपयादि खलु नो पनमवरपोमरीया गप्पया दि थदसे उपति ते परमवरपोंझरीए ॥ २० ॥ किहिए नाए सम जातो आहे पुण से जाणित भवति तेति समणं नगर्व महावीर पदवे निग्गंयाय निग्गंयोग्य वंदति नमसंति वदेत्ता नमंसित्ता एवंयपासि किहिए नाए समणानसो अहंपण से ण जाणामो स मणासोत्ति समणे नगवं महावीरे तेय ववे निग्गयेय निग्गंधीय आ राय धनपतसिंघ बादाजरका जैनागमसंग्रह नाग उसरा. एए तत्ता एवं वयासी दंनोसमणासोते आइरकामि विनावमि किमि वेदेमि सअईस सनिमित्तं मुजोनुलो उपदंसेमि सेवेमि ॥११॥ मर्थ-(थहके०) हवे चोथा पुरुप नंतर पांचमो पुरुप कहेने ते केवोने तोके (नि 50) निक्षण शीत पचन पाचनादिक सायद्यानुष्ठान रहित निर्दीप थाहार नो सूहे के०) राग देप रहित (तीरही के०) संसार समुश्ना तीरनो थी (खेपन्ने • खेदज्ञ एटले समस्त जीयोना खेदनो जाण (जावपरकमसू के०) पावत् मा गतिना पराक्रमनुं जाण धंहीबीजो धागलनो वर्णन सर्व करयों एवो ताण पुरु धनतरादिसाउँपाथणुदिसाउवा के० ) अन्य कोइएक दिशा थकी यषया घि यकी (थागम्म के.) याबीने (तपुरकरिणि के.) ते पुफरणी (तीसे पुष्कर रेम्चिा के०) ते पुष्करणीने का रहीने (एगंमहंतपरमपरपोझरीप०) ते नहोटुं प्रधान घुमरीक फमलने (पासंति फे०) दीगो (जायपहिरू फे०) ते क ज्यांलगे प्रतिरुप सुधी पूर्व वर्णन करेलु तेयो कमल दोगे (तेतचनारिपुसिजा ति के० ) तेणे त्यां चार पुरुपजात पूर्वोक्त चारदिशाना वायेजा दी ते गारे पहीणेतीर के) वाव्यना तीर थकी घट थने (चपनजावपछमयरपोंगरीतो एणोपाराए के०) पुमरीक कमलने पण पायत् नथी पाम्या (धनगपुरयरिणीएरे.) ने विचाले (सेयसि के०) कादय महि (जिसने के०) पुताचे तेने देखीने (तएगे के०) तेवार पठी ते निटु साधु ( के०) ते चार पुराने (एवंयपाति के.) एम (यहोणंश्मेपुरिसा के०) यहो ए पुरुप पापडा (चवेपन्ना फे०)चम्वेदशा (जाय गस्तगतिपरकमणू के०) यावत् मार्गनी गतिना पराजमना बजा (जएते? के) जेम ए पुरुप (एवंमन्नके०) एम जाणे जे (थम्हेतपटमरपोमीटर मो के०) थमे ए फमल उदरी सुं तेवा विधियें उभरवाने च गया परंतु (लांग ०) निमें यकीनहीन (एपंपतमवरपामरीक०)ए पोमरीक कमाने (एपेनिरत ') एम घरी सके नही (जहाएंएतेपुरिसामने फे.. ) जेम एघार पुरर जारी विधिये कमल शबरी शमाय नही (थहमंसिनिग्लापहे के०) जेमाटे ई मा प रहित (तीरही फे०) संसारना तोरनो या (पेपरे) देदा (जादमण तेपरकममके) पावत् मार्गनी गतिना पराजमर्नु जाए (घदपंपटमारने सणिरिकस्सामिति के० ) ए पुंगीर एमज निभे परी मरीना (मर) न (इतिवचा के०) एचं पचन प.हीने (सेनिग्र .) तंगाधु (बनाव हार ए हितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. रिणिं के) ते पुष्करणी माहे पेतो नहीं (तीसेपुरकरिणीएतीरेच्चिा के) ते करणीने काते रहीनेज (सईकुड़ा के) शब्द करे ( पाहिस.. पोमरीयाचप्पयाहि के०) यहोमरीक कमन ए पुष्करणी माहेयी अपडीने बाहेर वाहेर थाव एम बे वार कह्यो (बहसेवप्पतितेपरमवरपोमरी एके०) हवे ते घुमरीका स त्यांथी उपडयो ॥१०॥ (किहिए के०) हवे ए दृष्टांत देखाडीने (नाएसमणावसोकै श्रीमहावीर देव शिष्य धागले अंतर नाव मेलवे के थहो थायुष्यमंत श्रमण महा- उतमने ए दृष्टांत कह्यो तेना (अठे के०) अर्यने (पुण के) वली (से के) (जाणितचे नवति के) जाणोठगे एम कहे थके तेवारे (तेति के) हे ना. एवो शब्द कहीने (समर्णनगरीमहावीर के) तपस्वी नगवंत श्रीमहावीरदेवने ( वेनिग्गंथाय के० )घणानिग्रंथ (निग्गयीयवंदंति के०) घणी साधवी ते हा देवने वांदे (नमसंति के०) नमस्कार करे (वंदेत्ता के०) वंदना करीने (.: के) नमस्कार करीने ( एवंवयाति के० ) एम बोल्या (किहिएनाएसमणासो के के हे नगवंत श्रमणघायुप्यमंत तमे जे दृष्टांत कह्यो तेना (थके.) अर्थने (5 के० ) वली (से के ) ते (एजाणामो के ) यमे नथी जाणता तेवारे देव (समणावतोत्ति के ) हे श्रमणो थाप्यमंत साधु एवो शब्द कहीने (... गमहावीरे के०) श्रमण नगवंत श्रीमहावीर देव (तैयबहवे निगंथेय के०) ते ध- निग्रंथ (निग्गयीय के० ) घणी साधवीने (थामनेता के०) थामंत्रण करीने (ए यासी के०) एम कहेते (हंनोसमणासोते के०) अहो साधु तमे पुब्यो ते (ध- रकामि के०) हूं तमने कर्दुहुँ (विनावेमि के० ) प्रगटार्थ कहूँ (किडेमि के०) तेना यीय कटुलु (पयेदेमिके०) हेतु दृष्टांते करी तमारे चित्तने सुगम थाय तेम कहूँ (स. के०)यर्थ सहित (सहेन्के) हेतुये सहित (सनिमित्तके०) कारण सहित (मुजोर के०) वली वली (उपदंसेमिके०) देखाडीश (सेवेमिके) एदु कहुंळते तमे सनिलो। ॥ दीपिका-थथ पंचमं पुरुषमाश्रित्याह । थथ निनिपिाहारनोजी रूदोराग परहितम्नीरार्थी संसाराब्धितीनितापी । खेदाइत्यादिविशेषणानि पूर्व व्याख्यातानि यावन्मार्गस्य गतिपराक्रमशः सचान्यतरस्यादिशोचा थागत्य तां पुष्करिणी तस्याश्च स्थित्वा तन्महदेपं पद्मवरपाडरीकं पश्यति तांश्चतुरः पुरुपान्पश्यति पंकनीरमग्नान् । ट्वा च सनिष्टरेवं वदेत् यही इमे चत्वारोपि पुरुपायवशायकुशलान मार्गस्य गति राजमाः । यस्मान पुरुषाएवं हातवंतोयथा वयं पुंडरीकमुनिक्षेप्यामपत्यनिष्याम नच तत्पुटरीकमेवमुन्दनव्यं ययते मन्यते । किंतु थहमस्मि निरुझीयावन्मार्गस्य रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. एर तिपराक्रमझोऽहमेवैतत्पुंडरीकमुत्वनिप्यामीत्युक्त्वा सजिएर्नातिकामेतां पुष्करिणों न प्रविशेनस्यास्तीरे स्थित्वा तटस्यएव शब्दकुर्यात् । तद्यथा । उत्पत हेपुंडरीक उत्प त इति शब्दभवणानउत्पतित पुंडरीकं ॥ १० ॥ दार्शतिकं योजयन् श्रीवीरः शिप्पाना हकीर्तिते कथिते झाते दृष्टांत हेग्रमणायायुमंतोऽर्थः पुनरस्य ज्ञातव्योनयति नव निः । एवमुक्त जगवता बदवोनियंथानियंय्यम श्रम नगवंत महावीर चंदंति कायेन नमस्पति शब्दः स्तुवंति । वंदित्वा नमस्रुत्वाच एवं पदेयुः । तद्यथा । कीर्तित हातमु दाहरणं नगवता । थथ पुनरस्य न जानीमति एटोनगवान् तान बहूनियंपादीनेयं य देत् । हंतेति घामंत्रणे । हेप्रमणायायुप्मंतोयनवनिरहं एष्टस्तदारण्यामि धाविनांचया मि प्रकटयामि कीर्तयामि पर्यायः प्रवेदयामि हेतुदृष्टीतः । एकाधिकान्येव या एतानि कथमारल्यामीत्याद । सार्थः सहेतुरन्ययव्यतिरेकरूपः कारणं कार्यसाधनं तेन गुने नू - योनूयउपदर्शयामि ॥११॥ ॥ टीका-सांप्रतमपरं पंचमं तविलक्षणं पुरुषजातमधिरुस्याह । (यद निवरे इत्यादि) थधेत्यानंतर्ये । चतुर्थ पुरुपादयमनंतरः पुरुषम्तस्यामूनि विशेषाणानि । निद एशीनोनिङः पचनपाचनसायद्यानुष्ठानरहिततया निदोपादारनोजी तथा रोगगदेष रहितः । ताहि कर्मबंधहेतुतया स्निग्धौ । यथाहि स्नेहानापाइजोन लगनि तथा गग पानावात्कमरेपुनलगत्यतस्तहितोख्दाश्त्पुच्यते । तथा संसारसागरम्य तीगी न था क्षेत्रज्ञः खेदझोवा । पूर्व व्याख्यातान्येव विशेषणानि । पापामार्गग्य गतिगममदाः सचान्यतरस्यादिशोनुदिशोवाऽऽगत्य ता पुष्करिणी तस्याम तीरे रिपदा ममतादपार ये बदुमध्यदेशनागे तन्महदेकं पनवरपोमरी पदयति तामतुरः पुरधान पति पत्र च व्यवस्थितानिति । किंनूतांस्त्यत्ततीरानभातपावरपुमरीमान् परजजायमान पुनम्तीरमप्यागंतुमसमर्थान् दृष्ट्वाच तास्तदयस्थान् ततोसो निवामिनि पदपमा नीत्या वदेत् । तद्यथा । यहोऽति खेदे समितिवाश्यानकारे । इमे पुरावदागर वर्ग दहायायनोमार्गस्य गतिपराक्रमझायस्माने पुरुपाएवं छातयंतापपा व पदरी मेवमनेन प्रकारेण यथैते मन्यते तपोस्तव्यं चिपि त्वहमस्मिन् निष्टापायावान पराक्रमझएतजुणविशिटोऽहमेतत्पीडरीकमुत्टेपस्यामि शल्यनिष्पामि समुंगरियामा यमुक्त्वाऽसी नातिकामेत् तो पुष्परिणी न प्रविशेत् । ननरपएक पकृयामा पनि । तस्यास्तीरे स्थित्वा तथाविधं शब्द फुमिरपा कार्यरतोसतमादागासाश रे। हे पपपरपीडरीक तस्याः पुपारितामध्पदेगारयमापनोरन । बप नायर नंतर तत्पतितमिति ॥ १० ॥ तदेवं दृष्टीने प्रददर दाष्ट्रानिक दापिनुरामः श्रीमान एन् क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीये श्रुतस्कंधे प्रथमध्ययनं. हावीरवर्धमानसामी स्खशिष्यानाह । कीर्तिते कथिते प्रतिपादित मयास्मिन ज्ञाते - हरणे श्रमणाथायुमंतोऽर्थः पुनरस्य ज्ञातव्योजवति नवनिरेतयुक्तं नवति । नास्य हरणस्य परमार्थ यूयं जानीथैवमुक्ते नगवता ते बहवोनियंथानिग्रंथ्यश्चत .:: महावीर ते निग्रंथादयोवदंति कायेन नमस्यंति तत्पन्हैः शब्दैः स्तुवंति वंदित्वा चैव माणं वदेयुः । तद्यथा । कीर्तितं प्रतिपादित झातमुदाहरणं नगवता थथै पुनर- सम्यक् जानीमइत्येवं एष्टोनगवान् श्रमणोमहावीरस्तानियथादीनेवं वदेताहतेति पणे।हेश्रमणाथायुमंतोयमयभिरदं दृष्टस्तत्सोपपत्तिकमाख्यामि नवता तथा विनान म्यावि वयामि प्रकटार्थ करोमि तथा कीर्तयिष्यामि पर्यायकथनारेणेति । तथा दयामि प्रकण हेतुदृष्टांतश्चिनसंततावारोपयामिाथ चैकार्थिकानि चैतानि कथं पादयामीति दर्शयति । सहाथैन दार्टीतिकेन सार्थः वर्ततइति पुष्करिणीदृष्टांतस्तं = सह हेतुना थन्वयव्यतिरेकरूपेण वर्ततइति सहेतुस्त तथालतमार्ग प्रतिपादयिष् यथा ते पुरुपायप्राप्तप्रार्थितार्थाः पुष्करिणीकर्दमे पुरुत्तारे निमनाएवं वदयमाणात काथपारगाः संसारसागरस्य तत्रैव निमकंतीत्येवंरूपोर्थः सोपपत्तिका प्रदर्शयिष्यते । सह निमित्तेन उपादानकारणेन सहकारिकारणेन वा वर्ततति सनिमित्तं सकारणं तार्थ नूपोऽपरतुदृष्टतिरुपदर्शयामि सोहं सांप्रतमेव ब्रवीमि शृणुत यूय मिति॥ लोयंच खतु मए अप्पाहहु समणानसो पुस्करिणीवुझ्या कम्मंच खयु मए अप्पादहु समणानसो सेन्दए बुइए कामनोगेयं खलु मए अप्पा दृढ समणाप्तो से सेए बुइए जण जाणावयच खलु मए अपादहु से मणासो तेवदये परमवरपोमरीए युइए रायाणंच से खलु मए अपाह टुसमणानसो से एगे मदंपनमवरपोमरीए बुझए अन्ननयिाय खनु म ए अप्पाइड्रसमणानसो ते चत्तारिपुरिसजाया घुश्या धम्मच खलु मा अपाद१ समणानसो से निकू युइए धम्मतिवंच खलु मए अप्पाद मणानुसो सेतीरे बुए धम्मकच खलुमए अप्पाहटु समणासो से से हे बुधए निवाणंच खलु मए अप्पादव समणानसो से नप्पाए बुइए एक मेर्यच मए थप्पा समणानसो से एवमेयं बुश्यं ॥१२॥ दर्परानु नि वाश्याकार (लोपंचमएके) एलोक जे मनुष्य क्षेत्र ते में ( के) पोना को जाणीने (समासों के हाथायुप्पमंत श्रमणों ( जिपाक ) प्रकरणी कही थने (कम्मंचखाउमएफ) थष्ट प्रकारना क राय धनपतसिंघ वादाजरका जैनागम संयद नाग उसरा. ५३ में (थप्पाहतुके) पोताथकी जाणीने (समणाउसोके० ) हेसाधु (सेउदएके०) ते पाणी (युइएके०) कह्यो (कामनोगेयके०) कामनोगने खजुइति वाक्यालंकारे (म एके०) में (थप्पा(केए) पोता थकी जाणीने (समणासोके) हेसाधु (सेके०) तेने (सेएके) कर्दम (युइएके०) कह्यो जेकर्दमाहे खुता थका जीव पोते पोताने उरी नशके थने (जणके०) सामान्यलोक ते (जाणवपंचके०) जनपद एटले थार्य देशना उपना एवा धनेक लोक तेने (खलु मएके०) में निश्चेकरी (अप्पाद(के) पोताथकी जाणीने (समपाउसोके०) हे थापुप्यमंत श्रमणो (तेबहवेके०) तेवा घणा एक (परमवरपॉमरीएए के) पद्मकमलो कह्या तथा (रायाणंचसेरखनुमएबाप्पा हदुसमणाउसोके) राजा जे सामान्य लोकना अधिपति केवाय तेने में पोता थकी जाणीने हे श्रमणो (एगेमहंपचमवरपोमरीएइएके०) एक महोटू पुंमरीक कमल क यो थने जे (धन्ननछियायके०) थपतीर्थक क्रियावादि थक्रियावादि प्रमुख (तेके) तेने (खजुमएथप्पा ददुसमणउसो के० ) में पोता थकी जाणीने हे श्रमणे (चत्ता रिपुरिसजायायुश्या के०) चार पुरुप जात कह्या तेउ राजारूपमहोटो कमन तेने उ करवाने थसमर्थ कह्या थने (धम्मचखलुमएप्पाहदुसमणाउसोसेनिरकूबुशए के) जे श्रुतचारित्ररूप धर्म तेने में पोता थकी जाणीने हेअंमणो निकु एटले थणगार को जेमा घुमरीक कमलरूप राजाने उभरवानी समर्थाइ कही (धम्मतिउंचखलुम । एथप्पाहासमणउसो सेतीरेयुइए के) तथाने धर्मतीर्यते निश्ों में पोता थकी जा पीने तीर एटले कांतो कह्यो (धम्मकहंचखलुमएथप्पासमणाथसोसेसद्देवुइएके०) तथा जेधर्म कथा ते निों में पोता थकी जाणीने हे श्रमणो तेने में शब्द कह्यो (नि छापंचखजुमएथप्पाहुद्दुसमणावसोसेउप्पाएषुए के० ) तथा जे मोक्षपद ते निचे में पोता यकी जाणीने हे श्रमणो तेने में कमलनो तवरवो कह्यो (एवमेयंच के०)ए पूर्वोक्त सर्व लोकादिकपदार्थ ते खलु शब्दवाक्यालंकारेंचे (मएके०) में (बाप्पाहद्द के) थाप थकी जाणीने (समणाउतो के ) हेमणो थायुप्यमंतो (सेएवमेबु पके०) तेने पुष्करणी कमल प्रमुख एरीते में कह्या एटले सामान्य प्रकारे दृष्टांत क ह्यो हवे विशेप थकी राजा उरणादिकनाव कहे ॥१२॥ ॥ दीपिका-लोकं मनुष्यत्रं । चशब्दः समुच्चये । खलुफ्यिालंकारे । मया (थप्पा ह(त्ति) थात्मनि पाहत्य व्यवस्थाप्य थथवा यात्मना सयमाहत्या झाला न परोपदे शतः सा पुष्करिणी वक्ता । कर्म चाष्टप्रकार खजु मयात्मनि थाहत्य थात्मना वा था हत्य हेमण थायुष्मन् तऽवकमुक्तं पुंडरीकोत्पत्तिकारणं । कामधारूपा नोगामदन Ti-मं ममनोरमंडागर्यमाद । नयां UGH क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. च्यापाराः । सकदमः । यथा पंकेमममात्मानमुत शक्यं । एवंविषयेप्वपीति पंच्या साम्यं । जनं सामान्यलोकं जानपदाथार्यदेशजातास्तानाश्रित्य तानिव दरीकाणि उमानि राजानं चक्रवादिकमाश्रित्य पद्मवरपुंडरीकमुक्त।थन्यतीथिका त्यतं वतारः पुरुपाउताःतेपां राजपुंडरीकोझरणे सामर्थ्यानावाधर्म चाऽऽत्मन्य मनिरुतः । तस्यैव राजपुंडरीकोरणेसमर्थखात् धर्मतीय च खल्याश्रित्य मया ग्मुकं धर्मदेगनां चाप्रित्य मया तनिक्षोः संबधी शब्दवतः । निर्वाणं मोदंचा गेल्योगातकः । एवमेतत्रोकादिकं च खल्वात्मन्याश्रित्य मया श्रमणापुमन नकरियादिकं दृष्टांतत्वेनकिंचित्साधादेवमुक्तं ॥ १२ ॥ टीका-तदधुना नगवान् पूर्वोक्तस्य दृष्टांतस्य यथास्वं दार्टीतिके दर्शयितुम् (जोगमादि) सोकमिति मनुष्यत्रं । चशदउत्तरापेक्ष्या समुच्चयार्थः । रस मायागरे । मयेयात्मनिर्देशः । योपं लोकोमनुष्याधारस्तमात्मन्याहत्य व्यव माया का प्रायुप्मन श्रमण थारमनाया मयाऽऽहत्य न परोपदेशतःसा पुकार Gramin मै पाटनकार यदलेन पुरुषपोंडरीकाणि नयति । तदेवं MITER मनाश याहत्ययपाहत्य वा । एततं नवति । हेअमए विमा कांप्रिय तक तत्वेनोपन्यस्त कर्मचात्र FREEगामानमामाः सदादयोरिषयास्ते एव मुग्यतातिनोगाः नातु नोगाम्नान मयात्मन्याहत्य सेयः कर्दमोऽनिहित १६ दिrinाय पियप्याराकोनात्मानमुदतमलमित्येत Errent । एप जनं गामान्य लोक या जनपदे नवाजानपदानिक rar | साहितिजनपदीयानि ताभ समाश्रित्य मया दार्टी मान्य नरहन मद्दत पवाटिहिणि दृष्टातत्वेनानिहितानि । तपा मार पानी दृष्टानम्वेनानि हिन तथान्यतीथिकान राम सदर मताने गाडरीकोबरा सामर्यवंकल्पात् । र मा यमन मनिका निहितस्तस्यय नयन्यो- rETTEL तीर्थच मयाश्रिय मया तमगुतं । *रमा मनिटमधी दादीनिहितमया निर्यात मोद मान्य नागोययनमा बामगाइन्य गा बलमा श्रमायुम्मन गएनपारित कार राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एज्य इह खलु पाईणंवा पडीणंवा नदीणंवा दादिणंवा संतेगतिया मणुस्सा न चंति अपपुवेणं लोगं चवन्ना तं जहा आरियावेगे अणारियावेगे । च्चागोत्तावेगे णीयागोयावेगे कायमंतावेगे रहस्समंतावेगे सुवन्नावेगे 5 वनावेगे सुरूवावेगे उरूवावेगे तेसिंचणं मणुयाणं एगे राया नव महयाहिमवंतमलयमंदरमहिंदसारे अञ्चतविसुधरायकुलवंसप्पसूते निरंतररायलरकण विराश्यंगमंगे बदुजणबहुमाणपूए सघगुणस मि खत्तिए मुदिए मुशानिसित्ते मापिनसुजाए देयप्पिए सीमंकर सी मंधरे खेमंकरे खेमंधरे मपुस्सिदे जपवयपिया जपवयपुरोदिए सेवक रे केकरे नरपवरे पुरिसपवरे पुरिससीहे पुरिसासीविसे पुरिसवर पोरीए पुरिसवरगंधही अदिते वित्त विविन्नविनलनवणसप पासपजाणवादणाणे वदुधणवदुजातरूवरतए आगपनगसंपन ते विडियपनरनत्तपाणे बदुदासीदासगोमदिसगवेलगप्पनूते प डिपुरएकोसकोघगारानधागारे बलवं यल्लपचामिए नदयकंटयं म लियकंटयं नदयकंटयं निदयकंटयं अकंटयं उदयसत्त निदयसन मलि यसत्तू बछियसत्तू निडियसत्तू पराश्यसत्तू वगयनिकमारिनयथि प्पमुकं रायवन जहाग्यवाइए जावपसंतमियममररऊ पसादमाणे विदति तस्सणं रन्नो परिसा नव नग्गा नग्गपुत्ता नोगा नागपु ता इकागाइ इकागाइ नायना नायना कोरबा कोरबा नहा नहपुता माहणा मादयपुत्ता लेह लेवापुत्ता पसबारो पसतारोपुता सणायः सेणावपुत्ता ॥१३॥ तेसिंचणं एगतीए सड्डानय कामंतं समणाया मादणावा संपहारिंसु गमगाएत अन्नतरणं धम्मणं पन्नतारोवयं म्मेणं धम्मेणं पन्नवपस्सामो सेएवंमायाद नयंतारो जेदामए एम धम्मे सुयरकाए सुपन्नते नवः ॥२४॥ अर्थ-(इहरपलुके०) एमनुप्प लोक मोहे पलुइति वारपाजंकार (पाहतवार)प्रति डीवाके) पभिमदिशि (उदीयाके) उत्तरदिशि (दादिगर)ददिति एमार शे यथया विदिशिए (संगतियामपुरसानयंतिक) कोड एर मनुष्य हांप ते (a तीये सूत्रस्तांगे दितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. पुर०) अनुशमे (लोग के०) लोकपणे (उववन्नाके) उपना ले (तंजहा के ते देखाउने (धारियायेगे के) एक थार्य मनुप्यते सादा पचीश देशना उपना (थ पिया के.) एक धनार्य देगना उपना ते संग पवन सबर बबादिक जाए (व्यागनाने के) एक उंचगांना वपना (पोयागोयावेगे के०) एक नीवगोत्र पना (कायमंताव के.) एक शांश दीर्घ काय वाला (रहस्समंतावेगे के०) चनमानी काय वाला (सुनायेगे के.) एक रुडा वर्ण वाला (उपनावेगे के.) माता (मुस्वारी के.) एक नता रूपवाना (पुरुयावेगेके०) एकम (सिंचामावा के०) ते मनुष्य माहे वली (एगेरायानय के०) मागजा कोहीप तोके (महयाहिमवंत के०) महोटो हिमवंत (म at (मंग) मेरुपात (महिंद के०) महें एनो पेरे जेनु (मारे mi (गाजांसप्पमतेके.) अत्यंत निर्मश दोष रहित EMPETIT ने जन्म पाम्याने (निरंतररायलरकण के०) Intram- Tam(सिगमंगे के) विराजमान एटो। Premया (पण के.) पणालोफ (बलुमाण के०) ramari) (गणमिद के० ) रामस्त राजाना जेर Finar PER(मो) क्षत्रिय जातवंत (दिए थे। Ferrrr irr) गातापितातिर परिवार मनाने राजा Free मा वि राजावत अथवा माता hिa या कराना गुणे करीसहित (सी REET 1) गोदालो धानार (मारे ) का म र HTTriT) कानी पानार (मिमी INTET पाने देगना ने पिना समान ( TRICT : nान मानिन माना जाता ५.३ रहे। कंदा .) यवन कार्यमा कानार (Trmit र: UTET प्रभान (गीर.) 7 TET यानित मांगा का र मानकमार नगमान (1) प. Titna TET) ( १. महागपरmammi.it राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह लाग इसरा. ५७ दिक धारान नासन (जाण के) पालखीप्रमुख (वादणाणे के ) गाडी पोडादिक तेणेकरीने थाकीर्ण (बहुधण के०) पणो धन (बहुजातरूव के० ) पणो सु वर्ण (रतए के०) पणो रजत एटले रुपु (पाउगपउगसंपत्ते के ) अर्थ लान बम णा बमणादिक तेहयो उपाय ध्यापारादिक तेणे करी संयुक्त (विडियपचरनतपाणे के.) पणा नात पाणी लोक जमे विशेपे देवरावेठे (बहुदासीदास के) पणा दासी तथा दासले (गोके०) सुपन (महीस के) नेंस (गवेलग के०) गाय गेटी गाम रा वकरी ते (प्पनूते के) मनूत एटले घणाचे वली (पडिपुरस के) प्रतिपूर्ण (कोसके०) सदमीना नमार (कोजागारा के०) धानना जमार (उदागारे के०) खड्ग विसूल नालादिकना नमार (बलवं के०) पोते बलवंत (उबल के) उर्व लो (पक्षामिए के० ) वैरी जेना (उहतकंटयं के०) विणास्याचे समस्त गोत्री जेणे (मजियकंटयं के०) शनि थपहारीने मान नंग कोधावे गोत्री जेणे (उदयकंटयं के) उद्देश थकी काढचा गोत्री जेणे (निहयकंटयं के०) जेणे गोत्रीने हराव्याने (थकंटयंके०) प्रतिमल वैरो रहित (उदयसनूके) विणास्याचे शत्रू जेणे (निहियस सूके०) जेणे शत्रुने हराव्याठे (मलियसत्तूके०) कवि थपहरीने मान नंग करखावे वैरी जेणे (अभियसनुके०) उदेश थकी कढाध्या वैरी जेणे (निझियसत्तुके०) विशेष थकी जीत्यावे वश करखावे वैरी जेणे (पराश्यसत्तू के०) तेना राज्यने लेवे करी पराजय प माध्याने शव जेणे वली (पयगय के०) वपत एटले गया जेना राज्यने विपे यु ग या ते कहेने (अनिरकके०) काल उनिह (मारिके० ) देवादिकना करेला मारी मर कीना लय (नयकेण) वैरीना नय थकी (विष्पमुझके) रहित (रायवनरके) एरीते रा जानुं वर्णन (जदावचवाए के०) जेम व्यवाद सूत्रमा वर्णन कखोते तेना सरिखो (जा वपसंत के०) ज्यांलगे उपशमाव्याते (विमरर के०) स्वचक परचकना लय ज्या नथी एवो राज्य (पसाहेमाणे के० ) पालतो थको (विदरति के. ) विचरे (त सफरनो के०) हवे तेराजानी (परिसानचंति के०) परपदा केची होए से कहेवे. (जग्गावग्गयुत्ता के ) व्यफुलना उपना ते उपकुलना पुत्र (नोगानोगपुत्ता के) जोगकुलना उपना ते नोगकुलना पुत्र (कागारकागा के) श्रीयादीश्वरनो वंश जे इक्ष्वाग तेना उपना ते वागवंशना पुत्र (नायानानायानाके) हातकुलना उपना ते झातकुलना पुत्र (कोरबाकोरबा के०) कौरवकुलना उपना ते कौरयकुलना पुत्र (नहान हपुत्ताके) सुनटकुलना उपना ते सुनटना पुत्र (माहणामादणपुत्ताके) ब्राह्मणकुलना उपनाते ब्राह्मणना पुत्र (लेघश्लेयधुत्ताके)लबाधिपति वणिक् जाति विशेप तेना पुत्र (पसधारोपसबारोपुना के०) पणो जने घरे लक्ष्मीनो विस्तार होय तेने घेर उप ते एत वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. तेना पुत्र (सेणावश्णावश्पुत्ताके०) सेनाधिपतिना पुत्र इत्यादिक सनावर्णन थकी जा एचो.॥१३॥(तसिंघणं के) तेमाहे (एगतीएके) कोई एक पुरुप (सड़ानवश्के०) धर्म करवाने अक्षावंत धर्मार्थी होय तेने एवो (कामंत के) धर्मार्थी जाणीने (समणारा माहणावाके०) श्रमण ब्राह्मण मली (संके०) सम्यक् प्रकारे पोतानो धर्मप्रतिबोधवानि मित्त (पहारिसुगमणाए के.) तेना समीपे थालोचो चिंतवे ते केवो (तस्थन्नतरेपर म्मेम्पन्नतारोवयं के) त्यां थमे थमारा धर्मना प्ररूपणहार थापणो धर्म प्ररूपणु एवो थालोची राजाने संमुख थायी वोळ्या (इम्मेणंधम्मेणंपन्नवस्तामो के०) एथागल कहे नेते धर्म परुपा तेज कहेने (सेएवंमायाणह के०) अमे धर्म कहीये ते एम जाणे (जपंतारो के.)घहो जय थकी राखनार (जेहामए के.) जेम ए प्रकारे थमारो (एसधम्मेयरकाएसपन्नतेनवर के) ए धर्म स्वाख्यात स्वप्रज्ञत. ॥१॥ ॥ दीपिका-एवंसामान्येन दृष्टांतयोजनामुक्त्वा विशेपेण तामाह । (इहेति ) हा रिमन् लोके । सनुर्वाश्यालंकारे । प्राच्या प्रतीच्या दक्षिणायामुदीच्यामन्यतरत्या या दिशि संति पियंते एके केचन मनुष्यानयंति । भानुपूर्वणेमं लोकमाश्रित्योदय माः । तपथा। याांधायदेशोत्पन्नास्तदन्येऽनायर्याएके चौत्रानचित्रिएके कापो महारायः नोएवं तमियते येपो ते कायवंतोन्हसवंतोवामनकुन्जादयः सुत्र of गोननरतियोऽर्षणः कलादादिवर्णाएके सुरूपाएके पुष्टरुपास्तेपांमध्ये म हान पषिदकांगजा नयनि । किन्तः । महाहिमवन्मलयमंदरमहेंशणामिय सा राम धनं या पम्य सतया । स्पेवं राजवर्णकोयावऽपशांतडिंबडमरं राज्य साधपन निधनि । तत्र चिं परानीकनपं टमरं स्वराष्ट्रदोनः । तस्य च राज्ञः पर्पत्र मा नयनि । नया । मातत्कुमाराध वसपुत्राः । एवं नागपुत्रादयोपियाः । (से जाति) हिजोवलिमित्ययः । प्रशाम्नारोबुध्युपजीविनोमंध्यादयः सेनापतयश्च एके ॥१॥ मा कृषिदेवकः अमावान धर्मजिप्सर्नयति । कामं निभित तं प्रक्षा से समय ननिकगमनाप पारितवंतग्नप्रतिरोधाय तत्समीपे गमनं चिंतितवंतः। भारत ममनयमिन प्रक्षापयितारायमिति विचित्य राजानं सकी न पर नादियामएवं मंचार्य राजनिक गत्ला एवमूचुः । यथाहं वदामि एवं ने मंतांपूर्व जानीत पपा देन प्रचारेगा मयपधर्मः साख्यातः सोनयन ताधिक मामलोगो गताः मानिमाणांपदेशं ददाति । तमायः पुरुषलोवतसरीरयादी मन मंदानां नो ॥ १४ ॥ ही ममदन दनदाहतियोयोजनां कृत्वाऽधुना विशेषणप्रधाननृत रायधनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ՍԵՒ राजदातिकं तऽधरणार्थत्वात्सर्वप्रयासस्येति दर्शयितुमाह । (इहखइत्यादि) इहास्मिन्मनुप्यलोके । खलु वाक्यालंकारे । इहास्मिन् लोके प्राच्या प्रतीच्या ददि णायामुदीच्यामन्यतरस्या या दिशि संति विद्यते एके केचन तथाविधामनुप्या धानुपूष्य मं लोकमाश्रित्योत्पन्नानवंति तानेयानुपूर्यण दर्शयति । तयथेत्युपन्यासार्थः । धारा याताः सर्वहेयधर्मन्यइत्यार्यास्तत्र क्षेत्राधिर्धपदिशतिजनपदोत्पन्नास्त बघतिरिक्ता स्त्वनार्याएके केचन नवंति । ते चानार्याः क्षेत्रोत्पन्नाश्रमी इष्टव्याः ॥ सगजगण सवरबब्बर कायमुरडोडगोडपरिकणिया ॥ धावगाहो परोमय, पारसरवसरवासिया चेव ॥१॥डोंबिलयतवसबोकस,निबंधपुलिंदकोंबनमररुया कोंचाय चीण चंचुय,मालय दमिलाकुलंपाय ॥ २ ॥ कैकयकिरीयदयमुह,खरमुह तह तुरगमेंढयमुदाय ॥ हयकमा गयकरमा, यो य पारिया बहवो ॥ ३ स पावायचंडदंडा,षणारिया णिघिणा घिर णुकंपा ॥ धम्मोनि थरकराई, जे सुण पतिसुमिणेविइत्यादि । तयोर्गोत्रमिट्याकुवं शादिकं येषां ते तथाविधाएके केचन तथाविधकर्मोदयवर्तिनः । वाशब्दउत्तरापेक्ष्या वि कल्पार्थः तथा नीचत्रिं सर्वजनावगीतं येपाते तथा एके केचन नीचैर्गोत्रोदयवर्तिनोन सर्वे । वाशब्दः पूर्ववदेव । ते चौघेर्गोत्रानीचैत्रिा वा । कायोमहाकायः प्रांगुत्वं तदि यते येषां ते कायवंतस्तथा हस्ववंतोवामनककुटजवडनादयएफे केचन तथाविधनाम कर्मोदयवर्तिनस्तथाशोननवर्णाः सुवर्णाः प्रततचामीकरचारुदेहास्तथा पुर्वर्णाः रूलरू धादिवर्णाएके केचन तथा सुरूपाः सुविनतावयवचारुदेहास्तथा इष्टरूपाउरूपावीनत्सदे हास्तेपां चोर्गोत्रादिविशेषणविशिष्टानां महान् कश्चिदेवैकस्तथाविधकर्मोदयाशाजा जय ति सविडोप्यते महाहिमयन्मलयमंदरमहेंशणामिव सारः सामथ्र्य विनवोया यस्य सत था इत्येव राजवर्णकोयावऽपतिबिडमरं राज्यं प्रसाधयंस्तिष्यतीति । तत्र डिवः परानी फसृगालिकोडमरः स्वराष्ट्रक्षोनः। पर्यायायेतावत्यादररत्यापनार्थमुपात्तीति । तस्य चैवंधि धगुणसंपडपेतराज्ञएवंविधा पर्पजयतीति । तद्यथा । उग्रास्तत्कुमाराधोयपुत्राः । एवं नो गपुत्रादयोपि इष्टव्याः॥ शेपंसुगमं । यावत्सेनापतिपुत्रशति । एवरले इति । लिप्मुकः सवणिगादितथा प्रशास्तारोवुध्युपजीविनोमंत्रिमनूतयः ॥ १३ ॥ तेषां च मध्ये कश्चि देवकः अमावान् धर्मलिप्सुः काममित्येवताऽयधृतमेतद्यथा धर्मश्रक्षासुरवधार्य घ त धर्मलिप्सुतया श्रमणाब्राह्मणावा संप्रधारितवंतः समालोचितवंतीधर्मप्रतिबोधनिमि नं तदंतिकगमनाय तत्र चान्यतरेण धर्मण स्वसमयप्रसिधेन प्रज्ञापयितारोवयमित्येवं नाम संप्रधाप ते राजानं स्वकीयेन धर्म प्रज्ञापपिप्यामएवं संप्रधार्य राजौतिकं गत्वैव मूचुः। तद्यथा। एतद्यथाहं कथयिष्यामि एवमितिच वदयमानीत्या नवंतोयूर्य जानीत नयाबातारोवा यथा येन प्रकारेण मर्यपधर्मः स्वारख्यातः सुप्रज्ञतोनवतीत्येवं तीथिकः Uo वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. खदर्शनानुरंजितोन्यस्यापि राजादेः स्वानिप्रायेणोपदेशं ददाति । तत्राद्यः पुरुषजातका जीवतहरीरवादी राजानमुदिश्यैवं धर्मदेशनां चक्रे ॥ १४ ॥ तं जहा नटुंपादतला अहे केसग्गमच्या तिरियंतेयपरियंते जीवे एस आयापऊवे कसिणे एसजीवे जीवति एसमय णोजीव सरीरे धरमाणे धर विणमिय गोधर एयं तं जीवियं नवति अदहणाए परेदि निङ अगणिजामिए सरीरे कवोतवन्नाणि अहीणि नवंति आसंदीपं चमापुरिसा गामं पञ्चागांति एवं असंते असंविङमाणे जेसिंतं असं ते असंविङमाणे तेसिंतं सुयकायं भवति अन्नोनवति जीवो अन्नं सरी रं तम्हा तेएवं नोविपडिवेदेति अयमानसो आयादीदेतिवा हस्सेतिवा परिमंमलेतिवा वहतिवा तंसेतिवा चनरंसेतिवा आयतेतिवा नलसिए तिवा अईसेतिवा किण्हेतिवा पीलेतिवा लोहियहालिद्दे सुकिलेतिवा सुजिगंधेतिवा उतिगंधेतिवा तित्तेतिवा कडुएतिवा कसाएतिवा अंबि लेतिवा मदुरेतिवा करकडेतिवा मनुएतिवा गुरुएतिवा लदुएतिवा सि एतिवा नसिणेतिवा निवेतिवा लुकेतिवा एवं असंते असंविऊमाणे जे सिंतं सुयकायं नवति अन्नोजीवो अन्नंसरीरं तम्हा तेणो एवं ज्वलनतिर थर्थ-हवे त्या थादि पुरुपजात ते तळीव तहरीरवादी जीव ले ते राजाने उद्देश पोताना धर्मनी देशना थापेठे (तंजहा के ) ते जेमजे तेम कहे (उड़पादतला के पगनातलीया यकी उपरें धने (बहेकेसग्गमच्या के०) मस्तकना केशाय थकी नीचे था (तिरिपंतेयपरियंते जीवेकेति| त्वचा जे चामडी ते पर्यंत जीव जाणवो एटला से म शरीर थकी निकलतो जीव जुदो देखातो नया तेथीजजणायक तेज शरीर थने ते. जीव एटले एशरीर तेहज जीय परंतु ए शरीर थकी यात्मा जुदो एम न जाण (एसथायापलयेकसिणे के०) ए जे शरीर तेहिज यात्मानुं संपूर्ण पर्याय अवश्य विशेष जाणयो (एसजीवेजीवति के०) जेटलो काल ए काया जीवे तेटलो काल जीव पण जीवे (एसमयणोजीव के.) ए शरीर मरण पामे तेवारे जीव पण रण पामे पण जीव एटले जीवे नहीं (सरीरेधरमाणेधर के०) ए शरीर ज्य, सुधा पचिनूतने धरे त्यो सुधौथात्माने पण धरे (विणिमय णोधरके०) ए शरीर विण एएए राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ते जीवनो पण विनाश थाय णोधर एटले पनी जीवने धरीन शके (एपंतजीविपनवति के०)एजीवनो जीवितव्य ठे तेथी शरीर विणशे थके श्रात्मा पण विणशे एवो करीने (थद हपाएपरेहिनिहरके धन्यलोक वालवाने थर्थ स्मशानादिकने विप लेजाय (धगणि हामिएसरीरे के तेयारेथनीय करी शरीर प्रज्वाले ते त्यो नि:केवल(फयोतवन्नायिके०) कपोत वणे (यजाणिनवंति के०) यस्थि एटले हाम देखायचे परंतु तेथकी धन्य या स्मादिक पदार्थ कोइ देखाय नहीं के जे थकी यात्मा चस्तिपषु यमे जाणी (धा संदीपंचमापुरीसागामपञ्चागचंति के) तथा पांचमी जेनो मांगने एया चार पुरुष ते मुवेलाने प्रज्यातीने पोताने गामे थाये माटे जोथात्मा शरीर थकी जुदो होप नाग रीर थकी निकलतो देखाप थने ते जेवारे नथी देखातो तो जाणिये नेए जे तेदिन शरीर थने तेदोज जीव (एवंके०) एरीते (असंतेके०) जीव यवतोने (घसंघिडामाणे के०)यविद्यमान जातो थको जाणवामा नथी धावतो (सितंबसंत के०) जेनी ए पद के जीव थत्तोले (संविदामाणे के०) विधमान जेनी एगो पदले (तेसिंत के० ) तेनो ए पूर्वोक्त वचन ( सुपरकायनवति ० ) सागात एमाण वो थने जेनो (चन्नोनवतिजीयो के०) जीव धन्य धने (घसरी के० ) पण थन्यत्रे एवं जे कहेते ते गामरी प्रवाहे पथ्या थका (तरक्षा .) तम्मात् ( एवं के) ते एवो (नोविपडियेति फे०) जे धागत कहेशे ते नपी मापता. तेज कहे (थयमासो के०)यहो घायुप्पमंत एजीर शरीर पसी सही गली तो एनो शो प्रमाण (थापादीहेतिया के०) थारमा ए दी एटने लोगोंडे (भागे तिया के०) किंवा न्हस एटले थंगुग थथया जात प्रमाण न्हानांचे (पग्गिंगन या फे) किंवा चुडी थथया चंई मंमलने घासारें(पतिया ..) किंया पाहता सामुने थाकारेंचे (सेतिया के०) रिंचा त्रिचूणा सीरोटाने धारा (पांगनि वा के०) चाखूणो (थायतेतिया के०) पाना सरीमो लागोजे (निएनिमा) वसूणा वहाशनोवे (बांसेतिया के०) धावहासनी थाउ म्वृणोरे (शिदिनिवार) फासे वणे (जीजेतिया के.) नीले चणे (लोहिपहाजिरसहिनिशा के) हात चणेचे किंवा हलदर जेवा पाजे वणे किया अपने बाँडे (सुनिपनिया के) रनिगंध कपूर समान (ग्निगंधेतिया के.) प गुमहाविसमान पाग यात्री (हिनेतिया फे) तातो रस मिरची समान (कहनियाक) बाग्म नीमडा समानठे (फसाएतिया के०) एसापनी कारज समान मानिन 0) खाटा रस समान (महुरेतिया के) निनो मनान मर ग तथा स्पर्शधाश्री ( करकडे तिवा के) करता सरसराहा (महतिया) पा के तः स्यात्तदा निर्गबन दृश्येत नच दृश्यते तस्मात्तळीवस्तदेव शरीरमिति एएस वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. याकतुल समान सुंहालो फरशने गुरुएतिया के०) लोवत् नारी फरशने (जदुर वा के०) अर्कतुलवत् हलवो फरशठे (सिएतिवा के० ) शीतल फरशते (उमिणे वा के० ) नाम फरशने (निक्षेतिया के ) चीकणो फरश (सुरकेतिया के.) फरशले एटला फरश माथी थात्मानो कयो फरशळे ( एवंथसंतेथसंविङमाणेजे के०) ए कारण माटे जे थात्माने अठतो थविद्यमान कहे (सुयस्कार्यनवति के तेनो जलो स्वारख्यात जाणवो बली जे (अन्नोजीयो के०) अन्य जीव (धन रीर के०) थने शरीर पण धन्य एम कहे। (तम्बाके) तस्मात् (तेणी एवंउवा ति के० ) ते एवातना अजाण पणाने लीधे नथी लोणतामाटे ते नास्तिक॥ १५॥ ॥ दीपिका-तद्यथा । लध्वं पादतलादधश्च केशायमस्तकात्तिर्यकच त्वक्पर्य जीवः। कोर्थः । यदेव शरीरं सएव जीवः । न शरीरादन्यः कश्चिदात्मास्ति । या कायएवात्मनः पर्यंतोऽवस्थाविशेपः कृतः संपूर्णः शरीरोपलंने जीवएवोपलम्पन्न र्थः। एपकायोयावङीवति तावडीवोपि जीवतीत्युच्यते । एपकायोयदा मृतस्तदा जीवोपिमृतइति व्यपदिश्यते । यावरीरमव्यंगं धरति तिष्ठति तावडीयोपि विनष्टे की रे जीवोपि न धरति विनष्टश्त्यर्थः । तदेवं यावदेतहरीरमध्युत तावदेव जीवस्य ती तं नवति विनष्टे शरीरे तपोजीवोपि विनष्टाति कलादहनायासमंतादहनाथै इन शानादौ नीयतेऽसौतस्मिश्च शरीरेऽग्निनामापित कपोतवन्यस्वीमि केवलमुपलम न कश्चित्तदपरोजीवः । ते च तहांधवाजवन्यतोपिच वारः । यासंदी मंचकः सपंचना येपति यासंदीपंचमाः पुरुपास्तं कायममिना ध्मापयित्वा स्वं ग्रामं प्रत्यागहति । यदि पुन रात्मा कायाभिन्नः द्यमानोऽननुनूयमानोजीवइति तेषां तत् साख्यातं नवति । येपा पुनरन्योजीवोऽन्यवर मेवंनूतोऽप्रमाणकएंवांगीकारस्तस्माने मूढतया प्रवर्तमानाएवं वदयमान जानंति । यथा हे यायुप्मन् अयमात्मा शरीराजिनः सक्रियमाणः किंपरिमाणः स्या दिति वाच्यं । किंदीः किन्हवत्यादि संस्थानेषु परियादिवर्णषु किंमत त्यादि गंधयोः किं सुरनिगंधइत्यादि । रसेपु कि तिमत्यादि स्पर्शपु किंकर्कशइत्यादि तदेवं संस्थानवर्णगंधरसस्पर्शानामनावासनविद्यमानमा येषां तत् स्या स्मात भवति यथायोजायोन्याचरीमति पतस्मात्याविद्यमानत्वात् ते जीवा नॉनवात्मानमुपलनंते ॥ १५ ॥ टीका-तद्ययोर्ध्वमुपरि पादतलादधश्च केशाग्रमस्तकात्तिर्यक् च त्वपर्यंतोजीवः । ६० विप्रतिवेदयति रायधनपतसिंघ वादाजरका जैनागम संग्रह नाग सरा. एण्३ नवति । देवतघरीरंसएय जीवोनेतस्माचरीरामचतिरिक्तोस्त्यात्मेत्यतस्तत्प्रमाणएव नवयसावित्येवंच रुत्वैपयात्मायोपं कायोऽयमेव च तस्यात्मनः पर्यवः कृत्स्नः संपूर्णः पर्यायोऽवस्थाविशेषः तस्मिन्ध कापात्मन्ययाप्ते तदव्यतिरेकाळीवोप्यवाप्तएव जवति । ए पच कायोपावंत कालं जीवेदविरूतथास्ते तावंतमेव कालं जीवोपि जीवतीत्युच्यते । तदव्यतिरेकात्तथैव कायोयदा मृतोविकारनाग्नवति तदा जीवोपि न जीवति जीवशरीर चोरेकात्मकत्वात् । यावदिदं शरीरं पंचनूतात्मकमव्यंगं चरति तावदेव जीवोपीति । त स्मिन विनष्टे सत्येकस्यापि नूतस्यान्यथानावे विकारे सति जीवस्यापि तदात्मनोविनाश स्तदेवं यावदेतहरीरं वातपित्तश्लेप्माधारं पूर्वस्वनावादप्रव्युत तावदेव तजीवस्य जीवितं न चति । तस्मिंच विनष्टे तदात्मा जीवोपि विनष्टशतिरुत्वा यादहनायासमंतादहनार्थ श्मशानादो नीयते यतोऽसो तस्मिश्च शरीरेऽग्निमापिते कपोतवर्णान्यस्थीनि केवलमुप लन्यते न तदतिरिक्तोऽपरः कश्चिधिकारः समुपलन्यते यतयात्मास्तित्वशंकास्यात् । ते च तहांधवाजघन्यतोपि चत्वारः । थासंदी मंचकः सपंचमोयेपांते थासंदीपंचमाः पुरु पास्त कायममिनाध्मापवित्वा पुनः स्वग्राम गर्छति । यदि पुनस्तत्रात्मा निजशरीराजिनः स्यात्नतः शरीरानिगछन्दश्येत नचोपलभ्यते तस्माजीवस्तदेव शरीरमिति स्थितं । तदेव मुक्तनीत्याऽसौ जीवोऽसन्न विद्यमानस्तत्र तिष्ठन् गहुंचासंवेद्यमानोयेपामयं पक्षस्तेपात सारख्यात नयति । येषां पुनरन्योजीवोन्यचरीरमेवंनूतोऽप्रमाणकएवान्युपगमस्तस्मात्ते स्वयमूद्याप्रवर्तमानाएवमिति वक्ष्यमाणं तेनैव विप्रतिवेदयंति जानंति । तद्यथा । था युप्मन् शरीराद्दहिरन्युपगम्यमानः किंप्रमाणकः स्यादितिवाच्यं । तत्र किं दीवः शरीरा मांशुतरः उत्त म्हस्वोंगुष्ठश्यामाकर्तडुलादिपरिमाणोवा । तथा संस्थानानां परिमंडलादी नां मध्ये किंसंस्थानस्तथा सलादीनां वर्णानां मध्ये कतमवर्णवर्ती तथा किंगंधः पहार सानां मध्ये कतमरसवर्ती तथा ऽष्टानां स्पर्शानां मध्ये कतमोयस्पर्शीवर्तते। तदेवं संस्था नवर्णगंधरसस्पर्शान्यरूपतया कयमप्यसावगृह्यमाणोऽसनसी.तथापि केनापि प्रकारेण संवेद्यमानोपि येपा तत्स्वारख्यातं नवति यथान्योजीवोन्यरोरकमित्ययं पदस्तस्मात्स्थ गविद्यमानत्वात्ते शरीरास्टथगात्मवादिनीनैव वदयमानीत्यात्मानमुपलनंते ॥ १५ ॥ से जहा णाम एके पुरिसे कोसीन असिं अनिनिवटित्ताणं बदसेका अयमानसो असी अयं कोसी एवमेव पति केश्पुरिसे अनिनिवटित्ता एं व्यसेत्तारो अयमानसो आयाश्यं सरीरं से जहा णाम एके पुरिसे मुंजान सियं अभिनिवटित्ताणं नवदंसेका अयमानसो मंजे इथं सियं एव मेव नहि केपुरिसे नवदंसेतारो अयमानसो आया इयं माहे नपी (सेजहाणामए के०) ए वचन यथा दृष्टांते करी देखाहेले नाम इति संना uu8 तीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. सरीरं से जहा णाम एकेर पुरिसे मंसा-अहिं अनिनिवटित्ताणं नवदं सेता अयमानसो मंसे अर्य अही एवमेव नचि के पुरिसे नवदंसे तारो अयमानसो आया श्यं सरीर से जहा णाम एके पुरिसे करय लाने आमलकं अनिनिवटित्ताणं नवदंसेडा अयमानसो करतले अयं आमलए एवमेव पति केइपुरिसे नवदंसेत्तारो अयमानसो आया श्यं सरीर से जदा गाम एके पुरिसे ददिन नवनीयं अनिनिध टित्ताणं नवदंसेका अयमानसो नवनीयं अयंतु दही एवमेव पति केश्पुरिसे जाव सरीरं से जहा णाम एकेर पुरिसे तिलहितो तिल्लं अनि निवटित्ताणं नवदंसेडा अयमानसो तेल्लं अयं पिन्नाए एवमेव जाब स रीरं से जहा णाम एकेश्पुरिसे इकूतोखोतरसं अनिनिवटित्ताणं उवदं सेका अयमानसो खोतरसे अयं गेए एवमेव जाव सरीर से जदा णाम एके पुरिसे अरणीतोअरिंग अभिनिवटित्ताणं नवदंसेला अयमानसो अरणी अयं अग्गी एवमेव जाव सरीर एवं असंते असंविङमाणे जेसि तं सुयरकायं नवति तं अन्नोजीवो अन्नं सरीरं तम्हा ते मिना ॥२६॥ अर्थ-( सेजहाणामए के० ) ते जेम यथा दृष्टांत ने तेम कही देखाडे है नाम इति संभावनायेठे ( के पुरिसे के०) को एक पुरुप (कोसी के०) पडीया थकी (थसिके. ) खड्ड काढीने स्थनिनिवटिताणके.) देखाडे धने (उबदसेना के कहे (थयमाउसो के०) हे थायुष्यमंतो था (थसी के) तलवार (अयंकोसी के०), पडियार एम जुदा जुदा देखाडी थापे (एवमेवटिकापुरिसेथ निनिवटित्ताणंउबद मारोथपमावसोधायाश्यसरीरं के) जेम ए पडिदार थने एखड्ग एम बने जुदा दा करी देवाडे तेम एवो को पुरुष शरम थने जीवने जुदो उदो करी देखाडनार जगत गर्न नूत ने शजी तने (थनिनिटिना के) जुदा जुदा काढीने (ज्यदसेक्षा के देसाद ने एतृण धने एमजी एम देखादे के (थयमावसोके) बदो थायुष्यमंत ( जेपमिप के०) ए तृण थने ए शजी (एवामेवन कि पुरिसेउवदसेनारोधपमा- सोयायाऽपंगरी के.) एम थामा थने शरीरने दो दो करी देखाडनार कोइ पुरु राय धनपतसिंघ वाहाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एएय नयी (सेजहाणामए के०) ते वली यथा दृष्टोते करी देखाडे (केपुरिसेमंसायही बनिनियटिनापंचपदंसेड़ा के० ) कोक पुरुप मांस थकी हाम जुदा काढीने देखाडेके (श्रयमाउसो के) थहो थायुप्यमंतो (मंसेयपंथलीके) था मांस थने ए हाड (ए वामेवणधिकेशपुरिसेउवदंसेत्तारोथयमाउसोथायाश्यसरीरं के०) एम था धात्मा भने ए शरीर एने जुदो जुदो देखाडनार कोई पुरुप नथी (सेजहाणामएकेश्पुरिसेकरयलान धामलकंघनिनिटिनाएंउवदंसेला के०) यथा दृष्टांते को एक पुरुप करतल एटले हथेली थकी थामलो जुदो करी देखाडे (थयमाउसोकरतलेधयंधामलए के०) हे वायुप्पमतो था हथेती थने था थामलो (एवमेवनाधिकापुरिसेउवदंसेचारोथयमा बसोधायाश्यसरीरकै०) एम था धात्मा थने या शरीर एरीते जुदा जुदा करी देखाडनार कोई पुरुप नयी (सेजहाणामएकेपुरिसेदही नवनीपंथनिनिवटिताउचदंसेजाधयमा उसोनवनीयं धयं तुदहीएवामेवनधि केइपुरिसेजावसरीर के०) यथा दृष्टांते केइ एक पुरु प दही थकी माखण जुदो काढीने देखाडे के थहो थायुप्यमंतो था माखण अने था दही एम था थात्मा थनेथा शरीर एरीते जुदा जुदा करी देखाडनार को पुरुप नयी. एमज यथा दृष्टांते कोई एक पुरुष तिल थकी तेलने जुदो काढीने देखाडे के यहो थायुप्यमंतो था तेल थने था खस एम थात्मा थने शरीरने कोइ पुरुप जुदो करी दे खाडनार नथी एमज यथा दृष्टांते कोई एक परुप सेलडी थकी सेलडीनो रश दो काढीने देखाहे के थहो थायुप्यमंतो था दुरस थने था गेतरा एम थात्मा थने शरीरने दो करी देखाडनार को पुरुप नथी यथादृष्टांते कोइ एक पुरुप धरणी थकी थमी जुदो काढीने देखाडे के है थायुप्यमंतो था थनि थने आ धरणी एम श रीर धने थत्माने जुदो करी देखाडनार को पुरुष नथी. ॥ (एवंथसंतेके०) एम अठ तो थने (थसंविङमाणे केथविद्यमान जे थात्मा तेने पूर्वोक्त पदार्थोने जेम जुदा जुदा करी देखाडे तेम ए घात्मा थने शरीरने दो जुदो करी देखाडनार जगत मां कोई पुरुप नथी (जेसिंतेसुयखायनवतितके०) ते कारण माटे तेहिज जीव थने ते हिज शरीर एपद सत्य स्वारख्यात जाणवो (तम्हाके) तस्मात् (अन्नोजीवोके०) धन्य जीव धने (यन्नंसरीरके) शरीर पण अन्य ए वचन (तेमिछाके) तेमिथ्यावे ॥१६॥ ॥ दीपिका-थात्मनास्तित्वं दृष्टांतराह । (सेजहा इत्यादि ) तयथा नाम क श्चित्पुरुपः कोशतः प्रत्याकारादतिं खङ्गमनिनिवृत्य समारुप्यान्येपामुपदर्शयेत् । त यथा । थयमायुप्मन् थतिः खगः । थपं च कोशप्रत्याकारः । एवमेव जीवशरीर योनास्त्युपदर्श पिता तथा जीवश्च शरीरमिति नास्त्येवमुपदर्शयिता कचिदतोन

No text on this page.

. रायधनपतसिंघ बाहाउरका जैनागम संग्रद नाग-सरा. एए वणवा पडिग्गदेणवा कंवलेवा पायपुसणेषवा तवेगे पूयणाए समासु तोगेपूयणाए निकासु॥२७॥ अर्थ-हवे एपक्ष ग्रहण करनार नास्तिक ते देखाडेवे एवा अध्यवसाय प्रवर्ततो एको नास्तिकवादि (सेहंताके) ते पोते पण प्राणीयोने हणे केमके ते प्राणातिपातने विपे दोष नेपण जाणतो थको माटे बीजाने पण जीवघात करयानो उपदेश श्रापे ते उपदेशक हेवे. (तहणहके०) ते खादिके करी प्राणीउने हो एमां दोप नथी (खणदके) पृथिव्यादिकने खणो (छणहके० ) वेदो (मदहके० ) वालो दहन करो (पयहके०) पचायो रसोइ करो (थालुपदके०) लूंटो (विलुपदके०) विशेपे लूंटो (सहसाचारे हके) वस्त्र पात्रादिक सर्व थण विमास्या फरी (विपरामुसहके) इत्यादिक विपरी तमति उपदेश थापे (एतावतावजीवेणछिके) एटले जीव नथी जेटले शरीर ते टलेज जीवने (परलोएवाके०) परलोक पण नथी तो परलोकने यनावे पोतानी या प्रमाणे खाउ पो लाड करो (तेणोएवं धिप्पडिवेदेतिके०) थंही श्री सुधर्म सामि श्रीजंग स्वामिने कहे। केपरलोकने थानाचे पुण्य पाप पण नथी जेनो एपो पक्षले ते वापटा नास्ति क मतिना घणी एवावे ते थागल वक्ष्यमाण एटले जे थागत हूँ कहीन तेने नथी जा पता (तकिरियाश्याके०) ते क्रिया एटले रुडा थनुष्ठानने नयी जाणता (चरिरिया श्याके) माग धनुष्टानने नयी जाणता (सुझटेश्यामटेश्या०) रुटुंर नया 'जाणता तथा मातुंकहुं नथी जाणता (काबाणेश्यापावएश्या फे०) पुण्यने नना णे पाप नजाणे (सादश्याथसादुश्या के०) साधु तथा साधुने नथी जाणता (सिक्षाश्याथसिमाश्या के०) सिस्ने नजाणे थसिम एटले संसारने नजाणे (निगए श्याथनिरपश्चा०) नारकीथने थनारकीजे तिर्यंच मनुष्पयने देवता तेने पण नजा णे (एवंतेविरुवरुवेहिं के ) एरीते ते नास्तिकवादि विरूपरुप यात्मानो बनाय पविजीने (कम्मसंमारनेहिक०) नाना प्रकारना कर्मने समारंने ते नाना प्रसाग्ना कर्म ने करवे करीने (विरुषरुवाकामनोगासमारंनंतिनोयणाएक०) नाना प्रकारना राम नोगने संमारने नोजननेययनोगवे ॥१७॥ (एवंएगेपागनियाके०) एरीने एक नाम्निर पादि थत्यंत धृए थका एम फहे वे के (पिरकम्मके) ए यात्मा मोर पसी हुदा नथी एटले हिज शरीर थने तेहिज लीय एवा धृष्ट पणे प्रवर्ने नपा पोताना दर्शन ने धनुसारे प्रवा ग्रहण करीन (मामगंधम्मपनवेतिक०) महागं पर्व मन्यते एवी प्ररूपणा करे (सइमाणा) तेनास्तिकवादिनी नापेलो जे पर्म तने नदना (ने पत्तियमाणा के)तथा तेने सत्य करीमानता (रोपमाला के.) तेने सिविता पाईपन रित महमा कारपत विपरामृशत एतावान् शरीरमात्रएर तारही खानामान दाइपने वा कमावा पारकंया साधुरुतमसाधुरुतया त्या ប हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. यका तया (साहुलयरकाएके०) ए थमारो धर्म नलो रुडो खाख्यात धने अनेरा दर्शनी वापहा मुगध लोकने परलोकनो नय देखाडी था लोकना सुख थकी वंचे ते कारसे (समणेतिवाके०) यहो श्रमणो (माहणेतिवाके) अहो ब्राह्मणो तेहिज जीवन ने तेहिज शरीर ए धर्मने घणोज सारो कहीने (कामखलुके०) निधे यकी ए धर्मने छो (घाउसोके०)यहो थायुष्यमंतो यमे तमने उसया नहीका क्या एक कपटी दर्शनी तमने वेंच्यो हतो कारणे थमे तमारा उपकारी ए माटे थमने (तुमंपूययामि के तुमे जो प्रत्पुपकार करो (जहाके०) तेहिज कहेते (असणेणया पाणेवा का मण्या साइमेवाके)थशने करी पाने करी खादिमे करी सादिमे करी ए चतुर्विन यादारे कर्गपूजो (बडेवाके) वखे करी (पडिग्गहेणवाके) पात्रादिके करी(३ बजेण्याके) कत्रज्ञे करी (पायपुंधणेवाके) पायपुंधणे करी पूजो प्रतिलानो (! पाएक) त्यों को एक एवो पूजाने विपे (समाप्सुिके) गम थया थप (नगापमापनिकास के.) त्या कोइ एक पूजाने विपे प्रवर्तमान थका एवा गज दिल तोरन मालिका पोताना धर्मने विपे निधन करे थने तेने कहेके ए धन दिदी धर्म टाजीने थनेरो धर्म थादरशो नही॥ १७ ॥ -नामसापी सनातिकः सतः प्राणिनां हंता व्यापादकः स्या बरसारित । न्यादि । पातयत दाणत हणनं हिंसा दहत पर रोजगाराबाद नासि पारः । ततस्तेन न तवरवादिनोनालिया सस सिरिने नोति । तयया कियां सदनुपानात्मिकामक्रिया यामा दिन हो । सानाति साधुन्दाकल्याणफलानि तान्यसामुत्यादि पनि याने दिनामा दिनान गुज्यतयः । तया सुरुतेन तिदिए, HAR नानानियहरामगतिरपा स्पादित्यादिका विना पासवाद (एननि) एवमुलप्रसारण नापिफर्मगमान मारपद सनदान समारने सभाददति तपनोगार्थ ॥", पताना प्राधारमा नाम र म माहवाहाला HTHA दीपा धर्मर नरेन्दार नाना नानीमाया यामिने .

राय धनपतसिंघ वादाजरका जैनागमसंग्रह नाग उसरा. Արամ ज्य पश्चान्नास्तिकीनूते संनवति प्रवज्या थथवा नीनपटायंगीकृतः कभिदस्त्येव प्रवज्या विशेषइति । ते नास्तिकधर्म श्रदधानारोचपंतः स्वमती प्रतियतोऽवितपनावेन गृएहंतः साधुशोननमेतद्यथा सारख्यातोनवताधर्मः। श्रमण ब्राह्मण शोननं कृतं पदयं तलाव तहरीरधर्मोऽस्माकमुक्तः काममिष्टमेतदस्माकं । खजुर्वाक्पालंकारे । हे यापुप्मन् वप कारिणं त्वां पूजयाम्यहमिति तष्ठिप्यावदंति । पूजामेवाह । (थसणेत्यादि) सुगमं । यावत् पादपुंटनकमिति । तत्रके पूजायां (समामि) समानाःप्रव्हीनूताराजाद यः। एके तत्र स्वमतस्थित्या निकाचितवंतस्तं नृपादिकं सधम नियमिततश्त्यपः १७ ॥टीका-एतदध्यवसायीच सलोकायतिकःस्वतःप्राणिनामेकेश्यिादीनां दंता व्यापारी नवति प्राणातिपाते दोपानायमन्युपगम्यान्येपामपि प्राण्युपपातकारिणामुपदेशं ददाति । तयथा । प्राणिनः खादिना घातयत एथिव्यादिकं सनतेत्यादिसुगमं । पारदेतापनिंग शरीरमात्रएव जीवस्ततः परलोकिनोऽनावान्नास्ति परलोकोऽतस्तदनायाय पपेटमासत तथाचोक्तं । पिव स्वादच साधु शोनने यदतीत परगात्रि तन ते ॥ नहि नोरुगन नियत ते समुदयमात्रमिदंकलेवरं । तदेवं परलोफयापिनोजीयस्यानावास पुष्पपापे नानापि पर लोकश्त्येवं येपो पक्षस्ते लोकायतिकास्तबीयतहरीरयादिनोनयत पक्ष्यमा प्रतिवेदन थन्युपगठति। तद्यथा। क्रियावा सदनुष्ठानामिकामक्रिया घसदनुघानरूपी एवं नवते विप्रतिवेदपति । यदिहि थात्मा तकियावान्नकर्मोनोक्ता स्थानतोपापनपासरनुशन चिंता स्यानदनावाम सकियादिचिंतापि दूरोत्सादितय । तथा पुरतं उरतं वा स्या णमिति पापमिति या साधुस्तमसाधुरूतमित्यादिका पितर नास्ति । तपाहि । पुरता ना कल्याणविपाकिना सापुतया ऽवस्थानं उस्ताना घ पापविषाकिनामसापुरदनावरमा नमेतऽनयमपि सत्यारमनि तत्फलनजि संनयति तदनापान कृतोनरी हिताहिनया लिपरिहारी स्याता तथा सुरुतेन कल्याणेन साम्वनुष्टानेनाशेषकर्मपापारिदिनमा पुप्तेन पापानुवंधिनाथसाप्यनुमानेन नरकोनरकेवा तिर्पनरामरगतिजहां म्यादित्य वमात्मिका चितवन नवेनदाधारस्यास्मसमावस्यानन्युपगमादिति गायः पुनरिसराय तिकानुशानदर्शनायाह । (एवंतेइत्यादि) एवमनंतरोतन प्रकारेण ते नानिमायामानावं प्रतिपाय विरूप नानाप्रकारं रूप सरपं.येपति तथा कर्मसमानाः सामानुजानकाः पापातमासनहसुरापाननिलीवनारिकाग्रेवंनतर्नानादिः कर्मसमारनः चीरजाद पानादिनिर्विरूपकान् कामनोगान् तमारनंतेसमापदनि सपनोगामिनि ॥१॥ सांप्रत तक्रीवतहरीरवादिमतमुपसंजिपृष्टः प्रतावमारवाद । (रासस)

६०० हितीये सूत्रकृतांगे वितीये श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं.
मूर्तिमतः शरीरादन्यदमूर्त ज्ञानमात्मन्यनुनूयते तस्य चामूर्तेनैव गुणिना नाव्यमतः
रोरास्टयानूतयात्माऽमूर्तीझानवत्तदाधारजूतोस्तीति । नचात्मान्युपगममंतरेण तडीन
तहरीरवादिनः किंचिदिचार्यमाणं मरणमुपपद्यते । दृश्यंते च तथानूतएवशरीरे नि
माणामृताश्च । कुतः समागतोहं कुत्र चेदं शरीरं परित्यज्य यास्यामि तथेदं मे दारी
पुराणं कर्मत्यधमादिकाः शरीरात्पथग्नावनात्मनि संप्रत्ययायनुनूयते । तदेवमपि सः
नुनवसिझेप्यात्मनि एके केचन नास्तिकाः पृथकजीवास्तित्वमश्रद्दधानाः प्रागनिक-
प्रागल्येन चरति सृष्टतामापन्नायनिदधति । तद्यथा । थयमात्मा . शरीराष्टयानून
स्यानतः संस्थानवर्णगंधरसस्पर्शान्यतमगुणोपेतः स्यात् । नच ते वराकाः स्वदर्शना
रागांधतमसात्तदृष्टयएतदिति । तथा मूर्तस्यायं धर्मोनामूर्तस्य । नहि ज्ञानस्य
स्यानादयोगुणाः संनाव्य॑ते । नच तत्तदनावेपि नास्तीत्येवमात्मापि संस्थानादिगुणा
तोपि विद्यतइति । एवं युक्तियुक्तमप्यात्मानं धार्यान्नान्युपगईति तथा निष्कम्यच ।
दर्शनविहितां प्रवज्यां गृहीत्वा नान्योजीवः शरीराहिद्यतइत्येवं योधमिदीयोयमित
मन्युपगम्य सतोऽपरेप च तं तथानूतं धर्म प्रतिपादयति । यद्यपि लोकायतिकानांना
ति दीदादिकं तथाप्यपरेण शाक्यादिना प्रवज्या विधानेन प्रव्रज्य पश्चानोकायतिकमा
यानस्य तथाविधपरिणतेस्तदेवानिरुचितमतोमामकोयं धर्मः स्वयमन्युपगचंत्यन्येपो
प्रतापपंति । यदिया नीलपटाद्यन्युपगंतुः कश्चिदस्त्येव प्रव्रज्याविशेषश्त्यदोपति ।।
प्रने तत्प्रतिक्षापितशिष्यव्यापारमधिकृत्याह । (तंसदहमाणेत्यादि ) तं नास्तिकवा
पन्य धर्म विपपिणामनुकूनं प्रधानाः समतावतिशयेन रोचयंतस्तथा प्रतिपादपं
पितधनायन गएहंतस्तथा तत्र रुचिं कुर्वतस्तथा साधुशोननमेतद्यथासारख्यातोयथा
रियतानवताधमान्यया सति हिंसादिप्यवर्तमानः परलोकनयात्सुखसाधनेषु मांस
पादियानि कुर्वतोमनुष्यजन्मफलवजितानवेयुः । ततः शोनमकारि नवता है-
मण ब्राह्मण इतिया पदयं तलीयतरीरधर्माऽस्माफमावेदितः काममिष्टे तदस्माकं
मंकापन मजुरादायायातकार । धायुप्मंस्त्वया धमन्युक्ताः कार्पटिकस्ताद
चिताः म्युरिति । तस्मापकारिणं त्वां जयंत पूजयामोहमपि कंचिदायुप्मतोनगद
प्रकार करोमि । तदेव दर्शयति । तथा सणेत्यादि) सुगम यावत्पादन
समिनि । तंत्र के पूर्वानया पूजया पूजापावा (समाजसुत्ति) समावताः प्रही
नाम गजानः पूजा प्रति प्रचनाम्नष्ठपदेष्टारीया. जामध्युपपन्नाः संतस्तं राजादिकं स
नि केचन मदर्शन स्थित्या हिताहितमापरिहारेषु निकाचितयंतीनिष
नतः माहि।
नेदं तमरीमित्यन्युपगंतव्यमन्यांजीवोन्या शरीरमित्येतवः
स्वायमनुनम एतदनुरूपौनक्ष्यिमित्येवं निकाचितवंतति ॥ १७ ॥

राय धनपतसिंघ वादाजरका जैनागम संग्रह नाग जसरा. ६०२ पुधमेव तेसि णायं भवति समणा नविस्सामो अणगारा अकिंचणा अपुत्ता अपसू परदत्तनोइणो निकुणोपावं कम्मं णोकरिस्सामि समु होएते अप्पणो अप्पडिविरया नवंति सयमाश्यति अन्नेवि आदिया। ति अन्नपि आयतं तं समाजाणंति एवमेव ते चिकामनोगेहिं मुनि या मिधा गढिया असोववन्ना लुचा रागदोसवसहा ते पोअप्पाणं समु नति ते जोपरं समवेदेति गोषणाईपाणाई जूताईजीवाई सत्ताईस मुवेदेति पदीपा पुवसंजोगं आयरियं मग्गं असंपत्ता इति ते पोहच्चाए गोपाराए अंतराकामनोगेसु विसन्ना इति पढमे पुरिसजाए तजीव तहरीरएति आदिए ॥२५॥ अर्य-(पुवमेवके०) एरीते पहेलोज (तेसिं०) तेनास्तिक मतियोने (णायनवति .) एवो विपरीत ज्ञान होय के (समणानविस्तामोके०) अमे श्रमण संयति थश्यं यणगाराके० ) घर रहित यश्यं (थकिंचणाके) परियह रहित पश्यं (अपुत्ता 5) पुत्र मित्र कलत्रादिथी रहित था (थपसूके०) गोमहिपादिकथी रहित थाj (पर तनोइणोके०) थन्यनो दीधेलो थाहार नोगयीशुं पोते पचन पाचनादिक क्रियाथी रहित श्शुं (निरकुके)निशाचर उता (णोपावकम्मणोकरिस्सामिके०)पाप कर्म सावद्यानुष्ठा करी' नहीं (समुखीएके० ) ऐवो नाव पडिवंजीने सम्यक्प्रकारे उनी सावधान थइने ठी नास्तिक नाव प्राप्त करे लोकायतिक मार्ग थाव्या थका (तेथप्पणोथप्पडिविरगा वंतिके (ते थाप पोते पापकर्म थकी थविरत थाय पोतानीज प्रतिझा थको प्रष्ट य एवा थका जे करे ते कोठे (सयमाश्यंतिके०) सावयानुष्ठान हिंसा मृपाया दिक स्वयं पोते थादरे (थनेविधादिया-तिके० ) अन्यने थादरावे (थन्नपित्रायतं 50) थन्यको थादरतो होय (तसमजावंतिके०) तेने थनुमोदे (एवमेवतेके०) रीते ते (इविकामनोगेहिंमुष्टियाके०) स्त्री संबंधी काम नोगने विपे मूर्मित (मिक्षा 50 ) ६ एटले तेना थनितापी (गठियाके)यधिक काम नोगने विपे बंधाणा थोववन्ना के०) कामनोगने विपे एकाय चिने थया (सुपा के) लुब्ध थया रागदोसवसट्टा के) राग वेपने विषे पहोता (तेणोथप्पाणंसमुछेदेति के) ते होताना थात्माने कर्म पास थकी न ठोडावे (तेणोपरंसमुछेदेंति के०) ते धन्यने प । कर्म बंध यकी नोडावे (पोथलाई पाणाई नूताईजीवाई सचाई समुष्ठेदेतिके) ने थन्य प्राणी नूत जीव सत्व तेने पण कर्म पास थकी गोडावी नशके एवा नास्तिक ६०२ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. वादि (पहीणापुवसंजोगं के०) पूर्व संयोगजे पुत्र कलत्रादिक ते थकी पण भ्रष्ट यने (थायरियमग्गं के०) आर्य मार्गनेपण (थसंपत्ता केप) थणपाम्या एटले नए (इतिके) एम उनय नष्ट थया थका (तेणोदबाएके०) ते एवा प्रकारे पुष्करणीने पण रह्या नहीं धने (णोपाराएके) पार पण पहोता नहीं (अंतराकामनोगेदिक के०) विचाले कामनोगरूप कादवने विपेज खूता थका रह्या ते पुमरीक कमल सरखार ने उरी नशके (इतिपढमपुरुषजाएतजीवतहरीरएतियाहिएके०) इति तजीव रवादिनामा एम प्रथम पुरुप जात कह्यो ॥ १ ॥ ॥ दीपिका-ये जागवतादिलिंगमंगीकृत्य पश्चान्नास्तिकाः संवृतास्तेषां पूर्वमा बज्यायहणावसरएतत् परिझातं नवति । यत् श्रमणायतयोनविष्यामोऽनगाराः न व्यं तहितानिकिचनाथपुत्राथपशवः परदत्तनोजिनोनिदवः किंचित्पापं की वयं नफरिप्यामइति समुदाय पश्चान्नास्तिकता प्राप्तास्ते श्रात्मना स्वयं सावद्यादन रतायनिवृत्तानवंति । स्वयं सावद्यमाददते स्वीकुर्वति अन्यानप्यादापयंति ग्राहयंत्या समनुजानंति । एवमेव स्वीप्रधानाः कामनोगाः स्त्रीकामनोगास्तेषु मूठितागृक्षाधर नाबाधिक्येन नोगेपु लुब्धारागपाताः संतोनात्मानं संसारात्समुवेदयंति । नाम समुछेदपति नाप्यन्यान् प्राणिनोनूतानि जीवान सत्वान समुदयंत्यसदनिप्राय त्वात् । ते चैवंविधालोकायतिकाः पूर्वसंयोगात्पुत्रादिकात्यहीणाम्रष्टाचार्यमार्ग पानरुपम प्राप्ताइति लोक यसदनुष्ठानत्रष्टाअंतरालएव जोगेषु विषमास्तिष्टति पुंडरीकोत्पादिकार्य साधयंतीत्ययं तजीवतहरीरवादीप्रथमः पुरुषः समासः ॥ १ ॥ टीका-तत्र ये नागयतादिकं लिंगमन्युपगताः पचालोकायतग्रंथश्रवणेन को ताः संहतास्तेपामादी प्रव्रज्याग्रहणकालएवैतत्परिज्ञातं जयति । तद्यया । परित्यक्ता लनाः श्रमणायतपानविप्यामोऽनगारागृहरहितास्तथा निष्किंचनाः किंचनव्यं तव स्नधापरायोगोमहिप्यादिरहिताः परदत्तनाजिनः स्वतः पचनपाचनादिक्रियारहितत निणगीतानियः कियट्यतेऽन्यदपि यत्किंचिताप सावकर्मानुष्यानं तत्सर्व रियामाया सम्बोशानेनोशाय पूर्व पालोकायतिकमुपगताधात्मनः स्वतः फर्मन्य निविताननि । विगत्यनायेपि यत्कुति तदर्शयति । पूर्व सायद्यारनानिवृत्ति दिन नीतटादिकं च लिंगमाम्याय च मयमात्मना सायद्यमनुष्ठानमाददत्ते स्वीकुर्वति थ न्यबादापनि ग्राहयन्यमप्यादान परिग्रहं सीकुर्वत समनुजानति । एवमेव पूर्वी गरेमीयानाः पियोपज दिनावा काम्यंतति कामातति जोगास्तेषु साता राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग सरा. ६३ या ऽजितेंहियाः संतस्तेषु कामनोगेषु मूर्विताएकीनावतामापन्नागृक्षाः कांदावतो यताधववक्षाध्युपपन्नायाधिक्येन जोगेषु तुब्धारागपारागपवशगाः काम गांधाया तएवं कामनोगेषु धाश्रयवक्षाः संतोनात्मानं संसारातर्मपागाजा समुछे ति मोचयंति नापि परं सउपदेशदानतः कर्मपाशावपाशित समुछेदयंति कर्मबंधाशोट ते नाप्यन्यान दशविधप्राणवर्तिनः प्राणान् प्राणिनस्तथा वानूयन् नवंति नविप्पं व भूतानि तथा वा श्रायुप्कधारणालीवास्तांस्तथा सत्तास्तथाविधवीर्यातरायक्ष्योप मापादितवीय गुणोपेतास्तानसमुछेदयंति । असदनिमायप्रवृत्तत्वात् । ते पैविधास्त वितहरीरचादिनोलोकायतिकाथजितेंघियतया कामनोगाचसक्ताः पूर्वसंयोगात्पुत्रदा दिकात्यहीणाः प्रघ्रष्टाचाराद्याताः सर्वदेयधमन्यइत्यार्यामार्गः सदनुष्ठानरुपस्तमर साइत्येवं पूर्वोक्तया नीत्या ऐहिकामुमिकलोकक्ष्यसदनुपानवायंतरातएव नोगे विपणास्तिति । न विवादित पोमरीकोत्देपणादिकं कार्य प्रसाधपंतीति । अयं च यमःपुरुपस्तकीयतहरीरवादी परिसमातइति ॥ १५ ॥ अनावरे दोच्चे पुरिसजाए पंचमतिएति आदिड इद खलु पाई णंवा संतेगतियामणुस्सा नवंति अणुपुषेणं लोयं ज्यवन्नातं जदा धारि यावेगे अणारियावेगे एवं जाय उरुवावेगे तेसिंचणं मदएगे राया जय महाएवंचेवणिरविसेसं जाच सेणाचपुत्ता तेसिंचणं एगेतिए सड़ान वंति कामंतं समणाय मादणाय पदारसुगमणाए तव अन्नयरेणं धम्म एं पन्नत्तारो वयं श्मेणं धम्मेणं पन्नवहस्सामा सेएवं मायाणदनयंतारो जदाए एसधम्मे सुअकाए सुपन्नत्ते नवंति ॥२०॥ वर्य-(यहावरेदोशेपुरिसजाए के) थप हवे थपर एटजे बीजो पुरानान को चे ते ढुं कटुडं माटे हे श्रमणो तमे सनिलो (पंचमहतिएति के०) जे पुरुष प दिक पांच महाभूत तत्वे करी माने ते पांच महानृतिक पुरुष माग्यमति (घाहिक के० ) कहिए ते प्रथम पुरुपनी परे ज्योलगे राजसनामां घावी राजा प्रत्ये पातानी में रुडो करी प्रकाशे तेनी परे कोने (इस्सलुपाशंवार०) निभ या संसारमा पूर्वी के दिशिने विषे (संगतियामपुरसानवंतिक०) कोइएक मनुष्य पंचमहानिर मरिम तिले (यपुपुलोयंश्ययना के०) ते अनुक्रमे लोरमहि उपना (जहार) ने र ने (थारियायेगेके०) एक चार्य मनुष्यते सारा पची धार्य देना उपना (चा यावेगे के०) एक धनार्य मनुप्यते धनार्य देशना उपना (एवंजायमागे के) ០8 क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. एम यावत् कोइएक मनुष्य कुरुपवंत वे इत्यादिक धर्थ धागल लखा गया( निचरा के०) ते मनुष्य माहे (महंएगेरायानव के) एक महोटो राजा होय हो यो तोक (महाएवंचव के.) महोटो हिमवंत पर्वतादिक समान होय (पिरवि के.) एमज पूर्ववत निरविशेष (जावणावइपुत्ता के०) यावत् सेनापतिना पुत्र के (ननिंच के) तेमाहे (एगेतिएसडानवंति के० ) को एकने धर्म करवा प्रमादाय एटले धमाया होय (कामंतं के) तेने धर्मार्थी जाणीने (समर व मारणाय के0 ) अमण थने ब्राह्मण मलीने तेना समीपे धर्म प्रतिबोधवा निमि (पहा सुगमनाए के०) शालोचयो चितवीने थावे (तम के.) त्यां (थनयरंग- मजननागेवयं के) धनरी पोतानो धर्म प्ररूपण हार एटले धर्मोपदेशक पर (i) एमागज कदेशे तेरीते (धम्मेणंपन्नवसामो के०) राजानी थागत बमबाजोचीने (सेएवं के०) तेएम (मायाणहलपंतारो के०) माहरो धर्म नयी नयरी गमनार ते (जहाए के०) जेम (एसधम्मे के०) म Ima) मारयात (सुपनरोनवंति के०) रुडो प्ररुपयो होय ॥ बीग धर्म प्ररूपे तेवी रीते धागल कहेले. tion-मिनीपः पुरुषजातः पंचनिनतः एयिष्यतेजोवापुथ्योमार Re: तणमोटनेप्यतामय । नृतरूपायाः प्रस्तरेग सांग विमाग पंचत्तव्यतिरिक्तनास्तित्वांगीकारात् । (श्रामिड PRIME PATपगमेन इद खनु पाईवा इत्यादिकोग्रंथः सुपनने र ... 1-मना दिलीप गुपजातमधिकरयाद । (यहायरेदी द . राय । प्रथमपानंतरमपरोदितीयः पुरुपएव पुरुषा अति पावनातिका पंचया नृतानि धन्युपगम मदन कोमीयटन । सामान्यमतावलंब्यात्मनस्तुण म यातकापनमनायत यी नास्तिकांनृतव्यतिरिक्तत्यान्यात नामदन नामवानिधीयते ति थिन पप्रथमपुर गया मानेननीयतत्पर्यवसानायगंतव्यानि " करन पंदन्दनाहिं नीरजा किग्यिानिया अकिरियानियागु हैं:ो का विवा पायातया मानिया मिचिनिया दिवा निरनिया नियंतमानणमायमवि राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६५ अर्थ-(इहखलु के) निचे थासंसारने विपे (पंचमहत्ता के) पांच महोटा नत सर्व जगतमा व्यापी रह्यावे (जेहिंनोकझाकिरियातिवाथ किरियातिवा के०) ते हिज पांच नूते अमे किया प्रक्रिया सर्व करिये परंतु जेहिं एटले जे ठगे श्रात्मा ए वे नामे पदार्थ ते किया थक्रिया नोकल एटले नथी करतो तथा सुमडेतिया उस डेतिवा कालाणेतिवा पावएतिवा साहुतिया सिदितिवा थसिद्धितिवा पिरएतिया थणि रएतिवा एटले सुस्त करणी उप्कत करणी कल्याण कारी क्रिया पापकारी किया साधु एटले नली किया थसाधु एटले मानी क्रिया सिदि एटले मोद जवा योग्य क्रिया थसिदि एटले मोदन जवा योग्य किया नरक जया योग्य क्रिया नरके नजया योग्य क्रिया ए सर्व थात्मा नथी करतो (अंतसोतएमायमवि के०) एकारणे सा ख्यने मते जे कांश सूक्ष्म तृणनु नमाववो तेनो पण उपदेश पांच नूतज फरेते पण धात्मा सर्वथा कांड पण नथी करतो ॥ २१ ॥ ॥ दीपिका-सांख्यनास्तिकयोर्मतमाह । इह मते पंच महाभूतानि योऽस्माकं क्रिपा व्यापारता वा नक्रियते सुरुतं उप्कृतवा कल्याणं पापकमिति या साध्वितिया सिमि तिरसिदिः संसारोनरकोऽनरकस्तियनरामरगतिः । एतत्सर्य सत्वरजम्तमोरुपा पर तिरेय नूतरूपा करोति । थात्मा केवलमुपर्नुक्ते नतु करोति किंचित् । नाम्निका निनाये णापि इहव सुखःखे स्वर्गनरको इत्युच्यतइति । एवमंतशस्तृणमात्रमपि पन्कार्य तकृत रेव प्रतिरूपापन्नैः क्रियते । एवं सांख्यमते थात्मा किंचित्करः । नास्तिकमतेतु या त्मनः सर्वथाप्यनावस्ततोक्ष्योरपि नूतान्येव सर्वकार्यकर्तृणीति ॥ २१ ॥ . ॥ टीका-सांप्रत सांरख्यस्य लोकायतिकस्य चान्युपगमं दर्शपितुमाह । (हसत्रुपंप महप्ताश्त्यादि) हास्मिन संसारे वितीयपुरुपयनय्यताधिकारे या । सनुगदावाश्या संकारे । एथिय्यादीनि पंचमहाभूतानि विद्यते महाति च तानिच महानृतानि सर्व व्यापितयान्युपगमात् महत्वं । तानिर पंचैव । परस्य पठस्य क्रियाकर्तृत्वेनानन्युपगमाचदि पंचनितरप्युपगम्यमानोऽस्माकं किया परिस्पंदात्मिका चेप्टारूपा क्रियते क्रिया या नि ापारतया स्थितिरुपा क्रियते । तथाहि । तेपो दर्शनं सत्वरजस्तमोरपा भनिता मनूताः सर्वार्थक्रियाः करोति पुरुपः केवलमुपर्नुक्तेऽध्ययसितमर्थ पुरपमेतपतीनि य चनात् । बुझिम प्ररुतिरेय तहिकारत्वात् । तस्याम प्रस्तारिमायाः सत्वग्जम्मम सां चयापचयाच्या क्रियाकिये स्यातामिति रुत्वा नूतन्यएव शिपादीनि प्रयतते नहानि रेकेणापरस्यानावादिति नायः । तथा सुनु स्नं सुस्तमेतन सत्वराणाधिस्पन नपनि । M वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. तथा उष्टं कृतं उप्तमेतदपि रजस्तमसोरुत्कटतया प्रवर्तते । एवं कल्याणमिति वा पकमितिया साध्वितिवाथसाध्वितिबा इत्येतत्सत्वादीनां गुणानामुत्कर्षानुत्कर्पतया यह संनयमायोजनीयं । तथेप्सितार्थ निष्ठानं तिमिविपर्ययः स्वसिदिनिर्वाणं वा सिदिः सारः संतारिणां तथा नरकः पापकर्मिणां यातनास्थानमनरकस्तिर्यङ्मनुष्यामराणामे त्सर्वं सत्वादिगुणाधिष्ठिता नूतात्मिका प्ररुतिर्विधत्ते । लोकायतानिप्रायेणापीहैव तब विथसुखःखावस्थाने वर्गनरका वितीत्येवमंतशस्तृणमात्रमपि यत्कार्य तभूतैरेव नरूपापन्नः क्रियते । तथा चोक्तं । सत्वं लघुप्रकाशकमिष्टमुपाटनकं बलंच रजः ॥ गुरु एकमेव तमः प्रदीपवचार्यतोवृत्तिरित्यादि । तदेवं सांख्यानिप्रायेणात्मनस्तृणकुब्जीत ऐप्यसामर्थ्यालोकायतिकानिप्रायेण वात्मनएवानावा तान्येव सर्वकार्यवात्कर्तृत वमन्युपगमस्तानिच समुदायरूपापन्नानि नानास्वनावं कार्य कुर्वतिं ॥ १ ॥ तं च पिदुहेसेणं पुढोनूतसमवातं जाणेजातं जहा पुढवी एगे महजूते आइ उच्च मदन्ते तेकतन्वेमहजूते वाकचन्मदप्ते आगासे पंचमे मदतते । वेते पंचमहसूया अणिम्मिया अणिम्माबित्ता अकडा पोकित्तिमा शोक डगा अणाझ्या अणिदणा अवंमा अपुरोदिता सतंता सासता आय हा पुण एगे एवमाद् सतो पति विणासो असतो एचि संजवो ॥२२॥ वर्ष-(नंचपिट्टदेमेणंपुटोनृतसमवातंजाणेझाके) ते पांचनूतनो समवाय र पटले जुदा जुदो जाणयो (तंजहाके० ) ते कहेते. (पुढवीएगेमहसूते के०) पृथवी नादिक ए एक महानूत जाणयों (थाकञ्चमहत्ते के०) पाणी नदी सरोवर । धादिस्नो ए बीजो मदान्त जाणयों (तेकतमहनते के) थग्नि ते उष्ण । याजानी कारण ए बीजो महानृत जाणयो (वाकचउठेमहप्ते के०) वायु दद मनो लक्ष्य ए चौथो महानृत जाणयों (थागासेपंचमेमहनत के०) थाकादा। का जप ए पांचमी महानृत जाणयों (श्चेतेपंचमहसूपा के) ए पांच मत त तं (यतिमिया के.) ईश्वगदिक नापनाव्या नया शिणिमादित्ता के०) नीरजादा नयो (कटा के.) कोना करेला नया (जोकितिमा के पटाविरदानी परे रत्रिम नथी (पोकडगा के.) तेनी निप्पनिने विपे धन्य नीबोधनपी (यवाया के.) तेनी यादि नयी (यक्षिणा के) जनकी (क) बंध्यते सममा कार्यना करनार जाणया (थपुरोहि ।) योन कार्दने विष वनावनार को नयी (सतता के.) साधीन ( रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ता के०) शाश्वता ले (आयना के) यात्माचे जेने हो एवा ए पांचमहाभूत णया (पुणएगेएवमाडु के०) एक वली एम कहेडे (सतोणगिविणासोके०) सो विद्यमान पदार्थ तेनो विनाश नथी (थसतोणविसंनयो के०) थविद्यमान शशशृं दिकनो उत्पत्तिनो संनव नथी ए कारणे सांख्य दर्शनवालो थात्माने कर्ता नथी मान । जो यात्मा कर्ता होय तोचति वस्तु नपजावे ते कारणे थात्मा का नथी. ॥श्शा ॥ दीपिका-तं च नूतानां समवायं पृथग्नूतपदोदेशेन जानीयात् । तद्यथा । पृथिव्यै : महानूतमित्यादि । एषां कायाकारतया यः समवायः सएकत्वे लक्ष्यते । इत्येतानि च महाभूतान्यनिर्मितानि कालेश्वरादिना केनचिदरुतानि परेणाऽनिर्मापयितव्यानि थ तानि विसापरिणामेन निष्पन्नत्वात् । तथा न घटवलत्रिमाणि अनादीनि थनि नानि यायंतरहितानियवंध्यान्यवश्यकार्यकर्तृणिं न विद्यते पुरोहितः कार्य प्रतिवर्त रता येपां तान्यपुरोहितानि स्वतंत्राणि शाश्वतानि नित्यानि यात्मपठानि पंच महानता त्येकथादुः । सांख्यानामात्मा किंचित्करः । नास्तिकानांतु कायाकारपरिणतानि नूता पेवानिव्यक्तचैतन्यान्यात्मव्यपदेशं लनंते । तदेवं सारख्यमते सतोविद्यमानस्य प्रधा दिनास्तिविनाशोऽसतः शशविपाणादेनास्ति संनवः । यउक्तं । नासतोजायतेनायो नावोजायतेसतइति ॥ २२ ॥ ॥ टीका-तंच तेषां समवायं पृथग्नूतपदादेशेन जानीयात् । तयथा । एथिव्येका जनिन्यलणा महानृतं । तथापोइवलणामहानूतं तथा तेजवलोद्योतलक तथा युधृतिकंपदणस्तथावगाहदानलकणं सर्वव्याधारनूतमाकाशमित्येवं एयग्नूतपदो शेनकायाकारतया यस्तेषां समवायः सएकत्वेपि सदयते इत्येतानि पूर्वोक्तानिए येव्यादीनि संरख्या पादीयमाना संख्यांतरं निवर्तयतीति रूत्वा नन्यूनानि नाप्यधिका ने विश्वव्यापितया महांति त्रिकालनवनाभूतानि । तदेवमेतान्येव पंच महानृतानि प्रर महान् महतोहंकारस्तस्माज्ञ गणः पोडशकस्तस्मादपि पोडशकात्चन्यः पंचनूतानी येवं क्रमेण व्यवस्थितान्यपरेण लोकेश्वरादिना केनचिदनिर्मितान्यनिप्पादितानि । तया रेणानिर्मापयितव्यानि तथा रुतानि न केनचित्तानि क्रियते । थधनुरादिवविलसा रिणामेन निष्पन्नत्वात्नथा नघटवत्कत्रिमाणि कर्तृकरणव्यापारसाध्यानि ननवंतीत्य पः । तया परानावतया नोनैव रुतकानि । थपेक्षितपरव्यापारस्वनावनिप्पनी नावः हतकशतिव्यपदिश्यते । तानि च शिस्त्रसापरिणामेन निप्पन्नत्वात्स्तरुय्यपदेशनाजिन नवंति तथा नायनिधनानि थवंध्यान्यवश्यकार्यकर्तणि तया न विद्यते पुरोहितः कार्य ចច क्षिीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. प्रति वर्तयित्ता येषां तान्यपुरोहितानि स्वतंत्राणि स्वकार्यकर्तत्वं प्रत्यपरनिरपेक्षाधि अनानिनित्यानि वा नकदाचिदनीदृशं जगदिति वचनानदेवनूतानि पंच महाभूतान माना पुनरंक एवमादुरात्मावा किंविकारः सांख्यानां लोकायतिकाना पुनः काय. परिमानान्येव नूनानियक्तवेतनानि श्रात्मव्यपदेशं नजंतइति । तदेवं सौरपानि मनांविद्यमानत्य प्रधानादेनोति विनाशोऽत्यंतानावरूपोनाप्यसतः शशविर मनमः ममुनिति कार्पत्य विद्यमानस्यवोत्पनिरिष्टा नासतः सर्वस्मात्सर्वस्योर मंगाद । तयाची नासतोजायते नावोऽनानावोजायते सतइत्यादि तथा । मागिलादकगणागदानकारणस्यच मृत्पिडादेघंटार्थिनोपादानादिन्या हेतुन्य महापंचायः॥२२॥ पायनापनीयकाए एतावतावअधिकाए एतावतावसबलोए ए मदं गन्न करणयाए अधियंतसो तणमायमवि॥३॥ TAIT) से सारस्म एम करेले के जीवकाप जे ने एटा RExamiनागना पण एटलोज जागयो (एतावतावप्रतिकार के " TITी पीनो पार्य पण कोई नथी (एतायताया treamin यारिमा जाणयो ( एतमुहंजोगराकरणयाए के riter का जाणवो (अतिसतमायमपि को " refगनून टासी बोगो कोइ नयी ॥ २२ ॥ FREE मा मायःगतावानेवान्तिकायोनार काय यातान्तियं मार्ग कारण लोकम्य सायद To रगम्यतु नवाव्यतितस्तृणमात्रमरि कार्य कुनि ॥ ३॥ 12:निमानि मायाणगान सामानासायोयन गंगारात STREETसारावानिलागोयापाया सनातन मान्यताना PRITTET नागदमान काल सार्गकोयन नगमाननानि प्रमा र एटात पित्तामा माग का ? - -- रायधनपतसिंघ चादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. दाए यैतदेव चरणकरणतया सर्वकायेषु व्याप्रियते । तथाहि । सांख्यस्य प्रधानात्मन्यां मृ रुपजायते । लोकायतिकस्यतु नूतान्येवांतस्तृणमात्रमपि कार्य कुर्वति तदतिरिक्तस्या रस्यानावादिति नावः ॥ २३ ॥ से किणकिणावेमाणे दणंघायमाणे पयंपयावेमाणे अविअंतसो पुरिस मविकिणित्ता घायइत्ता एवंपिजाणादि णचिनदोसो ते णोएवं विपडिये देति तंजदा किरियावा जाव गिरएश्वा एवंते विरुवरुवेदि कम्म समारंनेदिं विरूवरूवाई कामनोगाई समारनंति नोयगाए एवमेव ते अपारिया विष्पडियन्नातं सहदमाणात पत्तियमाणा जावइति ते पो दच्चाए पोपाराए अंतरा कामनोगेसु विसणा दोच्चे पुरिसजाए पंचम दतिएत्ति आदिए ॥२४॥ अर्थ-हवे एक वादी एम कहेठे के धात्मा. सर्वथापि नथी चली एक वादी एम क इले के थात्माले परंतु किया का करतो नथी तो तेने मते श्रात्माने शुनागुन कर्म ो बंध नथी एवो देखाडे (सेकिणंकिणावेमाणे के०) ते क्रियानो या पुरुष जातनो कियाणो सेतो अथवा अन्य पाशे जेवरायतो (दपायमाणे के) पथा प्राणीउने दणतो अथवा अनेरा पाझे दणावतो (पपंपयावेमाणे के०) परन पार नादि क्रिया पोते करतो अथवा थनेरा पाशे करावतो थको (अविधतक)पण निभेरी जाणे (सोपुरिसमविधिलिनाके०) थयथा ते पुरुप पंचेंडाने मोने येपातु सेइने (पाप ताके) हणतो थको (एछंपिजाणाहिके)थदीयां पण ते एई जाणे के (शिवदोनों के) ते हिंसाना दोपनो चिनागी न थाय एवो जापी यथादे हिंसादिर सापय प्यापा रमा प्ररत्न (तेणोएवं विप्पडिवेदेतिके०) ते वापड़ा मूर्य एटलो न जाणे एनजाणे (नंज हाके०) ते कहेते (किरियाझ्याके) क्रिया एटले रुडो धनुष्टान ते नजाणे (जावणिया वाके०) ज्या शुधी नरक नजाणे एम सर्व पूर्ववत् जाणयों (एवं विग्यस्येहि क..) ते नाना प्रकारना (कम्मसमारंहिंक०) कर्मनो समाग्न करता (विश्यम्याश मनोगाईसमारनंति के०) न्हाना प्रकारना कामनोगने समारंने (नोपपार के.) थाहारने थर्थ नोगयता (एवमेवतेचणारियाविपडियन्ना के..) एगन ने बनाय पी तानो धर्म रुडो कररी प्ररुपता कामनोगने विपमृधागा पका (नंसदमाता के) ने पारसी धर्म ने सहहना थका (संपनियमाणा 20 ) तनी प्रतीत करता परा (जार इतिते के) ज्यां शुधी ए प्रकारे ते (ोहमाए के.) तोरे पण गहा नही ७.

परपोतयन् व्यापादयन् तथा पचन पाचनादिकां क्रियां कुर्वस्तथाऽपरेश्च पाचपन् । क्रिया स्थानादिलक्षणा यावदेवमेव विरूपरूपरुच्चावचैनानाप्रकारैजलस्नानावगाहनानि मा विप्रतिवेदयंति जानंति । तयथा । क्रिया परिस्पंदात्मिका सायद्यानुष्ठानरूपाएन स्नपा प्राण्यपमर्दकारिनिः कर्मसमारंबिरूपरुपान्नानाप्रकारान् सुरापानमसनदार म्यागमनादिकान् कामांपनांगान् समारनंते स्वतः परांचोदपंति नास्त्यत्र दोपहत्या माः । तपाहि । सारख्यानामचंतनवात्मस्तेः कार्यकर्तृत्वं नोपपयते । थचेतनत्यं तुः हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. थने (णोपाराए के) पार पण पाम्या नही इहलोक परलोकयी नष्ट थया यका तराकामनोगेसुविसमा के) विचाले कामनोगने विपे संसार महेिज खूता रहे. पुंफरक कमल सरखा राजाने घरी शके नही (दोचेपुरिसजाए के०) एपी- पुरुष जात (पंचमहत्तिएतियाहिए के० ) ए पंचमहाभूतिक नामे कह्यो. ॥ ३१ ॥दीपिका-यात्मनोऽकिंचित्करत्वात्सारख्यमतेऽसत्वान्नास्तिकमते न कर्मनिबंधश्त्याइ सक्रयार्थी पुरुषः क्रोणन किंचिवस्तु मूल्येन गृएहन परं क्रीणयन् मूल्येन ग्राहयन् । प्राणिनोमन हिंसन् परैर्यातयन् तथा पचन पाचयन एतानि कुर्वतोन्यानप्यनुजाना तशः पुरुषमपि पंचेंइियं विकीय हत्वा घातयित्वाऽत्रापि पंचेंशियवधे नास्ति दोपः। श्री जानीहि किंपुनरेश्यिवधश्त्यपिशदार्थः। ततस्ते नैवैतप्रितिवेदयंति जानंति तथा क्रिया चलनामिका सावद्यानुष्ठानरूपायकिया स्यानरूपा यावदेवमेव विरूपविरूपैन रूपः कर्मसमोरनैः सायद्यानुष्ठानविरूपरूपान्नानाप्रकारान कामोपलोगान समारते श्रन्यांश्च कारपंति नास्त्यत्र दोषति प्रतार्य एवमेव नाविप्रतिपन्ना विरुदं माग पन्नास्तमात्मीपं धर्म श्रद्दधानाथात्मीयांगीकारं रोचयंततधर्मस्याख्यातारं प्रशंसपंतः यथा । स्वाख्यातोनवता धर्मत्यादितावन्ना यावामनोगेषु विपनाइह परमार टानात्मत्राणाय नापि परेपामिति वितीयः पुरुपजातः पंचमहानौतिकोव्याख्यातः॥ ॥ टीका- सचैवंवायेकत्रात्मनोऽकिंचित्करत्वादन्यत्र वात्मनोसत्वादसदनुष्ठान स्मा पापः कर्मनिन वध्यतइति दर्शयितुमाह (सेकिणमित्यादि) सेतियः कश्चित्पुर ऋयार्थी कोणन किंचित् कयेण गएहस्तथापरं कापयंस्तथाहि पाणिनोनन् हिंसनम पोपजणार्थत्वात् कोणतःक्रयतोनतोपातयतः पचतः पाचयतचापरांस्तथाप्यंतशा मपि पंपिं विकीय पातयित्वापि पंचायघात नास्ति दोपविजानीहिथवगा कि रेकशिपवनस्पतियातइत्यपिशवायः। ततश्चैववादिनः सारख्यावादस्पत्याचा नोनयतका Pane 4.. - a- रायधनपतसिंघ बादाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. पाभैतन्यं पुरुपस्य स्वरूपमिति वचनात् थामव प्रतिबिंबोदयन्यायेन करिष्यतीतिचे पिन युक्तिसंगत । यतोऽकर्तृत्वादात्मनोनित्यत्वाच्च प्रतिबिंबोदये न युज्यते । किंचा। "रत्वात्मस्तेमहदादिविकारतया नोत्पत्तिः स्यात् । थपिच । नासतोजायते जायोनान जायते सतश्त्यायन्युपगमात्मधानात्मनोरेव विद्यमानत्वान्महदहंकारादेरनुत्पतिरेवैः च प्ररुतेरेकात्मवियोगेसति सर्वात्मनां वियोगः स्यादेकसंबंधेवा सर्वात्मनां प्रकृतिसंय दोन पुनः कस्य चित्तत्त्वपरिज्ञानात् प्रतिषियोगे मोदोऽपरस्य तु विपर्ययात्संसारइत्ये गचित्र्यं नस्यादात्मनचाकर्तृत्वे तलती बंधमोदी नस्यातामेतच दृष्टेष्टबाधितं ना रणे सत्कार्ययादोयुक्तिनिरनुपपायमानत्वात् । तथाहि । मृत्पिडावस्थायां घटोत्पत्ते माघटसंबंधानां कर्मगुणव्यपदेशानामनावावटार्थिनां च क्रियासु प्रवृत्तेन कारणे कार्यम ने लोकायतिकस्यापि नूतानामचेतनत्वात्कर्तृत्वानुपपचिः । कायाकारपरिणताना रे न्यानिव्यक्त्यन्युपगमेच मरणानावप्रसंगः स्यात्तस्मान्न पंचनूतात्मकं जगदिति स्थित पि चेदं ज्ञानं ससंवित्तिसिझमनात्ममिणमुपस्थापयति । नच नूतान्येवं धर्मित्वेन मारिकापयितुं युज्यंते तेपामचेतनत्वादथ कायाकारपरिणतानां चैतन्यधर्मोनयिष्यत येतदप्ययुक्तं । यतः कायाकारपरिणामएव तेपामात्मानमधिष्ठातारमंतरेण न नवितुम इति नितुकत्वमसंगाग्निर्हेतुकत्वेच नित्यं सत्वमसत्वंवा स्यादिति । तदेवंनूतव्यतिक्त यात्मा तस्मिश्च सति सदनुष्ठानतः पुण्यपापे ततश्च जगचित्र्यसिविरिति । एवं व्यवस्थि तेनार्याः सारख्यालोकायतिकावा पंचमहाभूतप्रधानान्युपगमेन विप्रतिपन्नायत्कुर्य तदर्शयितुमाह । (तंसदहमाणाश्त्यादि) तमात्मीयमन्युपगमं ये चोक्तया नीत्या नियुक्ति फत्वमपि श्रदधानाः पंचमहाभूतात्मप्रधानस्य सर्वकार्याणि उपगति । तदेवच सत्य मित्येवं प्रतिपादयंतः प्रतिपद्यमानास्तदेव चात्मीयमन्युपगमं रोवयंतस्त-धर्मस्याख्यातारं प्रशंसयंतः । तयथा । सारख्यातोनवता धर्मोऽस्माकमयमत्यंतमनिप्रेतश्त्येवं ते तदध्यव सायाः सायद्यानुष्ठानेनाप्यधर्मोन नवतीत्यध्यवसायिनः स्वीकामेषु मूर्छिताश्त्येवं पूर्ववज्झे । यावत्नदंतरे कामनोगेषु विपरमाऐहिकामुप्मिकोनयकार्यनष्टानात्मत्राणाय नापि परेपा मिति । नवत्येवं वितीयः पुरुपजातः पंचमहाभूतान्युपगमिकोव्याख्यातइति ॥ २४ ॥ अदावरे तच्चे पुरिसजाए ईसरकारणिए इति आदिजा श्द खलु पासा दीवा संतेगतिया मणुस्सा नवंति अणुपुत्वेणं लोयं ववन्नातं आरि यावेगे जाव तेसिंचणं महंते एगे राया नवजाब सेणावश्पुत्ता तेसिं चणं एगतीए समानव कामं तं समणाय मादणाय पदारसुगम पाए जाव जहा मए एसधम्मे सुअकाए सुपनते नव॥५॥ -- .

* A वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. थर्थ-हवे अपर त्रीजो पुरुष जात कहे जे ईश्वर लोकनो करनार रे एवं ते मते एने ईश्वर कारणिक कहे खलु इति नि था मनुष्य-लोकने विपे पूर्वादिक चार दिशिये कोइएक मनुष्य होय ते अनुक्रमे लोक मांहे उपना तेमा एक थार्य देशना उपना ते ज्यां सुधी महोटो राजा होय तेने परपदा होय ते. ज्यां सुधी सेनापतिना पुत्र इत्यादिक परखदा सुधी कहे तेमाहे कोई एक धर्मनी भावान होय धर्मार्थी होय तेने धर्मार्थी जाणीने श्रमण ब्राह्मण मली धर्म वा निमित्त थालोचीने ते पूर्वोक्त राजादिकने संमुख जश्ने थंहीं यावत् पूर्वोक्त से सनादिकनु प्रस्ताव सर्व कहेवो पीते राजादिकने तेईश्वरकारणिक पुरुष थावी पोन नो स्वारख्यात सुप्रज्ञ धर्म वर्णवे. ॥ २५ ॥ ॥ दीपिका-यथापरस्तृतीयः पुरुपजातईश्वरोजगतः कारणं यस्य सश्वरकारजित थात्माऽवतवादी व्याख्यायते । (हखलुइत्यादि) प्राच्यादिषु दिनु एकस्यां दिशि वि तः कश्रिदेवं ब्रूयात् । यथा राजानमुद्दिश्य तावद्यावत्वाख्यातः सुप्रज्ञप्तोधजिवति ॥ टीका-सांप्रतमीश्वरकारणिकमधिकृत्याह । (पहावरेश्त्यादि) अथ वित्तीय पानंतर तृतीयईश्वरकारणिकथाख्यायते । समस्तस्यापि चेतनाचेतनरूपस्य जगतश्या कारण। प्रमाणं चात्र तनुचवनकरणादिकं धर्मित्वेनोपादीयते ईश्वरकतकमिति साध्योधर्म संस्थानविशेषत्वात्कूपदेवकुलादिवत्तथा स्थित्वा प्रत्तेर्वास्यादिवत्। उक्तंच । अज्ञोजंतुर शः स्या,दात्मनः सुस्पःखयोः ॥ ईश्वरप्रेरितोगवे,त्सर्ग वा श्वन्त्रमेव वा इत्यादि । तथा पुरा एयेदं यह यज्ञ नव्यमित्यादि । तथा चोक्तं । एकएव हि नूतात्मा नूते जूते प्रतिष्ठित एक्वा बदुपाचंच दृश्यते जलचंश्यदित्यादि । तदेवमीश्वरकारणियात्मा तिवादी तृतीयः पुरुषजातधारल्यायते । (शहखसुश्त्यादि) इहैव पुरुपजातप्रस्तावे । खजुर दोवाफ्यालंकारे । प्राच्यादिषु दिक्ष्यन्यतमस्यों व्यवस्थितः कश्चिदेवं चूयात् । तद्यथा। जानमुदिदय तावद्यावत्सारख्यातः सुमहतोधमनियति ॥ २५ ॥ इद खलु धम्मा पुरिसादिया पुरिसोत्तराया पुरिसप्पणीया पुरिससंनूया पु रिसपढौतिता पुरिसअनिसमणागया पुरिसमेव अभिनय चिति सेजदा शामए गर्भसिया सरीरे जाए सरीर संबु सरीरे अनिसमणागए सरीर मेव अभिभूय चिति एवमेव धम्मा पुरिसादिया जाय पुरिसमेव अनिन यचिति सजदा णाम ए अरसिया सरीरे जाया सरीरे संवा सरीरे छ +4 तेह मी पत्। उनी३, पुरुपज जेने उत्तर एटले प्रधान तथा (पुरिसप्पणीया के०) पुरुष प्रणीत ए. मा मृत पड़ोतिता के०) पुरुपजे ईश्वर तेणेज प्रगट करा जेम प्रदीप मणी चने मुस् विधाला घटपटादिक पदार्थ प्रगट करपा तेनी पेरे जाणी से (पुरिसथानिसमामागया देव याद ।। धर्म ते सर्व पदार्थ वरना धनुगामी (पुरिसमेपथनिनूपचिति के ) वि= राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग जसरा. नोमा निसमभागया सरीरमेव अभिनूय चिति एवमेव धम्मावि पुरिसा अपनाने की जाच पुरिसमेव अन्निनूय चिति सेजहा सामए वम्मिएसिया पुढवित लोर महे इन पुढविसंबु पुढविअनिस्सममागए पुढविमेव अभिनूय चिइ एवमे मन पार म्मावि पुरिसादिया जाव पुरिसमेव अभिभूय चिति सेजदा णामएर सिया पुढविजाए पुढविसंबुझे पुढविअनिसमयागए पुढविमेव अनि चिति एवमेव धम्मावि पुरिसादिया जाव पुरिसमेव अनिनूय चि सेजदा पामए पुकरिणी सिया पुढविजाया जाव पुढविमेव अभिः तिला चिति एवमेव धम्माविपुरिसादिया जाय पुरिसमेव अनिलय चिजन जहा पामए उदगपुरकलेसिया उदगजाए जाव नदगमेव अभिनूया नारद, पन्य ति एवमेव धम्मावि पुरिसादिया जाव पुरितमेव अनिनूय चिति से पामएदगबुव्युएसिया नदगजाए जाव दगमेव अभिनय चिति मेव धम्मावि पुरिसादिया जाव पुरिसमेव अनिनूप चिति ॥ २६ ॥ थर्थ-(शहरपसुधम्मापुरिसादियाके०) था संसारने विपे. खच एवे वास्पालंय. चिनमा ने सचेतना थचेतनारूप खनाय ते पुरुषादिक जाण्या एटले एम एंजे एनी करनार पुरुप शदे ईश्वर कारणे पुरुपादिक एम पाउ फह्यो तथा (परिसोनराय वायति नो थधिष्ठाता पण पुरुष ईश्वरजले तथा (पुरिससंनूयाके) पुरुष पोज दपना । जानप्रसार जीवने जन्म जरा मरण रोग शोक वर्ण गंध रस स्पर्श मूर्तिपणे ए बनाग सर्व पुरुपनेज प्यापीने रहेठे (सेजहाणामए के) एयर्थ उपर दृष्टांत देसार- णाम एवं संनावनाये (गंमेसिया सरीरेजाएक०) पुरुपने दारीरे गम एटके गुर विशेप थाय ते तेज शरीरने विपे उपनो (सरीरसंबुढ़े के० ) तेज रोनं वि पाम्यो (सरीरे धनिसमागए के०) शरीरने पपादेज यगत गामि (सीर निपचिति के) शरीरने विपंज प्यारि रहते पण तेनो भयपररीर परी नथी ( एवमेव के०) एमल (धम्मावि के०) ए पदार्प मानते १०(इरिस FREE F D या पुरिसमा नियमित समलामा टादयः । ते घ धर्माजीवानां जन्ममरणरोगशोकादयः । यजीवधर्मास्तु मूर्तश्व्याण यामाहतवादे वात्मविवताः । सर्वेऽप्येते पुरुषमेवानिनूय व्याप्य तिष्ठति । धनारे गदपवनने तपासरे वृधिमुपगत गरीरहध्या तस्य विरिति । शरीरेऽनिसमत्वाला मी धर्माननाचेननर पामते सर्वपीचरकर्तृकाः। न ते विराटयपते न शम्ने र समिविकाग्न नदिनार गरीरमेव तिष्ठति एवं धमाः पुरुषादिकाः पुची ६२४ तीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. के) पुरुप जे ईश्वर ते थकी उत्पन्न थया ते (जावअनियचिति के) ईश्वरनेज व्यापि रहे परंतु ईश्वर थकी कांई जुदा नथी. वली वीजो दृष्टांत कहेते. जेम (अरइसियाके)अरति एटले चित्तनो उदेगी शारीर थकीज उपजे अने शरीर थकीज वृद्धि पामेथने शरीर मांदेल व्यापिरहनतम धर्म जे पदार्थ ते पण पुरुष थकीज उपजे पुरुप थकीज वृधि पामे धने पुरुष व्यापिरहे। वली त्रीजो दृष्टांत कहेते. (वम्मिएसियाके०) जेम वन्मिजे पृथवी तेनो कार होय ते पृथवीने विपेज उपजे पृथवी थकीज वृद्धि पामेथने पृथवीने विपेज पिने रहे तेम ए धर्म थने पुरुपादिक पण जाणी लेवा वली चोथो दृष्टांत कहे. फोएक वृद होय ते पृथवी थकी उपजे पृथवीने.विपेज वृधि पामे अने पृथवी व्यापि रहे तेम ए धर्म थने पुरुपादिक पण जाणी लेवा. वली पांचमो दृष्टांत कई जेम पुष्करिणी होय ते पृथवी थकी उपजे पृथवी थकी वृद्धि पामे बने प्रयवीने पेज च्यापि रहे तेम ए पदार्थ अने पुरुषादिक पण जाणी लेवा. वली वो दृष्टांत वे. जेम पणा पाणी माहे कमल होय ते कमल जल यकी नीपजे जल थकीज पामे घने जल माहेज व्यापि रहे तेमज ए पदार्थ पण ईश्वर थकीज नीपजे ईश्वर कीज वृद्धि पामे घने ईश्वरनेज व्यापि रहे वली सातमो दृष्टांत कहेते. जेम पाए चुदयुदो दोप ते जल थकीन नीपजे जल थकीज वृद्धि पामे थने जल महेिज व्य रहे तेम ए पदार्थो सर्व ईश्वर थकीज उपजेते इत्यादिक सर्व जाणी सेतुं ॥ २६ ॥ ॥ दीपिका-इह पनु धर्माः स्वनावावेतनाचेतनरूपाः पुरुपश्वरथात्मा वा का मादिया ते पुरुषादिकावरकारणिकायात्मकारणिकाया तथा पुरुषएव उत्तरं । पांत पुरुगनराम्तथा पुरुपेण प्रणीताः पुरुषेण योति प्रकाशातायथा सूज सुगंधासम्पः । अमृतव्याणां धर्माधर्माकाशाना गयाका सबैपावरकताः रष्टांतान बहनाह । (मेजहानामएइत्यादि) सेजा था नाति नायनापा र म्यान् । सनाप्यते हि प्राणिनां कर्मवशगाना गंडादिरोगा शरीर जाने राय धनपतसिंघ बादाउरका जैनागमसंग्रह भाग उसरा. काररुपान पुरुपात् एपानति तक्षिकारापगमे चात्मानमेवाश्रित्य तिष्ठति । न्यदृष्टांतावपि नायाः । (सेजहेत्यादि) घरतिचिनोगरूपा साच शरीरजातेल्य यथाया वल्मीकं पिवीविकाररूपं दृथिव्यां जातमित्यादि । एवं सर्वमीश्वरकार मात्मविवर्तरूपं वा । यथा या वृक्षोऽशोकादिः प्रथिवीजातः । यथा वा पुष्करिणी गरूपा दृथिव्यामेव जातेत्यादि प्राग्वत् । तथा उदकपुष्कसमुदकप्राचुर्य मुदकजा स्यादि यपाचा उदकबुद्धदश्त्यादि सुगमं ॥ २६ ॥ ॥ टोका-सचायं । इह खलु धर्माः सनावावेतनाचेतनरूपाः पुरुपईश्वरयात कारणमादिपति पुरुपादिकाईवरकारणिकाथात्मकारणिकावा तथा पुरुपएवोत्तर ये पांत पुरुपोनरास्तथा पुरुपेण प्रणीताः सर्वस्य तदधिष्ठितत्वात् तदात्मकत्वा था पुरुपेण योतिताः प्रकाशीरुताः प्रदीपमणिसूर्यादिनेव घटपटादयति । तेच जीवानां जन्मजरामरणव्याधिरोगशोकसुखःखजीवनादिकाः । थजीवधर्मास्तु मूर्ति च्याणां वर्णगंधरसस्पशायमूर्तिमतां च्या धर्माधर्माकाशानां गत्यादिकाधर्माः पीश्वरस्तावात्मा क्तवादेवाऽत्मविवाः सर्वप्येते पुरुपमेवानिनूय व्याप्य तिष्ठति स्मिन्नर्थ दृष्टांतानावि वपन्नाह । (सेजहाणामएश्त्यादि) सेशब्दस्तबदाथै । न दः संनावनायां । तद्यथा । नाम गंडं स्यानवेत्सनाव्यते च शरीरिणां संसारांत 'नां कर्मवशगानां गंडादिसमुभवस्तच शरीरे जात शरीरावयवसंनूतं तथा शरीरे हम गतं शरीरानिमौ च तस्यानिस्तिथा शरीरेऽनिसंबंधागतं शरीरमा निमुख्येन व्य व्यवस्थितं न तदवयवोपि शरीरात्पथग्नूतइति नायः । तथा शरीरमेवानिनूयानिमुर पीडयित्वा तिष्ठति । यदिवा तउपशमे शरीरमे वाश्रित्य तजडं तिष्ठति न शरीरादहि ति । एतक्तं नवति । यथा तस्पिटक शरीरैकदेशनूत नयुक्तिशतेनापि शरीरात्यथा यितुं शक्यते एवमेवामी धर्माधेतनाचेतनरूपास्ते सर्वपीश्वरकर्तृकान ते शरीरापथ पार्यते। यदिया सर्वव्यापिनधात्मनस्वैलोक्योदर विवरवर्तिपदार्थात्मनोये केचन धर्मा पति ते पृथकर्तु नशक्यंते तथा तजड शरीरविकारनूतं तदष्टयग्नूतं तदिनाशेच शरीर वतिष्ठते । एवमेव सर्वेपि धर्माः पुरुषादिकाः पुरुषकारणिकाः पुरुपविकाररूपा नए त्पथग्नवितुमर्हति तश्किारापगमेवाऽत्मानमेवाभित्यावतिष्ठंति न तस्मादहिनवंत शास्त्रेच दृष्टांतप्राचुर्यमविरुई। यदिवाऽस्मिन्नर्थ बहवोदृष्टांताः।संनवंतीवरकर्तववाद देतवादस्यच सुप्रसिबत्वादृष्टांतबदुत्वमित्याह । (सेजहाइत्यादि) तद्यथा नामा नौगलक्षणः स्यानवेत् । साच शरीरजाताश्त्यादि गंडवनेया । दाप्टीतिकेप्येवमेव धर्माः पुरुषादिकाः पुरुषप्रनवाश्त्यादिपूर्ववन्नेयं । तथा यथा नाम वल्मीकं पृथ्वीवि .

(जंपियमंके०) जे ए प्रत्यद सदण (समणापंणिग्गंथाके) श्रमण नियंथनों र फरसो (उवालसंगंगणिपिमयं के०) वादशांगी गणि पिटक एटले प्राचार्यको पोटाने गाय कहे तेमज यात्मा फनी नथी तेने जे कत्ती कहे घने जे ईश्वर का हितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. रूपं स्यात्तच्च पृथिव्यां जातं एथिवीसंबई थियनिसंबंधागतं पृथिवीमेवानिसंन्य। प्रत्येवं दाटीतिकेप्यायोज्यं । एवमेव यदेतचेतनरूपं तत्सर्वमीवरकारणिकमात्मनि रूपं वा नात्मनः पृथग्नवितुमर्हति एथिव्यां वल्मीकवत्तथा तद्यथा नाम वृद्धोऽझांक दिकः स्यात्सच पृथिवीजातइति दृष्टांतदाष्टौतिक पूर्ववदायोज्ये । तद्यया । नाम रिणी स्यानडागरूपा नवेत्साच पृथिव्यामेव जातेत्यादि प्राग्वञ्चय॑स्तथा तद्यथा नान एकल प्रचुरमुदकं पुष्कलमुदकपाचुर्य तच तधर्मवादकमेव यावादकमेवानिनूय त्येवं दाटीतिकेप्यायोज्यं । तथा तद्यथा नामोदकबुहुदः स्यादत्रापि दृष्टांतदृष्टीनि न तस्मादवयविनः पृथग्नूतइति सुगम ॥ २६ ॥ जंपिय इमं समणाणं णिग्गंथाणं नदि पणियं वियं जियं ज्वालसंग गणिपिम्यं तंजहा आयारो सूयगडो जाव दिध्विातो सबमेवं मिना ए एवं तदियं णएवं आदातदियं इमं सचं इमं तहियं इमं आदात हियं एवं सन्नं कुवंति ते एवं सन्नं संवेति तेएवं सन्नं सोवध्वयंति तमेवं ते तडाइयं उलं णातिनति सनणी पंजरं जहाजाते णो एवं विडि वेदेति तंजदा किरियाश्वा जाव अणिरएश्वा एवमेव ते विरूवरूवेहि कम्मसमारंनेहिं विरूवरूवाईकामनोगाई समारनंति नोयगाए एवं 'मेव ते अणारिया विप्पडिवन्ना एवं सहहमाणा जावाति ते णोदञ्चाए गोपाराए अंतरा कामनोगेसु विसम्मेति तच्चे पुरिसजाए ईसरकारणि एति आदिए । २॥ थर्थ-हवे जे श्वरे कसो ते सर्व सत्यवे यने वीजो सर्व मिथ्या वे एवो नाव का दिक) उद्देस्यो एटले ते नियंयने अर्थ नायो (पणियविजिय के) तेने अर्थ र (जहा के तैना नाम कहे. (थायरी याचाग (सूर्यगडो के०) प्रस्तांग इत्यादिक (जावदिहियातो के०) ज्यांधी टिवाद लोक बिघुसार मा पूर्व पर्यंत (सवमेवं मिठा के) ए सर्व मिथ्या कारण के एकाइ ईश्वरस्त न एतो सर्व पोतानी शायें कपित माटे मिथ्या जेमको ताने यन्तो कहे धन वतो कहे जेम कोई साधुने चोर कहे थने चोरने साधु कहे तथा गायने घोडो कहे ।

राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रद नाग संरा. ६१७ ने अकर्ता कहे तेमाटे (एएपंतहियके०) ए तथ्य नथी (णएपंथाहातहिके०)ए थातथ्य नथी हवे ए दर्शनी जेने सत्य करी माने ते कहेते. (इमंके०) ए ईश्वर कार गुक वे एमजे मानीये तेहिज (सच्चंके०) सत्यने (इमंतहियंके०) तेहिज तथ्य जाणवो मिथाहातहिपके०) एज यथा तथ्य विशेपे जाणवो एरीते ते ईश्वर कारणिक पोताना शनने अनुरागे (एवंमनकुञ्चति के०) एवी संज्ञा करे (तेएवंसनसंपति के) ते जा श्रागल पण एवीज संझा स्थापन करे ययपि एवात युक्ति शून्यने तयापि (तएवं ने सोवध्ययंतिके) ते एवी संज्ञाने अनेक हेतु युक्ति दृष्टांते करी स्थापेठे (तमेवंते हाइपंडरक के.) ते कारण ते उत्सूत्रने स्थापये करी उत्पन्न थाय जे उस ते पुः ने (णातिवति के०) त्रोडो नशके तेना अपर दृष्टांत कहे। (सवणीपंजरंजहा ०) जेम शकुनी एटले पक्षी ते पांजराने घोडी नशके भ्रमण करी फरीने बली तेहि | पांजरा माहे रहे तेम ते पूर्वोक थन्य दर्शनी पण संसार रूप पांजरा माहेज रहे रंतु मोहे जर शके नही थने वीजाने पण मोझे पोचाडी नगके ॥ २० ॥(तेणाएवं प्प डिवेदेति के०) ते थन्य दर्शनी पांखमी बापडा थाटली वात नथी जाणता थी जाणता (तंजहा के०) ते कहेते. (किरियाश्या के०) रुडो अनुष्ठान नपी जा तिा (जावधणिरएतिया के० ) यावत् श्रनरक पर्यंत नथी जाणता (एवमेव फे..) म थपजाणता थका (तेविरुवरुवेहिकम्मसमारंनेहिं के०) ते नाना प्रभारना विद्यकर्मने करवे करी (विरूवरूवाईकामनोगासमारनंति के०) यनेस प्रमारना मनोग समारंने लोगवे (नोयणाए के०) जोजनने अर्थ एरीते ते धनार्य पोताना 'मैने रुडो देखाडी प्ररूपता उता कामनोगने विषे मूणा थका एमते पारसमी धर्म जादिकने सविता थका ज्यांलगे ते तोरे पण रह्या नही थने पारपण पाम्या नहीं म थालोक थकी चूका श्रने परलोके पण पोता नहीं विचराने संसार महि काम ग रूप कादवने विज खुता थका रहे ते राजारूप पुंगरीरु कमजने उरीबारे ही एत्रीजो पुरुप जात ईश्वर कारणिक कहो. ॥ २० ॥ ॥ दीपिका-ईश्वररुतं सत्यमन्यन्मित्याह । यदपि चेदं प्रमथना पतीनां नियंपा i निष्किंचनानामुदिष्टं प्रणीतं प्यतीहत दादागिं गणिपितकं । तया । अगाः सू स्तिोगमित्यादि पायदृष्टिवादः । सर्वमेतन्मिथ्याऽनीश्वरप्रणीनत्वात् नंतनपं नेता गतप्पं न पास्थिताकपकइदं पुनरीश्वरकतत्वं यात्माच सत्य इदमेव नपं मेव याथातथ्यं । तदेवं ते पूर्वोक्तनीत्या संज्ञा पनि सानं दपते यन्येनम संदा में थापपंति । ते एवं संज्ञामुपस्थापति सुनु उपसामीप्येन पुति.निः स्पापनि । त में निहन्त नगन्न झंझा नव वर्तते एवं तेप्येवं नृतान्युपगमवादिनस्तदापा माननिनिय क्रियासदनुष्टानरपेयं शाझिया तविपरीतस्पेयंस नमशाननंदा पावदयमनरकल्प मदिवेकरहितलानामधारयःपेपर ६२७ क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. वं वादिनस्तदंगीकारजातीपं दुःख दुःखहेतुत्वान्नातिवर्तते न त्रोटयंति । यथा राजु पक्षी पंजरं न त्रोटयति एवं तेपि तापदेशाकर्मबंधनं नातिवर्तते ॥ २७॥ ते काम हग्रस्ताएतक्ष्यमा नविप्रतिवेदयति न जानति । तद्यथा । इयक्रियाश्त्यादि याद रकश्त्येवं निर्विवेकवान्न जानंति । एवमेव यथाकथंचिचे विरूपरूपैः कर्मसमार रूपम्पान् कामनोगान् समारनंते नोजनाय उपनोगाय । एवं ते अनार्या विप्रति सपई प्रतिपति अवधतीति पूर्ववत् । यावत्ने कामनोगेषु विषमाः । इत्ययमीवर णिकयात्मातवादी तृतीयः पुरुषजातः संपूर्णः ॥ २० ॥ टीका-तदेवं पदोश्वररुतत्वेनान्युपगम्यते तत्सर्व तथ्यमपरं मिथ्या इत्येतदाविनं नाह । (जरियेत्यादि) यदपि चेदं संव्यवहारतः प्रत्यक्षासन्ननूतं श्रमणानां यतीना घानां निफिनानामुदिष्टं तदर्थ प्रणीत व्यजितं तेपामनिव्यक्तीत वादशांगं गणित तयचाचारइत्यादि पाय दृष्टिवादः सर्वमेतन्मिथ्या थनीश्वरप्रणीतत्वात्स्वरुचिविरचित पुरुण्यात्ययनध्य नेतनप्पमिप्येत्यनेनोभूतोनावनमाविष्फतमचीरत्ववत् । नैतत्त, नेन तु समूनानिन्हवीययानास्त्यात्मेति तथा नैतद्याथातथ्यमवस्थितीर्थः । तथा नामिनि नायर्यानेन समूतानिन्दवेनासतारोपणमाविष्ठत । तद्यथा । गामश्वेध या मामिपेसायिकानि चैतानि शादियहूटव्यानि । तदेवं यदि तड्वादशोग ठिनातीपरत्वामिप्येति स्थितमिदं तु पुनरीश्वरकर्तृकत्वं नामात्मा सानिधनाप्रतिपादनात् । तथेदमेव तथ्य सत्तानासनानदेयं ते ईश्वर डिवादारमानवादिनीया । एक मनंतरोकपा नीत्या सर्व तनुजवनकारणादिकम सरलता ननमत बामनि नियतितनावमात्मनएव साकारत सम्दि मंदानं मंदा तामेवं कुवैत्यन्येपाच ते स्वदर्शनानुरक्तमनसः संज्ञा स्थाप ना एरंडता महा ददयमाणेन न्यायेन नियुक्तिकामपि सुप्पसामीप्येन तदानाहि दहानिमुनापुरीनपवः स्यापनि प्रतिदिनतमीश्वरस्त मानहाइंदा नानिवर्तते तदन्युपगमनातीय घस हरपहेतुत्वादुःसं नातियाँ तिम दृष्टांतमाह। यया शनिः पक्षिविशेपासावकादिकः पंजर मानामावदादनाममातानिनोजनायोपनोगायमिरयेयमनार

..
राय धनपतसिंघ बाहाजरका जैनागम संग्रह नाग सरा. ए
वसई मार्ग विप्रतिपन्नान सम्पग्वादिनोनवंति । तथाहि । सर्वमीश्वरकर्तृकमित्यनान्यु
गमे किमसावीश्वरः स्वतएवापरान क्रियासु प्रवर्तयेउतापरेण प्रेरितस्तत्र यद्यायः पदस्त
दन्येपामपि स्वतएव किया प्रवृत्तिनविष्यति कियंतर्गडुनेश्वरकल्पनेन यथासावप्यपर
रितः सोप्यपरेणेत्येवमनवस्थालता ननोमंडलमालिनी प्रसर्पति किंचासावीश्वरोमदा
रुपतया वीतरागोपेतः सन्ननेकान्नरकयोग्यासु क्रियासु प्रवर्तयत्यपरांस्तु स्वर्गापवर्गयोग्या
सत्यथ ते पूर्वशुनाशुनचरितोदयादेव तथाविधासु तासु किया प्रवर्तते सतु निमित्त
पत्रमेतदपि नयुक्तिसंगतं । यतः प्राक्तनाशुनाशुनप्रवर्तनमपि तदायत्तमेव । तथा चो
अशोजतुरित्यादि । थथ तदपि प्राक्तनमन्येन प्राक्तनतरेण कारितमित्येवमनादिहे
परंपरेत्येवं च सति ततएव शुनाशुने स्थाने भविष्यतः किमीश्वरपरिकल्पनेन । तथा चो
है। शास्त्रीपधादिसंबंधाच्चैत्रस्य व्रणरोहणे ॥ थसंबधस्य कः स्थाणोः कारणत्वं नक
पतश्त्यादि । यच्चोतं । सर्व तनुनुवनकरणादिकं बुझिमत्कारणपूर्वकं संस्थानविशेषत्वा
[ देवकुलवदित्येतदपि नयुक्तिसंगत । यतएतदपि साधनं ननवदनिप्रेतमीश्वरं साधयति
न साध व्यास्यसिः । देवकुलादिके दृष्टांतेऽनीश्वरस्यैव कर्तृत्वेनान्युपगमात् । नच सं
थानशब्दप्रवृत्तिमात्रेण सर्वत्य बुद्धिमत्कारणपूर्वकत्वं सिध्यति । अन्यथानुपपविलक्षण
य साध्यसाधनयोः प्रतिबंधस्यानावात् । यथाविनानावमंतरेणैव संस्थानमात्रदर्शना
ताध्यसिदिः स्यादेवंच सत्यतिप्रसंगः स्यात् । उक्तंचायन्यथा कुंनकारेण मृर्विकारस्य
स्यचित् ॥ घटादेः कारणात्सिदेवल्मीकस्यापि तत्रूतिरित्यादि । नचेश्वरकर्तृत्वे जगई
वत्र्यं सिध्यति तस्यैकरूपत्वादित्युक्तप्रायमिति । यात्मावतपस्वत्यंतमयुक्तिसंगतत्वा
राश्रयणीयः । तथाहि । तत्र न प्रमाणं न प्रमेयं नप्रतिपाद्यं न प्रतिपादकोन हेतुर्न
टांतोन तदानासोनेदेनावगम्यते । सर्वस्यैव जगतएकत्वं स्यादात्मनोनिन्नत्वात् तदना
च कः केन प्रतिपाद्यते इत्यप्रणयनमेव शास्त्रस्यात्मनचैकत्वात्तत्कार्यमप्येकाकारमेव
यादित्यतोनिर्हेतुकं जगवैचित्र्यं । तथाच सति । नित्यं सलमसत्वं वा, हेतोरन्यानपेक्षा
गात् ॥थपेक्षातोहिलायानां, कादाचित्कत्वसंनवइत्यादि । तदेवमीश्वरकर्तृवमात्मा तप
कश्च युक्तिविचार्यमाणोन कथंचिद्घटा प्रांचति । तथा ते स्वदर्शनमोहमहितास्तजातीया
खात् शकुनिः पंजरादिव नातिमुच्यते विप्रतिपन्नाच तत्प्रातिपादिकानियुक्तिनस्तदेव
वपदं प्रतियंति श्रद्धताति पूर्ववन्नेयं । (यावत् णोहचाएकोपाराएयंतराकामनोगेसु
सामुत्ति) इत्ययं तृतीयः पुरुषजातईश्वरकारणिकइति । सद्देवमाह । पस्य बुदिन
लप्येत दत्वा सर्वमिदं जगत् ॥थाकाशमिव पंकेन नासौ पापेन लिप्यतइत्यायसमंज
सनापितया त्यक्त्वा पूर्वसंयोगमप्राप्तोविवदित स्थानमंतरालएव कामनोगेषु मूर्वितोवि
बसश्त्यवगंतव्यमिति ॥ २ ॥

६३० हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. अदावरे चन्वे पुरिसजाए णियतिवाशएत्ति आदिजह खस्तु पाई गंवा तदेव जावसेणावईपुत्तावा तेसिंचणं एगताए सला नवा काम ते समणाय मादणाय संपहारिं सुगमणाए जावमए एस धम्मे सुअस्या एसुपन्नते नव॥॥ अ-अथ हवे थनेरो चोथो पुरुपजात नियतवादि कहिये ये जे कार्य है विप नवितव्यता टालीने वीजो कारण कांड पण न माने ते नियतवादि कहिए. एवं वाक्यालंकारे ए मनुष्य लोकने विपे पूर्वादिक चारदिशि माहेलो कोइएक पुरुष ते ज्यां सुधी मेनापतिना पुत्र इत्यादिक परपदा कहेवो तेमांद कोइएकने : असा दोष धार्थी दोय एवो धर्मार्थी जाणीने ब्राह्मण श्रमण मली तेने धर्म चोपवा निमिन घालीची राजादिकने संमुख जश्ने पोतानो धर्म प्ररूपे ते निपट गजादिकनी पाशे पोताना धर्मनी स्थापना जे रीते करे तेरीते कहेवे.॥२९ ॥ दीपिका-यथापरमतुर्यः पुरुपजातोनियतिवादी श्राख्यायते । इह खा प्रमादिमागत् । पायदेपथमः साख्यातोनवतीति ॥ २ ॥ : ॥ टी-गमन गनुपपुरुषजातमधिरूल्याह । (थहावरेइत्यादि) थथ रात तामसाधर्षः पुरव पुरुषजातोनियतिवादिकात्यायते प्रतिपाद्यते सबै नाविकाधादिकः कारणं नापि पुरुषकारः समानक्रियाणामपि कस्या पनिशदवारमिग्नीनियनिरय कारणं । वक्तंच । प्राप्तव्योनियतिवमाश्रये ६ मादा नाति नृणां शुनोःशुनीया ॥ नूतानां महति रुतेपि हि अपने न निन मारिनोमिन नाराश्यादि ॥ २ ॥ हाल वे परिमा नवनि एगे पुरिसे किरियामाइक एगे पुरिसे रियामा जेपपरिम किरियामाइक जेपुरिसे गोकिरियाम मा दोषि ने पुग्मिा तृला पगा कारणमावना ॥ ३० ॥ बई-इन्डषिमानवंति के.) या संसार माद खजु एवं पाया सादर है । परिकिरियामा के०) र पुरुष किया पोजे । म:) ने एक पायो एक देश परी नशीब देशांनाने विष नना, पम पम पिनाश रायधनपतसिंघ चाहाफरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. ६२ थाय तेने थक्रिया कहिए (जेयपुरिसे किरियामारका के.) जे पुरुप क्रिया कहेठे ने (जेपुरिसेणोकिरियामाश्रका के०) जेपुरुप धक्रिया कहेने (दोवितेपुरिसातुला -)ए क्रियावादि थने थक्रियावादि बने पुरुप तुल्य एटले सरखा जाणवा (एगा रणमावन्ना के०) ए धेनुं एकल थर्थने कारणके ते नियतने वशे वनं जो ते पोता वशे होय तो सरखा नकहेवायं ॥ ३० ॥ ॥ दीपिका-नियतिवादी स्वमतमाह । इह दी पुरुष नवतः । एकः शिपामारस्पाति। देशांतरप्राप्तिः किया सानियतेरेवस्यात् एवमक्रियापि । मायेती नरी तुल्यो नियतिर पतित्वात् एकार्यो एककारणापन्नत्वात् क्रियाक्रिये नियत्येककारणाधीनत्यर्थः ॥२०॥ ।। टीका-इह खलु (वेपुरिसानवंतीत्यादि ) हास्मिन् जगति । खजुगोवाया कारे । ही पुरुषी नवतस्तत्रकः कियामारण्याति । क्रिया दि देशादेशातगवातिजदाणा रूपस्य नवतीति न कालेश्वरादिना चोदितस्य नवत्यपितु नियतितिरपवमकिपादि। दे तावतंत्री नवतः । ततः क्रियावादमक्रियावादंच समाश्रिता नापि निपरप नित्वानुल्यो । यदि पुनस्ती स्वतंत्री नवतस्ततः क्रियाक्रियानेदारनुस्या स्यानामियर कार्याचेफकारणापन्नत्वादिति नियतियशेनच ती नियतिवादमनिपनियाई पाभितामिनि बवः । उपलक्षणार्थत्वाचायोपि यःकमित्कालेश्वरादिपक्षातरमाणपति । सीमि रिपनि दितएव इष्टव्यति ॥ २० ॥ वाले पुण एवं विप्पडिवेदेति कारणमावन्ने अमंसि पुग्लामिया मायामि वा जूरामिवा तिप्पामिवा पीडामिया परितप्पामिया अट्नेयमकामिपरोया जं उकश्या सोयाश्या जूराश्या तिप्पाइवा पीडाश्या परितपाया परोए यमकासि एवं सेवाले सकारणंवा एवं विपडिवेदेति कारणमायने ।।।। अर्थ-हवे ए निपतवादी परमतने पिनावे (घालेपुषएवं विपाहिदेदे निर)ने पर तवादी वाल एटसे थकाने करी यली जाणे ते कहेते. (रमाने क.) एम स्वादिकने उपजये परादिकर्नु कारण माने ते फटे (बहनि दुपसमिया )९ जगत माहे शारीरिक तथा मानसिक इस यनुगदर (मोपामिना थने थनिष्ट संयोगनो करेलो शोरु यनुनदु (जूरामिदा पं.) दननी जाहिर मरणाय सुरुढं घपवा थर्ष माति पिचर ( निपानिया के मनोहर रायजे (पीमिराले०) बाह्यानंतर पोरा बनुन (रितमानिरारंः) परिवारका

हिरि सूत्रस्तांगे क्षिीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं.
नुमय मालिक) ए सुख प्रासादिक थनुनबुडं ते माहाराजा
र एट वीज प ( के.) जे जस थानुन शो
तीन पायने पीडा धनुनवे परितापना यनुन
जनरेएम कोधोने अथवा माहारे चिपे बीजो के
महाराज कोलाचे ( एवं) एम (माले) से
Than अथवा (परमारवाके) पर कारण सांई
मानेने (एके) एम (विप्पडियेति के)
मार कारणाने माने ते बास जाना ॥
17 Tोपति जानीते कारणमापसः कारण
terms rearest)मनुनामि (सोयामिगि) शोकमत
instagraatni
मितीसारयामीत्यर्थः ।
torrent शिपमनुनामि एवं पर
* 15 sakh ? IrrigaTir पियापारयति ।
२१ । are intamajणाविरार्थ गुरुपदार
Hir nanाद(या पुणश्यानि) धागो
* ... 400 ११.१ Arrant I मिति
:: :: RAITE मा सरकार TET
'' रे , यगाarmat वाद ।
३. मार-माता नामाiment
द - Trय शामिant (Firit
नमा परिवारवालान
memaratiनारामा
I REETरमा बनवारीला
F - EPRET Rate तोग
दुनाना
F" trent जानवर
? :: 27 मार'
--

राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह भाग उसरा. ६३ - मेहावि पुण एवं विपडिवेदेति कारणमावन्ने अहमसि उकामिवा सो - यामिवा जूरामिवा तिप्पामिवा पीडामिवा परितप्पामिवा पोअदं एव मकासि परीवा जंउरकावा जाव परितप्पाश्वा णोपरो एवमकासि एवं से मेदावि सकारणंवा परकारणंवा एवं विप्पडिवेदेति कारणमावन्ने से वे मिपाईणंवा जे तसथावरापाणा तेएवं संघायमागचंतिते एवं विपरिया समावति तेएवं विवेगमागचंति तेएवं विहाणमागचंति तेएवं संगतियं ति बेहाए पोएवं विपडिवेदेति तंजहा किरियातिवा जावणिरएतिवा अणिरएतिवा एवंते विरूवरूवेदिं कम्मसमारंनेहिं विरूवरूवाई काम जोगाई समारनंति नोयगाए ॥३॥ अर्थ-हवे ए नियतवादी लोक ते पूर्वोक्त पुरुपकार कारणने वालव पणो मानीने ताना मतनी स्थापना करे. (मेदाविपुषएवं विपडिवेदेति के०) वली पंमित एवा यत पद याही एम जाणेने छू जाणेने ते कहेडे. (कारणमावन्ने के०) सुख उस । उपजेले तेने नियतटाली बीजो कारण काय जाणवो नही ते उपर कहे ऽरकामिया गोयामिवा इत्यादि पाठनो अर्थ पूर्व प्रमाणे लखेटे हुँ सुख उःख थनुनई इं शोक अनुनधुई चरुद्धं शरीरनो वल थोर्बु थायवे पीडा यनुलवूळ परितापना धनुनलु (णे अहंएवमकासि के० ) ते में नथी कयुं किंतु नियतने नवितव्यताना बलयको माहारे पे थाव्योचे परंतु पुरुपकारादिक प्रमाण कोइ नथी जे कारण माटे कोइपुरुप पोता ना धात्माने थनिष्ट नयाय एम वांवे तो शावास्ते ते शुं करवाने एवो करें के जेथ की ते सुखी थाय परंतु यहींया नियतज प्रमाण (परोवा के०) थथवा पर एटले वी नो (जंउरकाश्या के) जे कांश ख थनुनवेठे (जावपरितप्पाश्चा के०) यावत् चरितापना थनुनवे ते पण (णोपरोएवमकाप्ति के) तेणे कीयो नची परंतु नियति भने नवितव्यताने योगेंज.सर्व अपजेठे )एवंसेमेहावि०) एम ते मेधावि एटले पंमित रुप (सकारवापरकारणेवा के० ) पोताने उखनो कारण यषवा परने उखनु का प नवितव्यता ले परंतु नवितव्यता टाली बीजो कोई पण कारण नथी (एवं विष्प डवेदेति के) एम ते निपतवादि जाऐगे के जगत माहे कोई एक पापना कर नारने पण व उपजतुं नथी थने कोएक सुरुतना करनारने व उपजे माटेचं हीया पुरुषजे ईश्वर तेनुं कारण कांपण नधो देखातुं किंतु (कारणमावन के.)निप तज कारण देखायडे एमाटे नवितम्यता बलीट दवे बीजो पण जे का जगव माह 8 हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. वे ते सर्व नियतनेज वशेने एवो देखाडे (सेवेमि के.) ते नियतवादी युक्ति करी बोनेने (पाईवा के) पूर्वादिक चार दिशिने विपे (जे तसथावरापाणाके कां त्रस थने स्थावर प्राणी (ते एवंसंघायमागचंति के०) ते एम जे काइ क संबंध पामे ते नियतिनेज वशे पामे परंतु बीजो कर्मादिक कारण तेने - ची (ते एवं विपरियासमावति के.) ते एम वाल कुमार यौवन अने र वस्थादिक नानाप्रकारना पर्याय पामेचे ते सर्व नियति थकीज अनुनवे (ते गमागतिके०) तथा ते एम नियति थकीज विवेक एटले शरीर ते थकी प्रथा पामेचे (ते एवं विहाणमागचंति के०) तथा ते एम नियति थकीज विधान एट- स्था विशेष थर्थात् कुन काणो खंज वामन जरा मरण रोग शोकादिक पामे एवंसंगतियंतिउवहाए के.) एरीते ते त्रस अने स्थावर प्राणी नियतने वले नायने धनुनयेने हवे श्रीसुधर्म खामि श्रीजंबूस्वामि प्रत्ये कहे वे के एवा निय पुरुपी मात्र एक नियतनोज पद थनुसरीने परलोकनी बीक नराखता सावट पोते परंतु (पोएवंविष्पडियेदेतिक०) ते एवो नधी जाणता गुं नथी जापता २.० ) में करने (किरियातिया जावयणिरएतिवा के०) किया थकिया सिद्धि प्रमादिक पागत नास अनरक पर्यंतने नथी जाणता (एवंते के० ) एम ते एय. निपन सुपर ग्यापन करीने (विरूवरूवे हिंकम्मसमारनेहिं विरुवरुवाईक गमाग्नंनि नोपणाए के) नानामकारना कर्म समारंजे जोजननेथथै थन द नाना प्रशारना कामनोगने समारने ॥ ३२ ॥ ॥i-मेगावी निपतिवादी कारणमापन्नः स्वकारणं परकारणं वा fa दिन परशरना पतीनहि कस्यचिदात्माऽनिष्टोयेनानिटाखोदशादिकाः । मारने चिनियाबवायमनियन्नतिकार्यते येन बनानवति । एवमसी मानि का दात्र कन्याऽसदनुष्टानपरस्यापि न समुत्पद्यते ततो नारनदेवाह । (मेडेमिनि ) सोई नियतिवादी प्रवीमि ये केचित्रसार शिनाने नियनितश्व योदारिकादिदारीरसंबधमाग ति बालकुमाराविक विवि निकानुनति नियनितएव विवक शरीरास्टयाना प्राप्नुवंति। विधान सन्दगमरणादिकमागनि तदेयं ते प्राणिनोनिपत्येव संगति इन्दरमा म्यः । एवं नियनिवादा प्रेक्ष्या पतपमान पायरियाश्यादि याविपरपान कामान् नांग Frik P१३॥

रायधनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६५ ॥ टीका-तदेवं नियतिवादी पुरुषकारकारणयादिनोबाललमापाद्य स्वमतमाह । (मे वीत्यादि) मेधा मर्यादा प्रज्ञा वा तमान मेधावी नियतिवादपक्षाश्रव्येवं विप्रतिवेद ति जानीते कारणमापन्नइति नियतिरेव कारणं सुखाद्यनुनवस्य । तयथा योहमस्मि (खयामि शोचयामि तथा (तिप्पामिति) क्षामि (पीडामिति) पीडामनुनचामि परितप्पामित्ति) परितापमनुनवामि नाहमेवाका कुखमपि तु नियतितएवेतन्मच्या ते न पुरुपकारादिरुतं । यतोनहि कस्यचिदात्मानिष्टोयेनानिष्टाजःखोत्पादिताः क्रियाः मारनंते नियत्यैवासावनिधन्नपि तत्कार्यते येन खपरंपरानाग्नयति कारणमापन परेप्येयमेव योजनीयं । एवं सति नियतिवादी मेधावीति सोच्छंउमेतत्सकिज नियति दी दृष्टं पुरुपकारं परित्यज्यादृष्टनियतिवादाश्रयेण महाविवेकीत्येवमुलंध्यते सकार . परकारपंच मुखादिकमनुनवनियतिरुतमेतदेवं विप्रतिवेदयति जानाति कारणमापन्नं नयतिकारणं चात्रकस्यासदनुष्ठानरतस्यापि नमुःखमुत्पद्यते परस्य तु सदनुष्ठापिनोपि भवति यतोनियतिरेव कर्वीति । तदेवं नियतिवादे स्थिते परमपि यत्किंचित्तत्सर्व निय अधीनमिति दर्शयितुमाह (सेवेमीत्यादि) सोहं निपतिवादी युक्तितोनिश्चित्य वीमीतिम पादयामि । ये केचन प्राच्यादिपु दिदु त्रस्पतीति प्रसारियादयःस्थावराश पृषिप्या यः प्राणिनस्ते सर्वेप्येवं नियतितएवौदरिका दिशरीरबंधमागति नान्येन केनकिमी देना शरीर ग्राह्यते तथा वालकौमारयीवनस्थ विरसमावस्यादिकं विविधपर्याय नियति एवानुनवेति तथा विवेकं शरीरात्पथग्नावमनुनवंति। तथा नियतितएव विविधं विधान विस्थाविशेपं कुब्जकाणखंजवामनकजरामरणरोगशोकादिकं वीनसमागति । तदेवं ।प्राणिनस्त्रसाः स्थावराएवं पूर्वोक्तनीत्या संगति यांति नियतिमापन्नानानाविधविधान आजोनवंति । तएव वा नियतिवादिनः संगश्यति नियतिमाश्रित्य तउत्प्रेक्ष्या नियतिवा यत्चिन कारितया परलोकनीरवोनो नैव तवक्ष्यमाणं विप्रतिवेदयति । त प्रथा । किया सदनुष्ठानरूपा धक्रियाऽसदनुष्ठानरूपाश्त्यादि यायदेवं ते निपतिवादिन सपरि सर्वं दोपजातं प्रदिप्य विरूपरुपैः कर्मसमारंनैर्विरुपरूपान् कामनोगान्नांजना पोपनोगार्थ समारनंतइति ॥ ३२ ॥ एवमेव ते अपारिया विपडिवन्नाई तंसदहमाणा जावति ते पोहचाए गोपाराए अंतरा कामनोगेसु विसरमा चग्वे पुरिस जाए णियवाद एति आदिए ॥३३॥ थर्थ-एरी ते ते थनार्य पुरुष कामनोगने विपे गुम उता पातानो धर्म रुटी करी मरूपता ते पासंमी धर्म राजादिकने सहायता पसा ज्या रुपी एम ते शांठ पर रहा प्रेक्ष्या ६२६ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रयमाध्ययनं. नही अने पार पण पोता नही विचाले कामनोगने विप सुता रद ने पातान भरी शके नही थने राजारूप पुंफरीक कमलने पण नवरी के नही ते या की पण भ्रष्ट थया थने मुक्ति पण पोचे नही परंतु विचाले संसार महेिज ए चोथो पुरुपजात नियत वादी कह्यो । ३३ ।। ॥ दीपिका-तदेवं ते नियतिवादिनोऽनार्याविप्रतिपन्नास्त नियुक्तिकं नियतिया नाइत्यादि तावन्नेयं यावदंतरा कामनोगेपु विपहा इति चतुर्थः पुरुषजातः संपूर्ण ॥ टीका-तदेवमेव पूर्वोक्तया नीत्या तेऽनार्या विरूपं नियतिमार्ग प्रतिपन्नाविर्घा थनार्यत्वं पुनस्तेषां नियुक्तिकस्यैव नियतिवादस्य समाश्रयणात् । तथा ह्यसी किं खतएव नियतिखनाचा उतान्यया नियत्या नियम्यते किंयाऽत्तस्तत्र यद्यप्ती तथा स्वनावः सर्वपदार्यानामेव तथा स्वनावत्वं किं न कल्प्यते किं बहुदोपया समाश्रितया अथान्यया नियत्या तथा नियम्यते साप्यन्ययेत्येवमनवस्था तथा सनावत्वान्नियतिस्वनावया तया नवितव्यं न नानासनावयेति । एकत्वाच निय- येणाप्येकाकारेणैव नवितव्यं । तयाच सति जगविण्यानावः । नचैतदृष्टमिष्टं- देवं युक्तिनिर्विचार्यमाणा नियतिर्नकथंचिद्धटते । यदप्युक्तं । हावपि तौ पुरुपी यावादिनी तुब्यो एतदपि प्रतीतिबाधितं । यतस्तयोरेकः क्रियावाद्यपरस्त्वक्रिया कथमनयोस्तुल्यत्वमयकया नियत्या तया नियतित्वानुल्यता थनयोरेतञ्च निरंतर दः प्रत्येप्यंति। नियतेरप्रमाणत्वात् । यप्रमाणत्वं च प्राग्लेशतः प्रदर्शितमेव। यः यदुःखादिकमहमनुनवामि तन्नाहमकार्पमित्यादि तदपि वालवचनप्राय। यतोज- ते शुजमानंवा तदिहोपनुज्यते स्वरुतकर्मफलेश्वरवादसमता तथा चोक्तं । यदि ते कर्म, तत्परत्रोपनुज्यते ।मूलसिक्तेषु वृहेषु, फलं शाखासु जायते । तथा या जन्मनि युनायुनं वा स्वकर्मपरिणत्या तबक्यमन्यथा नोकतु देवासुरैरपि हि । तदेवं तिवादिनोनार्याविप्रतिपन्नास्तमेव नियुक्तिकं नियतिवादं श्रद्दधानास्तमेव च प्रतापते तावन्नेपं यावदंतरा कामनोगेषु विपरमाइति । चतुर्थः पुरुपजातः समाप्तः ॥ ३३ श्वेते चत्तारि पुरिसजाया पाणापन्ना पाणादा पाणासीला पाणादिछीणाणासणाणारंना पाणावसाणा संजुत्ता प हीणपुवसंजोगा आरियं मग्गं असंपत्ता इति ते पोहचाए जा पाराए अंतरा कामनोगेसु विसमा ॥ ३४॥ - .

राय धनपतसिंघ वाहारका जैनागम संग्रह नाग इसरा. ६ थर्थ-(श्चेतेचत्तारिपुरिसजाया के०) एरीते ते पूर्वोक्त चार पुरुष जात तेमां ए जीव तहरीरवादी बीजो पंचमहाभूतिक त्रीजो ईश्वरकारणी थने चोयो नियत दी ए चार पुरुषते (गाणापन्ना के) नानाप्रकारनी प्रज्ञा एटले बुझियाला तथा ना प्रकारना थनिप्राय वाला नाना प्रकारना शील एटले थावार वाला नाना प्रका ही दृष्टी वाला नाना प्रकारनी रुची वाला नाना प्रकारना थारंजना करनार नाना प्र परना थध्यवसाय तेणे करी (संजुत्ता के०) संयुक्त उता पोताना धर्मविपे सावधान या (पहीणपुवसंजोगा के०) पूर्व संयोगजे माता पिता पुत्र कलत्रादिकनो संबंध तेनेत्या ने (थारियमगंधसंपत्ता के०) थार्य मार्गने श्रण पाम्या एमते फांठे पण न रह्या पार ण नपाम्या विचाले कामनोगने विपे खूता एटले परतीर्थिक चार पुरुष कह्या।। ३५ ॥ ॥ दीपिका-इत्येते चत्वारः पुरुपानानामझानानामतयोनानाछंदानानानिमायाना शीनाथनेकाचारानानादृष्टयोऽनेकदर्शनानानारुचयोनानाप्रकारधारंनोधर्मानुष्ठानं पे ते तथा नानाप्रकारेणाध्यवसायेन संयुक्ताधर्मार्थमुद्यताः प्रहोणपूर्वसंपोगामातापित सन्नादिसंबंधरहिताचार्य निपि मार्गमसंप्राप्ताः (णोदशाएनि) ऐहिकसुरखनाजः (जो राएनि ) नापि नवपारगाः स्युः किंतु यंतरालएव कामनोगेषु विपरणाः ॥२४॥ ॥ टीका-सांप्रतमुपसंजिघृक्षुराद । (श्येतेइत्यादि ) इत्येते पूर्वोक्ताम्तीरतशरीर महानृतेश्वरकर्तृनियतिवादपदायिणभत्वारः पुरुपानानामकारा प्रज्ञा मनिषा ले त रा नानानिन्नदोऽनिमायोयेषां ते तथा नाना प्रकारं शोजमनुष्टानं ये तथा नानार दृष्टिदर्शनं येपो ते तथा नानारूपा रुचिधेतोनिमायोयेषां ते तथा नानासकारयारंनो र्मानुष्ठानं येपाते तथा नानाप्रकारेण परस्पर निन्नेनाध्यवसायेन संपुकाधमाधर्मामुप प्रहीणः परित्यकः पूर्वसंयोगोमातृपितृकलत्रपुत्रसंबंधोयरने तथा । बागवातः विहेयधर्मेन्यइत्यार्यामार्गानिर्दोषः पापलेश्यासंप्टक्तस्तमार्प मार्गमसंप्राताति पूर्वानापा त्या ते चत्वारोपि नास्तिफादयो (पोहचाएइत्ति) परित्यक्तवान्मातृपित्रादिसंबंधाय निधान्यहिरस्पादिसंचयस्य च नैहिकसुरखनाजोनवंति । तथा (पागएनि) यस सत्वादार्पस्य मार्गस्य सर्वोपाधिविशुभस्य प्रगुणमोहपतिरुपत्य न संसारपारगामि नवंति न परलोकसुरखनाजोनवंतीति कित्वंतरालएव गृहवासार्यमार्गपामध्यवनिनएय मनोगेषु विषयाबध्युपपन्नाप्पारपंकमामाश्च करिणोविपरीतीति रिप ॥२४॥ सेमि पाईचा संगतिया मणस्सा नवंति तंजदा आयरियायेंगे घणा रियावेगे नचागोयावेगे पीयागोयावेगे कायमंतागे ट्त्सनंतायेगे मुर ច वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. नावेगेज्ज्वन्नावेगे सुरूवावेगे उरूवावेगे तेसिंचणं खेत्तवतूणि परिग्गदिया णि नवंति तं अप्पयरोवा नुकयरोवा तेसिंचर्ण जण जाणवयाई परिग्ग दियाई नवंति तं अप्पयरोवा नुजयरोवा तहप्पगारेदिं कुलहिं आगम्म अभिनय एगे निकायरियाए समुन्तिा सतोवावि एगे पाय जय नवग रणंच विप्पजदाय निकायरियाए समुचिता असतोवा वि एगे पाय उय उबगरणंच विप्पजहाय निकायरियाए समुचिता जेते सतोवा असतोवा पाय व्य अपाय न्य नवगरणंच विपनहाय निकायरियाए सुमुहिता थर्थ-दवे पांचमो पुरुष सतीर्थिक कहियेय (सेवेमि के०) जे पुरुप कामनोग विपंचनासकरती यंतराले नखुचे पुंमरीक कमलने उधारवा समर्थ ते दुं कहूँ (पावासंतेतियामपुस्सा के०) पूर्वादिक दिशियें को एक मनुष्य होय ते का वो दीप (संजड़ा के०) ते कहेने. एफ आर्य एक थनार्य एक उंचगोत्रना उपना फनीरगीग्रना उपना एक मोटी कायाना धणी एक न्हानी कायाना धणी एक स गणं साला एक. मागवणं वाला एक सापवान् एक कुरुपान (तेसिंचणं फे) चीन न्यापादिक पुरूपने (मेनवाणिपरिग्गहियाणिनयंति के०) क्षेत्रते उघाडी नृमिक गाजीप्रादिर सपा यातु ते घर दाट प्रमुख ढाकेली नृमिका ए परियह दोय (तथा पवानह परांपा के..) नेवारतर एटसे थोडा दोष न्यथवा प्रनूततर एटले पणा होय पाठी (नविजजाणवयाईरिग्गदियाईनवंति के०) तेने जन एटले लोक जानपुर एटले देश र परिग्रह होप (नथप्पयगंगनहायगेवा के०) तेपण थाटले थे। पचपदानुनतर एटले पणा दीप (तहप्पगाहिंकुहियागम्म सापादिक नया कारना कृजन विषयागम्म एटले जन्म दत पुरस विषय पायने जीतीने (एगेनिकायग्यिाएक) (मता के ) मम्मर मकारे दवया सावधान थया ( हमारे) महा सतवंत पुर विद्यमान एवा "। मादिक नाप ने धन धान्य सुवर्ण कपादिक यनेक जदार) सान (निम्पपरियार के निदापनि । गनर शमसाट वारित्रिया या (Uniti निकिता के.) हा एक महा मदन पुरते कार बनानेन यागीने रिक्षानिषि राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागमसंग्रह नाग उसरा. ६एए श्रया (जेते के) दवे जे ते (सतोवा थसतोवा के०) तो अथवा यस्तो एवो (णा यय के०) ज्ञात्ति वजनादिक नोपरिग्रह (थायउय के) शाति वजनादिकची रहित पणानोपरिग्रह (उवगरपंच के०) तथा धन धान्य सुवर्णादिक नोपरियह तेने (वि प्पजहाय के०) त्यागीने (निस्कायरियाए के) निदाचर्याने विपे एटले चारित्रने वि पे (समुन्तिा के०) सम्यक् प्रकारे उपया सावधान थया ॥ ३५ ॥ ॥ दीपिका-थथलोकोचरं पंचमं निहुँ पुरुपमाह । तदहं ब्रवीमि । यत्याच्यादिदिशमु विश्य एके केचन मनुजाः संति नवंति । तद्यथा थार्याधार्यदेशोत्पन्नास्तविपरीतावना यांचनगीनोजचानींचीत्रोभवाः कायवंतवञ्चशरीरान्हस्यायामनादयः सुवर्णाचणीः सुरु पारुपास्तेपां चाऽऽर्यादीनां क्षेत्राणि शालिवादीनि वस्तूनि गृहाणि परिगृहीतानि सोह तानि नवंति । किंनूतानि थल्पतराणि प्रनूततराणि या । तथा तेषां जनपदाः सीस्ता नवंति तेप्यल्पतराः प्रनूततरावा । तेप्वार्यादिपु तथा प्रकारेषु कुनेषु धागम्य जन्मल ध्या ऽनिनूय विषयादीन प्रव्रज्यां गृहीत्वा एके केचन सत्वयंतोनिदाचर्यायां समुधि ताउद्यताः । तथा सतोविद्यमानान ज्ञातीन स्वजनानुपकरणं च धनधान्यादिकं विग्रहा य त्यक्त्वा थसतोवा ज्ञातीनुपकरपंच त्यक्त्वा समुधिताः प्रवज्योयताः ॥ २५ ॥ ॥ टीका-उक्ताः परतीथिकाः सांप्रत लोकोतरं निक्षारत्तिं निहुँ पंचमं पुरुषजातमपि रुत्याह । (सेवेमीत्यादि) याकामनोगेप्यसक्तः सन्नंतरा नोवसीदति पयरपटरीको हरणाय च समोनवति तदेतदहं ब्रवीमीति । थस्य चार्थस्योपदर्शनाप प्रनायमारप यन्नाह । प्राच्यादिकामन्यतरां दिशमुश्केि केचन मनुष्याः संति नवंति । तयया या देशोत्पन्नामधादिजनपदोभयास्तथानाः शयनादिदेशोषवालषा चांगानो वाश्याकुहरिवंशादिकुलोभयास्तथा नीचे!त्रोजवावापसदसंन्तालया कापवंतः शवस्तथा हसायामनकादयस्तथा सुवर्णाऽवर्णाः सुरुपाः कुरुपाया एके. एव केरन पर यशानवंति तेषां चार्यादीनां । णमितिवास्यालंकारे । वाणि शानिनादीनि बम्ननि खातोमितादीनि तानि परिगृहीतानि सीरुतानि नवंति। तान्येव विभिनष्टियसतगति स्तोकतराणि वा प्रनृततराणिया नवंति । तथा तेपामेव च जानपदाः परिगृहीनानानि तेऽस्पतराः अनूततरावा नवेपुस्तेषु चार्यादिविशिष्टेषु तपाप्रकारेषु कुक्षेप्यागम्पनूनानि गृहाणि गत्वा तथा प्रकारेषु वा कुसेवागम्य जन्म लभ्याऽनिनपर पिपरपादन महोपसर्गान् वा सम्यगुधानेनोगाय प्रवज्या गृहीतके केचन नपाविषमन्दवंतीनिदा चर्यायां सम्यगधितास्तथा सतोविधमानानपिया एक केचन महासन्दीप्तादानीत मज - तीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. नांस्तथोपकरणं च कामनोगांगं धनधान्यहिरण्यादिकं विविध प्रकण हित्वा त्यस्ता निक्षाचर्यायां सम्यगुपिताथसतोवा ज्ञातीनुपकरणंच विप्रहाय निक्षाचर्यायामेके के नापगतसजनविनवाः समुधिताः ॥ ३५ ॥ पुवमेव तेहिं णायं नवा तं जहा श्द खलु पुरिसे अन्नमन्नं ममाए एवं विपडिवेदेति तं जहा खेतमे वचूमे हिरममे सुवनंमे धर्णमे धम्मे कंसंमे दूसंमे विपुलधणकणगरयणमणिमोत्तियसंखसिलपवालरत्तरप पसंतसारसावतेयमे सदामे रुवामे गंधामे रसामे फासामे एते खलु मम कामनोगा अहमवि एतेसिं ।। ३६॥ सेमेदावि पुवमेव अप्पणो ए वं समनिजाणेजा तंजदा श्द खलु मम अन्नयरे उरके रोयातके समुप्प केका अणि अकंते अप्पिए असुने अमणुने अमणामे उरके णोसु दे सेहता नयंतारो कामनोगाई मम अन्नयरं उरकं रोयातंक परियाश्य अणि अकंते अप्पियं असुनं अमणुन्नं अमणामं उकं पोसुदं त कामिया सोयामिया जूरामिवा तप्पामिवा पीडामिवा परितप्पामि वा इमान ममे अपयरान उरका रोगातका पडिमोयन अणिमान अ कंतान प्रप्पियान असुनान अमणुनान अमणामन पुरका पोसुहान एवमेव पोलक्षपुर्व नवः ॥ ३७॥ वर्ष-(तहिं के०) ते पुरुषने (पुवमेव के०) प्रथम चारित्र लेवाना वखतेज एक (पापंनया के. ) जाप्युचे (संजहा के०) ते कहेते. (ह के०). या जगत मार रजु ति दाम्याकारे (पुरिस के.) ते पुरुप (चन्नमन्नं के०) अनेरी थनेरी यमा एटले समुत्रः यमुक एदी जुदी चम्न (ममहाए के.) महारा चपनोगने अर्धे पो (एवं केर) एम (विपडिदेनि के० ) वेद प्रवित्तियति एटले जाण्युबे ( संजहा के०) ने दस्तुना नाम कहेते. (गेनमे के०) था देव महारले (यमे के०) एप हाट महाराज ( हिराम के.) या महारने (सुवर्णमे के०)श्रा सोनु महा है (या) यापन महामंत्र (धनम के०) या धान्य मनास्ले (करांमे के०) या छमारा नाहन महागडे (हन के) या उथ एटाले यस्त्र महाराजे (मिपुत्र .. ग्याट महिमोनिय, मंब, मिज, प्पयात, रन, ग्य, गंत सारसा मदिनी धन कनक मोजमानिनात गात जातामणी मोनिका गंग ( रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ते दक्षिणावर्न प्रमुख शीतते कशवटी प्रवाला रक्तरत्न तथा संत एटले तो सार एटले प्रधान एवो सावतेयं एटले धन ए सर्व महारा उपनोगने अर्थ थशे (सदामे के०) शब्द वंशादिकना (रूवामें के रूप स्त्रियादिकना (गंधामे के०) गंध ते कस्तूरी कर्पूरादि क वस्तुना (रसामे के ) रसमधुरादिक वस्तुना (फासामे के) स्पर्श मृा कतणादि क वस्तुना (एते के) ए समस्त वस्तु ते खलु इति निश्चे (ममकामनोगा के०) ए कामनोग ते माहारा थने (अहमवि के०) ढुंपण (एतेसिं के०) एनोड ॥३६॥ हवे (से मेहावि के) ते पंमित (पुवमेव के०) पूर्वे (थप्पणो के०) पोताना हृदय साधे (एवं के० ) एवं (समनिजाणेजा के०) सम्यक् प्रकारे जाणे थालोचे एटले प्रथम थी पोताना हृदयसाथै विचारे के ए महारांचे किंवा नथी एवो विचारे ते झुं विचा रे ( तेजहा के० ) ते कहेते. (इहरखलु के०) था संसारनेविपे निश्चे (ममधन्नयरे के०) महारा शरीरने विपे अन्य कोई एक (उरके के) ख मस्तक पीडादिक (रो यातके के० ) रोगातंक एटले थसाध्य रोग शूलादिक (समुप्पलेका के०) उपजे ते रोग केवोहोय ते कहे. (थणि के) थनिष्टकारी (थकांते के) श्राक्रांतकारी (थप्पिए के०) थप्रिय कारी (थमने के०) थगुनकारी (थमणुन्ने के०) थमनो ज एटले मनने गमे नही (श्रमणामे के० ) विशेष प्रकारे पीडानो करनार (उरके के) रख रूप (पोसुहेसेहता के०) नथी ज्या लवलेशमात्र सुख, एवो उःख उप ने थके ते पूर्वोक्त कामनोगादि योग्य जे वस्तुळे ते प्रत्ये एवं कहे के (जयंता रो के) थहो जय थकी राखनारा (कामनोगाई के०) धन धान्यादिक तथा शब्दादिक कामनोगो तुमे (मम के) महारे शरीरे (थन्नयरऽवं के०) थनेरा उःख जे (रोयातक के० ) रोगातक शूलादिक उपना (परियाश्यह के० ) तेने तमे वेहेंची त्यो महारे थथै (थणि के) थनिष्ट कारी (थकंत के०) थक्रांत कारी (थप्पियं के) थप्रियकारी (थसुन के०)थसुनकारी (थमपुग्नं के०) थमनोज्ञ (थमणाम के०)विशेपेथमनोज्ञपीडाकारी (उरकं के) अरवरूप (ोसुहं के) नथी ज्या लव लेश मात्र सुख (तहिं के०) तेणेकरी (रकामिवा के०) थाकरो उखी वं (सोयामिवा के०) शोक धनुनबु (जूरामिवा के०) जुरंतु (तप्पामिवा के.) म हारो रुदय तपेठे वीजायठे (पोडामिवा के०) पीडा थनुनबुई (परितप्पाभिवा के०) विशेषे पीडा थनुनकुंडं इत्यादिक (इमा के) ए (ममे के०) मने (थायरान के०) थनेरा (उरका के) उस जे पूर्वोक्त मस्तक पीडादिक थसाध्य (रोगात काबपडीमोदय के०) रोग थांतक शूलादिक जे पकी तत्काल प्राणनो नाश थाय ते पकी तमे मने मूकावो एवा (थणि के) थनिष्टकारी (थकंता के०) थाका वं शिरोवेदनादिकं थातंकोचा धाशु जीवितापहारी शूलादिकः। सकिनूतः चिनिय ॥ टीका:-ते पूर्वोक्त विशिष्टानिक्षाचयायामन्युद्यताः पूर्वमेय प्रव्रज्यायहकालए त्येवं परिष्ठिननि । तद्यथा। क्षेत्रं शालिदेवादिकं वास्तु खातोधितादिकं हिरण्यं धर्मत नादिकं सुवर्णकनकं धनंगीमहिप्यादिकं धान्यंगोधूमादिकं कांस्यकांस्यपात्रादिक हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. त कारी (थप्पिया के०) अप्रियकारी (असुना के०) असुनकारी (अमर के०) थमनोज्ञ (अमणामके) थरुचता विशेपे अमनोज्ञ पीडाकारी एवा (पुस्कार के०) दुःख (ोसुहाउ के.) नयीं जेमांद लेश मात्र शुख एवाजे उःख ते थकी काम नोगादिको तमे मने मूकाचो ( एवमेव के.) एवीरीते जे कामनोगादिकने प्रार्थना करे तोपण (पोलो पुवंनव के) ते कामनोगापूर्वलब्धोननवति एटले ते कान जोगादिक जेने तेणे कोइ मनुष्यने पूर्वोक्त मुख थको मूकाव्यो वे एवो पूर्व क जाणवामां श्राव्युं नथी. ॥ ३७॥ ॥ दीपिका-ये निक्षाचर्योद्यतास्तः पूर्वमेव प्रव्रज्याग्रहणकालएतज्ज्ञातं स्यात् । तद्यथा । अन्य वस्तूदिश्य पुरुपः प्रबजितः प्रवज्यां ग्रहीतुकामोवा एवं विप्रतिवेदयति जानाति । तद्यथा । क्षेत्रं वास्तुगृहं हिरण्यं सुवर्ण कनकं धनंगोमहिप्यादि धान्य ध्यादि कास्य कांस्यपात्रादि दूप्य वस्वादि । तथा विपुलानि धनकनकादीनि मा णावर्ताः मुक्तशैलादिकाः शिलाः प्रवाल विद्रुमं रक्तरत्नं पद्मरागादि सत्सारं शोजनका शूलमस्यादि स्वापतेयं व्यं सर्वमेतन्ममोपनोगाय नविष्यति । तथा शब्दरूपगंधरतर मे कामनोगाथहमप्येतेषां जोगानां संबंधी ॥ ३६॥ अयमपि नोगसंबंधीति किर ये समेधावी पूर्वमेवात्मना एवं समनिजानीयात् । तद्यथा । इह जन्मनि ममा ऽकांतोऽयुनोऽमनोज्ञः । श्रवनामयतीत्यवनामा पीडाविशेषकारी खरूपः । नान ऽद्युनकर्मरुतत्वात् । पुन:खोत्पादनमत्यतापनार्थ देवत सुख रोगावे वा इंतइति खेदे हेनगवंतः कामनोगायूयं मया पालितास्ततोयूयमपीई असर (परियाश्यद ) विनज्य गृहीत । अत्यंतःखपीडितः पुनस्तान्येव विशेपणान्याह थनिष्टादिविशेषणानि पूर्व प्रथमातानि पुनहितीयांतानि सांप्रत पंचम्यतानि । सचायमर्थ- पूर्व लयोन नवति । कोः निहित जोगादयोनर खान्मोचयंतीतिपूर्व नज्ञात॥३॥ तरेत झातं नवति । तद्यथा (इत्यादि) यह जगति । खलुवाक्यालंकारे।यन्यदन्यः दिदय ममतमोगाय नविष्यतीत्येवमसी प्रवज्यां प्रतिपन्नः प्रयव्र जिपुर्वा प्रवेदयति जान al तथा विपुज्ञानि प्रनृततराणि धनकनकरत्नमणिमौक्तिकानि (शंखशिलति) मुक्त राय धनपतसिंघ बाहाऽरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. दिकाः शिलाः प्रवालं विद्रुमं । यदिवा (शिलपचालति) श्रियायुक्त प्रयास श्रीप्रवाल वर्णादिगुणोपेतं तथा (रत्तरयति) रक्तरत्नं पद्मरागादिकं तथा सत्सारं शोनन सारमित्यर्थः । शूलमस्यादिकं तथा स्वापतेयं शुक्ष् इव्यजातं सर्वमेतत्पूर्वोक्त मे ममोपनोगाय नविष्यति । तथा शदावेएवादयोरूपाण्यंगनादीनि, गंधाः कोटपुटाद योरसामधुरादयोमांसरसादयोवा, स्पर्शामृक्षादयएते सर्वेपि खलु मे कामनोगायाहमप्ये पां योगमार्थ प्रनविप्यामीत्येवं संप्रधार्य; ॥३६॥ समेधावी पूर्वमेवात्मानं विजानीया देवं पर्यालोचयेत् । तद्यथा । इह संसारे । खलुशब्दोऽवधारणे । इहैवास्मिन्नेव जन्मनि म नुप्यनवे ममान्यतरदुःखं शिरोवेदनादिकं पातकोवाऽऽयु जीवितापहारी शूलादिकः समु पायते । तमेव विशिनटि । थनिष्टोऽकांतोऽप्रियोऽशुनोऽमनोझोऽवनामयतीत्यवनामः पीडाविशेपकारी खरूपोयदि वा नमनागमनार मे मम नितरामित्यर्थः । उरवयतीति जःख पुनरपि कुःखोत्पादनं थत्यंतचःखप्रतिपादनार्थ सुखलेशस्यापि परिहारार्थ च नोनै व शुनकर्मविपाकोदितत्वादिति । यत्रच यमुक्तं पुनरुच्यते तदत्यादरख्यापनार्थ तविशे पप्रतिपादनार्थ वेति । तदेवंनूतं पुःखं रोगातक वा दंतइतिखेदे नयाचातारोयूर्य क्षेत्रवस्तु हिरण्यसुवर्णधनधान्यादिकाः परियाविशेपाः शब्दादयोवा विषयास्तथा हे नगवंतः! कामनोगायूर्य मया पालिताः परिगृहीताश्च ततोयूयमपीदं मुखं रोगातकं वा (परि यास्पदनि ) विनागशः परिगृहीत यूयं । थत्यंतपीडयोविनः पुनस्तदेव दुःखं रोगातक वा विशेपण दारणोच्चारयति । थनिष्टमप्रियमकांतमगुनममनोज्ञममनाग्नूतमवनामकं वा पुरवमेवैतन्नोानमित्येवंचूतं ममोत्पन्नं यूयं विनजताहमनेनातीव स्यामीति अखि तइत्यादि पूर्ववन्नेयमित्यतोऽमुप्मान्मामन्यतरस्माहुःखाशेगांतका प्रतिमोचयत पूर्य । थनिष्टादिविशेषणानि तु पूर्वव धारव्येयानि। प्रथमं प्रथमांतानि पुनर्वितीयांतानि सा प्रत पंचम्पंतानीति । नचायमर्थस्तेन दुःखितेनेवमेवेति यथाप्रार्थितस्तथव लब्धपूर्वेन वति । इदमुक्तंलवति । नहि ते देवादयः परिग्रहविशेपानापि शब्दादयः कामनोगास्त दुःखितं अखादिमोचयंतीति ॥ ३ ॥ श्द खलु कामनोगा गोताणाएवा पोसरणाएवा पुरिसेवा एगता पुचि कामनोगे विपजति कामनोगावा एगता पुर्वि पुरिसं विपजति अन्ने खल कामनोगा अन्नो अहमंसि से किमंगपुण वयं अन्नमन्नेहिं काम भोगदि मुचामो इति संखाएणं वयंच कामनोगेहिं विप्पजहिस्सामो से मेदावि जाणेला वादिरंगमेत्तं ॥३०॥ .

तेषु शमनोगेपु मृगा कुमश्त्येवं केविन्महापुरुषाः परिसंख्याय सम्यक् झाला, काम दा-नव सतीदर्शपति (इदखनुश्त्यादि) हास्मिन् । खजयाझ्याकातिर मतगयन्नमयलान तस्य सितस्य प्राणाप परणाय वानवंति । सुजालितानामरि तरिका दामन्यागजाश्वेतान्कामनांगान्परित्यजति सया पुरुषोऽध्यापना ६३४ क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. ॥ अर्थ-(शहखलु के०) था जगत् माहे निश्चे थकी (कामनोगा के० ) ते काम नोगादिकजे ते, पूर्वोक्त दुःखिया जीवने (णोताणाएगाके) प्राणनणी नथाय- (पोसर णाएवा के) अथवा शरण नणी नथाय. (पुरिसेवा के०) ते पूर्वोक्त मुःखी पुरुपने पुदीड रोगादिक उपने थके त्राण शरण नणी नथाय हवे रुडाकामनोगनी लीलानो अंत देखांडे वे (एगता के०) एकदा (पुदि के०) प्रथम व्याधि उत्पन्न कालें, अथवा जरा जीर्णरा लें,अथवा राजा दिकना उपवने कालें पुरुप, (कामनोगेविष्यजहंति के०)एकामनोगने के . (कामनोगावाएगतापुवंपुरिसंविष्पजहंतिके०) अथवा ए काम लोग पोज एकर यादिकने बनावें विपया निसापी पणुं वतांज ते पुरुपने त्यागी केले ते कारण म. जे पंमित पुरुष होय ते एवीरीते अवधारण करे के, (थन्नेखलुकामनोगा के ) निश्च करी ए कामनोगादिक जेठे ते, महारा थकी थन्य जुदाले. (थनोयहमति के)। पण ए कामनोगथकी थन्य जुदो. जो एमवे तो, (सेमिंगपुणवर्ष के) ते का श्रथ वली श्रमे (अन्नमन्नेहिकामनोगेहिं मुधामो के.) अनित्य थशाश्वत एवा जे कामनोग, तेने चिपे मृर्ग एटले ममत्व करिये, केमके एवं ए ममत्व करवु तेतो व्यर्थी (तिमरवाएक०) एरीते कोई महा सलवंत पुरुष ते कामनोगादिकने पूर्वोक्त रीते थई जाणीने (वपंचकामनोगेहिविष्पजहिस्सामो के थमे ए कामनोगादिकनो त्याग रद्यु. एयो यष्यवसाय करे ते महापुरुष जाणवो. वली अन्य बीजु वैराग्य कारण देते. (सेमेहारिजाणेला के ) ते पंमित एम जाणे जे,(वाहिरंगमेनं के०) एन विष परिग्रह तथा शदादिक विषय जे ते उखयकीराखनार नथी; गगंयोगि एटले वाह्यरुप, एवं पंमित जाणे. ॥ ३ ॥ ॥ दीपिका-एतदेवाह । इह नये खलु कामनोगान वाणाप वा स्युः । पुरुषः प्राण एकदा पूर्व कामनोगान त्यजति कामनोगावा एकदा कदाचित्पुरुपं त्यजति । सचैवं जा नाति वन्ये निनाः सञ्जमनः कामनौगाएतेन्यच निनोऽहं एवं सति चयमेतेप थन्यात गान् वयं विहिप्यामरत्यक्ष्यामश्त्यव्यवसायिनः स्युः । पुनराग्यकारणमाह । सो पाएनन्नादिकं बाह्यांग वर्ततइति जानीयात् ॥ ३ ॥ मनोगानां संवमानं दर्शपिनुमादा (पुरिसेवाश्यादि) परिदायनात्पुरुषः एकदा प्या एतो सर्ववाहि

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. ६३५
तः कामनोगपियोन्मुखोपि त्यज्यते । संचेवमयधारयति यन्ये मनोनिन्नाः खल्चमी का
मनांगास्तेन्यमान्योहमस्मिातदेवं व्यवस्थिते "किमिति वयं पुनरेतेप्यनित्येपु परनूतेप्य
न्पे कामनोगेषु मूर्ग कुर्म" इत्येवं केचन महापुरुषाः परिसंख्याय सम्यक् झावा, कामनो
गान्यपं विप्रजहिप्यामस्त्यश्यामश्त्येवमध्यवसायिनोनवंति । पुनरपरं चैराग्योत्पत्तिका
रणमाह । (सेमेहावी) समेधाची अतिकः एतहानीयात् । यदेतत्ववास्तुहिरस्पसुच
शिदादिविषयादिकं पुवपरित्राणाय न नवतीत्युपन्यस्तं तदेतद्वाद्यांतर वर्तते ॥३॥
इणमेव उवणीयतरागं तं जदा मायामपितामे नायामेनगिणीमे नकामे
पुतामे धूतामे पेसामे नन्नामे सुएहामेसुदामेपियामे सदामेसयणसंगथसं
युयामे एते खलु मम गायन अदमवि एतेसि एवं से मेहावि पुवमेव अ
प्पणाएवं समनिजाणेजा इद खलु मम अन्नयरे उरके रोयातके समुप्पले
डा अणि जाव के पोसुदे सेदंता नयंतारो पायम मम अन्नयरं
उरूं रोयातंक परियाश्यद अणि जाव पोसुहं तहिं उकामिवा सो
यामिवा जाव परितप्पामिवा इमानमे अन्नयरातो रकातो रोयातंको प.
रिमोएट् अणिमान जाव पोसुदान एवमेव णोलच पुवं नव॥णाते
सिंवावि नयंताराणं मम णाययाणं अन्नयरे उके रोयातके समुपजेका
अपिछे जाव पोसुदं सेक्ष्ता अदमतेसिं नयंताराणं पायंयाएं इमं
अन्नयरं जुरकं रोयातंक परियाश्यामि अणि जाव गोसुहं मामे पुकं
तुवा जाव मामे परितप्पंतुवा इमानणं अणयरान उकातोरोयातंका
परिमोएमि अणिवा जाव णोसुदान एवमेव पोलचपुचं नव अन्न
स्स उरलं अन्नोन परियाश्यंति अन्नेन कडं अन्नो नोपडिसंवेदेति॥१०॥
पत्तेयं जायतियं पतेयं मर पत्तेयं चय पत्तेयं ग्ववजा पत्तेयं ऊंझा पत्ते
यं सन्ना पत्तेयं मन्ना एवं विन्नू वेदणाति खलुणातिसंजोगापोताणाएवा
पोसरणाएवा पुरिसेवा एगता पुचि णातिसंजोए विप्पजदंति पातिसं
जोगावा एगता पुद्धिं पुरिसं विप्पजदंति अन्ने खलु णातिसंजोगा अन्नो
अदमंसि सेकिमंग पुणवयं अन्नमन्नेहिं णातिसंजोगेहिं मुहामो इति
खाएणं वयं पातिसंजोगं विप्पजहिस्सामो॥४॥

६३६ हितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. थर्थ-(इणमेवउवणीयतरागं के०) था जे पागल कहेशे ते घणाज तन्न वे. (तंजहा के.) ते कहेजे. (मायामे के०) माता महारी, पिता महारो, नाइ हारो, वहेन महारी,नार्या एटले स्त्री महारी,पुत्र महारा धूता एटले वेटी महारी, पंत एटले दास महारा, (नन्नामे के०) मित्र महारा सखाइमहारा. अथवा पोत्रा त न्यातमहारी (सन्हामेके०) सुपा एटले पुत्रनी वदु मदारी, (पियामेके) प्रिय (सह- के०) सखा (सुहामेके०) सुहृत् एटले सऊन महारा, (सयणसंगथसंथुयामेके०) सः संस्तुत श्वशुरकुलादिक पितरियादिक ए सर्व महारा,तथा जेनी साथे घणे यालाप से. पपरिचय थाय ते सर्व महारा, (एतेखलुममणायके) एसर्व निश्चे थकी महाराज ना घणाज ढूफडा संबंधीचे. अने (अहमवि के० ) ढुंपण (एतेसिं के) एहोनो ए मने उपकार करशे, दूं एने उपकार करीश. (एवं के.) एरीते (सेमेहावि के ते पंमित (पुवमेव के.) पूर्वे (थप्पणा के) पोताना यात्माने विपे (एवंतम जाणेडा के०) एम समस्त प्रकारे जाणे मनमांहे विचारे जे, (इहखलुमम के। श्रा नवने विपे निभे मुजने (थनयरे के ) थनेरो कोइ (उरकेरोयांतकेसमुपले णिजायरकोसुहे के)ख गूलादिक असाध्य रोग थनिष्ट यावत् दुःख कारी, नधी जेमा लेशमात्र सुख एवा रोगादिक अपने थके तेवारे ते पुरुष ते अखे :खित क (इंताफे०) माता पितादिक शाति गोत्री स्वजनादिकने प्रार्थना करे के (जयंताशके यहो जप पकी रायनारा एवा (णाय के) ज्ञाति गोत्रीन! (श्म केए) एम म फे..) मने (चन्नपरं के०) बनेरो मुख रोगातक शूलादिक उपनुचे ते तमो चो यो केमके एचनिष्टकारी ज्यांमुधि लवलेश मात्र सुख नही (तहिंऽरकामि के.) तेवा पुण्य करी अत्यंत सुखोई सोचुटुं, यावत् पीडा धनुनgg. (इमावर परातोपुरानो के.) एमज धनेरे रखे थत्यंत सुखी, शोक परिताप पीडा थ , कारणे एम तथा रोग थांतक यकी मुजने (परिमोएह के०) भूफायर्या. रंतु घनिहारी ज्यांसुधि जेमाहे सेश मात्र मुष नयी एका व पकी मूकायन (एदमेवालोलपुरनवक) एरीने तेथ मागतोलीये नहीएटलासने पहनी। नहीं सपा ने हानी,गोत्री, तेने कुःख थकी मूल्यवाने समर्थ नयाय.॥३९॥ (तेसिंग नानाग के)यपदा ते नपथको राखनारा एवा जे (ममणायया के०) गहानि, गोत्री, तने पर अनेरी कोशएक अस रोगांतक उपजे ते फेयो अपजे । यनिहारी पादत् नपी नेमा सेगमात्र सुख एयो रोग वपने थके दुपण ते नपप साहनार पास हानी गोत्रीयांनी उस रोगातक बहेगी सश, कारण त्या थनिट एन नी एका इख ही महाराहाती गोत्री सुखी पाप या राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६३७ अहारा ज्ञाति विशेपे पीडा अनुनवे माटे एने पण अनेरा कोई मुख थकी, रोगातक की, मुकावा. एवं यद्यपि ते पोताना मन माहे जाणे परंतु ते थनिष्टकारी जेमा लेश मात्र सुख नथी एवा व ते झाती गोत्रीने उपने थके ते माहेथी वहेंची नशके, एट ले तेमनु उःख पोते सर शके नही कारणके, (थनस्सरकंघनोनपरियाश्यंतिके) अनेरानु जरख धनेरो पहेंची लय शके नही, एटले एकनु :ख वीजो वहेंची लइ शके तही. (भन्नेनकडं के०) अनेरा, करेलु कर्म (थन्नोनोपडिसेवेदेति के)थनेरो नो गवे नही. जेणे जे कीधु होय ते तेहिज नोगवे ॥४७॥ (पत्तेपंजायतिर्यके)जीव प्रत्येक प्रत्येक उपजेवे. (पत्तेयंमर के०) प्रत्येक प्रत्येक मरण पामेठे. ( पत्तेयंचय के०) प्रत्येक प्रत्येक धन धान्यादिक ने बामे. (पत्तेयंग्यवहार के०) प्रत्येक प्रत्येक उपार्ज न करेठे संग्रहेते. (पत्तेयंऊफा के) प्रत्येक प्रत्येक ऊजायक कलह लहेते. (पनेसन्ना के०) प्रत्येक प्रत्येकने संज्ञा एटले पदार्थ परिज्ञानठे, ते कोइएकने अल्पवे, कोइएकने वणुंचे. एम तरतम योग ज्ञान उपजेठे (पत्तेयंमन्ना के०) प्रत्येक प्रत्येक चिननो चिं नवनवे. ( एवं विन्नूवेदणातिके०) एरीते विनू एटले जाण. प्रत्येक प्रत्येक सुख ः खरूप वेदनानो यनुनव थायडे, एतावता एक, करेलु वीजो न नोगये. (एवं के०) ए कारणे खतु इति निचे (णातिसंजोगा के० ) ज्ञातिनो जे संयोग. ते जीवने (णोता पाएवा के० ) त्राण नणी नथाय. (णोसरणाएवा के०) जीवने शरण नणी न थाप. (पुरिसेवाएगतापुर्विणातिसंजोएविप्पजहंति के.) एकदा प्रस्तावे ज्ञाति संयोगने ते पु रुप प्रथम नामे. (णातिसंजोगावाएगतापुरिपुरिसंविप्पजहंति के०) अथवा एकदा त्र स्ताचे झाति संयोग ते पुरुपने प्रथमधीज नामे ते कारणे, (पन्नेखणातिसंजोगाके०) निश्चे ए ज्ञातिना संयोग जे दे, ते मुन थकी थन्यवे. (थन्नोधर्मसि फे०) चने ई एना थकी थन्यतुं एटले जुदो जो एम तोपण (सेफिमंगपुणवपंके०) किशोर कोमल बचने करी वली थम्हे ते (अनमन्नेहिं के०) माहो मांहे (णातितंयोगेहिं के०) ज्ञाति ना संयोग साथे (मुधामो के०) मूळ कीधी. ते मृर्ण करची योग्य नथी (इतिसंखा एवं के०) एजाणीने (वयंणातिसंजोगविप्पजहिस्तामो के०) थमे शाति संयोग मयु. एवो थध्यवसाय जेनो होय तेने पंमित जावो. ॥३१॥ ॥ दीपिका-इदमेव च वक्ष्यमाणमुपनीततरमासन्नतरं वर्तते । तयथा । माता, पिता, माता, नगिनी, नार्या, पुत्रः, सुता, स्नुपा, प्रियः, सखा सुहत, इत्यादि हातपः पूर्वापरसंस्तुताएते खलु झातयोममोपकाराय नविपत्ति यमप्यतेपा हातीनामुपरि प्यामीत्येवं समेधावी पूर्वमेवात्मना एवं समनिजानीयाविचारयेत् । इह नये ममानिष्टा . मुत्पद्येत ततोऽसौ तदुःखजःखितोलानीते । तमेवमन्यर्थयेत् । तद्यथा। ममान्यता परिमोचयत यूयमिति निचेतनेन 5ःखितेन लब्धपूर्व नवति नहिताशातयस्तं खान्मांड यितुमसमितिनावः॥३पानासी तेषां पुरखमोचनायालमिति दर्शयितुमाह (तेसिंवा त्पुत्रादेवनासहोनात्यंतपीडिताःसजनाः नापि उखमात्मनि कर्तुमलं। किमित्येवा ६३७ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययन. दिविशेषणोडःखातकः समुत्पद्यते, ततोऽसौ तदुःखऽखितोहातीन एवमन्यथैयेत् ५५ ममान्यतरं दुःखमुत्पन्नं परिगृहीत यूयं थहमनेनोत्पन्नेन पुःखातकेन पीडा ततोऽस्माहुःखान्मा परिमोचयत यूयमिति॥३पाइदं सर्व प्राग्वत् योज्यायावदेवं ।। पूर्व नवति । यतः अन्यस्य सुखमन्योन पर्याददाति न गृहाति धन्येन कृतं कर्म थन) न प्रतिसंवेदयति नानुनवति ॥ ४॥ यतःयस्मात्प्रत्येक जीवोजायते, प्रत्येकं नियरे प्रत्येकं त्यजति परिग्रह प्रत्येकमुत्पद्यते । यमुक्तं । एकस्य जन्ममरणे, गतयश्च सुना) जानवावर्ते ॥ तस्मादाकालिकहितमेकेनैवात्मनः कार्य ॥१॥ तथा प्रत्येक फंका कर हः। तद्ग्रहणकपायागृह्यते प्रत्येकमेव जीवानां कपायोदयः स्यादित्ययः । संज्ञापन थपरिवित्तिः सापि प्रत्येक (मन्नत्ति) मनन चिंतन पर्यालोचन मिति यावत् । प्रत्येक व विधान प्रत्येकं वेदनाः (इतिखलुत्ति) इति पूर्वोक्तप्रकारेण खलु थमी ज्ञातिसंयो न त्राणाय न शरणाय। नत्पन्नपीडार्तिनिवारणं त्राणं, थनागतातिसंरचणं शरणं । पुरुपएकदा झातिसंयोगान् विप्रजहाति, झातिसंयोगावा पुरुपं परित्यजति तस्मादन्ये । तिसंयोगाथहमन्योस्मीति नावनीयं । एवं सति किमिति पुनर्वयमन्यैरन्यैातिसंयन मूवी कुर्मः । मूळकरणं न युक्तमित्यर्थः । इति संख्याय झावा, वयं "ज्ञातिसंयोगान् । क्ष्यामः परिहरिप्याम" इति कृताध्यवसायाझानतत्त्वाः स्युः ॥४१॥ 10 टीका-इदमेव चान्यचक्ष्यमाणमुपनीततरमापनतरं वर्तते । तद्यना। माता, पिता, ता, नगिनीत्यादयोझातयः पूर्वापरसंस्तुताएते खलु ममोपकाराय ज्ञातयोजविष्यति, थर म"प्येतेपांमाननोजनादिनोपकरिष्यामी" त्येवंसमेधावीपूर्वमेवात्म नैवंसमनिजानीया त्यादि । एवं पर्यालोचयेत्कल्पितवानिति वा एतदध्यवसाय चासो स्यादिति दर्शयितुमाह (इहखखुश्त्यादि) इहास्मिन्नवे मम वर्तमानस्यानिष्टादिविशेषणविशिष्टोऽःस्वातंकः ।। पुरवातकमुत्पन्न परियाहीत यूयमहमनेनोत्पन्नेनखातंकन पीडयिष्यामीत्यतोमुप्मान्न दि) सर्व प्राग्वद्योजनीपं यावदेवमेव नो लब्धपूर्व नवतीति । कमित्येवं नोपतम्या नयतीत्पाह । (थमस्सरसमित्यादि) सर्वस्येव संसारोदरविवरवर्तिनोऽसमतः सकता मोदयायहःखमुत्पद्यते तदन्यस्य संबंधिःखमन्योमातापित्रादिकोनप्रत्यापिधने न त शंन्याह । (थएँणकटमित्यादि) यन्येन जंतुना फरायवशगेन यानुकूलतयाऽनिः- रायधनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग असरा. ए या ज्ञानाटतेन मोहोदयवर्तिना यत्रूतं कर्म तदयमन्यः प्राणी नोप्रतिसंवेदय , नानुनर्वति तदनुनवने ह्यरुतागमरुतनाशौ स्यातां । नचेमी युक्तिसंगतावतोययन तं तत्सर्वं सएवानुनवति । तथाचोक्तं । पररुतकर्मणि यस्मानाकामति संझमोचिना वा ॥ तस्मात्सत्वानां कर्म यस्य यत्नेन तदेयं ॥१॥४॥ यस्मात्स्वरुतकर्मफलेवराजंतव स्मात्तदेतभवतीत्याह । (पत्तेयमित्यादि ) एकमेकं प्रत्येकं सौप्यसुमान् जायते, त क्षीणे चायुपि प्रत्येकमेव प्रियते । उक्तंच । एकस्य जन्ममरणे, गतयश्च शुनागुना वावर्ते ॥। तस्मादाकालिकहितमेकेनैवात्मनः कार्यमिति ॥१॥ तथा प्रत्येक क्षेत्रवस्तु रएपसुवर्णादिकं परिग्रहं शदादींश्च विपयान्मातापितृकलत्रादिकं च त्यजति. यथा प्रत्ये मुपपद्यते पुज्यते, परिग्रहस्वीकरणतया तया प्रत्येकं कंफाकलहस्तग्रहणात्कपायाःप गृद्यते । ततःप्रत्येकमेवासुमतां मंदतीव्रतया कपायो योनवति । तथा संज्ञानं संज्ञा दार्यपरिधित्तिः। सापि मंदमंदतरपटुपटुतरनेदात्प्रत्येकमेयोपजायते । सर्वज्ञादारतस्तरत पोगन मतेर्व्यवस्थितत्वात् । तथा प्रत्येकमेव । (मन्ननि) मननं चिंतनं पर्याजोचन पति यावत् । तथा प्रत्येकमेव (विस्मुक्ति ) विवांस्तथा प्रत्येकमेव सातासातरूपवेद । सुखःखानुनयः । उपसंजिष्टुराह । (इतिखल्लुश्त्यादि) इत्येवं पूर्वनिन प्रकारे । यतोनान्येन रुतमन्यः प्रतिसंवेदयते प्रत्येकं जातिजरामरणादिकं । ततः सम्यमीक्षा संयोगाः स्वजनसंबंधाः संसारचकवाले पर्यटतोत्पंतपीडितस्य तऽधरऐन प्राणाय न गणं कुर्वति, नाप्यनागतसंरक्षणतः शरणाय नवंति । किमिति । यतः पुरुपएकदा को दयादिकाले शातिसंयोगान् विप्रजहाति परित्यजति, सजनाभ न घांधवाइति प्यपहा दर्शनात् शातिसंयोगादेकदा तदसदाचारदर्शनतः पूर्वमेव ते पुरुरं परित्यज्ञनि सरांचं उत्तारयति । तदेवं व्यवस्थिते एतजावयेतयपान्ये खत्वमा झातिसंयोगामनोनिना ज्यभान्योहमस्मि । तदेवं व्यवस्थिते किमिति पुनर्वयमन्यैरन्यहातिसंपांगमूगा कु गॉन तेषु मूळ क्रियमाणा न्याय्यैवं संख्याय झावा, प्रत्याफजय्य वपमुत्पन्नवराग्याहानि योगांस्स्यक्ष्यामश्त्येवं रुताध्यवसायिनोविदितवेयानवंतीति ॥४१॥ से महावि जाणेङा चादिरंगमेयं णमेव वणियतरागं तं जदा दहामे पा यामे वादामे करूमेगदरंमेसीसंमेसीलम्मे आम्मे वसंमे वरमार्म तयाम हायामे सोयमे चकूमे घाणंमे जिलामे फासामे ममासि वयापटि जूर तंजदा आनन बलान वणान तया गपान सोयान जावा सा सुसंधिता संधीविसंधी नव बलितरंगेगाए नवा किण्हा केसाप लिया भवंति तंजदा जंपियं इमं सरीरगं नसलं पादारोवश्यं एवंपिप सपने मांत पाय,(जार)लेकर हर यदा यी र चाय (नेजा के०) जे यही घर- संरट यानि परिशिय यही,नई चाप. (गुगतामा होनापटी जाने की तंगी गई! ( ६४० वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. अणुपुवेणं विप्पजदियवं नविस्सति एवं संखाए सेभिकू निकायरियाएस मूहिए मदन लोगजाणेजातं जीवाचेव अजीवाचेव तसाचेव थावराचेवा अर्थ-वे वजी वीजें विशेष वैराग्य कारण कहेवे. (सेमेनाविजाणेशाह- मेयं के) ते पंनित एवं जाणेजे ए धागल कहेशे ते सर्व बाह्यचे. ए सजनाहि चाहाने एवं पूर्व कां; वली (णमेव के०) ए थकी (उवणीयतरागके.) नटुकड़ा एटने घणा नजीक जे ने (नेजहा के०) ते देखाडेवे. (हयामे के) महाग प्रमांक पल्लव सरखा अनेक शत्रुना विनाश करनार, तथा स्वजन जनोन। नांग्ध पूरणहार, एका हल वीजाना नथी एम चिंतवना करे. (पायामे के० ) पर माग बाना सरखा रंगा. तया पन जेवा सुंबालावे. एवा बीजाना नथी (कार 2.) नाबाद महारा नोगत समान थनेक शत्रुना विनाश करनाराने. एका साना नदी (के) सायत महारा केलना गर्न समानले (उदरमे के) westa मानता समानते. (सीसमे के) मस्तक महारं थत्यंत सं. (नागार महारो यज रूडोने. (थाम्मे०) थापुष्प महार। Mera (पत में के.) दारीग्नुं बज महारु घणुंने. (यागोमेके० ) वर्ग। Fil) बगा महारी शोधने. (छायामे के०) कांती महारी । है. र कान महारा नजाने. (घरकूम के०) धष्टु मदारी। vari) नागिता पहारी नजी तीक्ष्ण ने (जिनामे के० ) निमार टी.दय मदारी सुंदर. (ममातिइंति के०) एटलाएर RATE TITrmiri गाग्निी ममता को के. नेया महाग शरीग्ना था लेटा कोटा नदी न जाणे. ( बयानपरिजनि के०) परंतु ते सस्ताविक शनि ET ने देर न, वरना परिणाम यकीन जो पायो. ते जीण था म व ग्रहो, यो लना थी, कानि यही की सामवतियांगतांगत करीयाकापाय, - उपमह म मांदर (मायादारा के.

. रायधनपतसिंघ बादाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६४२ रुडा थाहारें करी वृधिने पमाडघु. (एपंपियं के०) एने पण (थपुपुतेणं के) थ क्रमे वयने परिणामे (विपजहियवंन विस्सति के०) म थशे. (एयंसंस्काए के०) Q जाणीने (से निरकू के०) ते साधु पंमित समस्त धन धान्यादिक बाह्य परियह मोने तथा राग संपादिक यंतरंग परिग्रह मीने (निरकायरियाएसमुहिए के०) दाचर्याने विपे सावधान थाय. (इहलोगंजाणेजा के०) ते साधु वे प्रकारे लोक जाणे (तंके०) ते वे प्रकार कहे. (जीवाचेवके०) एक जीवते जीवास्तिकाय प्राणि पत्र जाणवा. वीजो (श्रजीवाचेव के०) धर्मास्तिकायादिक पांचव्य अजीव जाण हवे ए निगु चारित्रियाने दया जाणवाने अर्थ जीवना जेद कहेठे. (तसाचेवथाव चेव के०) एक त्रस ते वेश्यादिक जाणवा. बीजा स्थावरते पृथ्वी कायादिक जाण ते वली सूक्ष्म वादर पर्याप्ता थपर्याप्ताना ने करी घणा प्रकारे जाणवा. ॥४२ ।। ॥ दीपिका-चैराग्योत्पत्तिकारणमेवाह । समेधावी जानीयात् । तद्यथा । बाह्यतरमे त् यज्झातिसंबंधनं इदमन्यउपनीततरमासन्नतरं झातिच्या शरीरावयवानामासन्नतरत्वा तिद्यया । हस्तीमे मनोहरी एवं पादौ वाढू करू शीर्पमुदरमायुर्बल वर्णस्त्वर ना श्रोत्रं चतुणिं जिदास्पर्शइति सर्व ममाति ममीकरोति. यादृङ् मे, न तादृगन्यस्येति गावः। एतच्च हस्तपादादिकं वयसः परिणामात्. (परिजूरइत्ति)परिजीर्णतां यांति। तद्यथा। गायुषः सकाशादीयते वलात् वर्णात् त्वचवायातः श्रोत्रात् यावत्स्पर्शादीयते । अ च सनत्कुमारचकिदृष्टांतोवाच्यः । शरीरे हीयमाने श्रोत्रादीनीझ्यिाएयपि हीयते । य तं । वाल्यं वृदिर्वयोमेधा,वकचःशुक्रविक्रमाः ॥ दशकेषु निवर्तते मनः सर्वडियाणि । तथा सुसंधितः सुवः संधिर्जानुकूपरादिकोविसंधिनवति। गात्रं शरीरं वलितरंगा नं शिराजालवेष्टितं नवति । यतः । वलिसंततमस्थिशेषित,शिथिलस्नायुवतं कलेवरं ।। चयमेव पुमान् जुगुप्सते किमुकाताः कमनीयविग्रहाइति । तथा कलाः केशाः पलिताः वेताः स्युः । यदपीई शरीरमुदारं शोननं विशिष्टाहारोपचितं एतदपि मयाऽवश्यं वि दातव्यं त्यक्तव्यं नविष्यति इत्यवगम्य संसारासारतां संख्याय ज्ञात्वा सनिनिदाच गयां समुचितः सन् विधा लोकं जानीयात् । तद्यथा। जीवाथजीवाश्च । जीवादिवि साः स्थावराश्च । एतेपामुपरि वदुधा व्यापारः प्रवर्तते ॥ ४ ॥ ॥ टीका-सांप्रतमन्येन प्रकारेण वैराग्योत्पनिकारणमाह । (समेहावीत्यादि) सश्रु तेकएतक्ष्यमाणं जानीयात् । तद्यथा । बाह्यतरमेतयज्झातिसंबंधनमिदमेवान्यऽपनी तरमासनतरं शरीरावयवानां निनझातिन्यथासन्नतरत्वात् । यथा हस्ती ममाशोकप ក្នុង वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययन. हलवसद्दशी तथा जुजो करिकराऽकारी परपुरलयौ प्रणयिजनमनोरथपूरको शत्रुत तांतकरौ यथा मम न तथान्यस्य कस्यापीत्येवं पादावपि पद्मगर्नसुकुमारावित्यादि गर्म । यावत्स्पर्शाः स्पर्शनेडियं ममाति ममीकरोति । याहङ मे, न ताहगन्यस्येति वाएतच हस्तपादादिकं स्पर्शनेश्यिपर्यवसानं शरीरावयवसंबंधित्वेन विवदित यति पि वयसः परिणामात्कालरुतावस्थाविशेपात् (परिज़रइत्ति ) जीर्णतां यांति प्रति विझरारुतां चाति तस्मिंश्च प्रतिशरीरं विशीर्यति शरीरे प्रतिसमयमसौ प्राणी एतस्मात ते । तद्यया । थायुपः पूर्वनिबक्षात्समयादिहान्याऽपचीयते थावीचीमरणान्युपगमा तथा बजादपचीयते तथा वयसोयौवनावस्थायाचवमाने शरीरे प्रतिक्ष्णं शिथिजी रसु संधिबंधनेषु वज्ञादवश्यं नश्यते । तथा वर्णात्त्वचश्वायातोऽपचीयते तत्र व कुमारदृष्टांतोवाच्यः तथा जीर्यति शरीरे श्रोत्रादीनी डियाणि सम्यक् स्वविषय नुम । तथाचोक । वाल्यं बायोमेधा, त्वचःशुक्रविक्रमाः॥ दशकेषु निवर्त नः सवैश्यिाणि च ॥ १ ॥ विशिष्टवयोहान्या सुसंधितः सुबह संधिर्जानुकूपरादिको धिनवति विगलितबंधनोनयतीत्यर्थः । तथा वलितरंगाकु सर्वतः शिराजालवेष्टि म्मनापि भरीरमिदमुगमयति किंपुनरन्येषां । तथाचोक्तं । वनिसंततमस्थिशे लिपिजनापुरन कलेवरं ॥ सपमेव पुमान जुगुप्सते, किमु कांताः कमनीयविग्रहाः। नपा रानाः केगावयःपरिणामे जलपक्षालिताधवलत्ता प्रतिपयंते । तदेवं ययापा मापादितान्मनिरतनापयेत् । तद्यथा । यदपीदं शरीरमुदारं शोलनावयवरुपोपेत शाहारीपरितमेतदरि मयावइयं प्रतिक्षणं विशीर्यमाणमायुषः क्ष्ये विप्रहातव्यं न तीपेतदयगम्बदारीगनिन्यतया संसारासारता संख्यायावगम्य परित्यक्तसमस्तगृहमा मिचिननामुपगम्प सनिर्ददुदीर्घसंयमयात्राय निक्षाचर्यायो समुधितः सन् । लोकं जानीदिति । तदेव लोकविष्पं दर्शयितुकामथाह । तयथा जीवाश्च प्राणया महिपतिाभाजीरायमांपाकासादयः। तत्र तस्य निहोरहिंसाप्रसिक्ष्ये जीवान। न ददापिनुमाद । जीवायष्णुपयोगलक्षण । तया नस्पतीति प्रसाई दादरः तपानिननि स्पारगः टपिवीकायादयः। तेपि देन माध्याः । एतेषु चोपरि बधा व्यापारः प्रवर्तते ॥ ४२ ॥ दमल गारहा मारंना सपरिगदिया संतगतिया समणा मादणावि मारनामपरिगहाविजेमे तसा यावरा पाणा ते सयं समारनंतिम मेगापि ममारंभावेंनि श्रापि समारनं तं समजाति ॥ ४ ॥ दल मारता मारना सपरिम्पदा संनेगतिया समणा मादणावि सा सूक्ष्मवादरपतिकापपांतर राय धनपतसिंघ बाहाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६५३ रंना सपरिग्गदा जेश्मे कामनोगा सचित्तावा अचित्तावा ते सयं परि गिएहति अन्नेणवि परिगिएराति अन्नपि परिगिएहतं समणुजाणंति ॥४४॥ इह खलु गारवा सारंना सपरिग्गदा संते गतिया समणा मादणावि सारंना सपरिग्गता अहं खलु अणारंने अपरिग्गदे जे खलु गारचा सारंना सपरिग्गहा संतेगतिया समणा मादणावि सारंना स परिग्गदा एते चैव निस्साए बंनचेरंवा संवसिस्सामो कस्सणं तं दे जहा पुर्व तदा अवरं जहा अवरं तदा पुर्व अंजू एते अणुवरया अणुवड़िया पुणरवि तारिसगा चेव ॥ ४५ ॥ थर्थ-हवे ए जीवोना उपमर्दक देखाडे. (शहरखनु के०) या संसारने चिपे नि थकी (गारघासारंना के० ) ग्रहस्थ जेठे ते सारंनी, तथा (सपरिग्गहिया के०) स परियहिया जाणवा. (संतेगतियासमणामाहणावि के.) तथा कोई एक श्रमण थने ब्राह्मण तेपण (सारंनासपरिग्गहावि के) सारंनी अने सपरिग्रही. ते सारंनी स परियही केवावे ते कहेठे. (जेश्मेतसाथावरापाणा के०) जे कोइ ए त्रस बने स्थावर प्राणी (तेससमारनंति के.) तेनो स्वपं पोते समारंन करे (थनेणाविसमारंना वेंति के.) थन्य बीजापासें थारंन करावेठे (थपपिसमारनंतसमपुजारांति के.) बीजो कोथारंल करतो होय तेने यनुमोदन थापेठे. ॥४३॥ हवे ए सारंनी सपरिग्रहिने प्राणातिपात देखाडीने नोगांगनूत परिग्रह देखाडे. थंही शहखलु इत्यादिकनो थर्थल रखेडे. था जगत् मांहे निभे थकी ग्रहस्थ सारंनी सपरिग्रही होयठे थने कोइएक श्रमण ब्राह्मण पण सारंजीसपरिग्रहीते. (जेश्मेकामनोगासचित्तावायचित्तावाके) जे ते स्त्रिया दिकना नोगने थर्थ पुष्प, चंदन, गीत, वाजिबादिक करावे ते सचित्त थने थचित्त परियह जाणवो. (तेसयंपरिगिएहंतिके) ते स्वपं पोते कामनोगना थर्थी यका सचित्ता चित्तरूप परिग्रह थंगीकार करे. (थन्नेण विपरिग्गिएहावेतिके०)बीजा पासें परिग्रहावे. (थनंपिपरि ग्गिएहंतसमपुजाणंतिके) बीजोजे परिग्रहे तेने अनुमोदन थापे.॥ ५४॥ एम था जगत् मां ग्रहस्थ सारंनी सपरियही थने केटलाएक श्रमण ब्राह्मण पण सारंनी सपरिग्रही एवं जाणीने निहु चारित्रित एवं चिंतवे जे (थहं के०) हुँ खल्लु इति नि निरारं नी निःपरिग्रही. तो जे ए ग्रहस्थ तथा श्रमण ब्राह्मण सारंजी सपरिग्रही एनी नि श्रायें यमे ब्रह्मचर्य थादरयु एतावता निरारंन निःपरिग्रही थका धर्माधारनूत देहने प्रतिपालवा निमिचे थाहारादिकने थर्थे सारंनी सपरिग्रही एवा ग्रहस्थनी निभायें के एटो ចុមម हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. प्रवा पाल' इत्यर्थः । (कस्तम्तहेवं के) वली तेनी निश्रायें विचरर्बु तुं कारण ? एवा संदेहें शिष्ये पूढे थके तदनंतर प्राचार्य ते शिप्यनो की- प्राय जाणीने तेने उत्तर थापेठे. (जहापुवंतहाथवरं के०) जेम ग्रहस्यने रू- नि सपरिग्रही पषु प्रथम होय तेम पठी पण होय. (जहायवरंतहापुत्वं के) धने एकश्रमण ब्राह्मण पण ग्रहस्थने नावें होय तेवारे सारंनि सपरिग्रही होय तेमजप प्रवाना अवसरे पण तेवान सारंजी सपरिग्रही थका व तो ते पणं ग्रहस्थ तरका जाणवा केमके जेम पनी प्रवाने अबसरे तेम प्रथम यहस्थने नावे पण तेवाज ता. ए कारणे निरारंनि थका चारित्रियायें सारंनिनो याश्रय ग्रहण करवो जेम एर स्थ सारंनि सपरिग्रही प्रत्यद देखायले तेम देखाडेते. (थंजूएतेषांवरयाथपुजा 0) ए वात प्रगट पणे के ए गृहस्थादिक सायद्यानुष्ठान थकी अनुपरत बयां नयी जे कारण माटे ते सारंनी, सपरियही प्रत्यक पणे.धने जे कोइ चारिक दिने पती सावद्यानुष्ठानने विपे प्रवर्त. थाधाकर्मादिक आहार लिये तेपण (पुण- के० ) वली पण (तारिसगाचेवके ) ताश तेवाज जाणवा. जेम पनी प्रवाने सरे वत्। तेम प्रथम गृहस्थने जावे पण वर्तता हता ॥ ४५ ॥ ॥ दीपिका-तमेवाह । इह संसारे खलु गृहस्थाः सारंनाः सपरियहाः संति विन एके केचन श्रमणाः शाक्यादयोबाह्मणाश्च सारंनाः सपरिग्रहाः । यतोयश्मे बसाः पराः प्राणिनएतान् स्वयं समारनंते थन्यांश्च समारंगपंति समारंनं कुर्वतश्चान्यान नुजानंति ॥४३॥ एवं प्राणातिपात प्रदर्य परिग्रहमाह । इह खलु गृहस्याः सारंना रिग्रहाः संक्ति श्रमणाब्राह्मणायपि तादृशाः । यइमे कामनोगाः कामाः स्त्रीसंग नोगाः सक्चंदनगीतादयः । एते सचित्तायचित्तावा तान् स्वयं परिगृगहति थन्यान रियाहयंति परंच परिगण्हते समनुजानंति ॥ ॥ वपसंहारमाह । इह खलु गृहस्था णाब्राह्मणाम सारंनाः सपरिग्रहाइति ज्ञात्वा सनिदरेवं चिंतयेत् थहमेव खनु, नोऽपरिग्रहन्न । ये चामी गृहत्यादयः सारंनाः सपरिग्रहास्तदेतन्निश्रयाब्रह्मचर्य एवं यत्स्यामयाचरिष्यामोनारनाथपरिग्रहाः संतोधर्माधारदेहधारणार्थमाहारा सारनसपरिणगृहस्पनियां ज्या कारणामत्यर्थः । शिष्यः प्राह । कस्य हेत स्यस्य यमणादिनिश्राकरण? श्राचार्यवाह । यया पूर्वमादी सारनपरिग्रहत्यं तेष पभादपि सर्वमानमपि गृहस्याः सारनादिदोष टाः श्रमणाय पूर्व गृहस्थत्ये सार- पा पस्मिन्नपि प्रबन्याकाले तथाविधाएव ते यथा परमपरस्मिन प्रवज्याकाले तथा गृहस्थरपति । ततः साधुनिरनारनः सारनाश्रयणं का। गृहस्थासारंगत्वमाह - राय धनपतसिंघ बादाउरका जैनागमसंग्रह नाग उसरा. दृश्य ति) व्यक्तमिदं ये गृहस्थाः सायद्यादनुपस्थिताथनुयताः । येपि शाक्यादयः प्रबजिता तेप्युदिष्टनोजित्वात्सायद्यानुपानपरत्वात्पुनरपि तादृशाएव गृहस्थतुल्याएव ॥ ४५ ॥ ॥ टीका-सांप्रत तपमर्दकव्यापारकर्तृन दर्शयन्नाह । (इहखजुश्त्यादि) हास्मि संसारे । खलुवाक्पालंकारे । गृहमागारं तत्र तिवंतीति गृहस्थास्तेच सहारनेण जीवो मर्दकारिणा वर्तते सारंनास्तथा सहपरिग्रहेण विपञ्चतुप्पदधनधान्यादिना वर्ततति स रियहाः । न केवलं तएवान्येपि संति विद्यते एके केवन श्रमणाः शाक्यादयस्तेच पच पाचनाद्यनुमतेः सारंनादात्यादिपरियहाच सपरिग्रहास्तथा ब्राह्मणाश्चैवंविधाएव । ए पांच सारंनकत्वं स्पष्टतरं सत्रेणेव दर्शयति । यश्मे प्राग्वर्णितासाः स्थाचराश्च प्रा -नत्तावत्सयमेवापरप्रेरिताएव समारनंते तउपमर्दकं व्यापार स्वतएव कुवैतीत्यर्थः । त Fमान्यांश्च समारंनं कुर्वतश्चान्यान् समनुजानते ॥४३॥ तदेवप्राणातिपात प्रदर्य जोगांगनूत गरियहं दर्शयितुमाह । यश्मे प्रत्यक्षाः कामप्रधानानोगाः कामनोगाः काम्पतति कामाः 'बीगात्रपरिष्वंगादयोनुज्यंतइति नोगाः स्त्रक्चंदनवादिन्नादयस्तएते सचित्ताः सचेतनाथ वेतनावा नवेयुस्तपादाननूतार्थास्तांश्च सचित्तानचित्तान्वाऽस्तेिकामनोगार्थिनीगृहस्था इयस्ततएव परिगृएहतियन्येनच परियाहयति अपरंच परिगृहंत समजानंतइति ॥३॥ सांप्रतमुपसंजिवृक्षुराह । श्हास्मिन जगति विद्यते गृहस्थास्तथाविधश्रमणाब्राह्मणाश्च सा रंनाः सपरिग्रहाश्त्येवं ज्ञात्वा सनिहुरेवमवधारयेदहमेवात्र खन्वनारंनोऽपरिग्रहश्च । ये 'वामी गृहस्थादयः सारंनादिगुणयुक्तास्तदेतन्निश्रयास्तदाश्रयेणच ब्रह्मचर्य श्रामण्यमाचार प्यामोऽनारंलाथपरियहाः संतोधर्माधारदेहप्रतिपालनार्थमाहारादिस्ते सारंपरियहस्थ नियां प्रव्रज्यां करिष्यामत्यर्थः । ननु च यदि तनिश्रयापुनरपि विहर्तव्यं किमर्थ ? ते त्यज्यतइति जाताशंकः यति । फस्य हेतोः केन कारणेन तदेतगृहस्थाश्रमणब्राह्मणत्यज नमन्निहितमित्याचार्योपि विदितानिप्रायउत्तरं ददाति । यथा पूर्वमादौ सारंनपरिग्रहत्वं तेषां तथा पवादपि सर्वकालमपि गृहस्थाः सारंनादिदोपउष्टाः श्रमणाश्च केचन यथापू व गृहस्थानावे सारंनाः सपरिगृहास्तथा परस्मिन्नपि प्रव्रज्याकाले तथाविधाएर तइति । थधुनोनयपदाव्यभिचारित्वप्रतिपादनार्यमाह । यथा परमपरस्मिन् प्रवज्याप्रतिपत्तिका ने तथा पूर्वमपि गृहस्थनावादावपीति । यदि वा कस्य हेतोस्तगृहस्थाद्याश्रयणं क्रियते यतिनेत्याह । यथा पूर्व प्रव्रज्यारंनकाले सर्वमेव निदादिकं गृहस्थायन तथा पवादप्य तः कथंनु नामानवद्यानिविष्यतीत्यतः साधुनिरनारनैः सारंनाश्रयणं विधेयं । तथा चैते गृहस्थादयः सारंनाः सपरिग्रहाचा तथा प्रत्यक्षेणैवोपलन्यतइति दर्शयितुमाह। (थं जूति) व्यक्तमेतदेते गृहस्थादयोयदि वांजति प्रयणेन न्यायेन वरसप्रवज्यासायद्यानु ६४६ स्कीने (एवंसेववेयकम्मे के०) एम ते कर्मना थंतनो करनार थाय ( एवंसेवियतमा एनवतीतिमरकार्य के०) ए प्रकारे ते योगनिरोधे करी विशेप अंतकारी थाय एम श्री ॥ दीपिका-उपसंहारमाह । (जेरखनुत्ति) येश्मे गृहस्थादयस्ते विधावि राम पनादिपरिग्रहः पदं हस्ताद्यययययुक्तं शरीरं यमायुर्वलवर्णादिकं तत्सर्वमसारमनित्य नः सन् इत्पनूतोनिदः संयमे रीयेत प्रवर्तेत । कोर्थः । यश्मे झातिसंयोगायक हरपत्रमणबामणा सारंपरिग्रहाः एतत्सर्व शात्वानिः संयमे रीयेत तिदिति ४(ममि) सोहं ब्रवीमि प्राच्या दिशोन्यतरस्याः समागतः सनिधयोरपि राम पपोरदृश्यमानः संपमे रीयमाणः सन् एवं पूर्वोक्तप्रकारेण परिझातकर्मा स्यात ज्ञापन पापरिहाय न्यायानपरिक्षया प्रत्यारख्यातका स्यादित्यर्थः । एवं सयोगनिरोधन हितीये सूत्रकृतांगे वित्तीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. धानेन्योऽनुपरताः परिग्रहारंनाच सत्संयमानुष्ठानेन चानुपस्थिताः सम्प... पि कथंचिधर्मकरणायोगितास्तेप्युदिष्टनोजिवात्सावद्याऽनुष्ठानपरत्वाची धानमनतिवर्तमानाः पुनरपि तादृशाएव गृहस्थकल्पाएवेति ॥ ४५ ॥ जे खलु गारचा सारंना सपरिग्गहा संतेगतिया समणा मादणावि सारं ना सपरिग्गदा उहतो पावाई कुवंति इति संस्काए दोहिंवि अंतदि अदिस्समाणो इति जिस्कू रीएका ॥ ४६॥ सेबेमि पाईणंवा जाव एवं से परिमायकम्मे एवं से ववेयकम्मे एवं सेविअंतकारए नवतीति मस्कायो थर्थ-(जेखलुगारवासारंनासपरिग्गहा के) जे निचे थकी ग्रहस्थ सारंनी ग्रहीने (संतेगतियासमणामाहणाविसारनासपरिग्गहा के०) अने कोई एक अर ब्राह्मण पण सारंनी थने सपरिग्रही (उहतोपावाकुवंति के) ए कारणे एक पापना करनारा जाएवा (इतिसंस्काए के.) एवं जाणीने (दोहिंपियंतेहिं के०) ६ न थने परिग्रह ए वेध थकी आंत एटले दूर रहे (अहिस्समाणो के०) धारन परिग्रह थकी अदृश्य मान नतो (इतिनिस्करीएका के०) एम चारित्रवान् साधु यद्य थाहारनुं नोजन करनार थको संयमानुष्ठानने विपे प्रवते ॥४६॥ (सेवेमिके) जअर्थ विशे करी कईं (पाईणंवा के०) पूर्व पश्चिम उत्तर थने दक्ष्ण थकी थाव्यो एयो साधु निरारंनी निःपरिग्रही संयमने विप्रवर्तमान थको (जावएवं रिणायकमे के०) ज्यां सुधी एम ते साधु झपरिज्ञाय जाणीने प्रत्याख्यान परिझायें । यंकर गणधरें फयु ॥ ४ ॥ पायाभुनान्यां पापानि कुर्वति इति संख्याय झाला योरप्यतयोरागपियोरनुपालन नारकः विशेषणरमणामंतकारकः स्यादिति तीर्थरुणपरादिनिराज्यात ६४० रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रत् नाग उसरा. टीका-सप्रितमुपसंहरति । (जेखजुश्त्यादि) यश्मे गृहस्थादयस्ते विधापि सारंनसपरि हखान्यामुनाज्यामपि पापान्युपाददते । पदिवा रागपान्यामुनाच्यामपि पापान्युपादयते देवा गृहस्थप्रव्रज्यापर्यायान्यामुलान्यां पापानि कुर्वतश्त्येवं संरख्याय परिझाय पोरप्येत रारंपरिग्रहयोरागपयोर्वा दृश्यमानोनुपसन्यमानोयदिया रागपियोर्यावनावनावी -पोरादिश्यमाने रागदेपानाववृत्तित्वेनापदिश्यमानः सन्नित्येवंनतोनिक्षणगीतोऽनयया रनोजी सत्संयमानुष्ठाने रीयेत प्रवर्तत । एतनं नवति । ये मे जातिसंयोगायमाघ धान्यादिकः परिग्रहोयञ्चेदं हस्तपादायवयवयुक्तं शरीरं यम सदापुर्वजयणादिकं तत्सम श्वतमनित्यं स्वजालसदृशमसारं । गृहस्य श्रमणबाह्मणाम सारंनाः सपग्यिनाम सर्व परिझाय सत्संयमानुष्ठाने निकुरीयेतेति स्थित ॥ ४८ ॥ सपुनरप्यहमधिस्तमेगापि शे पिततरं सोपपत्तिकं ब्रवीमीति । तत्र प्रदापकापेदपा प्राच्यादिकापादिगोन्यतयाःस यातःसनिहुम्योरप्पतयोरदृश्यमानतया सत्संयमेरीषमाणः सन एवमनंतरोनना ए झपरिझया परिझाय प्रत्यारण्यानपरिक्षया परिदातफा नवनि । पुनाप्पमिलि पार जातकर्मत्वावधपेतकर्मा नपति थपूर्वस्याबंधकोनयतीत्यर्थः । पुनरेवमिन्यपंधरयोगनियं पायतः पूर्वोपचितस्य फर्मणोविशेषेणोतकारकोनयतीत्येतय तीर्परगणपनि गतिझेयारण्यातमिति ॥ ४ ॥ तव खलु नगवंता उजीवनिकायहे पणता तंजदा पुटवीकाए जाप न सफाए से जदा णामए मम अस्सायं दमणवा अहीणया मुहीलया सेल • पवा कयालेणवा आनहिजमाणस्सवा दम्ममाणस्सया तद्धिमापन्न - वातादिङमाणस्सवा परियाविङमाणस्सवा किलापिडमाणम्मवाना बिजमाणस्सया जावतोमरकणमायमपि हिंसाकारगं पुरनपटिन मिश्चेवं जाण सवे जीवा सवेनूता सोपाणा सदेमता मेरा जार कपालेण्या आनहिङमाणाया दम्ममाणावा नडिझमालाचा नाडि माणावा परियापिलमाणावा किलाविजमाणावा नविडमाणावा जाव लोमुकणणमायमवि हिंसाकारगं असं नवं परिसंति एवं नशाम पाणा जाय सत्ता पदंतवा पडावेया परिपतहा परिनांपा पनढवेयवा॥४७॥सेबेमि जेयमतिता जेपपडपमा पद्याममिमा मि अरिहंता नगवंता सरे ते एपनाइसंति एवं नातंति एवं पनि एवं करणे मांडग्री एक गंम मुम्बडवा मात्र पपh मजा ..) प्रकारे तेजागो (सीजीni rin F कमर जागवा (मानना के०) गर गुमने मां पिता की मगल ने पियादिक गnि इधत . क्षितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. पम्वति सबैपाणा जावसत्ता पतबा अलावेयवा पपरिघेतबा । पन्निावयवा पनवेयवा एसधम्मे धुवे गीतिए सासए समिचं लोगे । यदि पवेति एवंसे निस्कू विरते पाणातिवायतो जाव विरते परिग्गा तो पोतपलालणेणं दंतपकालेजा गोअंजणं गोवमणं गोधूब गोतं परिभाविएका ॥४॥ - के.) त्यां कर्मबंधने प्रस्तावे खलु इति वाक्यालंकारे (मा 3) नगन श्रीनारदेये (जीवनिकायहेतु के.) जीवनिकाय कर्मवंचना (नपना के० ) त्याने (तंजहा के०) ते कायना नाम कहे (पुरी काय ) ची कापयो मामीने यावत् त्रसकाय पर्यंत न जीय निकाय सारनीटालना जेम दुःख उपजे तेम दृष्टांते करी देखाडेने (सेजना मनामनी गनागनायें (मम के. ) मुजने (थस्सायं के०) श्रा nanा गाने कोने (मेणया के मादिकंकरी हा MITRA Heकायें (Hोणया के) मुष्टीय करी: Trt(कपाजेणया के करी (थानिमाण imi TREETपा गम नाखता थका (हम्ममाणसवा के) TE HI) सना करता था (ताडिझमा जादा पार (परियाशिलामाणसया के०) परितापना करता FE THATANT (विज्ञामाणगया के भार या जीने काया त करतायका (जावा ? हा नेथी पण (मुनवदिरावेदाम के०) नगर यई । जाण) (ini त (या के प्राणी ते गये यात हम बात करता या (क्षमाणा के *ग करना या ( नारिमाणा) कारना काना या (FEAT 4.

राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह-नाग उसरा. ६४ाए 10) किलामणा करता थका, (नदचिङमाणावा के) उग करता थका, तथा जीव काया यकी रहित करता थका, (जावलोमुरकणणमायमवि के० ) यावत् एक रो 'उखेडवा मात्र एबुं पण (हिंसाकारगं के०) हिंसानु कारण ते धकी पण, (उरकं यंपढिसंवेदेति के०) ते जीवो ऽस्य थने नय एज वेदे धनुनये एटले जे, 5:स्व ने वेदवू पडे, तेवु :ख सर्व जीवने वेदवू पडे. एम सर्व जीवोने पोता सरखं उःख खाडीने वन्य जीवोने शिक्षानो उपदेश थापेले. (एवंनचा के०) एवं जाणीने (स पाणाजावसत्ता के०) सर्व प्राणी, सर्वनूत, सर्वजीव थने सर्व सत्वने (एहंतवा के०) एवा नही, (पथकावेयवाके०) दमादिके करी ताडया नहीं, (एपरिघेतवाके) वक्षा चारे करी दासनी पेठे परियहवा नहीं, एटले बलात्कारे करी चाकरनी पेठे को कार्यने रिप रवा नही. (एपरितावेयवा के०) शारीरिक मानसीपीडाने उपजाबीन परितापवा नमी. किलविद्यमावा नहवेयहा के) किलामणा करी करी उपयवा नदी, तथा काया की रहित करवा नहीं 1 जाहवे सुधर्म सामी कदेते. (सेवेमिके०) ए वचन जे इंफई , ते पोतानी मतिये नयी कहेतो पण एम सर्व तीर्थकरनी घाझाले, ते देखा देनेः (जे थतीता के०) जे थतीत का तीर्थकर थया, (जेयपडप्पन्ना के०) जे पर्नमान का तीर्थकर वठे, (जेयधागमिस्सामि के०) जे थामिक कालें थशे ते (चरित ७) पूजा सत्कार योग्य (जगवंता के०) ज्ञानवंतथाभांदिक गुणे करी गंपुन एमा सोते के०) समस्त श्री अरिहंत नगवंत ते (एवमाश्रकंति के०) एम सामाग की कहेठे (एवंनासंति के०) एम थमागधीनापायें नाखेडे (एवंपावेति के..) एम प्यने देशना थापेचे (एवंपरुवेंति के०) एम सम्यक् प्रकारे प्रापे के, (समाला वसत्ता केए) सर्व प्राणीयी मामीने यावत् सर्व सत्व ने (एहतमा के) हल्या ही, दमादिकें फरी ताडवा नही, वलीवलात्कारें दासनी पेठे परियहवा नहीं, भारीरि. निसी पीडा उत्पन्न करीने, परितापवा नही सपश्यवा नही, जीव काया दही रहिन रवा नही, (एसधम्मेधुवे के० ) ए धर्म प्राणीनी दया सदण ऽगनियें जाता जीपने खनार ते धर्म केवोठे तोके, ध्रुव एटले निमत (पानिए के० ) नित्य सदा सर्वका , कोइ काले जेनो क्ष्य नथी (सासएके०) शाश्वतो, तेने (समिके) केवल हाने राधालोचीने गुंथालोचीने तो के, (लोगं के०) चौद रज्वारमर तोर एटले पर व निकायरूप लोक तेने उसस्प समुश्माहे पथ्यो देखीने (पन्नेहिं के..) र एटले वीजा जीयोना सोना जाणनार. एवा प्रीतीर्थकर नगते (पददेनिक) क्ति जीवदयालक्षण धर्म नाल्यो. (एवं के०) एमारे जाने (सेनिम्वृदिग्त के) साधु निवां (पाणातिवायतों के प्राणातिपात एटसे हिंसा परी, तमज ग बनना पीटरपले तपाप कर्मबंधश्रवं सर्वमा ६५० ४दनः नितविनियतादिव्यवस्थितस्य फर्मापगमोनाली- क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. वाद यकी, तथा थदत्तादान थकी, तथा मैथुन एटले कुशील थकी, (जावा. हातो के०) यावत् परिग्रह थकी, विरति करतो थको जेवायआचारें प्रवत, ते कहवे. (गोदंतपरकालणेणं दंतपरकालेजा के) दंत पालने करी दंत धोवे एतावता जावजीव सुधी दातण न करे. (पोज के०) जावजीव सुधी सौन घणे यांखमा थंजन नाखे नदी. (पोवमणं के०) वमन विरेचनादिक किया न (णोधूवणे के०) शरीर वस्त्रादिकनुं धूपन न करे (णोतपरियाविएका के०) कात गने मटाडवा माटे धूम पान पण न करे, ते निहु एटला वाना पोते थावरे नहीं ॥ दीपिका-प्राणातिपातेन कर्मबंधप्रस्ताव खलु नगवता पड्जीवनिकायाहेक ताः। तद्यया। पृथिवीकायोयावचसकायः। एतेषां सुख दृष्टांतेनाह । तद्यया ममासान इसं दंडेन थप्ना मुष्टिना लेखुना लोप्टेन कर्परेण थाकोटयमानस्य चमानस्य इन्यमानस्य कादिनिस्ताड्यमानस्य कुडघादायनिघातादिना परिता माग्न्यादायन्येन प्रकारेण परिक्रम्यमाणस्थापशव्यमानस्य मार्यमाणस्य यावलोम नमात्रमरि हिसार :सं नपं च यममि क्रियते तत्सर्वमहं संवेदयामि इत्येवं दि। नपा सर्व प्राणाजीवानूतानि सत्वाऽत्येकार्थकाः कथंचि देन चा व्यार नपा । प्राणादिप्रियतुःखाःस्पु,तानि तरयः स्मृताः॥ जीवाः पंचेंहियाः । समानीत्तिाइति । एषदिहादिना कोटयमानाना यावालोमोत्पननमात्रमपि प्रनिगंदेदयता । एतय हिंसाकर घर नपं चोत्पन्नं ते सर्वपि प्राणिनः साक्षा स्थतः परिभाजिनांन इंतय्यान यासापयितव्याला कार्य प्रयोक्तव्यान परि नास्तिथानापशवपितया:GN सोहं साधुनवामिन समत्या किंतु तीर्थः देवाह । पेयतीताये च प्रत्युत्पन्नावर्तमानाः समंदयोये चागमिप्याथन स्नानापोस्निोनयनः सर्वेप्येवमायाति एवं जायते स एवं प्रज्ञापति हेतु नगमादिनियंया सर्वप्राणानदंतव्याइत्यादिएपधर्मा योनित्यः शाश्वत सदाकई मेटलीयकरः प्रवेदिता एवंझावासनियरतः प्राणातिया हमहामहावनालनार्थमुदरगुणाः कप्पते । (नोदतात्यादिना) निकिंचन मदनदानेन कान देता महाजत नोर्थन नत्रयोविनय कुपति रिदद नक्षत, दगा पूरनं न कुर्यात् कासायनोदनाथ पूम न पियेत् ।

रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग सरा. इयर बाह । (नवखनुश्त्यादि ) तत्रेति कर्मबंधप्रस्ताये । खलुवाक्यालंकारे । नगवतोत्पन्न जानेन तीर्थरुता पड्जीवनिकायाहेतुत्वेनोपन्यस्ताः । तद्यथा । एथिवीकायोयावसका पीति । तेषांच पौड्यमानानां यथा कुखमुत्पद्यते तथा स्वसंचित्तिसिखेन दृष्टांतेन व यितुमाह । तद्ययाच मे ममासात उःखं वदयमाणैः प्रकारैरुत्पयते तथान्येपामपीति द्यया। दंडेनास्थना मुटिना लेखनालोऐन कपालेन कर्परेण श्राकोटधमानस्य संकोच्यमा स्य हन्यमानस्य कशादिनिस्तर्जमानस्यांगुल्यादिनिस्ताडघमानस्य कुड्यदावनिघातादिना रितप्यमानस्यान्यादावन्येन प्रकारेण वा परिकाम्यमानस्य तथापशव्यमाणस्य मार्यमा गुस्य यावलोमोत्खननमानमपि हिंसाकरं खं नयंच यन्मयि क्रियते तत्सर्वमहं संवेद प्रामीत्येवं जानीहि । यथा सर्वे प्राणाजीवानूतानि सत्वाश्त्येते एकाथिकाः कथंचिभेद माश्रित्य व्याख्येयास्तत्रैतेषां दंडादिना 'कुटधमानानां यावलोमोत्खननमात्रमपि अखं प्रतिसंवेदयतामेतञ्च हिंसाकर उःख नपं चोत्पन्नं ते सर्व प्राणिनः प्रतिसंवेदयति सा मादनुनवंतीत्येवमात्मोपमया पीडयमानानां जंतूनां यतोऽःखमुत्पद्यतेऽतः सर्वे प्राणि जोन हंतव्यान व्यापादयितव्यावलात्कारेण व्यापारे न प्रयोक्तव्यास्तथा न परियाह्यान रितापयितव्यानापशवयितव्याः ॥ ७ ॥ सोहं ब्रवीम्येतन समनीपिकतया किंतु सर्व नायकराइयेति दर्शयति (येथतीएइत्यादि) ये केचन तीर्थरुतरुपनादयोऽतीतायेच विदेहेपु वर्तमानाः सीमंधरायोये चागामिन्यामुत्सर्पिण्या नविष्यति ब्रह्मनानादयोऽई तोऽमरासुरनरेश्वराणां पूजार्दानगवंतऐश्वर्यादिगुणकलापोपेताः सर्वैप्येवं ते व्यक्तयाचा थाख्याति प्रतिपादयति । एवं सदेवमनुजायां पर्पदि नापते स्वतएव न यथा वहानां बोधिसत्वमनावात् कुडयादिदेशनतश्त्येवं प्रकर्पण ज्ञापयंति हेतूदाहारणादिनिः । एवं प्ररूपयंति नामादिनिर्यथा सर्व प्राणान हंतव्याश्त्यादि । एपधर्मः प्राणिरद ए प्राग्व्यावर्णितस्वरूपोभूयोऽवश्यंनावी नित्यः झाल्यादिरूपेण शाश्वतश्त्येवं चानिसमेत्य केवलज्ञानेनावलोक्य, लोकं चतुर्दशरज्ज्वात्मकं खेदहस्तीर्थसनिः प्रवेदितः कथितइत्ये 'चं सर्व ज्ञात्वा, सनिर्विदितवेद्योविरतः प्राणातिपातायावत्परिग्रहादिति । एतदेव दर्श पितुमाह । (णोदंतश्त्यादि ) इह पूर्वोक्तमहाव्रतपालनार्थमनेनोत्तरगुणाः प्रतिपा यते । तत्रापरियहोनिष्किंचनः ससाधुनों दंतप्रदालनेन कदंबादिकाप्टेन दंतान प्रदान येतथा नो थंजनं सौवीरादिकं विनूपार्यमदणोर्दद्यानथा नो वमनविरेचनादिकाः याः कुर्यात्तथा नो शरीरस्य स्वीयवस्त्राणां वा धूपनं कुर्यान्नापि कासायपनयनाथ तं धू मं योगवर्तिनिष्पादितमापिवेदिति ॥ ए !! सेनिफू अकिरिए अनुसए अकोहे अमाणे अमाए अलोरे यस ते परिनितुडे णोआसंसं पुरतोकुळा इमेणमे दिवणवा सुएणया मुएण ६५२ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. वा पाएणवा विनाएगचा इमेणवा सुचरिय तवनियमनचेरवासे इमेणवा जायामायावृत्तिएणं धम्मेणं इन्वए पेच्चा देवेसिया कामनोन वसवत्ति सिक्षेवा अउरकमसुने एविसिया एचविणोसिया ॥३॥ वर्ष-(सेनिरकू के) ते चारित्रियो (थकिरिए के) सावध क्रिया रहित, (छ के०) जीवनो थहिंसक, (थकोहे के०) कोधरहित (प्रमाणे के०) मान (यमाए के०) मायारहित (अलोहे के) लोनरहित (उवसंतेपरिनिडे एकारणे उपरांत परिनिवृत समाधिवंत एवो तो, (पोथासंसंपुरतोकुङ्गा के शंसा न करे एटले जन्मांतरे कामनोगनी प्रार्थना न करेंः (श्मेणमेदिशेणवा बताया जन्मने विपे थामोतही इत्यादिक लब्धि पाम्या तेयी तपश्यानुं फल दोई. तथा यती (एण्या के ) तिवांत जणया थकी (मुएणवा केण) मन शाना (णागणवा के० ) हानेकरी (विनाएणचा के) विज्ञानेकरी, (इमेणवा एग धर्मग (सुचरिय के० ) सुरूतरूप याचरण (तव के०) तप थनशनादिक पम . ) नियम थनिमहादिक (बनचेर के.) ब्रह्मचर्यने विपे (वासेण के) पी (अमेया के०) ए धर्मकरी (जायामायावुनिएणं के) संपमयात्र समिप पटले मानोति थाहार सेचे करी (धम्मेऽउचएपञ्चादेवेसिया एस धोनीयो यही चवीने परनवांतरें देवत्व पणु पासु एवी थारांसा । रे (मनांगागानि के०) अथवा नाना प्रकारका कामलोग महारे यशवर्ति को नाप नकर (सिदि) थाट प्रकारनी थणिमा महिमादिकन को ने सिदि का निदिय सहित था, एवी थाशंसा नकरे (थपुरकमसुने पुपरहिन पाई, अनारान कर्मरहित था, तथा मध्यस्थ था, एवी थाशंसा को. लोयगान न करवान कारण कहते. (एविसियापविणोसिया तारा करता मनःप्रापिनसिदि होय थथवा न होय एकारणे यांना न करे । नियमोमागऽसंग्रहमाह इसनिक्षुः न विद्यते सायद्या किया यस्य सो शायः । यतः मानिनामसिकम्तयाकोधोऽमापोज, एनना नानीट्नयामा जन्मांतरे कामनौगायालयांना न पुरी {रयल नानटेनाममायादिना श्रीन पारलौकिनार मारन (मालनि मन नजानिस्मरणादिशानेन या दादानेन विनिरिता नारांश विमान .

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रद नागसरा. ६५३ माऽमुना सुचरितेन तपोनियमब्रह्मचर्यवासेन तथाऽमुना यात्रामात्रारचिना धर्मेण इतोऽ मानवात् पुतस्य प्रेत्य, जन्मांतरे देवः स्यामहं तत्रस्थस्यच कामनोगायशवर्तिनःस्थः । तमोवाऽरवायशुनः शुनाशुनकर्मापेक्ष्या एवंनूतोहं स्यामिति एवमाशंसां न विद यात् । यत्रापि तपश्चरणे सत्यपि यांनसभावात्कदाचित्सिर्मुिक्तिरपिमादिसिदियां पात्कदाचिच्च न स्यात् एवं सति साधोराशंसां कर्तुं न मुक्तति इहलोकार्थ परलोकार्थ तिवर्णश्लोकायर्थ च तपोन विधेयमिति स्थित ॥ ५० ॥ ॥ टीका-सांप्रत मूलगुणोत्तरगुणप्रस्तावमुपसंजिष्टुराद । (सेनिस्कूश्त्यादि) समू गोचरगुणव्यवस्थितोनिटुर्नास्य क्रिया सायद्या विद्यतेश्त्यक्रियः संस्तात्मस्तया सोपरा सककर्माबंधकश्त्यर्थः । कुतएवंनूतोयतः प्राणिनामसूपकोऽहिंसकोऽनुपमर्दकश्त्यर्थः। या न विद्यतेकोधोयस्येत्यक्रोधएवममानोऽमाय्यलोनः कपायोपामागोपगोतःजीनीनू स्तपशमाच्च परिनिर्वतश्च परिनिर्वृतः। एवं तावदैहिकेन्यः कामनांगेन्याविरतः पार मोफिकेन्योपि विरतति दर्शयति । (नोथासंसंइत्यादि) नो नेवाशंसा पुरसत्य ममाने विशिष्टतपसा जन्मांतरे कामनोगावातिनविष्यतीति । एवंनतामाशंसा न पुरयादि येतदेव दर्शयितुमाह । (मेणमेइत्यादि) यस्मिन्नेय जन्मन्यमुना विशिष्टतपमरणक न दृष्टेनामपोपध्यादिना पारलौकिकेन च श्रुतेनाईकपम्मिलनाह्मदनादीना नपा (म यति ) मननंशानं जातिस्मरणादिना ज्ञानेन तथाऽचार्यादेः समाशाजिदानेनापगतन समापि विशिष्टं नविष्यतीत्येवं नाशंसा विदध्यात् । तथाऽमुना सुचरिप्रतपोनियमन वर्यवासेन तथाऽमुना या यात्रावृत्तिना धर्मेणानुसितेनातोस्माचारयुतम्य दल्य जन्म गरे स्यामहं देवस्तत्रस्थस्यच मे यशवर्तिनः कामनोगानये पुरशेपरमारिपुतीया मिस: खोशुनागुनकर्मप्ररुत्यपेक्षयेत्येवं नूतोहं स्यामागामिकालस्येवमानसी न रिया देति । यदिया विशिष्टतपभरपादिनाऽऽगामिनि काले ममाणिमा लक्मियादिरार कारा सिदिनविष्यतीत्यनया घसिया सिमोहमरसोऽानोवाम परपज्यवंगामा शंसो न कुर्यात् । तदकरणे च कारणमाह । (एविश्त्यादि) यानि निजिनामा सत्यपि कुत्तचिन्निमिनारप्रणिधानसभावे सति कदाचित्सिमिः स्यात्दादिन नेदार पलदाणा सिमिः स्यात् । तपाचोक्तं । जे जनिपाउहेत नविस्म ते वननिकामी रकेश्त्यादि । पदिवाऽघाप्पणिमायष्टगुणकारणे तपपरदादा सिडिपारमाभिमान स्यात् नाइपर्ययोपि या स्यादिस्पेवं यवस्थिते प्रेक्षापूर्वरारिलो कपमामा रन पुग्ने इति । सिदिमाष्टप्रकारे वलिमा १ गरिमा २ लपिमा ३ मदिमा निःपका काम्यं ६ ईशित्वं वशित्वं पत्र कामावसापिसमिति तदेवमहिमामालिा व कीर्तिवर्ण लोकाय च तपोन विधेयमिति हिपत ॥

निी सूत्रलांगे क्षिीय श्रुतत्कंधे प्रथमाप्यपनं. हे घर रुबेदि अहिए रसेदि यमुधिए गंधेश डेयररिएकोदाव माणात माया लोना पेन्सन मलाई पेसुनाने परपरिवाया अरर माप इति सेसहतो आयाणा असंते अजिए *सावरा पापणानयंतिते को सर्प समातेर समारनंतं नसमपुजापति इति सेना पिडिपिरते सेनिस्त॥ ५ ॥ जेइमे काम :: परिमितिकोअजेण परिगिणा in इति रोमदतो पापाणा ....::fresh • ' . (पालिके०) बान्त amy .::. :: ... ... REAToyms? #y: ...ran (का x... TIMIT * ५ ५ ५ ... 1. At , काफी, प्रामा ' ' * . . , Arial, hot 41. मन की TREERHIT कारण :: Kriwar) PRITHIना 4 1. 14 मैं * या नदीम :: Par Tarati 3 । THIATRA * .

..- राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग संरा. ६५५ चित्त (तेणोसपंपरिगिएहंति के०) ते कामनोगने पोते परिग्रहे नही थंगीकार करे । (पोथन्नेषंपरिगिएहावेंति के.) वीजा पासें परिग्रहावे नही (थनपरिगिएहत एसमपुजाण के०) बीजो परिग्रहतो होय तेने अनुमोदे नहीं (इतिसेमहंतो के०) गोते चारित्रि महोटा (थापाणा के०) कर्मबंधना कारण यकी (वसंते के०) शम्यो (ववहिए के०) सावधान थयो (पडिविरए के०) विशेपे निवत्त्वों (सेनि के) ते चारित्रि ॥ ५३॥ ॥ दीपिका-थथ रागदेपानावमाह । (सेनिरकूश्त्यादि) सनिक्षुः दादेषु शुनागुनेप्य नितोऽटिम । एवं रूपगंधरसस्पर्शप्वपि वाच्यं । तथा विरतः क्रोधमानमायाजोनेन्य था प्रेमतोदोपातु कलहादल्याख्यानात् पैशुन्यात् परपरिवादात घरतितोर तितोमाया पातोमिथ्यादर्शनशल्याक्षिरतः सनिहुर्योमहतः कर्मोपादानाऽपशांतसंपमे उपरिपतः वद्येन्यः प्रतिविरतः सनिछुः स्यात् ॥५१॥ येश्मे प्रसाः स्थायराः प्राणिनोनयंति नान् पं न समारनते नेवान्यः समारंनते थन्य समारनमाणं न समनुजानाति पे म तः कर्मोपादानाउपशांतः प्रतिविरतः सनिष्टुःस्यात् ॥५२॥ येमी फामनोगाः सपिपाय नावा तान् स्वयं न परिगएराति नान्येन परिमायति धन्यं परिगृएर न समजा ति इत्येवं कर्मोपादानादिरतः सनिष्ठः स्यात् ॥ ५२ ॥ ॥ टीका-सांप्रतमनुकूलप्रतिकूलेपु शब्दादिपु विपयेषु राग पानापं पितुमार। सेनिस्फूरत्यादि) सनिछुः सर्वाशंसारहितोयेणुवीणादिषु शदेप्यमूदितोऽएयोनापुप नस्तथा रासनादिशदेपु कर्फशेषु विष्टः एवं रूपरसगंधस्पशंप्यपि याप्परिन । पुनरपि मान्येन क्रोधायुपशमं दर्शयितुमाह (विरएकोहाउइत्यादि) शोधमानमापाजीनेसो रतश्पादिसुगम । पावविति । (सेमहपाथापागाउँछपसंतेडवहिएपहिरिएपनि न) सनिष्टुर्नयति योमहतःकर्मोपादानाऽपशांतःसन्सयमेवोपरिपतःसर्वान्यपर तइति ॥५१॥ एतदेवमहतः कौंपादनाविरम सारी पितुमाद। (जेश्मेश्यादि) पन प्रसाः स्थावराम पाणिनोनयति तान् सर्वानपि नौनव सपं सरसापः समार प्राप्युपमर्दकमारनंतऽतिपावत् । तपा नान्यैः समारनपते नयान्मान समारंना नमनुजानतश्त्येवं महतः कोपादानापतिः प्रतिपिरतोनिगतीति ॥५२॥ मान्न सामान्यतः सोपरापिककर्मापादानकामनोगनिरनिमधिरत्याह । (जश्नेन्यादि) कर जामी कार्पतइति कामानुग्पत इतिनोगास्तेप सविधायचित्तावा नपुसाध नसतो एहीपाचाप्यन्येन मादयेत् नाप्यपर गएदंत समन्जानीयादिर कर्मपादानाहिती नेटुर्नवतीति ॥ ५ ॥ ..

६५६ R करले. (मनिम्जाऐडा के०) ते चारित्रि एम जाणे ते कहेवे. जे (4iii मन जीव सदनों धारन करे मर्दन करे (समुहिस्स के०) तथा साधुने निर्मिन पाहोनीर (यशिम के.) वीजानी वस्तु दोय ते तेना घणीने कमा विता हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. जंपियं इमं संपराश्यं कम्मं कह पोतं सयं करेंति पोअमा कारवैति अन्नंपिकरें तं णसमणुजाण इति सेमहतो आयाणा नवसी पछिए पडिविरते पंधासे निकूजाणेळा असणंवा अस्सि पमियार एगंसाहम्मियं समुदिस्स पाणानताइंजीवाइं सत्ताईसमारंज समुडि स्स कीतं पामिचं अविजं अणिस अभिहडं आहड्डदेसियंतचेतियति यातं णो सयं मुंबई पोअमेणं मुंजाति अन्नपि मुंजतं णसमणुजा इति से मदतो अयाणा वसंते वहिए पडिविरते ॥५॥ प्रये-(सेनिस्कू के० ) ते चारित्रि (जंपियं के०) जे (इमं के०) ए (त: कम्मंक के) सांपरायिक एटले जे कौकरी संसार माहे परिभ्रमण करिये । पराधिक कर्म कहिए जे कारणे करी बंधाय ते कारण प्रक्षेप निन्दव मात्सर्य या शानना उपघातादिक ए कर्मबंधना कारण (णोतसयंकरति के.) ते स्वपं पोते (णोचाणाकारयति के.) वीजा पासे करावे नही (पिकरेंत णसमपुजाणी घोजी करतो झोप तेने यनुमोदे नही (इतिसेमहतोयायाणा केश) एवो ते मा. फार्मबंधना कारण पकी (उपसंते के०) उपशम्यो (उहिए के०) सावधान ! (पटिपिरत) विशेष निवत्या ते निष्ठ कहिए या हवेचारित्रियानी थाहार नि एवंन्न चाहार घशन पान खादिम सादिम जाणे पिस्सिंपनियाए के) साधुन मिन सोएर प्रनि नश्क पायक गृहस्थ ते (एगंसाहम्मियं समुदिस्स के) मार्मिक साधुने समुद्देशीने (पाणाई नृताई जीयाई सत्ता समारंन के). सोने (कोन के ) वैवातुं लीये (पामिन के.) न लावे (यधिलं के) धुने धारे (चनियादमिपं के०) यामादिक थकी साधुने सन्मुस रहा वादार बाबासमादिक दो करीट (ततिपतिया के.) ते माने रोदी बने माधुए पण बजाणता लीयो परंतु एयो दोर पुष्ट श्राहा, ने ( नेजा के) ने थाहार साधु पोते जमे नही (णेवाण इन है।) दया वोडान नेवा वादार जमा नही यने (अनक्लुिजनणराम: हे) दीड करतो याहा जमता होए तेने अनुमादे नही (इति. - राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६५७ पणाचवसंतेउवहिए डिविरतेके०) एरीते ते महोटा कर्मबंधना कारण एवा जे था रना दोप ते धकी उपशम्यो सावधान थयो विशे निवत्यो तेने साधु कहिए ॥५५॥ ॥ दीपिका-यदपीई सपिरायिकं कर्म तब प्रदेषनिन्दवमात्सयांतरायासातनोपाते ध्यते तत्कर्म कारणंवा न कतकारितानुमतिनिः करोति सनिहुः कथ्यते ॥५४॥ सनि यत्पुनरेवंनूतमाहारं जानीयात् (श्रसिंपडियाए) एतत्प्रतिश्या एकं साधु साधर्मिक मुद्दिश्य कश्चित्प्ररुतिनश्कः आयकः साध्वाहारदानार्थ प्राणिनः समारन्य प्राणिपात मारंनं रुत्वा समुद्दिश्य तत्पीडां सम्यगृदिश्य कीत (पामिचं) छिन्नकमाछेयमन्य मादाधिय गृहीतमनिसृष्टं परेणाननुमतमन्याहृतं साधुसंमुखमानीतमाहत्य उपेत्य का साध्यथै रुतमुद्देशिकमेवंनूतमाहारं साधये दनं स्यात्साधुनावाऽकामेन गृहीत स्या होपष्ट झाला स्वयं न मुंजीत श्रन्येन न नोजयेत् नच सुजानमन्यं समनुजानीपात् वं उष्टाहारानिवृत्तोनिष्टुः स्यात् ॥ ५५ ॥ ॥ टीका-सांप्रत सामान्यतः सापरायिककर्मापादाननिषेधमधिसत्यात् । (जपिपश्य स्यादि ) यदपीदं सपर्यति तासुतासु गतिप्वनेककर्मणेति सांपरा पिकं तय नक्षपनि हवमात्सर्यातरायासातनोपपतिबध्यते तत्कर्म तत्कारणं चा न स्तकारितानुमतिनिः प. ति सनिरनिधीयतइति ॥५॥सांप्रत निक्षापिएरिमधिस्त्याद । (सेनिम्न्यादि)स नकुर्य पुनरेवंचूतमादारजातं जानीयात् (यरिसंपडियाएति) एतत्प्रतिदयाहारदाना झया यदि यास्मिन्पर्याये साधुपर्याये व्यवस्थितमेकं साधु साधर्मिक समृदिय पधिमा का प्रतिनकोया साध्वाहारदानार्थ प्राणिनः भव्यत्तेहियान नृतानि त्रिशतनाचीन वानायुकवरणलक्षणान्सत्वान्सदा सत्वोपेतान्समारन्य तापमदमारनं शिवाय म दिश्योत्पीडा सम्यदिइय, की क्रयेण द्रव्य विनिमयेन (पामिति) उपतरमा मित्यनास्मादानिय निसष्टमिति परेणानुत्संकलितमन्याहतमिति साम्वनिमुन मामा रानीतमाहृत्योपेत्य साध्वर्थ स्तमुद्देशिकमित्येवंनृतमाहारजात सापये दन म्यानमा मेन तेन परिगृहीतं स्यात् । तदेवं दोपऽष्टं च हात्वासन हुंजीत नायपरेषनांजय जय मुंजानमपरं समनुजानीयादित्येवं पुष्टाहारदोपानिवृत्तीनिहुर्नयनीयर्षः ॥ ५५॥ सेनिस्फू अद पुणेयं जाणेळा तं विकति तेसिं परब.मे जस्सहा तेवयं सियातं जदा अप्पणो से पत्ताणं धयाणं सुपहाणंधातीणं णातीण रारा दासाणं दासीणं कम्मकराणं कम्मकरीण आदेसाणं पुदीपदेणाए मा मासाए पातरासाए सन्निदीसंचएकति दमेगेसिमायाण नापणा ६५६ तीये सूत्रस्तांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. नंपियं इमं संपराश्यं कम्मं कलाइ पोतं सयं करेंति पोमा कारतिअन्नंपिकरें तं समणुजाणति सेमदतो आयाणान नाम चाहिए पडिविरते॥५॥से निकूजाणेडा असणंचा अस्सि परियार पगं साइम्नियं समुदित्स पाणाई नूताइंजीवाई सत्ताईसमारंन सनी सकी पामिनं अविनं अणिस अभिहडं आवदेसियंतचेति यानमीमयं नजई पोपणं मुंजावेंति अन्नंपियूँजतं समाजाला निमंमहतो प्रयाणा वसंते यहिए पडिविरते ॥ ५॥ ने नानिति (अंपियं के) (के) ए (i. erritti ने जे करा संसार महि परिभ्रमण करि errit'माको भाय ते कारण प्रक्षेप निभव माराय " torrer-ram (ni) ते सप पोते ५ ext. ) पीता पाणं करा नदी (अनगिकरेंत परामणगाण- :: ५' रानी (तिमोयायाणा केu) एको हो । १४; (i) गम्यो (गाजिए के) ATHE ११:५५ दियेचारित्रियानीथामार Frt) नमाणे ते कदेते. जे (था txx fiu मना (निपपाण के०) ६.१t : ' म (नाम सरित 'मानना जगाई समाई समान के) :Pimmyान निfE न) भनी नारे (यकि. ती मनोगते नेता पण रा, माया.. या सात Trio (मलिया है ET पर दांवर या TE : नही माय रानी, . . ।

- . राय धनपतसिंघ वानाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. ६५७ णाचवसंतेचवहिए तडिविरतेके०) एरीते ते महोटा कर्मबंधना कारण एया जे था रिना दोप ते थकी उपशम्यो सावधान थयो विशे निवत्यो तेने साधु कहिए ॥५५॥ ॥ दीपिका-यदपीदं सपिरायिक कर्म तन प्रदेपनिन्दवमात्सयांतरायासातनोपात ध्यते तत्कर्म कारणंया न कृतकारितानुमतिनिः करोति सनिलः कथ्यते ॥५॥ सनि यत्पुनरेवंनूतमाहारं जानीयात् (अस्सिंपडियाए) एतत्प्रतिज्ञया एकं साधु साधर्मिकं मुहिश्य कश्चित्प्रकृतिनकः श्रावकः साध्वाहारदानार्थ प्राणिनः समारन्य प्राणिपात मारंनं रुत्वा समुदिश्य तत्पीडां सम्यगदिश्य क्रीतं (पामि) उछिन्नकमायमन्य मादाधिद्य गृहीतमनिसृष्टं परेणाननुमतमन्याहत साधुसंमुखमानीतमाहत्य उपेत्य का साध्वर्थ कतमुद्देशिकमेवंनूतमाहारं साधये दत्तं स्यात्साधुनायाऽकामेन गृहीन स्पा होपमुष्टं ज्ञात्वा स्वयं न मुंजीत अन्येन न नोजयेत् नच हुंजानमन्यं समनुनानीपात् अष्टाहारान्निवृत्तोनिटुः स्यात् ।। ५५ ॥ ॥ टीका-सांप्रत सामान्यतः सांपरायिककर्मापादाननिषेधमधिकृत्याद । (जंपियाय यादि) यदपीदं सपर्यति तासुतासु गतिप्चनेककर्मणेति सांपरापि तम तापनि हवमात्सर्यातरायासातनोपपतिबध्यते तत्कर्म तत्कारणं या न रुतकारितानुमाननिः ति सनिदरनिधीयतइति ॥५॥सांप्रत निझा विरादिमधिस्त्यात् । (निम्फूक्ष्यादि) सकुर्यत्पुनरेवंचूतमाहारजात जानीयात् (धस्सिंपडियाएति) एतत्प्रतिदयाहारदाना झिया यदि यास्मिन्पर्याये साधुपर्याये व्यवस्थितमेकं साधु साधर्मिकं समुस्टिय कविता का प्रतिनकोचा साध्वाहारदानार्थ प्राणिनः भव्यते इपान नतानि बिराजनाचीन वानापुष्कधरणलक्षणान्सत्वान्सदा सत्वोपेतान्समारन्य तउपमर्दरमारं रिचाप म दिइयोत्पीडा सम्यगुदिइय, की क्रयेण द्रव्य विनिमपेन (पामिति) टपतरमा मित्यनास्मादानिय निसृष्टमिति परेणानुत्संकलितमन्याहतमिनि साध्य निमा मामा रानीतमाहत्योपेत्य साध्य स्तमुद्देशिकमित्येवंचूतमाहारजात सापये दन म्यानमा गमेन तेन परियहीन स्यात् । तदेवं दोपटं च सात्वा सपन इंजीन नाप्पारेरा नाजप च मुंजानमपरं समनुजानीयादित्येचं पुष्टाहारदोपानिस्तानिहुर्नयनीयर्पः ॥ ५५॥ सेनिफू यद पुणे जाणेडा तं विडति तेसिं परकम जस्सहा तेवयं सियातं जदा अप्पणो से पुत्ताणं धूपाणं सुहाणं धातीवंणानी राणे दासाणं दासीणं कम्मकराणं कम्मकरीण आदेसाणं पुढापदणाए मा मासाए पातरासाए सन्निदीसंचएकति दिनेगेसिमापवानीया H . निमूत्ररतांगे धितीय श्रुतलंधे प्रथमाध्पपनं. किन पक्ष परनिति मुग्गनुमायणेसणासुई समस्या निमिय एमिन चैसिय सामुदाणियं पनमसरोका नं अमोजणवशलेषणनूयं संजमनापामामा माणे आदारं आहारेजा ने AT मालेले लेणकाले संपर्ण सपणाले।' (मत के ) हो (पुणेजाणेगा। * +raiसके) से गस्थने यो पर rrrr-MITशिया केजनेस * : ये गाना ) पोmari Fri () tealth '' : mero (गल के info( emगाने (मोगा ११२ न माने जा ५. 1 (MI ) near १५१ . Amit ri को यो । १ २.२ २. Ramai नो.. R: MIT मनुषगर्ने एगो मा : ' .. ३ मा TERRITATE ५५५प Tir "Tirtelifet ..! ) 4.MAN . . T Y -- h * Prarti " . ETTER रायधनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रद नाग उसरा. एए उजे थाहारें करी शरीर क्रियाने विपे प्रवर्ते तेटलोज थाहार लेयो. ते उपर दृष्टांत -हे. (घरकोवंजए के) जेटलो गाडानी धरीने जोइए तेटलो फिल थापि चोपड़ीए तेटलुंज गाडूं पण चाले तथा (वण के० ) व्रण एटले गुंबडा उपर (ले गनूर्यके०) जेटलो सेप लागे तेटलोज लगाडीए. ए उपमा चारित्रित पण थाहार ए. (संजमजायामायावत्तिके०) जेटले थाहारें संयम जात्रायें प्रवृत्ताय तेटली मा ये तेटलो थाहारलीए, ते वली तेटली मात्रा टालीने अधिक थाहार न लेवो. (बिलमि पन्नग नूतेषके०) ते थाहार वली चिलप्रवेश सर्पनी पेठे (यप्पाणेणं के) पोतें (था रंथाहारेकाके) थाहार थाहारे,एटले जेम सर्प विल माहे प्रवेश करे तेवारे नताव प्रवेश करे तेम साधु पण, थाहार करतो सुस्वाद निरास्वाद थण जोतो थाहारली (थन्धनकाले के.) ते धन्न थन्नने काले लीए, उत्सर्ग मार्गे सूत्र थर्थ पौरसीनुं नंतर यहार काल जाणवो. (पाणंपाकालेके० ) एवीज रीते पाणी, पाणीने कालें ए एटले तृपा लागे थके जमवू नही, थने तुधातुर थके पाणी पावू नही इत्यर्थः वछंवरकाले के०) तथा वस्त्र वस्त्रने कालें लेवु उढवु (लेणंलेणकाले के०) उपाश्रय पाश्रयने काले लीये, एटले वर्षादिकाल समये अवश्य उपाश्रयने विपे रहे बीजाका ने विपे नियम नथी (सयसयणकालेके०) शयन कालें शयन करे त्यां धगीतार्थने होर निश जाणवी. थने निश थकी विमुक्त गीतार्थने एक पहोर निक्षजाणवी॥५६॥ • ॥ दीपिका-सनिएरथ पुनरेवं जानीयात् । तद्यथा । तेपां गृहस्यानां वक्ष्यमाणः प क्रिमः सामर्थ्य थाहारकरणारंनइति यावत् । यस्य चार्थाय यसते तच्चेति तं दत्तं नि पादितं स्यात् । तद्यथा। थात्मनः रुते से तदाहारजात रुतस्यात्तथा पुत्राणां सुतानां नुपाणां वधूनां धात्रीणां राज्ञां दासीनां कर्मकरीणामादेशकः प्राघूर्णकस्तस्यार्थ तथा पृथ प्रयहणार्थ (सामासाएनि) श्यामारा निस्तत्राशनं श्यामाशोरात्रिनोजनार्थ प्रातरश प्रातराशस्तदर्थ सन्निचयोविशिष्टाहारनिष्पादनं क्रियते। थनेन चतत्सूच्यते यद्दालर बग्लानादिनिमित्तं प्रजातादिसमयेप्यपि निझाटनं क्रियते तस्यायमुक्तः संनवः ससन्नि धेसनवश्केप मानवानां नोजनाय स्यात् । तत्र निर्धाः पररुतपरनिष्ठितमुजमोत्पादने पाशुभमाहारमाहरेत् । यत्र पररुतपरनिहिते चत्वारोनंगाः। तद्यथा । तस्यरुतं तस्यै निहित १ तस्य रुतमन्यस्यनिहित २ थन्यस्य रुतं तस्य निहित ३ यन्यस्य रुतमन्य त्यनिष्ठित ५ । तत्र चतुर्थनंगः सूत्रोपात्तः शुक्षः। वितीयोपियक्षः । उगमदोपाः १६ उत्पादनादोपा थपि १६ एपणादोपाः १० इतिक्षिचत्वारिंशता दोपैः शुद्ध शास्त्रातीत मासुकीरुतं शस्त्रपरिणामित स्वकायपरकायाविशस्त्रेण निर्जीवीरुतं वर्णगंधरसादिनिश्च - 50 १. निशादिन ग्यानोता पर परागमनानंzrs मनानानानानि लिीये सूत्रस्तांने क्षिीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. -नालिन सम्पर निर्जीवमित्यर्थः। एपितं निशाचर्याविधिप्रान कर सामान ननानिमिनादिनोत्पादित सामुदानिकं मधुकरवृत्त्यान्तोकं सगा ईगलापानममनं तदपि वेदनावयावृत्त्यादिकारणे सति । पर्व : मा. शरियतएय ३ संजमधए तह पाणवतियाए ५ कारबाहारं गातीयात्। तदपि प्रमाणयुक्तं नानिमान । सकता दरमहानाए। वायपविधारणामागं कप नमन्वंगः अपत्य लेपनं तपमयाहारमाहरेत् । पर। यो साहू ॥ सो रागदोसरहित, मनाइविही तसे ॥१॥ या मंमियानामाना यावत्याहारमात्रया संयमाना श्रीमतनगा। तारि दिनप्रपनगनूतेनात्मना नगला प्रनिति एवं साधुनापि साम ..::-:-। शालारोसपासा नदणीपइति । तर Print पानकारितोजीन न "irat artmन गुमालमाप्रयास्य नाम :: .. arte : arrfare गीतायांना प्रार' मया गयत या रोपा ** मानिने याmamta RE: नावामागnिit माग जनन र भोकमर का या निति के १५ मा RA # M Pure रामाशा 21 Miw मम मा

रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६६२.
पाचोऽयं च शुमोक्षितीयधान्यस्य निष्ठितवानत्राधाकदेशिकादयनजमदोषाः पोड
तथोत्पादनादोपाधात्रीदत्यादिकाः पोडशैव तक्षेपणादोपाः शंकितादयोदश । एवमेनि
चत्वारिंशदोपैरहितत्वाप्नु । यथाशस्त्रमग्न्यादिकं तेनानी प्रासुकीकृत शस्त्रपरिणा
तमिति शस्त्रेण स्वकायपरकायादिना निर्जीवीरुतं वर्षगंधरसादिनिश्च परिणमित हिं
मातं हिंसित विरूपं हिंसित विहिंतित नसम्यक् निर्जीवीलतमित्यर्थः । तत्प्रतिपेधाद
'हिंसित निर्जीवमित्यर्थः। तदप्येपितमन्वेपित निक्षाचर्या विधिना प्राप्त वैपिकमिति केवल
धुवेपावात नपुनर्जात्याद्याजीवनतोनिमित्तादिना चोत्पादित तदपि सामुदानिक समुदा
निदासमूहत्तत्र नवं सामुदानिकं । एतउक्तं नवति। मधुकरवृत्त्यावात सर्वत्र स्तोकस्तोक
हीतमित्यर्थः। तथा प्राज्ञस्येदं प्राइं गीतार्थनोपात्तमशनमाहारजातं तदपि वेदनावैय्या
त्यादिके कारणेसति तत्रापि प्रमाणयुक्तं नातिमात्रं। प्रमाणं चेदं । थक्षमसणस्स स
जास्त कुळादवस्त दोनाए । वाउपवियारणहानागं कायं कुऊत्ति । एतदपि न व
विलाद्यर्थ किंतु यावन्मात्रेणादारेण देवः क्रियासु प्रवर्तते । तत्र दृष्टांतक्ष्यमाह । त
'या।थदस्योपजिनमन्यंगोत्रणस्य च लेपनं प्रलेपस्तउपमया थाहारमाहरेत् । तथाचो
थनंगेण यसगमं एतरइ विगई विणा जो साहू । सो रागदोसर हि मत्तादविही
ते सेवे । एतदेव दर्शयति । संपमयात्रायामात्रा संयमयात्रामात्रा यावत्याहारमात्रया
यमयात्रा प्रवर्तते सा तथा तया संयमयात्रामात्रया रतिर्यस्य तत्तथा तदपि विलप्रवे
पन्नगनूतेनात्मनाहारमाहरेत् । एतउक्र नवति । यथाहिर्विलं प्रविशन् तूर्ण प्रविश
पेवंसाधुनान्याहारस्तत्स्वादमनास्वादमन्यवहार्यतइति । तदेवादारजात दर्शयितुमाह ।
पन्नं नक्तमन्नकाले सूत्रार्थपौरुप्युत्तरकालं निहाकाले प्राप्ते पुरः पश्चात्कर्मपरिहत नव
Fi यथोक्तनिक्षाटनेन ग्रहणकालावाप्तं नेहं परिनोगकाले मुंजीत । तथा पानकं पान
जाले नातितृपितोठंजीत नाप्यतिबुढदितः पानकं पिवेदिति । तथा वस्त्रं वस्त्रकाले
गृ
हीयाऊपनोगंवा कुर्यात्तथा लयन ग्रहादिकमाश्रयस्तस्य वास्तवश्यमुपादानमन्यदात्व
नेयमस्तथा शय्यतेऽस्मिन्निति शयनं संस्तारकः सच शयनकाले । तत्राप्यगीतार्थानां प्र
इरह निझाविमोदोगीतार्थानां प्रहरमेकमिति । ।। ५६ ।।
सेनिस्कू मायने अन्नयर दिसं अणुदिसंवा पडिवन्ने धम्मं आ
इके विनए किहे वहिएसुवा अणुवहिएसुवा सुस्सूसमाणेसुप
वेदए संतिविरतिं गवसमं निवाणं सोयवियं अजवियं महवि
यं लावियं अणतिवातियं सवेसिं पाणाणं सवेसिं नूताणं जा
व सत्ताणं अणुवाई किहिए धम्मं ॥५॥

हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. ये-(सेनिस्कूके) ते चारित्रि थाहार, उपधी, शयन, स्वाध्याय,थने ध्यानादि मापनेके) मात्रा एटले विधिनो जाणवतो (थनयरंदिसंथदिसंवाके०) दिशि थथवा विदिशि प्रत्यें (पडिवन्ने के०) थाश्रित होतो एटले अंगीकार क तो (धम्मंधाश्के के ) धर्म कहे. जे धर्म जेने करवा योग्य होय तेने तेवो त घापे (विनए के०) धर्म थने अधर्मना फल जुदा जुदा करी देखाडे (किडे धर्मनी कीति करे, प्रशंसा करे वली परना हितने थर्थे साधु चारित्रि (उवाल के०) उपस्थित एटले उद्यमवंत एवा शिष्यने विपे तथा (थषुवहिएसुवा के) स्थित एटले कौतुकार्थी शिप्यने विपे (सुस्सुसमाणेसु के० ) सनिलया यांगताने चौताना घात्माना तथा परना हित नणी (पवेदए के०) धर्म कहे. जे धर्म कहे चाटेने. (संति के.) अपराम ते कपायर्नु जीप तथा (विरति के.) विरति पातिपातादिक पली निवनंबु एवो धर्म प्ररूपे (ग्यसमंके०) इंडिय तथा नोइंडि उपसमाव एटले राग देपनो यनाव फरयो (निवाणं के०) तथा निरवाणते बीयांने समाधिरूप एटले मोइ कहे तया (सोयविष के०) शोचते प्रत निर्म पटने जेम प्रतने मज़ नजागे तेवीरीते धर्म कहे (थकवियो शार्जव थाय । धर्म कहे (सापपिप के.) तया कर्म ये सर्व एनानुटाननु मज कारण ... सदरमानों पदेश यार से कोनीयहिंसा? जी (मनितारा क) संतृत सर्वजीर घटिंगाने (एंबासहिएपन के..) समनी ने प्रसार हिंमा नपाप ते प्रकार दीपिशा-पाहागदिमादः सनिष्ठः ऐन रपये पदेन माधुना गृहस्पेन या पि परिपनपने धनुनिकष is रे ! परस्पदेनदाह । मंदिसामोर्ट(गोपरि विहारसदन ३ राय धनपतसिंघ बादाउरका जेनागमसंग्रह नाग उसरा. टीका-सनिष्टदाराहारोप धिायनस्वाध्यायादीनां मात्र जानातीति तविधिज्ञः सन् पन्यतरी दिशमनुदिरांचा प्रतिपन्नः समाश्रितोधर्ममारण्यापयेत् यद्येन विधेयस्तयथा नो गं बिनधर्मफलानि घ कीर्तपेदापि ययेनगेकार्थप्ररत्नेन साधुना सम्यगुपस्थितेषु वा कौतुकादिप्रस्नेषु एभूपमाणेपु श्रोतुं प्रहने सपरानिप्रापं वेदयेदावेदयेत्प्रकथयेदितिया यत् । श्रोतुमुपस्थितेषु यत्कपपेनदर्शपितुमाह। (संक्तिविरइत्यादि) शांतिरुपशमः कोधजयस्तत्प्रधाना प्राणातिपातिन्योविरतिः शांतिविरतिः । यदिवा शातिरशेपक्केशापग मरूपा तस्य तदर्थ चिरतिस्ता कथयेनयोपशममिश्यिोपशमरूपं रागपानावजनित तथा निति निर्वाणमशेपरोपरमरुपं तथा (सोयपियंति) शौचं तदपि नावशीचं सोंपाधिधमता व्रतामासिन्यं । (थङवियंति) थार्जवममायित्वं तथा मार्दवं मृडनावं सर्वत्र प्रश्रयवत्वं विनयनयतेति यावत् । तथा (लापवियति) कर्मणां लाघवापादनं फर्मगुरोर्यात्मनः कर्मापनयनतोलघ्ववस्थासंजननं । सांप्रतमुपसंहारकारेण सर्वगुनानुष्ठा नाना मूलकारणमाद । थतिपतनमतिपातः प्राण्युपमर्दनं तविद्यते यस्यासायतिपातिक स्तत्यतिधादनतिपातिकस्त सर्वेपी प्राणिनां नूतानां यावत्सत्वानां धर्ममनुविधिमनुवि चित्य, वा कीर्तयेत्कथयेत् । इदमुक्तं नवति सर्वप्राणिनारदानू धर्म कथयेदिति ॥५॥ सेनिस्कू धम्म किहमाणे णो अन्नस्स दे धम्म मादिकेज्जा णोपाणस्स हे धम्ममाइजा पोवधस्सदे धम्ममाइकेज्जा पोलेणस्स देध म्ममाइकेडा पोसयणस्सदे धम्ममाइकज्जा पोअन्नेसिं विरूवरूवा एकामनोगाणं देवं धम्ममाइकेज्जा अगिलाए धम्ममाश्केका नन्नत कम्मनिकरणए धम्ममाइकेला जाइहखलु तस्स निफुस्स अंति एधम्म सोचा णिसम्म नमाणेणं चाय वीरा अस्सि धम्मे समुडिया जे तस्सनिस्कू अंतिए धम्म सोच्चाणिसम्म सम्म जाणणं हायवीरा अ स्सिधम्मे समुध्यिा तेएवं सबोवगता तेएवं सबोवरता तेएवं सबोवसं तो तेएवं सबताए परिनिवुमेत्तिवेमि ॥५॥ थर्थ-(सेनिरफू के०) ते साधु (धम्मकिमाणे के०) धर्म कहेतो थको (णो यन्नस्सहे धम्ममाश्रफेशा के०) थन्न एटले थाहारने हेतुयें धर्म न कहे ते श्रावीरीते के था यमुक मनुष्य धनवंत माटे महारी पासेंथी धर्म सानलीने म ने मनो वांछित थाहार थापशे, एवो विचार करे नही तथा वली (ोपाएस्सहेगंध . ६६४ क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. म्ममारकज्ञा के) पाणीने हेतुयें पण धर्म नकहे एवो संयति होए (पोक्चस्तरे धम्ममारकेडा के०) तया वस्त्रने हेतुयें धर्म न कहे (पोलेपस्सहेबंधम्ममारखेड़ा के) उपाश्रय वस्ति पामवाने हेतुयें धर्म न कहे (पोसयणस्सहेचंधम्ममाइरेक के) तथा पाट पाटलादिक सयनने हेतुयें धर्म नकहे ( णोधन्नेसिंधिरूवरूवाचार मांगागंदे धम्ममारकका के०) नाना प्रकारना कामनोगने हेतुयें . धर्म नकहे (६ निजागधम्ममाइकडा के०) थंग्लान पणे धर्मकहे एटले पूज्यो थको धर्म कहेवाने प्रमाद नकरे (नन्नकम्मनिकराएधम्ममाइरकेका के०) एक कर्मनिरानुं कारण दाजीवरेघ धर्म नहे. एमाहवे एवीरीते धर्म कहेवा पकीजे फल धाय ते वेला रेने. (इदन्यत्तस्सनिस्कस्स के०) या जगत् महेि खलु इति वाक्यालंकारे ते गुणों न माधुने (चतिए के०) समीपे (धम्मसोचा के.) धर्म सांजलीने (णिसम्मा के ) सम्परु हदयने विष धारण करीने, संयमने विपे सावधान थने, (३ कायतीग ..) धर्ममा प्रयन्ता धीर एटले कर्म विदारयाने समर्थ (अस्तिथा मचारे) एनोधर्म सम्परु शान दर्शन थने चारित्ररुप तेने विपे पहोता (जे मनित..) ने में माधुने ममी धर्म सनिलीने. ते साधु केवाने तोके सम्पहरा मनं पि गावधान यह धर्म मार्ग प्रवर्तता कर्मविदारवाने समय ए. पर नादिर में पिसाबधान या (तेएवंसनीयता के एम सर्वर PAT मोपीना (नएपंगारिता के.) ते एम सर्व बढारे पापरान प. (नांगोगना के.) एम सर्व प्रकारे उपशात एटाने का ५ डीला मांगनागिन के..) ते एम सी प्रकारें समर्थ पणे करीने में नील पE मोटा पदोना (निवमि के.) श्रीसुधर्मसामि श्रीजयूमामि प्रत्येक दे गहने मी धर्म गनिम्यानुं फस में कडं ते जेवीरीते श्रीनगवंत श्रीमहा देश मेवीमेंसन नेवीरीने तमने कहां ॥ १ ॥ सिनियम कोयननानम्य देनाधर्ममावदीन । तया पानवलपना नियति । विमानानानां कामनांगाना देतानं धर्ममरण नि । नितां विनासायनियम यदेत् ॥५॥ महनन्य निशानिह गीरे धर्म श्रन्या निराग्यायगय . मददनाः मम्मिन मोदकाणे भागनाः . मानेलानिया गाताना गोred राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६६५ नस्तेचैवं सर्वात्मतया सर्वसामर्थन सदनुटाने उद्यताःपरिनिर्वृतानिर्वाणं प्राप्ता -ति ब्रवीमीति ॥ ५ ॥ ॥ टीका-सांप्रतं धर्मकीर्तनं यथा निरुपधि नवति तथा दर्शयितुमाह। (सेनिस्कूश्त्या दि) सनिङः पररुतपरनिमिताहारनोजी यथाक्रियाकलानुष्ठावी गुभूपन सुधर्म कीर्तय नान्नस्य देतोममायमीवरोधर्मकथाप्रश्रवणे विशिष्टमाहारजातं दास्यतीति । एतन्निमिलन धर्ममाचक्षीत तथा पानवस्खलयनशयननिमित्तं न धर्ममावदीत । नान्येषां विरूपरूपा यामुञ्चावचानां कार्याणां कामनोगानां वा निमित्तं तथा धर्ममाचक्षीत ग्लानिमनुपगछन्न धर्ममाचदीत कर्मनिर्जरायाचान्यत्र न धर्म कथयेदपरप्रयोजननिरपेक्षएव धर्मकथयेदिति या धर्मकथाश्रवणफलदर्शनबारेणोपसंजिघृतराहा(हरपलुतस्सेत्यादि) हास्मिन्ज गति । खजु वाक्यालंकारे । तस्य निहोर्गुणवतोंतिके समीपेपूर्वोक्तविशेषणविशिष्टं धर्म श्रुत्वा निशम्यावगम्य सम्यगुधानेनोशाय धाराः कर्मविदारणसहिलवोये चवंनूतास्ते एवं पूर्वोक्तविशेषणविशिष्टानुष्ठानतया सर्वस्मिन्नपि मोदकारणसम्यग्दर्शनादिक उपसामीप्ये नं गताः सर्वोपगतास्तथैवं सर्वेन्य उपरताः सर्वोपरतास्तथा तएवं सापशांताजितकपायत या शीतलीनूतास्तथा एवं सर्वात्मतया सर्वसामर्थ्येन सदनुष्ठानेनोद्यमं स्तवंतोये चयनूता स्तेऽझोपकर्मयं रुत्वा परि समंतानिवृताथशेषकर्मयं कृतवंतति प्रवीमीति पूर्वयत्५७ एवं सेनिस्कू धम्मही धम्मविक णियागपडिवणे से जदेयं युत्तियं अ वा पत्ते परमवरपोमरीयं अज्ज्या अपत्ते पनमवरपोमरी एवं सेनिस्कू परिणायकम्मे परिणायसंगे परिणायगेदवासे नवसंते समिए सदिए स याजए सेवं वयणिड तंजदा समणेतिवा मादणेतिवा खंतेतिवा दंततिया गुत्तेतिया मुत्तेतिया इसीतिवा मुणीतिवा कतीतिवा विकृतिवा निस्फूतिवा लूदेतिया तीरीतिवा चरणकरणपारवित्तिवेमि॥ ॥तिरितियं सु यकं धस्स पोमरीयं नाम पढमसयणं सम्मतं ॥६॥ धर्थ-हवे अध्ययन परिसमाप्ति नणी कहेः (एवंसेनिफूधम्मो०) एम पूर्वाक गुण युक्त ते साधु धर्मनो थर्थी (धम्मविक के०) धर्मनो जाए, (लियागपडिया के.) मोह थथवा संयमने विप प्रतिपन्न एवो पांचमो पुरुप, (सेजहेपंयुत्तियं के.) ते थाश्रीने जेम पूर्व कहुं (थापनेपनमवरपॉमीपं के०) तेथथवा प्रधान पामरी क कमले पहोतो (ज्वाथपतेपउमवरपॉमरो के०)अथवा प्रधान पामरीत कम .. ८ लिीचे सूत्रस्तांगे दितीयश्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. में पहोना. परमायकी प्रधान पामरीक कमन समान चक्रवत्यादिक पुरुषजार ननी निकबज्ञानी होय.घयवान होय किंतु केवलज्ञान विना पण चारित्रिका बार कापने वने एवं न्यावाद पद कयुं (एवं निरक परिणायकम्मेपरिमार ॐ ने गायु परिक्षा करीनाथने प्रत्यारल्यान परिझायें करी पन्या से मनकामना वाह्यानंतर संगने जेणे वली (परिणायगेहवासेके०) पनि गवार-मगरको जाचो तया (वसंते के.) इंडियने नोसिजेरो" rai ( मकर) समिनिए समित (सहिएके.) ज्ञान, दर्शन घने गानि ri) संवत यजवंत (मेवयलिय) एलो ते गारिति Tigो? (जमा के) ते कने. (समणेतिया के०) श्रमण THEE मनात दोय ते श्रमण जाणतो. (माक्षणेनिया नो गयोग दोय लेने मानणालण का tims ) लपटो इंडियोनो दमनार (गुलर rint तिनी (शीतिता ) शी * Mr (Promo) जगत्नी मिनाया ... नित न गी को मोर्गन को ka rileaftarन नियोपेत तगा (Fate 2 श्रमानात (जी 2073 Thiनो यी (नाणा के imperime मन मा नाणो पो 3mI TIMEETTEL. (नि होकर यमन ई, श्रीनागना गाने या मान' या नानिmam Tiriram R' Prem 1100 44 . .. है जय नाग rinitiT यादान नiri I TE यसमात का - नम ri रामान रायधनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. सएवंनतगुणएतचनीयएतैर्नामनिर्वाच्यः स्यात् । तद्यथा । श्रमणोवा माहनोवा व्र ह्मचारित्वाद्राम्हणोचा, झांतोवा,दांतोवा, गुप्तिनिर्गुप्तोचा, निर्लोनत्वान्मुक्तोवा,कपि,कत मस्यास्तीतिरुती पुण्यवान् वित् विद्योपेतोनिक्षुर्वा,थंतप्रांताहारत्वेन रूदोया,संसाराब्धेस्ती रार्थीया, चरणं मूलगुणाः, करणमुत्तरगुणास्तेषां पारं पर्यंतगमनं वेत्तीति चरणकरणपा रवित् । इति समाती । वीमीति सुधर्मस्वामी जंबूस्वामिनमाह ॥ ॥ इतिमि तीयश्रुतस्कंधस्य पुंडरीकाध्ययनं प्रथमं समाप्तम् ॥ ६ ॥ ॥ टीका-सांप्रतमध्ययनोपसंहारार्यमाद । (एवंसेनिस्कूइत्यादि) एवमिति पूर्वी तविशेषणकलापविशिष्टः सनिहुः युनरपि सामान्यतोविशिष्यते । धर्मः श्रुतचारित्रारख्य स्तेनार्थी यथावस्थित परमार्थतोधर्म सर्वोपाधिविगु जानातीति धर्मवित्तथा नियागः संयमोमोकोवा कारणे कार्योपचारं कृत्वा तं प्रतिपन्नोनियागप्रतिपन्नःसचैवंनूतः पंचम पुरुषजातस्तं चाश्रित्य यथेदं प्राक् प्रदर्शितं तत्सर्वमुक्तं । सच प्राप्तोवा स्यात्पद्मवरपौंड रीकमनुग्राह्यं पुरुपविशेषं चक्रवादिकं । तत्प्राप्तिश्च परमार्थतः केवलझानावाप्ती सत्यां नवति । सादाद्ययावस्थितवस्तुस्वरूपपरिचित्रप्राप्तीवास्यान्मतिक्षुतावधिमनःपर्यायज्ञान व्यस्तैः समस्तै समन्वितः सचैवंनूतः प्राग्व्यावर्णितगुणकलापोपेतोनिहुः परि समं तात् ज्ञातं कर्म स्वरूपतोविपाकतस्तउपादानतश्च येन सज्ञातकर्मा तथा परिझातः संगःसं बंधः सबाह्यान्यंतरोयेन सतथा परिझातोनिःसारतया गृहवासोयेन सतयोपशांतइंडियनो इंडियोपशमानथा समितः पंचनिः समितिनिस्तथा सह हितेन वर्ततइति सहितोझानादि नियों सहितः समन्वितः सदा सर्वकालं यतः संयतः एतचनीयस्तद्यथा श्राम्यतीति श्रम एः समनाया तथामामाणिनोजहि व्यापादयेत्येवं प्रवृत्तिरुपदेशोयस्य समाहनः सब्रह्मचा रीवा ब्राम्हणः क्षांतः समोपेतोदांतश्यिनोइंडियदमनेन तथा तिमृनिर्गुतिनिर्गुप्तःतथा मुक्तंश्वमुक्तस्तथा विशिष्टचरणोपेतोमहर्पिस्तथा ।मनुते जगतस्त्रिकालावस्यामिति मुनिस्त या रूतमस्यास्तीति कती पुण्यवान् परमार्थपंडितोवा तथा विधान सदियोपेतस्तथा निद्ध निरवद्याहारतयानिक्षणशीलस्तयांऽतप्रांताहारत्वेनरुदस्तथासंसारतीरनूतोमोदास्तदर्थी तथा चर्यतइति चरणं मूलगुणाः क्रियतइति करणमुत्तरगुणास्तेषां पारं तीरंपर्यंतगमनंत नीति करणचरणविदिति । इतिशब्दः परिसमाप्तौ । ब्रवीमीतितीर्यकरवचनादार्यः सुधर्मस्वा मीजंबूस्वामिनमुदिश्य एवं नणति तथास्न समनीपिकया ब्रवीमीति ॥सांप्रतं समस्ताध्य यनोपानदृष्टांतदाीतिकयोस्तात्पर्याथै गायानिनियुक्तिदर्शयितुमाह । उवमयपुंडरीए, तस्सेवयनववएणनिकुत्ती । अधिगारो पुण नपिउ, जिणोवदेसेण सिमिति ॥ १ ॥ सु रमणुयतिरियनिर, वंगेसुमाया पहूचरिचम्मि ॥ यषियमहाजणनेयनिचकचहमि ច तीये सूत्रस्तांगे वितीयश्रुतस्कंधे प्रथमाध्ययनं. अधिकारी ॥ २॥ अवियदुनारियकम्मा, नियमा उकस्त निरहितिगामी । पोक्ष तेणेच नवेण सिति ॥ ३ ॥ जसमाजकदमाल, बहुविवामिगहराना सली पाहिब वाहाहिब नावाहिवतं उरवगाहा ॥ ॥ परमं उर्वयेनु, वरना महानगरनी । किनविसेच्याउ, जेपुलंचे थविवन्नो ॥ ५॥ विकायदेव काम, दवामानासियाविवण्या। पदम वनयेन नएसयामोजिष्णुरका ६॥ सुरमा विमा जिजस जाणविला । नवियजणपोंडरीया जाए सिधिगतिम।। H: (समाश्यादि) होपमा दृष्टांतः पोंडरीकेण श्वेतशतपत्रेण रुतस्तबहान निदान नवग्नसावयव निप्पनिर्यावविशिष्टोपायेनोरणं । दाटीतिक नामोनिर्दिताकदिनिनयस्य जिनोपदेशेन सिविरिति तस्येया मानमानि व सचिनुमाह । (सुरमपुएइत्यादि) सुरादिए चतुर्गतिके PREM सांगंबररूपस्य प्रनतः शतावर्ततेन शेषाः सुरापयः ।। कार माननारभारायोर्तिते ते प्रबोधिने प्रधानानुगार RITEHTTE नातीयतोत्र पायर्यादिना पडकपेनापिए F+ 1 germ गरोपितमाद । (थपिनुश्त्यादि) गुरुकर्माण Prem नागमोग्यायपि तप्यंत जिनोपदेशानेनय मोर mermirmirनांतरित होतदादीतिकपोतारार्थ प्राशी THtiगाहित्य समाजापोपाननिकिकरगि Firmik) मशानियां तया कर्दममाजामप्रतिमितता REगहना पुकाणी जपान्या वा यादुगो मार सा कर पायादा:-मागत । (पनगरपा) तम' rai दातार यानिः प्राणानां न कि त कविता ९. महमद ना करणा:यपत्र विपन्नति । यामा काश्मियादिका देना REET नामावोगदानक रामपगंदागर माद। (एसपी नागम्य कम्यनिया दि। टोदामः गान मानेन Marमयमा यसमिनि ॥६॥ सागर - राय धनपतसिंघ बाहाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ॥अथ क्तिीयक्रियास्थानाख्याध्ययनस्य प्रारंभः॥ हवे बीलु अध्ययन प्रारंनिये वेयें. पहेला थंध्ययनमा पामरीक कमलने दृष्टांते थन्यतीथिकने कर्मना बंधक कह्या, तथा साधुने कर्मथी मूकावनारा कह्या, हवे ते कर्म बार किया स्थानकें करी बांधायें थने तेरमे किया स्थानके मूकीय तेकारणे वीजा थ ध्ययनमा क्रियास्थानक कहेठे. सुर्यमे आसतेणं नगवया एवमरकायं श्द खलु किरियाहाणे वामन यणे पणते तस्सणं अयम इद खल संजूदेणं ज्वै गण एवमादिति तंजदा धम्मेचेव अधम्मेचेव ग्वसंतेचेव अणुवसंतेचेव ॥२॥ तव जैसे प ढमस्स हायस्स अदम्मपरकस्स विनंगे तस्स णं अयम पपते इद स लु पाईणंवा संगतिया मणुस्सा नवंति तं जदा आरियायेगे प्रणारिया वैगे नचागोयावेगे पीयागोयावेगे कायमंतावेगे दस्समंतायेगे सुपनायेंगे ज्वन्नावेगे सुरूवावेगे उरुवावेगे।शा तेसिंचणं इमं एतारुवं दंम्समादाणं संपेदाएतं जदा रइएसवा तिरिकजोणिएसवा मणुस्सेसुवा देवसवा जेया बन्ने तदपगारापाणाचिन्न चेयणं वेयंति॥३॥तेसि पियणं इमाईतरसकिरिया घाणाईनवंतीतिमकायं तजदा अबदमे अगामे दिसादं अकम्मा दमे दिनविपरियासियादमे मोसयत्तिए अदिनादाणवत्तिए अन्नतपतिए माणवत्तिए मित्तदोसवत्तिए मायावत्तिए लोनयत्तिए परियावदिए ॥ ४ ॥ अर्थ (सुपमे के० ) श्रीसुधर्मस्वामी जंबूसामि प्रत्ये कहे. के. में मानावे (या उसंतेनगवयाएवमरकापं के०) थायुष्पर्यत नगवंते मने एम कायंदे ते में जम मां नपुं. तेम हुँ तुज प्रत्ये फ९. (इहरखनु के०) निकरी या जिनमासनने रि पे (किरियासणेणामसपणेपणते फे०) क्रियास्थान नामे अध्ययन प्रा. (तरण पंथयम के०) तेनो ए थर्णवे. (इहरपल के.) यहियां पातु एवी सनापना (मं जूहे के०) संपें फरी (उपहाणेएपमाहिति के.) एरएन, बीजीयन एन स्थानक, कहिये. (तंजहा के०) तेना नाम रुहे. (धम्मेदधम्मच ) पर धर्मस्थानक थने बीजो थधर्मस्थानक, (उपसंतपधावसंतपंच के०) पर टा 4 FETA Pायत्री पाने ग्रीनागनो Ant ना याना बांग, ते श्रीतीर्थकर गण TE: मनमी ( नादानिया निाये सूत्रस्तांगे तिीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. मानरचने बीजी घरमांत स्थानक ॥१॥(तसं के०) त्यो (जेसे के०)जेसी में (पदमतानवदम्मरसत्सपिनंगके०) प्रथम स्थान अधर्म पहनी विनंग रह विवार(नामांसस्तक०) तेनो एघर्ष कहे. (हखपाईवाके) एक * कि विशिमाह बनेरी दिवायें (संगतियामगुस्सानवंति के० ) केटला बुन्नेनेज (जहाः) ते कहेने.एकचार्य, एक थनार्य.एक उंचगोत्रना शार ना का एक महोटी कायागला.एक न्हानी काया पाना,एक गुना म एक सुरूपवान् भने एक कुरूपयान ॥शा (तसिंग मने वो एताहरूपने धागज कोशे (मसमा है। irriगर्नु प्रहाते. (संपेहाए के०) थालीच ते चतुर्गति, नागनिना नाम कने, (ोरइएसुगा फे०) एक नारा Tो परोसा) मनुष्य मा । Prime TAM माद (जेयास) जे यो irrore ETA (MIT) प्राणिजाणवा (येवलवान के STATने पोपट अनुमो. या • पर... 'नाने नो तथा जाणे पण, घने ? Prem. Tण गुना नदी तथा ग्रीजा tite :: * ( गया जेते से गानाशा 11 Fernik, ना. ( #Zi ! AI) या गायी ( E: से. . : मम गायों (यसमा र याद) 45 हो FE) याने माने यांना प्रगत TE ,दामा मनोनित क.) र, या (infini) ForATE कायदा 5. * * 2 जन प्र राय धनपतसिंघ चाहाजरका जैनागम संग्रह नागसरा. ॥ दीपिका-अथ क्षितीपं क्रियास्थानाध्ययनमारन्यते तस्येदमादिसूत्रं (सुपंमेइत्यादि) सुधर्मस्वामी जंबूस्वामिनमाह । श्रुतं मया थायुप्मता नगवतैयमाख्यातं । इह स्खलु कि यास्थानं नामाध्यपनं नवति । श्रस्य चायमर्थः। (संजूहेणं) सामान्येन संदेपेण स्थाने नवतः । ये केचन कियावंतस्तेऽनयोरेवं स्थानयोराव्यायंते । तद्यथा । धर्मे व अथर्मचैव । अपशात धर्मस्थानमनुपशांतमधर्मस्थानं ॥१॥ तत्र णमितियाक्यालं कारे । योऽसी प्रथमानुष्ठेयतया प्रथमस्याधर्मपदस्य विनंगोविचारः । तस्यायमर्थः । ३ ह जगति प्राच्यादिपु दिनु मध्येऽन्यतरस्यां दिशि संति विद्यते एके केचन मनुष्याः। त यथा । थार्याथनार्याः गौत्रानीचाँत्राः कायवंत उन्नतान्हसवंतोनीचशरीराः सु वर्णाः सुकांतयोऽर्वर्णानिस्तेजसः सुरुपादूरूपाश्च॥शा तेपामार्यादीनामिदं वक्ष्यमाणमेत धूपं दंडसमादानं पापोपादानं (संपेहाएत्ति) संप्रेदय तद्यथा नारकेषु तिर्यग्योनिषु मनुप्ये पु ये चान्ये तथा प्रकाराः सुवर्णवर्णाः प्राणिनोविज्ञांसोवेदनां सातासातरूपां विदंति अनुनवंति । अत्र चत्वारोनंगाः । तथाहि । संझिनोवेदनामनुनवंति जानंतिच १ सिक्षा स्तु वेदनाजानंति नानुनयंति २ थसंझिनोऽनुनवंति न पुनर्जानंति ३ थजीवास्तु न जानंति नाप्यनुनवंति । इह प्रथमतृतीयाच्यामधिकारोक्तिीपचतुर्थाववस्तुनूताविति ॥३॥ तेपां नारकादीनामिमानि वदयमाणानि त्रयोदश क्रियास्थानानि नवंतीत्याख्यातं तीर्थ रुदादिनिः । तद्यथा । स्वार्थायदंडः पापोपादानमर्थदंडः १ निष्प्रयोजनं सावद्यक्रियान र्थदंडः २ हिंसा प्राणिघातस्तयादंडोहिंसादंडः ३ अकस्मादनुपयुक्तस्य दंडोऽकस्मादंडः। धन्यस्य क्रिययाऽन्यस्य घातइत्यर्थः । दृष्टेविपर्यासोरकुविपये यथा सर्पबुधिस्तया दंडो दृष्टिविपर्यासदंडः यथा शरादिपेण लेष्टुकादिबुध्या चटकादिदननं ५ मृपावादप्रत्ययि कः ६ थदत्तादानप्रत्ययिकः ७ थध्यात्मिकोदंडोयथा निनिमित्तमेव उर्मनाश्चिंतातुरस्ति प्रति ७ मानप्रत्ययिकोदंडोयथाऽष्टमदस्थानोपगतः परं हीनं मन्यते ए मित्राणामुपतापे न दोपोमित्रदोपस्तत्प्रत्ययिकोदंडः १० माया परवंचनयुधिस्तयादंडः ११ लोनप्रत्ययि कः १२ ईमित्ययिकोदंडः समितिगुप्तियुतस्य दोषयुक्तस्य सामान्येन कर्मबंधःस्यात्।। ४ ।। ॥ टीका-व्यारव्यात प्रथमाध्ययनं सांप्रत वित्तीयमारल्यते ।थस्य चायमनिसंबंधः शहा नंतराध्ययने पुष्करिणीपोंडरीकदृष्टांतेन तार्थिकाः सम्यङ्मोझोपायानावात्कर्मणां बंधकाः प्रतिपादिताः सत्साधवश्व सम्यग्दर्शनादिमोदमार्गप्रवृत्तवान्मोचकाः सउपदेशदानतोप रेपामपीति । तदिदापि यथा कर्म बादशनिः क्रियास्यानर्वध्यते यथाच त्रयोदशेन मु च्यते तदेतत्पूर्वोक्तमेव बंधमोठ्योः प्रतिपादनं क्रियते । धनंतरसूत्रेण चायं संबंधः । तद्यथा । निकुणा चरणकरणविदा कर्मदपणयोद्यतेन वादश क्रियास्थानानि कर्मवं पर यम प्रयोगगदीनं मादापाया रामा FREE र । या नातिमोहालागस TRE पर इन नियात्रापनि रा, तर दादाविना ६७२ क्षितीये सूत्रस्तांगे वितीयश्रुतस्कंधे हितीयाध्ययनं. महाराणानिसम्पपरिहतव्यानि तहिपरीतानि चमोक्षसाधनानि थालेवितव्यानि मंधनायातत्याध्ययनस्योपकमादीनि चत्वार्यनुयोगाराणि नवंति । तत्राप्युपकार नोवांवित । तयया कर्मणां संबधोऽनेन प्रतिपायते तहिमोक्षति । नामनियो कियारमानामिनितिपदनाम । तत्रापि क्रियापदनिकेपाथ प्रस्तावमारचय निर्मुनि दाह । याननिया, किरियावाति तेण यज्ञयणं । अहिगारो पुष नणि. नमंत्रलय"n १ n (किरिया इत्यादि) तत्र क्रिपंतति क्रियास्ताम । नातन प्रतिकमणाध्ययने (पडिसमा मितेरसहिकिरियाज IRDarमनिदिनाः । दिनदिककियानणिताथ निहितास्तेनेवमध्ययनं । मारिने । तयास्थानं कियावत्स्वेव नवति नाक्रियावरसु । किपात ने नेलांगनायविकारः पुनरनिहितोबंधे तथा मोदमार्ग ATTA THAनाम शापिका किया प्रतिपापितुमार । "दो हि प्र. irani गमागे ॥ हरिपानरामगो. गम्मनेचा मिrya 1 hr an) परिये या क्रिया एजनता । एजूकंपने । जीरम्यान remierनागमाहिया प्रयोगादिवराया गानोत् ।। নেতা নাহিনিগামাবিল না যা যা ক্ষতি Sirferi PERMER रायकिया समुहान क्रिया पर them torre: rearra प्रयोगनिया मनोवालाममा १:५३ नापोगोनयपेयं नाशाययोरनिगाटपे । FREET | नया गीत THES कापण, For mतु काराशियर । मायज्ञियात पटाकि 5 दादर । माननमनगमागणदंडगमगतजगार rar या काणीयक्रियानु यन प्रहार m: । घटोमामालिगेय hिas र व्ययप्यनं मा महान किया। माग मिया जीप दमदर्शनयांगा Hilama यादा प्राविमा का राय धनपतसिंघ बाहाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६७३ जग्गहजोहे, थचल गणण संधणा नावे, ॥ १६॥ (नामंग्वणेत्यादि) इपंच गाथा चारप्रथमश्रुतस्कंधे वितीयाऽध्ययने लोकविजयारण्ये (जेगुणे से मूलगणे) इत्यत्र स्थानशब्दस्य सूत्रस्पर्शिकनियुक्त्यां प्रबंधन व्याख्यातेति नेद प्रतन्यते । इह पुनर्यया कि न्यया येन च स्थानेनाधिकारस्तदर्शयितुमाह । “ समुदाणियाणिह तर, समं परत्नेय नावगमि ॥ किरियाहिं पुरिस यावा, इएर सोपरिरकेवो,, ॥ ११ ॥ (समुदाणीत्या दि) क्रियाणां मध्ये समुदानिका क्रिया व्याख्याता; तस्याश्च कपायानुगतत्वात् बहवो नेदा यतस्ततस्तासां सामुदानिकानां कियाणामिह प्रकारे (रोनि) अधिकारो -व्यापारः सम्यक्प्रयुक्तेच नावस्थाने । तन्नेह विरतिरूपं संयमस्थानं प्रशस्तनावसंधान रूपंच गृह्यते । सम्यक्प्रयुक्तनावस्थानग्रहणसामर्दियोपथिका क्रियापि गृह्यते । सामुदा निका कियायहणाचाप्रशस्तनावस्थानान्यपि गृहीतान्यानिश्च पूर्वोक्तानिः क्रियानिःपूर्वी तान पुरुपान् तद्वारायातान्यावाकांश्च परीदते सर्वानपीति । यथा चैवं तथा सतएय सूत्रकारस्तं (जहांसे एगश्यामपुस्सानवंतीत्यादि) तथा प्रावाऽकपरिक्षायामपि (णापत्र गरपंचविष्पजहा निरकायरियाए समुहिया) इत्यादिना ययतीति गतानिर्युनयनुगमः । सांप्रत सूत्रानुगमेऽस्त्वलितादिगुणोपेतं सूत्रमुजारयितव्यं । तदं । (उपमे घासतेणमि त्यादि) सुधर्मस्वामी जंबूस्वामिनमुद्दिश्येदमाह । तद्यथा। श्रुतं मयाऽऽयुप्मता नगरीय माख्यातमिह खलु क्रियास्थानं नामाध्ययनं तस्यचायमर्थः । (इद खन्नु मंजूदेति) सामान्येन संझेपेण समासतो स्थाने नवतः । ये क्रियावंतस्ते सप्यनयोः स्थानयोरे वमाख्यायंते । तयया धर्मेवाधर्मेचैव । इदमुकं नवति धर्मस्थानमधर्मस्थानं। यदिया धर्मादनपेतं धर्म विपरीतमधर्म । कारणक्षघाच कार्यदिनयतीत्याह। उपानि पनधर्म स्थानमनुपशांत वाऽधर्मस्थानं तत्रोपशाते उपशममधाने धर्मस्थाने धर्मस्पानवा केय न महासत्वाः समासन्नोनरगुनादयोर्तिते । परेव तविपर्यस्तै विपर्यस्नमतयः मंसाग निवंगिणोऽधोऽधोगतयोवतते । इहच यद्यप्यनादिनपान्यासादिहियानुयजतया सापाः पूर्वमधर्मग्रनोनवति पश्चात्तापदेशयोग्याचार्यसंसर्गायमस्थाने प्रवर्तते । तथाप्यन्यादि तत्वात्पूर्व धर्मस्थानमुपशमस्थानंच प्रदर्शितं पभातविपर्यस्तमिति ॥ ॥ सन नु यत्र प्रापिनामनुपदेशः स्वपरप्रवृत्यादावेव स्थानं नपति तदधिरुन्यात् । ( तत्या दि) तत्रेति चाम्योपन्यासार्थे । मिति चास्यालंकारे । योऽसी प्रयमानुष्टेपतपा अपम स्याधर्मपक्षस्य स्थानस्य विविधोनंगोविनंगोविचारतस्यापमर्षति । इहास्मिन् जगनि प्राच्यादिपु दिनु मध्येऽन्यतरस्यां दिशि संति विपते एके केचन मनुष्याः पुग्ने न तानवंतीत्याह । तयथा । धारायाताः सर्वहेयधमन्यात्यानाम्नविपरीनामानायांपर केचन नवंति यावरूपाः सुरूपामेति । तेपो चाऽऽपोदीनामिदं वक्ष्यमाणमतदूपं । इंटर ? ट

ខ
..
वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं.
तीति दंडः पापोपादानसंकल्पस्तस्य समादानं ग्रहणं (संपेहाएत्ति) संप्रेक्ष्य । तर
कानामन्यतमस्य नवतीति दर्शयति । (तेजहेत्यादि) तद्यथा नारकादिपु ये चान्ने
धाप्रकारास्तक्षेदवर्तिनः सुवर्णपुर्वर्णादयः प्राणाः प्राणिनोविकांसोवेदनाज्ञानं तो
त्यनुलवंति । यदिवा सातासातरूपां वेदनामनुनवंतीत्यत्र चत्वारोनंगाः। तद्यथा ।
नोवेदनामनुनति विदंतिव १ सिक्षास्तु विदति नानुनवंति ५ असंझिनोऽनुनकने
पुनर्विदति ३ यजीवास्तु न विदंति नाप्यनुनवंतीति । इह पुनः प्रथमतृतीयाच्यान
कारोक्तिीपचतुर्याववस्तुनूताविति । तेपांच नारकतिर्यङ्मनुष्यदेवानां तथाविज्ञान
तामिमानि वदयमानणानि त्रयोदशस्थानानि नवंतीत्येवमाख्यात तीर्यकरगान
दिनिरिति । कानि पुनस्तानीति दर्शयितुमाह । (तंजहेत्यादि) तद्ययेत्ययमुदाहरण
फ्योपन्यासाथैः । यात्मार्थाय स्वप्रयोजनकते दंडोऽर्थदंडः पापोपादानं । तयाउन
इति निष्प्रयोजनमेय सावधक्रियानुष्ठानमनयदंडः। तथा हिंसनं हिंसा प्राप्युपमर्दक
नया संघ वा दंडोहिंसादंडः तथा ऽकस्मादनुपयुक्तस्य दंडो ऽकस्माइंडोऽन्यस्य किययाकन
प्यापादन मिति । तया दृष्टीवपर्यासोरकमिव सहस्तया दंडोष्टिविपर्यासोऽयुरि
रम्नयथा जेष्टुकादियुध्या दाराद्यनिघातेन चटकादिव्यापादनं । तथा मृपावादप्रत्यति
सर माननिन्दगारन्तारोपणः ६ तथा थदनस्य परकीयस्यादानं स्वीकरणमदत्ता
नेपं तवत्ययिकादति तामन्ययाध्यामिकोदंडत्तयया
निमिनमेव पुमनापातमनःसंकल्पाहदयन हयमाणवितासागरायगाढः सति
तपा जान्यायष्टमदस्यानोपदतमनाः परामदर्शी तस्य मानप्रत्यपिफोदंडोना
नया मित्राणामुपनापन दोमित्रदीपस्तत्मल्यायकोदंडोनयति १० तथा माया
पंचनधिम्नया दटोमायाप्रत्ययिका तथा लोनत्यायकोलोननिमित्तोदंडइति ।
नपाए पंचनिः ममिनिनिः समितस्य तिपनिगुनानगुतस्य सर्योपयुक्तस्येप्रत्यार
गामापन कर्मबंधानवति । एतत्र प्रयोदशं १३ क्रियास्थानमिति ॥ ३ ॥
पट दंक ममादाणे अनादक वत्तिएत्ति बाहिका सेजदा णामए के
पुन्नेि प्रायदेम्बा गाया गारदम्या परिवारदेच्या मित्तदेगा
गया ननदेवा जफया तं दर तसायरहिं पाणेदि सयम
व लिमनिति अविणिसिराति पनि लिसिरितं समणुना
ए मल तन्न नसनियं मावनि प्राविका पटम दंम्समादा
सामानिनि धादिए ॥५॥

राय धनपतसिंघ वादाउरका जेनागम संग्रह नाग उसराः ១៥
अर्थ-(पढमे दमसमादाणे के०) त्यो पहेलोजे क्रिया स्थानक ते (थहामवत्तिएत्ति
पाहिला के०) थर्थ दंग प्रत्यायिक एवे नामे कहियेंयें (सेजहाणामए के)
। यथा दृष्टांते कहे. णाम एवी संनावनायें .(केपुरिसे के०) कोइएक पुरुप,
थायहेवा के०) पोताने यथे, अथवा (णाश्हेया के०) झाति स्वजनादिकने थ
, (थागारदेच्या के) घरने थर्थ, (परिवारहेवा के०) दास दासी कुमारादिक
-रिवारने थ (मित्तहेवा के०) मित्रने थर्थ, (णागहेवा के०) नागकुमार देव
ने अर्थ, (नूतहेवा के०) नूत देवताने थर्थ, (जरकहेवा के०) यक्ष देवताने यथे,
तंदमंत्तसथावरेहिपाणेहिं के०) ते बम, त्रस थने स्थावर प्राणीने विपे (सयमेवणि
तरिति के०) स्वयमेव एटले पोज उपघात करे. (थरणेणविणिसिरायति के०) थ
रा बीजा पासें उपधात करावे. (थपिणिसिरितसमणुजाण के०) थनेरो बीजो कोश
पपात करतो दोय तेने थनुमोदे. (एवंखलु के) एरीतें निचे थकी (तस्सतप्पत्ति
सावति के) करण करावण धने अनुमतियें करी करे, तेहने तत्प्रत्ययिक सावद्य
प कर्म (थाहिक के०) बंधाय (पठमेदंमसमादाणेयादमयत्तिएतियाहिए के०)
इटले प्रथम क्रिया स्थानक थर्थदंग प्रत्ययिक एवे नामे कह्यु. ॥ ५॥
॥ दीपिका-प्रथमं दंडसमादानमर्थदंडप्रत्ययश्त्याख्यायते । तद्यथा नाम कश्चित्पुरु
थात्महेतुमात्मार्थ झातिहेतुं स्वजनाद्यर्थ श्रागारहेतुं गृहाथ परिवारार्थ मित्रनाग
तयदाद्यर्थ ते दंड घसस्थावरेपु प्राणिपु स्वयं निसृजति निक्षिपति थन्येनापि कारयति
पन्यं निसृजतं समनुजानीते एवं तस्य तत्प्रत्ययिकं सायद्यं कर्म थाधीयते संवध्यते ए
प्रथमं दंडसमादानमर्थदंडप्रत्ययिकमित्यारण्यात ॥ ५ ॥
॥ टीका-यथोदेशस्तथा निर्देशतिरुत्वा प्रथमाक्रियास्थानादारन्य व्याचिख्यासुरा
ह । (पढमे त्यादि) यत्प्रथममुपातं दंडसमादानमर्यायदंड मित्येवमाख्यायते। तस्यायम
कः । तद्यथा नामकश्चित्पुरुषः । पुरुपयहणमनुक्तमुपलक्षणं । सर्वोपि चातुर्गतिकः प्रा
स्यात्मनिमित्तमात्मार्थ तथानिशातिनिमित्तं स्वजनार्थ तथाऽगारं गृहं तन्निमिन तथा
परिवारोदासीकर्मफरादिकः परिकरोवा गृहादेवृत्यादिकस्तनिमित्तं तथा मित्रनागनूतय
झाद्यर्थ तथानृतं स्वपरोपयातरूपं दंडं उसस्थावरेषु स्वयमेव निसृजति निदिपति दंड
मिव दंडमुपरि पातयति प्राण्युपमर्दकारिणी क्रियां करोतीत्यर्थः । तथाऽन्येनापि कार
पत्यपर दंड निसृजत समनुजानीते । एवं रुतकारितानुमतिनिरेव तस्याऽनात्मज्ञस्य त
प्रत्ययिक सायद्यकियोपा कर्माधीयते संवथ्यतेति । एतत्प्रथमं दंडसमादानमर्थदंड
प्रत्ययिकमित्यारख्यातमिति ॥ ५ ॥

ETE नेहरने पन दो, (पांतिाए के.) मंने पना HTRदेनेनानि निगरदाणे,ते केवारीनंदणेतारे (ने: ६०१ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. अहावरे दोच्चे दंमसमादाणे अपशादमवत्तिएत्ति आदि से जहात मए के पुरिसेजेश्मे तसा पाणा नवंति ते पो अचाए णोअजिणाए मंसाए पोसोणियाए एवं दिययाए पित्ताए वसाए पिचाए पुनाए वाला सिंगाए विसापाए दंताए दाढाए हाए एहारुणिए अहीए अधिमंज ए गोदिसंसुमेत्ति पोहिंसिंतिमेति गोहिंसिरसंतिमेत्ति पोपुत्तपोसणार गोपसुपोसणयाए णोआगारपरिवूहणताए जोसमणमाहणवत्तणाहे गोतस्स सरीरगस्स किंचिविष्परियादित्ता नवंति सेहता नेत्ता नेता सुपर ता विलुंपत्ता नदवश्ता नशि वाले वेरस्स आनागी नवंति अपक्ष दंमे।।६।से जहा पामए के पुरिसे जे इमे थावरा पाणा नवंति तंजदा चाडाघ्या कडिणाचा जंतुगाश्वा परगाश्वा मोकाश्वा तणावा माघ्या कुलगाड्या पप्पगाश्या पलालावा ते पोपत्तपोसणाए णोपन पोषणाए गोब्रागारपडिबूदणयाए पोसमणमादणपोसणयाए पोतरू गरीरगन्स किंचिविपरियाई नवति सेदता वेत्ता नेत्ता लुंपत्ता दिई पाना वापिस्ता बनिन वाले रस्स आनागी अणहादसेज पामए के पुरिसे कसिया ददसिवा उदगंसिवा दवियंसिवा बलर मिला ममिया गदासिया गदगविग्गसिवा वर्णसिवा वणविजन निया पापंनिया पायविष्ठासिया तणाविय सयमेव अगर रायलिमिििनधावियगणिकायं णिसिरावति अपि अगणिका लिपिग्निं ममपुजाण अणनदं एवं खलु तस्स तपत्तिपंसायही धादिडा दो दम्ममादाणे थणनादयत्तिएत्ति आदिए॥७॥ गई-बरादरेदीदंगमनादायणसामचनिएनियाहिता के०) हये थापर लिना यनमा प्रत्यक कहिये नये (मेजवाणामए के०) ते पपार मानना (म.) को कारणे, निर्विया पर कर रोने रहने. (मेनागानति के.जेए संसार महि प्रपा -- . रायधनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग सरा. ១១ रो, (ोमंसाए के) मांसने अथै न हणे, (पोसोशियाए के०) शोणितने धधैं दणे, (एवंदिययाए के) एमज हियो एटले रुदयना मांस ने अय न हणे, (पित्ता के) पित्तने भय न हणे, (वसाए के) वसाने थथै न हणे, (पिठाए के) पहने अर्थ न हणे, (पुछाए के०) पुछने पथ न हणे, (पालाए के०) वाल रोमने यय महणे, (सिंगाए के) सिंगडाने यर्थ न हणे, (विसाणाए के०) पण प्रताल पोइसने पर्थे न हणे, (दंताए के०) दांतने थथै न दणे, (दाढाए के०) दादने यथै नहणे (पहा रक) नरखने यथै न हणे, (पहारुणिए के०)नसा नाडीने थर्थे न हणे, (हिए के०) अस्थिने अथै न हणे, (थमिजाए के०) हाडकानी मिंजाने यथेन हणे, एटला ए कार शने यथें कोई जीवने हणे नहीं, परंतु कारण बिना जीवने दणे, (पोहिसंसुमिनि ho) थतीतकाले पण एटला कारण जणी जीव हरपा नथी, तथा (पोहिसिंतिमे नि के) वर्तमान काले पण हणे नहीं. (पोहिंसिस्संतिमेत्ति के) घागमिक कालें पण हणशे नहीं, (पोपुत्तपोसणाए के) एवं पण न जाणे जे ए जीवनो विनाशक होने महारा पुत्र पोपण करीश. (ोपसुपोसण्याए के०) पशु पोपण कर गु, एम पण न जाणे, (पोधागारपरिवूदणताए के० ) मह परनी वृद्धि मानिस पुष्टि कादिक निमिने पण हणे नहीं (पोसमणमाहणवत्तणाहे के०) श्रमण ग्रामणनुं पोर ए करवा निमिनें पण नहणे. (गोतस्ससरीरगस्सकिंचिविप्परियादिनानवंति फे०) तपा पोताना शरीरना परित्राणने थर्थ एटले पोपणनेयर्थ पण न हणे. किंतु? मीडा निमिने, 'यया व्यसने करी निरर्थक पणे (सेहंता के०) ते जीवनो हणनार थाप मादिर ना प्रहारे करी जीवने हणे, (वेता के०) जीवोना कर्ण नासिकादिक दे, (नेना के.) नेदे, शूलिकारोपण करे (सुंपता के०) यंगना थवपय कापी नावं (विपना के) चामडी ठपाडी उखेडी नारखे, (लहवश्ना के०) नाना प्रकारना पीडाकारी टप श्व उपजावे, (उशिवाप्लेवेरस्सथानागीनयंति के० ) एतावता तेबाज विक दामने निःकेवल वेरनो विनागी थाय. (थणजदमे के०) एटले त्रस जीव धाश्रित यन दंग कहो. ॥८॥ (हवे स्थावर जीव थापित थनर्थ दंम कहेते. (सेजहाणामए के०) ने यथा दृष्टीते जेम. (केइपुरिसे के० ) कोइएक पुरुष मार्ग जती धको निरपंर निर्विर पणे दाना पानवने दमादिके करी फाटकी नारखे, परंतु लेवानी बांटाइन होप, पजी (जेइमेथावरापाणानयंति के) जे एस्थावर प्राणीहाय (तंजहा के.) ते देसाहेवे (जटा या के०) तृण विशेष प्रसिमटे (फडिणाश्वाजंतुगाश्यापरगाश्या के०) यांसपी टपलूंज तृण विशेप, जेणे करीत गुंघाय ते जाण्वं (मोरमासा के.) नदीको पाने. (न पाश्या के०) तृण प्रसिह (कुसाश्या के०) मान, (कृष्टगाया ) वनसनि विशेष ( श्रीशरीरं तदर्थ नति । थजिनं चर्म नापि तदर्थ । एवं मांसशोणितहृदयपि ទី១០ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. प्पगाश्या के०) प्रतिम तृण विशेप, एटला माहें सर्वकाष्ट जाणवा (पलालएश्वा पलाल इत्यादि अनेक जगत् महिछे ते, पुत्र पोपवाने निमित्ते नहीं, तथा पशु पो करवाने अर्थ पण नहीं, धागार समारयाने यर्थ पण नहीं, अमण ब्राह्मणना ण करवाने अर्थ पण नहीं, पोताना शरीरना पोपण करवाने थर्थ पण नहीं, एटले व ना त्राणने थर्थे पण नहीं किंतु ? क्रीडा निमित्तं थथवा व्यसने करी निरर्थक ते : नो हणनार थाय. ते दमादिके प्रहार करी छदे,नेदे, अनेरा धंगनो अवयव कारे- ल उतारे; नाना प्रकारना पीडा कारी उपव करे, एरीते ते वाल थविवेकी निके वैरनो विनागी थाय. एम वनस्पतिकायथात्रियनर्थ दंम करो. ॥णा(हवे थनिकाय श्रियनर्थ दंग कहे. ते यथा दृष्टांते नाम एवी संनावनायें जेम कोइएक पुरुष क विकल थको (कसिवा के० ) कहादिकने विपे, (उदगंसिया के) पाणीने (दहंसिवा के० ) इहने विपे, (दवियंसिवा के०) समुह तथा नदीने विपे, (व वा के०) नदियें वेटित चूमिकाने विपे, णूमंसिवा के० ) गादिक तथा नावीनू ने विपे, (गहणंसिवा के) जल रहित स्थानक तथा अटवी माहेला देखने (गहणविकुगंसिवा के) गहन घटवीमां वली विषम स्थानकने विपे ( सिवा के०) वनने विपे, (वणविषुग्गंसिया के० ) वनमांहे विषम स्थानक पे, (पवयंसिवा के० ) पर्वतने विपे, (पवयविगंसिवा के) पर्वतमाहे विषम नकने विपे, इत्यादिक देशस्थानकनेविपे, वर्ततो (तणाकसविय के) तृण दर्नादि कता करी करीने (सयमेवयगणिकाणिसिरति के.) वलीवली पोते यानि करवाना थै थनिकायने तेमा प्रक्षेपे (यणवियगणिकापंणिसिराति के०) अन्य पातेच देपावे एटले वीजा पासें जलावे, (यपिथगणिकार्यणिसिरितसमणुजाणके), कोथिमिकायने तेमाहे प्रक्षेपतो होय तेने अनुमोदे,(थणसाद मेएवंखलु के०)थन एम निभं तेने (तस्सतप्पत्ति के तत्प्रत्ययिक एटले ते याश्रित (सावति के) य कर्म (थाहिजा के०) बंधाय. एटले (दोचेदमसमादाणेषणादमवनिएतिया के०) ए बीजो क्रियास्थानक यनर्थ दंम समादान प्रत्ययिक कह्यो. ॥ दीपिका-थथापरं वितीपं दंडसमादानमनर्थदंडप्रत्ययिकमित्यनिधीयते । थानाम कश्चित्पुरुषोनिनिमित्तमेव प्राणिनोहति । तदेवाह । ये मे त्रसाः प्राणिना सापिशपुण्याजशृंगविपाणदंतदंशानखमाध्यस्थिमळाइत्यादिनिमित्तमुद्दिश्य नैया- पुनावि हिंसति नापि हिंसायप्रति मा मदा ति तथा नो पापणाय नापि रायधनपतसिंघ बादाजरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. ६जए सोपणाय अगारं गृहं तस्य परिवहणं वृद्धिस्तदर्थ नोहिनस्ति तथा श्रमणब्राह्मणवर्तनहे _ यत्पाल्यते तस्य शरीरस्य किमपि परित्राणाय तत्प्राणिहितनं न स्यात् इत्यादिहेतून येनाऽसौ क्रीडया हंता नवति दंडादिनिश्वेता कर्णादीनां भेत्ता शूलादिना सुपयिता थंगा यवकर्तनतोविलुपयिता नेत्रोत्पाटनचर्मकर्तनादितोजीवितादपाययिता सच सहि कमुझिवा वालोऽझोवैरस्य नागी नवति । पंचेंशियजीवपीडातोऽनर्थदंडनक्तः॥६॥अथ यावरानाश्रित्याह । यथा कश्चित्पुरुषः पथि गछन् निनिमित्तमेव वृक्षादेः पन्नवादिकं डादिना प्रध्वंसयति । एतदेवाद । येऽमी स्थावरावनस्यतिकायाः प्राणिनः स्युः । त जथा। कडादयोवनस्पतिविशेपास्तान पत्रपुप्पफलादि निरपेदः क्रीडया छिनत्ति न पु "रपोपणाचेत्यादि पूर्ववत् । यावऊन्मांतरानुबंधिनोंवरस्य नागी नवति । अयमनर्थदंडो निस्पत्याश्रयवक्तः ॥७॥ सांप्रतमन्याश्रितमाह । तद्यथानाम कश्चित्पुरुपः कच्छे नदीजल 'टिते वृदादिमति प्रदेशे हदेप्रतीते उदकेजलाशयमात्रे (दवियंसि) तृणादिश्व्यसमु जाये वलये वृत्ताकारनद्यादिजलकुटिलगतियुक्तप्रदेशे तमे थवतमसे गहने वृदावलीसमु माये गहन विगै पर्वतकदेशावस्थितवानीसमुदाये बनविगै नानाविधवृद्धसमूहे एतेषु कहादिपु दशस्थानेषु तृणानि उत्सय कर्वीरुत्य, स्वयमेवाऽमिकार्य निसृजति निक्षिपति धन्येन वाऽनिकायं निसर्जयति निदेपयति यन्यमप्यग्निकार्य निसृजत समनु नानीते श्रयमनर्थदंडः । तदेवं खलु तस्य तत्प्रत्ययिकं दवदाननिमित्तं सावधं कर्मव्या व्यात । एतच वितीयमनर्थदंडसमादानमाख्यातमिति ॥ ७॥ । ॥ टीका-यथापरं वितीयं दंडसमादानमर्थदंडप्रत्ययिकमित्यभिधीयते तदधुना व्या व्यायते । तद्यथानाम कश्रित्पुरुपोनिनिमित्तमेव निर्विवेकतया प्राणिनोहिनस्ति । तदे व दर्शयितुमाह । (जेइमेइत्यादि) ये केचनामी संसारांतर्वर्तिनः प्रत्यक्षावधादयः प्राणि लस्तांश्चासो हिंसन्नच शरीरं नो नैवाये हिनस्ति तथाऽजिनं चर्म नापि तदर्थमेवं मां सशोणितहदय पित्तवसापिटपुष्टवालगंगविपाणनखस्त्राग्यस्थिमजा इत्येवमादिकं कार णमुद्दिश्य नैवाहिंसियिपुर्नानि हिंसयिष्यति मा मदीयं चेति तथा नो पुत्रपोपणायेति पुत्रा दिकं पोपयिष्यामीत्येतदपि कारणमुहिदय न व्यापादयति तथा नापि पशूनां पोपणाय तथाऽगारं गृहं तस्य परिवहणमुपचयस्तदर्थवा न हिनस्ति तथा न श्रमणब्राह्मणवर्तनाहे -तुं तथा यलेन पालयितुमारब्धं नोत स्य शरीरस्य किमपि परित्राणाय तत्माराव्यपरो पणं नवति इत्येवमादिकं कारणमनपेट्यैवासी क्रीडया तछीजतया व्यसनेन वा प्राणिनां हंता नवति दंडादिनिः । तथा ठेना नवति कर्णनासिका विकर्तनतस्तथा नेता शूला दिना तथा झुपयितान्यतरांगावयवविकतनतस्तथा विखंपयिताऽपुत्पादनचर्मधिकर्तनक -- ០ । क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे क्षितीयाध्ययनं. रपादादिवेदनतः परमाऽधार्मिकवत्प्राणिनां निनिमित्तमेव नानाविधोपायैः पी. नवति तथा जीवितादप्यपशवयिता नवति सच सदिवेकर्मुझिवात्मानं वापर बाजवदानोलोसमीदितकारितया जन्मांतरानुवंधिनोवरस्य नागी नवति ॥६॥ निनिमिनमेवं-पंचेंश्यिप्राणिपीडनतोवथानदंडोनवति तथा प्रतिपादित । यमुना यगनधित्योच्यते । (सेजहेत्यादि) यथाकश्चित्पुरुपोनिर्विवेकः पथि गधन् बदा नियाहिक दंडादिना प्रध्वंसयन फलनिरपेदस्तीततया ब्रजति । एतदेव दर्शन मेल्यादि) केचनामी प्रत्यक्षाः स्थाचरावनस्पतिकायाः प्राणिनोनयंतित दादयांचनम्ननिविशेषावतानार्यास्तदिहेकडा ममानया प्रयोजनमित्येवमनितंत्र शिननि केवलं तत्वत्रपृष्पादिनिरपेक्षतछीजतया विननीत्येतत्सर्वत्र योजनीयमि पान गनाय नो पशुपोषणाय नागारप्रतिहणाय नश्रमणब्राह्मणप्रवृत्तपे म्य निधिमानवियतीति केवलमेवासी वनस्पतितातेत्यादिवावकम पनि नलीनानि वनस्पत्याश्रयोऽनर्यदंडोऽनिहितः॥॥ सांप्रतमा TRETC (जातिययानाम कभित्पुरुषः सदसदिकविकलतया का मार मानेर तृणानि कुगपीकादीनि पानःपुन्पेनोर्याधस्यानि मानिनि प्रदेषयायन्येन यामिका यसत्तापकारी दवा नि RTE निगडी रामनुजानीने । तदेवं योगनिकैण कतकारितानुमति रिल पदानानिमित्त सावयं कर्म महापातकमारमाने । मनमायानमिति ॥८॥ काही ना दंगमादा दिमादन्यनिएति आदिजसे जता समया ममिया नंया अनिया दिसंसा दिसच्चा । माद नामावगं पाणहि मयमेव गिमिरिति अगायिक गोपालमतं ममणानामा दिमाद एवं सल तस्स तमा माने प्राटि नई दकसमादाणे दिमादम्बनिएनि याहिए। -दो दर बंजो किसान हिमादम अत्यधिक करने से मना शER(मनंदा के ) मन (मनिया के.) महाग नदी बहती पोताना मी माता की मद, रे दर देना होता . (वा.) या वयम . राय धनपतसिंघ वादाजरका जैनागम संग्रद भाग उसरा. हर वजनादिकने हो. (अन्निया के०) अथवा तेना कोइएक बीजाने (हिंसंसुवा के०) प्रतीतकालें हण्यो. (हिंसश्या के०) वर्तमान कालें हणे. (हिंसिस्सइवा के) थाग मेक कालें हणशे. (संदर्मतसथावरे हिंपारोहिंसयमेवणिसिरितिके०) एम जाणीने दमेक त्रिसस्थावर प्राणीनो पोते घात करे, वीजानी पासें घात करावे, अथवा अन्य को धात रतो होए तेने अनुमोदन थापे. ए हिंसादम, एम नि| एने प्रत्ययें एटले ते आश्रित आवद्यकर्म बंधाय; एटले बीजो किया स्थानक हिंसादंम प्रत्ययिक एवे नामे कह्यो.।।। ॥ दीपिका-अथ तृतीयमाह । अथापरं तृतीयं दंडसमादानं हिंसादंडप्रत्यायिक गरख्यायते । तयथानाम कश्चित्पुरुपोमामयं घातयिष्यतीति मला, सादिकं हंति था कंसोदेवकीसुतान् परशुरामोया यथा कार्तवीर्य 'जघान । मदीयं पितरमन्यदीयस्य | कस्यचित्सुवर्णपशुप्रनृतेरयमुपयकारीति मत्वा, तत्र दम निसृजति तदेवं मां मदीयं अन्यमन्यदीयं वा हिंसितवान् हिनस्ति हिंसिप्यतीत्येवं संनाविते त्रसे स्थावरे वा तं मं स्वयं निसृजति अन्येन निसर्जयति धन्यं निसृजत समनुजानीते । एततृतीयं दंड मादानं हिंसादंडप्रत्ययिफमाख्यातम् ॥ ७ ॥ ॥ टीका-तृतीयमधुना व्याचिख्यासुराह । (अहावरे इत्यादि) अथापरं तृतीयं डसमादानं हिंसादंडप्रत्ययिकमाख्यायते । तद्यथानाम कश्चित्पुरुपः पुरुपकारं वहन् वतोमरणनीरुतया वा मामयं यातायिप्यतीत्येवं मत्वा, कंसवदेवकीसुतान् नावतो धान मदीयं या पितरमन्यं वा मामकं ममीकारोपेतं परशुरामवत्कार्तवीर्य जघाना यं वा कंचनायं सर्पसिंहादिकं व्यापादयिष्यतीति मत्वा सादिकं व्यापादयति यन्यदीय य वा कस्यचिहिरण्यपश्वादेरयमुपस्वकारीति रुत्वा तत्र दंडं निसृजति । तदेवमयं मां पदीयमन्यदीयं या हिंसितवान् हिनस्ति हिंसिप्यतीतिवेत्येवं संनाविते त्रसे स्थावरे वा दंड प्राणव्यपरोपजणं स्वयमेव निमृजति धन्येन निसर्जयति नितृजेत वाऽन्यं स अनुजानीते । इत्येतत्तृतीयं दंडसमादानं हिंसाप्रत्ययिकमारण्यातमिति ॥ ९ ॥ अहावरे चग्वे दफसमादाणे अकम्मादमयत्तिएत्ति आदिकाल से जहा पामए के पुरिसे कहंसिवा जाव वणविजुग्गंसिवा मियवत्तिए मियसंक प्पे मियपणिदाणे मियवदाए गंता एए मियत्तिकानं अन्नयरस्स मियस्स वहाए सुआयामेत्ताणं णिसिरंजा स मियं वहिस्सामित्ति कटु तित्तिरंवा वहगंवा चडगंवा लावगंवा कवोयगंवा कविंवा कविंजलंवा विधिता न हवे वनस्पति थाश्रित अकस्मात् दंम कहे. जेम नाम एवी संनावनायें कोर- ६२ वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे दितीयाध्ययनं. वश्हखलु से अन्नस्स अघाए अणं फुसंति अकम्मादंमार से जड़ाए मए के पुरिसे सालीणिवा वीहीणिवा कोद्दवाणिवा कंगणिवा परगाणि रामाणिवा पिलिङमाणे अन्नयरस्स तणस्स वदाए सवं णिसिरेका सामगं तणगं कुमुजगं वीहीकसियं कलेसुयं तणं चिंदिस्सामित्ति कहुस लिंवा वीदिवा कोहवंवा कंगंवा परगंवा रालयंवा दित्ता नवा खलु से अन्नस्स अभए अन्नं फुसंति अकम्मादंमे एवं खलु तस्स तपाद यं सावळं आहिज चन्छे दंमसमादाणे अकम्मादमवत्तिए आदिए। अर्थ-हवे चोथो क्रिया स्थानक अकस्मात प्रत्ययिक दंम कहियेंवैयें. जेम को लुब्धकादिक पुरुप कच्चने विपे, अथवा यावत् वन गहन पर्वतादिकने विपे, (नि तिए के०) मृगें करी जेनी थाजीविका व ते मृगर्तिक (मियसंकप्पे के) तपा गने विपे, जेनो संकल्पवे. (मियपणिहाणे के.) मृगनेविपेजेनो प्रणिधान एटले थे रणवे एवो तो (मियवहाएगंता के०) मृगना वधने अर्थ वन पर्वतादिकने विपेन (एएमियत्तिका के) या अमुक मृग नजीक देखायो एमकरीने ( अन्नपरस्त स्तवहाए के) ते अन्य मृगना वधने अर्थ (सुधायामेत्तारूणितिरेजा के) घ वाण ताकीने मूके चलावे. (सेमियंवहिस्सामित्तिकटु के.) ते मृगनो वध करीश, करीने एटले ते मृगने वेधयु एवा नावे वाण मूके थके वचालें अन्य जीव दणार कहेले (तित्तिरंवा के) तित्तर, (वडगंवा के) वर्तक, (चडगंवा के) चकलो. गंवा के०) लावक, (कवोयगंवा के०) कपोत, (कविंवा के०) दोलो, (कविंजलवा । कपिजल, ए माहेला जीवोने (विधितानवा के) विधनारो होय. ( सुसेधनस्सयमए के०) यहीं निश्च ते अन्यने अर्थ प्राणघात चिंतव्यो, यने वचमा एमफुसंति के.) यन्यनो पात करे एटले एकने दणवानो प्रयोग कखो तेनीवच जाप्राणीनो घात करे, ते कारणे एने (कम्मामें के) अकस्मात् दंम कहिये । करसणी पुरुप (सालीणिया के०) सालधान (वीहाणिया के.) बीहीधान्य (को णिवा के) कोशाधान्य, (कंगणिया के कांगणाधान्य, (परगाणिया के) बंद न्य, (रामाणिया के०) रालो धान्य, इत्यादिक सर्व चोवीश जातना धान्य, ते भान लिनिकमाणे के निदान करता (नयरसणसवहाए के०) ते महेितु शाज्यादिक तृण कापवाने पथ (सलिसिरका के) दानादिक शस्त्र, बाहे ) ) - रायधनपतसिंघ बाहारका जेनागम संग्रह नाग उसरा. ६३ ले चलावे. (सेसामगंतणगंकुमुडगं के०) ते मनमाहे एवं जाणे वेजे हुँए श्यामादिक ककुम तृणविशेपने दिश. पती (चीहीकसियंकलेसुयं के०) चोहीकलेसुकादिक धान्य वंचु करीने धान्यमाहेडं (तथिंदिस्सामितिकटु के.)तृणदीश एमकारें करीने.पठी ते तृणो वेद सो थको शाली नाही, कोचा, गुणी, बंटी, रातो, इत्यादिक धान्यनो (विदिनानवंति 0) वेदनारो थाय (इतिखलुसे के०) एप्रकारे नि ते (धनस्सथपए के) यन्पना यातनो अर्थ चिंतयतो थको (यन्नंफुसंति के०) अन्यनो घात उपजाये एटले तृणोन ने दत्तो थको धान्यने दे, ते कारणे (थकम्मादमे के०) एने थकस्मात् दमकहिए. एम तेने ते निमिनें एटले तत्मत्यधिक सावध कर्म बंधाय. एनकारें ए पोपो किया स्थानक थकस्मात् दंम प्रत्ययिक एवे नामे कह्यो. ॥११॥ दीपिका-थथापरं चतुर्थ दंडसमादानमास्मादप्रत्यायिकमाल्यायते । बारमा दित्ययंशब्दोमगधदेशे लोके संस्कृतएवोजायते ततइहापि तोक्नः । तयपानामक પુરુષ, कशादिषु गत्वा मृगेनिर्जीविका यस्य समृगरनिकांमृगेपु संरको यस्यसत्तथा मृगेषु प्रणिधानं चिनतिर्यस्यसतथा मृगयधार्थ फणदिए गना नवनि तबच गतः सएते मृगाइति रुत्वा ऽन्यतरस्य मृगस्य यामि शरमायामेन समारप, निसृजति सच मृगं हनिप्यामीति रुत्वा शं दिलवान् सर तेनेपुणानिमिर पनरंगता पकंचा,कपोतकंचा, कपिया, फपिंजलंया. पदिविशेष प्यापादपिता नयनि । मनमा वन्यस्यार्थाय निक्षिसोदंडोयदाऽन्य स्टशति पातयति सोऽकरमाइंडरपुमते ॥१॥ नस्पतिमुदिश्येममेव दंडमाद । तपथानाम चित्पुरुषः रुपीरसादिः जानिमोहिया गुरालादिधान्यस्य श्यामतृणका मुदकलेसुफ्तणानि तृणविशेषाम्मानि (तिनिलमा पणे) अपनपन पान्य कुर्वाणोऽन्यतरस्य तृणरय येदाय पर दानादिवं मजेत् । सच श्यामादिकं तृणं वेत्स्यामीति रुत्वाऽकस्माधाजिया पायाजादिक या टिपा । र दाणीपस्पैयाऽस्मादसी देना स्यादित्यन्यस्य स्तेऽन्य रटानि दिननि । एवं सहनम्य तत्मत्ययिकमफरमानिमिनं सापयं पापमाधीपते संबध्यते । एतचतुर्प दंटमनादान मकस्मादंडनत्यपिफमाल्यातमिति ॥ ११ ॥ ॥ टीका-धापरं पतुर्प दंडसमादानमारमारमयस्मिारकाप्ने । र हा. स्मादित्यर्पशदोमगधवेशे सणाप्यागोपाजोगनादिना संरतएवाशापैतानि नादा तपाभूतएवोधारितइति । तरपा नामपिरपुरुषांनुपादिर रहे हा रान गेचा गला मृगैहरिणैराटपपरनिनिननं पस्स मुगनिदः संदरंगलांट रुंह -- एवी सनावनायें. कोशएक पुरुप माता, पिता; नाइवेन, नायर्या,पुत्र दीकरी, पुत्रनी प्रमुख परिवार (सरिसंवसमाणे के०) सहित वसतो थको शाति पासवाने 8 वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधेवितीयाध्ययनं. पोयस्यासौ मृगसंकल्पः । एतदेव दर्शयति । मृगेपु प्रणिधानमंतःकरणनिर्वस्त मृगप्रणिधानः क मृगान्श्यामीत्येतदध्यवसायी सन् मृगवधार्थ कहादिपु गंतान तत्रच गतः सदृष्ट्वा मृगानेते मृगाश्त्येवं कृत्वा तेपांमध्येऽन्यतरस्य मृगस्य वधार्थनि रं (थायामेतत्ति) आयामेन समाकप्य मृगमुदिश्य निसृजति सचैवंसंकल्पोनवति। ऽहं मृगं हनिप्यामीति इथु दिप्तवान सच तेनेपुणा तित्तिरादिकं पदिविशेष व्याप ता नवति । तदेवं खल्वसावन्यस्यार्थाय निक्षिप्तो दंडो यदाऽन्यं स्टशति घातयति ऽकस्माइंडइत्युच्यते ॥१०॥ अधुना वनस्पतिमुद्दिश्याकस्माइंडउच्यते (सेजहेत्यादि थानाम कश्चित्पुरुपः रुपीवलादिः शाल्यादेर्धान्यजातस्य श्यामादिकं तृपजातमपन धान्याचिकुर्वाणः सन्नन्यतरस्य तृपजातस्यापनयनाथै शस्त्रं दात्रादिकं निसृजेत्तव मादिकं तृणं वेत्स्यामीति कृत्वाऽकस्माजालिंवा रालकंवा विद्याइकृष्णीयस्यैवासावर वेत्ता नवति. इत्येवमन्यस्यायान्यरुते ऽन्यंचा स्टशति बिनति । यदिवा स्टस नेनापि परितापं करोतीति दर्शयति । तदेवं खलु तस्य तत्कर्तुतत्प्रत्ययिकमकर निमित्तं सावधमिति पापमाधीयते संबध्यते । तदेतचतुर्थदंडसमादानमकस्माई यिकमाख्यातमिति ॥ ११॥ अदावरे पंचमे दमसमादाणे दिनिविपरियासियादमवत्तिएति आदि इसे जदा हामए के पुरिसे माइकिंवा पिऽहिंवाना किंवा नगिणीहिंवा नकादिवा पुत्तेदिवा धूतादिवासुण्हादिवा सदिसंवसमाणे मित्तं अनि तमेव मन्नमाणे मित्तेहयपुत्वे नवदिहि विपरियासियादमे ॥१शा से दाणामए केइपुरिसे गामघायंसिवा गरघायंसिवा खेडकबडमन्वय यंसिवा दोणमुहवायंसिवा पट्टणघायंसिवा आसमघायंसिवा समि वेसयायंसिवा निग्गमघायंसिवा रायमाणिघायंसिवा अतेणं तेणनि ति मन्नमाणे अतेणं दयपुवे नव दिडिविपरियासियादमे एवं खनु स्स तप्पत्तियं सावऊंति आदि पंचमे दमसमादाणे दिनिविपरिष सिया दंन्यत्तिएत्ति आदिए ॥१३॥ वर्य-हवे थपर पांचमो दृष्टिविपर्याप्त नामे किया स्थानक कहियें ए. ते जेम (मिनयमिनमेवमन्नमाणे के ) पोताना मित्रने दृष्टिना विपर्यास थकी"ए ' ... राय धनपतसिंघ वादाजरका जैनागम संग्रह नाग सरा. न्य जानु" एम जाणतो धको ( मित्तेहयपुत्वेनवर के) मित्रने हणे. एटले ए पुरुष श सुनो विनाश करवा चांगतो मित्रनेज हणे तेने मित्रज हत पूर्व थाय. (दितिविपरिया सयादमे के०) एने दृष्टि विपर्यास दंम कहिये. ॥१२॥ वली बीजी रीतें देखाडे, ते जेम कोइएक पुरुप (गामघायंसिवा के०) गामनी या में प्रवनंतो थको, ( णगरपापंसिवा के) नगरनी घातें प्रवर्ततो यको, (खेडकबडम वयापंसिया के०) खेड कवड मंझपनीघातें प्रवर्नतो थको, (दोणमुहयायंसिवा के०)को प्रमुखनी घातें प्रवर्ततो थको, (पट्टणघायंसिवा के०) पहनी घातें प्रवनतो थको, (श्री समपापंसिवा के) थाश्रमनी घातें प्रवर्ततो थको, (सन्निवेसघायंसिया के०) सनि शनी घातें प्रवनतो यको, (निग्गमघायंसिया के) निगमनी घाते प्रवनतो थकोरा प्रदापिघायंसिवा के०) गजधानीनी यातें प्रवन्तो थको, (थतेतेणमिनिमनमाके) प्रचोरने चोर करी जाणतो धको, (यतेणंहयपुग्नवंति के०)चचोर एटले साधुनेज दाणे थी साधुजहत पूर्वथाय, तेथीए दृष्टि विपर्यास दंम कहिए. एम नि तेने तत्प्रत्यपिक सा अद्य कर्म बंधाय । ए पांचमो क्रियास्थानक दृष्टिविपर्यास नामे दंम समादान फलो. ॥१२॥ ॥ दीपिका-थथापरं पंचमं दंडसमादानं दृष्टिविपर्यासप्रत्यपिकमित्यारयायते । त इयथानाम कश्चित्पुरुपधारनहादिर्मातृपितृनगिनीना-पुत्र हिवरनुपादिनिः सार्थ यग न झातिपालनाय मित्रमेय दृष्टिविपर्यासादमित्रोयमिति मन्यमानादन्यानेनय शिक्ष पर्यासान्मित्रमेव हतपूर्व स्यादतोदृष्टिविपर्यासदंडोऽयं ॥ १२ ॥ पुनरन्यथा तमेवाह । य 'थाया कश्चित्पुरुपोयामघातादिके चित्रोतचेतारिविपर्यासादचारमेव चागेपमिति म न्यमानोहन्यात् । एवं तेन ब्रांतेनाचौरएव हतपूर्वः स्यात् । यामादिलदल गई। मामां नृत्यातः स्यान्नगरमुरुचतुगीपुरोमासिशोनं । खेटं नश्चेिष्टं परिवृतमनितः संयंटंप -चतेन ॥ यामयुक्त मटं चंदाजितदशशतः पत्तनं रत्नयोनि होणार सिंधुबैजायज्ञपितम इथ संवाधनंवाऽशृिंगेइति । थाश्रमस्तापसस्थानं । सन्निवेगः सार्पस्टकादिवासः । निग मोबदुणिग्यासः । राजधानी राजकुजस्थानं । सोपं रविपासइंटः । तदेवं रख तस्य सिविपर्यासमत्यायिक साक्यं कर्माधीयते । ई पंचमं दंटसमादानं रिविषयी समत्यधिकमारण्यातमिति ॥ १२ ॥ ॥ टीका-श्रथापरं पंचमं दंडसमादानं रिषिपांसदंडात्पपिरमिन्यारतायते । त स्थयानाम कश्चित्पुरुपधारनहादिकोमातृपितृवातृनगिनीनापांपुत्र हितग्नुदिनिः गाई यसंस्तिमन् शातिपालनरुते मित्रमेय शिविपासादमित्रायमित्येवं मन्यमानादनमा क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. त् व्यापादयेत्नेन च दृष्टिविपर्यासवता मित्रमेव हतपूर्व नवतीति थतोदृष्टिविय डोपं ॥१२॥ पुनरप्यन्यथा तमेवाह । (सेजहेत्यादि) तद्यथानाम कभित्पुरुषः कारमुखहन यामवातादिके विनमे भ्रांतचेतादृष्टिविपर्यासादचौरमेव चौरोपमित्र न्यमानोव्यापादयेत् । तदेवं तेन ब्रांतमनसा विचमाकुलेनाचौरएव हतपूर्व सोऽयं दृष्टिविपर्यासदंडः । तदेवं खलु तस्य दृष्टिविपर्यासवत् तत्प्रत्ययिक सावर धीयते । तदेवं पंचमं दंडसमादानं दृष्टिविपर्यासप्रत्यायिकमाख्यातमिति ॥ १३ ॥ अदावरे व्हेकिरियाहाणे मोसावत्तिएत्ति आदिङा से जहाणामए के रिसे आयदेवा पाइहेनवा अगारदेन्वा परिवारदेनेवा सयमेव मु- ति अवि मुसंवयाति मुसंवयंपि अमं समणुजाण एवं खजूतर प्पनिय सावति आदिड व्हे.किरियाहाणे मोसावत्तिएति आदिए वर्ष-हये न किया स्यानक मृपायादप्रत्ययिक कहेते. पूर्वोक्त पांचने दंग पणे रहा. कारण के, तेमाहे प्रायः परनो उपयात थायवे, थने अंहीथी ह जवे मारे एने कियारपान एवी संज्ञा करवी थने हवे एथकी पागलजे किप प. परंशे, ते पती प्रापः परजीवनो विनाश नथी, तेमाटे तेने क्रियात्थान संह- पपने पूना पाच रपानने दंगसमादान एवी संज्ञाने. एटलु विशेष जाणवू एवकिपा म्पाना विचारिये वैयें. ते जेम नाम एवी सनावनायें को- १ (पापक्ष्या के.) पोताने श्रथ (णाहग्या के०) ज्ञाति गोत्रीने थप रटेदार) पाने (परिवारदेवा के परिवार जे दास दासी । (गदमेरसुगंति के.) मयमेव मृगवाद बोले एटले जमई कोई प्रकारे । पपया महाग परिवार को चार नया एयो मृपावाद बोले. त्या चिमुसंपयार यस समें मृगगद बोजादे, (मुनवनपिथासमणुजाणशनि के) अन्य को- रघोडे नेने यनुमोदे, हरीने निभे करण करावण यनुमोदन थकी मृराय तेने नदिर मार्म बंधाय.ए कियास्यानर मृपावाद प्रत्यपिक कहा । दोहा-अपार कियाम्यानं मृपावादप्रत्ययिकमारयायते । म सायानिमिन तानिरग्विानिमिनवा स्वयमेव मृपावादं यदनि मार्यम दति नपान्यन मादाई वादयनियर्य मृपागाई बदन ए समादय कमांधीयने वध्यने । एनवट यारयान न । पूर्देशानां दशाना कियापानान सत्यति पारपान

राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६७
रोपवातित्वाइंडसमादानसंज्ञा स्त्ता । पहादिपु च प्रायोन परयातः स्यादतः कियास्या
संशोच्यते ॥ १ ॥
॥ टीका-थपरं पाठ क्रियास्थानं मृपावादप्रत्ययिकमाख्यायते । तत्रच पूर्वोक्तानां कि
स्थानत्वे प्रायशः परोपघातोनवतीति रुत्वा दंडसमादानरूता पहादिपुच बाटुल्येन
परव्यापादानं नवतीत्यतः क्रियास्थानमित्येपा संशोच्यते । तद्यथानाम कवित्पुरुषः
पदावेशादायहादात्मनि रुतं निमिनं यावत्परिवारनिमिनं वा समतार्थनिन्हवरूप
सभूतोभावनखनावं स्वयमेव मृपावादं ववति । तद्यथा नाहं मदीयोवा कमिवीरः
च चौरमपि समूतमप्यर्थमपलपति तथा परमचौरं चौरमिति वदति तथान्येन मृपा
दं नाणयति तथान्योश्च मृपावादं वदतः समनुजानीते । तदेवं खलु तस्य योगनि
कारणत्रिकेण मृपावाद बदतस्तत्प्रत्यायिक सावयं कर्माधीयते संबध्यते । तदेतत्पठ
यास्थानं मृपावादमत्ययिकमारख्यातमिति ॥ १४ ॥
। अहावरे सत्तमे किरियाणे अदिन्नादाणवत्तिएति आदिका से जदा
णामए के परिसे आयदेवा जाव परिवारदेवा सयमेव अदिन्नं आदि
या अनेकवि अदिन्नं आदियाति अदिन्नं आदियंतं अनं समपुजा
पाइ एवं खलु तस्स तप्पत्तियं सावडंति आदिका सत्तमे किरियाणे
अदिन्नादाणवत्तिएत्ति आदिए ॥१५॥
थर्थ-हवे थपर सातमो किया स्थानक थदत्तादान प्रत्यपिक कहे. ते प्रेम ना
एवी संभावनायें. कोइ एक पुरुप पोताना थात्माने श्रयं ज्ञातिगोत्रीने यर्थ पावत् प
वारने थथै पोते थदत्तादान ग्रहण करे, वीजाने थदनादान लेवरावे, यदनादान
जो कोइ सेतो होय तेने अनुमोदन थापे, एरीते निमें थकी तेने धदनादान तत्व
"पयिक कर्म बंधाय; एटसे सातमो क्रियास्थानक अदत्तादान प्रत्यपिक कहो. ॥१५॥
॥ दीपिका-थथाऽपर सप्तमं कियास्थानं घदचादानमत्परिकमारल्यापते । ६
धाग्वत् ॥ १५॥
| टीका-अथापरं सप्तमं क्रियास्थानं धदनादानप्रत्यापिकमारमापते. एतदपि प्राय
झेपे । तपथानाम कमित्पुरुपथात्मनिमितं पावत्परिवारनिनिनं परश्यमदनमेवर
हीयादपरंच मादयेशपदंतमप्यपरं समनुजानीपादित्येवं तस्यादनादानप्रत्यापिकं कर्म
संबध्यते । इति सतर्म झिपास्पानमारप्पातमिति ॥१५॥

दिशा दर्मदा विनानि निःसंशयानि शवाहि स्थानानिश्पुः । तानि लोकोप, बीजु मान, त्रीजी माया, थने चोथो लोन (यशयमेव के०) ते पांव मनपीज पनपाय एकाच, मान, माया, थने लोन, ए चारे करी जीवनो मन पाचनरस्मन्य नानि कचिदिसंवादयिता परानवकरस्तथाप्यसी सयमेव दमन एनं सार यम्य मनपा यानभ्यानोपगतोनमिगतटियापति तरपेचमाध्यामि नाहनमनःमरी चिंताप्रयानः गोभितामोफत प्रविष्ट करने ៥០ वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे दितीयाध्ययनं. अनावरे अध्मे किरियाणे असञ्चवत्तिएत्ति आदि से जहा णा- ए के पुरिसे पाक्षिणं केऽकिविसंवादेति सयमेव दीणे दाणे उठे जम्मणे नत्यमणसंकणे चिंतासोगसागरसंपविठे करतलपक्षहतमुहे अर गोवगए नूमिगयदिहिएशियाई तस्सणं अशचया आसंसश्या चत्तादि मणा एवमादिङ तं कोहे माणे माया लोहे असवमेव कोहमाणमा यालोदे एवं खलु तस्स तप्पत्तियं सावऊंति आदिङ अध्मे किरिया जाणे अन्नववत्तिएत्ति आदिए ॥२६॥ अर्थ-हवे थपर थाठमो किया स्थानक थध्यात्मिकप्रत्ययिक नामे कहे। मिक कहेता जे कर्म बंधनुं कारण एवो नाव चित्त थकी उपजे, तेमाटे थध्यात्मिा दिये. ते जेम नाम एवी संनावनायें कोइएक पुरुप तेने (शिणं केकिविसंग के०) कोई विस्यवादनुं कारण नथी. विखवाद एटले परानव तेने कोइ करे नही तर मे पुरुष, (सपमेयक०) पोतेज (होणेदीणे पुम्मणे) दीन, दीन, उष्ट. धने एटले नमामन याज्ञो पाय.(व्हयमणसंकप्पे नवस्थित चित्त संकल्प एवोका (पिनासरोगसागररंपरिक्ष के. ) चिंता शोक रूप समुहमाद पेतो एवो थको, जे ग्या करें, से देग्पादेने. (करतलपालदधमुहे के.) हार्थना तलाने विपे स्थापुते । जो एटले गाउने विष दाथ देने (घहजाणोवगए के०) थानध्यान सहित । मिदितितलियामिनी सन्मुख एकाचिन जोतो निर्यिवेक पणे थाने, ६. पान ध्यावे (तत्सम्यया के तेने अध्यात्मना (थासंसश्या के, मन नाराणायमान चार स्थानक कहिए. से कहे। एट पापः एते निधे नेने तत्प्रत्यायिक साय कमाय. तेमाटे ए थाउमोति ग्याना वायमिा अम्पथिक एवं नामे करो. ॥ १६॥ "दोरा याममं क्रियास्यानमाध्यामिकमंतःकरणोषयमारमापते ।

समा राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रद नाग सरा. ६तए यंते । तद्यथा। कोधमानमायालोनस्थानानि । तेच कोधमानमायालोनाशात्मोन्न । एनिरेव मनोउटं स्यात् । एवं तस्य तत्प्रत्ययिकमध्यात्मनिमित्तं सावयं कर्माधी । तदेवमटममाध्यात्मिकारख्यं कियास्थानमाख्यातं ॥ १६ ॥ ॥ टीका-अथापरमष्टमं क्रियास्थानमाध्यात्मिक मित्यंतःकरणोअवमाख्यायते । तद्य नामकश्चित्पुरुषश्चितोपेक्षाप्रधानस्तस्य च नास्ति कश्चिविसंवादायिता । न तस्य कश्चि वादेन परिनावेनवा सनूतोनावनेनवा चिनछुःखमुत्पादयति तथाप्यसौ स्वयमेव पिसवदीनोऽर्गतवद्दीनोऽश्चित्ततया उष्टोऽर्मनास्तयोपहतोऽवसतया मनःसंकल्पो । सतथा वितैव शोकति सागरश्चिताप्रधानोवा शोकथिताशोकसागरप्रविष्टः। तथानू यदवस्थोनवति तदर्शयति । करतले पर्यस्तं मुखं यस्य सतयाऽहर्निशं नवति तथा नोपगतोऽपगतसदिवेकतया धर्मध्यानदूरवर्ती निनिमित्तमेव ६ोपहतवक्ष्यायति । वं चिंताशोकसागरावगाढस्य सतयाध्यात्मिकान्तःकरणोजवानि मनःसंश्रितान्यसं तानि वा निःसंशयितानि चत्वारि वदयमाणानि स्थानानि नवंति। तानि चैव यंते । तद्यथा कोधस्थानं,मानस्थानं, मायास्थानं, लोनस्थानमिति । ते चावश्यं को निमायालोनायात्मनोऽधिनवंत्याध्यात्मिकाएनिरेव सनिउंट मनोनयति । तदेव तस्य नसः क्रोधमानमायालोनवतएवमेवोपहतमनःसंकल्पस्य तत्प्रत्ययिकमध्यात्मनिमि वयं कर्माधीयते संवध्यते। तदेवमेतक्रियास्थानमाध्यात्मिकारव्यमाख्यातमिति॥१६॥ अदावरे पवमे किरियाहाणे माणवत्तिएति आहिजइसे जदा णामए के पुरिसे जातिमएणवा कुलमएणवावलमएणवा रूवमएणवा तवमएण वासुयमएणवा लानमएणवा ईस्सरियमएणवा पन्नामएणवा अन्नतरे वा मयंनाणेणं मत्ते समाणे परं हिलेंति निति खिंसति गरति परिन व अवमति इत्तरिए अय अमसि पुण विसिठे जाइकुलबलाइगुणो ववेए एवं अप्पाणं समकस्से देहाच्चुए कम्मवित्तिए अवसैपयाई तंजदा गलागतं जम्मानजम्मं मारानमार परगानगरगं च यथे चवले माणियाविनवा एवं खलु तस्स तप्पत्तिय सावर्जति आदिका एवमे किरियाहाणे माणवत्तिएत्ति आदिए॥१७॥ थर्ध-थथ हवे थपर नवमो क्रियास्थानक मान प्रत्ययिक नामे कहिए वैएं. ते न नाम एवी सनावनायें कोइएक पुरुप (जातिमएएवा के०) जाति एटले माता ८४ ६० हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. नो पद, तेना मदें करीने, (कुलमएणवा के०) कुंज एटले पितानो पद, तेना में रोने, (बजमएरावा के०) शरीरनुं बल, तेना मदें करीने, (रूवमएणवा के०) मड़े करीने, (तवमएणवा के०) तपने म करीने, (सुयमएणवा के०) म करीने, (लानमएणवा के०) लानने मदें करीने, (सरियमएणवा के) हे एटने कुराश्ने मदें करीने, (पन्नामएणवा के०) प्रझाना मदें करीने, एटलाना (अनतरेण्या के०) अथवा अन्य एटले वीजा कोइ (मयधरोणं के०) मा स्थानके करीने (मत्तेसमाणे के०) मातो तो (परहिलेंति के०) बीजानी हे करे, (निति के) निंदा करे, (खिंसति के०) खप्ट करे, (गरहति के०) करे. (परिनवर के० ) पराभव करे, (थवमति के० ) अपमान करे, (त प के०) ए वापडो जघन्य एटले जातिकुलादिकें हीन. (अहमंसिपुणवितिन बतागुणांचए के० ) ई वली विशेष जाति, कुल, वलादिकगुणेकरी साह (एवंयपागंगमुमरसे के.) एम पोताना यात्माने उत्कर्पे एटले अहंकार ये एमा मद करनारने विपाक देखादेने. (देवाजए के०) ते पुरुष था मोह पार निंदा अने गमान स्यानक थाय, श्रने परलोके पण निंदा थने ग्यानर पाय. देहानुप एटले था शरीरथकी चवीने परनवे (कम्मचिनिए के फटिनी (अनापयाई के०) पतायता कमने यश वर्ततो चतुर्गतिक संसार प्रिम को ( नजमा के०) ने कहे (गलागतं के० ) एक गर्न थकी मा निघतानमा उपजे. (जम्माजम्मं के) एक जन्म थकी बी म. (मगम के) माण की मरण पामे, (परगाउणरग के ) निरलने वजी नाकांतो नरका जाने ती दख जोगवे, पटाने ते ना माने, मिंद मम्यादिक माहे पया, त्यांची मरण पामीने त- मारांना बस. नावना ने (ची के) राइ यदंकारी (थो के साथ जनयुस (मायाविनय के) ते अनि पुरस शव एन नि तेन तात्यधिक सावध कर्म बंधाय, ए नवमी किया मान मे रखो। ११॥ यात नदमं शियाम्यानं मानप्रत्यकिमान्मायते । तयथा काम, मोगदानमा हजयात निदति, गणत,गदानापानानि : मन जातिकृतवतरततानामदायreनिमा देननः निः। यई पुनविशिष्टतादिगुणोतएपमान रायधनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. इण येत् । एवं जात्यादिमदमत्तः सन् इहैव निंद्यः स्यात् । यत्रच जात्यादिमदयादिसंयो नंगाझेयाः। तथाहि जातिमदः कस्यचिन्न कुलमदः, १ कस्यचित्कुलमदएव, न जातिम २ कस्यचिवयं ३ कस्यचिउलयमपि न. ४ एवं पदयेन चत्वारोनंगाः। पदयेणाटी, दचतुष्टयेन पोडश, पंचनिः पदैर्वात्रिंशत् पनिश्चतुःषष्टिः सप्तनिः १२७ थटनिः २५६ -वत्र मदानावरूपश्वरमनंगः शुक्ष्यति । समानी देहास्युतोमृतः सन कर्मवितीयः क सहायोऽवशः परवशः प्रयाति नवांतरं । तद्यथा गर्नाग्न जन्मनएकस्मात्परं जन्म,मा न्मरणान्मारं मरणांतरं व्रजति नरकतुल्याचंडालादिवासान्नरकं रनप्रनादिकं याति । थवा नरकात्त्य सिंहमत्स्यादावुत्पद्य पुनरतिती नरकांतरं याति । तदेवं मानी नपरिनवे सति चंडोरीशेऽन्य हंति तदनावे थात्मानमेव हंति सधभपलो यत्किचन परी स्यात् मानी सन् एवं खलु तस्य तत्प्रत्यायिक माननिमित्तं सावयं कर्माधीयते व घते । नवममेतक्रियास्थानमाख्यातमिति ॥ १७ ॥ ॥ टीका-प्रथापरं नवमं क्रियास्थानं मानप्रत्ययिकमारण्यायते । तपथानाम कधित्पु पोजात्यादिगुणोपेतः सन् जातिकुलवजरूपतपःश्रुतलानश्वर्यप्रज्ञामदारम्परटनिर्मदस्था रन्यतरेणवा मत्तः परमववुत्ध्या हीलयति तथा निंदति, जुगुप्सते, गर्हति. परिनयति, तानि चैकार्थिकानि कयचित्रदं चोत्प्रेक्ष्य व्याख्येयानीति । यथा परिनति तथा दर्श -ति । इतरोयं जघन्योहीनजातिकः कुलवलरुपादिनिरमपनष्टः सर्वजनावगीतोयमि नाथहं पुनर्विशिष्टजातिकुलवलादिगुणोपेतएवमात्मानं समुत्कर्पयेदिति । सांप्रन नोत्कर्षविपाकमाह । (देहानुएइत्यादि ) तदेवं जात्यादिमदोन्मतः सनिर्दव लोरे दितोनवति । चत्र जात्यादिपदक्ष्यादिसंयोगाश्टव्यास्ते चवं नवंति । जातिमदः, स्य चिन्न कुलमदोऽपरस्य कुलमदो,न जातिमदः परस्पोनयमपरस्यानुनयमित्यवं पदन्न पाष्टी चतुर्तिः पोडशेत्यादि यावदरनिः पदैः पदपंचाशदधिकं शतध्यमिति । सर्वत्र दानावरूपचरमनंगः गुमति । परलोकेऽपिच मानी खनाग्नवत्तीयनेन प्रदश्यते। पुपः क्ष्ये देहाइपुत्तोनातरं गछेथुनागुनका वितीयः कर्मपरायत्तत्वादयः पात प्रयाति । तयथा गजिन पंचेंहियापेदं तथा गाजने विकइियत्पयमानः पुनर नजिनमेवं गर्नादगर्नमेतज नरककापगनाखापेक्षायामनिहितमुत्पद्यमानःसापेक्ष्या बदमनिधीयते । जन्मनएकस्मादपरं जन्मांतरं ब्रजति। तथा मरमारस्तस्मान्मारांनरं जति तथा नरकदेश्यानपाका दिवासानमनादिकं नरकांतरं बजति । पदिवा नरा डीमंतकादिकाऽवृत्य सिंहमत्स्यादायुत्पय पुनरपि तीव्रतरं नरसांतरं प्रजाति । तदेयं टवइंगनूमी संसारचकवाले स्वीपुनपुंसकादीनि वहून्ययस्थांतरापननवंति । तरेवं मा नाम एवीसनावनायें कोइएक पुरुप माता, पिता, नाइ, बेन, स्त्री, बेटी, पुत्र, पुनीत तेबदु जाणवी. (सिदिसंवसमाणे के०) एटला साथै वसतो थको (तसिंगर सिके०) पथा कथंचित् न्हानो उर्वचन प्रमुखनो अथवा काय थको हस्त पार फनो मंयह प्रमुख एवो (यवराहंसि के0) अपराध थये ते (सयमेव के०) पाता को करी धमतो थको तेने (गुरुपदमनिवत्तेति के०)महोटो दंग करे. (संजहा के.) कहेले (सीउदगवियसिवा के०) सीतल पाणी करी सीतकालने विप (काश जितानवनि के०) तेथपराधीनु दारीर मापाणी माहे वोले. एवा थकार्यनों का नपाणी सरीन टन तेने करीने तेना भरीरनेसिंचे शरीरनु शोषण करनार थाप, ( मणिराएकापंचवरहिनानवंति के०) थनिकायें करीने तेना शरीरनु दहन राम दाय तथा (अमिणोदगधियटेणयाकापसिंचित्तानवति के०) उलकालें थत्यंत । दए हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. नी परपरिजवेसति चंडोनवति परस्यापकरोति तदनावे ह्यात्मानं व्यापादयत तथा स्तब्धश्चपलोयत्किचनकारी मानी सन्सर्वोप्येतदवस्थोनवतीति । तदेवं तना के माननिमित्तं सावयं कर्माधीयते संबध्यते । नवममेतत्कियास्थानमाख्यातमिति। अदावरे दसमे किरियाणे मित्तदोसवत्तिएत्ति आदि से जदा पान ए केश पुरिसे मादिया पितादिवा नाइदिवा नणीदिवा नकादिवा घु यादिवा पुत्तेदिंवा सुहादिवा सधि संवसमाणे तेसि अन्नयरेसि अदाल ढुगंसि अवराहसि सयमेव गरुयं दम निवत्तेति तं जदा सीनदगवियांति वा कार्य चोलित्तानवति नसिणोदगवियडेणवा कार्य सिंचित्ता नवनि अगणिकाएणं कायं बडदित्तानवति जोतेणवा वेतेषवा तेणवा तयार वा कसेणवा व्यिाएवा लयाएवा पासाई नहालित्तानवति दोणवा छ धीरावा मुहीणवा लेखूणवा कवालेणवा कायंआनडित्ता नवति तदपण रे पुरिसजाए संवसमाणे उम्मणा नवति पवसमाणे सुमणा भवति। दणगारे पुरिसजाए दंमपासी दंमगुरुए दंमपुरकडे अहिए मंसिर गसि संजलणे कोदणे पध्मिसियावि नवति एवं खलु तस्स तप्पत्ति सावनंति आदिऊंति दसमे किरियामणे मितदोसवत्तिएत्ति आदिए। ॥ थर्थ-यथ दवे थपर दशमो क्रिया स्थानक मित्र दोप प्रत्ययिक कहिये. तेथे के) ते मातापिताट्रिकथी को थनेरो अजाण पणे धनानोग थकी (थहाम रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. दए३ , (जोतेणवा के०) जोत्रे करी, (वेतेणवा के० ) करी, थथया (तेवा नेतरे करी, (तयाइवाके) खचायें करी, अथवा (कसेवाके ) ताजणे चा करी. (वियाएवा के०.) नाडायें करी, (लयाएवा के० )लता एटले वेलुयें करी, दयेंकरी (पासानहालितानयति के०) तेना पार्श्वनागना चामडाने अखेडनार (दंमेणवा के०) दंमे करी लाकडी करी, (थहीण्या के०) हाडकायें करी, होणया के.) मुष्टियें करी, (लेसूणया के० ) पापाणने कटके करी, ( कवालेया ) करीयें करी, कपालादिकेंकरी, (कार्यथाउडितानवति के०) तेना शरीरने ता र थाय, किंबहुना (तहप्पगारे के० ) तथा प्रकारना दंमना करनार एवा (पुरिस के०) पुरुप जाति जे तथा प्रकारना कुकर्मना करनार होए तेनी साये (संवसमा 10) एकता रहेतां उता सझान पुरुप जे माता पितादिक ते पण ( उम्मणानवंति ) उर्मन थने देशांतर जता रहे पनी (पवसमाणे के०) ते थकी लगा रहेगा सुमणानवंति के०) सुमन थाय, एटले तेने गोडयाथी दर्पित थाय. एवा (तह रे के ) तथा प्रकारना (पुरिसजाए के०) पुरुप जाति जे थोडा थपराधीने पण । देनार, (दंझपासीके०)अल्पापराधने विपे थति कोपकरनार, ते दंडपाऊ (दंमगुरु दमेंकरीयाकरो दम करे, (दमपुरेकडेके) तेने सर्व काल दंमज थयेसर . ते पुरुप हएश्मंसिलोगसिके०) थालोकने विपे पण पोताना जीवने थहित कारी थने (य रसिलोगसि के०) परलोकने विपे पण पोताना जीवने थहित कारीने तेनुं कारण तोके तेजीय, (संजलणे के०)क्षणे क्षणे ज्वले, (कोहणे के०)रोक्षणे कोष (पिहिमंसियाविनवति के०) पृष्ठ मांस नदण करनार होय, पुंवे पावल यय दनो बोलनार होय, एम निश्चे तेहने तत्प्रत्यायिक एटले ते निमिने सावय फर्म प. ए दशमो किया स्थानक मित्र दोप प्रत्ययिक नामे कहो. ॥१०॥ दीपिका-थथापरं दशमं क्रियास्थानं मित्रदोपप्रत्ययिकमारख्यायते । तयपानाम पुरुपः अनुकल्पोमातापितसुत्दत्स्वजनादिनिः सार्धे संवसन् ते मातापित्रादीनाम मेनाऽनानोगतोयथाकथंचिन्नघुतमेव्यपराधे स्वयमेवात्मनाकोधतोगुरुतरं दंडं वर्तय रोति । तयया शीतोदकविकटे शिशिरादावतिशीतोदके कापं शरीरमपराधिनोऽयवा ता नवति तथा उलोदकविकटेन कायमपसिंचयिता नवति । विकटमहपाउन्नत निकादिना थामिकायेन उपमुकेन तसलोहेनया कापमुपदाहयिता नवति । (जीए )जोत्रेण वेत्रेणवा नेत्रोरक्षविशेपस्तेन फसादिनाया सतयावा शरीरपाखाणि का चर्माणि खंपयितुं नवति । दंडेन थस्थना मुष्टिना सेष्टुना कपालेन नांडखंडेन कायम मनन्दरामयात् । येनासावति परः संग्यजपेत् ग्यतितधान्पेशामा परः। एन्दर महान इंडोनयनि असा दंडेन गुरुर्नवति । तथा दंडः पुरस्ततामा दिद पेन नदिदेव निमिनेन कृष्ण संम्पतयतीति संग्वजनः सचारपंतमंद पीव शिपास प्रवर्तते नदनायेपुकटपनया मोदपहनना दए। हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे दितीयाप्ययनं. पताडपिता नवति । तथाविधे पुरुपे सल्पापराधेपि महादंडकारिणि एकत्र वातं हो मातापित्रादयोऽर्मनसः स्युः । तस्मिन् प्रवसति दूरं गति सति सहवासिनः सुमन सुखिनः स्युः । तथाप्रकारस्तादृशः पुरुषोदंडस्य पाच दंडपातयिते यत्याती, नोदंडः पुरस्कृतोयेन सदंडपुरस्कृतोऽस्मिन् लोके स्वस्य परेषां चाऽहितः परलोकैम्प संज्वलनः शोधकारी कोपनोवधबंधादिषु थविमृश्य प्रवृत्तित् एष्ठिमांसखादकः । मौवनतः। एवं तस्य स्वल्पापराधेपि महादंडकर्नुस्तदंडप्रत्यायिकं सावध कमरे वध्यते । तदेतदशमं क्रियास्थानमारज्यातमिति । यन्ये पुनरष्टमं क्रियास्थानमारमा पिकमावदते । नवमंतु परदोपप्रत्यायिकं । दशमं पुनः प्राणवृत्तिकमिति ॥ १७ ॥ ॥टीका-श्रयापरं दशमं कियास्थानं मित्रदोषप्रत्ययिकमाख्यायते । तद्ययानाम रुपः प्रकल्पोमातापितृसुहृत्स्वजनादिनिःसाधं परिवसंस्तपांच मातापित्रादीनाम नानानोगतया यथाकथं विलघुतमेप्यपराधे वाचिक पुर्वचनादिके तथा कायिक र दादिल सहा ते सात स्वयमेवात्मना मातहत दंड योत्पादक पति करोति । तयया शीतोदके विकटे प्रनते शीतेवा शिशिरादौ तस्यापराधकर्तुः मायोजपिता नयति तयोमोदकविकटेन कार्य शरीरमपसिंचयिता । तत्र वित पानलेन का निकादिनावा कायमुपतापयित्ता नवति तथाऽनिकायेनाल्मुफेन । सावा कापमुपदाहपिता नयति तथा जोत्रेण्या वेत्रेणवा नेत्रेण्या त्वचा वासन पातजतया याऽन्यनरेण या दवरकेण ताटनतस्तस्यापराधकः शरीरपाणि पर्माणि लुपपितुं नपति तथा दंडादिना कायमुपताडयिता नयति । तदेवमापाप" पि महाजोपदस्पति तथा प्रकारे पुरुषजाते एकत्र यसति सति तत्सहयासिनोम प्रादपाहमनसनदनिष्टाशंकया नवंति तस्मिंच प्रवसति देशांतरे गति गतेया तर मिनः एमनमानयंनि । तथाप्रकारश्च पुरुषजातोऽपेप्यपराधे महांत दंड कारक नदेव दर्शपिटुमाद । टम्य पाव दंडपात पस्यासी दंडपाची सपतर माग वयनि दंडं च पानयनि । तमप्यतिगुरुमिति दर्शयितुमाह । वंदेन पुल निपातनान नपा पामिपि जन्मन्यसावतिया भासा गर - रायधनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६एए खलु तस्य महादंडं प्रवर्तयितुस्तइंडप्रत्ययिक सावा कर्माऽधीयते । तदेतदशमं किया निं मित्रहप्रत्ययिकमारण्यातमिति । थपरे पुनरष्टमं क्रियास्यानमात्मदोपप्रत्यायि चश्ते. नवमंतु परदोपप्रत्यायिकंच. दशमं पुनः प्राणवृत्तिके क्रियास्थानमिति ॥१७॥ अदावरे एकारसमे किरियाणे मायावत्तिएत्ति आदिला जे इमेजवं ति गूढायारा तमोकसिया नलुगपत्तलहुया पचयगुरुया ते आयरियावि संता अणारियानासानविपनऊंति अन्नदासंतं अप्पाणं अन्नदामन्नं ति अन्नंपुजा अन्नवागरंति अन्नं आपकिय अन्नंआइकतारणास ज दापामए केश पुरिसे अंतोसल्ले सल्लं पोसयं णिदरति गोअनेण णि हराति पोपडिविईसेइ एवमेव निण्वे अधिनमाणे अंतोअंतोरि याइ एवमेव माई मायं कटु पोलोएणोपडिकमेणोगिंदा पोगर दइणोविनहक्ष गोविसोदे णोअकरणाए अप्नु णोअदारिद तयो कम्मं पायश्चित्तं पडिवऊ माइअस्सिलोए पञ्चायामाइ परंसिलोए पञ्चायाइ निंदागरह पसंस णिचरणनिया णिसिरियं दंमंधा एति माइ असमाड सुदलेस्सेयाविनव एवं खल तस्स तप्पत्तियं सा वति आदिका एकारसमे किरियामणे मायावत्तिएत्ति आदिए ॥३०॥ श्रर्थ-दवे थपर थगिधारमो किया स्यानक मायाप्रत्यपिक कहिये है (जेइम ति के) जे था जगत्माहे पुरुप ते कया पुरुष तोके, (गूढापारा के.) गूढा री एटले धूतारा, उगारा, गंगीठोडा प्रमुखले ते नाना प्रकारना उपा करीने सार विश्वास उपजादीने पंचे. (तमोरुसिया के०) अंधाराने विष विचरनाग, अपांन् क यकी बाना झियाना करनारा, ( उलुगपत्नलयाके) ते पाने जाते धूपहनी पाल की पण हलका परंतु (पन्चयगुरुया के०) पोताने पर्वत पती पण महोटा माने, थायरियाविसंता के०) ते चार्य देशमा उत्पन्न घया होप तंम दर्ता पO ने पंचवाने अर्थ शत पणे, पोताने गोपववा मणी (थपारियानासाठविपद्धंनि .) थनार्य देशनी नापा बोले, चंथवा पोतानी कपित नारा जे बोनापी बड़ा । होय तेवी नापा बोले (थनहासंत के०) जिपी पण तेची यज्ञाणी अन्य सारे अपाणंथनहामन्नति के०) पोते वली वीजीरीने मान, (क) यल्प ३ पुने पके (थनवागरंति के०) धन्य कहे, (धयाम्किार . ) चन्य हिं हितीये सूत्रस्तांगे दितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. पपतन काणे (धन्नधास्ते के०)थन्य वीर्जु कांक जुटूंज प्रा। (मेजदानामए के) ते पंचायत नाम एवी संनावनायें जैम. (केशपुति एक पुरुष संग्राम घी निकल्यो, (आंतोसले के०) तीर नानादिकना । मगर को (तंतलं के० ) ते शस्यने (पोसयंणिहरति के.) वेदना पा नोकको पाने पानाने दाये काटे नही. (णोअन्नेणपिहरावेंतिके०) वीजाने हुन दाले नाही. ( गोपडिवि०) तथा वैद्यने उपदेशे श्रीपधादिक प्रयाने मनी विस घशे नही (एवमेव के.) एम जाणीने. (निएहरे गाली ग(विनमाणे के.) पुग्यो थको कहे नही. (य- Franik) दीहलो घको माहोमाहे दुःखी थाय, (एवमेव के) (Erini) मायानी पुस.माया शये करीने तेणे जे कोइ कार्य। 1) समालोये नहीणोपडियमेक.) पडि { मानी गामें निदे नहीं, (जोगरकर के) परसादी . : rimitinाय करमा यही निनिपामे नहीं ( गोविशोरे amrd कलंक परवाने नहीं. (णोधारणाए । ननो नटश्रण करवानो गयमन rrrrrrrATTATRE यथायोग्य तप कर्म म्प प्रायगिता sai .in) मापारी पुर (सिजोएपणापाके), MARREATM (माsiratएपगाया के०) माया RE? यानाने माप घटाने गाणे २. Tो ( निंदक) निंदा को, ( गरम के rieो पाने प्रगंमा करे, (निमाके) या + : यर यानि नहीं (Anitam rrr दर की गणन (माध्यामाद के Treो न्यानो (एजमेर है समयले मरे का अयन यायें की ग्राम ITE ने नियिने गाव का ए RATE.1 10॥ ५TEAnायने । दाया । TET , रितु कहा यहादाने विभाग + रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. श कुर्वति चंडप्रद्योतादेरनयकुमारादिवत् तमसि कपितुं शी येपाते तमःकपिणस्तएव मकाधिकाः पराविज्ञाताः क्रियाः कुर्वतीत्यर्थः । तेच सूकपिष्टवानघवोपि पर्वतव मात्मानं मन्यते श्रार्याश्रपि संतस्ते परव्यामोहार्थमनार्यनापा (विच्चति) प्रयुंजते न्यथा स्थितमात्मानमन्यथा साध्वाचारेण.मन्यंते व्यवस्थापयंति थन्यत् एष्टामाययाऽ देव वदंति थाम्रान टष्टा निवान् वदंति । व्याकरणं एटस्तदशस्तकमवतारयति । यथा । शरदि वाजपेयेन यजेतश्त्यस्य वाक्यस्यार्थ पृष्टस्तदर्थाननिज्ञः कालविलंबाथै शर मालमेव वर्णयति (धन्नमाइस्कियवंति)थन्यस्मिन्नर्थ कथयितव्येऽन्यमेवास्याति ॥१॥ सेजहेति) तद्यथानाम कवित्पुरुषः संग्रामानिर्गतेऽतमध्ये शल्यं यस्य सोंतःशल्यः सवे नानीतः स्वयं शल्य ननिहरति नरूपति नाप्यन्येन कर्षयति । नापि वैद्योपदेशादोप, योगैः प्रतिध्वंसयति विनाशयति धन्येन दृष्टस्तष्ठल्यं निन्द्धतेऽपलपति तेन शल्येन (श्र हिमाणेनि) पीडयमानः (अंतोयत्ति) मध्ये पीऽयमानोपि रीयते व्रजति वेदनां स मानोपि क्रिया प्रवर्नतश्त्यर्थः। दृष्टांत योजयति ( एवमेव मायाति) यथा सशल्यो श्वनाग्नवति एवमेव मायी, कृतं कार्य निगूहयन मायां कृत्वाऽन्यस्मै नालोचयति कथयति न तस्मात्स्थानात्प्रतिक्रमति न निवर्तते नथात्मसादिकं निंदति नापिपरसा एकं गर्हति वालोचनाहसमीपे गतोनापि च जुगुप्सते (नविउनि) न वित्रोटयत्यपन ति मायाशल्यं नविशोधयति नापि पुनस्तदाकरणतयाऽन्युनिष्ठते नापि यथार्ह तपःक रूपं प्रायश्चित्तं प्रतिपद्यते । तदेवं मायावी यस्मिन् लोकेऽविश्वासतया प्रत्यारव्याति ति । यऽ । मायाशीतः पुरुषोयद्यपि, नकरोति कंचिदपराधं ॥ सर्पश्चाऽविश्वास्यो वति तथाप्यात्मदोपहतइति ॥ तथा मायावी परस्मिन लोके नरकतिर्यगादिपु प्रत्या ति नूयोनूयोयाति (निंदंगादयति ) परं निंदयित्वा थात्मप्रशंसया तुप्यति । एवंचा लब्धप्रसरोऽधिकं निश्चरति तथाविधानुमायी नवति । तत्रच गृमस्तस्मान्मातृस्थाना निवर्नते दंड निसृज्य हिंसा कृत्वा प्रहादयत्यपलपति थन्यस्यवा मस्तके दिपति समाया । थसमाहतानलेइयोऽनंगीरुतगुनध्यानचापि नवति । एवं खलु तस्य तत्प्रत्यय मायाव्यप्रत्ययिकं सावधं कर्माधीयते । एतदेकादशक्रियास्थानं मायाप्रत्ययिकमा व्यातमिति ॥ २०॥ ॥ टीका-थथापरमेकादशं क्रियास्थानमारख्यायते । तद्यथा ये केचनामी नवंति पु पाः । किं विशिष्टाः । गूढाथाचारायेषां ते गूढाचारागलकर्तकप्रथिष्ठेदादयस्तेच ना विधैरुपायैर्विधनमुत्पाद्य पंश्चादपकुर्वति प्रद्योतादेरनयकुमारादिवत् । तथा माया शीलत्वेनाप्रकाशकचारिणस्तमति कषितुं शीतं येपोते तमसिकापिणस्तएवच तमः ८ ई निन्दन प्रदायानि नृपोनृपस्तध्येयारपट्पटीयंत्रन्यापेन प्रत्यार हमने तपा (नाधिनत्ति) नापि तन्मायाख्यं शव्यमकार्यकरणात्मक विर पतीय नातिन्मयादिकमकार्य सेविलालोचनाहायात्मानं निवेद्य,तदका मनिटे घायणाचारमन प्रतिपद्यते ऽच्युपगछति । तदेवं मायया सरकारा निरसार मायावत्येवं सर्वकार्यवेवाविधनसत्वेन प्रायायाति प्राध्यातिमा मारवादमा पामिन सोर जन्मांतराऽवाती सोयमे यारानाम्यानरमा म मरारि विमान्योनवनि तयानानं मायागीतः पुरूपया ទីប वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. काधिकाः पराऽविज्ञाताः क्रियाः कुर्वतीत्यर्थः । तेच स्वचेष्टयैवोजूकपत्रवलयवः के पिछववधीयांतोपि पर्वतवशुरुमात्मानं मन्यते । यदिवा कार्यप्रवृत्तेः पर्वतवन्नो पितुं शक्यते ते चाऽऽर्यदेशोत्पन्नाअपि संतः शाघादात्मप्रबादनार्थमपरनयोत्या चाऽनायनापाः प्रयुंजते परव्यामोहाथै स्वमतिपरिकल्पितनापानिरपराऽविदिता ते तथाऽन्यथाऽव्यवस्थितमात्मानमन्यथासाध्वाकारेण मन्यते , व्यवस्थापयंति न्यत्ष्टष्टामावस्थानतोऽन्यदाचरते । यथाम्रान् एष्टाः कोविदारकानाचदते । वादक कभिन्नाथवादितया व्याकरणे प्रवीणस्तर्कमार्गमवतारयति । यथावा शरदि वान पजेतेत्यस्य वास्यस्यार्थ घटस्तदर्थान निझः कालातिपातार्थ शरदकाल व्यावर्णयति। न्यस्मिंश्राघु कथयितव्येऽन्यमेवार्थमाचदते । तेपां सर्वार्थ विसंवादिना कपटप गणां विपाकोचनाय दृष्टांत दर्शयितुमाह ॥ २१ ॥(सेजहत्यादि) यथानाम का- पः संग्रामादपक्रांतोऽतमध्ये शल्यं तोमरादिकं यस्य सोऽतःशव्यः सच शव्यघटनर्व- रुतया तपश्यं न खतोनिहरत्यपनयति उभरति तथाप्यन्येन नोक्षारयति नापिता- योपदेशनापधोपयोगादिनिरुपायैःप्रतिध्वंसयति विनाशयति धन्येन केनचित्ष्टष्ठोया यातनपं निष्प्रयोजनमेव निन्दुतेऽपलपति तेन च शल्येनासावंतवर्तिना (थ माणेनि) पश्चिमानः (अंतोनमध्येमध्ये पीयमानोपरायतेजति तल्लता वेट समानः क्रियासु प्रवर्ततइत्यर्थः । सांप्रत दार्टीनिकमाह । (एवमेवेत्यादि) यथा शयोःसनाग्नवत्येवमेवासी मायी मायाशल्यवानन्यतमकार्य तन्मायया । मापा रन्या न तां मापामन्यस्मै थालोचयति कथयति नापि तस्याः स्थानात्प्रतिम न नतोनिवर्तने नाप्यात्मसादिकं तन्मायाशय निति तथा धिङमा यदहमे मकार्य कौदपालतयांनया नापि परसाक्षिक गति थालोचनाईसमीपे गतोना सुनिने भापभिनं प्रतिपद्यापि नाशक्तविहारी जयतीत्यर्थः। तथा नापि गुर निधीमानाति पचाईमका निर्वहणयोग्य प्रायशिन गोयतीति । प्रापधिन -.. राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रहानाग उसरा. ६एए था नानाविधः प्रपंचचयित्वा, परं निदति जुगप्सते । तद्यथाऽयमाः पशुकल्पोनाने -किमपि प्रयोजनमित्येवं परं निंदयित्वाऽत्मानं प्रशंसयति । तद्यथा ह्यसायपि' मया चितश्त्येवमात्मप्रशंसया 'तुष्पत्ति । तथा चोक्तं । येनापनपते साधुरसाधुस्तेन तुष्य ति । एवं घासी लब्धप्रसरोऽधिकं निश्चयेन वा चरतीति तथाविधानुष्ठायी नवतीति पश्चरति । तत्रच गृक्षःसंस्तस्मान्मातृस्थानान्न निवर्तते तयासी मायावलेपेन दंडं प्राय मर्दकारणं निसृज्य पातयित्वा पवाघादयत्यपलपति धन्यस्य चोपरि प्रदिपतिसच मा पवी सर्वदा पंचनपरायणः संस्तन्मनाः सर्वानुष्ठानेष्वेवंनूतोनवति । असमाहताऽनंगी ता शोनना लेश्या येन सतथा ध्यानोपहततयाऽसावशोलनलेश्यइत्यर्थः। तदेवमपग धर्मध्यानोसमाहितोगुमलेश्यश्चापि नवति । तदेवं खलु तस्य तत्प्रत्यायिकं मायाशल्य त्ययिक साचा फर्माऽधीयते । तदेकादशं क्रियास्थानं मायाप्रत्यपिकं व्यारण्यातं ॥२०॥ अहावरे वारस्समे किरियाघाणे लोनवत्तिएत्ति आदि जे श्मे न वंति तंजहा आरनिया आवंसदिया गामंतिया कण्टुरदस्सिया णो बदुसंजया पोबदुपडिघिरया सबपाणनूतजीवसत्तेहिं ते अप्पणो सच्चा • मोसाइं एवं विनंति अहंण दंतबो अन्ने दंतवाअईण अज्जावेयधो अ ने अजावेयवा अदंण परिघेतबो अन्ने परिघेतवा अहंण परितायचो अन्ने परितावेयवा अदंण दवेययो अन्ने नदवेयवा एवमेव ते सिकामे हिं मठिया गिधागढिया गरदिया अशोववन्ना जाव वासाइंचमपंचमाई व्हसमाई अप्पयरोवा नुङयरोवा मुंजित्तुंनोगनोगाईकालमासे कालं किच्चा अन्नयरेसु आसुरिएसु. किबिसिएसु हाणेसु नववत्तारो नवंति . ततोविप्पमुच्चमाणे नुडोनुको एलमूयत्ताए तमूयत्ताए जाइयत्ताए प., चायति एव खलु तस्स तप्पत्तियं सावर्जति आदिजा ज्वालसमे किरि याणे लोनवत्तिएत्ति आदिए॥२२॥ थर्थ-हवे थपर बारमो क्रियास्थानक लोनप्रत्यपिक कहिए यें. (जेइमेनति 50) जे धागल कहेलो ते पुरुप कोण ? (तंजहा के०) ते कहेजे. (थारनिया के०) श्रर यमा वसनारो, कंदमूलफलाहारी, वक्षने मूले वसनारो, वली (थावसहिया के) इएक पानडानी पर्णकूटी करीने तेमा रहे, (गामंतिया के ) तथा कोइएक थाजी का निमिने सामने समीपें निवास करी रहे, (कएदुरदस्सिया के०) कोइएक का N00 (दसमा के०) अथवा दश वर्ष एटलो काल तेमांहे ते तीर्थिक (थप्पर धर्मने परिखमेनोगवीन, (कालमासे कालंकिच्चा के०) मरण प्रस्तावे काल करीन- एक बालतपना प्रनायथी (थनयरेसु धासुरिएसु किञ्चितिएस हारोस उववतारों वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. र्यने विपे रहस्यना करनार, ए सर्व प्रायः सजीवोनी विराधना नकरे परंतु ९५. विराधनायें उपजीयन करे, (णोबदुसंजया के.) ते घणा संयत नहीं, (i= विरया के०) घणी हिंसा थकी निवा नथी, एटले सर्व प्राणातिपात विनय कने विपेन प्रव; किंतु ? इव्य थकी केटलाएक व्रत पाले,थने सर्व परति जे सम्यक् दर्शन, ते गुण तेमांहे नथी ते कारणे, (सबपाणनूतजीवसनेहि सर्व प्राणी, नूत, जीव, थने सत्वथको अविरत, हिंसा थकी थविरत (तेश्रपणे ते पाखंमी पोते, (सञ्चामोसाई के) घणां सत्यामृपावचन (एवंविचंति एम थागत केशे. जेरीतें बोले तेज कहेने. (थहंण्हतयो के०) हुँ ब्राह्मण थकी मने दंमादिके हणवो नही, (थन्नेहंतवा के.) थन्य हुशादिकने हणबा. हंणधजावेयच्चो के०) तथा ढुं वर्णोत्तम दु. माटे मने थाझा करवी नहीं एर= काश्यादेश थापवो नही. तथा (धन्नेबलावेयवा के०) शादिक याज्ञापयितव्य से तेमने आदेश थापवो. (अहंणपरिपेतचो के०) ९ वर्णोनमवू, माटे मने स्कार ग्रहण करवो नही, (बनेपरिघेतवा के) अन्य दुशदिकने वलाका ण करवा (अहंणपरितावेयवो के.) तथा मने परितापवो नही, (थन्नेपरि- वा के० ) अन्य कुशादिकने परितापवा. (अहणववेयवो के.) तथा मने करवो नदी, तथा जीव, काया थकी रहित करवो नही, (अन्नंउद्दवेयवा के) हुशादिकने उपश्चो करवा. एम ते परपीडाना उपदेशना करनार मूढ, थसंबंध पी(एवमेवते ठिकामेहिंमुखिया के०) एरीते पूर्वोक्त प्रकारे ते मूढ परमार्थनाथजाण स्त्रियादिकना कामनोगने विपे मूर्वित थका (शिक्षा) गृह एटले ते कामनोगना लापी उता, (गढिया के०) कामनोगने विपे यासकता (गरहिया के०) निंदवा थत्यंत थासक्त बता (अशोववन्ना के० ) अध्युपपन्न एटले कामनोगने विपे । चिन थया उता (जाववासाइंचवपंचमाई के) यावत् चार पांच वर्ष सुधीर वास बांझीने (जिनुनोगनोगाई केली काम लोग जे शब्दादिक विषय तिके०) तेने थनेरा थासुरिक किब्विपीने स्थानकें उपजq थाय, (. के.) ते स्थानकथा थायुष्यने क्ये चवीने (कोचुलोएलमूयत्नाए के०) मनुष्य नव पामे, तोपण एन एटले वोडा, काणा, अथवा मूर्यता एटले मुंगात 7 राय धनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. १०१ तमूपत्ताएजाइयत्ताएपञ्चायति के) ते जात्यंध एटले जन्म थकी अंध, तथा जन्म की बहेरा, एवा थाय. एम प्रत्यागउंति एटले फरीने पालोकमां थावे. एराते निभ की तेने तत्प्रत्ययिक एटले ते निमिते सायय कर्म बंधाय. ए वारमो लोनप्रत्यापित आमे किया स्थानक कह्यो. ॥ २१ ॥ । दीपिका-एतान्येकादश क्रियास्थानानि सामान्येनाऽसंपताना नवंति । दंतु बादर्श क्रयास्थानं पाखंडिकानुदिश्य कथ्यते ॥ श्रथापरं .दादर्श कियास्पानं सोनप्रत्यायिक गारयायते । तयथा । यश्मे नवंत्यारण्यकाधरण्यवासिनथावसायिकाउटजयासिनोमा वोतिकामामादिकमुपजीवंतोयामस्यौते समीपे वसंतीति (कएहई) काचिका मंडल जावेशादिके रहस्पं येपो ते कचिदसिकास्तेच न बहुसंपतान सर्वसागनिहनाभ प्राय "स्पर्थः । एतएव न बदविरतान सर्वत्रतपालकाः किंतु ? इच्यतः कतिपपवतानावतःस यक्त्वानावात् । एतदेवाद । (सापाणेति) तेथारायकादयः सर्वप्राणितजीगरोन्य प्रात्मना स्वतोविरताः सत्यामृषानूतानि वाक्यान्येवं यक्ष्यमाणनीत्या रिति विशेष प्रयुजति कथतीत्यर्थः। तद्यथाहं ब्राह्मणत्वावंडादिनिन ईतय्योऽन्येशश्त्यातम्याः। याच तक्षापं शुई व्यापाय प्राणायामंजपेत् । तथा टुःसत्वानामन रिपसाना पटना मपि व्यापाय ब्राह्मणं नोजयेदित्यादि । तपाईनथातापयितष्योऽन्येतु माघमारा मापयितव्याः । नाहं परितापयितष्योऽन्ये परितापयितव्याः।यहं गृहपेन समराला मन माह्योऽन्ये माह्याः । नाहमपाययितव्योजीवितादपरांपत्तियोपत्ताशयक्ति याः । तदेवं तेपो परपीडोपदेशान्न प्राणातिपातविरतिमतमस्ति । मुपलक्षणामृगाया देशदनादानविरतिव्रतानापोपि शेयः । तुर्पमतमाप्रित्याह । (एबमेवान) एवं प्रवॉट. कारेण स्वीपु कामेषु च मूर्वितारक्षामपिताथभ्युपपन्नाः। रिपंत काउमासनाश्यादा ।। जावपासाइति ) पावक्षाणि चतुःपंचपदाकानि । थप व मध्यमः गाः एतार लालमहरा प सानिमा प्रापस्तीयिकाधतिकोतवपतएव मति त म एनादानंद कालः संनाष्यते । पदिया मध्यग्रहणानतकर्षमा गृह्यतइत्याह । तरमाश माला (कालादपतरः प्रनूततरोयापि फाजः स्यात् । तत्रय ते त्यस्तारि गहदार दारिना गान स्त्रीनोगान् सोनोगे सत्यवश्यं शदादपोनोगनोगास्तान हरदा ते हि दपंडिता इति नच नोगेन्योनिरनाथशनिवाने एवंनूतपरिणामाः शतमाम सागर (रुत्वा विरटतपसोपि थासुरिकएशिशिकिए रचानेपुत्पादपिनार्गनरनि । तामा स्थानाविधमुज्यमानापुताएडमूकलेनोत्पते । पचा पसोपनदार नपामस भूपगाएति) तमत्वेन जास्पंपतपास्पताशानात्तता दा जातिगृष्मकार " ១០1 पापमानापामं जपेत् किंचिदादद्यात् तथा इसत्वानामनस्थिकानां कटनारी समानाय न याह्योऽन्येतु शुभामाह्याऽति । किंबहुनोक्तेन नाहमुपशवपितमा- समाहापपिनयानया नाहं परितापयितयोऽन्येतु परितापयितव्यास्तथाई वतन:- सादगंपिनयोन्यनु अपगेपयितव्याइति । तदेवं तेषां परपीडोपदेशनतोऽनि Sarचत्र मायादगापनार्थ प्रनतपर्यायपदणं । एतम सीउमदार नं.दिनां पानं मारमारनपाचोनं । मूलमपमहम्मम्ममा तीये सूत्रकृतांगे क्षितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. घह प्रत्यायोति । तदेवं तेपातीथिकानों तत्प्रत्ययिक सावद्यानुष्ठान निमित्त ।.. कमांधीयते । तदेतालोनप्रत्ययिकं बादशं क्रियास्थानमाख्यातमिति ॥४॥ ॥ टीका-एतानि चानर्थदंडादीनि एकादश क्रियास्थानानि सामान्येनाऽपिताने वंति। इदंतु दादशं क्रियास्थानं पाखंडिकानुदिश्याऽभिधीयते (घहावरेइत्यादि) एकान त् कियात्यानादनंतरमथापरं वादशं क्रियास्थानं लोजप्रत्ययिकमारल्यायते । तयमा इमे यदपमाणायरम्य वसंत्यरस्यकास्ते च कंदमूलफलाहाराः संतः केवन वदन ति, केचनावसथेपूटजाकारेषु गृहेषु, तयापरे ग्रामादिकमुपजीवंतोग्रामत्यांते समीर तीति यामांतिकास्तथा क्वचित्कार्य मंडलप्रवेशादिके रहस्य येपांते कविज्ञहसिकात बहुसंपतान नर्वसावद्यानुष्ठानेन्योनिसत्ताः। एतउक्तं नवति । नबाल्येन संपुर मारंनं विदधति एकेंशियोपजीविनस्त्व विगानेन तापसादयोनवंतीति तथा न बहुति न मर्येष्वपि प्राणातिपातविरमणादिषु व्रतेषु प्रवर्तते किंतु? इव्यतः कतिपयव्रत नावतांमनागपि तकरणल्य सम्यग्दर्शनस्यानावादित्यानप्रायः । इत्येतदाविना माद । (नवपाणत्यादि) ते ह्यारख्यादयः सर्वप्राणितजीयसत्वेन्यथात्मना सतो मपमईकाग्नादविरताश्त्ययः। तथा पापंडिकाथात्मना सतावदनि सत्यामृग सामान्ययं वक्ष्यमाणनीत्या विशेषेण पुंजति प्रयुंजंति ब्रुवतश्त्यर्थः। यदि वासत्या नानि वायुपमर्दकत्लेन मृपान्तानि सत्यामृपाप्येवं ते प्रयुंजतीति दर्शयति । तर, ६ माधणन्दादंडादिनिर्न दंतयोऽन्येतु शरत्वावंतव्याः । तथाहि । तवाक्यं । पाय माय नोजयेदित्यादिायपरं चाईवातमा नायितव्योन्येतु मनो उमंदमजासिनामदानातानामात्मनरीणां विषमदृष्टीनां न मनमायन्य दोतिहणार्यन्दान् मृपावादादनादानविरमणानायोप्यापांन्यः न्दनादिनादान्यामाइन्न्यजलन प्राधान्यात् सूत्रेणयाब्रह्माधिकत्याह दमंत्र बोलनय कारण देनानिमुदत्यादिनापामायमानास्त तीपिकाम नाः कामाः मोरामाः । यदिवा मी कामेषु च मदादिषु मूर्वितावादिन, মানিনা । (H -- राय धनपतसिंघ वादाशरका जैनागम संग्रह नाग सरा. ७०३ सयमित्यादि । स्वीसंगासक्तस्यावश्यनाविनी शब्दादिविपयासक्तिरित्यतः स्त्रीकामयणं । त्र चासक्तायावंत कालमासते तत्सूत्रेणैव दर्शयति । यावर्षाणि :चतुःपंचपड्दशका अपंच मध्यमकालोगृहीतः । एतावत्कालोपादानं च सानिमायं प्रायस्तीथिकायति तिवयसएव प्रचजति तेषां चतावानेव कालः संनाव्यते । यदिवा मध्यग्रहणानतकर्व धश्च गृह्यते इति दर्शयति । तस्माचोपात्तादल्पतरः प्रनूततरोवापि कालोनवति । त च ते त्यक्त्वापि गृहवासं नुक्त्वा जोगनोगान् इति स्त्रीनोगे सति अवश्यं शब्दादयोनोगाः गनोगास्तान्नुक्त्वा तेच किल वयं प्रचजिताइति नच नोगेन्योविनिवृत्ताः । यतोमिथ्या टितया ज्ञानांधत्वात्सम्यग्बिरतिपरिणामरहितास्तेचैवंनूतपरिणामाः स्वायुपः काल से कालं कृत्वा निकृष्टतपसोपि संतोऽन्यतरेप्चासुरिकेपु किदिबपिकेपु स्थाने पूत्पादयि रोनवंति । ते ह्यज्ञानतपसा मृताधपि किल्बिपिलेपु स्थानेपूत्पत्स्यंते तस्मादपि स्था [दायुपः क्ष्यादिप्रमुच्यमानाच्युताः किल्विपिकबहुलास्तत्कर्मोपेणैलवन्मूकाएलमूका नावनोत्पद्यते। किस्विपिकस्थानाइयुतः सन्ननंतरनवे वामानुपत्वमवाप्य यथलमूकोऽ तवार समुत्पद्यतइति । तथा (तममूयत्तायेत्ति) तमस्त्वेन जात्यंधतया थत्यंताज्ञा ततया वा तथा जातिमूकत्वेनापगतवाचश्ह प्रत्यागछंतीति । तदेवंनूतं स्खलु ते तीथिकानां परमार्यतः सावद्यानुष्ठानादनिवृत्तानामाधाकर्मादिप्रवृत्तस्तत्यायोग्यनोग जो तत्प्रत्ययिकं सावधं कमांधीयते । तदेतबोनप्रत्ययिकं बादशं क्रियास्थान व्यातमिति ॥ २१ ॥ चियाई ज्वालस किरियागणाई दविएणं समणेणवा मादणे गवा सम्मं सुपरिजाणिवाई नवंति ॥ ७॥ अर्थ-एरीते ए वारे क्रिया स्थानक तेने (दविएणं के०) मुक्ति गमन योग्य एवा जे मिण तथा ब्राह्मणो होय तेणे (सम्मंसुपरिजाणिथवानवंति के०) सम्यक् प्रकारे सारना कारण जाणीने. प्रत्याख्यान परिझायें परिहरवा ॥ २२ ॥ ॥ दीपिका-नपसंहारमाह । (श्वेइत्यादि) इत्येतान्यनर्थदंडादीनि दादश कियास्या मानि कर्मयंथिज्ञावणादयः संयमः संविद्यते यस्यासी इविकस्तेन श्रमणेन साधुना मा धारिति प्रवृत्तिर्यस्य॑ समानस्तेन सम्यक् सुपरिझातव्यानि संसारकारणानीति हावा, रिहर्तव्यानि जवंति ॥ २२ ॥ ॥ टीका-सांप्रतमेतेषां बादशानामप्युपसंहारार्थमाह । (श्वेयाश्त्यादि.) इतिरुपप्रद धरियावहि किया कहिये. ते साधुना गुण कहेते. ईसमितिए समिती, नाशमी ए समिती, एखासमिनिए समितो, थादान नाम मात्रा निक्षेप समितिएर ១០ वितीये सूत्रकृतांगे क्तिीयश्रुतस्कंधेवितीयाध्ययनं. र्शने । एतान्यनर्थदंडादीनि लोजप्रत्ययिक क्रियास्थानपर्यवसानानि हादसा ।। नानि । कर्मग्रंथिज्ञवणादयः संयमः सविद्यते यस्यासौ इविकोमुक्तिगमनयोग्यतया इध्यनूतः श्रमणःसाधुः। तमेव विशिनष्टि । मावधीरित्येवं प्रवृत्तिर्यस्यासौ माहनत- गुणविशिष्टेनैतानि सम्यग्यथावस्थितवस्तुस्वरूपनिरूपणतोमिय्यादर्शनाश्रितानि संता रणनीति रुत्वाइपरिझया ज्ञातव्यानि प्रत्याख्यानपरिक्षया परिवर्तव्यानि नवंतीतिर अहावरे तेरसमे किरियाणे रियावदिएत्ति आदि इह खलु म तत्ताए संबुमरस अणगारस्स रियासमियस्स नासासमियस्स एम पासमियस्स आयाणनंम्मत्तणिकेवणासमियस्स चारपासवण लसिंघाण जल्लपारिवलियासमियस्स मणसमियस्स वयसमिय स्सं कायसमियस्स मणगुत्तस्स वयगुत्तस्स कायगुत्तस्स गुतिंदियस्य गुत्तवनयारिस्स आउत्तंगठमाणस्स आनतंचिठमाणस्स आनुतग्नि सियमाणस्स आनतंतुयट्टमाणस्स आनत्तंनुङमाणस्स आनतंन्नास माणस्स आनत्तंव पडिग्गदं कंबलं पायपुतणं गिमहमाणस्सवा ति रिकवमाणस्सवा जाव चकुपम्हणिवायमवि अतिविमाया सुहुमा किरि या रियावदिया नाम कडाइ सापढमसमए वझा पुष वेझ्या तझ्यसमए णिजित्ता सावधा पुघा नदीरिया वैझ्या णिजित्ता से यंकाले अकम्मयावि नवंति एवं खलु तस्स तप्पतियं सावऊंति आदि का तेरसमे किरियागणे ऽरियावदिएति आहिज ॥ से बेमि जेयत्र अतीता जेयपडुपन्ना जेयागमिस्सा अरिहंता नगवंता सबेते एया चेव तेरसकिरियाघाणाई नासिंसुवा नासें तिवा नासिस्संतिवा पन्न विसुवा पन्नवितिवा पन्नविस्सिवा एवंचव समकिरियामाणं सेविंसु या सेवंतिवा सेविस्संतिवा ॥३॥ वर्ष-हवे थपर तेरमा किया स्थानक ऽरिया पथिक नामे कहिए थेए (इहरा मनाए के) निभे या जगत्माहे यात्म भाव पामवाने श्रय (समरस के), वचन, चने कापायें करी संवत एटले संवर सहित एवा (श्रणगारस के० ) , वितीयसमए

रायधनपतसिंघ वादापुरका जैनागम संग्रह नाग सरा. ०५
है, उच्चार एटले वडीनीत, अने पासवण एटले लघुनीत, खेलसिंघाणजान एटले
क, बडखो, नाकनो मेल, लेप्म, शरीरनो मेल, तेने पारिठापन एटले परतवया रू
समितिए समितो, (मणसमियस्स के०) मनसमितवंत, (वयसमियस्स के०)
चनसमितवंत, (कायसमियस्स के०) कायसमितवंत, (मणगुत्तस्स के०)
नगुप्तें गुप्तो, (वयगुत्तस्स के) वचनगुप्तें गुप्तो, ( कायगुत्तस्स के०) कायरते
सो, (गुनिदियस्स के) गुप्तेश्यि एटले यिोनो गोपवनार, ( उत्तवनयारिस्स
6) गुप्त ब्रह्मचारी, एटले नववाडे विशुद्ध, ब्रह्मचर्यनो पालनार, (थाउत्तंगब
Frस के) उपयोग सहित सावधान पणे चालनार,. (थाउत्तंचिठमाणसके.)
विधान पणे उनो रहेनार. (थाउत्तंणिसियमाणस्स के०) सावधान पणे घेसनार, (था
तंतुपट्टमाएस्स के) सावधान पणे शयन करनार, (आउनुङमाणस्स के०)
विधान पणे नोजन करनार, (थाउत्तंनासमाणस्स के०) सावधान पणे बोलनार,
पाउवठंपडिग्गहंकंबलंपायपुंठपंगितहमाणसवा के०) सावधान पणे वस्त्र, पात्र,
बिल, पायपुंठणने सेतो, तथा (णिरिकवमाणस्सया के) निक्षेप एटले तेने सा
चान पणे मुकतो, तथा (जावचरकूपम्हणिवायमधि के०) किंबहुना यावत् चटु
1 पापण एटले मिपोन्मिप मात्र, ते पणं उपयुक्त पणे करतो, एवो जे साधु तेने एवे.
मुटुमाकिरियाइरियावदियानामकलाइ के०) सूक्ष्म किरिया इरिवावहि नामे ने, परं
ते क्रिया केवी वे, तोके (यविधिमायाके) विविध प्रकारे जेनी मात्रा एवी किया।
लागे, ए किया केवलीने पण लागे, कारणके केवली पण सयोगीते ते सयोगी जीव
एक क्षणवार पण थनिना ताप माहे पाणीनी पेठे निश्चल रही शके नही, ते कारणे
रियावहि क्रिया लागे. (साके) ते क्रिया कपाय विना (पढमसमए के०) पहेला
मयने विपे (वक्षा के) बंधाय. (पुठा के) फरहो, तथा (वितीयसमएवेश्या
50 ) बीजा समयने विपे वेदाय एटले एवं वेदबुं थाय, थने (तइयंसमए पिडित्ता
20 ) त्रीजा समयने विपे निर्जराय एटले एनुं निर्जर थाय, ते कहे . (सावा
साउदी रियावेइयाणिहिता के०) ते किया बंधाए, फरशाए, उदिराए, वेदाय, थने नि
राए, जे कारण माटे कर्मबंधनी स्थिति कपापितठे ते ऽरियावहिना धणी होय तेने
नथी. केमके, कपाय वालाने सांपरायिक कर्म बंधायठे. परंतु ते कपाय, इरियावहिवाला
नथी ए कारणे ते ऽरियावहि क्रिया (सेयंकाले के०) ते थागमिककालें त्रीजा स
क्यने विप (अकम्मयाधिनवंति के०) थमता पणे होय, एटले कर्म रहितपणे होय.
थी वीतरागनेज इरियावहि किया लागे. एरीतें नि| तेहने तत्प्रत्यायिक एटले ते निमि
ते सावध कर्म बंधाय, ए तेरमो किया स्थानक इरियावहि एवं नामे कहो. ॥ २३॥

स्पिनिक २ यनुनावतः गुनानुनावमनुत्तरमुरमुखातिशायि ३ प्रदेशतो बहुप्रवराम . ते । यतः सयोगी जीवः क्षण्मप्येकं निश्चलः स्थातुं नशक्तोऽतिवहिताप्यमान कामणगरीरानुगतः सदा परिवर्तमानएवारते । ततः केवलिनोपि सक्षमगात्र- नसांपरापिकम्पय स्थितिः किंतु प्ररुतितः सातावेदनीयं तत् १ स्थितितोसिन ७०६ वित्तीय सूत्रकृतांगे क्षितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. ए तेर जे क्रियाना स्थानक ते ते मात्र एक श्रीवईमान स्वामियेंज नयी :- किंतु ? अन्य वीजा पण सर्व तीर्थकरें कह्यावे. एवो नाव देखाडे. (सेवेमि , सुधर्मस्वामि जंबूस्वामि प्रत्ये कहे के, में श्री महावीर पासेंथी सांजल्याने जे पूर्व थर्थ, ते तुमने कह्या. ते यर्थ (जेययतीता के.) थतीतकालें जे तीर्थंकर (जेयपद्धपन्ना के) तथा जे तीर्थकर हमणा वर्तमान कालें, वली (जेयागमिस्ताक जे धागमिकका तीर्थकर थशे, (अरिहंता के०) ते श्री अरिहंत पूजा सत्कार के योग्य, (जगवंता के०) ऐश्वर्यादिकगुण युक्त, (सवेतेएयाईचव के.) ते सर्व । . करें निचे थकी, ए (तेरसकिरियागणाई के) तेर क्रियाना स्थानक जे ते थते- नारव्या, वर्तमान काले नाखेडे,अने आगमिक काले नरिवंशे विशेपे प्ररुप्या. प्ररूपेवे, अने विडो प्ररूपो. एम निथें । तेरमा क्रिया स्थानक अतीतका सेन वर्तमान काले सेवेने, अने श्रागमिक कालें सेवा. जेमबहीपने विपे वे सूर्य रूप प्रकाश करे, तथा जेम प्रदीप सरखं बजवावं करेठे, तेम तीर्थकर पण त्रणेका मान उता, सरखो उपदेश यापेठे. ॥ २४ ॥ ॥ दीपिका-अथापरं त्रयोदशं क्रियास्थानमौर्यापथिक नाम याख्यायते । रत तस्यास्तया वा पंथाइर्यापथः सविद्यते यस्य तदीर्यापथिक । एतच शब्दव्युत्पत्निनिमित निनिमिनंतु इदं । सर्वत्रोपयुक्तस्य निकपायस्य समीक्षितमनोवाकायक्रियत्य पा या तया यत्कर्म तदीर्यापथिक सैव वा कियाईपथिका । तस्याः स्वरूपमाह । (इ इत्यादि) थात्मनावार्थ संवतस्याऽनगारस्य यादिकानि पंचनिः समितिनिर्मनीष यः समितस्य तिसृनिगुप्तिनिर्गुप्तस्य गुप्तेश्यस्य नवब्रह्मचर्य गुप्तिसहितब्रह्मचारिणम पयुक्तं गतस्तिष्ठतोनिपीदतस्त्वग्वर्तनां कुर्वाणस्य तथा उपयुक्तमेव वस्त्रं पता वज पादपुठनंवा ग्राहतोनिक्षिपतोवा यावचवपदमनिपातमपि उपयुक्तं कुर्वतः प्यस्ति वियते विमात्रा विविधा मात्र सध्या या पिकानाम कैयजिनापि पिणा यतम वध्यत तत्प्रयासमय व स्टचत तात्यय बस्स्टटयुक्ता ।। समय येदिताउनुनता तृतीयसमय निजीणयकर्म बध्यते राय धनपतसिंघ बादाटरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. 300 धं बहुव्यपंच ४ । तदेवं सारक्रिया प्रथमसमये बमस्टष्टा वितीयसमये उदिता निजी स्यात् । (सेयंकालेति) एप्पत्काले यागामिनि तृतीयसमये तत्कर्मापेक्ष्या कर्मतापि चति । एवं पशु तस्य वीतरागस्य तत्प्रत्यधिकमीर्याप्रत्ययिक फर्माधीयते बध्यते । उपयोदशं क्रियास्थानमारख्यात । ये पुनस्तस्मादन्ये प्राणिनस्तेषां मिथ्यात्वाविरतिम दिफपाययोगनिमिनः सांपरायिकोबंधः स्यात् । केवलयोग निमित्तस्तु वीतरागस्यैव । चहिसमयस्थितिकइति ॥२॥ सोहं ब्रवीमि येऽतीतायेच प्रत्युत्पन्नाये चागामिनोहतो गवंतः सर्व ते एतान्येव त्रयोदश क्रियास्थानानि थानाविपुपिते. नापियंतेच विपाक प्रझापितवंतः प्रज्ञापयति प्रज्ञापपिप्पं तिच । तथतदेव त्रयोदशं क्रियास्थानं सेवित तः सेवंति सेविप्यते च ॥ २४ ॥ " ॥ टीका-थथापरं त्रयोदशं क्रियास्थानमौर्यापथिकं नामारल्यायते । ईरणमीर्या त पास्तया या पंथार्यापथस्तत्र नवमीयोपथिकमेतञ्च शब्दव्युत्पत्तिनिमित्तं । प्रवृत्तिनिमि विदं सर्वत्रोपयुक्तस्य निकपायस्य समादितमनोवाकायक्रियस्य या क्रिया तया यत्कर्म दीर्यापथिक सेव वा क्रिया योपथिकेत्युच्यते । सा कस्य नवति किंनूता वा कोहकर्मफ ग्या इत्येताशेयितुमाह । (इहरवलुश्त्यादि) श्ह जगति प्रवचने संयमेवा वर्तमान " । खलुशन्दोऽवधारणेऽलंकारेवा । थात्मनोनावथात्मत्वं तदर्थमात्मत्वार्थ संवतस्य "नोवाकार्यः परमार्थतएवंनूतस्यैवात्मनायोऽपरस्य वसंतस्यात्मतत्त्वमेव नास्ति "नूतात्मकार्यकारणात् । तदेवमात्मार्थ संवृतस्यानगारस्पेोपथिकादिनिः पंचनिः मितिनिर्मनोवाकायः समितस्य तथा तिसृनिर्गुप्तस्य । पुनर्गुप्तिग्रहणमेतानिरेच प्तिनिर्गुतोनवतीत्यस्यायस्याविनविनायात्यादरण्यापनार्थ वेति । तथा गुप्तेश्यस्य वब्रह्मचर्यगुत्युपेतब्रह्मचारिणश्च सतस्तथोपयुक्तं गतस्तिष्ठतोनिपीदतोमुनेस्त्ववर्त. l कुर्वाणस्य तथोपयुक्तमेव वस्त्रं पतग्रहं कंबलंया पादपुंबनकं वा राहतोनि दिपतीया याचबहुः पक्ष्मनिपातमप्युपयुक्तं कुर्वतः सतोऽत्यंतमुपयुक्तस्याप्यस्ति विद्य विविधा मात्रा घिमात्रा तदेवंविधा सूक्ष्मा झिपक्ष्यसंचलनरूपादिकपिथिकानाम कया केवलिनापि क्रियते । तथाहि । सयोगी जीवोन शक्नोति कलमप्येकं निचलः यातुमानिना ताप्यमानीदकवत्कार्मणशरीरानुगतः. सदा परिवर्तयन्नेवास्ते । तथा चोतं । केवली नंते थस्सिसमयं सिजेसुथागासयएसेस इत्यादि । तदेवं केवलिनोपि बदमगात्रसंचारानवंतीहच कारणे कार्योपचारानया क्रियया यद्दध्यते कर्म तस्य कर्मणो पाश्रयस्थास्ताः कियाः । ताएय दर्शयितुमाह । (सापढमसमयेऽत्यादि) यासाव कापिणः क्रिया तया यहध्यते कर्म तत्प्रथमसमयएव व स्टष्टंचेति कला तक्रियव व , नंनदा नाम सायं मुविणं अंतलिम्फ अंगं गरं लमर्ग का हिट पुरिमलम्का दयलमाणं गयलका गोणला मिटरमा कलम निनिरलकणं वगलकणं लावपालम मटन्नादम्म चम्मलम्क दंतकणं प्रमिला ចច हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. स्टष्टेटयुक्ता तथा वितीयसमये वेदितेत्यनुनूततृतीयसमयेतिजीर्णा । एत कर्मयोगनिमित्तं वध्यते तत्स्थितिश्च कपायायत्ता तदनावाच न तस्य Hit :" स्थितिः किंतु योगसभावाध्यमानमेव स्पष्टतां संश्लेषं याति । दितीयतमये ते तब प्रतितः सातावेदनीयं स्थितितोदिसमयस्थितिकमनुनावतः शुनान अनुनरोपपातिकदेवसुखातिशायि देशतोबदुप्रदेशमस्थिरवंधं बदुव्ययंच । तदेव । पयिका किया प्रथमसमये वरस्टा दितीयसमये उदिता वेदिताऽतिजीणा र (मेकानि) यागामिनि तृतीयसमये तत्कर्मापेक्ष्या कर्मतापि च नवति । एवं हीतरागस्येयांमत्यपिकं कर्माधीयते संवध्यते । तदेतत्रयोदशं क्रियास्थान में नाये पुनस्तेन्योऽन्ये प्राणिनस्तेषां सोपरायिकोबंधस्तेतु यानि प्रायुक्तानीर्यापणा- वादा क्रियास्थानानि तेषु वर्तते तेपां तक्षर्तिनामसुमतां मिथ्यात्वाविरतिप्रमा योगनिमिनः सांपरायिकोधोनवति । तत्रच प्रमादस्तत्र कपायायोगाय नियम नि । पापिणभ योगायोगिनस्त्वते नाज्याः । तत्र प्रमादकपायप्रत्ययिको काग पितिः । तहितन्तु केवल योगप्रत्ययिकोशिसमयस्थितिरेयेर्याप्रत्पपि vिar ॥ २३ ॥ एतानि प्रयोदशक्रियास्थानानि नमानस्सामिनयोक्तान्पति पीतापितुमाह । (सेयेमीत्यादि ) सोहं बीमाति यत्मायुक्तं तदापीम मपदा । पने निकांताश्मनादयस्तीर्यस्तोयेच वर्तमानाः क्षेत्रांतरे सामंधर तपाय मामिनः पमनानादयोऽहतीनगवंतः सर्वेपि ते पूर्वोक्तान्येतानि प्रा नाननातनापते नारिष्पत । तया तसतस्तदिपाकतम प्रति नियनित नयनदेव प्रयोदश कियास्थान सविततः सेवते में नेदानादि यही मयं रूपं तुल्यप्रकाश भवति । यथा वा सदृशोपकरणाः प्रति काय तोयानापि निरावरणवात कातिनापितुल्योपदेशानवनि मनरंचा पृरिमविनयं विनंगमाकिस्सामि इह खलु णाणापामा fromदा माणामीलाणं गाणादिक्षीणाणाणणाणारं न मायमा मंजुत्ताणं णाणाविदपायमुयानयाणं एवं नवा रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रत् नाग उसरा. ए जिलकणं कागिणिलकणं ॥३६॥ सुनगाकरं उगाकर गनाकरं मो दणकर आदच्चाणं पागसासणि दवहीम खत्तियविडं चंदचरियं सूरच रियं सुकचरियं वदस्सश्चरियं कापायं दिसादादं मियचकं वायसपरिमंमलं पंसुवुद्धि केसवुद्धिं मंसहि रुहिरवुचितालिं अध वेतालिं नसोवणिं तालघाडणिं सोवागिं सोवरिं दामिलिं कालिंगिंगो रिगंधारि तिणिं नप्पयरिंग जनपिं यंनणि लेसणि आमयकरणिं विसल्लकरणि पकमणि अंतहाणिं आयमिणि एबमाइआन पिडान अन्नस्स देवं पति पाणस्स हे पतंजति वचस्स देने पतंजति लेण स्स दे पति सयणस्स देवं पति अन्नेसिंवा विरूवरुवाणं का मनोगाण देनं पति तिरि तेविङ सेवेति ते अणारिया विपडि वन्ना कालमासे कालं किच्चा अन्नंयराई आसुरियाई किञ्चिसियाग णाई नववत्तारो नवंति ततोवि विष्पमुच्चमाणा नुडोएल मूयताए तम अंधयाए पञ्चायति ॥ ३७॥ अर्थ-हवे जे कोइ ए तेरमा क्रियास्थानकने विपे पाप न कहूं, ते कहेवे. (यानरंच के) जे काइ तेरमा क्रियास्थानकने विपे नफेवाणुं ते थागले ग्रंथे कहिए नए (पुरि विजयविनंगेमा रिकस्सामिके०) हवे पुरुपविचय थथवा पुरुषविजय एटले केटला एक दिपसत्ववंत पुरुपनो विनंग एटले झानक्रियाविशेप कही\ (इहरपल के०) या मनुष्प त्रने विपे नि थका (णाणापमाणं के०) नाना प्रकारनी जेनी प्रशाने तथा (गाणादाणं ०) नाना प्रकारे जेनो थनिप्रायवे (पाणासीलाणं के०) नाना प्रकारे जेनोधाचा के (णाणादिष्टीयं के०) नाना प्रकारे जेनी दृष्टीने एतावता त्रशेने प्रेस जेतुं प्रमा के. कारणे नाना दृष्टिना जाण्या (णाणारूई के०) न्याहार, विहार, गपन, या रण, यान, वाहन, गीत. धने वाजिनादिकनेवि सुदी जुदो जेनी सचिवे. (जाणारं गणं के०) तथा नाना प्रकारना जेना थारंन एटले कपण, पशुपालन स्पिरुम, त्यादिक जेने थारंन. (णाणासपसाएं के) नाना प्रसारना शुनारान अध्यवसाय ऐकरी (संजुत्ताएं के०) सहित जे पर्नेठे. (णाणाविहपावसुपामयण के.) तनाए नागलजे केहेशे ते प्रमाणे, नाना प्रकारे पापश्रुताध्ययन (एवंनया के.) म दोप. २५॥ (जहा के०) ते कहे. (नोम के०) मिनिर्यात पटले नमिकादिर ने येष 980 क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. कह्याने, तया (उप्यायं के० ) उत्पातिक, कपिहसितादिक, तया आकाश पती रुधिरस्टचादिक (सुविखं कै) स्वप्नते रात्रीने विपे गजपनादिक दर्शन. ( तरिक के०) उल्कापात मेव दृष्टयादिक तथा (यंग के०) थंग नेत्र बाहु स्फुरता दिक, (सरं के० ) काकशिवादिक स्वर विचारणा. (सरकणं के० ) पद्म, यव, शंख, कादिक लक्षण. (बंजणं के ) मस तिलकादिक. ( इखिलरकम्पुरिसलरकणं के) बीजक्षण, तथा पुरुषना लक्षण, ते सामुश्किादिक प्रसिधवे. (हयलस्कणं के०) यो टाना सहन (गयातरकरके०)हाथीना सक्षण, (गोण्जरकणं के०) गौ वृपजना लहाज (मिंदलकर के० ) मिंदाना लक्षण, (कुकडलरकणंके०) कुकडाना लण, (तिनिरत कां के) मिनिरपदीना लक्षण. ( वगलरकणं के०) वर्तकना लक्षण.( लावत कल के लायकना सक्षण. ( चमतरकणं के ) चक्रना लक्षण, (उनलारकपके०) करना लक्षण (चम्मतका के०) चर्मना लक्षण, (दंमलरकणं के०) दमना लक्षण (घमिलकर) पहना लक्षण,( मणिलरकर्ण के. ) मणि चं सूर्यकांतादिकना नदण. (कानितिजा के.) कागिणिना लक्षण, एवीरीते एना प्ररूपक शास्त्र जा rwal ॥ २९ मंशिया करने. ( सनगाकर 20 ) जे यकी नाग्य पंत प्रासो नाग्य न पार. (त्रमार ) जयकी गोनाग्य यंत प्राणी दोनोग्यवंत पाप. ( गनापर.) पाने यो गांधान पजे तेवी बिया, (मोहणकर के) बन प्पामांद मनपा गंदना मदय दी, (यानमणि के. )यायणीविया ए र नाहजननाशनारी रिया, (पागमामलिंके० ) इंजाल विद्या. (पको गई. ) RH मरादि इय, मादनादिक कार्य निमिमें होमी ते इय्यहोम जाण दो (पनियहि नाती धनृविद्यादिक विद्या, ( चंदच रिपं 20 ) गंडमान सरितमानांगा आमान पा) गनु पनि गर्यो वार जाणे, (मुमति में रिनो दार जाणे, (बदमयपिंके०) वृहम्पति गरिन यूना सिनो र नदयद, नन्त्रि ने ज्योनिप गाम मिद जाण. तपा { भान(हिमादाई क..) दिगदाद (मियम क.०) थारपार और काला दीनयाय व्ययवाद नायन मित्र मा? बारमा) कादिक पसीना गदादिकनीशिगार करे Fire Eष्ट, कमहिक)को टि, (मंगhि) मागि वर मंदिर, हनान का गायन सिंगिंतरियते का म. टायम करनाk रसार गत (नागिन का, रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. ११ (उसोचणिके०) उपस्वापिनी विद्या. (तालुघाडलिंके०) ताला उघाडवानी विद्या; तालो दघनी (सोवागिं के० ) चांमालिणीश्यापकी विद्या, (सोवरिके०) शांबरी विद्या. (द। मिलिंके०)शविडीविद्या (कासिंगिंके०) कालिंगी विद्या, (गोरिके०) गोरी विद्या (गंधारि के० ) गांधारी विद्या, (उचतिषि के० ) श्रवपतनी नीचे पाडवानी विद्या, (उप्पयलि के०) उत्पतनो एटले उंचे जवानी विद्या. (जनपिके०) जूंनणी विद्या, (थंनपिंके०) स्तंननी विद्या (लेसलिंके0) सेपनी विद्या (थामयकरणिं के०) प्रामय करणी विद्या (विसलकरणिं के) विशव्य करणी विद्या (पक्कमणिं के०)प्रकामणी फेर चडा वानी विद्या (अंतकालिके०) अदृश्य करणि विद्या (थायमसिं के) यात्मणी वि था, (एवमाश्याउविता के) इत्यादिक विद्याउ थादि शब्दथकी प्रज्ञत्यादिक वि याउलेची ते विद्याने जे शास्त्रो थकी जाणीये. तेवां शास्त्रो नगीने पांखमी, परद शनी थथया गृहस्थ, थथवा स्वपक्षीक इव्यलिंगी साधु ते ए पूर्वोक्त विद्याउने (अन्नस्सहन के) थन्नने श्रर्थे (पति के० ) प्रयुंजे (पाणस्सहेपनजति के) पाणीने अर्थ प्रयुंजे (वनस्सहेउपजति के०) वस्त्रने अर्थ प्रयुंजे (लेण स्तनपति के) उपाश्रयने थर्थ प्रयुंजे (सयणस्तदेउपजति के० ) शयनने धर्थ प्रयुंजे (यन्नेसिंवाविरुवरूवाणंकामनोगाणहेतूपति के) अथवा वीजा नाना प्रकारना कामनोगने थथै प्रयुंजे ते पुरुप (तिरिवं तेविङसेवेंति के ) तिरछि एटले रुडा धनुष्ठाननी हणनारी एवी ते विद्याने सेवे (तेथणारियाविप्पडियन्ना के०) ते धनार्य जाणवा. यद्यपि देने करी थने नापायें करी तो थार्य तथापि, मिथ्यात्व ना थासेवन थकी, थनार्य कर्मना करनार, थनार्य, अनाचारी, केवाय ते (काल मासे कालं किन्चा के०) थायुप्यने ये कालने अवसरे काल करीने अज्ञान तपने प्र माणे यद्यपि देवलोकें जाय तथापि ते (अन्नयराइंथासुरियाई किम्बिसिया गणाईन ववत्तारो जवंति के.) तेउनु थनेरा थासुरी किश्चिपिकादिक स्थानकोने विषे उपजदूं थाय. (ततोविविष्णमुञ्चमाणाके०) त्यां थकी चवीने (उतोके०) वली मनुप्यमां उपजे तो केवा थाय तोके (एल के०) घेरा थाय. (मूयताए के०) मुंगा याय, (तम धंधयाए के.) थाधना एवा ते जीव थाय. त्यार पठी (पञ्चायंति के) नरक तिर्थ चादिक गतिने विप परिव्रमण करे अधर्मपद धाश्री एटले व्रतधारीने पापनो विपाक कहो. हवे गृहस्थ उद्देशिने थधर्म पक्ष कहेते.॥२७ ॥ ॥ दीपिका-सांप्रतं त्रयोदशसु क्रियास्थानेषु पन्नोक्तं पापस्थानं तदाह । इदमुनरं यस्माक्रियास्थानप्रतिपादनाउत्तरं यदन्त्र नोक्तं तदुत्तरयंथेनोच्यते । चसमुच्चये ।

,
२२ वितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं.
वाक्यालंकारे । पुरुपाविचीयंते मृग्यंते येन सपुरुषविचयः पुरुषविजयोवा अपसत्ता
नां केपांचित्पुरुषाणां ज्ञानलवेनार्थानुबंधिना विजयस्तस्य विनंग छानविशेष चाख्या
स्यामि । यादृशानां चासी विनंगः स्यात्तानाह । (इहखलुश्त्यादि) इह जगति नानार
ज्ञाविचित्रमतयः पुरुपानानाबंदाविचित्रानिप्रायानानाशीलानानारूपाढष्टिरंतः करणन
निर्येषां ते तथा तेपांच त्रीणि शतानि त्रिपश्यधिकानीति प्रमाणं झेयं । तथा नानारुची
नां नानारंनाणां नानाध्यवसायसंयुतानां इह लोकप्रतिबधानां परलोकपराङ्मुखानां तेष
नानाविधं पापश्रुताध्ययनं नवति॥२५॥तद्यथा। नूमौ नवं नौमं निर्यातनूकंपादिकं उत्पा
कपिहसितादि स्वप्नं गजादि,थांतरिई मेघादि,बांगं बाहुनेत्रस्फुरणादि,स्वरलकणं काय
रादिलणं, मत्स्ययवश्रीवत्सादि व्यंजनं तिलमापादि स्वीलकणं रक्तपाणिपादादिकं । ए
वं पुरुपहयगजगोमिंढकुक्कुटतित्तिरवर्तकलावकचक्रवत्रचर्मदंडासिमणिकाकिणीरत्नजद
णानि ॥ २६ ॥ सुनगमाकरोति सुजगाकारा विद्या, उगमाकरोति पुर्नगाकारा, गर्नकरा मो
हनकरा थायर्वणी अथर्वणारख्या, सद्योऽनर्थकारिणी विद्या पाकशासनी इंजालविद्या
कणवीरपुष्पादिनि व्यरुचाटनादिकायैर्दोमोयस्यां सा व्यहोमा, स्त्रविद्या धनुर्वेदा
दिका, तामधीत्य प्रयुंजते । ज्योतिपविद्यामाह । (चंदचरियमित्यादि) चंश्चरित्रं, नत्र
योगरानुग्रहणादिकं सूर्यचरित्रं, तथैव शुक्रबृहस्पतिचरित उदयास्तवर्षकालादि । उल्का
पातदिग्दाहमंडल विचारेण शुनागुजकारणामृगाहारणशृगालादयधारण्यास्तेषां दर्शन
ग्रामप्रवेशादी शुलांशुन्नं यत्र चिंत्यते सग्रंथोपि मृगचक्र वायसादीनां पढ़िा था
नखरादिकं शुनागुनं चिंत्यते तवायसपरिमंडलं पांसकेशमांसरुधिरबष्टयोऽनिष्टफलायत्र
शास्त्रे चिंत्यते तत्तन्नाम. तथा चैतालीविद्या सा च किल कतिनिर्जपैदेडमुधापयति ।।
धवैताली तं दंडमुपशमयति। उपस्वापिनी, तालोद्घाटनी, इवपाकी, शांबरी, साविडी, का
लिंगी, गौरी, गांधारी, अयपतनी, उत्पतनी, जूनणी, स्तननी, लेपणी, यामयकरणी वि
शव्यकरणी, प्रकामणी, अंतर्धानकरणी इत्यादिका विद्या यधीयते ।यादिशब्दात्प्रज्ञात्यात
योग्राद्याः । एताश्च विद्याः पाखंडिकागृहस्थावा स्वयूथ्याव्यलिंगधारिणोवा अन्नपान
वलयनशयनार्थ प्रयुंजति थन्येषां वा विरुपरूपाणी विचित्राणां कामनोगानां कृते ।
पुंजति । सामान्येन विद्यासेवनमनिष्टमित्याह । (तिरिमिति) तिरश्चानामननुकूला त
दनुष्ठानप्रतिपातकारिणी तेऽनार्याविप्रतिपन्नां विद्या सेवते तेच यद्यपि क्षेत्रार्यानापा
म्तथाप्यनार्यक्रमका रिसादनार्याएव याः | तेच कालमासे मरणावसरे कालं कृत्वा
यदि कचिदेवलोकगामिनोनयति ततोन्यतरेषु यासुरीयका किस्विपिकादिस्यानेषु ।
परस्पते ततोपि विनमुक्तासायदि मध्ये प्रत्ययंत तदा एडमना व्यक्तनापित्येन।
मस्न्येनधितया मृकतयाया प्रत्यायोति ततोनरकतिर्यगादियूत्पद्यते ॥ ५० ॥

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ११३ ॥ टीका-सांप्रत त्रयोदशसु कियास्थानेषु यन्नानिहितं पापस्थानं तदिनणिपुराह । (उत्तर मित्यादि) अस्माचयोदशक्रियास्थानप्रतिपादनाउत्तरं यत्र न प्रतिपादित त दधुनोनरनूतेनानेन सूत्रसंदर्ने प्रतिपाद्यते । यथाऽऽचारे प्रथमश्रुतस्कंधे यन्नानिहित तत्तरनूतानिधूलिकानिः प्रतिपाद्यते । तथा चिकित्साशास्त्रे मूजसंहितायां श्लोक स्थाननिदानशारीरचिकित्सितफल्पसंझकायां कायं यन्नानिहित तत्तरेऽनिधीयते एवमन्य त्रापि वेदःखित्यादावुत्तरसनावोऽवंगंतव्यः । तदिहापि पूर्वेण यन्नानिहितं तदनेनोचरयं थेन प्रतिपाद्यतइति । च समुच्चये । मितिवाक्यालंकारे । पुरुषाविचीयंते मृग्यंते वि झान वारेणान्वेपते येन सपुरुप विचयः पुरुप विजयोवा केपांचिदल्पसत्वानां तेन ज्ञानव लेनावधिप्रयुक्तेनानानुबंधेनाविजयादिति । सच विनंगवदवधिविपर्ययवहिनंगोज्ञानवि शेषः पुरुषविचयभासी विनंगच पुरुषविचयविनंगस्तमेवंनतं ज्ञान विशेषमारख्यास्यामि प्र तिपादयिष्यामि । यादृशानां चासी जयति तामेशतः प्रतिपादयितुमाह । (इह खलुइ त्यादि) इह जगति मनुष्यत्रे प्रवचने वा नानाप्रकाराविचित्रदयोपशमात् प्रज्ञायतेऽन यति प्रज्ञा सा विचित्रा येषां ते नानाप्रज्ञास्तया वाऽपाल्पतराल्पतमया चिंत्यमानाः पुरुषाः पटस्थानपतितानवंति । यथा वेदोऽनिप्रायः सनानायेषां ते तथा तेपां नानाशी लानां तथा नानारूपा दृष्टिरंतःकरणप्रत्तिर्यपां ते तथा तेपामिति । तेपांच त्रीणि श तानि पष्ठयधिकानि प्रमाणमवगंतव्यं । तथा नाना रुचिर्यपां ते नानारुचयः । तथा हि । थाहार विहारशयनासनाछादनानरयानवाहनगीतवादित्रादिपु मध्ये ऽन्यस्यान्यास चिर्नयति तेषां नानारुचीनामिति । तथा नानारंनाणां रुपिपायुपाल्यविपणिशिल्पिक मेसेवादिप्यन्यतरमारंनेणेति । तथा नानाध्यवसायसंपुताना गुनाध्यवसायनाजा शह लोकमात्रप्रतिवमानां परलोकनिपिपासानां विषयतृपितानामिदं नानाविधं पापश्रुताध्य यनं नवति ॥२५॥ तद्यया नूमी नवं निर्यातनूकंपादिकं, तथोत्पात कपिहसितादिक, त था सनं गजपनसिंहादिकं, तथाऽतरिदं मेघादिकं, तथांगे नवमांग थदिवादुस्फुर गादिकं, तथा स्वरलक्षणं काकस्वरगंनीरस्वरादिकं तथा लक्षणं यवमत्स्यपद्मशंखच श्रीवत्सादिकं व्यंजनं तिलकमाषादिकं, तथा स्त्रीलणं रक्तकरचरणादिकं, एवंपुरुषा दीनां काकिणीरत्नपर्यंताना लक्षणप्रतिपादकशास्त्रपरिझानमवगंतव्यं ॥२६॥ तथा मंत्रवि शेषरूपाविद्याः तद्यथा। उनगमपि सुनगमाकरोमि मुनगकारां, तथा सुनगमपि उनगमा करोमि उनगकारां, तथा गर्नकरां गर्भाधान विधायिनी तथा मोहोवेदादयोवा तत्करण गीलामायणानिधानां सद्योऽनर्थकारिणी विद्यामनीधीयते तथा पाकशासनीमिइजाल संझिका तथा नानाविध व्यः कणवीरपुप्पादिनिर्मधुघृतादिनिर्वोच्चटनादिकः कार्यही मोहवनं यस्यां साइव्यहवना तां तथा क्षत्रियाणां धनुर्वेदादिकापरा वा या स्वगोत्रकामे ७१४ वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. णायाता तामधीत्य प्रयुंजते । तथा नानाप्रकारं ज्योतिपमधीत्य व्यापारयतीति दर्शया (चंदचरियमित्यादि) चंडस्य ग्रहपतेश्चरित चंच रितमिति । तच्च वर्णसंस्थानप्रमा प्रनानत्रयोगरादुग्रहादिकं । सूर्यचरितंत्विदं । सूर्यस्यमंडलपरिमाणराशिपरिनोगोट तावकाशराहूपरागादिकं । तथा गुरुचारोविथीत्रयचारादिकस्तथा बृहस्पतिः शुनाए फलप्रदः संवत्सरराशिपरिनागादिकश्च तथोल्कापातादिग्दाहाश्च वायव्यादिपु मंड नवंतः शस्त्राग्निकुत्पीडाविधायिनोनयति । तथा मृगाहरिणसगालादयारण्यास्तेयां निरुतं यामनगरप्रवेशादौ सति गुनागुनं यत्र चिंत्यते तन्मृगचक्र । तथा वायसादीनां क्षिणां यत्र स्थानादिकं स्वराश्रयेणाऽगुलफलं चिंत्यते तवायसपरिमंडलं । तथा पनि केशमांसरुधिरादिवृष्टयोऽनिष्टफलदायन शास्त्रे चिंत्यंते तत्तदनिधानमेव भवति । था विद्यानानाप्रकाराः कुकर्मकारिण्यस्ताश्चेमाः । वैतालीनामविद्या । नियतादरप्रति का । साच किल कतिनिर्जपर्दडमुडापयति तथार्धवैताली तमेवोपशमयति । तथोपरत पिनी तालोदघाटनी श्वापाकी शाबरी तथा परिभाविडी कालिंगो गौरी गांधार्यवपतन्युप्ता नीनणी स्तननी श्लैपणीधामयकरणी विशव्यकरणी प्रक्रामण्यंतर्धानकरणीत्येवमा काविद्याथधीयते । थासां चार्थः संज्ञातोऽवसेयति न वरं । वापिनीशविडोकालिंग स्तदेशोभयास्तापानिवक्षावा चित्रफलाः । धवपतनी तुजपत्स्वतएवपतत्यन्यं वापर यत्येवमुप्ततन्यपि इष्टव्या । तदेवमेवमादिका विद्या । धादिग्रहणात्मत्यादयो गृह्यते एताश्च विद्याः पापंडिकायविदितपरमार्थागृहस्थावास्वयूय्यावाइयलिंगधारिणोन्म नायथै प्रमुजति थन्येषां वा विरूपाणामुच्चावचाना शब्दादीनां कामनोगानां कृते प्र जति । सामान्येन विद्यासेवनमनिटकारीति दर्शयितुमाह । (तिरिवमित्यादि ) तिर नामनुकूला सदनुष्ठानप्रतिपादिकां घातिका ते थनार्यविप्रतिपन्ना विद्यां सेवंते । तेच यपि त्रार्थनापार्या स्तथापि मिथ्यावहतवरूपोऽनार्यकर्मकारित्वादनार्याएव इएम स्तेच स्वायुपाये कालमासे कालंखा यदि कयंचिदेवलोकगामिनोनवति ततोऽन्यता पुथासुरीयकेपु किविधिकादिषु स्थाने पूत्पत्स्यते ततोपि विप्रमुक्तापुतायदिवा मनु पूत्पत्स्पंते तत्रच तत्कमशेपतयैडमूनाव्यक्तनापिणस्तमस्त्वेनांधतया मूकतया या त्यागईति ततोपि नानाप्रकारेषु यातनास्थानेषु नरकतिर्यगादिपूत्पद्यते ॥ २७ ॥ से एगई आयदेवा णायदेच्या सयपदेम्वा आगारदेन्या परि वारदेच्या नायगंवा सदवासियंवा णिस्साए अज्या अणुगामिए अध्या अचरए अज्या पहिपदिए अज्ज्या संधिदए अज्या गनिने दए यज्या उरप्रिए अज्या सोयरिए अध्या वागुरिए अज्या सान A राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. १२५ लिए अज्या महिए अज्या गोघायए अज्ज्वा गोवालए अज्या सोव पिए अज्ज्वा सोवणियंतिए॥२॥ अर्थ-हवे गृहस्थ उद्देशीने अधर्म पद कहे. (सेएगई के० ) ते गृहस्थ को एक महा निर्दय परलोक थकी न विहितो थको, संसारना सुख वांठतोवतो जे कर्कश कर्म करे ते कहेले. (श्रायहेउवा के.) पोताने निमित्तं थथवा (पायहेधा के ) झातिने निमिन (सयपहेवा के ) स्वजनने निमितें (थागारहेउवा के) घरने नि मितें ( परिवारदेवा के) परिवारने निमितें (नायगंवा के०) परिचित एटले जा ऐजा पुरुपने निमिन (सहयातिपंवाणिस्साए के) सहवाप्ति एटले पाडोशीनी निभा ये, एटलां कार्य करे, ते कोठे. (यज्वा के० ) अथवा (अणुगामिए के) थ कार्य करवाने अर्थ वीजो जतो होय तेनी पनवाडे जाय, (थवाउवचरए के०) थथवा थकार्य करवाने अर्थ तेने अनेक अपचार करे विश्वासे. (अवापडिपहिएके०) अथवा प्रतिपथिक एटले मार्ग जता माणासनी सन्मुख थावे (थञ्चासंधिवएके.) संघिदक, एटले चोरी करे, (थज्यागंग्वेिदए के०) अथवा ग्रंथिनेद करे, एटले गंठी गे डो थाय, (थाड्याउरनिए के० ) अथवा नाली एटले गामरा चरावे (अवासोवरि ए के०) अथवा सूवर डुफर चरावे (थवावायरिए के०) यथवा वाघरी थाय. एटले मृगमारवानां कर्म करे (अउवासोनपिए के० ) थथवा शकुनी एटले पक्षीने पाश नाखे, (यज्वामहिए के) अथवा मानी थाय, (थवागोधायए के०) अथवा गो घातक कसाई याय, गायने मारे, अथवा गोधाने नाथे (यज्यागोवालए के) गोवालि या पणु करे, इत्यादिक नीचकर्म करे, (थज्यासोवणिए के) कुतरानो राखनार था य. (थच्या सोवणियंतिए के०) कुतराये करी शिकार खेले. इत्यादिक बधा मलीने चठद प्रकारे करी थनेक जीवोनो विनाशकरः ॥ २० ॥ ॥ दीपिका-थथ गृहस्थानुदिश्याधर्मसेवामाह । (सेएगईथायहेश) सएकः कदाचिन्निस्त्रिंशयात्मनिमित्तं झातिहेतुंवा अगारहेतुं गृहसंस्करणार्थ परिचारहेतुंवा का तकः परिचितस्तं समुद्दिश्य सहवासिकं प्रातिवेशिमकं निश्रीरुत्य एतानि कुर्यात् । तान्ये वाह । (थज्वेत्ति ) थपवेति पदातरापेक्ष्या । गछतमनुगछत्तीत्यनुगामुकः सचाकार्य करणमनास्तं गछंतमनुगछति । थथवाऽन्यस्य विरूपकरणायसरापेदी उपचारकः स्या त् । थथवा उरभ्रेण चरत्यौरनिकः । थथया सीकरिकः । थथवा शकुनिनिधरति शाकु निकः थथवा वागरिकः अथवा मात्स्यिकःथथवा गोपातकः यथवा गोपालत्वं श्रपति ..

-- . नीय वक्तांगे क्तिीपश्रुतस्कंधे दितीयाप्ययनं. मत मानिनवनिःशुना पानात्यर्थः। अथवा (सोमणिपंतनि, गन्माईनाम भगतीचः ॥ २० ॥ - महामारियामाद सेवनमुन्यते । (मेएगन्यादि). नारकाम्यवसाय कर्मपरतपा नोमनिसः संगार मलनुगामुममातंगहेतुभूतानि नई शासक्नुटानानि नयागारनिमिनं गहसंस्कारणाय सामान्पना - पारिपरिकारले तशा ज्ञातज्ञताप Praffiliनित्रीयतानि नापमाणानि र Pre; 1 :--712 (गाकोट नगमाया -per ... Tiger: समायायायायेन मिला Pirrrrrr FiTARAT सम्मापा ri..........मगरतीमाग + :::mirtiगारतिशोपा tra गागरया pifyi र yrkk: Amiri:ना ४. x. Pinformani ( Tit {" रापर्ण ॥२॥ ॥ . : : : ...... पर प्राणगानिया गामि । 'भाना साना ग्राहनवनिगम: 3313TJanायजा :::::: तापनाकामना ::::::कामना मनाना riniti in HTTET7 ग्राम Area . ... भ :

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग असरा. ७१७ तेनुं धनलइने ते धनेकरी अनेक प्रकारें (थाहारंथाहारेंति के०) श्रहार थाहार. (इतिसेमहयापावेहिंफम्मेहिंथनाणंच्चरकाश्चानव के.) एवी रौतें ते पुरुष मदोटा क्रूर पाप कर्मानुष्ठाने, पोताना थात्माने उगतिमाहे पाडे. नरक तिर्यंचगतिने नामें वि ख्यात थाय ॥ २ ॥ ते कोइएक पुरुप धनवंतनी पंचना निमिने (उपचरसेनापहिस धाय के०) उपचारक नाव पादरीने तेमज नाना प्रकारना उपाय करी विश्वास उप जावी तेने दणी. वेदी, नेदी, खुंटी, विडोपे लुटी, उपश्य करी, जीवितव्यथकी वि नाशफरीने तेनु धनजेने, तेधने करी थनेक प्रकारना थाहार थाहारे. एरीते ते पुरुष महोटा क्रूर पापानुष्ठाने करीने पोताना थात्माने गतिमाहे पाढे चतुर्गतिक संसारमा हे परिचमणकरे नरकादि गतिने विपे विख्यात थाय ॥ ३० ॥ . ॥ दीपिका-एवमेतेपो चतुर्दशकर्तव्यानामुदेशं कृत्वा तानि प्रत्येवं वितृणोनि । तत्रैकः कश्चिदात्माद्यर्थ ग्रामातरं गन् पुरुपरय समीपे किंचिद्रव्य तान्या नलिएम स्यानुगामुकनावं प्रतिसंधाय सहगमनेनानुरूपं प्रतिपय पंचनावमा समीरमानोग तमनुगमति । अयसरं लब्ध्वा तस्य दंता, दंडादिनिवेना, पजादिना निना. गाया दिना लुंपयिता, केशाकरणादिनिर्षिखंपयिता, कशानहागदिनिः पशवपिता जीवन विनाशकः स्यात् इत्यादि रुत्वाऽहारमाहारयति इस्पेचमसी महाशिः पापः सर्मनिगामा नमुपल्यापपिता नयति । श्रयं महापापकारीत्येवं लोरे पापयति ॥ नमः कविमनवतः कस्यचिपचरकनावमाश्रित्य ने विश्वास पातयित्वा धनारिने सम्बना वेत्ता त्यादि । एवमसी महभिः पापरुपरस्यापपिता जयति ॥२०॥ टीका-तदेवमेतानि चतुर्दशायुविदय प्रत्येकमादितःप्रगति विवृणोति । (गेट गइत्यादि) तकः कभिदात्मार्थ घपरस्य गंतुर्मामांतरं किंचिएप्पाजानमरणम्य नादि सुस्तस्पैचानुगामुकना प्रतिसंधाय सहगंतनानानुष्यं प्रतिपय विधिनांचनामा कालायपेटी तमेय गचंतमनुनजति तमेव चान्युधानविनयादिनिरस्तोपदारान अन्य च विवक्षितमयसरं लब्ध्वा, तस्यासी हंता दंडादिनिलपाना महादिना दम पादादेस्तथा ना यजमुष्टयादिना तथा खंपपिता केसारमादिरनितम्मा र यिता फशानदाराविनिरत्पतःपारपादनेन तपा शापिता जीदिनाजनीनरती त्येवमादिकं रुत्वाऽहारमाहारयत्यासी । एतनं नयति । तर न्याय पनर तोऽनुगामुकना प्रतिपय से यविपरपपिविधने पातपित्ला जोगापी मांहांप मां तया तस्य । रिक्षयतोमरत्यासागदिका नोगियां निधन । देशमन माही वपिना नवनीन्यवममावात्मानं पापः कर्मनिः व्यापयतीति ॥३॥र्यकः कति दिपानी प्रनितारन्दा तमय प्रतिपद्यते ततांसा संधि दिन खानं खनन मालिनी हितार्य सूत्रकृतांगे दितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. मनिरनुष्ठानैर्महापातकनूतैर्वा तीव्रानुनावैदीर्घस्थितिकैरात्मानमुपाख्यापयिता नवति । थाह्ययमसौ महापापकारीत्येवमात्मानं लोके ख्यापयत्यष्टप्रकारैः कर्मनिरात्मानं तक बंधयति यथा लोके तक्षिपाकापादितेनावस्थाविशेपेण सता नारकतिर्यङ्नरामरकाः या ख्यापयतीति ॥२ए। तदेवमेकः कश्चिदकर्तव्यानिसंधिना परस्य स्वापतेयवतस्तव थमुपचरकनावं प्रतिज्ञाय पश्चात्तं नानाविधैर्विनयोपायरुपचरति उपचर्य च विधेनेन तयित्वा तव्यार्थी तस्य दंता वेत्ता यावदपज्ञावयिता नवतीत्येवमसावात्मानं पापैः। मंनिः ख्यापयतीति ॥ ३० ॥ से एगईन पाडिपदियनावं पडिसंधाय तमेव पाडिपच्चिा दंता वेत्ता नेता लुंपश्त्ता विलृपश्त्ता उद्दवस्त्ता आहारं आहारति इति से मदया पावेदिं कम्मेदि अत्ताणं नवरकाश्त्ता नव ॥ ३१ ॥ से एगईन संघिरे दगनावं पडिसंधाय तमेव संधि नेत्ता नेता जावति से महया पावेदि कम्मेदि अत्ताणं व्यस्काइत्ता नव ॥३२॥ अर्थ-ते कोइएक पुरुप (पाडिपहियनावपडिसंधाय के०) धनवंत पुरुप जाणी.. मां सन्मुख थावे, पठी (तमेवपडिपहेञ्चिा के०) तेने तेमज विश्वास उपजावी सन्मु, स्थित रदीने, दणी वेदी. जेदी, लुटीने, विशे लुटाने, उपव करे, जीवितव्य पर्व बिनाग करीने तेनुं धनलेश्ने थनेक प्रकारना थाहार थाहारे ते पुरुष महोटा क्रूर पाल मना धनुष्टाने करी पोताना यात्माने उर्गतिमा पाडे नरकादिक गतिने विपे विख्यात य॥३१॥ को एक पुरुष धनवंत पुरुप जाणीने संधिछेदक एटले खातर पाडवानांना चादरीने, थाजीविकाने थर्ये पारकुं धनलीए, वेदे, नेदे इत्यादिक पूर्ववत् जाणयु। ॥ दीपिका-थर्यकः कश्चित्प्रतिपथेनानिमुखेन चरतीति प्रातिपथिकस्तप्राय प्रति व तस्यार्थयताविधनतोहंतेत्यादि पूर्ववत् ॥ ३१ ॥ एकः कश्चित्संधिछेदकनाब रस ग्यननत्वं प्रतिपद्य ततोसौ संधि दिन खानं खनन प्राणिनां वेनास्यादित्यादि ॥३५ ॥ टोसा-यपकः कभित्यतिपयेनानिमुखेन चरति प्रातिपयिकस्ता प्रतिपद्यापर पंदनम्नदेव निपयिकत्यं कुर्वन प्रतिपय स्थित्वा तस्यायवतीविनत वेत्ता या .

..
रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. रए
नेता नेता विलुपयिता नवतीत्येतच कृत्वाऽहारमाहरयतीत्येतज्ञोपलदाणमन्यांश्च काम
नोगान् स्वतो जुतेऽन्यदपि ज्ञातिगृहादिकं पालयतीत्येवमसो महानिः पापैः कर्मनिरा
मानमुपख्यापयति ॥ ३२॥
से एगन गनिदानावं पमिसंधाय तमेवगंचिंत्तानेता जाव इति से मद
या पावेर्दि कम्मेदि अत्ताणं बरकाश्त्ता नव ॥ ३३ ॥ से एगश्वर
नियन्नावं पमिसंधाय नुरगंवा अम्मतरं तसं पाणदंता जाव ग्वरकाश्ता
नवा एसो अनिलावो सवच ॥३४॥
थर्य-कोइएक पुरुप गंठीवोडानो नाव थादरीने, घुर्धरादिक अनेक उपायकरी लोकने
हणे, वेदे, नेदे, इत्यादिक पूर्ववत् जाणवू ॥३३॥ कोइएक पुरुष थीरनिकनाय उरन
एटले उरणा वकरां तेना मांसादिके करीधाजीविका करे; ते उरनिक उरणा तथा थ
न्यत्रस प्राणीने दणे, ठेदे, नेदे, इत्यादिक पूर्ववत् जाणवु ॥ ३४ ॥
॥ दीपिका-थर्थकः कनिययिष्ठेदकनावं प्रतिपद्य घुघुरादिना ग्रंथिछेत्तास्यादित्यादि
॥३॥ यथैकः कश्चिदधर्मवृत्तिः उरनावरणकास्तश्चरति घोर निकः। सच तदर्णया तन्मां
सादिना वात्मानं वर्तयति सतनावं प्रतिपद्य उरनंवाऽन्यंवा त्रसं प्राणिनं स्वपुष्टये हं
ति तस्य वा हंता देना इत्यादि पूर्ववत् ॥ ३५ ॥
॥ टीका-थर्थकः कश्चिदसदनुष्ठायी घुघुरादिना यथिच्छेदकनावं प्रतिपय तमेवानुया
ति । शेपं पूर्ववत् ॥ ३३ ॥ थकः कश्चिदधर्मकर्मवृत्तिहरनावरणकास्तभरति यः स
थौरनिकः संच तदूर्णया तन्मांसादिना वात्मानं वर्तयति तदेवमसी तज्ञावं प्रतिपयोरनं
वाऽन्यंवा त्रसं प्राणिनं स्वमांसपुष्टयर्थ व्यापादयति तस्य सवा हंता ठेना नेना नवतीति
शेपंपूर्ववत् ॥ ३ ॥
से एगई सोवरिय नावं पडिसंधाय मदिसंवा अप्सतरंवा तसं पाणं
जाव बरकाश्ता नव ॥३५॥से एगईन वागुरिवनावं पडिसंधाय
मियंवा अतरंवा तसं पाणं दंता जाव नवरकाश्ता भव ॥३६ ॥
थर्थ-कोइएक पुरुष सौकरिक एटले खाटकीनो जाव थंगीकार करीने खाटकी थने
अनेक महिपादिक तथा वीजा घस जीवोने हणे, दे, दे,यावत् संसार परिचमण करे
इत्यादिक पूर्ववत् जाणवू. ॥३५॥ ते कोइएक पुरुप, पापात्मा यापरी पणु थादरीने मृ
गादिक तथा बीजा उस जीवाने हणे दे, दे, इत्यादिक पूर्ववत् जाणवं. ॥३६ ॥

. .. . o हितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. ॥ दीपिका-यथैकः कश्चित्सौकरिकः श्वपचश्चांडालः खाटिक इत्यर्थः। तनाव त्य महिपं वान्यं त्रस प्राणिनं हंतीति तस्य हंता वेत्ताइत्यादि ॥३५॥ ययकः के गुरिकत्वमाश्रित्य मृगं वाऽन्यं प्राणिनं हंति तम्यच हंता नवति शेयं पूर्वत् ॥ ॥ टीका-यांतरे सौकरिकपदं तच स्वबुध्या व्याख्येयं । सौकरिकाः श्वपचाना खट्टिकाश्त्यर्थः ॥३५॥ अथकः कश्चितकृसत्वोवायुरिकलावं लुब्धकत्वं प्रतिसंधाय पद्य वायुरया मृगं हरिणमन्यंवा त्रसं प्राणिनं शशादिकमात्मवृत्यर्थं स्वजनाद्यर्थव पादयति तस्यच हंता वेत्ता नवति । शेपं पूर्ववत् ॥ ३६ ॥ से एगई समणियं जावं पडिसंधाय सनाणिवा अमतरंवा तसं पाणंद ता जाव वरकाश्ता नव॥३॥से एगन मिचियनावं पमिसंधाय' बुवा अस्पतरं वा तसं पाणं इत्ता जाव नवकाइत्ता जव॥३७॥ अर्थ-कोइएक पुरुप, शाकुनी एटले पदोनो विनाश करीने. अजीविका करे; थको अनेक पदाउने हणे, दे, नेदे, इत्यादिक पूर्ववत् जाणवू. ॥३७॥ कोइए पअधमाधम मानी थक्ने अनेक मासादिक जलचर जीवोने हणे, वेदे, जेई, दिक पूर्ववत् जाणवु. ॥ ३ ॥ ॥ दीपिका-अथकः कश्चिष्टकुनालावकादयस्तै वरति शाकुनिकस्तभावमानित कुनमन्यं वा वसं हंति तस्य च हननादिकां कियां करोतीति ॥३७॥ अर्थकः का स्यिकनावमाश्रित्य मत्स्य वाऽन्यं त्रसंवा जलचर प्राणिनं हन्यात् । शेषं सुगमं । । टीका-यथकः कश्चिदधमोपापजीवी शकुनालायकादयस्तैश्चरति शाकुनिक वं प्रतिसंधाय तन्मांसाद्य शकुनमन्यं वा तं व्यापादयति तस्यच हननादिका करोतीति । शेयं पूर्ववत् ॥३॥ यथैकः कश्चिदधमाधमोमात्स्यिकनावं प्रतिपय वाऽन्यं जलचर प्राणिनं व्यापदयेननादिकाः क्रियाः कुर्यात् । शेपं सुगमं ॥ ३६ से एगई गोधायनावं पडिसंधाय तमेव गोणवा अपयरंवा तसं पा दंता जाव बरकात्ता नवा ॥३णा से एगईन गोवालनावं पडिसंधा तमेव गोवालवा परिजविय परिजवियताजाव व्यकाश्ता नवज्ञा' अर्थको एक यधर्मी पुरुष, क्रूरकर्मनो करनार, गौघातकनो नाय थादरी, गाय, वीजा जम जीने दे, मेदे, इत्यादिक पूर्ववत् जाण ॥ ३५ ॥ कोइएक पुरुष .. रायधनपतसिंघ बादाउरका जेनागम संग्रह नाग असरा. ७२ कर्मनो करनार गोपालनाव धादरीने. कोयें चडचो थको गायने गोकुल माहेथी टाली तेने हणे, वेदे, नेदे, इत्यादिक पूर्ववत् जाण ॥ ५० ॥ ॥ दीपिका-अथैकः कशिक्रूरकर्मा गोघातकनावमाश्रित्य गामन्यं वा त्रसं हंति तस्य -हंता स्यात् ॥ २०॥ अथैकः कश्चिजोपासनांवं प्रतिपय तो गां परिविच्य पृथक् क ला तस्याहंता नवति । शेपं पूर्ववत् ॥ १० ॥ ॥ टीका-यथेकः कश्चिजोपासनावं प्रतिपद्य कस्याश्चिमोः कुपितः सन् तां गां परि विच्य पृथक रूत्वा तस्याहंता वेत्ता नेत्ता नूयोनूयोनवति । शेषं पूर्ववत् ॥ ३५ ॥ यथेकः कश्चित्क्रूरकर्मकारी गोपातकनावं प्रतिपद्य, गामन्यतरं वा असं प्राणिनं व्यापाद येत्तस्य च हननादिकाः क्रियाः कुर्यादिति ॥ ४ ॥ से एगश्न सोवणियनावं पडिसंधाय तमेव सुणगंवा अन्नयरवा तसं : पाणं दंता जाव बकाइत्ता नव ॥४॥से एगव सोपणियंतियं नावं पडिसंधाय तमेव मणुस्संवा अन्नयरंवा तसं पाणं दंता जाव आदार । आदाति इति से मढ्या पावेदि कम्महिं अत्ताणं नवकाश्ता नवा ॥४॥ थर्थ कोइएक पुरुप शोवनिकनाव एटले श्वाने करी थाहार करूं एवो नाव थादरीने अनेक जीवने हणे, वेदे, नेदे, इत्यादिक पूर्ववत् जाणवु ॥ ५१ ॥ कोइएक पुरु पश्यानने पाले, खाननो परिग्रह करे, तेणे करी कोइएक थावता जता पथिकने, थ यया वीजा जीवने हणे, वेदे, नेदे, थाहार थाहारे इत्यादिक एरोते ते क्रूरकर्म करी चतुर्गतिक संसार माहे पडे ॥ ४२ ॥ एटले थाजीविका निमित्त पापy कारण कयुं. ॥ दीपिका-थर्थकः कश्चित् श्वपापधिनावं प्रतिज्ञाय तमेव श्वान परंवा वसं मृग सूकरादिकं हन्यातस्यच दंतेत्यादिपूर्ववत् ॥४१॥ थयेकः कधिदनार्यः (सोवलियं तिपंति) इवनिश्चरति शोधनिकः थंतोस्यास्तीत्यंतिकः यंते या चरति घंतिकापर्यतवासी शौवनिकचासो यतिकश्च शौवनिकांतिकः क्रूरसारमेयपरिग्रहः प्रत्यंत निवासीच तदसो तनावमाश्रित्य मनुप्पं कंचन पथिकमन्यंया मृगसूकरादिकं वसं प्राणिनं हंता नव ति । दंता इत्यत्र ताछोलिकस्तृन् । श्वस्तनीता वा हर स्यात्तदायाहारेण पूर्ववनेयं । तथा पुरुष हंति तस्य सस्ता वेनेत्यादि । वनवस्तन्यो प्रागपि योज्यो । सवं महनिः पापकर्मनिरामानमुपरल्यापयिता स्यादिति ॥ ४२ ॥ ।

२२ माहितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. ॥ टीका-अथैकः कश्चितयन्यकर्मकारी शीवनिकनावं प्रतिपद्य सारमेयपाधि प्रतिवाय तमेव श्वानं तेन वा परं मृगसूकरादिकंसं प्राणिनं व्यापादयेत्तस्य च हन काः क्रियाः कुर्यादिति ॥ ११॥ यथैः कश्चिदनार्यानिचिवेकः (सोवणियंतिपं जा अनिभरति गावनिकः अंतोस्यास्तीत्यंतिकोऽतेवा चरत्यंतिक पर्यंतवासीत्यर्थः । गा कभासावंतिकच गोचनिकांतिका कूरसारमेयपरिग्रहः प्रत्यंतनिवासीच"प्रत्पतनिवा वां निधरतीति तदसौतनावं प्रतिसंधाय उटसारमेयपरिग्रहं प्रतिपद्य, मनुष्यं वा नपचिकमन्यागतमन्यं या मृगसूकरादिकंत्रतं प्राणिनं हंता नवति । अयं च ताबी मृन खुट् प्रत्ययोवा इष्टव्यः । चितु साध्याहारं प्राग्वक्ष्याख्येयं । तद्यया । पुरुष दयनर व हंता ना इत्यादि । तनखुदप्रत्ययो प्रागपि योजनीयाविति । तदेवमती दारूरकर्मकारी महभिः कर्मनिरात्मानमुपख्यापयिता नवतीति ॥ ४२ ॥ से एग परिसामना मन्तिा अहमेयं दणामित्ति कहु तित्तिरंवा वा गंवा सावगंवा कोयगंवा कविंजलंवा अन्नयरंवा तसं पाणं दंता जान ज्याना नयः॥४३॥से एग के आयाणे विरुधेसमा प्रज्या बलदाणेणं अज्या सुराधालएणं गादावतीणवा गादावश्युत्ता गांपा ममय अगणिकाएणं सस्साइंसामे अनेणवि अगणिकाएम्स न्माई नामायः अगणिकाएणं सस्साई नामंतंपि अन्नं समणुजाण प्रति मे मटया पायफम्मेदि अताणं नवकाश्ता नव ॥४४॥ चर्प-दई काहि एक पापर्नु विशेष कारण कहेते. जे प्रथम कह्यु, घने हवे - नमो शिरतुंड के प्रथमजे जीव हिंसा कही ते हिंसा लोक थकी प्रधान ने हो जे कही ने हिंमा लोकमां प्रगट पणे करे, एटलं विशेष जाण. . दोगने में हम को पुष मानन करवानी शाय, यया ध्यरानने की पटाने निमन (परिमामनाउनहिना के परिपदामदिया मीने (थान कोईया या जीवनं ( दणामिनिक के.) दणीग. एवी प्रतिज्ञा कीने निर) दिना, अथवा ( वगंगा के.) पर्नर, प्रयया (जायगा है। मा. दरमा वांगंवा क) कान पक्षी या कपिंजर्सया केर) हरदा, नया मम पदिविर जाणा, या (अन्नपाया के) का जीने दो, ने, नदे, ज्यादि पावन पोनानामा काय काया वती, (के प " रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. २३ "कोइएक (थायाणेणके०) शब्दादिक कारणे करी रीसाणो नतो, (विरुवेतमाणे के.) थागलानो विरोध करे. ते कारण कहे. (थज्वारखलदाणेणं के०) सडेलां थन्न तेने दाने करीने, अथवा धान्यने खले थल्प दाने करीने, (अवासुरापालएके)अथवा थाल कोशादिक, कोइएक अधिकारादिक, तेने विपे वांठित लानने बनाये रीसाधको (गाहवतीयवाके०) गृहपतिना,थथवा (गाहावइपुत्तावा के०) गृहपतिना पुत्रना धान्य खसादिकने (सयमेवके) पोते (थगणिकाएपंकेर अनि कायें करी. ( सस्ता इंक) ते धान्यादिकने (सामे के) वाले. (यन्नेणवियगणिकाएकसरसाइजामाये s के०) अथवा रीसाणो थको वीजा पासें थनिकायें करी ते धान्यादिकने बताये. (थ गणिकाएसस्साशामंतंपियन्नंसमपुजाण के०) वीजो को यान कार्य करीत धान्यने वालतो होय, तेने थनुमोदे. एरीते ते महोटा पापकर्म करी पोताना या त्माने बांधे. यावत् चतुर्गतिक संसार माहे परिभ्रमण करे ॥ १४ ॥ दीपिका-नुक्ता सदा रं दर्शयति । पूर्व वृत्तिसर : मध्ये प्रापिघातप्रतिज्ञया प्रवर्तते इत्याह । ययकः कशिक्षघसनेन क्रीडया कुपितोयापा पदोमध्ये गतउत्थाय एवं प्रतिझा कुर्यात् । थहमेनं प्राणिनं हनिप्यामीति प्रनिता रुत्वा तितिरादिकं हंता इत्यादि याचदात्मानं पापकर्मणा नपरण्यापपिता नयति । पूर्वम पराधं विना कुमाउताः॥४ाथथाऽपराधकुसान्दर्शयतिाकः कामियान्या शोधनः केनचिदादीयतइत्यादानं शब्दादिकं कारणं तेन विरुमः परस्य पातं कुर्यात् केननिलंदन अष्टोनिंदितोया विरुध्येत रुपेण धीनत्सं कंचित् दृष्ट्वाऽपशकुनोयमिति प्यादा कृपन । गंधरसादिकं सूत्रेणैचाह । (थश्चाखत्ति) खलस्य कुपितस्य दानं पलके पासधान्यादान खलदानं तेन कुपितः।थथवा सुरायाः स्थाल कोशकादि तेन यांठितजानानापान पुषि तोगृहपतेहपतिपुत्राणां या सपंथनिकायेन खतरूपननि सन्यानि मापदहन धन्य नया दहतोऽन्यान्या समनुजानीयात् । एवमसी महापापरात्मानमुपरण्याप पिता था। ॥ टीका-उना सदा जीवनोपायनिरिदानी कचित्कुतधिन्निमिनादापुपगमं दही यति । (सेएमइत्यादि) थपं चात्र पूर्वस्माविशेषः । पूर्वत्र शनिः प्रतिदिता वा माणध्यपरोपणं कुर्यात्। इतरस्तु कक्षिन्निमित्चात्साहाडनमध्ये नालियापादन निदा विधायोपपतति दर्शयति । यथैः फभिन्मासादनेहपा प्यमनेन जीया पुस्तिका दोमध्यादन्युत्थायैवंनूतो प्रतिज्ञा विदध्यात् । पपाहमेनं रपमा मानिं दमियानी मिलेनधिनु खतदानादिनाऽनेन गृहपत्यादेः कुपितस्तत्संबंधिनवहादेः सयमेवारमना ॥ दीपिका-थयकः कश्चित्केनचित्खनदानादिनाऽदानेन गृहपत्यादेः कुपितात धिननादः पायमेव पराप्रनृतिगवेण (घराउत्ति) जंघाद्यवयवान कल्पयति निना ॥ टोका-मांप्रतमन्येन प्रकारेण पापोपादानमाह । (सेएगइत्यादि) अर्थ प्रश्न वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रृंतस्कंधे वितीयाध्ययनं. ति प्रतिज्ञा कला पश्चात्तितिरादिकं हंता तेति नेतेति ताजीक्षिकस्तुन लुट्प्रत्ययावा. तस्य वा दंतेत्यादि यावदात्मानं पापेन कर्मणा ख्यापयिता नवतीति ॥४शा २६ । पादिकेष्वनिधीयमानेषु सर्वेपि प्राणडोहकारिणः कथंचिदनिधातव्यास्तत्र पूर्वमनपरार बायनिहिताः सांप्रतमपराधक्रूझान दर्शयितुमाह ॥ (सेएगवत्यादि) थैकः । प्रकृत्या कोधनोऽसहिष्णुतया केनचिदादीयतइत्यादानं शब्दादिकं कारणं तेन विरुवा मानः परस्यापकुर्यात् । शब्दादानेन तावत्केनचिदाकुष्टोनिंदितोवाचा विरुध्येत । ८.५५ नेनतु वीनत्सं कंचन दृष्ट्वाऽपशकुनाध्यवसायेन कुप्येत । गंधरसादिकं त्वादानं सूत्रेने व दर्शयितुमाह । अथवा खलस्य कुथितादिविशिष्टस्य दानं खलस्य वाल्पधान्यादेनिस सदानं तेन कुपितोऽथवा सुरायाः स्थालकं कोशकादि तेन विवक्षितलानाऽनाचात् कु तः। गृहपत्यादेरेतत् कुर्यादित्याह । स्वयमेवाग्निकायनामिना तत्सस्यानि खलकवर्तीनि जिवीह्यादीनि ध्मापयेहदन्येन वा दाहयेदहतोवाऽन्यान्समनुजानीयादित्येवमसौमहान पकर्मनरात्मानमुपरख्यापयित्ता नवतीति ॥ ४ ॥ से एगश्न केण आयाणेणंवा विरुक्षे समाणे अज्ज्वा खलदाणेणं अ ज्या सुरापालएणं गाहावतीणवा गाहावापुत्ताणवा नुट्टाणवा गो गाणवा घोडगाणवा गद्दनाणवा सयमेव घूरान कप्पेंति अन्नेणविक प्पावेति कपंतपि अन्नं समणुजाण ऽति से मदया जाव नवा ॥४५॥ थर्थ-अथ दवे कोइएक पुरुप कोइएक थादान एटले कारणे करी रीसाणो पर अन्नने दाने अथवा धान्यना खलाने विपे यल्प दाने, अथवा कोइएक अधिकारादि विप वांति लानने अनावे, गृहपतिनां यथया गृहपतिनां पुत्रना (उहाणवाफे) के अथवा( गोणाणया के.) तपन, (घोडगाणवा घोडा. नाणवा के) गर्दन तेनो (सयमेवघराजकप्पेति के.) जयादिक थवयव कल्पे वेदे, नेदे, बंधन, नाथ, दान प्रति श्रादिइने पोतेज कापे, वीजा पासें कपावे, बीजो कापतो दोय तेने धनु दन धापे, एरीते ते पुरुप महोटुंपोपार्जन करे ॥ ४५ ॥ अन्येन पेदयति विदनं समर्नुजानीते । एवं पापकर्मणात्मानं प्रसिदि नयति ॥ ४॥ - रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ७२५ वादिना (धूरावत्ति) जंघाः खलकाचा कल्पयति दिनत्यन्येन वा वेदयति यन्यवा उदंत समनुजानीते इत्येवमसावात्मानं पापेन कर्मणोपाख्यापयिता नवति ॥ ५ ॥ F से एगइन केणइ आयाणेणं वा विरुद्धेसमाणे अज्ज्वाखतदाणेणं अध । वा सुराधालएणं गाहावतीणवा गादावरपुत्ताणवा नसालावा गोणसालाचा घोडगसालावा गहनसालावा कंटकचोंदियाए पडिपेदित्ता सयमेव अगणिकाएणं सामे अन्नेवि सामावेश सामंत पि अन्नं समणुजाणइ ति से महया जाव नव ॥ ४६॥ - अर्थ-चली बीजी रीतें देखाडे. कोइएक पुरुष, कोइएक कारणथी रीसाणो थको, यथ वा वली थन्नने दाने, तथा धान्यने, थोमे दाने अथवा कोइएक थधिकारादिकने विपे वादित लालने थनावे, गृहपति थथवा गृहपतिना पुत्रनां चंटशाला, उपनशाला, थश्वशाला, गर्दनशालाने, कांटा ढांकीने पोते थमिकायें करी वाले. वीजा पासें चलाये, बीजो बालतो होय तेने अनुमोदे, एवी क्रिया करतो जीव, पणा पापकर्म उपार्जन क री, संसार मांहे परित्रमण करे ॥ ६ ॥ ॥ दीपिका-घयकः कचिकेनचिन्निमित्तेन गृहपत्यादेः कुपितस्तत्संबंधिनामुष्टादीना शालाः गृहाणि (कंटक बोदियाएति ) कंटकशारवानिः प्रतिविधाय पिहित्वा सपमग्नि 'ना दहेत् । शेपं पूर्ववत् ॥ ६ ॥ ॥ टीका-किंच (सेएगइइत्यादि ) श्रर्थकः कश्चित्केन चिन्निमिनेन गृहपत्यादेः कुपि तस्तत्संबंधिनामुष्टादीनांशालागृहाणि (केटकवोंदियाएति ) कंटकशारयानिः प्रनिविधाय पिहिला स्थगिता, स्वयमेवामिना दहेत् । शेपं पूर्ववत् ॥ १६ ॥ । से एगन केण आयाणेणं विरुक्षेसमाणे अज्या खत्लदाणे अध्या । सुराधालएणं गादावतीणया गादावापुत्ताणया कुंमलंवा मणिया मोत्तियंवा सयमेव अवद्र अन्नणवि अपद्रवः अवमूतं पि अन्नं समणुजापति से मढ्या जाव नवः ॥ ४ ॥ थर्थ-कोइएक पुरुष, कोशएक कारणे रीताणो धको, थन्न यथवा धान्यना सताने विपे,थप धान्यना दाने थथवा काहिंएक याधिकारादिकनेविपेवांटित सानने धनाव. गृह पति अथवा गृहपतिना पुत्रना काननां कुंमल, अथवा मणी,रन, मोती, अपना घोडा . .

थर्थकः कधित्वदर्शनानुरागेण या वादपराजितोयान्येनवा केनवा केनचिमिमिनन ।
,
थको श्रमण अथवा ब्राह्मण तेनां दम, उत्र, माटीना नाम, मात्रो,लाकडी, वेसका
॥ दीपिका-यय पाखंडिकोपरिकोपमाह। अथैकः कश्चित्समतानुरागेण वादपराजित
वायन्येन वा केनचिन्निमिनेन कुपितः श्रमणानां ब्राह्मणानां पत्रकं वा नाडं किंचिका
डकं वानांडकं किंचिदस्तुमात्रकं पात्रं (लहिगं) यष्टिं (निसिगं) सीमासनमिति
वत् । चलकं वयं (चिलिमिलिगं) प्रठादपर्टी चर्मकं पाडकादि चर्मछेदनकं शस्त्रादि।
॥ टीका-सांप्रतं पाखंडिकोपरि कोपेन यत्कुर्यात्तदर्शयितुमाह। (सेएगवत्यादि
उह वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं.
थानरणादिक इव्य, पोते अपहरे, बीजाने दाथे अपहरावे,बीजो को थपहरतो हो
तेने अनुमोदे, एम करतो जीव घणां पाप कर्मापार्जन करे ॥ ४ ॥
॥ दीपिका-अर्थकः केनचिदादानेन कुपितोगृहपत्यादेः कुंडलादि शव्यमपहरेत् ।।
पूर्ववत् ॥ ४ ॥
॥ टीका-अपिच (सेएगइत्यादि) अप्रैकः कश्चित्केनचिदादानेन कुपितोगृहपत्या
संबंधि कुंडलादिकं व्यजातं स्वयमेवापहरेदवशिष्टं पूर्ववत् ॥ ४ ॥
से एगश्न केणवि आदाणेणं विरुधेसमाणे अवा खलदाणेणं अउ
वा सुराधालएणं समणेषवा मादणेवा उत्तगंवा दंमगंवा नंमगंवा म
तगंवा लविा निसिगंवा चेलगंवा चिलिमिलिगंवा चम्मगंवा व्यण
गंवा चम्मकोसियंवा सयमेव अवदति जाव समणुजाण इति से म
ढ्या जाव ग्वरकाश्ता नव॥४॥
थर्थ-हवे पाखंगी दर्शन उपर कोप्यो थको, जे करे: ते देखाडे. कोएक कार
रीसाणो तो बादाय जोल्यो अथवा पोताना दर्शनने हिरागें अथवा अन्न बने
न्यने थोडे दाने, अथवा कोइएक अधिकारादिकने विप वातिलानने यनावे, कोच
पाट, वस्त्र, मटको, ढोकयानो वख, चर्म, चर्मवेदनी तरवार, चर्मनी कोथली इत्यादि
अनेक उपकरण पोते अपहरे, वीजा ने हाथे अपदरावे, चीजो को थपहरतो दो
तेने अनुमोदन थापे, एरीते घणा कर्म अपार्जन करे. एटला कारणे कोर्धे करी पार
विशेपप' कडें ॥ ४ ॥
मकोशं शखपकोछलक स्वयमपहरेत् । शेपंपूर्ववत् ॥ ॥ ७ ॥

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. ७२७ पितः सन्नेतत्कुर्यादित्याह । तद्यथा। श्राम्यंतीति श्रमणास्तेषामन्येपामपि तथानू तानां केनचिदादानेन कुपितः सन् दंडकादिकमुपकरणजातमपरेत् थन्येन वा हारये दन्यंवा हरंत समनुजानीयात् इत्यादिपूर्ववत् ॥ ७ ॥ - से एगइन णोवितिगिं तं गादावतीणवा गाहावापुत्ताणवा सयमेव अगणिकाएणं सही झामे जाय अन्नपि शामंतं समणुजाण, इति सेमढ्या जाव बरकात्ता भवति ॥४॥ थर्थ-हवे निःकारण पापर्नु विशेप कहेवे. थथ कोइएक पुरुप, थत्यंत मूर्खवतो -(ोवित्तिगिंवश्के) एवो विचार करे नहीं के,थकार्य करवा थकी मने श्रा नवमां थथ वा परनवमां थनिष्टफलनी प्राप्ति यशे, थथवा महारो थनुमान श्रत्यंत माटोले एई घालोचे नहीं, एवो तो थालोक तथा परलोक विरुक्ष किया करे ते देखाउने गृहप तिना अथवा गृहपतिना पुत्रना धान्यने निकारणे पोते थनिकायें करी प्रज्याने, धी जाने हाथे'प्रज्वालावे, वीजो कोई प्रज्यालतो होय तेने अनुमोदे ।। ४ ॥ ॥ दीपिका-पूर्व विरोधिनोऽनिहिताः थथ इतरे कल्पते । श्रथैकः कभिन्मृदनया ( पोचितिगिंवलि) न विमति नविचारयति यन्ममानेन रुतेन परलोकेऽनिष्टं नारि । अथवा मदीयमिदमनुष्ठानं पापानुबंधीति न वेत्ति एवंनतश्न गृहपत्यादनिमिनमेव त कोपं विनैव स्वयममिना सस्यानि शालिबीयादीनि दहेदित्यादि शेयं ॥ ४ ॥ टीका-एवं तावविरोधिनोऽनिहिताः सांप्रतमितरेऽनिधीपते।(सेएगइत्यादि) कः कश्चित् दृढमूढतया (नोवितिनिमित्तिन विमर्पति नमीमांसते। यथाऽनेन स्तेन ममा ऽमुन्नाऽनिष्टफल स्यात् तथा मदीयमिदमनुष्टानं पापानुबंधीत्येवं न पोलीचयति तनावाप नाथ यत्किंचनकारितपा इहलोकपरलोकविरोधिनी: क्रियाःकुर्यात् एतदेयोगितादर्शयनि तद्यथा गृहपत्यादेनिमितमेव तनकोपमंतरेणैव स्वयमेवात्मानानिकायनापी शालिनी ह्यादिकाः मापयेदहेतथाऽन्येन दाहयेदहतं च समनुजानीयादित्यादि ॥ ४ ॥ से एग पोवितिगि तं गादावतीणवा गादावापुनाणवा हाणवा गोणाणवा घोडगाणवा गहनावा सयमेव घूराऊकप्पा अनेणाधिक प्पावति अन्नपि कप्पति तं समणुजाणपणा से एगटन पोवितिगित इतं गादावतीणवा गहावापुत्ताणवा उसालावा जाव गहनसाला त्यादि ॥ ५० ॥ कश्चिष्टादिवंधनं गृहाणि दहेत् ॥५१॥ सुगमं ॥५२॥ निनिमित्त ॥ टीका-तथेहामुत्रच दोपापोलोचकोनिस्त्रिंशतया गृहपत्यादिसंबंधिनां कमेडल दीनां जयादीनवयवांश्मियात् ॥ ५० ॥ तथा शालां दहेत् ॥५१॥ तथा गृहपत्या पं नवस्फाइना नवा अध्याएं अचराए आफालित्ता नवा अञ्चाएं शत वितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. वा कंटकबोंदियादि पडिपेहित्ता सयमेव अगणिकाएणं झामे जाव समणु जाण ॥५१॥ से एगड पोधितिगिंवा तं गादावतीणवा गा दावश्पुत्ताएंवा जाव मोत्तियंवा सयमेव अवहर जाव समणु जाए ॥ ५३॥ से एगइन गोवितिगि समणंवा मादणाणंवा उत्तगंवा दं मगंवा जाव चम्मछेदणगंवा सयमेव अवहर जाव समणुजाण इति सेमढ्या जाव नवरकाश्ता नव ॥५३ ॥ अर्थ-एरीतेंज वली कोइएक पुरुप, गृहपति अथवा गृहपतिना पुत्रना , म वलद, घोडा, गर्दनना बंधन, तथा चाग, नाथ, प्रमुख पोते कापे, वीजाने हाये कपर वीजो कापतो होय तेने अनुमोदे ॥ ५॥ तथा तेमज ते गृहपतिना तथा गृह ना पुत्रना उँटनीशाला, यावत् गर्दननी शालाने काटा की टाकीने पोते वाले जाने हाथे वलावे, बीजो बालतो होए तेने अनुमोदे ॥ ५१ ॥ तथा तेमज से स्थना अथवा गृहस्थना पुत्रना कुंमलादिक भानरण, तथा मौक्तिकादिक इय, थपहरे, बीजाने कहिने तेने हाथै अपहरावे, वीजो कोई अपहरतो होय तेने श्रम दे ॥ ५५ ॥ तथा कोइएक पुरुष, श्रमण ब्राह्मणना दंम त्रादिक यावत् चर्मोदय, उपकरणोने पोतें अपहरे बाजाने हाथे अपहरावे अपहरतो होय तेने अनुमाई , प्रथम लखेला पांच बालावा, तया पालना आलावा चार ते सरखाजरे परंतु सकारण, थने निष्कारण, एटलुं विशेपवे. ॥ ५३ ॥ ॥ दीपिका-यथेकोनिस्विंशतया गृहपत्यादिसंबंधिनामुनादीनां जंघाद्यवपवान तत्कुर्यात् व्याख्या पूर्ववत् ॥ ५३ ॥ करणजातमपहरेदित्येवं प्राकनाएवालापकाथादानकुपितस्य येऽनिहितास्ततएव तार वे मानियातव्याइति ॥ ५३॥ से एग समया मादणंवा दिस्साणाणाविदेहिं पावकम्मेदि अना

रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. घशए
, फरुसंवदित्ता नव कालेपधि से अणुपविघ्स्स असणंवा पाणंचा जा
व पोदेवावेत्ता जवा जे इमेजववोनमंता नारकंता अलसगावे
सलगा किवणगा निकमा वणगा समगा पचयंति॥५४॥
श्रष-हवे मिथ्याष्टिना पापनो अधिकार विशेप कहेने. कोइएक मिय्याठि पुरुप,
श्रमण तपस्वी साधुनो निंदक होय, ते श्रमण अथवा ब्राह्मणने निसरतां पेसता (दि
स्सा के०) देखीने नानाप्रकारना पापोपार्जन करीने पोताना यात्माने दुर्गतिने विपे
गडे, तेज कारण कहे. (थवाएंथराएके) क्याहिं एक साधुने देखीने पोतानी मि
य्यादृष्टीयें करी ए जाणेजे,ए मने थपशकुन थ{. एम जाणतो थको पोतानी दृष्टिया
गलथा ते साधुने थलगो करावे, अथवा (थाफालित्तानवर के० ) चपटीयें करी साधु
ने श्रास्फाले एटले तेने तिरस्कार करे, (अडवाणंफरुसंवदित्तानव) अथवा कठोर व
चन बोले, थरे मूर्ख! निरर्थक कायक्वेशना करनार! हे उ वि! माहारा बागलथी दूरथ
जा. एवा कठोर वचन बोले, तथा (कालेणविसेथषुपविस्त के०) निदावेलाय ते
'चारित्रियाने अन्न पाणीने थर्थ श्राव्यो देखीने तेने (यसवापाणंवा के०) प्रशन पा
'नादिक.देतां यत्यंत उष्टपणे पोतें निंदे थने (जावणोदेवावेत्तानव के) बीजो को
'यशनपानादिक थापतो होय तेने निपेधे, तथा एवां उर्वचन बोले के, (जेश्मेनवर के०)
जि ए पारखमीने श्रापवा थकी कांही फल नया एम कहे (वोनमंता के) ए तृण का
'ना नारानो श्राणनार (नारकंता के०) ए कुंटुचना नारनो निर्वाह करी शक्यो न
थी, ते कारणे मुंमित थयोवे. (थलसगा के०) थालसु क्रमागत कुटुंब धर्म पालवाने
यसमथे, माटे पाखंझी थयोछे (वेसलगा के०) पल कोइएक हु जातिकठे तथा
(शिवणगानिग्डमा के.) पण, निरुद्यमी, कोइपण कार्यनो उद्यम करी नशके ते
कारणे ( वगासमणगापवयंति के०) प्रवा लिए. ॥ ५५ ॥
• दीपिका-यथैकः कश्चिदनिगृहीतमिथ्याष्टिः साधुप्रत्यनीकः श्रमणं ब्राह्मणं साधु
दृष्ट्वा, थपशकुनोयमिति मन्यमानः पापकर्मनिरात्मानमुपरण्यापयिता नवति (थऽचाणं
ति) अथवा साधु दृष्ट्वाऽवयाऽप्सरायाश्च पुटिकाया थास्फालयिता नवति परुपं कतिनं
यचोव्यात् निदाकालेपि (से)तस्य निदोनिक्षार्थमनुप्रविष्टस्यान्नादेर्दापयितान नयति
प्रत्यनीकः सन्निदं ब्रूते (जेइमत्ति) पाखंडिकाः स्युस्ते चोनमंतस्तृएकाठहारादिकं कर्म त
विद्यते येषां तेचोनमंतः नाराकांताः कुटुंबं पालयितुमसमास्ते पाग्यंडग्रतमाश्रयति ।
तथा तृपलायधमाः रुपणाः क्लीवायकिंचित्कराः श्रमणाः स्युः प्रवज्यां गएहंतीति॥५॥

वितीये सूत्रकृतांगे दितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. ॥ टीका-सांप्रत विपर्यस्तदृष्टयोऽगाढमिय्यादृष्टयोऽनिधीयंते (मेएगइइत्यादि). कः कश्चिदनिगृहीतमिच्यादृष्टिरनकः साधुप्रत्यनीकतया श्रमणादीनां निर्गवतां प्रति तां वा स्वतश्च निर्गन् प्रविशन् वा नानाविधैः पापोपादाननतः कर्मनिरात्मानमुपएल यिता नवतीत्येतदेव दर्शयति । यथवेत्ययमुत्तरापेक्ष्या पक्षांतरोपग्रहार्थः । कचिरता दर्शने सति मिथ्यात्वोपहतदृष्टितयाऽपशकुनोयमित्येवं मन्यमानःसन् , सपना..." साधुमुदिश्यावझयाप्सरायाश्च- पुटिकायाः स्फालयिता नंवत्यथवा तिरस्कार न परुष वचोव्यात् । तद्यथीदनमुंमनिरर्यककायकेशपरायण शेऽपसरायतस्तान। नुकुटिं विदध्यादसत्यंवा ब्रूयात् तथा निदाकालेनापि (से) तस्य निहोरन्येच्योनि चरेन्योऽनु पश्चात्प्रविष्टस्य सतोऽत्यंतऽष्टतयाऽन्नादेनीदापयिता नवत्यपरंच दानोयतन पेधयति तत्प्रत्यनीकतयैतञ्च ब्रूते । इमे पाखंडिकानवंति एवंनूतानवंतीत्याह ।।। मंति) तृणकाष्ठहारादिकमधमकर्म विद्यते येषां ते ततस्तथा नारेण कुटुंबनारेण पा 'लिकादिनारेण वाऽऽकांताः पराननाः सुखलिप्सवोऽलसाःमागतं कुटुंबं पालयितुमन स्तिथा पाखमवतमाश्रयति । तथाचोक्तं । गृहाश्रमपर इत्यादि । तथा (वेसजगति) वृपजायधमाः श्रूजातयस्त्रिवर्गप्रतिवारकास्तथा कृपणाः क्लीवा अकिंचित्कराः श्रम जवंति प्रव्रज्यां गृहहंतीति ॥ ५५ ॥ ते इणमेव जीवितं धिजीवितं संपडिवति नाइते पारलोगस्स अधाए किंचिवि सिलीसति ते उरकंति तेसोयति तेजूरति तेतिपति तेपि तितेपरितप्पति तेकण जरण सोयण तिप्पण पिट्टण परितिष्पण वबंधणपरिकिलेसा अप्पडिविरया नवति ते महया आरंजेणं ते मढ्या समारंनेणं तेमहया आरंनसमारंनेणं विरूवरूवेदिं पाव कम्मे किच्चेहिं नरालाई मपुस्सगाई नोगनोगाईमुंजित्तारो नवंति। तं जहा अन्नं अन्नकाले पाणं पाणकाले व वचकाले लेणंलेणकाले सयणंसयणकाले पुवावरचणं एहाए कयवलिकम्मे कयकोग्यमंगल पायचित्ते सिरस्साएहाए कंठमालाकडे आवधमणिसुवन्ने कपियमा लामली पडिबक्सरीरवग्धारियसोणिसुत्तगमजदामकलावे . हतवपरिदिए चंदणोरिकतगायसरीरे मदति महालियाए कूड़ा गारसालाए मदति महालयसि सीदासांसि चीगुम्मसंपरि बुड़े स r राय धनपतसिंघ चाहाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ३२ चराइएणं जोशणालियायमाणाणं मया दयनहगीयवाश्यं तंतीतल तालतुमियघणमुइंगपडुपावाश्यं रवेणं नरालाई माणुस्सगाई नोग जोगाई मुंजमाणे विहर३॥ ५५॥ -थ-(तेश्यमेवजीवितधिसीवि के०) ते साधुना थवर्णवादि एम कहे जे था धुनुं जीवितव्य धिरु . (तसंपडिबुहेंति के०) धने पोताने प्रशंसे जे अमे नला -ए, एरीते ते इह लोक प्रतिबंध साधुना निंदक मोहांध पुरुप ते साधुनो थपवाद गेले, (नाश्तेपारलोगस्सयहाएकिंचिविसिलीसंति के.) ए पुरुप, परलोकना थर्थनो साधनार एवो स्वल्प मात्र काहीपण अनुष्ठान करे किंतु? परने उर्वचनादिकें करी पीडा पजावे (तेउरकंति के०) ते यज्ञानना थंधकारे उखी थाय. (तेसोयंति के) ते थ संक शोचे, धन्यने शोक कराचे (तेजूरंति के०) ते जूरे तथा परने निदे. (तेतिपति .) ते पोताने तथा परने सुख थकी चूकावे (तेपिट्टति के०) ते पोते पीडाय, ने वीजाने पाहावे. (तेपरितप्पंति के) ते पोते माहोमांहे दाने, वीजाने दमाये, तेवरकणरणसोयण के०) ते पुरुष, एरीते पुःख, जूरण, शोक, इत्यादिक करतो करावतो को (तिप्पण के०) सुखनो टालनार (पिट्टण के०) पीडानो करनार, (परितिप्प ग के० ) पश्चाताप करनार, (वहवंधण के०) वध बंधननो करनार (परिकलेसा ho) महोटा क्लेश, तेथकी (थप्पडिविरयानवंति के०) नयी निवां ते पुरुप, एवा उता महोटा थारंन प्राण वध रूप तथा महोटा समारंन परजीवने किलामणा उपजा ते महोटा थारंन समारंने करीने नाना प्रकारना पापनुष्ठाने करीने प्रधान मनुष्य नाव संबधिया मधु मांसादिक थनेक काम जोगने नोगवतो थको विचरनारो थाय. तंजहा के०) तेज कहेठे (थनंथनकाले के०) थनने काले थन्न, (पाणं पाएकाले के.) पाणीने कालें पाणी, (वयकाले के०) वस्त्रने कालें वस्त्र, (से पंजेणकाले के) घरने का घर (सयणंसयणकाले के०) शयनने का शयन, (पु चावरंचपहाए के०) पहेले पहोरे, थने वली पाठले पहोरे स्नान करे, (कयवलिक म्मे के०) देवतादिक निमित्त वलि कम करे, (कयकोउय के०) थनेक कौतुक उता रणादिक करे, (मंगलपायष्ठिने के०) दधि, दूर्वादिक मंगल करे, उसमादिकना निवा रणने थर्य ए क्रिया करे,(सिरसाएहाएकंठमालाकडे के०) शिरें स्नान कराने के माला परे, (थावरमणिसुचन्नेकप्पियमालामवली के०) यावर एटले युपहेरे? तोके, मणि अने सुवर्ण, यथा योग्य स्थानके पहेरे, अनेक हार, थर्यहार, फटीसूत्र, इत्यादिक या जरणे करीने, (पडिवसरीरवग्यारीय के०) प्रतिबंध नाम दृढ शरीर देह जेनो एवो, .

... 7 ចខ हितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधेवितीयाध्ययनं. ल्पोयस्यासौ मृगसंकल्पः । एतदेव दर्शयति । मृगेपु पणि । मृगप्रणिधानः क मृगान्श्यामीत्येतद्ध्यवसायी सन् मृगवधार्थ कहादिपु गंता तत्रच गतः सदृष्ट्वा मृगानेते मृगाश्त्येवं कृत्वा तेषां मध्येऽन्यतरस्य मृगस्य रं (थायामेतत्ति) थायामेन समाकप्य मृगमुद्दिश्य निसृजति सचैवंसंकल्पोनयति । ऽहं मृगं दनिप्यामीति घु दिप्तवान सच तेनेपुणा तित्तिरादिकं पक्षिविशेष ... ता नवति । तदेवं खल्वसावन्यस्यार्थाय निक्षिप्तो दंडो यदाऽन्यं स्टशति घातपति ॥ ऽकस्माइंडइत्युच्यते ॥१॥ अधुना वनस्पतिमुद्दिश्याकस्माइंडवच्यते (सेजहेत्यादि)। थानाम कश्चित्पुरुपः रुपीवलादिः शाल्यादेर्धान्यजातस्य श्यामादिकं " ...in धान्य गुर्मिकुर्वाणः सन्नन्यतरस्य तृणजातस्यापनयनाय शस्त्रं दात्रादिकं निसृजेत्सव मादिकं तृणं वेत्स्यामीति रुत्वाऽकस्मान्जासिंवा राजकंवा । दिपायस्य.. घेता नवति. इत्येवमन्यस्यार्थायान्यरुते ऽन्यंवा स्टशति चिनत्ति । यदिवा स्टशत. नेनापि परितापं करोतीति दर्शयति । तदेवं खलु तस्य तत्कर्तुतत्प्रत्य : निमित्त सावमिति पापमाधीयते संबध्यते । तदेततुर्थदंडसमादानमकस्माइंड यिकमारख्यातमिति ॥११॥ अदावरे पंचमे दंमसमादाणे दिडिविपरियासियादमवत्तिएत्ति आहिऊ इसे जदा हामए केइ पुरिसे माहिंवा पिइदिवानाइहिंवा नगिणीदिया नकादिवा पुत्तेदिया धूतादिवा सुण्डादिवा सदिसंवसमाणे मित्तं अमि नमेव मन्नमाणे मित्तेदयपुवे नवा विहिविपरियासियादमे ॥२॥ सेज दाणामए केपुरिसे गामघायंसिवा गरघायंसिया खेडकबडमन्वया यसिया दोणमुदघायंसिवा पट्टणघायंसिवा आसमघायंसिवा सग्नि समायसिवा निग्गमघायंसिवा रायवाणियासिवा अतेणं तेणमि नि मन्नमाणे अतेणं दयपुवे नवा विडिविपरियासियादं एवं खलुत स्स तपत्तियं सावति आदिङ पंचमे दंगसमादाणे दिनिविपरिया मिया दंवत्तिएति याहिए ॥१३॥ वर्ष-हवे धपर पांचमा दृष्टिविपर्यास नामे किया स्थानक कहियें ए. ते जेम एव मनाना. कोएक पुरुष मा, पितानापी,पुनदीकरी, पुत्रनी प्रसार परिवार (मधिसबसमाणे के. ) सहित यसतो को झाति पासवाने । ( मिनिममनमा के.) पोताना मिग्रने रिना विपर्यास थकी'ए मह , राय धनपतसिंघ वादाउरका जेनागम संग्रह नाग उसरा. ६ज्य गाचे "एम जाणतो पको (मिनेहयपुवेनवा के.) मित्रने हणे. एटले ए पुरुष श सुनो विनाश करया योलतो मित्रनेज हो तेने मित्रज हत पूर्व थाय. (विहिविपरिया सियादमे के०) एने टि विपर्यास दंम कहिये.॥ १२ ॥ यली बीजी रीतें देखाउने, ते जेम कोइएक पुरुप (गामघायंसिवा के०) गामनी घा ने प्रवन्तो यको, (गरपासिया के) नगरनी घातें प्रवर्ततो थको, (खेडकञ्चडम मवधायंसिया के०) खेठ कवड मंगपनी घातें प्रवनतो थको, (दोणमुहपापंसिवा के०) शे मुखनी घातें प्रवर्ततो थको, (पट्टण्यायंसिया के०) पट्टएनी घातें प्रवन्तो थको, (था समघायंसिवा के०) धाश्रमनी घातें प्रवर्ततो थको, (सन्निवेसघायंसिवा के०) सन्नि वेशनी पातें प्रवर्नतो थफो, (निग्गमघापंसिवा के) निगमनी घाते प्रवर्ततो थको, रा पहाणिपायंसिवा के०) गजधानीनी पात प्रवनतो थको, (थतेणंतेणमित्तिमन्नमाणेके) अचारने चोर करी जाणतो पको, (यतेदयपुवेनवंति के०) थचोर एटले साधुनेज हणे तेथी साधुज हत पूर्वथाय, तेथीए दृष्टि विपर्यास दंम कहिए. एम निथें तेने तत्मत्ययिक सा वध कर्म बंधाय।ए पांचमो क्रियास्यानक दृष्टिविपर्यास नामे दंम समादान कही. ॥१३॥ । दीपिका-यथापरं.पंचमं दंडसमादानं दृष्टिविपर्यासप्रत्यापिकमित्यारख्यायते । त यथानाम कश्चित्पुरुपधारनहादिमातृपितृनगिनीनार्यापुत्र हितस्नुपादिनिः सार्धं वस न झातिपालनाय मित्रमेव दृष्टिविपर्यासादमित्रोयमिति मन्यमानोहन्यानेनच दृष्टिवि यासान्मित्रमेव हतपूर्व स्यादतोदृष्टिविपर्यासदंडोऽयं ॥१२॥ पुनरन्यथा तमेवाह । य यावा कवित्पुरुपोयामघातादिके विवांतचेतादृष्टिविपर्यासादचौरमेव चौरोयमिति म न्यमानोहन्यात् । एवं तेन प्रतिनाचौरएव हतपूर्वः स्यात् । प्रामादिलणं चेदं । यामो वृत्यारतः स्यानगरमुरुचतुर्गापुरोनासिशोनं । खेटं नद्यश्विदं परिवृतमनितः खटं प बतेन ॥ यामैयुक्तं मर्ट बंद जितदशशतैः पत्तनं रत्नयोनि होणास्य सिंधुवेलावलयितम य संवाधनंवाऽशिशृंगेइति । थाश्रमस्तापसस्थानं । सन्निवेशः सार्थकटकादिवासः । निग मोववणिग्यासः । राजधानी राजकुलस्थानं । सोयं दृष्टिविपर्यासदंडः । तदेवं खलु तस्य दृष्टिविपर्यासप्रत्ययिकं सावयं कर्माधीयते । इदं पंचमं दंडसमादानं दृष्टिविपर्या सप्रत्ययिकमारख्यातमिति ॥ १३ ॥ ॥ टीका-यथापरं पंचमं दंडसमादानं दृष्टिविपर्यासदंडप्रत्ययिकमित्यारव्यायते । त द्यपानाम कश्चित्पुरुपधारनहादिकोमातृपितृप्रातृनगिनीनार्यापुत्रहितृस्नुपादिनिः सार्ध चसंस्तिष्ठन् झातिपालनरुते मित्रमेव दृष्टिविपर्यासादमित्रोयमित्येवं मन्यमानोहन्या ६७६ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. तु व्यापादयेत्तेन च दृष्टिविपर्यासवता मित्रमेव हतपूर्व नवतीति थतोटि डोयं ॥१२. ॥ पुनरप्यन्यथा तमेवाह । (सेजहेत्यादि) तद्यथानाम कश्चित्पुरुन कारमुबहन ग्रामपातादिके विनमे ब्रांतचेतादृष्टिविपर्यासादचौरमेव चीरोयनित न्यमानोव्यापादयेत् । तदेवं तेन प्रांतमनसा विचमाकुजेनाचौरएव .. सोऽयं दृष्टिविपर्यासदंडः । तदेवं खलु तस्य हष्टिविपर्यासवत् तत्प्रत्यथिकं सावन धीयते । तदेवं पंचमं दंडसमादानं दृष्टिविपर्यासप्रत्यायिकमाख्यातमिति ॥ १३॥ अदावरे व्हेकिरियाधणे मोसावत्तिएत्ति आदि से जदा णामए के रिसे आयदेउँवा पाश्हेवा अगारदेवा परिवारदेवा सयमेव मुर ति अमेणंवि मुसंवयावेति मुसंवयंपि अमं समणुजाण एवं खलुतर प्पत्तियं सावति आदिक उठे किरियााणे मोसावत्तिएत्ति आहिए: थर्थ-हवे ठहो किया स्थानक मृपावादप्रत्ययिक कहे. पूर्वोक्त पांचने ६ पणे करा. कारण के, तेमाहे प्रायः परनो उपधात थायवे, अने अंहींथी हवे जवे माटे एने कियास्थान एवी संज्ञा करवी थने हवे एथकी थागतजे किया फ कहेशे, ते थकी प्रायः परजीवनो विनाश नथी, तेमाटे तेने-कियास्थान संश यघने पूर्वना पांच स्थानने दमसमादान एवी संझावे. एटलुं विशेप जाणवू हवे नको किया स्थानक विचारिये . ते जेम नाम एवी सनावनायें कोरए प(यापहेया के०) पोताने श्रर्थे (णाश्हेउवा के०) ज्ञाति गोत्रीने थय । रहेठवा के०) परने यर्थ (परिवारहेवा के.) परिवार जे दास दासी ते (सयमेवमुसंवपंति के०) सयमेव मृपावाद बोले एटले जेम टुं कोई प्रकारे चोर यथवा महारो परिवार कोइ चोर नयी एवो मृपावाद वोले. (श्रमणविमुसंवयाति अन्य पासें मृरावा बोलाये, (मुसंवर्पतपिथसमणुजाणइनि के०) अन्य कोरम द योले तेने यनुमोदे, एरीते नियं करण करावण थनुमोदन थकी मृपावाद नेने तात्ययिक साययकर्म बंधाय.एगो क्रियास्थानक मृपावाद प्रत्ययिक कह्यो. ॥ दीपिका-यपापरं पष्ट कियात्यानं मृपावादप्रत्ययिकमाख्यायते । तयचा कभिपथात्मनिमिनं हातिपरिवारनिमिनवासयमेव मृपापादं वदति नाप मदीप दिनपानारं चौरं वदनि नयाऽन्येन मृपावाद यादयति धन्यं मृपायादं यदंत समनुः ने एवं सत्रुतम्य नान्यपिक सावयं कमाघीयते वध्यते । एताठ क्रियाश्यानं मृत दत्तपिरमारमान । पूर्वोत्तानां पंचानां क्रियास्थानाना सत्यपि क्रियास्थानरये

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ច១
रोपवातित्वाइंउसमादानसंज्ञा रुता । पहादिपु च प्रायोन परघातः स्यादतः क्रियास्था
सिंझोच्यते ॥ १४ ॥
॥ टीका-यपर पाठ क्रियास्थानं मृपावादप्रत्यायिकमारव्यायते । तत्रच पूर्वोक्तानी कि
स्थानत्वे प्रायशः परोपघातोलवतीति रुत्वा दंडसमादानरुता पठादिपुच बाहुल्येन
परव्यापादानं नवतीत्यतः क्रियास्थानमित्येपा संशोच्यते । तद्यथानाम कश्चित्पुरुपः
वपदावेशादायहादात्मनि रुते निमित्तं यावत्परिवारनिमिनं वा सभूतार्थनिन्हवरूप
रसभूतोभावनखनावं वयमेव मृपावादं ववति । तद्यथा नाहं मदीयोवा कश्चिचोरः
नच चौरमपि समूतमप्यर्थमपलपति तथा परमवीरं चौरमिति वदति तथान्येन मृषा
गदं नाणपति तथान्यांध मृपावादं वदतः समनुजानीते । तदेवं खलु तस्य योगत्रि
कारणत्रिकेण मृपावाद वदत्तस्तव्यत्ययिकं सावा कर्माधीयते संबध्यते । तदेतत्पष्ट
केयास्थानं मृपावादप्रत्यायिकमाख्यातमिति ॥१४॥
अदावरे सत्तमे किरियाधणे अदिन्नादाणवत्तिएति आदिङ से जहा
पामए केइ परिसे आयदेवा जाव परिवारदेवासयमेव अदिन्नं आदि
या अन्नवि अदिन्नं आदियाति अदिन्नं आदियंतं अन्नं समपुजा
पाइ एवं खलु तस्स तप्पत्तियं सावडंति आदिका सत्तमे किरियाणे
अदिन्नादागवत्तिएत्ति आदिए ॥२५॥
अर्थ-हवे थपर सातमो किया स्थानक थदनादान प्रत्ययिक कहे. ते जेम ना
म एवी सनावनायें. कोई एक पुरुप पोताना यात्माने थर्थे झातिगोत्रीने थर्थे यावत् प
रिवारने थर्थे पोते थदनादान ग्रहण करे, वीजाने श्रदत्तादान लेवरावे, यदत्तादान
वीजो कोइ सेतो होय तेने अनुमोदन थापे, एरीते निळे थकी तेने अवत्तादान तत्त
त्ययिक कर्म बंधाय ; एटले सातमो क्रियास्थानक अदत्तादान प्रत्ययिक कह्यो.॥१५॥
॥ दीपिका-श्रथाऽपर सप्तमं क्रियास्थानं थदत्तादानप्रत्ययिकमारल्यायते । वं
प्राग्वत् ॥ १५॥
॥ टीका-अथापरं सप्तमं कियास्थानं थदनादानप्रत्ययिकमाख्यायते । एतदपि प्राग्व
ज्झेपे । तपथानाम कश्चित्पुरुपयात्मनिमिनं यावत्परिवारनिमित्तं परव्यमदत्तमेव गृ
एहीयादपरंच माहयेएहतमप्यपरं समनुजानीयादित्येयं तस्यादत्तादानप्रत्ययिकं कर्म
संबध्यते । इति सप्तमं क्रियास्थानमारख्यातमिति ॥ १५॥

था काचिनरस्तस्य नास्ति कश्चिक्षिसंवाद पिता परानवकरस्तथाप्यसौ स्वयमेव हीनोदनि स्थित मुसं यस्य सतया थार्तध्यानोपगतोनूमिगतदृष्टिायति तस्यैवमाध्यामिकानि नःसंकल्पः चिंताप्रधानः शोकथिताशोकस्तत्र प्रविष्टः करतले पर्वत ६न्त वितीये सूत्रकृतांगे वितीयश्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. अहावरे अध्मे किरियाणे असमवत्तिएति आदि से जहा णाम ए केश पुरिसे पविणं केइकिविसंवादेति सयमेव हीणे दाणे पुढे उम्मले नयमसंकप्पे चिंतासोगसागरसंपविठे करतलपलमुहे अन्ना गोवगए नूमिगयदिहिएशियाई तस्सणं अन्नधया आसंसश्या चत्तारि मणा एवमादिङ त कोहे माणे माया लोदे असहमेव कोमाणमा यालोदे एवं खलु तस्स तप्पत्तियं सावर्जति आहिङ अध्मे किरिया गणे असतवत्तिएत्ति आदिए ॥१६॥ अर्थ-हवे थपर बातमो क्रिया स्थानक अध्यात्मिकप्रत्यायिक नामे कहेने. य त्मिक केहेता जे कर्म बंधन कारण एवो नाव चित्त थकी उपजे, तेमाटे थध्यात्मिा हिये. ते जेम नाम एवी संभावनायें कोइएक पुरुप तेने (एठिणं के किविसंवा के०) को विखवादनुं कारण नथी. विखवाद एटले परानव तेने कोई करे नही, तर ते पुरुप, (सयमेवके) पोतेज (होणेदाणे उम्मके) हीन, दीन, उष्ट, धने एटले चुमा मन वालो थाय.(उदयमणसंकप्ये के०)अनवस्थित चित्त संकल्प एवोध (चिंतासोगसागरसंपवि के०) चिंता शोक रूप समामाहे पेठो एवो थको. जे स्था करे, ते देखाडेवे. ( करतलपनवमुहे के०) हाथना तलाने विपे स्थाप्युंजे म जेणे एटले गालने विपे हाथ देइने (थताणोवगए के) थार्तध्यान सहित । मिगयदिहिए पियाई के० ) नूमिनी सन्मुख एकाग्रचित्तें जोतो निर्विवेक पणे थान, शंसा मिश्रित (चारिक्षणाएवमाकत के चार स्थानक काहिए. ते कहेने लो क्रोध, बीजं मान, बीजी माया, धने चोयो लोन (अवमेव के०) ते पोताना मनोज उत्पन्नथाय ए क्रोध, मान, माया, बने लोन, एचार करी जीवनो मन दो पुष्ट थायः एरीते नि तेने तत्प्रत्ययिक सावध कर्म धाय माटे ए बाउमो किया स्यानक थाध्यत्मिक प्रत्ययिक एवे नामे कह्यो. ॥ १६ ॥ ॥ दीपिका थापरमष्टमं कियास्थानमाध्यात्मिकमंतःकरणोजयमाल्यायते ।।

"-. राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग इसरा. ថ្មី व्यायंते । तद्यथा । क्रोधमानमायालोलस्थानानि । तेच कोधमानमायालोनावात्मोन गः । एनिरेव मनोऽष्टं स्यात् । एवं तस्य तत्प्रत्ययिकमध्यात्मनिमितं सावयं कर्माधी यते । तदेवमष्टममाभ्यात्मिकारख्यं क्रियास्थानमाख्यातं ॥ १६ ॥ ॥ टीका-अथापरमष्टमं क्रियास्थानमाध्यात्मिकमित्यंतःकरणोजवमाख्यायते । तय या नामकश्चित्पुरुपश्चित्तोपेक्षाप्रधानस्तस्य च नास्ति कनिदिसंवादयिता । न तस्य कधि विसंवादेन परिनावेनया समूतोभावनेनवा चिनःसमुत्पादयति तथाप्यसौ सयमेव वापसवदीनोगतयहीनोऽश्चित्ततया उष्टोमनास्तथोपहतोऽसयतया मनःसंकयों यस्य सतथा चितैव शोकति सागरभिंताप्रधानोवा शोकश्रिताशोकसागरप्रविष्टः। तथानू सध यदयस्थोनवति तदर्शयति । करतले पर्यस्त मुसं यस्य सतधाहनिशं नवति तथा तध्यानोपगतोऽपगतसहिवेकतया धर्मध्यानदूरवर्ती निनिमित्तमेव ६ोपहतयस्पायति । तस्पैवं चिंताशोकसागरावगाढस्य सतयाध्यात्मिकान्यतःकरणोजवानि मनः धितान्यस शयितानि वा निःसंशयितानि चत्वारि वक्ष्यमाणानि स्थानानि नयंति। तानि घय समा व्यायते । तद्यया क्रोधस्थान, मानस्थानं. मायास्थानं, लोनस्थानमिति । ते गावदर्प को धमानमायालोनाम्यात्मनोऽधिनयंत्याध्यामिकाएनिरेय समिट मनोनयति । तदय तस्प उर्मनसः क्रोधमानमायालोनवतएवमेयोपहतमनःसंफश्पस्य तत्प्रत्ययिसमध्यात्मनिमि सावयं कर्माधीयते संवध्यते। तदेवमेतक्रियास्थानमाध्यात्मिसारख्यमारण्यातमितिता॥ है अहावरे एवमे किरियाहाणे माणवनिएति आदिजसे जदा णामए के पुरिसे जातिमएणवा कुलमएएवा वलमएणवा रुपमएणया तवमएण वासुयमएणवा लानमएणया ईस्सरियमएणया पन्नामएणया अन्ननरे गवा मयाणेणं मत्ते समाणे परं दिलेंतिनिदेति विमति गरदति परिन व अवमणेति इत्तरिए अय अदमसि पुण विसिहे जाकुलरलागुणों ववेए एवं अप्पाणं समुफस्से देदामुए कम्मवित्तिए अयसपपातंजदा गावगतं जम्मा जम्मं मारा मार परगानणरगं च य चवले माणियाविनव एवं खलु तस्स तप्पत्तियं सावति आदिमा परमे किरियाहाणे माणवत्तिएत्ति आदिए ॥१७॥ थपे-थथ दवे अपर नवमी शिपास्थानस मान प्रत्यपिक नाम रहिए एंने जेम नाम एवी संभावनायें कोइएक पुरुष (जातिमएण्या के) जानिएर माता -- ८.

६० हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे वित्तीयाध्ययनं. नो पद, तेना मदें करीने, (कुलमएणवा के०) कुंज एटले पितानो पह, तेना मने रोने, (बलमएएवा के०) शरीरनुं बल, तेना मढ़े करीने, (रूवमएणवा के०): म करीने, (तवमएणवा के०) तपने मर्दै करीने, (सुयमएएवा के)... मदें करीने, (जालमएणवा के०) लानने मदें करीने, (इस्सरियमएणवा के) ५ एटले उकुराश्ने मदें करीने, (पन्नामएणवा के०) प्रझानां मदें करीने, एटलाना। (अन्नतरेणवा के०) अथवा अन्य एटले बीजा कोई (मयाणेणं के०). स्थानकें करीने (मत्तेसमाणे के ) मातो तो (परहिलेंति के०) बीजानी ६ करे, (निर्देति के) निंदा करे, (खिंसति के) खष्ट करे, (गरहति के०) करे, (परिनवा के.) परानव करे, (अवमति के.) अपमान करे, (: यं के०) ए बापडो जघन्य एटले जातिकुलादिके दीन. (अहमप्तिपुणवित्ति लबलागुणोववेए के०) हुँ वली विशेष जाति, कुल, बलादिकाणेकरी । (एवंधप्पासमुक्कस्से के०) एम पोताना प्रात्माने उत्कएँ एटले अहंकार हवे एवा मद करनारने विपाक देखाडेले. (देवाचुए के०) ते पुरुष था , माहे पण निंदा अने गर्हान स्थानक थाय, अने परलोके पण निंदा अने गर स्थानक थाय.. देहाचुए एटले था शरीरथकी चवीने परनवे (कम्मबित्तिए के कमवितीय (श्रवसेपयाई के०) एतावता कर्मने वश वर्ततो चतुर्गतिक संसार परिचमण करे (तंजहा के) ते कहेजे (गनाउंगानं के.) एक गर्न थकी मरण मिने, वली वीजा गर्न मांहे उपजे. (जम्माजम्मं के) एक जन्म थकी बीच न्म पामे, (मारा-मारं के०) मरण यकी मरण पामे, (परगावपरगं के०) थको निकलीने वली नरकांतरे नरका जाने तीन मुख जोगवे, एटले ते नरक थी निकलीने, सिंह मत्स्यादिक माहे उत्पन्न याय, फरी त्यांचा मरण पामीने तीन नरकांतरें जाय. एतावता ते (चं के०) रौइ अहंकारी (थ के०) स्तब्ध था शीत (चवले के) चपल एवा लहणेयुक्त (माणियाविनय के) ते थनिम पुरुष होय एम नि तेने तत्प्रत्ययिक सावध कर्म बंधाय, ए नवमी क्रिया स्था मान प्रत्यपिक नामे कहो ॥१७॥ ॥ दीपिका-अथापरं नवमं कियात्यानं मानप्रत्ययिकमाख्यायते । तद्यथा कभिपुर जात्यादिगुणोपेतः सन् जातिकुलवरूपतपःश्रुतलानेश्वर्यप्रज्ञामदास्यैरटनिर्मदस्य भ्यतरेण वा मनः परं दोनयुबा दाजयति निदात, जगप्सत, गीत, परिनयति । यप मितरोजपन्योहीनोमनः कुलादिनिः । यहं पुनावशिष्टकुलादिगुणोपेतएवमात्मान । रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६एर येत् । एवं जात्यादिमदमत्तः सन इहैव नियः स्यात् । यत्रच जात्यादिमवक्ष्यादिसंयो गनगाईयाः। तथाहि जातिमदः कस्यचिन्न कुलमदः, १ कस्यचित्कुलमदएक, न नातिम कस्यचिदुपं ३ कस्यचिउनयमपि न. ४ एवं पदयेन चत्वारोनंगाः। पदयेणाटी, पदचतुष्टयेन पोडश, पंचनिः पदैर्वात्रिंशत् पनिश्चतुःपष्टिः सप्तनिः १२० घरनिः २५६ सर्वत्र मदानावरूपभरमनंगः शुमति । समानी देहास्पुतोमृतः सन् कमक्षितीयः क मसहायोऽवशः परवशः प्रयाति नवांतरं । तद्यथा गर्नाजन जन्मनएकस्मात्परं जन्म,मा रान्मरणान्मारं मरणांतरं व्रजाति नरकतुल्याचंडालादिवासानरकं रत्नप्रनादिकं याति । अथवा नरकात्त्य सिंहमत्स्यादावुत्पद्य पुनरतिती नरकांतरं याति । तदेवं मानी 'परपरिनवे सति चंडोरीशेऽन्यं हंति तदनावे श्रात्मानमेव हंति स्तब्धपती यत्कियन कारी स्यात् मानी सन् एवं खलु तस्य तत्सत्ययिकं माननिमिनं सावयं कमांधीयते व बघते । नवममेतक्रियास्थानमारख्यातमिति ॥ १७ ॥ । टीका-श्रथापरं नवमं क्रियास्थानं मानप्रत्यापिकमारल्यायते । तयपानाम कमिन्यु रुपोजात्यादिगुणोपेतः सन् जातिकुलवलरुपतपःश्रुतलानवयंप्रदामदारपरष्टनिर्मदम्या नैरन्यतरेणवा मत्तः परमवयुत्भ्या हीनयति तथा निंदति, सुगुप्सते. गहति, पग्नियति, एतानि चकाथिकानि कयविभेदं चोत्प्रेक्ष्य व्याख्येयानीति । यथा परिनवति तथा दर्श यति । इतरोयं जघन्योहीनजातिकः कुलबतरूपादिनि रमपविष्टः सवैजनावगीतोपमि ति । थहं पुनविशिष्टजातिकुलबलादिगुणोपेतएयमात्मानं समुत्कर्पयेदिति । सान मानोत्कर्षविपाकमाह । (देदानुएइत्यादि) तदेवं जात्यादिमदोन्मतः सनिय लोक गहितोनयति । था जात्यादिपदक्ष्यादिसंयोगाश्यव्यास्त चवं नवंति । जातिमदः, कस्य चिन्न कुलमदोऽपरस्य कुलमदो,न जातिमदः परस्योनपमपरस्पानुनयमित्यवं पत्र येणाष्टी चतुर्निः पोडोत्यादि यावदष्टनिः पदैः पटपंचाशदधिकं शतक्ष्यमिनि । सर्वत्र मदानावरुपयरमनंगः इति । परलोकेऽपिच मानी सनाग्नवतोयनेन प्रददर्यते । सायुपः कृपे देहाचपुतोनांतरं गमेनुनाशुनका वितीयः कर्मपरापनत्वादयाः पान त्रः प्रयाति । तयषा गर्नान पंचेंश्यिापेदं तथा गर्नाजन विकाइपरपयमानः पुनर गर्नाजनमेवं गर्नादगनेमेतच नरककल्पगर्नयापेक्षायामनिहितमुत्तपमानासापेमा विदमनिधीयते । जन्मनएकस्मादपरं जन्मांतरं ब्रजति। तपा मरमारम्लम्मान्मारांना ब्रजति तथा नरकदेवयानपाकादिवासानमनादिकं नरकांतरं ब्रजनि । प्रदिया नरका सीमंतफादिकाऽमृत्य सिंहमस्यादापुरपय पुनरपि तीनतरं नरकांना प्रजाति । तवं मटयरंगनूमी संसारवाले स्वीपुनपुंससादीनि वन्यपरथांतगाजतनयंनि । तरेमा 1-पपवेयर ददामा क्रिया स्थानक मित्र दोप प्रत्यायिक कहियतेय. ते नाम एजीमंदावनायें कार पुर माता, पिता,जाइ,वेन, स्त्री, बेटी, पुत्र, पुनी लेबर mai मिहिंमंचममाणे के) गटसा सायें बसती थको (तेसिंचना र मदनदा के ) मीतत पाणीय करीमीनकालने विष (कार हर नगदेनाग्निगिर गीर गोत्रण करनार पर, ចូល हितीये सूत्रकृतांगे क्तिीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. नी परपरिनवेसति चंडरौशेनवति परस्यापकरोति तदनावे ह्यात्मानं व्यापाइप तथा स्तब्धञ्चपलोयत्किचनकारी मानी सन्सवाप्येतदवस्थोनवतीति । तदेवं तर कं माननिमित्त सावयं कर्माधीयते संबध्यते । नवममेतक्रियास्थानमाख्यातमिति अदावरे दसमे किरियाणे मित्तदोसवत्तिएत्ति आदिकइसे जदा पान ए के पुरिसे मानदिवा पितादिंवा नाइदिवा नाणीदिवा नादिया यादिवा पुत्तेटिंवा सुहादिया सहि संवसमाणे तेसि अन्नयरेसि अहात दुगसि अबरासि सयमेव गरुयं दम निवत्तेति तं जहा सीनंदगवियहि वा कायंदोलितानवति नसिणोदगवियडेणवा कार्य सिंचित्ता नवनि अगणिकाएणं काय घडदित्तानवति जोतेणवा वेतेणवा णेतेणवा तयाः या कसेणया छियाएवा लयाएवा पासाई नदालित्तानवति दंमेणवाश घोणया मुहीणवा लेलूणवा कवालेणवा कार्यानडिता नवति तद्प्रया रे पुरिमनाए संवसमाणे उम्मणा नवति पवसमाणे सुमणा भवति । दपगारे पुरिसजाए दंमपासी दंमगुरुए दंमपुरकडे अदिए मंसि तो गमि गंजलाणे कोदणे पिस्मिंसियावि भवति एवं खलु तस्स तप्पत्ति भापनि मादिति दसमे किरियाणे मित्तदोसवत्तिएत्ति आदिए॥१० है) ने नदिनादिकपी कोइ यनंग धजाण पणे घनानोग यकी (शहार मि.) या पवित् हानी पुर्वचन प्रमुपनो अथवा काय यही हमापा रतो ममता (यवहान के पग येन (सयमेव के) पा मनोपोनेने (मनिवनति के महोटो दस फो. (मजहा के.) मान) ने यानी मागणी माद बोले. एका चमार्पनो का सानदार विनाकामिचिनानातिक) नमाने या लाटा का कानि ना गर्नु दहन ४ रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६५३ नाय, (जोतेणया के०) जोत्रे करी, (वेतेणवा के०) वैनें करी, अथवा (पोतेणवा FO) नेतरे करी, (तयाश्याके) त्वचायें करी, अथवा (कसेणवाके० ) ताजणे वा युके करी, (वियाएवा के.) नाडायें करी, (लयाएवा के०) लता एटले वेलु करी, रडीयेंकरी (पासाचदा लिनानयति के० ) तेना पार्श्वनागना चामडाने उखेडनार माय, (दमेणवा के०) दमे करी लाकडी करी, (थजीणवा के० ) हाडकायें करी, मुखीणवा के०) मुष्टियें करी, (लेखूणवा के) पापाणने कटके करी, (कवालेण्या tho) वींकरीये करी, कपालादिकेंकरी, (कार्यथाउडित्तानवत्ति के०) तेना शरीरने ता उनार थाय, किंबहुना (तहप्पगारे के० ) तथा प्रकारना दमना करनार एवा (पुरिस लाए के०) पुरुप नाति जे तथा प्रकारमा कुकर्मना करनार होए तेनी साये (संवसमा "ये के०) एकठा रहेता उता सऊन पुरुष जे माता पितादिक ते पण (पुग्मणानपंक्ति Phv) उर्मन थक्ने देशांतर जता रहे पठी (पवसमाणे के०) ते थकी यलगा रहेवा श्री (सुमणानवंति के०) सुमन थाय, एटले तेने गोडयाथी हर्पित थाय. एवा (तद पगारे के ) तथा प्रकारना (पुरिसजाए के०) पुरुप जाति जे थोडा थपराधीने पण हंमना देनार, (दंमपासीके०) यल्पापराधने विपे थति कोपकरनार, ते दंढपा (दमगुरु एके०) दमेंकरीथाकरो दम करे, (दमपुरेकडेके०) तेने सर्व काल मजथयेसर वे. ते पुरुप यहिएइमंसिलोगसिके)थालोकने विपे पण पोताना जीवने थहित कारी थने (थ हिएपरसिलोगंसि के०) परलोकने विपे पण पोताना जीवने थहित कारी ते कारण {? तोके तेजीव, (संजलणे के०) क्षणे क्षणे ज्वले, (कोहणे के०)क्षणेक्षणे कोय करे, (पिहिमंतियाविनवति के०) दृष्ट मांस नक्षण करनार होय, पुंचे पावन अय रणवादनी बोजनार होय, एम नि तेहने तत्प्रत्ययिक एटले ते निमिन सावय फर्म वंधाय. ए दशमो किया स्थानक मित्र दोप प्रत्यायिक नामे कहो. ॥१७॥ ॥ दीपिका-थथापरं दशमं क्रियास्थानं मित्रदोपप्रत्यपिकमारल्यायते । तपथानाम कचित्पुरुपः मनुकम्पोमातापितसुत्दत्सजनादिनिः सार्धं संयसन् तेषां मातापित्रादीनाम न्यतमेनाऽनानोगतोयथाकथंचिलघुतमेव्यपराधे सयमेवात्मनाकोधतोयुरुतरं दंड वर्तप ति करोति । तद्यथा शीतोदकविकटे शिशिरादावतिशीतोदके कापं शरीरमपराधिनोऽयो लयिता नवति तथा उनोदकविकटेन कापमपसिंचपिता नवति । विकटग्रहणानते लकांजिकादिना थनिकायेन उन्मुकेन तप्तलोहेनया कापमुपदापिता नवति । (जाए नि) जोत्रेण वैत्रेणवा नेत्रोरविशेषस्तेन कशादिनाया लतयाया शरीरपाचाणि टा सयितुं चर्माणि खंपयितु नवति । दंटेन थस्ना मुटिना सेप्टुना कपालेन भांडसंटेन कापमु .

- । ६४ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधेहितीयाध्ययनं. पतारपिता नवति । तथाविधे पुरुषे खल्पापराधेपि महादंडकारिणि एकत्र वात हा मातापित्रादयोधर्मनसः स्पुः । तस्मिन् प्रवसति दूरं गति सति सहवासिनः ।" सुखिनः स्युः । तथापकारस्तादृशः पुरुषोदंडस्य पाव दंडपातयिते यस्यासी । नोदंडः पुरस्कृतोयेन सदंडपुरस्कृतोऽस्मिन् लोके स्वस्य परेषां चाऽहितः परलोक मंग्यजनः क्रोधकारी क्रोधनोवधबंधाविषु थविमृश्य प्रवृत्तिरुत घटिमांसवादकः । मोदबहनतः। एवं तस्य स्वपापराधेपि महादंडक स्तदंडप्रत्ययिकं सावधं कमाती वध्यते । तदेतारामं क्रियास्थानमारल्यातमिति थिन्ये पुनरष्टमं कियास्थानमात्मा विकमावते । नवमनु परदोपप्रत्यायिकं । दशमं पुनः प्राणत्तिकमिति ॥ १० ॥ nटीका-ययापरं दशमं कियास्थानं मित्रदोषप्रत्ययिकमारल्यायते । तद्यथानाम Pालीमाताविमुदत्तजनादिनिः सार्धं परिवसंस्तपांच मातापित्रादीनामय नानानगर मारविनतमेप्यपराधे याचिके पुर्वचनादिक तथा कापिके हा TE सनि सपमेवारमना मातार देड खोत्पादक पनि भनि । नपानोर किटे प्रनते शीतया शिशिरावी तस्यापराधकर्तुः Hinाताजसविस्टेन का शरीरमपसिंचयिता । तत्रवि ision कापमुक्तापपिता नयति तथाऽमिकायेनामोनर Pmereरतिनानि तया जोत्रया वेग्रेणया नेत्रेणया त्वचा पाराम Treो याद तागतमास्यापराधातुः शरीरपायर्याणि या राना नया टाना मातापिताजति । तदेवमापापा fearinam जाते एकातिराति राहयागिनीमा रनियाका ननि नम्मिं मनि देशांतरे गरि गतेया तण दिन : महामति । नया एमपजातो टोप्यागः महान दंई कार मोरया नवियत यम्यामा माया साता सहारनपत्रपति । नमायनिगुमिनि दर्शयितमाह। दंदन गुपए करना चाटेन गमनानि तया दंदः पुरतमा } : শন বা শ্বানিন নাহি রানি গান Far-माजमन्यमापहिलानीनया गागपण विरमाला माना पटे दानाला मादयाना ग्राम समानामा ... रायधनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ६५ वं खनु तस्य महादंड प्रवर्तयितुस्तइंडप्रत्यापिकं सावधं कर्माऽधीयते तदेतदशमं किया यानं मित्रशेहप्रत्ययिकमारख्यातमिति । थपरे पुनरटम कियास्थानमात्मदोपप्रत्यपि rमाचहते. नवमंतु परदोपप्रत्यायिकंच दशमं पुनः प्राणशनिक क्रियास्थानमिति ॥१॥ + अदावरे एकारसमे किरियाहाणे मायावत्तिएति आदिका जे इमे नवं र ति गूढायारा तमोकसिया नलुगपत्तलढुया पञ्चयगुरुया ते आयरियावि संता अणारियानासावि पनति अन्नदासंतं अप्पाणं अन्नदामन्नं ति अन्नपुध अन्नवागरंति अन्नं आइकिया अनंआपकंतरणासेज ना पामए के पुरिसे अंतोसल्ले तं सल्लं पोसयं पिरति गोअन्नण णि । दरावति पोपडिविच एवमेव निण्हवे अविन्हमाणे अंतोअंतोरि याइ एवमेव माई मायं कह गोआलोएड पोपडिकमेणोणिंदा पोगर हर गोविनर गोविसोदे गोअकरणाए अनुइ गोअदारिदं तयो कम्म पायश्चित्तं पडिवाः माइअस्सिलोए पचायामा परसिलोए पञ्चाया निंद गरदा पसंसह पिचर नियालिसिरियं दंमंधा एतिमा असमादड सदलेस्सेयाविनवा एवं खल तस्स तप्पत्तियं सा वर्जति आदिड एकारसमे किरियामणे मायावनिएति धादिए ॥२०॥ अर्थ-हवे थपर थगियारमो क्रिया स्थानक मायाप्रत्यपिक कहियें वे (जेम नवंति के०) जे श्रा जगत्माहे पुरुप ते कया पुरुष तोके, (गृढापाग के) गूढा चारी एटले धूतारा, गारा, गंगीरोडा प्रमुख ते नाना प्रकारना उपाय करीने लोक ने विश्वास उपजावीने बंचे. (तमोकसिया के०) बंधाराने विप विचरनाग, यात् लोक यकी नाना कियाना करनारा, (बगपनलदुयार०) ते पोनें जाते धूपहनी पास थकी पण हलकाले परंतु (पञ्चयगुरुया के०) पोताने पर्वत पकी पण महोटा माने, (तेथायरियाविसंता के.) थार्य देशमा उत्पन्न पया होप तम बता पर परने वंचवाने थथै शव पणे, पोताने गोपचवा भणी (यणारिपाउनासाविषडं नि के०) अनार्य देशनी नापा बोले. अथवा पोतानी राष्पित नापा जे बीजापी बना णी होय तेवी नापा बोले. (थनहासंत के०) सिती पण तेवी यज्ञाणी अन्य तर (श्रपापंथमहामति के०) पोते क्ली बीजी रोते माने. (अचंज के अन्य को पुरे पके (थनवागरंति के) अन्य कहे. (वयाइम्किप के) चन्द काहिं T- अमनमागायत तया । येकेगनासीमा- पर करताना न्यागको? ते कडे. (एरोयाना सरको अनेम का ययन दयाय करी प्रवनमान : हितीये सूत्रकृतांगे धितीय श्रुतस्कंधे वितीयाध्ययनं. एक प्ररुप तेने ठेकाणे (थन्नधारकते के०) धन्य वीजु कांक जुटूंज प्ररुपे (मेजदाणामए के) ते यथादृष्टांते नाम एवी संभावनायें जेम. (केपुरित है। कोई एक पुरुष संग्राम थकी निकल्यो, (शंतोसल्ले के तीर नाजादिकना शाई रीसमक्ष उत्तो (तसलं के) ते शल्यने (पोसयंणिहरति के.) वेदना की। तो यकी पोते पोताने हाचे काटे नहीं, (णोधन्नेपणिहरातिक) बीजाने हा कदावे नही. (पोपडिवित के.) तथा वैद्यने उपदेशे श्रीपधादिक प्रयोग । पण ने रायनो विध्वंस थशे नही (एवमेव के) एम जाणीने, (निएहवे तं मयन गोपची रावे. (अविग्हमाणे के) पुग्यो थको कहे नही, (अंतर খাঃ 0) तं पीडयों पको माहोमा उखी थाय, (एवमेव के०) एन (मामा क ) मागावी पुरुष.माया शल्ये करीने तेणे जे कार थकार्य कामा घने (लोया के०) गुरु समक्ष थालोवे नही (गोपडिकमेके०) पडिकमेन (नामानी सा निंद नहीं, (जोगरा के) परसादी गो (Mile ) तवा कार्य करया की नियनिपामे नहीं ( णोविसोसा पननालापानी की शतियार फलंक पखाले नहीं, (पोथकरणाएका ATIDAS करवानो उद्यम न को. सning के यथायोग्य तप कर्म रूप प्रापभित प ril (मा.) ते मायाची गुरुर (सिजोएपनामाइके०) या rakmai दिपा (मालिया के०) मायावी REET FAITH THE घटिकाने न्याय गरि पनि हो, पानी (निंद के निंदा करे, ( गरमा फेरी का (स) गीतानी प्रमाकर, केकाने कर करे ) या योनिन नामानिक Pा गत (माइयसमाह के ) - . - ) सहक ने विमिन मावाय. एक HTTE नामे कशी ॥ २०॥ ना" । र । र यरेटकादयाने यावियाग-पाय...

... रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग सरा. दए कुवैति चंडप्रद्योतादेरनयकुमारादिवत् तमसि कपितुं शीने येपोते तमःकविणस्तएव मकाषिकाः पराविज्ञाताः क्रियाः कुर्वतीत्यर्थः । तेच उपक पिछवानघवोपि पर्वतव मात्मानं मन्यते थार्यायपि संतस्ते परव्यामोहार्थमनायनापा (विवंति) प्रयुंजते अन्यथा स्थितमात्मानमन्यथा साध्वाचारेण मन्यते व्यवस्थापयंति थन्यत् एष्टामाययाऽ त्यदेव वदंति थाम्रान एटा निंबान वदंति । व्याकरणं टष्टस्तदशस्तकमवतारयति । यथा ना शरदि वाजपेयेन यजेतश्त्यस्य वाक्पस्याथै पृष्टस्तदर्थाननिज्ञः कालविलंबाथै शार कालमेव वर्णयति (थनमाइस्कियचंति) थन्यस्मिन्नर्थ कथयितव्येऽन्यमेवारख्याति ॥१॥ सेजहेति ) तयथानाम कश्रित्पुरुषः संग्रामानिर्गतेऽतमध्ये शल्यं यस्य सोतःशल्यः सये नानीतः स्वयं शल्यं ननिर्हरति नरूपति नाप्यन्येन कर्षयति । नापि वयोपदेगादोपध नयोगः प्रतिध्वंसयति विनाशयति थन्येन दृष्टस्तव्यं निन्द्रतेऽपलपति तेन शल्येन (ध बेनहमाणेनि) पीडधमानः (अंतोयत्ति) मध्ये पीऽयमानोपि रीयते प्रजति वेदना स हमानोपि क्रियासु प्रवर्नतश्त्यर्थः । दृत योजयति (एवमेव मायीति ) यथा सामा वखनाग्नवति एवमेव मायी, रुते कार्य निगूदयन् मायो रुत्वाऽपरम नालोचयनि तकथयति न तस्मात्स्थानात्यतिकमति नलिवनते नथात्मसादिकं निंदति नापिपरसा क्षिकं गर्हति श्रालोचनासमीपे गतोनापि च जुगुप्सते (नविन) न विनोटयायपन पति मायाशल्यं नविशोधयति नापि पुनस्तदाकरणतयाऽन्युनिष्टते नापि यचा तपार मरूपं प्रायश्चित प्रतिपद्यते । तदेवं मायावी यस्मिन् लोकविश्वासतया प्रत्यारयामि याति । यज । मायाशीतः पुरुपोयद्यपि, नकरोति कंचिदपराधं ॥ सर्पश्या विश्वाम्यो जवति तथाप्यात्मदोपहतइति ॥ तथा मायावी परस्मिन् लोके नरकतिर्यगादिए प्रन्या याति नूयोनूयोयाति (निंदंगादयति ) परं निंदयित्वा यात्मप्रशंसपा नुपनि । एरंपा सौ लब्धमसरोऽधिकं निवरति तथाविधानुष्ठायी नवति । तत्रच रम्तम्मान्मातरयाना निवर्नते दंडं निसृज्य हिंसा रुत्वा प्रधादयत्यपलपति यन्यस्यचा मलके मिनि समापा वी थसमाहतानलेश्योऽनंगीकृतशुनध्यानचापि नयति । एवं सजु तस्य तत्वन्यपि के मायाव्यप्रत्यायिक सावयं कर्माधीयते । एतदेकादशक्रियास्थानं मायानस्पतिकमा रज्यातमिति ॥ २०॥ ॥ टीका-यथापरमेकादर्श शियास्पानमारस्यायते । तपपा पे केबनानी नवनि पु रुषाः । किविशिष्टाः । गूढाथाचारायेषां ने गूदाचारागजस्तकमंदिदायलंद ना नाविरुपायैर्विधनमुत्पाप पंभादपकुति प्रयोतादेरनपकुमारादिषन् । तपा मापा शीलत्वेनाप्रकाशकचारिणतमसि कपितुं शीतं येति तमसिकालिएक्य नमः . जुगुप्तते तथा (नोधिनदृत्ति) नापि तन्मायाख्यं शस्यमकार्यकरणात्मक विविध पतीन्यानापि तन्मयादिकमकार्य से विवालोचना यात्मानं निवेद्य,तदकार्यकरणतः कर्मधिनिट मांज्ञायणायात्मकं प्रतिपद्यते ऽन्युपगति । तदेवं मायया सत्कार्यशार उम्मिदवको मापारीत्येवं सर्वकार्यप्वेवाविजणत्वेन प्रत्यायाति प्रख्याति यानि पानन मायापि विधाग्यांनयति । तयाचो मायागी: पुरुपश्यादित मावाविन्दादी परस्मिन् सके, जन्मांतरावाना साधमेपु यातनास्थानी नरहरि पादित पानान्यन प्रदायानि नूपोनृपस्तप्यवारयपटीयंत्रन्यायेन प्रत्यागी इण्ट वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे दितीयाध्ययनं. कापिकाः पराऽविज्ञाताः क्रियाः कुवैतीत्यर्थः । तेच स्वचेप्टयैवोसूकपत्रयायवः । पिचवावधीयांसोपि पर्वतवशुरुमात्मानं मन्यते । यदिवा कार्यप्रवृत्तेः पर्वतवन्नो : यितुं शक्यते ते चाऽऽर्यदेशोत्पन्नाअपि संतः बामन पमपर चाइनार्यजापाः प्रयुंजते . परव्यामोहाथै स्वमतिपरिकल्पितनापानिरपराऽविति. नि ते तथाऽन्यथाऽव्यवस्थितमात्मानमन्यथासाध्याकारेण मन्यते , व्यवस्थापयति । न्यत्टटामातृस्थानतोऽन्यदाचश्ते । यथानान् पटाः कोविदारकानाचक्षते । वादका कश्चिन्नाथवादितया व्याकरणे प्रवीणस्तकमार्गमवतारयति । यथावा शरदि बाजार यजेतेत्यस्य वाक्यस्यार्थ पृष्टस्तदर्थाननिः कालातिपातार्थ शरदकालव्यावर्णयनिक ऽन्यस्मिंश्राधै कथयितव्येऽन्यमेवार्थमाचहते । तेषां सर्वार्थ विसंवादिनां कपटप्रयंचर राणां विपाकोभवनाय दृष्टांत दर्शयितुमाह ॥ २१ ॥(सेजहेत्यादि) यथानाम कथित पः संग्रामादपोतोऽतमध्ये शल्य तोमरादिकं यस्य सोशल्यः सच शव्ययनवेदनात रुतया तष्ठल्यं न स्वत्तोनिहरत्यपनयति उति तथाप्यन्येन नोक्षारयति नापि तह योपदेशेनोपयोपयोगादिनिरुपायैः प्रतिध्वंसयति विनातिन्येन केनचित्टयोवा वातव्यं निष्प्रयोजनमेव निन्द्धतेऽपलपति तेन च शल्येनासावंतवर्तिना (धी माणेनि) पीयमानः (अंतोति)मध्येमध्ये पोयमानोरायते जति तत्सतां वेदना सहमानः कियास प्रवर्ततइत्यर्थः । सांप्रत दातिकमा (मेवेत्यादि) यथाऽसौ दाख्योरखनाप्नवत्येवमेवासी मायी मायाशल्यवानन्यकतमकार्य तन्मायया गृह मायां कृत्वा न तो मायामन्यस्मै थालोचयति कथयति नापि तस्याः स्थानात्मतिकाम मततीनिवर्तते नाप्यामसाक्षिक माया दिया धिङमा यदहा मकार्य कर्मोदयालतवांस्तथा नापि परसाक्षिक गति थालोचनाईसमीपे गतोनात यनित प्राधिन प्रापिया ना तथा नापि गुर्ग निधोपमानापि यथाईमकार्य निर्वहणयोग्य प्राधिन शोधयतीति । प्रापभिनं ।

राय धनपतसिंघ बादापुरका जैनागम संग्रद नाग सरा. नमूपनाएजाइमूपत्ताएपञ्चायंति के०) ते जात्यंध एटले जन्म थकी अंध, तपा जन्म पकी बहेरा, एवा थाप.एम प्रत्यागइंति एटले फरीने या लोकमां थावे. एरीते निमें यकी तेने तत्प्रत्ययिक एटले ते निमिने सावध कर्म बंधाय. ए वारमो लोनप्रत्ययिक कलामे किया स्थानक कह्यो. ॥ २१ ॥ ॥ दीपिका-एतान्येकादश कियास्थानानि सामान्येनाऽसंयतानां नवंति । इंतु दादरां क्रियास्थानं पाखंडिकानुद्दिश्य कथ्यते ॥ श्रथापरं .बादशं कियास्थानं लोजप्रत्यायिक मारपायते । तयथा । यश्मे नवंस्पारण्यकाथरस्यवासिनथावसथिकाउटजयासिनोमा मोतिकायामादिकमुपजीवंतोग्रामस्यौते समीपे वसंतीति (कएहई) कचित्कार्य मंडल प्रवेशादिके रहस्पं येपो ते कविज्ञहसिकास्तेच नबदुसंपतान सर्वसावयनिहनाभ प्राप इत्यर्थः । एतएव न वदविरतान सर्वव्रतपालकाः किंतु ? इव्यतः कतिपयनतानावतःस म्यक्त्वानावात् । एतदेवाह । (सबपाणेनि) तेयारण्यकादयः सर्वमाणिनूतजीसत्वेन्य धात्मना सतोपिरताः सत्यामृषानूतानि वाक्यान्येवं वक्ष्यमाणनीत्या विपुंजति विशेपे ण प्रयुजति कथयंतीत्यर्थः। तद्यथा ब्राह्मणवाडादिनिर्न हंतव्योऽन्येशश्वासतम्याः। तथा च तदास्पं शुएं व्यापाय प्राणायामंजपेत् । तथा टुश्तत्वानामनस्पिकाना करना रमपि व्यापाय ब्राह्मणं नोजयेदित्यादि । तपादं न शाहापयितव्योऽन्येतु मनोऽधमाः स मापयितव्याः । नाहं परितापयितव्योऽन्ये परितापयितव्याः। थई मूश्यन कर्मकरणा यन ग्राह्योऽन्ये ग्राह्याः । नाहमपावयितव्योजीवितादपरांपयितथ्योऽन्यत्वपशवपित व्याः । तदेवं नेपो परपीडोपदेशान्न प्राणातिपातविरतिप्रतमस्ति । अपलणान्मृपावा दादत्तादानविरतिनतालावोपि यः । तुर्यव्रतमाप्रित्याह । (एवमेवनि) एवं पूर्वोत प्रकारेण स्त्रीए कामेषु च मूर्वितायझायथितायध्युपपन्नाः। शिवकालमासनाश्याद। ( जायचासाशनि) यावर्षाणि चतुःपंचपदशकानिाथपं च मध्यमः कालः । एतार कालग्रहणं च सानिमायं । प्रायस्तीथिकाथतिकांतवपसएव प्रति ते एनावानंद फालः संनाव्यते । यदिवा मध्यग्रहणानतकर्वमधन गृहतश्त्याह । तस्मान पाना कालादल्पतरः प्रनूततरोवापि कालः स्यात् । तत्रच ते त्यक्त्वापि ग्रहवासं प्रस्तारिनो गान् स्त्रीनोगान् सोनोगे सत्यवश्यं शब्दादयोनोगनांगास्तान पुरवाते हि वर्ष अजिता ' इति नच नोगेन्यानिवनाथदानित्वाने एवंनूतपरिणामाः कालमा सापारुले का रूत्वा विस्टतपसोपि थासुरिकप किरिबारिकप स्पानपुत्पाददितारोननि रमादपि स्थानाविप्रमुच्यमानास्पुताएडमूरत्वनोत्पर्यते । पपा एटकोयनयार तपापनाति भूपनाएति) तमस्येन जात्पंधतयास्पंतासानारततया दा जातिमूकरयेनापतग A ..

. राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संगद नाग उसरा. ०३ सयमित्यादि । स्त्रीसंगासक्तस्यावश्यंनाविनी शदादिविण्यासक्तिरित्यतः स्त्रीकामग्रहणं। त्र चासक्तायावंत कालमासते तत्सूत्रेणैव दर्शयति । वाव पाणि चतुःपंचपदाका 'ने। थपंच मध्यमकालोगृहीतः । एतावत्कालोपादानं च सानिमापं प्रायस्तीथिकायति मांतवयसएव प्रव्रजति तेषां.चतावानेव कालः संनाव्यते । यदिवा मध्यमहणानतकर्ध्व अधश्च गृह्यते इति दर्शयति । तस्माञ्चोपात्तादल्पतरः प्रनूततरोवापि कालोनवति । त पच ते त्यक्त्वापि गृहवासं नुक्त्वा नोगनोगान इति स्त्रीनोगे सतिथयश्पं शदादयानोगाः जोगनोगास्तान्नुक्त्वा तेच किल वयं प्रवजिताइति नच नोगेन्यो विनिवृत्ताः । यतोमिय्या टितया ज्ञानांधत्वात्सम्यग्विरतिपरिणामरहितास्तेचैवं नूतपरिणामाः सायुपः काल हासे कालं कृत्वा निरुष्टतपसोपि संतोऽन्यतरेप्यासुरिकेपु किञ्चिपिकपु स्थानमृत्पादधि बारोनवंति । ते ह्यज्ञानतपसा मृताथपि किम्विपिलेपु स्थानेयूत्पत्स्यते तस्मादपि स्था जगदायुपः क्ष्यादिप्रमुच्यमानायुताः किल्विपिकवठ्ठलास्तसमशेर्पणैजयन्मूकाएनमूझा 'तजावेनोत्पद्यते । किविपिकस्थानास्पुतः सन्ननंतरनवे वा मानुपत्वमवाप्य पयतमूकोड यक्तवाक् समुत्पद्यतइति । तथा (तममूयत्तायेनि) तमस्त्वेन जात्यंधतया यत्पताशा बावृततया वा तथा जातिमूकत्वेनापगतवाचश्ह प्रत्याग/तीति । तदेयंन्त राज ते जातीथिकानां परमार्थतः सायद्यानुष्ठानादनिवृत्नानामाधाकमांदिपनेत्यायोग्य नांग नाजा तत्प्रत्ययिकं सावयं कमधिीयते । तदेतानोनप्रत्यापिकं शदर्श शियारपान माल्यातमिति ॥ २१ ॥ चियाई.ज्वालस किरियामणाई दविएणं समणेणया मादणे पवा सम्मं सुपरिजाणिवाई नवंति ॥२२॥ थर्थ-एरीते ए वारे किया स्थानक तेने (दविएणं के) मुनि गमन योग्य एवा जे श्रमण तथा ब्राह्मणो होय तेणे (सम्मंसुपरिजाणियवानिवंति के.) मम्पस प्रमा संसारना कारण जाणीने. प्रत्यारज्यान परिझायें परिहरवा ॥ २२ ॥ ॥ दीपिका-चपसंहारमाह । (श्चत्यादि) इत्येतान्यनर्पदंडादीनि बाद क्रियास्था नानि कर्मपंथिज्ञावणाइयः संपमः सवियते पन्यासी इविकस्तेन अमन साउना मा वधीरिति प्रवृनिर्यस्य समानस्तेन सम्पक सुपरिशातयानि संसारकारणानीति दाना, परिहर्तव्यानि नवंति ॥ २२ ॥ ॥ टीका-सांप्रतमेतेषां हादसानामासुपसंहारामाद । (श्याश्यादि) तिहार . ..

यि धनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ७०३ दे। स्त्रीसंगासक्तस्यावश्यंनाविनी शब्दादिविण्यासक्तिरित्यतः स्त्रीकामग्रहणं । यावंत कालमासते तत्सूत्रेणेव दर्शयति ।.यावर्षाणि चतुःपंचपड्दशका मध्यमकालोगृहीतः । एतावत्कालोपादानं च सानिप्रायं प्रायस्तीथिकायति व प्रव्रजति तेषां चतावानेव कालः संनाव्यते । यदिवा मध्यग्रहणाचतकर्व । इति दर्शयति । तस्माजोपात्तादल्पतरः प्रनूततरोवापि कालोनवति । त शापि गृहवासं नुक्त्वा नोगनोगान् इति स्त्रीनोगे सति थवश्यं शब्दादयोनोगाः न्नुिक्त्वा तेच किल वयं प्रचजिताइति नच नोगेन्योविनिवृत्ताः । यतोमिय्या झानांधत्वात्सम्यग्विरतिपरिणामरहितास्तेचैवंनूतपरिणामाः स्वायुपः काल रुत्वा निरुटतपसोपि संतोऽन्यतरेवासुरिकेपु किल्बिषिकेपु स्थानेपूत्पादयि । ते ह्यज्ञानतपसा मृताधपि किल्विपिलेषु स्थानेपुत्पत्स्यते तस्मादपि स्था ग्याक्षिप्रमुच्यमानाच्युताः किल्बिपिकबहुलास्तत्कर्मशेपेणैलवन्मूकाएलमूका यंते । किश्चिपिकस्थानाझ्युतः सन्ननंतरनवे वा मानुफ्त्वमवाप्य यथैलमूकोड मुत्पद्यतइति । तथा (तममूयत्तायेनि) तमस्त्वेन जात्यंधतया थत्यंताऽज्ञा या तथा जातिमूकत्वेनापगतवाचकह प्रत्यागछंतीति । तदेवंनूतं खलु ते नां परमार्थतः सायद्यानुष्ठानादनिवृत्तानामाधाकर्मादिप्रवृत्तेस्तत्यायोग्यनोग त्ययिकं सावधं कर्माधीयते । तदेतलोनप्रंत्ययिकं बादशं क्रियास्थान ते॥२१॥ याई.ज्वालस किरियामणाई दविएणं समणेणवा मादणे ा सम्मं सुपरिजाणिवाई नवंति ॥ २२ ॥ रोते ए वारे क्रिया स्थानक तेने (दविएणं के०) मुक्ति गमन योग्य एवा जे ब्राह्मणो होय तेणे ( सम्मंसुपरिजाणियवानवंति के० ) सम्यक् प्रकारे रण जाणीने. प्रत्याख्यान परिझायें परिहरवा ॥ २२ ॥ का-उपसंहारमाह । (श्चेत्यादि) इत्येतान्यनर्थदंडादीनि दादश कियास्था थिज्ञवणाहूवः संयमः संविद्यते यस्याती इविकस्तेन श्रमणेन साधुना मा तिर्यस्य समाहनस्तेन सम्यक् सुपरिज्ञातव्यानि संसारकारणानीति झाला, ने नवंति ॥ २२ ॥ -सांप्रतमेतेषां बादशानामप्युपसंहारार्थमाह । (श्चैयाइत्यादि.) इतिरूपप्रद राय धनपतसिंघ वादाश्रका जैनागम संग्रद जाग उसरा. ०३ सयमित्यादि । स्त्रीसंगासक्तस्यावश्यनाविनी शब्दादिविपयासक्तिरित्यतः स्त्रीकामपहर्ष। व चासक्तायावंत कालमासते तत्सूत्रेणेव दर्शयति । याचाणि चतुःपंचपदासा 'ने अपंच मध्यमकालोगृहीतः । एतावत्कालोपादानं न सानिमायं प्रायस्तीयिकायत्ति हांतवयसएव प्रव्रजति तेषां.चतावानेव कालः संनाव्यते । यदिवा मध्यमहणानतकर्ज अधश्च गृह्यते इति दर्शयति । तस्माचीपात्तादल्पतरः अनूततरोनापि काजोनवति । त पच ते त्यक्त्वापि गृहवासं नुक्त्वा नोगनोगान इति स्त्रीनोगे सति अवश्यं शदादोनोगाः जोगनोगास्तान्नुक्ला तेच कित्त वर्य प्रत्रजिताइति नच नोगेन्यो विनिवृताः । यतोमिय्या राष्टितया ज्ञानांधवात्सम्यग्विरतिपरिणामरहितास्तेचैवं नूतपरिणामाः सागरः काज मासे कासं रुत्वा निकटतपसोपि संतोऽन्यतरेप्चासुरिकेट किश्चिपिकंप स्थानरपाधि तारोनवंति । ते ह्यज्ञानतपसा मृताथपि किदिवपितए स्थानमुत्पत्स्पंत तस्मादपि स्या दायुपः क्ष्याक्षिप्रमुच्यमानाभ्युताः किश्चिपिकबदुलास्तकमशेर्पणजयन्मूगाएजमूमा तनावनोत्पयंते । किञ्चिपिकस्थानापुतः सन्ननंतरनवे वा मानुषत्वमवाप्य पर्यज्ञमूको ध्यक्तवार समुत्पद्यतइति । तथा (तममूयत्नायेति) तमस्त्वेन जात्पंधतया थत्यंता गततया था तथा जातिमूकत्वेनापगतबारह प्रत्यागनीति । तदनून सनु ते गतीधिकानां परमार्थतः सावद्यानुष्ठानादनिवृत्तानामाघारमादित्रनमन्मायोग्य नांग नाजो तत्प्रत्ययिक सापयं कर्माधीयते । तदेततानप्रत्यापिकं बादशं पारपान मारण्यातमिति ॥१॥ इच्चियाई चालस किरियामणाईदपिएणं समणणया माढणे णवा सम्म सुपरिजाणिवाई नवंति ॥२२॥ थर्थ-एरीते ए वारे किया स्थानक तेने (दविएणं के०) मुनि नमन पांम्प एग ने -श्रमण तथा ब्राह्मणो होय तेणे (सम्मंसुपरिजाणिवहानति के.) मम्मर मां संसारना कारण जाणीने. प्रत्यारण्यान परिक्षायें परिहरवा ॥ २२ ॥ ॥ दीपिका-उपसंहारमाह । (श्त्यादि) इत्येतान्यनर्पदंडादीनि मास शिवारपा नानि कर्मथितावणादयः संपमा सपियते पत्यासी इशिकरतेन श्रमऐन माना का वारिति प्रनिर्यस्य समाहनस्तेन सम्पक सुपरिदातव्यानि संसारकारणाननि दादा, परिदतव्यानि जयंति ॥ १२ ॥ ॥टीका-सप्रितमेतेषां हादसानाम पुपसंहारापंमार (इत्यादितिर . . . रायधनपतासघ वादाउरका जनागम सग्रह नाग उसरा. JOU एटले वडीनीत, श्रने पासवण एटले लघुनीत, खेतसिंघाणजाल एटले 1. नाकनो मेल, लेप्म, शरीरनो मेल, तेने पारिष्ठापन एटले परतवया क समितो, (मणसमियस्स के०) मनसमितवंत, (चयसमियस्स के०) वंत, (कायसमियस्स के०) कायसमितवंत. (मण्गुनस्म के) 1, (वयगुत्तस्स केए) यचनगुप्तें गुप्तो, ( कायगुनस्स के.) कायगुने नदियस्स के०) गुप्तेंहिय एटले इंडियोनो गोपवनार. (गुनबंनयारिम्स ब्रह्मचारी, एटले नववाडे विशुद्ध, ब्रह्मचर्यनो पालनार, (घाउनंगछ क) उपयोग सहित सावधान पणे चालनार, (थाग्नंत्रिमाणम्मक) रो उनो रहेनार, (थाचनंजिसियमाणस्स के०) सावधान पणे येसनार, (घा एस्त के०) सावधान पणे शयन करनार, (धारनंनुकमाणम्ग) णे नोजन करनार, (यानंनासमाणस्स के० ) सावधान पणे योजना, पिडिग्गहंकंबलंपायपुंबणंगिएहमाणस्सया के०) सावधान पणे नप, पार पुंठणने सेतो, तथा (णिरिकामाणस्सया के..) निदप पटले नने गा मूफतो, तथा (जावचकूपम्हणियायमयि के) रिबहुना पायत पद इटले मिपोन्मिय मात्र, ते पण उपयुक्तः पणे करतो. एगो ज मा तेने एवं. रेयाइरियावदियानामक के० ) समकिरिया इग्यिायहि नाम पर केवीचे, तोके (अधिविमायाके) विविध प्रकारे जेनी मानाने एवी पाने किया केवतीने पण लागे, कारण केवली पाग सयोगी ने मांगी जोर रावार पण मिना ताप माहे पाणीनी पे निमत रही. नदी, मेरा क्रिया लागे. (साके) ने किया कपाप विना ( पटमासमा २०) रे (वमा के.) बंधाय. (पुता फे०) फरशे, तपा (वितीरमा समयने विपे वेदाय एटले एर्नु वेदयं पाय. धनं नापंसारडा समयने विषे निराय एटले पन निर्डर पाप. ते रहे है. (गा वेश्यालिडिना के०) ते शिया बंधाए. फरमाए, नदिगए. वंदापायने नि कारण माटे कर्मबंधनी स्थिति कपायितने ते ऽग्यिावहिना पाती होप नन पके, फपाय पालाने सापगयिक मर्मबंधापले. परंतु ने श्राप,ऽपिरहिदाला कारणे ते ऽरियान हि शिया (सेकाले के.) ने हामिसरा प्रहार (प्रकम्मयापिनवंति के) घरमता परोप.एटर्म हिलांप. गज रिपावहिनिया लागे. एरीने नि तहने नव पिरम कर्म बंधाय. ए तेरमो झिया पानकरियावहि बनाने मां.":: . - wA - TV राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग सरा. Jog धं बदुव्ययंच ४ । तदेवं सारकिया प्रथमसमये बस्टष्टा वितीयसमये उदिता निजी जो स्यात् । (सेयंकालेत्ति ) एप्यत्काले बागामिनि तृतीयसमये तत्कर्मापेक्ष्या कर्मतापि वति । एवं खलु तस्य वीतरागस्य तत्प्रत्ययिकमीर्याप्रत्ययिक कर्माधीयते बध्यते तत्रयोदशं कियास्थानमारख्यातं । ये पुनस्तस्मादन्ये प्राणिनस्तेषां मिथ्यात्वाविरतिम गदकपाययोगनिमित्तः सांपरायिकोवंधः स्यात् । केवलयोगनिमित्तस्तु वीतरागस्यैव । च दिसमयस्थितिकति ॥२३॥ सोहं ब्रवीमि येऽतीतायेच प्रत्युत्पन्नाये चागामिनोहतो गवंतः सर्व ते एतान्येव त्रयोदश क्रियास्थानानि यनापिपु पंते नापिप्पतेच विपाक प्रज्ञापितवंतः प्रज्ञापयंति प्रज्ञापयियंतिच । तथैतदेव त्रयोदशं क्रियास्थानं सेवित तः सेवंति सेविप्यंते च ॥ २४ ॥ टीका-थयापरं त्रयोदशं कियास्थानमीर्यापथिकं नामारल्यायते । रणमीर्या त सन्यास्तया वा पंथाईपियस्तत्र नवमीर्यापथिकमेतच्च शदव्युत्पत्तिनिमित्त । प्रवृत्तिनिमि * विदं सर्वत्रोपयुक्तस्य निकपायस्य समीदितमनोवाकायक्रियस्य या क्रिया तया यत्कर्म नदीर्यापयिक सेव वा क्रिया योपथिकेत्युच्यते । सा कस्य नवतिं किंनूता वा कोहकर्मफ जावा इत्येतदर्शयितुमाह । (इहखखुश्त्यादि) इह जगति प्रवचने संयमेवा वर्तमान स्य । खलुशब्दोऽवधारणेऽलंकारेवा । यात्मनोनावयात्मत्वं तदर्थमात्मत्वार्थ संवृतस्य मनोवाकार्यः परमार्थतएवंनूतस्यैवात्मनावोऽपरस्य खसंवृतस्यात्मतत्त्वमेव नास्ति "सद्भूतात्मकार्यकारणात् । तदेवमात्मार्थ संवतस्यानगारस्येर्यापथिकादिनिः पंचनिः समितिनिर्मनोवाकार्यः समितस्य तथा तिसृनिर्गुप्तस्य । पुनर्गुप्तिग्रहणमेतानिरेव यतिनिर्गुतोनवतीत्यस्यार्थस्याविर्भावनायात्यादररज्यापनार्थ वेति । तथा गुप्तेश्यस्य नवब्रह्मचर्यगुत्युपेतब्रह्मचारिणश्च सतस्तथोपयुक्तं गवतस्तिष्ठतोनिपीदतोमुनेस्त्वक्यत. नां कुर्वाणस्य तथोपयुक्तमेव वस्त्रं पतग्रहं कंबलंया पादपुंउनकं वा गृपहतोनि पितोया यावचनः पक्ष्मनिपातमप्युपपुक्तं कुर्वतः सतोऽत्यंतमुपयुक्तस्याप्यस्ति विद्य ते विविधा मात्रा विमात्रा तदेवंविधा सूक्ष्मा दिपक्षसंचलनरूपादिकेर्यापथिकानाम क्रिया केवलिनापि कियते । तथाहि । सयोगी जीवोन शक्नोति वामप्येकं निवतः ३ स्थातुमग्निना ताप्यमानौदकवत्कार्मणशरीरानुगतः. सदा परिवर्तयन्नेवास्ते । तथा चोक्तं । केवली नंते यस्सिसमयं सिजेसुथागासयएसेस इत्यादि । तदेवं केवजिनोपि सूक्ष्मगात्रसंचारानवंतीहच कारणे कार्यापचारानया क्रियया यद्दध्यते कर्म तस्य कर्मणो । यायवस्थास्ताः क्रियाः । ताएय दर्शयितुमाह । (सापढमसमपेइत्यादि) पासाव कापिणः किया तया यध्यते कर्म तत्प्रथमसमयएव व स्टटंचेति रुत्वा तकियंवर : राय धनपतसिंघ वाहापुरका जैनागम संग्रह नाग असरा. 300 धं बहुव्ययंच ४ । तदेवं सारक्रिया प्रथमसमये वक्षस्टष्टा वित्तीयसमये उदिता निजी का स्यात् । (सेयंकालेति ) एप्यत्काले धागामिनि तृतीयसमये तत्कर्मापेक्ष्या कर्मतापि वति । एवं खलु तस्य वीतरागस्य तत्प्रत्ययिकमीर्याप्रत्ययिकं कर्माधीयते बध्यते । तत्रयोदशं क्रियास्थानमाख्यातं । ये पुनस्तस्मादन्ये प्राणिनस्तेपां मिथ्यावाविरतिप्र दकपाययोगनिमित्तः सांपरायिकोवंधः स्यात् । केवलयोगनिमित्तस्तु वीतरागस्यैव च दिसमयस्थितिकइति ॥२॥ सोहं ब्रवीमि येऽतीतायेच प्रत्युत्पन्नाये चागामिनोहतो गवंतः सर्वे ते एतान्येव त्रयोदश क्रियास्थानानि अनापिपु पंते नापियंतेच विपाक प्रज्ञापितवंतः प्रज्ञापयंति प्रज्ञापयिष्यंतिच । तथैतदेव त्रयोदशं क्रियास्थानं सेवित तः सेवंति सेविप्यंते च ॥ २४ ॥ ॥ टीका-यथापरं त्रयोदशं क्रियास्थानमीर्यापथिकं नामाख्यायते । रणमीर्या त यास्तया वा पंथाश्र्यापथस्तत्र नवमीर्यापथिकमेतच शब्दव्युत्पत्तिनिमित्तं । प्रतिनिमि विदं सर्वत्रोपयुक्तस्य निकपायस्य समीक्तिमनोवाकायक्रियस्य या क्रिया तया यत्कर्म नदीर्यापथिकं सेव वा क्रिया र्यापथिकेत्युच्यते । सा कस्य नवति किंनूता वा कोहकर्मफ जावा इत्येतदर्शयितुमाह । (इहरवबुश्त्यादि) इह जगति प्रवचने संयमेवा वर्तमान स्य । खलुशब्दोऽवधारणेऽलंकारेवा । थात्मनोनावयात्मत्वं तदर्थमात्मत्वार्थ संवतस्य मनोवाकार्यः परमार्थतएवंनूतस्यैवात्मनावोऽपरस्य त्वसंवृतस्यात्मतत्त्वमेव नास्ति सद्भूतात्मकार्यकारणात् । तदेवमात्मार्थ संवतस्यानगारस्येर्यापथिकादिनिः पंचनिः समितिनिर्मनोवाकायैः समितस्य तथा तिसृनिर्गुप्तस्य । पुनर्गुप्तिग्रहणमेतानिरेच गुप्तिनिर्गुप्तोनवतीत्यस्यार्थस्याविर्भावनायात्यादरख्यापनार्थ वेति । तथा गुप्तेश्यस्य नवब्रह्मचर्यगुस्युपेतब्रह्मचारिणश्च सतस्तथोपयुक्तं गतस्तिष्ठतोनिपीदतोमुनेस्त्वक्वतं. नां कुर्वाणस्य तथोपयुक्तमेव वस्त्रं पतग्रहं कंबलंवा पादपुंठनकं वा राहतोनि पितोवा यावचक्षुः पक्ष्मनिपातमप्युपयुक्तं कुर्वतः सतोऽत्यंतमुपयुक्तस्याप्यस्ति विद्य ते विविधा मात्रा विमात्रा तदेवंविधा सूक्ष्मा दिपक्षमसंचलनरूपादिकर्यापयिकानाम क्रिया केवलिनापि क्रियते । तथाहि । सयोगी जीवोन शक्नोति यमप्येकं निश्रतः स्थातुममिना ताप्यमानीदकवत्कार्मणशरीरानुगतः सदा परिवर्तयन्नेयास्ते । तथा चोक्तं । केवली नंते थस्तिसमयं सिजेसुथागासयएसेतु इत्यादि । तदेवं केवनिनोपि सूदागात्रसंचारानवंतीहच कारणे कार्योपचारानया क्रियया यवध्यते कर्म तस्य कर्मणो यायवस्थास्ताः क्रियाः । ताएव दर्शयितुमाह । (सापढमसमयेऽत्यादि) यासाव कापिणः क्रिया तया यद्दध्यते कर्म तत्प्रथमसमयएव व स्टटंचेति रुत्वा तक्रियय बम ..

रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. ए मिलकणं कागिणिलकणं ॥२६॥ सुनगाकर उनगाकरं गलाकर मो दणकर आदच्चाणे पागसासणि दवहोम खत्तियविडं चंदचरियं सूरच रियं सुकचरियं वहस्सश्चरियं नकापायं दिसादादं मियचकं वायसपरिमंगलं पंसुवुद्धि केसवुद्धि मंसहि रूदिहिवेतालिं अथ वेतालिं नसोवणिं तालघाडणिं सोवागिं सोवरिं दामिलिं कालिंगिंगो रिंगंधारि नवतिणि नुप्पयणि जंजणि यंजणि लेसणि आमयकरणिं विसल्नकरणि पकमणि अंतहाणि आयमिणि एवमाश्यान विजान अन्नस्स देनं पति पाणस्स हेवं पञ्जति वचस्स दे पति लेण स्स देवं पति सयणस्स देवं पति अन्नेसिंवा विरूवरूवाणं का मनोगाण देनं पति तिरिवं तेविङ सेवेति ते अणारिया विष्पडि वन्ना कालमासे कालं किच्चा अन्नयराई आसुरियाई किचिसियाइंग णाई नववत्तारो नवंति ततोवि विप्पमुच्चमाणा नुकोएल मूयताए तम अंधयाए पच्चायति ॥२॥ थर्थ-हवे जे काइ ए तेरमा क्रियास्थानकने विपे पाप न कयुं, ते कहेते. (यपुत्तरंच के०) जे कांश तेरमा क्रियास्थानकने विपे नकेवाएं ते थागले ग्रंथे कहिए वैए (पुरि विजयं विनंगेमाइरिकस्सामिके०) दवे पुरुपविषय थथवा पुरुषविजय एटले केटला एक पल्पसखवंत पुरुपनो विनंग एटले ज्ञान किया विशेष कही (इहरखलु के०) था मनुष्य स्त्रने विपे निभे थकी (णाणापमाणं के०) नाना प्रकारनी जेनी प्रज्ञा तथा (णाणादाणं २०) नाना प्रकारें जेनो थनिमायने (पाणासीजाणं के०) नाना प्रकारे जेनो याचा वे (णाणादिछीणं के) नाना प्रकारे जेनी दृष्टीने एतावता त्रशेने वेसठ जेनुं प्रमा वे. तेकारणे नाना दृटिना जाणवा (णाणारूणं के०) याहार, विहार, शयन, था रण, यान, वाहन, गीत, थने याजिनादिकनेविपे जुदी जुद्री जेनी रुचिठे. (पाणारं पाणं के०) तथा नाना प्रकारना जेना थारंन एटले कपण, पशुपालन, शिल्पकर्म, त्यादिक जेने थारंन. (णाणासवसाणं के०) नाना प्रकारना गुनारान अध्यवसाय णेकरी (संजुनाणं के०) सहिंत जे पवे. (णाणाविहपावसुपासपणं के०) तेना ए पागलजे केहेशे ते प्रमाणे, नाना प्रकारे पापश्रुताध्ययन (एवंनव के०) एम होय. २५॥ (तजहा के०) ते कहेते. (नोमं के०) नमिनिति एटले नूमिकंपादिक जे ग्रंप रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ११ नसोचणिके) चपस्वापिनी विद्या, (तालुघाडणिके०) ताला उघाडवानी विद्या; तालो पहनी (सोवागि के०) चांमालिपीश्वापकी विद्या, (सोवरिंके०) शांवरी विद्या. (दा नलिके) झविडीविद्या (कालिंगिके०) कालिंगी विद्या, (गोरिके०) गोरी विद्या (गंधार 50) गांधारी विद्या, ( उवतिर्षि के० ) अवपतनी नीचे पाडवानी विद्या, (नप्पयर्णि 50) उत्पतनी एटसे चे जवानी विद्या. (जनष्केि०) जूंनणी विद्या, (थंनपिके०) ननी विद्या (लेसपि के०) श्लेपनी विद्या (थामयकरणिं के० ) श्रामय करणी द्या (विसलकरणिं के) विशल्य करणी विद्या (पक्कमणिं के०) प्रक्रामणी फेर चडा नी विद्या (अंतवाणिं के०) अदृश्य करणि विद्या (थायमणिं के०) यात्मणी वि T, (एवमाश्या विजा के) इत्यादिक विद्याउ थादि शब्दथकी प्रत्यादिक वि उसेवी ते विद्याने जे शास्त्रो थकी जाणीये. तेवां शास्त्रो जणीने पाखंमी, परद बनी अथवा गृहस्थ, अथवा स्वपदीक इव्यलिंगी साधु ते ए पूर्वोक्त विद्याउने अन्नस्सहेवं के) थन्नने यथें (पञ्जति के ) प्रयुंजे (पाणस्सहेपचंति 0) पाणीने थर्थं प्रयुंजे (वनस्सहेपउजति के०) वस्त्रने अर्थ प्रयुंजे (लेण सहेतपउजति के) उपाश्रयने थर्थं प्रयुंजे ( सयणस्सहेवंपति के ० ) शयनने थै प्रयुंजे (थन्नेसियाविरुवरूवाणंकामनोगाणहेपचंति के० ) अथवा वीजा नाना प्रकारना कामनोगने थर्थ प्रयुंजे ते पुरुप (तिरिखं तेविङसेवेंति के ) तिरछि टले रूड़ा थनुष्ठाननी हणनारी एवी ते विद्याने सेवे ( तेषणारियाविप्पडियन्ना के०) - अनार्य जाणवा. यद्यपि क्षेत्रं करी थने नापायें करी तो थार्य तथापि, मिय्यान्व ॥ श्रासेवन यकी. थनार्य कर्मना करनार, धनार्य, अनाचारी, केवाय ते (काल मासे कालं किच्चा के०) थायुप्यने ये कालने अवसरे काल करीने थज्ञान तपने प्र नाणे यद्यपि देवलोकें जाय तथापि ते (धन्नयराइं थासुरियाई किबिसिया वाणाईन वत्तारो नवंति के० ) तेनू थनेरा बासुरी फिश्चिपिकादिक स्थानकोने विपे उपजवू नाय. (ततोविविष्णमुन्नमाणाके०) त्यां थकी चवीने (सुलोके) वली मनुष्यमा उपजे को केवा थाय तोके (एल के) घेरा थाय. (मूयताए के.) मुंगा थाय, (तम प्रधयाए के०) यांधला एवा ते जीव थाय. त्यार पठी (पञ्चायंति के० ) नग्क तिर्य बादिक गतिने विपे परिव्रमण करे अधर्मपद थाश्री एटले व्रतधारीने पापनो विपाक हो. हवे गृहस्थ उद्देशिने थधर्म पद कहे. ॥ २७ ॥ ॥ दीपिका-सांप्रतं त्रयोदशसु क्रियास्थानेषु यत्रोक्तं पापस्थानं तदाह । इदमुनरं अस्माक्रियास्थानप्रतिपादनाउत्तरं यदन्न नोक्तं तउत्तरग्रंथेनोच्यते । चसमुच्चये ।

चर्प-पती पण वाईकुमार कहे। के, (यायानियोगेण के० ) वचननें थानपत्र परों एटले (जमावहा के०) वचन मात्र बोलता था पण जे पाप लागे, (दर) रिसंतापमुदाग्हिा के.) ताहा ते, वचन विवेकी पुरुष न बोले. (यमेरेर दोन माद्या पुरुष होय ते न यौने, के जे बजमिन पुरुष, थने पुरुषने पाकि दशावती पण यामारज कहने के, (लव्यध्यहोवतु फे) सनी तमने एवं दाना पकगने जाणिज्य, जे नमानें विज्ञान ते पचार कर्मकार, ते स्टीरीने चितयां, (समुथवरघा के) तपाTER ए३२ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं ऽनार्यएवा कः संनयः पिण्याकमियां पुरुपवु यतोवागप्येपाऽसत्या कथिता तस्माधि स्याककाप्टादावपि प्रवर्तमानेन जीवोपमईनीरुणा साशंकेनैव प्रवर्तितव्यं ॥३॥ ॥ टीका-परपदं दूपयित्वाईकः स्वपक्षावि वनायाह । (जट्टमहेयमित्यादि) का मस्तिर्यकु यादिशः प्रज्ञापनादिकास्तासु सर्वास्वपि दिक्क सानां स्थावराणां च जंतूना यवसस्यावरत्वेन जीवलिंगं चलनस्पंदनांकुरोजचदम्लानादिकं तदिज्ञायते जूतान्ति कया जीवोपमात्र नविष्यतीत्येवंबुझ्या सर्वमनुष्ठानं जुगुप्समानस्तरुपमई परिहरन् । देत् कुतोप्यतः कुतोस्तीहास्मिन्नेवंनूतेऽनुष्ठाने क्रियमाणे प्रोच्यमाने वास्मत्पदे पुप्मा पादितोदोपइति ॥ ३१ ॥ श्रधुना पिण्याके पुरुपवुझ्याऽनवमेव दर्शयितुमाह । (! रिसेत्यादि ) तस्यां पिण्याफमा पुरुपोयमित्येवमत्यंतजडस्यापि विज्ञप्तिरेव नामित स्मायएवं वक्ति सोऽत्यंतोपुरुषस्तथान्युपगमेन दुशब्दस्यैवकारार्थत्वेऽनार्यएवासौ यः पुर पमेव खलोपमिति मत्वा हतेपि नास्ति दोष इत्येवं वदेत् । तथाहि । कः संनवः कि पुरुपयुरेरित्यतोयागपीयमीहगसत्येति सत्वोपपातकालात निःशंकप्रहार्यनासोरगे निर्विवकतया वचते तस्मात्पिण्याककासादावपि प्रवर्तमानेन जीवोपमई नीरूणास शंकन प्रयनितव्यमिति ॥ ३२ वापानियोगेण जमावदेडा, पो तारिसं वायमुदादरिका ॥ माणमेयं वयणं गुणाणं, पो दिस्किए यूयसुरालमेयं ॥३३॥ लये अहो एव तुम्ने, जिवाणुनागे सुविचिंतिएव॥ पुर्व समुदं थ वरं च पु, नलोइए पाणितले दिएवा ॥३४॥ तपा ढुंबहाने वाला, यनें बाजाने दूंबटुं, इत्यादिक वचन गनम पुरुष न यो बामुले तमे तव पाया. (जिवाणुनागेमुविनिनिल के) तथा तमें भरना

राय धनपतसिंघ वाहाउरका जैनागम संगद नाग उसरा. ए३३
झाने करी तमारो यश पूर्व थनें पश्चिम समुइ सुधी पहोतो, विस्तार पाम्यो, (ग्लोए
पाणितजेहिएवा के)तथा तमोयें एवे विज्ञानं करी, अवलोकन करवे करी, एलोकने
पापितलस्थितनी पेठे अवलोक्यो, तो यहो! थमें तमारा विज्ञानना थतिशपर्नु
वर्णन शुं करियें? एवं तमारा सरखं ज्ञातापणुं क्यांही पण देखातुं नथी,जे खलापिथ
में पुरुष, तथा तुंबडु,थने वालफनो अंतर का पण जणाय नहीं, तो वली दवे जाण
पणामां वाकी पण झुं रडं? ॥ ३० ॥
॥ दीपिका-वाचानियोगोवागनियोगस्तेन यदावहेकुर्यात् पापं कर्म तादृशीं वाचं
नोदानेन्न वदेत् एतवचनं गुणानामस्थानं दीदितोन ब्रूयात् उदारं सुनु निःसारमिति
यत्वलेपि पुरुषः पुरुषोपि खलः थलायुकं वालका वालकोवाऽसावुकमिति निःसारत्वमि
त्यर्थः॥ ३३ ॥थहो ! एवमंगीकृते सति युष्मानिरथानंतरमर्थस्तत्वं सब्ध जीवानामनु
कर्मविपाक नागः सुविचिंतितः एवंनतेन ज्ञानेन नवतां यशः पूर्व समुश्मपरं च
गतमित्यर्थः । नवनिरवलोकितएवार्य लोकः पाणितलस्थितश्चेति ॥ ३४ ॥
॥ टीका-किंचान्यत् । (वायानियोगेणमित्यादि) वाचानियोगोवागनियोगस्तेना
पि यद्यस्मादायहेल्पाप कर्म ततो विवेकी नापागुणदोपझोन ताशी नापामुदाहरेनानि
दध्याद्यतएवं ततोऽस्थानमेतवचनं गुणानां नहि प्रबजितोयथायस्थितोर्यानिधारयेत
उदारं सुष्टु परिस्थूरं निःसारं निरुपपनिकं वचनं न ब्रूयात् तयथा पिल्याकोपि पुरुषः पुरु
पोपि पिण्याकस्तयाऽसाबुकमेव बालकोवालकएवाऽलाचुकमिति ॥३३ ।। सांप्रतमाईक,
मारएव ते निटुकं युक्तिपराजित संत सोचुतं बिनणिपुराह । (सत्यादि) यहो पुप्मा
निरथानंतर्य एवंनतान्युपगमे सति लब्धार्थी विज्ञानं ययावस्थित तत्वमिति तथापगतः
सचिंतितोनवनिर्जीवानामनुनागः कर्मविपाकस्तत्पीति तथैवंनतेन विज्ञानेन नवता
पशः पूर्वसमुश्मपरंच पृष्ठं गतमित्यर्थः। तथा नवनिरे विधविज्ञानापजोकनेनायजी
कितः पाणितलस्थश्वार्य लोकइति थहो! नवतां विज्ञानातिशयोयत नवंतः पि
स्याक पुरुपयोर्वालालायुकयोवी विशेपाननिया पापस्य कर्मणोपर्यंत मायानामा
कल्पितवंतति ॥ ३ ॥
जीवाणुनाग सुविचिंतयंता, आदारिया अन्नविदायसोदिन
वियागरे उनपनपजीवि, एसोणुधम्मोपद संजयाणं ॥ ३५ ॥
सिणायगाणं तु ज्ये सहस्से,जे नोयए निशएनिसुपाणं ॥ध
संजए लोदियपाणि सेऊ, शिपात गरिदमिदेव लाए ॥३६॥

दाहोपरहितेनानाहारेणाहारं रुतवंतोनतु यया नवता पिशिताद्यपि पात्रपतित नही दोपाय तथा उन्नपदं मातृस्थानं तेनोपजीवी सन्न व्यागृणीयात् मायया न वदेदित्यर्थ। एपपचापोऽनुधर्मश्ह जैनमते संयतानां साधूनां थर्हदनुष्ठानानंतरं स्यादित्यनुपम नीशासनप्रतिपन्नाः सर्वशक्तिमागांनुसारिणोजीवानामनुनागमवस्थाविशेष तापमान पीडो वा सुष्टुधिचिंतयंतः. पोलोचतोन्नविधी शुधिमाल्टतवंतः सीरुतयंतीक्षिचता ए३४ क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. थर्थ-दवे बाईकुमार जैनमतनी स्थापना करेठे. (जीवाणुनागंसुविचिंतपता के जिनशासनने विपे प्रतिपन्न जे पुरुप ते, जीवनी थानाग यवस्थाविशेप, तेनुं मर्दन जेपी डानी उत्पत्तिरूप उःख तेने रुडी रीतें चिंतवता थका, (थाहा रियायन्नविहायसोहि के थाहारिया एटले धन्नपाणीने विपे विगुपता थादरेने. एटले बहेंतालीश दोप रहित एझे विशु थाहार लिये, परंतु तमारी पेठे मांसादिक पण, पात्रे पड्यो दोष नणी न थाच. तेम तेने नथी ? अनें तमे तो केवागे, तो के (नवियागरेग्नपउपजीविके) छिन्नपदार जीवि एटले हिंसाने स्थानकें करी उपजीवन करोतो, पण त्यादिक वचन प्रसिन्नपणेन बोलो. तेवा जैनमतना धारक पुरप न होय? (एसोषुधम्मोहसंजयाणं के) ए पूर्वाल निर्दोप थाहारने लेवे करी, ब कायनें पालवे करी, तीर्थकरने अनुयायि, होय ते संपत र टले साधुनो धर्म जाणवो ॥३५॥ वली थाईकुमार कहे, यु कहे? तो के, (सिणायन तुज्वेसहस्से के०)स्नातक जे बौद्धमति दर्शन धारक तेना बे हजार निकुक एटले शाक्य पुत्रीयधर्म प्रवर्नता निकुक तेने (जेनोयएनिएनिस्कुयाणं के०)जे पचन पाचनादिक किया करीने नित्य जमाडे, तेने लान थायजे, पुण्य थायने, एवं तमे कहोनो परंतु, (थसंजए लोहियपालिसेक के) ते असंपत लोहितपाणि एटले जेना हाथ सदा काल लोहिये करी खरडयावे तेवो ते थनार्य पुरुप, (णियवतीगरिहमिहेवलोए के) प्रथमतो था लोकमांहेज गहीं पामे, थने परलोकें परनवे वर्गतिमा जाय. केमके एवा सावधानुछ नना करनार, बनद बने थपेय, जे दान, तेना अनुमोदनार एवा कुपात्रने जे दान देवं. ते कर्म बंधन कारण ॥ ३६॥ ॥ दीपिका-सोपहासमुक्त्वाईकमुनिः स्वपक्षमाह जिनमतप्रतिपन्नाः जीवानुनाग रात विचिंतपंतोऽन्नविधी शुधिमाहतवंतः स्वीकृतवंतः। नयतां तु मांसायपि पात्रपतिन । ॥३५॥ स्नातकानां वौधानां निष्णां नित्यं यः सहसायं नोजयेदित्युक्तं प्राक् ताप ति । थसंयतः सन् रुधिरक्तिनपाणिरिदेव लोके सगही नियत निधयेन गति॥३॥ ॥ टीका-तदेवं परपई दूषयित्वा पदस्थापनायाह । (जीवाणुनागमित्यादि ) , राय धनपतसिंघ वाहाजरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. ए३५ पायेति । तथा उन्नपदोपजीवी मातृस्थानोपजीवी सन् न व्यागृणीयादेपोनंतरोक्तोऽनु पक्षाधर्मानुधर्मस्तीर्थकरानुष्ठानादनंतर नवतीत्यमुना विशिष्यते। इहास्मिन् जगति प्रवच ने वा सम्यग्यतानां सत्ताधूनां नतु पुनरेवंविधोनिट्राणामितियञ्च नवनिरोदनादेरपि प्राएवं गसमानतया हेतुभूततया मांसादिसादृश्यं चोत्पद्यते तद विज्ञाय लोकतीतरीपमते । तथाहिापास्यंगत्वे तुल्येपि किंचिन्मांतं किंचिचामांसमित्येवं व्यवहियते तद्यथा गोदीररु धिरादेनदयानक्ष्यव्यवस्थितिस्तथा समानेपि स्त्रीत्वे जार्याश्ववादी गम्यागम्यव्यवस्थि तिरिति। तथा शुष्कतर्कदृष्टया योयं प्राण्यंगत्वादिति हेतुर्नवतोपन्यस्यते। तयथा “नपीप नवेन्मासं, पाएपंगत्वेन हेतुना ॥ थोदनादिवदित्येवं, कभिदाहेति तार्किक" ॥१॥सो सिधानकांतिकविरुदोपडप्टत्वादपकर्णनीयः । तथाहि । निरंशत्वावस्तुनस्तदेव मांसंत देव च प्राप्यंगमिति प्रतिहाथैकदेशाद सिमः । तद्यथा नित्यः शब्दोनित्यत्वादय निमा संगं ततः सुतरामतियोव्याधिकरणवायथा देवदत्तस्य गृहं काकस्य कानिधानकाति कोपि श्वादिमासस्यानक्ष्यत्वादय तदपि कचित्कथंचिकेपीचियमिति चेदेवं च सत्य वादेयत्वादनकोतिकत्वं । तथा विरुझाव्यनिचार्यपि यथार्यहेतुर्मासस्य नक्ष्यत्व साधयत्येवं बुझांस्त्वामपूजात्वमपि तथा लोकविरोधिनीचे प्रतिज्ञा। मांसोदनपोरसा म्यादृष्टांतविरोधश्चेत्येवं व्यवस्थिते यक प्राग्यथावुझानामपि पारणाय फापतएतदि ति तदसाध्विति इति स्थित ॥३५॥ थन्यदपि निटुकोक्तमाकुमारोऽन्य दूपपिनुमान (सिणायगातुश्त्यादि) स्नातकानां बोधिसत्वकल्पाना निहाणा नित्यं यः सहस्र यं नोजयेदियुक्त प्राक् तर्पयत्यसंयतः सन रुधिरस्तिनपाणिरनार्यश्च गहीं निंदा सुगुप्साप दवीं साधुजनानामिद लोकएव निभयेन गछति परलोके वाऽनार्यगम्यो गति पातीति।२९॥ यूलरनं श्द मारियाणं,अनितं च पगपएता॥ तं लोणते लेण वरूडेता, सपिप्पलीयं पगरंति मंसं ॥३७॥ तं मुंजमा णा पिसितं पनूतं, बलिप्पामो वयं रएणं ॥श्वेव मासुथ मकधम्म, अणारिया वाल रसेसु गिझा ॥ ३७॥ थर्थ-वली पण थाईकुमार ते कुमतिना मतनी बात कहे. के,(पूर्व के०) महां टी कायायें उपचित मांस शोणित युक्त एवो, (वरनं के) धरण तेने (इह के.) था शाक्पना शासनने विपे संपनी नातिने थय (मारियाणं क)विनासमारीने (दिनचपगप्पएना के) दिए नोजन कापीने (ताणतण्टवाटे) मोसने पुण, थने तेल साथै पचावीने, (सपिप्पलीपगतिमंस i , सातामहमने उमे,(मनिगावमजाणमाणा:०)ने थहानी मानिin परमनन करे, तथा (दायाधिएमाश्यामिया के) मांगनदी ए३६ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. हित मांस करे ॥ ३० ॥ एवं मांस करीने पठी झुं करे,? ते कहे के, (तेजनार पिसितंपनूत के) ते मांस, प्रनूत एटले घणुं जमतां थकां नोगवतां थका एम हेने के, (एउवजिप्पामोवयंरएणं के) थमें एनी पापरूप रजें करी क्षेपाता ना येवमासुथणयम्मं के) एवं वचन कहे, ते थनार्यधर्मी जाणवा, कारण ते धृष्ट पणुं थादरे. (श्रणारियाबालरसेसुगिया के०) ते थनाचारी बाल. एजे जानी रसग्रही थका एवां वचन कहेठे ॥ ३० ॥ ॥ दीपिका-याईकएव तन्मतमाह । स्थूलमुरनं इह वीथमते हत्वा अरिष्टनर कल्या तन्मांसं लवणतेलान्यां संस्कृत्य सपिप्पलीकं कुर्वति ॥३७॥ तपिशित में अनून मुंजानाथपि वयं रजसा नोपलिप्यामहे । एवमनार्यधर्मा उटसजायाचना शानायांवाला रसेपु मांसा दिए गृक्षाः ॥ ३० ॥ ॥ टी-एवं तायसापयानुधानानुमंत्रणामपावनूतानां यहानं तत्कर्मबंधायेदपुर । सिंघान्यत् । (पतंगरप्रमित्यादि) याकुमारएव तन्मतमाविष्कुर्वन्निवमाह पूर्ज कर सायमुपनि मांसगोणितपुरबमूरणकमिद शाक्पशासने निष्कसंघो देशेन व्यापार पानपिता नपरिटननंय प्रकलपित्वा तमुरत्रं तन्मसिंच लवणतेलान्यामुपसंरहण पारपिला गपिचलीमाश्यसमन्धित प्रकर्पण नणयोग्यं मांसं यतीति ॥ ३१ र पनि नापिनुमान (तनुजमाणाश्त्यादि ) तपिशित शुकशोगितम नमनार न जानाति न तजसा पापेन कर्मणा न यमुपजिष्यागनश्यांक सपनाःोग्नानामिव धर्मः सनायोयेषां ते तथानायकर्ममारित्यागनायगार इस हालाकिहितवापुन मांसादिकपु गृहाययुपपन्नाः ॥ २० ॥ जे पावि नजति नदपगारं, संवंति ते पावमजाणमाणामा न एवं कमला करेंती,यायाधिएमा बुझ्या मित्रा ॥३ला सोशि जीमादयध्याए, मावडदोसं परिवडायंता ॥ तस्संकिणी नियोनापाना, दिननं परिवयंनि ॥ ॥ . ई-रहे ने मिलन एनो दिशा कडेने. (जेयाविनितदष्पगार के rela स्टमेंट ने ममातिए पनि दीप से मरन राय धनपतसिंघ बादाजरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. ए३७ नधी एवीथसत्य वाणी पण बोले नहिं. किंबहुनाः वधारे गुंकहियें॥३॥ हवे मासादिक तो धनय कहेवाय, त्यारे वीजो थाहार साधुनें धनदय होय के नहीं ? त्यां कहे। के, वीजो पण सदोप थाहार, साधुनें परिदरवो (सवेसिंजीवाणदयध्याए के०) स वं जीव एशियादिक तेनी दयाने थथे, दयाने निमत्ते (सावजदोसंपरिवङयंता के०) साचद्य जे थारंजादिक, तेने महा दोपरूप जाणी, परिहरता थका (तस्संकिणोइसि योनायपुत्ता के०) ते सावद्यना दोप थकी शंकाता एटले वीहिता एवा महारुपीवर ज्ञात पुत्र श्रीमहावीर देव तेमना शिष्यो होय. ते ( नदिनपरिवजयंति के) हि एनत एदले जे साधुने देवाने थर्थेज कल्पेलो एवो थाहार होय, तेने परिहरे वर्जे. ए साधुनो धाचार जाणवो ॥ ४० ॥ ॥ दीपिका-ये बोलायपि तथाप्रकारं मांस मुंजते ते पापमजानंतोनिर्विवेशिनः सं तः सेवंते । यमुक्तं । " हिंसामूलममेध्यमास्पदमलं ध्यानस्य रोस्य यादीनत्सं रुधिराधि सं कमिगृहं गैधिपूयादिकं । शुक्रासृक्प्रनवं नितांतमतिनं सनिः सदा निंदित, को-के नरकाय राइससमोमांसं तदात्महः ॥ १ ॥ तथा । मांस नदयिताऽमुत्र यस्य मासमि हाब्यहं ॥ एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदंति मनीषिणः॥५॥योऽत्ति यस्य च तन्मासमनपोः पश्यतांतरं । एकस्य दणिका तृप्तिरन्यः प्राणैर्वियुज्यते" ॥३॥ तदेवं दोपं मत्वा पुराना मांसानिलापे मनोन कुर्वति वागप्येपा न मांसनदणे दोपश्त्यादिका उक्ता सती मिप्पा निवृत्तिस्तु महागुणाय । यउक्तं । "श्रुत्वा पुस्खपरंपरामतिवृणां मांसाशिनां गति, पे पूर्व ति शुनोदयेन विरति मांसादनस्यादरात् ॥ तदीर्घायुरदूपितं तदरुजासंनाय्य यास्यति ते, मर्ये पूजटनोगधर्ममतिपु स्वर्गापवर्गेषु वा" इति ॥ २५ ॥ सर्वेपी जीवानां दयार्ण य सावद्यदोपं परिवर्जयंतः तंकिनोदोपशंकिनः पयोझातपुत्रीयाः श्री वीरशिप्याट दिष्टनक्तं परिवर्जयंति ॥ ४० ॥ ॥टीका-इत्येत तेषां महतेऽनयेति दर्शयति (जेयावीत्यादि) येचापि रसगार वगृक्षाः शाक्योपदेशयनिनस्तथाप्रकार स्थूज़ोरनसंस्कृत घृतजवणमरिचादिसंरत रि शित मुंजतेऽति तेऽनार्याः पापं कल्मपमजानानिर्विवेकिनः सेवंते याददते । तपा घोक्तं । "हिंसामूलममेध्यमास्पदमलं ध्यानस्य रौइस्य यादीनत्सं रुपिराविजं रमिगृह धिपूपादिकं । शुक्रासृक्प्रनवं नितांतमजिनं समिः सदा निहित, कोई नरराय गद ससमोमांसं तदात्महः ॥ १ ॥ थपिच ।मांस नदपिताऽमुत्र यन्य मांगमिहादसह। एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदंति मनीषिणः ॥ २ ॥ तथा । योऽनि पत्य व तन्मांतरानयोः मीना माननीका मायद्यानृष्टाननं पुगवता निंदता, तथा (सोसिस में पहयादा प्रवन्ता एवा मा (नाहाणनुनंतितदप्पगार 20) मरान ने चायारमादिक दो दृपित एवा ते थाहानं णर्मनि sar में.नगदे. (मोवामांदमंजयाण के.) या जगत्माद पनिनां धर्म, माननम नेन धनमारमा पण,पहिलधर्मच्यापाशप: aut 1. मान दादार कडेने (निर्गयामंमिमममाक्षिक..)नपीस त्यनेनंरादा ने थर्म, देनं दिए निगमाजिाट गमनाया ई. सम्मिदिपरदहा क.) न्यादिमने पार्मनिं गम्यरधनुमान ए३७ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. पश्यतांतरं । एकस्य क्षणिका तृप्तिरन्यः प्राणैर्वियुज्यते" ॥३॥ तदेवं महादो माता मिति मत्वा यविधेयं तदर्शयति । एतदेवंनूतं मांसादनानिलापरूपं मनातःकरणे लानिपुणामांसाशित्वविपाकवेदिनस्तनिवृत्तिगुणानिज्ञाश्च न कुर्वति तदनिजामा नोनिवनयंतीयःयास्तां तावनक्षणं वागप्येपा यथा मांसनक्षणेऽदोपश्त्यादिकाम निहितोता मिय्या। तुशदान्मनोपि तदनुमत्यादौन विधेयमिति तनियनो चेहवाना सायाऽमुत्र च स्वगापवर्गगमन मिति । तथाचोक्तं । " श्रुत्वा सुःखपरंपरामतिश्रुत सागिनां गति.ये कुर्वति गुनोदयेन विरति मांसादनस्यादरात् । तदीर्घायुरदूषित गार संनाञ्च पास्वंति ते. मत्र्यपूरटनोगधर्ममतिपु स्वर्गापवर्गेपु चेत्यादि" ॥३९॥ न केवल साइनमेव परिहार्यमन्यदपि मुमुक्षूणां परिहर्तव्यमिति दर्शयितुमाह । (सवेसिमित्या सजीवानां प्राणार्थिनां न केवळ पंचेंशियाणामेवेति सर्वग्रहणं दपार्थतया वयान मं माययमाग्नं महानपं दोपश्त्येवं मत्वा तत्परिवर्जपतः साधवस्त किनोदो भाषांमहामुनयोहातपुत्रीयाः श्रीमन्महावीरवर्षमान शिष्याः नदिष्ट दानाय पनि मानपानादिकं तत्परिवर्जति ॥ ५० ॥ न्यानिमंकाए गंउमाणा, सर्वसिपाणाण निदाय दंतम्दा मनुंजनि नदपगारं, एसोणुधम्मा इद संजयाणं॥४॥निग्गं उपन्ममि इमं ममादि, अस्सि सुविधा अणिदे परेका ॥ बुबै मुगी मीलगुणोययेए, अमत पाउणती सिलोग॥ ४ ॥ पार-वजी पण मापुनी याचार कदेवे. (न्यानिसंकाएमुगनमाणा के०) ना निहाट के.) मई मालानो कपटाने निट चांदीने स्पागमा श्री नग्नी दिदा माया जमानायक निदार थाना रायधनपतसिंघ बाहाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ए३ए विपे स्थित एटले प्रवर्तमान एवो साधु थपिहे एटले मायारहित थको थथवा,स्नेहरहित भको, संयमानुष्ठानने याचरे, एटले पाले. (बुद्धमुणीसीलगुणोयवेए के०) एटले तत्त्वनो जाण, मुणी एटले त्रिकालवेदी, त्रण कालनो जाण, सील एटले थाचार ते उपशमादिक तथा गुण, एटले मूलोचर गुणरूप तेणे कररी उपपेत एटले सहित, एवो साधु, (यवतेपानणतीसिलोग के०) थत्यर्य एटले सर्वगुणसंपन्न ते, लोक एटले था लोकनें विपे, धनें लोकोत्तरने विपे, संतोपकारक श्लाघाने पानणती एटले पामेधा ॥ दोपिका-नूतानां प्राणिनां हिंसानिशंकया सावद्यव्यापारं जुगुप्समानः परिहरन सर्वेपां प्राणिनां दम निहाय त्यक्त्या साधवस्तथाप्रकारमशाहारं न मुजते तस्मादेपो नुधर्मः संयतानामिह जनमते तीयकराचरणादनुपश्चाचर्यतइत्यनुधर्मइति ॥१॥ निर्यथधर्म साधुमार्गे स्थितइमपूर्वोक्तं समाधि प्राप्तोऽस्मिन्समाधौ सुष्टु स्थित्वाऽनिहोनि मायः सन् चरेसंयमे वुज्ञाततत्वोमुनिः शीलेन कोधोपमेन गुणम मृलोनरनृतैरुपेतो पुक्तोत्यर्थं तां सर्वातिशायिनी इलाघां प्राप्नोति । यउक्तं ।" राजानं तृणतुभ्यमेव मनुते या केपि नैवादरो, वित्तोपार्जनरहणव्ययकताः प्राप्नोति नो वेदनाः ॥ संसारांतग्वय॑पीदल नते शं मुक्तवनिर्नयः, संतोपात्पुरुपोमृतत्वमचिरायायात्सुरेशार्चित "इति ॥ ४२ ॥ ॥ टीका-किंच । (नूयानिसंकाएइत्यादि) नूतानां जीयानां उपमईशंकया सायद्यम नुष्ठान जुगुप्समानापरिहरंतस्तथा सर्चेपां प्राणिनां दमयतीति दमः समुपतापस्त निहाय परित्यज्य सम्यगुधिताः सत्ताधवोयतस्ततोन झुंजते तथाप्रकारमाहारमाजातीपमें पोनुधर्मशहास्मिन प्रवचने संयतानां यतीनां तीर्थंकराचरणादनुपभाशर्यतत्पन्ना वि शेष्यते । यदि चारिति स्तोकेनाप्यतिचारेण या बाध्यते शिरीपपुप्पमिय सुकुमारस्पती ऽणुता विशेप्यतइति ॥ १ ॥ किंचान्यत् ॥ (णिग्गंउधम्ममित्यादि) नास्मिन्मानी धर्म बाह्यान्यंतररूपोग्रंथोस्यास्तीति नियंथः सचासौधर्मश्च निर्मथधर्मः सच अतवाग्निा स्पः क्षात्यादिकोवा सर्वोक्तस्तस्मिन्नेवंनूते धर्मे व्यवस्थितमं पूर्वोक्त समाधिमनुप्राता ऽस्मिंश्चाबाहारपरिदाररुपे समाधी सुष्टुथतिशपेन स्थित्वाऽनिहोमायोऽथवा निहन्पत इति निहोन मिहोऽनिहः परीपहरपीडितो यदिवा स्निहबंधने स्निहाति स्नेहरू पयंपनर हितः संयममनुष्ठान चरेत् तथा घुमोऽवगततत्वोमुनिः काजत्रपवेदीशीजेन कोपाघुपाम रूपेण गुणैश्च मूलोत्तरगुणनूतरुपेतोयुक्तइत्येवं गुणनितोऽस्पर्थता सर्वगुणातिापिनी सर्व ६कोपरमरूपां संतोपात्मिको श्लाघां प्रशंसा लोके लोकोनरेवाऽऽनोति। तपा चोरी गजा नं तृणतुल्पमेव मनुते शकेपि नवादरी, विनोपार्जनरकृपय्ययस्ताः प्रामानि नो देदनाः ए४० वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. संसारांतरवर्त्यपीह लनते शं मुक्तवनिर्नयः, संतोपात्पुरुपोमृतत्वमचिराद्यावाद र्चित" इत्यादि ॥ ४२ ॥ सिणायगाणं तु ज्वे सहस्से, जे नोयए णितिए मादणाणं ॥ ते पुन्नखंधे सुमहणित्ता, नवंति देवा इति वेयवासिणा यगाणं तु ज्वे सहस्से, जे नोयए णितिए कुलालयाणा से गव ति लोलुवसंपगाढे, तिबानितावी परगानिसेवी ॥४४॥ थर्थ-ए रीतेंयाईकुमार गोशालकं तथा वैधमतिमें परास्त करीने बागल चाय रें, बच्चे ब्राह्मण मल्या, ते ब्राह्मण बोल्या के यहो याकुमार! तें रूडूं कलूँ के, जे ए क्त वेदु मत वेदवाह्य हता, तेनुं तें निराकरण कयुं, तो हवे ए जैनमत पण वेद्व एवं जाणीने, तमारा सरखाने थाश्रय करवा योग्य नथी केमकेतुं क्षत्री ठो थने । सर्व वर्णोत्तम एवा ब्रह्मणनेज सेववा योग्यते, परंतु शुई सेववा नहीं. एकारण वेदोक्त विधियें यज्ञादिकमार्गनी तमारे सेवा करवी. इत्यादिक ते ब्राह्मणो पोतानों देखाडे (सिणायगाणंतुज्वेसहस्से के०)स्नातक एटले पट्कर्मने विर्ष निरत, थनें नएनार, पोताना थाचारने विपे तत्पर,नित्य स्नातक, ब्रह्मचारी, एवा वे सहस्र(मा. के०) ब्राह्मणनें(जेनोयएणितिए के ० )जे पुरुप नित्य जमाडे, एटले तेनें मनोवाचित र थापे, (तेपुनसंधेसुमहाणित्ता के०) ते पुरुप घणो महोटो पुण्यनो स्कंध न करीने, (नवंतिदेवाइतिवेयया के०) देवता थाय. एवं थमारा वेदतुं वाक्य जाणीने ए वेदोक्त मार्ग थादरवो ॥४ा हवे थाईकुमार उत्तर कहेवे के, यहां यो ! (सिणायगाणंतु वेसहस्से के०) स्नातकनां वे सहसने (जेनोयएणितिएकु. पं के०) जे दातार नित्य जमाडे. ते नातंक केवाले तोके, कुलालग एटले माजार खा ब्राह्मण पण जाणवा, कारण के, एपण सावद्याहार यांगता, सर्वकाल घर पर ब्रमण करे एवा, एक निंद्य थाजीविकाना करनार, ते कुपात्रने दान देवायी.(से लोजुवसंपगाटे के.) ते लोजपी ब्राह्मण सहित एवो दातापण गछति एटले । जाय, गतिमा कया स्थानकें जाय? तोके, (तिवानितावीपरगानिसेवा के) त नाना सहन करनार, एतावता तेत्रीश सागरोपम पर्यंत पूर्ण थायुष्ये ते येहुजन कना स्थानकनें विप नारकी थाय ॥ ४ ॥ ॥ दीपिका-एवं गोशाकमते वोक्षमतेच निरस्ते विजातयः प्रादः नो थाईकुमान ननं रुतं पदेते वेदयात्ये पेयपि मते दिले थथ जनमतमपि वेदयाहां ततोनावरण

राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग इसरा. एर
तस्माद्ब्राह्मणसेवैव युक्तत्याह । स्नातकानां पट्कर्मरतानां विप्रा सहस्रक्ष्यं ये नोज
ति नित्यं ते पुण्यसंबंध सुमहांतमुर्घ्य देवाः स्युरिति वेदवादः ॥ ४२ ॥थाईकमुनिरेत
दूपयन्नाह । (सिणायेति)। स्नातकानां सहस्रक्ष्यं ये नोजयंति । किनूतानां कुलानि
गृहाणि मांसार्थिनोयेऽटति ते कुलाटामार्जाराः कुलाटाश्व कुलाटास्तेषां सताइग्ब्राह्मण
नोजनकोबदुवेदनासु गतिषु याति । किंनूतः लोलुपैरामिपदैः संप्रगाढोव्यातः तीवोऽस
योनितापोयस्य एवंनूतः सन्नरकानिसेवी स्यात् ॥ ४ ॥
॥ टीका-तदेवमाईककुमारं निरारुतगोशालकाजीवकवीचमतमनिसमीक्ष्य सांप्रत
विजातयः प्रोचुः । तद्यथा नो बाईककुमार! शोननमकारि नवता यदेते वेदवाये देय
पि मते निरस्ते तत्सांप्रतमप्यादतं वेदबाह्यमेवातस्तदपि नाश्रयणा नवविधानां तथा
हि नवान् क्षत्रियवरः क्षत्रियाणां च सर्ववर्णोचमाब्राह्मणाएवोपास्यान शुज्ञायतोयागादि
विधिना ब्राह्मणसेवैव युक्तिमतीत्येतत्प्रतिपादनायाह । (सिणायगाणंतुइत्यादि ) तुगदो
विशेषणार्थः । पटुकर्मानिरतावेदाध्यापकाः शौचाचारपरतया नित्यं स्नायिनोब्रह्मचारि
ः स्नातकास्तेपो सहस्रक्ष्यं नित्यं ये नोजयेपुः कामिकाहारेण ते समुपार्जितपुष्प
स्कंधाः संतोदेवाः स्वर्गनिवासिनोनवंतीत्येवंनूतोवेदवादति ॥ ४३ ॥ यधुनाईकममा
रएतदूपयितुमाह । (प्तिणायगाणंतुइत्यादि) स्नातकानां सहस्रक्ष्यमपि नित्य पेनोज
पंति । किंनूतानां कुलानि गृहाण्यामिपान्येपणार्थिनोनित्यं येऽटति तेकुलाटामार्जाराः कु.
साटाश्व कुलाटाब्राह्मणाः। यदिवा कुलानि त्रिया दिगृहाणि तानि नित्यं पिंमपातान्येनि
पां परतर्कुकाणमालयोयेपां ते कुलालयास्ते नियजीविकोपगतानामेयंभूताना पोसहरस
वर्ष नोजयेत्सः सत्पात्रनिक्षिप्तदानोगपति बहुवेदनासु गतिषु । किनृतः सन लोपरामि
पपरैः गृविरससातागीरवाद्युपपन्नः जिव्हेंश्यिवशगैः संप्रगाढाव्यातीय दिवा किंनते नाके
पाति लोलुपरामिपयननिरसुमनिप्प्लोयोनरकस्तस्मिन्निति । किनूतभासी दाता नरा
निसेवी नवति तदर्शयति । तीयोऽसह्योयोऽनितापः ककचपाटनहुँनीपाकततत्रापानमा
हमख्यालिंगनादिरूपः सविद्यते यस्यातो तीबानितापीत्येवंनूतवेदनानिततरखपम्पिंशात्मा
गरोपमानि यावदप्रतिष्ठाननरकाधिवासी भवतीति ॥ १४ ॥
दयावरं धम्मगंग्माणा, पदावदं धम्मपसंसमाणा॥ एगं
पिजे नोययती असील, णियोणिसं जाति कुसरेटिं ॥४॥
अहन विधम्म मिसमुध्यिामो, अस्सि सुध्यिा तद एसकालं।
आयारसीले बुझ्ए दनाणी, पसंपरायमि विसेसमछि॥४६॥

ए वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. अर्थ-वली थाईकुमार कहे। के, (दयावरंधम्मगंठमाणा के.) जेमा दया नठे एवा धर्मनें निंदता, ( वहावहंधम्मपतंसमाणा के०) तथा हिंसारूप : सा करता, (यसील के०) याचार रहित एवा, ( एगंपि के० ) एकनें पण ( ययती के०) जे कोई नृप राजा अथवा बीजो कोई मूढमति धार्मिक पुरुष, . बुधियें करी जमाडे, तो (पीयोणिसंजातिकुंन्सुरेहिं के) ते नृप राजा, अथवा कोई मूढमति पुरुप दोय, ते निशा एटले सदैव कृष्णांधकार रात्रीसमान काल जेमां एवी नरकनूमिनेविपे नरकमांहे जाय. ए वचन सत्य करी जाणवू. तमें कडं जे देवता थाय, ते वात मृपा तेवा पुरुपनें असुरनें विपे पण गति न णवी, तो वैमानिक देवता क्याथी थाय ! ॥ ५॥ हवे थाईकुमार ब्राह्मणोनो परास्त करीने पागल चाल्यो, एटले एक दंमिया सारख्यमति मल्या, ते एम कहेने के हो थाईकुमार ! तें रूडूं कीधु के, जे ए ब्राह्मणो सर्व थारंनने विषे प्रवर्तता गृह ता, पोतामां गुरुपएं मानता, एवा ए राक्षस सरखा ब्राह्मण निराकारण कटुं? त थमारा तिक्षांतसायें तमारासिकांतनो कोड नेद नथी, धमारो सिक्षांत पंचविंशति रूपवे. हवे ते पण कदु सांजल, दयानेविपे धारण कर. (सहलेविधम्मंमिसमुष्टि के)ने थमारो धर्म, धने तमारो धर्म, ए वेदु सरखाज जाणिये वैये. कारण के त पण जीवनें यस्तिनावें पुण्य, पाप, बंध,धने मोदनो सजाने,थनें थमारे पण एमन तमारे पण पांच महा व्रत, बनें थमारे पण अहिंसादिक पांच यम,तपाईझ्यि नोइंडियना नियमो तो थापण वेदुनें सरखाज तेमाटें बेदुधर्मनें विपे थमनें थनेत प्रवर्ततां सम्यक प्रकारज जाणयो. थने(थस्सिंसुच्चिा के) एहिज धर्मनें विपर (तहएसकालं के० ) तथा थतीतकालें, वर्तमानकालें, थनें थागमिक कालें, जे. क्त थंगीकार करेला धर्मना प्रतिपालनहार थापणे वैयें. तेवा वीजा कोइ नथी.( रसीवुशएहनाणी के०) तथा थापणो थाचार जे यम नियमसदण, ते प्रधान कह्यो, परंतु थाजोधिका कारण थापणने कोई पण नथी? तथा बजी थापण झान, मोक्षयूँ थंग कयुने. (एसंपरायमिविसेसमधि के)तथा कमें करीने भ्रमण प्राणी जेमा ते संपराय कहिये, एयो संपराय जे, संसार, ते जेम तमारे नित्यने, थमारे पण नित्यजत्रे. तमाटें ए सिद्धांतमा थमारे तमारे विशेष कोइ नयी ॥३॥ ॥ दीपिका-दयया वरं प्रधानं धर्म जुगुप्समानोनिंदन वधावहं हिंसाकर धर्म सन्नकमपि यी नित पदजीयोपन योनीजयकि पुनर्यदन नृपाराजाऽन्योवाथ चिन्मूटः सवराको निशेष नित्यायकारत्यानिशा नरकनमिता याति कुतस्तस्यापुरेष .

रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. ए७३ देवेवपि प्रातिरिति । प्रधाईकं मुनिमेकदं मिनः सांख्याः प्रादुः नो थाईक वरं कृतं यदेते सारनप्रवृत्तामासाशिनोधिग्जातयोनिरस्ताः । इदानीमस्मत्सिहात शुषु ॥ ४५ ॥ यो यमस्मधर्मः यश्च त्वदीयोजनः सउनयरूपोपि कथंचितुल्यः । पंचयमाथस्माकं नवता तएव महाव्रतानि पुस्यपापवंधमोदसनावोस्माकं जवतां च तदेवमुनयस्मिन्नपि धर्मे समु छितापूर्य वयंच पूर्वस्मिन्काले वर्तमाने एप्येच गृहीतप्रतिझा निर्वाहकाः थाचारप्रधान शोजमुदितं कथितं थथ ज्ञानं मोझांगमुक्तं वान्यां धावयोः संपराये संसारे च न विशेपोस्ति ॥ ४६॥ ॥ टीका-(दयावरमित्यादि) दया माणिपु रुपा तया वरः प्रधानोयोधर्मस्तमेवं ध में जुगुप्समानोनिंदस्तथा वधं पाण्युपमईमावहतीति वधावहस्तं तथानूतं धर्म प्रशंसन्स्तु चन् एकमप्यशीतं निम्रत पड्जीवकायोपमर्दैन योनोजयेत् किं पुनः प्रनूतान् नृपोराज न्योवा यः कधिन्मूढमतिर्धार्मिक यात्मानं मन्यमानः सवराकोनिशेव नित्यांधकारवान्नि शारकनमिस्तां याति कुतस्तस्यासुरेप्वप्यधमदेवेप्वपि प्राप्तिरिति । तथा कर्मवशादसमता विचित्रजातिगमनाहातेरशाश्वतत्वमतोन जातिमदोविधेयइति । यदपि कैश्चिमुच्यते य था ब्राह्मणाब्रह्मणोमुखादिनिर्गतावादुन्यां त्रियाकरुन्या वैश्याः पन्यांशूशाइत्येत दप्यप्रमाणत्वादति फल्गुमायं तदन्युपगमे च न विशेपोवर्णानां स्यादेकस्मात्प्रसूतेर्बुध्रशा खापतिशाखायनूतपनसोईवरादिफलवब्रह्मणोवा मुखावेरवयवाना चातुर्वण्यावाप्तिः स्यान्न चतदिप्यते नवस्तिथा यदि ब्राह्मणादीनां ब्रह्मणोमुखादेरुजवः सांप्रत किं न जायते ? थ थ युगादावेतदित्येवं सति दृष्टहानिरदृष्टकल्यना स्यादिति । तथा यदि कैश्चिदन्यधायि सर्व शनिदेपावसरे तद्यथा सर्वज्ञरहितोतीतः कालः कालवा दर्तमानकालवदेवंच सत्येतदपि शक्यते वक्तुं यथा नातीतः कालोब्रह्ममुखादिविनिर्गतचातुर्वर्ण्यसमन्वितः कालवादर्तमा नकालवावति च विशेपे पक्षीरुते सामान्यहेतुरित्यतः प्रतिज्ञापैकदेशा सिमता नाशंकनी येति। जातेचानित्यत्वं युप्मत्सिर्वातएवानिहित । तद्यथा शृगालोवा एपजायते यःसपुर। पोदह्यतइत्यादिना । तथा सद्यः पतति मांसेन लाक्या लवणेन च ॥ व्यहेन शुशीनवति ब्राह्मणः वीरविक्रयीत्यादि लोके चावश्यंनावी जातिपातः । यतउक्तं । “कायिकैः कर्मणां वोपैति स्थावरतानः वाचिकैः पक्षिमृगतां मानसरंत्यजातिता" ॥१॥ इत्यादिगुणैर प्येवंविधैर्न ब्राह्मणत्वं युज्यते। तद्यथा । “पट्शतानि नियुज्यते पशूना मध्यमेहनि ।थ श्वमेधस्य वचनान्यूनानि पशुनिस्त्रिनिरित्यादि वेदोक्तत्वान्नायं दोपति चेन्नन्विदम निहित मेव न दिस्यात्सर्वनतानीत्यतः पूर्वोत्तरविरोधस्तथा ।"थाततापिनमायांतमपि वेदांतगं रणे । जिघांसत जिघांसीयान तेन ब्रह्महा नवेत् ॥ तथा शुई हत्या प्राणायाम जपेत र रेयान देने की मनजामकाण मार्ट यथा ए४४ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. अपहसितं वा कुर्यात् यत्किंचिक्षा दद्यात् तथा नास्थिजंतूनां शकटनरं मारपित्ता नोजयेदित्येवमादिका देशना विनमनांसिन रंजयतीत्यतोऽत्यर्थमसमंजता क्ष्यते युप्मदर्शन मिति । तदेवमाईककुमार निराकतन्त्राह्मणविवादं जगवदंतिकं दृष्ट्वा एकदंमिनांतराने एवोचुस्तयया नोवाईककुमार! शोननं कृतं नवता यदेते नप्रवनागृहस्याः शदादिविषयपरायणाः पिशिताशनेन राक्षसकल्पाविजातयोनि मत्सप्रितमस्मलिमात मृणु श्रुत्वाचायधारय । तद्यथा सत्वरजस्तमसा साम्यावर निःप्रस्तेमालतीहंकारस्तस्मागणच पोडशकस्तस्मादपि पोडशकारपंच तन्मात्रा यः पंच नूतानि तथा चैतन्यं पुरुषस्य स्वरूपमित्येतत्त्वाहतैरप्याश्रितमतः पंचा वपरिहानादेव मोक्षावातिरित्यतोऽस्मसिद्धांतएव श्रेयानापरइति ॥ १५॥त पुमगिमातीतिरेण नियतश्त्येतदर्शयितुमाह । (उहवीत्यादि ) पोयस्माद यादतः मनियरूपोपि कयं चित्समानस्तथाहि सुप्माकमपि जीवास्तित्वे राति पापबंधमोसमायोन लोकायतिकानामिव तदनावे प्रवृत्ति पि बौदानामिय। मनमानगम्मनएगानायतपास्माकमपि पंच यमायहिंसादयोनवता च तएव पं. प्रम्यानपिनायिनियमोप्याययोस्तुझ्याएव तदेवमुनयस्मिन्नपि भी यह गम्यमानाधितापूर्ण नपंग सम्मायमें राष्ट्र स्थिताःपूर्वस्मिन् काले वर्तमाने एयर नादान पुग्न्ये पयामतेश्वरयागविधानेन प्रवज्या मुक्कयतो मुंग निपनि नापान नीशामक यमनियमलदाणं न फल्गुयकककुदकाजीपन नगर नंग गोदामनमानिदिन तग प्रतक्षानं केवलारपच यया समावपोरीने समान माताम्यने प्राणिनोपस्मिनारांपगयः संसारस्तरिमभापयोग लिया। पागवत कापी कार्यकतिनासत्पते प्रामामति না নিব নবনিখিনা নীলাযিনাববি যুগান निनादाप्रमादरमाहमपनि ॥४६ ॥ अदनाचे परिमं महतं, मणानणं अकयमवयं च ॥ गो मुनमु विमानोगे, चंदावतागर्हि ममनम्वे ॥४॥ एवं समिनिममन्ती, मादणाखनिय वेमयम्सा कीटाप पदीय मामिवाय नगय मन नद देवताए ॥ girl दर्शकहो. ( रिम में जाने में रेयान (भाना ग्राम या राय धनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग असरा. एय तथा ( महंत के० ) महांत एटले समस्तलोकमां व्यापी रह्यो, तया (सणात के ) सनातन एटले शाश्वतो , यद्यपि नाना प्रकारनी गति करे। तथापि, चैतन्य लक्षण जे श्रात्मस्वरूपये ते क्याहिं पण जतुं नथी, तथा (अस्कय के०) श्रदय एटले कोइ पण प्रदेशनो खंग करी न शकीय तथा (मवयंच के) अव्यय एटले थनंतकालें कोई एक प्रदेशनो पण व्यय न थाय एटले विछेद न याय. किंबहुना. (सक्वेसुनतेसुविसवतोसे के ७) सर्वनूतने विपे, शरीर शरीरप्रत्यें ए थात्मा एकल व्यापी रह्योने ते उपर दृष्टांत देखाडे.(चंदोवताराहिंसमनरूवे के०) जेम चंइमा थश्चिन्यादिक नत्रे करी. स मस्तरूप थको संबंध पामे, तेम ए थात्मा, शरीर शरीर प्रत्ये संपूर्ण संबंध पामे. यड तं “एकएव हि जूतात्मा नूते नूते व्यवस्थितः ॥ एकधा बहुधा चव दृश्यते जसपंच त्" इत्यादि ॥ १७ ॥ हवे तेप्रत्ये पाईकुमार कहेठे. (एवणमितिणसंसरंती के०) ए रीते जेम तमारे दर्शनें एकांतवादें थात्मा एक, नित्य, यविकारी. एम जे काहिये. ते संनवे नहीं, एम कहियें तो सर्व पदार्थ नित्य नरेते, तेम उता तो घंध मोदनो पण सजाव क्याथी थाय? थनें बंधनें अनावें चतुर्गतिक संसारनो पण थनाय, यने मोक्ष नो पण यनाव थाय. थने मोदने श्रनावें तमे जे यम नियमादिक प्रतनुं ग्रहण समी वो ते पण निरर्थक यो, ए कारण मात्रै प्रात्मा सर्व व्यापी एफजते. ए जे तमा यो सधुंठे ते अयुक्त, एम कहेतां तो नरक, तिर्यच, मनुप्प, थ, देवता, तथा वाज, फुमा र,सुनग, उर्नग, धनाढय,दरिडी, इत्यादिक भेदें जूदा सूदा पदाधीन जाणिय ? तपापी ताना करेला कमै करी प्रेखा जीव, नाना प्रकारनी गतिने विपे परिजमण पण न करे? (नमाहपाखनियवेसयस्साकीडायपरकीयसरीसिवायनरायसवेतहदेवलोए के०)तपाया रमानें सर्वव्यापक पहुंज कहेवा थकी एकत्य-नाज थामा थयो, तेबारे प्रावण, दनि य, तथा वैश्य, थनें शू, तथा कीटक, पदी, तथा सरीसिव एटले सर्प, तपा नर ए मनुष्य, तथा सर्व देवलोक इत्यादिक, नाना प्रकारनी गतिना गामीजीयन होप? ए कारण मात्रै थात्मा सर्व व्यापक नथी, तथा थात्मा एक पण नथीते माटें तमा रो धागम, सर्वज्ञनापित नथी, थनें सर्वझनापित विना पायातप्प न होय ।। ४८ ॥ दीपिका-नवंतः पुरुपजीवंसीरुतवंतस्तथा वयमपि।किनून? पथ्यकर मदान प्यार के सनातनं नित्यं थाहत प्रदेशानां संमशः कर्तुमसम्मत्वात् अव्यर्प यनंतशासनारिए कप्रदेशस्यापि व्ययानावात् । तथा सर्वेषु भूतेषु शरीरयत्सु प्रतिशरीरं सर्वतः सामावादमा वात्मा नवति । यथास्तारानिः संपूर्णः समस्तरुपः संबध्यते एवं जीगरिमाण: संवध्यते थयमेव श्लोकोऽवैतवादिवेदांतिमते प्यारयेयः । न दरं सर्वनृतं मनः सर्ग .

ए४६ हितीये सूत्रकृतांगे रितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. त्मतयाऽसी स्थितः यथा तारास्वेकएव चंदः तथात्मापि सर्वत्र संबध्यतइति ॥ थाईकमुनिराह । आत्मनोऽविकारित्वे यात्माऽदैते वा स्वीकृते पुर्नगसुनगादिनदेन न मीयेरन्न झायंते स्वकर्मप्रेरितानरकादिगतिपु न संसरति सर्वव्यापित्वादेकलादा न ब्राह्मणान कृत्रियान वैश्यान प्रेप्यान शूझनापि कीटपतिसरीसृपाश्च नवंति श्व सर्वेपि देवलोकाश्चेत्येवं गतिनेदोन स्यात् ? ॥ ४ ॥ ॥ टीका-पुनरपि तथैवैकदंमिनः संसारिकजीवपदार्थसाम्यापादनायादुः । (अब मित्यादि) पुरि शयनात्पुरुषोजीवस्तं यथा नवंतोन्युपगतवंतस्तथा वयमपि तमेव नाष्टिायमूर्तत्वादव्यक्तं रूपमस्यासावव्यक्तरूपस्तथा करचरणशिरोग्रीवाद्यवयवतयां वस्थानानथा महांतं लोकव्यापिनं तथा सनातनं शाश्वतं च्यार्यतया नित्यं नाना तिसंनवेपि चैतन्यलक्षणात्मस्वरूपस्याप्रच्युतेस्तथा क्ष्य केनचित्प्रदेशानां खंमशः के क्यत्वात्तथाऽव्ययमनतेनापि कालेनैकस्यापि तत्प्रदेशस्य व्ययानावानथा सर्वेष्वपि कायाकारपरिणतेपु प्रतिशरीरं सर्वतः सामस्त्यान्निरंशवादसावात्मा नवति कश्व इश्व शशीव तारानिरश्विन्यादिनिनछत्रैर्यथा समस्तरुपः संपूर्णः संबंधमुपया सावपि यात्मा प्रत्येकं शरीरैः सह संपूर्णः संबंधमुपयाति तदेवमेकर्दमिनि साम्यापादनेन सामवादपूर्वकं स्वदर्शनारोपणार्थमाईककुमारोनिहितोयत्रैतानि । नि निरुपचरितानि पूर्वोक्तानि विशेषणानि धर्मसंसारयोवियत सएव पदः सश्रुति माअयितव्योनवति । एतानि चास्मदीयएव दर्शने यथोक्तानि संति नाईतेऽतोनव स्मदर्शनमेवान्युपगंतव्यमिति ॥ ४ ॥ तदेवमनिहितः सन्नाईकुमारस्तउत्तरदाना (एवमित्यादि) यदिवा प्राक्तनश्लोकः (यवतरूपमित्यादि) कोवेदांतवाद्यात्मा न व्याख्यातव्यस्तयाहि ते एकमेवाव्यक्तं पुरुषमात्मानं महातमाकाशमिव सर्वव्या, नातनमनंतमयमव्ययं सर्वेष्वपि नूतेषु चेतनाचेतनेषु सर्वतः सर्यारमतया से स्थितश्त्येवन्युपगतवंतोयथा सर्वावपि तारास्कएव पंः संबंधमुपयापेव पपीत्यस्य चौतरदानायाह । (एवमित्यादि) एवमिति तथा नवता दहीने , नव नित्योविकार्यात्मान्युपगम्यते इत्येवं पदार्थाः सर्वपि नित्यास्तथासंति कुन मोसनावोबंधानावाच्च न नारफतिर्यड्नरामरलक्षणचतुर्गतिकः संसारोमोक्ष २ निरपकं प्रतयहणं नवतां पंचरात्रोपदिष्टयमनियमप्रतिपत्तिभेत्येवं च पस- यता ययाऽऽययोस्तुत्योधर्मति तदयुक्तमुक्त तथा संसारांतर्गतानाच पदार्यानो ग्य तपाहि नवता इध्यकत्वयादिना सर्वस्य प्रधानाद निलाकारणमेवास्ति कार्य पानिन्नत्वात्सयारमना न विद्यते थस्माकंच व्यपर्यायोनययादिना कारणे कार्य ..

के राय धनपतसिंघ चाहाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ए स्मतया वियते न पर्यायात्मकतया थपिचास्माकमुत्पादव्ययधोव्ययुक्तमेव सदित्युच्यते नवतांतु धौव्यं युक्तमेव सदिति । यावप्याविन वतिरोनावी नवत्तीयेते तावपि नोत्पाद विनाशायंतरेण नवितुमुत्सहेते तदेवमैहिकामुप्मिकर्चितायामावयोन कथंचित्साम्य किं च? सर्वव्यापित्वे सर्वात्मनामविकारित्वे चात्मा वैते चान्युपगम्यमाने नारकतिर्यङ्नरा मरनेदेन बालकुमारकसुनगानगाढयदरिदिनेदेनवा न मायेरन्न परिनेोरन् नापिस कर्मचोदितानानागतिपु संसरति सर्वव्यापित्वादेकवादा तथा न ब्राह्माणान क्षत्रियान वै इयान प्रेप्यान शूश नापि कोटपतिसरीसृपाश्च भवेयुस्तथा नराश्च सर्वेपि देवलोकाश्चेत्ये वं नानागतिनेदेनोनियेरन्नतोन सर्वव्यापी धात्मा नाप्यात्मा वैतवादोप्यायात्यत्तः प्रत्ये सुखवानुनवः समुपलभ्यते तथा शरीरलपर्यंतमात्रएवात्मा तत्रैव तणविज्ञा नोपलव्धेरिति स्थितं ॥ ७ ॥ सोय अयाणित्ति द केवलेणं, कहति जे धम्ममजाणमाणाणा संति अप्पाणपरं च णा, संसारघोरं मिअणोरपारे॥४॥ लोयं विजाणंति द केवलेणं, पुनेण नाणेण समादिजुत्ताराधम्म समत्तं च कति जेन, तारंति अप्पाणपरं च तिन्ना ॥५॥ थर्थ- वली थाईकुमार कहे के, (लोयं के०) ए लोक में चौदरज्ज्यावात्मक, तेने (थयाणिनिहकेवलेणं के० ) केवलझाने करीने न जाणे, एवा था जगत् माहें (कई तीजेधम्ममजाणमाणा के 0) जे दर्शनी अजाणता थका धर्म कहे. (णासंति थप्पाणपरंचणा के० ) ते पोताना थात्माने भ्रष्ट करता थका बीजाने पण भ्रष्ट क देते. किंबहुना. ( संसारपोरंमिश्रणोरपारे के० ) ते घोर एटले रौघ, थपारावार, एयो जे संसार ते माहे पोते पण पडे, थनें वीजाने पण पाडे ॥ ४ए ॥ हवे बाईकुमार, सम्यक्झानवंत धर्मना कहेनार, एवा पुरुषोना गुण कहेते. (लोयं विजापंतिहकेवलेणं केर 0) चौद रज्ज्वात्मक लोक, तेनें केवलझाने करी केवली, नानाप्रकारे जाणे. (पुने एनाणेणसमाहिजुत्ता के० ) तथा संपूर्ण ज्ञानें करी, समाधिसहित थका, (धम्मंसम पंचकहतिजेठ के० ) संपूर्ण श्रुतचारित्ररूप धर्म, परना हितने थर्थ जे कहे. (तारं तिथप्पाणपरंचतिन्ना के) ते पोते पण संसार समुश् थकी तरे. थनें वीजाने पण तारे. एवो जे जिने मार्ग, केवलीनापित, ते सत्य जाणवो ॥ ५० ॥ ॥ दीपिका-लोकं चराचरमझावा केवलेन दिव्यज्ञानेन इह जगति ये कथति। मैमजानानाः ते स्वयं नटाः यात्मना परं च नाशयतिक? पोरे संसारे थोरपारे थर्वा सद बनना यरन कमना कानार, (गहिर्ग के महराइट या जगन्माद गवन कोयानाने हा एंधत हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं.' ग्नागपरनागरहितेऽनायनंतश्त्यर्थः ॥धया पूर्णन ज्ञानेन केवलेन समाधियुक्तालो दशरमित ज्ञात्वा इह शासने समस्ते धर्म श्रुतचारित्ररूपं कथति ते थात्मना तो संसारतारं तारयति च परं सऽपदेशादिति ॥ ५० ॥ ॥ टीका-तदेवं व्यवस्थिते युप्मदागमोयथार्थानिधायीननवत्यसर्वज्ञपणीतला झरणीनत्वं चकांतपक्षतमाश्रयणादित्येवमसर्वज्ञस्य मार्गोशायनं दोपमाविनावा (सोयमित्यादि) लोकं चतुर्दशरज्ज्वात्मकं चराचरं वा लोकमज्ञात्वा केवलेन दिन बनासेनेहास्मिन जगति ये तीर्थकाथजानानायविक्षांसोधर्म पुर्गतिगमनमार्गस्या नृतं कयति प्रतिपादयंति ते सतोनष्टा अपरानपिनो वायंतिक? घोरे जपानके मागरे (प्रणोपारेनि) अग्निागपरनागजितेनायत्येवंनते संसाराणी ग्मानं प्रदिपंतीनि यावत् ॥ ४॥ सांप्रत सम्यकज्ञानवतामुपदेष्ट्रणा गुणान चममा । (लोपमित्यादि) लोकं चतुर्दशरज्ज्यात्मक केवलालोक न केजिनागिरि पत्रमा जाननि विदंतीमास्मिन जगति प्रकर्षण जानाति प्रज्ञः पुष्पहेतुस्यात् पूर्ण नपाननेन हानेन समाधिना ग युक्ताः समस्त धर्म श्रुतचारित्ररूप येतु परहितरिण- निनिनि ते महापुरुषपाततः संसारसागर ताणाः परंच तारयति सऽपमेशा नियजिनांतो जानंती-पुक परपुनझीनेनेत्पु तद्वोधमतोछेदन झानाधारण पनि प्रतिपादनानिनि । एतन जयति पथादेशिकः सम्यनमार्गाथा मान ए सारगतिनं माताराधियक्षितदेशप्रापणेन निस्तारयत्येवं केशिनोप्या? मंतागतिलारपतीनि ॥५॥ जे गपिं वाणमिदायमंति, जेयाविलोए चरणोयादा रदनं मम माए श्रद्धानमा विपरियासमेव ॥३१ ॥ गं यहंगा बिय मेग,बाण मारे महागयं तु ॥ संसाणनीया पदयव्याए, याचं वयं वित्ति पकप्पयामां ॥ २ ॥ सई- दई दी मियादीनी की प्राणादाय ! गाईकमार को र दिन निदेय भादाण को (वामिनि के.) पहिला यारादिवानोदया कराना तमाम मात्र कामति (साइननुगमन .

राय धनपतसिंघ वाहापुरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एमए एं वेदुनो थनुमान तमारी मतिय सरखो कहेवो. (श्रहासोयिप्परियासमेव के यहो वायुप्पमन् एक मिया तेथी तेवू कहेनारानें विपर्यास एटले.विपरीत मतिवाला जाणे वा अनेए प्रमाणे कहेनारनुं वचन उन्मत्त प्रलाप समान जाणिये नेये. साचु, चनें ए धर्म,सरवाज केम दोय? ॥५१॥ए रीते एकदहियाना मतनुं निराकरण करीने जेटने स्वामीना समवसरण जणी थाकुमार चाल्या,एटले अंतरालें हस्तितापस थाचीने बोला के, थहो आईकुमार! सश्रुतिक पुरुपर्ने थल्पबदुत्व वालोचो जोइयें. शामा ? तेन कारण कहुं ते तुं सांगाल के जे बीजा तापस, कंद, मूल, फलना नक्षण करनार.ते पणा एक स्थावर जीवोनो विनाश करें, तथा ते स्थावरन थाश्रित जे जंगम जीव दोप, तनो पण विनाश करे,तथा जे निदा मागीने पोतानी थाजीविका करे ते पण,याशंसादा करी दूपित,कारण के जिहां तिहां परिव्रमण करतां कीडी,मकोडी प्रमुख बनेर जीपने उहवे धनें धमेंतो,(संवछरेणाधियएगमेगं के०) वर्ष वर्ष दिवसें,तथा अपिगमें करीन मा एकज, (वाणेणमारेवमहागयंतु के) महाकाय एटले महोटी कापायाजा एगे जे हस्ती सेनें वाणने प्रहारें विनाशीने, (सेसाणजीवाणदयस्याए .. ) शेर चौता जीवोनी दयाने थर्थे, मात्र ते एफज हस्तीना मासें करीने, (पासंवनिगिपरणार्ग के० ) वर्ष दिवस सुधी थमें थमारी थाजीविका चलावियें . ए गने पोरा जीर नो उपधात करी, घणा जीयोनी थमें रक्षा करिये ये ए माटें विशे करी, मामा वीजा सर्वमान्यकी श्रेष्ठज जाणवो ॥ ५२ ।। ॥दीपिका-ये गर्दित नियनिर्विवेकिजनाचरित स्थानं हजगत्यामपनि पे नारिलो के चरणोपेतं संयमरूपं स्थान सेवंते तद्यमपि पैरसर्वतः समं नुनमेवोदान दिन समत्या स्थानिमायेण। थथापुप्मन् हे सारख्य! विपर्यासहति तन्मनोन्मन जापदिनिएर मेकदमिनोनिरस्यामुनि गवत्समीपे याति । तापता हस्तितापसास्तमेवं मानुः ॥५॥ नो थाईक! ये तापसाः कंदमूलफलाशिनस्ते बहूनां स्थावराणां तदाभितगानामा नकाः ये च निदा सेवते तेप्याशंसादोपदूपिताः भ्रमंतम पिपीजिरादिशातराः दनु संवत्सरेणाप्येकं महागजं घाणेन व्यापाप शेषाणां जीराना दया दारमनारनि जी विका तन्मान व पावकरूपयामः कुर्मः ततोप बहुजीवरहकाः ॥ ५ ॥ . ॥ टीका-पुनरप्याककुमारएवाद । (जेगरहियमित्यादि) दमदद नवति । तयथा ये फेचिरतारांतर्वतिनोऽशनकर्मणोपेताः समन्दितावासमा हित निदि सुप्सित निर्विये किजनाचरित स्पानं पर रूमानुसनरूपमितानिन . ..... थर्थ-हवे थाईकुमार कहे के, यहो हस्तितापसो! तमें (संवघरेणाधियएगमेगा- पंहपंताथपियनदोसा के०) वर्ष वर्ष प्रत्ये, तथा उ मासप्रत्ये तमे एकेक महोटो जी कारण,घणाजीवनं न हाताथने वर्षमा,तथा मासमा एकजीवर्ने हएता एवातमा में पवेश्यिमहाकाय जीवना वधनोथाशंसादोप पण लागे.थने साधु तो, सूर्य किर प्रकाशित मार्गनें विपे जूसर मात्र दृष्टि शोधता, इसिमित समितावंत उता, वेतात दोप रहित थाहारनी गवेषणा करता,याहारना साने, थथवा थलानें,समरति पार ए. वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययनं. त्यासेवंति जीविकाहेतुमाश्रयंति तथाच ये सउपदेशवर्तिनोलोकेस्मिन् चरणेन विरतिश रिणामरूपेणोपेताः समन्वितास्तेपामुनयेपामपि यदनुष्ठानं शोननाशोननखरूपमपि । तु तदसर्वहरवाग्दर्शिनिः समंसदृशं तुल्यमुदात्त उपन्यस्त स्वमत्या स्थानिप्रायेण न कुन यथावस्थितपदार्थनिरूपणेनाथवाऽऽयुष्मन हे एकदमिन् ! विपर्यासमेव विपर्ययमेने दाहरेदसर्वज्ञोयदशोननं तब्बोननत्वेनेतरत्त्वितरथेति यदिवा विपर्यासइति लापवदित्युक्तं नवतीति ॥ ५५ ॥ तदेवमेकदः व्रजति तावक्षस्तितापसाः परिवृत्य तस्थुरिदं च प्रोचुरित्याह । (संवधरेणइत्यादि ) । स्तिनं व्यापाद्यात्मनोवृत्ति कठपयंतीति दस्तितापसास्तेषां मध्ये कश्चिकृयतमएतवान नद्यथा नो बाईककुमार! सश्रुतिकेन सदाल्पवदुत्वमालोचनीयं तत्र ये थमी तापताः कंदमूलफलाशिनस्ते बहूनां सत्त्वानां स्थावराणां तदाश्रितानां वोउंबरादिषु जंगमानात पयाते वर्तते येपि च नैदयेणात्मानं वर्तयति तेप्याशंसादोपदापिता तश्चेतनाट्यमानाः पालिकादिजंतूनां उपधात वर्तते वयंतु संवत्सरेणा विपिशब्दात पण्मासेन चैकैकं हरिन नं महाकायं वाणप्रहारेण व्यापाद्य शेषसत्वानां दयार्थमात्मनोवृत्तिं वर्तनं तदामिषण वर्षमेकं यावत्कल्पयामस्तदेवं वयमल्पसत्योपघातेन प्रनूततरसत्वानां रहां कुर्मशतिपय संववरणाविय एगमेगं, पाणं हणंता अणियत्तदोसा॥ सेसा जीवाणवदेलणाय, सियाय यो गिहिणोवि तम्दा ॥ ५३॥ संवतरेणाविय एगमेगं, पाणं दणंता समणे धएसु ॥आया दिए तं पुरिसे अण, ण तारिसे केवलिणो नवंति ॥५४॥बुद्ध स्स आपाए इमं समादि,अस्सि सुविच्चा तिविदेण ताई।तरिवं समुदं च महानवोघं,आयाणवतं समुदाहरेजा तिमि ॥५॥ इति अद्दळपाम मऊयणं सम्मत्तं ॥ " राय धनपतसिंघ बाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ૨ "होय; तेने कपोथाशंसा दोप?थने पिपीलिकानो घात पण केम थाय? थनें तमो एचाम -होटा जीवनो उपघात करीने पण पोताने निर्दोष मानोगे,ते जो एवीरीतें निर्दोप पj यतुं होय तो, थापणी थाजीविकाने निमितें थारंननें विपे प्रवर्तता (सियापथोगिहि गोवितम्हा के०) कंदाचित् पोतानुं हेत्र टाली अन्य जीवोनो उपधात थण करतां गृहस्थ पण तमारी पैठे थोडा जीव हणतां,पणा जीव पालता थकां तमारा सरखा निर्दोपज -जाणवा. एम तयं ॥५३॥ वली थाईकुमार कहेवेके, (संवहरेणावियएगमेगंपादपंता समणेदएर के०) थहो हस्तितापसो! जे तमारा दर्शनी, श्रमणना व्रतने विपे प्रवर्तता बता संवत्सर संवत्तर प्रत्ये तथा उमास प्रत्ये एकेक जीव हणे,अनें वली एहिज धर्मनो उपदेश थापे, (थायाहिएतपुरिसेषण के०) ते थनार्य थनाचारी पोताने तया परने घहितना करनार जाणवा केम के,(णतारिसेकेवलियोनवंति के०)ते पुरुष साहशकेवली न होय? ते अशुभमार्गना प्रवर्तक थनें सत्यमार्गना केपी जाणवा जे कारणे ते वर्षयर्प प्रत्ये एकेक जीवनों विनाश करे, तेनुं मांस वर्ष वर्ष दिवस सुधी राखे तेमाहे थनेक यसंख्यात बीजा त्रस जीव उपजे, तेथी तेने पचावतां ते जीवोनो चिनादा थाय. ए कारण मा घणाजीवोनो विनाश करतां पण एम कहे के, थमें थोडा जीयोनां बिना श करिये वैये, ते माटें तेमिथ्यावादी जाणवा. तेनुं वचन थमें प्रमाण नथी करता. त्यादिक वचन कही अन्य दर्शनीने प्रतिबोधि,श्री महावीर देवनें समवसरणे जाती करने वांदो, थाईकुमार, थाज्ञानो थाराधक थयो ॥ ५७ ॥ हवे अध्ययन परिस माप्ति नणी कहे. (बुस्सथाणाएश्मंसमाहिं के० ) दु६ एटले तत्वना जाण, एया श्री महावीर देव, तेनी थाझायें था समाधि, धर्मप्राप्ति लक्षण सहीने, (घस्सिमुति चातिविहेणताई के ) ए समाधिने विपे प्रवर्ततो त्रिविध त्रिविध प्रकारें कायनो र पाल एवो साधु, (तरिउसमुदंचमहानवोपं के०) नयंकर संसार समुह पाणयंतसमुदाहरेता के ) थादानवंत एटले सम्यक छान, दर्शन, थने चारित्र सहि तं यको, एम धाकुमारनी पेरें यथावस्थित प्ररूपणायें करी परदर्शनीनो निराकरण करीने मोदनो मार्ग प्रगट करे, ते साधु जाणयो. तिबेमिनी व्यापा, पूर्ववत् जाणवी ॥ ५५॥ एथलानामें बम थध्ययननो संक्षेपार्थ वालावबोध समात थेयो॥६॥ ॥ दीपिका-थयाईकुमारः प्राह ॥ संवत्सरेणाप्येक प्राणिनं प्रत प्राणातिपातादनित नसान्निरत्नदोपास्ते स्युः साधूनां तु सूर्यप्रकाशिते मागे युगमात्रदृष्टया सिमित्या गवता नर्दोषाहारान्वेपिणा समचित्तानां कयाशंसादोपः ककाटिकादिधातीवेत्यर्पः।मारती बपाते च दोपानावस्तदा गृहस्थायपि सारंनदेशस्थान जीवान नंति शेषाणां च जीना तरीन (था 'रामीमांगमिनिममिताना विधवारिंशदांपादितमादारमा हैन दादोदवायुपगम्यते नपान सनि पृदापाथलि सानिarius ननि जान ईदृनां देवकातय्यवदिनाना नानिमाया aint EPालयात मांसमिनिमल पम्मान प्रति नताTrials का समागंदानदारमान्दुरविना नोट treat- नाम से मन नापी यममामांनुमारिया, वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे पष्ठाध्ययन बधेन समाः तस्मात्स्यादेवं स्तोकं स्वल्पं यस्मादनंति ततस्तेपि निर्दोपाः॥ श्रमणाने- स्थितायपि संवत्तरेणाप्येकै जंतू येनंति येच उपदिशति तेऽनार्या यात्महिताः स्म नताहयाः केवलिनोनवंति ॥५३॥ एवं हस्तितापसानिरस्याईककुमारं जगवति दृष्ट्वाऽनिनवगृहीतो वनहस्ती चिंतयतिस्म । यद्यहं बंधनमुक्तः स्यां तदाईककुमाथी रातोपेत तथा प्रतियोधितानेवादिगणसमन्वितं गवा देया बोर हो ना चिंतिनं तावता तस्य बंधनानि त्रुटितानि थाईमुनिसंमुख त्वरया चजितः वर्ग तोलोर्कः पूलतं हा हतोयं मुनिरिति हस्तीच ससंत्रमं मुनिपार्धमागत्य निःप्रालि रख दंताग्रस्टटनेमिः साधु नवा वनं ययो ततः श्रेणिकनृपः सपोरलोकस्त मुनि नाचं नन्वा प्रोवावानगवन्नावपमिदं यदयं करी बंधनान्मुक्तः ततोमुनिराह । हेनत नहाय याकरी मुलीबंधनात्। यतु स्नेहपाशमोचनं तहकर तग प्रायुक्तं नियुमित पमा । “न कर नारणपासमोयणं,गयरस मनास वर्णमि रायं ॥ जहाच नावण मैनुमानप्र मेप डिझाइमायणं ॥१॥ यस्यार्थः प्रागध्ययनमारने प्रोकः । एपण मागन नियोध्य श्रीमतिकं गत्वा नगवंत नक्तिनृतथासीनः । नगवानपि ताई। परिमानि माया शिष्यायेन दी॥ श्रथाध्ययनोपसंहारमाह । (पुरा ) पनप पोरग्याज्ञया इमा समाधि Uवाति प्राप्यास्मिरामापी ciran मापीरासायतिमभ्य समुहमिव महानयाधा थाना नाम पिपने पम्प राधादानयान धर्म परक्षितषी वादारापरे। निनि 11५ ॥ इत्याईकीयाध्ययनामि पठं समातम् ॥ है: टार-संमतमेतदवाकरमार्गदन्तिनापनमर्न दूषयितुमाद । (रावण मनोलि प्राणानानिमदीने नव्यासंगावध मात्र रेस्मिारपसनदयागयणानामनिटनियति साधूना तु प्रमिप्रकाशन TRA का बामपनान H राय धनपतसिंघ बादाउरका जेनागम संग्रह भाग उसरा, एए३ "रमा परेपा चादिताम्ते पुरुषाः बदुवचनमार्पत्वान्न । ताहगाः केयशिनोनत्ति तथा ह्येक "ग्य प्राणिनः संवत्सरेणापि पात न्ये पिशिताश्रितास्तत्संस्कारेच क्रियमाणे स्थावरज "गमागिनाशमुपयामि ते तः प्राणिवोपदेष्ट्रनिर्न दृष्टाः । नव निरवापायोमाधुकर्या - योनयति मदृष्टोत्तस्तेन केवलमकेयलिनोविशिष्ट विवेकरहिताचेति । तदेवं हस्तिताप सानिरासाय नगवदंतिकं गतमाईककुमार महता कसकलेन लोकेनानिष्टयमानं ते समुप लन्प यनिनवं गृहीतः संपूर्णलक्षणसंपूर्णहस्ती समुत्पन्नस्तथाविधविवेकोचितं यत् य थाईकुमार्गपमपरुत्ताशेपतीथिकोनिष्प्रत्यूहं सर्वज्ञपादपद्मोतिकं चंदनाय ब्रजति तथाहम -पिपाप्यपगताशेपबंधनः स्यां ततएनं महापुरुपमाईककुमारं प्रतियुक्तस्करपंचशतोपेतं त था प्रतियोधितानेकवादिगणसमन्वितं परमया नत्यैतदंतिकं गत्वा चंदामीत्येवं यावद सी हस्ती सत्यसंकल्पस्ताचटचटदिति त्रुटितसमस्तबंधनः सन्नाईककुमारानिमुखं प्रदत्त कारीतालस्तपोवप्रसारितदीकरः प्रधावितस्तदनंतर लोकेन कृतहाहारवगर्नकलकलेन पूलतं यथा धिक कष्टं हतोयमाईककुमारोमहपिमहापुरुपस्तदेवं प्रलपंतोलोकाश्तश्चेत में प्रपनायमानाः सावपि वनहस्ती समागत्याईककुमारसमीपं नक्तिसंचमावनतारना गोतमांगोनितकर्णतालनिःप्रदक्षिणीहत्य निहितधरणीतलदंतायनागः स्टष्टकरायतन -रणयुगलः सुमणिहतमनाः प्रणिपत्य महर्पियनानिमुखं ययाविति । तदेवमाईककुमार - तपोनुनायाधनोन्मुख महागजमुपलभ्य सपरिजनपदः श्रेणिकराजस्तमाईककुमार म हापि तनपाना चानिनंद्यानिवंद्य च प्रोवाच नगवन्नाश्चर्य मिदं यदसौ चनहस्ती नाह विधायबोधेद्यारवालाबंधनायुप्मनपःप्रजावान्मुक्तइत्येतदतिप्कर मित्येवमनिहिते श्रा ईकुमारः प्रत्याद नो श्रेणिक महाराज! नेतकरं यदसी वनहस्ती बंधनान्मुक्तोपि त्वेत हुष्कर यम्नेहपाशमोचनं एतच्च प्राङियुक्तिगाथया प्रदर्शितं । साचेयं । “लकर वारणपा समोयणं, गयस्त मनसि वर्षमि राजिहा उवत्तायलिएण तंतुणा,सुखकरमे पडिहाइमो यणं ॥ १ ॥ एवमाईककुमारेण राजानं प्रतियोध्य तीयेकरांतिकं गत्वाऽनिवंद्य च नगवंतं भक्तिनरनिरघासांचके भगवानपि तानि पंचापि शतानि प्रव्राज्य तलिप्यत्वेनोपनिन्य इति ॥ ५५ ॥ सांप्रत समस्ताध्ययनार्थोपसंहाराह । (युधस्सेत्यादि ) बुझोऽवगत ततः सर्वज्ञोचीरवईनसामी तस्याझ्या तदागमेन इमं समाधि समर्मावाप्तिलक्ष्णं श्र वाप्यास्मिंश्च समाधी सुष्ठ स्थित्वा मनोवाकायैश्च प्रणिस्तयिोन मिथ्याष्टिमनुमन्यते केवलं तदायरणजुगुप्सां त्रिविधेनापि करणेनन विधने सएवंनूतश्रात्मनः परेपांच त्राण शीजस्तायी वा गमनशीनोमोई प्रति सएवंनतरतरीतुमतिलंध्य समुशमिव स्तरं महानयो पं मोक्षार्थमादीयतइत्यादानं सम्यग्दर्शनशानचारित्ररूपं तक्ष्यिते यस्यासावादानवान साधुः सच सम्यग्दर्शनेन सता परतीर्थिकतपःसमृधादिदर्शनेन मौनीशादर्शनान्न प्रच्यव संदायां नवं नालंदीयं नालंदासमीपोयानकथनेन वा निवृत्तं नालंदीयं । यथादमध्ययन नालंदायां संवृत्तं तथा "पासावनिकोपुछियाइवयङगोयमं उदगो। सायगपुडासम्मको डं कहियंमि ग्वसंता ॥५॥ अनायापासावधिोत्यादिकया सूत्रस्पर्शिकगाथयाविपरिष- त्यादि) थस्य चानंतरपरंपरसूत्रैः सह संबंधोवाच्यस्तत्रानंतराध्ययनपर्यंते सूत्रमिदमारन ते। सांप्रत सूत्रानुगमेऽस्खलितादिगुणोपेतं सूत्रमुच्चारयितव्यं । तच्चेदं । (तर्णकाणी रनिहितोनेनतु श्रावकगतोधिधिरुच्यते । परंपरसूत्रसंबंधस्वयं बुध्येतेत्येतदादिसूचि वान् धर्ममुदादरेवायमेव साधुश्रावकनेदेन द्विधा तित्र पूर्वोक्तनांगक्ष्येन प्रायःसाधुगतो एप वितीये सूत्रकृतांगे पितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. वारणनूषणेप्यपीति त्रिप्वर्थेपु पठ्यते तथापीह प्रतिपेधवाचकेन नत्रा साहचर्यात्रा धार्थएव गृह्यते तत्र चालंशब्दःना: પના પ્રબળ દાવો, नामालं यस्य चेतनस्य वालमिति नाम क्रियते स्थापनासंतु यत्र क्वचिचित्रपुस्तकादा निपेधं कुर्वन्साधुः स्थाप्यते ऽव्यनिषेधस्तु नो भागमतोझशरीरनव्यशरीरव्यतिरिक्तोइन चौराद्यात्तस्यै हिकपापनीरुणा योनिषेधः क्रियते सव्यनिषेधः। एवं व्येण या वा निपेधः। नायनिपेधंतु खतएव नियुक्तिकारोलशब्दस्य संनविनमर्थ दर्शयन्विणि ह । “पऊत्ती नावे खलु, पढमो बीउजवेधलंकारे॥ततितो तप्प डिसेहे, थलसदो होई यो,, ॥ २॥ (पतीनावश्त्यादि) पर्याप्तनावः सामथ्र्य तत्रालंशब्दोवर्तते । व मनोमनाय समर्थश्त्यर्थः । लोकोत्तरोपि विनालं तेताणाएवासरणाएवा। अन्यैरप्यु "इव्यास्तिकरथारूढः पर्यायोद्यतकार्मुकः॥ युक्तिसन्नाहवान्वादी कुवादिन्योनवपना अयं प्रथमोलंशदार्थोनवति । खलुशब्दोवाक्यालंकारे दितीयस्त्वर्थालंकारविषये गल- नावनायां लिड्। तद्यथालंकतदेवदत्तेन खकुतं जगच नानिसननेत्यादि ।तृतीयस्त्वजंशय र्थः प्रतिपेधे ज्ञातव्योनवति । तद्यथाल में गृहवासेन तथाल पापेन कर्मणा । उनी "अलं कुतीर्थ रिह पर्युपासितै,रलं वितर्काकुलकाहर्मतैः॥धलंच मे कामगुणैनिषेवितै, यंकरायेहि परत्र चेहच ॥१॥ तदिह प्रतिपेधवा चिनालंशब्देनाधिकारइत्येतदर्शयितुमाद “पडिसेहणणगारस्त विसदेण चैव अलसहोरायगि नयमिनालंदा होइ बाहिरिया ॥३॥ (पडिसेदणेत्यादि) सत्यप्यशब्दस्यार्थत्रये नकारस्य सान्निध्यात्प्रतिपेधविधाना प्येवेह गृह्यते ततश्च निरुक्तविधानादयमर्थः। नाल दतातीति नालंदा वाहिरिकायाः स्त्रियार शकत्वेनच नालशब्दस्य स्त्रीलिंगता साच सदैहिकामुष्मिकसुखहेतुत्वेन सुखप्रदा राजा नगरवाहिरिका धनकनकसमृहत्वेन सत्साध्वाश्रयत्वेनच सर्वकामप्रदेति । सांप्रतं प्रत्यय थै दर्शयितुकामयाह "नालंदाए समिवे,मणोरहे नासि दिनमायणं उद्गस्तान एपं नालंदशं तु ॥४॥(नालिदाएश्त्यादि) नालंदायाः समाप मनोरथाल्ये उद्याने का मिना गणधरेणोदकाव्यनियटटेन तुशब्दस्यैवकारार्थवानस्यैव नापितमिदमध्ययना ।

.
.
राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संगद नाग उसरा. ए
युध्येत यदेतपक्ष्यतइति सूत्रार्थस्त्वयं । सप्तम्यर्थे तृतीया । यस्मिन्काले यस्मिंश्वावसरे राज
यहं नगरं यथोक्तविशेपणविशिष्टमासीतस्मिन् काले तस्मिंश्च समये इदमनिधीयते । राजय
हमेव विशिनष्टि । प्रासादाः संजात्तायस्मिंस्तत्प्रासादितमानोगवा थतएव दर्शनीयं दर्श
नयोग्य दृष्टिसुखहेतुत्वानथानिमुख्पेन रूपं यस्य तदनिरूपं तथा प्रतिरुपमनन्यसदृशं न
तिरूपं वा प्रतिविवंचा स्वर्गनिवेशस्य तदेवंजूत राजगृहंनाम नगरं (होमानि) थासीत् ।
यद्यपि तत्कालत्रयेपि सत्तां विनति तथाप्यतीतारख्यानसमाश्रयणादासीदित्युक्तं । तस्य
-च राजगृहस्य बहिरुत्तरपूर्वस्यां दिशि नालंदानाम बाहिरिका थांसीत् साचानेफनवनश
तसन्निविष्टा थनेकनवनशतसंकीर्णत्यर्थः ॥ १ ॥
तवणं नालंदाए बाहिरियाए लेवे नाम गाहावई होचा अ
दित्ते वित्ते विठणविपुलजवणसयणासपजाणवादगाइ
वदुधणवदुजायरूवरजते आनंगपांगसंपनत्ते वित
डियपनरनत्तपाणे बद्ध दासी, दास, गोमदिस, गवेलग
प्पनूए बहुजणस्स अपरिनूएयावि होना ॥२॥
थर्थ-(तवर्णनालंदाएवाहिरियाए के०) ते नालंदानामें वाहिरिया एटले पाडाने विप
(सेवेनामंगाहावहोगा के०) लेप एवे नामें गृहपत्ति कुटुंबी हतो. ते केयो हतो ?
तोके, (थड़े के०) धनवंत, (दित्ते के०) दीप्त तेजस्वी, (विने के०) सर्वजनमावि
ख्यात, (विषण के०) विस्तीर्ण, (विपुल के०) घणा एवां (जवण के०) पुरन, (सप
पासण के०) शय्यासनादिक, तथा (जाणवाहणाणे के०) यान एटले रथ पेहेलादि
क, वाहन एटले अश्वादिक, तेणें करी इणे एटले थाकीर्ण व्याप्त, (बधण के०) य
गुं धन, (बहुजायरूवरजते के० ) घएं जात एटले सुवर्ण,तथा रू'. तेणे करी सहि
त, (थाउंग के०) धननो उपाय एटले यानपात्रादिकनो संग्रह. तथा (प
ग के०) प्रयोग एटले व्यापारादिक प्रयोजन तेणे करी (संपउने के०) संप्रयुक
एटले सहित (वि के.) विशे करी (घडिय के०) ज्या त्या नाल्यो (पत
र के) घणो एवो (ननपाणे के) नातनें पाणी जेणे, एटले जेनें घरे निरंतर लोकन
मेले. विशेर्पे करी देवरावे. (वदुदासीदास के) पणां दासी, तथा दास, (गोमहि
स्स के०) गाय, धने नेप, (गवलग के०) गामर वाली. तेणे करी (पनए के०)
परिवृत्त तेमाटें (बदुजणस्सथपरिनूएथापिहोवा के० ) पणा लोको पण परानर
करी न शकाय एवो हतो. एटला वर्णने करी एनी इथ्यसंपदा कही. ॥ २ ॥

សឬច वितोये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. ॥ दीपिका-(तवर्ण) तस्यां नालंदायां लेपोनाम गृहपतिः कुटुंबिकथासीत् तत्र दयोंदीतस्तेजस्वी वित्तीविरण्यातोविस्तीर्ण विपुलनवनशयनासनयानवाहनाकीगंज वगुजातरुपरजतः थायोगाथापायाः प्रयोगः प्रयोजनानि तैः संप्रयुक्तः संयुतः तब विहिलमचुरनक्तपानोपदास्यादिपरित्तोबहुजनस्यापरिजूतथासीत् ॥ २ ॥ ॥ टीका-तस्यांचलेपोनाम गृहपतिः कुटुंबिकथासीत्सचाढयोदीसस्तेजली वितः नविरव्यातीविस्तीर्ण विपुलनवनशयनासनयानवाहनाकीविदुधनवहुजातरूपरजतः योगः थोपाया पानपात्रोष्ट्रमंमतिकादयस्तथा प्रयोजनमयोगः प्रायोगिकत्वं तरुण योगः संप्रयुक्तः समन्वितस्सचेतवेतच विदितप्रचुरनक्तपानोबदुदास्यादिपरितोष म्यापरिनूतभातीत्तदियता विशेषणकदंबिकेनैहिकरणाविष्करणेन त्र्यसंपदनिहिता सेणं लेवे नामंगादावई समणोवासएयाधि होना अनिगयजी चाजी जाय विदर निग्गंथे पावयणे निस्संकिए निकंखि एनिधितिगिछे लछे गदियछे पुछियविणिधियो अनिमिति यनिर्मिजा पेमाणुरागरत अयमानसो निग्गंथे पाययणे प्रपंह अयं परम सेसे अपने सियफलिहे अप्पावय प्यारे विपननेउरप्पस चादसम्मुदिपुणमासिणीसु परि पुग्नं पामह मम्म थापालेमाणे समणे निग्गये तदाविणे एमलिडे असणपाण साश्मसाइमेणं पहिलालेमाणे बददि मीलइयगुणविरमणपश्चमाणपोसदीयवासेदि अप्पाणं नाव मागं एवं विदरः॥३॥ ई-दो एनी बाद मंपदा कादिये वैये. (सेणं के) ते (लेयेनामंगादा समाराविहां पनामा पनि श्रमणोपामर तो, श्रमण मनी निगमेश को, तनं प्रमाणांगमा फदिपं. (घनिगयजीवाजीना हेजित एट जापाजीव थने यजीवना जाय गो एयो नो , दि हरे ने गदा प्रसार सम्यक दानपणं कहिय (पाप हिनिमन बनने दिशानिए, नपा (नि.मा.पं.) ई नितिन २दि मानमरी रही काम (र रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह् नाग उसरा. एमए के ) प्राप्त भयाले सिमांतना थर्थ जेने (गहिय के ) ग्रहण करखा मोदमार्गरूप घर्ष जेपो. तथा (प्रिय के) विशेष करी पुग्ने मोक्षस्वरूप जेणे, तथा (वि शिधिय के) निभय कसोने सिमांतनो थर्थ जेणे, तथा (अनिगहिय के) प्रतीत पयो अर्ष जेने, तथा (थमिजापेमापुरागरने के ) प्रेमें करीने रंगित यस्थिमिजा जेनां, एटले थत्यंत हृदयने विप प्रेम जेनें, तथा (अयमाउसो के०) कोई एकें स्वधर्म पुचे थके, तेने ए प्रकारे उत्तर थापे के, हे आयुग्मन् ! (नि ग्गंधेपाययणे के०)श्रा जिनप्रवचन निस्संशयठे, तथा सत्यवे. वली (श्रयमव्ययं परम के०)श्रा जैन शासनरूप अये ए परमार्थरूप ठे, तथा (सेसेषण के) थप लौकिक सर्व दर्शन ते पुरुपोना कल्पना करेलां. बली तेना गुणो कहेजे. (उ सिपफलिहे के०) स्फाटिक सरखं उज्ज्वल यश जेनुं, एटले प्रख्यात यश-जेनु, ए चो, तथा (यप्पाययज्वारे के०) थमावृत एटले निरंतर उघार्यु रहेजे हार जेतुंथ में (वियतेवरप्पयेसे के.) कोई एक परतीथिक पोताना घरमा थावीने जो स्वधर्म कहे ! तो तेनो प्रतिबंध थनुचरो पण फरी न शके, तथा (चाउदसमुदिपुलमासि पोर के०) चग्दश, थाउम, पुन्यम एटले चौमासानी व्रण पुन्यम वगेरे पुण्यतिथीयोनें विपे, (पडिपुग्नंपोसईसम्मंघणुपालेमाणे के०) परिपूर्ण रुडा प्रकारें पोपधने पालतो ए यो, (समणेनिग्गंयेतहाविहेणएसणिणंथसणपाखाश्मसाइमेणंपडिलानेमाणे के०) ते प्रकारना धर्मनें पालता एवा जे श्रमण ब्राह्मण,तेने शुरु थाहार जलें करी संतोप पमाड तो एवो,तथा (बहुहिंसीलव्यगुणविरमणपञ्चखाणपोसहोववासेहिं के०) शील, व्रत, गुण, विरमण, पञ्चखाण, पोपहादिक उपवास, तेणें करीने (अप्पानावेमाणे के) पोताना थात्माने भावना करतो एवो तो (एवंचविहर के०) ए प्रकारे धर्म थाचरण करतो थको विचरे. ॥३॥ ॥ दीपिका-सोपोनाम गृहपतिः श्रमणोपासकोनिगतजीवाजीवश्त्यादि । (निग्गं यत्ति ) थाईते प्रवचने निःशंकितोनिःकांदितोऽन्यतमोनिराकांक्षः विचिकित्साचित्रवि अतिर्विदगुप्ता वा तहितोनिर्विचिकित्सः लब्धार्थोज्ञाततत्वःगृहीतार्थः स्वीरुतमोक्ष मार्गः एष्टार्थवादविनिश्चितार्थः थनिगतः प्रतीतोर्थोयेन सितथा अस्थिमिजास्थि मध्यं यावर प्रेमानुरागेण रक्तोऽत्यंत सम्यक्त्ववासितचित्तश्त्यर्थः । केनचिवम एष्टःप्रा हाथयमायुप्मन् ! जैनधौर्यः सत्यः परमार्थरूपोपः सर्वोप्यनर्थः । (नसियफलिह नि ) नितं परयात स्फटिकवनिर्मलं यशोयस्य थप्रावृतं थस्थगितं वारं गृहस्य येन सोऽप्रातबारः परतीर्थकोपि गृहं प्रविश्य धर्म यदि वदेत् तदनु न तस्य परिजनोपि सम्य , येन सोनिगतार्थस्तथास्थिमिजाऽस्यिमध्यं यावत्सम प्रेमानुरागेण रक्तोत्यंतसम्पन्न सिटिकामातनिर्मलपात्यर्थः । तयाऽप्रावृतमस्थगितं वारं गृहमुसं पस्स- ए६० वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. क्वाचालयितुं शक्यते तन्नीत्या न क्षारप्रदानमित्यर्थः । प्रातिहारी राजांतःपुरेपि .' स्य सतथा कोर्थः? पुरेहि कोपि न प्रवेश्यः तत्राप्यसौ प्रतीतगुणत्वे नवे तथा चतुर्दश्यष्टम्यादिपु तिथिपुनपदिष्टासु महाकट्याणकसंबंधितया पुरः मासु तथा पौर्णमासी च तिमृप्वपि चतुर्मासकतिथिपु संत यमदिवस५५६ येन प्रतिपूर्ण संपूर्णमाहारशरीरसत्कारब्रह्मचर्याव्यापाररूपं पौषधमनुपालयन धान् सगुणान् श्रमणान् एपणीयेन शुभनाशनादिना प्रतिलानयन (वदुहिं ) शीनवतगुणविरमणप्रत्याख्यानपोपधोपवासैरात्मानं नावयन् एवं maitu मुञ्चये पं वाक्यालंकारे । विहरति धास्ते ॥३॥ ॥ टीका-यधुनाऽमुस्मिकगुणाविनावेन नावसंपदनिधीयते । (सेलेवेत्यादि) मिति वाक्यालंकारे।सलेपाख्योगृहपतिः श्रमणान साधनपास्ते प्रत्यहं सेवतइति श्रम पासकस्तदनेन विशेषणेन तस्य जीवादिपदार्थाविनार्वकश्रुतज्ञानसंपदा वेदिता नवर देव दर्शयत्यनिगतजीवाजीवेत्यादिना ग्रंना यावदसहायोपि देवासुरादिनिर्देवगणरा कमणीयोऽनतिनंधनीयोधर्मादप्रयावनीयति यावत । तदियता विशेपणकलापेन स्य सम्पक्झानित्वमावेदितं नवति । सांप्रत तत्तस्य विशिष्टसम्यग्दर्शनित्वमापादपितु ह । (निग्गयेत्यादि) निये थाईते प्रवचने निर्गता शंका देशसर्वरूपा यस्य सःनि तदेव सत्यं निःशंक यज्जिनः प्रवेदितमित्येवं कृताध्यवसायस्तथा निर्गता काहान्यान्या निग्रहणरूपा यस्यासी निराकांक्षस्तथा निर्गता विचिकित्सा चित्तविशुतिविचार यस्यासी निर्वि चिकित्सीयतएवमतोलब्धपलब्धोर्थः परमार्थसपोयेन सः लामा ज्ञाततत्वत्यर्थः। तथा गृहीतः स्वोस्तोर्योमोकमार्गरूपोयन सगृहीतार्थस्तथा विशेष प्रष्टोथायेन सः एष्टार्थोयतएवमतोचिनिश्चितायस्ततोनिः निर्वचनतः प्रतीनी वासितांतताइति यावत् । एतदेवादिनीवयन्नाह । (थयमावसोत्यादि) केना मेसर्वस्वं पृष्टः सन्नेतदाचष्ट । तद्यथा नो थायुष्मन्निदं निग्रंथमानीइप्रवचनमः । तापनपा प्ररूपणतया तयेदमेवाद । थयमेव परमार्थः पतापरस्पर शव पंटितत्वात् । शेषस्तु सापि लोकितीयिकपरिकलिनेन विशेषण सम्परत्वगुणारिफरणं हवं नवति । सप्रित तस्यैव सम्यादर्शनानान्या स्तोपोगुण दाविफरणापाह । (उमियत्यादि) नहतं प्रख्यात स्फटिकवनिमलं यशोयस्पासा नधारः समुतं नरनि । गृहं प्रविश्य परतविलयति तदा पन राय धनपतसिंघ पाहारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एर नतस्य परिजनोप्यन्यथा नापयितुं सम्यक्त्वाझ्यावयितुं शक्यतइति यावत्। तथा राज्ञा वन जातःपुर बारेषु प्रवेष्टुं शीतं यस्य सतथा । इदमुक्तं नवति प्रतिपिशान्यजनप्रदेशान्यपि या नि स्थानानि नामागारातःपुरादीनि तेप्वप्यसो प्रख्यातः श्रावकारख्यगुणत्वेनास्वलित प्रवेशस्नया चतुर्दश्यष्टम्यादिषु तिथिपूपदिष्टासु तथा पौर्णमासीसुच तिसृष्वपि चतुर्मा सकतिथिप्रित्यर्थः । एवंनूतेषु धर्मदिवसेषु सप्ततिशयेन प्रतिपूर्णीयः पौपधोवतानिय हविशेपस्तं प्रतिपूर्णमाहारशरीरसंस्कारब्रह्मचर्याव्यापाररूपं पौषधमनुपालयन संपूर्ण श्रावकधर्ममनुचरति तदनेन विशेषणकलापेन विशिष्टं देशचारित्रमावेदितं नवति । सा प्रत तस्पैचोत्तरगुणाल्यापनेन दानधर्ममधिकृत्याह। (समणेनिग्गंधश्त्यादि) सुगम (या वत्पडितानेमाणेत्ति) सांप्रते तस्यैव शीलतपोनावनात्मकं धर्ममावेदयत्नाह ( बहिमि त्यादि ) बटुनिः शाजवतगुणविरमणप्रत्याख्यानपीपधोपचासैस्तथा यथा परिगृहीतैश्च त पःकर्मनिरात्मानं नावयन्ने चानंतरोक्तयारीत्या विहरति धर्ममाचरंस्तिष्ठति । च समुच्च ये । णमिति वाक्यालंकारे ॥३॥ तस्सणं लेवस्स गाहावश्स्स नालंदाए वाहिरियाए उत्तर पुरश्चिमे दिसिनाए एवणं सेसदविया नाम उदगसाला हो वा अणेगखंनसयसन्निविधा पासादीया जावपडिरूवा तिस्से णं सेसदवियाए दगसालाए उत्तरपुरठिमे दिसिनाए ए वणं दविजाम नाम वणसंमे होना किएह वप वणसंमस्स॥४॥ श्रर्थ-(तस्सएं के०) ते लेप नामा गृहपतिने नालिंदा नामा पाडा थकी, उत्तर य में पूर्वदिशाने बचें, एटले ईशान कोणे ( एवणंसेसदधियानामंन्दगसालाहोडा के) जि दो तिहां घर करावतां जे कांह पाट पीठिकादिक उपकरण अगम्यां होय वधेला होय एवां उपकरणे करीने निपजावेली एटले करावेलीएवी सेसदविया नामें उदकशाला दती वली ते उदकशाला केवी दती? तोके, (श्रणेगरपनसयसन्निविधा के०) अनेक स्तनना शेकडा तेना उपर रहेली, तथा तेणें करी सहित, (पासादीयाजावपडिरूवा के०) प्रासादवंत, दर्शनीय यावत प्रतिरूप,(तिस्तेणंसेसदवियाएदगसालाएउत्तरपुरछिमेदिसिनाए के.) ते सेसदविया नामा उदकशाला थकी ईशान कोणनी दिशायें (एघणंदधिजामेनामवण संमेहोधा के) हस्तियाम नामें वनरक्षम हतो, ( किएदेवाचणसंमस्स के०) ते वन खम, काले चणे हतो, एनुं विशेष वर्णन जेम, श्री चयवाई उपांगमां कहुंचे तेम जाणवू । दीपिका-तस्य क्षेपस्य गृहपतेः संबंधिनी नालंदायाः पूर्वोचरस्यां दिशि शेष गयात दिवार - वंत श्रीगौतमस्वामी , त्यो थाव्यो. (उवागश्त्ता के0) त्यो थाचीन (नगवंगोपन निमें से कोई एक प्रदेश एटले प्रश्न पुग्यो. (तेचमेयासो के०) ते प्रमुख यहां चायुप्यमन ! (थाहासुपं के०) ययाभुते एटसे जेम तमे श्रीमहावीर साम हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. व्यानाम गृहोपयुक्तशेपव्येण कृता उदकशालासीदनेकस्तंनशतसन्निविष्टा न यावत्प्रतिरूपा तस्यानोप.पूर्वदि . हात : खंमस्य वाच्यः॥४॥ ॥ टीका-तस्य चैवंचूतस्य लेपोपासकस्य गृहपतेः संबंधिनी नालंदायाः पूर्वांचा: दिशि शेषश्च्यानिधाना गृहोपयुक्तशेषश्व्येण कृता शेषव्ये तदेवानिधानमत्याउद लायाः सैवंनूतासीदनेकस्तंनशतसन्निविष्टा प्रासादीया दर्शनीयानिरूपाप्रतिरूपेति तर धोत्तरपूर्वदिग्विनागे हस्तियामारज्योवनखंमधासीसमावनासश्त्यादिवर्णकः ॥ ७ ॥ तस्सिचणं गिदपदेसंमि नगर्व गोयमे विदरश्नगचणं अ दे आरामंसि अदेणं उदए पेढालपुत्ते नगवं पासावविले नि यं मेयले गोत्तेणं जेणेव नगर्व गोयमे तेणेव नवाग ३ वागतश्ता भगवं गोयम एवं वयासी आनसंतो गोयमा अवि खलु से केइ पदे से पुचियत्वे तंचमे आनसो अदासुर्य अदादरिसियंम वियागरेदि सवायं नगवं गोयमे उदय पे ढालपुत्तं एवं वयासी अवियाइ आसो सोचा निसम्म जा णिस्सामो सवायं उदए पेढालपुत्ते नगवं गोयम एवं वयासी ॥५॥ श्रर्थ-हये (तस्सिवणंगिहपदेसमिनगवंगोयमेविहर के.) ते वनसंग गृहप्रवेश विप नगवंत श्री गौतमस्वामी विचरे (जगणंदेयारामति के) जगवंत श्रीनी मस्सामी साधुना परिवार सहित थाराम देवल रह्या. (थहेणं के०) थय हवे छ। वे यास्यालंकारें. (उदएपेढालपुत्ते के०) उदकनामें निर्मथ, पेढालनो पुत्र, थने (न पासायचिनियाँ कमी पार्थनाथनाशिनी शिष्य, (मयलगातर्ष 10 ) करी मैदार्यवे. ते वदनिर्मथ, (जेणेयनगवंगोयमेतेणेवव्याग के० ) ज्यान एवंपाती के० ) नगवंत श्रीगौतमसामी प्रत्य एवं वोल्या के, (थाउसंतोगोयमा के। यहाँ थायुप्पमन् गौतम ! मुजने तमारा समाप (बासखसेकापसे शिपये थे।

रायं धनपतसिंघ वादारका जैनागम संग्रह जाग उसरा. ए३ जनें कहो. ( सवानगपंगोयमेउदयपेढालपुत्तएवंचयासी के०) हवे नगवंत श्री गौत मस्वामी चादसहित उदकपेढालपुत्र प्रत्यें एवं बोल्या के, (यवियाश्याचसोसोमानिस न्मजाणिस्सामो के.) थपि संनावनायें श्रहो थायुप्यमन बदक ? तमारो प्रश्न सां नलीने गुणदोपनी विचारणायें हैयामा सम्यक रीतें धारण करीने हुँ जाणीश, तेवी रीतनो प्रश्न यथायोग्य पूगे. (सवापंउदएपेढालपुत्तेनगवेगोयमंएवंषयासी के०) ते पारे ते उदकपेढालपुत्र, वादसहित या प्रकारें नगवंत श्रीगोतमस्वामी प्रत्ये वोल्या ॥५॥ ॥दीपिका तस्मिन् वनखमगृहप्रदेशे नगवान् गौतमोविहरति तस्मिन्नारामे स्थितः। अथ उदकाख्योनियः पेढालपुत्रः पार्थापत्यस्य पार्थशिष्यस्यापत्यं शिप्यः सच मेदा योगोत्रेण (जेणेवत्ति) यस्यां दिशि गौतमस्तत्रागत्येदं माह । थायुप्मन लो गौतम! थस्ति मम कश्चित्प्रदेशः प्रष्टव्यः तं प्रदेशं मम यथाश्रुतं त्वया यथा दर्शितं श्रीवीरेण त था व्यागृणीहि कथय सचार्य नगवान् यदिवा सह वादेन सवादं पृष्टस्तमुदकं पेढाल लघुपुत्रमेवमयादीत् । थपिचायुप्मन्नुदक! श्रुत्वा त्वदीयं प्रश्य निशम्य चावधार्य गुणदोप विचारेण सम्यक् झास्येहं तऽच्यतां विश्रब्धं त्वया स्वानिप्रायः सचायं ससक्षाचंवा उद का पेढालपुत्रीगीतममेवमयादीत् ॥ ५ ॥ ॥टीका-तस्मिंच चनखमप्रदेशे नगवान् गौतमस्वामी श्रीवर्धमानस्वामिगणधरोविह रति । श्रथानंतरं नगवान् गौतमस्वामी तस्मिन्नारामे सह साधुनिर्व्यवस्थितोऽथानंतरंण मिति वाक्यालंकारे उदकारख्योनिग्रंथः पेढासतुत्रः पार्थापत्यस्य पार्यस्वामिशिष्यस्याप त्यं शिष्यः पापित्यीयःसच मेदार्योगोत्रेण ।येनैवेति सप्तम्यर्थ तृतीया। यस्यां दिशिय स्मिन्या प्रदेशे नगवान् श्रीगौतमस्वामीतस्यां दिशि तस्मिन्वा प्रदेशे समागत्येदं वक्ष्यमाणं मोबाचेति । यत्र नियुक्तिकारोऽध्ययनोमानं तात्पर्यच गाथया दर्शयितुमाह । “पासावगि जो पुछिया थङगोयम उदगो। सागपुछा धम्म सोउ कहियमि उपसंता"॥१॥ (पासावविजेत्यादि) पार्श्वनाथशिष्यवदकानिधानथार्यगीतमं दृष्टवान् किं तावकमत आवकविपयं प्रश्नं तद्यथा नो नूते साधो ! श्रावकापुवतदाने सति स्थूलप्राणातिपाता दिविपये तदन्येपां सूक्ष्मवादराणां प्राणिनामुपपाते सत्यारंनजनिते तदनुमतिप्रत्ययन नितः कर्मबंधः कस्मान्न नवति? तथा स्थूलप्राणातिपातादिविपये प्रतिनस्तमेव पर्यायां तरगतं व्यापादयतोनागरिकवधनिवृत्तस्य तमेवं वहिथं व्यापादयतश्य तद्रतनंगजनि तः कर्मबंधः कस्मान्न नवतीत्येतत्यनस्योचरं गृहपतिचौरग्रहणविमोणोपमया दनयान तच श्रावकप्रश्नस्यौपम्यं गौतमस्वामिना कथितं श्रुत्वोदकारस्पोनिर्मथचपातोपगतसं Tोदायमा (शक्षापई ) ने नयन योजना प्रपना, (गादावरामणोशfrja दात अमगोपागनियमांद्युकनें थायरी गमा में.MERMनो दंगा पटले विनाम, तेनो त्याग करे AT TH म.टाने यानी निति गो. नोएनयजमाना 5. दासागरमायाप ..)महानि (एक्ष्य वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. देहः संवृत्तइति । सांप्रत सूत्रमनुप्रियते सन्दकोगौतस्वामिसमीपं समागत्य नगरमा मवादीनद्यथा वायुप्मन्गीतम! यस्ति मम विद्यते कश्चित्प्रदेशःप्रष्टव्यस्तत्रता प्रदेशं पथाश्रुत नगवता यचाच नगवता संदर्शितं तथैव मम व्यागृणीहि ।' पृष्टः सचापं नगवान यदिवा सह वादेन सवादं घटः समादं वा शोनननारती का पटनमुदकं पेढासपुत्रमेयमवादीनद्ययाऽपिचायुप्मन्नुदक ! श्रुत्वा नवदीपं प्रश्न निझम्म यथायंत्र गुपदारविचारणतः सम्यगहं ज्ञास्ये तडच्यतां विश्रब्धं जयता सानिप्राम चंचांदकः पेढालपुत्रोनगवंत गीतममेवमवादीत् ॥ ५ ॥ आसो गोयमा अवि खलु कुमारपुत्तिया नाम समणा निर्ग था तुम्हाणं पक्यणं पवयमाणा गादावई समणोवासगं वसंपन्न एवं पचकाति पण अनिवएणं गादावश्चोरग्गदणविमो याए तसेदि पाणेहिं लिदाय दंम एवंएवं पञ्चसंताणे उप अन्य नया एवं पचलावेमाणाणं उपचकापिय नवा एवं परंपरायमाणा प्रतियाति सयं पत्तिणं कस्सणं तं देसी मारिया गल पाणा थावरावि पाणा तसत्ताए पञ्चायति संसाधि पायाग्नाए पचायति यावरकायान विप्पमुन्नमाणा तसा पान रति नमकाया विपमुचमाणा यावर कार्यसि मय मिगिन थापरफायमिनावणा जाणमेयं घतं ॥६॥ -माके) यदा यागुणमान गौतम ! (अशिषगानि मेरा)नि कमाए ना, श्रमण निमंयो. (तुम्हाला अयन यानी अगाणे : तर ए! 17* रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एक्ष्य ना दमनो निपेध कह्यो तेने उदक पोताना थनिप्रायें करी दूपवे. (एवंएपंच स्कंताएंउपञ्चरकायनवा केए) थहो गौतम ! ण एवे वाक्यालंकारे ए रीते उसमा पीना दंफनो निषेध करीने पञ्चरकाण करतां उष्ट प्रत्यारख्यान थाप (एवंएहंप घरकावेमाणाएंउपञ्चरकावियानवा के) एम पञ्चंस्काण करायनारने पण, इट त्याख्यान कराव्यु, एम थाय. ते कहेठे. (एवंतेपरंपचारकावेमाणा के) ए रोते ते पञ्चरकाण करनार श्रावक, थनें पञ्चरकाण करावनार साधु बेगु, (सर्पपनि के.) पोतानी प्रतिज्ञाने (थतिपरति के०) वजंघन करे, एतावता मतनंग करे. (क स्सणं हे के०) ते केवा हेतु थकी प्रतिज्ञा नंग थाय? ते प्रतिज्ञा नंगनुं कारण कहने (सांसारियाखखुपाणा के०) निधै संसारी जीय, (थायराविपाणा के०) जे पृथ्वी, प. तेड,वायु, थने वनस्पति रूप स्थावर जीव ते पण (तसनाएपञ्चापति के०) तेया कर्मना उदयथकी त्रस पणे उपजे, (तसाविपाणायावरत्नाएपजाति के०) तथा प्रस जे इंदि यादिक जीयो ते पण स्थावर पणे उपजे, (पावरकाया विप्पमुचमाणातमकापंगिणय हंति के०) स्थावरनी कायथकी मूकाणा प्रसकायनें विपे छपने. (तसकायाप्पिमुग माणाथावरकार्यसिग्वयङति के०) त्रसकाय थकीमूकाण थका स्थायरफायने शिवर जे एकारणमाटें (तेसिंचणंथावरकार्यसिध्यवरमाणं फे०) घसजीव रपावरराप माह में वारे उपना, तेवारें (नाणमेपंधत्तं के० ) ते स्थानक प्रसकायर्नु हणाणु ए कारण मा दें प्रतिक्षानंग थाय. जेम कोई एके एवी प्रतिज्ञा करी जे महारे नागरी पुरुष एक नहीं थने पठी तेज नागरीक पुरुप को धारामादिकने रिपे घेठो होप स्पा नेने सो तो तेथी | तेनी प्रतिज्ञानंग न थाय? थपितु थायज. तेम थंही पा प्रगजीरना पातनी निति करी, श्रनें स्थावर जीवना पातनी निरनि नपी करी तो. जे पा त्रसजीव स्थावर माह थाची उपजे तेवारे तेणे ते प्रसजीपज विणापा, एम Tal प्रतिझानो भंग थयो ॥ ६ ॥ ॥ दीपिका-नो गीतम! घछि संति कुमारपुत्रानाम निर्मपा पुप्मदोर प्रसनं भवतः। तथाहि गृहपति श्रमणोपासकं उपसंपन्नं नियमग्रहणोपने प्रत्यारमापनि सामानं कारपति तद्यथा। प्रसेपु दंमें हिंसा निहाय त्यक्त्वामाणातिपातनिनि हुनि (मरे ति) नान्यत्र समतेरन्यत्र राजायनियोगेन यः प्राणिपातोन तत्र नितिमिति नाज प्राणिविशेषणानदन्येषां जीवानां हिंसातु मतिदोपः स्वादिलासंगवान् माद । (मा वचोरलि ) यस्यार्थोऽमे नापयिष्यते (एवंएहति) दरुबाह । एहमिनि दामा कारे।एवं प्रत्याख्यानं कुर्यता प्राधाना असमत्यारमा नवनि यावामानामा पेगोदकमोदितयांग्समाविष्कुर्वनाह (एवंएहमित्यादि ) एहमिति वाक्यालंकार या मापरात उप्रत्यारम्पानं नयति प्रत्यारण्याननंगसनावातयेवमेव प्रत्यारण्यापपतामर मायूनां सुधं प्रत्यारमानदानं नवनि । किमित्यतयाह । एवं ते श्रावकाः प्रत्यारल्यानर हंतः गायवध परं प्रत्यारव्यापपंतः सा प्रतिज्ञामतिचरंत्यतिलंघपंति (फराह भारताच्या करमाईतोरित्ययः। तत्र प्रतिज्ञानंगकारणमात् । (सांसारिपाइन्याधिक गवियते पन ने सांसारिकाः। खजुरलंकारे।प्राणिनीतयःस्थावराःप्राणिनः पिया जोदावनम्पतयः संतोपि तपाविधकर्मोदयाप्रसतया प्रसवेन दीडियाशिला प्रसा हत्तय तथा प्रमायपि स्यावरतपेत्येवं च परस्परगमने व्यवस्पित्य दिगगनादी व्यवस्पिन नागरिक व्यापारिकमेतावता तस्य नजमातापिता। निहारिसरातपादि। नागरिकांमयान दंतव्यत्येवं नूता येन प्रतिज्ञा महीना समती पन ननवनिनिः स्तारापदातमेव प्रसं माणिनं स्पायरयापरिया हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. तथा एवं प्रत्यारण्यापयतां प्रत्याख्यानं कारयतां साधूनां उष्टं प्रत्यारल्यानदानं नवति कई प्रत्यारव्यानं कुर्वतः कारयंतश्च स्वां प्रतिझामतिचरंत्यतिलंघयंति (कस्सतहे) देतोरित्यर्थः। प्रतिज्ञानंगकारणमाह। (संसारियाइत्यादि)सांसारिकाः खलु प्राणिन . राथपिप्राणिनखसतया प्रत्यायांतिसाश्च स्थावरत्वेनेति । एवंसति प्रतिज्ञालोपः, चया नागरिकोन हंतव्यइति प्रतिज्ञा येन कृता सयदि उद्यानस्थं नागरिकं हन्यातदार स्य किं प्रतिज्ञालोपोन स्यात् ? एवमत्रापि येन त्रसवधनितिः कृतास यदि तमेव संत वरकायस्थितं हंति तदा तस्य किंन नवेत्प्रतिझालोपः? नवत्येवेत्यर्थः। त्रसकायान्मुस नाः स्थावरकाये उत्पद्यते स्थावरकायान्मुच्यमानाच त्रसकाये नच किंचिल्लिंगमस्ति रेम झायतेऽयं त्रसोऽनूत्पूर्व स्थावरोवेति (तेसिंवर्ष) तेषां त्रसानां स्थावरकाये उत्पन्ना श्राइस्यारंजवतः स्थानमिदं स्थावराव्यं घात्यं स्यात् ॥ ६॥ ॥ टीका-तद्यथा नो गौतम! यस्तीत्ययं विनक्तिप्रतिरूपकोनिपातयति बव्हर्थशक्ति तस्ततचापमयः। संति विद्यते कुमारपुत्रानाम नियायुप्मदीयं प्रवचनं वदंतस्तयमा एक पनि प्रमाणोपासकमुपसंपन्न नियमायोत्थितमेव प्रत्याख्यापति प्रत्याख्यानं कारपनि।। यथा स्यूले प्राणिषु दंम्यतातिदमः प्राण्युपमर्दस्त निहाय परित्यज्य प्राणातिपातमि नि कुर्वति तामेवापयति नान्यत्रेति समनीषिकायायन्यत्र राजाद्यनियोगेन यः प्रार पपातान तत्र निनिरिति । तन्न किन स्थूलप्राणिविशेषणाचदन्येपामनुमतिप्रत्ययात स्यादित्यासंगापानाह (गाहावत्यादि) यस्य चार्थमुत्तरत्राविनीयायिष्यामः रोया। एवमेव उसमाणिविशेषत्वेनापरसूत्रसंनृतविशेषणरहितत्येन प्रत्यागमानं गाना पेनानि राय पनपतसिंघ चादाजरका जेनागम संग्रह नाग उप्सरा. एछ - पादयेनिनग्य न नतिला विलोपः भवेदेवेत्यर्थः । एवमपि त्रसस्थावरकाये समुत्प - प्राना प्रसाना पदि तघानून किंचिदसाधारपंत्रिगं स्यानतस्ते प्रसाः स्थावरत्वेनाप्युत्प प्रावले पनि नच तदम्तीत्तार्शपितुमाहा (पायरफापाइत्यादि) स्थायरका - पागकाशातिनिधमनकः कारः प्रकरण मुच्यमानाः स्थावरकायायुपा तद्योग्यश्चापरेः कर्मनिः गन्मना प्रसका समुत्पद्यते तथा उसकायादपि सर्वात्मना विमुच्यमानास्त -नर्मनिः ग्यापरकाये सगुत्पर्यते तत्र चोत्पन्नानां तथानूतत्रसलिंगानावात्प्रतिज्ञालोप - पतसंचय दर्शपितुमाद । (तेसिंचणमित्यादि) तेपो नसाना स्थावरकाये समुत्प माना गृहीतवसमाणातिपातचिरतेः पावकस्याप्यारंनप्रवृत्तत्वेनेतत्स्थायराख्यं घात्यं स्पानं नवति तस्मादनिरत्तत्वानस्येति ॥ ६ ॥ एवंण्द पजरकंताणं सुपन्चरकाय नवइ एवंएह पञ्चकावेमाणा एवं सुपभरवावियं नव एवं ते परं पञ्चरकावेमाणा गातियर ति सयं पणं गमञ्च अनिनगेणं गादावश्चोरग्गदवि मोकणया तसनूएदि पाणेदिं हिदाय द एवमेव साना साए परकम विडामाणे जेते कोदावा लोढावा परं पच्चरकाति अयपि यो व्यएसे जो आनए नव अवियाई आसो गोयमा तुपि एवं रोय ॥७॥ थर्थ-दवे उदक पोताना थनिप्रायें जेम प्रतिज्ञा नंग न होय, तेम कहे. (एवं गदंपरिकताएं के० ) के जेम ढुं कदुई तेम पञ्चरखाण करतां (सुपञ्चरकापंनवर के) रुटुं पञ्चरकाण थाय (एवंएहंपचरकापेमाणाणं के०) एम पञ्चरकाण करावतां थका (सुपभरका विपनव के०) रुडु पचरकाण कराव्यु एम थाय (एवंतपरंपञ्चरकावेमाणाके०) ए रीते ते श्रावक पञ्चरकाण करता थका थनें साधुए पञ्चरकाण करावतां थका (णा तियरंतिसयंपणं के.) पोतानी प्रतिज्ञानुं ज्ञानधन न करे केची रीते उल्लंघन न क रे? ते कहेते. (णमध्यनिगेणंगाहायश्चोरगहणविमोरकणया के०) जे गृह पति एवी रोते पारकाण करे के राजादिकना थनियोग यकी थन्य चोरग्रहण चो रीकरी ग्रह्यो ते मोक्षणने न्यायें ए पण युक्त परंतु, (तसनूएहिपाणेहिंणिहापदं के) प्रस नूत प्राणीनो विनाश नहीं करूं; एटले एनो छु अर्थ ? तो के, नूत शब्दनु विशे पण घधिक कहियें तो पचरकाण ननांगे ज्यां सुधी ते त्रसजीव त्रसनें रूपेठे, त्यां धीन हणवो, जेम कोई एकनें उधनी विगयनो पञ्चरकाणचे तेने दधिने जमवे करी दो मानिसपमा प्रत्यारन्यानं कुर्वतो सुप्रत्याख्यात नयति एवं प्रत्यारमा Sariपमानिांगर गजायनियोगादन्यत्र प्रत्यारण्यानं गृहपतिवीररिमोद दनि । सामानवाविशेषणांगीकारे यथा क्षीरविरुतिप्रत्यारम्मानि Fr:निशानंगा नया प्रगन्नान ईनभ्याइति प्रतिज्ञायतः स्यावरलिंगायाम रिहार:पियमानेगति नापायाःप्रत्याख्यानाचः पराकमे TITA rrenममाए दोपरिक्षावाये राति कंचन झोपादाना Its REETTARनि त मृपावादः स्यात् याताच प्रतोप: AITRINA - दरपने नागरिकदष्टन ग्राावस्यावास्येनापान या सरदारमानमा मादान तथा प्राginaire से मनाकर नईगः प्रागमनदाययित्र- ए६६ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं पनची, तेम प्रसनूत तत्व, हण्या नहीं एवी प्रतिज्ञाना करनारनं स्थावरने एक घकी. पञ्चरकाणनो भंग न पाय. (एवमेवसनासाएपरकम्मे के०) तो बुधो! गर्ने एवं नापार्नु पराकम (विकमाणे के) विद्यमान उते उसने स्थानके वी नापाने बोजता (जेते के०) जे कोई साधु (कोहावालोहावापरंपसस्कातिर क्रोध यकी, अथवा लोन धकी. परनें एटले बीजाने नूत शब्द टाजी बस जीरो घाण करावे, तो तेने मृपावाद लागे, ने एवा पञ्चरकोणना लेनारने अवश्य प्रजनंग चाय (ययंपिणोठयएसेकिंणोणेथानएनव के०) ए रीतें जोतो, एy नजी नयी. ए न्याय मार्ग नथी. ई एम जापुढं. माटें (थवियाग्राउसोगोपमा चपिसनायनाचे घहो थायुप्यमन् गौतम ! (तुतपिएवंरोया के०) तमने पण ई इंप यान मचे एवीजे. ए वात वरखाण्या योग्य ॥७॥ ॥रा- नागरिकदृष्टांतेन समेव प्रतः प्रतिज्ञालोप: स्यात् । मा भागाने होतो कारयानसप्रतिज्ञालोपः। यथा (पणत्या सामान्यायानि प्रसन्नत गर्तमानकाजे सत्यनापने प्राणिपु म पनि ETAIT नत्यविशेषणात स्थावरपर्यापप्राप्तस्य योग । एयर।। मिका यायाने राज संद है नानानिगानिस प्रतिमा HTht राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ए करोति तदिह नूतत्वविशेपणास्थावरपर्यायापन्नवधेपि न प्रतिज्ञा विलोपः । तथा बसनू ताः सत्वान हंतव्याश्त्येवं प्रतिज्ञावंतः स्थावरहिंसायामपि तत्प्रत्याख्यानातिचारः । त देवं विद्यमाने सति नापायाः प्रत्याख्यानवाचः पराकमे नूतविशेपणादोपपरिहारसामर्थ्य एवं पूर्वोक्तया नीत्या सति दोपपरिहरणोपाये ते केचन क्रोधादा लोनाक्षा परं श्रावकादि के निर्विशेषणमेव प्रत्याख्यापयंति तेपा प्रत्याख्यानं ददतां मृरावादोनयति गृह्णतां चा वश्यंनावी व्रतविलोपाति। तदेवमयमपि नोऽस्मदीयोपदेशोन्युपगमोनूतत्व विशेषणविशि एः पदः किं नवतां नो नैव नैयायिकोन्यायोपपन्नोनवतीदमुक्तं नवति नूतत्व विशेषणेन हिसान स्थावरोत्पन्नान् हिंसतोपि न प्रतिज्ञातिचारइत्यपि चतदायुप्मन गौतम!।तु ज्यमपि रोचते ॥ ४ ॥ सवायं नगवं गोयमे उदयं पेढालपुतं एवं वयासी आनसंतो ब्दगा नो खलु अम्दे एवं रोयजे ते समजावा मादणाचा ए वमाश्कंति जाव परूति पो खलु ते समणा वा णिग्गंधाया नासं नासंति अणुतावियं खलु ते नासं भासंति अप्नाइकति खलु ते समणे समणोवासएवा जेहिंवि अन्नहिं जीवेदिं पाणदि नूएदिं सत्तेहिं संजमयंतिताणविते अनारकंति कस्सणं तं दे सांसारिया खलु पाणा तसावि पाणा यावरत्ताए पञ्चायति थावरावि पाणा तसत्ताए पञ्चायति तसकाया विप्पमुचमाणा थावरकायंसि नववर्षति थावरकायान विष्पमुबमाणा तसकार्य सि नववर्कति तेसिंचणं तसकायंसि ववन्नाणं गणमेयं अधत्तं ॥6॥ थर्थ-ए प्रकारे कहे वते, (सवानगवंगोयमेवदयंपेढालपुत्तएवंचयासी के० ) यादेंस हित नगवान श्री गौतम, याप्रकारे उदक पेढालपुत्र प्रत्ये वोया के, (धावसंतोउदगा नोखनुथम्हेएवंरोया के० ) हो धापुप्यमन उदक ! ए जे तें वचन रूपांडे ने नि थी थमने रुचत नथी, (जेतेसमणावामाहणावाएवमारकंति के०) जे ते अमण, मा मण, नूत शब्द पालीने प्रसजीवनी पसरकाण करिये एम कहे. (जायराति फे..) यावत् प्ररूपे, (गोरखजुतेसमणावाणिग्गंयावा के०) निमें ते प्रमण नियंप न होप का रण के, (नासनासंति के०) ते एवी निरति नापा वाले। (यपुताविपररजुननामंना ति के०) जे धन्य धन्य प्ररूपता एटले एकनुं वा प्ररूपता सनिजनारने करतब १२२ नरम एक केतों नीतज़जान जायचं. तेम वसन्त केतांग्रराज केवापसी में नि:.पाज प्पामोदनें यजते. जे कारण माटे नूतशब्द सपमा प्रबनने, नम पलाशनन नगर, पर नतु देवतांकः तेम यहींया तमे पण वनय्यतायें वानर दाधिका-सवाई नगवान गीतमम्न उदकं पेढालपुत्रमेयमवादी शासना नेतु दरमन्यमंतशोचने पदिदंभ्रमकापविरती नृतत्व विशेषणं ताम्मन्यं न विरल एमति ये मनसावा वानशावा एवमायाति ते पयार्थी जाननादि यता नीरव नापने थयथा जापणेद परस्यानुतापोनयनितेऽव्यापानि पर मन मनदोपदनात्यायानं ददते (जेति) येवरियपत्र जी मन मरनं कुर्वनि नया नामरान ईतय्याश्यक रायड़ा मणीनांyिr रहन यापन ननादविवारणानावान् । ग्रासिम हानि यानि पनि कम्मरतो? परमासांसारिकाः ए७० वितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. नुताप उपजे, ते कारणे नि. ते थzतापित नापा बोलेठे. (श्रप्राइमलिन खुतेसमणेसमणोवासएवा केए) निश्चं ते श्रमण ब्राह्मण, साधुनें, तथा श्रमशोष कनें, थन्याख्यान श्रापे, एटले जूनो कलंक थापे, (जेहिंविधनहिं के० ) तथा जे जा पण, (जीवहिंपाणेहिनूएहिंसत्तेहिंसंजमयंति के) जीव, प्राण, नूत, अने सो विपेजे संयम पाले. (ताणवि के) ते पण (तेवनारकति के०) तेने , ..... एवं (कस्सतह के०) तेनो हेतु ? ते कडे. (सांसारियाखनुपाणा के जे कारण मात्रै नि संसारी जीव जेठे ते परस्पर जाति माहो माहे संभ सजीव विणशीने स्थावर पणे उपजे,थने स्थावर प्राणी विणशीने, त्रसपणे उपर तथा उसकाय सर्वथा त्रसनुयायुष्य त्यागी, स्थावरकाय माहे उपजे, धनें स्थानाच सर्वचापि स्थावर- थायुष्कर्म त्यागीने त्रसकायने विपे उपजे, ते वसकायनें नि: ना उसकापर्ने स्थानक ए श्रधात्य एटले घातवानुं कर्म लागे नहीं. जे फाररा माई पाव प्रसनीय उद्देशाने स्थलमाणातिपातनो विरमण कसोने धने स्थायरमापने पे विनिने ए कारण माटें व्रतनंग न कहेवाय परंतु जे, तमारे अनिवाये जा दा जोर वशीने प्राणातिपातनी निवृत्ति कोची, ते काँगते अन्य पर्यायें पहोताशा जीना गिना करता प्रतनंग थाय, तो कोइने पण सम्यक् प्रत पाजयुं वेसान दी. एका तमे प्रन्यायान नापा बोलोगी, तथा यहीं नृतश→ ग्रहण कर तसंद ना नगकि दोपत्रे एम श्री गौतमसामि नूतश निराकरण क' ४१५ रायधनपतसिंघ चादाजरका जैनागम संग्रह नाग असरा. रथायरवेन पावरामसत्येन प्रत्यापांति प्रसकायानदायुफेन मुच्यमानाः स्थायरकाये स्थायरायाध तयोग्पकर्मणा सुच्यमानास्मसकाये यत्पयंते तेषां उसकाये समुत्पन्नाना रधानमेतघसकापापमपार अपाताई नयति स्थूलप्राणिपातानियनः श्रादः तन्निर पाच प्रसस्थानमपापं स्यात् तस्य तीयाप्यवसायोत्पादकत्वालोकदितत्वाच स्थावर कापाशा निवनाति ततधानमस्य पात्यमित्युदकथाह ॥ ७ ॥ ॥ौका-एवमेतयपा मया व्याख्यातमनिहितोगीतमः सहाचं सयादं या तमुदकं पे दालप्रमेवं पदयमाणमयादी तयथा ।नो रखध्यायुप्मन्नुदकास्मन्यमेतदेवं तद्यथा त्वयो च्यते तशेचतइति । इदमुना नवति यदिदं प्रसकायविरती नूतत्वविशेषणं क्रियते तन्नि रपेकतपारमन्यं न रोचतइति। तदेवं व्यवस्थिते नो उदक! एते श्रमणाबाह्मणावा एवं नू तरादविशेषणत्वेन प्रत्यारपानमाचक्षते। तद्यथा। परैः एष्टास्तथैवं नापते प्रत्याख्यानं व तः युपतः पारपंतभवमिति सविशेषणं प्रत्याख्यानं नापते तथैवमेव सविशेपणमत्या रयानरूपणावसरे सामान्येन प्ररूपर्पत एवंच प्ररूपतोन खलु ते श्रमणावा निर्यथावा व्य थी नापानापंतेऽपित्वनुतापपतीत्यनुतापिका तो तथाभूतां च खलु ते नापां नापते धन्यथा नापणेघपरेण जानता घोषितस्य सतोनुतापोनवतीत्यतोनुतापिकेच्युच्यतइति । पुनरपि तेषां सविशेषणप्रत्यारण्यानयतामुन्यणदोपोधिनावयिपयाद । (थनारकंतीत्यादि) ते हि सविशेषणप्रत्यारण्यानवादिनोयथावस्थित प्रत्याख्यानं ददतः साधून टएहतश्च श्रम णोपासकानन्याख्यात्यन्तदोपणनावनतोऽन्यारव्यानं ददति । किंचान्यत् । (जेहिंबीत्यादि) येप्वप्यन्येषु प्राणिनृतेषु जीयेषु सत्वेषु विपयनूतेषु विशिष्य ये संयमं कुर्वति संयमयंति। तयथा ब्राह्मणोन मया दंतव्यश्त्युक्ते सयदा वणीतरे तिर्यवा व्यवस्थितोनवति त वाह्मणवयापद्यते जूतशब्दविशेपणानदेवं तान्यपि विशेषतानि सूकरोमपान हं तव्यइत्पेयमादीनि विशेपणवादिनोऽज्याख्याति दूपपंति । किमित्यतथाह। (कस्सणमित्या ६) कस्मातोस्तदसत दूपणं नवतीति यस्मात्सांसारिकाः खलु प्राणाः परस्परजातिसंक मानाजोयतस्ततस्वसाःप्राणिनःस्थावरत्वेन प्रत्यायोति स्थावराश्च प्रसत्वेनेति । त्रसका पान सर्वात्मनाघसायुकं परित्यज्य स्थावरफाये तयोग्यकर्मोपादानामुत्पद्यते तथा स्थाव रकाया तदायुप्कादिना कर्मणा विमुच्यमानास्त्रसकाये समुत्पद्यते तेपांच त्रसकाये स मुत्पन्नानां स्थानमेतबसकायारख्यमघात्यमघातार्द नवति । तस्मातेन श्रावकेण सानुदि श्य स्थलमाणातिपातविरमणं कृतं तस्य तीयाध्यवसायोत्पादकत्वानोकगस्तित्वाञ्चति । तत्रासी स्यूलप्राणातिपातानिवतस्तनिवृत्त्याच त्रसस्थानमघात्यं वर्तते स्थावरकायाचा निवनति तद्योग्यतया तत्स्थान पात्यमिति । तदेवं सनवदनिप्रायेण विशिष्टसखोदेशे थायुप्यमन् गौतम! (तुम्ने के०)तमे (कयरे के०)प्राणीने केया (वयह के०) कहांगे!! टले (तसपाणातसा के.) सप्राणीज जे होय तेनेज त्रस कहोगे. (थाउ के.) वा(चन्नहा के०) को वीजे प्रकारे फहोठो ? एम पुराया थका नगवंत श्री गौतमलाई वादसहित उदयपेढाल पुत्र प्रत्ये बोल्या के, यहो थायुष्यमन् छदक! जे तक ठो के, वसन्त पाणी त्रस एटले यतीत थने थनागतनो निषेध करी, तमें वर्ग कालज सीयो, ए कारणमार्ट जेनें तमें त्रसनृतमाणी त्रस कहोगे, तेने अमे प्रसार प्रस कहिय प, (एएसंनिवेहणतुना के०) ए वे स्थानक थमारी तमारी तायें परमार्थती, (एग के) एकार्थ एटले सरखांजने, एमां यर्थ काही (किमातोश्मेनेसुप्पणीयतराएनय के.) तो केवी रीतें थहो यायुधमन ! एमब ए७२ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. नापि प्राणातिपातनिवृत्तौ कृतायामपरपर्यायापनं प्राणिनं व्यापादयतोवतनंगोनवति । तश्च न कस्यचिदपि सम्यग्व्रतपालन स्यादित्येवमाख्यातमनूतदोषोनावनं नवंतोडपति यदपि नवनिर्वतमानकालं विशेपणत्वेन किलाय नूतशब्दउपादीयतेऽसावपि केवलमुपतिष्ठते । तथाहि । जूतशब्दोयमुपमाने वर्तते । तद्यथा देवलोकनूत न देवलोकएव तथापि त्रसनूतानां त्रससदृशानामेव प्राणातिपातनिवृतिः कृता । तु सानामित्यथ तादय नूतशब्दोयं यथां शीतीनूतमुदकं शीतमित्यर्थः । एवं प्राप्त तास्त्रसत्वं प्राप्तास्तथा च सति सशब्देनैव गतार्थत्वात्पीनरुत्यं स्यादथैवमपि स्थितेन शब्दोपादानं क्रियते तथा च सत्यतिप्रसंगः स्यात्। तथाहि । वीरतूतविकृतेः प्रत्यास्थान करोम्येवं घृतनूतं मे ददस्वैवं घटनूतः पटनूतइत्येवमादावप्यायोज्यमिति ॥ ७ ॥ सवायं नदए पेढालपुत्ते नगवं गोयम एवं वयासी कयरे खलु ते आसंतो गोयमा तुम्ने वयह तसपाणा तसा आन अन्नहा सवा यं नगवं गोयमे उदयं पेढालपुत्तं एवं वयासीआमसंतो नदगा जे तुम्ने वयह तसनूता पाणा तसा ते वयं वयामो तसा पाणा जे वयं वयामो तसा पाणा ते तुम्ने वयह तसनूया पाणा एए संति ज्वेधणा तुल्ला एगा किमानसो इमे ने सुप्पणीयतराए जय तसनूया पाणा तसा इमे नेउप्पणीयतराए नवा तसा पाणा तसा ततोएगमानसो पडिकोसह एक अनिणंदद अयंपि नेदो से णो णेआनए नव॥ए॥ यर्थ-हवे वाद सहित वदकपेढाल पुत्र, नगवंत श्रीगौतमस्खामि प्रत्ये बोल्यो के हर राय धनपतसिंघ बादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. (७३ पद सुप्रणीत एटले रूडो एम अमे केमजाणियें ? त्रसनूतप्राणी त्रस, ए तमारो पद धने त्रसप्राणी स ए धमारो पड़े, तो ते अमारो पद केवी रीते अप्रणीत ए इसे मागे थाय ? समाशी त्रस, एम एकार्थ वर्तमान ए शब्दनो तमनें केयो व्यामो ह उपनो? जे, (ततोएगमावसोपडिकोसद के०) तेमा तमे एक पदनी प्रशंसा क रोबो. एटले स्थापन करोडो ( एथनिणंदद के०) एक पक्ष्नी निंदा करोगे (थर्य पिनेदो के.) ए तमारो नेद पण, .(सेणोणेयाउएनव के०) ते न्यायोपपन्न न होय, ए न्यायमार्ग नथी. ॥५॥ ॥ दीपिका-उदकथाह । उदकोगौतममवादीत् है थायुप्मन् गौतम! कतरान्याणिनो यूपं वदथ समाणिनइति श्रथ सघाचं गौतमवदकमवादीत थायुप्मन्नुदक! याप्राणि नोयूर्य वदथ त्रसनूतास्त्रसत्वेन वर्तमानानप्येप्यास्तानेय चर्य चदामस्वसाइति । ये या नवयं वदामस्त्रसांस्तान्यूर्य वदथ त्रसन्तान् एते के स्थाने तुल्ये एकार्थ एव नात्र कमिद थेनेदः। एवं सत्ययं युप्मदीयः परः किं संपनीततरोयुक्तियुक्तः त्रसनूताः प्राणाश्त्यपंतु पदोडाप्रणीततरोऽयुक्तः प्रतिनासते कोयं व्यामोहोनवता येन शदनेदादिकं पक्ष्माको शथ वितीयं त्वनिनंदथ । इत्ययमेवांगीकारोनवतां नो नेयापिकोन न्यायोपपन्नः य नयोरपि पक्ष्योस्तुल्यत्वात् ॥ ५ ॥ ॥ टीका-तदेवं निरस्ते नूतशब्द सत्युदकथाद । (सवार्यउदएइत्यादि) सहा रा वादं चोदकः पेढालपुत्रोनगवत गौतममेवमवादीत् । तद्यथा। हे थायुप्मन् गौतम! कतरा प्राणिनोयूयं वदय वसनूतास्त्रसत्वेनाविर्भूताः प्राणिनस्तएव प्रसाः प्राणाश्त्युतान्य त्येवं एटोनगवान् गौतमस्तमुदकं सहाचं पेढालपुनमेवमवादीत् । तद्यथा यापुमनुद क! यान्प्राणिनोयूपं वदथ प्रसनूतावसत्वेनापिजूताः प्राणिनोनातीतानाप्पेप्पाः किंतु ? वर्तमानकालएव साः प्राणाति तानेव वयं वदामस्त्रसास्वसत्वं प्राप्तास्तकालयतिनएव प्रसाः प्राणाति । एतदेव व्यत्ययेन बिनणिपुराह । (जेवयमित्यादि) पान्यपं बदाम स्वसाएवप्राणास्त्रसाः प्राणास्तानेव यूयमेवं वदध प्रसनूताएवप्राणाससाः प्राणाः एवं व्यवस्थिते एते धनंतरोत व्यपि स्थाने एकार्थे तुल्ये नवतोनधार्थनेदः रमिदत्य न्यशब्दनेदादित्येवं व्यवस्थिते किमायुप्मन् ! युप्माकमयं पदः सुष्टु प्रणीततरोनिःपुनः प्रतिनासते । तद्यथा । उसनूताएव प्राणस्वसनूताः प्राणाश्त्यप पक्षोःमणीनतरोनय ति, प्रतिनासते नवता तथा । त्रसाएव प्राणावसाः प्राणाः संति कार्यत्वेन नाता कोर्ष व्यामोदोयेन शब्दनेदमाश्रित्यातएकं पक्ष्माकोशप वितीयं त्वनिनंदप इति । तद ही श्रमणनो धर्म पालगुं. (तेएवंसंखेवेंति के०) ते एवी व्यवस्था संनसावे (तेएक के, थापणे कौमुदीमहोत्सव फरवो. पठी रत्नमाला प्रमुख पोतानी स्त्रीयोने पार तनी विज्ञापना करावी जे, स्वतंत्रक्रीडा, चंनी चांदनीमा थापणे करवी. वली पर ប្រឡង हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. यमपि तुल्येप्यर्थे सत्येकपदस्याक्रोशनमपरस्य विशेषणपक्षस्यानिनंदनमित्येषदोर गमोनवतां नो नैयायिकोन न्यायोपपन्नोनवत्युनयोरपि पदयोः समानता सविशेषणपदे नूतशब्दोपादानं मोहमावहतीति ॥ ॥ नगवंचणं नदादु संतेगश्आ मणुस्सा नवंति तेसिंचणं एवं वुत्तं पुवं नव णो खलु वयं संवाएमो मुंमा नवित्ता आगा रा अणगारियं पजश्त्तए पावय एहं अणुपुत्रेणं गुत्तस्स लिसि स्सामो ते एवं संखेति ते एवं संखं ग्वयंति ते एवं संखं ग वयंति नन्नत अनिएणं गादावश्चारग्गदणविमोकणयाए त सेहिं पाणेदिं निदाय द तंपि तेसिं कुसलमेव जव ॥ २७ ॥ थर्थ-हवे एज थर्थनें दीपाववा माटें (जगवंचणंउदाहु के० ) जगवंत श्री गौ स्वामी कहेजे. (संतेगश्यामपुस्साजवंति के) कोई एक हलवां कर्म वाला मनुष्य य, अने ते प्रवा पालवाने असमर्थ होय, (तेसिंचर्णएवंद्युतपुर्वनवा के०) ते 4 एम फडं होय, शुं कर्यु होय? ते कहेले. (णोखलुवयंसवाएमो मानवित्ता के) अमे मुंमित होवानें समर्थ नथी,(श्रागारायणगारियंपऊनए के०)यहस्यावास त्या अणगारपणुं थंगीकार करी शकता नथी. (पावयएयपुपुत्वेणं के०) अमें घर निकलीने प्रवा लेने अनुक्रमें, (युत्तस्सलिसिस्तामो के०) साधुपएं पालये, ले शुं कर्तुं ? तोके, प्रथमतो देशविरतिरूप, श्रावकनो धर्म पाल, धने अनुक्रमे खंग्वयंति के० ) ते पुरुप, एवी व्यवस्था स्थापन करे एटले एवी रीतें पचखाएर (तेएवंसंखंगवति के.) में पड़ी तेज प्रमाणे मनमा सडा प्रकारे स्थापन करे कहे के, (नन्नध्यनिएणं के) राजादिकना अनियोगें करी त्रसप्राणीनी घात (गाहाचोराहणविमोकणयाएक) गृहपाजे चोर तेनुं ग्रहण तथा विमो थमारो व्रतनंग नथी. इत्यादिक पञ्चखाण, साधुनो उपदेश सांगली करे. तेनी में ए जेमां, एवो गृहपति तथा राजानो दृष्टांत कहे. रत्नपुरनामा नगरने विप रत्नशेखर राजा हतो. तेणे एकदा एवो विचार को ना नगरमा पण उद्योपणा देवरायी जे, कोइ मनुष्य बाज राजे नगरमा न रहेढुं, .

. राय धनपतसिंघ बाहारका.जैनागम संग्रह नाग उसरा. एज्य बाहेर अयानमा सार्यकालें जवुथने कोइ नगरमा रहेशे तेना. शरीरनो निग्रह राजा करशे ते प्रमाणे राजानी उद्घोषणाथी सर्वे मनुष्य सायंका नगर बाहेर गयो, तथा राजा पण सपत्नीक गयो. हवे ते पठी, कोइ एक वैश्यना व पुत्र हता. ते कयविक्रय व्यापारना व्ययपणाथी नगरमांज रहि गया, एटलामा सूर्यास्त थयो तेवारें नगर बाहेर निकलवा लाग्या परंतु गोपुर जे नगरना दरवाजा, ते बंध थ६ गया दीना तेवारें न यत्रांत बता नगरमांहेंज कोइ स्थले पोतें गुप्त रह्या पठी कौमुदी.महोत्सव संपू णे थया नंतर राजायें भारदकनें तेडावी कयुं के, बहो धारक्षको ! तमें रूडी री ते को पुरुप, नगरमा रहेलो होयतो तेने जुवो ? तेवार पठी नगरमा जोता श्रेष्ठी नाउ पुत्रो दौता. तेने देखीने, पारदको राजाने विनव्यो के, स्वामी! कोइएक श्रेष्ठी ना ब पुत्र नगरमा रह्यावे. तेवारें राजा ते ठए पुत्रनो विनाश करवाने थादेश था प्यो. एवं सानली श्रेष्ठी, पुत्रशोकें व्याकुल वतो राजापासें थावीने एम कहेवा लाग्यो के, हे स्वामी! अमारा कुलनो क्ष्य म करो. थनें जे काई थमारा घरमा कुजक्रमागत धन वे ते सर्व लेने थमारा ठए पुंचने जीवता मूको? ए प्रमाणे श्रेधिये कहे थके, रा जा थत्यंत कोधें व्याप्त भयो थको, श्रेछि प्रत्ये कहेवा लाग्यो के,घरे पापिछ! राजानी थाज्ञा ते राजाना प्राणसमान! जेणें राजानी थाहा न मानी, तेणें राजानां प्राण हो माटें तहारा पुत्रने जीवता मूकं नहिं. एवो राजानो घणो थाग्रह जाणीने फरी श्रेष्ठी ये पांच पुत्रने जीवता मूकवानी विनति रानाने करी, तोपण राजायें मान्यु नही. ते वारें चार पुत्र मुकाबनी विनती करी ते पण मानी नहीं, तेवारेंत्रण पुत्र मुकावयाने य विनति करी तेपण राजायें मानी नहीं,तेवारें वे पुत्र मुकाववानी विनति करी, ते पण राजायें न मानी. एवो राजानो थाग्रह जाणी श्रेष्ठी नगरमाहेला महोटा मोटा जोकोनें एकता करी, ते वधाने राजापासें लइ जइने राजाने विनथ्यो के, हेस्वामीत में प्रजाना पिता वो तो सर्वथा प्रकारें चमारा कुलनो क्ष्य करवा ऐ मामपोने ? यदि यां थावेजा थमोने तमेंज शरण दो एटले अमारे तमारोज थाप . तमने नावे तो मारो ? थने नावेतो जीवाडो? एम कहि श्रेष्ठी राजाने पगे लागो ते यारे राजा थ नुकंपा करीने न पुत्रमादेथी एक महोटा पुत्रने जीवतो मूल्यो. ए इथ्य पकी रात कयो, हवे दृष्टांतनी योजना करने के, जेम श्रेष्ठी तेम चाहिं पायक जाणयों, नेम त्यांब पुत्र तेम थाहिं काय जाणवा. जेम श्रेष्ठी विलाप करयापही रा जायें बपुत्र माथी एक पुत्र जीवतो मूक्यो, तेवारें श्रेष्ठी पोताने स्ताप मान तो, एटले बीजा पांच पुत्रनी उपर श्रेष्ठीने विनाश करवानो नाप नपी. परंतु करे! जे राजा कोइ रीतें मूके नहिं ? तेम थही पण साधु यावरुने घर पिनगरमध्ये न स्पेयमित्यायोपणा कारिता नृपादयः पुरुपाः सर्वपि व्याने सा। गोपुराणि सनस्ते निफांत महे राडा रदकाणामुकं पश्यत नगरे कोपिनरोसिनोले! ग्मुः। एरस्य वणिजः पटू पुत्राः कय विक्रयादिव्ययाः पुरमध्यएव तस्युः । स्थगित दिए । ततस्तस्पिना मोकाकुलोराजानं विज्ञापयतिस्मादेव! मा रुथाः कुमक्षयमरमा। नबिलोरुपति पद पुत्रारत दृष्टाः राझोनिवेदिताः राज्ञा कुपितेन पणामपि वा सा सर्वचनं गानां मुश्यतां पुत्राः। एवमुकेपि राजा कथमपिन मुंचति पुमान तताना बत्रातमवृनं गजानं झाला पंचानां मोचनं याचितवान् राजा पंचानपिनमुमति मागिनी नाबपि यमुंव वृपएकं पुत्रं यावितः समापारजनविज्ञसोनृपः पुत्र हस्वान् । यदृष्टांनयोजना । सम्यस्त्ववान् पादः सर्वमाणातिपात सन्मादयति गपुः यिाम्नु पाप मोचनेशनोज्येष्ठमक प्रगमार्प मुंशति रोवरायानीरःपदावपितृतुल्येन माधना प्रेरितोपिरावविरति नांगीरम्ने । नीरः । मासुग्रमोदनेनालिस्तार्यमाग्मानं मन्यतं । पचाय तस्य गिजांनm वारदार मारिनोरमाणिरधानुमतिः किंतु ? पांच प्रसंगहीमा पानी ए६ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. करवाने उपदेश थापेठे. परंतु श्रावक पोते अशक्तपणाने लीधे एक त्रसकाय राखी के वे. ते वारें साधु पण जे कांड श्रावक राखे ते श्रावकने कृतार्थ पोते जाणे, मत वीजा पांच काय श्रावक विराधे ठे. तेनी अनुमति साधुनें नयी, ए कारणे तेनुं काइ लागे नही. ए न्याय उपर "गाहावश्चोरग्रहणविमोरकणयाए" ए पदनोबा समाप्त थयो. हवे सूत्रयकी आगजनो संबंध देखाडेने. (तसेहिपाणेहिनिहायक है। त्रत ये इंडियादिक प्राण, तेहनो वध मिनें आवक जे विरति करे. (तपि के ) विरति पण (तेसिंकुसलमेवनव के०) ते आवकने पुण्यरूप होय. एम जाणदु॥१॥ ॥ दीपिका-कुमतनिषेधमाह। नगवंचणं उदाहु रिति । नगवान गौतमः पुनराह। एके केचन मनुष्याः येषां साधोधर्मकथकस्य पुरइदमुक्त जयति यथा न खलु वर्ष मुंफान वितुं प्रवन्या यहीतुं शक्नुमःथगारादनगारितां प्रवजितुं वयमानुपूयण क्रमेण गोत्रं या समनुपपिप्यामः कोऽर्थः? वयं देशविरतिं पालयामः ततः क्रमेण चारित्रं ततहत गरण्या व्यवस्था प्रावयंति प्रत्याख्यानं कुर्वतः प्रकाशति ते एवं व्यवस्था स्यापर्यति । परपापपंतिच नान्यत्रानियोगेन। थनियोगोराजानियोगादिः। तेन व्रतं प्रतोपि न बन गः नपा गदपतिचोरपिमोक्षणतयेति । यस्याः कयागम्यः । सायं । रत्नपुरे एको परराशा सातःपुरादिलोणा स्वरकोडारूप: कौमुदी महोत्सयोऽनुज्ञातः पुरुषेण केन । .. ..

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. ए लसत्वान् संकल्पवनिनोरक्षति प्रामः। तन्निमित्तं कुशलानुबंधएवेत्याह । (तसेहिं) सेन्पोदमें हिंसा त्यरत्या पायविरमति तावत्तस्य कुशसं पुण्यमेवेति ॥ १० ॥ .. ॥ीका-पन नवतास्माकं प्राग्दोपोजायनमकारि तयथा सानां वनिवृत्ती तद न्येषां दधानुमतिः स्यात् साधोस्तथानूतशदानुपादानेमांतरमेव त्रसं स्थावरपर्यायापन्नं .च्यापादयतोवतनंगश्स्येतस्कुचोयजात परिहतुकामयाह । ( नगवंचणमित्यादि ) एमि तिवास्यासकारे। नगवान्गीतमस्यामो चशब्दः पुनः शब्दार्थ । पुनराह । तद्यथा । संति वि 'यने एके केचन लघुर्माणोमनुष्याः प्रवज्यां कतुमसमर्थास्त वयतिरेकेणैव धर्म चिकीर्द यस्तेषां चैवमध्यवसापिनो साधार्यमापदेशप्रवणस्यायतश्दमुक्तपूर्व नवति । तद्यथा। जो सायो! न खलु वयं शक्नुमोमुंमानवितुं प्रवज्यां ग्रहीतुमगारागृहोदनागारतां साधुनावं प्र तिपतुं वयं त्वानुपूण क्रमशोगोत्रस्येति गां नापति गोत्रं साधुत्वं तस्य साधुनावस्य पर्पिण परिपाल्पात्मानमनुलेपयिष्यामः।इदमुक्तं नवति । पूर्व देश घिरतिरूपतया श्रा वकधर्म गृहस्ययोग्यमनियमनुपालयामस्ततोनुक्रमेण पश्चामणधर्ममिति । ततएवं ते सं ख्या अवस्थां श्रावयंति प्रत्याख्यानं कुर्वतः प्रकाशयति । तद्यथा । नान्यत्रानियोगेन । सचानियोगांगणानियांगोबलानियोगोदेवतानियोगोगुरुनिग्रहश्चेत्येवमादिनानियोगेन व्या पादयतापि त्रसं न अतनंगः। तथा गृहपत्तिचोरविमोदपतयेत्यस्यायमर्थः । कस्यचित्र 'हपतेः पट् पुनास्तैच सत्यपि पिपितामहामायाते महति दिने तथाविधकर्मोदयाक्ष जकुलनांमागारे चोयमकारि राजपुरुपैश्च नवितव्यतानियोगेन गृहीतास्ते इत्येके । परे वन्यथा व्याचदते । तद्यया। रत्नपुरे नगरे रत्नशेवरोनाम राजा तेन च परितुष्टेन रत्न मालायमहिपाप्रमुखांतःपुरस्य कौमुदीप्रचारोऽनुज्ञातस्तदयगम्य नागरलोकेनापि राजानु मत्या स्वकीयस्य स्त्रीजनस्य तथैव क्रीडनमनुमतं राज्ञाच नगरे समिझिमशब्दमाघोषितं । तद्यथास्तमनोपरि कौमुदीमहोत्सये प्रवृने यः कश्चित्पुरुषः समुपलभ्यते नगरमध्ये त स्या विज्ञातिकः शरीरनिग्रहः क्रियतइत्येवं च व्यवस्थिते सत्येकस्य चणिजः पट् पुत्रास्ते च कौमुदीदिने क्रयविक्रय संव्यवहारव्यग्रतया तावस्थितायावत्सवितास्तमुपगतः । तदंतर मेव स्थगितानि च नगरधाराणि तेपांच तत्कालात्ययान्न निर्गमनमनूततस्ते जयसंचा तानगरमध्यएवात्मानं गोपयित्वा स्थितास्ततोनिष्क्रांते कीमुदीप्रचारे राझा रक्षिकाः स मास्यादिष्टायथा सम्यक् निरूपयत यूयं नात्र नगरे कौमुदीचारे कश्चित्पुरुपोव्यवस्थित ? इति तैरप्यारहितः सम्यक निरूपयनिरुपलन्य पइयणिकपुत्रवृत्तांतोयथावस्थितएव राई निवेदितः । राज्ञाप्याशानंगापितेन तेपा पमामपि वधः समादिष्टस्ततस्तत्पिता पुत्रवधस माकर्णनगुरुशोकविहलोऽकामापतितकुलक्ष्योत्रांतलोचनः किं कर्तव्यतामूढतया गणि १२३ (एG हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. तविधेयाविधेयविशेपोराजानमुपस्थितोऽवादीच गजदया गिरा यथा मा कथादेवारमा सक्ष्यं गृह्यतामिदमस्मदीपं कुलकमायातं स्वनुजोपार्जितं प्रनूतं इविणजाते मुच्यता च्यताममी पट् पुत्राः क्रियतामयमस्माकमनुग्रहति । एवमनिहितोराजा तवचनम स्यै पुनरपि सविशेपमादिदेश यसावपि वणिक्सर्वथाशंकी सर्वमोचनाननिवार्य राजा वेत्य पंचानां मोचनं याचितवान् तानप्यसौ राजा नमोक्तुमनाइत्येवमनिगम्य चतुर्भ नरुते सादरं विज्ञप्तवास्तं तयापि राजा तमनादृत्य कुपित्तवदनएव स्थितस्ततस्त्रपाठी मोचने कृतादरस्तत्पिताऽनूत् तानप्यमुंचतं राजानं झाला गणितस्वापराधोपयोमा प्रार्थितांस्तथाप्यवज्ञाप्रधान नृपतिमवगम्य ततः पौरमहनमसमेतोराजानमेवं पिट वास्तद्यथा देवाऽकांमएवास्माकं कुलक्ष्यः समुपस्थितः तस्माच नवंतएव त्राणापा तः क्रियतामेकमत्पुत्रविमोचनेन प्रसादति नणिवा पादयोः सपारमहनमः पतिर हापि संजातानुकंपेन मुक्तस्तदेकोज्येप्टपुत्राति । तदेवमस्य दृष्टांतस्य दार्टीतिकयोजन नयथा साधुनान्युपगतसम्यग्दर्शनमवगम्य श्रावकमखिलप्राणातिपातविरतिग्रहण चोदितीप्याकितया यदान सर्वप्राणातिपातविरति प्रतिपद्यते यथाऽसी राजा बलि ध विज्ञपिनापि न पडपि पुत्रान मुमुक्षति नापि पंचचतुस्विक्षिःसंख्यान पुत्रानिति । ता- रिमोटाणनात्मानं सतामिव मन्यमानः स्तोसायेवं साधोरपि प्रायकस्य यथाशक्ति गाण्दनम्नदनुपमंगाणुगतदानमविरुणमिति ययाच तस्य वणिजोन शेषपुत्रवधानुनि स्पोप्याप माधोगविनोमालियानमिति प्रत्ययजनितःकर्मोनयति किं तमि देव प्रने गृहीता यानेच सत्वान वादरान संकल्पजप्राणियनित्या राति तलिमिनः गजानुबंधावन्यनत्मणा दर्शयितुमा । (तसेहिमित्यादि) वस्पतीति वरापा नियः मानिया निहाय या परित्यायन यात मयतीति मस्त परिस्पन्न मापानिपानविन गृहीत्वेन्यदपि च सातिपातविरमण तेपो देशविरतान सुगतनुदान्माजमय नवनि ॥ १० ॥ नमाथि बुनंनि नसा तममनारकडणं कम्मुणा णामंचर्ण अष्ट गयं नव नमानयंत्रणं पलिको नवः तसफायपिा ने नान्यं विष्णजहंनि नेताज्यं विपजदित्ता यावरना प पवायंनि यावगविवनि यावग यावरसनाकडेणं करन - "মামা না ঘাৰ স্নানুযায়ী নির্ম नमः यायकायपिया ना यानयं विपजदंनि तरा . राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. व्यं विपनदिना नुको परलोइयत्ताए पञ्चायति ते पाणावि वुचं ति ते तसावि चुचंति ते महाकायाए ते चिरहिश्या ॥ ११ ॥ अर्प-हये जे उदयपेढालपुत्रनो निप्राय पूर्व कह्यो ते एठे जे त्रस जीव स्थावर मां- उपनो तेनो,थाराम केतांथरण्यमाहे वेठे विनाश करता, नागरिक पुरुपनी पेठे अवश्य व्रत नंग थाय एबोल टालया मार्ट कहेते. (तसाविबुञ्चति के०)स एटले ये इंडियादिक एम रण कदिवें. (तसातससंनारकडेकम्मुणाणाचणंथप्नुवगनव के ) ते त्रस, पूर्वबंध वसनाम कर्मनें उदयें उसनु नाम पामे, पठी(तसाउयंचम्पलिरकीर्णनव के) एवे चाक्पालंकारें जेवारे ते उसकायर्नु थायुष्य परिक्षीण थाय. ते त्रसकायनी स्थिति क्या सु धी होय ? ते कहेठे (तसकायख्यिाते के०) ते त्रसकायस्थिति, जघन्यथकी अंतरमुहूर्त धने उलटसाधिक वे हजार सागरोपम प्रमाणे होय. (ततोयाउयविष्पजहंति के) ते बार पठी ते त्रसपणुं ठामे. (विप्पजहिता के०) ते त्रसपणुं मीने (थावरत्ताएपञ्चायति के०) स्थावर पणे उपजे, (पावराविधुचंति के०) तेवारे तेने स्थावर पण कहिये. (याव अथावरसंनारफटेकम्मुणणामंचगंधानुवगर्यनव के०) ते स्थावर, पूर्व बंध कटुंजे यावग्नाम कर्म, तेना उदयथा स्थावर एवं नाम पामे, एटले स्थावर होय, (थावरा रामपंचम्पलिरकीर्णनवा के०) वली ते जेटले ते स्थावरतुं थायुःकर्म परिक्षीण थाय. न्यावरकायश्यिा के०) हवे स्थावरकायनी स्थिति केवी होय ? तो के, जघन्य अंतर हुन श्रने उत्कृष्ट यकी थनंतो काल थसंख्यात पुजलपरावर्न पर्यंत, एवी स्थिति म. पठी एटली स्थिति खपावीने, (तधाउविष्पजहंति के०) तेवार पठी स्थावर कम, (तयाध्यंविष्पजहिता के०) ते स्थावर स्थिति बांझीने (कोपरलोइयत्ताए यंति के०) वली परलोक पणे उपजे. एतावता त्रसपएं पामे. (तेपाया विचंतितेत बुचंति के०) ते प्राण पण कहियें,ते त्रसनामकर्मनें उदयें त्रसनाम पणे उपनाठे,मा नप्राण एवं नामे कहियें, तथा उस पण कहिये. (महाकायाए के) ते महो या एटसे लद योजन प्रमाण वैक्रिय शरीर वाला एवा महाकाय कहिये. तथा हिश्याए के०) ते चिरस्थितिक, नवस्थितिनीथपेक्षायें तेत्रीश सागरोपम प्रमाण जाणवी. तो थहीयां श्रावके उसनुज पजरकाण कीधुंठे परंतु स्थावरकायपणे ने जीवोर्नु पञ्चरकाण नथी कगुं. ते कारणे कयो व्रत नंग थयो ? तथा तमे जे नो दृष्टांत देखाइयो ते दृष्टांत पण थहीं संनवे नहीं. ते दृष्टांत देवाथी थमे एम वैये जे, तमे गुरुना मुख थकी सूत्रार्थ लीयो नथी केमके, नगर, धर्म सहित क कहिये ते नागरिक पुरुप महारे हणवो नहीं, एवी प्रतिज्ञा ग्रहण करीने प

मातिरेकसद ध्यसागरमानास्ततस्ते वसायुस्त्यजति अन्यान्यपि तत्सहवरमा
ग्ने नम्पिायपदपा प्रयपिंगत्सागरायुप्फनावात् । ततस्त्रसनितिरेव श्रादेन कतार
पदने । मान्यएदेखि नया प्रमवत्यागाद्यदा स्यावरत्वं प्रातस्तदान्यएवायमिति
नागरिकावात: पर्यायापन्नति विशेषणमपुनः । सर्वथा नगरधर्मत्यागेतु समेत
टोमा-पदमारनिदिनं नद्यया तमेव वर्ग म्यापपर्यायाप नागरिम
हरीमिर्गनगारनेन रमणा नवनि । मनागनामावश्याम
यादवनोदांदाची प्रननंगन्यतन् पग्दिकामयाद । (नमायाति)
कादरे देश नइंद मनाम प्रत्येकनामेन्यादिकं नामामांन्यागर्न गनिमार
REFटोटमा नरनि नहा प्रमर्मनायनेन कर्मणा गाATA
हरेन तदा यादग्न्दय्यरगांददाय नायः पhिriननिAre
एत हितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं.
ती ते नागरिक वाहिर बारामने विपे वेवेलाने विणाशतां व्रतनंग थाय? ए दृष्टांत अंडे
वस. अनें स्थावरने दें मलतो नथी केमके, ते नागरिक पुरुप जो वाहेर धाराम
कने विपे स्थित होय तो पण, तेनुं नागरिक पषु गुंजतुं रझुं ? त्यां पण ते नागरिक
तेज थाकारेंचे. तेहिज वर्णेने, तेहिज परिणामेने, ए दृष्टांत पर्यायें उसने मजे नही
एवं जाणी, तमे थयुक्त वोलोठो ॥ ११ ॥
॥ दीपिका-त्रतायपि दीडियादयोपि प्रसादच्यते त्रसाखससंचारकतेन वर्मक
म्युः । संनारीनाम कर्मणोऽवश्यं विपाकानुनवेन वेदनं । तब उसनाम प्रत्येकनाम इस
दिक वसत्वेन संबई यदायुकं उदयप्राप्त स्यात्तदा सनामादिकर्मणा साउपते ।।
सापुर्यदा क्षीणं स्यावसकायस्थितिश्च क्षीणा स्यात् साच जघन्येनांतर्मुहूर्त पर
न्यकन्या म्यायग्लेन प्रत्यायोति । स्थावरापि तथव कर्मणास्थावरत्वेनोत्पयंते एक
नि म्यायकायं प्रतः पादत्य कथं स्यूलप्राणातिपातनिवृत्तियतनंगाति । चि (फा
गाननि) पदा स्थायरायुष्यमपि शीर्ष स्थानथा स्थायरायस्थितिम सा जघन्येनं
नं घरटनानंतकालमसरव्येयाः पुजापरायाः । ततस्ते वायुः परित्यज्य नूपः पुनः
विपरजोनपान्यायकायस्थितेरनावासामचिसत्येन प्रत्यायोति ते बसाः प्राणा
पनि प्रगावपश्यने । महाकायास्ते योजनामाप्रमाणशरीरविकुर्वणात चिरस्थितिक,
नमेव पायानं मनांवननंगऽति व पहा । सनायुक्तोयोहि नगरधर्मरुपेतः रा यार
नोन बननंगः ॥ ११ ॥

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एर
संकारे त्रसकायस्थितिकं च कर्म यदा परिक्षीणं नवति तच जघन्यतोतर्मुहूर्तमुस्कृष्टतः
सातिरेकसहस्रक्ष्यसागरोपमपरिमाणं तदा ततस्त्रसकाय स्थितेरनावानदायुष्कं ते परि
स्यजत्यपराण्यपि तत्सहचरितानि कर्माणि परित्यज्य स्थावरत्वेनोदयं याति । इत्येवंच
व्यवस्थिते कथं स्थावरकार्य व्यापादयतोगृहीतत्रसकायप्राणातिपातनिवृत्तः श्रावकस्य व्रत
नंगाति । किंचान्यत् (यावरायाउयंचणमित्यादि) यदा तदपि स्थावरायुष्क परिक्षी नय
ति तथा स्थावरकायस्थितिश्च सा जघन्यतोतर्मुहर्तमुत्कृष्टतोऽनंतकालमसंख्येयाः पुगसप
राव इति ततस्तत्कायस्थितेरनावात्तदायुकं परित्यज्य नूयः पुनरपि पारलौकिकत्लेन
स्थावरकायस्थितेरनावात् त्रसत्वेन सामर्थ्यात्प्रत्यायांति। तेपांच सानामन्यथितान्यनि
धानान्यनिधातुमाह । (तेपाणावीत्यादि) ते त्रससंभारकतेन कर्मणा समुत्पन्नाः संतः
सामान्यसंझया प्राणायप्युच्यते। तथा विशेपत्तस्त्रसनयचलनयोरिति धात्वर्थानुगमाजयच
जनान्यामुपेतास्त्रसाधप्युच्यते तथा महान कायोयेषां ते महाकायाः योजनलप्रमा
पशरीरविकुर्वणात्तथा चिरस्थितिकायप्युच्यते । नवस्थित्यपेक्ष्या त्रयस्त्रिंशत्सागरोपमायु
कसनावात्ततस्त्रसपर्यायव्यवस्थितानामेव प्रत्याख्यानं तेन गृहीतं नतु स्थावरकापत्वेन
व्यवस्थितानामपीति । यस्तु नागरिकदृष्टांतोनवतोपन्यस्तोऽसावपि दृष्टांतदार्टीतिरुयोरसा
म्यात्केवलं नवत्तोनुपासितगुरुकुलवा सित्वमाविष्करोति । तथाहि । नगरधर्मरुपयुक्तो
नागरिकः सच मया न हंतव्यति प्रतिज्ञा गृहीत्वा यदा तमेव व्यापादयति बहिः स्थित
पर्यायापन्नं तदा तस्य किल व्रत गति नवतः पदति । सच न घटते । यतोयोहिन
गरधभैरुपेतः सबहिस्थोपि नागरिकएवातः पर्यायापन्नइत्येतदिशेपणं नोपपद्यते थथ
सामस्त्येन परित्यज्य नगरधर्म नासौ वर्तते यतस्तमेवेत्येतदिशेपणं नोपपद्यते तदेवम
त्र त्रसः सर्वात्मना त्रसत्वं परित्यज्य यदा स्थावरः समुत्पद्यते तदा पूर्वपर्यायपरित्यागा
दपरययापनत्वाच्च सएचासो न नवति तद्यया नागरिकः पद्न्यां प्रविष्टस्तक्ष्मपितत्वा
पूर्वधर्मपरित्यागाच नागरिकएवासी न नवत्तीति ॥ ११ ॥
सवायं उदए पेढालपुत्ते जयवं गोयम एवं वयासी आनसंतो
गोयमा गठिणं से केशपरियाए जसं समपोवासगस्स एगपाणा
तिवायविरएविदनिस्कित्ते कस्सणं तं देवं सांसारिया खलु पा
पा थावरावि पाणा तसत्ताए पञ्चायति तसावि पाणा यावर
ताए पञ्चायति थावरकाया विप्पमुच्चमाणा सो तसफायसि
आवर्जति तसकायान विष्पमुन्नमाणा सवे थावरकायंसि नववर्क
ति तेसिंचणं थावरकायंसि ज्ववन्नाणं गणमेयं घतं ॥२५॥

मोजायतम्नतः स्थावराः सामान्यन प्रसतया प्रत्यायोति घसायपि स्थापरतयार
प
स्सएंति) केन हेतुना इदमुच्यते सांसारिकाः खलु प्राणाः स्थावरात्रसतया प्रसारि
नां स्थावरकायोत्पन्नानां स्थानमेतद्घात्यं । यथा केनचित्प्रतिझातं मया नगरनिवासीन
हंतव्यः तच्च उसितं नगरं ततोनिविपर्य प्रत्याख्यानं । एवमत्रापि सानामनावात्रि
सवाद योदकः पेढालपुत्रोनगवंतं गौतममेयमवादीत् । तद्यथाऽयुप्मन् गौतम! नास्त्यसौर
॥ टीका-पुनरप्यन्यथोदकः पूर्वपदमारचयितुमाद । (सवायंउदएइत्यादि) सहाय
भित्पर्यायोयस्मिन्नेकपाणातिपातविरमणेपि श्रमणोपासकस्य विशिष्टविपयामेव मा
तं नवति । श्रावण त्रसपर्यायमेकमुद्दिश्य प्राणातिपातविरतिव्रतं गृहीतं संसारिला
परस्परगमनसंनयानेच प्रसाः सपि फिल स्यावरत्वमुपगतास्ततश्च त्रसालावानिर्षिय
प्रत्यारज्यानमिति एतदेव प्रश्नपूर्वकं संदर्शयितुमाह। (कस्तर्णतंहेलमित्यादि) जमिन
पानंकारे कम्य हेतोरिद्मनिधीपते केन हेतुनेत्यर्थः। सांसारिकाःप्राणाः परस्परसंसान
एक्श वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं
अर्थ-हवे वादसहित उदयपेढालपुत्र, नगवंत श्रीगोतम प्रत्ये वोठ्या के, यहाँ
थायुष्यमन् गौतम! ते को पर्याय नथी के, जेणे करी श्रमणोपासक श्रावकनें एक प्रा
पातिपातविरति विपयिक दंनो त्याग कखो जाय. ते केवा हेतुथी? ए कारण देखा
वे. संसारी प्राणी परस्पर मांहो मांहे गतिना करनार. स्थावरप्राणी त्रत पण उपजे-
श्रने त्रसप्राणी पण स्थावर पणे उपजे. हवे वली विशे कहेते. स्थावर कार
थकी मूकाता थका एतावता स्थावरकायतुं आयुष्य त्यागी सर्व त्रसकाय
उपजे, पावल कोइ स्थावर रहे नहीं, तथा वती त्रसकाय थकी मूकाता एतावना
त्रसकायतुं धायुप्य त्यागीने सर्व, स्थावरकाय मांहे उपजे, पावल कोई त्रत रहे नहीं,
तेवार ते श्रावकनें स्थावर माहे उत्पन्न बस स्थानक हणाएं, ए व्रतनंग थयो ॥१६॥
॥ दीपिका-पुनरुदकः प्राह । सवादमुदकोगौतममवादीत् । हे गौतम ! नास्ति का
चित्पर्यायः यस्मिन्नेकप्राणातिपातविरमणेपि श्रमणोपासकस्य दंगोवधोनिहितः पा
त्यक्तः स्यात् । कोर्थः । आक्षेन समुद्दिश्य प्रत्याख्यान । संसारिणा वान्योन्यगमन
संनवासाः सर्वेपिस्थावरत्व प्राप्तास्तदासानानिय प्रत्याख्यानमित्यर्थः।।
समुत्पयंते त्रसकायादपि तदायुषा मुच्यमानाः सर्वे स्थावरकाय समुत्पर्यते तेषां अन्य
विपयत्वमिति ॥ १२ ॥

रायधनपतसिंघ वादारका जैनागम संग्रह नाग जसरा. ए याति । तदेवं संसारिणां परस्परगमनं प्रदश्यांधुना यत्परेण विवदित तदाशिनात् । (पावरकाया-इत्यादि) स्थावरकायाधिप्रमुच्यमानाः स्वायुवा तत्सरितम कर्मनिःस वै निरवशेपास्त्रसकाये समुत्पयंते ते त्रसकायादपि तदापुषा विप्रमुश्यमानाः सगरमावर काये समुत्पद्यते तेपांच सानां सर्वपां स्थावरकायसमुत्पनाना स्थानमेनद्धा ने तेन श्रावकेण स्थावरकायवधनिबनेरकारणादतः सर्वस्य प्रसकायम्य स्यावासायनी स्पनेनिर्विषयं तस्य त्रसवधनिवृत्तिरूपं प्रत्यारल्यानं प्राप्नोनि । नयया केवितमन्न गृहीतं यथा मया नगरनिवासी न दंतव्यस्लमोहमित नगरमनोनिविपर्य तनय या ख्यानमेवमत्रापि सर्वेपी सानामनावानिविपयत्वमिति ॥ १२ ॥ सवायं नगर्व गोयमे उदयं पेढालपुन एवं चयामीणो मला उसो अस्साकं वत्तबएणं तुचेव अणप्पयादणं प्रतिपरि याए जेणं समणोवासगस्स सबपागोदि सपनाए, माजीनदि सबसत्तेहिं दमे निस्कित्ते नवा कस्सणं तं दे मांगारिया गाल पाणा तसावि पाणा यावरत्ताए पनायनि प्रायगनि पान ताए पञ्चायति तसकाया विपमुशमाणा माघारग्रापंनिस घडंति थावरकाया विष्पमुशमाणा मो नमकायम तेसिंचणं तसकायंसि व्यवनाणं गणमयं प्रयन ने पाकि तिते तसावि बुचंति ते महाकाया ते धिरहिया ने स्परगा : जेदि समणोवासगस्स सुपासायं नपति ने चारोगापा हिं समणोवासगरस अपञ्चमायं नपा में मटपा नगराया वसंतस्स ग्यध्यिस्स पडिपिरयम्स जसं नया धनदार यदद णविणं से समणो के परियार जमे ममतारामायण पाणापविरएवि दंमेणिसित्ते अविनेदे मेलोरपान वर्ष-दये एम कहे ते पादसहित नगरंत मीतम मानी ? एम बोल्या के, निर्भ धसोचापुपमन सादर (दादर ताजे तु पनि परेने, मन, धनें पनीर, स्पावर जीव. प्रस पणें उपजे एम समे करोगे तो बाद मरने तासे, बने पारतातो.पता है --

भन्न मनन प्रनिरयन ना नियंत मन कदागिरमा ky
सिंदी नित्यानने गई पाकाण थाय (जन के०) जे कारण मार्टमा
राग (दद के०) गम कद केजे गयं को पर्याय नथी के पर्याय आर्य
। रासा-श्राप मानमः पाद महाचं गानम नदकमवादी निम्मानित!
मननियनमेवांमार्यने नयवात्र पनि । तदेवमामा गनिनामा
ॐनरनं रिहाई पुग्नास्मंदानुवादेन एतदशीजनमिनियम नायर
मानद । न । नंनतर्न न नाति नापिय जावियनि परगाविसमा
मागितामनग्रासमानांचा:मंगपंयन्वन नदाचार मुनामा
रको सदासयन्द पापायाम गोपागनिगमती
ប្រម हितीये सूत्रकृतांगे दितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं.
समस्त त्रस जीव पण स्थावर पणुं न पामे. केम के कोचारे पण त्रसशुन्य संतारना
य, तेमज स्थावरशून्य पण संसार न थाय, ए थमारो मतले. हवे तमारो पद तमाग
थनिप्रायें करी निराकरण करियें यें. ते सानलो. (तुप्चेवअप्पवादेणं के०) तमाराजा
या प्रमाणे (अधिणंसेपरियाए के.) ते पर्यायवे के जे पर्याय करी श्रमणोपातरने का
प्राण, सर्व नूत, सर्वजीव. सर्वसत्व, तेनो घात मायने एटले त्याग थायने केमो,तन
री वक्तव्यतायें जे वारे सर्व स्थावरजीव सपणे उपना तेवारे सर्व प्राण विपे पर
प प्रावको घयो, ते कारण माटें श्रावक, वसनो घात न करे. ए विशेष सत्र का
देखाईने (कस्तरांतहेवं के०) तेनों हेतु कयो? ते देखाडे नि| सांसारिक प्राणी धाम
प्राणी पण स्थावर पणे उपजे, अनेस्थावर प्राणी त्रसपणे उपजे,वसकाय पी.
ना गर्व स्थायर पणे उपजे. अनें स्यावर काययकी मूकाता सर्व त्रस पणे उपजे ते।
(नविनसमातिश्ययनालगणमेच्ययन के.) जो स्थावरकाय पएं त्यागीने प्रण
पण नं. तवा पावन घसना स्थानकानणी अधनं एटले विराधना काहि
नधी ने शापों (गणारिति के.) ते सप्राण पण कहिये, घनेने घरा पण
थे, ले महाकाय. ने निस्थितिक, ए श्रर्थ पूर्ववत् जाणयो (तेबदुयरगापाणा केर)
पा प्रमाना जे करी श्रमणोपासान डोपनकाण थाय (तेयप्पयरागा,
प... ) ने मामाद सर्वया बनाने के कारणे रावस्थागर कर
भार पाप,नग्या जीवना मनात ययो. एमतमा कप्यतायेंज भावाने पर
पाप तमे कोनों के पावन पथकाण याय, ते तो भाई
FI पाप ने पाया महोटी प्रसकायना थानथी उपशम्या साधान पर
पानिपातनो पण याय. तमा कंह त न्यायमार्ग गयी ॥१५॥

रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. एGu नूतैरुत्पन्नैर्दैमोनिदिप्तोवधस्त्यक्तः । केन हेतुनेत्याह । सांसारियाइत्यादि पूर्ववत् । पाव प्रसकाये उत्पन्नानां स्थानमेतदघात्यं स्यात् । तेच सामाणाच्यंते सायप्युच्यते । ते महाकायाविरस्थितिकाः। ते सावहायैःश्रावस्य तु प्रत्यारख्यातं नवनि निवदनिमा येण सर्वस्यावराणां त्रसत्वेनोत्पत्तेः । तेऽल्पतरकाः यः श्रावस्याप्रत्यारण्यानं नवति । पशब्दोनाववाचकः। न संत्येव त्वदनिप्रायेण ते जीयाः येषु अप्रत्यारण्यानमिनि । एवं मंत स्य श्रावस्य महतस्त्रसकायाउपशांतस्य विरतस्य सुप्रत्याख्यानं म्यादिनि । एवंमनिय यूपं यथान्योया वदति यन्नास्त्यसी पर्यायइत्यादि सुगम यावरसोणेवानएनवानि ॥१३॥ ॥ टीका-एवमुदकेनानिहिते सति तदन्युपगमेनय गौतममामी दृषयिनुमाद । (ग वायमित्यादि ) सदाचं वादं वा तमुदकं पेढालपुत्रं गीतमस्वाम्येवमयादीत । नगमा नों खल्यायुप्मन्नुदकास्माकमित्येतन्मगधदेशे धागोपालांगनादि प्रसिई संरतमंगामात दिहापि तथवोच्चारितमिति । तदेवमस्माकं संबंधिना वनाव्येन ननदशाननं पिता पमा कमेवानुप्रयादेनैतदशोननं। इदमुक्तं नवत्यस्मानाव्येनाम्य पापग्यानुशानमेवा । नेतभूतं न च नवति नापि कदाचिनविष्यति यत सपि रपावनि पाया ri प्रतिपयंते स्थावराणामानंत्याधसाना चासंरव्येयत्वेन तदाधारत्वानुनयनाए । तथा प्रसाश्रपि सर्वे न स्थावरत्वं प्रतिपन्नान प्रतिपत्स्यते । इदमनं. नाना विवक्षितकालवर्तिनस्वसाः कालपर्यायेण स्थावरकायतेन पारपनि नपाएर प्रसोत्पत्त्या त्रसजात्यनुछेदान्न कदाचिदपि प्रसकायशुन्यः गंगारांनानि । मोर मस्मन्मतेन चोद्यानुधानमेवान्युपगम्यच नवदीपं पदं पुष्पदन्युपगमनेर पो तदेव परानिप्रायेण परिहरतस्तस्यासी पर्यायः । सचापं नानिमाया स्थावरास्वसत्वं प्रतिपयंते यस्मिन्पर्यायेऽवस्थाविशेप श्रमणोपागम्य र निपातनिहनेः सतःप्रसत्वेन च नवदन्युपगमेन सर्वप्राणिनामुनेःनिमय सस्पेन नूतरुत्पन्नैः करणनतस्तेषु वा विपयन्तेषु मानिदितः परिदतः । ति । पदा सपि स्थावरा नवनिप्रायेण सत्वेनापति तदा मानिस एप्पानं श्रमणोपासकस्य नयतीति । एतदेव प्रमपूर्वकं दीपितुमाह । (रमान्दिा ६) सुगमं । पायपसका समुत्पनाना स्थानमेतदपापमपाताई तत्र विनिमय स्पनियापः । तेच प्रसानारकतिरडामरनाला सामान्मइया मनाने न था विशेषसंज्ञया नपचनोपेतत्वासायपुपते । तपा महान महान का महाकायाः च क्रियशरीरस्य योजनालप्रमाणलादिति तदा दिपिका सागरापमपरिमाणलास्पितला ते माणिनवसारना: E *-यापरगना माग RA 27 अपनी ययं प्राशन ART लगातानंदन पण मा. ॐr TET ? मनिवाITTER 77771.,यानमंनानि FER. ITPUR .. (GE क्षिीये सूत्रस्तागे क्षितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाप्ययनं. न्य न्यायानं नवनिशानुदिश्य तेन प्रत्यारल्यानस्य ग्रहणवादन्युपगमेना मग उनवनोदानेरतस्तेषतरकाः प्राणिनोयः कारणनूतैः श्रावस्यामा में नाम नतिपदयानाववाविवान संत्येव ते पसारा गया नया मंतय प्रमोसन्य महतस्यसकायापोतस्योरतमा निमनः सुम्यारयान नवतीतिसंबंधातदेवं व्यवस्थित समितियापार बयानोमा नभिनयया नात्यतावित्यादि सगमं यावलोणेमागएनानि ॥ ११ ॥ भगवंचना नियंग खलु पुनिया आवतंतो नियंका मागण्या माल्सा नयति तेसिंचणं एवं वुत्तं पुरं जाने मना गंगारावाणगारियं पाता एएसिवर्ण प्रा लिने जमे आगारमावसंति एएसिपी साम पिन कोतवणं समणा जाव वामाई गरेमा मार्गमा नयराबादेसंद जिना प्रागार ::: गंदा गणतं गारो परमाण नाः निणः समक्ष एवमेर समोराग जितियानगंडपाणदिद नयाकार्य समागम से पता मायादगियंग गर्व माया गया । OM T का नेता 1 राय धनपतसिंघ वाहाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ស១ के) नेणे पोतार्नु एव॒ प्रतविशेष पूर्वे कयुने, ते के कयुंने ? ते कहेते. (जेश्मेमुंभे -नवित्ता के०) जे ते दुं मुंम यश. (थागारायणगारियंपवत्ता के) गृहस्थावास उकोने घणगार पणु प्रबजीश (एएसिंचणंथामरणंताएदमणि स्किने के) एने विप मरणांतिक एटले मरणांतसुधी में दम गमयो,एतावता एप्रनजीतने एटले पतिपणाने पा मेलोने विणाशयो नही. (जेश्मेश्रागारमावसंति के०)जे गृहस्थावास वि वसतो पुरु प, (एएसियामरणंताएदमणोणिस्किने के०) तेनुं मरणना अंतसुधी, दंम एटले हणवू निपेध्यं नथी. एवं तेनुं व्रत विशेप, (केश्तंचणंसमणाजाववासाचवपंचमाइस माई के०) तेवारें कोइएक श्रमण,प्रवर्ध्या पर्याय पाली यावत् चार, पांच, उ, तथा दम वर्ष, इत्यादिक (थप्पयरोवालियरोवा के )थल्पकाल, यथवा पणा काज सुधी. (दे तंदूलिना के) चारित्रने विपे विचरी, तथाविध कर्मनें उदय वती, (धागारमायसे झा के०) गृहस्थावास सेवन करे,ए नाव संनये किंवा न संनवे? तवारें धागत पेशा निमेथी बोल्या के, (हंतावसेजा के० ) हा, चारित्रिया थकी गृहस्थ पाप. जे कारण नाटें कर्मनी गति विचित्रवे. हवे वलो गीतम स्वामी कहेते. (तस्सगारहमाणग्ग v) हवे ते पुरुष के, जेनें चारित्रियापणे विनाशवानो नियम बने गृहस्थपणे शिकार बानो नियम नथी,तेवारें ते चारित्रियो फोटी गृहस्थ थयो । तेयाने विनाता ते. (पण काणेनंगेनव के) ते पञ्चरकाण नांजे, किंवा न नांजे ? ते कही. तेबारे ने पोसा. ऐतिणसम के) ए थर्थ समर्थ न थाय, अर्थात् तेनुं मन न नांजे. (पामे समणोवासगस्तवि के) एणो परें श्रमणोपासकने पण (तसेहिपाणेस्मेिनिमि 50) त्रस प्राणिने विपे घात करवानो नियम परंतु (थावरे हिंपादिंदंगणालिदिने ) घनें स्थावर प्राणिने घात करवानो नियम नपी. ते कारण माटें जे प्रम कोटी स्थावर थयो, (तस्सएं के) तेनो, (नथावरकापं के०) ते स्थावर रापनी. (पदमा सत के० ) विराधना करनार श्रावकनुं (सेपश्चरकाणे के) ते पजाण (पनिंग चके) नंगन थाय. (सेएवंमायाणह के.) ते एम जाणो (पिंटाए) हो नियो! (सेएवंमायाणिय के) ते वी पण एमज जाण्यं ॥१५॥ ববিতা-গুপ্ত রানী হত্যায় সামানী যখবি ন মালা: বাৰি নোনা नगवान् । गीतमदाह उक्तवान् नि थाः प्रष्टव्याः । निमंधाना मानन मति झापनाय निग्रंथप्रश्नः किमुक्यानित्याह । शांतिप्रधानाद भिन्मनुष्का मेतऽक्तपूर्व नवतिथि महणविशेषः स्यात् पाने मुंगामुन्ना माग प्रतिपनाएपामुपरि मया मरणांतोदनानिहिनावपस्त्यनः । रोपः नारि पनी - सारमापन पक्ष्यमाणमनिमतमाहोस्सिन्नत्यवर्टनेन चेदमाह । युप्माकमप्यतानि- सिरसावनिचवारिपन या पद दश वाल्य चोपक्षण या नगदायान प्रन्नता वा का तथा देशंग नि घनेन नपानिया प्रत्यूनुः ईन गदयाग ग्रन पुग्नम्पन पनि दरम्यादतःविननंगांनांन नेनि? यानिमेिर Tra मनस्यानिनियनयां पावापायापार एतत हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. नाश्रित्य व्रतं गृहीतं । यथा यावज्जी मया यतयोन हंतव्याइति । येच इमेऽगारं पूरी वतंति तेषां दमोन त्यक्तः । गृहस्थानां हिंसा न प्रत्याख्याताइत्यर्थः। तत्र केमिमा झियंतमपि का प्रवज्या प्रतिपाय । कालमनिमाह। वासाहति । वाणि पंच है। म्दावा । यस्योपसक्षणादन्योपि कालविशेषो यस्तमेवाह । थल्पतरं प्रनततर कालं ! तया देसंदूक विहत्य कर्मोदयाद्गृहमावसेर्गृहस्यानवेयुः एवंचूतः पर किं संनाच्यते उत नेति ? पृष्टानिग्रंथाः प्रत्यूचुः हंत गृहवासं बजेयुः । तस्य च पलाए दीनग्रतस्य से गृहस्यं प्रतः किं व्रतनंगोनवेत् ? उतनेति ते थाहुर्नेति । एवं प्रावक सवधनिश्नस्य स्थावरस्य प्राप्तं तसं नतोन स्यातनंगः ॥ १४ ॥ ॥ टीका-सांनं त्रसानां स्थावरपर्यायापन्नानां व्यापादनेनापि न प्रतनंगोनालीर ग्य मिहये दृष्टांतमाह (नगवंचणमित्यादि) णमिति वाक्यालंकारे। चशयः पुनः चानापि नगवान गौतमसाम्यवाह । स्वीइत्यपरिहरणार्थमपरानपि स्यविशन का r: गमिदादा से निर्मयायुप्मस्थविराः खलु प्रष्टव्यातया घायुमंतोनिमंश पद मानपानिपमानायक केचन मनुष्यानयंति न नारकली पनि नर्दि मनुयारि नार्मनामिजानामिनाया लेपो यापी नानानामेता नानि विशेषोनयति । तयथा । पइमे नागदा नगानगाना प्रतिपातायः । एतेषां चोपपमा मला निदिनः पग्न्यिनोनयति । इदमुन जाति कभिनयाविधोमनुष्योग रहान नद्यया न मया यावावं पतयो तय्यामाया ये मेगा मा मा दमन मोतिविनय कवियतमनविशेष गरि व्यवम्धिन से नन माया प्रतिपासना नवादा दिनेगा ग्रहवाग बरोयुगहायागोरिम्यान

राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग इसरा. एनए
भगवंचणं उदाढ नियंग खलु पुछियवा आसंतो नियंग रह
खलु गाहावश्गहावापुतोवा तहप्पगारेदि कुलेहिं आगम्माध
म्म सवणवत्तियं वसंकमेका दता नवसंकमा तेसिंचणं तहप्प
गाराणं धम्म आइस्कियत्वे दंता आइस्कियचे किं ते तदप्पगारंध
म्मं सोचा णिसम्म एवं वएडा इणमेव निग्गंथं पावयणं सञ्चं
अपुत्तरं केवलियं पडिपुमं संसुछ ऐयानयं सलकत्तणं सिदिम
ग्गं मुत्तिमग्गं निजाणमग्गं निवापामग्गं अक्तिदमसंदिई सब
उरकपदीजमग्गं एवंखिया जीवा सिति बुशंति मुचंति परिणि
बायंति सबउरकाणमंत करेंति तं माणाए तदा गलामो तदा चि
घामो तदा णिसियामो तदा सुयट्टामो तहा मुंजामो तदा नासा
मो तहा अनुभमो तहा नभए नहेमोत्ति पाणाणं नूयाणं जी
वाणं सत्ताणं संजमेणं संजमामोत्ति वएका हंता वएका कि ते
तदप्पगारा कप्पति पवावित्तए दंता कप्पंति किं ते तदप्पगारा क
पति मुंमावित्तए दंता कप्पति किं ते तदपगारा कप्पंति सिरका
वित्तए दंता कप्पति किं ते तदप्पगारा कप्पंति वा वित्तए दंता
कपति तेसिंचणं तदप्पगाराणं सबपाणेहिं जाव सबसत्तेहिं दमे
जिस्कित्ते दंता जिस्कित्ते सेणं एयारूवेणं विदारणं विदरमाणा
जाव वासाइंचवपंचमाईउन्हसमाईचा अप्पयरोवा नुङयरोवा
देसं दूश्ोत्ता आगारं वएका हंता वएका तस्सणं सबपाणेदि
जाव सबसत्तेहिं दमेको णिरिकत्ते से जे से जीवे जस्स परेणं
सबपाणेहिं जाव सबसत्तेहिं दमणो णिरिकत्ते से जे से जीवे जस्स
आरेणं सवपाणेहिं जाव सत्तेहिं दंके बिस्कित्ते से जे से जीवे
जस्स श्याणिं सबपाणो जाव सत्तेदि दंमे पोणिरिकते नवाप
रेणं असंजए आरेणं संजए क्याणि असंजए असंजयस्स एं
सबपाणेहिं जावसत्तेहिं दमे णो णिरिकते नवा सएव मायाद
पियंग से एव मायाणियबं ॥ २५ ॥

. सर्वपुःखथकी मृकाय, (परिणिवायंति के०) कर्म रूपदावानलने उपशमापये की हाविद्यमो के) तेम उनारहिये (तहाणिसियामो के०) तेमवेशिय (तहारपदाम ०) तेम सुयें, एटले निश करिये, (तदानुंजामो के०) तेम जमिय (तहाना मो के.) तेम वोतियें (तहायतमो के०) तेम सावधान पणे प्रनि (तदान पए के..) म उठव करी ठिय (उमोत्ति के०) उठीने जेम सर्व प्राण, र जीर, सत्व, नेनी विगवना न याय (संजमेणं के०) एवा याचार करी. (राजमार निवएडा के.) संपम पाति ते गृहपति एम कहे. ए प्रकारे गीतम प्रतु कई, तंग निर्यष बोग्या. (हनावपहा के०) हा ते गुदम्य जेम तमे योग्या, तेमज करे.पती मसामी रुदने. (किंतेतहष्पगारारुप्पं तिपदा वित्तए के०) कम ते गृहीने तपाई एए वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. थर्थ-जगवंत श्रीगौतम स्वामी,वाली वीजो दृष्टांत देखाडता उता वोल्या के,या । तमा निर्यथोने निथे पूथहो थायुप्यमंत निर्ययो ! था जगत्माहे गृहपति,अमन गृहपतिना पुत्र, ते तथाप्रकारनां रूडा कुलनें विपे (भागम्मा के) यावीने (धम्मल वणवत्तियं के) धर्म सनिलवाने (उवसंकमेका के.) उद्यम करे? एवं पुढधु ते न रें नियंथ वोल्या, (हंताश्वसंकमेजा के०) हा रूडा कुलना उपना होय, ते धर्मने दिन वद्यम करे. तेवारें फरी श्रीगौतमस्वामी बोल्यां (तेसिंचणंतहप्पगाराएंधम्मंश्राइक यच्चे के० ) तेवा गृहस्थने तथा प्रकारनोधर्म कहेवो? तेवारें निर्यथ बोल्या (हंताबाई यचे के०) हा ते ग्रहस्थने धर्म कहेवो. फरीश्रीगौतमस्वामी बोल्या के, (किंतेतहप्पगारे म्मंसोबा के०) केम के ते गृहस्थ, तेवा तया प्रकारनो धर्म सांजलीने (णिसम्म के) हृदयने विपे यवधारीने (एवंवएका के.) एवं वचन बोले. शुं बोले ? तोके (इणपेन निग्गंयंपाययणंस के.) ए तीर्थकरनापित निथनं प्रवचन, ते सत्यजे. समान में वनें हितकारी, , अनुत्तर अन्यशास्त्रमा प्रधान, केवतिनापित, उत्तम मनोहर एवों के जो कोई मार्ग नथी. (पडिपुसंसुद्धणेवाउयं के०) मोक्षमार्गना गुणे करी । तिपूर्ण, संगुरू एटले थत्यंत शुक्ष मोक्षार्थीजीवनें न्यायसंपन्न (सनकनणं के० ) म्यरुप्रकारे मायादिक शल्यनो कापनार सिनो मार्ग, मतिनो मार्ग, एटले नितीन मिणमा यातनामा मात्र समस्तक संदिग्ध एटने पणानो मार्ग, निवाण एटले सिनो मार्ग, अर्थात् समस्तकर्मक्ष्य करवानो मार्ग, देद रहित मार्ग, सर्वदुःख प्रक्षीण करवानी मार्ग, एतियाजीवा के०) ए मार्ग विप स्थित एटले रहेला जीव, सोनति एटले कार्य सिद्धि करे, लोकालोकर्नु सरूप र यादरीने (तमाणाए के.) तमारी याज्ञाय (हाणामो के.) तेम चाहिये । ?

राय धनपतसिंघ वादारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. ए ज्या व्रत कल्पे, एटले दीक्षा थापी कपे ? तेवारें निर्गय बोच्या (इंताकपनि 50) हा कल्पे. तेवारें श्री गौतम वोल्या. केम तेया गृहीने मुंम करवा कसे ? नि प बोव्याके, हा कल्पे. गौतम बोल्या तेवा गृहीने शीरयाय कल्पे ? निबंध वाच्यादा पे. तेवा गृहीने धर्मने विपे उगवयो कल्पे ? निर्यथ बोध्या के, दा कल्प. तवा गदीने रित्र सीधा अनंतर सर्वप्राण, नूत, जीव, सत्व, तेने विपे घात करवानो त्याग एरने iझवा पणुं कल्पे ? तेंवारे निर्यथ बोच्या के,हा कल्पे. (सेणं के०) ते, पण एवं नामातंरें तपेण एटले एवे विहारें विचरता यावत् चार, तथा पाच. उ. तथा दा वर्ग. गमता वल्पकाल, अथवा घणा काल पर्यंत देशमाहे,अथवा संयमांदे घिरी तयाशि गवरणीय कर्मने उदयें चली गृहवास सेवे ? तेवारे निग्रंथ वीच्या सा सेवे. जे कारण पटें कर्मनी गति वैचित्र्यने तेथी जेणें चारित्र मूकीने गृहयाम घादारोने नेने माग नूत, जीव, थने सत्वनें विपे घात मूकाणो ? अर्थात् नहीं मृगणो. तो हवे सेजेसेजोवे के.) ते जीव, जे प्रथम गृहस्थ दतो. तेयार पनी ने नीमारियों बयो. तेवारें पण तेज जीव हतो,तेवार पठी चली गृहरय पयो नेवारें पहली E.(जस्सपरेणं के०) जेने प्रथम, सर्व प्राण,नत,जीर,मत्पना गयनो एंगनी ज जीवाथने जेनें थारेण एटले पचे माणो घने जेने पालिए ली नथी माणो,ए रीते तेनी त्रण ययस्था पमपम मगंपत एता .. चार पठी वली घसंयत थयो तेवारे तेने सर्व प्राण, पाय पसरना यमाई. माणो न होय, ए जीव का सर्वकाल थसंपत न करवाय. परंतु नेगो जेमसंबर को वो फहेवाय. तो थहो निर्मयो स! श्रने स्थावरने विप पण एमजान मोकामा नेवारें प्रस, थने जवारें स्थावर. तेपारे स्थावर. ए वीजा पने बिजु पण एप्रमाणे मानवु ॥१५॥ ॥ दीपिका-अथ क्षितीपदृष्टांत प्रत्याख्यातृविषयगत दर्शपसार पद माह । निर्यथाः प्रष्टष्याः इह खलु गृहपतिर्वा गृहपनियत्रोदा नपारा र उत्पय धर्मश्रयणामागछेयुः तेषां धर्मधारमातव्यानि हरे समारः। न या मातथ्यः किं ते तथाप्रकार एवं धर्म श्रुला एवं वपुः । मिंज निमारनं बाप पावत् सर्वसमहीणमार्ग जति चित्र पिताजीस मिनिममा नामन कुर्वति तदारया तथा गामा पा पेटामहे पाप ना एना संपमेन हिंसानिसल्या संपमामासमं पुरिया जिनहार ने दो परे श्रमणाधाः इन पदेपुः । नमन ERRA माजयितुं । श्रमणाचाहत कापत इत्यादि लिसिंदर नेमामादिकमजोर एए वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. तः एवंविधास्ते विहरतोवर्षाणि चत्वारि पंच वा पद दश वा थल्पतरं बद्तरं वा का देशयामादावुद्यतविहारेण विहत्य पश्चात्पतितपरिणामाः संतोगारं ब्रजेयुदृहस्थान त्यर्थः । निर्मथाः पृष्टोत्तरमादुः । दंत बजेयुः तेषां सर्वप्राणियोदमोनो निहितः। ते भवस्थात्रयमाह । पूर्व गृहस्थत्वे सर्वजंतुवधोन त्यक्तः अथ यः ससाधुत्वे सर्वजंतुक स्तेन व्यक्तः । पुनः साधुत्वं मुक्त्वेदानी गृहस्थे जाते सर्वजंतुवधोन त्यक्तः । पूर्वमसंथत धारतः संयतः इदानीमसंयतः३ थसंयतस्य सर्वजंतुवधोन त्यक्तः । तदेवं जानीताल थास्तदेवमाशातव्यं । एवं यथावस्थात्रयेप्यन्यथात्वं स्यादेवं त्रसस्थावरयोरपि झेपं ॥१८ ॥ टीका-सांप्रत पुनरपि पर्यायापन्नस्यान्यथात्वं दर्शयितुं वितीयं दृष्टांत प्रत्यास्मा विषयगतं दर्शयितुमाह (नगवंचणमित्यादि) नगवानेव गौतमस्वाम्याह । तद्यया । स्थाः यतीनामंतिके समागत्य धर्म श्रुत्वा सम्यक्त्वं प्रतिपद्य तउत्तरकालं संजातवैराग्य प्रवज्यां गृहीत्वा पुनस्तथाविधकर्मोदयात्तामेव त्यति तेच पूर्व गृहस्थाः सर्वारनप्र- स्तदा रताः प्रव्रजिताः संतोजीवोपमई परित्यक्तदमाः पुनः प्रव्रज्यापरित्यागे सति नो परि तमाः । तदेवं तेपा प्रत्याख्यातॄणां यथावस्थात्रयेप्यन्यथात्वं नवत्येवं त्रसस्थावरया पि इटव्यमेतञ्च लगवंचणमुदादुरित्यादेयेथस्य सेएवमायाणिय इत्येतत्पर्यवसान तात्पर्य । अरघटना तु सुगमेति स्वबुध्या कार्या ॥ १५ ॥ नगवंचणं उदादुणियंग खलु पुचियवा आसंतो नियंग इह ख लु परिवाश्यवा परिवाश्आनवा अन्नयरेहिंतो तिवाययणहिँतो आगम्मधम्म सवणवत्तियं वसंकमेजा हंतानवसंकमेला किं ते सिं तदप्पगारेणं धम्मे आइस्कियत्वे हंता आइस्कियत्वे तंव वधा वित्तिए जाव कपंति इंता कप्पति किं ते तदप्पगारा कप्पति संतुंजि त्तए दंता कप्पति तत्तेणं एयारूवेणं विदारेणं विदरमाणा तंचे जा व आगारं वएका दंता वएका तेणं तहप्पगारा कप्पति संतुंजित्तए पोणठे समोसे जे से जीवे जे परेणं तो कप्पति संजंजित्तए से जे से जीवे आरेणं कप्पति संनुजित्तए से जे से जीवे जे झ्याणी को कप्पति संनुंजित्तए परेणं अस्समणे आरेणं समणे श्यापिं अस्स । मणे अस्समणेणं सिद्धिंणो कप्पति संमणे निगंथाणं संनुजि नए से एव मायापद णियंग सेएव मायापियवं ॥ २६॥ - राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. एए३ थर्य हवे जगवंत श्री गौतमसामी त्रीजो दृष्टांत कहे के, या दृष्टांतने विपेप हा, निश्चें निर्यथोने पू. ए कारण मात्रै निर्यथ उद्देशीनें पूछे छे के, थहो घायुप्यमंत निर्मयो! निश्चे था जगत् माहे परिव्राजक संन्यासी, परिवाजिका संन्यासिणी, तथा धन्नयरेहिंतोतिबाययरोहिंतो के०) अन्य तीर्थायतनथको श्रावीने (धागम्मधम्मंसव गवसिय के०) आगम धर्म सानलवाने साधु पासें श्रावी ते(नवसंकमेका के०) उद्यम करे ? (ताउवसंकमेडा के०) हा थावीने उद्यम करे, तो कैम तथाप्रकारना परिवाज ह, तथा परिवाजिकाने धर्म कहेवो ? हा धर्म कहेवो. (तंचेवववतावित्तिए के०) तेम कहे हो के, ज्यांसुधि तेने उहावकल्पे.? हा, कल्पे. ते वली परिव्राजक थका चारित्रिया थयाने, ने मंझलें वेसाडवा कल्पे ? हा, वेसाडवा कल्पे. तथा थाहार पाणी लेवो कल्पे ? हा, रूपे. एवा विहारें विचरता ते वली ज्यां सुधी तथाविधकर्मनें उदयें करी गृहस्थायास सेये ? हा, सेवे. तेवारें तेने तथाप्रकारे थाहारपाणी करवा, मंमलामा वेसाडया कल्पे? तेवारें नर्यथवोत्या, के, (णोइण्डेसमठेके०) ए अर्थ समर्थ नथी. एतावता तेने मंझलीमा येसा -बुं न कल्पे. तो हवे जुड! के तेनो तेज जीव, तेनी साथै प्रथम थाहार पाणी करयो कल्पे, वच्चे वली थाहारपाणी करयो कल्पे, अनें वली तेज जीव साथै हमणां याहार गणी करवो न कल्पे. एम तेनी त्रण थवस्था थ६. प्रथम थश्रमण, पठी व श्रमण, दमणां वली अश्रमण. ते थश्रमणपणायें सहित एवा ते श्रमण नियनें मंमतीमा तानी साथै वेसारी जमाडवो न कल्पे. थहो निग्रंथो! ए दृष्टांतनी पढ़ें प्रस स्था रने विपे पण जाणवु. जेवारे त्रस तेवारें सज, थनें जेबारे स्थावर, तेबारे स्था रज, जाण्या. ए रीते मानो, थनें एवी रीतें जाणवू. एप्रमाणे नियंथनी सादिय दे विरति प्रमाण करी ॥ १६ ॥ ॥ दीपिका-थथ तृतीयं दृष्टांत परतीथिकानुदिश्याह । सुगमार्थमिदं सूत्र । तात्यार्थ त्वयं पूर्व परिव्राजकादयः संतोऽसंनोग्याः साधूनां गृहीतश्रामस्याध साधूनां संनांग्याः इनः श्रामण्यत्यागेऽसंनोग्याः एवं पर्यायान्ययात्वं उसस्थावराणामपि योज्यं ॥ १८ ॥ ॥टोका-तदेवं वित्तीयं दृष्टांत प्रदाधुना तृतीयं दृष्टांत परतीथिकादेशेन दर्शयितुमा है। (नगवंचणमुदादुरित्यादि जायसेएवमायाणियवंति)वत्तानार्थ । तात्पर्यापस्त्वयंपू परिवाजकादयः संतोऽसंनोग्याः साधूनां गृहीतश्रामख्यान साधूना संनोग्याः संहनाः नस्तदनावे त्वसंनोग्याश्त्येव पर्यायाऽन्यथात्वं प्रसस्थावराणामप्यायोजनीयमिति॥१८॥ नगवंचणं दादु संतेगश्या समणोवासगा नवंति तेसिंचएं एवं वुत्तं पुर्व नव पो खलु वयं संवाएमो मुंमा नवित्ता या फोड एक श्रमणोपासक होय, तेणे एवं व्रत विशेष पूर्व चचार करां होप के. मैचमे मुंम पई गृहस्थावात थकी, थणगार पांथादरी शकवाने समय नयी नेत्र में चतुर्दशी. यएमी, चौमासानी प्रण पूर्णिमा, तया चहियतिथि म सल्याणि निपि, पटले दिवसें प्रतिपूर्ण सम्यक प्रकारे पापच पासता hि नया पतीपत प्राणानिपात परकीशु. एणी पेरें स्थन मृपावाद, ग्यत काम म्यूत मथुन, स्पज पग्ग्रिह, पचएकोयं. इशा प्रमाणे फरीयं, "विनिhi इ पचन पाचनादिक म करवू. बीजा पाएँ म करावबुं, त्या पण गirs न्यादिर नांगायें करीपचापीयु. (माखनुममाए के.) निमें मदारे था पर में पास से (ते के..) ते एका व्रतना चार फरनार भार (बर ३)जम्का, (यपिया के) पाणीपीया बिनाना(थरिवाना। दिन के ) मनाने मम्यह प्रसार पीपथ लीये. (तेतहाशाजगपादित (यामंडी के) मंदा, (पेटिया के.) पीटी, मांची न्यासि, ते पाही (17 एएच हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. गारा अणगारियं पवश्त्ताए वयं णं चानुहसमुदिपुसि मासिणीसु पडिपुर्ण पोसदं सम्म अणुपालेमाणा विहार स्सामो यूलगं पाणाश्वायं पञ्चकाइस्सामो एवं थूलगं मुसा वायं थूलगं अदिन्नादाणं थूलगं मेढुणं धूलगं परिग्गढ़ प चकाइस्सामोश्चापरिमाणं करिस्सामो अविहं तिविदेणं मा खलु ममघाए किंचि करेवा करावेदवा तव विपञ्चकाइस्सा मो तेणं अनोच्चा अपिच्चा असिणास्त्ता आसंदीपेढिया प वारुहिता ते तदा कालगया कि वत्तवंसिया सम्म कालग तावि वत्तबंसिया ते पाणावि वुचंति ते तसावि वुञ्चति ते महा काया ते चिरविझ्या ते बहुतरगा पाणा जेदि समणोवासग स्स सुपच्चरकायं नव ते अप्पयरागा पाणा जेहिं समणोवास गस्स अपचकायं भवति से मदयान जसं तुग्ने वयह चेव जाय अयंपि नेदे से पोणेयाउए नव ॥१७॥ वर्ष-पती उदक प्रत्ये नंगवंत श्री गौतमसामी बोल्या के, निमें या जात थने स्नान कसा दिना. पांगवन करें. पोगहनतमा पटना या T रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. के.) तेणें तथा प्रकारे काल कीचो, तो तेनें केवा कहिये, ते रुडी पेरें मरण पा म्या कहिये किंवा नहीं ? तेवारें निर्यथ वोल्या के, (सम्मकालगयाविवनवंतिया के०) ते सम्यक् प्रकारे रूडी रीतें कालगत थया एम कहिये,तेवारें श्रीगोतम वोट्या के, एरीने जे काल कीधो, तेनें अवश्य देवलोकनें विपे उत्पत्ति जाणीये केमके, मडे परिणामें जे मरण पामे ते देव थाय. (तेपाणाविधुचंति के०) त्यां थका तेने प्राण पण फाहियें, (तेतसाविवुचंति के०) तेने त्रस पण कहिये, ते महाकाय कही, तेने चिरस्थितिक कहियें,तो एकारणे (तबद्धतरगापाणा के०) ते घणाजीव के,(जेहिंसमागोवासगरमसुप वखापनवर के०) जेने विपे श्रावकने रूडूं पञ्चरकाण होय. धने ते घोडा जीव के जेने विपे श्रावकनें पञ्चरकाण नथी. एम ते श्रीवकनें महोटी उसकाय धी उपगमने ते पञ्चखाण राखवानो उद्यमले तेने विराधवानी विरतिवे. एवा श्रावकने तमे दोनों के, एवो कोइ पर्याय नथी के,जेणे करी श्रावकनें एक पण प्राणातिपात पसरकार पाय! ते तमाळं वचन न्यायमार्गर्नु नथी ॥ १७ ॥ ॥ दीपिका-एवं दृष्टांतत्रयेण निदीपा देशविरतिं प्रसाध्य पुनरपि तनमेर विगारमा है। नगवान् गौतमउदकं प्रत्याह । शांतिप्रधानाएके श्रमणोपासकानति मे दमुक्तपूर्व नवति । यथा न खलु वयं शक्नुमः प्रवज्या यही किंतु ? वर्ष पश्यापित तिथिपु संपूर्ण पीप, सम्यगनुपालयंतौविहरिप्यामः तथा स्पजत्राणानिगनमा दत्तादानमैथुनपरियहं प्रत्याख्यास्यामः। विविधं रुतकारितनेदात् प्रासापानुमती निविय वाधिविध मनोवचनकायः मा निपेधे पोपवस्थस्य मम रते रित्तिनपानादिरंगा फाट परेण मा कारयत सर्वथाऽसनविनोवस्तुनोऽनुमतेर पि निषेधःनवारित्याग्मायामः श्रावकाथनुक्त्वाऽपीत्वाऽस्नात्वा च पोपधयुतत्वादासंदीपरितः पारसास्ती सम्यक् पीप, सत्या कालं सतवंतः ते किं सम्यकृतकाजाउतासम्पर ? एवं निपार श्यमेवं वक्तव्यं ते सम्यमालगता एवं कालगतानामवपनावी देवतागला न नाच ते प्रसाएव ततध कथं निषियता प्रत्याख्यानस्यनि ॥ ॥ । टीका-तदेवं दृष्टांते प्रत्यारण्याविषयगतोगृहस्थयतिधुनर्गहापदेन पाप प्रदर्शितः। तृतीयेनु दृष्टांत परतासानानिजमणनेदेन मनोगदान व्यवस्थापितइति । तदेयं दृष्टतिप्राचुर्पण निदा देशरिरनि भगाभ्य नाति नाम विचार क कामयाह । (नयंत्रणमुदारित्यादिना है । तयथा वदुनिः प्रसाररवसतमाः संनाप्यते तनभायर गरम्यान ते

मारवजारयरिनंदमणगंयानाTER
7.निरम गान गाया था
' : नालियासम्म कालगया
वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययन
तनिधियं श्रावकत्य त्रसव पनिवृत्तिरूपप्रत्याख्यानं । तदधुना बहुप्रकारजससंदूर
तो संसारस्य दर्शयति । नगवानाह । संति विद्यते शांतिप्रधानावा एके फेवन
पासकानति तेषां चेदमुक्कपूर्व नवति संनाव्यते च श्रावकाणामेनूतस्य चरम सं.
इनि तयथा। न खनु वयं शक्नुमः प्रवज्यां ग्रहीतुं किंतु ? वयं । णमिति या
चतुभ्याटमीरौर्णमाप्ती संपूर्ण पीपमाहारशरीरसत्कारब्रह्मचर्याश्यापार
सम्बगनुपाजयंतीविहरिष्यामः तथा स्थूलप्राणातिपातमृपावादावमानपुरा
दं प्रन्यायास्यामोतिविमिति रुतकारितप्रकार येनानुमतेः श्रावस्याप्रतिरिवार
विविधननि मनसा वाचा कायेन च तथा माइति निषेधे खत इति वारपालोमा
पचनशानादिकं पीपयस्य मम कृते मा काष्ट तथा परेण मा कारयत तत्राप्यनुगता
संबना यमनानि तत्त्रत्याख्यास्यामः ते एवंनतकतप्रतिज्ञाः संतः भागका उप
in राम्पर पता
सामना नगारेण तासंतःकि राम्यातलाजायताराम
rter शिनाथरवश्यमे गप रयाताम्ययालगता।
Ferriti ने जोरपादन एवं तत कर्ण ifie
१०॥
नागदाद गंगध्या समायासमा जति लगिंगणे ।
६ पाना गानु वयं संवागमो मुंमा नबित्ता नागा
पानामा गन्न वयं गंवाएमो चारा मुनिपुण
रहार भणपालमाणाविरता वयं अाशिम
मंदिगणा जुगिएननपाण पटियाइकिया
ग्यमाणा विनिमामो पागाश्यापं पाय
कामानियिनि
मनिवजाय यागदीपटियापमान
.

, राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रद नाग उसरा. एy पगार पणुं श्रादरी शकवाने समर्थ नथी. चतुर्दशी, थष्टमी, त्रण चोमासानी पू र्णिमा, तथा महाकल्याणिक तिथिने चिपे पोप लइ न शकियें धमारे वेले कालें मर एने अंते शरीर पातडं पाडवा संलेपणाने विपे जूसणा एटले थात्मा स्यापयो, स्पा पीने नात, एटले अन्न पाणी निपेधिने पायत्मरणकालथण चांगता मरणा निसापाच ण करता विचरीशुं यावत् सर्व प्राणातिपात, सर्व मृपावाद, सर्व यदत्तादान, सर्व मधुन, सर्व परियह, त्रिविध त्रिविध प्रकारें पञ्चरकोशें, तथा श्रमारे यथै काइ पण पचन पाचनादिकम करो,म करावो,एवं पण पनरकाण करी. ते श्रावको ए रीतें थण जमते,पाणी घणपी ते, स्नानादिक अण करते, मंचक, मांची इत्यादिक थकी उतरीने ते प्रकारे काज करे. तो तेने केवा कहियें, रूडा मरणना करनार कहिये के, माता मरणना करनार कहिये? ते वारे निग्रंथ वोख्या, ते रुडी पेरें कालगत थया कहेवाय, तेपाणाविवुनि श्यादिक शब्दोनो थर्थ, पूर्ववत् जाणवो. यावत् तमारूं एई बोलचं, ते न्याप मार्ग नपी. त्यां सुधी जाणवू. ॥ १७ ॥ ॥ दीपिका-पुनः श्रामोदेशेन प्रत्याख्यान विषर्य दर्शयति । गीतमः पाद । नित यंते एके केचन श्रमणोपासकास्तेपामेतयुक्तपूर्व नवति । यथा न कुमार प्रमा ग्रहीतुं नापि चतुर्दश्यादिपु सम्यक् पीपधं पालयितुं वर्प पापभिमपा संजेपनापा क्षपितकायाः। यदिवा संलेखनाजोपण्या सेवनया जोरिताः सेविताटगमार्पगुणव नूताः संतोनक्तपानं प्रत्यारख्याय कालं दीर्घकालमनवकांदमाणाविरिष्यामः । पापः ? न खलु वयं दीर्घकालं व्रत पालयितुं समर्थाः किंतु वयं सर्वमपि प्राणातिपातार न त्यारख्याय संलेखनया संलिखितकायाश्चतुर्विधाहारत्यागेन जीवित स्यन समपाः । शनि सूत्रेणैवाह । (सधपाणावायमित्यादि) यायने तथा कालगताः कि बतासतमान सम्यक् ते कालगताइति एष्टानिर्भयाथातुर्यथा ते सन्मनसः शानन विमाः पाजगना इति । ते कालं रूत्वा सुरलोकेपूत्पद्यते तत्र चोत्पन्नापयपि हंतुं न शम्न नपारिमा लाने श्रावस्य प्रसवनितिप्रत्याख्यानस्य विषयाः स्पुः ॥१८॥ ॥ टीका-पुनरन्यथा भावकोदेशेनैव प्रत्याख्यानस्य विष प्रदर्शदिनुमा । ( घणमित्यादि) गीतमस्याम्यवाद । यथा संति वियते एक कंचन मा घेतकपूर्व नवति । तद्यथा । संतुन शनुमोयपं प्रमज्यो महीतुं नारि हदिनदिएम युक पोप, पालयितुं वयं पापभिमया सरसनदपणा दक्तिरापादित मगर जोपण्या सेवनया जोषिताः सेषिताउनमार्षगुणरिस्पवंन्ताः संतानरानं सारा (महश्या के०) महोटी इछावाला एटले महालोनी.महायानी, महापरिमही यथा माण. हवे ते सर्वया थविरति मनुष्यनो ते नवसंबंधी थायुप्पनो क्ष्य पर्य यां। यापुष्प त्यागीने (कोसगमादाए के०) वजी पोताना उपार्जन करेला का मंच (जगगामिणोनवंनि के०) दीर्गनिगामि थाप, एटने / कां? तोके,जे महारनी हापरिग्रही होय, ते नकादिक उर्गनिय जाय, त्या वतो तेने प्राण पण वोजिय, धनं सपट योहिने मदाकापवाना कादिय, तेनं वणी स्थिति होय, एम पण महिमा साजीदनीप्रम जानिपणाने पामे. माटें तेनी शिनाश करवाने शिर्ष श्रावस्नपर रहा होय.त्यादिक पूर्ववत् जाण.ए कारणे तमायोज न्याय मार्ग गपीst एए क्षितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. य कालं दीर्घमनवकांक्ष्माणाविहरिष्यामः । इदमुक्तं नवति । न वयं दीर्घकाले पौरवानि कं व्रत पालयितुं समर्थाः किंतु ? वयं सर्वमपि प्राणातिपातादिकं प्रत्याख्याय संलेखनबार संलिखितकायाश्चतुर्विधाहारपरित्यागेन जीवितं परित्यक्तुमलमिति । एतत्सूत्रेणैव दर्शन (सर्वपाणावायमित्यादि) सुगमं । यावत्ते तथा कालगताः किं वक्तव्यमेतत्त्यारसम्म ते कालगताश्त्येवं दृष्टानिर्यथाएतदूचुर्यथा ते सन्मनसः शोननमनसस्ते काजगतात तेच सम्यक् संलेखनया यदा काल कुर्वति तदाऽवश्यमन्यतमेपु देवलोके पूत्पद्यते तत्र चोत्पन्नायद्यपि ते व्यापादयितुं न शक्यते तथापि त्रसत्वाने श्रावकस्य त्रसवनियुक्त विपयता प्रतिपद्यते ।। १७ ॥ नगवंचणं दादु संतेगश्या मणुस्सा नवंति तंजहा महश्चा म हारंना महापरिग्गदा अहम्मिया जाव उप्पडियाणंदा जावस बाळ परिग्गहान अप्पडिविरया जावजीवाए जेहिं समणोवा सगस्स आयाणसो आमरणंताए द णिकित्ते ते ततो आनगं विप्पजति ततो नुको सगमादाए उग्गगामिणो नवंति ते पाणावि बुचंति ते तसावि वुचंति ते महाकाया ते चिरहिश्या ते बटुयरगा आयाणसोति से महयान णं जमं तुप्ने वदतिंचेय अपि नेदे से पो गेयानए नव ॥२०॥ वर्ष-पजी गौतम सामी कहे. या जगत माहे कोई एक एवा होय, ते करें क पायत उपत्यानंदी, एटले कोइ थाय तो पात धानंद पामे, यावत् सांप ग्रह पकी यविरति एटसे निवत्या नथा. जावलजेने विप श्रमणोपासाने ( पाणसो के०) प्रथम व्रत ग्रहण प्रारंनीने मरणात सुधीस पणाने साधे सनो राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रत् नाग असरा. एएए ॥ दीपिका-पुनः प्रत्याख्यान विषयमाह । न प्रथमवतग्रहणं ततधारन्य मरणांत या - वमोनिक्षिप्तस्त्यक्तः । तेच तस्माभवात्स्वायुपं जहंति त्यक्त्वा सजीवितं स्वकं पाप मादाय गृहीत्वा उर्गतिगामिनः स्युः। महारनपरिग्रहत्वाचे मृतानरके नारकत्रसत्वेनोत्प नाः सामान्येन प्राणिनउच्यते विशेपतस्तु त्रसामहाकायाश्त्यादि पूर्ववत् ।। १९ ॥ ॥ टीका-पुनरन्यया प्रत्याख्यानस्य विपयमुपदर्शयितुमाह । (नगपंचणंउदाहुरित्यादि) नगवानाह । एके केचन मनुष्याएवंनूतानवंति । तयथा महेठामहारंजामहापरिग्रहा इत्यादि सुगमं । यावद्यैर्यपु वा श्रमणोपासकस्यादीयतश्त्यादानं प्रथमग्रतपदा ततया रन्याऽऽमरणांतामोनिक्षिप्तः परित्यक्तोनयति। तेच ताग्यिधाम्तस्मानवालालामा युपं विजदंति त्यक्त्वा त्रसजीवितं ते नूयः पुनः सकर्म स्वस्तफिश्विपमादाय दी वा उर्गतिगामिनोनवंति एतउक्तं नवति । महारनपरिग्रहत्वाने मृताः पुनरन्तरपिया नारकत्रसत्वेनोत्पद्यते तेच सामान्यसंझया माणिनोविशेपसंझया प्रसामहाकापाः गिर स्थितिकाइत्यादिपूर्ववद्यावत् (णोणेयावएत्ति) ॥ १ ॥ नगवंचणं नदादु संतेगड्या मणुस्सा नतिजदा अणारंना न परिग्गा धम्मिया धम्माणुया जाच सबान परिंग्गदागपटिपि रया जाय जीवाए जेदि समणोवासगस्स आयाणमा घाम रणंताएदंमे लिरिकत्ते ते तनावगं विपजदति ते तनुडी मग मादाए सग्गश्गामिणो नवंति ते पाणावि युचंति जाय जो पार एनव॥३०॥ थर्थ-चली एहिज थर्थ दीपावया नणी, गौतम सामी कहने के, या जगत माहेरा एक मनुष्य, एवा दोय के, निरारंनी, निःपरिग्रही, पार्मिक पर्मनीज धनुमोना रनार, इत्यादिक त्या सुधा कहे, ज्यां सुधा सर्वपरिमह परी हिरति र निराजे सर्व विरतिना पासनार, जायजीव सुधी, जेने विपे श्रमणोपासक्ने सपना बनाया स प्रारंनी मरणांतसुधी पातनो निषेध करसोचे. ते तेया सर्वविरति दाता मनुष, नर मं बधी थायुष्य लमीने पोताना पूर्वोपार्जित रान कर्म लेने सानिमामि पर पाउता प्राण पण कहेवाय. इत्यादिक बीजो पात, सर्व पूर्ववत् बार ए तमारूं वचन रुई न्याय मार्गर्नु नो. ॥ २० ॥ । दीपिका-पुनः प्रत्याख्यान विपं दर्शयति । पूर्ततेन्दोमहान

अर्थ-बली गीतम स्वामी कहे. निश्चें था जगत् माहे कोई एक मनुष्य, एका हो
प, ते कहेते. थल्पश्छा एटले थल्पलोनी, अल्पारनी, अल्पपरिग्रही, धार्मिक पर
ते विरताविरत कहेवाय. जेनें विपे श्रमणोपासकनें व्रतग्रहणकाल प्रारंनी मरन
ग, प्राणातिपातादिक थकी एकपदें विरति, थनें एकपड़े थविरति, ए कारण मा
धी जीवधातरूप दंमनो निपेधवे. ते विरताविरत पुरुप, ते नय संबंधी थायुप्प बॉमीने
पठी पोतानां पूर्वोपार्जित हुन कर्म लेश्ने, सजतियें जाय, ते त्यां तां प्राण पर
हेयाय, उस पण कहेवाय, इत्यादिक पाठ सर्व, पूर्ववत् जाणवो. ज्यां सुधी तमाई
॥दीपिका-किच । सुगममिदं सूत्रं एते चापेछादिविशेषणाययश्प प्ररुतिनना
॥ टीका-किंचान्यत् । (नगपंचशंठदारित्यादि) सुगम यायपोणेपासना
ते बारादिविशेषणविशिष्टाययदपं प्रकृतिनश्तया राजतिगामित्वेन प्रसार
वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं.
सुशीलाः साधवः एते च सामान्यभावकास्तेपि त्रसेप्वेव देवेपूत्पद्यते ततोपि न
विपयं प्रत्यारव्यानं ॥ २० ॥
॥ टीका-पुनरन्येन प्रकारेण प्रत्याख्यानस्य विपर्य दर्शयितुमाह । ( जगवंचमा
हुरित्यादि) पूर्वोक्तेन्योमहारनपरिग्रहवदादिन्यो विपर्यस्ताः सुशीलाः सुप्रत्यानंदाः ।
धवइत्यादि सुगमं । यावत् (लोणेयानएनवति)। एते च सामान्यभावकारतेपि त्रतेने
वान्यतरेषु देवेपूत्पद्यते ततोपि न निर्विपर्य प्रत्याख्यानमिति ॥ २० ॥
नगवंचणं नदादु संतेगश्या मणुस्सा नवंति तं जहा अप्पेला अ
प्पारंना अप्पपरिग्गदा धम्मिया धम्माणुया जाव एगचान परि
ग्गहा अप्पडिविरया जहिंसमणोवासगस्स आयाणसो आम
रणंताए दणिरिकत्ते ते तन आनगं विष्पजति ततो नुको सग
मादाए सग्गगामिणो नवंति ते पाणावि वुचंति जाव णो णेया
नएनवाई॥३२॥
लवं न्यायमार्गर्नु नथी. ॥ २१ ॥
सहनिगामित्वेन ब्रसेल्पयंते ।। २१ ॥
तातिइयं ॥ २१॥

रायधनपतसिंघ वादारका जैनागम संग्रह नाग उसरा. १०० जगवंचणं उदादु संतेगड्या मणुस्सा नवंति तं जहा आरणिया आवसहिया गामणियंतिया कण्हुई रदस्सिया जेहिं समणोवा सगस्स आयाणसो आमरणंताएदने णिकित्ते नव जो बदु संजया जो बहुपडिविरया पाण नूय जीव सत्तेहिं ते सतो अप्पणा सचा मोसाई एवं विप्पडिवेदेति अहं ण दंतबो अन्ने टुंतवा जाव कालमासे कालं किच्चा अन्नयराई आसरियाई किनिसिपाई जाव ग्ववत्तारो नवति तन विष्पमुञ्चमाणा नुको एलमुपत्ताए तमोरुवत्ताए पञ्चायति ते पाणावि युचंति जाव णो णेयानए नया ॥२॥ थर्थ-वली गौतम स्वामी कहेठेके,या जगत्माहे कोइएक मनुष्य एवा होप के बारनि क एवं तीर्य विशेप तेने विपे रहेनार ते थारण्यवासी,तथा कंदमजमजाहारी रहने महें वसनार एवा पुरुष,तापस विशेष जाणवा. (श्रावसहिया के०) चनी कोऽएक पानहानी 4 कूटीफरी रहेनारा, ग्राम निमंत्रिक एटले थाजीविका निमिनें ग्राम समोरे गमनारा... एहुईरहस्सिया के) कोइएक कार्य विपे रहस्यना करनार.इत्यादि नाम ने विपे श्रमणोपासकनें व्रतयाण प्रारंनीने मरणांत सुधी हिंमानो मियो सर ने नपिर. केवाने ? तोके घणा संयत नथा,कारणके तेमाहे सम्परु शान नयो, तमा नगर मने जाणता नयो,तथा प्राण,जूत,जीव,अने सत्वनें विप जेने बतियण नपा ने गोले पोता थको एवी सत्यामृपा नापा प्रयुजीने लोक या धागाने मन ब्राह्मण पणाने लीधे दमादिकें करीहणवो नहीं. वीजा टुशादिकोने हापरा. Ser पूर्व अध्ययनने विपे कार्युके,ते सर्व थंही जाणी से. एवा मनुवराजमा THE बाजतपश्चर्याने योगें थनेरा थासुरिय शिविपीयादिकनी गनिने विप जार. जे कार मारें ते जीवपातना उपदेशना देनार नोगानिनापी तापसो, नित्यधिकार सहित एमा क गतिमाहे जाय. बली वालतपने योगें तेनें प्रथमतो पृान नीदगति मात्र पारने वार पठी वली ते थासरीयादिक गतिथकी धायुप्पने ये चदो पता पजा पंग, मूगा, एवा तमोरूप धंध मनुष्य थाय. एवा उता तेने ब्रम कहि. नेने मारदि. इत्यादिक पूर्ववत् जाण: श्यादिक यावत् ए तमारं वचन यादमार्गन नदी ॥ दीपिका-किंचान्यत् एके मनुपाएवंनताः स्युः चारदिवारमानिन कामामनिमंत्रिकाः (कण्रहस्सिपा) शिप रहायशः एते गरिना MPापनायावीण पनपानिया पागमा मामा कानांमदानांगनांगाग्ने नयाpan filmer म ने ममगायन तंग देवानाम ग्राम ": "1 देशपटानाहानाः Frizati मन मंदाविनाशिनावरांग. EMfirs नया दमानिया २००७ क्षिीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. संचनी बढ़नंयनाः कियातु नो बहुप्रतिविरताः सर्वजंतुवधान निस्ताः सत्यामुगः क्यानि परषु एवं वदयमाप्रकारेण प्रयुंजति ( एवं धिप्पडिवेदेति ) कचित्पाउः पत्रकारंण मनिवेदयंति झापति । यया । थहं न इंतव्योऽन्ये हंतव्याःयह ना नयान्तापयितच्याइत्यादीन्युपदेशवाक्यानि ददति । एवंचूतास्ते कामासका नागः का रुत्वाऽन्यतरेवासुरीयेपु स्थानेषु किश्चिक्कि थरदेवासमेत प्रधानाधानकोपदेशदातारोनोगमूठिताघ्रसूर्येषु नित्यधिकारेषु शिविप्रधाने म्यान मत्सयंते तं च देवानारकास्वसत्वं न व्यनिचरति तेच यद्यपियमाणानि न मनानि तचापि नावापातिपातस्य विरपिता प्रतिपयंते ततोपनो माना निश्यिति हु हीनमनुप्येपुवा एडमूकतया तमोरूपतया हो नमा वायनित वारस्यायपि सत्यं न व्यनियरोत ततोन निर्विषर्य माया मानितोनि सननति ॥ २२ ॥ rain-iगानन । (नगांचांगानुरित्यादि ) गीतमसान्येय प्रापारमा कंगन मनुगानंतानयंति तद्यथा परण्ये ना * নামিদাবি না মনিসিংগাথা irrrrenाः कनिस्काए रामगि शयिाविशेषा maram नया धानाणीपारिताः सांप्राणन pmनगमागिताइयः। तताकाशेपामराया दिन यायायानिति माया प्रियंजनि it दमः। MATER परेमा प्रतिवदति तानि पूरा । नदया । श्रई नतोऽन्य पुनर्दिनन्याः तमाम को नगद नया दाग्निायुपगमायानि ददति । ने पार FEETभयान नानाrani fary -- - राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उत्सरा. २००३ ते शेनयोरप्ययस्थायास्त्रसत्वं न व्यनिचरति । इत्यतो न निर्विपपं प्रत्यारल्यानमेतेषु च व्यतोपि प्राणातिपातः संनयतीति ॥ २२ ॥ जगवंचणं नदादु संतेगश्या पाणा दीहावया जेहिं समणोवा सगस्स आयाणसो आमरणताए जाव दंमे णिकित्ते व ते पुवामेव कालं करति करेंतिता पारलोइयत्ताए पञ्चायति ते पाणावि वुचंति ते तसावि बुचंति ते महाकाया ते चिरहि या ते दीहान्या ते बदुयरगा जेहिं समणोवासगस्स सुपञ्चरका यं नवजाव पोणेयानए नव ॥२३॥ अर्थ-वलीनगवंत श्रीगौतम स्वामी वोठ्या के.था जगतमाहे एकेक प्राणी एचाडेके, जे पायक पञ्चरवाण करेठे, ते थकी ते प्राणी दीर्घायुवालाने,ते देवता, नारकी, तिर्यच, थने मनुष्यपणे परलोकमाहे उपजे,तेने प्राण पण कहियें, तेने त्रस पण कहिये, तेने मोहोटी कापा ना धणी पण कहिये,तेने घणी स्थिति कहिये. तेने घणा प्रकारना जीय काहिये, जेने रिपे श्रमणोपासकने व्रतग्रहण प्रारंनीने मरणांतमुधि विनाशवानो निपेधचे, थने ते भावक तो, तेनी पूज काल करे. ते कारण माटें ते श्रमणोपासकने, तेने वि नाशवानो निधने, परंतु ते दीर्वापुत्रसने विपे प्राणातिपात विरमणबत शामाटें पले 'नहीं? तमे जे कहो के, एवो पर्याय कोइ नथी के, जेणे कर। श्रावक पञ्चखाण करे. ते तमारुं वचन न्यायमार्गर्नु नथी. ॥ २३ ॥ ॥ दीपिका-यथ प्रकटमेव विरतिविषयमाह । नगवानाह । योहि प्रत्याख्यानं गृ एहाति तस्मादीर्घायुष्याः प्राणिनस्ते व नारकमनुष्यदेवारित्रिचतुःपंचेंशियतिथंचश्च सं नवंति ततः कथं निर्विषयं प्रत्याख्यानमिति ? शेपं सुगमम् ॥ २३ ॥ टीका-सांप्रत प्रत्यक्षसिझएव विरतेनिविपयं दर्शयितुमाह । (जगवंचराउदादुर - यादि ) नगवानाह योहि प्रत्याख्यान गुमहाति तस्माहीयुष्काः प्राणाः प्राणिनस्ते च : नारकमनुष्यदेवाविधिचतुःपंचेंहियतिर्यचच संनवति ततः कथं निर्विपयं प्रत्याख्यान = मिति ? शेपं सुगमं यावलो णेयानए नवा ॥ २३ ॥ नगवंचणं उदाहु संतेगड्या पाणा समानया जेहिं समणोवास गरस आयाणसो आमरणंताए जाव दंगै जिस्किने भय ते सममेव कालं करेंति करेंतित्ता पारलोइयत्ताए पञ्चायति ते पापा , 72 या थायामाने, याचीaari राजा यामागन सिपमाकागायो मात्र 77व समाजजनजयम करनारा PREM नाम, सधी प्रमथाश्री गदर ग्रमरायो सागर T- Tria में नमामी बोया या जगत मादक १००४ क्तिीचे सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. वि बुचंति तसावि वुचंति ते महाकाया ते समाज्या ते बहुयरगा जो समणीवासगस्स सुपचकायं नवजावणो णेयानए नवः ॥२४ अर्थ-जी श्रीनीतमलामी कहे। के, जे श्रावक पचरकाण कोठे, तेपीकर न मांडे को एक प्राणी (समाज्या के) समायुष्य एटले सरखा थापुन या है कि प्रमोशनकने प्रथम प्रत ग्रहण प्रारनी मरणात सुधा हिंसानो निरन गरपनी ने नमाने काज करे. सरखा काल करीने परलोक उगजे सेने मार अति ने सपा कहिये. तेने महोटी कायानाथली काहिये. तेने पणा प्रकों अनि एकारणे श्रापकने परमार काय? नेमानमा बोजवं नवं नयी ॥ २४ ॥ " - ममापुन पूर्ववत् ॥ २५ ॥d !! -TEA Trयाकरिपर्ष रामानयोगोमत्या पचास्येपे । नगमा, गंगाया पाणा अप्पानुया जेहिं समणीया मामा अामरणताए जाय दो णिमित्त जयते वापर कॉनिकंगनिता पारसोइताए पनायनि ते पाणा दिने नमापि वनित महाकाय ते श्रणान्या से बाप पहिं समागोवामगरम गुपचणार्य नया जारी 1300 . रत्र या हत जागर ॥ ३ राय धनपतसिंघ चाहाऽरका जैनागम संग्रह जाग उसरा. १००५ ॥ दीपिका-इदमल्पायुप्फसत्रमपि स्पष्टं नवरं यावने न प्रियते तावत्प्रत्यारण्यानस्य विषयः बसेषु या समुत्पन्नाः संतोविषयता प्रतिपद्यते ॥ २५ ॥ ॥ टीका-तथापापुष्कसूत्रसिक्षमेव । इयोस्तु विशेषोयावते न धिपते तावत्प्रत्यारख्या नस्य विषयस्वसेपु वा समुत्पन्नाः संतोविषयता प्रतिपद्यतइति ॥ २५ ॥ नगवंचणं उदाहु संतेगश्या समणोबासगा जवंति तेसिंचणं ए चं वुत्तं पुर्व नव जो खलु वयं संचाएमो मुझे नवित्ता जाव पर इत्तए णो खलु वयं संचाएमो चाउस मुद्दिपुणमासिणीसुप डिपुणं पोसदं अणुपालित्तए णो खलु वयं संचाएमो अपश्चिम जाब विन्दरित्तए वयंचणं सामाश्य देसावगासियं पुरचा पाईणं पडिणवा दाक्षिणं नहीणं एतावता जाव सबपाणेदि जाव सबस तेहिं देहिं णिरिकते सबपाणन्यजीवसत्तेहिं खेमं करेदि अदम सित औरणं जे तसापाणा जेहिंसमणोवासगस्स आयाणसो आमरणंताएदं णिरिकत्ते तन आविष्पजदंति विष्पजहिता तर आरेणं चेव जे तसा पाणा जेहिं समणोचासगस्स आ याणसो जाव ते सुपञ्चायति जेहिं समणोवासगस्स सुपञ्चकायं जवा ते पाणावि जाव अयंपिनेदे से॥२६॥ थर्थ-वली गौतम स्वामी वोट्या के,या जगत् माहे एकेक श्रमणोपासक एवा होय के जेनें पूर्व एया तनी बार होय के,नियें थमें मुंम था धागारयास नग्मीने चारित्र लाइ शकता नथी.निवेथमे चतुर्दशी,अष्टमी,उदिष्ट एटले कल्याणिक तिथि,यने पूर्णमा सी एटले चौमासानी त्रण पुन्यम ते दिवसें प्रतिपूर्ण पोपध पाली शक्ता नथी (गोखल्नु वयंसंचाएमो के०)नि करी थमे समर्थ नथी, करयाने समर्थ नथी ? (धपछिमंजावधि हरितए के०) तोके पश्चिम सलेपणा करीथणसण पणु उच्चरी शकवाने समर्थनथी(व पंचशंसामाइपदेसावगासियपुरवा के०) किंतु थमे सामायक तथा देशावकाशिक ए बत पालगुं, एटले जावजीव सुधा दिनप्रत्ये दिशाउन परिमाण करीगुंतथा पुरा एटले मनाते पञ्चरकाणने यसरें (पाई के) पूर्वदिशायें,पश्चिम दिशायें दक्षिण दिशायें,उनर दिशायें,ए चारे दिशायें, अमुक अमुक नूमि सुधी जावं, उपरांत नूमिये जवान पशरकाण करीयुं, एवं व्रत पाली, एतावता जेटलुं दिशि परिमाण की ते दिशि थको वपरीत .

या गंतव्यमित्येवंनून सप्रतिदिनं प्रत्यारण्यानं विधते तेनय गृहीतदेशावकाशिनल
जनगतादियानं करोति तदेशावकाशिकनच्यते । तथाहि । पुरखापायीलमिति ।
(पुरछात्ति) प्रातरेच प्रत्याख्यानावसरे दिगाश्रितमेवंनूतं प्रत्याख्यानं करोति यया
मुदीच्यामुत्तरस्यां एतावगंतव्यं एवं प्रत्यहं प्रत्याख्यानं करोति तेन च व्रतेन गृहनिरी
माणे देशे ये थारेण त्रसाः येपु श्रावकस्यादानतः प्रथमव्रतादारन्यामरणात दमलई
ते त्रसाः सायुकं परित्यज्य तत्रैव गृहीतमानदेशएव सत्वेन प्रत्यायांति गृहीत
माणदेशे सायुप्कं परित्यज्य त्रसेप्येवोत्पद्यते तेषु श्रा-दस्य सुप्रत्याख्यानं स्थानमा
॥ टीका-पुनरपि श्रावकाणामेव दिग्बतसमाश्रयणतः प्रत्यारव्यानस्य विश्व पर
फायदेशावकााः तत्र नवं देशावकाशिकं । इदमुकं जवति । पूर्वगृहीतस्यपान
तुमाह. । (नगवंचणमित्यादि) सुगमं यावत् वयंसामाश्य देशावकासिपंति ।
योजनमतादिकम्य पत्प्रतिदिनं संक्ष्यितरं योजनगव्यतिपत्ननगृहमयांदादिकं दी
संविधने तद्देवावका शिकमित्पुच्यते । तदेव दर्शयति । (पुरधापायी समित्यादि)
ति प्रातरेव प्रत्यारमानावसरे दिगाश्रितमेवं नृतं प्रत्यारव्यानं करोति तयया प्रायन ।
यांनिमुन प्राच्या दिव्येतावन्मयाय गंतव्यं तथा प्रतीचीनं प्रतीच्यामपरस्या निविदा
दक्षिणानिमुन दणियामेवांदीच्या दिश्यतायन्मयाऽय पंचयोजनमा तानिन
२००६
हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं.
नी चूमिमाहे जेटला प्राणी यावत् सर्व सत्खने तेने घात करवानो त्याग करीमु-एटले
उपरांत सर्व प्राण, नूत,जीव, धनें सत्व,अर्थात् जे कांई त्रस, धनें स्थावर पाणीपन
तेने (खेमंकरे के०) तेनी दया पाली.(यमंसितारगंजेतसापाणा के०)ते नूमिमीर
पण वली जे त्रस प्राणीयोवे तेने पानी ते श्रमणोपास मरणांत सीतेनो दम निषधोने
ते त्रस जीव त्यांची पोतानुयायुष्य त्यागीने वाली हिनामिने विपेत्रसप्राणहि धादी
उपजे एटले जेनें विपे श्रमणोपासकनें पञ्चरकाण होय.जे कारण माटें त्या जेटला
जीवले तेनें विपे ते श्रावकनें मरणांत सुधी दमनो निषेध वे ते कारणे ते श्रावकने का
पञ्चरकाण कहिये. ते माटें ए तमा वचन रूड नथी. ए प्रथमनंग थयो. ए रीतें बनी,
वीजा था चंग बागल कहे. ॥ २६ ॥
दीपिका-पुनः श्रावकाणां दिग्वताश्रयेण प्रत्याख्यानविषयं दर्शयति । सुगमं ना
(देसायगासियति ) पूर्वगृहीतस्य दिग्वतस्य योजनशतादिकस्य यत्प्रतिदिनं संक्तियों
चीनं पूर्वानिमुखं पूर्वदिशि एतावन्मयाऽद्य गंतव्यं प्रतीचीन पश्चिमायां दिशि दक्षिणाय
पि त्रसत्वसभावादिति । शेपं सुगमम् ॥ २६ ॥

राय धनपतसिंघ चादाउरका जैनागम संग्रह भाग उसरा. १७०७ केन सर्वप्राणियोगीतपरिमाणात्परेण दमोनिदितः परित्यक्तोनवति ततवासी श्रा बकः सर्वमाणातजीवसत्येषु क्ष्मंकरोहमस्मिन्नित्येवमध्यवसायी नयति तन्त्र गृहीत परिमाणे देशे ये चारेण साः प्राणायेषु श्रमणोपासकस्य दानतइत्यादेरारन्यामरणांतो दंगोनिक्षिसः परित्यनोनयति तेच प्रसाः प्राणाः स्वायुष्कं परित्यज्य तत्रैव गृहीतप रिमाणदेवाएव पोजनादिदेवान्यंतरएव प्रसाः प्राणास्तेषु प्रत्यायोति । इदमुक्तं नवति । गृहीतपरिमाणदेशत्रसापुरः परित्यज्य प्रसेप्येवोत्पद्यते ततश्च तेषु श्रमणोपासकस्य सुप त्याल्यानं नवयुनयपापि प्रसत्वसभावात शेपं सुगमं यावत् णो णेयानएनवतित्ति॥२६॥ तच आरेणं जे तसा पाणा जेदि समणोवासगस्स आयाणसो आमरणताए दंणिस्किने ते तन आनं विप्पजदंति विपजई तित्तातवारेणं चेव जाव थावरा पाणा जेहिं समणोवासग स्स अाए दो अणिरिकत्ते अपघाए दणिकत्ते तेसु पञ्चा पंति तेदि समणोवासगस्स अधाए दंगे अणिरिकत्ते अपघाए दं णिकित्ते ते पाणावि बुचंति ते तसा ते चिरहिश्या जाव अ यपि नेदे से || | तव जे आरेणं तसा पापा जेहिं समणो चासगस्स आयाणसो आमरणंताए त आळं विष्णजहंति वि प्पजदंतित्ता तत परेणं जे तसा थायरा पाणा जेहिं समणोवास गरस आयाणसो आमरणंताए तेसु पञ्चायति तेहिं समणो चासगस्स सुपञ्चरकायं नवश्ते पाणावि जाव अयंपि नैदे से ॥७॥तत जे आरेणं थावरा पाणा जेहिं समणोचासगस्स अाए दो अणिरिकत्ते अणमए णिस्कित्ते ते त आ वि प्पजदंति विप्पजदंतित्ता तव आरेणं चेव जे तसा पाणा जेहिं समणोवासगस्स आयाणसो आमरणंताए ते सुपञ्चायति तेसु समणोवासगरस सुपञ्चसायं नया ते पाणावि जाव अयंपि ने दे से पोश्यातच जेते आरेणं जे थावरा पाणा जेदि समणो वासगरस अाए दंगे अणिकित्ते अपघाए णिरिकत्ते ते तन आन विष्पजदंति विष्पजहंतिता ते तव आरेणं चेव जे थावरा पाणा जेहिं समणोवासगरस अाए दंझे अणिरिकले अणश जारसपिदे में जो ॥३३॥ तव ते परेण तमयावग शामिनहनि विपननिनातं तत्र परेण चंय जनमनायग 5.7 पत्र यर्यगी वाहने. (नायगांjagat ने ग्रन नमिसा मांदयावानी, २००७ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. ए णिस्कित्ते ते सुपञ्चायति तेहिं समणोवासगरस अाए अब घाए ते पाणावि जाव अयंपि दे से पो॥३णातच जे ते आरे णं थावरा पाणा जेदि समणोचासगस्स अाए दो अणिति ते अणधाए णिस्कित्ते तने आ विप्पजदंति विप्पजहंतिता तब परेणं जे तसथावरापाणा जेहिं समणोवासगस्स आयाणसो अामरणंताएते सुपञ्चायति तेहिं समणोवासगस्स सुपञ्चरकाप नबहते पाणावि जाव अयंपि नैदेसे पो गेयानए नवा ॥३॥ तव जे ते परेणं तसथावरा पाणा जेहिं समणोवासगस्स आया एसो पामरणंताए तेत आविप्पजदंति विप्पजदंतिताता प्रावणं जेनसा पाणा जेदि समणोवासगस्स आयाणसोपा मरणंनाए ते सुपचायति तेहिं समोवासगस्स सुपञ्चरकायं जय ने पाणाशि जाव अयंपिनैदे से णो णेयानए नवः॥ ३२ ॥ का जेते परेण तसयावरा पाणा जेदि समणोबासगस्स यापा मात्राममणंनाए त ता विप्पजति विप्पजइतिता तर प्रांगाजे यावरा पाणादि समणोवासगरस अाए दो या रिने भए निम्किने ने सुपञ्चायति जेहिं समणीयाग गम प्रमाणिमित अपनाए लिफित्ते जाय ते पाणी बाद ममागोवामगम्म प्रायाणमो श्रामणतात ना - जहि मायामामायाणमा अामरणाने मावान ने ममायानगम्म मुपयाकाय जवा ते पाणावि मापदे मंगो॥३४॥ र का प्रथम भंग कहते. नेटानी नमितानी मालिक राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. १0ए थविरतिचे ते थकी घरे एटले थागल, (जेतसापाणा के०)जे त्रस प्राणीने (जेहिंसम पोवासगस्त के जेनें विपे श्रमणोपासकें (थायाणसो के०) व्रत ग्रहण प्रारंनीने (था मरणंताए के० ) मरणांत सुधी (दंमेणिरिकत्ते के०) घात करवानो निपेध्यो, (त थाविप्पजहंति के०) पठी ते जीव त्यां यकी थायुष्य पूर्ण करे. (विप्पजहंतित्ता के०) त्यांची बायुप्य पूर्ण करीने (तउथारेणंचेव के) फरी त्या मर्यादा वाली नूमियेंज निमें (जावथावरापाणा के०)यावत् जे स्थावर प्राणी (जेहिंसमणोवासगस्स के०) जे स्थाव रमाणीने विपे श्रमणोपासकने (अधाएदंमेयणिरिकत्ते के०) यर्थदंम एटले थर्थ हणवा नो निषेध नथी, धने(श्रणलाएदमणिरिकते के०)यनर्थदंम एटले, धनथें विनाश करया नो निषेधडे (तेसुपञ्चायति के०) तेवा स्थावर जीवोनें विपे ते पूर्वोक्त बस जीव याची उप जे. (तेहिंसमणोवासगस्स के) तेने विपे श्रमणोपासकने (श्राएदमेश्रणिरिकने के०)य थदंम वांमयो नयी(अपारदमणिरिकने के०)धने अनर्थ दम नामघोने (तेपाणाचिजति के०) तेने प्राण पण कहियें, तेने त्रस पण कहियें,तेने चिरस्थितिक पण कहिये, (जायधपं पिनेदे के०) यावत् ए नेदवाळु पण (से के०) ते तमारं वचन, न्याय मार्ग- नथी. एम थमनंग कह्यो॥णाहवे बीजो नंग कहे.जेटली नूमिकानी अविर तिने ते नूमिका माहे साज त्रस जीव होय ते मरण पामिने फरी नियम करेलीनूमिका माहे जे त्रस न्यने स्थावर जीवोठे तेमाद थावी उपजे.एवीजो नंग॥णा हवे त्रीजो नंग कहे. जेटली नमिफानी थविरति ते मांदेला स्थावर जीव,ते मरण पामीने फरी तेहिन प्रत्यारण्यान करती नमि का माहे जे त्रस जीवो तेमाहे याची उपजे ॥२॥ हवे चोथो नंग कहे जेटली मिकानी थविरतिवे ते महिला स्थावर जीव, मरण पामीने फरी तेहिज नूमि माहता स्थावर मांहे थाची उपजे ॥३॥ हवे पांचमो नंग कहे. जेटली नृमिकानी चारिति ने जे नियम करेली भूमिका ते महिला स्थावर जीव ते मरण पामीने ते माद या चीने स्थावर पणे उपजे ॥३१॥ दवे वोग कहे. नियम करेली नमिता महिता अस थनें स्थावर जीव,ते त्यांची मरण पामीने जेटली नूमिकानी थपिरतिचे ते नृमि माहेला त्रस जीवोने विपथावी उपजे ॥३२॥ हवे सातमो नंग कहे निपम करे जो भूमिका मांहेला त्रस, बने स्थावर जाय, ते त्यांची मरण पामीने जेटली नमिया नाथविरतिवे ते महिला स्थावर जीवोने विप धायी उपनं ॥२३॥ हवे घाउमो नंग कहे. नियम करेली भूमिका माहेला उस धनें स्थावर जाय,ते त्यांचा मरण पामीने फरी तेहिज नियम करेला जमिका मांहे त्रस, धनें स्थायरने विपे थायो उपजे, एटले एथात नंग थया. धने नवमोग प्रथम कयो, एम बधा मनी नयनंग पसा. दरे एनवे प्रकारे करी श्रावकने परकाण देखावे. ते केवारीततोरे, ए नागा महिं का प्रतग्रहणादारन्य श्रावणामरणांतोदंमः परित्यक्तइति योज्यं । यत्र तु स्थावरात्रा या तथा वित्तीय सूत्रं वारादेशपतिनस्त्रसाः थारादेशवर्तिपु स्थावरेत्पयंत ॥" तृतीपे खारादेशवर्तिनवसाग्रहीतपरिमाणादेशाद्दहिये त्रसाः स्थावरास्तेपुत्पते तथा चतुर्पसूत्रे वारादेशतिनोये स्थायरास्ते तदेशतिप्वेव सेपृत्पर्यते ॥ १५५ चटममत्रं नु परदेशतिनोये प्रसाः स्यावरास्ते थारादेशयतिपु स्थावरंप सनमसूनविदं परदेशतिनोये वसाः स्थायरास्ते थारादेशवर्ति घोपून्पयंत ए ॥३३॥ नवमसूत्रं नु परदेशयतिनोये प्रसाः स्यावरास्ते परदेशतियव प्रमा दगरवापर दंगा न निश्मिोन परित्यनोनयर ईमः परिरयतऽनि । प्रादानश्यादेगार श्रमणोपासनामरणांनोदमस्त्यनाश्त्येवं योजनी । ताge २०१० वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. जस जीव कह्या तेनो सर्वथा प्रकारें आवकने थामरणांतसुधी पञ्चस्कापने चनें ज्यां स्थावर वोट्यावे त्या त्यां श्रावके घनथें पचरकाण कहुंचे. तेथी तेमांहे ते जी उपना नएी, एपण पञ्चरकाण थाय. एटले नवे नंग मांहे आवकनें पचरकाण हे ए रीते जाणवं. एवीरीतें घणा दृष्टांतें करीश्रावकना पञ्चरकाणनो विषय देखाइयो ४३८ ॥ दीपिका-यत्र धारादेशवर्तिनस्त्रसाधाराहेशवर्तिपु स्थावरेत्पद्यते ॥ २३ ॥ त्रधारादेशवर्तिनससागृहीतपरिमाणोदेशाहहियंत्रसाः स्थावराश्च तेपूत्पद्यते ॥ ३५ श्रारादेशवर्तिनोये स्थावरास्ते थारादेशवतिनोये सास्तेपूत्पद्यते ॥ २ ॥ थारा वर्तिनोये स्थावरास्तेषु तद्देशतिप्येव स्थावरत्पते ॥ ३० ॥ धारादेशयतिन स्थावरास्ते परदेशवर्तिपु त्रसस्थावरेपूत्पद्यते ॥३१॥ परदेशवर्तिनोये बसाः स्यागी थारादेशवर्तिपु त्रसेपूत्पद्यते ॥ ३॥ परदेशवार्तनाये साः स्थावरास्ते थारा तिपु स्थावरेपूत्पद्यते ॥ ३३ ॥ परदेशवर्तिनीय प्रसास्थावरास्ते परदेशयतिबेच स्थावरेपूत्पद्यते । एवं नवापि सूत्राणिणितानि तत्र, यत्र यत्र सास्तत्रादाना। य दंमोन निक्लिोन त्यक्तः श्रनाय च दंमः परित्यक्तशति । शेपं सुगमम् ॥ ३॥ ॥ टीका-एयमन्यान्यप्यष्ट सूत्राणि इटव्यानि सर्वास्यपि नवरं तन्त्र प्रथम सूत्र का पक्षपारमात तवं नूतं तयया गृहीतपरिमाणे देशे येसास्ते गृहीतपरिमाणदेशात पमं सत्र नु चाराशयतिनीये स्थायरास्तेपुतशतिवेव स्थायरेपूत्पर्यते ॥३॥ प; सूत्रं नु दूरदेशवतिनो ये स्थायरास्त गृहीतपरिमाणास्तेपुवतस्यापरपूत्पयत ११ ना TRE विधयेति ॥ ३४ ॥ ।

नकालें
राय धनपतसिंघ याहारका जेनागम संग्रह नाग उसरा. १०११
नगवंचणं दादु ष एतं नूयं ण एतं नवं ॥ एतं नविस्संति
जणं तसा पाणा बोलिडिदिति थावरा पाणा नविस्संति थाव
रा पाणाधियोविकिदिति तसा पाणा नविस्संति अवोचिन्नेदि
तसथावरोद पाणे िजणं तुजेवा अन्नोवा एवं वदह पविणं से
का परियाए जाव पोणेयानए नव॥ ३५॥
थर्थ-हये पली उदक पेढालपुत्र प्रत्ये, नगवंत श्री गौतमस्यामी कहे के,धहो उ
दक ! (एएननृपं के) नृतकालने विपे ए बात थ नथी, (एएतनवं के०) वर्तमा
ए यात थाय नही (एएतन विस्संति के०) थागमिक कालें ए वात थशे न
ही (जयंतसापाणायोजिविहिंति के.) जे त्रसप्राणी सर्वथापि विशेद यशे (थायरा
पाणानविरसंति के०) घने जगत् माहे स्थावर प्राणीज दशे,अथवा स्थावरप्राणी स
था विष्ठेद पामशे, घने जगत् माहे उस प्राणीज रहेरो. यद्यपि तेने परस्पर मांहो
माहे गति जे स्थावर फीटी त्रस थाय, थने त्रस फोटी, स्थावर थाय, परंतु समस्त
पणे एकनो वीजा माहे सनाय न थाय तथा एवी पण संभावना नथी जे, एक पञ्च
रकाणना करनार टालीअन्य नारकी, वेइंडियादिक, तिर्यच, मनुष्य, देवता,ए समस्तनो थ
जार होप? जो एमज होय तो उस पशरकाण निर्चिपय थाय.परंतु एवात संजवे नहीं!
(ययोगिनहितसथावरहिंपाणेहिं के०) एम वस थनें स्थावर प्राणीनो थपिछेद होप.
(जस्मतुप्रेवाचनोवाएवंबदद के०) माटें जे तमे थथवा बीजो कोइ, एम कहेके (पछिएं
सेकेसरियाए के) ते को पर्याय नथी के जे पर्याय की आवकनें प्राणातिपातर्नु
पञ्चरकाण थाय. ते वचन, (जावणोणेयाउएनव के०) यावत् न्यायोक्त नथी । ३५ ।।
। दीपिका-तदेवं बढुदृष्टांतः श्रावकप्रत्याख्यानस्य सविपयतां प्रसाध्याधुना परप्रश्नस्या
स्पतासंवरुतां दर्शयन्नाह। गीतमस्वामी उदकं प्राहा नैततं नैतव्यं नैतमविप्पं यवताः
सर्वथा वोस्पति स्थावराएवनविष्यति तथा स्थायरावस्पति बसाएव नविष्यति ।
नपं न संनयति नहि कदाप्येवं संनयास्ति यत्प्रत्यारल्यानिनमेकं विहायान्येषां नारका
या बहियादितिरश्ना मनुष्याणां देवानां च सर्वथाप्यनायः । एवंहि च प्रत्याख्यानं नि
पयं स्याद्यदि प्रत्याख्यानिनोजीवतएव नारकाद्यास्वसाः समुठियंते नचापं प्रकारः संन
ची स्थावराणां यानंतवाऽसंख्येयेषु प्रसेपूत्पादसनवः एवं सति य दत्त पूयमन्योया यद
ति तद्यथा नास्त्यसो पर्यायोयनायकस्यकत्र सविषयोदमत्यागइति तदेवं खदीय प्रे
सर्वमशोननमिति
॥३५॥

दमामी करने, के, हा यायमच ता! ममत पादांगधिमदीप चितपण से पर नामयम प्रणादायमाणा जामय दिसि पाउन तामेति "Frt सम्मान पानानं विरयानया सदन ग्रान, पलाना सम्मान समय २०१२ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं. ।। टीका-तदेवं बहुनिदृष्टांतः स्वस्व विषयतां श्रावकप्रत्यारल्यानत्य प्रसा-याधुनदेव यतां चोयत्य सूत्रेणैव दर्शयितुमाह । (नगवंचणंउदाहुरित्यादि) जगवान् माग्न म्युदकं प्रत्येतदाह । तद्यया नैततमनादिके काले प्रागतिकांत नाप्येतदप्यान नाच नाप्यत इतमानकाले नवति । ये त्रसाः प्राणाः सर्वथा निपतया सजाय तांदलवनि स्थावरानविष्यतीति तथा स्थावराश्च प्राणिनः कालत्रयेपि नेर समान मिसानविपनि यद्यपिच तेषां परस्परसंक्रमेण गमनमस्ति तथापि न सामरुपेन नगमितरत्र समावसघाहि नोनूतः संनवोस्ति यत प्रत्यारल्यानिनमेकं बिहार नाकागांमश्यिादीनां तिरभां मनुष्यदेवानां च सर्वदाप्यनावः एवं प्राrt भाग्यानं निवनवति यदि तस्य प्रत्याख्यानिनोजीवतएव सर्वेपि नाराका गरिने न नाम प्रारम्य संनयोस्त्युक्तन्यायेनेति स्थावराणा चानंतानामना दनि सततमि तदेव नव्यय जिनसः स्थावरण प्राणियो। समयमा भवनि तयया नासो पर्यायोयन्त्र श्रमणोपारा मानांतकनीया रामशोननमिति ॥ २५ ॥ नागाद यासंतो उदगा जे खलु समणं वा मादणं या परि नामिनि प्रागमित्ताणाणं आगमित्तादसणं प्रागमिना। पापा सम्मान प्रकरणयाए से खख परखोगपतिर्गमगार विगत समां या माढणं या गोपरिनासा मिति मनगि प्रा मामिलादंगणं प्रागमित्ताचरित पावाणं करमा । . . . aan.

मेव दिशं गमनाय प्रधारितवान् चिंतितवान् ॥ ३६॥ रायधनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. २०१३ कर्मनें थण करवा नणी उवचो. एटले सावधान थयो. ( सेखनुपरलोगंपलिमंथत्ताए चिज के० ) ते पण निथ परलोकना विधात नणी तिटे, एटले रहें, एटले.शुं कहुं ? तोके, चारित्रि पुरुप घणोज गुणवान् होय परंतु यथोक्त श्रमण ब्राह्मणनी निंदा करे, ते परलोकनो, तथा संयमनो विराधक कहेवाय. हवे जे गुणवंतना गुण ग्रहण करे, ते नां फल देखाडे. जे महासत्ववंत पुरुप रत्नाकरनी पेरें गंजीर, श्रमण ब्राह्मणने निंदे नही, ते सहित थको तेनी साथै मैत्री नाव पोपण करे, सम्यक् ज्ञान, सम्यक् दर्शन, बने सम्यक् चारित्रने यथोक्त पालतो तो, पापकर्मने षण करवा नणी उग्यो एटले सावधान थयो. ते नि थकी परलोकनो तथा संयमनो थाराधक थाय. ए कारण माटें श्रमण ब्रह्मणनी निंदा न करे ! ते पुरुप रूडो जाणवो. एवं जाणीने ए निंदा परिहरवी. थने सूधो संयम पालवो. (तएणसे के०) तेवार पनी ते उदक पेढाल पुत्र, नगवन श्री गौतम समीपे एवा थर्यो सनिलीने, श्रीगौतम स्वामीने थादर दीधा विना पूच्या विना जे दिशा थकीयाव्यो हतो, तेहिज दिशा तरफ फरीगमन चितवन करतो हवो॥३६॥ ॥दीपिका-थयोपसंहारमाह । गीतमस्वाम्याह । थायुप्मन्नुदक! यः खलु अमर्ष यं पोतकियाकारिणं माहनं वा सब्रह्मचर्योपेत परिनापते मंत्री मन्यमानोपि निंदति स म्यक् ज्ञानदर्शनं चारित्रं च थागम्य प्राप्य पापकर्मणामकरणायोजितः खलु तुछप्रकृतिः पमितमन्यः परलोकस्य सनतः पलिमयाय विघाताय तिष्ठति यः पुनर्महासत्वः सागर वीरः श्रमणादीन परिनापते न निंदति तेपुच परमां मैत्री मन्यते सम्यक् झानादीन्य गम्य पापकर्मणामकरणायोधितः सखनु परलोकविशुधा तिष्ठति थनेन वाक्येन पर निंदावर्जनाद्ययावस्थितार्थकथनेन श्रीगौतमः स्वौइत्यं परिहरतिस्म एवं श्रीगोतमे त यथास्थितार्थापितोपुदकोयदा गौतममनायिमाणोयस्याएव दिशः प्राउजूंतस्ता ॥ टीका-सांप्रतमुपसंजिघृचराह । (नगवंचणंउदादुरित्यादि) गौतमस्याम्याह । था अम्मन्नुदक! यः खलु श्रमण वा यथोक्तकारिणं माहनं या सब्रह्मचर्योपत परिनापते नि दति मैत्री मन्यमानापि तथा सम्यानमागम्य तथा दर्शनं चारित्रं च पापानां कर्म नामकरणाय समुचितः स खलु लघुप्रकृतिः पमितमन्यः परलोकस्य सुगतिसक्ष्णस्य तत्कारणस्य वा सत्संयमस्य पलिमयाय तहिलोडनाय तबिधाताय तिष्ठति यस्तु पुन महासखोरत्नाकरवनारोन श्रमणादीन परिनापते तेषु च परमा मैत्री मन्यते सम्यग्द निचारित्राएपनुगम्य तथा पापान कर्मणामकरणायोगितास खलु परलोकविशुपयायतित - यनेन च परपरिनापानावस्थितार्थस्वरूपदर्शनतोगीतमस्वामिना स्वाद

पदमनेन पोगमपदमनुनरं नितः प्राषितः सन सीपि तावासिनि
२०१४ हितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं.
परिहतं नवति तदेवं यथावस्थितमर्थ गीतमस्वामिनावगतोप्युदकः पेढालपुत्रीयदा
संगीतममनास्यिमाणोयस्याएव दिशःप्राउजूतस्तामेव दिशं गमनाय संप्रधारितवान
नगवंचणं उदादु आसंतो उदगा जे खलु तहानूतस्स समणस्सव
मादणस्सवा अंतिए एगमवि आरियं धम्मियं सुवयणं सोचा निर
म्म अप्पणो चेव सुहम्माए पडिलेदीए अणुत्तरं जोगखेमपयं लभ
एसमाणे सोवित्तावतं आढाइ परिजाति वदति नमसंति सकारे
समाणे जाच कल्याणं मंगलं देवयं श्यं पङ्गुवासंति ॥ ३ ॥
अर्थ-नगवंत श्रीगौतम स्वामी बोल्या के, यहोथायुष्यमन् उदक ! खजु इति
जे कोइ तथाभूत श्रमण ब्राह्मणने समीपें एक पण थार्य धर्म संवधिक रुई
सनितीने सम्यक प्रकारें संयमने चिपे धारीने (थप्पणोचवसुहम्माए के) पोता.
सक्ष्म कुशाय चत् युधियें करी (पडिलेहीए के थालोचीने विचारीने जा
घा रुदा यचनें करी हुँ (थपुनर के० ) प्रधान, (जोगखेमपर्यनंनिएसमाणे के
गोमपद एटम्ने रुडं मुक्ति साधया योग्य पद, तेने विपे पहोंचो एतावताए
में गई एक पद लायु. (सोयित्नावत के०) ते पुरूप, ते उपदेशना देनार पुर
(घाटा के०) थादर करे, तथा (परिजाति केए पुज्यने एg करी
तपा तेने चोदे, ते पागल थंजनी करे (नमसंति के मस्तक नमावे, (स
इ० ) सत्कार करे, बम्बादिक करी प्रतिक्षाने. (समाणे के०) धन्युधानाति
सपा यावत् कल्याणमंगल देवता चैत्य एनी उपमा मानि स्तुति करे, तया, (पर
नि के.) पर्युपासना करे, यद्यपि ते उपदेशनो दाता का वंदनादिक वाजे मही
पि ते साननारे ते परमार्थ उपकारी नयाशक्तिये विनयादिक समाचरयो.
॥ दपिरा-नदा । नगवान् गौतमयाह । है थायुष्मदक ! यः सन
एनन्य अमान्य प्राधणम्य वानिक समीपे एकमप्य धार्मिक एन.
सामानव तदनना योगमपदमित्ययगम्य सायापुरच्या प्रत्यापेक्षा
करनाल पहिलादेदातारं पूजयनि तदा किं पुनाचमनुनावमापदेश
जितानि नारः॥३३॥

" जिनधर्मनी थप्राप्तिने जीधे एनी बोधि उपनी नहीं. (थनिगमेणं के०) विस्तारें वो के)सदह्यो नही, एटले अक्षाकरी नहीं, (पोपत्तियं के०) प्रतित करी नहीं, (जो राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. १०१५ ॥ टीका-तं चैवमनिप्रायमुदकं दृष्ट्वा नगवान्गौतमस्वाम्याह । तद्यथा । श्रायुप्मनुदक! ET यः खलु तथानूतस्य श्रमणस्य ब्राह्मणस्य वोतिके समीपे एकमपि योगमाय पद्यते गम्यते येनार्यतत्पदं योगक्षेमपदं किंनूतमार्यमार्यानुष्ठानहेतुत्वादार्य तथा धार्मिक शोन नवचनं सुवचनं समतिहेतुत्वानदेवंनूतं पदं श्रुत्वा निशम्यावगम्याचात्मनएव तदनुत्तरं योग हेमपदमित्येवमवगम्य सूक्ष्मया कुशाग्रीयया बुत्थ्या प्रत्यपेयपोलोच्य तद्यथाहमने नैवं नूतमर्चपदं लंनितः प्रापितः सन्नसावपि तावलौकिकस्तमुपदेशदातारमाश्यिते । ज्योयमित्येवं जानाति तथा कल्याणं मंगलं देवतामिव स्तौति पर्युपास्ते च यदप्यसौ पूज नीयः किमपि नेहति तथापि तेन तस्य परमार्थोपकारिणोयथाशक्ति विधेयम् ॥ २० ॥ तएणं से उदए पेढालपुत्ते नगवं गोयम एवं वयासी एतेसिणं नंते पदाणं .. पुच्विं अन्नाणयाए असवणयाए अबोहिए अणनिगमेणं अदिधाएं असुयाणं अमुयाणं अविनायाणं अबोगडाणं अणिगूढाणं अविधि नाणं अणिसिहाणं अणिवूढाणं अणुवदारियाणं एयमई को सहदि यं पो पत्तियं णोरोश्यं एतेसिणं नंते पदाणं एपिंह जाणयाए सवणता एबोदए जाव व्यहारणयाए एयम सददामि पत्तियामि रोएमि एवमे र व से जदेयं तुप्ले वदद ।। ३७ ॥ अर्थ-तेवार पठी ते उदकपेढालपुत्र, नगवंत श्रीगौतम स्वामी प्रत्ये एम योल्या (एतेसिणं तेपदाणं के०) हेनगवन ! तमे एटलां पद कहां, ते में (पुधियन्नाणया एके) पूर्वे न जाएयां (यसवणयाए के) पूर्व न सानन्या, (वाहिए के) धिना रहितपणा थकी एनो घनिगम न थयो, (यदिखाणं के०) पूर्व साक्षात् पो लाथी दीवां नहीं एटले पाभ्यां नहीं. ते नवी दृष्ट: (यसया के कोना पाया सनिल्यां नहीं, (थमुया के स्मरण करयां नहीं, (थविनायाणं के) विज्ञा ते एटले विशिष्ट बोधरहित (योगडाणं के०) विशेषयी गुरुयें कयां नहीं. (थणि गढाणं के० ) अप्रगट एटले प्रगट न थयां (अविछिन्नाणं के ) विपक्षादिक संदेह या नहीं. (यणसिमा मिश्रित कोयें संनलाव्यां नहीं (घणिचूदा के०) थण सानल्या मा निर्वाह्यां नहीं (थषुवहारियाणं के०) थणविरत प हृदयने विषे अवास्यां नहीं एयम है। (एप्रकारे पदोनो यर्थ, (णासादि ७

पेढालपुत्ते नगवं गोयम एवं वयासीश्चामि एनंते तुपं अंतिए चाननामो
थार्य उदक! ए अर्थनीसदहणा कर.केम के,श्री वीतरागनो नाखेलोथर्य अन्यथा नी
यही आर्य! तथा (पत्तियाहि के०)ए वचननी प्रतीत धाण. तथा ए वचननीरुविकर,
एयर्थ एमज जेम हूं कई तु ते नगवंतनो नांखेलो माटें ते तहत्ति करी जाणजे. तेजस
पठी ते उदक पेढालपुत्र, नगवंत श्री गौतम स्वामी प्रत्ये बोल्या के (छामिपंचने के।
श्ट्र हुं हे नगवन ! हूँ तमारा (थंतिए के०) पासेंथीचातुर्याम धर्म थकी पंच महावतार
धर्म तथा पडिकमणा सहित धर्मने. (उपसंपङिना के०)थंगीकार करीने (विल
२०१६ वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययनं.
रोयियं के०) प्रत्याख्यानमा रुचिपण न करी ते थर्थ रुग्यो नहीं (एतेसिएंडपड़ा
पं के०) एटला पद, हे नगवन् ! ( एरिह के०) दमणा (नाण्याए के) जाया
सानल्यां, वोध थयो, यावत् हृदयने विपे अवधारयां. ते कारण माटें ए पदनां वर्ष,
सद्दढुंहू, प्रतितमा था[बु, तथा रुचेते. किंबहुना (सेजहेयंतुम्नेवदह के० ) ते जेमत
में कहोतो (एवमेव के०) एमज ॥ ३० ॥
॥ दीपिका-उदकोगौतमस्वामिनमाह । यया एतेषां पढ़ाना पूर्वमहाततयाऽश्रवन
याऽनाकर्णनेन अबोध्याश्रयणेप्यनववोधात् धननिगमेन बोधेवि सम्यगप्रतिपत्याशि
नामविज्ञातानामश्रुतानामविसृष्टानां गुरुणाऽदत्तानामनिर्गुढानां स्थिरतया स्थापितानाम
नुपधारितानामनवधारितानां चानिताना न अक्षानं कृतवान् न प्रत्याख्यानरूपिंच
तवान् । इदानीं तु युप्मदंतिके श्रुत्वा झावावदृष्टादिविशिष्टानां पदानामेनमर्थ श्राई
प्रत्ययरुचिं च करोमि एवमेतद्यथा यूयं वदथ ॥३०॥
॥ टीका-तदेवं गौतमस्वामिनानिहितउदकदमाह । एतद्यथतेषां पदाना पूर्वमहा
तया श्रवणतया बोध्याचेत्यादिना विशेषणकर्दवकेन अक्षानं तवान् सांप्रतं तु युष्मद
तिके विज्ञायैनमथै अधेदं ॥ ३० ॥
तएणं नगवं गोयम उदयं पेढालपुत्ते एवं वयासी सहहादिणं अङो पति
यादिणं अजो रोदिणं अज्जो एवमयं जहाणं अम्हे वयामो तएणं से गदए
न धम्मान पंचमहदयं सपडिकमणं धम्म वसंपजिताणं विदरित्तए ॥३॥
। थर्थ-तेवारें नगवंत श्रीगौतमखामी उदयपेढाल पुत्र प्रत्ये एम बोल्या के, अर
एके०)विचरवाने वांदु.॥३॥

करी. तेवार पठी ते उदक पेढालपुत्र एबुं सनिलीने, श्रमण नगवंत श्रीमहावीर देवनं के, (इछामिानते के०)हे नगवन् ! तमारा समी हुँ ढुंबु.गुंछु? तोके चानुपामिक धर्म यकी रहित थनें पंच महाव्रत,तथा सप्प डिकमरा धर्म,थंगीकार करी विचरवाने वा हुई. तेवारें श्रमण नगवान श्रीमहावीर देव बोल्या के, (धहासुहंदेवासुप्पिया के०) दे देवानु प्रिय! जेम तमारे सुख उपजे,तेम करो! (मापडिबंधकरेह के०) धर्मने विपे विलंब राय धनपतसिंघ वादाउरका जैनागम संग्रह नाग जसरा. १०१७ दीपिका-ततः श्रीगीतमपदकमेवमवादीद्यया। अस्मिन्नर्थ अमानं कुरु हे थार्य! प्रत्ययं रुचिं च कुरु । एवमेतद्यथा वयं वदामः तथा त्वं प्रत्येहि । ततः सउदकः श्रीगौत ममेवमचादीत् । वाम्यहं नवदंते युप्मसमीपे चातुर्मासिकाच्चतुर्वतरूपाधर्मात्पंचयामि 'के पंच महाव्रतरूपं सप्रतिक्रमणं धर्ममुपसंपद्य स्वीकृत्य विहर्तुमिति ॥ ३ए । ॥ टीका-एवमवगम्य गीतमस्वाम्बुदकमेवाह । यथास्मिन्नर्थे अक्षानं कुरु नान्यथा सर्वज्ञोक्तं नवतीति मत्वा पुनरप्युदकएयमाह । इष्टमेवैतन्मे कित्वमुप्माचातुर्यामिकाम -मत्पिंचयामिकं धर्म संप्रति सप्रतिक्रमणमुपसंपद्य विहर्तुमिठामि ॥ ३५ ॥ = तएणं से नगवं गोयमे नदयं पेढालपुत्तं गदाय जेणेव समणे नगवं महावीर तेणेव उवागवड नवागवत्ता तएणं से उदए पेढालपुत्ते समणं नगवं महावीरं तिरकुत्तो आयादिणं पयादिणं करे तिकुत्तो आयादि एं पयादिणं करिता बंद नमसति नमसंतिता एवं वयासी श्वामिणं ते तुम्नं अंतिये चाकामा धम्मान पंच महत्वयं सपडिकमणं धम्म * उपसंपत्तिाणं वितरित्तएतएणं समणे नगवं महावीर उदयं एवं ययासी अहासुदं देवाणप्पिया मा पडिबंध करेदि तएणं से उदए पेढालपुत्ते स मएस्स नगवान महावीरस्स अंतिए चाउकामा धम्मान पंच मदवश यंसपडिक्कम धम्म नवसंपत्तिाणं विहर त्तिवेमि॥इति नालंदडं सत्तम अक्षयणं सम्मत्तं ॥ इति सूयगडांगवीयसुयकंधोसम्मत्तो ॥४०॥ - अर्थ-ते वार पठी एवं वचन सानलीने नगवंत श्री गौतमस्वामी, ते उदक पेढाल पुत्र ने संघातें सक्ने ज्या प्रमाणात श्रीमहावार देवते, त्या खाव्या. तेवार पठी ते चदकपे हाल पुत्र, श्रमण नगवंत श्रीमहावीर देवने (तिरकुत्तो के०) प्रणयार प्रदक्षिणा पूर्वक ऋण वार प्रदक्षिणा पूर्वक नमस्कार करीने एवी रीते चौख्या ग्रंयायं ॥२२००॥ बांदी नमस्कार करे, .. सोहं वयामि येन मया नगवदंतिके श्रुतमिति ॥४०॥ नालंदीयाख्यमिदं सप्तमममा नयन् ॥ १॥ तेषां दोषांशमुपा, संताने सुरुतसंचय विताने॥ श्रीसोमसुंदरगुरु,समामा गमाधनवनाशातत्पदृस्फुटकमला,नाले कासेयतिलकसंकाशःश्रीमुनिसुंदरपुर परगजेपु सिंहसदृशाः। तत्पदविझदस्याने,स्थाने शृंगारसारतानेजानीरजवान जगनि पतः यातिमापुस्तेपातेशमनंकपट्टे,गुणसंपट्टे प्रनावकरपट्टोप्रातापिनि सायुसरदो, सदमीरनीकारसायशोगुरवः ॥७॥ तत्पहे प्रयादेप्सित, पूरणचिंतामा श्रीजचीमागरा:शिया॥ मसितकलिकालुप्या,शियानापापयार्थनामानःngal नानाम् । जम्माधिकमानानां, सुहेमविमजानिधानानाम् ॥मा सुरीपगमनापर, प्रनानिधानाम् ॥ निप्यापुगुणशासन,जननीतिथिसंमिते (१५७२) वास समीपें चातुर्यामिक धर्मथकी पंचमहाव्रत सप्प डिक्कमण धर्मथादरीने विचरे, स णितधर्म पालेवे. (तिबेमिके) श्री सुधर्मस्वामी पोताना शिप्यो प्रत्ये कहे. के, जगवंत श्रीमहावीरदेव पासेंथी सांजव्युं, तेवु तमने कहूँ . इत्यादिक थर्थ, जाणवो॥४ाएरीतें"णालंदश्कं"नामा सातमा अध्ययननो थल्पार्थवालावबोध . घयो॥ ए बीजा श्रीसूयगडांगना बीजा श्रुतस्कंधनो संपार्थ वालावबोध समाप्त प सम्मत्तं सूयगडांग थादितः ॥ सर्वाणि अध्ययनानि त्रयोविंशतिकानि संपूर्णानि । साधुरत्नप्येण पाशचंरेण कृत्तितः रुतवालावबोधार्थ वितीयांगस्य वार्तिकं समाप्तम् ॥ दीपिका-ततोलगवान् गीतमस्त प्राक् प्रतिपन्नश्रीपार्श्वशासनव्रतमुदकं गृही. त्र श्रीवीरोजगवांस्तत्रैवोपागवति । ततः सनदकः श्रम नगवंत त्रिरुतः था प्रदक्षिणं करोति तिसः प्रदक्षिणाः करोतीति कृत्वा घवंदते नमस्यति वंदिला नम त्वा च एवमवादीत् हामि नवदंते युष्मदतिके चातुर्यामारपंच महाव्रतिकं धर्ममुरतं विहर्तुमिति । ततः श्रीवीरस्तमुदकमेवमवादीयथा सुख देवानुप्रिय! मा प्रतिबंध धन राप कार्पोरिति । ततः सउदकः श्रीवीरांतिके पंच महाव्रतिकग्रहणायोधितः माना तस्य सप्रतिक्रमणः पंचमहाव्रतिकोधर्मोनुज्ञातः सच तं धर्ममुपसंपद्य सहित्य वि तीति । इतिः परिसमात्पर्य ववीमीति पूर्ववत् । सुधर्मसामी सशिष्यानिदमाह । तय समाप्त । तत्समाती च समाप्तोपं दितीयः श्रुतस्कंधस्तत्संपूतौ च पूर्णे श्रीसूत्रात दीपिका ॥ ग्रंथसंरया ॥ सुमारे। ( 8000) ॥अय प्रशस्तिः॥आर्या उत्तम्॥ निस्तश्चारुणि,चंकुले चरणचातुरीनाजाविख्याततपेत्याख्या,जगति जगमा तसंपनिमुरतरवः ॥२॥ वाव्येपि नारतानि,रुदपादि यादिवर्ग यः॥ ॥ श्रीजयवंशमुनी तमानकाललदानावि यस्तु तत्सूत्रयति प्रतिपादयत्याश्रयतीति कसूत्रस्तस्पवाशित याकारितया वस्तुत्वलण्योगादित्ययमपि सामान्य विशेपोनपात्मकस्प यस्तुनः सामा रायधनपतसिंघ बादाजरका जैनागम संग्रह नाग उसरा. २०१५ मकशिप्यः स्वस्य स्मृतये,परोपरुतये च ॥सूत्ररुतांगस्यैतां हर्पकुलोदीपिकामलिखत् ॥१०॥ काश्चित्प्रमाणयुक्ती,रप्रथपन्नात्र सुगमनाहेतोः॥ ततएव नैव विहितो,लक्षणसंधिस्तथा का पि॥११॥ सूत्रासंगतमत्रा,वादि कथंचिन्मया यदातयातबोधयंतु सुधियः रूपया मात्सर्य मुत्साय॥१ शाग्रंथमितिरनुमिताऽत्र च,सप्तसहस्राणि किंचिदूनानि। विबुधजनवाच्यमानो, ग्रंथोपं जगति जयनु चिरम् ॥१३॥ ॥ इति श्रीसूत्ररूतांगदीपिकायाः प्रशस्तिः संपूर्णा ॥ ॥ टीका-ततोसी गौतमस्वामी त गृहीत्वा तीर्थकरांतिकं जगाम । उदकश्च नगवंत वं दित्वा पंचयामिकधर्मग्रहणायोधितोनगवतापि तस्य सप्रतिकमणः पंचयामोधर्मीनुज्ञातः सच ते तथासूत धर्ममुपसंपद्य विहरतीति । इति परिसमात्यर्थं ब्रवीमीति सुधर्मसामी वशिष्यमिदमाह । तद्यथा सोहं ब्रवीमि येन मया जगवदंतिके श्रुतमिति गतीनुगमः । सांप्रतं नयास्ते चामी । नैगम,संग्रह,३व्यवहार, र्जुसूत्र, ५ शब्द, समनिरूदै, ६ यंनू ता, ख्याः सप्तैव । तेषां च मध्ये नैगमायाश्चत्वारोप्यर्थनयाः थर्थमेव प्राधान्येन की दोपसर्जनमिष्ठति शब्दाद्यास्तु त्रयः शब्दनयाः शब्दप्राधान्येनार्थमिति । तत्र नंगमस्येदं स्वरूपं तद्यथा सामान्यविशेपात्मकस्य वस्तुनोनैकेन प्रकारेणावगमः परिछेदोनिगमस्तत्र नवोनैगमोमहासामान्यायांतरालसामान्यविशेपाणां परिच्छेदकस्तत्र महासामान्यं सर्वप दार्यानुयायिनी सत्तायांतरालसामान्य इव्यत्वजीवत्वाजीवत्वादिकं विशेषाः परमाण्याद यस्त्वगतावा शुक्कादयोगुणास्तदेवं तचितयमप्यसाविठतीति निलयनप्रस्थकादिदृष्टतिरनुयो गवारप्रसिस्तित्स्वरूपमवसेयमयं च नेगमः सामान्य विशेपात्मवस्तुसमाश्रयणेपि न सम्य दृष्टिनदेनैव सामान्य विशेषयोराश्रयणानन्मताभितनैयायिकवैशेषिकवत् । तथा संम होप्येवं स्वरूपस्तद्यथा सम्यक् पदार्थानां सामान्याकारतया ग्रहणं सद्ग्रहस्तथा घमन्यु तानुत्पन्नस्थिरैकस्सनावमेव सचारूपं वस्त्वसावन्युपगति सत्तातोव्यतिरिक्तस्यायस्तुत्वं -खरविपाणस्येव सच संग्रहः सामान्यविशेषात्मकस्य वस्तुनः सामान्यांदास्यैवाश्रयणा -मिय्यादृष्टिस्तन्मताश्रितसात्यवत् । व्यवहारनपस्य तु स्वरूपमिदं तयया पथा लोकया -यमेव वस्तु यथा च शुष्कताकि वानिप्रायस्तलक्षणानुगत तथान्तं वस्तु न नयत्येय -नहि प्रतिलक्षणमर्थानामात्मनेदोनवति किं तहि यथा यथा लोके न विशिष्टनूपिष्टतया प्रक्रियाकारि वस्तु व्यवन्दियते तय तास्त्वित्यावालगोपालांगनादिप्रतियत्वा वस्तुसरप स्पेत्ययमप्युत्पादव्ययधीव्ययुक्तस्य वस्तुनोनान्युपगमात् मिथ्याष्टिस्तथाविधरण्यापूरपर -दिति । फजुसत्रमत विदं जुप्रयुत तत्वावनष्टानुत्पन्नतयातीतानागतवपरित्यागन व । जमिनिताnirahini २०३० वितीये सूत्रकृतांगे वितीय श्रुतस्कंधे सप्तमाध्ययन. न्यांदापरित्यागेन विशेषांशस्यैव समाश्रयणाची मोदनियन्नं सम्यग्दृष्टिः का नन्युपगमेन तदाश्रितविशेपस्यैव नावादिति । शदनयस्वरुपंविदं तयथा ३०५०।" स्यायप्रतीत्यान्युपगमालिंगवचनसाधनोपयहकालनेदानिहित वस्तु निन्नमेवेशतः मनंदानिदिन वस्त्वन्यदेव नवति तयथा पुष्यस्तारकानदत्रमेवं Hatta इतुः साधननेदस्वयं एहिमन्ये रयेन यास्यसि यातस्ते पिता थस्थापमः ।। न्या चयाई रपेन यास्यामीत्यत्र मध्यमपुरुपयोयत्ययः उपमहस्तु परस्मैया यांचंचयमया तिष्ठति प्रतिष्टते रमते उपरमतीत्यादिकालनेदत्त्वमिनटोमवार ग्य कविता यत्यायमाग्निष्टोमयाजी थनिष्टोमेनेष्टवान् नूते णिनिविततिमा नयनने गुट नाममयः णिनिप्रत्ययोनवितेत्यस्य संबधाभूतकाजता परित्या माना कितने तेनेदमुक नयत्येयनूतोऽस्य पुत्रोनविष्यति योऽप्रिष्टोमेन पर चाहानयादनयोंने गति लिंगायनिनास्त पर्यायाः थनेकविषयरोनेन मन परश्याशिययमर्थमजनपर्यायोनयरूपस्य वस्तुनो में। माहिरति । तया पर्यायाणा नानार्थतया रामनिरोग, पाणामेकार्यतामिति तयादि पदनादपटः गुइनान रोपा भानि सानाविंशः परिणादपुरवरइत्यादि नगर तापमान मिथ्याटि पापानिनितधर्म mgraminानाति । ततानिमायस्त्वा यदेव शाम ENTatो यातनि तदेवासो गतिमायापार Fair maa तम्याग्य रामायणादेनंतोनिया १२ र मायामित्रम्य गम्नानागाणामियादि । म ९रामर:- यानि तवंग नया प्रयो rary * পৰ ৰখ শালা দুনিয়গা নাগ? Pा नाति मागायो होला पाना मानानुनमा बनानnet. Prari Aarti माननाAMRI राना। - , ।

Shri Suyagadag Sutra Vol.2

Author
Aacharya Kundakunda
Title
Shri Suyagadag Sutra Vol.2
File name
Shri Suyagadag Sutra Vol.2
Text
OCR done
Citation
1911
Published
2011/07
Publisher
Mumbai Heeralal Rasik Lal Kapadiya
Language
Sanskrit
Pages
279
Library
Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
DLI number
313755
Barcode
99999990311151.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
Z1nKI8uyEOq
Download PDF

Shri Suyagadag Sutra Vol.2