·No text on this page.

·प्रस्तावना. सर्व मुझ जैन बोधयोने मासुम पाय जे या उपदेशतरंगिणी नामना अतिमनोहर मंथन गुजराती सापांसर उपाधी प्रसिद्ध करवानो अमारो पण पो थयो बिधारे इतो पण केटसीक श्र- गयडोने सीधे ते कार्य भूखतची रई हतुं. पण हासमां तेनुं श्रा गुजराती सापांतर पायी अमोए प्रसिद्ध करेलु . था ग्रंथना कर्ता श्री रममंदिरगणी जीए तेना पांच तरंगो कर्या . पेहेला तरंगमा पांच प्रकारनां दानोर्नु धपुंज रमणीक स्वरूप धापेवं वे. तेम ते दरेक दानोनां स्पष्टीकरण माटे मनोहर कथा थापीने पणाज उत्तम प्रकारची तेनुं विवेधन फरेखं बे. पीजा तरंगा जैनधर्मनां शाखोमा कहेखां साते क्षेत्रोर्नु पणाज सुखासाथी पर्णन करेj , तया ते साते क्षेत्रोमा पोतार्नु अव्य परपवाथी केयो सान थाय . १ ते सपहुं हटांतो तया पुरावाट साथ स्पष्टरीते समजावेडे ठे. श्रीजो तरंग पूजा पंचासकनो के. ते तरंगमा विविध प्रकारनी जिनपूजान स्वरूप तथा तेथी म- सतां फलो मनोहर कयाठनी सार्थ समजायेखां वे. पोया तरं- गमा तीर्थयात्रानुं स्वरूप देखामेडं अने ते साथे पूरातन का- समां जे जे महान जैनधर्मी शाहुकारोए अत्यंत व्यखरचीने तीर्थ यात्रा करेसी ने, वेनुं सोकप्रिय वर्णन करयामा श्रावटुं वे. पांघमो तरंग धर्मोपदेशरूप . तेमां विशेप प्रकारे जैन धर्म संबंधि अत्यंत रमणीक उपदेश कथा सहित श्रापेखो . एवी रीते श्री मंत्र पांव तरंगोधी पनेखो . या ग्रंयना कर्ता श्री रममंदिरगणी तपगठमां थएसा श्री सोमसुंदरसूरिजीना शिष्य श्री रतशेखरसूरिना शिष्य पंटित नंदिरल गणिना शिष्य हता..

·7
বই চাল বিমান দুনিয়াদি মাখা গয়া গান
गार हता, एम आ तेमनो रनेको अंग मष्टा गाणी
वे. या ग्रंय पटसो तो गपयोगी तया रमिक गर्न मा
जगोए चितम वर्णन नहीं करतां अमी श्रमाग गजन
यंधुग्ने ते समस्त ग्रंय श्राद्यत्री ते अंगुषी यांनी गानी
थमो नसामण करीए जीए. या ग्रंय उपदेशीर लोगायी ते
परम वैराग्यश्री जरपूर बनेसो . अने तया परतुंन कल पम
अशे के, दरेक जैन बंधुए था अंथर्नु मनन कर. या ग्रंथ
यांचवायी जनधर्मनुं ज्ञान थयानी साये जनधर्ममा अगला म.
हान राजा तया शाहुकारोना इतिहामिक वृत्तांतोनी पण मा.
हेतगारी मती शकशे. थनं तेश्री अमोने थाशा ने के, दरेक
जैनबंधु था ग्रंय खरीद करी तेनो सान संशे. था मूर ग्रंथ
संस्कृत नापामां दोबाथी, थने ते नापार्नु हासना ममयमा मर्व
जैनबंधुने जाणपणुं न होवायी अमोए तेनुं गुजराती नापांतर
उपायी प्रसिद्ध करेलुं वे. तेमां प्रमादयी के मतिदोपथी जो कई
विपरी के उत्सूत्र सखायुं होय ते " मिठामि इत्य
संविस्तरेण.
श्रावक, जीमसिंह माणेक.
---

·अनुक्रमणिका. .... .... .... .... .... .. .... 3 .... ... .... .... तरंग पहेलो. थांक. विपय. पृष्ठ १ मंगसाधरण. २ पुगपर्नु माहात्म्य तथा रयतायतनो महिमा. 2-३ ३ नरखमा पार्श्वनाथन वृत्तांत. ४ मेरिमक तीर्थन वृत्तांत. ५ तारंगपुर्णादिक तीर्थन वृत्तांत. ६ सदनीनुमाहात्म्य. न्यायोपार्जित व्यनिर्धन माणमनी जींदगी- ३० ए दाननु मामान्य स्वरूप. नव नंदोर्नु तथा मम्मण शेग्नु वृत्तांत. १२ १० दाननी सफलतानो उपदेश. १४ ११ गुपान दान स्वरूप. १५ १२ मुपायदानपर युधिष्ठरराजानु हटांत. १६ १३ दाननादरा देतुन स्वरूप..... १४ अजयदान स्वरूप. १५ अजयदानपर शांतिनाथ मनुन सांत. १६ थनयदानपर मुमेर हाथीनू यांत. १७ यजयदानपर थारामिकांत. १० थनयदानपर अयंति सुषुमाउन इष्टांत. २४ १५ बजयदानपर अनयतुमारर्नु त २०. जीयहिंगापर माधव गोवासीधान यांत. २१ सुपात्र दाननो महिमा. .... .... १ए .... .... ... .... .. २२ ... .... .... .... ... . .... ....

·४ .... .... .... .... .... ... .... .... .... २२ सुपात्र दानपर चंदनवासानुं तथा मूस देवनो दृष्टांत.श्ए २३ सुपात्रं दानपर ये ब्राह्मणोनुं दृष्टांत. २४ सुपात्र दानपर रथकार मृगर्नु दृष्टांत... २५ सुपात्र दानपर धनसार व्यवहारीनुं दृष्टांत. २६ दान श्रापी तेनां प्रत्युपकारनी ध्यान राखबाविप हद ३३ २७ मुधाजीवी मुनीन दृष्टांत. अनुकंपादाननु स्वरूप. ३३६३४ २० अन्नदानपर रामचंपजीदृष्टांत. २ए जगमुशाह शेग्नुं दृष्टांतः ३. विक्रम राजानुं दृष्टांत तथा उचीतदाननो स्वरूप.... ३१ सिद्धराज अने श्रीपालकवितुं दृष्टांत. ३२ सिद्धसेन दिवाकरतुं वृत्तांत..... .३ए ३३ कीर्तिदान- स्वरूप तथा कीर्तिदानपरविक्रमराजानीक. ४२ ३४ नोजराजा अने धनपासकवितुं दृष्टांत. ४६ ३५ कीर्तिदानपर सिद्धाजनी तथा कुमारपास राजानीक. ५० ३६ कीर्तिदानपर यिशत देव राजानी कथा. ३७ कीर्तिदानपर उदयसिंह राजानी.शायदेय मंत्रीनी क.५३ ३० कीर्तिदानपर विमखशाह शेरनी कथा. ३ए कीर्तिदानपर वस्तुपाठ मंत्रीनी कथा..... ५६ ४० शानिगराजानुं दृष्टांत. ४१ समराशाहनी कथा. ६४ ४२ शीत मंबंधि उपदेश. ४३ ब्रह्मचर्यमतपर जिनदासनी कथा. ४४ तपसंबंधि उपदेश ४५ पादविध सूरियने नागार्जुन दृष्टांत.. ४६भावनामबंधि उपदेश. तरंग चीजो. ४ सप्टयोपदास्यरूप तया सांजिग शेग्नु दृष्टांत. ०१ .... ५२ .... .... .... .... .... .... .... १२ .... .... .... .... ".. .... ... । म ·. ..aa ०३ ....GU .... 00 .... ए .... .... .... .... एस UC जिनमंदिर बांधवामाटे थामराजान दृष्टांत. ४ए कुमारपास राजानु हटांत. ५० संप्रति राजानी कथा. ५१ जिनमंदिर पांधवामाटेसिघराज हांशी शरावीका 1.09 ५२ जीर्णोधार माटे सहन कोटवासन दृष्टांत. ५३ पारस शेग्न दृष्टांत. ५४ विमतशाह शेग्नी कथा. ५५ जीर्णोधार माटे यस्तुपास तेजपासनी कथा. ५६ पेघडशाह तथा कांकण शाहनी कथा. ५७ पाहडदे मंत्रीन दृष्टांत. ५८ धनसार श्रने गुणसारनी कथा. ५ए पीपध शातामाटे देदाशाहनी कथा. ६० शांतु मंत्रीनी कथा. ६१ थानडशाहन दृष्टांत. १०७ ६२ जिनपिपर जरतचक्री तथा यस्तुपासनी कथा.... ६३ भीमश्रावक तथा धनशाहनी कथा. ६४ समराशाह व थने.एफ जाटनी कथा. ६५ हामी श्राविकार्नु दृष्टांत. ६६ जैनपुस्तकोपर पेथडशाहनु दृष्टांत. ६७ पंचपरमेष्टिनुं माहात्म्य. परमेष्ठी मंत्रपर नीमाफ शेठनी कथा... १२४ एनीतिमार्गनो उपदेश. चतुर्विध संपनी पूजानो उपदेश संघपूजानो महिमा.१२३ संघवात्सत्यपरधनाशाह शेवनी कया..... स्थामियात्सत्यपर जरतचक्री तथा पुनडायकनीकथा१३७ यानुशेठ तथा झांजण शेवनी कथा.... नगसिंहशाह विगेरेना हटांतो. १०४ .... .... .... . .... .... .... .... .... ... .... १३० ....

·4... . ... 4.. 12 GO orn 14. ... .... .... .... .. ... ..." .... तरंगी १५ जिनजानुं मादाग. १६ अंगाजानु मत १दीमा पर मार्गन नाराज, 10 ऐटणीनं रान.... Prem कोटानी कया. जिनपूगार पेयगानी कया. दंगरानी कया..... ८२नीने जीवडीनी या.... ८३ नंदक बने नम प्यारीनी कया. UG ०४ मुंदर पुस्मारनी कया. ०५ पादहए राजानी कया. ०६ देवपाल शेर्नु दृष्टांत. 03 श्रीधरवषिकनी कया. ७० दसीडी डोशीनुं दृष्टांत. ए माजएसिंह शेउनी कया. ए. परोपकारनुं स्वरूप. तया धनमार शेरनी कया.११२-१३ ए१ यज्रकर्ष राजानी कया. एर थानंद अने कामदेवश्रावकनी तया श्रीकृपानी कया? ए३ जिनदास श्रावकनी कथा. १७ तरंग चोयो. ए तीर्थयात्रानो उपदेश. एए हेमाचार्य तथा कुमारपाल राजानी कया. ए६ धाराकशाह शेवनी कया. तरंग पांचमो. ए धर्मोपदेशन स्वरूप. एछ धर्मोपदेशनो महिमा १ए ... +++ ... .... .... .... ... .... ... .... २८५ १८६ .... .... .... ....

·उपदेशतरंगिणी भापांतर. (कर्ता श्री रत्नमंदिरगणि) थीनान्नेयः स वो देया-दमेयाः परमा रमाः ॥ यन्नामध्यानतः सर्व-सिध्यः स्युः वयंवराः ॥१॥ अर्थ- श्री नानि राजाना पुत्र प्रथम तीर्थकर तमोने मापवि- नानी उत्कृष्ट सक्ष्मी थापो के जे श्री नानि राजाना पुत्रना ना- मना ध्यानयी सर्व सिधि पोतानी मेखेज थाचीने घरे॥ जेमना मनावना समूहोधी सर्प पण धरणे यएसो , ते श्री पार्श्वनाथ मनु नतिवंतोनी अत्यंत शधिमाटे था ? श्री चंमा सरखा सुंदर यशना समूहथी नरेख वे पृथ्वीन तस जेए तथा मोक्षरूपी समीना मुकुट सरखा एवा श्रीवर्ध- मान प्रजुने ९ नमस्कार करूं तुं. (था लोकमां कपिए पोताना गुरु श्रीसोमसुंदर महाराज तथा श्री रसशेखर महाजने पण गति नमस्कार कर्यो .) जेनी कृपायी जड माणस पण वृधयादीनी पेठे जगतमा पूज. नीक थाय , ते सरस्वती देवी सजनोने थानंद श्रापो! थगृतसरसी देशनाना रसथी मनोहर थएवी, तथा मुनि- जोने पण माननीक एपी था उपदेशतरंगिणी पणा काख- श्री जय पामो? श्रीनंदिरताना शिष्य एवा श्री रममंदिरगणी साधु हवे उप- रूपी मधधी मापीठने खुशी करे .

·२ उपदेशतरंगिणी. ते नीचे प्रमाणे- वसुधान्नरणं पुरुषः, पुरुषान्तरणं प्रधानतरलक्ष्मीः। लक्ष्म्याचरणं दानं, दानान्नरणं सुपात्रं च ॥ २ ॥ श्रर्थ- पुरुप ने ते पृथ्वीन आभूषण , अने उत्तम समी ते पुरुषर्नु थापण के, समीनू भानूपण दान , अने दानवें आपण मुपात्र के.॥१॥ परमार्थयी चतुर माणसोए पुरुषोनेज पृथ्वीना आपणरूप कदेवा , केमके, जगतमा जे उत्तम नावो थाय , तेर्ड स- घला उत्तम पुरुपना अयतारथी श्राय वे. जेमके, पुरुषोमां सिंह- समान एवा तीर्थकर महाराज ज्यारे विचरे वे, त्यारे था पृथ्वी मणिना, सुवर्णना तथा रुपाना त्रए गढोवाली, चार धारवालांस- मोसरणवाली, देवोए करेला सुवर्णमय कमलोवाली, धुंटणपर्यंत सुगंधि पुप्पोना समूहवाली, अशोकवृक्ष तथा सर्व शतुनी वन- स्पति, पुष्प, तथा फलोना नारथी नृपित थाय , तेम मरकी, मुकाल, जय, ईतिन, पैर, तथा रोग आदिकना उपवो विनानी थाय . तेम चक्रवर्ती, तथा वासुदेव श्रादिक (त्रेसर) शलाका पुरुषो राज्य करते बते नाना प्रकारनां नगरोनी स्थापना, मोटा मेहेखो, बगीचा, यावडी, कुवा, तलाव, किल्ला, खाश्चे,कुंमो,परयो, मगे तथा देवमंदिरोथी पृथ्वी सुंदर थाय नेतेम चोरोनी धाड, कुखटा स्त्रीचं, खुंटारानां टोखां श्रादिक उप्टोनां कष्टोनी श्रेणि- उथी रहित थश्ने मनोहर याय वे. शास्त्रमा पण कई ने के, पुरिसेहिं रश्य तित्यं, न हु पुरिसा हुंति तित्थरईयादि । इतो पवरं तित्यं, पुरिसं पन्नणंति सबणू ॥ १ ॥ पुरिसाज होश तित्यं, न टुंति तित्थान तिहुमणे पुरिसा॥ सलिलाज हवाधएं, नो नीरं लो धणान ॥२॥ .

·उपदेशतरंगिणी. अर्थ- एवी रीते तीघोन पाए पुरुषोएजमवायेखां ने फेमके, थतीत, अनागत भने वर्तमान कासमां अनेक सियोने सिप- दनी प्राप्तिधी श्रीशर्बुजय तीर्थन "श्रीसिम्यक्षेत्र तीर्थ" एवं नाम प्रसिद्ध थयु के. कई के. उस्सपिणी पदम, सिको इह पढमचकिपढमसु । पदमजिएस्सय पढमो, गणहारो जत्य पुंडरिज ॥१॥ वितस्त तिमाए, समणाएं पंच कोडिपरिवरित। निम्मलजसपुंडरियं, जयज तयं पुंडरियतित्यम् ॥२॥ अर्थ-प्राची करीनेज हमणाना काखमां पण श्रीशचुंजय, सोपारक, पच नगर थादिक क्षेत्रोमां नाना प्रकारना स्थानकोथी श्रावेशा संघो पैत्री पुनमने दिवसे पुष्प, दाम थादिकना दान- पूर्वक सिद्धांतोमा फदेसी विधिधी पूजा, ध्वजारोपण, पीनी धा- रायनी, तथा प्रदक्षिणा थादिक महोत्सवो करे . वसी कई वेके, जरायणना मनी नीचे नाभिराजाना पुत्र श्रीशमनदेव प्रनु समोसर्या इता, ते रायपन पुरु वंदनिकपणाने प्राप्त थयु के. बक्षी सारापति प्रकीर्णकमां पण कां वे के, नवाणु पूर्व व.. खत श्रीरुपनदेव प्रनु शनुजयपर समोमर्या . एटखे ६०५४ ४०००००००००० घार समोसावे. तेम श्री रेषताचसजीन तीर्थ पण अनंता तीर्थकरोना त्रए कप्याएको थवाथी प्रख्यात थपखं . काई के, दीक्षाकेवलनिति-कल्याणत्रिकमनंततीर्घकृताम ॥ मुगपदथैकमनवास जयति गिरिनारगिरिराजः १ श्री नमीश्वर मनुना ज्यां त्रण कल्याणको थयां इतां त्यां श्रीकृत वासुदेये घए प्रासादो कराध्यां हता, तथा नाना प्रकारना प्रजावयाली राजीमती, मांर मनकुमार, मात्र जलना- • " ·। उपदेशतरंगिणी. गलवाथी नंगने प्राप्त भएली लेप्यमय प्रतिमाने जोयाथी खिन्न थएटा रतसार श्रावके श्रविका दिवीनु थाराधन कयुः त्यारे तेणीए श्री ब्रोंजे वनावेली वज्रमयमूर्ति तेने श्रापी, अने तेणे ते मूर्तिने त्यां स्थापी; इत्यादि अनेक पूर्वे थप गएला प्रधानपु- रुपोना प्रत्नावथी ते रैवताचल प्रसिद्धताने प्राप्त ययो, तथा सर्व दर्शनीउथी जगतमा पूजाया लाग्यो. कडं ने के, सारं सिझगिरेर्यदेव विदितं यन्नेमिनः खामिनः, कंदर्पपिदर्पमईनहरेवींरावदातास्पदम् ॥ यन्निःसंख्यमहर्षिकेवलरमासंयोगसंकेतभू, स्तीर्थनीगिरिनारनाम तदिदं दिष्ट्या नमस्कुर्महे ? थर्थ-जे श्रीगिरनार नामर्नु तीर्थ सिद्धगिरिनो सार , तथा कामदेवरूपी हाथीना दर्पने नाश करवामां सिंहसमान एया श्री नेमिनाथ अनुना वीरपणातुं स्थानक , तथा जे सं- ख्याविनाना महान शपिठनी केवखज्ञानरूपी स्त्रीना संयोगनी संकेतनी भूमिसरखं , एया ते श्रीगिरनारजी नामना तीर्थने सारी रीते हुँ नमुं बु. यती तेमज श्रीथायुजीन तीर्थ पण जरत- धक्रीए करावेता श्रीयुगादि प्रजुना प्रासाद तथा विचथी, तथा श्री नागेंहादिकथाचार्योथी प्रतिष्ठित थपती श्री आदीश्वर प्र. नुनी प्रतिमाना स्थापनथी, तथा श्रीयिमतशा, यस्तुपास थादि- कोए बनायेखा श्रीमनदेव,तथा नेमिनाथ प्रनुना प्रासाद था- दिक पुण्यकार्योनी परंपरायी पृथ्वीमांप्रसिपथएवं रे.कई ने फे, नागेचंनिति-विद्याधरममुखसकलसंपेन ॥ थदकृतमतिष्ठो, युगादिजिनपुंगयो जयति ॥१॥ नेवीज रीते नागदमां रद्देई नयमापार्श्वनाथ तीर्थ पण आर. हेर्नु पर्वात नीचे प्रमाणे ते.

·No text on this page.

·६ उपदेशतरंगिणी. आदिक चोविसे जिनेश्वरोनी कायोत्सर्ग ध्यानमा रहेली प्रति- मार्डने स्थापन करी. ते तीर्थ या कलिकालमां पण अतुट्य प्र- जांववालुं देखाय वे. वली तेमज श्री कुमारपाल राजाए करावेलुं एवं अत्यंत उंचा एवा श्री अजितनाथ अनुना प्रासादयालुं, अने सर्व लोकोना श्रानंदरूपी कंदने उत्पन्न करवामां नवीन मेघसरगुं श्री तारंग- मुर्ग नामर्नु तीर्थ पण प्रसिघन वे. तेमज मंडपाचलपर रहेला मोटा मंदिरयाडं तीर्थ पण प्रसिद्ध , के जेमां महा सती सीताए गोमयनी श्री पार्श्वनाथ प्रनुनी प्रतिमा बनावी हती, पण ते- लीना शीखना माहात्म्यग्री ते यनमय थइ गइ हती. वधारे गुं फह? जीरापक्षी, फलयर्धिक, कलिकुंड, कुक्कटेश्वर, पावक, थारामण, शंखेश्वर, रावण पार्श्वनाथ, वीणादीश्वर, चित्रकूट, थाघाट, श्रीपूर, स्तंननपार्थ, राणकपुरन चौमुखं प्रासाद, इ- त्यादिक अनेक तीर्थों के जे श्रा बुनीयापर यात , यश् गयां से, यन ययाना पण , ते ते सघतां तीर्थो, पुरुषोमां मुकुटस- मान तथा पुरुपोमां समान एया प्रधानपुरुपोए प्रवतोबेदां वे.पए कई पोतानी मेखेज उत्पन्न थयां नश्री.वसी एयु पण कोर नीर्थ मंगवाएj के जोबागलुं नथी, के जेमांथी पुरुषो उत्पन्न थाय ,यायी करीनेज पृथ्वीन थानपण पुरुषन . काj वे फे, हम्नी जाति मदेन के जलरुहैः पूणेऊना शर्वरी पाणी व्याकरणेन हंसमिथुनेर्नयः सन्ना पंमितः ।। शीखन प्रमदा जयेन तुरगो नित्योप्सवमंदिरं सापुत्रेण कुलं नृपेण नगरं लोकत्रयं धार्मिकः॥ १॥ दाराब्धावमृतं धने वितरण चाणीवितासे श्रुतं देवेन्योपतिः फलं परतरी पंशे घ मुक्ताफलम ॥

·उपदेशतरंगिणी. मृत्स्नायां कनकं सुमे परिमतः पंके पयोज यया संसारे पुरुषायुपं निगदितं सारं तथा कोविदः ॥२॥ गत्याऽपहत्या भुतसंयमाभ्यां, सदानसभपानतपःफियान्तिः ॥ महत्पदानशिवन्निन, मानुष्य जन्म परं सुरेभ्यः ॥३॥ पती ते पुरुषोनुं आपण सदनीज रे. पण रूप घने फसा- दिक गुणो यापपरूप नथी. फांके, जाइरुवं विकातिनि, विनिवडंतु कंदरे पिपरे ॥ अधुधिय परिवहन, जेण गुणा पायगा दुति ॥१॥ पसी सदनीपान माराम थपुतिन होय सोपए घराम फुसनो, बरे फुलपी गुम्ब, एकमो एक पुसोनो ण्योत पारनारी, यो पाथी निर्मस राजदेसना ययतार परखो गाय के पक्षी ते फसापिनानो होय तोपण सदनीधी पहोतेर फसानो जाएगा- हेयाय पक्षी प्रीज के तेरग आदिकाना दनु जेने जान पाए नथी, पयो पर पुरुष जो अग्यपालो दोय तो पद शिवानी पारंगामी तथा पदरपति गरसो दुनियामां कहेयाय के पुरूप- यालो होय तोपरा पागलपासो कामदेव सरसो, का रोय तो कृपणापतारपासो, गगलो होय सो पामन पासुयना घर- तारपासो. उपो होय तो ऍटएसुधि हा दापो. सांस फानोमासो दोय तो पंपाना गेजेरी, पागं पोजगारी र तो मुरझमसमांची कर्पूरनी पूरएने सरयापाडगे, पदोशे होय तो पापाय पाहाय मरले पोर, घोग सानो होय तो देवांशी तथा पोपटनी पं पार करनारो, पणुं पास होय तो पूर्व प्रये संपूर्ण दान देने थापेडो बने रोपी पोतानी शाम.

·ज •उपदेशतरंगियी. माणे जोजन करनारो, श्राससु होय तो जाग्यशाली, उद्यमी होय तो साहसिकोमा शिरोमणि, संगमो होय तो मनोहर हा. धीना पञ्चांसरखी लीलायुक्त गतिघालो, लोजीष्ट होय तो वि. तामणिनी पेते गुप्त दान देनारो, पात्र अपात्रना विचार विनानो जो होय तो उदार चरित्रचालो तथा आपाढमासना वरसादती पवे लंच नीच स्थाननो विचार कर्याविना दान देनारो, इत्यादि अनेक दूषणोना समूहवालो होय तो पण लक्ष्मीरूपी स्त्रीची जे आसिंगित थयो , तेना दूषणेने पण लोको गुणपणाधीन जुए के.कमु के के, विगुणमविगुणटुं स्वहीणं च रम्मम जममवि मश्मंतं मंदसतंपि सूरम् ॥ अकुलमविकुलीवं तं पर्यपंति लोया नवकमलदललीणा जं पलोए लची ॥१॥ वयोवृधास्तपोवृक्षा, ये च वृथा बहुश्रुताः ॥ सर्वे ते धनवृधस्स, पारे तिष्ठति किंकराः॥२॥ वंद्यते यदवंद्योऽपि, यदपूज्योऽपि पूज्यते॥ गम्यते यदगम्योऽपि, स मन्नावो धनस्य हि ॥३॥ यस्यास्ति वितं स नरः कुलीन: स पंमितः स श्रुतवान् गुणज्ञः ॥ स एव वक्ता स च दर्शनीयः सवें गुणाः कांचनमाश्रयते॥४॥ आलस्य स्थिरतामुपति भजते चापत्यमुद्योगिता मूकतं मिततापितां वितनुते मौनध्य भवेदार्जपम्॥ पाशापारविचारसारपिरहो यापुदारात्मतां । मातखंक्ष्मि तय मसाट्यरातो दोपा अपि स्युर्गुणाः॥

·re उपदेशतरंगिणी. अर्थ- नया कमसनां दसपर सीन थएसी लक्ष्मी जेने जुए जे, ते माणस निर्गुणी होय तोपण गुणवान कहेवाय , तथा रूपविनानो होय तोपण मनोदर कहेवाय ने, मुख होय तोपण युधिपान कदेवाय , निर्वख होय तोपण शूरो कहेवाय ने, तथा थकुसिन होय तोपण सोको तेने कुखीन कहे . ॥१॥ पयधी वृक्ष यएखा, तपथी युद्ध थएखा, तथा घणा सिद्धांतो जाणीने तमांजे पृथएसा , ते सघसाधनयी पृथएसाठ- ने पारणे चाकर अश्ने रदे . ॥२॥ नहीं यांदवासायक पण जे पंदाय के, नहीं पूजवासायक पण जे पूजाय चे, अगम्य पण जे गम्य थाय , ते सघसो ऽव्यनो मनाव .॥३॥ जेनी पासे धन के, ते माणस पुडीन, तेज पंडित, तेज शास्त्रवेत्ता, तेज गुणोने जाणनरो, तेज याचास तया तेज जोयालायक थाय ने, माटे सर्व गुणो धननो श्राश्रय करीने रहेखा . ॥४॥ सनीना प्रजापथी थारास स्थिरताने प्रास थाय , घपसता उद्यो- गपणाने प्राप्त थाय वे, मुंगापणुं मितलापिपणाने विस्तारे ने, मुग्धपणुं थार्जवतारूप थाय , पात्र अपात्रनो विचार उदारप- पाने थापे , माटे हे खक्ष्मीदेवी! तमारी कृपाना यशथी दूपणो पण गुणरूप थाय ॥५॥ हवे यधारे सुं कहे सर्व प्रकारोयी पुरुषोनुं श्रापण ख- लीज के. हये ते खमी पण जो न्यायथी उपार्जन करी होय, तोज ते पधारे उत्तम , पण अन्यायथी उपार्जन फरेती खझी उत्तम नथी. कई डे के अन्यायसंन्नवा श्री रन्यायेने याति सा नियतम् ॥ अर्जनहानिक्लेशः, केवलमपशिप्यते कुधियाम॥१ अर्थ-मुष्ट बुद्धि माएसोनी श्रन्यायथी उत्पन्न थएटी ते . २ ·10 . उपदेशतरंगिती. साझी खरेतर श्रन्याययीज चासी जायके, फल सनीना कमा- यानो श्रने हानीनो धेशमात्र तेने तो पाकी रहे ॥१॥ अन्यायोपार्जितं वितं, दश वर्षाणि तिष्ठति ।। माप्ते पोडशमे वर्षे, समूलं च विनश्यति ॥२॥ अर्थ- श्रन्याययी उपार्जन करेखें धन फक्त दश वर्षीसुधिन रहे , पण शोखमुं वर्ष थावते उते तेमूख सहित नाश पामे २.२ यती लक्ष्मीविनाना पुरुषोनां फुख, शीख, सावष्य, रूप, तथा विद्यादिक गुणो पण दूपणपणाने प्रास थाय ने. कडं ने के, साकारोऽपि सविद्योपि, निव्यः क्यापि नार्यते ॥ व्यक्तादरः सुवृत्तोऽपि, अमः कूटो विवर्यते ॥१॥ थर्थ- उत्तमरूपवासो अने विधान एयो पण माणस जोधन रहित होय तो तेने खोको गएकारता नयी; केमके, प्रगट श्रद- रवालो अने गोलाकारवालो पण खोटो पैसोची देवाय वे॥१॥ वरं रेणुर्वरं जस्म, नष्टनीन पुनर्नरः । मुक्त्यैनं दृश्यते पूजा, क्वापि पर्वणि पूर्वयोः ॥२॥ अर्थ- धूल अने राख सारी , पण निर्धन पुरुष श्रेष्ठ नथी। केमके ते निर्धन पुरुषविना धूत अने राखनी कोइक पर्वमा पूजा यती देखाय वे ॥२॥ हवे निर्धन माणस जो लंचो होय तो ते यंना सरखो, नीचो होय तो कुचो, जो रुपालो होय तो श्रामवायुयासो, कालो होय तो वनमा रहेता नील सरखो, थोड़ें खातो होय तो मंद, घणुं खानारो होय तो उकाली,उदार होय तो जमान, भाडं. बरवालो होय तो पुराचारी, विनयी होय तो जीखारी, थोड़ें योसनारो होय तो मुंगो थने मूर्ख, याचाल होय तो बदु बक- यकी, क्षमावासो होय तो चीकण भने रांक श्रने शूरो होय ·उपदेशतरंगिणी तो धाडपाडनारो कहेयाय वधारे शं कहेयु ? निर्धन माणस तो क्याए पण पूजनीक तो नयी. आधी करीनेज पुरुपर्नु था. भूपण उत्तम समी कहेली . ये खदमीन थानुपए दान दे. कां ने के, काव्येनेव कविधियेव सचिवो न्यायेन भूमीधयः शौर्येणेव नटोहियेव कुलजः सत्येव गेहस्पितिः॥ शीलेनैव तपस्विपेव सविता वित्येव प्राध्यात्मवान, वेगेनेव हयो दृशेष वदनं दानेन लक्ष्मीस्तथा॥२॥ अर्थ- काव्यथी जेम कवि, बुद्धियी जेम मंत्री, न्यायथी जम राजा, शूरापणाथी जेम सुलट, खकायी जेम कुलपुत्र, सती रखीथी जेम घरनी स्थिति, शीसथी जेम तप, कांतिथी जेम सूर्य, ज्ञानयी जेम अध्यात्मी, वेगथी जेम घोडो, तथा यांखथी जेम मुख तेम दानथी खनी शोले ॥१॥ यसी दानविना पसीनो नाश पण संलसाय कडं ने के, श्रीवृधिर्नसक्छेद्या, न धायैव कदाचन ॥ प्रमादात्स्खलिते क्यापि, समूलापि विनश्यति ॥१॥ अर्थ- खलीनी वृधिन नखनी पेठे उदवी; पण तेने संची राखवी नहीं, केमके, प्रमादयी स्वखना होते ते ते समूली नाश पामे ॥१॥ दानं नोगोनाश-स्तिस्रो गतयो नवंति वितस्य ॥ यो न ददाति नभुक्ते, तस्य तृतीया गतिर्नयति ॥२॥ अर्थ- दान, लोग श्रने नाश एम प्रण गति धननी है। माटे जे दान देतो नयी के लोगयतो नयी, तेना धननी धीजी गति पट नाश थाय ने.॥२॥ 4 ·उपदेशतरंगिणी. मायामशतलब्धस्य, माणेभ्योऽपि गरीयसः। गतिरेकैव वित्तस्य, दानमन्या विपत्तयः॥३॥ अर्थ- सेंकडोगमे प्रयासयीमसेसा तया प्राणोयी पण पड़ाया एवा धननी दानरूपज एक उत्तम गति ने, वाकी तो विपत्ति- रूप गतिठवे.॥३॥ दातव्यं नोक्तव्यं, सति धने संचयो न कर्तव्यः॥ पश्येह मधुकरीणां, संचितमय हरंत्यन्ये ॥४॥ अर्थ- धन होते उते तेनुं दान देवू, तथा तेने जोगवयं, पण संचय करी राखवो नहीं; केमके, जुई ? के यहीं नमरी उँए ए- कां करेलां धनने (मधने) बीजार्ड हरी जाय ॥४॥ एवी रीते सर्व प्रकारथी विचार करता थकां खझीने शोजा- वनारुं दानज उ. कडं वे के, सारं तदेव सारं, नियोज्यतेयङ्गिनेनवनादौ ।। अपरंपुनरफलं, पृथ्वीमलखंडपिंडं वा ॥१॥ अर्थ-जे धनने जिननुवनादिकमां जोडवामांश्रावे तेज धन उत्तम , पण बीजं तो पृथ्वीना मेलना खंड अथवा पिंड सरखं धन निष्फल ने.॥१॥ दानरूपी भानूपण विना लक्ष्मीने पापाणना मेलरूपज जा. एवी. जेम पूर्वे पाटलीपुत्र नामना नगरमां नव नंद नामना राजा थया इता ते अत्यंत कृपण होवाथी तेए सोकोपर कर ना- खीने तथा ते ने पीडीने घणुं धन एकतुं क हतुं तथा ते ध. नना तेए मुवर्णना नव डंगरो कर्या हता. पण तेऊना बना- ग्यना योगथी ते मुंगरो पापाणरूप यश गया. अने बाजे पण ते मुंगरो पाटलीपुरपासे गंगाना कांगपर पीसा पत्यरना देखाय वे.

·उपदेशतरंगिणी. तेमज रंक श्रेटिनी संपूर्ण सनी पातासमां सुप्त थ गइ . ते- मज राजगृही नगरीमा रहेता मम्मण शेने अत्यंत लक्ष्मी एकची करीने मणिनो बसद बनान्यो दतो. पण वेबटे दानादिकना श्र. नाययी तेनी ते सर्व सनी फोकटज पृथ्वीपर नाश पामी. तमन संकुख नामना शेरे कपिल बटुने कार्य के, ई तने थापती कार्य जोजन करावी; पण केवटे तेने जोजन नहीं करायतां उमाम सुधि तेणे तेने उग्यो. त्यारे कपिस बटुए प्रण उपयागी करीने का. सिका मातानुं श्राराधन कयु पछी ते देवीए दीधेसी रूप पदला. पवानी विद्याना पखथी तेणे संपुरखनु रुप धारण कयु. तया सेनी सघली समीन जोगवी. पोतार्नु रूप मगट करीन तणे . पुराने एयो उपदेश थाप्यो फे, दातव्यं नोक्तव्यं, सति विनये संचयो न पतयः॥ यदि संचयं करिष्यसि, संकुल पुनरागमिप्यामि ॥१॥ थर्थ-संयुख! धन होते ते नेर्नु दान देयं, सपा मेने भोगवयं पण तेनो संचय करी राखयो नहीं; माटे एवे परीने जो तुं धननो मंचय करीश, तो ई पानी थापीश. ॥१॥ माटे ये पधारे शें कहे ? समान धानूषण केवल दानज पण नोगथादिकनी सामग्री सेना भानूपणरुपनधी यार , थारोहंति सुखासनान्यपटयो नागान हयांस्ताप- स्तांबूलाापभुंजते नटपिटाः सादंति हरत्यादयः मासाद घटकादयोऽपि निपसंत्येते न पानं स्तुतेः स स्तुत्यो नुपने प्रयछति कृती सोकाय यः कामितमा थर्थ-(पेटसाक.) भूरों पाखरणीपर से है, रापी घोटा- पासा हाधी पोटाउपर पडे गे, गटपिटो तांयूपयादिक सार, . 4 ·१२ उपदेशतरंगिणी. मायामशतलब्धस्य, माणेभ्योऽपि गरीयसःn गतिरेकैव वित्तस्य, दानमन्या विपरायः॥३॥ अर्थ- सेंकडोगमे प्रयासयीमसेखातया प्राणोयीपण यहावा एया धननी दानरूपज एक उत्तम गति के, याकी तो विपत्ति- रूप गति के. ॥३॥ दातव्यं नोक्तव्यं, सति धने संचयो न कर्तव्यः॥ पश्येह मधुकरीणां, संचितमथै हरंत्यन्ये ॥ ४ ॥ अर्थ- धन होते उते तेनुं दान देवू, तया तेने जोगवयुं, पण संचय करी राखयो नहीं; केमके, जुन ? के श्रही नमरीए ए. कां करेखां धनने (मधने) वीजा हरी जाय ॥४॥ एवी रीते सर्व प्रकारची विचार करतां अकां वक्ष्मीने शोला- वनारुं दानज . कडं ठे के, सारं तदेव सारं, नियोज्यतेयजिनेंपन्नवनादौ ॥ अपरंपुनरफलं, पृथ्वीमलखंडपिंडं वा १॥ अर्थ-जे धनने जिननुवनादिकमां जोडवामांश्रावे तेज धन उत्तम ठे, पण वीजें तो पृथ्वीना मेखना खंड श्रथवा पिंड सरखं धन निष्फल ॥१॥ दानरूपी भानूपण विना लक्ष्मीने पापाणना मेखरूपज जा. एवी. जेम पूर्वे पाटलीपुत्र नामना नगरमांनव नंद नामना राजा थया इता; ते अत्यंत कृपण होवाथी तेए लोकोपर कर ना. खीने तथा तेउने पीडीने घणुं धन एकतुं कहुं हतुं तथा ते ध- नना तेठए सुवर्णना नव डुंगरो कर्या हता. पण तेउंना अन्ना- ग्यना योगथी ते मुंगरो पापाणरूप थइ गया. श्रने बाजे पण ते मुंगरो पाटलीपुरपासे गंगाना कांठापर पीला पत्यरना देखाय . .

·१३ चपदेशतरंगिणी. तेमज रेक श्रेटिनी संपूर्ण उनी पातासमा सुप्त यश् गइ . ते- मज राजगृही नगरीमा रहेता मम्मण शेवे अत्यंत सनी एकची करीने मणिनो पसद बनान्यो इतो. पण ठेवटे दानादिकना अ- जापधी तेनी ते सर्व सक्षी फोकटज पृथ्वीपर नाश पामी. तेमज मंयुत नामना शेठे कपिल पटुने कार्य के, ई तने श्रावती काले जोजन करावीश; पण बटे तेने भोजन नहीं करायतां उमास मुधि तणे तेने वग्यो. त्यारे कपिल बटुए मण उपासो करीने का. सिका मातानुं श्राराधन कर्यः पनी ते देवीए दीधेसी रूप पदसा- ययानी विद्याना पक्षयी तेणे संकुखनुं रूप धारण कयु. तया तेनी सपसी पनीने जोगी. पची पोतार्नु रूप प्रगट करीने तेणे सं- पुरखने एवो उपदेश थाप्यो के, दातव्यं नोक्तव्यं, सति विनवे संचयो न कर्तव्यः ।। यदि संचयं करिष्यसि, संकुल पुनरागमिप्यामि ॥१॥ थर्थ-हे संकुख! धन होते उते तेनुं दान देवं, तथा तेने जोगव; पण तेनो संचय करी राखयो नहीं; माटे हवे फरीने जो तुं धननो संचय करीश, तो ई पाठो थावीश. ॥१॥ माटे हवे पधारे शुं कहे ! सनीन थापण केवल दानज पए लोगयादिकनी सामग्री तेना थापणरूप नयी कई ठेके, भारोहंति सुशासनान्पपटयो नागान हयांतप- स्तांबूलाद्युपभुजते नरविटाः खादति हस्त्यादयः मासाद चटकादयोऽपि निवसंत्येते न पात्रं स्तुतेः स स्तुत्यो अपने प्रपति कृती लोकाय यः कामितम। अर्थ-(केटसाक) मूसी पालखीउपर येसे वे, हाथी घोडा- पाया हाथी घोडाउपर घटे ठे, नटपिटो तांबूखयादिक खायने,

·१४
उपदेशतरंगिणी.
हाथीश्रादिको पण खाय ने, मेहेवमां चीडीयादिको पण रहे,
पण ते स्तुतिपात्र नथी; पण जे कृतार्थ माणस श्रा जगतमां
सोकोने इनित दान थापे ठे, तेज स्तुति करवा खायक ने ॥१॥
वली दीधेनुं दान क्याएं पण निष्फल जतुं नधी. कडं ने के,
पाने धर्मनिबंधनं तदितरे मोद्ययाख्यापर्क
मित्रे प्रीतिविवर्षकं रिपुजने वैरापहारक्षमम ॥
भृत्ये नक्तिनरावहं नरपती सन्मानपूजापदं
नादौ च यशस्करं वितरणं न क्वाप्यहो निप्फलमा
थर्थ-सुपात्रमते श्रापेलु दान धर्मना कारणरूप , तथा अ-
न्यप्रत्ये दीधेनुं दान दयाने जणावना , मित्रमते दीधेलु दान
प्रीति यधारनारं, शत्रुने थापेर्बुदान वैरनो नाश करवामां स-
मर्य , धाकरने दीघेलु दान जतिना समूहने धारण करावनाएं
रे, राजाने यापैलुं दान सन्मान थने पूजा थापनारं , तथा
नाटयादिकने दीधनु दान यशने करनारं एवी रीते हो!
दान क्याएं पण निष्फल जतु नयी.॥१॥
हवे ते दान- थापा मुपात्रनो संयोगज ले केमके, सुपात्र
पते जे दान देवाय तेज कल्याणने श्रने शांतिन करना. न.
पपकाव्यमां को के,
पूर्वपुण्यविन्नपव्यपवधा, संपदो विपद एप विमृष्टाः ।।
पाप्रपालिकमलार्पणमासां, तासु शांतिकविधिविधिदृष्टः
थय-पूरे करसा पुण्योरुपी विनावना सरचयाची मसती मं.
पदार्टने थापदासान मानेती ये पण ते मंपदार्नु मुपायो.
प्रने दमकमधयी यात र, ने तेठने सिमानाए दीखो
शानिनो विधि ॥१॥

·- उपदेशतरंगिणी. सुपात्रोमते श्रापेj थोड़ें दान पण यदुपखवाjथायने. का{ने के, जले तैलं खले गुहां, पाने दानं मनागपि माझे शास्त्रं सतां प्रीति-विस्तारं गायनेकथा ॥१॥ थर्थ-पापीमा नाखेडं तेस, प्रते कहेली गुप्तपात, गुपात्र पते थापेखें पोर्नु पए दान, विधानने (नासु) शास तथा सानोनी भीति अनेक प्रकारे विस्तारने पामे ॥१॥ व्याजे साद् दिगुणं विसं, व्यवसाये चतुर्गुणम् ॥ देशातगुणं मोक्तं, पात्रेऽनंतगुणं पुनः ॥२॥ अर्थ-व्याजमां पहुं धन पाय चे, व्यापारमा चोगj पाप के क्षेत्रमा सो गणु धाय, पण मुपायप्रते श्रापे धन अनंत- थाय ॥२॥ माटे सुपात्रप्रवे थापेयं धन पटु फाउदायक , अने पुपार प्रते थापेखें धन विपरीत फसने देनार . इये श्रदी को एम करेके, पाय श्रपानो विचार तो कृपयन करे, पए दार माएर करे नहीं. कावेर, "पानी ET माटेरपी जोप। पेमके परसतो एयो परमादरमम विरामनी परीक्षा करतो नथी. " तेने शत्तर आएम नहीं, फेम के परसी परसी मंयुदर, परसीद फस जोर ॥ भारए पिप कुए रस, एपड अंतर होश ॥१॥ पही राति मदनमा पाहीमा पए पात्र विशनी दाए मोटो चतर फेम, तज पाटी जो पर्पना मुग्पमा तो रूप पाय, श्रने दीपना गुरामा जो पहले तो मोतीरए ·उपदेदातरंगिली. श्राने निवे सुतीय कववरनिचये झुक्किमध्येऽहिवक्ते । औषध्यादी विषजीगुरुसरसि गिरी पांमुभूकृपणभून्योः कुक्षेत्रे कषायजुमवनगहने मेघमुक्तं ययान्न सत्पात्रे कुपात्रे जगति निजधनं दतमायाति पाकना। अर्थ-श्रांबापर श्रन खींवडापर, उत्तन तीर्थनां अने कच- राना नमूनां जीपमा अनेसांना मुखमां, औपवित्रादिकनां अने फेरी वृदमां, मोटा तवानां श्रने पर्वतपर, सफेद जनीननां लने काखी जमीननां, तया खडीना क्षेत्रमा बने कपाएमा पृटोना यनमा बरसादे वरनाव_ पापी जेम जुदा जुदा नावाने जजनारं चाय के तेमश्रा जगवमा मुपात्र श्रने कुपात्रने श्रापधुं पोतानुं धन पर पकनावने प्रात चाय ||१॥ हये पात्र पए तेज उत्तम जाएq के, जे नाम प्रमाणे गुणे- या दोय; तेवी विपरीत जे होय ते उत्तम पात्र कवाय नहीं. कधुने - जामे मंगलनाम विष्टिविपये ना कणानां दये वृतिशीतलिकति तीवपिटके राजा रजःपर्वणः मिटतं लवणे विपेच मधुरं रैकंटिकाद्यं यथा पात्रतं च पांगनासु रुचिरं नाना तथा नार्यतः॥२॥ पात्र नी न कयाय के,जपाने तरयामांचने परनं तारयामा ममय होय. डेम के, युटी जाय एवं पर प्रांघु पात्रम्प ' यई पाने तर ने, नया ननो यात्रय करीने रदेखी म यस्तुर्दन पर नारे उ. पात्र परीक्षामा युधितिर थने जीननो मंगाद नीच प्र. एमीनागपुग्मां एक ददादी दुधिष्ठिर रामा मनानां निदान- ·७ उपदेशतरंगिणी. नपर बेग हता. एटसामां पारणे रहेता जीमे श्रावीने तेमने विनंती करी के, हे राजें! एक मूर्ख तपस्वी श्रने विधान शून बने जणा वारणे उन्ना , तेमाथी कोने दान श्राप ? त्यारे युधिष्ठिर कर के, हे जीम! तप तो सुखेथी तपी शकाय , पण विद्या मेसयची बहु मुस्केत ठे, माटे हुँ तो विधाननी पूजा क- रीश; तपोर्नु शुं प्रयोजन ? त्यारे जीमे कयु के, हे युधिष्ठर! जेम फुतराना चांवमांमां प्राप्त अएसी गंगा, तथा मदिराना कुं- जमा पडेलुं दूध तेम कुपात्रमा प्राप्त थएती विद्या शा उपयोग- नी? त्यारे कृष्ण पायने कई के, केयस विधा के तपसाथी पात्रपणुं यतुं नथी, जेनामा विद्या थने उत्तम भाचार , तेज सुपात्र कहेवाय ते. माटे सुपात्र प्रते थापेटुं धन कट्याणकारी के. काई रे के, ॥ १॥ सा लक्ष्मीर्या धर्मकर्मोपयुक्ता, सा लक्ष्मीर्या बंधुवर्गोपनोग्या ॥ सा सक्ष्मीर्या स्वांगन्नोगमसंगा, यान्या मान्या सा तु सदमीरलक्ष्मीः ॥१॥ अर्थ-जे सदमी धर्मकार्योमा जोडाय , तथा जे बंधुवर्गना उपनोगमां थावे , अने जे पोताना पण उपनोगमां थावे , तेज खरेखरी सदमी , पण तेथी विपरीत सदमीने तो" सदमीज" मानवी. माटे धर्मना श्रर्थी माणसे न्यायथी उपार्जन करेलुं, तथा क्षत्र, कास थने जायथी निर्दोष थएj एवं दान कीर्ति श्रादि- फनी अपेक्षा राख्याविनाज सुपात्रने थापq. हये दान प्रायें करीने हेतुवालुं होय . ते दान देयामां दश हेतु नीचे प्रमाणे होय वे.. (१) रोगी अथवा निशाचरोने दयाथी दान थपाय वे. ३

·त
P
उपदेशतरंगिणी.
(२) मदद थापनारने संग्रहथी दान अपाय . (३) उर्ज
नोने जयथी दान श्राप, पडे वे. (४) पुत्रादिकने जुदा क-
रती वखते कारणीक दान अपाय वे. (५) खोकसाथी
दान आपq पडे वे. (६) जाट चारणादिकोने गर्वथी दान श्य-
पाय वे. (७) हिंसकोने श्रधर्मथी दान श्राप, पडे वे. (७)
साधु श्रादिक चतुर्विध संघने धर्मबुधियी दान श्रपाय . (ए)
श्राने हुं दान श्रापीश तो ते मने कोइ वखते पण उपकार कर-
शे एवी बुद्धिथी दान अपाय . (१०) तथा पहेसां श्राणे
मने बहु उपकार कर्यो , एवी बुधियी दान अपाय . एवी
रीते दान दश प्रकारचं . तेमांयी त्रण प्रकार चासोक संबंधि
दानना . कहुंचे
नयलोन स्तथास्नेह-स्त्रयो दानस्य हेतवः ॥
ये दातारवयं मुकवा, धन्यास्ते मुक्तिगामिनः ॥१॥
थर्य-नय, सोन, तथा स्नेह ए त्रणे हेतु दानना , ते
अप हेतुने प्रेमीने जेई दान थापे , ते पन्य मनुष्यो मो-
गामी थाय के.
दघे यधारे गु कहेयं दान- भूषण मुपात्र . कई के,
उत्तमफलं सुपाये, दानं यिनवस्य मध्यमो नोगः ।।
प्रथमं व्यसनव्ययगति रथमाधममवनिविन्यासः॥१॥
घयं-मुपात्र मते जे दान देवं, ते धननु उत्तम फल ,
लोगो नागयया ते मध्यम फर ने, नया प्यमनमा सरच ते
अधम फाउ, अने पनने जे जमीनमा जडारी राम, तेथ
यममां श्रधम फार ॥१॥
अपः शिपति कृपणा, पितं तत्र पियासयः ।।
मनानु गुम्चत्यादी, तऽञ्चः पदकांदिणः॥१॥

·.
उपदेशतरंगिणी.
अर्थ- कृपण खोको नीची गतिमा जवानी शायासा हो-
याधी धनने नीचे जमीनमा नंडारी राखे , पण सझानो इंपी
गतिनाथको दोबाधी ते धनने उंचां जिनप्रासादादिकमां वापरंव.
माटे हे लव्यसोको! जाग्यवान एवा तमोए सुपात्रदानरूप
धर्मविधिमा सर्वदा उद्यम करयो.
॥ इति सुपात्रदानोपदेशः॥
हये दानना फसनो उपदेश कंद वे.
अजयं सुपक्षदाणं, अणुकंपा चिम कितिदाणं च ।।
दोहि यिमुको नपिउ, तिन्नि विनोग्गाश्यं दिति ॥१॥
अर्थ-श्रा जगतमां दान पांच प्रकारच् ममि. परंभ.
नादिक भयथी जयनीत थएसा जंतुने, तेऊना माणी पथा-
घाने जे तेने निर्जय करयां, तेने पहेतु थनयहान बहेडे
वे. कई वेके, ॥१॥
जीवानां रक्षणं थे, जीवा जीवितकांक्षिणः ।।
तस्मात्समस्तदानेभ्यो ऽनयदान प्रशस्यते ॥१॥
अर्थ- जीयोन रक्षण कर९ ते श्रेष्ठ कार्य , कमके, जीयो
जीयितना अजितापिने, माटे गर्य दानांची धनयदान मां-
राया सायक ॥१॥
यो दद्यात्कांचन मेसे, फास्तां चैव घसुंधराम ।।
एकस्य जीधितं दधात, न प तुल्यं युपिटिर॥२॥
अर्थ- गुधिष्ठिर कोई माणस कोल्ने सुवर्णनो मेरु पर्वत
पापी दीप, अधया ममल पीने धापी दीए; सपा एकजी-
पने जीवितदान प्राप, से परे एक सरस नदी. (घर्षात् जी.
पितदान गधी अंध.॥२॥

·२० . नपदेशतरंगिली. अहिंसा सर्वजीवानां, सर्वशः परितापितम॥ इदं हि मूलं धर्मस्य, शेपस्तस्यैय विनरः ॥ ३ अर्थ- श्री मर्थक प्रतुए एम कांके, मयं जीरोनी नहीं करवी, ए धर्मर्नु मूस , श्रने याकीनी धर्मक्रिया । अहिंसानोज विस्तार ॥ ३ ॥ अन्नयं सर्वसवेभ्यो, यो ददाति दयापरः ।। तस्स देहादिमुक्तस्य, भयं नास्ति कुतश्चन ॥४ श्रर्थ-जे माणस दयामां सत्पर अपने मर्च प्राणीईने या दान श्राप , तेने मृत्युबाद क्यांय पण जय श्रतो नयी. ॥ अजयदान देवायी श्रा माणस कल्याणकारी. दर तथा कृपाना समुह सरसो " एवीरीतनी कीर्ति या खो थाय ने अने परलोकमां राज्यमंपदादिक लोगोनी समूह वे. कांके- दीर्घमायुः परं रूप-मारोग्यं श्लाघनीयता ॥ अहिंसायाः फलं सर्व, किमन्यत्कामदेव सा॥ अर्थ- लावू श्रायुष्य, उत्कृष्टरूप, आरोग्यता तथा की सघलु अहिंसानुं फल; माटे कामञ्या बली वीजी कई ते अहिंसाज कामधा ॥१॥ पण जेजे धर्मवुधियी हिंसा करे , तेईने कल्याण के, थतुं नयी. कयु ने के, हिंसा विनाय जायेत, विप्रशांत्य कृतापि हि ॥ कुलाचारधियाप्येपा, कृता कुलंविनाशिनी ॥१ थर्थ-विनोनी शांतिमाटे पण करेली हिंसा खरेखर विश रनारी थाय के तम कुसाचारनी वुविधी करेली हिंसा पण सनो नाश करनारी थाय . ॥१॥ -- .

·उपदेशातरंगिणी. यदि नापा तोये तरति तरणिर्यादयति, मतीच्यां सप्तर्यिदि नजति शैत्यं कथमपि ॥ यदि मापीठं स्याउपरि सकलस्यापि जगतः, मसूते सालानां तदपिन वधः फापि सुकृतम॥२॥ अर्थ-जो पत्थर पाणीमा तरे, सूर्य पश्चिम दिशामा उदय पामे, थग्नि फोक यने शीतसताने नजे, तथा था पृथ्वीतस कदाच सर्व जगतनी उपर घर जाय, तोपण प्राणीउनी हिंसा क्यांय पण पुण्य उत्पन्न करे नहीं. ॥२॥ त कमलवनममेर्वासरं नावदस्ता, दमृतमुरगवक्तात्साधुवादं विवादात ॥ रुगुपगममपय्याजीवितं कालकूटा, दनिलपति वधायः माणिनां धर्ममिछेत् ॥३॥ अर्ध-जे माणस प्राणीउनी हिंसाथी धर्मने श् , ते मिथी कमसोना यनने, सूर्यास्तथी दिवसने, सर्पना मुखमांची श्र- मृतने, विवादयी कीर्तिने, थपथ्य लोजनधी रोगना नाशने, तथा फेरना लक्षणधी जीवितने श्शे . ॥३॥ एवीरीते थनयदानरूप धर्मना श्राराधनथी पण जव्य मा- एसो मौदनगरमां गया . जेम श्री शांतिनाथ मनुए वाज प- हीने पोतानुं मांस आपीने पारापतनुं रक्षण कयु , एचा ते श्री शांतिनाय मनु तमोने शांति थापो? एवीरीते ते श्री शांतिनाथ मनुए मेपरथ राजाना नवमां पारापतने अनयदान थापीने त्रणे खोकमा करुणासागरपणुं मेसव्युं. तेम मुमेर नामनो हाथी स- ससाने थनयदान थापवाथी भगधना राजा श्रेणिकनो मेपकु- मार नामनो पुत्र थयो . तेनी कथा नीचे प्रमाणे जाणवी.

·२४ उपदेशतरंगिणी. क्रीमामा श्रासक्त थयो इतो, तेथी ते वात तेणे सांजली नहीं. त्यारे राणीए कहेवाथी तेणे तेणीने कां के, हे कट्याणि ! ते घडपर रहेला पांच यदो राज्य श्रापे, श्रने हरे; माटे जे थ. वार्नु होशे ते थशे, माटे तुं पाशा नाख? एम कहेवायी ते यदो- एज सीमाडाना राजाउने वांधीने तेने पगे पडाव्या. ते जोड़ सोकोने आश्चर्य थयु. पनी एक दिवसे त्यां ज्ञानी महाराज श्राव्या, तेमने लोकोए पूज्वाथी ज्ञानीए कडं के, आणे पूर्व- नवमां पांच पुराउनुं रक्षण कर्यु हतुं; तेज पूराऊंना जीवो श्रा यक्षरूप थयारे अने तेएज तेना राज्य- रक्षण कर्यु . पली तेज अजयदान उपरे अवंतिसुकुमालनी कथा कहे. श्रीपुर नामना नगरमा कोश्क मन्त्रीमार हतो; ते पोतानी क्रूर स्त्रीना कहेवाथी रात्रिने चोथे पहोरे जाल सेऽने भावलां पक- डया गयो; पण हजु घणी रात्रि होवाथी मार्गमा श्रावेला आं- याना वृक्षनीचे बेठेसा कोइ मुनिपासे गयो. त्यां ते महात्माना उपदेशथी तेणे एवं नियम सीधु के, जालमा जे पेहेढुंभारखं थाये, तेने मारे गोडी देवू. पठी तेणे समुज्ने कांठे जर जासमां पेहेवा थायेता माउसांने छोडी दीधुं. हये त्यां देव तेनी परी- हा करया मांडी. तेथी तेन तेज माउलु वारंवार तेनी जालमां थावया साग्युं. त्यारे तेणे कोडी बांधीने ते मानसांने निशानी करी. पटे निराश थने ते पेर गयो. त्यां तेनी कर स्त्रीए तेने क्रोपथी घरमांयी कहाडी मेट्यो. त्यारे तेणे तेज साधुनी पासे जर फरीने धर्म पूज्यो. त्यारे माधुए जीवदयारूप पेहेतुं प्रत नेने का. फरीन पूयायी पांच अणुमतो पण कालां. पीते धर्मने मारीरीने थाराधिन थने शुलध्यानथी मृत्यु पामीने ते नदिनीगुहम विमानमा देय ययो. त्यांची पयीने जा नामनी मायंबानी स्त्रीने पटे यत्रीग स्त्रीनो म्यामी अयंतिगुफुमार नाम पुत्र यया. त्यां पीताना परनी चित्रशाखामां उतरेखा मु.

·उपदेशतरंगिणी.
इस्ति श्राचार्यना मुखधी पउन थता नलिनीगुहम अध्यय
'स्वरूप सानसीने तेने जातिस्मरण ज्ञान थयु. तेथी पूर्व
स्मरण करीने, तथा दीपेने ते स्मशानमां रहा. त्यां
थावणीप फरेसा उपसर्गोने सहन करीने ते परीने नसिनी
विमानमा उत्पन्न घया. तेमने ज्या उपसर्ग थयो ते जगोप
खायनीमां) तेमना पुत्रे महाकाखनुं प्रासाद बनान्यु. ते श्री
प्रसेनजीए फरेखा प्रनायवाटुं महाफास- देयख वाजे
छमायनीमां हयात के. एवीरीते अन्नपदानपर थसिमुपुमान
दृष्टांत जाणवं.
पक्षी तेज थजयदानपर थन्नयकुमारनी कथा कदेवे.
एक दहाडो श्रेषिक राजाए सजामां कार्य के, दमणां न
मां कर पस्तु सोंधी ने ! स्यारे निर्दय एका दानिए कई
हमणां मांस साँघु के. त्यारे अनयफुमारे विषाएँ के, अ
मारे तेउनी परीक्षा करवी. पनी तेणे रात्रिए सर्व क्षत्रिने
जश्ने मुझे जुएं कर के, थरे! राजपुत्रो। श्राजे राजाने में
रोग थयो ते. तेनां पधोए धणां थोपपो की, पण से मर
नथी. पण जो मनुप्पना कालजार्नु घंटांकलार मांस मसे तो
राजाजीची शक नहींतर ते मृत्यु पामदो. माटे तमो था
जाना गरासीधागे, तो मुंथाटतुं पण कार्य तमो नही करें
स्यारे एके कार्य के, तमारे जोए तो एक हजार सोनामाई
स्यो? पण मने ते कार्यधी गुफ करो। धने वीजापासे ला
पछी थनयकुमार से प्य पेश्ने घीजापासे गया, धने तेने
सेम करा. स्यारे तेणे पण एकदमार सोनामोहोरो थापी, प
मांग थाप्यु नदी. एवीरीते दरेकने पर भारती रात नमीने ते
पकमारा सोनामोहोरो एकजी करी. तपा प्रजाते सनामां
सोनामोहोरो देसाडीने तेऐ बीउने पहुंके, थरेषित
समो पदेता हता के, भाजप मांस सोंधू ने, पए ते तो छ
४

·गदेगतरंगिणी टखायधा धनयी पण मसतुं नयी. स्यारे ते मांसगिन याने मान धारी बेवा.त्यारे अजयकुमारे मने नियों के, और मूगों!' पोतार्नु मांस तो सर्व जीयोने यहाडं के तमो मांमधुन्ध ग्रनं फोकटज पत्रड्या करो वो. केमरे, विधामा रहेता कीटाने धन देवशोकमा रहेखा ने जीवितनी अशा सया मृत्युनो जयतु त्यज वे. यती दुर्गतिमां गएखो जीय पाप मरयान असतो नथी, तथा कुत्सित एया पण पोतानां जोजनने ते म्यादिष्टज माने जे. बली पशुना शरीरपर जेटसा रोमकूपो , तेटसाहजार वोमुधी पशुहिंसा करनार प्राणी पक्रयाय . सी श्रा जगतमा सुवर्ण, गाय, तया धन थादिकनुं दान देनारा तो सुसन के; पण जे प्राणीने अजयदान श्राप ते निवे. एवीरीते अजयदान उपर अलयकुमारनुं दृष्टांत जाणवु.. हवे जे माणस जीवहिंसा करे , ते वध बंधनादिक खोने जोगवनारो थाय वे. जेम एक गोवाली बावखनी शूलमा जु. जन परोयतो हतो, अने ते पापथी तेने एकसो वाउयार लीपर घडवू पड्यु के. तेनी कथा नीचे प्रमाणे जाणधी. नागपुर नामना नगरमा एक माधव नामे गोवास हतो. एक दहाडो ते गायो चराववा माटे मोटी अटवीमा गयो. त्यां ता- पथी पीमायो यको चावलना वृक्षनीचे बैठो. एटवामां तेनां म- स्तक परथी जुडं तेना खोलामा खरीने पमी. त्यारे निर्दयपणायी तेणे ते जुने वायसनी तीक्ष्ण शूलमां परोवी; श्रने तेणे विचार्य के, थरे !! या मारा शरीरना बसने (रुधिरने) चोरनारी के. पजी ते पापना उदयथी तेज नवमां तेने शूलीपर घडीने मरवं पड्युं. थने एवी रीते वीजा एकसोने सात जुदा जुदा नवो सुधि चोरी थादिकना अपराधयी शूलिपर चडीने तेने मरवु पयु. पत्री एफसोने सातमे जये ते कर्म थोड़ें रहेवाथी तेणे तापसी } दीक्षा थंगीकार करी. त्यां हमेशां ते वनमा रहीने मुकेसां फल- ·उपदेशतरंगिणी. पत्रो खाया साग्यो. सया निःसंग प्रत धारण करवा साग्यो. त्यां बटे तेने पितंग धान उत्पन्न थयु. एटलामां त्यां नजदी- कमां रहेसी पंपा नामनी नगरीना नरसिंह राजानी पटराणी र- सादेनां धानूपणोनी पेटी एक चोरे चोरी.त्यारे पगी तेनी शोध करता थका तेनी पास लाग्या. त्यारे ते घोर ते पेटीने ते तापसपासे मुकीने एक घडपर ची गयो. त्यारे पगीते सुतेखा तापसने पेटी सहित पकमीने राजापासे से गया. पनी ते तापस पिजंगशानी होबाथी पोतानां फर्मने निंदतो थको त्यां मौन रह्यो तेथी राजाए तेने शूसीए घडाव्यो. एवी रीते फर्म क्य फरीने ते देवता थयो. एपी रीते जीयाहिंसापर ते गोवासनी कया जाणवी. पसी शाखोमा संनसाय ने के, जीयहिंसाधी रूप ध्यानमा तत्पर यएला सुनूम थने ब्रह्मदत्त चक्री पण सातमी नरके गया . पधारे | कहे ? पोतार्नु हित इछनार माणसे वन्ने सो- कमां मुख करनारा एया थनयदान, श्राराधन करयु. हवे सुपात्रदान- विवेचन करे वे. ज्ञान, दर्शन, चारित्र, तप, क्षमा, समता, शील, दम तथा संयम थादिक गुणोने धारण करवामां जे पात्ररूप वे, ते मु- पात्र कहेवाय ते. कां वे , पाकारणोच्यते पापं, प्रकारखापवाचकः ॥ सदरचयसंयोगे, पात्रमाहुर्मनीषिणः ॥१॥ अर्थ- "पा" एटखे पाप, थने तेथी "धा" एटखे (श्रा- स्मान) रक्षण करईं; एवी रीते ते पन्ने थाहरोनासंयोगयी "पात्र" शब्द पाय के एम विफानो कहे . ॥१॥ एवी रीते नामप्रमाणे गुणवाडं “मुपात्र" पुजि . कएं के, था उनीयामा सदमी मसे , तथा सर्व इधित मुख पए .

·२० उपदेशतरंगिणी. मसे , पण जगतमां उत्तम एवं मुपात्रदान सन. वशी लाग्यवानोनीज सनी सुपात्रे देवाय . कमके, सुयी मेख- घेती एवी केटखाकनी सन्नीने तो राजा यतात्कारे सइखे, केटसाकोनी सनीने अकस्मात् अनि बासी नाख, विषयि- उनी सक्ष्मी वेश्याना घरोमां जाय के, पण पुग्यशाखीठनी सभी थरिहंत प्रनुना विंचमां, प्रासादमां तथा उत्तम माधुने उपयोगमां श्रावतां वस्त्रादिकमां वपराय ने, श्रावक उदार म- नथी जो न्यायोपार्जित अव्ययी मुनिउँने कटपे एवां यख, पात्र, नोजन, औषध विगेरे नक्तियी श्रापे, तो तेने मोक्ष मले ने, तो पळी देवगति तथा मनुष्यगतिनी तो वातजशी करवी? जेम सुपात्र दानयी शाखिना चणे लोकोमा प्रख्यात थएवावे. केम के, देवरूप थएला तेमना पिता गोना हमेशां तेमने याभूषणा- दिकनी पेटी आपता हता, तेणे खरीदेलां तथा तेमनी स्त्रीईए पगे लुजीने फेंकी दीघेतां रनकंबलो राजानी राणीने पण 5 खन थर पड्यां, ते सघडं तेमनां सुपात्रदाननुं फल हतुं. वली पण सुपात्ररूपी ते क्षेत्र सांवा कालसुधि जय पामो, के जेमा एकवार यावेला व्यरूपी चोखा हजारो वखत सुधि वणी शकाय ते. पालथी अथवा परे दीधेला दाननुं फट 'तो मसे अथवा न पण मले, पण पोताने हाथे दीधेला दान- फल तो मखेज वे, तेमा संशय नथी. धनसार्थवाहना नवमां श्री ज्ञप जदेव प्रनुए पण साधुउने घृतदान दीधुं हतुं, के जेधी तेमने. पण श्री तीर्थंकर पदवी मली के. जरत चक्रीए पण पूर्वनवमां मसखा थन्ननो पांचसो साधु बच्चे संविनाग करी जोजन कर्यु हतुं, तेथी तेमने चक्रीनी तथा मोक्षनी पदवी मलेली. तेम श्रेयांसकुमारे पण श्री प्रथम प्रजुने सेलमी रस वोरावीने सुपा- । त्रदान दीy , थने तेथी अक्षयत्रीजना पर्वनी प्रवृत्ति थएखी वे. वली उचित कासे सुपात्रप्रते थापेटुं श्रद्धपदान पण, चंदन-

·उपदेशतरंगिणी.
पासाए चार अनुप्रते थापेक्षा पाकुसानी पेठे यष्टु पासवाटु थाय
के.ते चंदनवासातुंच्यांत नीचे प्रमाणे जाए.
श्री पीर मनुए एयो थनिपद सीधो हनो फे, राजानी पुत्री
झोय, दासीपणाने प्रास थइ होय, पगमावटी होय, मनक की
होय, तुधानुर होय, रमती होय, एक पग टेरेसीमा दोय थने
एक पग पदार होय, एपी कोइसी भावधी जो मने गुपटाना
सुणामा रहेका यापुसा यहोराये, तो मारे पारणं करगु. थन
एवीरीतनो मनुनो थनिमद मामे चंदनवासाची संपूर्ण थयो।
थने ते घराते देयोए त्यां धनायद शेवन पर मागार और
सोनश्यानी पुष्टि करा. जोइ तनी पटोशाप विषाणु के ग्यारे
थाणे फफ था तपस्वीने पापुता पदोरापीने थारसी की
इषि मेखवी, स्यारे ई सपम्पीने पोरायता एपा मृतपाका मा.
दिके करीने गुफ धपाकमा पोजनधी पण पधार शशि
पीशपम विधारि तम करीने से धाकाश मागुण जोपा हाती.
से गोप्ने ते सपस्वीर का थे, थरे गुग्धे! सारा सायची
से थापेसा याधार्मिक शादारधी तो पापा |
पए रमोनी कई परि थरी नदी. एपीरीत गुपानदानपर पं.
সাবান দোষ ভাবে,
पती वीजति देशांतर गपसा गूदेवे एक महिनामा
पपानी मुनिने दीधेला पालाना दाना पुण्यधी मार राय
मेनप्यु तु. सेमज भी चारपाने धनुर्गागा पापा
एपा म ध्यानधी मूल्यु पागीने जीर्ष ने पारमो देवलोष.
भेसम्यो दतो. समज कोशा नागना पामगां एक पाना
जयगमो हतो, नणे गुणाकार मुनिन पार ग. वांजामुधि
पीची जाणु, पर नेने खान पानी आलीने सरप
कों नदी ने एपारी ापनाना पराधी
सम.
विपत गपापीयानको नांगो एयो से दान देता
--

·उपदेशतरंगिणी. मसे , पण जगतमां उत्तम ए, सुपात्रदान उर्सन . बक्षी भाग्यवानोनीज सन्नी सुपात्र देवाय . कमके, गयी मेय. येखी एवी केटसाकनी सनीने तो राजा पक्षात्कार से, केटसाकोनी सनीने अकस्मात् अग्नि बासी नास , विषयि- उनी सक्ष्मी येश्माउंना घरोमां जाय के, पण पुण्यशालीनी लक्ष्मी अरिहंत प्रनुना विद्यमां, प्रासादमां तया उत्तम माधुटने उपयोगमां श्रायतां वस्रादिकमां यपराय , श्रावक उदार म- नथी जो न्यायोपार्जित अव्ययी मुनिने करपे एयां यन्त्र, पात्र, जोजन, श्रीपध विगेरे नक्तियी थापे, तो तेने मोद मले , तो पनी देयगति तथा मनुष्यगतिनी तो वातज शी करवी ? जेम सुपात्र दानथी शाखिल त्रणे खोकोमा प्रख्यात श्रएका के. केम के, देवरूप यएला तेमना पिता गोना हमेशां तेमने आनूपणा- दिकनी पेटी श्रापता हता, तेणे खरीदेवां तथा तेमनी स्त्रीए पगे खुदीने फेंकी दीधेलां रत्नकंबलो राजानी राणीउने पण 5- र्खन थर पड्यां, ते सघटुं तैमनां सुपात्रदाननुं फल हतुं. वली पण सुपात्ररूपी ते क्षेत्र सांबा कालसुधि जय पामो, के जेमा एकवार वावेला भव्यरूपी चोखा हजारो वखत सुधि लणी शकाय वे. पाउलयी अथवा परे दीधेला दान- फल तो मले अथवा न पण मले, पण पोताने हाये दीधेला दान- फल तो मसेज , तेमां संशय नथी. धनसार्थवाहना नवमां श्री इप- नदेय प्रनुए पण साधुटने घृतदान दीधुं हतुं, के जेयी तेमने. पण श्री तीर्थकर पदवी मली वे. जरत चक्रीए पण पूर्वजवमां भखेला अन्ननो पांचसो साधु बच्चे संविजाग करी जोजन कर्यु हतुं, तेथी तेमने चक्रीनी तथा मोक्षनी पदवी मखेली . तेम श्रेयांसकुमारे पण श्री प्रथम प्रजुने सेलमी रस वोरावीने सुपा. प्रदान दीधुं ने, अने तेथी श्रदय त्रीजना पर्वनी प्रवृत्ति थएलीवे. पती उचित कासे मुपात्रमते थापेर्यु अष्टपदान पण, चंदन- ·उपदेशतरंगिणी. २ए पालाए वीर अनुमते श्रापेक्षा वाकुसानी पेठे बदु फसपालुं थाय के.ते चंदनवासानु हष्टांत नीचे प्रमाणे जाणवू. श्री धीर मनुए एयो थनिमह सीधो हतो के, राजानी पुत्री होय, दासीपणाने प्राप्त थ होय, पगमां घेडी होय, मस्तके मुंगी होय, क्षुधातुर होय, रमती होय, एक पग हेहेसीमां होय श्रने एक पग बहार होय, एवी को खी लावधी जो मने सुपडाना खुणामा रहेता बाकुसा यहोरावे, तो मारे पारणुं करयु. अने एवी रीतनो प्रनुनो थनिग्रह मासे चंदनवालाधी मंपूर्ण थयो। भने ते घखते देवोए त्यां धनायह शेग्ने पेर मामाधार क्रोम सोनश्थानी वृष्टि करी. ते जोइ तेनी पडोशणे विधायु के, ज्यारे थाणे फफ था तपस्वीने वायुसा यहोरावीने थाटली वधी इधि मेघवी, त्यारे.इं तपस्वीने घोरायेखा एवा घृतमाकर श्रा. दिके फरीने युफ धपाकना भोजनथी पए पधारे शाक्षि मेख धीश; एम बिचारि तेम करीने ते आकाश मन्मुख जोया खानी. ते जोश्ने ते तपस्वीए कर के, अरे मुग्धे! तारा नायची थने ते थापेक्षा श्राधाकर्मिक श्राहारथी तो पापाणोनी दृष्टि परी; पण रसोनी कंई पृष्टि घशे नहीं. एवीरीते सुपात्रदानार पंद- नवादानुं इष्टांत जाएg. पक्षी तेवीजीते देशांतर गएदा मूखदेये एक महिनामा - पयासी मुनिने दोघेता याकुटाना दानना पुण्यची रट राम्य मेसप्यु हतुं. मज श्री पीरपउने ९ चतुर्मासन पाकगरी, एया छत्तम ध्यानधी मृत्यु पामीने जीर्ण शेटे ने देण्टीक मेखल्यो हतो. समज कोक्षर नामना गाममा एकनाने शेव पसतो हतो, तेणे गुणाकर मुनिनुं पात्र यंत्रामुधि चीची भरी थाप्यु, पण तेने साल परानो दरले निर को नही. धने एयारीते नायनाना पायी कमल छिपते गया. यहीं ध्याननो नांगो एवोक, दान

·उपदेशतरंगिणी.
विचार्यु के, अहो! था मुनि खोजी, कमके, ते एकक्षा
थाटवावधा घीने शुं करशे? एवीरीतना तेना चित्तने जाम
"अरे पड़ नहीं पड नहीं" एम कहीने मुनिए तेमने वारमा
घलोकमां स्थाप्या. एवीरीते चंपकछिन उदाहरण जाम
यसी बीजुं दृष्टांत कहे.
हबूर नामना गाममां देवशर्मा श्रने सोमशर्मा नामन
ब्राह्मणो हता. तेउमा देवशर्मा मिथ्यात्वी हतो, श्रने सोम
श्रावक हतो, पण निर्धन हतो. देवशर्मा धनवान हतो, पण
पात्रोमते दान श्रापनारो हतो. तेणे लक्ष लोजननो याग क
सोमशर्मा तेने घेर जोजन पीरसवा श्रादिकन कार्य करतो ह
श्रने एवं जूतुं भोजन खाने तेनी चाकरी करतो हतो. एक
हाडो पोताना नागमा श्राबेला सर्व प्रासुक साडु थादिक
साधुने श्रने साधर्माउने थाप्या. ते दानपुण्यना मनायी
मगध देशना राजा श्रेणिकनो पांचसो राणीउनो स्वामी
नंदिपेण नामे पुत्र थयो. तथा ते अत्यंत लाग्यशाली थ
जोगो जोगववा खाग्यो.
वसी तेज सुपात्रदानपर रथकार मृगर्नु दृष्टांत कहे.
श्रीकृष्णना मोटा लाइ रामे दीक्षा सीधी, तथा एक दहा
ते नगरमा जता हता, त्यां तेमनुं अभुतरूप जोड्ने कुवाना
गपर पाणी नरवाने श्रावेली स्त्री तेनापर अत्यंत मो
थइश्चने तेमनुं रूप जोवामां लीन थएखी एक स्त्री घडाने
दखे पोताना पुत्रना गलामा रसी बांधीने कुवामा पाणी से
माटे नाखया लागी. ते जो मुनिए तेणीने उपयोग पापी
करतां निवारी. तथा ते वखते पोते एयो अनिग्रह लीधो
धिकार ने मारारूपने!! श्राजयी मारे नगरमां जवु नहीं,
थनिग्रह खेड्ने ते राममुनिराज वनमा रहेया साग्या. त
त्यांची व्यारे कोश्क सार्श वटाय, त्यारे तेमनी पासेथी नि

·३१ उपदरातरागपा. सेइने धर्मध्यानपूर्वक कास निर्गमन करया साग्या. हये एटला- मां त्यां कोश्क रथकार काष्ठ सेवामाटे थापी चन्यो, तथा श्र- रची नांगेसी दाखवासा कोइक पदनी नीचे जोजनमाटे येतो. त्यां एक हरिण देखाडेस मार्ग जेमने एया राममुनिराजने जोश्ने ते खुशी थयो थको तेमने थाहार पाणी देवामाटे तै- थार थयो. ते मुनि पण त्या श्राव्या, एटलामा अकस्मात प्रचं- उपायुना घेगधी ते डास घुटी पड़ी, अने तेथी ते त्रणे त्यां मृत्यु पामीने पांचमे देवसोके गया. यसी एवीज रीते सुपात्रदान देनारा यकचूसादिको, कोशा येश्या, तथा अवंति सुकुमाउ धादिको पण संसाररूपी समुमने तरी गया . हवे यही तेज मुपात्रदानपर धनसार व्यवहारीनुं दृष्टांत कहे जे. राज नामनी नगरीमा धनसार नामे एक व्यव इतो हतो, ते महा धनात्य तथा एकांतरे उपवास करनारो, बन्ने पखत प्रतिक्रमण करनारो, तथा त्रिकाख देवपूजा करनारो हतो. केटोक काले कर्मयोगे ते निर्धन थयो. पठी स्त्रीना कहेवाथी ते साथवानुं नातुं खेश्ने अन्य मागवामाटे गोवर नामना गाममा पोताना शासापासे गयो. पण निर्धनपणाथी त्यां पण तेनुं धन नहीं मसतां उसटुं अपमान थयु. त्यारे दिसगीर थश्ते पागे पस्यो, अने रस्तामा नायपूर्वक एक मासोपचासी मुनिने तेणे ते साथवाथी पारएं कराव्यु. तथा पनी स्त्रीने खुशी करवामाटे तेथे नदीमांदेथी केटवाक गोस रंगवेरंगी कांकराई एकठा फरीने पोताना खमीयामां पर्या, तथा पत्री घेर श्राव्यो. ते वखते शा. सन देवीना मनावथी तेना खडीथामानां कांकरा यहु मूड्य- वासां रक्षो थर गया. एवीरीते सुपात्रदानना मनायथी ते फ- रीने धनवान थइ दान थापया खाग्यो, तथा जिनमंदिरो था- दिक पुण्यनां कार्यो करी पृथ्वीमां ते प्रख्यात थयो.

·उपदेशतरंगिणी.
बजी शासीनो भरतार पन्य शेउ सुपादानना
ग्मानी मा म मामि गला . पसी रोगी
कानन्य मामो गुगादानश्री सारस
करनेवीगा. नेम मजी पुराणारी माणमो पण रार
नाम्यती मारी गति मेतो.
HTT.ANTRA. पियर, रामा
TRAIt eो . सेम प्रा.रो
NTH. ATTITपा अनुमोना मान
से पीडित , हाई हारिमा काग,
Fri. Imjungो पाको न
vgratun. का
#. An, inोची.
मने थी,
4. ग गायी, मादागाने र
Pyart., मनोपी, सामने rial
* ?? Mer ort
* * . . त म नापन
। म मा जाने गन प्रोगामो माग
writa HTT.
TAMIL 1 minment
Aafur., RAI
* } tra niti Hit
& FIEL RANI Pापानी,
Firat wit-rt Rai

·उपदेशतरंगिणी. हवे सुपात्र मते जे दान प्रापवं, ते प्रतिउपकारनी अपेक्षा सल्याविनाज खापवं. तेने माटे एक नागयत-उदाहरण कहे वे. कोक परिमाजके झोक कियान जागयतने कई के, य- पोकाले ९ तारा मकानमा रहीश. त्यारे ते जागवते कई के, जो तुं प्रतिउपकार मारापर न करे, तो जसे मुसेथी रहे. पत्री ते यात ते परिणाजके अंगीकार करयाची ते नागयते तेने मकान धाधुं तथा जोजनादिकधी ते हमेशा सेनी सत्कार करया साग्यो. एम करता केटसोक समय गया बाद ते नागपतनो घोडो चोरो घोरी गया. पण एटसामा प्रजात थवाधी ते चोरो ते घोडो सर 'जवाने अशफथवाथी, ते ते पोडाने पनमांएक पृक्षसावा- धीने नाशी गया. एटसामसं मनाते ते परिमानक स्नान करवा माटे तलावपर गयो. त्या तसायपासे रहेली गाडीमा ते घश्चने ओर सखी कहाव्यो के था श्रव मारा उपकारी भागवतनो वे. पत्री तेरे से जामीमा पोतानुं धोएखं वस्त्र मुकीने पोताने 'स्थानके भावी ते नागपतना माएसोने कई के, हुं मार पत्र पेसी जाडीमा बीसरी धाग्यो माटे हावी थापो त्यारे तेनुए त्या माणसोने मोकल्या, थने त्यां ते योगाने जोक्ने तेई तेने लाया. ते पायतनी भागवतने खबर पख्याधी तेणे विचार्युके,था परिमाजक थापो मिप करीने पर मारापर प्रतिउपकार फया ने, पती तेथे ते परिणाजकने घोसाची ने कई के, हे ना हवे तुं चायो जा? फेमके, उपकारी प्रते दोघेहुं दान निम्फर पाय वे. यडी पण एक मुधाजीवी मुनिनुं टांत करे. कोक पैराज्यपान राजाए धर्मनी परीक्षा फरयामाटे एपो दें- ढेरो नगरमा पगडाप्यो के, राजा पा श्रापे, मारे जेने ओश्ता होय सेमणे भार. ते सांगवी करपडी श्रादिक पणा घोको त्यां गया. स्यारे राजाए तेठने पूज्यं फे, तमो तमारी श्राजीविका शीरीते चलायो तो त्यारे एक कार्य के, ई मुखची ·३४ उपदेशन गाली. वीजे कयु के, ९ पगांधी, बीज कार के, हूं नायांत्री, नया चाय कह्यु के, हुं सोकोनी दयायी आजीविका पता तुं. पली राजाए एक जैन साधुने बोलाची पूयं के, तमो नमारी श्रा- जीविका शीरीते चखायो वो? त्यारे ते जनमाधुए. क के, हूँ तो मुफत श्राजीविका चलायं. त्यारे बसी ने राजार ते म. धने पूग्यु के, तमो ते आजीविका शीरीते चलायोगे ? त्यार पेहेले फयु के, हूँ कत्रा करनारो, तेयी रामायणादिक कमाई खोकोने मनसावी भाजीविका चखावू मुं, बीज कां के, ईं खेपीयो, तेश्री वेघडीवारमांज एक योजन पगे चाक्ष्यो जाउंडं, थने एवीरीते खेप करीने श्राजीविका चला,बु, बीजे कयुं के, हुँ लहीडं, तेयी पुस्तको लखीने श्राजीविका चसावंडं, चोये कडं के, हुँ निकुक बुं तेथी लोकोनी दयाथी भाजीविका च. लायु. पनी जनसाधुए कह्यु के, हुँ एक मोटा शादुकारनी पुत्र हतो, पण आ संसारने श्रसार जाणीने में दीक्षा लीधी, अने तेथी जैनधर्मनी था कृपा मुजब जेयो थाहार मलेचे, तेथी ई. मारी आजीविका चलावं. ते सांजली राजाए का के, अहो! श्रा महानधर्म सर्व दु:खोश्री मुकाबनारो , एम विचार पुत्रने राज्य सोपीने ते राजाए जैनाचार्यपासे दीक्षा लीधी. एवीरीते सुपात्रदानपर शास्त्रोमां श्वनेक दृष्टांतो प्रसिद्ध के, यहीं ग्रंथगौरवना जयथी वधारे लख्यां नयी. हवे त्रीजा अनुकंपादाननुं विवेचन करे. दीन, दरिद्धी, तथा यस थादिक जीवोने पात्रापानी वि- चारणा कर्याविना दयाथी जे अन्नपानादिक देवू तेनुं नाम अ- नुकंपादान के, कहुं ले के, उत्तम माणसो निर्गुणी लोकोपर पए दया करे , केमके, चंद्रशे ते चांडालना घरपरथी पोताना प्र- काराने कंई खेंची खेतो नथी. महान पुरुषो दान देती वखते कई पात्रापात्रनो विचार करता नथी, केमके, दयाने खातर श्री वी-

·उपदरात गए।
रमनुए पण पोतार्नु थर्ध देवपुष्य परख प्रामएने थाप्यु . 3.
तम युधियान माणसे पोताना अपकारीपर पण विशंप प्रकारे
दया करवी, फेमफे, देशता एमा पए गर्पन श्री पीर मनुए प्र.
चोध फयों .
घाटी शुष धर्मापणुं तो दयाथी शोले के जम यायमुनि
महाराजे संप्रति राजाना जीव रंकने यथेष्ट भोजनधी मंतुष्ट कों
इतो, तथा वेटे ते रंफ मृत्यु पामीने संप्रति राजा श्रयो, अने
जनधर्मनी पलीज सति तेणे परी.
हये थमदानपर श्रीरामपंजी टांत फरें.
रामजीए पनघामथी थायीन पोतानी प्रजाने पूछा फे,
तमारे यदी धान्यनी तो मुखलता नी ? स्वार खोकीए पि
पाणु फे, रामजीने यनयाममा था मखj साग गयी,
तथी याची रीते पूरे रे, एम पिपारि मे एगी पाना.
पची फेटलाफ. दिवसो गयावाद रामजीए पोतानी प्रगाने जो-
जनमा निमंत्रण कार्य, मपाता भोजनमाटे बेसी गया पाद रा.
मचंगजीए रसोधी चालीरीने सेने पीरमी त्यार सय
या पाग्या फे, हे स्वागी! थाची रीता नवीन रसपती श्रमों
खाइ शकता नथी. त्यारे रामपंजाए पाएं फे.. यार तमोए से
पणते फेम दांगी करीदती गाटे तमोगांनोका, जे पायनी
तत्पति पुन चे, अन जनो य नो दनदन पने ये एग गई
प्रकारला रशोमो पण सम रामर पान्य 2. पंग, मायो
याने साधिन , माद तथा गाउँ रख था चीन को-
पाए नथी. या पृथ्वीमा सघल, अनियन एज टाम
रगोजे, पए सहित सो पाप . उतम गायनी, सी.क.
प्रेर, कस्तूरि, दिन, अगर, गुपर्ण, रज गिरे सपनोग पास तो
UNम सांग , पर समनो शिरद पा पाद तो ते शारदा

·ते उपदेशतरंगिणी. के, पण थन्न तो हमेशां प्रीति करावनालं. हवे अनुकंपादा. नपर जगमुशा शेग्नु दृष्टांत कहे. पाटण नामना शेहेरमा रहेता महा धानाध्य जगमुशाद ना मना जैनधर्मी शेव एक दहाडी भोजन करवाने येवा हता. यखते कोक वृक्ष सिम पुरुष तेमना धारपासे श्राची पहोंच्यो, तथा मध्यानकाल वायी तेने शेठे नोजन माटे बेसाड्यो. पही तेने सर्व अन्न पारस्यु, तथा सर्व पाणी पायु तो पण ते तृप्त अयो नहीं. त्यारे ते जो चमत्कार पामेला जगमुशाह शे तेने तेनु कारण पूज्युं. त्यारे ते सिप पुरुपे कयु के, आजयी मांडीने पां- चमे वर्षे नवं जल अने नवं धान्य दृष्टिए पमशे. एम कहीने तेज कणे ते अदृश्य थर गयो. पठी ते जगमुशाह शेने पांच व- सुधि उकाल पड़वानो जाणीने पोतार्नु सर्व अव्य खरचीने स- घला देशोमांथी श्राडतीबाट मारफते जेटलुं मट्युं तेटर्बु धान्य खरीद करावीने तेनो संग्रह कर्यो. पत्री ज्यारे ते जयंकर काल लोकोने दुःख देवा लाग्यो, त्यारे तेणे दीव्ही, खंनात, धोलका श्रादिक वारसो मोटा मोटा शेहेरोमां दानशाला करावी. तथा मुष्ट राजाना डरथी ते दरेक दानशाखाउँपर एवी रीतनां नामनां पाटीयां चोमाव्यां के, या दानशाखा "रंकमाटेनी"वे. पनी तेणे घणां राजा श्रादिकोने पण धान्यनी सहायता करी. हवे एवी रीतनी जगमुशाहनी कीर्ति सांजलीने विशलदेव राजाने पी यः अने तेथी तेणे पण पोताना नगरमा एक दानशाखा मांडी. पण धन खुटवाथी तेणे तेमा थर्थिने तेल पीरसवा माड्यु. पण ठेवटे ते राजाए पण पोतानो अहंकार तजीने ते ज- गनुशाहशेग्ने नमस्कार कर्यो. हवै प्रजातमा जे जगोए बेसीने जगमुशाह दान थापता, त्यां श्राडो एक पदो बंधावता, तथा पमदामा पोते वेसीने तेनी अंदरथी याचकना हाथमां दान था. पता, के जेयी कुतीनोने ते दानयी खझा पाय नहीं. एवी रीते ·उपदेशतरंगिएी. पापको पोतानो हाथ ते पडदानी अंदर जगमुमशाहपासे धरता बने जगगुराइ तरफथी लेमने तेमना भाग्यप्रमाणे मसतुं. एम करता करतां एक दहाडो विशवदेव राजाने एची या थके, दुपए मारा जाग्यनी परीक्षा तो फरु, एम विचारि एक दहामो पंप बदतीने ते त्यां एकाकी गयो, तथा तेणे पोतानो जमणो हाय पादानी अंदर नाल्यो. त्यारे सामुहिक शास्त्रना पारंगामी एचा जगमुशादे तेना दावनी रेखा जो विचार्यु के, था कोश महा जाग्यपान राजा रे, सथा तेनापर संकट भावी पत्यु , माटे तेने एवी यस्तु ई थाके, जेधी तेने जीवन पर्यंत हाख सहन फरवु पडे नहीं. एम विधारि तेणे पोतानी धांगसीमां- हेरेती अमूल्य महिनी चींटी उतारीने तेना हाथमा मूकी. पठी राजाए थोडीयार रहीने पालो पोतानो डावो हाथ पडदानी झं- दर राख्यो, त्यारे जगमुशादे यखी पोतानी बीजी तेवीज बीटी सेना दायमां मुकी. एवी रीते वने बोटीले खेश्ने राजा तो पो. ताना मेहसमा थाल्यो. पत्री वीजे दिवसे तेणे जगमुशाहने स- न्मानपूर्वक योसायीने ते पीटीईसंबंधि हकीकत जाहेर करी. स्यारे जगमुशाह रोवे कां के, सर्वत्र पायसाः कृष्णाः, सर्वत्र हरिताः शुकाः ।। सर्वत्र सुखिनो सौख्यं, अखं सर्वत्र खिनाम् ॥१॥ अर्थ:- सर्व जगोए कागडा श्याम होय चे, तेम सर्व ज. गोए पोपटो पीला होय , पक्षी मुखी माणसोने सर्व जगोए मुख होय , थने असिउँने सर्य जगोए डास होय . पत्री राजाए ते वीटीई जगशाह शेग्ने पानी पहेरावी. तथा थत्यंत सन्मान पूर्वक हाथीपर घडाचीने तेमने घर पहों. पाच्या. एवी रीते अनुकंपादानपर जगमुशाह शेतनीकया कही. .

·उपदेशतरंगिणी. पली विक्रमराजानी कया कडे. विक्रमादित्यराजाए मुवर्णपुरुपमा प्रसादश्री पृथ्वीपरना मनु- प्योने सुवर्ण थापीने तेठने करजरहित करता छ, श्वने हजुमुधि पण तेथी तेनो संवत्सर चाले वे. एक दहाडी ते विक्रमादित्य राजा हाथीपर बेसी मार्ग जता हता, तेवामां अमीनपर घेराएका : केटलाक चोखाना दाणा तेनी दृष्टिए पञ्या, तेयी हाथीपरथी तरीने ते चोखाना दाणान तेणे मस्तके धर्या. ते रखते थ- नाधिष्ठायिका लक्ष्मी देवीए प्रसन्न अइ प्रत्यक्ष श्रश्ने तेने कडं के, हे विक्रमादित्य राजा ! तमो मारी पासे वरदान मागो ? त्यारे लोकोपर अनुकंपावाला विक्रमराजाए तेपीने का के, हे खनी देवी ! तमो मने पq वरदान आपो के, या मालव देशमां कदी- पण अकाल पडे नहीं. त्यारे देवीए पण ते यरदान तेने श्राप्युं. अने तेथी आजदनसुधि पण मालवा देशमां काल पडतो नयी. कयुं के, दयायुक्त मन आरोग्यताने नजदीक करे वे, प्रशंसा चधारे , संसाररूपी समुथी तारे , श्रायुप्य विस्तारे , श- रीरने सुंदर करे , गोवनी वृद्धि करे , धनने वधारे , तथा चलनी पण वृद्धि करे वे. हवे चोया नचितदाननुं स्वरूप कहेवे. श्रवसर श्राव्ये ते योग्य परोणाने, देवगुरूना समागम व. खते, मंदिर चणावया समये, प्रतिमानी प्रतिष्ठा करावती बेलाए, वधामणी श्रापनारने, अथवा काव्य, कथा श्रादिक संनसाव नार उत्तम कविश्रादिकने दान शापवं, ते चितदान कहेवाय छे. हवे ते उचितदानपर कुंलकारनी कथा कहेठे. पाटलिपुत्र नामना नगरमा पंकमिय नामनो एक कुंजार यसतो हतो. पण ते कोश्क कारणे पाथी ते नगर तजीने वनमा जर एक मोटा तसावनी पासपर कुंपडी बांधीने रह्यो हतो. एक द. हाडो थपसी चालना घोडाथी संचाएसो नरवाहन राजा त्यां .

·उपदेशतरंगिणी. ३ए आधी चड्यो. ते राजा दुधा अने तृपाथी अत्यंत पीडित भयो हतो. तेने या फुलारे लोजन तथा शीतल पाणी धाप्याथी ते बहु सुशी भयो. थने तेथी राजाए तेनापर खुशी यश्न तेने न- गरमां स ज घj अन्य प्राप्यु, तया गरास पण थाप्यो. वसी कोर कपिनी कविताथी सुशी च तेने जे राजा श्रा- दिको दान थापे के, ते पण उचित दान कहेवाय. तेपर फया कहे . एक दहामो शक्तिसिंह राजानो मुंगराज नामनो पुत्र पोमा खेसावचा माटे यनमा गयो. त्यां तेने कोक गोपासे श्र- न्योकिनी कवितायी रंजन कर्यो. त्यारे राजाए तेने अपदान थाप्यु, तेथी फरीने तेथे घडपृक्ष प्रतेनी थन्योफियी रंजन कर्यो, त्यारे राजाए तने घेर पोसावीने तेने भोजनमाटे साड्यो. सथा तेनी थातीमां हीरा माणेक, मोती विगेरे थमूल्य परतु पीर- सीने तेने मंतुष्ट कर्यो. वसी सेवीज रीते सिद्धराज नृपतिए पोतानी गमा पुरया- माटे पोताना शरीरपरनो सर्व शृंगार श्रीपात पत्रिने धाप्यो रे. पक्षी तेवीज रीते जीर्ण गदनो राजा संगार एक दहाडो शिका. रमाटे यनमां गयो हतो, त्यां मार्ग पूफी जराची. तेणे एक पार• एने मार्ग पूज्याची तणे पक्रोधिपूर्वक कार्य फे, जीपदिमा नहीं करवी तेज गुफ मार्ग . ते सांजसी राजाए तुसी पर जीवित. पर्यंत जीपार्टिमानो त्याग करीने ते चारएने गरामधाप्यो. यही तेवीज रीते संनपुरमा शेटसाफ अनी साधुए त्यांना ययन राजाने पोतानी कविताधी सुशी करीने जनशासननी मनापना विस्तारी हती. प्रती एया ददाडो ग्यारे मिश्रसेन दियाफरनो जपनीमा भ. पेश महोत्सव घतो इतो, त्यारे पंदिसोरो तेनी सरपुरादि- कनी मरापूर्वक विरदारति पोसता हता. ते पस्ते शिपमा. दित्य राजा घोडा सापया माटे निकल्यो हतो. स्वारे ते राधाए ·४० . उपदेशतरंगिणी. आचार्यजीनी परीक्षामाटे मनश्री तेमने नमस्कार कर्यो, त्यारे आचार्यजीए तेने धर्मशाल श्राप्यो. त्यारे राजाए का के, त. मोए मने नमस्कार बिनाज धर्मलान केम आप्यो? त्यारे था. चार्यजीए कहुं के, हे नरें! प्रणाम मन वचन श्रने कायाची त्रण प्रकारे थाय ते. तेमांयी तमोए मने मानसिक प्रणाम कयों वे. त्यारे राजाए खुशी थज्ने श्राचार्यजीने पूज्यु के, आधर्मला- जनी श्राशिपथी थाय ? त्यारे श्राचार्यजीए कह्यु के, जे धर्मशाजनी आशिपथी महान हाथी, पवनना वेगने पण जी. तनारा घोमार्ड, रथो, लीलायुक्त स्त्री, चामरोयी शोनिती रा- ज्यलक्ष्मी विगेरे उत्तम वस्तु मले , एवा धर्मलाल तमोने जय श्रापो? वसी जो युनी आशिप श्रापवामां आये तो ते नारकीउने पण होय , घणा धनवानपणानी आशिप श्रा- पवामां आवे तो ते म्लेडोने पण होय , घणा पुत्रवाननी श्रा- शिप श्रापवामां आवे तो ते कुतराउने पण होय , माटे सर्व सुखने आपनारी तो धर्मलाजनीज भाशिष वेते सांजली वि- क्रमराजाए हाथीपरथी उतरी श्राचार्यजीने पंचांग प्रणाम कर्यो, तथा तेमने एक क्रोड सोनामोहोरो देवा मांडी. त्यारे श्राचा. र्यजीए कहूं के, मुंजीमहि वयं नैक्ष्य, शीर्ण वासोवसीमहि ॥ शयीमहि महीपीवे, कुर्वीमहि किमीश्वरैः ॥१॥ अर्थः- श्रमो तो शिक्षा मागीने जोजन करीए जीए, जीर्ण वस्त्रो पेहेरीए वीए, तया पृथ्वीतलपर शयन करीए जीए, माटे अमोने धनतुं शुं प्रयोजन ? एवी रीते या निस्पृही श्राचार्यजीए ते धनसीधु नहीं. त्यारे राजाए पण ते धने पावं सेवानी ना पाडयाथी श्राचार्यजीना- पदेशयी ते धन संघता प्रधान पुरुषोए जिनमंदिरोना जीर्णोधार ·उपदेशतरंगिणी. माटे धापर्यु. एवी रीते उचित दानपर विक्रमादित्य राजानी कया जाएवी. पसी तेज उचित दानपर विक्रमराजानी वीजी कथा कहे. एक दहामो विक्रमराजा वसंत शतुमा वनमां क्रीमा करवा गयो इतो. त्यां ते सुंदर फेखोना वृद्धोना मंझपमा सुवर्णनासिंहास- नपर तो इतो. ते यसते त्यांग्त्रीस जातना पाजित्रोथी मनोहर पात्रोर्नु नृत्य घरहुं तुं. एबी रीते त्यां ते अनेक प्रकारनां सांसारिक सुखोजोगरतोधको यारंवार नीचर्नु कान्य लणतोहतो. फचिघीणावेणुमवणरमणीमीतनणितिः फचिणि पतति विरुदालीमविरतिः ॥ सहर्ष हेपते फचिदपि हया दंतिनिवहाः नदति क्ष्मांतर्न प्रवरमपरं राज्यसदृशम ॥१॥ वीरीते संसारमुखमा निमा थला राजाने धर्माधिकारी मंत्रीए फg के, हे राजन् ! जो श्रा श्रारमाने संसाररूपी फेदखा- नामांधी श्रापणे ठोगावीएं नहीं तो पती, राज्य, धन, धान्य, धापषो, उत्तम जाति, पुख तथा उत्तम गुणो पए का फा- मना ? पती जोगोमां तो रोगोनो जय , मुसमांदयनोत्रय चे, धनने अनि आदिकनो नय , दासपणामां स्वामिनो नय , पुसमा खराब घाखनी सानो भपके, मानमा म्यानिनोनय , गुपोमते दुर्जननो जय , नारीरने यमनो नय , पण दे राजन् ! पराग्यने कोनो पर भय नधी. ते मानसी पैराग्य. पान् राजाए काएं के, अहो ! था धर्माधिकारिपयुफ पात कही. केमके, प्रमण करी रहेख ठे कुटिरूपी बसचरो जेमां, तथा केशोरूपी के पास मां, घने कोरूपी चे, बापतों जेमा, तथा स्फुरायमान नेत्रोरूपी ले कमहो जेमा एप था शरीररूपी ससायमांधी हमेशा तृपातुर एयो काय वायुप्यरूपी पालीने पी -- ·ध उपदेशतरंगिणी जाय . यती आ संसारमा श्रायुष्य तो जलना मोजांनीपेठे नंगुर , श्रने सक्ष्मीतो स्वमनी पेठे नश्वर ने, अने यौवन तो पादसांनीपेठे क्षणिक , माटे खरेखर था संसार वैराग्यरूपज वे. एवी रीते संसारनी असारता नावीने विक्रमराजाए ते धर्मा- धिकारीने पाठ क्रोड सोनामोहोरो नाम तरीके श्रापी. एवी रीते उचित दानपर अनेक दृष्टांतो के. हये पांचमा कीर्तिदान- स्वरूप कहे. पोतानां कुल, वंश, रूप, विद्या, गुण थादिकोना वर्णनमाटे जे जाट, घारण, गवैया, तथा मागण श्रादिकने जे दान देवू ते कीर्तिदान कदेवाय . ते कीर्तिदानपर विक्रमराजानी कया कहे. एक दहामो विक्रमराजा ज्यारे सजामा वेवेला हता, त्यारे ते- मने तृपा सागयाथी नीचेप्रमाणे काव्य जणीने पापी माग्यु. ख/ समानचित्तववधुतरं दीनार्थियछीतसं पुत्रालिंगनवत्तथा च मधुरं वासस्स संजपवन॥ एलोसीरसयंगचंदनलसाकर्पूरपासीमिलत- पाइन्युत्पतकेतकीसुरनितापानीयमानीयतामा थर्य:- समानीना मननीय स्वछ, दीनयाचकनी पेठे दसपुं, पुत्रालिंगननीपचे शीतक्ष, यातना यचननी मधुर, तया पाची, समिंग थने चंदनयी उनमायमान सया कपुरनी श्रे- गियी मखेडा गुवाय, कमल अने केतकीथी मनोहर पां पाणी खायो ? ॥१॥ त्यार मंत्रि मुवर्षना कचोखामा रातामाटे जा खायो. स्यारे पाम बया कीश्वरे नी प्रमाणे काव्य को. पत्रांनोजे सरम्पत्यधिसति सदा शोण एवापरग्ने याहः कास्ययीयरगतिकरणपटुदंदिणस्ने समुः।।

·उपदेशतरंगिणी.
४३
पादिन्यः पार्श्वमेताः कथमपि नपतो नेय मुंत्यजत्रं
स्वऽतर्मानसेऽस्मिन् किमवनिपते तेयुपानानिलापः
एची रीतना फीना काव्यन मानतीने गुष्टमान अपना वि.
मरागाए. पांडाराजापामेथी दंग तरीके यायेसी गर्य यानुई
रोन इनाममा थापी. ते भेट याप्रमाणे हनी. श्राप मोर मोना
मोहोरो, प्राणु मोतीना पारो, पचाग साधी, सागर
योगा, तथा घारगो नाटको तेमा हता.
यसी पाण तेज पीति दानपर विक्रमरागानी पीजी कथा बने.
एफ दहामो विक्रम रागानी घोषण पत्रो धोन नमने का.
पया पायी, स्यारे से पत्रोमा नगु किंचित् मेल पाकी छोटी-
पाश्री राजाए नेपीने सेनुं पारण पूर्ण रयारे ने महा पर पो.
यणे कर के, ६ राजन् ! था पर्षापास गयो गो मारना
दापी नदीकिनारापर प्राधीने गटठी यपी र का..
सेथी दानदीन पाणी म्याय अतुं नयी. घायणना पचनी
गुती थाने विममरामाए रे पखो तथा एक. भोर, गोगामी.
दोरो तपीन नाम थापी.
एक दामोधी मिजसन दियाकर विदा पाता RE.
पायनीमा पधार्या. यारे संघ एमाग अपने प्राचार्यजी
करी, भगवन् ! श्राप जो विनगरामांग पराबरीने, श्री.
पार नगरमा प्रामणो जिनमंदिर पापया मधी सापा
पांधी बाकाय त जो थाप की पापी, मोथापती विसर
मापजन पदयाय. में पानी मिसेनगीचा नवीन in
रपीन राजदरबारगो गया. भागीदारने गुपंधी रामापास
नीप्रमाणे सोकमाणाव्यो.
दिहिरेकोऽग्नि, पारितो परिनिति ॥
हनन्यस्तारोको, पागातु गातु ॥ १॥

·उपदेशतरंगिणी. अर्थः- आपने मसवानी चावालो कोश्क निकु चार श्लोको हाथमां सेश्ने अटकाव्याथी वारण नो, ते श्रावे के चाट्यो जाय ? त्यारे राजाए कह्यु के,तेने दश लाख सोना मोहोरो थापो? थने तेनी श्वा होय तो सुखेथी नहीं थावे, अने जो तेनीवा न होय तो ते सुखेथी जाय. त्यारे सिम्धसेनजीए बडीदारने कडं के, मारे सोनामोहोरोनो खप नश्री, एम कही से राजस- मामां गया. त्या विक्रमराजा पूर्व सन्मुख सिंहासनपर येग हता. तेने जोश्थाचार्यजीए नीचे प्रमाणे एक श्लोक कह्यो. अपूर्वेयं धनुर्विद्या, अवता शिक्षिता कुतः मार्गणोधः समभ्येति, गुणो याति दिगंतरम ॥१॥ अर्थः- हे राजन् । भावी श्रपूर्व धनुर्विद्या तमो क्यांची शीख्या ? फेमके, तमारा माणोनो समूह (पहे-याचकोनो स. मुह) नजीक थाये वे, थने दोरी (पक्षे-तमारा गुणो) उत्तरा दिशांतरमा जाय !! ॥१॥ ते मांजती राजा पूर्व सन्मुख सिंहासन जोडीने दक्षिणतरफ चंवा स्यार थापायजीए नीचे प्रमाणे बीजो भ्लोक कायो. सर्वदा सर्यदोऽसीति, मिथ्या संस्तूपसे युफैः ।। नारपो सेन्निर पृष्ठं, न यक्षः परयोपितः ॥२॥ अय-हे राजन् ! हमेशां समी "गर्य यस्तु यापनारा गे एवी रीने मिनी समारी फोकट स्तुति कर के, केम शत्रुर स. मारी पावन मंत्री शफता नथी, तेम परखी तमारा यलम्य. एन मंत्री शक्ती नयी. ॥ २॥ मांनवीन विक्रमाला पधिम दिशातरफ येग. स्यार था. मातीनीधेप्रमाणे श्रीजी मोकवयो.

·उपदेशतरंगिणी. ४५ पाहते तव निःस्वाने, स्फुटितं रिपुढपटेः॥ गलिते तत्मियानेत्रे, राजश्चित्रमिदं महत् ॥३॥ अर्थः-हे राजन् ! तमारं निसान धागते ते शत्रुटना ह- दयरूपी पमा फूटी गया, पण जस तो तेनी स्त्रीना ने- त्रोमांधी निकयु ! ए मोटुं श्राश्चर्य !॥ ३ ॥ ते सानसीने विक्रमराजा उत्तरतरफ वेग. त्यारे थाचार्य- जीए नीचेप्रमाणे चोथो श्लोक कहो. सरस्वती स्मिता धक्ने, लक्ष्मीः करसरोरुहे ॥ कीर्तिः किं कुपिता राजन, येन देशांतरं गता ॥४॥ हे राजन् ! सरस्वती तो तमारा मुखमा वेवेसी , थने ख- धनी तो तमारा हस्तकमलमा येवेसी ने, त्यारे तमारी कीर्ति सुं (शोक्यपणाना) यथी कोप पामी ! के जे ते देशांतरमां पाखी गश्रे. ॥ ४॥ एवी रीते चोथो म्लोक सांजलीने विक्रमराजाए सिंहासनथी उतरीने श्राचार्यजीने नमस्कार कर्यो भने कई के हे लगवान! में थापने चारे दिशान राज्य पापी दीधुं वे. त्यारे श्राचार्य- जीए कई के, हे राजन्! थमो निस्पृही मुनि राग्यने रोक- रीखें! एम कही श्राचार्यजीए पोतानो मुनिव्यवहार तेमने कदी संनसाव्यो वेवटे राजाए पणी खेंच करी पण वाचार्य- जीए कई पण यस्तु खीधी नहीं. पची विक्रमराजा स्यारधी जैन- धर्मी घर शुद्ध प्रावकपणुं पासया खाग्या, तथा हमेशां सिद्ध- सेनदिवाकरना चरणो सेवीने तेणे शधुंजयादिक तीघोंनो छ- धार कर्यों, तथा ओंकारादिक शेहेरोमां जिनमंदिरो धान्या. एवी रीते कीर्तिदानपर विक्रमादित्य राजानी कथा जाणवी. यसी एचीज रीते जोजराजाए पए पोतानी कीर्तिमाटे का. .

·४६ उपदेशतरंगिणी विदास, वररुचि, मयूर, तथा वाण श्रादिक कविने सेंकडो । गमे गाम थादिकनुं दान थाप्युं . यसी ते कीर्तिदानपर नोजराजा श्रने धनपाल कविनी कथा कहे. सर्वदेव प्राणनो पुत्रधनपाख पोतानाजाइ शोजनाचार्ये करेक्षा उपदेशयी प्रतिबोध पामीने परम जैनी भयो हतो. एक दहामो जोजराजा ज्यारे शिकारे जतो इतो, त्यारे तेणे वक्षात्कारे धन- पास पंडितने साये सीधो. पनी त्यां पोताना वाणथी एक हरि. पने मार्याधी ते हरिण पृथ्वीपर पडीने पोतानी पुंचमी फफडा- यया वाग्गुं. त्यारे जोजराजाए धनपास कविन तेनुं कारणं पू . त्यारे कवीश्वरे कां फे, हे राजन् ! ते हरिण पुंगडी फफडा पीने एम सूचये के, रसातलं यातु तदन पौरुषे उनीतिरेपा धरणीतानां । निहन्यते यतिनापि उर्वलो दहा महाकटमराजकं जगत ॥१॥ थः-- रामानुं ते पारप रमातक्षमा मा तेम या से. देनी पुनीति कमक, पळयान माणग पाए पुर्वसने जे इथे , दयी थर!! था जगत् तो रागादिनान सागे ॥१॥ पद पदे संति पटा रणोद्यता, न तेषु हिंसारम एप पूर्यते । धिनीशं ते नृपते कुविक्रमः, कृपायये यः कृपणे मृगे मयि ॥२॥ सयपत्री था जगतमांपगसे पागुनदीरमामांगार परवा के पर नईना दिंगारम पानी गयी। माटे - ·. TRIPान पर एमा माn. गमगात पगमन पिणा. arrincपि हि मी, मापनि एणनामा !! एमाल: गंदेवा, पंत पापः पायम ॥३॥ Wri संगाली मा पनि पानोरी मार गुणन करणारा एया या पका- पारे । मादी नानी पाली मानतीन नोजराज मनमा जग पार पी सीमा पालना से राजा पोते पना. हा कामामे प्रायो, गमा से ससा पनि फरपाने पपास पाचीपरने पर पारे धनपाले पारक, पा एटायमिपतो परदागशाला, मत्स्यादयो रसपतीमगुला सदैव ॥ पापाणि यम यासारसचमपाकाः, पुण्य फियरुपति तप पयं न पिनः ॥२॥ :- স্যান্নাবনা বিশ্বাসের গাধাকে ধনাঞ্জা ने पर रयां मरयादिवरूप रमोर हमेशा सयार दोय , तमा मायगड, मारण, पक्रयाक चादिका पक्षियतिषित याय , माटे था तताप यांधयाथी फेटयुंक पुष्य घाय रथमो भाषी करावा नथी.॥१॥ त मानसीने पर जोजराना तो मनमां गुस्मे घयो. पनी रोट नगरमां यायायाद स्यां यशमंगपमा होमयामाटे पांधता पफरानी घूमो मांनाडीने राजाए धनपास पंमिनने पाएं फे, या पपारी यो १ स्यारे धनपासे कां के ते एम पद के.

·४८ उपदेशतरंगिणी. माई स्वर्गफलोपनोगतृपितो नाभ्यर्थितस्तं मया संतुष्टस्तृणन्नदणेन सततं साधो न युक्तं तव ॥ स्वर्ग यांति यदि त्वया विनिहता यागे ध्रुवं माणिनो यझं किं न करोषि मातृपितृन्निः पुत्रैस्तथा वांधवैः॥१॥ श्रर्थ-हे राजन् ! मने स्वर्गफलना उपजोगनी तृष्णानश्री, तेम में तमारी पासे कई याचना करीनयी तेम हुँ तृणलक्षणथी संतुष्ट अयो वं. माटे तमारे मने मारवो उचित नथी, वली कदाच तमाए य- झमां मारेला प्राणी जो स्वर्गमां जता होय, तो तमो तमारा मातपिता तथा पुत्रो थने बांधवोनो यज्ञ केम करता नयी १ ते सांजली क्रोधायमान थएला नोजराजाए धनपालनी श्रांखो कहाडी लेवाने श्वयु. धनपाल पंमिते पण चेष्टायी रा- जानो ते विचार जाणी लीधो. पछी चालतां थकां ज्यारे ते द- रवाजामां श्राव्या, त्यारे कोक डोशीने मस्तक धुणावती तेर्जए दी, तथा तेनीपासे एक मुग्ध गेकरी पण उनी हती. ते जोर राजाए धनपालने तेनुं कारण पू . त्यारे धनपाल कविए का के, हे स्वामी श्रामोशीने ते मुग्धवालिका नीचेप्रमाणे पूरे , थने तेनो ते मोशी निषेध कर के. किं नंदी किं मुरारिः किमुत सुरपतिः किं जलः किं कुबेरः किं या विद्याधरोऽसौ किम रतिरमणः किं विधुः किं विधाता ॥ नायं नायं न चायं न खलु न हि न वा नापि नासौ न चैप क्रीडां कर्तुं प्रवृत्तः स्वयमिह दिहले भूपतिन्नौजदेयः॥१॥ . --- ·उपदेशतरंगिणी. पए श्रर्थः-शुं श्रा महादेव ? के विष्णु ! के के नल ? के कुबेर ? के कोई विद्याधर ? के कामदेव । के चंड ? के ब्रह्मा ने ? त्यारे ते मोशीए कई के, अरे मुग्धे सखि! तेठमांथी ते कोश्पण नथी था तोजोजराजा पोते क्रीमा करवाने जाय . ते सांगती जोजराजाए का के, हे कवीश्वर! मने विष्णु श्रादिकनी उपमा शारीते घटी शके ? त्यार धनपास कवी- श्वरे कडं के, हे राजन् ! सांगतो. अभ्युकृता वसुमती दलितं रिपूर:- फोडीकृता वलवता बलिराजलक्ष्मीः॥ एकत्र जन्मनि कृतं तदनेन यूना, जन्मत्रये यदकरोत्पुरुषः पुराणः ॥ ९ ॥ थर्थ-पखवान एवा तमोए एकज जन्ममा पृथ्वीने उधरी, शत्रुठने दया ,तथा (वसिराजनी) बखयान राजानी खसी- ने वश करी नेथने विष्णुए तो त्रण जन्ममाते प्रणे कार्यो को . ते सांगली तुष्टमान थएटा नोज राजाए कवीश्वाने फडं के, हे कविराज ! तमो कंई पण घरदान मागो ? स्यारे धनपाले काएं के, जो एम ने तो मने (मारी) यांखो थापो त्यारे राजाए कई के, ते शांखो तो प्रथमयीज तमारीपासे वे. त्यारे कवीश्वरे कई के ते श्रांखो , पण नहीं होपासरखी हती, फेमके, श्रापे मनयी ते से सेवानीज श्छा फरी हती. त्यारे राजाए कई के, तमोए ते शारीते जाण्यु? त्यारे कविराजे कां के, आकारैरिंगितर्गत्या, चेष्टया भापणेन च । नेत्रवनविकारेश्च, सक्ष्यतेऽतर्गतं मनः ॥१॥ श्राकार, इंगित, गति, पेष्टा, पचन, थने नेत्र तथा मुसना विकारधी माणीउन अंतरंग मन जपाय ॥१॥ V ·ए० उपदेशतरंगिणी. ते सांजली राजाए कह्यु के, है कविराज! तमो शांत पाई में तमोने ते तमारां चतुः थाप्यां. इत्यादि जोजराजाए घर कीर्तिदानो श्राप्यां . पली तेज कीर्तिदानपर मिधराज राजानी कया कहे. एक दहाडो सिधराज ग्रीष्मऋतुमां, क्रीमा करवामाटे वनम गया हता. त्यां मार्गमां रामचं नामना साधु तेमने मझ्या. त्य ते राजाए तेमने पृग्युं के, ग्रीष्म ऋतुमां दिवसो लांवा केम हो ? त्यारे रामचंने कह्यु के, देव श्रीगिरिउर्गमस नवतो दिग्जैत्रयात्रोत्सवे धावचीरनुरंगनिष्ठुरखुरकुएणदमामंडलात् ॥ वातोबूतरजोमिलन्सुरसरित्संजातपंकस्सली- दूर्वाचुंबनचंचुरा रविहयास्तेनातिवृद्धदिनम् ॥१॥ अर्थ- हे गिरिपुर्गने जीतनारा राजन् ! तमारा दिग्विजय F मये दोडता एया सुनटोना घोडाउनी जग्र खरीना घातथ खोदाएली पृथ्वीपरथी पवने करीने उडेली रजथी आकाशगं गामां कादवं थयो, भने तेथी तेमां उगेली धोकडने खाधान सालचथी सूर्यना घोडा थोनी गया ये, अने तेथी दिवस मोटा थया के. ते सांगती तुष्टमान थएला सिझराजे तेमने "कविकट्टारम धनुं" विरुद थाप्यु. एवी रीते सिधराजे पण श्रीपाल श्रादिव कविउँने पणुं कीर्तिदान थाप्युं . यसी तेज कीर्तिदानपर कुमारपाल राजानी, कथा कहे. एक दहाडो कुमारपास राजाए सपाद सक्षना राजाथर्ण- धिपपर घडाई करी ते वसते तेना सामंतोए गुप्त रीते तेनी हांसी करीक, थरे! था यणिकनी पेठे जैनधर्म पासनारोगे, तो हिं सायी डरीने शगुने शीरीते जीती शकशे ? ते धात राजाना क- . .

·उपदेशतरंगिणी. पर श्राववाथी ते सामंतोने पोतार्नु वक्ष देखाडवा माटे फुमार- पासे मार्गमा पमेसी एक श्राखी सोपारीनी गुणीने पोताना ना. खांवती उचकी सीधी, तथा एक धोवीना सात कमायां के, जे एक बीजापरसाथे पडेसां इतां, तेने जातांयी वींधी नांख्यां. ते समये आवजह कपिएं समयोचित राजानी प्रशंसा करवाथी कुमारपाले तेने दरेक अक्षरमते घोडा थाप्या. पत्री थर्णराजाए केटलुंक अन्य थापीने फुमारपासना केट- साक सामंतोने ज्यारे पोताना पक्षमा सीधा त्यारे कुमारपास शोकातुर थयो, त्यारे एक पारणे तेने कएं के, कुमारपाल मम चिंत करेइ, चिंति किंपि न हो। जिणे तुज राज समप्पिन, चिंत करेसिश सोइ ॥१॥ पत्री ज्यारे फुमारपालनो जय थयो त्यारे कविए कई के, जीयाधिरं कीर्तिलतालवाल, कुमारपाल क्षितिपास नास्वान ॥ यस्य प्रतापो हि बनेऽप्यरीणां, स्वेदोदविंदून्नधिकांधकार ॥१॥ अर्थ- हे कीर्तिरूपी येसडीना फ्यारासमान थने सूर्यसरखा धुम्मारपास राजा तमो पणा कासमुधी जय पामो ? फेजे पुमा- रपाखराजाना प्रतापे यनमा रहेसा शत्रुठने पण थधिक पसी- नाना विंड करेखा ॥१॥ पिहारं कुर्यता घेरि-वनिताकुचमंडलम् ॥ महीमंडसमुदंड-विहारं येन निर्ममे ॥२॥ अर्थ-पसी जे कुमारपास राजाए पृथ्वीपर विहार करतां घका शानी स्त्रीउना सनममखने हारोवियानुं फयु जे. ॥२॥ श्यादि तेनी प्रशंसाना थनेक फाप्यो कपिए कलां, तेथी पुमारपालराजाए तेने पाणुंज कीर्तिदान थापे{ .

·.. ५२ उपदेशतरंगिएी.. वली एवीज रीते कुमारपाल राजा एक दहामो पोताना गुरु श्री हेमचंत्राचार्यनीसाथे शर्बुजयपर जई चैत्यनां दर्शन करता हता, ते वखते हेमचंधजीए तेमनो डाबो हाय काट्यो हतो, ते जोइ कपर्दि कविए का के, श्रीचौलुक्य स दक्षिास्तवकरः पूर्व समासवित- माणिमाणविघातपातकसखः शुधो जिनेंजार्चनात् ।। वामोऽप्येप तथैव पातकसखः शुक्षि कथं मामूयात न स्पृश्येत करेण चेद्यतिपतिः श्रीहेमचंः मन्नुः ॥२॥ अर्थ- हे चालुक्यवंशना राजा कुमारपाल ! पूर्वे करेली प्रा- पीहिंसाथी पापिष्ट थएलो तमारो जमणो हाथ तो श्री. जिने- श्वर प्रनुनी पूजाथी शुद्ध थएलो के थने तेवीज रीते तमारो डाबो हाथ पण के जे पापिष्ट हतो, तेने जो था महान आचार्य श्री हेमचंघजीए स्पर्श कर्यो नहोत, तो ते पण शुद्ध क्याथी थात? ते सांजसी कुमारपालराजाए कपर्दि कविने घणुं अन्य आपी संतुष्ट कर्यो. पसी तेज कीर्तिदानपर विशलदेवराजानी कथा कहे. एक ददामो विशलदेवराजाए जोजन कर्यावाद हाथमां एक तृण सेश्ने थरिसिंह नामना कविने कां के, तमो था तृणन य- न करो? अने तेमां जो तमो चमत्कारिक नंगीथी वर्णन करशो, तो तमोने हुँ बेवडो गराम थापीश, थने तेम' जो नहीं याय, तो तमारो जे गरास चे, ते पण थांचकी पेश्श. ते सां- नाही कविराजे कयु के, । हारोऽब्धिः शिखिनोमसा विपमयं श्वनं क्षयीचर्मुधा माहुसत्र सुधामियं तु दनुजस्लत्रय सीनातॄणे ॥ . 4 ·ए -- स्परगिरी. पीपमो गया पदानासा पदासोनिजे देव पायरपातकालमुपतो नियांति जातिपिपाम ॥२॥ गली मना पकास्मि यानिने मांगी रिसासदेवरा पाए कविगतने पालो गगन प्राप्यो. पही जरासंधानपर उदयनिंद गजानी माया कदे. एक दामों योगिनी नामना नगरथी बसानुदिन नामने पामार मोठं सरफर ने गुजगतपर पटरी श्रान्या, तया दानाचार से पानी पस्यो त्यारे गोपनिग्निा राजा उद पमिद पोगान सरफर सेऽने नेनापर मरो कर्यो; तथा ते याद भारना सःकरने एरापीने तेनो मपलो अमवाय पोत सुंटी सीधे समा एपी ने जय पामीने ग्यारे ते नगरमा प्रवेश करती हत स्वारे एक पारी तेने एक, मुंदरसरिममुररंदतलि, जसपिपत्रं पयणेटिं। उदपनरिंददि कट्टी, ती नारीनपणेहिं ॥१॥ एवीरीतनी पारऐ पादती गायाने मानतीने तुष्टमान घ- एता उदयगिंदाजाए ते धारएने पोताने सुटमा मखेतो सर्व यसपार थापीदीपो. एवी रीते पाईराजा, सनराज, नीम, थामराजा थादिक रा- जाना कीर्तिदानना प्रबंधो पाणी खेया. हर मंत्रि, प्रधान, प्यापारि थादिवाना कीर्तिदान- स्वरूप कहे . तेमा प्रथम थायदेय मंत्रिनी कथा फह- एक दहाटो गुजरातना राजा फुमारपाखे कोई दिना मुखया पॉकएना राजा मलिकार्जुननी प्रशंसा सानसी. तेथी तेने क्रोध पम्पो, थने तेटवामाटे तेऐ पोताना मंत्रि वाघदेवने तेने जी- नवामाटे रसवान सस्करसहित स्यां मोकयो. त्यां खडामा ·. ५४ उपदेशतरंगिणी.. ते श्रावदेव मंत्रिए मल्लिकार्जुनने मार्यो, तथा त्यां रहेता मात्री- मारोनी थाजीविकानो बंदोबस्त करावीने तेपासेनी त्रणसोजा. लोने वाली नाखी. तथा ते देशमां सर्व जगोए कुमारपासनी आशा वर्तावी. पळी त्यांथी पाग वलतां सोपारक नगरमां जी. वंत स्वामी तथा श्री युगादि प्रनुना मंदिरमा तेणे अचाइ महो- त्सव कर्यो, तथा त्यांधी मेलवेली थमूट्य वस्तु खेड्ने तुरत पाटणमा श्राव्यो, अने सर्व वस्तु तेणे कुमारपालराजाने सौंपी. ते जोई तुष्टमान यएला राजाए ते श्राधदेवने “राजपिताम- हनें" विरुद थाप्यु, तथा तेनीसाथे एक कोड सोना मोहोरो, त्रण सोनाना कसशो, अने चोवीस उत्तम घोडा पण श्राप्या. त्यारे श्रावदेवे ते त्रण कलशोने नृगुकवादिकमां जिनमंदिरोपर घडावयामाटे राख्या, थने याकीन राजाए श्रापेवं व्य तथा पोताना घरमा रहेमु अव्य पण तेणे नाट चारण आदिकोने थापी दीधैं. ते जोई राजाने पी थई, त्यारे वाघदेवे कां के, हे स्वामी' थाप तो यार गामना स्वामी एया विनुवनपासना पुत्र गे, थने हुँ तो तमो के जे श्रदार देशोना राजा , तेनो पुत्र इं, मारे थधिक दान केम न था? ते सांजली कुमारपास- राजा संतुष्ट श्रया. यसी तेश्रामदेव मंत्रिए जरुचमां श्री मुनि- मुग्रतस्यामिना मंदिरमा थारति उतारतीयसते पणुं प्रव्य या. घक खौकोने थाप्युं हर्नु. कां ने फे, धाविंशम्मक्षदा नृगुपुरवसतेः सुमतस्साईतोऽने कुर्वन्मांगल्यदीपं स सुरनरवरयेणिनिःस्तूयमानः॥ यो ज्दादयिमजस्य मिजगदधिपतेः समुणोत्कीर्तनाया म श्रीमानाम्रदेयो जगति विजयतां दानवीरामयामी र • अयं- नाचमा श्रीमुनिमुनतम्यामितीमागे मंगल दीस- रना यां, देयों ने उत्तम मनुष्योनी अंगिया स्तुति करा: . ..

·. . . उपदेशतरंगिणी. एसा जे श्री श्रावदेव मंत्रीए, त्रिलोकना स्वामिना गुणोत्कीर्तन • करनार नोजक श्रादिकोने वत्रीस साख सोनामोहोरो श्रापीछे, एवा महा दानेश्वरी श्रीवाघदेव मंत्री जगतमां जय पामो? चली ज्यारे ते मंत्रीश्वरे जरुचमां जिनमंदिरनो प्रतिष्ठामहो- सय कर्यो त्यारे तेनी उदारतां जोई चकित यएसा हेमचंज्ञा- चार्यजीए पए कमु के, किं कृतेन न यत्र वं यत्र वं, किमसी कलिः॥ कलौ चेभवतो जन्म, कलिरस्तु कृतेन किम ।। १ ।। ते सांनती एक लाख अने पत्रीस हजार मोनामोहोरोतुं श्री हेमचंशचार्यपर खंगन करीने थाम्रदेचे ते सर्व अन्य याच. कोने चहेंची थाप्यु. एवी रीते किर्तिदानपर कुमारपासराजाना महामंत्री श्राय- देवनी (थंबडदेवनी ) कथा फही. हवे तेज कीर्तिदानपर विमलशाहनी कथा कहे . बिमसशाह शाहुकारे ज्यारे यात्रु पर्वतपर जिनमंदिरो बांधवानो प्रारत कर्यो, तेममये ते मिनो अधिष्ठाता बासिनाह तेमने अंतराय करया साग्यो, तथा मदिरा थने मांसना निवेदनी या- चना फरवा साग्यो; त्यारे विमलशाहे ऑविकादेवीना थाराध. नथी तेने वश कर्यो, थने तेथी ते फक्त घडांना निवेदधीज खुशी थयो. पछी ते विमलशा शेने जिनमंदिर पूरुं कर्यायाद थत्यंत न. किधी संपनी सेवा करी तथा निशुक सोकोने एवा तो संतुष्ट कर्या फे, हजुमुधि पए " विमखश्रीमुपनात" एची रीतनी खो- कवाणी पासी थाये थने याचा विगेरे पोताना' यजमानने ते पचन कहीने घाशीर्याद थापे ते. ते घाशीर्वाद पंचननो थर्थ एयो वे फे, जेम विमलशाह शेउ थने तनी सी श्रीदेवीनो ·५६. उपदेशतरंगिणी. मनात उगतो हतो, तेवो प्रनात तमारो पण उगो वली एक पारणे विमसशाह शेवनी प्रशंसा करी के, मंडीमुरकीर करश, मिल्हीअमंसग्गाह ॥ . विमलाहिं खंडळंकट्ठीगं, नकज वालिनाह ॥१॥ ते मांजसी विमलशाह शेने ते चारणने एक लाख सोनामो- होरो थापी हती. एवी रीते विमलशाह शेउना कीर्तिदाननी कथा जाणवी. वही तेज कीर्तिदानपर वस्तुपांखनी कया कहे ते. वस्तुपास मंत्री दर वर्षे त्रणवार चतुर्विध संघनी पूजा करता हता; श्रने अत्यंत दान थापता हता. एक दहाडो कोश्क दरिषी मागणे तेमने विनंति करी के, हे देव! तमो तो कपनीफेरे सर्य सोकोनी शाई पूरो गे, तो एक दिवस मारा तरफ पप रष्टि फरो के, जेथी मारी दरिजताने तो हुँ जलांजखिज देवं. ते सांनती मंत्रिए पोताना माणसोने कहां के, अरे! आने कंक परा थापो? त्यारे मापसोए कहां के, यत्रो बांधवानी एक साटी चादर यही हाजर वे. त्यारे मंत्रिए जरा हसीने कार्य के, से थाणे? पत्री ते चादर सेने ग्रामणे कहां के, क्रचित्सूत्रं क्यचिलं, कार्पासास्थि पचित कचित् ॥ देय त्वदरिनारीणां, कुटीतुस्या पटी मम ॥१॥ श्रयं था यसमा तो कोक जगोए मुतर, तो कोक जगोए घुबडां, तो क्यांक क्यांक तो यही कपागीया पण यालगता थे, माटे हे देव! था मार्ग या तो थापना शनीपुटी सरगुंडे. ॥१॥ ने मांनाडी जगहमीन मंत्रीधर फकीन से सांगk वंसनेमांनाडीने वाला ता य ने सांकरी परीने बोली गयो नयी मुटमान थपडा मंत्रीची सेने गारगो गा. नानांदोगे यानी. .

·उपदेशतरंगिणी एक दास पस्नुपातमत्री यात्रा पसते गरड श्राचार्यजीने पादपा माटे श्राम्या त्यारे श्राचार्यजी जरा ध्यानमा हता. त्यारे मंत्रीपर पाएं के, हे लगान था गमयं श्राप निक्षमा फेम त्यारे यापार्यजी का फे, ई कं निजमा नथी, पए समुभमां रदेवासी श्रने विष्णु पातो कर ले, ते सांगई वं. त्यारे मंत्री- परे पुष्प फे, ते गं पातो फरे । त्यारे वाचार्यजीए फयु फे, सदिन प्रेयसि केयमारशितिति पैकूचकुंवोऽसि किम् ।। नो जानासि पिनुपिनाशमसमं संपोयित:पांसुन्निः माजीजी गतीर एव पितांनोधिधिरं नंदतात, संपेशो सलितापतिर्जिनपतेःसानांयुकुल्यां सृजन र तेमांनी मंत्रीपर तेमना मानमाटे सुवर्णन सिंहासन रवान्यु. एक दाटो पाखड साधुए पस्तुपासनी प्रशंसा फरी के, गौरी रागपती त्वयि त्यपि वृपो वादरस्त्वं पुन- 'त्या त्वं च समुखसमुणगणः किं वा बहु महे श्रीमंत्रीवर नूनमीधरकलायुक्तस ते गुज्यते पालें चिरमुशरचयितुत्पत्तोऽपरः कः क्षमः ३ ते सांगली मंत्रीश्वर मर्नु पादोपवेशन फयु. एक दहाडो तेजपासमंत्री गुफा (रुप) नामना नग- रमां पधार्या. त्यार मुनिमुप्रतस्वामिना चत्यमा रहेता थाचार्यो- ए तेमने कार्य के, हे मंत्रीश्वर! एक संदेशो हुँ तमोने कहुँ ते मां- जो त्यारे मंत्रीश्वर दाय जोडीने कई के, हे जगवन् । थाप फरमायो? त्यार थापार्यजीए फाएं के,भाजे पारसी रात्रिए मने एक पूध स्त्रीए थाचीन कएं के, तेजापाक्षकृपासुधुर्यविमलमाग्पटापंशध्वज श्रीमन्नंबडकीतिर पदति त्यासंमुख मन्मुखाता ८

·उपदेशतरंगिणी.
भाजन्मावधि वंशयष्टिकलिताघ्रांतामेकाकिनी
वृधा संप्रति पुण्यपुंजन्नवतः सौवर्णदंडस्पृहा॥१॥
ते सांजली तेजपात मंत्रीश्वरे जिनमंदिरोपर वहोतेर सोनाना
कलशो अने दंडो घडाव्या. तथा दश हजार सोनामोहोरोनें
श्राचार्यजीने खंगणुं फयु.
वती एक दहाडो यस्तुपासमंत्री श@जय पर्वतपर सर्व संघनी
समक्ष श्री युगादीश प्रनुनी थारति उतारता इता ते वसते या-
चको दान सेवामाटे उपरा उपर पड़ता हता. ते वसते सोमेश्वर
कविए कई के,
श्यासिकिसमुनते सुरगणे कल्पमः स्पीयते
पाताले परमानन्नोजनजने कष्टं प्रपष्टो वलिः ॥
नीरागानगमन मुनीन्सुरनपश्चिंतामणिःफाप्यगात
तरमार्थिकदर्थनां च सहताश्रीवस्तुपालःक्षिती?
अधी-कपदी तो शामिदियासा देयोपासे गया, अने
महादानधरी बसिराना पातासगां गया, कामधेनु नीरागी
निपाम गई, अंने चिंतामणिरत तो कोपा जाणे क्यायें
पाणुगमार्ट इयं ना था गृधीपर यायकोनी पीडा तो यरतु.
पास मदन करवी वाकी रही.
न मानसी मंत्रीधर गोमेश्वर कविराजने एक पगार मोना•
माहोगे याी. स्यार फरीने मोमर कर के,
के निधाय यमुधातले धनं, यग्नुपालन यमालयं गता
तु नंदमिनिपंगपतिद,दिक्षुधापतिजने दुधापति
श्रयं गानुपातमधी! या पृषीपा ने चोरी यगर्ग
माना गया नयी ! पा गगीता में धनतामा दी.
रसायमा धातु' मागमनं श्रापता याथानंद पामो .॥१॥

·उपदेशतरंगिणी.
एए
तेसांजसी मंत्रीश्वरे फरीनेतेने एक हजार सोनामोहोरो थापी.
वती ते समये शरिसिंह कविराजे को के,
श्रीपासांवुजमाननं परिणतं पंचांगुलिछद्मतो
जग्मुर्दक्षिणपंचशाखमयतां पंचापि देवघुमाः॥
वांगपूरणकारणं मणयिनां जिव चिंतामणि-
जर्जाता यस्स किमस्य शस्यमपरं श्रीवस्तुपालस्पन
अर्थ-जे वस्तुपासनू मुख तो सनीने निवास करयाने क.
मस सरखं है, तथा हाथमा रहेसी पांचे बांगलीना मिपथी
पांचे जातिनां फहपवृक्षो तो जेने स्वाधीन थएखां ने, तेम लो.
कोनांवांचितोने पूरनारी जेनी जिह्वा तो चिंतामणिरलसमान है,
माटे एवीरीते श्रीवस्तुपासमंत्रीनुं चीजुंपण सुप्रशंसयालायक नयी?
ते सांजली मंत्रीश्वरे तेने ये हजार सोनामोहोरो थापी.
एक दहाडो धीरधवस राजाए तुष्टमान घस्ने वस्तुपास मंत्रीने
दश साख सोनामोहोरो इनाममा थापी; पण ते सपसी सोना-
मोहोरो तेणे घेर पहोंचतां पेहेसांज मार्गमां याचकोने थापी
दीधी. त्यारे को कविए कई के,
श्रीमति दृष्ट्वा हिजराजमेकं,
पद्मानि संकोचमयामुवंति ॥
समागतेऽपि हिजराजलदो,
सदा विकाशी तय पाणिपद्मम् ॥१॥
थर्थ-सदनीयान एयां कमलो एफज दिजराजने फदेतां पं-
घने जोड्ने संकोचाइजाय , पण हे मंत्रीश्वर ! खाखो शिवराज
(मामणो)श्रावते उते पण तमारं हलकमस तो हमेशां प्रफुति-
तज रहे !!॥१॥

·v ६० उपदेशतरंगिणी. एवी रीतनी पोतानी स्तुति सांजलीने वस्तुपात मंत्री सजायी नीचुं जोवा साग्या ते जोइ नाना नामना कविए का के, एकस्वं नुवनोपकारकइति श्रुत्या सतां जल्पित लडानम्रशिरा धरातलमिदं यहादसे वेनि तात् ॥ वाग्देवीवदनारविंदतिलकत्रीवस्तुपाल ध्रुवं पातालालिमुद्दिधीर्घरसकृन्मार्ग जवान मार्गसि॥१॥ अर्थ- " तुं एकज जगतनो उपकारी " एवी सझनोनी वाणी सांजलीने खजायी मस्तक नमावीने जे तमो नीचे जुई गे तेनुं कारण इं जाणुं ; हे सरस्वतीना मुखपर तिलकसमान एवा वस्तुपाल मंत्री ! खरेखरतमो पाताखमांयी बलिराजाने खेंची कहाडवानी श्वाथी मार्गने शोधो वो.॥१॥ ते सांजली मंत्रीश्वरे ते कविराजने सुवर्णनी जीन श्रापी. एक दहाडो सोमेश्वर कवि वस्तुपालने घेर श्राव्यो, त्यारे में- त्रीश्वरे तेमने बेसवामाटे उत्तम आसन आप्युं, पण तेपर ते वेवो नहीं; त्यारे मंत्रीश्वरे तेनुं कारण पूज्यु; त्यारे कविए कहूं के, अन्नदानैः पयः पान-धर्मस्यानश्च नूतलम् ॥ यशसा वस्तुपालेन, रुमाकाशमंडलम ॥ १ ॥ थर्थ- यस्तुपास मंत्रीश्वरे अन्नदानथी, जलदानथी, तथा ध- मनां मकानोथी पृथ्वीतसने रोक्युं , तेम यशथी श्राकाशमम खने रोक्यु के, (माटे जगो नहीं मखवायी हुं सतो नथी.) ते सांजली मंत्रीश्वरे तेने नय हजार सोनामोहोरो आपी. एक दहाडो वस्तुपास मंत्री संघपूजा करता हता त्यारे वि. जयसेनसूरिजीए कडु के, थाजे तो इंजना नंदनवनना उद्यान पासके इंधनी सनामा जइ एयो पोकार कयों ने के

·उपदेपातरंगिणी.
देय स्खनीय कार्ट ननु क इहलवानंदनोद्यानपालः ॥
पेदनाकोऽय केनाप्पहह इत हतः काननात्कल्पवृक्षः।
अर्थ-हेश महाराज थाजे तो मने मोटुं कष्ट घt मे त्यारे
के फाएं फे, तुं तो नंदनयननो उद्यानपास के तने थाजे
कर त्यारे पानपासे पाएं फे, थरेरे !! था तो कोर नंदन.
पनमांधी कल्पपदाने उपामी गयु !! ते सांजली ई कहांके,
हुँ मा यादीस्तदेतत्किमपि करुणया मानवानां मयैप
मीत्यादिष्टोऽयमुास्तिलकयति तलं वस्तुपालघलेन॥१॥
अर्थ-थर ! उचानपास! तुं एम नहीं वोस ? ते फहपवृक्षने
तो में मनुष्यो
कृपा सावीने मनुष्य सोकमां जयाने कावे.
थने तेथी थाजे ते कल्पवृक्ष यस्तुपास मंत्रीश्वरना मिपथी पृथ्वी.
तदने शोजावे ॥१॥
पसी ते समये कोई रोहणाचल पर्वतने प्रश्न कर्यो के,
हंहो रोदण रोहति त्वयि मुदुः किं पानतेयंसदा
थर्थ-हे रोहणघस ! हासमां तने थावी पुष्टता ते हमेशां
कम मसती जाय ? त्यारे रोहणाचसे कई के,
भ्रातः संप्रति वस्तुपालसचिवत्यागैर्जगत्मीयते ॥
तेनास्तव ममार्थिकुट्टनकथा मीतिर्दाकिन्नरी-
गीतस्तस्य यशोऽमृतेश्च तदियं मेदस्विता मेऽधिकम॥१॥
थर्थ-हे भाई! हमणां तो यस्तुपास मंत्रीश्वरना दानोथी
जगत थानंद पामे थने तेथी याचकोथी यता मारा खोदा-
एनी कथाज नष्ट थर के तेम गुफाठमां रहेसी किन्नरी नांगी.
तोथी मने प्रीति थवे, थने ते यस्तुपात मंत्रीश्वरना यशोरूपी
थमृतथी मारी कटता अधिक अधिक वृद्धि पामे ॥१॥

·।' ६२ उपदेशतरंगिणी. एक दहाडो प्रनासपाटणयी सोमनाथ महादेवना पूजाराई त्यां धान्या. त्यारे वस्तुपास मंत्रीए कयु के, त्यां पूजा सेवा तो सारी रीते चासे नी ? त्यारे ते पूजाराठए कई के, नादोन्नसितं सितं सचिव ते कर्पूरपूरं स्मरन् कोपीने न च कुप्पति मन्नुरसी शंसन उकूलानि ते ॥ दिग्धो उग्धनरैर्जलेपु विमुखः श्रीवस्तुपाल त्वया कर्पूरागरुपूरितः पशुपतिनों गुग्गलं जिनति ॥१॥ ते सांजली ते पूजाराने दश हजार सोनामोहोरो मंत्रीए पापी. यती ज्यारे मंत्रीश्वर दानमंडपमा रहीने याचकोने दान वापता हना त्यारे कयि तेनी स्तुति करता दता के, ये पापमपणाः स्वनावकृपणा: स्वामिप्रसादोत्यणा सेपि व्यकणाय मर्यनपणा जिहे नवंयस्तु ताः ॥ सम्मातरापापपातविधये महादरा संप्रति श्रेयास्पानविधानपिाहतकलि श्रीयस्तुपासं स्तुहि॥१॥ गरो रणेषु चरणमएतेषु सोमो, यमोऽतिवचरितपु युधोऽर्थयोधे । नीतो गुमः कपिजने कविरक्रियासु, मंदोपि च ग्रहमयो न हि पस्तुपासः॥ २॥ एगी सजनी ग्तुनि करनार पनि दरकने तणे एक हजार मनामादोरोन्नामदाम थानी. पीयूगादपि पाताः दागधरज्योत्स्नाकशापादपि मगा नगनचूतमजरिनरादप्पामासारतः॥ वारदेवीमणमाममहाविदोहारादपि मांजवाः केषां न प्रयनि चतति मुरः श्रीनरनुपाझोतयः । । ।

·গণসংলে, श्रीपग्नुपाल नर मालनले जिनामा, याणी मुपदि कृपाकरपदयात्रीः ॥ देदे शुलिपिसमतीति स्पेय कौनि:, पतामईमपदि धाम जगाम नाम ॥२॥ अनिःमरतीमपि गरगर्मा- याति परपाममा पनि पर नमनामपि यानुपाल, यायीर्तिमाः कयमः गगी ॥2॥ गर्य गगुम्यगना गप दाम पायपिडितायपया niar | प्राविhि haritr. नमाविषगरपाला! . एR TERRIERatirm गानrmy el. पीगrieliterar print साEिkalen immunी जा शप mantri amrrord to जागा दिया Ritu RRA माmo PER . 41 weta and mammier Renar समापिmber ( Arun Arian anmar mithili

·६५
ifm.
एवी रीगर्नु कान्य गांजगीने में मान
पाणु पन प्रा.
यही कि गंमत १३१ मा गमगार नी.
धनो उतार कयों, सारे गमन मामना कि के,
अधिक रेसमा मन्ये, समरं सगरादपि ॥
कली म्लेण्यताकीणें, येन ती समुकतम ॥१॥
श्रर्य-एं सो गगरगक्रीमी पण ममराशाने अधिक प्रा.
मनासी जाणु चं, फेमके तेणे या फक्षिकासमां सेनोना EET-
रवीजरेसा एया पण ममयमा तीर्थनो बार एसो. ॥१॥
ते मानसी तुष्टमान थएडा ममराशादे से कयिने मुपपनी
जीन थापी. एवी रीते मारंग, मंग्रामगोनी, जगमी मोपमी,
पेयम, कांकण थादिकना कीर्तिदानो बीमा योयी जाणीवेवा.
एवी रीते अजयदान, सुपात्रदान, अनुकंपादान उचितदान
तया कीर्तिदान मसीने पांच प्रकारनां दानानुं स्वरूप कयु.
हवे ते पांचे दानोमांयी अजयदान अने मुपात्रदानयी शां-
तिनाय प्रनु तथा चंदनवासा दिकोनीपेठे मोक्ष थाय ने, पक्षी
अनुकंपादान, उचितदान, तया कीर्तिदानयी मेयकुमारादिकनी
पेठे जोगादिक मल ने. एवं जाणीने विवेकी मासोए सर्व प्र-
कारे दानधर्मनुं थाराधन करवं.
हवे शीलसंबंधि उपदेश कहे.
ये यौवने शीलधरा नराः स्यु-
स्तेषामहो सत्पुरुषेपु रेखा ।।
ते तारकाः स्युः प्रविशंति पूरे,
तरंगिणीनां तरणमा ये ॥१॥

·उपदेशतरंगिणी.
६५
तेनीज गणत्री सऊनोमां चाय के फेमके, जे तार नदी-
उना पूरमा प्रवेश करे , तेज सरेखरा तारू कहेवाय ॥
या जगतमा जे खोको यौवन अवस्थामां पण शीरथी श-
एणगारेखा धश्ने रहे , तेज सातिए जनारा . कई ने के,
ये न स्खलंति ते दक्षाः, कृपणकेशतमोजरे॥
वार्थके तु सदोद्योतः, शिरस्थपलितेंउत्तः ॥१॥
थर्थ-जे श्याम केशोरूपी थंधकारना समूहमा स्खलना
पामता नधी, तेजेज डाह्या पुरुषो के केमके, वृक्षावस्थामां तो
मस्तकपर रहेका श्वेतपासरूपी चंथी हमेशां प्रकाश थाय वे.१
वसी यौवनावस्थामांज प्रतपासवु मुकर वे. फडं वे के,
यौवनं पिकरोत्येव, मनः संयमिनामपि ॥
राजमार्ग मरोहंति, वर्षाकाले किलांकुराः॥१॥
श्रर्थ-यौवनावस्था ते मुनिना मनमां पण विकार छ-
त्पन्न करे के केमके, योकासमां तो राजमार्गमा पण अंपुरा
उगी निकले के.॥२॥
शीखरूपी रसवासा पुरुपे हमेशां मनमां नीना स्वरूपर्नु नि.
दनिकपएंज पिंतपयुं. जेम के,
माप्तुं पारमपारस्य,
पारावारस्य
पार्यते ॥
स्त्रीणां प्रकृतिवाणां, उथरिपरय नो पुनः ॥१॥
अर्थ- अपार एवा समुनो पार तो पामी दाबायचे, पए
स्वनावीज यत्र एवी बीउँना इराघरएनो पार पामीना-
कातो नथी.॥१॥
हय विदिणा संसारे, महिसारूपेण मंदिधं पास ॥
चति जाएमाणा, प्रयाएमाणापि वति॥२॥

·उपदेशतरंगिणी. थर्थ-अरेरे !! ब्रह्माए या संसारमा स्त्रीरूपी पास मांन्यो ने, के जे पासमां ज्ञानी अने अज्ञानी पण फसाइ जाय ते. संसार तव निस्तार-पदवी न दवीयसी ॥ अंतरा उस्तरा न स्यु-यदि रे मदिरेदणाः ॥३॥ अर्थ-हे संसार! तारामां अंदर जो उस्तर एवी स्त्री न होत तो तरा पारने पहोंचवें कई मुश्केल न होतुं. ॥ ३ ॥ कामं कुलकलंकाय, कुलजातापि कामिनी ॥ शृंखला स्वर्णजातापि, बंधनाय न संशयः॥४॥ अर्थ- कुलीन एवी पण स्त्री कुलना कलंक माटे खरेखर थाय ठेज, केमके, सोनानी सांकल पण बंधनकारक , तेमां संशय नथी.॥४॥ इत्यादिकं स्त्री निंदनिक स्वरूप नावीने शीत पाखवू. हवे यसी प्रकारांतरथी शीखनुं माहात्म्य कहे . मनुष्याः किंकरायंते, देवा निर्देशवर्तिनः ॥ शीलन्नाजोऽथवा कस्य, कल्पवृक्षो न वसन्नः ॥१॥ अर्थ- शीलधारी पुरुषपासे मनुष्यो तो चाकर थक्ने रहे , तथा देवोपण तेनो हुकम माथे चडाये ; वती एवं कटपवृक्ष सरखुं शीस कोने यहाडं होतुं नथी ? ॥१॥ शीखं प्रधानं न कुलं प्रधानं, कुलेन किं शीलविवर्जितेन ॥ नेके नरा नीचकुले प्रसूताः, स्वर्ग गताः शीलमुपेत्य धीराः॥॥ थर्य-शीस उत्तम , पए कई फुसनी प्रशंसा थती नयी ·उपदेशतरंगिणी. ६३ कैमफे, शीसविना पुख शुं उपयोगर्नु । घडी घणा धीर पुरुषो नीच कुखमां पण जनमाने शासने पामीने स्वर्गे गएता . ॥२॥ विभूतयोऽपि माऽभूपन, शीलम्लानिपचेलिमाः ॥ गेहदाहसमुभूत-मुद्योतं का समीहते ॥३॥ अर्थ-शीसने मसीन करनारी एवी विनतिजे (जच्य) पण उपयोगनी नथी, केमके, घरने सखगाववाची उत्पन्न भएसा प्र- काराने कोण शे ते?॥३॥ हये ते शीस पासवा माटे रखीने उपदेश करे . ऐश्वर्यराजराजोऽपि, रूपमीनध्वजोऽपि च ।। सीतया रावण श्व, त्याज्यो नार्या नरः परः ॥१॥ अर्थ- ऐश्वर्ययी राजाउंना पण राजा सरखा, तथा काम- देव सरखा रूपयंत एवा पण रावणने जेम सीताए तग्यो ने, तेम स्त्रीए परपुरुपने तजयो. ॥१॥ सीतया उरपवादन्नीतया, पावके स्वतनुराहुतीकृता । पावकस्तु जलतां जगाम य- सत्र शीलमहिमाविजूजितम् ॥२॥ श्रर्थ-पोताना थपवादथी डरेली सीताए पोताना शरीरनी अग्निमा श्राद्दति श्रापी, पण ते समये थनि तो जसरूप पर गयो; माटे तेमां शीखनुज माहात्म्य जाए, ॥२॥ सुविसुझसीखजुत्तो, पाव किर्ति जसं च इह लोए ॥ सधजणवतहञ्चिध, सुहगनागीय परलोए ॥ ३ थर्थ- उत्तम थने शुद्ध शीसे करीने युक्त थयसो प्राणी था ·. , ६० उपदेगतरंगिणी. सोकमां कीर्ति श्रने जश मेलवे के तेम ते सर्व लोकोने वहाखो थाय , अने परलोकमां शुन गतिने अजनारो श्राय के. ॥३॥ देवदाणवगंधवा, जस्कररकस्सकिन्नरा॥ बंजयारं नमसंति, उकरं जे करंति ते ॥४॥ अर्थ-जे माणसो श्रा जगतमा पुष्कर ब्रह्मचर्य पाखे ,तेने देय, दानवो, गंधर्वो, यो, राक्षसो भने किन्नरो नमस्कार करे. जो देश कणयकोडिं, अहवा कारे कणयजिबनवणं ।। तस्स न ततीयपुग्नं, जत्तिय वंनवर धरीए ॥५॥ अर्थ-जे माणस क्रोडोगमे सोनामोहोरोनुं दान श्रापे के, श्रयवां सोनानुं जिनमंदिर बंधावे वे, तेने पण तेटलु पुष्य थतुं नथी, के जेटलुं ब्रह्मचर्य पालनारने थाय ते. ॥ ५॥ श्रन्यदर्शनीटना शास्त्रोमां पए कडं वे के, एकरात्रोषितस्यापि, या गतिर्ब्रह्मचारिणाम ॥ न सा ऋतुसहस्रण, प्राप्तुं शक्या युधिष्ठिर ॥१॥ अर्थ- हे युधिष्ठिर ! ब्रह्मचर्य पालनाराऊनी एक रात्रिना उ- पयासथी पण जे गति थाय , ते गति एक हजार यझोथी पण मती शकती नथी.॥१॥ एक दहाडो थपशिनपुर पाटणमांश्री हेमचंज्ञाचार्य सिद्ध राजनी सजामां पधार्या, त्यारे राजाए शासन आपयाथी तेपर ते विराज्या. पनी राजाए पूज्यु के, आजकाल व्याख्यानमां था. पशुं याचो गे? त्यारे हेमचंपजीए का के, हासमां तो स्थूतः मक चरित्रनुं व्याख्यान पंचाय . त्यारे राजाए पूज्यु के, ते चरित्रमा मुं वृत्तांत ? त्यारे याचार्यजीए कई फे, पूर्वना प- रिचयवासी कोशां नामनी वेदसानो तेमणे त्याग कर्यों रे, तथा

·No text on this page.

·उपदेशतरंगिणी. वेश्या रागवती सदा तदनुगा पनीरसैन्नौजनं रम्यं धाम मनोरमं वपुरहो नव्यो वयःसंगमः ॥ कालोऽयं जलदागमस्तदपि यः कामं जिगायादरात तं वंदे युवतिमवोधकुशलं श्रीस्थूलन प्रन्नुम ॥२॥ अर्थ-जे स्थूलनपजीपर वेश्या हमेशां रागवाली हती, तथा तेना कहेवा प्रमाणे वर्तती हती, वली, जे तेने त्यां रही पस लोजन जमता हता, मकान पण सुंदर हतुं, शरीर पण मनोहर हतुं, वय पण युवान हती, समय पण वर्षाकालनो हतो, तो पण जेमणे श्रादरपूर्वक कामदेवने जीत्यो हतो, एवा ते स्त्रीउँने प्र- वोध करवामां कुशख एवा श्रीस्थूलनाजीनेहुँ नमस्कार करंदु. १., श्रीनेमितोऽपि शकडालसुतं विचार्य मन्यामहे नटममुं वयमेकमेव ।। देवोऽजिउमधिरुह्य जिगाय मोहं यन्मोहनालयमयं तु वशी प्रविश्य ॥२॥ थर्थ- श्रीनेमिनाय मनु करतां पण श्रमो शकडासमंत्रीमा पुन एकज श्रीस्थूलनाजीने वधारे शूरा मानीए बीए, कैमके, श्रीनेमिनाथजी प्रनुए तो पर्वतना किशापर चडीने मोहराजाने जात्यो हतो, पण था जितेंजिय एया स्थूसनपजीए तो मोहना स्थानकमांज जश्ने तेने जीत्यो ॥२॥ एपी रीते श्रीस्यूसनाजीनुं दृष्टांतध्यानमा खेश्न हमेशांशी. खानु थाराधन करयामा प्रयक्ष करयो. सीमापानिपु पनखानिरगदंकारेषु धन्वंतरिः कर्णस्त्यागिपु देवतासु कमला दीपोत्सवः पर्वसु ॥

·उपदेशतरंगिणी.
कारः सकलाक्षेरपु गुरुपु व्योम स्पिरेपु क्षितिः
श्रीरामो नयतत्परेषु परमं ब्रह्म मतेषु मतम् ॥ १॥
अर्थ- खाणोमा जेम हीरानी खाण, वैद्योमा जेम धन्वंतरि,
दातारोमां जम कर्ण, देवी मां जेम सनी, पर्वोमां जेम दीयासी,
सघसा अक्षरोमां जेम उंकार, मोटी यस्तुर्डमां जेम थाकाश,
स्थिर यस्तुमा जेम पृथ्वी, श्रने न्यायी राजाठमां जैम श्रीरा-
मचंजी तेम सर्व प्रतोमां ब्राह्मचर्य प्रत श्रेष्ठ ॥१॥
था शासनत उपरना हजारोगमे दृष्टांतोशीसोपदेशमाखा,
शीलकुखक श्रादिक ग्रंथोथी जाणी सेवां, श्रदीं ग्रंथगौरवताना
जयपी सख्यां नथी.
श्रीमन्नेमिजिनो दिनोऽघतमसां जंवूमनुः केवली
सम्यक् दर्शनवान सुदर्शनगृही स स्थूलनो मुनिः ॥
साचंकारि सरस्वती च सुन्नगा सीता सुन्नजादयः
शीलोदाहरणे जयंति जनितानंदा जगत्य मुताः ॥१॥
पसी एवीज रीते श्रीनेमिश्वर प्रनुना जा रयनेमिजीने जो
के रागरूपी घोडे पचाटी नाल्या हता तो पण, तथा पर्यतनी
गुफामां रदेखी नन राजीमतीने जोरने विकारयुफ घया हता
तो पण ते राजामतीना उपदेशथी प्रतियोध पामी सप तपीने
मोदै गएसा . कई के,
रागपतुरंगम-पीनःपोनाधिरोहपतनशतः ॥
विहिताभ्यासस्त उपरि-दप्तपदस्परितमेति शिवम ॥१॥
थर्थ- रागपरपी पोडापर यारंपार पटयाधी धने ते ए.
रची मकडो गमेवार पडयाधी थन्या परीने अनुपमे से पोटा-
पर पग मुकीने मापी नुस्त मोसमां जाय ॥१॥

·१२ उपदेशतरंगिए. वली ते ब्रह्मचर्यनतपर जिनदास, दृष्टांत कोठे. वसंतपुर नामना नगरमां शिवंकर नाम एक शेउ यसतो हतो. ते परम जैनी हतो. एक दहामो ते नगरमा श्रीधर्मदास नामना श्राचार्य महाराज पधार्या; तेमने यांदवा माटे ते शिवकर शव त्यां गयो; पछी गुरुजीने वांद्यावाद हर्पसहित शिक्कर कयु के, हे जगवनू! मने मारा मनमा एयो मनोरय श्रयो के, हुँ एक लाख साधर्मी जाने जमाईं; पण झुं कर के, तेटटुं धन मारी पासे नश्री. त्यारे श्राचार्यजीए कह्यं के, तुं यहींथी नरुचमांश्री- मुनीसुव्रतस्वामिजीनी जात्रा करवा माट जा? अने त्यांना रहे. • वासी जिनदास नामना श्रावकने तेनी स्त्री मुहागदेवी सहित जोजन करावजे, तथा तारी शक्ति मुजब तेने यस्त्राभूषणो श्रा- पजे? अने एवी रीते तेनुं यात्सय करवायी तने साख साधी- ने जमाझ्या जेटलुं पुण्य प्राप्त थशे. पनी ते शिवंकरे त्यां जरु- धमां जश्ते जिनदास शेग्नु यथोक्त वात्सष्ट्य कयु. पनी ते शि. बंकर शेने बजारमा आवी लोकोने पूज्युं के, था जिनदास उ. त्तम मास के के, कपटी ठे? त्यारे सोकोए ते शिवकरने कयुंके, तुं सांन? था जिनदास ज्यारे सात धपनी उमरनो हतो त्या- रथी तो ते पापधशालामां मुए ; एक दहामो त्यां गुरुना मू: खयी शीलोपदेशमालानुं व्याख्यान सांगलीने एकांतरे ब्रह्मचर्य प्रत पासवानुं तेणे नियम सीधु; हवे एवीज रीते या सुहागदे- वीए पण साधवी पासेयी एकांतरे शीखनत पाखवा, नियम वीधुं. त्यारवाद देवयोगे तेडे वनेना परस्पर लग्न थयां श्रने तेमा एम वन्यु के, जे दिवस जिनदासने बुटो होय, ते दिवस सुहागदेवीने नियमवाडो होय, अने जे दिवस सुहागदेवीने बुटो होय, ते दिवस जिनदासने नियमवाखो होय. त्यारे एक द हादो सुहागदेवीए पोताना स्वामिने कां के, हे स्वामी ! तमो चीनी स्त्री परणो? अने हुँ दीक्षा देश. ते सांगली जिनदासे ·" उपदेशतरंगिणी. ३ बेक जीवितपर्यंत ब्राह्मचर्यप्रत अंगीकार कयु, एबी रीते ब्रह्म- पर्य प्रतपर जिनदासनी फया जाएवी. एवीन शते वसी झोपदी, फखापती, मृगायती, शीखवती, मुलधा, मुससा आदिकना सीखना महात्म्यवासां दृष्टांतो जा- एवा. थहीं ग्रंथगौरवताना जयथी यधारे सख्यां नथी. एवी रीते शीखोपदेशनुं स्वरूप कां. हवे तपोपदेशनुं स्वरूप कहे. चके तीर्थकरः स्वयं निजगदे तैरेव तीर्थेश्वरैः श्रीहेतुर्चमहारि दारितरुजं सन्निर्जराकारणम् ॥ सद्यो विमहरं हपीकदमनं मांगल्यमिष्टार्थकृत देवाकर्षणमारदर्पदलनं तस्मादिधेयं तपः॥१॥ अर्थ-जे तप तीर्थंकरोए पोते करेलो , तथा तेज तीर्थक- रोए जेने कयो , तेम जे सक्ष्मीनो हेतु के, संसारने हरनारो , रोगोने दूर करनारो वे, उत्तम निर्जरा करायनारो , तुरत विमने हरनारो , इजियोने दमनारो , मंगलरूप वे, वांछित पदार्थोन करनारो , देवोनुं श्राकर्षण करनारो ने, कामदेवना दर्पने दसनारो , माटे ते तपने ( हमेशां) थादरवो. श्री रुपनदेव प्रनुएं वरसी तप करेस ने, तथा श्रीमहावीर प्रनुए उमासी तप करेस के वली श्री तीर्थंकर प्रतुए पोते पण बार प्रकारको तप प्ररप्यो . पक्षी ते तपथी मुवर्णपुरुषा- दिकनी सिधि याय ने, थने एवी रीते ते तप सक्ष्मीना हेतु- रूप . यखी तेज तप चितातिपुत्रादिकनी पेठे संसारनो क्षय करनारो ने. पती श्रीपास महाराजनी पेठे तेज तप कुष्टादिक रोगोने पण उपशमावे . दृढमहारि थादिकनी पेठे तेज तप कर्मोनी निर्जरा करे . यती धारिका नगरीमां पायन देवे क- रेखा उपसर्गोने जेम थांयेत थादिक तपथी बार यर्पोमुधी रोक- यामां थावेशाने, तेम ते तप विमोने हरनारो के. घसी तेज तप ·७४ - उपदेशतरंगिणी. इपिउने पण महामुनिराजोनी पेठे दमे . यसी तेज़ तप पां--- वादिकोनी पेठे मंगलिक करनारो के. वली तेज तपथी हरिकेशी बखमुनिनी पेठे देवो पण सेवामां हाजर श्राय . तथा तपस्याथी कामदेव पण पोतार्नु प्रराक्रम पाणीउपर चलाची शकतो नयी ते तो प्रसिधन ने. वस्ती जेम दूपणवाडं एy पण सुवर्ण अग्निश्री शुभ थाय , तेम तपथी प्रापीन शरीर अने तेनो श्रात्मा पए शुध थाय . श्री गोपगिरिमा श्राम राजाने एकांतरी ताव श्रावतो हतो, पण महातपस्थी एया श्री वपनट्टिजी आचार्यजीए करेला उप- पारयी से ताय शांत थयो . पली तपस्वीना मूत्रधी पापापो पण सुवर्णरूप प्राय ने, जेम श्रीपादलिप्तसूरिजीने नागार्जुने सिम रग मोकन्यो हतो, पण पादसिप्तसूरिजीएते रसने पृथ्वीपर दोखी नाख्यो, अने खप्परमा पोतार्नु मूत्र परीने ते तेने थाचार्यजीए मोफसाप्यु, तेयी क्रोधायमान भएता नागार्जुने ते मूत्रसहित नपाने खोसमनी शीसापर पगमी फोमी नात्यु, त्यारे ते शीला सुवर्गामय य ग ते जोश्नागार्जुने पादक्षिणमूरिजीने नमस्कार कों, तथा तेमनी मेवक श्रया. यडी नपस्थीना हायना स्पर्शथी सर्व पस्तुई अक्षय्य माप जम श्रीगीतमम्बामिए पोतानी सन्धिया पांचो तापमाने एक पाथमा रहती हीरथी नोमन करायु तु. दयं ना कयो करयों नेने माद फो. साथ नवा कायद्यो, जेण मणो मंगुस म चिंते॥ भाग इंदियदाणी, जेए प गोगा नहायेति ॥२॥ अर्य-नापी शैनना कागक, अंथी मनो अगाधि न याप, देनी पानी न याग गया अंथी मन पचाने सायना जोगीनी मानिन थाय.

·ए उपदेशतरंगिणी. पूजासोनमसिध्यर्थ, तपस्तप्येत योऽल्पधीः॥ शोप एव शरीरस्य, न किंचितपसः फलम् ॥१॥ अर्थ- जे अहमयुधियासो माणस मान, लोन, श्रने कीर्ति- माटे तप तपे , तेने तो फक्त शरीरनो शोपज , पण तेने कई तपसानुं फल मसतुं नथी. विवेकेन विना यच्च, तत्तपस्तनुतापकृत् ॥ अज्ञानकष्टमेवेदं, नो नूरिफलदायकम॥१॥ अर्थ-विवेकविना जे तप तपवो, ते फक्त शरीरने खेदका- रीज , तेम ते अज्ञानकप्टज , तेवी रीतनो तप कंई घj फख थापनारो नधी. (थहीं तामसि तापस, दृष्टांत नावी लेवु.) ये रात्री सर्वदाहारं, वर्जयंति सुमेधसः ॥ तेषां पदोपवासस्य, फलं मासेन जायते ॥१॥ अर्थ-जे सुबुद्धि माणसो रात्रिए सर्वया प्रकारे आहारनो त्याग करे , तेढ़ने एक मासमां पक्षोपचासतुं फस मसे के. श्रने तेथीज़ था सन मनुप्य नव पामीने हमेशां तप करवो. थही वाहुबलि, दंढएकुमार, गजसुकुमार थादिकनां दृष्टांतो जाए। सेवां. उखन्यूहापहाराय, सर्वेजियसमाधिना ॥ भारनपरिहारेण, तपस्तप्येत शुधीः ॥ २॥ अर्थ - शुद्ध बुद्धिवान माणसे मुःखोनो समूह दूर करवा माटे सर्व इपिढनी समाधिपूर्वक थारंजरहित तप तपको. यहूरं यदुराराध्यं, यश्च दूरे व्यवस्पितम् ॥ तत्सर्व तपसा साध्यं, तपो हि उरतिक्रमम ॥१॥ अर्थ-जे दूर तथा मुप्पाप्य , ते सपहुं तपथी साधिश- काय रे, माटे तप महा वसवान ने.

·१६ उपदेशतरंगिणी. तपस्वी माणसे क्रोधनो तो सर्वया प्रकारे परिहार करवा केमके नहींतर क्रोधरूपी श्रग्नि तपरूपी चंदनने वाली ने जस्म करते. एकेन दिनेन तनो-स्तेजः पाएमासिकं ज्वरो हंति ॥ कोपः कणेन सुकृतं, यदर्जितं पूर्वकोट्यापि ॥२॥ श्रर्थ- ताय वे ते एकज दिवसमां मासना शरीरना तेजने इणे , पण क्रोध वे ते क्रोमोगमे पूर्वोमां मेलवेला पुण्यने एक क्षावारमांज नष्ट करे . सुमोक्षवं हंति विपं न हि जुमं, न वा नुजंगमन्नवं नुजंगमम् ॥ अदासमुत्पतिपदं दहत्यहो, महोब्बणं क्रोधहलाहलं पुनः॥१॥ अर्थ- वृदथी उत्पन्न अएवं फेर वृदने हणतुं नयी, तेम स- पंथी उत्पन्न थप केर सर्पने हणतुं नथी, पण था तपथी उ. स्पन्न भएलु पद महायसवान एवा क्रोधरूपी करने वाली नखे . कपाया देहकारायां, चवारो यामिका श्व ॥ यावजाग्रंति पार्श्वस्या-स्तावन्मोदः कुतो नृणाम्॥२॥ अर्थ-श्रा शरीररूपी केदखानामा ज्यांसुधि चार कपायोरूपी चोकीदारो जागता वेग , त्यांसुधि माणसोनो मोद क्याथी. नाशांवरवे न सितांवरत्वे, न तत्ववादे न च तर्कवादे॥ न पक्षसेवाश्रयणेन मुक्तिः, कपायमुक्तिः किल मुक्तिरेच॥ थर्थ- दिगंबरपणामां, के श्वेतांबरपणामां, के तत्ववादमा, के तर्कयादमां के पक्षसेवामां पण मुक्ति नथी, पण कपायोने जे गेम्या तेज सरखरी मुक्ति के. (यही कुरगडुक मुनिनुं रांत नावी से.) -- ·g उपदेशतरंगिणी. हये तप कर्यायाद तेनुं उजमणुं करवू, ते विपेनो उपदेश. मासादे कलशाधिरोपणसमं विवे प्रतिष्टोपमं पुष्पथीस्फुटसंपिन्नागकरणं पित्रमिशिष्टे जने ॥ सौजाग्योपरिमंजरीप्रतिनिन्नं पूर्णे तपस्यावधी यः शफ्त्योद्यपनं करोति विधिना सम्यग्दृशां सोऽग्रणी। अर्थ-देवख बनाव्या पची जेम तेपर कसश चमाययो, तथा विंच जराव्या पनी जेम तेनी प्रतिष्ठा करायची, उत्तम माणसने जेम अतिथिसंयित्नाग करयो तेम जे माणस तप पूरो थये वते, सौजाग्यनी मांजर सरखं पोतानी शनिमुजय.उजमणुं करे वे, ते समकीतिमा अग्रेसरी . शुधं तपः केवलमप्युदारं, सोद्यापनस्सास्य पुनःस्तुमः किम ॥ हृद्यं पयो धेनुगुणेन ततु, जाक्षासिताचूर्णयुतं सुधेव ॥१॥ थर्थ- केवस शुद्ध तप तपयो ते पण मनोहर , त्यारे उज- मणासहित तपनी तो वातज शी करवी ? केमके, गायना गुणधी दूध मनोहर तो , तेमां पए ज्यारे साकर श्रने साक्षा मले, त्यारे तो ते अमृतसरघू थाय के. सिंहस्तपःपक्रम एव ताप-दुःकर्मदंतावलमंगलीनाम् ॥ तदद्यतस्मिन् मखरानिवेशो,यद्यउद्यापनविस्तरोऽयम थर्य-सप ते सुकौरूपी हाघीउनी श्रेलिईनो नाश कर- वामां सिंहसमान ने, अने तेनुं उजमणुं करवू, ते तपरूपी सिं. हने पाखर पेरावया सरां वे. वृक्षो यथा दोहदपूरणेन, कायो यथा सजसनोजनेन ॥

·उपदेशतरंगिणी. अर्थ-वहीं उत्तम दान धनथी थाय वे तेम निर्मल शीय पण उर्धर , तपो पण कर , अने जावना तो पोताना म. नथी थाय , एम जावq. ज्ञावस्यैकांगवीरस्य, सानिध्याद्वहवः शिवम् ॥ ययुकोऽपि दानाद्य-विहीनधनैरपि ॥१॥ अर्थ- एक लावनारूपी सुजटना सहायथी घणार्ड मोहे ग- एटा , पण नावना विनाना घणा एवा दानादिकथी पण कोई मोक्षे गया नथी. नावो धर्मस्य हृन्मित्रं, नावः कर्मेधनानलः ॥ सत्कृत्यन्नघृतं भावो, जावो नीवी शिवश्रियः ॥१॥ थर्थ-लाव ते धर्मनो दिलोजान दोस्तदार , कर्मोरूपी फाप्टोने यालवामां अग्निसमान , पुण्यरूपी अन्नमां घृतसमान ठे, तथा मोक्षरूपी सक्ष्मीनी कटिमेखला के. इति नावनोपदेशः जातः श्रीयुतसोमसुंदरगुरुः श्रीमतपागछप- स्तत्पादांयुजपट्पदो विजयते श्रीनंदिरत्नोगणिः ॥ पादांनोरुहरत्नमंदिरगणिस्तस्यालिलीलाधर- स्तसन्धमन्नवोपदेशसरिति माच्यस्तरंगोऽनयत् ॥१॥ इति श्रीतपागडनायक श्रीसोमसुंदरसूरि श्रीरतशेखरसूरि नंदिरतगणिशिप्य रतमंदिरमुनिगुंफितायां श्रीउपदेशतरंगिण्या दान, शीख, तपो,नायनेद चतुर्विधजिनधर्म प्रकाशकः पंचदशी- पदेवापेशखः प्रयमस्तरंगः ॥ श्रीरस्तु ।। . r ·पर सर दिनाक: माक्षेत्रोपदेशम्पनरंग: जिगनयनषिपुनक-चतुर्विधयमापरूपाति। साईपाति सदा, जति जिनामनोकानि ॥१॥ -निन निनान, निधि, ने भयर मान जो मां अपना पर्ने से. मामी ममम हिमनामनी रपदेश र जिनानपन निर्माप्य, मफलीकनु नितां लखीम् ।। धन्यः पिपरमेयः-पुरुषोपयोपिलानाय ॥१॥ श्र-पन्न ए पोगानी पीने RPS करया मारे, बने जोगना ने ना गारदीया पता पुष्पची बोधि- जान मारे जिनमंदिर पारई. मेनार C पहे. एपपलाडो कोरिक नामना माममांत्रिम नंरत १२५२ मां भी परमा एमाग रा. त्यांनादर नामे मंत्रि इतो; मेना नाना भान नाम मालिग इतुं. तेई यांना पांचसो फुटुं. पौने शापासीर निरोध करो. बानु मुर पाप नग्मीने दि. परेए मापात्रीने पाएं फे, थमारी गोवदेवी चंडिक्य नजिदानमा परमानी मागणी करे , मारे हये मारे कर! मानी गुग्नहाराजे रात्रिए चंदिकाने पर करीन रोहीने पक, मुं पूर्वनानां श्रीपुर नालना नगरमा पनसार नाना पानी डनधी नी हती. पंचनने सिने चित्र पसोपी ने बाउक पुत्रने पर रासीन दयमंदिर गा; ते उतारो यामक पुत्र तारी पाव रटतो रहतो रनामा. मशाग्यो; एटयामां कोइकनकेया पाडार देने पाहीनात्यो धन तची ते मृत्यु पाम्यो. त्यारे तुं पर ते पुत्रवियोगनारायी मृत्यु पानीने रिका थर चे, अने नवना परथी तुंबासा ·७२ उपदेशतरंगिणी. पाडाने पण शामाटे हणे ? जरा दया राखी अने शांत था! त्यारे चंडिकाए कयु के, हे नगवन्! हुं लारकर्मी तुं, अने तेसी जीवहिंसा तजवाने शक्तिवान थती नथी. त्यारे प्राचार्यजीए कडू के जो एम चे, तो तुं नाहडमंत्रिना कुटुंपने तारां यसिदा- नधी मुफ कर? पत्री ते यात तेणीए पप फयुत रासी. पी. ममा हट एसा नाहडमंत्रिए कोरंटकादिकमां "नाइडयसदि' श्रादिक यहोतेर जिनमंदिरो बंधाव्या. श्रने तेनी प्रतिष्ठा था. भार्यजीर विक्रम संवत १२५२ मां करी. यती नाइट मैत्रिए जागेजीपर्यंत नोजन फर्या पेसेनां जिनपूजनादिकनी प्रनिप्रद सीधो. रम्भ मेन जिनालयं निजनुजोपारोन कारापित मोक्षार्थ पपगेन शुधमनसा पुंसा सदाचारिणा ॥ पेयंग गरामरेंजमहित ती|श्वराणां पद मा जन्मफलं कृतं जिनमतं गोमं समुयोतितम् ॥१॥ चयं- शुभमनया नया गदागारि माणसे पानानं हाय पान कोवा धनयी मोक्ष मा जिनमदिर यधाणु रे, रोमा मामी दयायी पलापता मीर्थकरणाने मंस, यही त्र गोताना जन्म मत मागु , तया ताज निशाने बनाना गाने गाण दीपाये. sी नानानां गेना गुपी, काग, fit rail र मर नाव, पाग नागवान नी मग जाणार जानी मिनिमदिनक. श्रीयं पम्मान प्रायः, कान निस्किान ।। प्रति कि नांग, तामी रानगा ॥ १ ॥ .

·पी. ०३ - प्राय बनने सहती पुरषोंने पोनाना पाकर करे ने पण मामीप पनि चीन यापी रमन घएली. गनतीन ग्रामगनाए गोपगिरिमा श्रीमहावीरमा मदिर संधार्युग मेदिन एवमी एका हाथ घुरनु. गात्रा कोट मो- मामोतोगनीम करीन मनी प्रतिमा धनादीने नमाम्यापन फरी. मंदिमागभंगप बनायामां एयीमसारामोनामोहोरोसरची. गत मंगलमा एक सागपचीस हजार मोनामोहोरो सरची. पती राणाए विक्रम संवत ११ मा एक कोट मोनामोहोरो पर- पीने श्री सपनाहजीना गरिपदनी महात्मय कों पसी से राजाए मेज यापार्यजीना उपदेशाची शपुंजय थने गीरनारपर उधारो कयों ने गर्नु विशेष प्रशांत पविशतिमपंधमांधी जाए। सेयं. ये कारयति जिनमंदिरमादरेण चियानि तप विविधानि विधापयति ॥ संपूजयंति विपिना सततं जयंति ते पुण्यन्नाजनजना जनितममोदाः॥१॥ थर्थ-जे माणगो थादरपूर्वक जिनमंदिरो बंधाये , तथा तमा विविध प्रकारनां वियो भरावे रे, थने तने हमेशां विधि- पूर्यका जेठ पूज के, ते पुण्यशाप्टी तथा हर्ष उत्पन्न करनारा सोको जययंता यत ने. जे छत्तम पुरुषो श्रादरपूर्वक प्रय्य खरचीने उंचा तोरणोयासां जिनमंदिरी बंधाये , थने तमां सुवर्णमय वियो स्थापे , तेपु- रपोज था जगतमां जीयता येग , फेमके, ते गणधरादि- कनी पदवी जोगधीने मोदमां जाय . ते पर दृष्टांत पहे. हेमाचार्यजीए प्रतियोघेता श्रीकुमारपाल राजाए तारंगाजी, तया संजात श्रादिफ नगरोमां १४४ नयां जिनमंदिरो बंधाव्यां ·GU उपदेशतरंगिणी. वे. तेपर तेणे सुवर्णना दमो अने कलशो स्थापन कर्या . बड़ी तेणे पाटणमां पोताना पिताजी त्रिनुवनपालना नामनी यादगीरी माटे " तिहुणविहार" नामर्नु बहोतेर देवकुलिकासहित जिन- मंदिर बंधाव्यु के. ते मंदिरमां तेणे चोवीस सोनानी, चोवीस रु. पानी, चोवीस पीत्तसनी इत्यादि प्रतिमा स्थापी हती. वली तेमां १२५ आंगुखनी अरिष्ठरतनी श्रीनेमिनाय प्रजुनी प्रतिमा तेमणे स्थापी हती. सर्व मली तेमा उन्नु क्रोड सोनामोहोरो खरची हती. तेमां उदयन, श्रावदेव, कुबेरदत्त श्रादिक श्रद्धार हजार श्रावको हमेशां नृत्यगायन सहित स्नात्रमहोत्सव करता हता. श्रीमजीनगृहे जिनमतिकृती जैनप्रतिष्ठाविधी श्रीजने तपने जिनार्चनविधी श्रीसंघपूजादिके। श्रीजैनागमलेखने च सततं श्रीतीर्थयात्रादिके येषां स्वं विनियोगमेति धनिनां धन्यास्तएव क्षिती.॥१॥ श्रर्थ-जे धनवान माणसोनुं व्य जिनमंदिरमां, जिनप्रति- मामां, जिनप्रतिष्ठाविधिमां जैन तपमा, स्वामिवात्सध्यमां, जैना गम सखाययामां, तया तीर्थयात्रादिकमां यपराय , तेनेज था पृथ्वीमां धन्य के. कांके, ज्यलनजलचीरचारण-नृपखलदायादयंदिकोघृतम् ॥ धन्योऽसी यस्य धनं, जिननवनादी शुन्ने लमम्॥ २ ॥ थर्ग-थति, जस, घोर, चारण, राजा, उष्टपुरुषो, पितरा: इत्र, तया नाटयादिकना नययी मुक्त थएवं प्यु जे माणसर्नु धन जिनमंदिर यादिक शुन कार्यमां उ, तेनेज धन्य . नमां पण जिनमंदिर यंधावयायी अपार पुण्य थाय रे,कई के, काष्टादीनां जिनावासे, यायंतः परमाणवः।। तायति यर्पसदालि, ताकर्ता वर्गलागु नयेत् ॥१॥ . .

·उपदेशतरंगिणी. ԵՆ अर्थ-जिनमंदिर बांधयामां जेटसां काप्ट श्रादिकनां परमा- गुठ होय , तेटसां साख वर्षोसुधी तेनो कर्ता स्वर्गनुं श्रायुप्य नोगवे . परमाणुनुं सौकिक स्वरूप नीचेप्रमाणे वे. जालांतरगते सूर्ये, यत्सूक्ष्मं दृश्यते रजः तस्स त्रिंशतमो नागः,परमाणुः स उच्यते॥१॥ थर्थ-जालीमांथी सूर्यनो तमको पडतां जे सूक्ष्म रज दे- साय , ते रजनो पण जे त्रीशमो नाग ते परमाणु कहेवाय . नूतनाहधारवास-विधाने यत्फलं भवेत् ॥ तस्मादष्टगुणं पुण्यं, जीर्णोधारे विवेकिनाम॥२॥ अर्थ- नवु जिनमंदिर बंधायवामां जेटलुं पुण्य थाय वे, तेथी पागणुं पुण्य विवेकीउने जीर्णोद्धारथी थाय वे. यसी थाज हेतुथी पद्म नामना चक्रवतीए पोतानी माताना हर्ष माटे हमेशा एकेकुं जिनमंदिर पंधाव्यु हतुं. यती तेज वाय तपर संप्रति राजानु दृष्टांत कहे. संप्रति राजा त्रिखंड मरतक्षेत्रनो दिग्विजय करीने शोस ह- जार मुकुटधारी राजाउँथी परिचयों थको उड़ायनीमां आव्यो. तेवखते नगरना सोकोए तेनो पणाज थानंदथी प्रवेशमहोत्मव कर्यो. पठी ते पोताना मेहेसमां जा पोतानी माता कमलाने पगे पड्यो. पण ते वसते पोतानी माताने दिलगिर मुखबासी जोड्ने तेणे पूयं के, हे माताजी! मारा जेयो आपने पुत्र के, तोपण तमो केम दिसगिर था ? त्यारे माताए फई के, हे पत्स! संसार साधनारां, तथा ठेवटेनरक थापनारा एवां तमारां राग्यो- पार्जनधी मने कई पण हर्ष यतो नधी; पण जो तमो जिनमा- सादो करावीने मारी पासे थायो, तो मने पणे दर्प थाय. ते सांजसी संपतिराजाए मोटा निमित्तिधाउँने पोखाचीने वेउन पो- ·६ उपदेशतरंगिणी. ताना श्रायुज्यनुं प्रमाण पू[; त्यारे नए कर्वा के, हे राजन! तमारं थायुप्य सो वर्षानुं वे. त्यारे राजाए मंत्रिने पूयं के, एकसो वर्षना केटला दिवमो याय? त्यार मंत्रिए कह्यं के, ए. कसो वर्षांना उत्रीस हजार दिवमो श्राय. पनी तेणे शत्रुजयादिक तीर्थोमां जिनमंदिरो बंधाववामाटे पोताना माणमोन हुकम कर्यो अने हमेशां एक मंदिर संपूर्ण अयानी खबर मेळवीन ते पोतानी माताने चरणे नमवा लाग्या. ते सांजली कमला माता पण हर सहित हमेशां पोताना पुत्रने पोताने हाय तिलक करती ह्ती. एवी रीते संप्रति राजाए सवालख जिनमंदिरो बंधाग्यां. तेईमा उर्जु हजार तो सिधपुरादिकमां श्रीन मिन्धर विहारादिक कराव्या. नेव्यासी हजार जीर्णोद्धार कराव्या. सवाकोड जिनविंयोज. राव्यां. हालमां पण सिंधुदेशमा श्रावेला मरोठपुरमा संप्रति रा- जानी वनावेली पंचाणु हजार मोटी पित्तलनी जिनप्रतिमा के. ते मांहेली श्रीमहावीर प्रनुनी प्रतिमा गिरनारपर खरतरयस- तिमा विद्यमान वे. वली ते संप्रति राजाए सातसो तो दानशा- लार्ड करावी. वली तेणे अनार्य देशोमां पण जैनधर्मना फेलावा माटे प्रथम साधुवेषधारी पुरुषोने मोकच्या हता, तथा एवी रीते त्यांना लोकने साधुऊना व्यवहारथी जाणीता करीने पाउलथी त्यां उत्तम साधुने पण जैनधर्मना फेलावा माटे मोकट्या हता. एची रीतनां पुण्यनां कार्यों करीने संपति राजाए पोतानुं धन, अने पोतानो जन्म सफल कर्यो हतो. जिनन्नवनं जिनर्विवं, जिनपूजां जिनमतं च यः कुर्यात तस्य नरामरशिवसुख-फलानि करपलवस्यानि ॥१॥ श्रर्थ-जे माणस जिनमंदिर, जिनपूजा, अने जिनमतनो फे- सावो करे वे, तेने नर, देव, अने मोक्षनां सुखो हथेती- मांथाची पडे.

·प " उपदेशतरंगिणी. श्री देवसूरिजीना उपदेशथी सिद्धराजे पण विक्रम संवत् ११८३ मां पाटणमां श्रीशपलदेव प्रनुनुं जिनमंदिर पंधाव्यु हतुं. तमां पंच्यासी अंगुलना प्रमाणवासी श्रीरुपनदेव प्रनुनी प्रतिमा स्थापन करी हती, अने ते मंदिरनुं नाम "राजविहार' राखवामां श्राव्युं हतुं. एक दहाडो ते जिनमंदिरमा पासिस ना- मनो कोक निर्धन श्रावक पूजा करवा माटे थान्यो; तथा मोटी प्रतिमा जोड्ने आश्चर्यसहित ते प्रतिमानुं ते माप खेचा साग्यो. ते पखते नेवु साख सोनामोहोरोना थधिपति गडा नामना च्यापारीनी हांसी नामनी वासविधवा पुत्री पण दर्शन करया श्रावी हती. पासिखने ते प्रतिमानुं माप खेतो जोश्ने तेणीए हां- सीधी तेने पुग्युं के, शुं तारे श्रावी नयी प्रतिमा करायची ? ते सांनक्षी पासिले कई के, हे चेहेन ! ते समये तमारे मतिष्ठामहो- त्सवपर जरूरपधारदुंज. तेणीए पण ते कबुत कर्यु. पची पासिसे दश उपवास करीने श्रारासएनी अधिष्ठाता श्रविकादेवीनु था- राधन कयु. त्यारे तेणीए संतुष्ट थश्न तेने का के, या सुवर्णनी खाणमाथी तने नवु जिनमंदिर बांधवा माटे जोश्शे तेटलुं धन निकलशे; एम कही ते अदृश्य थइ. पनी ते खाएमांयी पस्ता- सीस हजार सोनामोहोरोनी किमत जेटलुं सुवर्ण निकट्याधी ते च्य खरचीने पामिले एक सुंदर जिनमंदिर बंधाव्यु. ते पस्ते तेणे हांसीने पण निमंत्रण करीने श्री देवसरिजीने हाथै प्रतिष्ठा करावी. होमीए पण नव सास मोनामोहोरो सरचीने ते जिन- मंदिरनो रंगमंझप बांध्यो. हये जीर्णोधारनो उपदेश कहे . जीपचार:कृतो येन, विनयेन सुचारुणा ॥ जिनाशा पालिता तेन, क्लेशकूपारपारदा ॥२॥ अर्थ-जे माणसे पोताना उत्तम व्यथी जीपोंकार करेखो मे, तेणे अशरूपी ममुना पार पहोंचामनारी जिनाझा पाखी ·GG उपदेशतरंगिणी. ये ते जीर्णावारपर दृष्टांत कहने. जांब नामना मंत्रिना शमां अपलो मान नामनो मिरा- जनो एक कोटवास इतो; तेने योग्य जाणीने मिराजे मोराद देशनो हाकम कर्यो हतो. ते सदाने त्रण वर्षनी उपज एकनीक- रीने राजानी आझा सीधाधिनाज बहोतर साख सोनया सरचीने गिरनारपर श्रीनेमिश्वर प्रतुना जिनमंदिरनो उजार कराव्यो, केमके, ते जिनमंदिर पूर्व काठोनुं वांधेदुं हुतुं, अने तेनापर ची- जली पडयाथी तेमां नुकशान ययुं हतु.पछी केटखेक काले कोक पुर्जने ते वात जाहेर करी राजाने कयु के,सझन तो राजश्व्यनो श्रावी रीते गेर उपयोग करे वे. त्यारे राजाने सोमनाय जवानो शनिग्रह होवाथी ते मिप करीने ते पाटणयी चाट्यो. सोमनायने नमन करीने ते संकली नगरीमां श्राव्यो.ते वखते सजन तेमनी सामे थावीने तेमने नमस्कार कर्यो पण राजाए तेवखते पोतानुं मुख फेरवी नांख्युं. त्यारे सझाने विचार्यु के, राजा मारापर गुस्से यया वे. पठी सजने तो वामनस्थलीमां (वणलीमा) जश्ने सां- मतो तथा व्यापारि पासघी बहोतेर लाख मोनामोहोरो एकठी करी. पनी सिघराजे आलिंग प्रधानने पूवयु के श्रा पर्वत कयो ? अने अहीं कयुं तीर्थ ? त्यारे प्रधाने कयु के, हे स्वामी! थातो श्री गिरनार तीर्थ के, माटे तेनां दर्शन कर्याविना श्रापणे जq उचित नथी. ते सांजली राजा गिरनारपर चड्या, श्रने त्यां नवू मनोहर जिनमंदिर जोड्ने हर्पथी बोली उठ्या के, जे माणसे श्रावू सुंदर जिनमंदिर बंधाव्यु , तेनी माताने धन्य !! तेज समये पारख रहेला सऊने कह्यं के, धन्य वे माता मयणवदेवीने के, जेणीए एवी रीतना पुरुपरनने जन्म प्राप्यो . ते वचन सांजलीने सिघराजे सजननी सन्मुख जोडे, श्शने मंत्रिने पूज्यु के, था शुंगे? त्यारे थालिंगमंत्रिए कयु के, हे स्वामी ! एक बाजु तो था श्रीगिरनारजीना जीर्णोधारनुं पुण्य , तथा ते ·Gy पानगिm. समार पाय पाचायं . सेर काय पंप प्रा. Harirmat, पमें यमांधी जे यानी यापनी या पपमा मानती अत्यंत प्रमुदित पएसा मिल- जे.'मारे गोगीघोबारमा पुग्नी र म्यनी र मधी. एम पदीग सीनी पृगा माटे, मघा सेना रमाए मारे पारगामी नगरमा प्राप्य या धुंजय ने गिरनार, पलापान जोरपामा पार पोसननीलामी परखनी धमा संभाजी मारपंप एक पोतुं ज्यापरीने पामनम्बालीमा (पनपतीमां) पीरमनु प्रादिकना पार जिनमंदिरी पंधाग्यां. एवी शत पान () कोटयाने रांत मानसीने वीजा 'नय खोफोए पात गिनमंदिरोनो जी चार फरान्यो. सामप्तिति जेनें, मंदिरं परणीतले ॥ धर्मम्पितिः कृता ताय-सोनसीधविधामिना ॥१॥ अर्थ-या नाथापर ज्यांमुधि जनमंदिर दयातिमा रहे, स्यांगधि अनमंदिर पंधापनारे (था जगतमा) धर्मनी स्थिति फरेती , पम जाप. एक दहामी धीदेयसरि महाराज ममता गाममां चतुर्माम फ- रीने पासपधि गाममा पार्याः थने त्यां मासकहप कर्यो त्यांना पारग नामना एक धाय ते ममये नगरनी नजदिक गाडीमां एक मटोटीनो दग जोयो, तथा तेपर पुप्पो पटेसां जोयां. तेयात थाचार्यजीने कपाथी थाचार्यजीएते दगने यदुन जासपणीयी म्योदयान कई. पनी ते पारस श्रायकं तेम फर्या पाद तेमांथी श्री पार्थनायजीनी प्रतिमा निकसी. पी तेमना थधिछाता पार्थ नामना यह श्रावकने स्थममा एक जिनयंदिर यांधी तमां ते प्र- तिमा स्थापन करवानुं कां. त्यारे पारम श्रावक का को, मारी पास प्य नथी, माटे प्रासाद शी रीते बंधायुं. त्यारे यहे कार्य ·उपदेशतरंगिणी. के, या प्रतिमानीपासे तुं श्रदतनो स्वस्तिक हमेशां करजे, अने ते अक्षतो सुवर्णमय अइजशे,अने ते अव्य वापरीने तुं जिनम- दिर बंधावजे. पठी ते पारस श्रावक हमेशां तेम करतो गयो, श्रने जिनमंदिर बंधावया लाग्यो. एम करतां यका एक वाजुनो तो सर्व मंझप तैयार थयो. एटलामा ते श्रावकना पुत्रे पोताना पिताजीने पूज्यु के, या प्रव्य तमोए क्याथी मेलव्यु ? ते पारस श्रावके अध्यागमन- खरेखलं स्वरूप तेने कही बताव्यु. अने त्या- रथी तेने अन्य मलवा न लाग्युं, श्रने तेथी श्याजदनसुधि पए ते जिनमंदिर तेटलुंज अधुरु. ते मंदिरमा विक्रम संवत ११ए मां फागणसुदि दशमने दिवसे प्रतिमानी प्रतिष्टा य तथा१२०४ मांमाहासुदि तेरसने दिवसे तेपर धजा चमी श्रने एवी रीते ते फ. सवधि ( फसोधि) पार्श्वनायजीन तीर्थ प्रसिद्ध थयु. कारयति जिनेंशाणां, तृणवासानपीह ये ॥ मणिरत्नविमानानि, तैलते नवे नवे ॥१॥ श्रर्थ-जेथा जगतमां श्रीजिनेश्वरीनां घासनां पण मंदिरो बंधाये , तेने दरकनयोमांमणि अने रलोनां विमानो मले वे. माणिक्यहेमरलाये:, मासादान कारयति ये तेषां पुण्यैकमूर्तीनां, को वेद फलमुत्तमम् ॥१॥ अर्थ- यही जे माणमो माणेक, मुवर्ण तथा रक्षादिकोषी जिनमंदिरी बंधावे , ते पुण्यशालीउंना उत्तम फासने तो जा- पीज कोण शक है ? (हवे तेपर दृष्टांत कहे .) श्री विमलशाद नामना शेव गुजरातना राजा जीमदेवना प्रधान हना. एक दही को मुष्टे राजाना कों नयाथीरा- आनी तनापर निराजी पर. तयी पांचमी पांगा, पांच क्रांड मो. नामोहोरी, नया पण टोमदित ते त्यांची राग्रिए नाशीने.

·उपदेशतरंगिणी. जावतीमां गयो त्यारे तेना मरथी त्यांनो धारावर्प राजा नाशी गयो; पनी त्यांना मांडखिकोए विमलशाहने त्यांनो राजा - राज्यो. पठी ते विमलशाद शेठे शाकंनरी, मेदपाट, जायातिपुर विगेरेना राजाउँने जीतीने यावुपर स्त्र धारण कर्यु. वसी एक दहाडो तेणे रोम नगरना चार सुवाउँने हरायीने पोताना चाकरो कर्या थने तेउनां बारे कत्रो पोते धारण की. वती श्रावुपर वागतां तेनां निशानोनां शब्दो सांजलीने जय पामेला नी- मराजाए तेने कोड सोनामोहोरोनी नेट करी. एक दहामो ते वि. मलशाह शेठे धर्मसार सूरिजीना मुखथी एवी वाणी मांजलीके, चाहिं गणेहिं नरयाउनं वज्कंति जीवा, तं जहा म.॥ हारंजयाए महापरिग्गहाए कुणिमाहारेणं पंचिंदियवहेणमिति ॥ अर्थ-जीवो चार स्थानकोथी नरकर्नु थायुप्य वांधे वे. ते थाची रीते के महा थारंजी, महापरिमदथी, (मांमादिकना) शीट जोजनथी, अने पंचेंजिना वधथी. ते मानसीने पापोथी डरेखा विमतशाह शेरे गुरमहाराजने चरणे नमीन कां के, हे स्वामी ! में संग्राममा हजारोमनुष्योनो पध कर्यो कराव्यो मे तो मने तेनी श्राखोचना थापो तेमां- नसी श्राचार्यजीए कर के, ये तमो सर्व जीयोमते श्रमारीप. टह पजडायो ! तया जिनमंदिर थादिक पंचाचीने पुष्पोनां कार्यों करो? ते सांजसी विमलशाद शेरे या माताजीनु थाराधन कयु. त्यारे ते प्रमा थने तेमने काहया सागी के, समो कई घ. रदान मागो! त्यारे विमससाद शेठे काएं थे, पुनी प्राप्ति तथा जिनप्रामादनी निष्पतिरुप ये वरदान पापो! त्यारे दयीय फार थे, कांतो पुत्रप्राप्तिनुं परदान मागो! अथरा प्रासादनिप्प-

·ए२ :
उपदेशतरंगिणी.
।
.
.
त्तिनुं वरदान मागो! ते वेमांथी एक वरदान थापीश. त्यारे
ते माटे शेठे पोतानी स्त्री श्रीदेवीने पूज्यु, त्यारे तेपीए कई
के, प्रासादनी निष्पत्तिनुज वरदान मागो? पुत्रनी आपणे कई
जरूर नथी. पत्री अंबामाताए बहोतेर सास सोनामोहोरो स.
हित जिनप्रासाद बांधवामाटे बिमतशाह शेग्ने श्रर्वदायलपर
नूमि मोपी. पनी त्यां विमसशाह शेने जिनमंदिर बांधवानो
प्रारंन कर्यो, पण दिवसे करेली चपतर रात्रिए पमीजया सागी..
अने एयी रीते व महिना चीती गया. त्यारे शेउ अंथिका मा
तान स्मरण करीने तेनुं तेणीने कारण पूएयु; त्यारे देवीए कसं
के, या मिना अधिष्ठाता यातीनाहनें तारे प्रण छपयासपूर्वक
पाराधन करयु अने तेम फरयाथी जो ते विरवध नयेच मागे
तो सारे रोने ते श्राप{. पण मदिरादिक मायध नैवेध श्रापj
नीं श्रने तेम तो जो ते सामो थाय, तो तारे राज कहानीने
मंने हराययो. पनी विमाशाद शेव तेने वाराधयायी ते प्रत्यक्ष
थर गाय मेवेच यापमा लाग्यो; त्यारे विमाशाह शेरे सा
कदाटी ने दराव्यो; थने ते मामां अंधिकाना अपतरणधी
याजीनाद त्यांयी नाशी गयो. मया देवाजीना पचनश्री
ग्यां वास अन्न से रखो. अने पजी विमरहित शिनगंदिर-
पूर्ण यु. नमां विक्रम गयन १००० मा मुमगायक श्री गुगा
दीश पनुनी भागना था. यशी त्यां अंबिका देयी तथा पाति
गरपावनी दीमा म्यापना की. यही से प्रतिष्ठाम.
रोमयमा शिमशाद शं चतुर्विध गंपनी अत्यंत मेगा करी।
नया यायकाने पानी सांग गुशी का के, या पण नई य.
जगनन "विम श्री सनातनी"नाशिष था.
मारं तदेय सारं, निपुयते पक्षिनरनयनादी।
प्रारं पनापरधनं, पृषीमतादिपिई पा॥१॥

·एपदेशतरंगिणी. ए३ अर्थ-तंज च्यने घराम जापपुं, के जे जिनेअनुयनादि- कमां यपराय , अने पाकीनुं धन तो परतुं अथवा पृथ्वीना मेसना पिंट सरखं . ते पर इये यस्तुपास तेजपासनी कथा कहे . महामंत्री पस्तुपाल अने तेजपात प्रथम यात्रा माटे ज्यारे धोखकाथी हटाखा गामे थाव्या, त्यारे एवी खवर मली के, मार्गमां खुंटारउनी मोटी धाड तेमनी राह जोती वेवेसी वे. त्यारे तेडए परस्पर विचार करीने रात्रिए सर्व व्य नांवाना क- सशोमांजरीने एक तसायने कांवे लायेसा पढ़ना क्षेत्रमा रहेका सीजमाना पृष्ठ नीचे दाटया मांडघु, पण त्यां जमीन खोदतां तेमनां नाग्योथी उसटुं सुवर्णनिधान निकयु. ते जोइ तेमने मोटुं याश्चर्य थ{. पनी ते निधान तथा पोतार्नु पण सघलु अव्य त्यां तेए स्थापन फयु. पनी तेठे चिंतातुर यया थका ज्यारे पाना थाव्या त्यारे, अनुपम देवीए तेनुं कारण पूर्ण त्यारे ते- ए तेणीने एकांतमा सर्व हकीकत कही. त्यारे तेपीए कहा के, हे स्वामी ! धन एवी रीते गुप्त न रखाय, पण एवी रीते राखg के, जे धनने सर्व को जोड़ शके, पण से शके नहीं; अर्थात् तेच्य खरचीने जिनमंदिरो धंधायनां; फेमके, उत्तम पुरुषोनो तेज याचार . कधुके, अधः क्षिपति कृपणा, वित्तं तत्र थियासवः ॥ संतस्तु गुरुचैत्यादौ, तउचैःपदकांदिणः ॥ थर्थ- जे कृपणोने नीची गतिमां जावानी श्वा होय, तेज नीचे मिमां भव्यने दाटे , पण जेटने चि गतिमा जावानी श्वा , एया उत्तम माणसो तो मोटां जिनमंदिरादिकमां पची रीतनां तेपीनां पचनोथी उत्पन्न भएस ने विवक जेठने .. ते च्य खरचे रे.

·. एच उपदेशतरंगिणी. एवा ते वस्तुपाल श्रने तेजपाले ते धनने शत्रुजयादिकपर जिन- मंदिरो वांधवामां वापर्यु. एवी रीते ते मंत्रीश्वरोए १३१३ नयां जिनमंदिरो धंधाव्यां , तथा ३३०० जिनमंदिरोनो जीर्णोधार करेलो . वली तेए एक लाख पाडत्रीस हजार नयां जिनबियो अराव्यां , पचीसो माहेश्वरोनां प्रासादो बंधाव्यां रे वत्रीस कीखाउँ कर्या वे, सातसो दानशाला करावी चे, चोर्यासी यावो बंधावी , पांचसो पौपधशाला, पांचसो नमो, पांचसो शवमठो, तया पांचसो पारशालार्ड पण बंधावी वडी हमेशां पांत्रीससो जैन मुनि तेमने त्यांची आहारपाणी लेता हता. पूर्वे धोलकामां बुणिग, मालदेव, वस्तुपाल श्रने तेजपाख निर्धन स्थितिमा रहेता. हता. लुणिगनी ज्यारे अंतावस्था श्रावी त्यारे तेणे पोताना कुटुंब पासे पुण्य माटे त्रणलाख नवकारो माग्या हता. त्यारे वस्तुपाले तेमने कह्यं के वीजें कांई पण तमो मागो? त्यारे लुणिगे कह्यु के, अर्बुद पर्वतपर विमलवसतिमां एक जिन मंदिर पंधाववानो मने मनोरथ हतो, माटेते जो बने तो करजो? पळी व्यापारमा धननी वृद्धि थवाथी वस्तुपा चंजावतीना रा- जा पासयी वीश लाख रुपीथा जमीनपर पायरीने ३६ मूढक जमीन लीधी. ते वखते माताना पूजारी ए कडं के, हजु रुपी. थानी चार वाजुनए जमीन खाली रहे , त्यारे तेपर पण रुपी- थाई मूकीने तेउने संतोप्या. पनी त्यां जिनमंदिर बांधवानी ते. यारी करी, त्यारे शोजनशिपीए का के, था जिनमंदिरनो पायो तो सुवर्णयी पुरवो जोइये. त्यारे मंत्रीश्वर सुवर्णनी इंटो हावी थापी. त्यारे ते शिपीए कह्यं के, हे स्वामी! में तो तमारी उ. दारतानी परीक्षा करी , माटे या इंटो तो श्राप थापना - द्वारमांज राखो ? पनी मंत्रीश्वरे यारासण थने अर्बुदाचा पञ्चे कारीगरो भने मजुरी माटे जगोप जगोए सागुर्छना रसोमां स्थाप्यां, तया गामांना पंखो माटे जगोए जगीए पासनी गंजी ·उपदंशतरंगिणी. अने पापीना श्रयामा तथा धान्यना कोगरो स्थाप्या. ते जि. नमंदिर बांधया पास पंदरसो शसाटोने कामे सगामयामां श्राव्या हता; तथा तेठमाटे नोजनादिकनो सर्व यंदोवस्त मं- धीश्वरे करी थाप्यो हतो. तेमां घणया माटे सापयामां श्रायेला थारमपदाणोनी किम्मत तेटसा बजननां रूपां सरखी पमी इती. विक्रम संयत १२०३ मां ते प्रामाद वांधवानो प्रारंज करवामां श्राव्यो हतो, अने १२ए मां तेमां प्रतिष्ठा करवामां श्राची हती. तेनी पाउस पुरख खरच यारक्रोम अने त्रेपन साख सोना- मोहोरोनो थयो हतो. तेमासादनु "सुणिगवमही" नाम पाड्यु, पए सोकोमा “ तेजसवसही" ना नामथी प्रसिद्ध थयु. प्रति- घा समये त्यां जासपुरना राजा उदयसिंहादिक चोर्यासी राणा चार मांमसीको, चार महाधरो, तथा चोर्यासी शातिनुं महा- जन एक युं हतुं. ते यखते वस्तुपाले उदयसिंह राजाना प्र- धान यशोवीरने पूवयं के, था जिनप्रासादनी यांधणीमां जे गुण दोपो होय ते कही बतायो ? त्यारे तेणे सन्नावचे शोजन शिखा. टने कई के, हे शोजन! था कीर्तिस्तंजपर जे तारी मातानो हाथ तें कोतर्यो , ते श्रयुक्तज के फेमके, श्रापर तो ऽव्य ख- रचनार घस्तुपासनी मातानो हाथ जोश्तो हतो, के जेणीए थायां पुरुषरलोने पोतानी युक्षिमा उत्पन्न कर्या के तुं तो तेनो फक्त पैसा माटेनो पाकरज . हये ते वांधेलां था जिनमंदिरमां नीचे प्रमाणे दोपो वे. एक तोजे तें था स्तंनोमां जिनपिंयो को- तयाँ नेते श्रयुक , केमके, तेथी वाशातना थाय तेम वे. ग- ागारमा प्रवेश करवानी जगोए जे बन्ने सिंहोथी तोरण कयु . वे, ते दयनी विशेष पूजानो अन्नाव सूचये ते. पूर्वजनी मूर्तिठन जिननी पाउस बेसाडयाची संतान थने शझिनो नाश थाय तेवू श्राकाशमा मुनिउँनी मूर्तिउने येसाडयाथी अन्यदर्शनीया पानी अाप पूजा थशे. जिनमंदिरना रंगमंझपमां पुत्तसीनो .

·. ए६ उपदेशतरंगिणी. विलास अघटित . वली यहीं करलां नानां पगयीशांने संता- ननो अनाव सूचवनारां वे. वार हाथ सांवां जारोटी अनुचित ते, केम के, तेउना जांगवाथी प्रासादनो विनाश यवानो संभव वे. वली वांद्यधारमा जे कसोटीना स्तंजो कर्या ते पण अयुक्त चे, केमके, ते मूल्यवान होवाथी सर्वनी दृष्टिए पमयायी कदाच प्रासादनंगनो नय रहे . इत्यादि घणां दूपणो निवेदन की. तेनां ते वचनोने सत्य मानीने शोजनादिके यशोवीरनी स्तुति करी तथा कह्यु के, जे बनवान हतुं ते बनी चुक्युं वे. एक दहाडो मंत्रीश्वरनी स्त्री अनुपमदेवी एक जैनसाधुने थाहार थापी नमस्कार करती हती, ते वखते प्रमादयी साधुनुं धीथी नरेलु पात्र तेणीनापर पडी गयु, अने तेथी तेषीनुं नव- रंगी चीर घीवालुं ययु, ते जोर धरना कोक मुष्ट चाकरे सा- धुने गाल थापी. त्यारे अनुपमदेवीए क्रोध पामीने तेने घरमांधी कहामी मेट्यो, भने कडं के, हुं जो कोइ तेलीनी के कंदोश्नी स्त्री होते तो, दरेक पगले मारां वस्त्रो घृत थने तेलथी मतीन थते. था तो मारु परम जाग्य के, मुनिराजना पानथी मारु देहसिंचन ययु. इत्यादि या मंत्रीश्वर माटेनुं विशेष वृत्तांत प्र. वंधामृतदीपीका विगेरेयी जाएी खेतथा एम विचारि सर्व सोकोए पोतानी सनीने धर्ममार्गे यापरीने पोतानो जन्म स- फस करवो. स्वैव्यैर्जिनमंदिराणि रचयत्यभ्यर्चयत्यहत- खिनकया यतिनां तनोत्युपचयं यत्रान्नपात्रादिन्निः ।। धते पुस्तकलेखनोयममुपष्टभ्यातिसाधर्मिकान दीनाभ्युधरणं करोति कलयत्येवं सुपुण्यार्जनम् ॥१॥ अर्थ-पापी पोतानां फय्योथी जिनमंदिरो बंधाये के, जिने. P .

·पनीमनते रागा ग्यार मनी नपाम परशाम्पत्यारो रिमा मी प्राणी पटु ऽसेल इतुं, तेथी कोर पाहीथाए उन पातमीमसयाधी सणे गुप्तरीत रात्रिए से पानीमा निमक नराम् उपदेशतरंगिणी. श्वरोने पूजे ठे, त्रण प्रकारनां नक्तिथी मुनिने वस्त्र, अन्न तथा पात्र प्रमुख थापे , पुस्तको सखावे , स्वामीवात्सत्य करे , दीनोनो नझार करे , तथा एवी रीते उत्तम पुख्य उ. पार्जन करे . तप गमनायक श्री धर्मघोपसूरिजीना उपदेशची पेथमशाहे सया फांऊपशाहे विक्रम संवत १३२१ मां जीरावती तथा श- झुंजयादिकपर मुवर्ण कसशोमहित चोर्यासी जिनमंदिरो बंधाग्यां वे. ते पखते देवगिरि तथा ओंकार आदिक नगरोमां ग्रामपोए जिनमंदिर नहीं बांधवा देवाथी तेमणे त्यांना राजा रामदेवना मोटा प्रधान हेमादिकना नामोथी घणी दानशाखा मांडी; तथा तेमां कापमी विगेरे पंथिने सामु, दास, शाक, नाव वि. गेरे तेउँने पेटपूर थापया मायुं. अने तेथी ते पंथिई हेमादि- फनी अत्यंत प्रशंसा योसया साग्या थने ते नगरोमां पण हेमा- दिकनी कीर्ति सोको परे घरे गाया लाग्या. ते जोर से हेमादिक प्रधानोए विधार्यु के, थापणे तो फंई पण दान थाप्यु नधी, माटे खरेखर कोश्क कारणथी महा पुण्यशाली जीये बापण नामोथी या दानशासाउं सुनी परी ३. पनी ते विपनी यातमी मेसयतां ते रार्य पृत्तांत तेठना जाणयागा धाग्यो पनी ते हेमा- दिक प्रधानोए राजाने काहीने ते पेयाशाहने देवगिरिना पी. टामा जिनमंदिर माटे जगो थपायी. परी ज्यारे त्यां पायो सो दया मान्यो, स्यारे जमीनमांधी भी पानी निकट्यु. ते देवगि- पए के, त्यां तो मील पाणी निकायुं है, माटे त्यां श्राप वाय यं- पायो, अने पेधाशाइने साटे पीठे स्थानक धापजो. त्यारे रागर कार्य, मनाते ई सेनो तपास करीश ते पावनी पेयमार ·उपदेशतरंगियी. सारं जायायी त्यां जिनप्रासाद करवानी पेथडशाहने तेणे बुट थापी. पनी अनुक्रमे केटोक काले सुवर्णकसश तथा ध्य- ज सहित ते जिनमासाद विक्रम संवत १३३५ मां संपूर्ण थयु. तेना पाकरो ज्यारे तेनां खरचर्नु नामुं मांया बेग, त्यारे फक्त तेमां सपेक्षा दोरडांनीज किम्मत चोर्यासी हजार रुपीथानी यक्ष एवं विचारि तेए नामुं मांगतजी दी. पनी ते प्रासा- दर्नु “थमध्यप्रासाद" नाम पाडयामां श्राध्युतेमां चोर्यासी प्रांगुसनी पारसनी श्री महावीरप्रनुनी मूर्ति स्थापयामां श्राची. सेनें विशेष वृत्तांत रामंडनसूरिए फरेसा सुकृतसागर नामना काम्यश्री जापी संयु. गणोंचारः श्रुतपरिमलामोदितात्मन्यजसं पात्रे दानं जगति जिनाधीश्वरे नित्यन्नक्तिः ॥ दीनानायोचरणमनिशं विश्वविश्वोपकारः प्राणिपाणं परतमिदमहो चंचलायाः श्रियोऽस्मा: अर्थ-जीर्णाधार करयो, मिस्वांनोना परिमतथी गुगंधि था. रमायामा एरा गुपान भने हमेशां दान श्राप, जिनेश्वर मानी हमेशा नतिकरयी, नम हमेशा दीन भने धनात्र माणगोनो रकार काया, ममम्न जगतपर उपकार करयो, तया प्राणी रहा कर पज था चंचल वलीनुं फस . दायीना कानगामी मंगल एपी सम्मान केसंत्री श्रीगोनाटिक पुण्यकार्य कर. म पाहदयमंत्रिए, नागप दीनो सकार, ग्यतागवार गयीया यांधान काग, नगुका मयिका विद्वानी हमार, मया यन नीयांनी पात्रा, की नानाना पिता उदायन मंत्रिता मारे मनाया गया या द.नी प्रमाणे आणा. भादवि पदहादाशी शत्रपार पापा मार गया, ·उपदशतरांगण. एर त्यां सकस संघर्नु वात्सत्य कर्यावाद तेमणे पूर्यतुं जीर्ण थययं काप्टमय देवल करीने नवु पापाएमय जिनमंदिर बंधाययार्नु शरु कयुः थने ते कार्य पोताना माणसोने सोपीने ते पाटणमां गया, त्यां राजाए तेमनो मोटा यावरथी प्रवेशमहोत्मव कर्यो. फेटसेकका ते जिनमंदिर संपूर्ण थयाथी, तेनी यधामणी थाप- नार माणमने तेमणे शोख मुवर्णनी जीहाउँ यापी. एटखामां पांच दिवसो वीत्यावाद फोक चीजा माणसे श्रायीने खबर थापी के, नमतीमा घायु जरावाची तमारं जिनमंदिर फाटी गयुं . ते मां- नखी बाइड मंत्रीए तेने वत्रीस मोनानी जीहा थापी. ते जोर परियारे कार्य के, हे स्वामी! था यखते तो थापने शोक अवार्नु कारण ने, उतां धापने दर्प केम थयो। ते सांजती मंत्रिए कार्य फे, राजु मारं ऐश्वर्य दनदनमते वध , थने तेथी था ममये तेवा खयर जे मझ्या ठे, से हर्पदायक रे, केमके, तेथी ९ ते मं. दिर फरीने पण बंधावी शकीश. पनी तणे शाखाटोन काई के, इये तमो समतीविना परीने ते उत्तम जिनमंदिर पंधावी त्यारे दा. पाटे फांक, नमतीपिना जिनप्रासाद फरापाथी तान घता नथी. ते सांगती मंनिए कई फे, मुर्गतिनी पधामणी थापनार मंतागर्नु मारे प्रयोजन नथी, मारे तो फराजिनमागार्नुज प्रयो. जन से पची तेणे ते जिनमागाद श्रण प्रोगप्रने प्रण पाप सोनामोहोरो खरपीने फरीधीधा . प त्वां राजपपर ग्यारे कुमारपास राजा दमघमाचार्य महित पधार्या,त्यार पर्वतपर पम्पमाट दाद थयो, से मानली देगाचार्यजीव कुमारपास राजाने कांके, एयो पमयाद रे थे, एकी परत जो पुरय. शाली जीपो था पर्यतपर पडया मांगे तो, परनी शिक्षा पर पमे. माटे अने पाप गुदे जुदे समय पर पड़ी। जो तीर्थमा गायु तो पाग्यधीज पाप है, पर लेकी मिना- सनी दीखना थाप. प. मेपर से जुद जुद समये पाया.

·१०० मुपदेशतरंगिणी. पक्षी ते याहम मंत्रीए गिरनारपर पगधी बंधावी, के जेधी वृयो भने बालोने पण तेपर घडवानुं सुगम थयु ते पगथी बांधवा पाउस तेमणे त्रेसउ लाख सोनामोहोरो खरची हती.कडं ने त्रिषष्टिलदम्माणां, मिरिनारगिरी व्ययात् ॥ नव्या वाहडदेवेन, पद्या हर्पण कारिता ॥१॥ अर्थ- त्रेसन खास सोनामोहोरो खरचीने वादडदेव मंत्रिए श्री गिरनार तीर्थपर हर्पथी मनोहर पगधी बंधायी के. जिबनवणाणि जे उधरंति, नती समीयपडिया॥ ते नंघरंति अप्पणं, नीमाज नवसमुदाउ ॥१॥ अर्थ-जे माणसो सक्तिथी जीर्ण भएसा तथा पडी गएका जिनमंदिरोनो उद्धार करे , ते माणसो भयंकर एया आ जय- समुनमांयी पोताना आत्मानो वार करे . गोपगिरिपर थामराजाए पोतानुं श्रमूख्य सिंहासन श्री रप- नहिनी सूरिजीने वेसवा माटे अर्पण कयु, ते जोश क्रोधानुर थ. पक्षा ब्राह्मणोए राजाने कडं के, हे स्वामी! या श्वेतांबरो तो शूनो , तेउँने सिंहासन थापवं उचित नथी. एवी रीते पारं- यार राजाने कईयाथी राजाए ते नवसद नामनु सिंहासन पावं, पोताना टारमा मुकाव्यु, तया तेनी जगोए एफ नानु सिंहा- सन राट्युं मनाते ज्यारे थाचार्यजीए ते जोयु, त्यारे राजाना मननो अनिमाय जापी तेमणे कां के, मईयमानमतंगजदप विनयशरीरविनाशनसर्पम् । दीपो दशपदनोऽपि, यस्य न नुख्यो नुपने कोऽपि ॥१॥ ते मानती खातुर भएमा थामराजाए करीने से नवाक्षण

·उपदेशतरंगिणी.
सिंहासन त्यां स्थाप्युं. फरीने ते ब्राह्मणो राजाने ज्यारे कहेवा
गया, त्यारे राजाए पात्र अपात्रनी परीक्षा माटे तथा ते पाहणोने
प्रतिवोध थापया माटे घाउ हजार रुपामोहोरो सजामां मंगाची
श्रने ग्राह्मणोने कार्य के, मारे था सुपात्रोने थापषी . ते सांच-
ही सर्व प्राह्मणो कहेवा साग्या के, हे स्वामी! अमो चतुर्वेदी
भाह्मणो वीये, माटे अमारासरखा बीजां कोण उत्तम पात्रो ?
एवी रीते श्रात्मप्रशंसा करता थका कहेवा पाग्या के, ते अन्य
अमोने यापो! एम कही एक बीजापर हडसेक्षा मारी तेए ते
सर्व घन्य सुटी सीधुं. चीजे दिवसे श्री वप्पनट्टीजी सूरिराजने
मोलाची तेमनी पासे सवा क्रोड सोनामोहोरो मुकीने राजाए
तेमने कटु के, हे जगवन्! श्राप कृपा करीने या भव्य ग्रहण
करो? एची रीते यारंवार राजाए कईयाथी वाचार्यजीए तेने
कई के, हे राजन!
आरंने एस्थि दया, महिलासंगेण नासए नं ॥
संकाए सम्मतं, पडझा दागहणेण ॥१॥
श्रर्थ-थारंज करवाथी दया रहेती नथी, वीना संगथी
ब्रह्मचर्यप्रत नाश पामे के, शंकाथी सम्यक्त्व खंडित थाय ,
तथा अन्य सेवाथी प्रमजानो विनाश थाय के.
इत्यादिक शास्त्रोनी गाथा कहीने ते अन्य तेमणे सीई
नही. पनी ते श्राम राजाए श्राचार्यजीना उपदेशथी ते अन्य
खरचीने एकसो जिनमंदिरोनो नझार कराव्यो.
यत्रणमयीमपि कुटी, कुर्यादद्यात्तथैकपुप्पमपि ॥
नफया परमगुरुभ्यः, पुण्योन्मानं कुतस्तस्स ॥१॥
थर्थ-जे माणस नक्तिथी परम गुरुमारे एक घासनी पण कुं-
पडी पंधावी थापे के, तथा तेमने फफ एकज पुष्प थापे,
तेनां पुण्यवं पण कोण माप करी राफे सेम ॥१॥

·१०२ उपदेशतरंगिणी. किंपुनरुपचितधन-शिलासमुद्रातघटितजिनन्नवनम् ॥ ये कारयति सुमतयो-विमानिनस्ते महाधन्याः ॥ २॥ अर्थ- जे उत्तम वुद्धिवान माणसो महान् अने उत्तम पा- पाणोथी जिननयन बंधावे , तेढना पुण्स्यनी तो त्यारे वातज शुं करवी ? ते महा जाग्यवंत पुरुषो देवलोकमांजश्वमे ॥२॥ जिनन्नुवन बंधावया माटे कयो मापस अधिकारी वे? ते हवे कहे. न्यायोपार्जितवितो, मतिमान स्फीताशयः सदाचारः ॥ गुर्वादिमतो जिनन्नवन-कारकस्याधिकारी स्यात् ॥ १॥ अर्थ- जे माणसे न्यायथी धन उपार्जन करेलु , तेम जे बुद्धिवान के, मनोहर श्राशयोवालो ने, सदाचारि , तथा जे गुरु आदिकयी अनुमत थएलो , तेज माणस जिनमंदिर चं- धाववाने अधिकारी . (तेपर हवे दृष्टांत कहे.) राजगृही नामनी नगरीमा धनसार अने गुणसार नामना बे बांधयो हता. ते माथी मोटा धनसारनी स्त्री शिलादिक गुणोएं करीने शोनिती हती; पण नाना नाइ गुणसारनी काली नामनी स्त्री महा दुराचारी हती, अने तेणीना कहेवाथी ते नानो जार पोताना मोटा नाश्थी जुदो यश् पृथक् घरमा रहेवा लाग्यो. देवयोगे ते नाना नाइने त्यां लक्ष्मी वृद्धि पामी, अने मोटा ना- उनी सनी अटप थइ ग३. एक दहाडो नगरमां केटलाक श- साटो धंधा अर्थे श्रावी चड्या, अने तेए गुणसारना धरना पारपासे तेनी स्त्री कालीने थमूट्य थाभूषणोवाली जो पूछु के, हे शेगणी ! था नगरमां कोई नुवन पंधवनारो ? ते सां. नती पोताना धनना मदथी तेणीए कह्यु के, मारो जेठ धनसार नुयन बंधायवानो ने, माटे तेने त्यां तमो जा! पती ते ग्यारे धनसारने घेर गया त्यारे तेनी स्त्रीप तेठने भावयानुं का.

·उपदेशतरंगिणी. १०३ रण पूतीने माल्या. जोजन माटे धनसार शेउ ज्यारे घेराव्या, स्यारे तेणी ते दासाटोनी सर्व हकीकत कहीने कडं के, था पोकोने मारी देरापीए मोकट्या . ते सांगती ते शेने ते स्त्रीनां श्रांपो चीने त्यांना एक जीर्ण मासादनो जीर्णोधार ते साटो पासे कराव्यो. पती प्रतिष्ठाना खरच माटे अन्य उपार्जन करवा माटे से धनसार शेठ परदेश पाट्या, त्यां मार्गमां तेमने एक योगी मध्यो. ते योगीने शेठे पोतानुं वृत्तांत जणाववाथी ते योगी तेने एक पर्वतनी गुफामां तेडी गयो. ते गुफामां अंधार होबाधी योगीए जैसनां पुंडांठ शखगावीने तेमां श्रजबाटुं फयु. त्यार बाद ते गुफामा तेउने वींची, जमरा तथा स्त्री था- दिकना उपञ्चो धया, पण शीलप्रतधारी ते साहसिक शेव तेथी मर्यो नदी. योगी तो त्यां एक स्त्रीने जोर सपटाइ गयो, तथा ते स्त्रीए त्यांज तेने मारी नांख्यो. शेव तो ज्यारे गुफानी अंदर प- होंच्यो त्यारे तेणे त्यां एक मुवर्णना हिंचोखापर एक महा ते. जस्वी ध्यंतरेजने जोयो ते व्यंतर पण शेउने जोश तेने घणां थादरमानपूर्वक पोतानी पासे येमाध्यो, अने कहूं के, हे शेव ! तमो मारा लाइ तुट्य गे, पूर्वजन्ममा हुँ राजगृही नगरीमा जि- नदास नामे व्यापारी हतो, थने ते समय में जे जिनमंदिर - धाव्यु हतुं, तेनो तमोए जीर्णोधार कराव्यो , माटे हुँ तमारा- पर तुष्टमान थयो डं: एम फही तेणे तेने थमूट्य रलोनी पो- टसी थापीने तेने स्थानके मेष्ट्यो. पची त्यां ते धनमार शेने मोटा महोत्सवपूर्वक प्रतिधामहोत्सय कर्यो, संपर्नु थत्यंत ल. तिथी स्वामियात्सध्य कयु, अने एक रतजडित सुवर्णनी जीला तेणे पोतानी जानी काखीने यापी. त्यारे संपादिक लोकोए ते जीहा थापयानुं तेने कारण पूश्याथी तेणे जपाव्युं के, श्रमोने माजीणोधार तथा प्रतिष्ठा श्रादिक मारे धनप्राप्तिनुं कारण ते मारी मानीनी जीहाज से. परी ते धनसार शेते क जीवित- ·१०४ उपदेशतरंगिणी. पर्यंत पोतार्नु अन्य धर्ममार्गे यापरी सफल कयु. ठेवटे स्त्रीसहित श्री धर्मपोप श्राचार्यजी पासे दीक्षा से काख करी पेदेखा दे. पसोकमां ते महा शधिवंत देव थया. हये पौषधशासा माटेनो उपदेश कहे. पुण्याह पोषधागारं, तत्रीय ग्राहको जनः । मतादिपप्पं क्रीणाति, कमेणानंतलान्जदम ॥१॥ अर्ध- पौषधशाला ने ते एक पुण्यनी पुकान , केमके, त्यां आयेतो ग्राहक प्रतादिरूप करीयाणु सरीद करे , के जे क. रीमा थनुक्रमे अनंत मान देना धाय ने ॥१॥ कलियुक्षिः कुरुक्षेत्रे, यथा स्नेहयतामपि ॥ तथा स्माधर्मशालाया-मधमस्यापि धर्मधीः ॥२॥ अर्थ- जेम स्नेहीने पण फुरुक्षेत्रमा रोशनी बुद्धि उत्पन्न पाप , तेम धर्मशाखामां अधम प्राणीने पण धर्मबुद्धिधाय रे. हये सेपर टांत कदे. पेयांदनी देव नामनो पिता कोश्क कार्यप्रमंगे देयगिरि ना. मनी नगरीमा गयो, त्यां रहेसा याचार्यजीने नममा माटे से को- कसाश्रयमा गयो, थने त्या भाचार्यजीने पांधायाद, त्या एक बाए बोखा केटसाफ श्रायकोने पण सेणे नगरकार फर्यो, नं श्रावको स्यां एकया यगे एक पागधाया पांधवानो पिचार करता हता. नेना ने विचारने जाणीने देदा बोरे संगनी पागे मांडी पायरी कक, जो मारापर कृपा करीने नमी गर्ने थाहा था तो यदी ने पाया यंधा, कंगर, नोएर मंपनी दाम ने गांधी से पाएकामांना एक मुल्य भापक देने का कर्श ग न युग , ने पौधAN. मानी शाखी र पापक भलीनी पाती नजी. मी एक धामामी त मायनो मायाना पाय, ·उपदेशतरंगिणी अने तेथी मुनि तेना परतुं शमादिक से नहीं; अने जो यहां सोको एकता व बंधावे तो मुनि दमेशांकेकनायरनो त्याग करे. एवी रीते युक्तिउंची तेने समजाच्या उतां पण तेणे मान्यु नहीं. त्यारे पती एक चीजो श्रावक बोली उठयो के, यही जो कोई पौपशाखा चांधवाने शफियान न होय तो तो श्रापनी इव पण व्याजवी गणाय, पण अत्रे तेया पणा , पण तेवता जोतमो ते पौषधशाला सुवर्णनी इंटोनी यंधायो, तो तेम पण करीएं. ते सांसपी देदा शेने संघन पगे पड़ी कई फे, हुं ते पोपधशामा सुवर्णनी इंटोथी बंधावीश. पची ते शेवने श्राचार्य महाराजे स- मजान्या के, तेम करपाची था कतिकाखमां यद् विध धवानो संनय , केमके, ते कीमती जाणीने अष्ट खोको खोजना मार्या तेनो विनाश करशे. त्यारे शेठे कडं के, हुं ते पापयशाया इंटोनी पनापी तेनापर सुवर्णतुं पतरूं जमावीश तेम करयानो पण गुर महाराजे ज्यारे निषेध कर्यो, त्यारे तेणे ते सुवर्ण जेटली किम्म- तनु केशर खेड ते घुटापीने सुनामां नाख्यं, श्रने एवी रीते क- रीने पण ते पापा तेणे बंधावी. अने ते पौषधशासा "पुं- पुरखोखशाखाना" नामधी जगतमां प्रसिद्ध थ. यस्तनोति वरपीपधशाला, सर्वसिडिललनावरमालाम । सर्यदेव सनते सुविशाला, पोधिवीजकमलां विमलां सः॥१॥ अर्थ-जे मापस सर्व प्रकारनी सिपिरूपी सीने परयामा परमाता सरपी एपी विशाल पौषधशाला बंधावे , ते माणस हमेशा निर्मस एवी योधिपीजरूपी पक्षीने मेवघे ३. ॥१॥ जम गोपनिरिपर श्री पपनहिजी महाराजना उपदेशची श्राम राजाए एक मनोहर थने विशाल पौषधशाखा पायी ·१०६ उपदेशतरंगिणी. हती. ते पौपधशालामा एक हजार तो स्तंनो हता. तेमां साधु, साधवी, श्रावक थने श्राविका सुखेयी भावी जर शके, ते माटे तेनां त्रए विशास धारो का हता. वस्ती तेमां दूर दूर घे- ठेला साधुने पमिलेहण तथा स्वाध्यायादिक सात ममितिक देखाउँनी चेतवणी शापयामाटे मध्यस्तनमां मोटा नादवालो घंट यांधवामां श्राव्यो हतो. तेमां यती व्याख्याननो मंडप त्रणलारा सोनामोहोरो खरचीने बांध्यो हतो. थने तेमां एवां तो चंका- तादिक तेजस्वी रलो जडाव्यां इतां के, जेथी गत्रिए पण त्यां चिखपुस थंधकार जणातो नहोतो, भने तेना तेजयी रात्रिए पए साधु सकायादिकनी विराधना विना पुस्तको विगेरे यांची शकता हता. पापनिप्कंधनं धर्म-सदनं कारयति ये ॥ तारयति नवाब्धेः वं, ते जनाः कुलतेजनाः ॥१॥ अर्थ- फुखनो ज्योत करनारा एया जे माणसो पापोने नाश करनारी पापधशाखा बांधे , ते पोताना यात्माने था जय. रूपी ममुन्धी तार . ॥ १ ॥ तेपर दृष्टांत कदेवे. मिराज जयसिंहना पखतमां तेना राज्यको पांच हजार मो. टेम्यारोनी यधिपति शांतु नामे एक गेनापति पतो. ते श्री देय. सूरिजी महारामनी परमनक इतो. एक ददादो तेणे चोर्यासी. हजार मोनामोहोरो परचीने राजमहेस सरतुं एक पोसार्नु पर धा, अने ने परने जोर गर्ष सोको मेनी सारिफ करणा खाग्या. एक. दहाही तेणे पोतार्नु ते पर श्री देवरारिमी महारा. जन पक्ष बना, पप गुरुमहाराज सेनां यषाण का नहीं। ! बारे मेनानिए पूर्ण के, नगवन् ! गई सोको सो था गदर पानां यग्वार करे , पण थाप कम करना नयी गाडी देवमूग्लिीना शिष्य श्री माविम्यारिजीए कांक- नाति! तमोर जो थाची पापयशाया बंधाशीदोंने तो ता.

·१०७ उपदेशतरंगिणी. रुमहाराज तेनी प्रशंसा करते, पण गृहस्थीना परनी प्रशंसा साधु करे नहीं, फेमके गृहस्थीना घरमा पुलो. पांडणी, सावरणी वि. रे हिंसक पदार्थोनो उपयोग यायचे. ते मानती शांतु मंत्रिए परनी पॉपशा बनायी, अने समां पुरुपना शरीर जेवडा दपको बंधाच्या. कारयति नरा धन्या, भावात्पीपधशातिकाम्॥ संसारसागरं ती, ते लन्ते परं पदम् ॥ २॥ अर्थ-जे धन्य माणमोजावी वापशाखा बंधा है, ते या संसाररूपी समुज्ने तरीने मोरं जाय वे. इये ते पर दृष्टांत कहे वे. पाटणमा एक भाजद नामे कोक निर्धन श्रावक रहेतो हनो. ते कसाराने घेर घूधराउ पसीने तेथी हमेशां ममता पंच इ- म्मोधी ते पीतानी भाजीविका चलायतो हतो. एक ददाडो तणे इमाचार्यजीने कार्य के, हे लगपन् । भने सातसो सोनामो- होरोना परिग्रहन प्रत्याख्यान करायो. ते सांजली इमाचार्ये वैना हस्तानी रेखा जोइ पराणे त्रए साख सोनामोहोरोन नियम कराव्यु. एक दहामो तेने घेर पुत्र थायवाथी तेने दूध पावा माटे एक पकरी येचाती सेवा माटे से प्रामांतरे गयो.स्या परीना टोखामा एक परीने गडे तेथे इंजीसमली यांधेयं जोयं. ते ३- करीने मुन्ध मूल्य थापीने नेणे गोपाल पासपी यचाती बीपी. पछी ते मणि सिवराजने तणे देखापाथी नेणे पोताना हारमा नाखवा माटे सया साख सोनामोहोरो शानडने थापी खरीद कयु. एक दहाडो तेणे फेटलीक मंजीवनी गुणी पाती सीधा, पण तेना भाग्यची समाधी मुबई नाकसी पहुं, धने तथी ते बरोम्पति थ गयो. पनी पोताना परिग्रहप्रभाएने याद हावीन तेणे धोर्यामी पौधा बंधाची, तथा चोरीसे ·२० उपदेशतरंगिणी. तीर्थंकरोनां चोवीस जुदा जुदां जिनमंदिरो बंधाव्यां, अने एवी रीते तेणे साते क्षेत्रोमां नेवु लाख मोनामोहोरोखरची. पती तंज- तीर्थमां कोक जीम नामना श्रावके नगरनी अंदर जगो नहीं मखयाथी नगरनी बहार घणुं अन्य खरचीने चंदन श्रने हाथी. दांतोथी एक पौषधशाला बंधावी. त्यारे कोश्के तेने कयु के, या नगरनी यहार पौपधशाला करी, ते तो फोकट अव्य खरच्यु, के- मके, तेमां तो कदाच निलो श्रावीने निवास करशे. ते सांजली जीमे कडं के, कोक विहार करीने थाकेसा मुनि खरेखर तेमा कायोत्सर्गादिक ध्यान धरशे, श्रने तेथी ते पोपधशाला सफल थशे. वेवटे नगरनी वसती वधवाथी ते पौषधशाला हाल नगरनी अंदरज श्रावी गश्वे. पती वस्तुपाले पण सातसो पौषधशाखा बंधायी के. एम विचारि बीजा नाग्यवान् पुरुषोप पण पोपध. शासा बंधावी पुण्य संपादन करवू. हये जिनयिोनो उपदेश फहे. अंगुष्ठमानमपि यः मकरोति विवम् वीरावसानवृषनादि जिनेश्वराणाम् ॥ स्वर्ग मधानविपुलधिसुखानि मुंफया पश्चादनुप्तरगति समुपैति धीरः॥१॥ थर्य-जेधीर माणस रुपनदेय मनुयी मांहीने महावीर प्रा. पर्यंतना थंगुता जेयमां पण पिंयो पराये रे, ते स्वर्गमा उत्तम शिनां मुसोने जोगयीने पावसयी मोदे जायचे. नरवपकीए पोतानी याटीमां श्री थादिनाय प्रजुनी मधि- मय प्रतिमा करायी हती; थने ते प्रतिमा थाने पण देयगिरि देशना कस्यपाक नगरमां माणिस्पस्यामिना नामयी प्रसिध. वाही देन चक्रीए अष्टापद तीर्यपर मर्य जिनेवरोजी पोतपोता. ना शारीरना प्रमाएनी रसमय मूर्ति नरायसी जे. पी महें ·एक पणते विरना बादसाही गाता गो भरा माल्यारे लनात शादी पंचग तोहीने मागे गाारत होगी, जो पार रोपीने पोले याविन रसी, in Errent गयो.परीयामा पातीमा मारमा पर वात मोनोरोगे नाची सोरर कोई धीरे १८ए उपदेशतरंगिणी. भरावेडी श्रीनेमिनाथ मनुनी मूर्ति गिरनारपर विराने . मंति राजाए सवाफोड नयां जिनपियो जराव्यां . जावटीगाद पो- ताना पिताना पुण्य माटे उगणीश सास मोनामोहोगे परचीने नायुंजयपर श्रीपनदेव प्रनुनी तथा वे पुमरीजीनी प्रतिमा करावी .त प्रतिमानी प्रतिष्ठा विक्रमनी १०८ नी मारमा श्रीयनस्वामीजीए करायेली . कहुंचे थे, महोत्तरे च किल पर्पशते व्यतीत बीपिफमादय बटुपिणव्ययेन ॥ सत्र न्ययाविशत जापडिरादिदेयं श्रीपुरीकयुगलं प्रपत्नीनिनेदि ॥ १ ॥ एम पिचारि नय्य पुरुषोए जिनर्षियो पापा भो भन्या नयनीमसागरगर्मानुष्यदेहादिया सभ्यत ति मायः मशीतं गमाग। तयुप्मानिरिमा पुरातनशुरापाव गोडगा सर्पश्मतिमादिके प्रतिदिन पर्ने कुरा गमः ॥१॥ घर्थ-देसप्य सोमो माया acturt. ने मनुष्यदेवादिकरूप गारवी गुगंधी मा ती गली, सर्व पुधियानाने रात में गारे होश जिनमfrmeri पार्यमा गगने जोर सामग्री न सुरोन हवे ते पर घरगुणा ·उपदेशतरंगिणी. पूजाय वे. वली वनवासमा रहेला खमणजीए सीताने पूजवा माटे एक गएनी पार्श्वनाथजीनी प्रतिमा बनावी आपी हती, पण सीताना शीलना माहात्म्यथी ते प्रतिमा वज्रमय थ गइ. श्रने बाजे पण मंडऽर्गमां ते प्रतिमा पूजाय , ते प्रतिमानो म- हिमा एवो ठे के, तेथी सर्व उपजयोनो नाश थाय वे. सन्मृतिकामलशिलातलदारुरूप्य- सौवर्णरत्नमणिचंदनचारुविवम् ॥ कुवैति जैनमिह ये स्वधनानुरूप तेऽप्यामरी च शिवसंपदमामुवंति ॥१॥ अर्थ-जे सोको यहीं पोतानी शक्तिमुजव उत्तम माटीनी, उत्तम पत्थरनी, काष्ठनी, रूपानी, सोनानी, मणिनी, तथा चंदननी जिनप्रतिमा बनावे , ते पण देवसोकनी तथा मो. एनी संपदा मेसवे . संवत १३०१ मां ज्यारे समराशाहे शगुंजयनो उधार कर्यो, त्यारे तेणे जाट थादिकोने चौदसो सोनानी वीटी थापी. ते समये मखनट्ट नामना भाटने शेठे भूपयी साखनी चींटी थापी. पत्री ज्यारे ते सर्वने लोजनमाटे बेसाल्या, त्यारे ते मन पोतानी वीटी थांगतीमांथी कहाडीने नीचे मेसी. ते जोर शेरे तेनुं कारण पूयाथी तेणे काई के, था पसते था उष्ण जोग- नयी तमारी थापेटी सासनी चींटी उंगली जाय माटे में नीचे मूकी , थने तेम जो न करें तो पी मारा देशमा जर हूं सो कोने तमारी तरफयी नेट मोसी यस्तु शीरीते यतायी शर्छ ? ते मांजती रोवे ते याटी हाथमा से तपामी जोर, थने तथा सनी मासुम फुयायी तनी माफ मागीने हो तेने दो थांग. सीढमा रनजन्ति सुवर्णनी यीटी पदेगयी. से पलते सकार संपनी समद ते महनार मोडी घट्यो के, ·उपदेशतरंगिएी. ११३ अधिक रेखया मन्ये, समरं सगरादपि ॥ कली म्लेछयलाकीणे, येन तीर्थ समुभृतम् ॥१॥ ते सालसी तुष्टमान थएसा समराशाद शेठे तेने जीवितप. यंत परमासन करी थाप्यु. काराप्य प्रतिमां जैनी, पूजयंतीह चानिशं ॥ ये जनास्ते पुतं पून्या, भवंति महतामपि ॥२॥ अर्थ- माणमो जैन प्रतिमा करावीने था जगतमा हमेशा पूज ने, ते तुरत महान पुरुषोने पण पूजनीक थाय . ते पर दृष्टांत कहे. जिनदासनी पुत्री हांसीनां गांधार नगरना रदेवासी केशवना पुत्र मुकुंद साये सन काँ हता. सन्न कर्यायाद जान तेणीने खे- इने गांधार नगर प्रते घासी, थने सेढी नदीने किनारे सर्व लोको जोजन माटे वेग. त्यारे हांसीए कई के, हुँ जिनपूजा कर्या- पिना लोजन करती नधी. ते सांगती तणीना देवरोए मश्करीथी गए थने बेतु एकनी करीने तेणीना माट एक जिनप्रतिमा ब- नायी, तथा ते प्रतिमापर पत्रो थने पुप्पो घडावीने हांसीने तेनुं पूजन करवाने कएं. तेणीए पए नमस्कारपूर्वक ते प्रतिमानुं नावथी पूजन फयु, थने त्यारवाद तेणीए नोजन कर्यैतेज व- खते तणीना शीतमाहात्म्ययी ते प्रतिमा वज्रमय अश्ने देव- ताधी अधिष्ठित थइ. पत्री ज्यारे त्यांथी जान चासवा सागी त्यारे ते अधिष्ठायक देवे सर्व गाडाने थंजी राख्यां. त्यारे ते सोकोए त्यां एक जिनमंदिर यंधायीने तेमां ते प्रतिमाने स्थापी, थने ते प्रभाव जोश्ने सर्व सोको जैनधर्मी थथा, तथा पत्री सुखे समाधे गांधार नगरे ते पहोंच्या. हवे ते प्रतिमाने हमेशां त्यां १५ ·११४ उपदेशतरंगिणी. एक वृद्ध स्त्री पूजवा लागी, तया तेनी पासे अच्यनी याचना करवा लागी. एक दहाडो तेणीनी नरिया तुष्टमान चएला - धिष्ठायक देवे तेणीने स्वममां कडं के, तारे हमेशां हवेयी प्रत्ना- तमा श्रावी प्रतिमाना हायमा रहेली एकेक सोनामोहोर संबी. पीतेम करतां ते वृद्ध स्त्री पासे घj अन्य थयु. एक दहाडो ते- पीनी पडोशणे तेणीने पूछयु के, तारी पासे श्राद्धं बधुं अन्य क्यांची आव्यु? ते सांजली ते डोशीए मुग्धपणाथी यार्य बात कही संनलावी. ते सांगलीने वीजे दिवसे ते पडोशण प्र- जातमां वहेली त्यांजश्ने प्रतिमाना हाथमाथी सोनामोहोर लेवा लागी, तो ते सोनामोहोर तुरत तेप्रतिमाजीना हायमांज चहोंटी गश्, अने त्यारथी रूटमान भएका अधिष्ठायके पेली डोशीने पण सोनामोहोर श्रापती वंध करी. हजुमुधि पण ते सोनामो- होर ते प्रतिमाजीना हायमां चोंटेली मालुम पडे , वली त्यां जलथी दीवार्ड वले , अने पखालन पाणी क्या जाय ? ते मालुम पडतुं नथी. एम विचारी वीजा लव्य माणसोए पण जि- नप्रतिमा नराववी. हवे जैन पुस्तको लखाववा माटेनो उपदेश कहेठे. ये लेखयंति जिनशासनपुस्तकानि व्याख्यानयंति च पति च पाठयति ।। शृण्वंति रक्षणविधी च समाभियंते ते देवमर्त्य शिवशर्म नरा लनंते ॥१॥ श्रर्थ-जे माणसो जिनशासननां पुस्तको लखाने , तेनी व्याख्या करे , नणे ने, नणावे , सांजले, तथा ते पुस्त: कोनुं जे रक्षण करे , ते देवताना, मनुष्यनां अने मोदनां मुखो मेसवे के m ·उपदेशतरंगिणी. लेखमिषा सदा शासं, मोतव्यं च विचक्षणः। निरंतरसुसमाप्य, मारंनादासमाप्तिकम् ॥१॥ थर्थ- हमेशां विचक्षण माणसोए शास्त्र सखावीने निरंतर मुसनी प्राप्ति माटे घायथी ते अंत मुधि सांनसवू. सानायुमपा धर्म- सत्रं पुस्तकवाचना ॥ येन कार्येत तेनाल-महिकामुप्मिकं सुखम् ॥२॥ श्रर्थ- उत्तम ज्ञानरूपी पाणीना परव सरखं, तया धर्मनी दानशाला सरखं, एवं पुस्तकोनू यांचजे करे , तेणे था सोक श्रने परसोकसंबंधी मुख मेव्यु . एषा शुन्ना पुस्तकदानशाला, नानाविधार्यावलिन्नोज्यमाला ॥ पूर्वपिनामामृतपूरपूर्ण, सदा सतां स्यात्सुखसेवनीया ॥ अर्थ-विविध प्रकारना थर्थोनी श्रेणिरूपी जोजनोवासी, तथा पूर्वाचार्याना नामोरूपी अमृतना समूहथी जरेसी एवी श्रा पुस्तकरूपी दानशाखाने समानोए हमेशां सुखेथी सेववी. धर्म यत्नः शुन्ना बुद्धिः, सारासारवनिर्णयः ॥ हेयोपादेयविज्ञानं, संवेगोपशमी श्रुते ॥१॥ अर्थ- सिद्धांतो जाण्याथी धर्ममा प्रयन याय ने, उत्तम बुद्धिधावे ने, सारासारपणानो निश्चय पाय चे, हेयोपादेयर्नु ज्ञान थाय , तथा ठेवटे तेथी पराग्य थने शांतता थाय. श्रीधर्मपोप सूरिजीना उपदेपथी पेथडशाहे तेमना मुखथी थ- ग्यारे थंगो सांजसवा मांड्यां, तेमां पांचमा थंग मध्ये ज्यांज्यां 'गोधमाए" एवी रीतनो शब्द थावतो गयो, स्यां त्यां ते ना- ॥

·उपदेशतरंगिणी.
मथी श्रानंद पामीने दरेक नामे तेणे एकेक सोनामोहोर मुकी,
श्रने एवी रीते तेणे उत्रीस हजार मोनोमोहोरोथी ते थागमनी
पूजा करी, भने ते अव्ययी तेणे सर्व शास्त्रो लखावीने नूगुकया-
दिक दरेक शेहेरोना भंडारमा राख्या. वली तेवीज रीते श्रीकु-
मारपास राजाए सातसो सैया राखीने साख श्रने उत्रीस
हजार थागमो खखाव्यां . वली तेमणे दरेक श्रागमनीवर
प्रति तो सोनाना अक्षरोयी लखावी . हेमचंशचार्ये रचेलां
व्याकरण तथा चरित्रादिक ग्रंथोनी तेमणे एकवीस एकवीस प्र-
ति लखायी . यधारे शुं कह? सर्व दानोमां शानदान अति
श्रेष्ठ वे एम ज्ञानीए कहेलुं 2. कयु ने के,
झानान्नयोपग्रहदानन्दा-तच्च त्रिधा सर्वविदो वदति।
तत्रापि निर्वाणपथप्रदीप-झानस्य दानं मवरं वदंतिर
हवे ते ज्ञानदान श्रा पुस्तकविना थश् शकतुं नथी, श्रने तेथी
हमेशां नाविक श्रावकोए पुस्तक लखाववां ते युक्तज के.
लेखयंति नरा धन्या, ये जैनागमपुस्तकान ॥
ते सर्ववामयं ज्ञात्वा, सि ियांति न संशयः १.
अर्थ-जे धन्य पुरुषो जैनागमनां पुस्तको लखावे , ते के.
वखशान पामीने मोरे जाय , तेमां संशय नथी.
वली जिनागम सखावनारने श्रा संसारमा पण कई कष्ट थतुं
नथी. कहुं वे के,
न ते नरा उर्गतिमामुवंति, न मूकतानैव जडखन्नावम
नयांधतां बुधिविहीनतांच, ये लेखयंत्यागमपुस्तकानि
श्रर्थ-जे सोको श्रागमोनां पुस्तको सखावे , ते पुर्गति-
} मां जता मथी, तेने मुंगापणुं, मूर्खता, अंधपणुं, तथा नि-
जिपणुं पण यतुं नयी. ॥१॥

·उपदेशतरंगिणी. पुस्तको खखावयां ए सर्व प्रकारचें पुण्य करयारूप , केमके ते पुस्तको धर्मनी दानशाखाउँ सरखां के. जेम पर्युषण पर्वमा श्री कहपसूत्र यांचया सांजलपाथी श्रावको दान, पूजा, नीस, तप विगेरेमा उद्यम करे , थने तेथी पणुं पुण्य मेसरे . याप्ती पु- लकविना पंडितपणुं पए प्राप्त यतुं नधी. जेमत्रीवस्तुपात मंत्रिए सात मोड सोनामोहोरो खरचीने मुवर्णनी शादीची तथा मपानी शादीची, ताडपत्रो अने उत्तम कागतीपर पुस्लको खखाचीने सात सरस्वती भंडारो स्थाप्या हता, अने तेथी श्रीउदयप्रतरितीए तेमने नीचप्रमाणे याशिर्वाद थाप्यो इतो. जंपूछीपो जलधिपरिखानूपितो यावदास्ने ज्योतिप्वळं सुरगिरितटी पर्यटत्येप यावत् ॥ यायस्कूमों पहति यसुधा त्पद्यशःपुंजसार्ध जीयाडीनं मुखमिय परं पुस्तकं पस्तुपाल ॥२॥ श्रर्थ- हे पस्तुपाक्ष ! ज्यांमुधी मगुरूपी साथी पित घ. एसो था जंपूछीहयात रे, तथा था ज्योतिप्पा ग्यांगुधी मेरपर्यंतना तटने भ्रमण करे , भने ग्यांमुधी पाषराए या पृथ्वीने धारी राखी के, त्यांमुधी था भी जिनेश्वर मनुना एसम मुस सरवू पुस्तक तमारा यशनी सार्थ जयतुं परतो! एम पिचारि बीजाईए पण पुस्तको सखापां तथा ते पुस्त- कोना रक्षणमाटे मंदादिक जीयोना तपा जस अनि विगरना उपप्रयधिनानां स्थानको धाययो, एम जाली पुलको सरसावधानी थादर करयो. कार्ड के, तेरामा सुपचित्रितः स्वजननं निर्मलं निर्मितं तेः संसारमदांधकृपपततां एसापतयो देदे ·उपदेशतरंगिणी. दत्त तैरिह सर्वसौख्यजननं सद्ज्ञानदानं नृणा श्रीसर्वश्चरित्रपुस्तकमहो ये लेखयंत्यादरात्॥१॥ अर्थ-जे माणसो आदरपूर्वक श्री सर्वज्ञ मनुऊना चरित्र- रूप पुस्तकने लखावे , तेनए पोतानो श्रात्मा पवित्र करेलो के, तेनए पोतानो जन्म निर्मल करेलो, तेठए संसाररूपी मोटा अंधारा कुवामां पमता प्राणीनने हायबी टेको श्रापेलो , अने तेए था जगतमा सर्व सुस उत्पन्न करनारु उत्तम झानन दान सोकोने श्रापेवं ठे. ये तीर्थनाथागमपुस्तकानि, न्यायार्जिताय रिह लेखमंति ते तत्यतो मुक्तिपुरोनिवास- स्वीकारपत्रं किल लेखयंति ॥१॥ अर्थ-जे माणसो श्रा जगतमा पोतानां न्यायोपार्जित - व्ययी शिनेश्वर मनुना थागमोनां पुस्तको ससाये , सधे त. वयी (जोश्य ) तो सरसर मुक्ति पुरीना गियारानां स्वीकार पो सताये. पही ज्ञान गणनार माणग हिमादिकनो पण त्याग करे , श्रने तयी लेने मुगति म जे. कार्यवे- न शुकः क्यापि मांसाशी, चत्यो रामपावत: यस्याभ्यासः श्रुतांशेपि, तस्य हिंसामति कुतः र श्रयं- चाटापर्थ रामनो पार करनारो होगायी पोपट को पामगार मांमनली होती नयी, कमर, हागना शनी पर इंने यन्याम हाय , तन दिंगायुधि क्यांची होय? थलीशानमी कसा कया पासता मायनर विभागी * ·उपदेशातरंगिणी. पुत्र, रोहिणेयक, कुक्षककुमार, हरिनार रिजी, सिद्धसेन दिया. करादिफना पटांतो जाणी सेयां. यदि गाथापदं चैकं,गुणाय महते नवेत् ॥ धन्यास्त एप ये ज्ञान, सम्यगाराधयंत्यहो ॥१॥ अर्थ-ज्यारे गाथा- एक पद पण मोटा गुणमाटे थाय ने, त्यारे तेउनज धन्य मानया के,जे सम्यक् प्रकारे ज्ञानने श्राराधे. यानपात्रसमं शानं, बुडतां अपवारिधी ।। मोहांधकारसंहारे, शानं मार्तडमंडलम् ॥२॥ अर्थ-था नयरूपी समुजमां युमता प्राणीने ज्ञान के ते घ- हामर के, तेम मोहरूपी अंधकारनो नाश करवामां ते सू- र्यना मंडरासरघू . तृतीयं लोचनं ज्ञानं, हितीयो हि दिवाकरः॥ अचीर्यहरणं वितं, विनावर्णविरूपणम् ॥३॥ अर्थ-ज्ञान व ते बीजां सोचनसरगुं, बीजा सूर्यसरखं, तथा चोरोधी पण न हराय एयां व्यसरखें, थने सुवर्णविना था- भूपणसरखं वे. लेखनीयमतो जैन, शातं याच्यं सुयुडिन्निः। श्रोतव्यमुतमैनिं,तृतीय नेत्रमिघुन्निः ॥ ४ ॥ अर्थ-माटे शानरूपी वीजा नेत्रनी चावासा उत्तम युद्धि-. यानू माणसोए जनशास्त्रो सखावयां, यांचयां श्रने सांजलयां. ४ हये नियममहणनो उपदेश कहे .. नियम ग्रहण करवाथी था सोक थने परखोकमां पए साल याय वे. जेम बंकचूत श्रावकने थजात्या फसचादिकनां नि- ·१२० उपदेशतरंगिणी. यमो पोतानां श्रारमानी रक्षा माटे एकां . यती विमाना पुत्र कमले जो के नई नियमो खीधां हता, तो पण तेने ते नि- यमो महालानकारक निवडेवां . हवे नमस्कारस्मरणनो उपदेश कहे वे. विमुच्य नि चरमे त्रियामा यामार्धन्नागे शुचिमानसेन ॥ उप्कर्मरक्षोदमनकदो, ध्येयस्त्रिधा श्रीपरमेष्ठिमंत्रः॥१॥ अर्थ- राबिना ठेवा अर्ध पहोरे निशा छोडीने शुद्ध चित्तथी मुष्कर्मरूपी राक्षसने दसवामां समर्थ एवा पंच परमेष्ठी मंत्रने मन, वचन अने कायायी ध्यावयो. किं मंत्रयंत्रौपधिमलिकान्निः किं गारुडस्वर्गमणीउजालैः॥ स्फुरंति चिते यदि मंत्रराज- पदानि कल्याणपदमदानि ॥२॥ अर्थ- जो मनमां कल्याणपद श्रापनारा मंत्राधिराजनां पदो स्फुरायमान यश रहेला वे, तो मंत्र, यंत्र, औपधिळे, जमीवुटी गारुडीविद्या, चिंतामणि तथा इंजजालोनो पण शुं खप ? श्रीमन्नमस्कारपदानि सर्व-सिधांतसाराणि नवापि नून आद्यानि पंचातिमहांति तेषु,मुख्यं महाध्येयमिहामनंति अर्थ- नवे नमस्कारनां पदो खरेखर सर्य सिद्धांतोनां साररूप के तेढमां पण पहेसां पांच पदो महान् के, केमके, तेउनुं ध्यान ·उपदेशतरंगिणी. पंचादी यत्पदानि बिनुवनपतिमिाहता पंचतीर्थी तीर्याप्येवाटपष्टिर्जिनसमयरहस्यानि यस्साक्षराणि यस्याडौ संपदखानुपमतममहासिध्योऽतशक्ति- जीमाटोकघयस्यानिलपितफलदाश्रीनमस्कारमंत्रः। अर्थ-जे नमस्कारना पहेसां पांच पदोने तो श्री जिनेश्वर मनुए पंचती रूप कहां रे, धने जेना अडसर अक्षरोने जि- नसिद्धांतना रहस्यरूप कहेला , अने तेनी धाव संपदाउने तो अपूर्व शक्तियासी अनुपम महासिद्धिरूप कहेखी ने, एवी री. तनो बन्ने सोकोमांधित फसोने देनारोश्री नवकार मंत्र जय पामो पंचतायाः क्षणे पंच-रवानि परमेष्टिनाम् ॥ आस्से दधाति यस्तस्य, सातिः स्याभषांतरे ॥१॥ अर्थ-जे माणस मृत्युसमये परमेष्ठी नमाकार रूप पांच रलोने पोताना मुसमां धारण करे , तेनी नवांतरमा सजति थायले. याताः मयांति यास्यंति, पारं संसारवारिधेः ॥ परमेष्ठिनमस्कार, सारं सारं घना जनाः ॥१॥ श्रर्थ- परमेष्ठि नमस्कारर्नु स्मरण करीने पणा माणसो था संसाररूपी समुपना पारने पहोंच्या ने, पहोंचे , तथा पहोंचशे. सिंहेनेव मदांधगंधकरिणो मित्रांशुनेव दिपा- स्वांतीयो विधुनेव तापततयः कल्पभुणेवाधयः । तायेणेव फणामृतो धनकदंवेनेव दावामयः सवानां परमेष्ठिमंत्रमहसा वल्गंति नोपवाः॥१॥ श्रर्थ-सिंहथी जेम मदोन्मत्त गंधहस्ती, सूर्यना किरणची जेम रात्रिसंबंधी अंधकारनो समूह, चंथी जेम तापनी श्रेलि, कल्पवृक्षथी जमवाधि, गरमधी जम सो भने यरसादना ·उपदेशतरंगिणी. समूहबी जेम दायानसो तेम परमेष्ठिमंत्रना तेजथी माणीनने उ. पञ्चो वृद्धि पामता नथी. संग्रामसागरकरींपनुजंगसिंह- पुर्व्याधियहिरिपुर्वधनसंन्नवानि ।। चौरग्रह मनिशाचरशाकिनीनां नश्यति पंचपरमेष्ठिपदेनयानि ॥२॥ अर्थ- पंच परमेष्ठिना पदोयी, सांप्राम, समुज, हाथी, सर्प, सिंद, पुर्व्याधि, अग्नि, शत्रु, बंधन, पोर, अर, प्रम, राक्षस, के शास्नीना जयो नाश पामे वे. ध्यातोऽपि पापरामनः परमेष्ठीमंत्र: किं स्यातपःप्रवलितो विधिनाचितश्च ॥ पुग्ध स्वयं हि मधुरं कथितं तु मुफ्त्या मिश्रितं च सितमा यसुधासुधेय ॥१॥ अयं-परमधीमत्र ते ध्यान भरवायी पण पापोने अपरा. भावना त्यार लेने जोतपयी यसगान को दोप, बने वि. शिर्षक ते मंत्रने पूग्यो होय, तो तो गजी ना मादाम्पती वाना [ कायी ? कम, धने म्बनावयीन मधुर तो कई रे थन नेमा जो गाकर मिश्रित करयामा थाये, सो तो से था अगतमा थमनमान. मंताणर्मतो परमोदमुनि,पाणपेयं परमंगुति ॥ तताणत परा पवित, संगारिसतानाहयाम् । अर्थ-या नवहार मंत्र, गर्व मंत्रीमा गागर्म, गगा. नो पामध्यानम्, म मावीमा पET, या गा.

·उपदेशतरंगिणी. ताएं अन्नं तु नो अस्थि, जीवाणं नक्सायरे ।। बुमंताणं इमं भुतं, नवकारं सुपोयणं ॥१॥ थर्थ-श्रा जवरूपी समुप्रमा युडता जीवोने था उत्तम न- चकारमंत्रशिवाय चीजु पण कोइ पण शरणुं नथी. ऐगजम्मंतरसंचियाणं, उहाणसारीरियमाणसाणं ॥ कुतो अन्नपाणहविजा नासो, न जाय पत्तो नयकारमंतो॥१॥ अर्थ- ज्यांमुधी नवकार मंत्र प्राप्त थयो नथी, त्यांमुधी थ- नेक भयोमा संचय यएलांएवां शरीर यने मन संबंधी खोनो नाश फ्याथीथाय? हर उहं कुण सुहं, जण जसं सोसए नपसमुदं इहलोए परलोए, सुहाणमूलं च नपकारो ॥१॥ थर्थ- नवकार मंत्र से ते मुःखने हरे रे, मुख फरे ने, जश उत्पन्न कर के, अवरूपी समुज्ने शोरे रे, रोम था सोफ अने परसोफमां पण मुखोजें मूस नपकारमंत्रज चे. आसतां मनुजा दूरे, तिरसामपिनिधितम ।। मंत्रोऽसीसाति दो, प्रांतकाले स्मृतोऽपिहि ॥१॥ थर्थ- मनुप्यो तो एष पाजु रहो, पण तिर्यधोने पण था नयकारमंत्र, मृत्यु समये स्मरण करवायी सरेखर समति थापे. जिणसासणस्स सारो, पदस्स पुराण जो समुधारो। जस्स मणे नवकारो, संसारो तस्स किं कुण ॥२॥ थर्थ-जिनशासनना एक साररूप, या बाद पूर्वना टला.

·१२४ उपदेशतरंगिणी. ररूप एवो था नवकार मंत्र जेना मनमा बसी रहेलो , तेने अ संसार शुं करयानो हतो एसो मंगलनिल, नवविल सयलसंतिजएउभ। नवकारपरममंतो, चिंतिएममित्तो सुहं देश ॥२॥ अर्थ-श्रा नवकारमंत्र परम मंगतरूप, जयोनो नाश कर नारो, सर्व शांतिने उत्पन्न करनारो, थने चिंतित सुरा देनारी के श्रा नयकारमंत्रना माहात्म्यवासा राजसिंह, रक्षयती श्रादि- फनां दृष्टांतो पावसामा मसिह. तेम था कासा पण से नकारनो महिमा टिए पढे चे. तेपर फया करे थे. पार नामना गाममा भीमाक नामे एक शेर पसतो हतो- एक दहाडी सेने कोर मंत्रयादी योगी मश्यो. सेने से शेरेदी- रन जोगन करा, तेथी से मंत्रयादी योगीए सेने कर के, अधिशारे जो कई कार्य होय तो मने फई, के जेनी मारी में- प्रशास्तिथीई सारी मनोरथ गंपूर्ण कर. ते गांजली शेर कर , योगी मनं अष्टापदपर्यतपर जगानो मनोरथ से गां. नापी योगी एप पाटसो नदनादिकथी पायो, भने पोताना चमार मंत्री तेने मंतयों. पी पर जयों या तुरत ने गाटामा श्राहामार्ग या लाग्यो, श्रने गायानाकाटोप टादने पर्याच्या. यगत स्यां गर्यना अत्यंत गुणाकी रणाची ने शबने वह नापागा माही, पण ते पादशी त्याची पागे रसी नदी. ने जोर शं गृल्गुनी नय विपरि गमकामगर्नु ग्मान कर्ग, अने न मयना मनायश्री पारसी पागं श्रापारा मरीन ने योगी पाम शेवगन थाप्लो. जर योगीत में पाटायो पानी प्रावी गयी, उदां ने न शायो! माका, मी

·उपदेशतरंगिणी.
१२५
त्यारधी नमस्कार मंत्र जपया मांड्यो, अने तेथी ते तेने सर्व
सिद्धि करनारो थयो. एची रीते श्रा नवकारमंत्रना माहात्म्यपर
बीजां हटांतो पण जाणी सेवां.
हये न्यायनीतिनो उपदेश कहे.
न्यायमार्ग सेययाथी था सोक अने परलोकमां पण यश,
कीर्ति, प्रतिष्ठादिक सालो थाय , तथा सजति मने.
कई वेके,
यांति न्यायप्रवृत्तस्प, तियेचोऽपि सहायताम् ॥
अपंथानं तु गछतं, सोदरोऽपि विमुञ्चति ॥ १॥
अर्थ-न्यायमार्गे चालनार माणसने तिर्यंचो पण सहाय
करे, श्रने अन्यायमागे चालनार माणसने सगो जाइ पण
तजी श्रापले.
पंचेंजियनो निग्रह, प्रतिक्रमण, सामायिक, तथा पोषध, श्रने
पुष्कर एवी प्रतिमादिक वह्याथी मोटो खान यायचे.
इविना विपयो खरेतर अनर्थ करनारा वे. कां वे के,
कुरंगमातंगपतंगग-
मीना हताः पंचन्निरेव पंच ॥
एकः प्रमादी स कथं न हन्यात,
यः सेवते पंचन्तिरेव पंच ॥१॥
अर्थ- हरिण, हाथी, पतंग, भ्रमर तथा मत्स्यो श्रनुक्रमे
श्रोत्रंडि, स्परॉडिनयनेंडि, माडि तथा रसेंजिना खोलुपीप-
पाथी हणाएवावे, तो जे प्रमादी माणसते पांचे इंजियोने सोलुपी
यश्ने सेवेने, ते केम हणाय नहीं ?
चक्षुर्दग्धं परसीनि, हस्तौ दग्धी मतिग्रहः ।।
जिहा दग्धा परान्नेन, गतं जन्म निरर्थकम् ॥२॥

·. १२६ उपदेशतरंगिणी. अर्थ- जेनी आंखो परस्त्रीने (जोयाथी ) दग्ध थएसी में जेना हायो घोरी करयाथी दग्ध यएसा , तथा जेनी जाहा परना अनयी दग्ध थएसी , तेनो जन्म निरर्थक गयेसो . एवी रीते वैराग्यनी यासनावासोमाणी शुज गतिने मेसो वहीं प्रदेशी राजादिकनां दृष्टांतो नावी सेवां. वे चतुर्विध श्रमणसंपनी जतिपूजानो उपदेश कहेले. रत्ने चिंतामणिरत्नयघ-सारस्तरूणामिव कल्पवृक्षः। देवेषु सर्वेप्पदि वीतराग-ससुपानेषु सुसाधुसंघः॥२॥ थर्म- रलोमा जेम सिंतामणिरत उत्तम के, समा योगा गेम फमा राम, तथा देयोमा पण जोम वीतराग मनु शराम रे, रोग सुपात्रोमा भमएसंघ पराम. झानादिनिश्रोपगुणीपरत्ना- करे च विधरियांजसोऽतः ॥ संप नियुको निजविरासेशः, स्वाददयः क्षीणपरिक्षमे ॥१॥ थर्ष-दानादिकाग गर्ने गुणोगा गदरूपी रमोना गार यात्रा या गंधा, साना विनी पे नाणे पोता En थाहय प्रायवे. श्री श्रमापनं रताकानी जामा गुगल.क के, पंचपरमिहिरयाणा, यहमसाई गारा मानि ।। उपयति मया विट, स संपरयाणापरी अपार ॥१॥ अय- मनी मामाची गंगणामधीश गाग रोहन याय मंपनी मार First Tी, अप में मनमानीmaniसी.

·१२३ उपदेशतरंगिणी. लोकेभ्यो नृपतिस्ततोऽपि हि परश्यकी ततो पासवः सर्वेभ्योऽपि जिनेश्वरः समधिको विश्वत्रयीनायकः ॥ सोऽपि ज्ञानमहोदधिः प्रतिदिनं संघ नमस्पत्यही पजस्वामियउन्नतिं नयति तं यः स प्रवासः क्षिती॥१॥ थर्थ-सोकोथी उत्तम रांजा, तेथी उसम चक्री, तेची उ. 'तम इंश, थने ते सर्वची उत्तम नणे जगतना नायक श्री जि- नेश्वर प्रनु के एपा ज्ञानना दरिया सरसा जिनेश्वर पाए दमेशा जे संघने नमे रे, ते संपनी पसस्वामीनी पेठे जे उन्नति कर , ते जगतमा प्रशंसनीय पाय . ( यही मंपनी नशिपर श्रीय. आस्वामिनो समस्त प्रबंध यांची सेवो.) पुत्रजन्मपिवादादि-मंगलानि गृहे गृहे ॥ परं नाग्यवतां पुंसां, श्रीसंपार्चादिमंगलम् ॥१॥ थर्थ- पुत्रजन्मनां तथा बियादादिकनां मंगतो तो परेपी होय , पण श्री परंपनी पूजादिक- मंगल तो भाग्ययान पुरुषों- नेज पर होय . रुचिरकनकधारा मांगणे तस पेतुः, मपरमणिनिधानं समृहांतः प्रविष्ट ।। अमरतरुलतानामुममरतस्य गेटे, मपनमिह सर्प यस्य परपर्स संपः॥१॥ अर्थ-था जगतमा गाणगना परने संघ रपी कारेको । तेना प्रोगामा मनोहर मुपर्पधारा पंसी रे, घने टम. पिउन निधान से मागसमा परमां पारा यमुंके, सपा तेने पेर फरपाठी धोती.

·उपदेशतरंगिणी. था हेतुथीज श्री यस्तुपास मंत्री दरेक वर्षे त्रणवार संपनी पूजा करता इता. कां वे के, एकं वासः सुरेशः कृतसुकृतशतेर्जन्मकाले जिनानां दत्तं दीक्षाक्षणे वा ध्वजवसनमयो एकमेवांवरं च ॥ सूर्यादीनांग्रहाणांपुनरपिविधिना दशमस्मिन कणेऽसी श्रीसंपे नूरि यछन्नमस्तिसुरपो दानदाता स मंत्री ॥१॥ थर्थ- करेसां सेंकको गमे सुकृत जेए एया इंशोए जि. नोना जन्म पराते एफज यस थाप्यु , तथा दीपा यसते पण एकर यम थाणु, रोम ग्रामाए सूर्यादिक पदोने पण एकज घर-गरा (थाकाश ) श्राणु , पण था पस्तुपास मंत्रीए तो गंपों पणां यत्रो देख्ने प्रादिकोथी पण पोतानी कीर्ति पर भारी से दान देती यराते पस्तुपाने कई हर्नु फे, कदा किन प्रयिष्यति, मगृहांगणमयः श्रीसंघचरणांनोज-रजोराजिपयित्रिताः॥१॥ थ- श्री गंपना पराणकमलोनी रजोनी शिथी मारा परना श्रांगणानी नमिर्ड हो क्यार पवित्र ? एम रियाग्नि लाग्यवान पुगो पोनानी शशिमुनय दर श्री श्रमगामधनी पूना करवी. अर्दतामपि मान्योऽयं, पून्यः पुष्षयतामपि ॥ मयः मुरारदानां, मपः पृत्यम्नती युधः ॥ १॥ अयं 1- या मंा श्री दिन मनाईन पण मानती,in पुलमाननं १ पृश्नी, पनीर या दानवाना - :- ·१२ए उपदेशतरंगियी. सेपः सएसपसंहतिकरः संगे जिनेदितः संपः शासनधिहेतुरसफासंपः सतां मुक्तिदः ।। तमतया विदितं मुजार्जितधनः संघस्य यः पूजन किंतर्नामन पूजितं सुकृतिन्निः किं या न सधंफलम अर्थ-मंप ने ते ठराम गुपोना ममूहने करनारो , तीर्थ- करोधी पदाएको , हमेशा शासननी पूचिनो हेतु , तथा उ. सम मापसोने मुषिउपजायनारो, एवीरीतना संपर्नु पोतानी सुखाची उपार्जन करेतां धनधी जे माणमोए पूजन करेलु ने, ते पुषशासीप पुग्युं नथी तथा इं पास मेसन्यु नथी? श्व- यदि सर्व मखम्युं . संपनी पूजा परख, पात्र, थर्टफार तथा तापूस सादिक ने- दोषी चार प्रकारे करायचे. कांके, न्यायोपाः सितैर्वखैः, संपमभ्यर्चयंति ये ॥ तहपंजरे समीः, कुरुते सारिकायतम् ॥१॥ अर्थ-जे मापसो न्यायची उपार्जन करेखां एयां निर्मख घ- खोघी मंपनी पूजा करने, सेना पररूपी पांजरामा सझी मेनानी- पेठे थावीने रहवे. यडान्मैव गुणस्पदं जगति यशृंगार माद्यो नृणा शीतोपणाद्यमुपपर्व हरति यन्निर्सडानावापहम् ॥ मासादम्पजकतयादिव सुरैरारोप्यते मूभि यत् तदेयं गुरवे विशुध्यसनं धन्यः सुपुण्यात्मने ॥१॥ अर्थ-जे यखनो जन्मज गुणोथी (तंतुयी), तथा जे माणसोनी मुख्य रंगार के, तथा जे यख चंडी तथा तापादि- .

·उपदेशतरंगिणी. फना उपजयने हरे , वली जे निर्सङताना नावनो नाश करे मे, वसी जे वखने देवो पण प्रासादपर रहेखी ध्वजाना -मिपथी मस्तके धरे , एवं पवित्र वस्त्र पुण्यशासी गुरुने थापयु. पतहादिकं पात्रं, देयं योग्यं सुसाधये ॥ संसारसागरोत्तार-हेतवे धानुवर्जितम् ॥१॥ अर्थ- संसाररूपी समुथी तरवामाटे धातुविनानुं योग्य पात्र उसम साधुने समर्पण करयु. पट्टकूलादिवासांसि, स्वर्णादितिलकानि च ॥ सार्मिकाणां सम्यकाव-शुद्धये देयानि नावतः ॥ थर्म- राम्यायनी शुधिमाटे साधर्मिक सोकोने पायथी पहासादिक परम्रो तया स्वर्णादिफना तिसको देयां. कां ने फे, साहमियंमि परो, परंगणे जस्स हुइ नेहो । जिएसासणन्नणियमिणं, सम्म तस्स संदेहो ? थार्थ- पेरने थांगणं स्वामीनार थाय्या उतां पण, सेनापर अने मोह यतो गयी, सेना राम्यस्त्यां संददरे, एम मिनाग- मोमां कहं . रुप्पम्पाणां दिकष्टंकः, क्रमुकैः शुननायतः ॥ नागपादोदें, तांबूलं यायकैः सदा ॥१॥ वर्ष-धारकोए मंशा गुन जायथी लगाना नया सुवर्णका मिकामदिन, मांगारीमा नागरगनीना पानी न मा. .. ती गनना प्रागंथी पियंकी माणगाए गंपनी पुमा करनी. यः ममारनिरामप्वालममतिमुस्त्यर्थ मुसिटते नीर्थ काययंति पायनतया पनाति मान्यः समः ॥

·उपदेशतरंगिणी. यस्मै तीर्थपतिर्नमस्यति सता यस्माधुन्नं जायते स्फुर्तिर्यस्य परावसंति च गुणा यस्मिन्स संघोऽर्थ्यताम।। अर्थ-जे संघ संसारथी विरक्त बुझ्यिासो थश्ने मुक्तिमाटे प्रयल करे , तथा जेने पवित्रपणाथी तीर्थरूप कहे , तथा जेनासमान चीजो कोपण नथी, यसी जे संघने तीर्थकर प्रनु पण नमस्कार करे , तथा जेथी युधियानोने कल्याण थाय ने, यसी जे संपनी प्रख्याति ने, तथा जेनामां गुणो यसी रह्या , ते संपनी पूजा करवी. नावार्थ-श्राचार्य, उपाध्याय, साधु, साध्वी, श्रावक श्रने श्राविकारूप एवो जे संघ, क्रिया, शान, दर्शन, दान, शीख, तथा तपादिक रूप पुण्योथी मुक्तिमाटे उघम करे , पसीने संघने महान शपिः उत्कृष्ट तीर्थरूप गणे , यसी या श्रार्यदे- शमा उत्पन्न थवाथी ते संघसमान बीजो कोर पण नथी. के. मके, सुजन्य, सुकुखमा जन्म, सिदेत्र, समाधि, श्रने संघ ए पांचे सकारो उर्सन कह्या वे. बसी धर्म देशना देती येखाए "नमो तिव्यस्स" एम कहीने श्री तीर्थंकर प्रनु पण ते संपने नमस्कार करे वे. पती ते संघचीज जिनमासाद, जिनप्रतिमा, तीर्थयात्रा, पदप्रतिष्ठा, स्वामियात्सध्य, दान शाखाउँ, थमारी पटह विगैरे मांगतीकना कार्यों थाय ठे. यक्षी ते संपनो महिमा पण मोटो , फेमके, राजा जया पण संपनी शाज्ञा पोताना मलकोपर घडावे ,श्रने तेनी विराधना करता नधी. यही जे संघनी सामे था उसटी रीते घास , तेई गई निमराजा तथा नमुषीप्रधान थादिफनीपेठे मुख पामे . पसी तेज संघमां दान, सीस तथा मत्यादिक गुणो घमी रहेसा वे. एवीरीतना महा मनायिक संपने यस्तुपासमंत्रीनी पेठे पुण्यशासीठए मो. .

·१३२ उपदेशतरंगिणी जन, पान, सादिम, स्वादिम आदिक श्राहारोथी, तथा विविध प्रकारना यस्रो, पात्रो तथा श्राजूषणो आदिकथी सत्कारपूर्वक पूजवो. कई वे के, चौलुक्यः परमार्हतो नृपशतस्वामी जिर्नेजाया निग्रंथस्य जनाम दानमसमं न माप जानन्नपि ॥ समाप्तस्त्रिदिवे खचारुचरितः सत्पात्रदानेछया वधूपोऽयततार गुर्जरनुपि श्रीवस्तुपाल मुवम् ॥१॥ अर्थ-हे यस्तुपासमंत्री परम जैनधी, तथा सेंकडो गमे रागाईनो अधिकारी एयो चौसुयियंशनो राजा कुमारपास जि. मनुनी श्राशायी जाणता उतां पण साधुलोफने पणु दान दर शायो नही. ( रागपिंट जैन मुनिने सेयो कापे नहीं, एम श्री जिनेश्वरमाए जिनागमोमां कहो .) पटे पोताना मनोहर वापरणोपी से दयलोकमा गयो, पण सुपात्रोमते पान दयानी पोतानी याथी से तमारं रूप करीने रेखा था गुर ममिमा पागे थपतोटो होय एम नागन थाय . (आधी ने कोरक करिए परतुपामग्रीमा यस्प्रेक्षा करती ) रानानामिय रोदणः क्षितिधरः संसारकाणानिय मगः करपमहीमहामिव सरः परहाणामिय।। पायोधिः पयसां गशीय महां पागे गुणागागm.. वित्यायोग्य विध्यतां जगतः सपाय पूजाविजिरा॥ चयं-रो मान मरोदमाग, सन माराम श्रा, कालो शान, মন ব ম ম , গান গগ গগ, दया देदन सानाम, नम धाग, नियारि ·उपदेशतरंगिणी. १३३ नेक गुणोर्नु स्थानक , एम विचारीने था नाग्यवान संपनी पूजाविधि करवी. यभक्तेः फलमर्हदादिपदवी मुख्यं कृपेः शस्यवत् चकिपत्रिदशेषतादि तृणवत मासंगिक गीयते ॥ शक्ति यन्महिमस्तुती न दयते वाचोऽपि वाचस्पतेः संपः सोऽयहरः पुनातु चरणन्यासैः सतां मंदिरम॥१॥ अर्थ- खेतीमाथी जेम धान्य, तेम जे संपनी नक्किनुं मुख्य पर अरिहंतादिकनी पदवी , तथा धक्रीपणुं श्रने अपणुं तो खेतरमां उगतां घासनी पेठे प्रासंगिक , यती जे संघना माहा- त्म्यनी स्तुति करवामाटे बृहस्पतिनी यापी पण समर्थ नथी, एवो पापोने हरनारो ते संघ पोताना घरगन्यासोथी सङनोनां घ. रने पवित्र करो? हवे ते संघवात्सत्यपर दृष्टांत श्रापे के. एक दहाडो श्री हेमचंताचार्य शाकंनरी नगरीमा पधार्या ते नगरमा एक धनाशा नामे निर्धन श्रावक रहेतो हतो. तेणे पो- ताने शीयाखामा उंढवामाटे, पोतानी स्त्रीने हाथे मुतर कंताचीने तेनो एक जाडो चोफाख बनाव्यो हतो, पण नाव थायवाची तेणे ते चोफाख श्री हेमचंजसूरिजीने पोराव्यो. पठी ज्यारे ते हे. मचंदाचार्य पाटणमां पधार्या त्यारे कुमारपासादिक बहोतेर रा. जाउँ तथा कुबेर थादि थढार हजार श्रावको पोतपोतानी धिसहित तेमनी सामे थाव्या. ते चखते श्राचार्यजीए पोता. ना शरीरपर तेज जाडो पाएकोरांनो चोफास उदयो इतो. ते जो कुमारपास राजाए तेमने कई के, हे जगवन् ! श्राप मारा गुरु थने भावां निर्माय पस्रो पहरो गे, तेथी मने खना

·१३४
उपदेशतरंगिएी.
वे. ते सांजली हेमचंग महाराजे तेमने का के, हे राजन! तम्
श्रा पृथ्वीपर राज्य करोगे, अने तमारा था वस्त्रदान देना
साधर्मी श्रावको ज्यारे महा मुशीयने पोतानुं गुजरान चक्षा
,तेथी तमोने शुंखझानथीथती? श्रमो निस्पृही मुनि तो
सामान्य वस्त्रो पेहेरी ये तोज अमारी गुरुना जलवा रहे है.
मके सर्वज्ञ प्रनुए पण कद्यं वे के,
त्यक्तसंगो जीर्णवासा, मलक्तिनकलेवरः ।।
जजन माधुकरी वृत्ति, मुनिची कदाश्रयेत् ॥१
ते सांजसी कुमारपाल राजाए अनिग्रह सीधो के, श्राजर
हवे मारे दरवर्षे स्वामिवात्सय करवू, थने निराधार श्रावक
दरवर्षे मारे दरवर्षे हजार सोनामोहोरो श्रापबी. एथी।
दान देतां यकां तेने वर्षनी एक क्रोड सोनामोहोरो जोइती ६
भने चौद वो दरम्यान तेणे एवी रीते चौद कोड सोनामोहो
साधर्मी जाने थापी.
कल्पोर्वीरुहसंततिस्तदजिरे चिंतामणिस्तत्करे
साध्या कामपानपा च सुरनी तस्यावतीणी गृहे
प्रैलोक्याधिपतित्वसाधनसहा श्रीस्तन्मुखं वीदते
संपो यस्स गृहांगणं गुणनिधिः पादः समाकामतिर
थर्य-गुणोना जंडाररूप एयो संघ ने माणसना परना
गणामां याव , तेना थांगपामां कपोनी श्रेणि गेसी
तेना हायमां चिंतामणि रता थावेj , तेने पर मनोहर फार
अनु उतरेखी, तया प्रणे सोकना यधिपतिपणाने सूपयना
खनी तेनी मन्मुख जुए वे. (हये तेपर दृष्टांत कई.)
तरगा नायक श्री मोमतिकारि एक यसने गुरनिरिमांश

·उपदेशतरंगिणी. जगनिहना परमां तीर्थकर प्रजुने नमवा माटे गया. ते घसते ते- मना उपदेाधी जगसिंद शेरे मातसो सोनामोहोरो सरचीने संपने सांपूस धाप्यां इतां. पसी विशवशाहनी रखी सीमापार- ए श्री सोममुंदरजी महाराजना उपदेशथी सर्व देशोना पाय- फोने साकरनी सादी करी हती. एयी रीते नहीं संघपूजापर बीजां पण माचीन थने अर्वा- चीन संतो पोतानी मेखेज घांधी सेवां. हवे साधर्मिकवात्सप्पनो उपदेश कहे . सार्मिकाणां वात्सल्य, नोजनाछादनादिन्निः ॥ यस्तनोति नरो नावात, तान्म सफलं भवेत् ॥१॥ अर्थ-जे माणस जावथी जोजन तथा वस्त्रादिकोथी सा- धी सोकोर्नु पात्सल्य करे , तेनो जन्म सफल थाय वे. कहुंठे के, न कयं दिखूधरणं, न कयं साहम्मिमाणयछलं ॥ हिययंमि वीराज, न धरिउ हारि जम्मो ॥२॥ अर्थ-जेणे दीन सोकोनो उझर को नथी, तथा जेणे स्वा- मिवात्सप्ट्य कयु नथी, तेम जेणे हृदयमा श्री वीतराग मनुने धार्या नथी, लेणे पोतानो जन्म फोकट गुमाव्यो वे. हये ते साधर्मिकवात्सय नावना यशथी थनेक प्रकारचं वे. जेम प्रति उपकारनी ग्वाथी मोटा साहुकारोने लोजन थापQ ते शाहवात्सध्य कहेवाय . पुर्जनादिकोने जयथी जोजन था. पर्नु ते सांडवात्सत्य कहेवाय ते. मात पिता, तथा श्वमुरपक्षा- दिकना स्वजनीने प्रीति आदिकनी पृधिमाटे जे लोजन दान देवं, ते स्वजनवात्सध्य कहेवाय वे. पण ते त्रणे दानोमां धर्मवुझिनो, .

·. उपदेशतरंगिणी. बनाय होवाथी ते दानो निरर्थक वे. सार्थक दान तो ते करें। पाय के प्रति उपकारनी श्वाविनाज फफ धर्मबुद्धिथी पैसादार आने गरीब एवा साधर्मी जाउने द राख्यायिना सन्मानपू. र्पक उदार चित्तथी जे दान दे. अने तेज दान महा मान- कारी धाय . कई के, मिच्यादृष्टिसहस्रपु, परमेको ह्मणुमती ॥ भागृशिसहसेषु, परमेको महामती ॥१॥ अर्भ-हजारो गमे मिध्याटिमा एक अणुप्रतधारी भेष , अने दगारो गमे अणुमतीमा एक महामतभारी अपने महामतिसहस्रेषु, परमेको हि तालिकः ।। तालिकसमं पात्रं च, न भूतं न भविष्यति ॥१॥ अयं -हगारो गमे महामतिमा पफ सरययेशा भेट , nrinागमान गुणात्र धनश्री, भने असे पण नहीं. मनरतपकीर पारतधारी धायकोने सेनी लण माटे पाकीणी नयी पार निताको कर्या हता, अनेक जीवित पर्यत नेमाणे गाधर्मावागाय कहनु. पती वीज शनि স্না বিপদ 'নবগম কে গান নিয়ে কম पाटी गाणना शागी पया र नागना एक मायामागे. पार्शमा लो, नगि ने एक दवाडी मrmi सेवामे मगनी . हे मान न समाना देने मान दिएमांगधिराध्या. एग्राम गात यात माह रिद वो मर बहादीने शर्युय जो चापी . हमारे ग्राह ने मर्गत धादामानपी imat लगानं मोयो.. MAITES .

·छपदेशातरंगिणी. सिलिपुरमीपरणं, आपकधर्ममियो परामरणम ॥ कृतजिनमतसाफल्यं, रचयत साधर्मिकेपु पात्सल्यम् ॥ अर्ध- मोहम्पी बीसाधे परापनारं, श्रावकधर्मनी ख. वीना उत्सम थापण मरहूं तथा जिनमतने सफल करनारं, ए' माधर्मिकयात्सत्य करो। नागपुर नामना नगरमां पूनम नामे एक महा धनाढ्य धायक पमतो इनो. तेन मौजुद्दीन यादसाहनी बीवी प्रेमकलाए पोतानो माइकयों इतो. तेणे विक्रम संवत १२७३ मा पेदेखी शगुंजयनी यात्रा करी इती. पनी विक्रम संवत १२८६ मा तेणे पीजीयार यामा करी. ते परत तेनीमाथे संपमा १७०० गाडांट तथा के- टसाफ मांडलिको पण इता. पनी ते पूनम नायक संघसहित ज्यारे धोखफापामे थाप्यो त्यारे यस्तुपास थने तेजपास मंत्री सनीसाम गया. ते समये पयनधी जेजे दिशामां संपनी रज उ- मती हती, ते ते दिशातरफ ते मंबिउँ जया साग्या. ते जोर वीजा माणमोए तेउने कार्य के, हे मंत्रीराज! ते पाजु तो धणी रस ठरे, माटे तमो यातरफ थायो ? त्यारे मंत्रीए कहूं के, था रजनो स्पर्श तो पुण्योथी थाय रे. ते रजनो स्पर्श फर्मोनो नाश करे . का के, श्रीतीर्थपांथरजसा पिरजीन्नयंति, तीर्थेषु च भ्रमणतो न नवे नमति व्यव्ययादिह नराः स्थिरसंपदः स्युः, पूज्या नवंति जगदीशमथार्चयंतः ॥१॥ श्रर्थ- तीर्थमार्गनी रजधी माणसो फर्मरहित थाय ने, अने तीर्थोमां नमवाथी माएसोने लवमा नम, परतुं नथी, . .

·१३० उपदेशतरंगिणी. तीमा धन सरचपायी माएसोस्थिर संपदायासा चाय बे, तेम सीमा मनुनी पूजा करवाची पूजनीक थाय . पनी त्यां ते मंत्री भने पुनड बझे एकग थया, संघ पर सा. पने किनारे स्थिर भयो. ते यसते मंत्रिए विषाणु के, सपना पा. परजोत्री मारां परर्नु श्रांगणु क्यारे पवित्र परो? एम विपारि सेणे संघने जोजनमाटे निमंत्रण कर्यु. पनी प्रचाते रसोशयार पया पादपना सोको ग्यारे जोगन माटे धाग्या, स्यारे मंत्रिरोगांना भरणीने पोताने दामे क्षासन करया साया, राथा रोने तिता करग पाग्या. एम करतां पे पोहोरो व्यतीत पया, स्पारे रोज पातो पाणुगत गतीने कार्य के, दे पाइये संपनी समिधीमा मकर, रामोनोगन करीयो। परतुपाने को के पासपी करीश, केग, भायो अपार पारयार मातो गपी.जीपने गोगा करानी ने सेमणे पगारिक दान था. मापार गुनासाहनी प्रेरणाथी मैत्री पाल मैपनी सामेशमा परगना मा स्या नागपूरक यात्रा करीने से यो पोतो. मलेगानगपा. जिमननिता ता तेन, शासनरपोनशिलगा ॥ मापनि वारसम्प, कृतं पेन गुरिगा ॥१॥ - নাহি মা ff. থালথ a, " लिनिया मापनी मन्नतिकी (र.) मानामा नगरमा श्रीमाजी शनी प्राव नाम पर मोदी ने गांभम मांग lne Tyा मंगा गार गामेधाजनामा पनि है, अगदान रामriti iran न भादा मी मामला म पनि मानवी

·उपदेशतरंगिणी.
१३ए
पत्रीस हजार साधर्मीकोना संघ सहित जुदे जुदे मार्गेधी चौद-
सने दिवसे थारापन नगरमां थान्यो. ते दिवसे धानूशाहे तो
पौषध सीधो हतो, पण तेना लाइ जिनदासे संघने श्रावेतो
जाणी तुरत तेमने जोजनमाटे निमंत्रण कर्यु, तथा एक पोहोरनी
अंदर समस्त संघने सोना थने रूपाना घाखोमा जोजन कराव्यु,
तथा उपर वस्त्रादिकनुं दान पण बाप्यु. ते जोश कांऊशाहे
श्रानू शेउने पगे पनी कई के, श्रापे मारो थपराध क्षमा करयो,
केमके, श्रावी रीते करीनेमे श्रापनी परीक्षा करी.एवी रीते तेनी
क्ष्मामागीने शयुंजयनी यात्रा करीने कांऊण शेउ मंगपर्गमांगया.
चके तेन जिनार्चनं स विदधे सम्यग्गुरूपासनं
तलं तेन जिनागमस्य विदितं संघोन्नतिं स व्यधात् ॥
सत्यंकारितमेव तेन सुधिया निर्वाणसौख्यं जवात
यः साधर्मिकगौरवं वितनुते हृष्टो गुरूपामिप ॥ १ ॥
अर्थ-जेणे हर्षित थश्ने गुरुनी पेठे साधीकोनुं यात्सध्य
फर्यु , तेणे जिनपूजा करेती ने, सारी रीते गुरुनी उपासना
फरेती , तेणे जिनागमनुं तत्य जाएयु बे, तेणे संघनी उन्नति
फरी ने, पती ते मुधिए मोक्ष सुखने गथी हस्तगत करेगुं .
जेम मुरगिरिमां जगसिंहशाहे अव्य थापीने पोताना त्रासो
साठ साधर्मीकोने पोताना जेवाज शाहुकारो यनान्या हता. एवी
रीते थहीं जायमशाद, उदायनमंत्री, वाहडमंत्री, पेथटशाह,
फांऊपशाह, जगमुशाह, तया भीमाशाह यादिकना हजारोगमे
Eटांतो जाणी खेयां. एम बिचारि सर्व माणसोए संघवात्सध्य
करीने पोतानो जन्म सफख करयो.
जिनीकः पीपपीकथ्य, जैनागमसुलेसनम ॥
साधी साधर्मिक नदि, कुर्ववत्पन्नयो भवेत् ॥२॥

·२३७ उपदेशतरंगिणी. तीर्थमां धन खरचवाथी माणसो स्थिर संपदावाला पाय ठे, तेम तीर्थमां प्रजुनी पूजा करवाथी पूजनीक आय . परी त्यां ते मंत्री अने पुनड बन्ने एकठा यया, संघ पण तवा- पने किनारे स्थिर अयो. ते वखते मंत्रिए विचार्यु के, संघना चर- परजोथी मारां घरनुं श्रांगणु क्यारे पवित्र अशे? एम विचारि तेणे संघने नोजनमाटे निमंत्रण कयु. पछी मनाते रसोइ तैयार थया बाद संघना लोको ज्यारे जोजन माटे श्राव्या, त्यारे मंत्रि ते सर्वना चरणोने पोताने हाथे झालन करवा साग्या, तथा तेडने तिलक करवा पाग्या. एम करतां वे पोहोरो व्यतीत थया, त्यारे तेज पाले वस्तुपास मंत्रीने कडं के, हे लाइ हवे संघनी लक्ति वीजाउँ पाण करशे, तमो जोजन करीट्यो ? त्यारे वस्तुपाले का के, ई पाउलथी लोजन करीश, केमके, श्रावो अवसर पारंवार मखतो नथी. परी संघने नोजन करावीने तेमणे वस्त्रादिकनुदान प्राप्यु. त्यारवाद पूनमशाहनी प्रेरणाथी मंत्री पण संघनी साथे शत्रुजय- पर पधार्या, तथा त्यां नावपूर्वक यात्रा करीने ते वन्ने पोतपो- ताने स्थानके गया. जिनन्नक्तिः कृता तेन, शासनस्योन्नतिस्तथा ॥ साधर्मिकेषु वात्सल्यं, कृतं येन सुबुद्धिना ॥१॥ अर्थ- जे सुबुद्धि माणसे साधीउनुं वात्सय कर्यु दे, तेणे जिननक्ति तया शासननी उन्नति करती हैं. (तपर दृष्टांत कहे जे.) थारापरु नामना नगरमा श्रीमाली घंशनो बानू नामे एक शेव यसतो हतो, तेने पश्चिम मांमसीकनुं विरुद मट्युं हतुं. एक दहाडोमंपर्गमां कांऊणशाह पासे ते भाजूना माटे एवं वर्णन कर्यु के, श्रानूशा पोताने घेर श्रावेसा साधीकोने जोजन कराव्या- यिना पोते नोजन करता नथी. ते सांजसी चमत्कार पामेला फांजणे तेनी परीक्षा करया माटे तजवीज करी, थने सेयी ते ·उपदेशतरंगिएी. १३ए पत्रीस हजार साधीकोना संघ मदित जुदे जुदे मार्गधी चौद- गने दिपमे भारापम नगरमां थान्यो. ते दिवसे शानूशाहे तो पीपथ सीधो हतो, पण तेना लाइ जिनदासे संघने आयेतो जापी सुरत तेमने जोजनमाटे निमंत्रण कयु, तथा एक पोहोरनी अंदर समस्त मंधने मोना थने रूपाना पाखोमां भोजन कराव्यु, तथा उपर पस्त्रादिकनुं दान पण श्राप्यु. ते जोर कांऊशाहे छाजू शेग्ने पगे पमी कएं के, थापे मारो थपराध क्षमा करयो, फेमके, थायी रीते करीने में आपनी परीक्षा करी. एवी रीते तेनी हमामागीने शगुंजयनी यात्रा करीने कांऊण शेव मंम्पर्गमांगया. चमे तेन जिनार्चनं स विदधे सम्यग्गुरूपासनं तवं तेन जिनागमस्स विदितं संघोन्नतिं स व्यधात ॥ सत्यंकारितमेव तेन सुधिया निर्वाणसौख्यं जवात यः सार्मिकगौरवं वितनुते हृष्टो गुरूणामिव ॥१॥ अर्थ-जेणे इपित यश्ने गुरुठनी पेठे साधीकोनुं यात्सध्य फयु , तेणे जिनपूजा करेसी ने, सारी रीते गुरुनी उपासना फरेती , तेणे जिनागमन तत्य जाएयु के, तेणे संपनी उन्नति फरी ने, यही ते मुयुधिए मोद मुखने गथी हस्तगत करेलु ने. जेम मुरगिरिमां जगसिंहशाहे पच्य श्रापीने पोताना त्रासो साठ साधर्मीकोने पोताना जेवाज शाहकारो बनाव्या हता. एवी रीते थहीं जायकशाह, सदायनमंत्री, वाहडमंत्री, पेथडशाह, जांजपशाह, जगनुशाह, तया भीमाशाह यादिकना हजारोगमे दृष्टांतो जाणी सेवां. एम विचारि सर्व माणसोए संघवात्सध्य करीने पोतानो जन्म सफर करवो. जिनीकः पापधीकथ्य, जैनागमसुलेखनम् ॥ साधी साधर्मिक नति, कुर्वत्रल्पनयो भवेत् ॥१॥ " ·२३७ उपदेशतरंगिणी. तीर्थमां धन खरचवाथी माणसो स्थिर संपदावाला थाय , तेम तीर्थमा प्रजुनी पूजा करवायी पूजनीक थाय उ. पली त्यां ते मंत्री श्रने पुनड वन्ने एका थया, संघ पण तला- वने किनारे स्थिर अयो. ते वखते मंत्रिए विचार्य के, संघना घर परजोथी मारां घरनुं श्रांगणुं क्यारे पवित्र यशे ? एम विचारि तेणे संघने लोजनमाटे निमंत्रण कयु पछी प्रजाते रसोश्तयार प्रया वाद संघना सोको ज्यारे नोजन माटे श्राव्या, त्यारे मंत्रि ते सर्वना चरणोने पोताने हाथे झालन करवा साग्या, तथा तेउने तिलक करवा लाग्या. एम करतां वे पोहोरो व्यतीत थया, त्यारे तेज: पाले यस्तुपात मंत्रीने कई के, हे नाइ हवे संघनी चक्ति वीजा पण फरशे, तमो भोजन करीध्यो ? त्यारे वस्तुपाले कां के, ई पाउलथी नोजन करीश, केमके, आयो अवसर पारंवार मटतो नथी. पछी संघने जोजन करावीने तेमणे वस्त्रादिक दान श्राप्यु. त्यारयाद पूनमशाहनी प्रेरणाश्री मंत्री पण संघनीसाथे शत्रुजय- पर पधार्या, तथा त्यां जावपूर्वक यात्रा करीने तेउँ बन्ने पोतपो. ताने स्थानके गया. जिनन्नतिः : कृता तेन, शासनस्मोन्नतिस्तथा ॥ साधर्मिकेषु वात्सल्यं, कृतं येन सुबुधिना ॥१॥ अर्थ-जे सुबुद्धि माणसे साधर्माउनु यात्सय कयु के, तेथे जिननक्ति तया शासननी उन्नति करेली वे. (तेपर दृष्टांत कहे वे.) थारापन नामना नगरमा श्रीमाली पंशनो भानू नामे एक शेव यमतो हतो, तेने पश्चिम मांगतीक चिरुद मयुं हा. एक दहाहोमस्पर्शमांकांपादपास ते थान्ना माटे एयु वर्णन कषु के, थानशा पोताने घेर यायेशा माधमीकोने भोजन कराया। विना पोते भोजन करता नयी. ते मांजसी चमत्कार पामेशा कांगनी परीक्षा करपा माटे तजवीज करी, श्रने सेभी रो ·एपदेशतरंगिणी. १४१ तृतीयस्तरंगः मारभ्यते एये पूजापंचाशक नामनो श्रीजो तरंग कहे. पूजया पूर्यते सर्व, पूज्यो नवति पूजया ॥ झभिवृद्धिकरी पूजा, पूजा सर्वार्थसाधनी ॥१॥ अर्थ- पूनाथी सर्य यस्तु भले , तेम पूजाथी माणी पूजनीक थाय ने, पूजा वे ते शचिनी वृद्धि करनारी तथा सर्व अोंने साधनारी . जे भाणम विधि पूर्वक रागधेप बिनाना श्री जिनेश्वर मनुने पूजे , ते माणस घीजे पे मोहे जाय , कदाच ते नारे कर्मी होय तो ते सात बाउ नये तो मोदे जाय ठेज. कई ने के, जिणपूमणं तिसंऊं, कुएमाणो सोहए सम्मप्तं ॥ तित्ययरनामगुतं, पावर सेणीयनरिंदच ॥१॥ थर्थ-त्रिकासजिन पूजा करनार माणस पोतानुं सम्यक्त्व शुध करे , तथा श्रेणिक राजानी पेठेतीर्थकर नाम गोत्रने पामे वे. घेखां उत्तम बने सुगंधि पुष्पो नहीं मनवायीसवारमा वास- क्षेपनी पूजा करवी. काएं के, मातः मपूजयेपासे, मध्याहेकुसुमैर्जिनं ॥ संध्यायां धूपनैर्दीपे-विधा देवं प्रपूजयेत् ॥ १ ॥ थर्थ-मनाते पासोपथी, मध्याहे पुप्पोथी, तथा संध्या- काले धूप अने दीपकोथी, एवी रीते त्रिकाल श्री जिनेश्वर प्र- नुनी पूजा करवी. सामान्य प्रकारनां तुम्ठ पुप्पोथी जिनपूजा करवी नहीं. कांचे के, ·१४० उपदेशतरंगिणी. अर्थ-जिनमंदिर, पौषधशासा, जिनागमोनु सखाप, साधु तथा साधर्मीकोनी नक्ति इत्यादिक शुज कार्यों करवाची साक्षी अपनवी थाय ने. जिनमंदिरादिक साते क्षेत्रोमां नफि करनारो माणस महा पायक कहेवाय . कां के, नरेषु धरणीपतिस्तरुपु दिव्यकारस्करः करिष्यमरसिंधुरः फगधरेषु शेपः पुनः॥ सुपर्पसु पुरंदरो गिरिपु रत्नसानुर्यथा राया सुकृतपखसी महायायकः कथ्यते ॥१॥ धर्म-माणगोमा जेम राणा, योगा जेम कापाय, हामी मा गेम ऐराण, नागोमा जम शेषनाग, देयोमा पर नया पतोमा जेग मेर नेम पुग्यशालीमा (साते क्षेत्रोनी उक्ति करनारो माणग ) महानायक कहेयाय चे. श्री दमाचार्ये पण कुमारपा पारी नीचे प्रमाणे महा प्रारमन सा काहींचे. एवं मतस्पितो नफ्या, राप्रपा पर्न पपन ॥ दयावानतिदीनेषु, महामापक उच्यते ॥१॥ अर्थ-पीशन मना रहसो, नमाजलिमी गाने गोमा धनने वारनागे, अनं निदान प्राणी मने पातु पो मा. हाम महायात्रा काय . पनि श्री भाग नापा श्री मोमदार, श्रीनार নাগি নিত্মপ্লানডি ফিশাপা গা ভাই- সঙ্গে বিনা মলিশিগ বি মা- बागमनांग पिगमारीngi ·१४१ उपदेशतरंगिणी. तृतीपतरंग: मारभ्यते वे पूजापंपासक नामनो घीजो तरंग कहे. पूजया पूर्यते सर्व, पूज्यो जयति पूजया ।। शक्तृिधिकरी पूजा, पूजा सर्वार्थसाधनी ॥१॥ अर्थ- पूजाधी सर्व वस्तु म , तेम पूजाधी प्राणी पूसनीक याप , पूजा वे ते शदिनी पति करनारी तथा सर्व अर्थोने साधनारीवे. जे मापस विधि पूर्वक रागषेप दिनाना श्री जिनेश्वर प्रजुने पूजे ते, ते माणस वीजे जये मोक्षे जाय के, कदाच ते नारे कर्मी होय तो ते सात श्राउ नवे तो मोदे जाय जि. कई ने के, जिणपूधएं तिसंऊं, कुणमाणो सोहए सम्म ॥ तित्ययरनामगुतं, पावर सेणीयनरिंदध ॥१॥ अर्थ-त्रिकासजिन पूजा करनार माणस पोतार्नु सम्यक्त्य शुष्प फरे ,तथा श्रेएिक राजानी पेठे तीर्थकर नाम गोत्रने पामे वे. येदेखा उत्तम धने मुगंधि पुप्पो नहीं मखवाथीसबारमा वास- हेपनी पूजा करवी. कसं चै के, प्रातः मपूजयेघास, मध्याहेकुसुमैर्जिनं ॥ संध्यायां धूपनैर्दीपै.विधा देवं प्रपूजयेत् ॥१॥ अर्थ-प्रजाते यासदेपधी, मध्याहे पुप्पोधी, तथा संध्या- कासे धूप थने दीपकोथी, एवी रीते विकास श्री जिनेश्वर प्र. जुनी पूजा करवी. सामान्य प्रकारनां तुछ पुप्पोथी जिनपूजा करवी नहीं. कई के, ·J १४२ पदेशतरंगिणी. न शुष्कः पूजयेद्देयं, कुसुमन महीगतः ॥ न विशीर्णदोस्तुछ-नागुन पिकाशिनिः ॥२॥ अर्थ- सूकां, पृथ्वीपर पखां, तुटेखी पारादी यातां, तुम थशुल, तया नहीं प्रफुलित एसा एवां पुष्पोत्री देवपूजा करवी नही. पुप्पद्यर्चा तदाशा च, तदअव्यपरिरक्षणम् ॥ जन्सवस्तीर्थयात्रा च, नक्तिः पंचविधा जिने ॥१॥ अर्थ- जिनेश्वर प्रनुनी पुष्पादिकोयी पूजा, तेमनी श्राक्षा, तेमना व्यर्नु रक्षण, तेमनो उत्सव, तया तेमना तीर्थनी यात्रा एची रीते पांच प्रकारे जिनन्नक्ति थाय के. चंपक, मालती, कमल, मोगरो, तया गुखार श्रादिक उत्तम पुप्पो, तथा आदि शब्दयी मोतीना हार, सुवर्णना उत्र, मु. कुट, कुंडल श्रादिक पण जिनपूजा माटे जाणी खेवा. तेमां पण भानूपणनी पूजा शाश्वती के. कठे के, म्लायति पुष्पनिचयाः महरार्धकन, वैगंध्यमेति दिवसेन कृतोउंगरागः ॥ जीयति रम्यवसनान्यपि नूरिवर्पे, नों जीर्यते युगशर्जिनरत्नपूजा ॥१॥ अर्थ- पुष्पोना समूहो अरधा पोहोरमां ग्लानि पामे के, विखेपन एक दिवसमां निर्गध थाय रे, मनोहर यत्रो घणे वर्षे जीर्ण श्राय , पण रत्नादिकोना श्राभूषणोयी करेली पूजा कडो गमे युगोमां पण जीर्ण यती नथी. ज्यारे वस्तुपास मंत्री सात लाख मनुप्यो सहित गिरनारपर यात्रा करवा गया हता, त्यारे तेमनी स्त्री अनुपमा देवीए वत्री-

·No text on this page.

·२४ उपदेशतरंगिणी. श्रर्थ-जिननीथाणाने खंडित करनारो माणस कदाच त्रिकाख मोटी शजिया मनुने पूजे, तो पण तेनु ते सर्व कार्य निरर्थक वे. वली देव अन्यनु रक्षण करवं, तथा ते अन्यनी जे वृद्धि क- रवी ते पण जिनपूजाज के. कडं ये के, पट्टतो जिणदवं, तित्ययरत लहर जीयो॥ जकंतो जिणदचं, अपंतसंसारिउन्नपि ॥१॥ अर्थ-जिन व्यने वधारतो थको जीय तीर्यकरपणुं पामे , अने जिन व्यर्नु जण करतोथको जीय अनंत संसारि थाय , एम का वे. नरकणे देवदहस्स, परत्यीगमणेण य॥ सतमं नरयं जंति, सतवारान गोअमा ॥१॥ अर्थ- हे गौतम ! देवव्य नक्षण करवाश्री, तथा परस्त्री गमन करवाथी माणस सात वार सातमी नरके जाय . वती अक्षर महोत्सव, पर्युपणमां कट्पसूत्रनुं श्रवण, तथा प्रजायनादिक जे उत्तम कार्यों करायचे, ते सघलां शासननी उ. वृत्तिना हेतुले होवाथी जिनक्तिरूपज . एवं जाएीने पुण्यवान माणसोए तीर्थ यात्रादिक महोत्सवो पू. क जिनन्तक्ति करवी. सयं पमाणे पुनं, सहस्सं च विलेवणे॥ सयसाहस्साआ माला, अणंतं गीयवाश्यं ॥१॥ थर्थ- जिनप्रतिमान प्रमार्जन कर्याथी सोगएं, विलेपन कर याथी हजारगपुं, पुष्पमाला घडापयाथी साखगएं, थने तेनी पासे गीत भने थने वाजिबोनी पूजा कर्याथी अनंतगणुं उपवासो- नुं पुण्य याय . . , ·उपदेशतरंगिणी. १४५ मणसा होश् चनत्य, फलं हिमस्स संन्नव ॥ गवणस्सय पारंन्ने, होश फलं अहमोवासो॥१॥ गमणे दसमं तु नये, तहेव उवालसमं गए किंचि॥ मज्जे परकुववासो, मासोवासं च दिशेणं ॥२॥ संपत्तो जिबनवणे, पावर उम्मासियं फलं पुरिसो। संवरियं तु फलं, वारंमिय संविउ लहइ ॥३॥ पायखणेण पावर, वरिससयफलं त जिणे महिए। पाव परिससहस्सं, अणंतपुरणं जिणे थुणीए ॥४॥ अर्थ-जिनमंदिर प्रते जवानी मनमा श्छा करवायी एक उ. पासनं, त्यां जयाने उठवाथी उज्नु, जपानी तैयारी करतां श्र- मनु, जतां थका दश उपवासन, थोमुक चासवाची कार उप. सर्नु, मध्य नागे पहोंचयाधी पक्षोपयासन, जिनमंदिर जोयाधी सोपवासनु, जिनजुवनपासे पहोंच्याथी उमासीन, जिनमंदि- ना पारमा गयाथी परसीतपर्नु, जिनेश्वरमनुने जोपाधी सो ना उपवासन, जिनेश्वरमनुने पूजयाथी एक हजार पर्पोना पयासन, तथा जिनेश्वर प्रजुनी स्तुति करवाथी धनंत उप- सोनुं पुण्य थाय . जेम रावण राजाए अष्टापद पर्वतपर भरत राजाए बधायेखां नमंदिरमा श्री रुपनदेय प्रजनी पूजा करीने, पोतानी मंदो. । आदिक शोख हजार राणी सहित नृत्य करया मांडं , अने ते समये पीएानो तार फुटी जवाथी, जिनगुएना गा. ना रंगमा संग पदयाना डरची पोताना शरीरनी नस प्रोमीने तेवी रीतनी जिनफिची तेणे तीर्थकर गोत्र वर्म यांध्युं हतुं ने तेधी ते महाविदेह देत्रमा तीर्थकर घरो. एम विधारि जाए पर जिनपूजा माटे उद्यम करयो.

·१४६ उपदेशतरंगिणी. अंगपूजा, श्रग्रपूजा, भने जावपूजा एम पूजा त्रण प्रकारनी वे. पूष्पादिक चमाववाथी अंगपूजा पायरे, नैवेद्य आदिक मूक- वाथी अग्रपूजा थाय ने, तथा स्तुति श्रादिकथी नावपूजा थाय के. अंगपूजा जलथी, पुष्पोथी तथा श्रापणोथी एम ऋण प्र- कारोथी यायचे. जलपूजा, कर्पूरना जलथी, पुष्पोना जलथी, केसरना जलथी तथा निर्मल सामान्य जलथी एम चार प्रकारे थाय. पुष्प पूजा कमल, चंपक, मालती श्रादिक अत्यंत सु. गंधि पुप्पोथी हारो गुंथीने तथा बुटां पुप्पोथी पण थायजे. या भूपण पूजा, मुकुट, कुंमल, रलजडीत हार विगैरेथी यायचे. एवी रीतेज धूपपूजा, वासक्षेपनी पूजा इत्यादिक अंगपूजामां श्रावी जाय के. सोनारूपाना अक्षतो, नालीएर, मोदक, विविध प्रकारनां पकवानो विगेरे जिनप्रतिमापासे धरयां, ए श्रम पूजा वे. तया स्तुति श्रादिकयी नावपूजा यायचे. ते पूजा अष्टम- कारी, सतरजेदी, एकवीस प्रकारी विगेरे अनेक प्रकारोथी थाय . एम विचारि जाग्यवान माणसे यथाशक्ति जिनपूजा करवी. कई के, पुप्पैगंधर्वहुपरिमलेरदतेधूपदीपः सनैवेद्यः शुन्नफलगणैरिसंपूर्णपात्रः ॥ कुर्वाणम्ने जगदधिपतेरर्चनामष्टानेदां सर्याशंसारहितमतयो विश्ववंद्या भवंति ॥१॥ थर्य- मयं प्रकारनी याशारहित युधियाना जे माणमो पुल योगी, मुगंधियी, यनु परिमलयाला थक्षतोयी, धूपोथी, दी. पकोयी, उत्तम नैवेद्योयी, उत्तम फडोना गदोयी थने असायी 'नग्यां पायोग्री पयी रीने या प्रकारांयी जिनपूजा करे , रोग সবখ। বল যায় , एपीरीने या प्रकारनां माधनोनी जोगमार कदाप न मई

·१४3
उपदेशतरंगिणी.
तोश्रदत थने दीपक पूजातो थयश्य करयीज फेमके, श्रदतपू-
जाधी थक्ष्य मुख मसे के, तथा दीपकपूजाधी उत्कृष्टुं तेज म
वे. पक्षी दीपकपूजाची सर्व प्रकारनां विपनो तथा मरकी श्रा-
दिकना उपज्यनो नाश धाय वे. (हवे ते अष्टप्रकारी पूजाना
फसोनो उपदेश क के.)
पूअर जो जिणचंद, तिन्निधि संज्मासु पपरकुसुमेदि ।
सो पाप सुरसुरळं, पम्मेण मुरकं सयासुग्कं ॥ १ ॥
अर्थ-जे मागम श्रणे गंध्यायखते उत्तम पुपोधी श्री जिन-
पर मनुने पूजे के, से देयसोयन मुख पाम , नया अनुक्रमे
शाश्वता मुखवासी मुक्ति पामे.
पेणपि कुसुमेणं, भाी वीमरायपूमाए ।
पावर परमपिनूई, जीयो सिरिफुमारपालुछ ॥१॥
थर्घ-फि पूर्पक एक पुष्पथी पण जे माणम पीराग म.
शुनी पूजा करे , ते श्रीकुमारपाल राजानी पेठे जरकृष्टी दिपार
श्री गुमारपास राजाए पूर्य नयमा पोतानी पामे रहली पाप-
कोटीनी किम्मतनां पर श्रद्धार पुषोधी वीतराग मनी पूजा
करीती, अने से पुण्यधी से गदाराजाधिराज भया, पहीतर
राणा सेना परणोनी मेपा फरया साग्या, असार देशोना से
राजा थया, भादसो गयां जिनमंदिरो सेणे पायां, माते प्या
गोन सणे निपारण पशु, पानपर्य मत धारण बरीने सणे अदार
देशोमा अमारीपटर पगमाप्यो. भी देमाचार्यना धरणाने
श्रारापपापासा पया, अने एपी रीते जिनन तिची से एसयता
पया . इत्यादि सेन सर्व वृत्तांत गुमारपात भयंपी जाएी संवं.
भंगं गंधसुमंध, पर्ष स्यं सुई च सोहग्गं ॥
पापर परमपर्यपि, पुरिसो लिगंधमाए ॥ १ ॥

·१४० उपदेशतरंगिणी. थर्थ- मुगंधि अव्योश्री जिनपूजा करवायी माणस पो- तार्नु सुगंधवाटुं शरीर, रूप, वर्ण, मुख तथा सानाग्य, अने मोक्ष पण पामे. नावार्थ- सुगंधि वरास, चंदन, कर्पूर कस्तूरी विगरे वास पिथी जिनपूजा करयात्री माणसोनुं शरीर मुगंधयुक्त थायजे, तेने उत्तम स्वरूप मसे ठे, मोदक श्रादिकना उत्तम जोजनो मले ने, पद्मिनी आदिक उत्तम सौलाग्यवाली स्त्री मले के, तया ठेवटे गुणधर कुमारनी पेठे मोक्ष पण मले वे. वली श्री जिनेश्वर प्रनु पासे उत्तम प्रकारना श्रदत, धठं श्रादिकना लाखोगमे दाणायी, शान, दर्शन श्रने चारित्रनी कटपना पूर्वक जे त्रण पुंजो करे ये, ते अखंड सुखोने मे सवे . कां वे के, अक्तैरुज्ज्वलैः स्पालं, नृतं येन जिनामतः ॥ श्रेयोनिस्तादृशेरेव, तैरात्मा परिपूरितः॥२॥ अर्थ-जे माणसे उज्ज्य अक्षतोथी श्री जिनेश्वर प्रनु श्रा- गल स्थाल नरीने मेट्यो ते, ते माणसे तेवांज (सज्ज्वल) क- ह्याणोथी पोतांना श्रात्माने परिपूर्ण करेलो. (आ श्रदत-पू- जापरनी कथा श्री पार्श्वनाथ प्रतुना चरित्रयी जाणी सेवी.) कर्पूरादिकनो उत्तम धूप करवाथी वेनो धुवामो जे उंचो पड़े ने, ते एवं सूचचे ठे के, ते धूपपूजा करनारी परलोकमां ऊर्ध्व- गति थशे तथा था खोकमां तेनेचा प्रकारना जोगोनी सामग्री मलशे, अने सकल सोको तेनी प्रशंसा करशे. जो देश दीवयं जिणवरस्स, न्नवर्णमि परमजताए । सो निम्मलवुधिरो, रम नरो सुरविमाणेसु ॥ १॥ थर्य-जे माणस परम नफियी जिनेश्वर प्रजुना मंदिरमा . - ·उपदेशतरंगिणी. १४ए दीपकपर, निर्मस युधिवासो पश्ने देयविमानोमां क्रीडा करे. जो जिपपरस्स पुरत, देश पश्वं पराश्नलिए ॥ एमेव तस्स मज्जर, पापपसंगो न संदेहो ॥२॥ अर्थ-ले मापन जिनेश्वर प्रनुनी समीपे उत्कृष्ट नफिटी दी. पक्षधर, तेनांपाप पखो यतीने जस्म धायचे, तेमां संदेह नथी. जिविवाएं पुरउ, दीपं दितस्स पवरसघाए । देहस्स होश दीप्ति, रयणाणि बहुप्पयाराणि ॥३॥ अर्थ- परम श्रद्धाथी जिनपिंचनी पासे दीपक धरवाथी पो. ताना शरीरनी कांति यधे , तया उत्तम रलो मसे ठे. ते दी- पकपूजापर दये दृष्टांत कहेते. मणियारपुर नामना नगरमा र्यना मंदिरमा एक स्वयंनू नामे पूजारो हतो. एक दहाडो फंक कार्य प्रसंगे ते एक घांचीने घेर जा तेख खावीने एक जिनमंदिरमा गयो. त्यां तेणे गेनारामां एक यखानपणोथी शोजिती भएसी जिनप्रतिमा दीती. ते प्रतिमानी पासे तेणे जावधी दीपक कर्यो, अने तेनुं तेज जोइ ते विचारया खाग्यो के, पूर्व में पणा देवोनीपासे दीपको कर्या , पण था दे- पनी पासे करेखा दीपको सरखा शोजता नहोता. एम चिंतवतां तेणे मनुष्य जपर्नु थायुष्य यांध्यु. अनुक्रमे त्यांची कास करीने ते पीतशोका नामनी नगरीमा तेजसार नामे राजा ययो. त्यां केटसाक जोगो जोगव्यायाद वैराग्यथी पोताना मणिरथ कुमारने राज्य सॉपीने तेणे केवती जगवान पासे दीक्षा सीधी. दीक्षा पासी काख करी ते विजय विमानमां देव थयो, तथा त्यांची चवीने ते मोई जशे. श्रा तेजसारनी कथा पांचसो मंथोना प्र- मणवासी ने, थने तेनु विशेष वृत्तांत प्राकृतनापामां मनोर- माना चरित्रथी यांची खेQ.

·१५० उपदेशतरंगिणी. दीपं विधाय देवाना-मग्रतः पुनरेव न ॥ गृहकार्य च कर्तव्यं, तिर्ययूपी नवेन्नरः ॥१॥ अर्थ- देवोनी पासे दीपक धरीने, ते दीपकथी घरनं कार्य करवू नहीं, नहींतर तेम कर्यायी तिर्यंचपणुं प्राप्त थाय ठे. इंपुर नामना नगरमां ज्यारे अजितसेन नामे राजाराज्य क- रतो हतो, त्यारे त्यां एक देवसेन नामे रोव वसतो इतो. तेज नगरमा एक धनसेन नाममो घंटोनो व्यापारी रहेतो हतो. तेने घेर रहेली उंटणीमांधी एक उटणी हमेशां देवसेनने घेर शायया खागी. ते उटणीने धनसेन साकडी-नो प्रहार करे तोपण ते ते देवसेननु घर गेडे नहीं. पनी एजाणीने देवसेने ते उंटणीने वेचाती सीधी. एक दहामो ते नगरमां धर्मपोप नामना श्राचार्य पधार्या, तेमने देवसेन शेठे पूछं के, हे लगवन् ! था टणी मारं घर गेमीने बीजे कोइपण स्थानके रहेती नथी, तेर्नु शुं का रण? त्यारे श्राचार्यजीए पण पोताना ज्ञानधी जापीने कई फे, हे श्रेष्ठी ! था उंटणी पूर्यनयमा तमारी माता हती. ते १ मेशां जिनेश्वरमनु यागत दीपक करीने, तेज दीपकयी पोताना परनां कार्यों करती हती. ते दीपकमां काकडी सलगायीने पूसो मधम्कनी हती. ते कर्मनी थासोचना नहीं खेयाश्री से इंटणी यावे, यने पूर्व नवना रोदयी ते तारा परतुं थांगणु गेटती नथी. एम विचारीन देवमंधि निर्माश्य यस्तु पण महण करयी नहीं, नेम देवश्च्य व्याजे पण रासायं नहीं. टोमा यदुन्नतिजुङ, नेय जो जिएंदचंदाणं ॥ मुंजइ सो परनोए, देवासुरमणुमनाहाणं ॥२॥ थय- माणम यहनशिपूर्वक श्री जिनेश्वर प्रतुने पेय पर थे, ने माशम दय, दानव, यने मनुष्योना अधिपनिना टममनोगों नाग.

·उपदेशतरंगिणी. पकवान, पुडसा, जात, दास, घी, जुदी जुदी जानिनां गाक, दही, शीखंड, सवंग, विगैरे नवेच जाण्यां. एयी रीन- वेध पूजा जाएवी. परतरुपवरफला, दोय जो जिणपरस्स नप्तीए ।। जम्मतरेवि सहसा, जाति मोरहा तस्स ॥ १ ॥ थर्थ-जे माणग नफिपूर्वक श्री जिनेश्वर प्रनु श्रागार - सम दोनों सुंदर पालो धरे , तेना पर्व मनोरया जन्मांना. मां मफत याय के. नासीएर, सोपारी, दाझिम, थांचा विगरे फलो जाणयां. एकी रीते पासपूजा जाएवी. ढोया जो जलनरिणं, पलसं नसी पीपरायाणा || सो पावर परमपयं, सुपसत्यं भावमुखीए ॥ १ ॥ थर्थ-जे माणस फिथी श्री वीतराग मनुने जापानी सो कास पटाये , से मापसुविधी मोक्षपदने पाम . फर, केसर, चंदन, कस्तुरी विगैरे गुगंधि प्योधा मिश्रित फरेखां जसोथी जसपना जाणवी. था श्रावे प्रभारी पूजापर सेना पासोनाriतो प्रमाण मा. मना प्रघधी यांची संयो. मनी यापाययरतोदी-पूजोपकरणस्पिती ।। शुभिः समपिया कार्या, बीजिनेशचनदाणे॥१५ अर्थ-धी जिनेश्वर मानी मा समये, गाल, ह. पृद्धि, पापराधि, पशि, मिति, पृशानां पानी सन्धि, गमा सितिति एम सात प्रकार परि. पर पुरान, प्यापार तबाहीमाटिकना पानना परितदी

·१५२
उपदेशतरंगिणी.
।
मननी शुद्धियाय , सायद्यवचनना परिहारथी श्रने मौन धा-
रण करवायी वचनशुद्धि थाय कयुं वे के, विचक्षण माणसो-
ए व्याख्या वखते, पूजा वखते प्रतिक्रमण यखते, जोजन वखते,
गमनवखते तथा वीजाटनां पणो बोलवामां मौन रहे. वढी
सावध कार्यने साधनारी एवी हायनी के वृकुटीनी संज्ञा पण
करवी नहीं. ते पर जिणह कोटवाखनुं दृष्टांत कहे .
एक दहामोजीमराजाए जिणह कोटवासने तेनी.वहाउरीयी
खुशी थञ्ने धोलका नगर श्राप्यु तेनगरमां तेनी वाहाउरीथी कोई
पए चोर के खुंटारा वसता नहोता, अने तेथी ते पोतानु निष्क-
टक राज्य चढायतो हतो. त्यां तेणे श्री कलिकुंम पार्श्वनायादि-
कना चार जिनमंदिरो बंधान्यां, श्रने तेमां मौन घरीने ते त्रि-
काल पूजा करतो हतो. एक दहाडो सौराष्ट्रना रहेवासी कोक
चारणे तेनी परीक्षा माटे राजानो एक उंट चोर्यों. त्यारे पोटी-
सना माणसो ते चारणने वांधीने जिणह कोटवालपासे ले गया.
ते वखते मध्यान्हकाव होवायी कोटवाल जिनमंदिरमा एकाग्र
मनयी मौन धरीने पूजा करतो हतो. पोलीसना माणसोए तेने
कर्बु के, था उंटना चोरने श्रमोए पकच्यो . ते सांजली कोट-
वाले श्रांगलीनी संज्ञा करीने तेनुं मस्तक वेदवाने तेउँने हुकम
कर्यो. पण ते पोसीसना माणसो समजी शक्यां नहीं. ते जोश
कोटवाखे पुष्पर्नु एक डॉटी तोमीने संज्ञा करी. ते जोर जय-
नीत यएला चारणे कडं के,
श्कजिएहा नइ जिएवरह,न मिलई तारेतार
जेहिं अमारणपूजा,ते किम मारणहार ॥१॥
इका चोरी सा करी, जा खोलडर न माइ॥
वीजा चोरी जु कर, तु चारण चोरन था ॥२॥

·No text on this page.

·. १५४ उपदेशतरंगिणी. सवानी चाथी राजाए तेने राज्यनी गादीपर बेसाज्यो, अने पोते दीक्षा सीधी. केटखेक काले ते राजशपिने ज्ञान थवाथी ते ते तेने प्रतिबोधेवामाटे त्यां पधार्या. ते समये राजा सोकोनी साये तेमने वांदया माटे गया. ते वखते पेसी मातंगी पण तेमने वांदया भाटे त्यां श्रावी हती. राजाने जोर तेणीने अत्यंत हर्ष थयो, भने राजाने पण तेणीनापर मातृस्नेह श्राव्यो. ते समये ते राजपिए सर्व वृत्तांत तेमने कही संजतान्यो. पती राजार ज्यारे तेमने पोताना पूर्व जयनो वृत्तांत पूग्यो, त्यारे राजरुपि- जीए कह्यु के, तुं पूर्व प्रवमा कोइक नगरमां महा धनाढ्य ब्या- पारी हतो. एक समये जिनपूजा करतां पद्मासनपर पडेसां फेट- खांक पुप्पो ते प्रभुने घडाव्या हता. त्यारवाद ते कर्मनी आखो- पना नहीं करवायी तुं मृत्यु पामीने था मातंगना फुसमां उत्सा थयो. पण जिनपूजाना मनायथी तने राज्य मयु. ते सांजसी से राजाने जातिस्मरण शान थयु, श्रने तेथी दीक्षा से ते स्वर्गे गयो, थने त्यांची मोरे जशे. एयी रीतनी फया सांजलीने ब- शुधि पुष्पोथी जिनपूजा करयी नदी. यही दमयंतीए पोताना पीरमतीना पूर्व नवा चोयीमे जिनेवरोनी रजोगा सिलकोथी पूजा करी हती, थने तेथी तेषीना ससाटमां महा तेजस्वी नि. एक हर्नु, थने प्रण संहना म्यामी नवराजानी से पटरापी पर हनी. यही पुष्पपूजा करयायी तीर्थकरनी पदयी पण मोरे, कमर्क, तीर्थंकरो पण पूर्वना तीर्थकरोनी पूजा करपाची तीर्थ- कर पदने पाम्या . धपं दहति पापानि, दीपो मृत्युपिनाराकः ।। नद्यविपुलं राय, प्रदक्षिणा शियमदा ॥१॥ श्रयं पापूजा पापान यात टीक मायुने नाश करणारे, नयी रिमीयमयने प्रदक्षिणामोदन थानारी .

·उपदेशतरंगिणी. वीतराग प्रतुनी रसोधी पूजा करयाची चक्रवर्तिनी पदवी मसे के, पधारे शुं कहे ? तेथी मोहनी पण प्राप्ति थाय. वीतरागं स्मरन योगी, वीतरागत्वमभुते॥ ईलिका प्रमरीनीता, ध्यायंती प्रमरों यथा ॥१॥ अर्थ-वीतरागर्नु स्मरण करतो थको योगी वीतरागपणुं पामे के, जैम जमरीने ध्यायती एवी इखिका भ्रमरीपणाने पामी. जिनस पूजनं हंति, मात: पापं निशानवम ॥ जन्मविहितं मध्ये, सातजन्मकृतं निशि ॥१॥ अर्थ-प्रजाते करेलुं जिनपूजन रात्रिना पापोनो नाश करे , मध्यानका करेडं जिनपूजन जीवितपर्यंतनुं पाप नाश करे , तथा रात्रिए फरेखं जिनपूजन सात जयोनां पापोनो नाश कर ठे एवी रीते योग्य अयसरे करेली जिनपूजा सानकारक घाय. कई ठेके, जलाहारौपधस्वाप-विद्योत्सर्गकृतिक्रियाः ।। सत्फलाः स्वस्वकाले स्यु-रेवं पूजा जिनेश्वरे॥१॥ अर्थ- जपान, भोजन, श्रीपधप्रहण, निश, विद्या, तथा मसद्धि यादिक क्रियाः पोतपोताने अवसरे फरवाची जेम सफल थाय , तेम जिनपूजा पण जाएवी. ते जिनपूजा पए पेयमशाइनी पेठे एकाम मनधी करवी. पेय- डशाह शेर हमेशां त्रिकाप जिनपूजन करता हता. एक दहाडो ते पूजा समये सिमराज राजाए तेने पांच उवार माणसो मोकसीने बोखाव्यो, पण पूजाना एकामपणाची ज्यारे तेणे जवाव थाप्यो नहीं, त्यारे राजा पोते त्यां श्राव्यो. ते समये पेथडशाहने देव- पूजामा डीन थएखो जोड़ने तेनी पारस पुप्पो श्रापयाने पेरेसा माणसने नवामीने राजापोते गुप्तरीते सीने पुप्पो श्रापयामाग्यो. .

·उपदेशतरंगिणी. पण पुप्पो थापवानी विधिने नहीं जाणवायी ने बीजां बीजां पुप्पो थापया लाग्यो. ते जो पेयडे पाईं यासीने जोयु, तो रा. जाने जोया तेज बसते ते उत्जो श्रवा जतो हतो, पण मिकराने तेनो हाथ काक्षीने तेने वैसाडी दीधो, अने देवपूजामां तनुं ए. काग्रपणुं जोइने खुशी अऽ कडेया लाग्यो के, हे पेथडशाह ! १ तमोने वोसावू ते वखते जो तमो जिनपूजामा हो तो तमारे श्रा- वयु नहीं. एम कहीने राजा पोताने स्थानके गयो. एवी रीते ए- काग्र चित्तथी निकाल देवपूजन करवं. स्वर्गस्तस्य गृहांगणं सहचरी साम्राज्यलक्ष्मीः शुन्ना सौन्नाग्यादिगुणावलिर्विलसति स्वैरं वपुर्वेश्मनि ॥ संसारः सुतरः शिवं करतलकोडे सुवयंजसा यः श्रधान्जरनाजनं जिनपतेः पूजां विधते जनः ॥१॥ अर्थ- श्रझाना समूहनो नाजनरूप एयो जे माणस श्री जिनेश्वर प्रनुनी पूजा करे , तेने स्वर्ग तो धरना प्रांगणांरूप थाय , मनोहर एवी राज्यलक्ष्मी तो तेनी सोबतण थाय हे. तेम तेना शरीररूपी घरमा सौनाग्यादिक गुणोनी श्रेणि विलास करे , संसार सुखेथी तराय , अने मोद तो तुरत तेनी हथे- सीमां श्रावीने रहे. (तेपर दृष्टांत कहे.) देवपाल नामे कोइक गोवाल गायोने वनमा चरावतो हतो. एक दहाडो नदीनी पडी गएली खडमां तेणे एक जिनप्रतिमा जोइ. पत्री तेणे वनमाज एक फुपडी बांधीने तेमां ते प्रतिमाने तेणे स्थापन करी, अने एवो अनिग्रह सीधो के, था प्रतिमानी पूजा कर्याविना हुँ जोजन करीश नहीं. एवी रीते हमेशां ते प्र- तिमाने ते पूजया लाग्यो. एक दहाडो नदीमां पूर श्राव्यु, अने ते पूर सात दिवसोसुधि रह्यु, अने तेथी ते देवपासने सात उ- पवासो यया. थाउमे दिवसे पूजा करीने तेणे जोजन कयु, तेनी ·उपदेशतरंगिणी. पची त्दता जोड्ने शासनदेवीए मुष्टमान घर तेने परदान मा. गपान कार्य. त्यारे तणे पासना एक नगरनु राम्य माग्यु. शासन- देवीए पर ते राग्य तेने धा. पनी फेटसाक अहंकारी सा. मंतो, ते देवपासनी थाश नहीं मानता हता, तेठेने पण तपीए यांधीने पा को जीवित पर्यंत राज्य पारसीने से स्वर्ग गयो. (पया रीते जिनपूजा- फड जाणीने तेमां उद्यम करयो.) जिनपूजनं जनानां, जनयत्पेकमपि संपदो विपुलाः ।। जलमिव जलदविमुक्तं, काले शस्तप्रियो सखिलाः॥२॥ अर्थ-एक जिनपूजन पर (पुषानुवंधि पुख्यधी) माण- सोने विस्तीर्ण संपदा श्राप के फेमके श्रार्जदिक श्रवमरे घर- सादधी पडेसुं पाती धान्यनी सपती संपदाने थापे वे. (तेपर दृष्टांत कहे.) एक पर्वतमा एक जीप थने जाखडी यसतां हतां. एक द- दामो त्यां को जनमुनि श्रावी घड्या. ते मुनिए तेउनी पासे जिनपूजानुं फस कई. ते सांनसी जोखडीए पोताना लघुकर्म- पणाची ते अंगीकार कयु, श्रने त्यारधी ने नीखमी धनमा र- हेवा एक जिनमंदिरमा जश्ने श्री रुपनदेय मनुने पूजया सागी. ते जोरजीसे तेहीने कहूं के, अरे!! था तो वाणीथाना पार- सनाय ने, माटे ते थापणे पूजवाना नथी. एची रीते तेजीस ते लीने वारंवार यारतो, पण जाखडीए पोता, कार्य तन्यु नहीं. अनुकमे कटलेक समय ते जीखमी काय करीने पासना एक न. गरना राजानी पुत्री थइ. यौवनपणुं पामीने एक दहामो ज्यारे ते जरुखामां बैठी हती, त्यारे तेज नीसने त्यांधी जतो तेणीए जोयो, थने तेने जोवाथी तेणीने जातिस्मरण ज्ञान उत्पात थयु. पनीत नीसने तेहीए योसावीने कई के, तुं मने उसखे ? एवी रीते कहीने तबीए तेने कार्य के पूर्व नवमां तें माहू का ·१५० उपदेशतरंगिणी. मान्यु नहीं. एवी रीते तेने उपदेश देने तेने जिनपूजनमां दृढ कर्यो. ते राजपुत्री पण केटलुक सुख जोगवीने स्वर्गे गइ. माटे एम विचारिने लाग्यवान माणसे लावपूर्वक जिननक्ति करीने पोतानुं जीवितव्य सफल करवू. तेपर दृष्टांत कहेवे. कोइएक नगरमां नंदक श्रने नत्रक नामना वे व्यापारी य- सता हता. ते बन्नेनी कानो साम सामी इती. जत्रक हमेशा प्रजातमा उठीने पोतानी काने जतो हतो, थने नंदक तो ह.' हेशांप्रजातमा उठीने देवपूजा मादे जिनालयमांजतो हतो.ते जोर जपक हमेशां मनमा एम विचारतो हतो के, धन्य था नंद- कने, के जे हमेशां मनातमा उठीने वीजु कार्य जोडीने जिन- पूजा करे . थने हुँ महापापी दरीजी धन मेलवयानी शाश्री प्रजातमांज अहीं थावीने पामरोनां मुखो जो इं, माटे मारां जीयतरने धिकार , एयी रीतना शुभ ध्यानरूपी जसथी ते ह. मेशां पोतानां कोरुपी मेसने दूर करतो हतो, भने पुण्यरूपी योजने मिंचतो हतो. नंदक हमेशां एम चिंतवतो हतो के, ग्यारे देयपूगामा रोकार व त्यारे महा पको जक प्राहको पा. मेथी सूब धन कमाइ से वे पण करु फेम में मुलं देव. पृजानी थनिप्रद सीधो ये हवे ते देवपूजायी मसबार्नु फर तो एकवानु रएं, पण थायी तो छखटुं घच्य पण पेदा थर शपर्नु नयी. एवी रीतना कुयिकापोथी नंदक पोतार्नु पुण्य दारी गयो। एम विधारि डाह्या मापसोए एकतानी मिनपूजन करयुं. एकैव हि जिनपूजा, उतिगमनं नृणां निवारयति । मापयति श्रियमसिक्षा-मामुक्तेनंतितो विहिता ॥१॥ श्रयं-पाज शिनपूमा माणमोना निगमनन निया के तम प्रमियी बैंक, मोहमधिनी मपडी पदवीने प्राप्त करा रे. (वजी था जिनपूमा सर्व पुरयकरशीमा मुख्य दोगामी का.

·स्पनगिती. TRA गिरा नाम लीनीने ननो उपदंग ने सवामिनी पंग.) मत पूजाविधातुः पा-सानाग्यं जनमान्यता ।। चम्पमारोग्य, ग्वगमोक्षसुगान्यपि ॥१॥ - पारनार मागमन, नानाग्य. सकोगरफर्नु मान, मोगराई, रूप, प्रारोग्यमj, अने वर्ग नया मोइना मुररो पण पाखाएं घाय.प. नीरज जोनिसेध, फर जिएंदरस प्रशिरायण ॥ सोतीरपपलपिमलो, रमा पिमालोसु चिरकालं ॥२॥ अपं-जे मादम अगिरागपी जिनेश्वरपछुने दूधषी थ. निष्क परे , ते एपसरसो उम्पख अने निर्मख घने सांया पलाधि श्रिमानोमा रमे. कंचणमोशियपिधुम-रपणानरणेहिं नापसंजुशो ॥ जो पूरए जिएंद, सो पाये सासयं गणं ॥२॥ -कंचन, मोती, परयातां तथा रसादिकना थान- रोधी भावसहित जे माणस जिनेम्वरमनुने पूजे , ते परंतर मोदमुरण पामे . ( ग धीवरनुपासमंत्रीए पोतेज जरायेखां गयावास जिनपिरोने, तपा जयपरना जिनपिंधोने मुवर्ण थने रमोना थापणी पदेराम्यां इता.) यः पुप्पेजिनमर्चति स्मितसुरस्त्रीलोचनः सोऽयते यस्तं पंदत एकशखिजगता सोऽदनिशं पंद्यते ॥ यस्तं स्नोति परत्र वृत्रदमनस्तोमेन स स्तूयते यस्तं ध्यायति फ्लृप्तकर्मनिधनः स ध्यायते योगिन्निः १ अर्थ-जे माएस चंपक थादिक मुगंधि पुप्पोयी जिनेश्वर प्र- सुनी पूजा कर , ते माएम विफस्वर भएसां एयां देवांगना- ·उपदेशतरंगिणी. उनां नयनोथी पूजाय . अने जे माणस प्रजुने एकज वखत वं- दन करे , ते हमेशां त्रणे जगतोथी वंदाय वली जे मापस जिनेश्वरमनुनी स्तुति करे , ते परलोकमां शोना समूहथी स्त- पाय रे, अने जे माणस तेमनुं ध्यान धरे , ते कर्मरहित थईने योगीनधी पण ध्यावाय रे. नौरेपा नववारिधी शिवपदमासादनिारेणिका मार्ग:वर्गपुरस्य उर्गतिपुरधारप्रवेशार्गला ।। कर्मग्रंथिशिलोञ्चयस्य दलने दंनोलिधारासमा कल्याणेकनिकेतनं निगदिता पूजा जिनानां परा र थर्य-श्री जिनेश्वर प्रनुनी पूजा था जवरूपी समुप्रमा नाय ममान चे, तेम मोक्षपदरूपी मेहेसनी नीसरणी , स्वर्गपुरनो मार्ग, मुर्गति नगरनां पारमा प्रवेश करयाने आमी लागोस. गाती, जोगांतराय तया दानांतराय थादिक कर्मोरूपी पत्य. रोना समूदने नांगयामां यधारासरसी ने, अने कल्याणना एक स्थानकम्प वे. नेपानंदकरी नवोदधितरी श्रेयस्तरोमंजरी श्रीमधर्ममहानरेंजनगरी व्यापलताधूमरी ॥ हपोकृर्षशुभमन्नावसहरी नायदिपा जित्वरी पूना श्रीजिनपुंगवस्य विहिता श्रेयस्करी देहिनाम श्रयं- श्री जिनेश्वरमानी करती पूजानेग्रोने शानद करना , नयरूपी गमुमा यहाणमगान , कल्याणरूपी पहनी गा. जर, श्रीमान् धर्मराजानी नगरी , थापदापी होने नास करयामां धूमरीमराणी , दर्षनी सर सया उत्तम प्रा. योनी खहरीमरावी , नायसने जीमनारी, नया ami. टर्नु कल्याए करनारी. (नेपर दांत कई.)

·उपदेशतरंगिणी. जयंती नामनी नगरीमा एक नरसिंह नामे राजा हतो. ते निःपुत्री इतो. तेज नगरमा एक कमल नामे शेठ वसतो हतो, तेने रूप, सावण्य, सौलाग्य तया विनयादिक गुणोधी मनोहर एवो सुंदरकुमार नामे पुत्र हत्तो. राजानी तेनापर अत्यंत प्रीति थवाथी तेणे तेने पुत्र करीने राख्यो, अने तेथी ते हमेशां राजानी- साथे थरधा श्रासनपर बेसतो. एक दहामो ते नगरमा एक श्री- पास नामे कोटिध्वजशेठ ग्त्रीस जातनां करीथापासहित च्यापार करवाने श्राव्यो. तेणे रल, मोती, प्रवासांविगेरेथी एक सुवर्णनो थास जरीने, तेपर एक दिव्यमुगंधिवाटुं एक हजार पांखडीउनु कमल मुक्यु, थने ते थाल राजाने जेट को. ते ब- खते कमखनी मुगंधियी सर्व सना खुशी थई. राजाए पण ते कमल हायमां से विचार्यु के, श्रायुं मनोहर कमस मारे सुं- दरकुमारनेज श्राप, एम विचारि तेणे ते कमख ते कुमारने श्राप्यु. ते मुंदरकुमार ज्यारे घेर श्रापया साग्यो, त्यारे मार्गमां जिनमंदिर जो तेणे विचार्यु के, था उत्तम कमसतो जिनेश्वर मनुने घडावq तेज योग्य वे. एम विचारी तेणे ते क मस जिनमंदिरमा श्रावीने जिनप्रतिमाना मुकुटपर मुफ्यु, थने तेथी ते प्रतिमा बहुज मुंदर देखावा सागी. एटसामां त्यां दर्शन करवा माटे व्यापारीनी चार पुत्री थावी हती. तेठए ते दीव्यं कमल जोड्ने सुंदर कुमारनी थत्यंत थनुमोदना फरी. अनुक्रमे ते सुंदरकुमार ते पारे फन्याने परण्यो. अने ते पुण्यथी ते पांचे त्यांची कास करीने देवसोकमां महा शधित देवो थया. त्यांची धवीने तेढ एक मोटा व्यापारीना पुनो थया, थने यांपण एक दहाडो उत्तम जिनपूजा जोड्ने तेने जातिस्मरण शान थयु. पची दीक्षा खेर फेयवज्ञान पामी ते मोटे गया. दर्शनादुरितयंसी, पंदनाशांछितमदः ।। पूजनात्पूरकः श्रीणां, जिनः साक्षान्सुरनुमः॥१॥ + ११ ·१६२ उपदेशतरंगिणी. अर्थ- जिनेश्वर प्रनु ( तेमनां) दर्शनयी पापोनो नाश कर नारा , वंदनथी वांछित श्रर्थने देनारा चे, पूजयाथी सनीने पूरनारा ठे, अने एवी रीते ते साक्षात् कट्पवृक्ष सरखा . (ते. पर दृष्टांत कहे.) अर्बुदाचलना परमारवंशना राजा पाहणे एक पित्तसनी प्रतिमा गलावी नांखी, अने ते पापयी तेने गलत्कृष्टनो रोग थयो. गोत्रीए तेनुं राज्य ले लीधुं; परी मृत्युना डरथी ते देशांतरमा गयो. एक दहाडो जमतां थकां तेने शीलधवल नाम- ना श्राचार्यजीनो मेलाप थयो. तेमनी पासे तेणे पोतानुं पाप कही बताव्युं गुरुए पण तेने प्रतिबोध आप्यो. पनी पश्चात्ताप थ- वाथी तेणे गुरुजीने चरणे नमी कह्यु के, हे जगवन् ! थाप कृपा करीने ते पातकना क्यनो उपाय कहो? त्यारे गुरुए तेने कडं के, हे राजन् ! हवे तमो जिनमंदिर तथा जिनप्रतिमा श्रादिक पुण्यनां कार्यों करो? ते सांजली तेणे पोताना नामथी प्रष्टहादन- पुर (पालणपुर ) नामर्नु नगर वसाव्यु, अने त्यां तेणे सुवर्णना शोल कोंगरांचालुं पाहणविहार नामनुं जिनमदिर बंधाव्यु. ते मंदिरमां तेणे श्री पार्श्वनाथजीनी प्रतिमा स्थापी. ते पुण्यना प्र. जावधी तेना कुष्टरोगनो नाशथयो. जीवित पर्यंत जिनन्नक्ति क- ‘रीने ते देवलोके गयो. पापं लुंपति उर्गतिं दलयति व्यापादयत्यापदं पुण्यं संचिनुते श्रियं वितनुते पुष्णाति नीरोगताम् ॥ वैराग्यं विदधाति पखवयति मोति प्रसूते यशः । स्वर्ग यति निर्वृति च रचयत्यहितां निर्मिता ॥१॥ अर्थ- करेती एवी श्री अरिहंत प्रनुनी पूजा पापने सोपे ठे, मुर्गतिने दखे , थापदाने नष्ट करे , पुण्यने एकई करे , स. नीने विस्तारे , थारोग्यपणाने पुष्ट करे , वैराग्य करे , प्री- ·. उपदेशतरंगिटी. गिने नयपाच करे , पराने उत्पाद करे , स्वर्ग थापे , तमा मोदने रची मेसे. भांति इष्टरितानि दूरतः, कुर्वते सपदि संपदः पदम् ।। भूपयंति भुपनानि कीर्तयः, पूजया विहितया जगजुरोः अर्ध-जगतना गुरु एवा श्री तीर्थंकर प्रनुनी पूजा करवाची पापो दूर जाय , संपदा पोतानुं स्थानक करे , तथा कीर्तिपनने शोलाये वे. (तेनापर टांत कहे .) पाणारसी नामनी नगरीमां देवपाल नामे एक व्यापारी यसतो इतो. तणे सक्ष्मी, चंचलपणुं जाणीने पोतानुं धन साते क्षेत्रोमां सरची नाल्यु, अने पोते पहावेखां जिनमंदिरमा ते हमेशां वि- विध प्रकारनी पूजा करावतो हतो. अनुक्रमे ते निर्धन घर गयो, तेथी ते एक पासेना गाममा गयो, श्रने त्यां सेती थादिक करीने घणीज मुशीवते ते पोतानी श्राजीविका घसावया लाग्यो, तथा निधन होपाधी ते पोताना जिनमंदिरमां कई पण पूजादिक कार्य करी शक्यो नदी. ते जोर प्रतिमाना अधिष्ठायक देवे विचार्य के, हासमां बा मंदिरमा पूजादिक कार्य केम यतुं नथी ? पनी श्रयधिशानथी ग्यारे तेणे शेग्न स्वरूप जाएयु, त्यारे तेनापर उ. पकार करवा माटे ते देव दूर देशमा रहेसा एवा तेना भाणेजार्नु स्वरूप करीने तेने पर थाल्यो, अने पोतानी मामीने पूयं के, मारा मामा क्यां ! तेएीए कडं के ते खतरे गया वे ते सां- सती ते मामाने मरवा माटे खतरे गयो, श्रने त्यां मामाने :- पाम करीने तणे तेनी श्राजीविकानुं स्वरूप पूग्यं. त्यारे शेठे पण पोतार्नु सर्व वृत्तांत तेने कही यतान्यु पछी ज्यारे मध्यान्हकास थयो त्यारे जाणेजे कधू के, हे मामाजी ! चासो हये श्रापणे जोजन माटे घेर जश्एं. ते सांजसी मामाए कई के, श्राटसा सांना ज्यारे कपाश रहेशे, त्यारे पर जवाशे. ते सांजली ते ·१६५ उपदेशतरंगिणी. जाणेज रूप भएला देवे ते सर्व सांगई एकदम वाढी नांख्या. श्रने तेनो नारो बांध्यो. पत्री ते नारो खेश्ने जेवा ते बने घेर श्रान्या केते समये मामीए पोताना यारमाटे उत्तम जोजन करी राख्युं हतुं; पची जेवी ते यारने नोजनमाटे साडे ने, तेवा ते मामोजाणेज बन्ने परमां दाखल थया. तेने श्रावता जोइ ते इष्ट मामीए पोताना जारने ढोरनी कोडमां संताडयो थने तेनापर घास नाखी दीधुं. जाणेजे पण पेसो सांगनो लारो ते यारपर नांख्यो. पनी मामो ज्यारे नोजनमाटे सवा लाग्यो त्यारे जाणे- जे कद्दु के, हे मामाजी1 तमो देवपूजा कर्याविना फेम भोजन करोगे? त्यारे मामाए कटु के, निर्धनपणाथी ते सर्व कार्य हुँ विमरी गयो उचं. त्यारे जिनपूजा बिना जोजन न फरघु एवं नियम नाणेगे मामाने थाप्यु. पठी ते बन्ने ग्यारे जोजन माटे पेग त्यारे पुष्ट मामीए तेने अत्यंत रसविनानुं जोजन पीरस्यु. ते जोर जाणेजे कार्य के, थरे! यासणमा रहेली सापसी, दाय, 'नान विंगरे पीरमोनी ? ते मानसी मामीए से जोजन पीरस्या. पी नोजन कर्या याद नाणेने काहुं फे, हे मामाजी! हरे तो चाही तो श्रापणे बजारमा जए. ते मांजली मामाए कई के., हनु नो था गांगईमांधी यनानगा कणो कमाटयाना के. ते मानती नाजे मुराम खेरने तेजारापर जोरथी गारया माधु, थने नयी थनाजना कणीयातो बुटा पाया, पण . दर ग्वा ने सुटयाग्ना हामको पोल पर गया. पनी नाणे- मामीन कगं को तमाश्या दाणा एका करी संजोएम कत्री ने वने वजारमां गया, सार याद गोवाणी पोताना या. ग्न नेमांयी कायो, नया ग्यां घिर निरर्नु रपां - सनी दारीने नन पानाने परायाना को. ही नाम सरपया देव हमेशा मिनपूनगर्नु मातरम्प दवाडी, ता. , ·उपदेशतरंगिणी. १६५ अच्यनो मंडार पण देखामीने शेने धर्ममांट को. पी संपत्ति थवाथी तेणे पोताना एक पुत्रनो विवाह करवामांच्यो. तेमां मांग- थाने दिवसे ते शेरे सघता सगाउने तथा नातीखाउँने नोजन माटे तेच्या मामीए पोताना यारने पण नोवलं श्राप्यु हतुं. श्रने तेधी ते पण स्त्रीनो वेप सेड्ने पंगतमां वेडे येसी गयो. ते यखते सघसा पुरुपवर्गनी वागतास्वागता शेउ करवा साग्या, अने जाणेज स्त्रीउनी भागतास्वागता करवा खाग्यो. पठी स्त्रीनी पंगतमा पीरसतो पीरसतो जाणेज ज्यारे ते यार श्रागल थावतो, त्यारे तेने धीमेथी ते कईतो के, ते दिवसे सांगठनी नीचे तुं हतो के ? त्यारे ते फहे तो के, “नहीं, नहीं, ईनहीं." त्यारे ते नाणेज सोकोने एम समजायतो के, या स्त्री कहे। फे, मारे ते सामु जोश्ता नथी. एची रीते वारंवार कदीने ते जाणेजे तेने फY पण पारस्यु नहीं. पठी ते यातनी मामीने सरर पडयाथी तेणीए गुप्तरीते पोताना ते यारने यार साडु श्राप्या, थने ते खामुळे तेणे काखमां कंनुक नीचे संताटी राख्या. पनी भोजन फर्यावाद सर्व स्त्री ज्यारे पोतपोताने घेर जया सागी, त्यारे भाणेजे तेषीठने फहुंके, तमो सर्वे मारा मामाना मांगवाने घ. भापती जाळ ते सांजती मघाती स्त्री पोताना हायो उंचाक- रीने एक पत्री एक पधावती चाली. थनुक्रमे ते रखीपधारी थारनो पण यारो थाप्यो, थने तेथी तेणे पोताना हाथो उपा नहीं करता एमने एमज मंझपने बधाच्यो. ते जो भाणेजे कई के, एम बंधहाथे न पधावाय, एम काही पक्षात्कारे ज्यारे तेना हस्तो सांया पर्या, के तुरत पेसा पोरेसा सामु नीचे जपच्या. पजी ते दोगगणीन सघj इट पत्तांत सोकोमा जाहेर भयु. के. पटे ते नाणेजरूप देव शेग्ने प्रतियोधीने पोताने स्थानके गयो. शेठे पण दीक्षा संर तप तपीने पोतान यात्मकार्य साध्यु.

·. . -उपदेशतरंगिणी. श्रीमझिनेऽपदपंकजपूजनेन झानक्रियाकलितसरुसेवनेन ॥ स्वाध्यायसंयमतपोविनयादिना च कस्यापि पुण्यपुरुषस्य दिनानि याति ॥१॥ अर्थ- श्रीमान् जिनेश्वर प्रजुना चरणकमलोने पूजवाधी, ज्ञान क्रियावाला उत्तम गुरुने सेक्वाथी तथा सज्कायध्यान, संयम, तप, अने विनयादिकथी कोइ पुण्यशाली पुरुषनाज दिवसो जाय के. कोश्क पंडित माणसज जिनेश्वर प्रजुने नमीने पोतानां म- स्तकने, तेमना गुणो सांजलीने पोताना कर्णोने, तेमनी मूर्ति जोइने पोतानां नेत्रोने, तेमनुं स्तवन करीने पोतानी जिदाने, ते. मर्नु पूजन करीने पोताना हस्तोने, तेमने मंदिरे जइ पोताना च- रणोने, तथा तेमनु स्मरण करीने पोताना मनने पवित्र करे . जिनपूजन कर्या विनानी सर्व क्रिया निष्फल के. कहुं के, हे, नाय! जेणे तमोने वांद्या नथी, पूज्या नथी, जक्तिथी स्तन्या नथी, तथा उत्तम ध्यानयी तमोने ध्याच्या नथी, तेणे यनमा रहेसी मालतीनी पेठे पोतानो जन्म निरर्थक गुमाव्यो वे. माटे तेज माणसने धन्य जाणयो के, जर्नु ऽव्य जिनपूजा माटे यपराय . कहुं के, जिनपूजा, जिनमंदिर, जिनयिंव, तथा जिनयात्रा थादिकमा विधिपूर्वक जे अन्य खरचाय ठे, तेम स. फर ने, याकीर्नु अव्य तो निष्फास वे. हवे तेपर दृष्टांत कहे. गजपुर नामना नगरमा श्रीधर नामे एक वणिक रहेतो हतो. | तेणे एक दहाडो साधुना मुखयी जिनपूजानें फस सांनी. थने तेथी ते हमेशां त्रिकाल जिनपूजा करया साग्यो. एक हामो धूपपजा करतां थकां तेणे एयो थनिमह खाधो के, ज्यारे या धूप य रहेशे त्यारे ९ थहींची जश्श. एरसामा स्यां एक . .

·उपदेशतरंगिणी. १६७ सर्प श्रावी घड्यो, तेने जोड्ने पण ते निर्जय थश्ने त्या स्थिर रह्यो. पछी क्रोधधी सर्प जेटवामां तेने डंखया श्राव्यो के, तुरत शासन देवताए ते सर्पने उपामीने दूर फेंकी दीधो, श्रने ख- मीनी वृद्धि करनारे एक रत ते श्रीधर शेग्ने थाप्यु ते रतना मनावी ते कोटीध्वज थयो. एक दहाडो तेणे सोकोना मुखथी सांनट्यु के, कामरूप नामना यानी यूजा करवायी सर्व वांचित फले . ते सांजली खोजने वश थइ तेणे ते यक्षनी पूजा करी, तथा सोकोनां वचनधी तेणे चंडी, गणेश विगेरेनी पण पूजा क- रवा मांझी. एम करतां थकां एक दहाडो चोरोनी धाडे श्रावीने तेनुं सर्व ऽव्य इंटी लीधुं. अने तेथी तेनी श्राजीविका पण यह मुखथी चालया सागी. ते जोइ तेणे त्राण उपवास करीने गोत्र- देवीनी श्वाराधना करी. त्यारे तेहीए प्रत्यक्ष थ कई के, तें मने तजीने चंडी विगैरेनी थाराधना करी, माटे ते तने जन्य थापशे, एम कही ते तो गुस्सामांज थंतान थइ गइ. पंजी तेणे शासन देवीनुं श्राराधन कयु, तो तेणीए प्रत्यक्ष यश तेने फरीने जैनधर्ममा दृढ कर्यो, तथा क्रोटोगमे सोनामोहोरो थापी. त्यारवाद ते श्रीधर शेउ विकास जिनपूजा करतो थको ठेवटे मृत्यु पामीने देवखोकमां देवपणे उत्पन्न थयो. वरपूजया जिनानां, धर्मश्रवणेन सुगुरुसेवनया ॥ शासनतासनयोगैः, सृजति सफलं निजं जन्म ॥१॥ अर्थ-(माणसो) जिनेश्वर प्रनुनी उत्तम पूजाथी, धर्म श्र- पएपी, गुरुसेवाधी, तथा शासनोपोतना योगयी पोतानो जन्म सफल करे वे. जिनपूजनयिना राज्यादिक पण निष्फलज . कई केजे माएस पीतरागमन मंदिर के तेम विंध, के सेमनी पूजा करतो नथी, तेन राज्य, तेनुं धन, तेनु शरीर, सेनां धानपणो, तनी यदा ·उपदेशतरंगिणी. श्रीमजिनपदपंकजपूजनेन ज्ञानक्रियाकलितसमुरुसेवनेन ॥ स्वाध्यायसंयमतपोविनयादिना च कस्यापि पुण्यपुरुषस्य दिनानि यांति ॥१॥ अर्थ- श्रीमान् जिनेश्वर प्रजुना चरणकमलोने पूजवाथी, ज्ञान क्रियावासा उत्तम गुरुने सेववाथी तथा सज्जायध्यान, संयम, तप, अने विनयादिकथी को पुण्यशाली पुरुपनाज दिवसो जाय . कोश्क पंडित माणसज जिनेश्वर प्रजुने नमीने पोतानां म. स्तकने, तेमना गुणो सांजसीने पोताना कर्णाने, तेमनी मूर्ति जोइने पोतानां नेत्रोने, तेमनुं स्तवन करीने पोतानी जिहाने, ते. मर्नु पूजन करीने पोताना हस्तोने, तेमने मंदिरे जइ पोताना घ. रणोने, तथा तेमनु स्मरण करीने पोताना मनने पवित्र करे . जिनपूजन कर्या विनानी सर्व क्रिया निष्फल . कहुं वे के, है, नाय! जेणे तमोने यांद्या नथी, पृज्या नथी, लक्तिथी स्तव्या नथी, तया उत्तम ध्यानयी तमोने ध्याव्या नथी, तेणे वनमा रदेखी मासतीनी पेठे पोतानो जन्म निरर्थक गुमायो ३. माटे तेन माणसने धन्य जाणयो के, जनुं व्य जिनपूजा माटे यपराय वे. कडं के, जिनपूजा, जिनमंदिर, जिनपिंध, तथा जिनयात्रा थादिकमा विधिपूर्वक जे अव्य सरचाय चे, तेम स. फाड, वाकीनुं व्य तो निफरत . हवे तेपर दृष्टांत कहने. गजपुर नामना नगरमां श्रीधर नामे एक यणिय रहेतो हतो. सेणे एक दहाडो माधुटना मुखयी जिनपूजानुं फस सनि. थने तेथी ते हमेशां त्रिकाल जिनपूजा करया साग्यो. एक हामी धूपपजा करतां थकां तेणे एयो अनिमद सीधो के, ग्यारे था धूप थर रदेशे त्यारे ई यहींधी जश. पटसामा स्यां एक ·उपदेशतरंगिणी. १६७ सर्प श्रावी घड्यो, तेने जोश्ने पण ते निर्भय थश्ने त्यां स्थिर रह्यो. पती क्रोधयी सर्प जेटखामां तेने डंखवा श्राव्यो के, तुरत शासन देवताए ते सर्पने उपामीने दूर फेंकी दीधो, श्रने स- मीनी वृद्धि करनारे एक रल ते श्रीधर शेउने थाप्यु. ते रक्षना प्रनायथी ते कोटीध्वज थयो. एक दहाडो तेणे सोकोना मुखथी सांनयु के, कामरूप नामना यक्षनी पूजा करयाथी सर्व वांछित फले . ते सांजसी सोलने वश थ तेणे ते यक्षनी पूजा करी, तथा सोकोनां पचनयी तेणे चंडी, गणेश विगैरेनी पण पूजा फल रया मांमी. एम करता थकां एक दहाडो चोरोनी धाडे श्राचीने तेनुं सर्व अव्य खुंटी सीधुं. श्रने तेथी तेनी श्राजीविका पण बद्ध मुखथी चासवा सागी. ते जो तेणे त्राण उपवास करीने गोत्र- देवीनी श्राराधना करी. त्यारे तेणीए प्रत्यक्ष थर कई के, तें मने सजीने यक्ष, चंडी विगेरेनी श्राराधना करी , माटे से सने अन्य थापशे, एम कही ते तो गुस्सामांज थंतान थर गइ. पली तेणे शामन देवीन भाराधन कयें, तो तेपीए प्रत्यक्ष पर तेने फरीने जनधर्ममा हट कर्यो, तथा क्रोडोगमे सोनामोहोरो थापी. त्यारवाद ते श्रीधर शेठ विकास जिनपूजा करतो थयो ठेवटे मृत्यु पामीने देवलोकमां देवपणे उत्पस थयो. परपूजया जिनानां, धर्मयपणेन सुगुरुसेवनया ॥ शासनानासनयोगः, सृजति सफलं निजं जन्म ॥१॥ श्रर्थ-( माणसो) जिनेश्वर मनुनी उत्सम पूजाथी, धर्म य. यणथी, गुरुरोवाथी, तथा शासनोपोतना योगधी पोतानो जन्म सफस करे . जिनपूजनपिना राग्यादिक पण निष्फलज है. कई ने केजे माणस वीतरागमजुन मंदिर के सेमर्नु पिंप, फेसेमनी पूजाक फिरतो नधी, तेनु राग्य, तेनुं धन, तेनु शरीर, सेना धानपण, तनी ·. १६८ उपदेशतरंगिणी. पंडिताइ, तथा तेनु उत्तम कुल पण शा उपयोगर्नु ? क्रोध, राग, देपतया मानथी रहित श्रश्ने एकाग्रमनथी जिनपूजा करवी. धर्मने सांजलवायी,जोवायी,करवायी, कराववाची,तया अनुमो. दवाथी, पण ते ठेक सात पेहेडी सुधि पवित्र करे . ते धर्मन श्रवण गुरुसेवाथी थाय . केमके, विचक्षण माणस पण गुरुनी सहायताविना धर्मने जाणी शकतो नयी. कारण के, उत्तम खो- घनवालो माणस पण थंधकारमा रहेली वस्तुने दीपकनी सहा- यता विना जोइ शकतो नयी. ते पर दृष्टांत कहेवे. गोपगिरिमां एक दहाडो केटसाक मातंग नाटककारो श्राव्या; तेउमा एक नटी घणीज स्वरूपवान हती. तेणीने जोर त्यांनी थाम राजा मोहित थयो,भने तेणीनी साये जोगविसास करवानी तेनी श्मा थर ते पायतनी तेना माननीक गुरु श्री यप्पनट्टी- जीने खवर पडयाथी तेमणे राजाने प्रतियोधया माटे तेना मेहे- खना धारपर थन्योक्किनुं नीचे प्रमाणे काव्य सडीथी सल्यु. शेत्यं नाम गुणस्तवैव भवतः स्वान्नाविकी स्वछता किं घूमः शुचितां मजन्यशुचयः संगेन यस्सापरे॥ किं चातः परमस्ति ते स्तुतिपदं त्वं जीवितं देहिनां सं चेन्नीचपयेन गासि पयः कस्त्यां निरोडं क्षमः ॥१॥ थर्य-६ पाणी! तारो गुण शीतल , तेम तारी स्वता पण स्वानाविक , यापी तारां पवित्रपणानां थमी शुं यखाल करीय! कमर तारा मंगयी वीजा थराधि पदार्थों पण पवित्र घाय , वही तारा समान पीजी कर पवित्र पस्तु' प्रा. पाटन जीविन थापनार के पर्यु पण तुं जो नीच मार्गमा असे, नो पनी ने यटकारवाने कोण ममयं पश? इत्यादिक काव्यांची मनियोधिने याचार्यजीए सेने में पंची अटकाम्या. याम राजाए पप तथा जीवित पर्पन परी- .

·. रुपदेशतरंगिणी. १६ए गानी भाषा हीपी श्रने ने पापना प्रायशिरा माटे तेथे जिन- मंदिर पाप्यु. इत्यादि तेनो विशेष वृतांत सप्पनहीप्रधधी जाली संयो. नया ऐमाचार्य भने पुमारपास राजा धादि- पना पए गुरुमदाम्पना प्रबंधी जाली खेया. महानतिमिरांधानां, ज्ञानांजनशलाकया । नेत्रमुन्मीलितं येन, तस्मै श्रीगुरवे नमः ॥१॥ अर्थ- अज्ञानरूपी अंधकारची धंध पएसा माणसोना ने- प्रने से गुरुमहाराजे नरूपी अंजनासाकाची तुझा कर्या , एषा श्री गुरुमहाराजपत नमस्कार घा! जिनथियार्चन सेवा, गुरू माणिनां दया ॥ शमो दानं तपः शील-मेप धर्मो जिनोदितः ॥१॥ थर्थ-जिनपिंरनी पूजा, गुरुनी सेवा, पाणी उपरनी दया, ममता, दान, तप, थनेशीइ, ए रूपधर्म श्रीजिनेश्वरोए कहोते. माणमोए एपी रीतनो धर्म थाराधीने पोताना जन्मने सफल परयो. काई के, जिनपूजा, गुरसेवा, जीवदया, सुपात्रदान, गुणोनो अनुराग, तथा यागमश्रवण एटखां या मनुष्य जन्म. रूपी पृतना पाटो . तेमां पण जिनपूजा वे ते, अत्यंत मंगल- फारी, पापोने नाश फरनारी, तथा मनोरथोने पूरनारी . ते पू. जाना ध्यानची पण थत्यंत सान थाय . तेपर दृष्टांत कहने. काबंदी नामनी नगरीमा ज्यारे जितारिनामे राजा राज्य करतो हतो, त्यारे त्यां एक महा दखिड़ी डोशी यसती हत्ती. एक द- हाडो स्यां श्री धीर प्रनु श्रादीने समोसर्या तेमने यांदया माटे जितारि राजा प्रजा सहित तेमनी पासे श्राव्यो. ते अयसरे ते पचमोशी त्यांची लाकडांनो जारो सेझ्ने चाटी जती हती. ए- ·. उपदेशतरंगिणी. टवामां राजादिकग्री पूजाता श्री वीर प्रनुन तणीय पाए जोया. तेमने जोइ अत्यंत दर्पग्री विस्मित प्रश्न ते विचारया सागी के, अहो था जगतमा एक श्राज सरेसर देव के, कमक, तमने मुर असुर विगैरे श्रावीने सेवे वे. में पूर्व नवमां खरंखर आया वी- तराग मनुने पूज्या नथी, अने तेथी या नवमां ई थाई कट सहन क ई. माटे हवे श्रा समय तो ते श्री बीर अनुने पूर्व, के जेथी थावता नवमां मने कष्ट सहन करयुं पडे नहीं. एम वि. चारिने ते डोशी तो त्यां काष्ठनो नारो गोडीने, तथा केटखांक- त्यांची पुप्पो ने मनुने पूजयामाटे तुरत श्रावी, पण घपणने । सीधे तेनी आंखो नवसी होवाग्री ते मार्गमा पत्यरनी म सा- गयाथी पडी गइ, श्रने त्यां रहेसो एक खीसो तेना मस्तकमा झुंची जवायी ते त्यांज मृत्यु पामीने, पूजाना ध्यानना प्रभावी देव रूपे थइ. त्यां अवधिज्ञानयी पोताना पूर्वनवनो वृत्तांत जाणीने ते देव श्री वीर प्रनुने यांदवा माटे श्राव्यो. एटलामां त्यां जितारि राजा पण श्रावी पहोंच्यो, तया ते देवने जोइतेणे प्रनुने पूम्युं के, हे जगवन् ! या देव अत्यंत कांतिवाखो कैम ? ते सांनती प्रनुए कह्यु के, हे राजन् ! तें मार्गमा जेमोशीने मृत्यु पामेली जो वे, तेनोज जीव श्रमारी पूजाना ध्यानयी श्रा देवरूपे थयो , अने ते हलुकी होवाथी थोनीज मुद- तमा मोके जशे. जिनन्नवनं जिनविवं, जिनपूजां जिनमतं च यः कुर्यान तस्य नरामरशिवसुख-फलानि करपद्धवस्यानि ॥१॥ अर्थ- जिनमंदिर, जिनबिंब, जिनपूजा, तथा जिनमतने जे करेगे, तेने मनुष्य, देव, तथा मोक्षसुखनां फलो हथेलीमा आत्रे वे. कडुंचे के, काष्ठ श्रादिकनां जिनमंदिरमा जेटलां परमाणु वे, तेटतां साख वर्षासुधि तेनो कर्ता स्वर्ग जोगवनारो थाय वे.

·उपदेशतरंगिणी. १७१ थही ३६ हजार जिनप्रासाद बंधावनार संप्रति राजा, चौदसो चम्मालीस जिनप्रासाद बंधावनार फुमारपास राजा, पांचहजार जिनप्रासाद बंधावनार वस्तुपास मंत्री, शगुंजय, तथा भृगुक- छादिकनो उधार करनार वाहन मंत्री, चोर्यासी जिनप्रासाद बं. धावनार पेथमशाह, तथा साजन कोटवास आदिकनां ह. टांतो जाणी सेवां. जिनपिंव करावनारने, कुगति, दखिषता के उर्जाग्यपणुं पण श्रावतुं नथी. थहीं सवाकोड जिनबियो जरावनार संप्रति राजा, सयासाख विबो नरायनार वस्तुपासमंत्री, जावमशाह थादि- कना दृष्टांतो नावी सेवां. यती जे माणस जिनपूजा करे , तेने चक्रवतीपणुं, वासुदेव- पणुं, तीर्थंकरपणुं, तथा इंजपणुं विगेरे उत्तम पदवी प्राप्त थाय , अने वेवटे मोक्षमुख पण मसे छे. पूजा, पञ्चरकाण, पडिकमj, पोसह तथा परोपकार ए पांचे पकारो था जगतमा फुर्सन से..जिनपूजा मनावतीनी पेठे करवी. पचखाण कपर्दी यक्षनी पेठे कर. पडिकमणुं पण पदसंपदा स- हित मौनमुनायी एक चित्तथी फरवं. तेपर दृष्टांत कहे . दीहीमा साजणसिंह नामे एक नायक यसतो हतो. ते ह- मेशां बन्ने वखत पडिकमणुं करतो हतो. अने तेने एवं नियम हतुं के, पडिकमणाविना मारे नोजन करवू नहीं. एक दहाडो पीरोजशाह बादशाहे तेने केदखाने नाख्यो. त्यां रही तेणे चो- कीदारोने पचास सोनामोहोरो थापीने पचास पडिकमणां का. एटसामा वादशाहे तेनापर तुष्टमान थश्ने तेने पेहेरामपी थापी बोडी मेट्यो, थने तेथी ते याजिनादिफना मोटा उत्सव पोताने धेर गयो. ते जोश जय पामेसा ते चोकीदारो भेटनो मिप फरीने तेने ते पधाम सोनामोहोरो पानी देवा पाग्या. ते पसते शेने तेने कार्य के, ते ममये जो तमोए पपास तो ? पए प- .

·1 उपदेशतरंगिणी. चास हजार सोनामोहोरो मागी होते तो हुँ तमोने ते आपीने. पण मारु प्रतिक्रमण करवानो हतो. एम कही तेणे वढुमानपूर्वक ते सोनामोहोरो तेन थापी दीधी. पर्वतिथिने दिवसे पौषध करवो. पांचमा परोपकारनुं वर्णन ग्रंथकार थरधा श्लोकथी कहे. परोपकारः पुण्याय, पापाय परपीडनम। अर्थ-परोपकार वे ते पुण्य माटे थाय , तथा परने जे मुःख देयं ते पापने श्रर्ये थाय . अहीं श्रीकृष्ण, तीर्थंकर प्रनु, मुनिसुव्रतस्वामी विगेरेना दांतो पोतानी मेसेज नावी सेयां. श्रीकृष्णे संतुष्ट थएता देवे दीधेसी नेरी वगाडीने फारिका नगरीमा यारंवार मासने आंते मरकीना उपश्यने शांत कयों हतो. तीर्थकरोए सांवत्मरिक दान देने जगतने यवृणी करे वे. मुनिमुग्रतस्वामिजी पण प्रतिष्ठानपुरयी एक रात्रिगां साउ योजन विहार करीने अश्वने प्रतियोधया माटे तथा तेनी रक्षा माटे भृगुकमा थायेखा हता. इत्यादि परोपकारनां पण र. टांतो शाखोमां प्रमिद. जपसगाः दयं यांति, विद्यते विनयक्षयः॥ मनः प्रसन्नतामेति, पून्यमाने जिनेश्वरे ॥ १ ॥ अयं-श्री जिनेश्वर मनुनी पूजा करयाची उपमानो नारा थाय ,विमनी पनी वेदार जाप रे,नया मनन याने यायचे. जन पूर्वनयमां क्रोध पामेवा पायन थगरे धारिका ना- रीनी जंग करयाने र हर्नु, पप गाना सोफोए जिनामा, ग्नापूमा, तया थांबत थादिक सणे का, धने पुष्पची बार वर्णोधिमा स्यांक पर छपञ्च थयो नी. अने पनी योगाना सिपिन पयायी तपसा या यो.श्रीजाति.

·उपदेशतरंगिणी. १७३ नाय प्रनु पण ज्यारे गर्नमा हता, त्यारे तेमनी श्रचिरा माता- जीना स्लानोदकथी मरकीनो उपञ्च शांत थयो हतो. हासमां पण अष्टोत्तरी पूजाथी नूत, प्रेत, पिशाच थादिकथी थता उ. पपयो शांत पामे. पूजाकोटिसमं स्तोत्रं, स्तोत्रकोटिसमो जपः ।। जपकोटिसमं ध्यानं, ध्यानकोटिसमो लयः ॥१॥ अर्थ- कोडो जिनपूजा करवाथी जे पुण्य थायरे, ते पुण्य एक जिनगुणोना स्तवनयी थाय , श्रने क्रोमोगमे तेवां जि. नस्तवनोथी जे पुण्य याय , ते पुण्य नमस्काररूप जिनेश्वर मनुना जपयी याय के तेम क्रोमोगमे तेवा जपथी जे पुण्य थाय, ते पुण्य प्रजुना निरक्षर ध्यानयी चाय; अने जे पुण्य तेया क्रोमो गमे ध्यानोथी यायचे, ते पुण्य मोह, मान, मद विगेरेथी रहित थाने एकाग्रताथी तेमां लीन अवाथी थाय वे. पण ते सर्वमा उत्तम नाय होवो जोश्ए. काएं ने के, मंत्र देवे गुरी तीर्थे, देवझे स्वमन्नेपजे ॥ यादृशी नावना यस्य, सिनियति ताशी ॥१॥ अर्थ- मंत्रमा, देवमां, गुरुमां, तीर्थमा, निमित्तिधामां, स्य- ममां, तथा थापधमां जेवी जेनी नावना तेवी सिद्धि थायले. हवे तेपर दृष्टांत कहे. घुसुमपुर नामना नगरमां धनसार नामे एक शेव इतो, ते हमेशां त्रिकाल जिनपूजा करतो हतो. एक दहाडो तेणे पोतानां न्यायोपार्जित घ्यथी एक जिनमंदिर पंधाग्य. पण ते कार्य तेना पुत्रोने रुप्यु कर्मयशे थनुक्रमे ते उ निर्धन थयो, त्यारे तेना पुत्रो तेने कर्दया सान्या के, तमोए पुण्य पर्यु, तेथी सर्व धन नष्ट थयु. एची रीते सांजसतां रतो पण शेव तोया राखीने हमेशां थो थोर्नु पण पुण्य परया लाग्यो. एक दहामो ·१७४ उपदेशशतमा गुरुए तेने पूज्यं के, हासमा तमोने मुग तो नी ! त्या तर कडं के, मंतोषरूपी गुल, पा झोकोमा धर्मनी अपनाजना थाय . ते सांजली गुरुए तेने पार्थमंत्र नामनी महामंत्र थायो. पत्री ते शेने पोताना जिनमंदिरमा रदेखी प्रतिमापा कम श्रादिकनी पूनापूर्वक ते मंत्रनो जाप को. तंथी मंतुष्ट पक्षा धरणे प्रगट थ तेने कार्य के, तुंऽमित यस्तु मागी से ! त्यारे शेठे कहुं फे, या कमसनी पूजायी मने जेटलुं पुण्य मन्यु , तेटळ अव्य श्रापो? ते सांगली धरणे कधू के, तेटसा पुस्खनुं फल थापयाने तो चोमो पण समर्थ नथी, थने ते पुण्यनुं वर्णन करवाने केयसी पण समर्थ नयी. कई वे के, सागरोप- मनुं श्रायुष्य होय, तेम ते श्रायुप्य व्याधि श्रादिकयी रहित होय, सर्व वस्तु मंबंधि पंडितपणुं होय, श्रने क्रोडोगमे जी. हार्ड होय तोपण श्री जिनपूजाना फसवें वर्णन करवाने ते श- कियान नयी. त्यारे शेठे कडं के, एक पुष्पY फस पापो ? ते. टुं आपयाने पण ज्यारे ते असमर्थ थयो त्यारे तेणे एक पां. खडीनुं फस माग्यु, पत्री तेटटुं पण ज्यारे ते श्रापवाने असमर्थ थयो त्यारे शे। तेने कयु के, त्यारे तो श्राप आपने स्थानके पधारो ? पठी धरणे का के, देवदर्शन वृथा होय नहीं, मारे में तारा घरना चारे खुणाउंमां रत्नोथी नरेला कुंजो राख्या , एम कही ते अदृश्य अयो. पत्री शेने पुत्रोने पुण्यनुं फल देखा- डीने तेमने धर्ममां स्थिर कर्या. श्रने ते धनथी ते जीवितपर्यंत जिनपूजामां तत्पर रहीने मुखी थयो. संसारांजोधिवेडा शिवपुरपदवी उर्गदारिषद् नंगे दंनोलिन्नतासुरनरविनवमाप्तिकल्पाकल्पा॥ अध्खाग्नेरवुधारी सकलसुकरी रूपसौन्जाग्यभृत्री पूंजा तीर्थेश्वराणां नवतु नवन्नृतां सर्वकल्याणकत्री॥१॥.

·उपदेशतरंगिणी. १७५ श्रर्थ- संसाररूपी समुजमांयी तरयाने नाव सरखी, मोक्ष- पदनी पदवी सरखी, जयंकर दलितारूपी पर्वतने दवामां वज्रसरखी, सुर, नर विगेरेनां सुखोनी प्राप्ति करावयामां कप- वृक्ष सरखी, सुखरूपी अग्निने गरवामां जलधारा सरखी, स- फल सुखोने करनारी, तथा रूप अने सौजाग्य वधायनारी, एवी जिनपूजा प्राणीने सर्व कल्याणोनी करनारी था ? श्री जिनेश्वर प्रजुनी पूजा नोगो थने मुक्ति देनारी ने, माटे ते पूजा हमेशां करवी. था लोक श्रने परलोकनां मुखोनी या करनार एवा जे माणसे जिनेश्वर प्रनुनी पूजा कररी नथी, ते माणस मुखीज थाय ते. श्रने जिनपूजा करनार हमेशा सुखी थाय ने. ते पर दृष्टांत कहे. दशपुर नामना नगरमा वज्रकर्ण नामे राजा हतो. तेने शि- कार करवानुं व्यसन पड्युं हतुं. एक दहाडो वनमा कोइक जै. नमुनिए तेने उपदेश कर्यो के, हे राजन् ! जीवहिंसा करयाथी था जय श्रने परनव, पन्नेमां दुःख जोगवयां पटे वे. ते सांजली राजाए तेमने कहूं के, हे जगवन् ! त्यारे हवे मारा कर्मों की रीते नष्ट थाय ? त्यारे मुनिए कई के, शुद्ध एवा श्री वीतराग अनुनी पूजा करवायी कर्मोनो क्ष्य थाय . ते सांजली राजाए एयो अनिमह सीधो के, याजयी हये मारे श्री जिनेश्वर मनु शिवाय वीजा फोड्ने पण नमस्कार करवो नहीं. एक दहाडो तेणे पोताना स्वामी सिंहोदर राजाने नमतां थको तात्विक रीते तो मुनिकामा रहेखी जिनप्रतिमानेज तेणे नमस्कार फो. ते जो क्रोध पामेला सिंहोदर मोटा खपकरथी तनी नगरीने पेरो पाइयो. ते समये रामचंजी तथा सक्ष्मणजीए पोताना साध. मिक एवा धमकर्ण राजाने मदद करीने सिंदोदरने यांध्यो. तथा पची तेने घनकर्ण माथे मिवाई करावी थापी. शारखमां पण कई बेक.

·. उपदेशतरंगिणी अहो सात्विकमूर्धन्यो, वज्जकों महीपतिः ॥ सर्वनाशेऽपि योऽन्यस्मै; न ननाम जिनंदिना ॥१॥ अर्थ-श्रदो ! बजकर्ण राजा खरेखर महासात्विकशिरो- मणि इतो, केमके सर्वस्वनो नाश यया वतां पण तेणे श्री जि- नेश्वर प्रनु शिवाय वीजाने नमस्कार कर्यों नहीं. (श्रा वज्रकर्ष राजानी सविस्तर कथा रामायणथी यांची सेवी.) ये देवं स्नपयंति शाम्यतितमां तेषां रजः कर्मणां ये नायं परिपूजयंति जगतः पूज्या नवत्येव ते ॥ मंगल्यानि जिनस्य ये विदधते तपिघ्ननाशो जवेत पादाब्जे प्रणमंति ये नगवतस्ते वंदनीयाः सताम्॥२॥ अर्थ-जे माणसो श्री जिनेश्वर प्रजुने स्नान करावे , ते- उनी कर्मोरूपी रज शांत थाय , वली जेड प्रनुने पूजे , ते जगतने पण पूजनिक थाय , तेम जे माएसो श्री जिने श्वर प्रनुपासे मंगल धरे , तेऊनां विनोनो नाश थाय , तथा जे ते अनुनां घरणकमतने नमे रो, ते विधानोने पण यं- दनीक थाय के. यही घणी बाटोवाली थारति अनुपासे करवायी क्रोमो क- स्पोमुधि माणसो देवखोकमां बसे , तथा तमां कर्पूर मेट्याथी पटे तेने मोक्ष पण मसे . यसी कडं ये के, धूप पापोने वाले वे, दीपक मृत्युने नाश करनारो , नवेद्य पूजाथी विस्तीर्ण . राज्य मसे , तथा प्रजुने प्रदिक्षणा करयाथी मोह मसे , यही जिनपूजा यखते यथाशक्ति दान पण थापयु, फेमके, थाघ देये भृगुपुरमा श्री मुनिसुव्रतस्वामीजीनी पूजा फरीने याप. कोने यत्रीम सास सोनामोहोरो यापी हती.

·११ उपदेशतरंगिणी. गंधेश्यारुपिलेपनेः सुकुसुमेधूपरखंगाते- दीपेनोंज्यपरेविनूपणगर्यस्तैर्विचित्रैः फलैः ॥ नानापर्णसुवर्णपूर्णकलशैः स्तोत्रैव गीतादिभिः पूजां पूज्यपदस्सं केऽपि कृतिनः कुवैति सौख्यावहाम्॥ अर्थ- गुगंधियी, मनोहर विखेपनोथी, उत्तम पुष्पोथी, धूपोची, असंद थपतोथी, दीपकोथी, उत्तम नैवेद्योथी, था भूपणोनां समूहोघी, परस्रोथी, विचित्र फलोधी, नाना प्रकारना मुवर्ण कलशोथी, स्तोत्रोधी, तथा गीतादिकोथी, कोक कृतार्थ माएसोज मुखो श्रापनारी श्री जिनेश्वर मनुनी पूजा करे . इत्यादि बटु दोनी रचनापूर्वक जे देवपूजा करे , ते स्वर्गादिकना मुखो जोगवे ते. यधारे शुं कहे ? कोसण प्रकारे करेती जिनपूजा निष्फस जतीज नथी. कई वे के, असर्वनावेन यहछया वा, परानुवृत्त्या विचिकित्सया वा॥ ये त्वां नमस्पति चिनेचं, तेऽप्यामरी संपदमामुवंति वहीं मणिकार श्रेष्ठि तथा सेडक विप्रादिकथी कथा पांची खेवी. पुण्ययान माणसोए वसी पर्वने दियसे तो जिनपूजा, तप, दान, शीय थादिक पुण्यनां कार्यो विशेष प्रकारे करयां. जेम जगतमां दीवाली थादिकने दिवसे सोको सामु श्रादिकनां उत्तम नोजनो जमे , सारां सारां यत्रो पहेरे , तेम पर्युप- पादिक पर्वमा विशेष प्रकारे पुण्य फरवं. कहने के, मंत्रोमां जेम परमेष्ठि मंत्र, तीर्थोमा जेम शगुंजय, दानोमा जेम अन्ना यदान, गुणोमां जेम विनय, प्रतोमा जेम ब्रह्मचर्य, नियमोमां जेम संतोप, तथा तपोमा जेम समता , तेम सर्व पर्योमा पर्यु- पणापर्व श्रेष्ठ वे. पक्षी तेवीज रीते असाड चोमासं, कार्तिक पोमासु, फागण घोमासु, थने चत्र तथा श्राश्विन मासनी य- ·उपदेशतरंगिणी. गइ पण उत्तम पर्वो के. श्यादि पयतिथिमा प्रतिक्रमाला दिक कर्याथी शुजको बंधाय . कयु के के अष्टमीनी लिपि श्रावे कर्मोनो नाश करनारी , चतुर्दशी मोह श्रापनारी के श्रने पंचमी केवल ज्ञान श्रापनारी वे. अष्टाहिकादिमहिमां जिनपुंगवानां कुवैति ये सुकृतिनः कृतिनः सुन्नकत्या । कर्माष्टकं जगति ते हि जवाष्टकस्य मध्ये विधूय शिवदं शिवधाम यांति ॥१॥ अर्थ-जे पुण्यशाली जीवो उत्तम नतियी श्री जिनेश्वर अनुऊनो अभाइ महोत्सव करे , ते श्रा जगतमा खरेखर श्राप जयनी अंदर थाने कर्मोनो नाश करीने सुख देनारां मो. क्षमते जाय . सामायिक, प्रतिक्रमण, पौषध, जिनपूजा, स्नात्रपूजा, विखे- पनपूजा, ब्रह्मचर्य, दान, दया प्रमुख क्रिया चतुर्मासनां श्रा- नूपणो वे. वली ते चतुर्मासमां श्रावकोए व्याख्यान श्रवण, जि. नदर्शन, गुरुवंदन, प्रत्याख्यान, श्रागमनवण, तथा शक्तिमु. जब तप विगेरे पण कार्यों करवां. वली सांवत्सरिक पर्यने पण उपली क्रीयानी साये आलोचना तथा क्षमायाचन पू. र्वक सफल करवं. जिणाणं पूजताए, साहूणं पझुवासणे ॥ आवस्सयंमि सकाए, उऊमेह दिणे दिणे ॥१॥ अर्थ- जिनेश्वरोनी पूजामा, साधुऊनी पर्युपासनामां, श्राव- श्वकर्मा, तथा सग्काय ध्यानमा दनदनप्रते उद्यम करवो. एक दहाडो श्री हेमचंत्राचार्य कुमारपाल राजाने उपदेश दीधाथी ते त्रिकाल जिनपूजामां तत्पर यया, हमेशां अढारसो .

·उपदेशतरंगिणी.
१७ए
कोटीध्या माटुकारोसहित पोताना बनावेता तिहुश्मणविहार
नामना जिनमंदिरमां ते स्नात्रपूजा करवा साग्या, चतुर्दशीने
दियसे पापधमत सेवा साग्या, साधीउनां पात्सत्य करवापू.
पेश भोजन करया साग्या, दरेक बरसे गरीब प्रायकोने कोमो-
गमे सोनामोदोरो देवा साग्या, पोताना अगीयार साख घोडाउने
इमेशा घरखथी गाडं पाणी पावानो तेमणे माणसोने हुकम
कों इतो, साते व्यसनोनुं निवारण कयु, एवी रीते अनेक पु-
एपनां कार्यों ते राजाए फरेखां वे.
देवपूजा दया दानं, दाक्षिएवं दमदक्षते ॥
बसते
पट् दकाराः स्युः, स देवांशी नरः स्मृतः ॥१॥
अर्थ- देवपूजा, दया, दान, दाक्षिणता, दमता, तथा द-
पता (डहापण) एउ“दकारो" जेनी पासे वे, तेने देवांशी
पुरुष जाएयो.
जेम श्री विक्रमादित्य राजाए, सियसेनदिवाकरे प्रगट क-
रेसी पार्श्व प्रजुनी प्रतिमा जोस्ने अत्यंत नावपूर्वक तेनी पूजा
फरी हती. यही एक दहामो तेज राजाए नीचे पडेला थक्षतना
कएने, हाथी उपरथी पोते उतरीने पोताना मस्तकपर पडाव्या,
ते जोर धान्यनी अधिष्ठाता देवीए खुशी थने तेने वरदान मा-
गवान कडं, त्यारे विक्रम राजाए कहुं के, मारा माखवदेशमा
कोपए दिवसे काख न पडे तेवु वरदान थापो? ते सांजली
देवीए तेवु घरदान थाप्युं, थन तेथी थाजदनमुधि पण मास-
यामां मुकास पडतो नथी. वसी तेज राजाए सुवर्णपुरुपनी सि-
विधी क जीवितपर्यंत सघष्ठी पृथ्वीने फरजरहित करी हती,
अने तेथी थाजे पए तेनो संवत्सर चाखे .
मूज्यपूजा दया दानं, तीर्थयात्रा जपस्तपः॥
श्रुतं परोपकारश्च, मर्त्यजन्मफलाटकम् ॥१॥

·१०० उपदेशतरंगिणी. श्रर्थ- जिनपूजा, दया, दान, तीर्थयात्रा, जप, तप, ज्ञान, अने परोपकार ए थाने मनुष्य जन्मनां फलो वे. कां वे के, त्रिकास देवपूजा करवी, यशने एकठो करवो, सन्नीने सु- पाने थापी, न्यायमार्गपर मनने दोडाययु, काम, क्रोध श्रादिक शत्रुर्डने मारवा, प्राणी प्रते दया करवी, जिनेश्वर प्रनुए क- हेला सिवांतो सांजसवां, थने तेम करीने वेगथी मुक्तिरूपी स्त्रीने वरवी. जिनपूजा करवायी जय अतो नश्री, दरिता नाम पामे ठे, तथा कुगति पण मसती नथी. देवपूजा गुरूपास्तिः, स्वाध्यायः संयमस्तपः ॥ दानं चेति गृहस्थानां, पट् कर्माणि दिने दिने ॥ १॥ अर्थ- देवपूजा, गुरुसेवा, सन्कायध्यान, संयम, तप, अने दान ए उ कार्यों गृहस्थोए हमेशां करवां. श्रावकोनां गृहकार्य, बुकाननू कार्य, व्यापार, धनोपार्जन आदिक कार्यों तो या लोकने साधनारां वे, पण उपर जणालां व कार्यो परलोक साधनारां , माटे श्रायकोए ते कार्यों हमेशां करवा. शास्त्रमा कयु के, त्रिकाल जिनपूजा करवी, हमेशा संघर्नु सन्मान करवू, सज्जायध्यान करवू, गुरुसेवा करवी, वि- धिपूर्वक दान देवं, प्रतिक्रमण करवं, शक्तिप्रमाणे प्रत पासवू, ज्ञाननो पाठ करवो, इत्यादि धर्मकार्यो श्रावकोए करवां. मंडप- उर्गमां कुंवरपाल नामना श्रावक हमेशां दरेक पहोरे सीता महा- ..सतीए करावेली श्री सुपार्श्वनाथ मनुनी प्रतिमानी पूजा करता जेम श्रेणिक राजाए विविध प्रकारनांपुष्पादिकोथी जिनपूजा करेली , नपूजा करवी,श्रीकृष्णे जेम नेमीश्वर प्रनुप्रमुख अढार ह- धुउँने यांधा हता तेम गुरुमहाराजने चंदन करवू. श्रे. मारनी पेठे दान देवं, मुदर्शन शेउनी पेठे शील पाखवू.

·. उमदतरंगिणी. शादीश्वर मनुनी पेठे तप करवो. भरत चीनी पेठे जापना नायवी. यधारे शें कहे। कामदेव प्राकनी पो धनमा दृढता राखली. एक दहाडो श्रेणिक राजा तथा अनय कुमारे नगरनी बहार श्वेत भने शाम रंगना ये मेहसो बंधाल्या. पनी धर्मा थनं पापी- उनी परीक्षामाटे तेजेए नगरमा यो परह यगडाव्यो के. जले धी दोय तेए त मेहेसमा जर्बु, थने जे पापी होय ते- उए साम मेहेसमां जq. ते मानसी सपना व्यापारी तथा कासकसूकर यादिक पापी श्वेत प्रासादमा दारात यया. अने धानंद श्रावक तथा कामदेव प्रावक बने जाए वाम मामादमा दारास घया. ते जोर लिक राजाए तेने पूत्यु के. समो थही कम याच्या! त्यार ते भन्ने मदान श्रापकोए का श्रमो तो गृहस्थी जीप भाटे मदा शारंन विंगरे पापामा पहा गए. से सोनसी राजाए तवेने नमरकार करी सेवेने पूजन कर्य. जिनपूजा, विवेक, सत्य, पवित्रता, गुपात्रदान विगेरे भार कोनां धानपणी , पण गुपुट, कंकण, दार, मुरि वि. रेसरा कंधानपणो नधी. कई के, गुस्ती धाद, irrr- रूपये, आगमोनां पपनो श्रपण साप, दान तर दान कंकणरुप, महान सीधोनी पाश करपीपरानु पण, एपी रीतनां दिव्य धापणो राम धायकोए. गीकार करयां. एकदा कारिका नगरीमा धानेमिनापमा धापीने समोगर्या. त्यारे श्रीकृपणे पोसानी रनामांप HTTमांधी नेमिनाथ मयने ने माम मघम ने मना करीने मागे पायी पो थापी हे सांगडी मोहाली सापENIS राधिपन मनुने जा चांदीधाग्यो... पारे पोताना पा रहीने प्रवनी मिल का - ·1 ११ उपदेशतरंगिणी. गतां घालीने तया उत्तरासंग करीने, एकसो भाउ काम्योनी स्तुतिपूर्वक मनुने वंदन कर्यु. मनाते प्रजुना मुखथी ते बन्नेनो वृत्तांत जाणीने श्रीकृष्णे शांवकुमारने ते पाटवी घोडो थाप्यो, अने अश्वपासने अनन्य जाणीने नगरमांथी कहाडी मेट्यो. किंकरंति सुरास्तस्य, तस्य मित्रंति शत्रवः॥ येन जन्मांतरोपाता, पूजा पुण्यमहौषधी ॥१॥ अर्थ-जे माणसे जन्मांतरमा पुण्यरूपी महान् औषधिरूप जिनपूजा मेलवेली , तेनी पासे देवो तो चाकररूप थक्ने रहेछे, तथा शत्रुपण तेना मित्रो थाय के. परोपकारः सुकृतकमूलं, परोपकारः कमलाउकूलम् ॥ परोपकारः मनुताविधाता, परापकारः शिवसीख्यदाता अर्थ- परोपकार , ते पुण्यनु मूख चे, समीनी साडी ने, मोटा करनारो , तया मोक्ष सुखने श्रापनारो के. (सेपर . प्टांत कदेवे.) एक दद्दामो सौधर्म पोतानी सनामां कडं के, हे देयो ! श्रीकृष्ण यामुदेय कोश्नो पण श्रयगुण योसवा नयी. ते सांजली कोरक देये तेनी परीक्षामाटे श्रीकृष्णने जवाना मार्गमा एक कु. तरार्नु मुड मेड्यु, थने तेमांयी थत्यंत सुगंध फसाया सागी. ते जोर श्रीकृष्णे तेना मर्व थवगुणो दूर करीने फयु के, ना. मना यासमां जैम मोती, तया थाशमा जेम तारा सेम था पुनराना श्याम शरीरमां तेना दांतोनी श्रेणि शोन चे. ते जोइ सुष्टमान थपवा देव मन्यद यह तेमने पादान मागवानु कर. त्यार श्रीकृष्ण कां के, जो तुं मारापर तुटमान थयो होर तो तुं नम कर के, जेथी म सोकोने रोगनो रापश्यनपाव कमक, या मा थने था परर्नु एयी गाना तो मारामोजी है ·उपदेशतरंगिणी. १०३ होय , एदार मायसोने तो था सर्व पृथ्वी कुटुंवरूपज ते. ते सांनसी ते देवे तेमने एक चंदननी नेरी थापी, अने कई के, था जेरी वगाडवाची व माससुधिमां रोगनो उपभव नहीं थाय, एम कदी ते देव शंतान थयो. पछी केटसेक कासे तेरी साचवनार माणसे लोनधी तेना टुकडा करी वेची नाख्या. पनी रोगनी शांति माटे श्रीकृपणे धन्वंतरि धने वैतरणी नामे वे यै- घो बनाव्या. एम विचारि सर्व लोकोए परोपकार करवो. पूजामाचरतां जगत्रयपतेः संघार्चनं कुर्वताम तीर्थानामन्निवंदनं विदधतां जैनं वचः शृण्वताम् ॥ सदानं ददतां तपश्च चरतां सत्वानुकंपाकृतां येषां यांति दिनानि जन्मसफलं तेषां सपुण्यात्मनाम ।। अर्थ-त्रणे जगतना स्वामिनी पूजा करतां थकां, संपनी नकि फरतां थकां, तीर्थोनी यात्रा करता थकां, जैनवचन सां. नखता थकां, सुपात्रे दान थापतां थकां, तप तपतां धकां, तथा प्राणीउपर दया करतां धकां जे पुण्यशालीउना दिवसो नि- थाय ने, तेनोज जन्म सफल . यसी देवनी पूजा करतां धकां, सत्य पचन चोखतां, थकां, सहनोनो संग करतां थकां, तथा दान देतां यका जेना दिवसो जाय वे, तेनाज गोत्रने जन्मने अने जीवितने श्रमो उत्तम मानी- एजीए. निशा सीधाबाद पंचपरमेष्ठीतुं ध्यान धरयं, दिवसे ज़ि- नपूजा कर्याबाद ग्यापार धादिक कार्य करवं, साधुउने पंदन करवं, प्रमादनो त्याग करयो, सिद्धांतो सांखयां, सर्वपर उप- कार करयो, सुपात्रे दान श्रापवं, विगेरे उत्तम कार्यों करयो. हये तेपर दृष्टांत काहे. चंपा नामनी नगरीमांजिनदास नामे एक धारक यसतोहतो ते विकास जिनपूजन करतो हतो, यो पखत प्रतिक्रमए करतो र्गमन ·१४ रा उपदेशतरंगिणी.. हतो, तथा प्रत्याख्यान श्रादिक करीने गुरुसेवामां पण तर रदेतो हतो. एक दहाडो ते भाउमने दिवसे पापधमत सेइने त्रिए एक शून्य घरमा कायोत्सर्ग ध्यानमा रह्यो इतो. एटसाम परपुरुषमा प्रासक थएसी तेनी स्त्री पोताना यारसहित तेज- रमां एक साटसो खेश्ने थावी. ते साटसाना पायामां एक पीयालो सीसो हतो. अंधारामां ते साटसो तेपीए त्यां नाल्यो श्रने तेयी ते सोलो जिनदासना पगमां रांची गयो. तेथी से पणुं कष्ट घt, मेरुनी पेठे निष्कंप रही फोयोत्सर्ग ध्यानगांज गुप्यु पामीने देयसोफा देयपणे उत्पन्न भयो. तथा त्यांची भा- पीने तेणे पोतानी स्त्रीने प्रतिरोध थाप्यो. पंधानार्थकृतः सुरेंजमहिताः पूजां विधायामला सेयाः सन्मुनयश्च पून्यचरणाः श्रव्यं च जैन पचः ॥ सहीसं परिपासनीयमतुले कार्य तपो निर्मस ध्येया पंचनमस्कृतिश्च सततं नाल्या च सायना ॥१॥ श्रय-योथी पूजाएमा एमा तीर्थकगेनी निर्मत पुगा क. रीने तेमने दिया, प्रग्यपाद गया सलग मुनि गया, नि. वपन गांना, निर्माता सलो, हमेशा पंचारमेधी पनि पा मया पुन नायना जावयी, कतं जिनयंदन विधिपरेपोंहासन्मानसे: मचारियविनृपिताः प्रतिदिन सेव्याः सदा सापः ॥ श्रोतयं न दिने दिने जिनयचो मियातनिनाशन दानादी मनपातने मतनं कायां रतिः प्रायः ॥१॥ - मायमान मनमा अनorg रहिनन का, समम गायिणी ननि Frt , নননিশানা না কনাে ; fed.

·उपदेशतरंगिणी .१०५ पपन मानस तथा प्रत पासवामां अने दानादिकमां पण ह- मेगां धायकोए प्रीती करवी. श्री पुमारपाल राजानु, पिसातिपुत्रनु, पंकचूखन, मास- गुममुनिन, चंदनरासान, मूसदेयनु, तथा शाखिनमन आंबडप. रिमाजमर्नु विगैरे दृष्टांतो जिनपूजनादिक उपरे जाणी सेवां. दया दीनेषु पेराग्य, विधिपहिानपूजनं ॥ विशुधा न्यायतिय, पुण्यं पुरुषानुवंध्यदः ॥ १॥ थर्य गरीयो मते दया, पराग्य, विधिपूर्वक जिनपूजा, अने शुष न्यायवृत्ति, ए पुण्यांनुवंधि पुण्य वे. इति तपगमेश श्री सोममुंदरसूरि श्री रसशेखरसूरि पं० नंदि रसागणि शिप्य ५० रममंदिरगति गुंफितायां श्री उपदेशतरंग- एयां पूजापंपाराक नामा तृतीयलरंगः समाप्तः ॥ श्रीरस्तु । चतुर्यस्तरंगः मारभ्यते हवे तीर्थयात्राना उपदेशरूप चोथो तरंग फहे वे. पपुः पवित्रीकुरु तीर्थयात्रया,चितं पवित्रीकुरुधर्मयांग्या। वितं पवित्रीकुरु पानदानतः, कुलं पवित्रीकुरु सच्चरित्रैः अर्थ- हे नव्य माणम ! तुंतीर्थयात्राथी शरीरने पवित्र कर! धर्मनी साथी मनने पवित्र कर ! सुपात्र दानयी धनने पवित्र कर तथा उत्तम आचरणोथी फुखने पवित्र कर ! श्रीसिझसेन दिवाकरजीना प्रतियोषधी विक्रमराजाए चौद मुकुटवश राजाई, सीत्तेर सास श्रायको, सिझसेनदिवाकर प्रमुख पांच हजार थाचार्यो, एकसो उंगणोतेर सुवर्णनां जिन- मंदिरो, एक कोड दश लाख श्रने पांच हजार गाडांन, श्रदार ·२०६. 'उपदेशतरंगिणी. साख घोडा, उत्रीससो हायीठ, तथा बीजी पण केटीक सामग्री सहित श्रीशबुजय तीर्थनी यात्रा करी हती. प्रज्ञावना श्रीजिनराजचैत्यं, जिनमतिष्ठा जिनतीर्थयात्रा ॥ अमारिरेतानि महावृपाणि, पंचापि पंचांगरमाकराणि ॥१॥ अर्थ- मनावना, जिनमंदिर, जिनर्विवनी प्रतिष्ठा, जिनती. र्थोनी यात्रा, तथा अमारिपटह ए पांचे महाधर्मनां कार्यो, पं. चांगी समीना हायोरूप वे. हवे तेपर दृष्टांत कदेवे. एक दहाडो अढारसो कोटिध्वज व्यापारिउनी साये कुमार- पास राजाए पौषध ग्रहण करेलो हतो, ते वखते कुमारपास राजा श्री हेमचंज महाराजने चांदिने तेमनी पासे बेग हता. ते पखते हेमचंजी महाराजे तेमने तीर्थयात्रानो उपदेश आप्पो के, थारंजोनी निवृत्ति, अन्यनी सफलता, संघ, यात्सध्य, जीर्ण धत्योनो उझार, ए सघसा तीर्थयानानां फलो ने, अने तथा तीर्थकर गोत्र बंधाइने ठेवटे मोद मो . ते सांजली कुमार पास राजाए तेमने पूयं के, हे जगवन् ! यात्रा केटसा प्रकारनी ने? त्यारे श्राचार्य महाराजे का के, थष्टाहिका, रथयात्रा, तया तीर्थयात्रा एम यात्रा प्राण प्रकारोनी. ते सांजसी कुमारपाक्ष राजाए वहोतेर राणा तथा अदारसो कोटियन शाहुकारो थने खाखो गमे वीजा प्रायकोना मंघसहित श्री सिमसाघस, गिरनार विगरे तीयांनी घणाज थायरथी यात्रा करी. तेमां दरेक स्था. नके रात्रमहोत्मय, ध्वजारोपण, मघवात्मय, यादिक कार्यों से- मणे का, तेनो विशेष वृत्तांत जिनमेमन यापना रजा कुमार- पार प्रबंधयी साशी खेयो.

·उपदेशतरंगिणी. १८ हये ते तीर्थयात्रा नीचेप्रमाणे विधिपूर्वक करवी. एकाहारी भूमिसंस्तारकारी, पत्नयां चारी शुधसम्यक्त्वधारी ॥ यात्राकाले सर्वसञ्चितहारी, पुण्यात्मा स्माद् ब्रह्मचारी विवेकी ॥१॥ अर्थ-वियेकी एयो पुण्यशाली माणस यात्रा समये एक घ- पतज जोजन करनारो होय, पृथ्वीपर संथारो करनारो होय, रंगे घासनारो होय, शुष्म सम्यक्त्वने धरनारो होय, सर्व प्रका. (नां सचित्तोने परिहरनारो होय, तथा ब्रह्मचारी होय. श्रावुजी पासे रदेखा पर नामना गाममा रहेनार पारमशा. हना पुत्र देशवशाहे चौद क्रोड सोनामोहोरो खरचीने श_जय श्रादिक सात तीर्थोनी यात्रा करी के. करने के, श्रीदेशलः सुकृतपेशलविसकोटी. मंचचतुर्दशजगजानितायदातः ॥ शत्रुजयममुख विश्रुतसमतीर्थ- यात्राश्चतुर्दश चकार महामहेन ॥१॥ पसी तेज देशसशाहना पंशमां थएसा साशाह तथा योजड- शादे विक्रम संवत १३५३नी सासमांयिमसवसतिनो प्रचार कोठे. सदा शुन्नध्यानमसारलक्ष्भ्याः, फल चतुर्धा सुकृतापिरुरीः ।। तीर्थोन्नतिस्तीर्थकृतां पदालिः गुणा हि यात्रामन्नयाः स्युरेते ॥१॥ अर्थ- हमेशां पृनध्यान, असार एयी समानुं फस, चन- कारे पुष्पनी प्राप्ति, तीर्थनी उमति, तथा तीर्थकरपदनी माति पटखा तीर्थयात्राधी घतां फलो जाण्यां.

·१ए .उपदेशतरंगिणी. करेलुं हतुं. अने तेथी तेणे त्यांना राजा बंगारसाथे युद्ध कर पड्यु. तेमां तेनां सात पुत्रो, तथा सातसो सुत्नटो मार्या गया. तेथी ते शेत बप्पन्नटीजीसूरिना सेवक आमराजापासे गोपगि- रिमां गया. अने त्यां व्याख्यानमां जइ तेमणे पोतानो वृत्तांत श्राचार्यजी महाराज पासे निवेदन कर्यो. ते सांजली श्री वप्प- नट्टीजी सूरिराजे ते श्री गिरनार तीर्थनो महिमा व्याख्यानमा कही बताव्यो. ते सांजली श्रामराजाए एवो अभिग्रह सीधी के, गिरनारपर श्री नेमिनाथ प्रजुनां दर्शन कर्याविना मारे जो- जन करवू नहीं. ते जोर त्यांना वीजा एक हजार श्रावकोए पण तेवोज अनिग्रह सीधो. पनी त्यांची संघ चासया लाग्यो ते व खते एक लाख सुनटो, एकलाख घोडार्ड, सातसो हाथीठ, घीसहजार जंटो, त्रण साख पाला, चीसहजार श्रावको विगे- रेनो परिवार हतो. वत्रीस उपचासे ते राजा अनुक्रमे स्तंनती र्थमां पधार्या. तथा पड़ी श्रविका देवीना प्रसादी दिगंबरोनो पराजय कर्यो, अने त्यांची प्रयाण करी गिरनारवें तीर्थ स्वाधिन कर्यु. सद्व्यं सत्कुले जन्म, सिध्देत्रं समाधयः ॥ संघश्चतुर्विधो लोके, सकाराः पंच उर्लनाः ॥ १ ॥ अर्थ- सभव्य, सुकुन्समा जन्म, सिखदेव, समाधि तथा चतुर्विध संघ ए पांच सकारो था जगतमा पुर्सत. वायुंजय: शियपुरं, नदी शत्रुजयानिधा॥ श्रीशांतिः शमिनां दानं, शकाराः पंच पुर्तजाः।।१॥ थर्थ- शगुंजय तीर्थ, शिवपुर, शगुंजयी नदी, शांतिनाथ म. 'तु तथा शमियों (मुनियो) प्रते दाग, ए पांच साकारो मुत. जे मागसो सर्व प्रकारोथी विधिपूर्वक था तीर्थयात्रा ·उपदेशतरंगिणी. करे, तेए पंजमा पोतानुं निर्मस नाम सखेडं , तेढ़ए था पृथ्वीने पवित्र फरेसी ने, यसो ते कृतार्थ पुरुषो समानोने ई- दनीफ, तेम ते पंशना धानूपण रूप, यती अत्यंत न्यवा- न घयाथकाजी ने, अने जय पामे , तथा तेउज कल्याणना स्थानक रूप . एवी रीतनो उपदेश श्री धर्मपोप सूरिजीना मुखथी सोनसी- ने पेघडशाह तथा फांऊपशाहे विमलाचलनी घणाज याडंच- रची यात्रा करी हती. तेनो विशेष वृत्तांत रत्नमंकन सूरिजीए फरेखा सागरकाच्यची जाती खेचो. नरत धनीए शत्रुजय तीर्थपर स्वर्णमय प्रासाद बंधावीने तेमां मरिमय प्रतिमा स्थापी हती. तेमना समयमां नवाएं क्रोम नेव्यासी साख श्रने चोर्यासी हजार राजा संघपति थया हता. सगर चक्रीए ताबमय प्रासाद बंधाचीने तेमा रलमय दियो स्थापन का हता. तेना समयमां पचास क्रोड पंचाणुलाख श्रने पंचोतेर हजार राजार्ड संघपति यया हता. पांम्यो भने वि- क्रमादित्य व चोर्यासी हजार राजा संघपति यया हता. तैरात्मा सुपवित्रितो निजकुखं तैर्निर्मलं निर्मितं तैः संसारमहांधकूपपततां हस्तावलंवो ददे ॥ तब्धं जन्मफलं कृतं च कुगतिधारकसंरोधनं ये शत्रुजयमुख्यतीर्थनिवहे यात्रासु कृतोद्यमाः ॥१॥ अर्थ-जए श्री जय तीर्थनी यात्रामा उद्यम करेसो वे, तेए यात्माने पवित्र करतो , पोताना फुखने निर्मल क- रेखें , संसाररूप धंधकुवामां पडता माएमोने हस्ताक्खंबन दी- धेनुं ,जन्मनु फाल मेखव्युंके, तथा फुगतिना घारने थटकाव्युं .

·. १९२ उपदेगतरंगिणी. कांगे के, हजारो गर्म पापो करीने, तया सेंकडो गमे जी- योने मारीने पण श्रातीर्थ मेखबीते तिर्यचो पण मोक्ष गएका . श्रातीर्थनो सर्व महिमा शझुंजयमाहात्म्यश्री जाणी क्षेत्रो. बक्षी थहीं वावन देवासयनी यात्रा करनारा सारंगशाह, चम्मासीस देवालयनी यात्रा करनार सोनपाल शाह, चोविस देवावयनी यात्रा करनार साविंगशाह,समराशाह विगेरेनां दृष्टांतो जाणी वां. श्री वप्पनट्टीजी सूरिजी श्राकारागामिनी नामनी विद्याना बलयी हमेशां पंचतीर्थीनी यात्रा करता हता. इति श्री तपागड नायक श्री सोमसुंदर सूरि श्री रलशेखर सूरि पं० नंदिरतगणि शिप्य पं० रत्नमंदिरगणि गुंफितायां श्री उपदेशतरंगिण्यां चतुर्थस्तीर्थयात्रोपदेशस्तरंगः ॥ श्रीरस्तु । पंचमस्तरंगः प्रारभ्यते हवे धर्मोपदे रूप पांचमो तरंग कहे. यत्कल्याणकरोऽवतारसमयः स्वप्नानि जन्मोत्सवो यपानादिकवृष्टिरिंखविहिता यपराज्यश्रियः॥ यद्दानं मतसंपउज्ज्वलतरा यत्केवलमीनवा यजम्यातिशया जिने तदखिलं धर्मस्य विस्फुर्जितम्॥१॥ अर्थ- जिनेश्वर प्रानुना जन्मसमये जे कट्याएक थाय रे, तेमनी माताने जे उत्तम स्वप्नो श्रावे , तेमनो जे जन्मोत्सव थाय , इंध जे तेमनी पासे रलोनी वृष्टि करे , वली तेमने जे रूप अने राज्यनी शोना मले , तेमन जे वरसीदान , उत्तम प्रत , तेम केवलज्ञाननी जे तेमने लक्ष्मी के, तेम तेमने जे उत्तम अतिशयो ने, ते सपखं धर्मनुं माहात्म्य वे. वली निराधार एवा पण कुमारपालने जे अढार देशोनार- ज्यनी प्राप्ति थर, श्रीपासराजाना कुष्टनी शांति थइ, विक्रमराजाने .

·उपदेशतरंगिणी. थमिवेतास वश थयो, भरत राजाने चक्रीपानी प्राप्ति था, पावतीने थत्यंत यस प्राप्त थयु, थनयकुमार तथा शालिज- जादिकोने अपूर्व शद्धि प्राप्त था, सुनूम चक्रीने मादानो घास चक्ररूप थयो, ते सपहुं धर्मनुज माहात्म्य जाए. यही धर्मधी- ज समु, मेघ, थामिविगेरे यश थाय ने. इंश, चक्री, पामुदय विगेरे जे संपदाउँने जोगये , ते सपहुं धर्मनुंज महात्म्य के. सौधर्मज्ने पत्रीससाख विमानो, घोर्यासी हजार सामानिक दे. यो विगेरेनी शद्धि धर्मधीज मसेसी . यती चक्रवर्तिने र खेम- परतदेव, पत्रीसहजार देशो,नय निधानो, पादरतो,j क्रोड गा- म, उप क्रोड पासा, चोर्यासीदास हाथी, तेटखाज पोमा, तथा तेटमाज रथो, घोसठहजार राणी, एकसाख श्रजापिस हजार पारांगनाउ, सेवा करनारा पत्रीसहजार मुफुटप राजा, विगेरे से संपदा मखेडीने, ते पण धर्मना प्रनायधीज मसेसी ने.पा. मुदेयने तेधी अधि द्धि मसे , म कोश्ने चिंतामणिरत, का. मधेनु, दक्षिणावर्तशंख,चित्रायेसी, सुवर्ण सिद्धि, पापपर विगेरे जे सम पदार्थो मसेरे, ते पण धर्मनोज प्रनाय जाणयो. आरोग्य सोनाग्य, धनाटयता नायकापमानंदः ।। कृतपुष्पस्य स्मादिह, सदा जयो यांठितायामिः ॥१॥ अर्थ-पुण्यशासी पुरुषने था जगतमां हमेशा धारोग्यता, सालाग्य, धनान्यप, नायकपणु, थानंद सथा इपित परनुनी माप्ति घाय. धर्मधी थी शादिनाथ प्रजुनी पेठे थारोग्यपाj मर के. के. मके, चोर्यालीमास पूर्पना धायुष्यनी अंदर कोपए दिपसे से. मर्नु मस्तक पण हास्युं नधी, पती परसीतपने पारणे मारी एपा सेखडीरसना पारपाची पण समने गई नुकसानी पर नहीं. यगुदेवनी पेठे धर्मथी सौभाग्य याय के फेम, सामान्यप- ·१ए उपदेशतरंगिणी. पामां पण तेमनां बहोतेर हजार कन्या साथे लग्न थयां हतां. शासिलवादिकने धर्मथी धनाढ्यपणुं प्राप्त भयुं . कुमारपाला- दिकने धर्मयी राज्य मयुं . रोहिणी राणीने धर्मधीज शोकनो अन्नाय अने आनंद थयो . तेम बाहुवति श्रादिकने धर्मथीज इचित यस्तुनि प्राप्ति थएसी के. दिने दिने मंजुलमंगलावलिः, सुसंपदः सोख्यपरंपरा च ॥ श्टार्थसिधिर्वहुला च बुद्धिः, सर्वत्र सिनिवति हि धर्मात ॥१॥ अर्थ- दनदन मते मनोहर मंगसोनी श्रेणि, उत्तम संपदार, मुसोनी श्रेणि, यांत्रित पदार्थोनी सिद्धि, अत्यंत युधि, श्रने सर्य जगोए सिद्धि धर्मधीज थाय . मंगतो था जगतमां व्यथी भने नायथी एम ये प्रकारना वे. दधि, दूर्वा, श्रदत, चंदन विगेरे प्रय्य मंगतरूप चे. पण सेयी पण अधिक धर्मरूप मंगत . यती दर्पण, जजासन, स्य. लिक, करा, मरस्य, पुष्पमाला, श्रीयत्म, क्या नंदायर्त नामना थाव मंगोपए घट्य मंगतरूप रे. यही पुण्यशाली पुरुषोने पेर देयपूना, गुरुमेया, विवाह थादिक महोरमय, यदिगा जपनय शदी विगेरे मंगतो हमेशा थाप रे. पक्षी परना कार- पामे मदोन्मत्त हायी से ने मोनेरी साजयी प्रापित भएका पोटाई पारख कर के वीणा, मृदंग, शेख विगैरेगा मंगलिक साम्दो चाप , ते मघवं धर्मर्नुज महारम्प . यही भी शानि. नाय पीथादिकनां रष्टांतो जागी यो यती धर्माची प. मित्र थाकिनी वत्सम पदाद म.विक्रमराजानी पंगे धर्मयाज सुवर्ष पुरानी प्राप्ति पाय . पसी भापी मा.

·उपदेशतरंगिणी. १९५ कुमार धादिकनी पेठे उत्पादिकी, पैनयिकी, कार्मकी, अने पा- रिणमिकी नामनी पार प्रफारनी बुद्धि प्राप्त थाय . पुंसां शिरोमणीयंते, धर्मार्जनपरा नराः । माश्रियते च संपनि-लताग्निरिव पादपाः ॥१॥ अर्थ- धर्म उपार्जन करवामां तत्पर एवा पुरुषो जगतमां शि- रोमणिरूप धाय , तेम सताउंधी जेम वृक्षो तेम संपदाउथी ते याश्रित थाय . श्री सारंगशाह, समराशाह, जगसिंशाह, पेयडशाह, प- स्तुपाख, विमतशाह, जावडशाह, वाहममंत्री, कुमारपास राजा, थामराजा विगेरेनां दृष्टांतो जाणी सेवां. घसी नागिखाने तजनार जयदेवना जाइ जयदत्तनी पेठेख. साथी धर्म थाय ने, मेतार्य मुनिने हणनार सोनीनी पेठे जयथा धर्म थाय , वितर्कथी चंडरूपाचार्यना शिप्यनी पेठे धर्म थाय ने, स्थूखनन पर मात्सर्य करनार सिंहगुफानिवासी सा. धुनी पेठे मात्सर्यथी धर्म थाय ने, श्रईनक यति मातानी पेठे अथया स्थूपनाना नाना नाश् श्रीयकनी पेठे स्नेहयी धर्म थाय रे, मुहस्ति महाराजे प्रतियोधेला मकनी पेठे सोनधी धर्म थाय ने, बाइखिनी पेठे दवथी धर्म थाय ने, दशानन राजानी पेठे थनिमानथी धर्म थाय , (अहंकारना संबंधमां गौतमस्वामी, सिझसेन दिवाकर, हरिजक सूरि विगेरेनां संबंधी पए जाएी सेवा.) नमि विनमिनी पेठे विनयथी धर्म थाय , भमदत्त चक्रीनी पेठे शृंगारथी धर्म थाय रे, बानीर तथा था- यरहित वाचार्यनी पेठे कीर्तिथी धर्म थाय ने, 'कार्तिक शेउनी पेठे मुखथी धर्म थाय रे, गौतम स्वामिए प्रतियोधेसा पंदरसो त्रए तापसनी पवे कौतुकथी धर्म थाय ने, श्वापुत्रनी पेठे वि.. स्मयथी धर्म थाय रे, थनयकुमार तथा यापुमारनी पेठे प्य- .

·१९६ उपदेशतरंगिणी. वहारची धर्म चाय ने, जरतचक्री तथा पावतंसनी पेठे यी धर्म थाय रे, कीर्तिधर, मुकोशीस, धादिकनी पेठे पु पारची धर्म प्राय , जंबूस्वामी, धनगिरि, पलस्वामी, मा चंद्र तथा विज्ञातिपुत्रादिकनी पेठे येराग्यथी धर्म थाय वे. माने विष गनसुकुमास, कुरगफमुनि, वीरमच. पार्थमन, धामुनि श्रादिकना (टांतो जाण्यां. शीसपिप सुदर्शन में मन्त्री मनु, नेमिनाथजी, स्यूसनाजी, सीता, शोपदी, रानी। श्रादिफनारदांतो गाणयां. सम्यम्स्यपि श्रेणिकराजा, न पल सा विक्रमरागा श्रादिकलां स्टांतो जाणयां मनायिक गानित श्री हेमचंगार्य, जीयदेयारि, कासिकाचार्य, गिनम गरि, रिमार, यशोदेपसूरि, आर्यणपुटाचार्य, पपर गरि गाविसरि, धर्मपोषगरि, मानदेयारि, मान गरि निगरनिगरेमा रातो गाणा, यधारे शुकहे! पर्व कारची करतो धर्म महामानकारी माय रे. का के, धर्मः गुतोऽपि दृष्टोऽपि, तो पा कारितोऽपि च ॥ अनुमोदितोऽपि रापपुनात्याराम कुलगः ॥ १। यं-सांनतो, दीगो, कोशी, करार अनुमोदी पी पण पक गात की पुषिपवित्र करें फल च पुष्पं च गुतकलनोति, विधतेजना नृपमसादः ।। प्रिमिनिनुते गपुरो, नहिं म मुनि च निः॥१॥ श्रयं जनम जनम ने मारे , शान Triनं अने भान को नम पान tare frori. माननं मुनितिमा . अजE THATinyा ·छपदेशतरंगिणी पासो थापे , तथा चंपक आदिक उत्सम जातिनां पुष्पवृक्षो सुगंधि पुप्पोने थापे वे, राजानी भेदेरवानी दोय तो उदयन, पान आदिकोनी पेठे इन्पनी तथा तेजनी प्राप्ति धाम घाम पुत्र पोताना पुखनी थने पूर्वजोनी प्रख्याति को वे. तेने माटे श्री थादिनाथ प्रशु, वीरमन, रामजी थादिकना :- टांतो जाणी सेवां. तेवीज रीत श्री जनधर्म पांढयो तपा मग- 'रची यादिमनी पेठे था लोकमा राजशथादिकना लोगो तया परसोकमा मोह थाप के. राजमसादो दिव्यास्त्र, वाणिज्यं हतिरत्नयोः ॥ जैनधर्मलथकोऽपि, महालानाय जायते ॥ १॥ अर्थ- राजानी कृपा, दिव्य शास्त्र, तथा हाथी बने रक्षोनो व्यापार जेम, तेम एक पण जनधर्म महायानमारी थाय वे. राजानी कृपा जेम तीर्थीधार, यात्रा श्वादिफना मदा सान माटे पायो, म म प रस श्रादिक दिव्य पारसोपी ना. तपकी, यामुदंव, पदय, पेमारामा, कोपिकराजा, करगु, शिमादित्य शादिक राजाए राम्यसमृदिल मेपली , पक्षी तदाची विक्रम राजाने थापपायी जायदना पिता भाचर- माहे मना पासेची मधुमती धादिक चोर्यासी गामो मंडप्यो हना, यही मेतार्य धने कृतपुण्य श्रेणिक राजाने रस धापपाची तेनी पुत्री साधे पान को दतां, तथा बाजार भापके मित्ररा. जने मणि थापीने पापसो गामोनी मालेकी, तथा सवाकोट सोनामोहोरो मेसपी हती, सम जगधर्म पण मोद धादिफनो महाराज थापे . वाई. घुमलिस्पर्शपापाण-दक्षिणावर्तसंसयात् । कृपाधिमकायाधिय-सानद जिनशासनम ॥१॥ अर्थ-पितामणि रसना रपाथी म पापाए, तपाददिला. पत सपने पिशासीनी शिनासन यान देनार के.

·t -- १० उपदेशतरंगिणी. अतिनिर्मला विशाला, सकलजनानंदकारिणी प्रवरा कीर्तिर्विद्या लक्ष्मी-धर्मेण विजते लोके ॥१॥ अर्थ-धर्मथी था खोकमां अति निर्मस, विशाल, संघद खोकोने थानंद करनारी एवी कीर्ति, विद्या तथा सनी फेसाय कीर्ति लाग्यथी म के, कधू ने के, जे माणसने राजा सानो तथा गुरुर्छ यखाणे वे, तेने उत्तम पुरुष जाणवो. वसी माणसने सुच्चार्ड, चारणो, तथा वेश्या वखाणे , तेने श्रधा पुरुष जाणवो. निर्मल ब्राह्मचर्यग्रत पासनारा स्थूसनमजीनी रामपंजजीना न्यायी राजनी, तेम श्री युगादि देवनी पण कारि इजु विद्यमानज वे. विद्या पण पुण्यधीज मखे वे. जेम श्रीयप नहीजी महाराज सातसो श्लोको हमेशा कंठे करता, घसस्था मीजीए पासणामा सुतां अकांज अग्यारे अंगोनो थन्यास कों इतो, पुर्वतिका पुष्पमित्रमुनि हमेशां घृतादिफ स्निग्ध पदार्थोन नोजन करता हता, तां विधाना अध्ययनना श्रमथी ते हमेशा ऽसज रहेता हता; श्री सोमप्रनसूरिजीने एक गाथाना एकसो श्रयों फरयानी शक्ति हती, देवसूरिजी महाराजनी यादसन्धि गतमा प्रमिज, हेमचंत्राचार्यजीने व्याकरणादिक अनेक- शास्त्रो रथयानी शक्ति हती. मलयगिरिजी तथा अजयदेपरारित जी महाराजने थनेक सिद्धांतोपर टीका करयानी शक्ति इती. ते राघरो धर्मनोज प्रजाय इतो. पक्षी सक्ष्मीपण पुण्यने अनुस• रनारीज. सेम मुहपमिंद शेव जगतमा मत्ययादी प्रसिदहता. एक दहाडी तेने जूतुं योडायया माटे यादवाद सना समान पूर्वा के, तारा परमां फेटतुं प्रप्य ? त्यारे गुणगिंद शेने पो. तानी मर्व देशाबरोनी पहनीमन भरया यांची कामे मारा स्वाधिनमा चोयामी पास मोनामोशेरो. ने सानती मना परवा यासाद मने पीजी मोस साल मानामोहोरो भाषी तेने कमेटीध्यजको तया मोटा घरमपूर्वक सेगा परपर संजेको

·No text on this page.

·उपदेशतरंगिणी. अर्थ- हे रामचंजी ! तमो धन मेखयो ? केमक, आ जगन मूख जेनुं एकुंज निर्धन माणस श्रने मुडदां बच्चे कं- इंपए इं अंतर जोतो नश्री. धर्मों महामंगलमंगज्ञाजां, धर्म:पिता पूरितसर्वकामः।। धर्मों जनन्युदलिताखिलातिः,धर्मः सुहृर्धितनित्यहर्षः अर्थ- प्राणीउने धर्म महामंगलरूप , तेम पितानी पें सर्व इचितोने थापनारो ने, वली मातानी पेठे सर्व पीमार्डने दूर करनारो, तथा मित्रनी पेठे हर्ष वधारनारो वे. युधेः फलं तत्वविचारणं च, देहस्य सारं व्रतधारणं च ॥ अर्थस्य सारं किल पात्रदानं, वाचः फलं प्रीतिकरं नराणाम् ॥१॥ अर्थ-बुधिन फल तत्वविचार , शरीरनुं सार्थक व्रतधारवा- रूप , धननुं फल सुपात्रदान , अने वाणीनुं फल लोकोने प्रेम उपजाववो, ते . एवी रीते आ श्री उपदेशतरंगिणी 'नामना ग्रंथy गुजराती ज़ावार्थवालुं नापांतर जामनगर निवासि पमित श्रावक हीरा- साल वि. हंसराजे गुरुमाहाराज श्री चारित्रविजयजीनी कृ- पाथी करेलुं . तेमां जे नख चुक यश होय ते "मिठामिठक्कड" इति तपगश श्री सोमसुंदर सूरि श्री रलशेखर सूरि. पं० नंदि रत्नगणि शिष्य श्री रत्नमंदिरगणि गुंफितायां. श्री उपदेश तरंगिण्यां धर्मोपदेश रूपः पंचम स्तरंगः समाप्तः ॥ श्रीरस्तु । हीनपुएया न पश्यति, रागांधास्तवसंस्थितिम् ॥ लान्नेऽलान्नफलं चैव, सनंते ते नराधमाः ॥१॥ समाप्तोऽयं ग्रंथः ॥ श्रीरस्तु ॥

·॥ श्रीजिनाय नमः॥
श्रीहरिभद्रसूरिकृतान्यप्टकानि
मूल, तेनो अर्थ, अने टीकानो भावार्थ.
संस्कृतपरथी गुजरातीमा
जामनगरनिवासि पंडित
श्रावक हीरालाल वि. हंसराज पासे
भापांतर करावी
छपावी प्रसिद्ध करनार
श्रावक नीमसिंद माणेक
मुंबई
निर्णयसागर ापमानामा छाप्युं.
मंदत१९५६.
मने १९००.

·No text on this page.

·प्रस्तावना. गर्ने जनधुने मालुम थाय जे था "अष्टक" नामनो ग्रंथ जैन धर्मना अति उत्तम प्रध मदिखो एक ग्रंथ .श्रा प्रथनी टीका पण अति विस्तारवाली तथा न्यायना विषयी जरपूर के. था मूल प्रथना पता महान श्राचार्य श्री हरीभद्रसूरिजी महाराज ने. तेमणे था मंयमा पत्रीश पायतोपर तेना पत्रीस मागो पाडीने थति उत्तम विवेचन फयु वे. तथा ते दरेक पावतो- ना श्राप थाउ भ्लोको रचीने था ग्रंथना पत्रीम अष्टको बना- पंखां ते. ते यत्रीमे श्रष्टकोमा शुशुं विषय पर्णच्यो ? ते या ग्रं- घनी थनुक्रमणिकाथी तथा या ग्रंथ संपूर्ण यांचयाधी जणाशे: हासना समयमा जैनधर्म संबंधी जे जे पुस्तको उपाश् यदार पडेसां वे, तेउची पण था ग्रंथ थति उत्तम तथा जैनधर्मर्नु रहस्य जाण- यानी डावासाने घणोज उपयोगी. थने ते विपेनू थने यधारे घन नहीं करता था ग्रंथ थापथी ते यंतमुधि यांची जवानी- ज अमो सर्वने नसामण करीए वीए. था पुस्तकमां तेना मूत- म्लोको, तेनो अर्थ तथा टीकानो नायार्थ पण विस्तारथी दाख- स फरेखो . या ग्रंथ मूल मंस्कृत नापामां दोबाथी, हासना समयमां ते जापान सर्वने जाणपणुं नहीं होवाथी श्रमोए तेनुं गुजराती नापांतर जामनगर निवासि पंडित श्रावक ही. रालाल चि. हंसराज पामे करावी उपायी मसिद्धकयु वे.श्रा मूल मंथना कर्ता श्रीमहान थाचार्य हरिभद्रसूरीजा , तथा तेनी थति उत्तम बने न्यायगर्जित टीका श्री जिनेश्वरमरिजी महाराजे बनावेसी के अने ते टीकाने श्री अभयदेवमरीश्वर- जीप शोधली . अने तटसामाटे ते त्रणे थाचार्योनो जे टुंक ·२ प्रस्तावना. इतिहास अमोने मलेलो, ते वाचक वर्गने विदित थवा माटे अत्रे प्रसंग होवायी नीचे लखीए जीए. श्री हरिभद्रमरिजी महाराज. श्रा मूल ग्रंथना कर्ता श्रीहरिभद्रमूरिजी महाजनो जन्म विक्रम संवतना पांचमा सकामां संनये . तेमणे सर्व मसी चौ. दसोने चम्मालीस ग्रंथो बनाव्या कहेवाय . ते प्रथम ज्ञाते ब्राह्मण हता; अने महा विधान हता. ठेवटे वेदादिकमां कहती हिंसादिक जोइने, ते धर्म तजीने तमणे श्री जैनधर्मनी दीक्षा सीधी. तेमणे बनावेक्षा ग्रंथोमां अनेकांतजयपताका (टीका- श्री मुनिचंप्रसूरि), शिप्यहिता नामनी आवश्यक सूत्रनी टीका, उपदेशपद, सिद्धपि माटे बनायेसी चैत्यवंदनवृत्ति (सखित वि. स्तरा), जंयुषीप संग्रहणी (टीका-श्री प्रनानंदसूरि), ज्ञानपंच- कविवरण, दर्शनमप्ततिका, दशवकासिकनियुक्तिटीका, दशर्यका- खिककृत्ति, दीक्षाविधिपंचामक, धर्मबिंध, ज्ञानचित्रिका, पं. पामगृत्ति, मुनिपतिचरित्र, सग्नकुंडलिका, येदयाधतानिराकरण, श्रायकधर्मविधिपंचामक, समरादित्यचरित्र, योगविंऽप्रकरणपत्ति, पंचमूत्रवृत्ति, व्यवहारकहप, योगदृष्टिगमुच्चय, पोडशक, तथा अ. एकजी विगैरे हात दृष्टिए पडता मुख्य ग्रंथो वे.एवी रीते तेमणे बनायेक्षा महान ग्रंयोज तेमनुं अपूर्व ज्ञान जणायी थाप 2. से. मना बनायता दरंक ग्रंथोन डे "पिरह" शरद यायो. थ ने ते विरहांकयी श्री हरिभद्रमरितीनी कृतिनी मायिनी थायलं. गधोत्पत्तिप्रकरणमा विक्रम मंयत पांचगो पांग्रिगमा (५३५) तेमन देवसोक गमन कहे रे. श्री जिनेचरगरिजी महाराज. था "अष्टकजी" नामना ग्रंयनीरीकाकरणारा भनिनेभ. रदारजी महाराज विक्रम मंगन एक बनाना संग शिव. .

·प्रस्तावना. मान एना, एम मन्ये वे. ते श्री घर्धमानमरिश्वरजी महारा- जना शिप्य हता; श्रने श्री अभयदेवमूरि, जिनचंद्रमरि, तथा जिनभद्रसरिजीना गुरु हता. ते मंगारीपणामां मोम नामना माझएना पुत्र हता, तथा तेमनुं नाम शिपेश्वर तुं तया मासवाना रट्वामी हता. ते गुजरातना राजा दुर्लभमेनना समयमा धत्ययानी माघे धर्मवाद करवाने पो- ताना भाइ बुद्धिसागरनी माथे गुजरातमा श्रव्या हता; तथा त्यां दुर्लभमेनराजानी मनामां, सरस्वतीलांडागारमाथी म. गायतीपशवकालिकनी टीकामांयी माध्याचारप्रकरण यांचीने तमणे पत्ययामीने हराव्या हता; श्रने एवी रीते मनाने जीतवाथी राजाए तेमने "स्वरतर" नामर्नु बिरुद थाप्यु हतुं. तेमणे या अष्टकनी टीका विक्रम मंयत १००० मां जाया- लपुर नामना गाममां यनावी . यती तेमणे पंचसिंगीप्रकरण, धीरचरित्र, तथा संवत १०५२ मां थासापसीमां रहीने सीखाव- ती कथा, तथा डीडी यानकमां रद्दीने कथानककोश विगेरे ग्रंथो बनाव्या . श्री अमयदेवमरिजीमहाराज. था ग्रंथनी टीकाना शोधनार श्री अभयदेवमरिमहाराज पण विक्रम संवत एक हजारना सकामां विद्यमान हता, तेम कहे. _ निर्विवादज दे. तमनो जन्म धारा नगरीना व्यापारी धन- नी स्त्री धनदेवीनी बुदिए थयो हतो, तथा संमारीपणामां ते. मर्नु अभयकुमार नाम हतुं. ते श्री जिनेश्वरमरिजी महा- राजना शिष्य हता. तेमने विक्रम संवत १००० मां सोख वर्पनी चयन आचार्यपदवी मसी हती. थने तेथी तेमनो जन्म वि. क्रम संवत १००२ मां होवानुं साबित यायचं. यक्षी विचारामृत नामना ग्रंथमां कडं वे के, तेमणे विक्रम संवत ११२४ मां धो- सकामां रहीने श्रीहरिभद्रमरिजी महाराजना बनायेसा पं-

·।
प्रस्तावना.
चासक नामना ग्रंयपर टीका रची .तम तेमणे प्रार्थ
ने अग्यार मुधिना एटले नव अंगोनी टीका, :
थणस्तोत्र, जिनचंगलिजीए बनावेता नवनत्यप्रकारा
का, निगोदपत्रिंशिका, पंचनिग्रंथविचारमंग्रहणी पुजवर
का, संग्रहणी, जिनमद्रजीए वनानेता विशेषावश्यक
टीका, हरिमसूरिजीना बनावेला पोडगकनी टीका
द्र महाराजे बनावेला सतारिकमकरणनी टीका विगरेच
यो वनावेखा . एवीरीते ६७ वर्षोनुं श्रायुष्य संपूर्ण
विक्रम संवत ११३एमां कपडयंजमां तेमर्नु देवलोकगम
एवी रीते ते त्रणे महान श्राचार्योनो संक्षेपयी इतिहास :
जीमसिंह माणेक.
प्रस्तावना रचनार
श्रा यंअनुं गुजराती नापांतर
पंडित श्रावक हीरालाल वि.
जामनगरवासा.

·अनुक्रमणिका. श्राक. १ २ ३ ४ विषय. पृष्ठ (महादेवाष्टकम्) (१) १ टीकाकारनुं मंगलाचरण. २ टीकाकारे करेसी पोतानी सघुता. ३ महादेयतुं स्वरूप. ४ रागादिकन स्वरूप. ५ अन्यदर्शनीउना देवोमा रहेता रागादिक तेठना :- टांतपूर्वक स्वरूप. ६ तात्विक महादेघना गुणातिशयर्नु न्यायपूर्वक स्वरूप. १० तात्विक महादेवना सरणांतरतुं स्वरूप. घेदोना थपीरूपेयपणार्नु खंडन. २ए ए शास्त्रोनी त्रिकोटी परिधान स्वरूप. १. तात्विक महादेवने थाराधयाना उपायनुं स्वरूप. ३४ (नानाटकाम् ) (२) ११ ऽप्यस्नान तथा सावरतान- स्वरुप. १२ थन्यदर्शनाउना मात प्रकारना निफसरनान स्वरूप. ३॥ २३ च्यरजानन विस्तारधी स्वरूप. १५ च्यमाननां कर्ताधाराए प्रधान थमधानपणानं स्वरूप. ४२ १५ इयनानमा रहेला गुणोनुं स्वरूप. ४३ १६ साधु मामाटे घायरतान न करे। तेनो उत्तर. १७ शंकास श्रावक- हांत. ४६ १० पायरताननं विस्तारथी स्वरूप. (पूजाष्टकम्) (३) १९ चे प्रकारनी पूजार्नु स्वस्प. ४५ ५२ ·६ पृष्ठ एस अनुक्रमणिका. श्रांक. विषय. २० सावद्य पूजार्नु विस्तारथी स्वरूप. २१ सावध पूजार्नु फल. २५ निरवद्यपूजानुं विस्तारश्री स्वरूप. २३ श्राव नावपुप्पोर्नु स्वरूप. २४ निरवद्यपूजानु फल. ६० (अग्निकारिकाप्टकम् ) (४) २५ ध्यानरूप अग्निकारिकानुं स्वरूप. २६ अन्यदर्शनीठए कहेलुं अग्निकारिकानुं स्वरूप. ६२ २७ भव्य अग्निकारिकानुं फल. ६४ २८ पापोनी शुधिनो उपाय. ६५ शए दीक्षिते शामाटे अग्निकारिका नहीं करवी ? तेनुं स्वरूप.६७ ३० अन्यदर्शनीउँना शास्त्राधारे अव्य अग्निकारिकानुं दूपण.६० (भिक्षाष्टकम् ) (५) ३१ त्रण प्रकारनी निदानुं स्वरूप. ३२ सर्वसंपत्करी नामनी निशानुं स्वरूप. ३३ पौरुपनी सिक्षानुं स्वरूप. ७६ ३५ वृत्तिनिदान स्वरूप. (सर्वसंपत्करी भिक्षापूर्वक पिंडविशुद्धयष्टकम्) (६) ३५ सर्वसंपत्करी निझार्नु विस्तारथी स्वरूप. ३६ संकटिपत तथा असंकटिपत पिंडनु स्वरूप. (प्रछन्नभोजनाष्टकम्) (७) ३७ साधुऊने गुप्त नोजन करवानुं कारण. ३० साधुने प्रकट नोजनथी शीरीते पुण्यबंधन थाय ? तथा तेथी शुं थाय ? तेनुं स्वरूप. (प्रत्याख्यानाष्टकम्) (८) ३ए ये प्रकारना प्रत्याख्यान- स्वरूप. ० go पुन २ ३ जए ए ५ ·3 पृह अनुक्रमणिका. यांक विषय. ४० अध्यप्रत्याख्यान- विस्तारथी स्वरूप. १ जावप्रत्याख्यान- विस्तारथी स्वरूप. ११ (ज्ञानाष्टकम् ) () ४२ त्रए प्रकारना ज्ञानोनुं स्वरूप. १३ विषयप्रतिजास ज्ञान- स्वरूप. ४ यात्मपरिणतिम ज्ञान स्वरूप. ४५ तत्वसंबेदन ज्ञान- स्वरूप. (पैराग्याष्टकम्) (१०) ४६ त्रए प्रकारना वैराग्योन स्वरूप. ४ श्रार्तध्यान नामना पराग्यनुं स्वरूप. १०ए - मोहगनित वैराग्यन स्वरूप. पए ज्ञानमंगत वैराग्यन स्वरूप. ११२ (मपोऽष्टकम्) (११) ५. तप करयामां इस वे फे, नहीं। तेनुं विसारची परीन. ११४ ५१ रक्षार्थी व्यापारीनु दृष्टांत. (पादाष्टकम्) ५२ त्रए प्रकारना पादोनुं स्वरूप, १२० ५३ शुष्मयादर्नु स्वरूप. ५४ विवादन स्वम्प. १२२ ५५ धर्मयादर्नु स्वरूप. १२४ (धर्मपादाष्टकम्) (१३) ५६ धर्मनां प्रमाणोनुं स्वरुप. (एकांतनित्यपक्ष संहनाष्टकम्) (१४) ५४ अन्यदर्शनाए माने धाभानु मरूप- ५० एकांत नित्यात्माने अहिंसा दिन अपटमान १२७ ·G १४ १४ १५॥ अनुक्रमणिका. श्रांक. विपय. (एकांतानित्यपक्षखंडनाष्टकम्) (१०) एए क्षणिक मतनुं खंडन (नित्यानित्यपक्षमंडनाष्टकम्) (१६) ६० हिंसाना त्रए प्रकारोर्नु स्वरूप ६१ नित्यानित्यात्मापते हिंसादिक घटमानपाणु (मांसभक्षणदूपणाटकम् ) (१७) ६२ मांसलक्षणनां दूपणो (अन्यदर्शनीयमतशास्त्रोक्तं मांसभक्षणाष्टकम् )(१८) ६३ मांस शद्वनो निरुतार्थ ६४ अन्य दर्शनीउए मानेला प्रोक्षित मांस जदानस्वरूप १६ ६५ अन्य दर्शनीए मानेली श्रापनी विधि मद्यपानपणाष्टकम् (१९) ६६ मद्यपाननां दूपणो. ६७ मद्यपानथी यएलां अन्यदर्शनीना शपिनांदूपणोर्नुस्वरूप१६ मैथुनदूपणाष्टकम् (२०) ६० मैथुननां दूषणो. ६ए मैथुननी प्रशंसा करवी न्याययुक्त नथी, तेनुं स्वरूप. १७ सूक्ष्मवुद्ध्यष्टकम् (२२) ७० सूक्ष्मवुम्चिनु स्वरूप. भावशुद्धयष्टकम् (२२) ११ जावधिनुं स्वरूप. शासनमालिन्याष्टकम् (२३) १२ शासनने मालिन्यपणुं सगाडयाथी थतां दूपणो. १३ शासनने माडिन्यपणुं नहीं खगाडवाथी यतुं फट. १६ १०१

·अनुक्रमणिका.
श्रांक. विषय.
पृष्ठ.
पुण्यादिचतुर्भग्याष्टकम् (२४)
१४ पुण्यानुवैधिपुण्यादि पारे सांगाउनुं स्वरूप, १२
पितृभक्त्यष्टकम् (२५)
१५ महावीरमनुए पितृजकिमाटे सीधेलायनिग्रहनु स्वरूप १५६
(महदानस्थापनाष्टकम् ) (२६)
७६ श्रीवीर प्रनुना दानवें स्वरूप
१००
(तीर्थकृद्दानाष्टकम्) (२७)
१७ दानमाटे घीरप्रनुनुं स्वरूप
(राज्यादिदानदूपणनियारणाष्टकम्) (२८)
३० तीर्थकरने राज्यादिकनुं दान देवामां थदोपपड़ें १४
(सामायिकाष्टकम्) (२९) (३०)
ए सामायिकर्नु स्वरूप.
२६
देशनाष्टकम्. (३१)
0 मनुदेशनाशामाटे श्राप ? तेनुं स्वरूप. २०१
सिद्धस्वरूपाष्टकम् (३२)
०१ मोदनुं स्वरूप.
७२ टीकाकारनी प्रशस्ति.
०३ नापांतरकारनी प्रशस्ति.
२०७
७४ जाहेर खबर.
२००

·No text on this page.

·॥धी जिनाय नमः॥ श्रीहरिभद्गसूरिकृतान्यष्टकानि -- तथा (मूलनी अने टीकानी गुर्जरजापा.) श्रीलीलायतनं वंदे, नीरजं नानिजन्मिनम् ॥ संसारातपतप्तानां, दत्तानन्दकदम्बकम् ॥ १॥ टीकाकार श्रीजिनेश्वरसूरि मंगलाचरण करे . आविकृताशेपपदार्थसार्था, दोपानुपर्ने तिमिरं विधूय ।। गावःप्रथन्तेऽस्खलितप्रचारा, यस्पेह तं वीररविं प्रणम्य ॥१॥ गुणेषु रागाडरिभद्रसरे स्तदुक्तमावर्तयितुं महार्थम् ॥ विबुद्धिरप्यष्टकत्तिमुच्चे- विधातु मिच्छामि गतनपोऽहम् ॥२॥ युग्मम् ॥ अर्थ-प्रगट करेस ने सपसा पदार्थोनां समूहो जेणे, एपी जेनी यापीठ (पक्ष-सूर्यना किरणो) दोपरूपी अंधकारनो नाश करीने, (पहे-रात्रिसंबंधि थंधकारनो नाश करीने) घट- काव रहित थकी विस्तार पामे के तेवा श्री धीर लगयान रूपी सूर्यने नमस्कार करीने, हरिलजसूरिमहाराजनां गुणोने पिपे (मने ) राग होवाची, सेनां महान थर्थयासां वचनने हृदयगो- घर करया सारु, निर्बुद्धि, तथा सझा विनानो एवो ई उचे - कारे अष्टकनी टीका करवाने व वं.

·२ श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि । हवे टीकाकार पोतानी सघुता दर्शाये ठे. सूर्यप्रकाश्यं क्य नु मण्डलं दिया, खद्योतकः क्यास्य विभासनोद्यमी॥ षय धीशगम्यं हरिभद्रसद्वचः, क्वाधीरहं तस्य विभासनोद्यतः॥३॥ तथापि याधद्गुरुपादभक्ते, विनिश्चितं तावदहं ब्रवीमि ॥ यस्ति मत्तोऽपि जनोऽतिमन्दो, भवेदतस्तस्य महोपकारः ॥४॥ अर्थ- सूर्ययी प्रकाश यतुं एव॒ आकाशमंडल क्यां !!! अने ते श्राकाशने प्रकाशित करवाने उद्यमवंत यतुं एवं पतंगी- जं क्यां !!! ( तेमज ) बुद्धिवानथी जाए। शकाय एवं हरिज- सूरिजीनुं वचन क्यां !!! अने ते वचनने प्रकाशित करवाने उद्यमवंत यएलो एवो हुँ क्या !!! तो पण गुरुनां चरणनी से- वाथी जेटलु में निश्चय करेलु , तेलुं हुं कहुं वं; केम के, मा. राथी पण वधारे मंद माणस (आ ऽनियामां) वे, अने तेटला माटे तेने तेथी मोटो उपकार याय. श्रा जगतमां सारी रीते ग्रहण यएलुं , नाम जेमन एया श्री हरिजजसूरि, मिथ्यात्विउँने माहोमांहें विवाद करता, तथा नग- रां कार्योथी पोते नाश पामेला, अने असत्य उपदेशथी चीजा- उने पण नाश करता जोश्ने, ते बन्नेने उपकार करवा माटे वत्रीश प्रकारना शासनोवा शास्त्र वनाववानी या करता हवा. भने । ते शास्त्रनां श्रेयपणाथी कदाच विघ्ननी प्राप्ति थाय, तो तेने दूर करवा माटे, असाधारण गुणोनां समूहरूपी मणिठना समूहने उत्पन्न करवामां समुज्नी पर थाचरण करता, एवा कोइ उत्तम पुरुषने नमस्कार करया रूप "जायमंगल" श्राचार्य महाराज करे (कारण के,) एवी रीते मंगलाचरण करयानी प्रय- + .

·प्रथमाष्टक. ३ " त्ति सघसा पारसौकिक प्रयोजनोने विपे पणु फरीने सिद्धांतचीज जपाएसी रे. थने ते मंगलाचरण पण कोइ उत्तम पुरुपनीज स्तुतिरूप करेलुं प्रमाण गणाय; अने एवा उत्तम पुरुपनो निर्णय करयामां कुशास्त्रोनां अनुयायि सोको वादविवाद करे माटे ते विवाद- निवारण करवा माटे ते उत्तमोत्तम पुरुष- नु स्वरूप देखाटता थका (थाचार्य महाराज ) प्रथम " महा. देयाष्टक" नामनुं पहेतुं थष्टक कहे . महादेवन खरेखरं मह- व जगतनां सपक्षा मनुप्योने न मती शके, एया को अतिश- य विशेपे फरीने होय भने ते अतिशयो थपायापगम, ज्ञान, पचन, सुरा यादिको के. घसी ते अतिशयोमा "थपायापगम' नामनो अतिशय धीजा गपक्षा अतिशयो करतां पेहलो ; माटे ते थतिशयर्नु स्वरूप ये श्लोकोएं करीने श्राचार्य महाराज प्रयम कहे . यस्य संरलेशजननो, रागो नास्त्येव सर्वथा ॥ नच पोऽपि सत्त्वेपु, शमेन्धनदयानतः॥१॥ नच मोदोऽपि सहान-छादनोऽशुभपत्तष्ठत् ॥ प्रिलोफख्यातमहिमा, महादेयःसउच्यते॥२॥ युग्मम् थर्थ-जेने धेशने उत्पन्न करनारो राग गर्यथा प्रकारे नीज, सया समतारूपी फाइने दावानल ममान एयो प्राणीउने दिप क्षेप पए नथी, तेम सत्य जानने श्रादादन करनारो, थने अस वापरण करनारो एयो मोह पण नधी, तथा अनो, महिमा वर्षे सोकोमा प्रख्यात , तेरा देयने "महादेप" कहेयाय. टीकानो नापार्थ- पोर देवपिरोपने राग नधीज, ते मरा. देप कहेपाय, एपो था भ्सोफ्नो संबंध में अहीं जे पोर (. सार सगुनधी) पार पदोपला एा पुश, विष्णु, शंकर, प्रमा ·४ . श्रीहरिलजसूरिकृतान्यष्टकानि । आदिक गमे ते देवनो सामान्य निर्देश करीने आचार्य महाराजे पोतानुं मध्यस्थपणुं देखाड्यु के. केमके तेलं कहे के- पक्षपातो न मे वीरे, न देपः कपिलादिषु॥ युक्तिमदचनं यस्य, तस्य कार्यः परिग्रहः ॥१॥ (अर्थ-मारे वीर प्रनुमा पक्षपात नथी, तेम कपिल श्रादिकमा क्षेप पण नथी; पण जेनुं वचन युक्तिवालुं वे, तेनुं ग्रहण करवं.) एवी रीते श्राचार्य महाराजे पोतानुं मध्यस्थपणुं देखाडीने पोतानां यवनमा सांजलनाराउने उपादेय बुद्धि उत्पन्न करी; केम के, आग्रह विनानां वक्तायी तत्यनुं जाणपणुं थाय रे. कई के, आग्रहीयतनिनीपतियुक्ति, यत्रतत्रमतिरस्पनिविष्टा ।। पक्षपातरहितस्यतुयुक्ति-यंत्रतत्रमतिरेति निवेशम् ॥१॥ श्रर्य-श्राग्रही माणस ज्यां पोतानी बुद्धि पहोंचे ने, त्यां यु- पिने सेंची जाय ठे, अने निष्पक्षपातीनी बुद्धि ज्यां युक्ति होय , त्यां पहोंचे वे. हवे पूर्यापर विरोध न थारे, एयु रागर्नु स्वरूप प्रतिपादन करयामाटे कहे के समस्तपणायें करीने वशने उत्पन्न करनारो, एटसे थात्मानां स्वानाविक शांतपणाने वाधा करनारो एपो जेने राग नथी, तेने “महादेव" कहीये. त्यारे यहीं यादी शंका फो फे, जने धेशने उत्पन्न करनारो एयो राग नयी, तेने "महादेव" कदीएं; एवी रीते ग्यारे तमोए अंगीकार कर्युः त्यारे गुं तमोए थंगीकार करेसामहादेयने "यग्नेशने उत्पन्न करनारो" एपो राग है? यही तमोए थंगीकार करेक्षा महादेयने तो प्रकारांतरथी, ए. टने को वीजा प्रकारथी पण राग,एम तमारी कपानी श्या नयी; माटे रागन "शने उत्पा करनारो" एवं जे समोप पि. शेषण श्राप्यु रे, ते फोकदर्नु . (इये से यादीने प्रयुपर दीये वे के) यस्तुनो स्यलाय आण्यामां यापनों नयी, सेनो स्य.

·प्रघमाटक. ५ नाय मगट करयामा विपणनीपाम जरूर के फेमके, परमाणु साप्दनो अर्थ ममजयामाटे "अप्रदेश"(जेना नागो धन शके ते) एवं विशेषण मुकचे पडे के तेम श्रही पण रागर्नु स्वरूप जाएवामाटे "मसाजननो" एवं विशेषण सार्थकज के. एवी रीने श्रारमानां स्परुपने उपरंजन करनारो राग जेने विसपुख मात्र पण नथी, तेने महादेव कदीएं. अहीं कोई शंका करे के, छपशांनमोदावस्थामा श्रथया उदयनी अपेठाए कदाचित रागनां कोई पण जेदनी अपेक्षाए ते (राग) होय; तो तेने माटे से पादीने कद के, ते प्रस्तुत महादेयने तो "सर्वथा" एटसे पंध, उदय थने मत्तानां सवासा विपयराग, नेहराग, सया एटिराग, न्य, क्षेत्र, कास श्रने जायची पण नथी. पती ते महादेयने (उपर कहेसो) फेयस रागज नयी, एटझुंज नहीं, पए तेमने प्राणीउपर क्षेप पण सर्वया प्रकारे नयी. यही माणी- उपर ऐपनो थनार कदवानी मतलय ए के, क्रोध थने मानरूप एपो जे क्षेप,तेप्राणीउनाज विषयवासो के अर्थात ते क्षेप प्राणी- परज थाय ने. फेमके थजीय पदार्थोपर जे क्षेप करवो ते मोटी मुर्खाइ . फेमके, काई के, कि एतो कट्टयरं, मूढो ज थाणुगंमि अफडिओ॥ धाणुस्स तस्स रस्सह, न अप्पणो दुप्पउत्तस्स ॥१॥ (थर्थ-थाथी यधारे मुःखदायक (वीj) ? के कोई मूद माणस झाडना उसाथे थयडाइपडीने,ते उपर गुस्से थाय ठे, पए पोतानी गफलतीप्रते गुस्से थतो नथी!) यती राग तो जीव थने अजीव बन्ने पदार्थोपर थाय ने, माटे ते महाविषयवासो होवाथी तेनुं प्रथम ग्रहण करेलु के. श्रदीं घसी यादी शंका करे के, थप्रीतिनां सदाण्यासो क्षेप पर्श थादिक विषयोमा श्रजीव पदार्थोपर पण थाय में जेम के, कांटा श्रादिकनो स्पर्श थवाथी तेनापर प थाय , श्रने

·६ श्रीहरिनमसूरिकृतान्यष्टकानि।
श्रा महादेवने तो सर्वथा प्रकारे देष नथी, माटे "प्राणीउपर
तेने प नयी" एम कहेQ अयुक्त .
त्यारे वादीने कहे वे के, एम नहीं;प्राणी-पर पेप नयी, एटखे
वैरीरूप एवा अन्य दर्शनीउपर पण श्रा महादेवने पंप नश्री;
केम के, श्रा वात तो लोकोमा पण प्रसिद्ध के, सरखेसरखा-
मां श्रापसापस आदेखाइ होय अने एवी रीते जेने ज्यारे
'शत्रु अथवा मित्रपर पण पेप नथी, त्यारे ते महादेवने अजीव
पदार्थोपर क्षेप तो बिलकुल संजवेज नहीं. अर्थात ते महादेवने
जेम जीयपर क्षेप नथी, तेम अजीवपर पण क्षेप नयी.
हवे ते केवो क्षेप नथी ? ते कहे .
क्षमा श्रादिकना नावरूप जे काष्ठ, तेने बाखवाने दावानख
सरखो क्षेप नयी.
हवे ते महादेवने उपर कहेला रागपज नथी, एटटुंज नहीं,
पण जेने सर्वथा प्रकारे मोह पण नथी; हवे ते मोह केयो,
वे कहे वे.
यथार्थ पदाोंने देखाडनालं, अथवा उत्तम पदार्थोनुं जे
ज्ञान तेने थानादन करवानो ने स्वजाय जेनो, तथा कसंकयुफ
घेष्टा करनारो, एवो मोह था प्रस्तुत महादेवने नथी.
यती जेनो महिमा त्रणे सोकोमा प्रख्यात ,तेने "महादेय"
कहिये; केम के, संघसा मनुष्योनां समूह, देव, ईश आदिकनं
कदर्थना करयामां ममर्थ एवा रागादिक शत्रुनां समूहने दूर
करवामां जे समर्थ होय, तेनोज था प्रण जगतमा महिमा
गवाय रे, थने तेज उत्तम पुरुष माणसोनां समूहमां मुफुटगः
मान . कधू के
रागदेपमहामाही कदाधितजगननः।।
नामिमृतं मनो पस्य, महिला तस्य का धम१॥
(थर्य-सुखी करत जगतनां सोफोन जेणे, एपा राण,
-

·प्रथमाष्टक. क्षेप भने महामोहबडे करीने, जेर्नु मन परानव पामेलुं नथी, एवा पुरुपनां महिमानी कोण बरोबरी करी शके तेम ?) एवी रीते उत्तम गुणोनां समूहरूप मलिने उत्पन्न करवामा समुज सरखा “महादेव" युधियानोने स्तुति करया सायक अने महादेवनुं खरं स्वरूप जाणवावासा माणमो तो तेनेज "महादेव" कहे के पण जेतुं पराक्रम राग श्रादिक भावउँथीह- पाएj , तेने “महादेव" कहेता नथी. पती अहीं यादी शंका करे ने के, सघखा प्राणीमा राग तो होय तेज,माटे (कोइने पए) सर्वथा तेनो थनाव संजयेज नहीं. त्यारे यादीने हये प्रत्युत्तर आपेठे के, एम नहीं. जो के, स- घसा प्राणीने रागपेपनो अनाव नथी यतो, तोपण अमुक प्राणीउने तेनो अनाव थाय पण ने, माटे एवी रीते तारीशं. कामां व्यभिचार दोप श्राव्यो. केम के, थापणने पोताने पण को अप्रिय यस्तुमां ज्यारे रागनो अलाय मालुम पडे , तो से दृष्टांतथी श्रनुमान फरी खेवू फे, एवो पण कोइ माणस दोयो जोएं के, जेने तमाम वस्तुउपर विखपुस रागनो थलायन होय; थने तेम कहेवामां कई विरोध श्रावतो नथी. केम को, कई के, दृष्टो रागायभाषस्तु, फचिदर्थं यधात्मनः ॥ तथा सर्वत्र फस्यापि, ताये नास्ति पाधकम् ॥१॥ (अर्थ-जेम कोर को कार्यमा थापणने पोताने पए (थनि- ए यस्तु आदिकपर ) रागनो बनाप देखाय , सेम कोर मा- एसने सघसी यस्तुपर पण रागनो अलाय दोय, (एम मान- यामां) कंई बाधा नधी.) पसी यरसादनी श्रेणि थादिकनी पत्रे, पुजसिक सायो जेम घोडा, पधारे, थने तेथी पण यधारे नारा यता देसायचे, तेम था राग यादिको ज्यारे थोडा नाश यता देगय , त्यार तेई.

·G श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । नो सर्वथा क्षय थवो पण संजवितज वे. केम के, कडं ठे के, देशतो नाशिनो भावा, दृष्टा निखिलनश्वराः॥ मेघपंत्तयादयो यद्व-देवं रागादयो मताः ॥१॥ (अर्थ-जेम थोडा नाश पामता एवा वरसादनीश्रेणि श्रादि- क नायो, सर्वथा नाश पामता देखाएला , तेम राग थादिको पण थोडा श्रने सर्वथा पण नाश पामता मनाएका .) वली अहीं यादी शंका करे के, कदाच ( तमारा कहेवा प्र. माणे) कोश्ने ते राग श्रादिकोनो सर्वथा अनाव संजयीशके, पर ते चित्तवृत्तिरूप होवायी जाणी शकाय तेम नथी, माटे ते राग- क्षेपादिक विनानो "पुरुषविशेष" शीरीते जाणी शकाय? तेने माटे यादीने प्रत्युत्तर आपे के, तेवा पुरुषनां स्वरूप भने चरित्रथी तेने जाणी शकाय . केमके, जेनुं स्वरूप रखी रहित, हथियार रहित, भने रुमाल रहित होय, तथा जेतुं चरित्र भंगारादिक रस रहित, फक्त एकांत शांतरसमयज होय, भने थंतरंग दैरीने जीतना होय, पण असमंजस न होय, तेने "दी- तराग" जाण्या. कडुंठे के, रागोगना संगमनानुमेयो, देपो दिपदारणहेतुगम्यः । मोहः कुत्तागमदोपसाध्यो,नोयस्य देवःसस यमईन यर्थ-स्त्रीनां संगमयी रागर्नु अनुमान थाय ने, यरीने मार पाथी संपर्ने अनुमान याय , मुट थाचरणेनां दोपत्री मो. हर्नु अनुमान याय ये माटे ते पणे जेने नथी, एया देय तो श्री थरिदंतमनुज . यही, शृंगारादिरसांगार, न दनं देहिनां हितम् ॥ एकांतशांततोपेत,माहतं वृत्तमतम् ॥ १॥ अर्थ-भंगार यादिक ररारुपी भंगारायें करीने सेयी मा. जानु हित नष्ट थर्यु नथी, तया एकांत शांत रममय, ए. दिंत प्रउन वृत्त श्राश्चर्यकारक .

·ए प्रथमाष्टक. अने वीजा देवोनुं तो रागादिकपाणु, धनुचित रूप, तथा श- नुचित चरित्र तो (सोकोमा) प्रख्यातज वे. ते कई वे. नमा लूनशिरा हरिदृशिसरक व्यालुसशिनो हरः सूर्योप्युल्लिखितोऽनलोप्यखिलनुक्सोमाकलंफांकित: ख धोऽपि विसंस्धुलाखलुवपुःसंस्थैरपस्थैः कृतः सन्मार्गस्खलनाद्भवन्तिविपदःप्रायःप्राणामपि ॥१॥ अर्थ-उत्तम मार्गयी भ्रष्ट थवाथी ब्रह्मा वेदाएला मस्तक- यासो, विपणु समां रोगबासो, महादेव वेदाएका सिंगपासो, सूर्य उखडेली धांबडीयालो, थग्नि मर्य लक्षण करनारो, चं फसंकबालो, तथा 5 हजार योनियासो थयो; माटे एवी रीते पुराचरणथी समयोंने पण प्रायें करीने यापदाथाय वे.पक्षी, यद्ग्रामा चतुराननः समभयद्देयो हरिमनः शक्रोगुह्यसहस्रसंफटतनुर्यच क्षयी चंद्रमाः पनिहादलनामपापुरहयो राहुः शिरोमाग्रता तृप्णे देवि विटंपनेय-मखिला लोकस्य रत्वत्कृता ॥२॥ थर्थ-प्रामा चार मुखयालो थयो, विपणुदेव धामनरूप थयो, इं एक हजार योनिवासां शरीरपासो थयो, नागो चीराएती जीनवादा थया, रादुनु फा माधुंज रएं; माटे हे सपणादेवी ! या सपसी सोकोनी विटंबना तारी करेसी. हये ते ब्रह्मानुं मस्तक शी रीते दाणू ते कह के. एक समय तेंत्रीम कोड देवता एकग थया, तथा ते माहॉमाहें (पोतपोताना) मायापोर्नु पर्णन फरया साग्या; त्यार तए कांक, शहो! एक महादयनां मायापो जाता नयी ते सांजसी एके फाएं के, महादेवने मापाप ज नहीं; ते पपन सांगतीने प्रह्माए मत्मर सावीने पोताना पांचमा गईन श्राफारयाला मुराथी कार थे, सघसी यायतोनो जाएनार हजु इंजीवतो अंगे इं, उता एम कोए काही शक कमहादेवना ·१० श्रीहरिजमसूरिकृतान्यष्टकानि। मावाप जणातां नथी ? हुँ तेना मावापने जाणुं वं एम कहीने ते तेनुं वर्णन करवा साग्यो. पछी नहीं प्रकाशवा सायक एवी घातले प्रकाशित करवाना आरंजथीकोप पामीने महादेवे पोतानी टचसी श्रांगतीरूपी तलवारथी सघला देवोनी समक्ष फट सेइने प्रयाई गर्दनमुख कापी नाल्यु. एवी रीते ब्रह्मा वेदाएता मस्तकवाडो थयो. यती तेने माटे वीजा नीचेप्रमाणे पण कहे . एक दहाडो ब्रह्मा श्रने विष्णुने पोतपोतानी मोटाश्यास्ते वि. याद थयो; पठी ते (तेनो निर्णय करवामाटे) महादेयपासे गया. त्यारे महादेवे कधू के, तमारा विवादची सर्यु. पण तमो योनांची जे को मारा सिंगनो अंत सायशेतेऊंचा दरानो, भने जे श्रीर नहीं सावे, तेने तेनाथी नीचा दरझानो जाणयो. (ते सांनाही) विष्णु ते सिंगनो अंत सेवामाटे पातासमां गयो. एयी रीते पाए पाइयो, पण त्यां रहेखा वज्रसरखा अमिथी जयाने शपियान ग ययाथी तेना अंतने पाम्यो नहीं. अने एपी रीते संतापपी श्याम शरीरयासो थश्ने पागे यसीने ते महादेवपारो भाग्यो, थने कj के तमारा सिंगनो तो पार पण श्रायतो गयी. ती रीने ब्रह्मा पण ऊंचे जया साग्यो, पण ते महादेयना सिंगनो यंत न पामयाथी सेद पामया साग्यो; पण एटसामा सिंगना मनकारयी परती केतकीनी मासा तेने मार्गमा मसी. स्वारे माए नेशीने पूर्ण के, तुं क्या हती। स्यारे पीए कार्य के हादयनां विंगना मयासयी यावं. त्यार फरीने मनाए जीने पूर्ण के तने त्यांची थायतां कैटसोक पतन अयो। म तशीर कयुक, मनं त्यांची यायनां च मागो यपा. पनीर का के, महादयना हिंगना थेत संयायाने ९ जयं पर महीनानी माग ने मनायो संग्री तो ये कंटातीने पारो पटक भारत के, से वह दुरद नार मा एक पाप का काम दएक, महादेव ज्यान, या "सिंगनो न पायो।

·प्रथमाष्टक. एवी रीतनी तारे मारी साक्षी पुरवी. पत्री ते यात केतकीए पए अंगीकार करी. पठी ब्रह्मा तो ते केतकीने साथे सेइने महादेवनी पासे धान्यो. अने तेने कार्य के, टुं तारा सिंगनो अंत पाम्यो इंधने यसी तने खातरी घया माटे हुं श्रा केतकीनी माता पण त्यांची सान्यो . त्यारे महादेव केतकीने पुनवाथी तेणीए पण एमज कहां. ते सांगती महादेव विचार्यु के, मारु सिंग तो अनंत के उतां था वने तेनो थंत राये के माटे था वन्ने जूजा बे एम विचारि क्रोध घडयाथी महादेव पोतानी टचली वांग- सीरूपी कुहाडाथी ब्रह्मानुं गईलरूपमस्तक वेदी नांख्यु तथा के- तकीने पण त्यारथी श्राप थापीने दर करी. विष्णुनी आंखोमां रोग थयो, तेने माटे नीचे प्रमाणे मंजसाय . एक पहाडो पुर्यासा नामना शपिने उर्वशी नामनी अप्सरा साथे जोगविसास करवानी श्वा यश. त्यार उर्वशीए सेने बाएं के, तु जो कोई अपूर्व याहनपर बेसीने थाये, तो हुँ तने सीश. त्यारे ते पात पुर्वामाए फयुस करी. पनी से पिपणु पासे गयो. त्यारे विष्णुए श्रादरमानथी थापयानुं कारण पृज्यु; त्यारे तेणे कई के, हुं देवखोकमां जयाने श्वं ई. माटे तारे तारीखीसहित यखदर्नु रूप करी रघमां मने येसाडी त्यां खेर जयो; पण रस्ते चाखतां तमारे पार्नु यासीने जोयुं नहीं. पत्री विष्णुए अतिथी तथा (श्राप थादिकना) जयथी ते कायूल फयु तथा तेने सेने त्यांची पाट्यो. हवे सक्ष्मी तो स्त्रीजाति होपाथी पुर- पनी बरोबर पासवाने अशफ थवाधी कपि तेने घायुकधी पा- रंवार मारतो यको हांकया लाग्यो. एटखामां विष्णुए स्नेहने सीधे पोतानी रखीने पडतो मार महन न घपाधी पाउँ फरीने जोगुं. एवी रीते विष्णुए प्रथम अंगीकार करेती घात नहीं पात- याधी, ते कोप पामेसा इपिए सेनीयासमा पास मार्यो; धने ·श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । तेथी विष्णुनी आंखमा रोग अयो. वीजाउँ वली ते विषे नीचे प्रमाणे कहे . एक वखते विष्णु कोइ नदीने किनारे तप करता हता; त्या को तापसी स्नान करती हती. ते वखते ते तापसणीनुं अंग वस्त्र रहित होवाथी विष्णुए तेणीनापर कामविकारथी दृष्टि नांखी; तेम करतां तेने तापसणीए जोवाथी श्राप थापीने रोगिष्ट श्रांखवालो कर्यो. महादेव वेदाएला लिंगवालो अयो,ते नीचे प्रमाणे. दारुवन नामना तपोवनमा केटलाक तापसो रहेता हता. ते- उनी कुंपडीनमां हमेशां महादेव पोताना अलंकारो सहित, तथा घंटाना नाद अने तुंवरुनां कणकारथी सघली दिशाउँने गजावतो थको निदामाटे आवतो हतो तथा त्यां पोताना रूपयी कामधि- कारने प्राप्त भएली एवी तापसणी साथे जोगविलास करवा लाग्यो. पत्री एक दहाडो तेना या पुराचरणनी शपिउँने माम पडवाथी तेए गुस्से थक्ने श्राप थापी तेना लिंगनो वेद को. थने तेम करवायी सघला माणसोने संताननी उत्पत्ति थवी बंध. पडी गइ थाजोड्ने देवताए विचार्य के, श्रावी रीते एकीयेखाए था नियानो संहार न थाय तो सालं; एम बिचारि तेए ता. पसोने समजायी शांत पाड्या. त्यारे तेनए पार्नु महादेव सिंग जे हतुं तेवं कर्यु; पण तेनी साथै एवं कई के, पूर्वकास ते विंग जे हमेशां स्तब्ध हतुं, ते ये जोगनी यांग होते उतेज सन्ध यशे; पछी त्यारश्री माएमो पण पाग विंगयुक्त थया; जानी उत्पत्ति यया सागी. सूर्य पण उखडेसी पांवटीयासो थयो, ते नीचे प्रमाणे. सूर्यने रनादयी नामे एक स्त्री हती; तेणीने यम नामे एक पुत्र हतो; हवं ते स्त्री सूर्यनां तापन गहन नहीं करयाश्री पानाना स्थानके पोताना मर कृत्रिम प मूफीने, पाने पोटीन रूप की थने ·प्रथमाष्टक. समुज्ने किनारे रहेवा मागी. पी ते कृत्रिम स्त्रीए शनैश्चर तथा ना नामना संतानोने जन्म श्राप्यो. एक दहाडो ते यमे यहा- रथी श्रावीने तेणीनी पासे भोजन माग्यु; पण तेणीए तेने श्राप्यु नहीं. त्यारे यमने क्रोध घडवाथी तेणीने तेणे सात मारी; तेथी तेणीए श्राप थापीने तेना पगनो नाश कर्यो; पत्री यमे ते वात पोताना पिताने कही संलसावी; त्यारे सूर्य विचारया पाग्यो के, सगी माता श्राम केम करे ? माटे खरेखर था थानी माता नथी; एम विचारतां तेणे तेनी (यमनी) माताने घोडीरूपे जोइ. पजी सूर्ये त्यां जर तेणीनी श्याविरूप बलात्कारथी तेनी साथ जोग लोगव्योः श्रने त्यां अश्विन नामना ये देवोनी उत्पत्ति यश वसी तेणीए क्रोधयी सास थएवी यांखोथी तेना तरफ (सूर्य तरफ) जोयाथी ते पुष्टी घयो; पछी सूर्य ते रोगधी मुक्त घया- माटे धन्वंतरीपासे गयो त्यारे धन्वंतरीए कहुं फे, तारा शरीरनी चांवडी उखेड्या विना तुं निरोगी थइ शके तेम नथी; पळी सूर्ये चांवडी उखडया माटे धन्वंतरीने प्रार्थना करी; त्यारे ते युवराज कएं के, तारे ते सहन करवू पडशे नहींतर तने तजी देश त्यारे सूर्ये कई फे, ई ते सहन करीश; पजी ग्यारे माथांधी मां- डीने पूंटणमुधि पांवटी उखेडाणी त्यारे पए। पीडा थवाधी सूर्ये मीत्कार शब्द को त्यारे धन्वंतरी पण पांबडी उखंडतो थरकी पड्यो एयी रीते शाविनानी रवीने मोगययाधी, तथा उत्तम पुरुपनां मार्गधी स्वसित धयाथी तेने मुःख मदन फरवू पद. पीना पसी ते माटे नीचे प्रमाणे काहे रे. पोडीना रूपयासी पोतानी खीमाथे भोग भोगवीने, तपीना पापने ते सूर्य उपको देया साग्यो के, सारी या पुत्री तजीन बीजी जगोए गर रहे . त्यारे तेणे सूर्यने काएं के, ताराहारीरना तापने ते मदन करी शक्ती नयी; सेधी से रिचारी करे! माटे जो तारे तेपीन प्रयोजन होय, तो सुं तारं शरीर कोलार ! पड़ी Min ·१४ श्रीहरिजजसूरिकृतान्यष्टकानि । सूर्य (शरीर गेलायवामाटे) धन्वंतरी पासे गयो भने वाकी वृत्तांत श्रागनी यात मुजवज जाणी से. अग्नि पण सर्वनक्षी नीचे मुजब कहेवाय ठे. को एक शपि पोतानी कुंपडीमा रहेका श्रग्निने अत्यंत । तिपूर्वक साइतीम्यडे करीने पूजतो हतो. ते शपिए एक दहा ते अग्निने का के, तारे था मारी स्त्रीनुं रक्षण करवं एम कर ते कई कार्यमाटे वहार गयो. एटलामां कोक शपिए त्यां श्रावी ते श्रमिनी समज ते स्त्रीसा जोगविलास कर्यो; पछी हाय रमांज पेलो झपि पण त्यां श्राव्यो; तथा पोतानी हुशियारी तेणे जाण्यु के, श्रा स्त्रीने को परपुरुपे लोगवी ; एम विचा तेणे अग्नि तथा स्त्रीने पूग्णु के, वहीं कोण आव्यु हतुं ? ते सां- नती तेए कई पण उत्तर श्राप्यो नहीं. त्यारे ते शपिए शानना उपयोगथी ते वृत्तांत जाणी सीधो; तथा रक्षण करवा श्रापेली वस्तुनुं रक्षण नहीं करवायी, अने पूण्याची प्रत्युत्तर पण नहीं थापवायी, ते शपिए अग्निपर कोपायमान थइने श्राप श्राप्यो के, तुं सर्वलक्षी यजे; अने त्यारथी ते अनि अशुचि पदार्थ विगेरेनो लक्षण करनारो भयो; अने एवी रीते, ते जे कई खाय, ते सघलु देवताउँन मसे; केमके ते देयोन मुख चे. पत्री देवोने अशुचि पदार्थोनो स्वाद आयवायी उपेग पामीने तथा शानयी श्रापनो वृत्तांत जाणीने, ते शपिपासे थावी तेने शांत करवा साग्या; पण ते शपि शांत थयो नहीं तो पण देवताउंना आग्रहथी तेणे ते अमिनी मात जीतो करी थने त्यारथी ते थग्नि "मप्ताचि " कवावा साग्यो. पनी ते साते जीनोमाथी ये जीजोए करीने श्राद्धतीनेज लक्षण करवा साग्यो; थने पांच जीनोथी तेने सर्यनदी तरीके स्थाप्यो. यही चं कसंकिन थयो, तेर्नु वृत्तांत नीचे प्रमाणे जाएy. एक पसते पं गृहस्पनिपाम गोयामाटे गयो, केके गृह- ·प्रथमाटक, १५ स्पति देयोनो श्वापार्य मे त्यांचं तेने पेर जपतां थका ते पृ. हरपतिनी स्त्रीसाधे जोगविलास फरया मांज्यो. हे पातनी पृहस्स- तिने जाए यश त्यारे तेने तेथे श्राप थाप्यो फे, रे! गुरुनीखी भोगवनार !j फलंकी घजे. एवी रीते पंड कसकी थयो. पसी कपए हजार योनियोधी नरेशां शरीरयासो नीचे प्रमाणे भयो. गौतम शपिने थहिल्या नामनी स्त्री हती. सेना रूपधी मोहित भएको ३५ तेनी कुंपटीमां जश्ने तेणीनी साथे लोग जोगवया साग्यो; एटसामां त्यां ते शपि थावी पयो; त्यारे इं पण तेना जयधी विवादानुं रूप करीने तेना घरमांथी निफसीने स्वर्गमां गयो; त्यारे मुनिए विधायु के,धा स्वानायिफ विताडो होयो न जोइए, एम विचारतां तेए इंऽने उससी फहान्यो तेथी क्रोषधी तेणे इंजना शरीरमां धापधी हजार योनि करी; तथा पोताना शिष्योने तेने जोगवपामाटे मोकल्या; पए मुनि गयो नहीं पत्री देवोए ते शपिने शांत पाडी खुशी करवाची तेणे ते योनिने घदसे नेत्रो फयी. हवे वाणा पण चार मुखयायो नीचे प्रमाणे थयो. एक ददाडो ब्रह्मा मोटा उधानमा सपस्या करया साग्यो ते पखते तेने चलायमान करयामाटे सघसी अप्सराउनुं तसतस जेटतुं रूप सेश्ने ई तिलोत्तमा नामनी थप्सरा बनावी; तथा सणीन थने पीजी थप्पराउने पण ब्रह्मापासे तेनी समाधिनी जंग करयामाटे मोकली. ते पण त्यां जश्ने पूर्व दिशासन्मुख खाते प्रहलानी समीपे गायन, नाप विगैरे करया सागी. त्यां प्रामाने पोतानी सन्मुख सोचनवाटो तथा मनयासो जोइने ते. उए दक्षिण दिशामां जश्नृत्यादिक करवा मांदयु. एवीरीते नष्ट थपली ठे समाधि जेनी एयो से ममा खसाथी सन्मुख जोवाने अशक होवाची सेठ प्रते पोतान चीजें मुख करतो हयो. एपी

·१६ श्रीहरिजनरिकृतान्यष्टकानि ।
रीते पश्चिम दिशाए अप्सरा जवाथी ते दिशातरफ त्रीर्नु,
उत्तर दिशाए जवाथी ते तरफ पोथु, तथा शाकाशमा
जवाधी पांचमुं मुख कयु. एवी रीते घमा पांच मुखोपासो
श्रने पाउसथी शंकरे ज्यारे तेनुं गर्दनमुख कापी नारू, त
ते चार मुसवालो थयो.
विष्णु वामनरूपे थया, ते पण नीचे प्रमाणे.
एक यसते बलि नामना दानवने गांधयामाटे विपणुए
रूप प्रश्ने कुंपडीमाटे तेनी पासेयी त्रए पगडां जमीन
पत्री ज्यार यतिराजाए कबुस फय. त्यारे तेणे प्रणे पंगा
प्रणे सोकने रोकी सीधाधी स्थानयिनाना ते यसिने
समा दाबी दीपो.
दो गयरोगयासो कम थयो। सेन मार्ट कहे जे.
परने मगायीग दीकरी हती, तेने का परपयों से
बीमा रोहिणी परग सेर्नु मन पागल था। तभी मी
पमानीतीए ने यान पोताना पिताने काही त्यारे तणे रोने
पश्री श्राा श्रापीने इयवासो फो; पण पाराश्री देयो
शांत पानगायी, रोग तने एक पक्षमा पृदियालो को.
नागी गण नाच प्रमाणे जीनोवामा गा.
एक गाने यताउँग हीरमगुत्रने मयीन होदरी
बने अमृतना पंडरीन पर पाग मायादित
दयाननी गहामा नागानं बंगारा एकति को
में अमृत पीया मांडा पार ना ना नोची -
वाट पठी मामी प्रमा.
जगार दर अमृत wiel, माया

·प्रथमाष्टक. १७ राहुर्नु फक्त माथुज रई ते नीचे प्रमाणे. देवोए अमृतनां कुंडा नयाँ अने तेनी रक्षामाटे सेठए वि. पणुने वैसाख्यो. पड़ी विष्णु ज्यारे कंईक कार्यमां गुंयाया, त्यारे राह ते पीया साग्यो. विपगुए तेने तेम करतो जोड़ने तेना पर चक्र फेंकी तेनुं मस्तक दी नाल्यु; पण अमृत पीधेj टोयाथी तेर्नु मस्तक अजरामर घt. एवी रीते "ब्रह्मानं मलक केम वेदायुं" इत्यादि विस्तारथी विवेचन कयु. पती. स एप भुवनययप्रथितसंयमः शंकरो पिभर्ति यपुषाधुना पिरहकातरः कामिनीम् अनेन फिल निर्जिता पयमिति मियायाः फरम् फरेण परिताडयन् जयति जातहासः म्मरः ॥१॥ श्रर्थ-कामदेय पोतानी रखीसाथे हाथमा तासी देने महादे- पनी झांसी फरे ले के, त्रए जगतमा जेर्नु भयम प्रख्यात के, एको महादेव रखीनो विरह नहीं मदन परयाथी पोताना शरीरनीमाधे रोणीने राखे ये अने ते महादेये मने जीतेसो (कदिषाय के) ए फेवी थायर्यकारक पात !!! यखी, दिग्यासा यदि मत्किमस्य धनुपा मारणा किं भस्मना । भस्माथाम्य किमंगना पदि म मा कामं परिमेष्टि कि॥ इत्यन्योन्पषित. सचेष्टितमिदं पश्यमिजम्पामिनो मुंगी मां- शिरायनपरुपं परिपशेपं पपुः ॥१॥ श्रर्थ-ग्यारे महादेय दिशारूपीज परपयासोने, स्यारे सेने धनुपनीशी जर तथा ग्यारे धनुष राणे रे, त्यारे सरमनी शी रसधा ग्यारे जस्म चोखेरे. स्वारे स्वीनीशी जरूर सया ग्यारे जी राणे , त्यारे ते कामदेवनी सामारे फरे । एवीरीत पोताना स्वामिन् पररपर विरोपमा परित

·.
..
.
श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि।
जोड्ने, मुंगी केतां महादेवनो पार्षदगण मात्र नसो अने द
कांधीज वनेलु पोतार्नु खेदयुक्त शरीर धारण करे वे.
एवी रीते थपायापगम नामनां अतिशयनां पारे करीने म
देवपणुं वर्णव्यु.
हवे गुणातिशयना प्रतिपादनथी तेज महादेव स्वरूप कई
यो वीतरागः सर्वज्ञो, यः शाश्वतसुखेश्वरः।
क्लिष्टकर्मकलातीतः, सर्वथा निष्कलस्तथा ॥
यःपूज्यः सर्वदेवानां, यो ध्येयः सर्वयोगिनाम
यःस्रष्टासर्वनीतीनां,महादेवःसनच्यते॥धायुग्म
अर्थ-जे रागविनाना, सघर्चा जाणनारा, शाश्वतसुखना
तिक, 5ष्ट कर्मोना अंशथी रहित, सर्वथा प्रकारे शरीरनाथ
यव विनाना, सर्वदेवोने पूजवालायक, सर्व योगी ने ध्यान
रवाखायक, तथा सर्व प्रकारनी नीतिने वनावनारा होय,
महादेव कहेवाय.
टीकानो भावार्थ-वहीं जे वीतराग होय, ' इत्यादि सर्व
दोनी साथे “ते महादेव कहेवाय" एवी क्रिया जोडी खेळ
विशेषे करीने जेनो राग गयो , तेयो गमे ते कोइ देव ते थी-
राग कद्देवाय; यती बेपनो क्षय थवायीज रागनो पण या
वे, माटे जेने राग नथी, तेने ऐप पण नथी, एम समजी से
मपली व्य थने पर्यायरूप यस्तुग्ने जे जाणे, एटसे पिर
करीने मयतां यावरणो खसी जवाथी उत्पन्न थपक्षा केयर
फरीने जे ( सपती बीनाने ) जाणे ते सर्वज्ञ कहेयाय:
"मर्यदशी" ( मघj जोनारा ) प्रते सर्वज्ञपणानो व्यनिष
श्रायतो नहीं होवायी जेम ते मघj जाणनारा , तेम ते मन
जोनारा पए , एम पण जाणीखेतुं.
यही यादी का करे के, (प्रस्तुन महादेवन) राग, ६,इ

·प्रथमाष्टक. मोहनो अजाय तो प्रथम कही गएता गो, अने तेम कर्याची तेमने (महादेवने ) वीतरागपणुं तथा सर्वज्ञपणुं तो खुट्युं ज- पार यावे के (केम के, चीतरागपणानं तया सर्वज्ञपणानुं ते स्वरूप ) तो वसी फरीने वीतरागपाणुं श्रने सर्वज्ञपणुं अंगी. कार करयानीशी जरूर दती? हवं ते वादिन कहे के, जम ते महादेवने रागादिक नधी, तेथीज ते “धीतराग" तथा " मर्वज्ञ" पण के एवी रीते हेतु- फसनां जा करीने, जैम " मेसनो नाश वाथी पीला रंगना प्रकर्पयाडं सोनुं " इत्यादि न्यायें करीने प्रस्तुत महादेयनो गुणा- तिशय कहेलो ; माटे तेमां (पुनरसिनो) दोप नथी; कम के, मोटा पुरुषो याक्योमा एवी रीतना न्यायनो श्राश्रय करता दे- खाएमा वे. थथवा केटसाको (अन्य दर्शनी ) येराग्य तथा शान थादिकने प्रकृतिनां जावो माने के थने ते नायो यस्य- अवस्थामा प्रकृतिनो नाश थयाथी, दूर थाय माटे सेठना मतने दूपित फरयामाटे ( उडायया माटे) पण ते (मर्पज्ञ थादिक) विशेपणो निर्दोपवे. ते फदे ने के, ज्ञान थने पराग्य थादिक 4. सन्यनां स्वनायो भने चैतन्य तो श्रारमान स्वरूप में प्रेम के " चैतन्यं पुरुषस्य स्वरूप" (चैतन्य रे ते धारमार्नु स्वरूप .) एम कहेलु सेमाटे एपी रीते चतन्य ग्यारे यात्मान स्वरूप धयु, त्यारे ते ज्ञान आने पराग्य धादिव (याय घर- स्थामां पण)शी रीते नाश थाय! पसीपीमा थापार्यो उपरना (मूख सोको माटे) नीचे प्रमाणे पण कद्दे वे. यस्य मंताजननो" श्स्यादि मूखना प्रथमना पम्सोको अरिहंत प्रतुनी उमप थपस्याने श्राधीने पदसा के एम सेर्नु भ्याल्पान करे ने बमो. "शने लत्पल नहीं करनारी". त्यादि राग धादिपना विशेषयो कारखाने, संठ तेज प्रश.

·२० . " - यस्थित अर्यने थात्मा चिंतये यने प्रकृतिनां विकारपणावी श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । स्थामां (उद्मस्य अवस्थामां) व्यवदफलरूप थ३ शके ने एटले जेने संश्लेशने उत्पन्न करनारोज राग नयी, तथा समता- रूपी लाकडांने वालनारोजक्षेप नयी, अने सत्य ज्ञानने ढांकनाये, तथा अशुधवृत्तने करनारोज मोह नयी; ते महादेव कहवाय "पण जेने सत्तामा रहेला ते ते कर्मोनां दलियां रूपे पण राग, पेप विगेरे नथी, तेज महादेव कक्ष्याय; "एवं कद्देवानी अत्रे मतलब नथी;" (उपरनो मत, पेहेता बन्ने म्लोको अरिहंत प्रनुनी उन्नस्थ अवस्थाने श्राश्रयीने," एम माननारा महान श्राचार्योनो के, अने ते पण सत्यज .) (वली पण तेमनोज मत दर्शाये .) “यो वीतराग” इत्यादिक जे वीजा वे मूलना श्लोको जेते संसारमा रहेला केवलीउने श्राश्रीने कहेला ने. अहीं यादी शंका करे के, उद्मस्य अवस्थामा महत्वपणुं मा नवू अनुचित , केम के, तेथी "महत्तर" एवी वीजी अवस्थानो सन्नाव . त्यारे वादीने कहे ते के, एम नहीं. एम मानयाथी तो सिझपणुं ने खक्षण जेनुं एवी महत्तम नामनी जे वीजी अवस्था, सेनो सनाव होवाथी केवलीने पण अमहत्वनो प्रसंग आवे. थवा को बीजी रीते अपुनरुक्तपणुं नावी खे. हवे अहीं (प्रस्तुत महादेवने ) वीतरागर्नु विशेषण खगार याची रागवासाउना महादेवपणानो प्रतिषेध करो. श्रने के विष पेहेसांज जावना देखाडेसी . हवे यहीं " सर्वज्ञ" एवं विशेपण देवाथी कपिखना महा यपणाने दूर कयुः कम के, तेनुं सर्वज्ञपणुं तो तेना पोतानांज म. सथी वरी शकतुं नथी; ते नीचे प्रमाणे जाणवू. तेई (कपिट मत माननाराठ) एम माने ने फे, बुद्धिमान कयाय यस्यामां ग्यारे प्रकृतिनो नाश थाय , त्यारे बुमिनो --- ·प्रयमाष्टक. पण नाश थाय रे, धने तेथी ते अवस्थामां कोऽ पण पदा जाणपणुं रहेतुं नथी; त्यारे सर्वज्ञपणानी तो यातजशी कर माटे ते कपिसनो पद महादेपणामाटे उंची पायरीपर श्रावी फतो नथी; फेम के, ज्यारे तेउ बुद्धिमय ज्ञान मान वे. थने युधि प्रकृतिने आधार ; तो ते श्राधाग्मय एची प्रकृति ज्या फेयध्य अवस्थामां नाश पाम . तो पछी तमां शानशणि तो रहेज शानी ? फेम के. श्रात्माने ज्ञानमय मानवाी ती. ज्ञानने थटकायनारी प्रकृतिनो ग्यारे नाश थाय. त्यांग्ज यात्माने मर्य- शपाणु पटी शकेले. पसी तेज "मर्पज्ञ" एया विशंपणथी युधन महादेयपणुं पण दूर कयुफम के.ते किंचित् किंचित् जाणनार में कारण के लेना (घुधना ) श्रनुयायिउँ कह ने के. मयं पश्यतु धामाया, ईटम तु पश्यतु ।। फीटमंग्यापरिज्ञानं, मस्य नाफोपयुज्यते ॥१॥ थर्थ-गघj जुळे यथया न जुळे. पण फात. तापनंग शुगर कारण के, कीटाउनी संख्या झान, नेनी थमारे जीजर एवी रीत किंचित् किंचित् जाणपणुं पण तेने ( पुराने ) परी डाकतुं नथी; फेम के तेने मर्पज्ञपणुं नहीं होयाथी गपडा स्पर- आर्याय करीने विशिष्ठ असा एया एक अर्धने आणयाने पण ते नराफ ते. कार्य के. को भाषामधापनाष्टा, मर्षे भाषापर्पधातन टा: भाषा:मर्यधापनाष्टा, एफोभापामधानेनारा? अर्थ-जाणे गर्यथा प्रकारे एक पाय जोएसो. तरी सर्व , पण सर्पधा प्रकारे जोएडाप्रने पर्ये भायो रे प्रकार जोपला. तेथे एक जाय पण सर्यघा . होपसो.

·२२ श्रीहरिनसूरिकृतान्यष्टकानि । वली अहीं वादी शंका करे के, सर्वज्ञ संजवी शकतोज नयी, केम के, शशक्षाना शिंगडांनी पेठे सत्तासाधक प्रमाणथी ते वात ग्राह्य यश् शकती नयी; केम के या " सर्वज्ञ", एवं ते का- लना (सर्वज्ञ जे वखते विचरता हता ते वखतना) विधानो पण ते सर्वाने जाणी शकाय, एया ज्ञानना अन्नावश्री तेने जाण- वाने शक्तिवान यता नयी. हवे ते यादीने कहे ने के, एम नहीं; केम के, सर्वज्ञपणुं सिद्ध करवाने सत्तासाधक प्रमाणनुं जे तें अग्राह्यपणुं कडं, ते यात असिघ ; अर्थात सर्वज्ञपणुं सिध्ध करवामाटे घणं प्रमाणो ने. ते नीचे प्रमाणे. जे पदार्थो थोडाथोडा नाशवंत होय, तेनो समूलगो नारा थवानो पण संभव के केम के, जेम सामग्री विशेपथी वस्त्ररत्ननां मेल श्रादिक पदार्थो अपचय (क्ष्य) धर्मवाला , तेमज्ञानावर पादिक पण अपचय धर्मवाला वे; माटे तेउनो सर्वथा क्ष्य थवो पण संलवे के एवी रीते ज्यारे तेनो सर्वथा क्ष्य थाय चे, त्यारे सर्थशपणादिकलायो पण प्रगटी निकले के अने ते ज्ञानावरणा- दिकोने थपचयधर्मपणुं कई असिद्ध नथी; केम के पोताना संतानमां पण ज्ञान आदिकन थोडापणापणु देखायज . कडं वे के, दोपावरणयोहानि, निःशेपास्त्यतिशायनात् ॥ फचिद्यधास्वहेतुभ्यो, बहिरंतर्मलक्षयः ॥ १॥ थर्थ-जेम पोतानां हेतुन्या (उपायोथी) वहारनो अनेक तरनो मेस नाश पामे , तेम अतिशयपणायी दोप थने याय रएनी हानि सघती पण मंजवे वे. यसी इजियोने गोचर न य शके एवा बंध, मोक्षश्रने पर सोक श्रादिक लायो फोक्ने प्रत्यक्ष पण होय , केम के, अग्नि पेठे ते यात अनुमानथी सिद्ध थाय . कई ये के, ·प्रथमाष्टक. २ सूक्ष्मांतरितार्थाः, प्रत्यक्षाः कस्यरिक्षया || अनुमेयत्वनोऽग्न्यादि, रिति सर्वसंस्थितिः॥१॥ अर्थ-जेम सूक्ष्म, प्रांतरावासा, तथा दूर रहेला पदार्थो को- इने प्रत्यक्ष , तथा अग्नि श्रादिक जेम अनुमानयी सिम थाय ये, तेम सर्वशनी स्थिति पण जाएवी. एची रीते ते सर्वज्ञने जाणवाना शनयी शून्य एवा माणसो पण अनुमान प्रमाणथी " श्रा मर्यक्ष के नहीं" ते जाणी शके वे. (एवी रीते वीतराग पणानू थने सर्वज्ञपणानुं विस्तारश्री वर्णन कर्यु-) हये वसी जे शाश्वत मुरवनांमासिक होय, तेने "महादेव" कहेयाय. वहीं मूख लोकमां फरीने पण जे “यः" शब्द मुकेखो वे, ते धीजी (प्रस्तुन महादेवनी) श्रवस्थाने सूचकनारो के ए- टसे फे, राग आदिकना क्ष्यथी प्रगट थएवं वीतरागपणुं श्रने सर्वज्ञपणु जयमा रहेका केयसी श्रादिकनी श्रयस्थामां महत्त्यने सूचयनारं या "माश्वता सुखना मासिकपणादिक" प्रण विशेषणो मोद अवस्थामा महत्वने सूचवनारां रे. हमेशां जे मुख रहे, तेने शाश्वतुं सुख कहीयें, बने तेवु सुख मोक्ष की उत्पन्न यता भानंदरूप वे. केम के, ते शिवाय ते शाश्वतुं सुख उपलब्ध य शकतुं नथी; थने तेया शाश्वता मुखना जे स्वामी तेने "शाश्वतमुखेश्वरः" कहीये. पसी अहीं यादी शंका करे के. सपती यस्तुठनं क्षणिकपणं होपाधी मुखने शाश्वतपणुं शी रीते घटी शक? कामाटे ते यादीने कद के, परतुने मर्वथा प्रकार तो क्षणिकपणुं घटी माकेज नहीं; फेम के, तेनो स्वजार तो उत्पाद (उत्पन थते) व्यय, (नाश) थने धाव्य (अपसप ) रूपवे. वही श्री हजु ते माटे पाएं योखया जेवु , पण ते पंदरमां अटकची जाणी से; माटे एवी रीते तेया प्रकारना शाश्वत सु. १

·.
२४
श्रीहरिजमसूरिकृतान्यष्टकानि ।
खनो असंनवज जाणवो नहीं; केम के, सुखनु थावरण :
अपचयधर्मवाटुंबे, त्यारे ते यावरण तमाम नाशवाई पर
नवे के केम के, तेना अपचयनो संजय के अने तेने माटे
हेलां वर्णन करेढुंज ये; यक्षी था विशेषणथी क्षणाणप्रते
थती वस्तुउँने माननाराजेए (बौछोए) मानेसा देवना महत
एणने दूर कर्यु: केम के, तेमना एवी रीतना मतथी तेमने
प्रकारना (शाश्वता) सुखनो असंजय ने अने ज्यारे एवी
तनुं शाश्वतुं सुख तेमना महादेवने मलतुं नथी, त्यारे तेमनुं
इत्वपणुं तो फक्त कल्पनारूपज के.
वली ते प्रस्तुत महादेव "क्लिष्टकर्मकलातीतः" केतां जन
हेतुपणायी केशरूप एवा जे ज्ञानावरणादिक भाव प्रकारना
र्मोना अंशो, तेनाथी मुकाएका; आ विशेपणश्री जेजे एम
वे के, “ज्ञानी एवा धर्मतीर्थना करनारा मोक्षमा गया ८
पण फरीने पोताना तीर्थनी पडती जोड्ने, पाना संसारमा भ
बे;" तेए मानेला देवोना महत्वनो व्युदास (नाश) कर्यो.
के, जो बीष्ट कर्मोना अंशोनो अनाव अएलो होय, तो नव
पागे अवतार थवो असंनवित . कडं वे के,
अज्ञानपांशुपिहितं, पुरातनं कर्मवीजमयीनाशि ॥
तृष्णाजलाभिषिक्तं, मुंचति जन्मांतरं जंतोः॥?
थर्य-श्रज्ञानरूपी धूलिया श्रागादित थएवं, अने पुरा
तथा नाश न पामे एयु कर्मरूपी बीज, तृष्णारूपी पाणीथी।
चावायी प्राणीने जन्मांतरमा खावी मुके वे.
(वामन, नरसिंह) श्रादिक नवारांरूपोधरी जयने थिपे अग्रत
सेनारा, अने पोतानां शासन- अपमान नहीं सहन करना
एवा ते देयोर्नु महत्वपणुं फेवु!!
तया जे मर्य प्रकारे शरीरना सघसा अवययरहित होय, ते
"महादेव" कहेयाय; कारण के,ज्यारेते अपययोनो अनाव था-

·No text on this page.

·२६ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि ।
इवे " यः पूज्यः सर्वदेवानां" केतां जे प्रस्तुत महादेव, मर्ष
जयनपति श्रादिक देवोने पूजनीक वे, केम के, जे "धीतराग"
श्रादिक गुणोयें करीने युक्त होय, तेज देवोथी पूजाय के अने
तेना पूजनिकपणायी तेउनी प्रतिमाउनु पण पूजनीकपणुं सिम्म
थाय.
श्रयवा सघसा हरिहरादिक देवो के जेलं, जेजने (तेना मत
यासाउने) पूजनिक वे, (तेर्जना समुदनी अपेक्षाथी) एपा यांस
दिकोने पण प्रस्तुत महादेवज पूजनीकले केम के ते पोतभोताना
देयोने पूजता थका पण तत्वथी तो प्रस्तुत महादेयनेज पूजे जे
अश्रया तेना उपदेशथी स्वर्गथने मोदनो मंग थशे, एम मा.
नता श्रका तेने पूजे के थने उपदेश पण ग्रहण करया सापक
मोदनां विसंवादरहित ज्ञानयी, तया वीतरागपर अपेपर
होते तेज थाय पीजी रीते यतो नयी. माट एपीरीने पो..
ताना देयमां पण मर्यशपणा श्रादिक गुणोनु थारोपण करीने
मेने पुन , अने तेथी परमार्थयी तो ते प्रस्तुत महादेवा ।
मनायी पूजाय रे माटे प्रस्तुत महादेय "सर्व देयोने (ग दो रे,
पूननिक अन एया यांसादिकोने) पूजनी" एम करे।
दूपगारहित . नया यसी, "योध्ययः मर्ययोगिनां" का जश्री
अग्नुत महादेय मयं श्रध्यात्मचिंतकोने ध्यान पपासापक के
कम के तया योगी पाए, एया पीतराग धादिक महान गुणा
खार्नु ध्यान धरं यन नया तो सपा की रीत का
हिंन प्रदुत . यती " यः पृष्टा गनीतीना " वां जमा
नंगम श्रादिक नयोना, श्रयया मामलादिक मीनिना
कन्याएं, करीन साल कानाग
या विषयी गय गमत नहीं जाना जाना
पत्र दोकाना गया मागागाकिनी, ली
देव माव" यापायी कि मि

·मधमाका
7
मीधारी महादेव न कर पाय कम, पर मां .
पक्षी पाली मनायगए पानी होपानी,
पनायनारा.
एका गगनां एपर कडा Primali Timi
महादेव पाय.
ही बाढीका करा:
..या गया गुणोषाहा होय.rintim in
पती पापा " गायकगा"
mirar
माग रा. my writer: "
miप्यायवाची माmutriti
पारमार्थिक माया जमा भRw
प्रम in marmall meet are.
मा.
पर्ष मयुगेन, र गुना।
विषurat in NEE
mind tiem Hrinetit entr: #..
Hinrnamen, an amar rallting with it.
rangemma Timire xxs
tr Hirat win antar
माया ममHit R... kee
MTI (ER), भाmar Pint .
Iroin railway of a .
fus, URNIRMIRai htr
पुणे हाच "TTE . +
kurte
rahe A.
Pos

·. : । २० श्रीहरिजपसूरिकृतान्यष्टकानि । केतां जेमां मोदनो मार्ग जणावेतो वे एवं,अथवा मोदनां मार्ग रूप, तथा “परंज्योतिः" केतां महामोदरूपी अंधकारना सम्-' हने दूर करनार एवा असाधारण प्रदीप समान शास्त्र जैसे रचे वे, ते "महादेव" कहेवाय; वली ते शास्त्र केतुं तो के. त्रिकोटीदोपवर्जित" केतां शास्त्रोनां श्रादि, मध्य श्रने अंतना लागमा श्रावता जे पूर्वापर विरोध श्रादिक दोषो, तेणे करीने रहित एवं; श्रथवा शास्त्ररूपी सोनानी कष, वेद अने तापरूप जे परीक्षा, तेमां श्रावता दोपोयें करीने रहित, एवं शास्त्र जेणे रचेलं , ते “महादेव" कहेवाय. अहीं " सवृत्त करीने युक्त ” एवं जे महादेवनुं विशेषण : याप्यं वे, तेथी कामीपण श्रादिक अनुचित अनुष्ठानयाला दे- वोना महादेवपणानो निषेध कह्यो; केन के, रागादिकथी उ. त्पन्न याय,एवी असमंजस चेष्टा जेउनी होय, तेने पए महा- देवपणामां जो लेखीए, तो तेवु महादेवपणुं तो सर्व प्राणीउमां प्राप्त या शके !!! कडं वे के, कामानुपक्तस्य रिपुमहारिणः, प्रपंचिनोऽनुग्रहशापकारिणः ।। सामान्यपुंवर्गसमानधर्मिणो, महत्वल्लुप्तौ सकलस्य तद्भवेत् ॥ १॥ थर्थ-काममां शासक्त, शत्रुने मारनार, प्रपंच करनार, प्रीति खिनार, तया श्राप थापनार, एया सामान्य माणस सरखा गु वाखानी पण जो महादेवपणामां कापना करीएं, तो तेवू म.' देवपणुं तो सपसाने प्राप्त याय. पसी "शास्त्रमुदाहृतं" (शाखकहतुं ये ) एम कहीने व शास्त्रने मनुष्यनी कृतिविनानुं माने , तेठना मतनुं संदन कयु .

·प्रथमाष्टक. ए शास्त्रने मनुष्यनी कृतिविना थएटुं जेई माने , ते कहे ते के, तस्मिन् ध्यानसमापन्ने, चिंतारवयदास्थिते॥ निःसरंति यधाकाम, मुख्यादिभ्योऽपि देशनाः १ अर्थ-ते ध्यान प्राप्त धये वते, तथा तेमां चिंतामणि र. लानी पेठे आस्था राखबाथी, हा प्रमाणे जीत थादिकमांधीपए उपदेशो निकले . एवी रीतना उपदेशने माननाराना मतनुं खंडन एवी रीते धाय वे के, एवी रीते जीत थादिकमांथी निकसेखो उपदेश श्राप्त पुरुषे कदेखो मनाय नहीं; थने तेथी तेमां (खोकोनो) विश्वास पए न याय, केम फे, ते उपदेश कोणे बनान्यो ? (ते नफी यशशकतु नथी.) जोके ते अन्य दर्शनीनां देवने थचिंत्य पुण्यनां समूहें फरीने पण अतिशयो , तो पण (मुखथी) बोसवापणामां कई विरोध श्रायतोनथी,तो वोसवापणानो व्याघात करनारी एवीनीत था- दिकनी देशना कहपयानीशी जरुर दतीमाटे जे शास्त्र याप्त पुरुषे कहेडं होय, तेज शास्त्र मोना मार्गरुप के थने एम वाहेबाथी जे शास्त्रनो करनार, कोई पुरुष न होय, ते शास्त्र थप्रमाण क- हेवाय; फेम के एयां थपौरुषेय शास्त्री यनयां पण थसंजपित के तेनो संनय नीचे प्रमाणे जाण्यो. जे जे पचननी रचना, ते ते "युमारसंभव" श्रादिकनी पेठे (कालिदासादि) पुरुपनी बनावती देखाय के एची रीते पद पण पचनोनी रचनावासो के, माटे तेने पए फोर पुरुपेज बनायेसो कही दशकाय; भने तेथी सानु थादिकना व्यापारवाला पुरुपना पपन रुप एवा पदने " थपीरुपेय " एटसे पुरपे नहीं बनायेसा कया, ए ययुषवे. फाएं थे, ·श्रीहरिलषसूरिकृतान्यष्टकानि । ताल्वादिजन्मा ननु वर्णवर्गा, वर्णात्मको घेद इति स्फुटं च ॥ पुंसश्च ताल्वादितः कथं स्या, दपौरुषेयोऽयमिति प्रतीतिः॥१॥ अर्थ-अक्षरोनो समूह तालु श्रादिक स्थानोयी उत्पन्न यार ने, अने वेद तो अक्षरमय वे, ए वात प्रसिधज के अने ते ता श्रादिक स्थानो तो पुरुपने होय , माटे श्रा चैद "अपौरुषेय' , एवी सातरी शी रीते थाय ? " शास्त्रं शिवम " ( ते शास्त्र मोक्षमार्गरूप , ) एम क याची जेई शास्त्रन अप्रमाणरुप माने , तेमनां मतर्नु खंडन कर्युः सेठ ( शास्त्रने थप्रमाण माननाराठ) एम माने । के, प्रत्यक्ष प्रमाणयी गोचर एवार्थोमांशास्त्रना वचनोनो व्यभिचार आये , माटे शास्त्र अमारे प्रमाण नथी. पण तेम मानवु युफ नयी कम के, निश्चित एवा श्राप्त पुरुषे रचेतांज वचनने प्रमाणपणु प्राप्त थाय के थने तेथी बीजार्जना (साप्तशिवायना ) यचनर्नु प्यनिचारपणुं जोक्ने, मघसाउँना वचनोनुं अप्रमाणपाएं स्थापणु युक्त नयी; थने जो एम नहीं मानीए तो जांऊयानां पाणी प्र. त्यक्ष देसाय , उतां असत्य, थने तेथी " सघता प्रत्यार देशाता पदार्थो पण असत्य " एम मानवायु थाया थने एवी रीने प्रत्यक्ष प्रमाणन ग्यारे श्रममाणरुप मान्यं, स्यारे अ. नुमान प्रमाण पण प्रमाणरूप नहीं थाय, फेम के, यनुमान प्रमाणथी प्रत्यक्ष प्रमाण पहेतुं ये यने यही तेथी " थने अनुमान एवां वे प्रमाणो " एपी रीन, मशान पुरषो. नुं वचन पप नाशन पाम यायसी यागमवादीए का के, किन गोचर नहीं एवी वर्ग थादिक गतिमा शाखा प्रमाण के कम के बीजा प्रमाना विषयगत नयी ने प्राप्ती गा. नना जाहकारों श्रागममा कहता अजय पुष्टी थाप रे.

·प्रथमाष्टक. हये “ त्रिकोटीदोपचर्जितं " एटखे जे शास्त्र परीक्षामा स. मर्थ नधी; अर्थात् परस्पर विरोध श्रावे एवा सखाण्याखं चे, ते शाख मोक्षमार्गरुप नधी; केम के, परीक्षामा टकी नहीं शके, एवं शास्त्र पण केटसाकोए (श्रन्यदर्शनीउए ) अंगीकार करे- हुंकेते कहे चे. पुराणं मानवो धर्मः, सांगो वेदश्चिफित्सितं ॥ आज्ञासिद्धानि चत्वारि, न तव्यानि हेतुभिः१ अर्थ-पुराण, मानवधर्मशास्त्र ( मनुस्मृति) अंगोपांग सहित घेद, श्रने चिकित्साशास्त्र (वैद्यकशास्त्र) ए चारे श्राज्ञायकीज सिघ थएखा शास्त्रो ने, माटे तेनमा कदाच पूर्वापर विरोध श्रा- ये, तो पण तेउने हेतुथी दूपित करयां नहीं, श्राने माटे धीजा श्राचार्यों कहे ते के, ते श्रन्यदर्शनीउना था सखाणमा श्राप- णे तेने पकडवा जेवू ,माटे ते तेथी निवारी शकाय तेम नथी. हवे जो सोनुं दोष रहित होय, तो तेनी परीक्षार्थी शामाटे उ- रवू जोए ? थने तेने माटे श्रीवीरमनु पण कदे ने के, निकपच्छेदतापैश्च, सुवर्णमिव पंडितैः ।। परीक्ष्य भिक्षवो ग्राह्य, मयचो नतु गौरवात्॥१॥ थर्थ- पंडितो (सोनाना परीक्षको ) जेम कप, वेद, यने तापथी परीक्षा करीने सोनाने ग्रहण करे , तेम हे साधु! त- मारे पण तेवीज रीतथी परीक्षा करीने मारुं वचन ग्रहण करवू; पण फक्त मारा मानदाखल तमारे ग्रहण करवू नहीं. हवे शास्त्रनी कप, वेद, थने तापनी परीक्षार्नु स्वरूप नीचे प्रमाणे जाणवू. विधिमार्ग तथा प्रतिषेध मार्ग ते कप जाणवो; अर्थात् प्राणा- तिपातादिक पापस्थानोनो जे प्रतिपेध, ते. "प्रतिषेधमार्ग" अने ज्ञान, अध्ययन श्रादिक जे विधि ते "विधिमार्ग;" श्रने तेठने धर्मकप जाएवो.

·३२ श्रीहरिजमसूरिकृतान्यष्टकानि । विधिमार्ग श्रने प्रतिपेध मार्गने जेम बाधा न पहोंचे, तेवी रीते सम्यक्मकारे तेठने पासवाना उपायजूत एवी क्रियानो जे नपदेश, तेनुं नाम “वेद" जाणवू. कां चे के,जे बाह्य अनुष्ठाने करीने तप अने नियमोनो नंगथतो नथी, अने शुभता थाय रे, तेने "धर्मवेद" जाणवो. बंध अने मोक्षादिकना सनावना कारणरुप जे श्रात्मादिक नाय, तेने कहेवारुप “ताप" जाणवो. कडं वे के, जीवनां बंध श्रादिक नावथी शुष्प थइने जे श्रात्मजाय मेलवयो, तेने "धर्मताप" कहीएं. एवी रीते कप श्रादिक शुधिनुं स्वरूप जाए,. हवे जे शास्त्रमा मन, वचन, श्रने कायायी, जीवितपर्यंत, सूक्ष्म अने यादर जीवोनी हिंसानो, करवा, कराववा, अने धनु मोदवायें करीने, अर्थ अनर्थना आश्रययी निषेध होय, तेने कपशुध शास्त्र कहीएं. कां ने के, सावद्य क्रियानी अंदर जे सूदममात्र पण प्रतिपेध ज्यां कह्यो , तथा जे राग आदिकनो नाश करे , एवं जेमा होय, तेने “कपशुद्ध शास्त्र" जाणयु, थने जे शास्त्रमा एवी रीतनो विधि के प्रतिषेध न होय, से शास्त्र क. पशुध न कहेवाय. जेमके, प्राणी, माणी संबंधि ज्ञान, घात कर नारं चित्त, ते संबंधि चेष्टा, थने प्राणीनी हिंसा,एवी रीते पांच प्रकारे हिंमा थाय ; तथा हाडकां बिनानां जंतुम्नां गादाने गाडा जरीने जे हिंसा करवी, ते मात्र एकज हिंसा एयी रीतनो जे शास्त्रमा विसंवाद थाये, ते शास्त्रने श्रमत्य जाप यसी था पापनो प्रतिषेध फंई यात्यंतिक नथी. तया, अप्टवगीतिक पीज, फर्गस्य प पूर्यफम् ॥ यहिनोपरिसंयुग, गगन यिपितम् ॥ १॥ पतंदप परंतत्यं, योऽभिजानाति तस्याः ॥ मंमारपंधनं छिन्या, मगन्तारमा गतिम् ||२||

·प्रयमाष्टक.
अर्थ-श्राव वर्गने अंते रदेसा, तथा कबर्गनी पेहेसांना, उ.
पर रेफयासा, तथा अनुस्वारथी विपित थएखा, एवा "थई"
नामना उत्कृष्ट वीजतत्वने, जे खरी रीते जाणे , ते माणस
संसारनां बंधननो वेद करीने परम गतिमां (मोहमां) जाय वे.
इत्यादि स्वरूपवासोजे ध्यानविधि, ते नरादिकनां विकुहनने
सहन करनारो के कमके, पण काखमुधि ते ध्यानने धरता थ.
कां पण उत्सर कासमां ते रागादिको एमना एमज रहे ; पण
रागादिको था सोक थने परसोफमां पण मुखदायक ,
एवं चिंतयनारने उत्तर कासमां ते सूदन थया थका सर्वथा
प्रकारे पण नाश पामे गे माटे राग श्रादिकोने दूर करयानुं जे
ध्यान, ते श्रेष्ट विधि के अने तेथीज उत्तम (योगी) बीजां
ध्यानोने तजीने, ते प्रकारनी (रागादिकनो नाशकरनारी) ध्या-
नविधि थापरे . कई के, मयसी क्रियामा जेटसा जेटसा
राग क्षेप घर्ते , तेटसा तेटसा था सोक श्रने परशोकमा .
दित करनारा .
हये जेमा उपर कसा विधि थने प्रतिधना उपायनूत एवी
समिति थने गुप्ति मंबंधि प्रिया देखाडाय , ते शारखने "वेद
शुष" शाख जाए, कई के,
"श्रा अमुक क्रियाथी से समिति ने गुप्तिने या छापतो
नथी, अने ते नियमपूर्वक पाली शफाय " एयी रीतना प.
पनी जे शास्त्र शुद्ध होय, तेने "वेदराद" शारख आपy.
घने जे शारखमां दिगंबरीनां शाखनी पेठे माणीउनी रक्षा.
मां, शुज ध्यान करयामा, तथा शुन्छ पिंड प्रदए करपामा सा-
धनरूप एषां पर बने पात्र थादिक उपकरणो (राण्यानो)
प्रतिष परेको होय, ते शारने राशनशास्त्र जाएy; अयया
देपना श्राराधनमारे मापूने गायन करपा धादिफनो जा.
समापदंश करतो होय, मने पर घामशाख जाए. कारे,

·३४ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । जह देवाणं संगीय, यायिकलंमि उजमो॥ जइणो कंदप्पाइ, फरणं असजवयणाभिहाणंच ॥१॥ अर्थ-साधुटनो देवो प्रते गायन आदिक कार्योमा जे उद्यम थवो, ते कामधिकार आदिकने करनारो, तथा असन्य वचनने उत्पन्न करनारो . हवे तापशुध शास्त्रनुं स्वरूप नीचे प्रमाणे जाए. "आत्मा परिणामी वे, अने ते विचित्र कर्मोथी बंधाएलो ठे, तथा ते कर्मोना वियोगयी ते मुक्तरूप थाय , अने हिंसा तथा अहिंसादिक तेठना ( कर्मोनां) हेतुरूप ;" इत्यादि जाव जे. मां सारी रीते देखाडेलो , ते शास्त्रने "तापशुध" शास्त्र जाणवू. एवी रीते श्रात्मादिक वस्तु प्रगट थये उते उपर कहेलु विधि प्रतिषेधादिक सघ उत्पन्न थाय , पण बीजी रीते यतुं नथी; थने तेथी उलटी रीते वस्तुम्नां स्वरूपने प्रगट करनारुं शास्त्र, तापपरीक्षामां अशुध्द गणाय के. माटे एवी रीते उपर कसा गुणोवालु शास्त्र जेणे कहेलु डे, ते “महादेव" कहेयाय वे. हये थही वादी शंका करे के, जे वीतराग, तेनुं स्तुति श्रा- दिकथी तो थाराधन थइ शके नहीं, केम के तेथी तो सराग- पणानो प्रसंग याये; तैम निंदादिकथी पण तेनु थाराधन घर शके नहीं, केम के तेथी स्तवनादिकनुं फोकटपणुं पाय, तेम छ- पेशायी थाराधन करयामां पणं तेज दोप थावे . व ते यादीने उत्तर थाप के, यस्य चाराधनोपायः, सदाझाल्यास एव हि यथाशक्तिविधानेन, नियमारस फसप्रदः ॥५॥ थर्थ-यही जे या गादादयनां थारापननो उपाय, हमेशा तनी याज्ञानी थन्याग करयों ने थने ते यातागो अ. . ॥

·No text on this page.

·PritainmentingRITTE
inbhiknihin kitni.mint
ki nitab hintu
bhu ini timinthin
Harh jinikak witu timins
anty." मानो.
* {hd! tantnt Initi!
rra anti Iranो मारी 11, मग
work at ansi nan
Mali पाप
+Tirtu. mit.lt
1. H.JLiters
-
*
";k : htrin it. Italiatia
.
"
.? " , sal kitfortur

·प्रथमाष्टक. टीकानो भावार्थ-उत्तम वैधनां उपदेशथी जेम फुटादिक रोगनो सर्वथा प्रकारे नाश थाय , तेवीज रीते ते प्रस्तुत महा- देवनां उपदेशथी अवश्य करीने संसारनो क्ष्य थाय ने अहीं "संसार" एवा शन्दें करीने एक जपथी वीजा जयमा संचर- पापणुं कहुं थने तेथी परसोकर्नु उतापणुं देखाड्यु, थने तेने माटे नीचे प्रमाणे प्रमाण जाणq. कार्य कार्यातराज्जासं, फार्यत्यादन्यकार्यवत् ॥ जन्मेद्मपि कार्यत्वं, न व्यतिक्रम्य धर्तते ॥ १॥ अर्थ-कार्य दोवाथी थन्य कार्यनी पे वीजा कार्यश्री कार्य घाय के, थने (तेज न्यायें करीने ) था जन्म पण कार्यपणाने संघीने वर्ततो नथी. पती जन्म, ज्ञाननां संतानविशेषरुप , थने तेथी तेनां छ- पादान कारणजून तप एयो जन्मांतर अनुमित थाय ; पण ते जन्मनां छपादान कारणमां पिता थादिषने नहीं जाएपा, हये प्रकरणनां थर्थने उपगंहरता धषा, जेना गुणोन थिये. चन करेj , एया ते प्रस्तुत महादपने नमस्कार करया- माटे कहे . एवंनूताय शांताय, कृतकृरपाय धीमते ॥ महादेवाय सततं, सम्यग्जक्या नमोनमः॥ ७ ॥ अर्थ-एची रीतनां गुणयासा, शांत, करेखां ने कारों सेमणे एषा, तथा युधिपान एपा से महादेवमते एमेशा उत्तम तिथी नमरकार था. रीकानो भावार्थ-एपी रीतनी पर पपसी गुणमंपदाने मास थपसा, पण अन्य दर्शनीउए मानेखा एपा नदी, तथा शांत पटसे राग देष पिनाना, (श्रा विदोषण अनुवादरूप, माटे रोमां पुनरपि दोष गाएपो नहीं.) सपा परशानरूप ने पुद्धिजेने एपा, अथपा (चीमा धापार्योना मत ममाएं) . , ·नमः ३७ श्रीहरिनजसूरिकृतान्यष्टकानि । "धीमते" एटले सत्वयुक्त एवा, उपर वर्णवेला महादेवप्रते हमेशां उत्तम नक्तिएं करीने नमस्कार या अहीं "नमो. शब्द कहीने जे वे वार नमस्कार कर्यो, ते अतिथी यता संज्रमने सूचवे . एवी रीते पेहेसा अष्टकर्नु विवरण समाप्त थयुं. द्वितीयाष्टकं प्रारज्यते उपर कहेला क्रमथी निश्चित भएला महादेवनी पूजा था. दिक करवी जोएं, अने ते पूजा स्नानपूर्वक थाय ने, माटे ते स्नानना निरूपणमाटे हवे कहे वे. ऽव्यतो जावतश्चैव, विधा स्नानमुदाहृतम् ॥ वाह्यमाध्यात्मिकं चेति, तदन्यः परिकीर्त्यते॥१॥ थर्थ-व्यथी भने लायथी, एम वे प्रकारचें स्नान कदेई ठे थने तेज स्नान वीजाउंथी “याह्य"थने "आध्यात्मिक" एया नामोनुं कहेवाय . टीकानो नायार्थ-ते ते पर्यायो प्रते जे प्राप्त थाय, तेने "व्यः सान" कहीएं; तेथी एटले तेना कारणजून एया जसथी, मेखना नाशयी शरीरने शुद्ध करयारूपजे स्नान करयु, तेने "इव्यमान" फहीएं; यथवा अपरमार्थथीजे स्नान करवं,ते पण "घण्यस्मान" कद्देवाय, फेम के, अन्य शब्दनी अर्थ श्वप्रधानपा पण थाय । अयया धन्यथी एटस जायसाननां कारपणायी, कंग के, व्यनो "कारण" थर्य पए थाय रे. 'भारतः" केतां परिणामयी खान करयु से समां गुनध्यान कारणनन तथा तेयी उपयोगमायण थारमा शुरु करयानो थया नावने थाश्रयीने जो श्रयं करीई, तो उदय यता नायीनां कारण नन ने कार्यों, से रूसी मेसनं दूर रनार जे मान, नेने पण " मायग्नान "कही अयया मापी तया ।

·हितीयाष्टक..
३ए
एटले परमार्थधी जे स्नान करवू, नेने पण "नावरतान" कदीएं.
एवीरीते च्यची अने नायधी, एम ये दे मान जाए नाना-
दिफना दोषी चार प्रकार- पण थाय; पर यहीं फेयर है
चार प्रकारपणुं मानतुं श्राश्रित फयु नथी, केम के नाम
स्थापना तो फल प्ररूपणामात्रमा उपयोगीपणु थन नेची
जिननां नाम भने स्थापना, जेम प्रमोदनां धेनुपपाथी, नमा
आगोधरपणाथी उपयोगी , तेम ग्नानमा नाम अने सामान
उपयोगीपणु नधी. पसी मृत खोकमा जे "एयकार" यो
, तेने "विधानी" गाये गोटयाथी उपर कडे यजमान
खान जाएयु; पण थन्य दर्शनी जे मान प्रकार- कान,
, से जाणधु नदी. ते थन्य दर्शनी नीचे प्रमाणे माउ
रनु वान पदे .
मस ग्नानानि मोगानि, पपमेय समुपा।
यभापपिशुपार, गृषीणां प्रामारिकाना!
आमेयं पारणं प्राहयं, पापम्य दिएपमंद।
पाश्रियं मानगं पेय, ग्नानं पाविध ग्राम
आप्रेयं भरमना ग्लान, मषगाह नुसार
भापीतृष्णामय मार्ग, पापप्पं दुपट
गह तु पहार, नादिप्पमपी टि।
पापि तु पदो लाने, पनारिनुपरr
अर्ध-ब्रह्मचारी इपिउनी पनि
EHए पोतेग (मी प्रमाणे ) सात पर
पाय, पारण, माहय, यायप्य, दिप :
वीरीते पान प्रकारको मानो बार
फर, "धामेय " रमान बरदार
" मान परंपाय, पतन
परंगाय, पतीधी कान पाई. '

·४० " मानस श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि। सूर्यनी जे श्रातापना सेवी, तेने शपिए “दिव्य" स्नान णेj , माटीथी स्नान करवं, ते “पार्थिव" स्नान कह तथा मननी शुधिरूप ते " स्नान जाए. एवी अन्य दर्शनी सात प्रकारनां जे स्नानो माने , ते निरर्थ केम के, जे स्नान वाह्य मेखने प्रक्षालन करवामां समर्थ के तो व्यस्नानज , अने जे अंतरंग मेखने नाश करवामांस ठे, ते नावस्नान के अने ते शिवाय चीजी रीते करेलुं स्नान श्रस्नानज के केम के, धूलि अथवा मंत्रथी कंई मेख दूर नथी; माटे अच्यथी श्रने लावथी, एम वे प्रकारनुज साना युक्त के. थने तेथीज तत्वना जाणनाराउए ते वे प्रकारर्नु कहेडं के श्रथवा प्रधान भने प्रधानना जेदयी, व्य प्रकारनु, थने जावयी पण वे प्रकारनुं जाणवं. थने ते गल देखाडशे. हये था मतमा अन्य दर्शनीउनी पण अविप्रतिप्रति (- जुदापणुं) देखाडता थका कहने के, ते श्रन्यदर्शनी तेज भव्य तथा लावतानने “वाह्य" केतां शरीरसंबंधि, "याध्यात्मिक" फेतां मनसंधि स्नान कहे . हये घप्यमाननां प्रतिपादनमाटे कहे . जखेन देवदेशस्य, क्षणं यनुजिकारणम् ॥ प्रयोऽन्यानुपरोधेन,जच्यसानं तफुच्यते॥२॥ थर्थ-पापीये करीने देहना जागर्नु, वीमा मेडने अटका दिनांदणयार मुधिजे शुरूषाणु कम्यु, ते "इप्यानान" कहेयाय टीकानो 'नावार्थ-पाणीयो "अच्यम्मान" पाप के, पण यादिकयी ने स्नान पण यतुं नयी; कारण के, से जरग या को मेयने दूर करयाने ममय नयी; यही गंध यने खेपनोन अवायी पवित्रना थाप, नेने मान कहीये, एसीरीता स्वान करीन शरीरना नागोने गुम करया, चने नेम का ·वित्तीयाष्टक. जेजे "सचेखनाने करीने देवार्चन करवू" एम माने ठे, तेठना मतनुं खंडन कयु: फेम के पाणीथीनींजाएखां पखोवालानां स्नान- पणानी अप्रतीति . यती श्रादी "देश" शन्दथी जेने एम माने ने के, “चुधियानोए माटीय करीने खींगनी एकयार, गुदा- स्थाननी प्रणयार, एफटा हायनी दशयार, श्रने वने हाथोनी सातवार शृद्धि करवी; यही तेया प्रकारनी शुद्धि प्रहस्योए थे- यडी, ब्राह्मचारीए प्रेयडी, तथा यानप्रस्थाश्रममा रहेका यति- उए पोयडी फरवी;" एवं माननाराउनी हांसी पर कम के, एपी रीते शुद्धता करयामां यात करनाराठे पण विंग थने गुदा- नां थंदरनां जागने शुद्ध करवाने तो श्रममर्थज वे. श्रने पाती तेथी फफ पांवडीनीज शुद्धि थाय , पण तेयीज रीते ते कान, नाक यादिकनी शुद्धि तो करता नधी, पक्षी ते कर्णना. शिकादिको पण थराध नथी थतां, तेम नथी. पक्षी ते शुद्धि पण मायें करीने कणमात्रज रहे , पण सांपो पषत रदतीन- धी; "मायें करीने" पहेयानी मतलव ए के, रोगी माणगने तो तेची रीतनी शुद्धि दणमात्र पण रहेती नथी. संवी दिमा- प्रज फेम रहे ? तेने माटे कद के फी, एष. मेसने दूर करपाथी धीमा मेसनो उपरोध कंई यशवतो नथी केम के शारीरनो तो मलाश्रयनो स्वनापस , माटे भीजा मेसने रोकी नाकातो नधी.माटे एवीरीतर्नु जसादिकना थाश्रययाष्ठं पान, ते "जय. मान" बाईपाय श्रने संघीजानना जाएनाराउँए सेन “भ्य सान" कहेछ नेपाली वीजा धापार्यो "मायोऽन्यानुपरोपन" ए पाययनो यर्थ एपी रीते करे के प्रायें करीने ते सानमां जाना जंतु शिपाय पीजा मातीउन उपरोप पतो गधी, संधी तने "प्यतान" कहीये.

·10 स्नान कहे " मानस श्रीहरिनसूरिकृतान्यष्टकानि। सूर्यनी जे आतापना सेवी, तेने शपिए “दिव्य" स्नान ऐटुंठे, माटीथी स्नान करवं, ते “पार्थिव" तथा मननी शुधिरूप ते " स्नान जाणवू. एवी अन्य दर्शनी सात प्रकारनां जे स्नानो माने , ते निरर्थ केम के, जे स्नान वाह्य मेसने प्रक्षालन करवामां समर्थ तो अव्यस्नानज , अने जे अंतरंग मेलने नाश करवामां: वे, ते नावस्नान के अने ते शिवाय वीजी रीते करेलु स्ना अस्मानज के केम के, धूलि अथवा मंत्रथी कंई मेल दूर नथी; माटे व्यथी भने नापथी, एम चे प्रकारचेंज सान युक्त . श्रने तेथीज तत्वना जाणनाराए ते वे प्रकारर्नु कहेलु के अथवा प्रधान अने श्रप्रधानना जेदथी, अन्य प्रकार, अने नावथी पण वे प्रकारनुं जाणवं. अने ते गत देखाडशे. हये था मतमा अन्य दर्शनीमनी पण अविपतिप्रति ( जुदापणुं ) देखाडता थका कहे ने के, ते अन्यदर्शनीठ तेज भव्य तथा लावतानने “याह्य" केतां शरीरसंबंधि, "थाध्यात्मिक" केतां मनसंबंधि स्नान कहे . हवं व्यस्नाननां प्रतिपादनमाटे कद के. जलेन देहदेशस्य, क्षणं यनुझिकारणम् ॥ प्रयोऽन्यानुपरोधेन,अव्यस्नानं तफुच्यते ॥२॥ थर्य-पाणीये करीने देहना लागर्नु, बीमा मेसने अटका विनां दयार मुधिजे सुक्षपणु करवं, ते "व्यमान" कहेयार टीकानो नाराय-पापीथी"च्यस्नान" पाय रे, पण यादिकथी ते खान पण यर्नु नयी; कारण के, से जाम को मेवन दूर फरयाने ममर्थ नयी; पती गंध यन पनीर पायी जे पवित्रता थाय, तेने मान कही; पयारीने जन खान करीने शीरना नागाने शुक्ष करया, यो संग करा- ·४१ वितीयाएक. जेठ "सचेतनाने करीने देवार्चन करवु" एम माने , तेना मत-खंडनफर्यु: केम के पाणीधीजीजाएसां यस्रोपासानां स्नान- पणानी अप्रतीति के. वसी थाही "देश" शब्दधी जेठ एम माने ने के, "युधियानोए माटीये करीने सींगनी एकवार, गुदा- स्थाननी त्रवार, एफसा हाथनी दशवार, थने वन हाथोनी सातवार शुद्धि फरवी; यसी तेवा प्रकारनी शुद्धि प्रहस्थोए थे. यडी, ब्रह्मचारीए प्रेयडी, तथा वानप्रस्थाश्रममा रहेका यति- उए चोवडी करवी;" एवं माननाराटनी हांसी घस फम के, एवी रीते शुद्धता करयामां यत करनारा पण सिंग अने गुदा- नां अंदरनां जागने शुद्ध करवाने तो असमर्थज . थने पक्षी तेथी फफ पांवडीनीज शुद्धि थाय ने, पण तेवीज रीते ते कान, नाक यादिफनी शुद्धि तो करता नथी; पती ते कर्ण ना. शिकादिको पण यशुध नथी थतां, तेम नथी. यती ते शुद्धि पए मायें करीने भएमात्रज रहे , पण सांचो पसत रहतीन- थी; "प्रायें करीने" कहेयानी मतसव ए के, रोगी माएमने तो तेवी रीतनी शुद्धि एएमात्र पण रहेती नथी. संवी शुद्धि दणमा- प्रज फेम रहे हैं। तेने माटे कद ने फे, एक मेखने दूर करयाधी वीजा मेसनो उपरोध कंई थ शकतो नथी; केम के शरीरको तो मलाश्रयनो स्वनायज , माटे वीजा मेसने रोकी शकतो नथी.माटे एवीरीतर्नु जसादिकना थाश्रययातुं रमान, ते "च्य- स्तान" कहेयाय: थने तेथी मानना जाणनाराउए तेने "ऽस्य स्मान" कहे . पली वीजा थापार्यो “मायोऽन्यानुपरोपन" ए पाक्यनो अर्थ एपी रीते करे वेक, प्रायें परीने ते धानमा जखना जंतु शियाय पीजा पाए।उने उपरोध थतो नधी, तघी सेन "अभ्यतान" कहीये.

·१२ श्रीहरिनजसूरिकृतान्यष्टकानि । हवे तेज स्नाननु कर्ताधाराएकरीने प्रधान श्रप्रधानपणु कई के. कृत्वेदं विधानेन, देवतातिथिपूजनम् ॥ करोति मलिनारंजी, तस्येतदपिशोजनम् ॥३॥ अर्थ-एवी रीते विधिपूर्वक स्नान करीने, सावध व्यापारवाही महस्य देव तथा साधुन (अतिथि) पूजन करे, केम के, तेने तेम करवू पण शोजनिक के. टीकानो भावार्थ-उपर कईडं व्यस्नान, तेना अधिकारी पार्मिक माणसे पोताने उचित एवी मिपोंगरारूप तया पानी गासगरूप जतना पूर्वक स्नानविधिय करीने उपर थपिया माहादेव तथा अतिथिनें पूजन कर हमेशां श्रप्रतिपक मि रपणायें करीने जे गमन करे,ते "अतिथि" कहेयाय, अया कि पिरूप सक्षणयाला शत्मयादिक जेने नथी, से पy "अतिपि" : हेपाया अर्थात् उत्तम मार्गमा रक्त पयो साधु जाणयो. कई बैंक, तिपिपारमयाः सर्य, स्यका पेन महात्मना। अतिथि सं यिजानीपा, छपमभ्यागतं पिः॥१॥ थर्थ-जे महात्माए गये तिथि, पर्य, तथा यगयी तयार भने "यतिथि" जाणयो, भने पाकीमारने सो धान्यागत (परो- गा) जाणता. एका ने देय तथा अतिपिन पर एएस नथित सरकार को हो देवी सतर्नु उध्यमान करीन देय, मया थतिथिन । बन कोय की! कहे पाप महिन ने व्यापार नो, या गापा योगग्री नित नही यो एक प्राचीन का.याविशी fafe मार देवानां अनिवागवाणु २. ने पकी रानीतिः । या नया मीनाजी मारे नो या मात्र का सचित्र वीसी ने नान का पिन नी. वी या प्रमान गुरुनाना, गा मेनु र ·. द्वितीयाटक. ४३ सनीकपणु ने अने निर्मसारंनिने तो ते शुमजाव हमेशांज होय चे, तेघीतउने अन्यस्नाननीशीजर माटे एवीरीते देव तथा अतिधिन पूजन फरनार एया मलीनारंजी ग्रहस्थने तो ते "अन्य सान" पण शोनानिक ; पण जेनु श्रागत स्वरूप कहेवामा श्रापशे, एवं "जावतान" करवं, तेने नषित नधी, पक्षी ते "इच्यरजान" जोके, सायध तथा मायें मद श्रने दर्पादिकना हे- सुरूपने, तो पण शुजजायना हेतुरूप होपाधी ते शोजनिक पण . दवे "ते न्यस्नान फरीने मसीनारंजीने देव तथा साधुनु पूजन फरयुं ते शोलनिक ," एम जे कहां, तेने समर्थन करता घका फहे . जावशुझिनिमित्तवात्, तथानुजवसिहितः ॥ कथंचिद्दोपत्नावेऽपि, तदन्यगुणनावतः ॥४॥ अर्थ-( ते अन्य सान) भावधिना निमित्तपणाथी भने वेवा मकारना थनुनयनी सिधियी, जो के तेमां कंईक पण दोपनो सनाव वे तो पण, तेथी थता अन्य गुणना सानथी ते शोलनिक . टीकानो नावार्थ-ते "व्यस्नान" अध्यवसायना कारणरूप होवाधी शोजनिक के फेम के, ते अभ्यस्नान- नायशुधिनुं हेतु- पणुं कई थसिख नथी; कारण के, तेवी रीतनो जे अनुजय, ते- थी ते सिद्ध थाय . थहीं पादीशंका करे के, जो के ते “जन्यस्वान" नावधिना निमित्तरूपे , तो पण (तेथी यती) अप्काय थादिक जीयो- नी हिंसारूपी दोपणपणाथी ते थशोलनिक वे. तेने माटे हवे ते यादीने कहे ले के, कोइ पण प्रकारे थप्कायथादिकनी विराधना- रूप दोप जोके तेमां के, थर्थात् जोके ते केयस निर्दोष नयी, तो पण तेथी थतो जे सम्यग्दर्शनरूपी अन्य गुणनो खान, थवाथी से "उच्यतान" शोलनिकज वे. फाएं के, ·४२ श्रीहरिनप्रसूरिकृतान्यष्टकानि ।। हवे तेज स्नान- कर्ताधाराएकरीने प्रधान श्रप्रधानपणुं कहे . कृत्वेदं विधानेन, देवतातिथिपूजनम् ॥ करोति मलिनारंजी, तस्यैतदपिशोचनम् ॥३॥ श्रर्थ-एवी रीते विधिपूर्वक स्नान करीने, सावद्य ब्यापारवाडी ग्रहस्थ देव तथा साधुनुं (अतिथि ) पूजन करे, केम के, तेनै तेम करवू पण शोलनिक . टीकानो लावार्थ-उपर कहे ऽव्यस्नान, तेना अधिकारी धार्मिक माणसे पोताने चित एवी नमिपोजवारूप तथा पाणी गासयारूप जतना पूर्वक स्नानविधियें करीने उपर पर्णधा माहादेव तथा अतिथि, पूजन करवू; हमेशां अप्रतिवन्ध विहार रपणायें करीने जे गमन करे,ते "अतिथि" कहेवाय अथवा ति- थिरूप सक्षणबाप्ता यत्सयादिक जेने नथी, ते पण "अतिषि" क. हेवाय; अर्थात् उत्तम मार्गमा रक्त एयो साधु जाणयो. कष्ठं वे के, तिथिपर्योत्सयाः सर्वे, स्यक्तायेन महात्मना। अतिथि तं घिजानीया, पमन्यागतं चिदुः॥१॥ थर्य-जे महात्माए सर्वे तिथि, पर्व, तथा मत्सयो तजेशा से. तेने "थतिथि" जाणयो, धने पानाने तो धान्यागत (पगे. पा) जाणेसा . एवा ते देय तथा श्रतिभिर्नु पूजन एटखे नषित सरकार को गे ये वेयी रीतर्नु पय्यम्नान करीने देव, तथा अतिथि : अन कोण कर? ते कहे ये. पाप महित ने प्यापार जेनो, अर्थात् मायप योगयी निल नहीं ग्रएको यो ग्रहस्थी ने कर. या विशेषण कुतीबिन गि सामए देवानां अनिमायया . ते एपी रीत के, है कुनीति: ग्यारे नमो महीनारनी मोत्यारे समारे तो था "व्यस्मान" कावं चचित ; पण पीती रीने ग्रान करघु उचित नथी. यही या व्यन्नान गुपनायना हेनुरूप, गाटे हेर्नु भो ·पितीयाष्टक. ४३ सनीकपाणुं ने भने निर्मसारनिउने तो ते गृधनाय हमेशांज होय ने, तेथीतेनेनन्यस्नाननीशीजरूर मारे एची रीते देव तथा अतिथि, पूजन करनार एवा मलीनारंजी ग्रहस्यने तो ते "न्य सान" पण शोजानिक के पण जेनु थागस स्वरूप कहवामां श्रायशे, ए, "पावसान" करवं, तेने उचित नयी; पती ते "इयरमान" जोके, सायध तथा प्रायें मद श्रने दर्षादिकना हे- तुरूपते, तो पण शुननायना हेतुरूप होयाथी ते शोजनिक पण ले. हये "ते व्यस्नान करीने मखीनारंजीने देय तथा माधुर्नु पूजन करयं ते शोजनिक ," एम जे को, तेने समर्थन करता घका कहे . नावशुझिनिमिचयात्, तथानुनयतिकितः ॥ कथंचिद्दोपनावेऽपि, तदन्यगुण जावतः ॥ ४ ॥ अर्थ-(ते अन्य सान) भापजिना निमित्तपणाधी घने तेया प्रकारना थनुनयनी सिक्षिधी, जो के तेमां क पप दोपनो समाप ने तो पण, तेथी थता अन्य गुणना सानधी ते शोननिकले. सीकानो जापार्थ-ते "अभ्यखान" अध्ययगायना कारणरूप होयाधी शोजनिक कम के, ते व्यस्नान भापनि ऐनु. पाणु कई श्रमिद नथी; कारण के, तेपी रीतनो जे अनुनय, से. धीते सिद्ध याय . यही पादी का करे के, जो केसे "प्यखान" मायराचिना निमितरूपे , सो पण (तेधी पती) प्याय थादिक जीयो- नी हिंगारूपी दोपणपणाधी ते घशोलनिक . सेने मारे हवं ते पादीने कद के, कोइ पण प्रकारे धपापयादिफनी विराधना- रूप दोप जोके रोगों ने, अर्थात् जोक ते संयत निदोष नदी, तो पर तेची पतो जे सम्यग्दर्शनरूपी अन्य गुएनो सान, घयाधी "प्यमान" सोननिकाल. कई

·४U
श्रीहरिनामिनामानि
प्रगाए कागही परितो गारतिनिTTE
सम्मत्तरानिहाति, माणिनि ?
अर्य-पूनामा जोक, माग जीयोनीमा गया गुस्न का.
य, सो पण जिनपूना मम्गानि हेतु
तेने निलय जापानी
अने पूजा माटे जेम्मान कर, में पूनान पर अंगोत्री
सोननिक से कम के, जे जे किया नाना निमितवादी
ते ते शोननिकन.
थदी यादी शंका करे के गे पान तो अमिन तो तेने
माटे कद में फे, जेम सुण प्रादिक ज्ञान अनुनयाय , तेन
से ओम श्रनुनवाय, तेम ते अंगीकार कर, थने तेत्री रीत ना-
यशुधिना निमित्तपणामी "यनान" अनुनयाय वे, माटे के
घव्यस्नान " नापशुदिना निमित्तकावे.
यसी थही यादी शंका कर के, ते ऽव्यञानमां न्यार कर
पण दोपपणु चे, त्यारे तेनुं शोजयापणुं शीरीते कहेवाय ! तेन
माटे कई रे के, जे कार्य वीजा उत्तम गुणोने उत्पन्न करवानां
हेतुरूप में, ते कदाच दोपयाखं होय तो पण ते शोननिक के
फेम के, कुवानुं खोदयुं जो के, श्रम थने कादव श्रादिकना टो-
पयाखं , तो पण ते तृपाना नाश श्रादिक उत्तम गुणोना हेतु-
रूप जे. अने तेवीज रीते उत्तम सम्यग्दर्शननी शुद्धि श्रादिक
गुणोना हेतुरूप “अन्यस्नान" पण .
वली थही यादी शंका करे के,
एवीरीतेनावशुद्धिनानिमित्तरूप "व्यस्नान" ज्यारे शोजनिक
, त्यारे ते मलीनारंजीज करे, एम शामाटे को ? निर्मवारंजीने
पण ते तेवीज रीते शोजनिक हो जोएं, माटे ते स्नान तेई
पण शामाटे न करें। तेने माटे हवे वादीने कहे वे के,
.

·४५ वित्तीयाएक. थधिकारीवशाछाने, धर्मसाधनसं स्थितिः।। व्याधिप्रतिक्रियातुख्या, विझेया गुणदोपयोग। थर्य-शास्त्रमा धर्मसाधननी स्थिति अधिकारीनी अपेक्षाये (कहेली के.) श्रने ते गुण थने दोपना संबंधमां रोगना उपा- पनी क्रिया तुझ्य जाणवी. टीकानो जापा-यधिकारी एटसे योग्य अनुष्ठानवालो, तेनी पदाधी; (पण कंई मरजी मुजर नहीं; ) श्राप्तना श्रा- गममां धर्ममाघनरूप व्यस्नान थने भावनाननी स्थिति कहती ने हवे ते स्थिति केची ? तो के, रोगना उपाय मरखी एवी ते स्थिति, अर्थार्जए मजुरुना उपदेशथी जाणी सेवी; हवे ते स्थिति फया विषयमा जाणवी ते कई ने के, गुण अने दोपने श्राश्रयीने जाणवी; अर्थात् रोगीनी अपेक्षाएं तेना रोगनो उपाय जे गुण थने दोपयाखो , तेम मसीनारंनी थने निर्मखानीने ते "च्य- स्नान" तथा "नायनान" गुणदोपने करनारा के थर्थात् “व्य- स्मान" मखीनारंजीनेज गुणकारक ने, पण निर्मसारंजीने गुणकारक नथी, एयो भावार्थ जाणयो; फेम के, मसीनारंजीज देवने उद्दे- शीन स्नानादिकमा थधिकारी के, पण निर्मसारंजी तेम नथी. थही फोक वादी यती एम कहे के, मलीनारंजी पण ते इच्यम्नाननो अधिकारी नथी, तो तेने वास्ते आज ग्रंथकार हवे कद्देशे. धर्मार्थ यस्य वित्तहा, तस्यानिहा गरीयसी ॥ प्रक्षालनादि पंकस्य, दुरादस्पर्शनं वरम् ॥ अर्थ-धर्मने माटे जेनी धननी श्या , तेनी (ते धर्ममाटे) धननी नहीं श्याज (छा नहीं करवी तेज) श्रेष्ट केम के, कादयने धोवा फरतां तेने स्पर्श नहीं करयो तेज श्रेष्ट वे. यहीं को यादी शंका करे के, थाथी फरीने धर्मन माटे सापद्यप्रवृत्तिनो निषेध कर्यो; तथा "शुभागमैर्यथासानं" एवी ·५६ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । रीतनुं वाक्य अागल कहेशे, तेथी फूस तोडवानो अनाव कयो, अने देवसंबंधि बगीचो राखवानो पण बजाय कह्यो. तेने मारे तेने कहे ते के, तेम कहे युक्त नथी; केम के, स्नान तो देवपूजा माटे विधेयपणाथी कहेलुंज के. वसी श्रहीं वादी शंका कर के, ते उपदेश तो प्रासंगिक स्ना- ननी अपेक्षावालो ने, पण देवने उद्देशाने नथी, तेने माटे तेने कहे के, तेम कहे, पण युक्त नथी केम के, एम जो मानीएं, तो "ज्यारे कोइक दिवसे स्नान करेलुं होय, त्यारेज देवपू- जन करवू;" एवो उपदेश थइ जाय; पण हमेशना कार्यतरीके न याय, अने देवपूजन तो नित्य करयानुं . कठे के, "चंदंति चेइआई तिघालं पूइउणविहिणाउ" ॥ अर्थ-त्रणेकाल पूजवायोग्य विधिएं करीने चैत्योने वंदन करे जे. वली धर्मने माटे सावद्य प्रवृत्तिनो जे निषेध कर्यो , ते केवख सर्वविरतीनी अपेक्षाएं के केम के, श्राश्लोक तेनां अधिकार माटे कहेलो के भने गृहस्थीनी अपेक्षाएं तो सावध प्रवृत्तिनी अनुज्ञा श्रापेलीज के सिद्धांतमां पण कडं वे के, अन्यस्नान क. रवामां तो सावध प्रवृत्ति श्रावेज. पती तेवीज रीते "शंकाश श्रावकनी पेठे (जिनपूजा अथवा जिनमंदिरमाटे) व्यापार शाः दिक सापद्य प्रवृत्ति पण 52 गणी नथी; केम के, तेमा धार्मिक कार्योर्नु पक्षपातपणुं दोवाथी (वटे) पापोनो क्ष्य थर उत्तम गुणरूपी बीजनी माप्ति थाय . ते “शंकाश" श्रावक- दृष्टांत नीचे प्रमाणे जाणवू. शंफाश नामना श्रावके प्रमादमा रही देवाव्यतुं भक्षण कर्य श्रने तेथी तेणे सालांतराय नामर्नु निविड कर्म यांध्यु. अने तेथी ते घणो कास संसारमा रखड्यो पनी अनंत काले केटखेक कष्टे मनुष्य जय पामीने पण ते दरिद्धी भयो; पण एटसामा कार 'महाज्ञानी जैन गुरु तेने मली जयाथी तेनी पासेथी वेणे पोताना ·४ 4 द्वितीयाएक. पूर्वनवन वृतांत सांगयु पठी गुरुना उपदेशधी मुर्गति आप- नारा फर्मोनो नाश करवामाटे तेणे एवी रीतनो थनिग्रह सीधो के, हवेधी जेटलुं षण्य हुं फमालं, तेमाथी मारा खावापिवाना तथा पेहेरवा लेढयाना खरपशिवाय बाकी जे पंई भ्य यधे, ते सपहुं हुं जिनमंदिर थादिकमां पापरीश एवी रीते पोतानो थ- निमह पालीने आंतें ते मोठे गयो. श्रहीं पादी शंका करे के, तेना पोताना कर्मोना नयनी उप- पत्तियी संकाशने तो, ते तेम करवू युक्त ; पण तेवी रीते बीजाए करवु युक नथी. त्यारे ते यादीने कदे ने के, एम नहीं; केम के, सर्वथा प्रका- रेज अशुज स्वरूपयासा च्यापारने, उत्तम निर्जराना कारणपणानो अयोग में अर्थात् जे व्यापारमा फफ पापकार्यनीज धारणा होय, ते व्यापार फर्मनी निर्जरा करी शकतो नथी; पण धर्मयु. स्थिी कराएडो ते व्यापार पण सानकारकज वे. यसी " सुझागमर्यथासानं" इत्यादि जे धागल कहेपामा शायरो, तेनी मतसव फंई एची नथी के, पोते जाते जइ (पूजा माटे) पुप्पो तोडयां नहीं; पण तेनी मतलब तो एरे थे, पूमा धादिक वयसरे थायेसा माती पासैथी (पुप्पो खेवामां) शासननी मनायना माटे पणिक्कसा धापरथी नहीं; अर्थात् फपटथी के को पीजी कसाथी थोडा पैसा थापी पधारे पुप्पो सेवां नहीं; एका अर्थाने ते याक्य तो प्रगट करनारंवे. मिशांतमा पण काट ये के, सुग्गर नामनी ती पुप्पोएं करीने जिनपूजा क. रवाधी उत्तम गतिमा गइ, थने तेपीए “यथासाने" करीने नहीं, पए न्यायोपार्जित धनें परीने ते पुप्पो सीधेसां इता. तथा जिनमंदिरमाटे (सिद्धांतोमा) गाम धादिषना खंगी. कारपणाची श्राराम ( बगीचा) श्रादिकनो अनाप कसो नधी.

·४ वर्षी माझी नोकुर यादिकनं माद पशु मार पायो श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । माटे एवी रीते मसीनारंजीए धर्मने माटे स्नानादिक करो. ते विरुप नयी. नहीं यादी शंका कर के, अन्यस्नानमा साधु शामाटे अपि. कारी न थाय ? फेम के, कर्मरूपी व्याधि तो तेठे यने (माधु भने गृहस्पने ) तुझ्यज के, थने तेथी तेनी चिकित्सारूप पूजा पए तेईने तुझ्यज होवी जोइए, अने तेथी ते ध्यपूजामा एक नो ग्यारे अधिकार कह्यो, त्यारे वीजानो तेमां शामा अधिकार न होय । तेने माटे तेने कई ने के, कई ने के, स्नानमुद्रानाभ्यंग, नराकेशादिसंस्क्रिपाम् ।। गंध मास्यं प धूपं ग, त्यति प्रमचारिणः ॥ १ ॥ अर्थ-प्रानपारी सान, बर्तन, अत्यंग (सैज्ञादित मन) नण, फेश श्रादिकनो संस्कार, सुगंधि, पुष्प, सपा पूरने तो . एवीरीतना यपनयी मुनिने प्रग्यमान तथा ज्ञापन करयानो अधिकार नयी यती से से कार्यानो मुनि ने कई एगाामादेश निषेध कर्यो रे, एम नहीं, पण ते मुनि गारी नियम याता रे, माटे ना तेथधिकारी नथी. पाली अही यादी का को के, जो यति पापार्योथी कि इन मो, तो पण मान करीन यापन करे, तमा मैने दो श्रा ! म्यार तने कई के ग्यारे गाधु नानक देवपुजन माय पोगानी थाय, स्पानी में गृहम्पनी पण तुझ्या पर मायः यने नेयी नेने (अपमनीषण में नहीं कायापार प्रायः मान था ,वनं नयी ने मान प्राप्तिमा पार्ने सपना ने माण कार्गमा प्रपो नी, होने अयनानिनि। की काली का को, जोक व नाति ·द्वितीयाक पाए यी मारामां घरों . सो पर धर्मने माटे सेमा प्रयत', मेने सायरा बाहेयाय नहीं फम के एक पाप श्रापर्यु, तेथी चीजें पाप पाए श्रापर. ए म्याजची कवाय नहीं. तेने मार सेने करने की पुयाना उदाहरणधी पूजादिकथी पर प्रपा प्रारंजना दोपने सोधीने गृहरची (सम्पत्य श्रादिक ) बीमा ( उत्तम ) गुणेने मेसचे , माटे ते गृहस्थीने अप्परगान गया पूजादिक करयां युफज के. पती यादी शंका करे के. जेम पुयाना उदाहरणधी गृहस्थीने मानादिव फरयां युफ .एवी रीते यतिने पण गुरु, माटे तेने रसानादिकमां शा मारे अधिकारी न कहेवाय? तेने माटे तेने कहे ते, यति तो मर्वया प्रकारे सायच व्यापारथी निवृत्त भएता , माटे पुयाना उदाहरएथी पण तेमां जो तेठ प्रवर्ते, तो पण तेने तो पित्तमा पापज स्फुरायमान थाय, पण धर्म स्फुरायमान पाय नहीं; फेम के सेग्न तो हमेशा शुन ध्यानादिकं करीनेजप्रव- संपापणुं नेथने गृहस्यीज तो सावध कार्यमा स्वनायथी हमेशांज प्रवर्तता राया के, पण जिनार्धनादिफ धारे करीने स्वपरना उप- काररूप धर्ममा प्रवर्तता नथी; माटे तेथी ज्यारे तेठ तेमां भवर्ते जे, त्यारे तेठना पित्तमा ते धर्मज खागेहुं होय , पण पाप सा- गेहुं दोतुं नथी, माटे एवी रीते कर्ताना परिणामना यशथी श्र- धिकार थनधिकार मानवा; थर्थात व्यस्नानादिकमां गृहस्थीवेज अधिकारी , पण यति अधिकारी नथी; श्रने श्रागममां पण एमज काई , थने तेवीज रीते सामायिकमा रहटो श्रावक पण मध्यस्तय माटे अधिकारी नयी कम के, ते यखते ते सावधथी निवृत्त यश्ने, जावस्तवमा थारूद थएखो के माटे ते साधुतु. स्यज . अने तेयीज स्वनायथीज पृथ्वीकाय श्रादिकनी वि. राधनाची टरवायाखा, यतनापासा, तथा सावध कार्यमां थोड़ी रचिवासा, अने यतिनी क्रियामां श्रनुरागवाला एवा गृहस्थीने ·श्रीहरिजजसू रिकृतान्यष्टकानि । धर्मने माटे सावद्य आरंजनी प्रवृत्ति युक्त नश्री; वली ते सारय श्रारंनमा प्रवर्तलो नथी, तथा तेने तजीन अन्य स्नानादिक जे सावद्य श्रारंन, तेमां ते प्रवृत्ति करे, ते केम युक्त कहेबाय ? माटे एवी रीते नक्की आयु के, सघला माणसो सघलां कार्यना अधि- कारी होइ शकता नथी; पण जे एक कार्यमां अधिकारी , ते वीजा कार्यमां अधिकारी नथी. हवे नावस्नानना प्रतिपादनमाटे कहे . ध्यानांनसा तु जीवस्य, सदा यत्रुझिकारणम् ॥ मलं कर्म समाश्रित्य, नाघस्नानं तमुच्यते॥६॥ अर्थ-कर्मरूपी मेलने आश्रीने ध्यानरूपी पाणीथी जीवनुंह- मेशां जे शुद्धि करवापर्यु, ते "भावस्नान” कहेवाय वे. टीकानो नावार्थ-शुल चित्तनी एकाग्रतारूप जेधर्मध्यानादिक, .ते रूपी पाणीयें करीने,श्रात्माने हमेशां जे शुद्ध करवो, ते "जा यस्नान" कहेवाय; ते पाणीथी ज्ञानावरणादिक कर्मोरूप मेखने धोवो अने एवी रीतनां स्नानने तेनुं स्वरूप जाणनाराई "मा. वस्नान" कहे . हवे ते नावस्नान करनारना जेदे करीन, तेनु उत्तमपणुं तथा अनुत्तमपणुं कहे वे. झपीणामुत्तमं वेतन, निर्दिष्टं परमपिनिः॥ हिंसादोपनिवृत्तानां, वृत्तशीलविवर्धनम् ॥ ७॥ अर्थ-हिंसारूपी दोपथी निवृत्त यएला झपीउने वृत्त अने शीखने वृद्धि करनालं, ते नावस्नान करवं, ते परम मुनिए (सर्वशोए) उत्तम कहेलुं . टीकानो ज्ञावार्थ-यथास्थित वस्तुउँने जे जाणे ते शपिन कई वाय. तेवा शपिनए जावस्नान कर ते उत्तम ने, एम सर्वशोए कहे थने तेथी बीजाए ते स्नान करवं, ते अनुत्तम ·क्षितीयाष्टक. २१ एम सिद्ध ययुः केम के, तेउँने विशिष्ट धर्मध्याननो अनाय , श्रने शपिनने तो ते नायस्नानज करवु उत्तम पण देवार्च. नने माटे च्यस्नान करवू, ते तेमने उत्तम नथी. हवे ते शपिन केवा? ते कहे . प्रमादयी थती प्राणीउनी जे हिंसा, तेरूपी दोपणथी निवृत्त यएसाः यहीं वादी शंका करे के, शपिठ एवाज होय के, एम कहेयु अनर्थक वे. त्यारे ते वादीने कहे के के, एम नहीं था विशेषण हेतुपणाथी उपन्यास करवू; माटे एवो अर्थ करयो के, शपिन हिंसारूपी दोपथी निवृत्त थएला ने, माटे तेमने तो अन्यस्नान न करयुं ते उत्तम . हवे ते स्नान के ? ते कहे वे. प्रत कहेतां (पांच ) महानतो, अने शीस केतां समाधि; अथवा प्रत एटसे मूखगुणो, थने शीश एटले उत्तर गुणो, तेने विशेपे करीने वृद्धि करनारं अर्थात् धर्मध्यान थने शुक्रध्यानरूप ते "नाव- स्नान" जाए. हवे था स्नानाप्टकने उपसंहरता थका कदे . स्नात्वानेन यथायोगं, निःशेपमलवर्जितः ॥ नूयो न लिप्यते तेन, स्नातकः परमार्थतः ॥७॥ अर्थ-एवी रीते ते व्यथी तथा लावथी अधिकार प्रमाणे स्नान फरीने, (माणम) सपता ( कर्मोरूपी) मेसथी रहित थयो श्रको, फरीने तेनाथी पातो नथी; थने एवी रीते परमार्थथी स्नातक (स्नान करेखो) थाय . टीकानो जावार्थ-या जायना हेतुरूप एया अभ्यस्नानथी, श्रने नावस्मानथी अनुक्रमे मलीनारंजी तथा निर्मसारंजी स्नान क- रीने, अनुक्रमे मादात् मयमा कर्मरूपी मेखथी रहित थाय के श्रने तेवी रीते स्नान करवाथी फरीने कर्मरूप मेलथी पातो नयी. अने एवी रीते परमार्थथी ते स्नान करतो पाय रे भने पीजी रीतथी स्नान करेखो माणस परमार्थथी स्नान करतो यतो ·" श्रीहरिलपसूरिकृतान्यष्टकानि । नयी केम के, तेथी कर्मरूपी मेखनो नाश थतो नथी अने परीने पालो मेल सागे .भाटे हे कुतीथि,जो तमो परमार्यश्री स्नातक थवाने चता हो तो, लावतानचीज स्नान करो? पण अन्य स्नान करो नहीं; केम के, ते अन्यस्नान तो फक्त मसीनारंजीई माटेज कहेडं वे. अथवा श्रा लोकनी व्याख्या नीचेप्रमाणे करवी. उपर कहेसा नायनानयी युक्तिपूर्वक सघक्षा ( कर्मरूपी) मेखमी वर्जित थयो थको फरीने तेनायी सेपातो नथी. कोन नश्री सपातो, तो के परमार्थयी स्नान करेसो. अही "क्या प्रत्यय रूदीना यशथी. एवी रीते वीजा अष्टकर्नु विवरण समाप्त अयं. तृतीयाष्टकं प्रारच्यते ग्नान कर्या परी देव पूजन करयुं जोएं; तेथी पूजा स. कप कक्ष्या माटे हये कहे . सया जे एम माने के, "वेतार मुनि देयनी पामे जाने पण तेने पूजता नयी, माटे तेमन (देयममी) अ. नयक ,"तना मतर्नु पंडन करयामाटे पूनाटक कई रे. थष्टपुष्पी समाख्याता, स्वर्गमोक्ष्मसाधनी ॥ थशुतरनेदेन, हिया तत्यार्यदर्शिनिः ॥१॥ श्रय-स्वर्ग श्रन मोहन थापनारी, एपी श्री नामनी पृना, तत्यांना यंन आणनागए थगुव थनं च न क रीने व प्रशानी कधी. टीकानो नापार्य-प्रमाणाण की मां था तो एक कोड नेमन श्रष्टाणी" कही, थरी थार पुनो जाल पने ग्राश्रीन कडया पाश्री एम नहीं धार, उज पुणी बाप कम, श्राग, "प प्रभा ·" तृतीयाटक. ५३ घणां पुप्पोथी पूजन करवू." घसी ते देवपूजनमा आठ पुप्पो सेवार्नु कारण पण कहेशे. पक्षी ते अष्टपुष्पी पूजा, जीवादिक तत्वोने परमार्थ घृत्तिथी जाणनाराए वे प्रकारनी कहेसी वे. ते चे प्रकारनी कई? तो के, एक सावधतथा धीजी निरवद्य. वहीं इतर" शब्दने जे पुंवताव रे ते " पृत्तिमात्रे सर्वादीनां पुंव- शायः " एवी रीतना व्याकरणना वचनयी थएसो . हये ते पूजानु फरस देसाडे . पेहेली (सायद्य) पूजा स्वर्गने देनारी , तथा बीजी (निरवध ) पूजा मोक्षने देनारी के. हरे ये श्लोकोथी अशुद्ध पूजानुं स्वरूप कहे रे. शुशागमेर्यथालानं, प्रत्यग्रेः शुचिनाजनैः। स्तोकेर्वा बहुभिर्वा पि, पुप्पैर्जात्यादिसंनवे॥२॥ श्रष्टापायविनिर्मुक्त, स्तऽगुणनूतये ॥ दीयते देवदेवाय, या सा शुक्षेत्युदाहृता ॥३॥ अर्थ-श्राव कर्मोरूपी अपायथी मुक्त थएला, थने तेथी - उत्पन्न थाले गुणोनी संपदा जेने, एया देवाधिदेवप्रते, जेम पान थाय, तेवी रीते शुद्ध प्राप्ति जेनी, तथा नहीं फमसा- एसां, थने पवित्र साजनमा रहेसां, एवां माखती श्रादिक उत्सम जातिनां योडां यथया घणां पुप्पोएं करीने जे पूजा कराय ने ते पूजाने "मावच पूजा" कदेखी है. टीकानो नाबार्य -शुद्ध केतां निर्दोष , मेखवधानो उपाय जेनो एवां पुष्पो, थर्थात् न्यायोपार्जित धनथी, थने चोरी बिना प्रहण करेखां, एयां पुप्पोएं फरीने जे पूजा देयप्रते देवाय (क- राय) नेने अशुष पूजा फहसी के, हषे ते पूजा फेम फरवी ? ते पाहे वे. जेमां पान उलंघन न घाय, एवी रीते शासननी प्रतावना माटे,उदार जापथी मातीपासेथी देशकासनी थपे- दाए उत्तम, मध्यम, तथा जघन्य जातिमांधी जे पुप्पो मसे, ·ए४ श्रीहरिलजसूरिकृतान्यष्टकानि । ते पुष्पोथी पूजा करवी. हवे ते पुष्पो केयां? ते कहे वे के, नहीं करमाएलां, तथा पवित्र थाल आदिकमा रहेला; केम के जो ते पुप्पो एवां न होय, तो स्नानादिकनी पवित्रता पण मननी नि- वृत्तिने उत्पन्न करी शकती नथी. यदी ते पुष्पो थोडां एटले द- रेक (ज्ञानावरणादिक ) आठ अपायोने दूर करवामाटे श्रार, अथवा घणा एवां मालती बिचकील आदिकग्री उत्पन्न थतां पुप्पोएं करीने पूजा करवी. अहीं मूलभ्लोकमा जे "या" शब्द मूकेलो ,ते थोडा अथवा घणां पुष्पोवाली पूजानुं सरगुं फल देखाडवामाटे . अहीं कोई वादी शंका करे के, उत्तम जातिनां जे पुष्पो कह्यां, ते सुवर्ण श्रादिकनां पुप्पोना निषेधमाटे वे; कैम के उत्तम जातिनां पुप्पो तो एकजवार चडाची शकाय वे, तथा पत्री तेमने निर्मात्य करीने वारंवारं ते चडावातां नथी; अने सोना था. दिकनां पुप्पो तो वारंवार चडायाय ने अने तेथी निर्मात्या- रोपणनो दोप यावे . हवे ते वादीने तेनो उत्तर थापे के के, ते श्रयुक्त के. केम के सिद्धांतमा कयु ने के, "कंचएमोतियरय. पाइदामएहिंचविविहेहि (विविध प्रकारनी कंचन, मोती, तथा रत थादिकनी मासाठथी जिनपूजन कर.) पक्षी ज्यारे ते पुष्प श्रादिक पागं न उताराय, त्यारे तो " निर्मास्यपणानों" दोष न याये, पण ते मासती श्रादिकनां पुप्पो तो थोडा फास पजी मुगंधिरहित थाय ने, माटे ते अवश्य उतारवां जोएं, थने सुवर्ण यादिकना पुप्पो तो तैम निर्गध यतां नयी, माटे ते थवश्य उतारया सायक यतां नथी; थने तेथी तेने फरीने घडाययामां पण ते दोष थावी शकतो नथी. यती केटसाको एम कहे के, वीतरागने थसंकार पहेरायया अयुफ के केम के तेयी वीतरागम्प याकारनी थमाप्ति थाय येते कहयुं पए युक्त नयी, कम के, जो एम मानीएं, तो पुष्प थारोपण फरयामा "

·No text on this page.

·. श्रीहरिनजसूरिकृतान्यष्टकानि । शानावरणादिकनो क्षय थवायी केवलीने पांचे ज्ञाननो नहीं थाये केम के, “नमिछाउमभिए नाणे" एवं तर्नु पचन ने. त्यारे ते यादीने कहे ने के, एम नहीं फेवसज्ञानीज पार शानी झेय पदार्थ- प्रकाशितपणु होबाथी, श्रने ते पार झानोर्नु अनर्थकपणुं दोवायी, तेर्नु नष्टपणुं कथं वे. यसी श्रहीं यादी शंका करे के, श्लोकना था पूर्वार्धथी जे एम माने ले फे, जिनपिंवनी प्रतिष्ठामांनए अवस्था का य, अने तेथी याश्य श्रवस्थाने थाश्रीने स्नान, दीक्षा निकलती येसाने थाश्रीने रयारोपण, तथा पुष्पपूजा श्रादि थने फेवाय श्रयस्थाने बानीने यंदन कराय के एयी री- मतर्नु गंडन थणुफेमके यष्टापाययिनिर्मुफिनी अपेक्षाए' राती पूजा कई गदरावस्याने विषयरूप करती थी; पण तो कैरास फेयध्य श्रयस्थानेज विषयरूप करे । धने पम प- नहीं विधारयु फे, अष्टापायविनिर्मुगिने थाटांधीने यायच यग्यामां पूना करयी; केम के, चारिनिने सानादिक प्रस्तांग श्री, भने तेनी पेठे मापूर्वने पण सेनी प्रमाफियी रो परिणाम नायलंयनीय नश्री; जो पमन होत यो जनो गरी फरी : धषित थ गए, एका पथकाय थाकिनी शान श्राचारना निराध मार्ट फेम यात। केग के (मितोमा) पर का मजयाय ने क, पा. यलो बनायीन अपित पाडा, एया मतापना मध्यनागमा रहया पाणी, सपना खान, यने ग्यरित प्रदाने, आन पान महान मार, तना भयोजनामा मापुम पश ने प्रण काणा गा.नि. परयों से कम के, जगाने एम शिमा, माघ थाना प्रागन , चापागों बीमाईना पा प्रातार नही; अने माधुर्ण गण प्रिया नहीं गो गाई. . . .

·७ तृतीयारक. त्यारे हवे ते यादीन कहे रे के. ते सपहुं सत्य , पए पिंप- करप तो दी तरेहनो मनाय के अर्थात् जेम नापचहत्मते यतः तीज रीने स्थापनाचत्यते पए वर्तयु भने तेथी क- रीनेज गीतमादिक माधुर नगराननी ममीपे रहे हैं अने तेथी चिनी ममीप रहवामां तेमने निषेध करोगेशने पसी तेवीज माधवी दंडस्थापनारूप वाचार्यने रचापे ; जो एम न होत, तो जेम नाय झाचार्य नमीपे थावश्यक करती नधी. तेम तर्ड म्यापनाचार्य पाने पए नहीं करत. पसी तेजे प्रवर्तिनीन स्थाप ने, एम पण नहीं कहेयं फेम के प्रतिक्रमण यसतेज प्रत्ययंदन करती येखाए महावीरादिकना अवश्य कल्पवापणायें करीन, ने दोपर्नु समानपणुं आये. पती जगवान तो वीतराग हता, तो पार रात्रिए चंदनवासा थादिक धार्या जगराननीममीपे रहतीनही. यसी अहीं यादी शंका करे के प्रतिक्रमण यसने चन्द्र प्रनुनी स्थापना फरीने त्वयंदन करयाची याशातना दो प्रसंग शावे. त्यार ते वादीने कई ने के, एम नहीं; केन नासयमां पर प्रत्ययंदन करवानी सिद्धांतमा अनुहा क एवी रीते स्वरूपथी थध (मावद्य ) एवी कार एन फयु. अने तेज स्वर्गने देनारी ठे, एवं जे ऋ. ट खाडता थका कहे वे. संकीपंपा स्वरूपेण, अव्याद्नावपतिः । पुण्यवंधनिमित्तत्वाद, विझेया संकट अर्थ-सायकरीने मिश्र एवी टपर अंटा पादिकना प्रसंगी जायन उत्पन्न करना होगा बंधनना निमित्तरूप होयाथी स्वगने देना टीकानो नामाघ-संकीर्णा एटडे कोटि सी एची उपर कहेली अष्टपुष्पी फुटबारे में पति कना प्रसंगयी, जगवानने विष चिट ·त श्रीहरिजमसूरिकृतान्यष्टकानि । करनारी होवाथी, स्वर्गने देनारी के अर्थात् पुष्पादिक धन्यना उपयोगथी श्रवद्य श्रने शुजन्नाव वन्न पाय के एवी रीतर्नु श्रा (अव्यपूजार्नु ) मिश्नपाणुं कर्मने नाश करवामां कई निमि- त्तरूप नथी; पण पुण्यबंधनना निमित्तरूपज के ते, कहे ; एवी रीते ते पूजा पुण्यवंधनना निमित्तरूप होवाथी स्वर्गने देनारी के, अने उपलक्षणयी ते उत्तम एवा मनुप्यपणाने, तथा अनुक्रमे लावपूजाना कारणपणाने पामीने मोदने साधनारी वे. हवे निरवद्य एवी अष्टपुष्पीन स्वरूप कहेवामाटे कहे . या पुन वजेः पुप्पेः, शास्त्रोक्तिगुणसंगतेः ॥ परिपूर्णत्वतोऽम्लाने, रत एव सुगंधिनिः॥५॥ अर्थ-शास्त्रनी श्राझारूपी दोराथी गुंथेलां, अने संपूर्णपणा- थी नहीं करमाएलां, श्रने तेथीज मुगंधिवाला एवां जावरूपी पुष्पोयें करीने जे पूजा करवी (तेने निरवद्य केहेतां उत्तम पूजा कहेली ) टीकानो लावार्य-जे अष्टपुष्पी पूजा, श्रात्मानी परिणतिथी उत्पन्न यएला, तथा आगमनी श्राझारूपी गुणनी साये जोडा- एखां, अर्थात् कपादिक परीक्षाथी शुध थएखां, श्रागमोना पा रतंत्र्यपणाचें अनुगमन करतां, अथवा शास्त्रना यचनरूपी जे. गुण केतां दोरो, तेमां परोयेशां; अर्थात् मालारूप फरसा पुप्पो थी करवी, ते शुद्ध फैतां निरपद्य पूजा कहेयाय; यती श्राश्री करीने एम पण देखाड्यु के, ज्यारे अव्यपुप्पो पण मालारूप क- रीने थारोपण करयां, त्यारे पण पाठ थपायापगमोनू स्मरण करीने थारोपयां. यही ते पुष्पो केयां? ते कई . परिपूर्ण तायें करीने, अथवा मघमा जीवना गृपावादादिफ विषयपणायें करीने निरतिचारपणाथी सानिन नहीं प्राप्त थपला, अने से थी करीनेज मुगंधियाना एयां पुष्पोथी जे पूजा करपी से मिर- पप पूजा कक्ष्याय . -- ·तृतीयाष्टक. एए हवे ते लापरूप थाउ पुप्पोनां नामो कह . थाहिंसा सत्यमस्तेयं, ब्रह्मचर्यमसंगता ॥ गुरुजक्तिस्तपो ज्ञानं, सत्पुष्पाणि चचक्षते॥६॥ अर्थ-अहिंसा, सत्य, चोरी न करवी ते, ब्राह्मचर्य, असंगी- पाएं, गुरुनी जक्ति, तप, तया ज्ञान, एटलां श्राउ जातिनां छ- तम पुप्पो कहेयाय . टीकानो भावार्थ-प्रमादना योगथी (फोश्ना पण ) प्राणनो जे नाश करवो, ते हिंसा, अने तेनो थनाय जे थहिंसा, ते एक पुप्प जाण तथा जपणानो जे अनाय, अर्थात् सत्य, ते वी. जुं पुष्प जाएयु तया पोरीनो जे अनाय ते त्री पुष्प जाणवं, तथा मन, वचन, थने कायाथी काम सेवनना वर्जवारूप जे प्र- ह्मचर्य, ते चोयुं पुप्प जाए. तथा धर्मना उपकरणो शिवायना परिग्रहनो जे त्याग, ते पांच, पुष्प जाणवू; (धर्मना उपकर- होने वीरमनुए सिद्धांतोमा अपरिमहपणुं कहेतुं वे. जो एम फयुन होत, तो शरीर, थाहार विगेरे पण परिमहरूप थात.) तथा गुरुनुं जे बहुमान फरवु, ते उई पुप्प जाणवं; शाखोना श्रर्थने जे जाणे ते गुरु कहेयाय. कार्य ने के, धर्मशो धर्मकर्ता घ, सदा धर्मपरायणः ।। सत्येन्पो धर्मशानार्थ, देशको गुरगच्पते ॥१॥ थर्थ-धर्मने जाणनार, धर्मने फरनार, हमेशां धर्ममां तत्पर, तथा प्राणी प्रते धर्मशास्त्रना थर्थनो उपदेश देनार, से "गुरु" कहेयाय . तथा जेनायी रुधिर, मांस, परवी, नाडका, मजा, थने वीर्य तप के तथा थन कर्मो पण जेनाथी तपेये ते "तप" रूपी सा. तमु पुष्प जाणवू तथा जैनाथी थर्थो जणाय, ते ज्ञान, अर्थात् सम्यक् प्रतिनो हेतुभूत एयो जे योध, ते रूपी धाम पुष्प जाएवं एयी रीते ते थावे जायपुष्पो, ते च्यपुष्पोनी थपे, ·पूजा कडेली . । ६० श्रीहरिजसूरिकृतान्यष्टकानि । क्षायें उत्तम जाणवां; अने ते पुप्पोने शुद्ध एवी अष्टपुष्पीना स्वरूपने जाणनारा (नावपूजामाटे) अंगीकार करे वे. हवे ते कलाज थर्थने वाक्यांतरें करीने कहे . एनिर्देवाधिदेवाय, बहुमानपुरस्सरा ॥ दीयते पालनाद्यातु, सा वैशुक्रेत्युदाहृता ॥ ७ ॥ अर्थ-एवी रीतना पुप्पोथी, बहुमानपूर्वक, ते पुष्पोना रदः । एएथी, देवाधिदेवप्रते जे पूजा कराय , तेने शुद्ध ( निरवद्य) टीकानो लावार्थ-उपर कहेला जावपुप्पोएं करीने, इंधकी पण अधिक एवा श्रागल वर्णवेला महादेवप्रते अत्यंत प्रीतिपू: पंक जे पूजा कराय ने, ते शुद्ध पूजा जाणवी. केवी रीते ! ते कहे वे. अहिंसा थादिक जे, पुष्पो तेना रक्षणपार करीन: केम के, ते पालवाथी देवनी आशा पासेसी कहेवाय ; कम फे. थाशाने विराधीने, आज्ञेश्वर महाराजनी पेठे जोके सघली पू. जामा उद्यमवंत याय, तो पण ते थाराधित यतो नथी. एवी रीतनी पूजाने तत्वना जाणनाराउँए निरपद्य कहेली . हये ते शुद्ध पूजा- मोदसाधनपाणुं देखाडता यका, तथा तमा उत्तम पुरुषोनुं मंमतपणुं देखाडता अफा कहे वे. प्रशस्तो ह्यनया जाव, स्ततः कर्मक्षयो ध्रुवः॥ कर्मक्षयाच निर्वाण, मत एपा सतां मता ॥ ७ ॥ अर्थ- नायपूजाएं करीने सुचनाय थाय , तथा ते शुधनायथी निशस या अवश्य यनारो एयो फर्गानी ल्य याय , अन ते कर्मक्षयथी मोक्ष याय, अने ते कारणोजी ने नायपुजा नराम पुरुषाने मागनीक . टीकानी नाचार्य-उपर कहती शुद्ध अष्टपुष्पीनी पायी यामाना परिणाम शुष्क पाय गपए प्याप एका वरणीथी " ·पूनान करो। चतुर्थाष्टक तेम धतुं नधी, केम के ते जीवहिंसाची मिश्रित भएपीके श्रने ते उत्तम नापी ज्ञानावरमादिकनो क्षय अपश्ये करीने चाय भने एवी रीतना फर्मक्षयधी मोद थाय के भने तेथी शुभ एवी ते अष्टपुप्पी पूजा यतिठने विधयपणाची इष्ट के, पण तेढ़ने अन्य अष्टपुष्पी इष्ट नथी. माटे हे फुतीधिको, जो तमो यति हो, तो तो ते जाय. एवी रीते श्रीजा थाटक विवरण समाप्त थयुं. चतुर्याप्टकं प्रारज्यते पूजा कर्या पत्री सोको अधिकारिका करे , माटे तेनु निरूपण करवामाटे हर्ष कहे . कमधनं समाश्रित्य, दृदा सनावनाहुतिः ॥ धर्मध्यानामिना कार्या, दीक्षितेनामिकारिका॥१॥ स्थर्य-कर्मोरूपी बसतएनो धाश्रय करीने, धर्मपानरूपी अमिएं करीने, दीक्षिते, सायनारूपी श्राइतीबाप्ती हद वी अधिकारिका फरची. टीकानो भावार्थ-कर्म एटसे मूस प्रकृतिनी अपेक्षाएं माना. परणादिक थाउ प्रकारना कर्मो, तेउन यातयानी (दूर करपानी) अपेदायी ते रूपी जे पाट (धन) तेने थाधीने अधिकारिका करवी. ते थपिकारिका ची! सोक, द फतां कर्मरूपी साकडांने पापयामां मम तथा पसी जीवनी जे शुन थामना, ते रूपी धाति जेमा एची हये ते कर्मरूपी का शानधी भाजयां से यह ३. धर्मभ्यान अने छपसदणधी सुतस्यानरूपी अनि, मेणे करीने से कोस्पी काठोने यासबाप अमिका- रिका करवी. हये तपी रीननी अधिकारिता कोण करी! ते कहे . दीक्षित फेता जेणे ममा जीपसी होय, तेणे तंवी । .

·६२ श्रीहरिजसरिकृतान्यष्टकानि । तनी अग्निकारिका करवी; पण तेणे अव्यश्रग्निकारिका करवी नहीं, केम के, तेमां प्राणीउनी हिंसा थाय ने; अने तेवो दी- क्षित तो तेवी हिंसाथी निवृत्त थएशो ने तेथी तेमां (अन्य- अग्निकारिकामां ) ते अधिकारी नश्री; केम के, “अधिकारिख- वशाच्चधर्मसाधनसंस्थितिः" (अधिकारिनी अपेक्षाएं धर्मसा- धननी स्थिति ;) एम श्रगान कहेलु के अने गृहस्य तो स. र्वथा प्रकारे जीवहिंसायी निवृत्त थएलो नथी, तेथी ते अन्य अग्निकारिका करवाने अधिकारी होयायी ते करे के अने तेथीज जैन गृहस्थो धूप, दीप आदिकना प्रकारथी भव्य अग्नि- कारिका करे . श्रा श्लोके करीने एम कहेलु थाय ते के, हे कुतीर्थिडे, ज्यारे तमो दीक्षित यएला गे, त्यारे कर्मोरूपी काष्टोने एकठां करी, तथा तेमां धर्मध्यानरूपी अग्नि प्रदीप्त करीने, सद्लावनारूपी आहुतीथी अग्निकारिका करो? पण बीजी अग्निकारिका करो नहीं; केम के, ते दीक्षितने अनुचित के; पण जो तमो गृहस्थो हो, अथवा तेनी तुल्य हो, तो व्यअग्निकारिका करो! हवे, “दीक्षिते तो ध्यानरूपीज अग्निकारिका करवी," एम श्रन्यदर्शनीठनाज सिझांते करीने साधता यका कहे . दीक्षा मोदार्थमाख्याता, झानध्यानफलं सच॥ शास्त्रउको यतः सूत्रं, शिवधर्माचरेह्यदः ॥२॥ अर्थ-दीक्षा मोक्षनेमाटे कसी ने अने ते मोल ज्ञानध्यानना फसरूप ; एम शास्त्रमा कहेडं वे कम के, तेवी रीतनुं सूत्र (अन्यदर्शनीउना) “शिवधर्मोत्तर" नामना शास्त्रमा कहेलु दे. टीकानो जावार्थ-दीक्षाने तेना जाणनाराए सकल कमोथी मुक्त थयाना निमित्तरूपे कहेली के माटे ते दीदाने प्राप्त थए साए तो मोदने माधनारीज क्रीया करवी जोइएं; पण तेणे अन्य- थमिकारिका करवी नहीं; एयो जायार्थ जाएवो.

·चतुर्थाष्टक. श्रही कोई यादी शंका करे के, अन्यथग्निकारिकाज मोटर्नु साधन) तेने माटे ते कई ने के, ते मोह, शान बने शुन एवी एकामतानुं साध्य के; पण अन्य अधिकारिकानुं साध्य नथी. यसी नहीं यादी शंका फरे के, ते शीरीते जणाय ? फेम के, ते प्रत्यक्ष थादिक प्रमाणने अगोचर वे. तेने माटे कद के, ते धागमने विषेशानभ्यानना पसपणाए करीन कईयो के माटे जोके, ते प्रत्यक्ष थने अनुमान प्रमाणने अगोचर है, तो पण श्राममा कहलं होवाथी ज्ञान अने ध्यानमा फसपणाएं करीने ते मोहभंगीकार करयो; अने सपसा मोवादीउए धागमने प्रमाणपणाएं करीने मानेसुंज . पती जोके, यो पोको तेम नथी मानता, तो पण संशय पिशेपना कारणे करीने प्रतिनी निवृत्तिना हेतुपणाथी तेवए कोइ पण रीते ते मानसोज . पक्षी नहीं यादी शंका करे के, तेशी रीते नदी घाय! के, ते मोर, शास्त्रमा फलपणाएं करीने कईखो . तेने माटे तेने कहने के, ते धन्यदर्शनीउँना शिवधर्मोत्तर नामना शारतमा मोहने सानादिकना पाठपणाएं करीने काहसोमाटे हे पुती. घिउ ! तमोएज अंगीकार फरेखा शाररमा ग्यारे सेम कदे ने, त्यारे मोदनाथर्थि तथा दीक्षित एपा तमोए ते पथ्य अग्निका- रिका नहीं करवी जोइए: एयो भावार्थ . ये सेज सूत्र देखाडता थका कहे . पूजया विपुलं राज्य, ममिकार्येण संपदः॥ तपः पापविशुख्यप, ज्ञानं ध्यानं च मुकिदम्॥३॥ अर्थ-पूजाथी आकृष्ट यग्य, समा अमिकारिकाधी संपदा म तथा तप पापोनी शधिमाटे के भने शान, तथा दान मोपने देनारां कयां . कानो जापार्य-पूजाची एएसे देवदं पुष्प थादिकधी . पन करयाधी; (पा बायपूजाधी नहीं, कम के, ते सो तप धने ·दूपण नरेलु वे. ६४ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । ज्ञानरूप होबाथी, पापशुधिअने मोहने संपादन करनारी तेना करनारने विस्तीर्ण एवं राज्य मले, अने अग्निकारिका समृघि मले,(अहीं पण अव्य अग्निकारिकाज जाणत पण नाव अग्निकारिका जाणवी नहीं; केम के, ते तो ध्यानर होवाथी मोक्ने साधनारी के.) तथा अनशनादिक तप श्रा कर्मोना क्षयमाटे थाय के तथा झान, थने शुजचित्तनी एका तारूप जे ध्यान, ते मोदने देनारांवे (एवी रीते ते शिव र्मोत्तर नामना ग्रंथना सूत्रनो अर्थ वे.) एवी रीते श्रन्यदर्शन उना दीक्षितने, तेणेज मानेला शास्त्रथी अग्निकरिकानुं कर ते हवे फरीने पण तेनी पूजा, अने अग्निकारिकानुं प्रकारांतर दूषण देखाडता थका कहे . पापं च राज्यसंपत्सु, संजवत्यनघं ततः ॥ न तछेतोरूपादान,मिति सम्यग विचिंत्यताम्॥ अर्थ-राज्यसंपदामां पाप थाय , अने तेथी तेना हेतु एवी अव्यपूजा तया अग्निकारिकार्नु उपादान निर्यद्य थ- शकतुं नथी; माटे (हे कुतीथि; ) ते यावत तमो सारी री- ते विचारो? टीकानो लावार्थ-केवख मुमुक्षुने अग्निकारिकानुं करवू निर- र्थक नयी; पण ते ऽन्यपूजा भने अग्निकारिका करया पनी फ- सरूप थती एवी जे राज्यनीसंपदा, तेमां थशुज कर्मों उत्पन- थाय के अने तेथी ते राग्य संपदाना कारणत एवी ते अन्य- पूजा थने अग्निकारिकानुं जे ग्रहण कर, ते निर्वध यश् शकतुं नथी; माटे हे पुतीथिई, एवी रीत अव्यपूजा भने प्रच्य अग्नि- कारिकाना ग्रहण करवामां उपर कहेलु सायद्यपणुं तमारा पो. तानाज मिशांतनां थविरोषयी विचारो, फेम के, सारी रीत वि. धार पूर्वक कार्य करनाराउंज मुमुदु था शके ये.

·६५ चतुर्याएक. पसी ही यादी शंका करे के. राग्यमंपदामां से पाप पाप,पए दान आदिकची तेनी शुद्धियो; तेने माटे हवे तेने कहे वे. विशुद्धिश्चास्य तपसा, न तु दानादिनेव यत् ॥ तदियं नान्यधायुक्ता, तथा चोक्तं महात्मना॥५॥ अर्थ-(गम्य श्रादिकथी घता पापनी) शुद्धि तपथी थाय , पए दान श्रादिकचीज यती नथी, माटे ते अव्यथमिका. रिका युक्त नधी, पण तेघी उसदा प्रकारनी युक्त के थने म- हात्मा (प्यासे ) पण तेमज कहेलुं . टीयानो मायार्थ राज्य शादिकथी उत्पन्न थएखा पापनी शुद्धिथनानादिक तपथी थाय ने, (केम के तप नेते, पापनी जिमाटे .) पण होमादिक दानथी यती नथी (केम के, दानधी जोगो मसे .) माटे दीहितने ते अव्यपूजा, तथा अ- च्याग्निकारिका फेम युक्त कहेवाय? अहीं मुख्य दूपण तो - भ्यग्निकारिकान देखायुं ने श्रने अव्यपूजा, दूपण तो प्रासं- गिक माटे हवे याग्निकारिकानुं निगमन कहे . ते ऽव्ययनि- कारिका पापना साधननूत एवी संपदाना हेतुनूत ने, माटे ते मुमुक्षुने युफ नधी; थने धर्मध्यानरूप अग्निकारिकाना प्रका- रांतरने प्राप्त थएसी एवी ते च्य थग्निकारिका करवा सायक एवां जे पाप, तेने उत्पन्न करनारी जे संपदा, तेना निमित्तपणाथी, ऽव्ययाग्निकारिकानुं न करयापणुं, व्यासे पए न्याययी अंगीकार फरखं के एम देखाडता थका हवे कहे । के, जेबी रीते थमोए कहेडं वे, तेचीज रीते महात्मा च्याने पा कह के अहीं हरिजवसूरि महाराजे मिथ्यादृष्टि एवा च्यामनं पण जे महात्मा कहीने चोखाच्या चे, ते थन्यदर्शनार्टना मनना अभिप्रायथी तथा पोताना मध्यस्थपाने प्रकट करवामांट माटे तेम कह विरुध नथी. यही थन्यर्गिनीटपच्यामने ·श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । महात्मा तरिक मानेक्षा , भने तेथी पोताना पक्षमा अन्यार- नीउनी प्रीति अगामाटे तेनु यचन अत्रे मुकेर्यु . यही पण तेज कहे . धर्मार्थ यस्य वित्तेहा, तस्यानीहा गरीयसी ॥ प्रशासनाकि पंकस्य, दूरादस्पर्शनं वरम् ॥१॥ धर्म-धर्मने माटे जनी धननी चेष्टा के नी(धर्ममाटे धननी) नहीं मेशज श्रेष्ट ने कम के. कादयने धोया करतां, शेने सर्ग नहीं करतो. तेज पधार श्रेष्टने. टीकानो जापाय धर्मने माटे जे कोर पुरुपनी रोगी, पेशा प्रारिकत्री प्रध्य पान करवानी में पेटारे से पुकानी । मैंने मारेरोगी अपेष्टाग (प्य अपान न करणे. रोग) it र) अर्थात् धनने माटे व्यापार श्रादिक करपामा अपरष पा पाग रे. श्रने से पापने पार्जन करेसो AT दानपी अपश्य शोध पडे मार्द संगी धननं मानीमा Fortी गंदा नदी करणी सेज एकमतग कराची. मना दानपी शुरू कर गई गई पापक्षागत नयी पी रोक हामा परिग्रह अने भान यानपीने पर. या बारतमा रति कहे के, अनिम्पपा कारने माया कानां, नन प्रा करीने गश नहीं करता, ঋ? ; মন কাবা খ গ খাবি গা মালী पापमान धागार मना कानात कापन गinari. ने अंटी विकिन मेरा मान मार्ग, चीन या पानी int देना बाहनही कली अनी म . मुगाटा refret t. नवी मात्र यानी कम arenागिरती प. 4 ·३७ चतुर्याष्टक. श्रहीं यादी शंका करे के, ज्यारे एम , त्यारे तो गृहस्ये पण पूजादिक नहीं करवां जोएं. त्यारे तेने कहे ते के, एम नहीं, केम के, जैन गृहस्थो कई रा- ज्यादिक मेखववामाटे पूजा करता नथी; तेम " राज्य थादिकथी उत्पन्न थतां पापोने अमो दान थादिकधी शोधY," एम पण मानता नथी. पण फक्त मोदने माटेज तेनी पूजादिकमां प्रवृत्ति वे. पली मोक्षना थर्थी एवा श्रागमानुसारीने वीतरागनी पूजा श्रादिकथी मोक्षरूपज मुख्य फस मसे , श्रने राज्य धादिक तो प्रसंगेप्रसंगे मसतुं फस गे; माटे गृहस्थीने पूजा श्रादिक श्र- विधेय ( नहीं करवा सायक ) नथी, एवी रीते दीदित अने वगरदीक्षितने तेनी क्रिया, अनुक्रमे तुरत अने परंपराधी मोक्षरूप फस मसे के. श्रहीं यादी शंका कर के, दीक्षितने पण जो संपदा मेसव- पानी या होय, तो तेने पण अन्यथमिकारिका फरवी युक्त जे. तेने माटे हवे ते यादीने कहे . मोक्षाध्वसेवया चेताः, प्रायः शुनतरा जुधि । जायंते मनपायिन्य, श्यं सछास्त्रसंस्थितिः॥७॥ अर्थ-मोद मार्गनी सेवाथी ते मंपदा मायें परीने पृथ्वीमां पधारे शुल, तथा पापरहित थाय के अने एची रीतनी स्थिति यागममां कहेली . टीकानो मायार्थ-सम्यम् ज्ञान, सम्यग् दर्शन थने सम्यम् चारित्ररूपजे मोदमार्ग, तेनी सेवायें करीने, ते संपदार्ड पधारे गुन ने, पण ते अय्य अधिकारिफानी कार्यनून एवी ते संपदा, पाप- हेतुयें करीने अशुल के, धने तेथी मोक्ष मार्गनी सेवायें करीने अधिकारिका करपाथी, उपर फहसी थनिपारिकाना पसन्न एची गंपदा प्रायें करीने, तेना करयापासा प्रते मा पृथ्वीमा यधारे शुनरूप थाय मे थहीं "मायें" कहेवानी मतपब ए के.

·श्रीहरिजपसूरिकृतान्यष्टकानि ।
कोने मोक्षमार्गनी सेवावाला अवमांज (थनारा) मोदलावधी
ते(व्यरूपे)शुनतर नथी पण थती बसी तेवी रीते मोक्षमार्गनी
सेवाथी ते संपदार्च पापयर्जित आय के माटे श्रा अमिकारिका
मोक्षमार्गनी सेवा शिवाय वीजी रीते करवी युक्त नथी.
अहीं वादी शंका करे के, मोक्षमार्गनी सेवाथी ते यधारे
शुन थाय , एम शी रीते जाएयु ? तेने माटे तेने कहे के,
तेवी रीतनी उपर कहेली स्थिति भागममां कहेली ने कडं वे के
न मानमागमादन्यद्, मुमुक्षूणां हि विद्यते ॥
मोक्षमार्ग ततस्तत्र, यतितव्यं मनीपिभिः ॥ १॥
अर्थ-मुमुकुटने आगम शिवाय वीजुं प्रमाण नथी; तेथी पु.
शिवानोए ते मोक्षमार्गमा यल करवो.
हवे थन्यदर्शनीटना शास्त्रने श्राधारेज च्यामिकारिकार्नु
करवापणु दूर करता थका कहे .
इंष्टापूर्त न मोक्षांगं, सकामस्योपवर्णितम् ॥
थकामस्य पुनयोक्ता, सेव न्याय्यामिकारिका
अर्थ-( हे फुतीधी ) “इष्टापूर्त" ने मोद अंग (समा.
रांज शास्त्रमा ) कडं नथी, पण ते (स्वर्गादिकनी ) अशिक्षा
पारावाने मार्ट कहे जे; पण जेने ते स्वर्गादिकनी अनिसारा
नयी, तेने माटे तो, ते ( उपर यर्णयेती) नाय अधिकारिकाज
करयी, न्यायवासी.
टीकानो मायार्थ-
अंसधांतु पदरा, प्रामणानां ममक्षतः॥
ऋत्यिग्भिमंग्रसंस्कार, रिष्टं तदभिधीयते ॥१॥
श्रय-यदीनी अंदर, ग्रामणोनी गमक्ष, मंगकारोधी पु.
रोहितोयें करीने जे देयाय, ने "ट" कयाय. अने,
पापकृपतहागादिदयमापतनानि ॥
भासदानमारामा:,
पूरी तदभिधीयते ॥६॥

·धमाएका ६६ , अर्थ-पाय, या, तलाव प्रादिक, तथा देवालयो, श्रमदान, छने सगीपा, ते "पूर्त" कहपाप वे. पची रीतना पर कदवा स्वरूपातुं “धापूर्त" मोटर्नु का- रण नधीज, अने तेवी रीते अन्यथमिजारिका ईष्टकर्मरूप हो. पाची मोहन थंग नधी कम के घेदीमा श्रादतीनी प्रधानताधी का करायचे. पे ते माधवें अंग भामाटे नथी । ते कई . हे फुतीथीं। सफाम पंतां अन्युदयना अनितानि माटेज तमाराज शास्त्रमा ते घबई ने कम के तमाराज शारखमां कई वे फे, "स्वर्गकामो पत्" (स्वर्गनी मावाखाए यज्ञ करयो ) एवं श्रुतिनुं वचन मएची रीते तेने उत्तम मानता थका, तथा यीजाने श्रेय नहीं मानता यका, जे मूढ पुरुषो "धपूर्तन" यखाणे , ते पुख्य- बंधनधी देवखोकमां जs, पाग था लोकमां अथवा तथा पए हीन एवी गतिमां उपजे के हचे त्यारे थकामने एटले निरिछु माणसने शंकर से कहे . स्वर्ग श्रने पुत्रादिकनी श्शा नहीं करता एका मुमुधुने तो "कमधन" इत्यादि उपर कद्देली जाब- थानिकारिकाज करवी न्यायपासी ने अर्थात् श्रेष्ठ . एवी रीते धौथा श्रष्टकन विवरण संपूर्ण थयु. पंचमाटकं प्रारज्यते. एवी रीते, तात्विक महादेवने लापमानपूर्वक जावपूजाथी पूजता, तथा धर्मध्यानरूप अधिकारिका करवामां तत्पर पया मुमुक्षुने अनारंनिपाएं होगाची तथा निप्परिग्रहपणुं होवाधी, धर्मना थाधारजत एवी जे (पोताना ) शरीरनी स्थिति, तनि- हाथीज पर शके वे; माटे तेनुं (निझार्नु ) स्वरूप निरूपण क- स्वा माटे हवे कहे .

·श्रीहरिनामरिकतान्यष्टकानि । सर्वसंपकरी चेका, पोपली तथा परा ।। वृत्तिनिदा च तत्व,रिति निदा नियोदिता अर्थ-पदेसी "मत्रमंपतरी" बीजी "मी" तया बीडी "यत्तिनिदा" एवी रीते तत्पना जाणुनाराए या प्रकारनी नि का कदेखी. टीकानो जावार्य-श्रा लोकमंबंधी, परलोकमबंधी, तथा इंक मोदमुधिनी मंपदा करयानो सनाय जैनो, तेने " मन- पत्करी" नामनी पहेली एटसे उत्तर निशा जागवी. तथा पुर- पाकारने निष्फस करवायें करीने जे नाश कर, तंने "पाणी नामनी वीजी एटसे जघन्य निक्षा जाणवी. तया आजीविका माटेनी जे निक्षा, तेने त्रीजी सामान्य निक्षा जाणवी, एवी रीते परमार्थना जाणनाराठए त्रण प्रकारनी निशा कईली . तेउमांयी पेहेसी निक्षा, स्वरूप हमें कह . यतिर्ध्यानादियुक्तो यो, गुर्वाज्ञायां व्यवस्थितः ।। सदानारंनिणस्तस्य, सर्वसंपत्करी मता ॥२॥ थर्य-जे मुनि ध्यानादिकमां जोडाएलो , तथा जे गुरुनी श्राज्ञामा रहेलो , तथा हमेशां श्रारंज बिनाना एवा ते यतिनै "सर्वसंपत्करी” नामनी पेहेली निदा मानेखी वे. टीकानो जावार्थ-जे साधु थएलो होय, तेने "सर्व संपत्करी' नामनी पेहेली निदा कहेली के श्रा वचनयी गृहस्थीने जुदो पाड्यो. वसी “यति" शब्द कहेवाथी तो अव्ययति पण श्रावी जाय, माटे तेने जुदो पाडवा माटे कहे के के, जे यति ध्यानादि-: कमां जोडाएसो होय, ते यतिने ते पेहेली शिक्षा कहेली ने, ध्यान एटखे सेंकडो नवमां उपार्जन करेखां कर्मोरूपी वनने बा- सवामां समर्थ एवा अंतरंग तपनी क्रियारूप धर्मध्यान अने शु- नध्यान जाणवू, श्रने श्रादि शब्दयी 'सघली परलोकसंबंधी

·पंचमाप्टक.
क्रियाउने प्रकाश करवामां दीपक सरखा एवा ज्ञानने पण ग्रहण
करवं; अर्थात् तेया प्रकारना ध्यान थने ज्ञाने करीने युक्त एवो
यति. ते पेहेली निदाने सायक के. पसी या विशेषणयी फेयख
क्रिया करनारने, तया क्रिया विनाना केवल ज्ञान धरावनारने
पण, तेवा यतिथी जुदा पाल्या. फई के,
हयं नाणं कियाहिणं, हया अपराणउ किया ।
पासंतो पंगुलो दहो, धायमाणोय अंधउ ॥१॥
अर्थ-क्रियाविनानुं ज्ञान नष्ट ने, थने ज्ञानयिनानी क्रिया
नष्ट ने, केम के, पांगसो मागम यासपास जोतोज येशी रहे ,
अने बांधतो माणस तेवीज रीते दो या फरे के (थर्थात्) तेर्ड
बन्ने पोताना इमित स्थानके पहोंचता नथी. माटे एयी रीते ग्यारे
क्रिया अने ज्ञान यन्ने साथै मसे चे, त्यारेज कार्यसिद्धि थाय ने,
माटे ते यन्नेर्नु उपादेयपणुं फयं. फाएं वे के,
संजोगमिडियफलं वयंति, नहु एगण रहो पपाद
अंधोयपंगुपवणे समिया,ते संपत्ता नयरं पयिहा॥१॥
श्रर्थ-संयोगथी इशित फस थाय के फेमके, एक पकधी कई
रथ घासतो नथी; यती धनमा रहेको थांधलो थने पांगतो,
बन्ने ग्यारे एकठा थया, त्यारे ते नगरमां पहोंच्या. एवीरीतनो
ध्यान अने ज्ञानमा जोडायेसो गमे ते कोर यति(थहीं)जाणयो.
इये एवी रीतना विशेषणथी, पर पर्यापेक्षा उत्तम ज्ञान यि-
नाना पया जे “मापतुपादिकपारित्रि" तंढने "सर्वसंप-
करी" निशानो प्रतिषेध न थाये, तेने मांट कहे के, जे मुनि
गुणोयासा एपा थापार्यनी याज्ञामा रहेको , तेने पण "गर्व-
पत्करी" निदा जाएगी; कमके, ते गुरना शानचीज ज्ञानपान
वे, केमके ज्ञानना पसली तेने सिद्धिथाय ते. काई के,
योनिरनुपंधदोपात, भाडोनाभोगयान जिनभीरः ।।
गुम्भको गृहरहितः, सोऽपि शासप तत्फलतः ॥१॥

·४२ श्रीहरिजघसूरिकृतान्यष्टकानि। श्रर्थ-स्पष्ट के अथवा या विशेषणयी गुरुकुलमां वसतां अकां, बहुसाधुप- पायी जरा अनेपणीय (न करपे एवा) नोजन आदिकना ग्रहण करवाथी उत्पन्न यता दोपना प्रगट थवाथी, जे गुस्नी अपेक्षा राखतो नथी, तेवा साधुने जुदो पाड्यो; यदी सशुरुना उपदेशनी अपेक्षा नहीं राखनारा शास्त्रने निंदे . वली " व्यत्र- स्थित" शब्द करीने जे मुनि को वखते गुरुनी आज्ञामां रहती होय, अने कोश् वखते तेथी उलटो वर्ततो होय, तेने पण जुदो पाड्यो. हवे अहीं वादी शंका करे के, जिनकटिपळ, तथा प्रतिमाक- टिप आदिक, के जेलं गमयी निकली गएका ने, एया गुरुनी आशाविनाना मुनिने ते " सर्वसंपत्करी निदापणुं" शी रीते घटी शके १ तेने माटे हवे कहे वे के, ते कटपज गुरुनी आझारूप वे. एवा तथा सर्वदा पृथ्वीकाय आदिकनी हिंसाने तजनारा एवा यतिने ते “ सर्वसंपत्करी " नामनी पेहेली शिक्षा उचित वे. या विशेषणथी पृथ्वी काय श्रादिकनी दया नहीं पालनार यतिने जुदो पाड्यो; केमके तेना ध्यानादिक योग- पण निष्फब पणुं ; केमके, सिद्धांतमां पण कयु के, "जोके सम्यग्दृष्टि- वालो होय, पण जो अविरति होय, तो तेने तप महागुणवाखो थतो नथी." वसी श्रहीं "सदा" शब्द ग्रहण करवायी, करेसी एवी सामायिक तथा पौपधपणाथी कोई वखते थारंजयिनानो, एवो जे देशयति, तेने जुदो पाड्यो, केमके तेया देशयतिने श्राग- ममां निलुक तरीके गाण्यो नथी. यहीं यादी शंका करे के, थगीयारमी प्रतिमाने प्राप्त थएशो एवो जे श्रमणोपासक (जनगृहस्य) तेने तेनां यनारंजिपणामाटे ते प्रतिमाना समयनी अवधि होवायी, तेने पहेवी निक्षा तो ·पंचमाष्टक. १३ मंजवे नहीं; तेम ते शिवायनी वीजी भिक्षा पण तेने संनये नहीं फेम के तेवी रीतनी निक्षाना अधिकारपणानो तेने योग के माटे तेनी निक्षा ते कर कहेवी ? तेने माटे ते यादीने हवे कहे के, तेया प्रतिमाघर श्रावकने श्रमणरूप (साधु सरखो) कहेसो होवाथी, थने तेनी जिदाने पण साधुनी निक्षानुं तुष्ट्यपणुं हो- पाची अनेते अवस्थामां तचीनिक्षासर्वज्ञ मनुए कहेसी होवाथी, तेनी निक्षाने पण सर्वसंपत्करीनुं तुझ्यपाणुं जाणवू केमके यथार्थ कहेनारा एया श्राप्त पुरुषो, पोताना श्राप्तपणाने थती हानीना प्रसंगथी सर्वसंपत्तिने नहीं करनार, अथया तेना कारणरूप नहीं, एची वस्तुनो विधेयपणाची उपदेश देता नथी; अहीं "ध्याना- दियुक्त" कहेवाथी “श्रादि" शब्दथी "सदायनारंजिपणुं" पण थंदरज याची जतुं हतुं, तोपण नेदें करीने तेनु उपादान हेतुपणामाटे के अने तेथी, ते सदाधनारंनिपणथी, उपर कहे- सी “सर्वसंपत्करी" निक्षा, तत्वना जाणनाराउने माननीक ने. पसी सदा थनारंजी एवा साधुनी पृत्ति निक्षाथीज थाय के थने ते शिवायनी थाजीविकाथी तो थारंजीपणानो ते साधुने प्रसंग साये; अने तेथी थनारंजीपणाथी "सर्वसंपत्करी" नि- क्षा श्रति वखाणवा सायक वे. कडं वे के, अहो जिणेहिं सावजा, वित्ति साहु ण देसिया मोख्वसारणहेउस्स, साष्टुदेहस्स धारणा ॥१॥ अर्थ-श्रदो। जिनेश्वर प्रनुए, सारं कर्यु ने के, साधु माटे, मोइसाधनना हेतुजूत एवा तेनां शरीरना आधारमाटे, साव- च जिदा कहेखी नथी. पती ते यति केयो? ते कहे . वृद्धाद्यर्थमसंगस्य, ब्रमरोपमयाटतः ॥ गृहिदेदोपकाराय, विहितेति शुनाशयात् ॥३॥ श्रर्य-शुज शाशयथी, वृक्ष श्रादिक माटे, नमरानी पेठे जा .

·१४ . श्रीहरिजघसूरिकृतान्यष्टकानि । मता, तया (इपिऊना) विषयोनो संग नहीं करनारा, एवाम निनी (सर्वसंपत्करी नामनी) जिदा, गृहस्थीना तथा तेना शरी- रना उपकार माटे कहेली . टीकानो लावार्थ-जमता एवा यतिनी "सर्वसंपत्करी" जि- क्षा के. हवे ते यति शामाटे जमतो? ते कहे ते. वृध केतां व- यथी, चारित्रथी, ज्ञानश्री स्थविर (तया आदि शब्दयी बायक, रोगी, शिप्य, परोणा आदिकनुं पण ग्रहण करवं;) तेने माटे; आथी करीने पोतानुंज पेट नरवामां तत्पर अंतःकरणयाला र पएक श्रादिकनो व्यवच्छेद कह्यो; वली वृक्ष आदिकनुं वैयार, सघला कल्याणरूपी वेलडीउना मूल सरखं के. कडं वे के, यावचं कारह, संजमगुणेघरंताणं । सव्वंकिरि पडियाई,वेयावचं अपडिवाई ॥१॥ अर्थ -मयम गुणने धरनाराऊनी येयावञ्च करो? सघली कि- या (कदाच) निरर्थक जायचे, पण वैयायठ निरर्थक जती नधी. माटे ते वैयावचनी अपेक्षा नहीं राखनार साधुने, “सर्वसंप- करी" निक्षानुं नागीपणुं शी रीते यावी शके? यसी ते यति केवो? तोके, श्रसंग केतां शब्दादिक (इदिई ना) विपयोनो संग नहीं करनारो ययया वृक्ष अथवा रोगी माटे नमतां थकां, तेठना उद्देशयी मखेला मनोहर दास, जात, फूर, श्रादिक जोजनमां "संग" केतां साखसा नहीं राखनारो; अने' तेथी उसटी रीते चासनार साधुने उपर वर्णवेसा अनुन्ध साधु, थी जुदो पाड्यो. पसी ते यति कयो? तोके, जमराना दृष्टांतथी जमतो. र्थात् जेम जमरो फेटयाक मकरंदना कहोने सेग्ने, तथा सबी पुष्पने पण पीडा नहीं उपजायीने, पोताना यात्माने प्रमा कर गे,तेम मुनिरूपी मराठे पण थोडा थोडां यानरूपी मकरंदने में एप करता थका, तथा तेथी गृहस्थीरूपी पुप्पने पीटा नहीं था ·पंचमाएक. जायीने, पोताना श्रात्मानु रक्षण करे । एवी रीतनो यति जा. यो आधी करीने एकज घेर जइ, जे लोजन करे, तेया साधुने दूर कर्योः (यति, एकज घरे नोजन करयामां कोक रीते यता दोपने त्याग करवामां कदाच समर्थ होय, तोपण "पुरःकर्म, प- शाकर्म" रूपी असंयतिनी चेष्टाधी थता दोपनो तेने प्रसंग श्रावे.) एवी रीते नमरानी पेठे निक्षा सेवासायक पुखोमान- मतो मुनि जाणवो. "नमतो"एम कहेवाथी जे यति निक्षा माटे जमतो नथी, तेने दूर कर्यो; केमके, लम्याविना निक्षा ग्रहण क- रवाथी " थन्याहत" नामनो दोप यतिने सागे वे. वहीं वादी शंका करे के, जे गृहस्थो ज्यारे साधुऊने चंदना करया भाये , ते ते यखते तेउँने माटे (साधुउने माटे)जो- जननी यस्तु जो साये, तो ते " थन्याहत" दोप न सागे कैमके, पंदना माटे श्राववामां गृहस्थोने प्रयोजनपणुं श्रने साधुढे माटे ते घखते जोजन साववं, ते तो प्रासंगीक वे. हये तेने माटे ते यादीने करेले के, एम नहीं; केमके, जोफे, तेमा अन्याहत" दोष श्रावतो नथी, तो पण "माटापहृत, नि- दिस, विहित," श्रादिक थनेक प्रकारना दोपोनो प्रसंग श्रावे. त्यारे यखी यादी शंका करे के,ते खावनार गृहस्थमा वचननाम- माणिकपणाथी तेने पूवाथी ते दोपनो परिहार थशे; (माटे ते गृ- हस्ये सायेडं लोजन साधुसे, तो तेमांशुं हरकत ते?) त्यारे वती ते यादीने कह ले के, ते सघj सत्य , गृहस्थहस्तस्था- पित" थादिक दोप तेथी पण टसी शके तेम नथी; (माटे गृहस्थे त्यां सावेडं लोजन साधुने से, सायक नथी.) हवे ते यति कवा अभिप्रायथी जमे ते कहे . गृहस्थोना उपकार माटे, तथा पोताना शरीरना उपकार माटे ते यति लमे. (श्रारंत थने परिग्रहना थाग्रहथी ग्रहित यएल के, श्रात्मा जेउंनो, तथा पुर्गतिमा जवाना कारणरूप एयां कोनो , बंध जेने, एवा - “ पण ·श्रीहरिनमूरिनान्यष्टकानि । हस्थाने, धर्मने साधनार एयी जे पोतानी (मुनिनी) काया, तेना उपकारने करनार एयो जे आहार, तंना ग्रहण करवायें करीने, अक्षयसुखना फखरूप जे मोक्षरूपी वृक्ष, तेना बीन समान, एवं पुण्यनी प्राप्तीथी, ते यति उपकार करे ,) अने, आहारविना शुष धर्मरूपी मेहेलना शिखरपर बेमयाने श्रममर्थ, एवा पोना- ना देहने आहाररूपी श्राखंबन देवायी, तेनो ( पोताना देहनो) पण उपकार करे . श्राम कहेवायी गृहस्थीने अप्रीति उ- पजावीने श्राहारनी सोसतायी, धर्मने नुकशानकारक आहार ग्रहण करीने, जे यति, धर्मना कार्यनो नखटो थपकार करे , तेना (यतिपणानो ) निषेध कर्यो. तथा धनयानना पुत्रादिकपणाश्री जे मुनि दीनतायी शरमातो यको शिक्षा माटे जमे , तेना नि- पेधने माटे हवे कहे . “ विहिता" केतां यतिनी अवस्थाने उ. चित एवी था निक्षा, तीर्थंकरोए पण आचरेली तथा उपदेशे. ली एवी रीतनी निक्षा उत्तम अध्यवसायथी जमता एवा यतिने थाय , अथवा “ विहिता" एटले गृहस्यी अने देहना उपकार माटे जिनेश्वर प्रनुए कहेली वे. उपर कहेली रीतथी उसटी रीते करेली शिक्षा, "पौरुपनी" थाय ने तेनुं स्वरूप प्रतिपादन करवा माटे हवे कहे . प्रवज्यां प्रतिपन्नोय, स्तहिरोधेन वर्तते ।। असदारंनिणस्तस्य, पौरुपनीति कीर्तिता॥४॥ अर्थ-जे मुनि दीक्षा लेने पण, तेथी विरुप रीते करीने यतें वे, एवा असदारंजी मुनिनी निक्षाने "पौरुपनी" कहेली है. टीकानो जावार्थ-सर्व वीरतिरूप एवी दीक्षा खेड्ने पण यति, तेनाथी विरुध रीते, एटले मूलगुण अने उत्तरगुणने वि- राधीने, अथवा पूर्व कहेला ध्यान, ज्ञान, अने गुरुनी आज्ञानी अपेक्षा नहीं राखीने, वर्ते , तथा असदारंजी एटले (पृथ्वी- जे ·" पंचमादक. कायादिक) प्राणीउनी हिंसादिकमा प्रवर्ते ; तेनी जिक्षाने "पौरुषत्री" लिदा कहेसी ने. श्रही यादी शंका करे के, प्रमजाना विराधकपणाधीज"श्र- सदारंनिपाएँ" तो जगाएलुं हतुं, तो ते यतिनुं "असदारंजि- पणुं" जुई करीने शामाटे कां तेने माटे तेने कहे जे के, ते सत्य ठे, पण ते निदाना हेतुपणाधी ते कईडं ने, माटे निर्दोष अर्थात् जेथी ते "श्रसदारंजी", तेथीज तेनी निदाने पारपसी" कहती एवो पास्यनो थर्थ थायश्रथया :- प्रग्याथी बिरुवरीते वर्तनार, एवा ते यतिनी,थशोजन धारंजना ग्रहण करवाधी, जे शिक्षा, ते "परिपती", एयो पए थर्म करवो थथया "असदा एटसे हमेशां पारंज नही करतो अर्थात् अष्टमी श्रादिक तिथिने दिवसे थारंन नहीं करतो एयो ते यति एवो पण श्रर्थ करवो. मनग्याथी विरध रीते पर्तनार, सामान्य प्राणीप्रते परिपत्री निवाथी हवे अन्वर्थघटना कहे . धर्मसाघवकृन्मूढो, निदायोदरपूरणम् ॥ करोति देन्यात्पीनांगः, पौरुपं मंति केवलम् ॥५॥ थर्थ-धर्मनी सघुता करनार मूढ ( यति ) दीनतापी नि- दाए करीने उदरपूरणा फरे , धने तेघी केयस ते पोताना पुर- पातनने हणे वे. रीकानो मायार्थ-श्रुत, तथा पारियरूप धर्मनी लघुता पर- पानो ने स्वजाय जेनो एपो मूद यति, उपर देखा मादिक माटेना जे घटनविशेषणो, मेमने, (पोस ) कुशासनी अभादी पामित भएको दोयाथी मायय करतो नथी। एषो से यति न. क्षाएं करीने दीन वृनिधी सदरपूरणा करे (जओ के संयो पति मनधी उभारे, तो पण थनुचित निदादी परमादी सो से दीन केम के, ते विनोने असनी.) यही ते ·पत श्रीहरिनजसूरिकृतान्यष्टकानि । यति केवो तो के, “पीनांगः" केतां रोग श्रादिकनी पीडा नई होवाथी पुष्ट शरीरवासो; (बाथी करीने एम कर्तुं वे के, रोग आदिकथी पीडित रे शरीर जेनु, एवो कोइ यति (तेची रीतनी निदाथी शरीरनुं पोपण करतो थको पण पौरुपनो नाश करते नथी; केम के, तेनुं पौरुष तो रोगादिकयीज हणाएबुं हतुं एवो ते यति तेम करवाथी केवल पोताना पुरुषार्थनो नाश करें के, पण तेथी पोताना कं; पण पुरुषार्थने पुष्ट करतो नथी; केस के, ते असदारंजी होवाथी तेने धर्मपुरुषार्थ; के मोक्षपुरुषार्थ होता नथी; तेमते (तेवी रीतनो) निक्षालोजी होवाथी, तेने अर्थ- पुरुषार्थ, के कामपुरुषार्थ पण होता नथी; ( कारण के, लिङ्ग कने (कदाच) अर्थ काम मसे, तो पण ते उत्तम माएसोने प्रशं. सवा सायक नथी.) माटे एवी रीतनी निक्षाथी जे मुनि पोताना पुरुषार्थनो नाश करे , तेनी शिक्षा "पीरुपनी" काय . हये त्रीजी शिक्षा, स्वरूप कहे . निःस्वांधपंगवो ये तु, न शका वे क्रियांतरे ।। निक्षामटंतिवृत्त्यर्थ, वृत्तिनिदेयमुच्यते ॥६॥ अर्थ-निर्धन, आंधला, तथा पांगता, के जे बीजी क्रिया करवाने असमर्थ , ते श्राजीयिकामाटे, जिक्षा सारु में जमे , तेनी ते निदा " पृत्तिनिक्षा" कहेयाय ते. टीकानो जापार्य-निर्धन, धांधला, तया घासयानी शक्तिथि- नाना एवा पांगता माणमो, के जे निक्षाशिवाय, सेती येपार श्रादिकनी क्रिया करवाने श्रममय ये, ते जेजीक्षामाद पाम जे. तंदनीने निदाने "पृत्तिनिदा" कद्देती . (यो जे वीजीरिया करयान ममय . तनी तो "परिपती " नामनी निक्षा .) दये ते तेवी निदामाटे शामाटे समेत कहे . मेरे पी. तानी यात्रीयिकामाटे न यने यी निक्षा "तिनिा" कवायचे. .

·॥ पंचमादक. ए हवे तेवी निवाचित ने के,अनुचित तेवीथाकामाटे कद के. नाति इटापि चामीपा, मेपा स्यान हमी तथा । अनुकंपानिमित्तत्वाद, धर्मसाघवकारिणः॥७॥ श्रर्थ-तेवी रीतनी यत्तिनिक्षा, या निर्धनादिकोने माटे पुष्ट पण नयी कम के, तेमा थनुकंपार्नु मिमित शोवाथी, ने पौरुषत्री निवासानी" पर धर्मनी खघुना करनारा नथी. रीकानोलावार्थ-थानिका पालिछुको मार्ट "पोपनीनी" पडे घायंत दोपवाडीमधी: तेम “मर्यपरकरीना" पठे अनि प्रमामयालायक पण नयी। थन नेवी निदा निधन, आंधता धादिकोन होय; "पारुपमी" निक्षा करनाराले धमनी सना करनारा , म ते निधनादिको धर्मनी खघुता करनारा नधी. तेशी रीत। ते कई फे, ने पोतामाटे छोकोनी काना कारणम्प पर पड़े के थन संघी धर्मनी मधुनाना तुमप पर पत्ता नी; माटे पर्मनी स्पुना करनारा पानी नि. दामा यो दोप, यो सनी निदामा दोष नथी। पाठी थायी रीनना तुष्टांनधी ने निर्धनादिकोने "पायरी" निदा मास थायवे, एम पण नहीं पद मनित तो शव यतिनग मास प्राय . पदी नियुकोनी निदान पास यथार्थ गया सेरेनां नामोए परीने काप में निदा देनारना पसना निस्पाट . दाणामपि घेतान्यः, पसे देशानुसारतः ॥ विष्यमाशयाहापि, स विशुः पासप्रदः ॥ श्रय-र देसी विधामी, नेना देनाराने पर पाब थगनी अपेक्षापी, अथपा मारायनी पक्षाधी फस गाए क.मक धागय (स्वर्गादिक) पसने नारो के. मानो पापा-पस नि नारने संपकरणदिर ·, श्रीहरिलजसूरिकृतान्यष्टकानि। फस मोठे, तेम नहीं, पण ते निदा देनारने पण शुनकर्मबंधा- दिक फल थाय ने. ते फल केवी रीते थाय ? ते कद्दे वे. धा. न्यादिकथी ववाएली भूमीनी पेठे तेनुं फस थाय ने अर्थात् पात्रापात्रनी अपेक्षाए फल थाय ने. कडं वे के, "गुणवते पा- त्राय दीयमानं महाफलं" केतां गुणवान पात्रप्रते देवाती यस्तु महाफलरूप थाय . वसी कह्यं के, (गौतमस्वामीए नगवानने पूज्यं के, हे जगवन! जे साधुए पापकर्मोनो नाश कर्यो , अथवा तेनां पच्चखाण कर्या ने तेवा साधुने प्रासुक अने एपणीय आहार श्राप्याथी शुं फस थाय! त्यारे लगवाने कयु के, हे गौतम! तेथी एकांत निर्जरा थाय; अने तेथी अप पण कर्मबंध पडे नहीं.) तथा श्रटपगुणयासाने देवायी मातुंफल थायजे. कडुंठे के, गौतमस्वामीए जगवानने पुज्यु के हे जगवन्! जे साधुए पापक मोंने तन्यां नथी, अथवा पचख्या नथी, तेवा साधुने प्रासुकश्चने एपणीय श्राहार श्रापवाथी शुं फल थाय ? त्यारे जगवाने का के, हे गौतम! तेथी एकांते पापकर्म बांधे, श्राप पण निर्जरा थाय नहीं.) बने थंध श्रादिकने जे दान श्रापवं, ते तो अनुकंपा- रूप उत्तम लावपूर्वक होवाथी, (ते जोके निर्गुणी छे, तो पण) तेथी किंचित् शुज फस मसे , एम आगममां कहेलु डे. अथवा क्षेत्रानुसारथी दानफखनी व्यवस्था व्यवहार नयनी अपेक्षाए कहेसी ये हवे निश्चय नयनी अपेक्षाथी कहे वे, भा. रायथी एटखे अध्ययसायथी ते शुज विगेरे फतवाली में केमके, अध्यवसाय वे ते, शुभाशुल फटोर्नु मुख्य कारण ने. कने के,एकज प्राणीनी हिंसाना फसमा अध्ययसायना यशथी मोई थंतर कहेलु के थने तेयाज रीते अध्ययसायना पशमी निर्जरानुं फस पण पणा प्रकारचें कहेडं . एवी रीते गर्य, मत्सर यादिकना परिणामी, गुणयान पात्रने .) -- ·पंचमाष्टक. श्रा, नोपए सेने तेथी सन पर मसतुं नथीः श्रने दया, तथा शामगनी निंदाना रदए आदिक परिणामथी कदाप अयगुणीने दान प्राप्यु होय, सो पण ते शुन्न फसने देनारं. एची रीतनो गुन श्रापाय, अर्थात् नियाणा श्रादिक मपसा कर्स करीने रहित एवो श्राशय स्वर्गादिक पसने साधनारो पाय मफे तेस्वर्गादिक साधयामां "अंतरंगपरिणाम" कारण मप. " श्री यादी शंका करे के, श्रागममा, दीक्षाने तजेसा मिपु. अगरणा सणवाा नितुन मनसाय में श्रने ते यात व्यवहार- पूर्णिमां कदेखी . माटे या निशुलने का निक्षा कहेवी ? के मक, सेठने ययतिपणुं होगाथी “ सर्वसंपत्करी " जिक्षा तो घटी शके नहीं पसी तेए दीक्षा तजेसी होवाच तेठने प्रप्रज्याची विन्ध पतवापानो अनाव होवाथी, “पारुपनी" निक्षा पए घटी शक नहीं; तेम ते वीजी क्रिया करवाने समर्थ होयाथी तईने “पृत्तिजित"पए पटे नहीं; श्रने से वह शिवाय पीजी निक्षा तोकदेखी नथी. हचे तेने माटे ते यादीने कहे रे के, तेईन " वृत्तिजिता घटी फे, युं श्रमो धारीय वीय; फेमके, तेरे निर्धन होय चे, तथा क्रियांतर करवाने पए असमर्थ होय के फेमके, जेणे दीक्षा सेइने तजी दीधी , ते पीजी क्रिया करवाने असमर्थ वे. श्रथ- या सर्जन “पारपती" निक्षा पण पटीशका कमक ते शिक्षा प्रभज्यापासानेज होय, तेम नी; पण चीजी क्रिया करवाने स- मर्थ एवा सदारंसिने पण ते पटी सके के फेमके तेनी - या पुरुषातनने हवाना सहावाटी , अथवा थत्यंत पापी चीता, श्रने संवेगनांथतियाखा, तथा फरीने दीक्षामते सागढुं मन जैन एका तेलने " मर्यसंपत्करी " लिदाना वीजसरती ·श्रीहरिजजसूरिकृतान्यटकानि । जीक्षा पण घटी शके, एवं सागे ; पछी तेमां खरेखरु | ले! ते तो केवली महाराज जाणे. एवी रीते पांचमा श्रष्टकर्नु विवरण संपूर्ण थयु: पष्टाष्टकं प्रारज्यते एवी रीते उपर, अधिकारीनी अपेक्षाए जिक्षाउँनुं निरूपण कयु; हवे तेउमां "सर्वसंपत्करी" जिदा श्रेष्ट , माटे हो तेनुं स्वरूप कहे . अकृतोऽकारितश्चान्ये, रसंकल्पित एव च ॥ यतेःपिंडःसमाख्यातो, विशुद्धः शुद्धिकारकः ॥१॥ अर्थ-नहीं करेलो, वीजापासे नहीं करावेलो, तथा संकइप- विनानोज, शुध पिंड मुनिने शुधि करनारो कह्यो . टीकानो लावार्थ-"अकृत" एटले पोते नहीं खरीदेलो, न- ही हणेलो, तया नहीं पकावेलो, तथा तेवीज रीते पोते नहींक रावेतो; तथा घेचाथी लेवा श्रादिकें करीने चाकर श्रादिकोथी "हं था साधुप्रते देश" एवी रीते नहीं संकटपाएलो, एपोज थाहार साधुने कहपे. कां ने के, पिंडं असोयंतो, अचरित्तीएत्य संसउ नत्थी॥ चरित्तमि असंते, सव्या दिग्वानिरत्थिया॥१॥ अर्थ-पिंडशुद्धि नहीं करतो एवो यति, अचारित्रीज के ते पातमा संशय नयी; भने एवी रीते ग्यारे चारित्र गयुं, त्यारे म. पती दीक्षा निरर्थकज वे. "अकृतादि" पदोयें करीने कर, करायपुं, श्रने फर्तानने थनुमोद, ते; तथा हवं, हणाववं, अने हणतापते अनुमोदई ते; तया पकायद्यं, पकायावq थने पकायतापते अनुमोदना करया; एयी रीतनी नयकोटी करीने पिंटनी शुद्धता कही. एवी रीतनो नात थादिफनो पिंम (थने उपसदायी श.

·पटराष्टक. प्या अने वीजां उपकरणो) गएसा एया जे रागादिक दोपो, तथी उत्पन्न भएखा, सपती वस्तुना ममूहने प्रकाश करनारा शाने करीने, तीर्थंकरोए, मोहनगरप्रते जयाने थति उत्तम मा- गरूप घरण-करणनी शुधिना हेतुपणायें करीने, पृथ्वीकायादिक- नी रक्षामां तत्पर एया मुनि माटे वीक कहेलो के तेमां तेने अंतराय दोप नथी. हये ते पिंड केयो ? ते कह ने के, “विशुद्धः" केतां सपला दोपोय करीने रहित; तथा तेथी करीने ते पिंड "विशुद्धिकारक" फेता कर्मरूपी मेसना कलंकने दूर करनारो के. अथवा ते "थ- कृतादिक" दोप विनानो पिंड साधुने शामाटे कह्यो ? ते कहे के, “विशुद्ध" केतां "कृतादि" दोपविनानोज जे पिंड वे, तेज शुद्धि करनारो , वीजो पिंड तेम नथी. पिंडने माटे " असंकल्पित" एवं जे विशेषण कां, तेनो प. रमते करीने असंजय देखाडता थका हवे कहे . (थहींथी सघर्बु यादीनुं कहे .) यो न संकल्पितः पूर्व, देयपुष्ट्या कथं नुतम् ॥ ददाति कश्चिदेवंच, स विशुशो थोदितम् ॥२॥ अर्थ-जे पिंड पेहेखेथीज "मारे था मुनिमते देवो " एवी बुद्धियी संकल्पित थएसो नथी; तेवा पिंडने कोइ पण दातार शी रीते थापी शके? (अर्थात् श्रापी शक नहीं.) माटे तेवा "असंकल्पित" पिंडने जे शुष कह्यो, ते पृथा कहलु वे." टीकानो जावार्थ-जे पिंड, दानना वखत पेहेलां " मारे था निक्षुकाते थापयो " एवी युधियी मंकटपाएको नथी; तेवी जातना पिंडने शुं कोई पण दातार दऽ शके ? अर्थात् दइश- कतो नयी; केमके दानने माटे नहीं संकधिपत करखो पिंड देवा- मां अशक्यपणुं ये अने एवी रीते थमंकल्पित पिंड देवानोज, ·ចង श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । ज्यारे असंजय अयो, त्यार ते असंकल्पित पिंड शुद्ध, एमजे पहेलां का ते व्यर्थ वली तेवा असंकष्टिपत पिंड माटे चीजें दूषण कहे वे. न चैवं सगृहस्थानां, निक्षा ग्राह्या गृहेषु यत् ॥ खपरार्थ तु ते यत्नं, कुर्वते नान्यथा क्वचित् ॥३॥ अर्ध- वली एवीज रीते सद्गृहस्थोने (पैसादारोने) घेरयी (मुनिए) निक्षा ग्रहण करवी नहीं; कैमके, ते पोताने माटे तथा परने माटे (निझुकादिकोने माटे ) पण यन करे ने, वीजी को रीते, कोइ पण यखते (यल) करता नथी. टीकानो नावार्थ- केवल "असंकल्पित" पिंडना असंतर- श्रीज तेनो अंगीकार नहीं करयो तेटज नहीं; पण पैमादारोने धेरेपी ( मुनिए ) निक्षा पण खेबी घटे नहीं; एयो याक्यार्य के फेमळ, तेवा पैमादार गृहस्थो पोताने अने परने माटे पण रसोई निपजाये । केमके ते जोफत पोताने माटे जोजन तयार करारे, तो पोताना गृहस्थपणाने सांउन लागे. का ये फे, देय, पित्र. थनिथि, तथा चाकर श्रादिक- पोपण कर्यागाद जोजन करई एयो गृहस्थनो धर्म वै. श्रने मुनि पण अतिथिमा श्रावी जायचे कमक, ते भोजन यसते नि माट आये. हनु पण यादीज श्राचार्यना मतमा शंका करतो धको कई संकल्पनं विशेपेण, यत्रासो पुष्ट इत्यपि ॥ परिदारोन सम्पक स्या, यावदर्थिकवादिनः॥४॥ श्रय-मां विश करीने मंकार होय, ते पुष्ट ffe करे याय, थने नयी " यावदायिक पिंडना" यादिनी परिहार मारी गने अशकतो नयी. सीकानो नायाय-"मार या चमुक माधु प्रत देई २" ली सतनी विशेष करीन असाधारण प्रगोगा मतदोप,ते ·" पष्टाष्टक. ०५ पिंड दूपाणयासो कहेवाय, पण बीजो दूपणयासो कद्देवाय नहीं. चली या उपर कहेखो पण केवस संकल्पित पिंडनो थन्युप- गम उत्तम नथी एयो " थपि" शब्दनो श्रर्थ . वली तेथी " यावदर्थिक" पिंडना परिदारना यादी एवा जे तमो, तेनो तमोए (पोतेज) कहेसा दूपाएनो परिहार ( त्याग) सारी रीते थइ शकतो नथी. (यावदर्थिक पिंड एटले, अमुक परिमाण- यासा जे नितु, ते के प्रयोजनरूप जे पिंड यनायवामां, तेया पिंडने “यायदर्थिक पिंड कहीए.) कहुं वे के, "यशन, पान, खादिम, थने स्वादिम, ए चार प्रकारमान जे कई दानने अर्थे निपजावेखं , एवं जो कई जाण्यामां के, मानखवामा थाये, तेया नातपाणी श्रादिक संयमधारीने कहपे नहीं; अने कदाच सेवाइ जाय, तो पण था मने करपे नहीं;" एम गा. पीने परग्वी देवां." हजु पण पूर्वपदनो पादोज पदे वे. विपयो वास्य वक्तव्यः, पुण्यार्थप्रकृतस्य च ॥ थसंजवानिधानात्स्या, दाप्तस्यानाप्ततान्यथा॥५॥ अर्थ-(पादी काहे ने के,) यायदर्थिक पिंटनो, तथा पुण्य- माटे फरेता पिंडनो विपय फदेयो पडशे. थने जो एम नहीं पदो तो अनियित यात कदेवाधी थाप्तने अनाप्तता प्रास घशे. टीकानो भावार्थ-पायदर्थिक पिंटना परिदारने कदयायाखा, एया तमोए, थागत कदेखा पिंडना परिहार- खोटापणुं धंगी. फार फरवु पदो थने जो एम थंगीकार नहीं करो मो "याय- पदर्थिक पिंडनो" विषय कइयो पडशे. कोश् अमुक निकने प्राधिने था यनायेसो , माटे से परिहरपायायक, एयरी. तना विषयांतरनी फापनाचीज ते परिष्हरयाने शक्य , पण पीजी रीते नधी, एयो भायार्थ हैं. यही कायल पारदर्षिकपि- इनो विषय काहपो पायो, एटपुंज नहीं, पण पुष्प अर्धे पना. पेला पिंडनो पए विषय कईयो पदो कम के पुष्पने माटेत.

·- ०६ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । यार करेला एवा ते पिंडनो त्याग तमोए मानेलो के केम के, कडं वे के, “अशन, पान, खादिम, अने स्वादिम, पुण्यने अ. र्थे जो बनाव्या होय, अने तेवु जो जाणवामां, के सांजदयामां आये, तो ते त्याग करवा माटे एवी रीतनो परिहार पण असंजवित , माटें तेनो पण विषय कहेवो पडशे; एवो नावार्थ वे. विपयांतर कहेवानी शी जरूर वे ? एवी रीतना श्राचार्यना मतने आशंकीने कहे . जो एम नहीं तो, यावदर्थिकपिंड, अने पुण्यने माटे करेला पिंडनो विपयविशेप नहीं ग्रहण करवामां, क्षीण थएटा एका राग, पेप, अने मोहनां दूपणपणांथी अप्रतिहत वचनपणाएं क- रीने एकांत हितकारी तेवा शास्त्र वनावनारने अनाप्तपणुं अशे, तथा थक्षीण दोषपणाएं करीने अहितपणुं पण अशे; तेम शा माटे ? ते कहे ते के, असंजवित एवा यावदर्थिकपिंडना कहे- वाथी; अने ते असंजय " स्वपरार्य तु ये यलं, कुर्वते नान्यथा वचित्," एवी रीतना पागल कहेला वाक्यथी देसाडेसोज . एवी रीते यादीनो पूर्वपक्ष कह्यो. हवे तेनो उत्तरपक्ष कहे . विनिन्नं देयमाश्रित्य, स्वजोग्याद्यत्र वस्तुनि ॥ संकल्पनं क्रियाकाले, तदुष्टं विपयोऽनयोः ॥ ६ ॥ अर्थ-पोताना उपजोग शिवाय, जुदा जात थादिकने श्रा. श्रीने, जे यस्तुमा रमोड़ यखते मंकाप कराय, ते दूपणयाई ने, थने तेवी रीतनो मंकहप, यावदयिक पिंड, श्रने पुण्यार्थे बनायसा पिंडनो विषय . टीकानो भावार्थ-पोताने माटे यनावयाना नात यादिकत्री रमोड यपते जु९ जे यनावाय, एटसे "बाहुं तो कुटुंयने मारे अने श्राटj निलुकन माटे, नया पुण्यने माटे," एयी रीतगो ·पराएका 03 मेकप जे यस्तुमा कराय, ते पिंडने (दोपालो) श्रशुध पिंड जा- एयो भने एवी रीतनो जे संकल्प, ते यायदर्थिक पिंडनो श्रने पुम्पने माटे घनायेसा पिंडनो विपयरूप वे. उपरना संकल्प शिवाय वीजा प्रकारको संकल्प दोषयालो नधी, तेने माटे ये कहे . खोचिते तु यदारंने, तथा संकल्पनं कचित् ॥ न दृष्टं शुननावत्वात्, तनुधापरयोगवत् ॥ ७॥ श्री-पोताने उचित एया श्रारंजमा सेवा प्रकारनो कदाच संकाप फराय, तो पण ते शुद्ध एवी बीजी क्रियानी पेले शुन- भावपणुं होगाची पुष्ट नथी. टीकानो लावार्थ-पोताना शरीर तथा कुटुंबादिकने योग्य एवी रमोरमा, पोताने योग्यथी जुदा प्रकारना पाकनी शून्यताये क- रीने जे संकल्प करवो, ते पृष्ट नथी; अर्थात् “मुनिमते उचित दाने करीने ई मारा थात्माने पापरहित करीश," एवी रीतनो कोक श्रारंजमा जे विचार, ते पुष्ट नयी (पए साधुने अनु- चित पवी रसोश्मा तेवो विचार नहीं करयो.) हवे एपी रीतनो संकल्प शामाटे मुष्ट नथी? ते कहे रे के, तेमा मननी शुधिमा- त्रपणुं होवायी केमके, तेची रीतनो संकल्प साधुथादिक माटेज पृथ्वी कायादिक जीयनी हिंसाना निमित्तरूप नथी; पण तेमां तो देनारनो फक्त शुजनावज जणाय वे. कोनी पेठे ते कहे ने के शप एवा संकल्प शिवायना मुनिवंदनादिकनी पेवे. काई ने के, जेम मुनिमते नमन स्तवन श्रादिक क्रिया निर्दोष , तेम एची रीतना संकल्पवाखो पिंड पण दूपणनुं कारण नथी. हये वादीए असंजवित एवा संकष्टिपतना कहेवायी थाप्तनी जे अनाप्तता कडेसी , तेनुं खंडन करता थका कहे वे. दृष्टोऽसंकल्पितस्यापि, साज एवमसंनवः नाक्त श्त्याप्ततासिकि, यतिधोऽतिप्करः॥ना

·GG
श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि ।
अर्ध-असंकष्टिपत पिंडनी प्राप्ति पण देखाएली , तेथी,
(आप्ते) तेनो असंभव कहेसो नयी; माटे श्राप्तने सातपणानी
सिदि थाय ने वली यतिधर्म अत्यंत पुष्कर के.
टीकानो लावार्थ-केवल संकटिपतज श्राहार मले के एम
नहीं, पण यतियादिकने माटे असंकल्पित थाहार पण मले
एवो "अपि" शब्दनो अर्थ के केमके, गृहस्थो कोच्ने देवानी
छा विना पण सूतकमां तथा पनादिकमां, तथा जिलुङनो
अनाव होते ते पण, तेम लिदाना अनवसरे एटले रात्रिया-
दिकमां पए रसोइ करे के अने एवी रीते कपंचित् दीए पण ते
अने तेवी रीतनुं लखाण शास्त्रमा देखाय के अने एवी रीत
“यो न संकल्पितःपूर्व" तथा "नवं समृस्थानां" इत्यादिक शं.
कानुं निराकरण थयु. कडं वे के, "धर्मशास्त्रमा कुशल युधिबाटो
एवो कोई पण श्रावक संकल्पित आदिक श्राहारथी साधुने वि-
टंवना करे नहीं.'
हवे एवी रीते "असंकल्पित" पिंडनी ज्यारे प्राप्ति सिद्ध थर,
त्यारे तेथी शं? ते कहे वे के, तेथी एम सिद्ध अयु के, श्राप्त
असंकल्पित पिंडनो असंभव कहेलो नयी; अने तेथी ते आप्तने
श्राप्तपणानी सिद्धि थ.
थहीं वादी शंका करे के, असंकल्पित पिंडनो जे संजय
कह्यो, ते वीक वे, पण तेवी रीतनी वृत्ति दुष्कर होवाथी तेना
उपदेशकने तो अनाप्तपाणुंज के.
तेने माटे हवे तेने कहे वे के, मूलगुण तथा उत्तरगुणना
समुदायरूप “यतिधर्म" अति उप्कर के थने ते वात प्रमि-
जज ; थने तेथी श्राप्तने अनाप्तपणुं श्रावी शकतुं नश्री; केम
के, मोदनो ते शिवाय चीजो कोई उपाय नथी शास्त्रमा पर
तेमज का के.
माटे हे फुतीथि ! जो तमो पोताना यतिपणाए करीने "स.
"

·No text on this page.

·-- -- श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । पोताना आत्माने मुकाववानी या करे , एवो दीक्षित यति; आथी करीने मोदनी श्छा नहीं राखनार एवा यतिने जुदो पायो केम के, तेवा अमुमुकु यतिने पुण्यवंधन थाय . वली ते केवो! तोके, "नावितात्मा" केतां पोताना अने परना उपकारने करनारी एवी धर्मनावनायें करीने, अथवा जिननी आझायें करीने वा- सित करेलु , अंतःकरण जेणे एवो. आयी करीने साधुनी सा- माचारीमा रही प्रगट जोजन करवाथी यता शासनना उपघातने, । त्यागवो, एम का केमके, शासननो ते उपघात, पोताना अने प- रना अनर्थना कारणरूप, शांतताने नहीं धारण करनारो, तथा जिनाशाना लंगरूप . कां वे के, “उकायजीवनी दया पास नारो साधु जो थाहार, निहारादिक प्रगटपणे करे, तो ते ऽर्द्ध- जबोधी थाय ." हवे तेयो यति शामाटे प्रगट लोजन न करे? ते कहे ते के, पुण्यादिकना परिहार माटे; अहीं " आदि " शब्दयी याचकनी अप्रीति श्रादिकना दोपरूपी पाप, तया असंयतिना पोषणथी यतुं थारंजनुं प्रवर्तन, थने शासननो उपघात; एटखाने त्याग करवा माटे ते प्रगट रीते लोजन करे नहीं. अने एवी रीतर्नु गुप्त। जोजन (साधुठने माटे) विधानोए मानेतुं . हवे ते प्रगट नोजन करवामां शी रीते पुण्यबंधन थाय ! ते कहे . मुंजानं वीक्ष्य दीनादि, र्याचते शुत्पपीडितः।। तस्यानुकंपया दाने, पुण्यवंधःप्रकीर्तितः ॥२॥ थर्य- (माधुने) प्रगट जोजनफरतो जोश्ने, सुधायी पी. हित थएन दीनादिक (जोजनमाटे ) याचना करे के भने (त पखते ) दयायी लेने देयायी ते माधुने पुण्य कहेलो . टीकानी जावाय-(प्रगट रीते भोजन करता) पया मुमुकुन जोनं, गरीय, थनाथ, मागए विगरे याचना कर मेरो दीना- 1 en ·मप्तमाष्टक. दिफ केयो? तोके, सुधाधी पीडित थएसो; (फेमके, सुधाथी नहीं पीडाएलाने देवा माटे तेथी रीतनी दया यती नथी.) एवा दीनादिफने करुणाची नोजन थापयामांते मुमुक्षुने पुण्यनो बंध श्रागममां कहेलो . कई ठे के, जीवदयाथी, एमाधी, दा. नधी, तथा गुरुजक्तियी (माए।) सातावेदनीय कर्म वांधे ,श्रने तेथी विपरीतपणे वर्तवाथी असातावदनीय बांधे चे. माटे मुमुलु शामाटे प्रगट रीते जोजन करे ? त्यारे बही यादी शंका करे के, जसे पुण्यबंध थाय? तेम हानि ? तेनेमाटे हवे तेने कहे रे. जवहेतुत्वतश्चायं, नेप्यते मुक्तिवादिनाम् ॥ पुण्यापुण्यक्ष्यान्मुक्ति, रिति शास्त्रव्यवस्थितेः३ अर्थ-ते पुण्यवंध नवनो हेतु होपाथी, मोक्ष्यादीने ते आश्रयरूप करयो कहेखो नथी. केमके पुण्यना धने पापना (ब- अना) यथी मोठ पाय ठे, एवी शाखनी स्थिति के. टीकानो भावार्थ- उपर कहेडो पुण्यनो बंध, संसारचं कारण होपाथी, सिद्धांतोना प्ररूपनाराईए (मोहना अथिर्डने) था- श्रय फरवारूप कहेखो नथी. हवे ते यात शीरीते जाए? तो के, 'शुनाशुन कर्मना थात्यंतिक यथी मोक्ष केतां जीयर्नु स्वाना- विकरूप प्रगट थाय ," एची रीतनी आप्ते बनानेसा शास्त्रनी स्थिति के अने ते स्थितिथी, पुण्यनो बंध नवना हेतु रूप से, एम प्रगट रीते जणाय ते. याचना करता एवा दीनादिकने पण जो न आपे, तो पुण्यनो बंध शानो थाय ? एवी आशंका करीने हवे कहे वे. प्रायो नचानुकंपावां, स्तस्यादत्वा कदाचन ॥ तथाविधस्वनावत्वा, धक्नोति सुखमासितुम्॥३॥ थर्थ-प्रायें करीने अनुकंपावासो मास, ते दीनादिकने दान ·ए२ श्रीहरिजनसरिकृतान्यष्टकानि । दीधा बिना कोई पण वखते, सुखेथी चेसवाने शक्तिवान श्रतो नथी, कारण के, तेनो तेवो स्वनाव के. टीकानो लावार्थ-जो (दीनादिकने) न श्रापे, तो तो पुरयु- चंध नयी यतो, पण करुणायुक्त अंतःकरणवासो माणस पायें करीने, दीनादिकने दान दीधा बिना सुखें रही शकतो नयी. शामाटे ते तेम रही शकतो नथी? ते कहे वे के, याचना करता एया दीनादिकने दान देवामां कारणचूत एवो तेनो स्वनार के तेथी. वसी जे वस्तुनो जे कार्य करवानो स्वभाव , ते कर्या- बिना ते रही शकती नथी. जेम मद्यपान नाचया आदिक नि. कारने उत्पन्न करे , तेम दयालु माणस (दीनादिकने ) दान दीधा विना रही शकतो नथी. हये पुण्यना बंधनी बीकथी दृढ पित्त रातीने, जो न आपे, तो तेने शी रीते पुण्यबंध थाय ? एवी आशंका करीने कहे के पक्षी "पुण्यादिपरिदारार्थ" एमांजे यादि शब्दयी धारण करे सा यायानी थप्रीति थादिक दोपना प्रतिपादन माटेपण कहे थे. थदानेऽपि च दीनादे, रप्रीतिर्जायते ध्रुवम् ॥ ततोऽपि शासनप, स्ततः कुगतिसंततिः॥ ५॥ थर्थ-दीनादिकन जो (जोजनादिक)नदीप, तो परेशा तेनी थीनि पाय; थने तथी पण तेने शामनपर प पाया थन तथी माठी गतिनी परंपरा यंधाय. टीकानो नापार्य-नात यादिक दान देयायी पुण्यप था. यचे अन ते न देवायी ते दीनादिकने नीति का रंग यायथन ते यत्रीनिमी थासना यन मन मन मरगर था- न ने नयी ते दीनाटिकने नाक, निर्यय यादिक कुरिती अनि थाय ने. व, मिथ्यात्मयी दणाणली , युधि जेनी, पपा ने दीना दिनं, ना पोताना दोषयी (कदा ) अधीनि यादिक पाप,

·No text on this page.

·ए श्रीहरिजघसूरिकृतान्यष्टकानि । बाधा न श्रावे. शास्त्रना अर्थने एटले आप्ते बनावेला श्रागमना अर्थने वाधा करवाये करीने, पापबंध थाय के, केम के, शास्त्रना अर्थने जे वाधा पहोंचाडवी,ते महा अनर्थ- कारण . कई के, यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य, वर्तते कामचारतः ॥ न स सिद्धिमयामोति, न सुखं न परांगतिम्॥१॥ अर्थ-जे माणस शास्त्रनी विधिने तजीने, पोतानी या प्र. माणे वर्ते , ते माणस मोक्ष, सुख के उत्कृष्टी गति पामतो नथी. वली शास्त्र तो परनी अनीतिना नाशनो प्रयत्न अंगीकार क. रवामांज तत्पर रहेखें . माटे एवा हेतुश्री मुमुक्षुने प्रगट जोजन करयामा तत्वना जा- एनाराए पापबंध केतां अशुल कर्मनी उत्पत्ति कहेली . वहीं वादी कहे के, नसे शास्त्रार्थने याधा थाय; तो तेने कहे डे के, तेम नहीं; तेने माटे हवे कहे . शास्त्रार्थश्च प्रयत्नेन, यथाशक्ति मुमुकुणा ॥ अन्यव्यापारशून्येन, कर्तव्यः सर्वदेव हि ॥३॥ अर्थ-अन्य व्यापारने नहीं करता एवा मुमुक्षुए, पोतानी श- क्तिमुजव प्रयत्ने करी हमेशां शास्त्रार्थ करवो. टीकानो नावार्य-दृष्ट अने इष्टथी श्रागमना अर्थ- जे क. हेवू, तेने "पागमार्थ" कहीयें; एयो भागमार्थज करयो; ते के की रीते फरयो ? तो के, प्रयत्नयी कहेता आदरयी करयो; केम के अनादर करवाथी खेतोने जेम, तेम विवक्षित फसनी मि. दिथती नथी. थही यादी शंका करे के, संघयण श्रादिकथी हीन एवा मुः मुहुने ममम शास्त्रार्थ करयो मुइकेस के माटे या उपदेश तो न बनी शके, एवी क्रियायालो . तेने माटे तेने कहे वे के, "य. थाशक्ति" फेतां पोताना शरीरनी शक्तिममाणे शास्त्रार्थ करयो. कांके, "वीर्यने नहीं गोपयतो थको चारित्रने विराधतो नयी;

·श्रष्टमाष्टक. एए माटे तप, संयम आदिकमां वीर्यने गोपयq नहीं, तेम उसंघर्बु पए नहीं." हवे ते शास्त्रार्थ कोणे करवो? ते कहे के, मोदने इवता एवा माणसे करवो. हवे ते माणस केयो ? तोके "धन्यव्या- पारशून्य" केतां शास्त्रार्थना करवा शिवायना खोकयात्रादिक कार्यधीरहीत एवो फेमके तेवा वीजा व्यापार करवायी शास्त्रार्थने याधा श्रावे के वसी ते शास्त्रार्थ कई अमुक वखतेज करयो, एम नहीं, पण हमेशां करवो, श्रने जेथी ते शास्त्रार्थ करवानो ने, तेधीज गुप्त जोजन पए तेणे करवू; एवो संबंध जाए। सेवो. हवे या प्रकरणने उपसंहरता थका कहे . एवं धुनयघाप्येत, दुष्टं प्रकटनोजनम् ॥ यस्मानिदर्शितं शास्त्रे, ततस्त्यागोऽस्य युक्तिमान् ७ अर्थ- एवी रीते वन्ने प्रकारथी प्रगट जोजन करवू, ते (मु. निने माटे) शास्त्रमा मुष्ट कहेसुं ; माटे तेवा जोजननो (मु- निए) त्याग करवो, तेज युक्तिमान ठे. टीकानो भावार्थ-एवी रीते उपर कहेला प्रकारथी, अर्थात् दीनादिकने दान देवाथी अने न देवाची पए (साधुने माटे) प्रगट जोजन उष्ट के थने पती तेवी रीतना प्रगट भोजनने था. गममा निषेध्यु ने, माटे (साधुए) तेनो त्याग करवो ते युक्तज के. माटे हे कुतीथिंड, ज्यारे तमो मोहनी मा राखो वो, त्यारे तमारे पण गुप्तनी नोजन करवू युक के एयो नावार्थ . एवी रीते सातमा अष्टकनुं विवरण संपूर्ण थयुं. अष्टमाष्टकं प्रारज्यते. दवार पण प्रतविना रहे, नहीं तेषी नोजननुं वर्णन क- ावाद हवे पञ्चखाणनुं निरूपण करता थका कहे . अव्यतो जावतश्चेव, प्रत्याख्यानं द्विधा मतम् ॥ अपेक्षादिकृतं ह्याय, मतोऽन्यचरमं मतम् ॥ १ ॥ .

·08 श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि । वाधा न श्रावे. शास्त्रना अर्थने एटखे आप्ते वनावेला आगमना अर्थने बाधा करवाये करीने, पापबंध याय , केम के, शास्त्रना अर्थने जे वाधा पहोंचाडवी,ते महाअनर्थ- कारण वे.कई ने के, यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य, वर्तते कामचारतः ॥ न स सिद्धिमवामोति, न सुखं न परांगतिम् ॥१॥ अर्थ-जे माणस शास्त्रनी विधिने तजीने, पोतानी वा प्र- माणे वर्ते ठे, ते माणस मोद, सुख के उत्कृष्टी गति पामतो नथी. : वली शास्त्र तो परनी श्रप्रीतिना नाशनो प्रयत्न अंगीकार क. । रवामांज तत्पर रहेढुं वे. माटे एवा हेतुथी मुमुकुने प्रगट जोजन करवामां तत्वना जा- णनाराठए पापबंध केतां अशुन कर्मनी उत्पत्ति कहेली . श्रहीं वादी कहे के, जले शास्त्रार्थने बाधा थाय; तो तेने कद्दे ने के, तेम नहीं; तेने माटे हवे कहे के. शास्त्रार्थश्च प्रयत्नेन, यथाशक्ति अन्यव्यापारशून्येन, कर्तव्यः सर्वदेव हि ॥ ॥ अर्थ -अन्य व्यापारने नहीं करता एवा मुमुखए, पोतानी श.. क्तिमुजब प्रयत्न करी हमेशां शास्त्रार्थ करयो. टीकानो नावार्थ-दृष्ट भने एथी श्रागमना अर्थनुं जे क. हे, तेने "श्रागमार्थ" कहीये; एवो पागमार्थज करयो; ते के- वी रीते करयो ? तो के, प्रयत्नयी कहेतां श्रादरथी करयो; कम के थनादर करवाथी खेमुतोने जेम, तेम विवक्षित फसनी मि- नियती नयी. यहीं यादी शंका कर के, संघयण श्रादिकथी हीन एका म: मुठुने ममग्र शास्त्रार्थ करयो मुश्केल के माटे था उपदेश तो न पनी शके, एयी क्रियायाखो. तेने माटे तेने कहे ले के, "य. थाशक्ति" केतां पोताना शरीरनी शक्तिप्रमाणे शास्त्रार्य करयो. कांके, “वीर्यने नहीं गोपयतो थको चारित्रने चिराधतो नयी मुमुकुणा ॥

·माटे तप, संयम सादिकमा वीर्यने गोपवq नहीं, तेम उसंघj
पए नहीं." हवे ते शाखा कोणे करयो ? ते कहे वे के, मोहने
शता एवा माएसे करवो हये ते माणस फेयो। तोके भन्यस्या-
पारशून्य" केता शास्त्रार्थना करपा शिवायना लोकयात्रादिक
कार्ययी रहीत एयो केमके तेया वीजा व्यापार करवाथी शास्त्रार्थने
याथा आये यही ते शास्त्रार्थ कई अमुक यसतेज करयो, एम
नहीं, पण हमेशा करवो, थने जेधी ते शास्त्रार्ध करवानो,
संधीज गुप्त नोजन पए तेणे कर एवो संबंध जाणी सेवो.
हरे या प्रकरणने उपसंहरता का कहे .
एवं धुनययाप्येत, दुष्टं प्रकटनोजनम् ।।
यस्मानिदर्शितं शास्त्रे, ततस्त्यागोऽस्य युक्तिमान् ७
अर्थ एवी रीते पन्ने प्रकारथी प्रगट लोजन करवु, ते (मु.
निने माटे) शारत्रमा पुष्ट कहेडं के; माटे तेया जोजननो (मु.
निए ) त्याग करयो, तेज युक्तिमान है.
फानो माया-एची रीते उपर कसा प्रकारथी, अर्थात्
दीनादिकने दान देयायी अने न देवाची पण (साधुने माटे)
प्रगट जोजन सुटके थने यसी तेची रीतना प्रगट भोजनने आ-
गममा निपध्युं , माटे (साधुए) तेनो त्याग करचो ते युचज
वे. माटे हे फुतीधित, ज्यारे तमो मोदनी वा राखोगे, त्यारे
तमारे पण गुप्तनी भोजन करयं युकले एयो भावार्थ वे.
एची रीते मातमा थष्टकनुं विवरण संपूर्ण थयु.
अष्टमाष्टकं प्रारज्यते.
हएपार पए प्रतबिना रहे, नहीं; वेथी भोजमर्नु पर्णन क-
याबाद ये पखापन निरूपण करता यका कदे के.
अव्यतो जावतश्चैव, प्रत्याख्यानं द्विधा मतम् ।।
अपेक्षादिकृतं वाय, मतोऽन्यचरमं मतम् ॥१॥

·प्रहरिकारितामा
पी. नेवी पी. एम.
मोदिकची को देने की
सारे वी
पोके. "" !
निकादिक धory
For Trary. Agarett
7ी"T" शो "A" Tv
mt: kr ने शमगो आगोशालो।
in marrial
kar.fmfor लामा पो गाना नदी मोदी
Writगी पानी पान
giri , KAI THAT Timi
are with AT Tी सानार का
५. Rur में माना है
।
HE HIM
Tranti in
r+FINITIA नाना , artuntrik
It' faiframTIME
4. At timinantra
* Harital, TREATMENT
17 mins
wity of Jain,
१५. Anitar:-

·प्रमाएका प्रत्यारयान फरापलं होप तेन पदेखें पटसे "इच्यपयसाप" जाण- अने ते अपेदादिक पिना जे पञ्चसाण करेलुं होय, तेने चीजें एटसे "नावपपलाए" जाणवू. ये ते गोमांधी पदसा पयसापर्नु स्वरूप को चे. अपेक्षा या विधिश्चेवा, परिणामस्तथैव च ॥ प्रत्याख्यानस्य विनास्तु, वीर्यानावस्तथापरः॥२॥ अर्थ-अपेक्षा, विधि, तथा अपरिणाम, धने घाली वीर्यनो अजाय, ए चारे (नाय) प्रत्याख्यानना विनरूपज के. टीकानो नाचार्य- "अपेक्षा" एटसे था सोक श्रने परलोक- मंबंधी अर्थनी झा, श्रने "अविधि" एटसे विधियी उसटी रीते कर ते; ("विधि" एटस पोते जाणनार थयो उतो पण गी- तार्थ पासथी सचित काले यसतो यखत विनयपूर्वक, समतास- दित प्रदण करया सायफ यस्तुने ग्रहण करे ते.) तथा तेवीज रीते "थपरिणाम" एटखे प्रत्याख्याननी प्रतिपत्तिमा पोतानी श्रधारूप परिणामनो थन्नाय; ते ऽव्यप्रत्याख्यानना हेतुभूत एवा अपेक्षादिक ऋणे, नावप्रत्याख्यानना विनरूपज के तया "वीर्य" एटखे धीयीतरायना क्षयोपशमादिकथी उत्पन्न थपलो जे जीरनो परिणाम, तेनो बनाय, एटसे " वीर्यानाय " ते पण थपेदादिकनी पेठे पोयो नाप प्रत्याख्यानना विनरूप वे. था वीर्यानाय"ते, परिणाम उतां पण, प्रत्याख्यानने नहीं पा. सवानो हेतुरूप दोवाथी विमनूत . थपेक्षाथी करेलुं पचखाए निष्फलपणायें करीने श्रमधान हो- पाथी, ते " व्यपञ्चखाण" ; एची रीतना श्रर्थने प्रतिपादन फरया माटे अपेक्षाने निंदता थका हवे कहे वे. सध्याचपेक्ष्यावेत, दनव्यानामपि कचित् ।। श्रूयते न च तत्किंचि, दित्यपेक्षात्र निंदिता॥३॥ " ·एक श्रीहरिजप्रसूरिफूतान्यष्टकानि । अर्थ- (जोजन श्रादिकना) साननी अपेक्षाथी ते ऽन्य- पचसाए तो कोक यसते अनन्योने पण होय , एy (भाग- ममा) संजसाय ; माटे ते पञ्चसाण कंई कामर्नु नथी; अने तेयी अपेक्षाने थहीं निंदेखी है. टीकानो नावार्थ-"सन्धि" एटले जोजन, यश, पूजा भार दिकना साननी अपेक्षाथी ते ऽन्यपचखाए तो सिधिमां जयाने अयोग्य, अर्थात् अनन्यने पए होय ( एटसे भन्यने तेई. घसाण तो एक बाजु रो; पण अजव्यने पण ते अन्यायगर तो होय.) एवं अव्यपचखाण "शापित् " एटसे ययाप्रति करणे करीने, ग्रंथिप्रदेशसुधि श्रायेखा एया अनन्योने होय के एम भागममां कहेतुं मंजसाय वे. गौतमस्यामीए जगयानने पूयं के हे जगवन्! असंयत अधिक प्य देयो गो देवसोकमां जाय, तोफया देयलोकमांजायी त्यारे न. गगने कई की हे गीतम! जघन्यथी सुयनपतिमां तथा उत्कृष्टयी रिम प्रीयफमां जाय. (गाथानाथा अर्थमा धर्मयत नापिक. प्य देयो, के. जे अनव्य थया थका देयपणामी उत्पन प्रनारा , तनु वर्णन करें.) यक्षी गौतमस्वामिए नगराने पसे । के. हे जगान, एयो एक मनुष्य प्रायक देवतापणे फेटली पाय- जिई कर ? अर्थान् केटयां शरीर करे ? स्यारे नगपाने फणु के रंगीतम ने अनंती ऽव्यडिन कर ? अर्थात् अननीयार स्यो तल थाय. ये एपीरीने बनवि मनुष्य प्रोपागां गानाति गयी नाक , अनं नं गाभुसिंगगां पधणाण को होय गंगा (माजी रीने ते ऽव्यायाण नो थनमा नाप.) देशी गत असा भादिकची का यायला पण रिमायमां नयी; कमपं. मुमुद्धनं मंत्री मोदय साम!! भारत नयी; कार के पग्नु पोताना पाहन मात्र वम् मान धाय में, पण यध्यापनी गा पातु पीनाना . ।

·श्रष्टमाष्टक. एए फलने साधती नथी, तेने वस्तुपणुं घटी शके नहीं; श्रर्थात् म. त्याख्यान- फल तो मोठ , अने ते अपेक्षायालुं अन्यप्रत्या- ख्यान तो ते फल थापतुं नथी, माटे तेने प्रत्याख्यानपाणुं पए घटी शकतु नथी. श्रने एची रीते अपेक्षाथी करेलुं पञ्चखाए ज्यारे निप्पल , तेथीनावपञ्चरवाणने विन्न करनारी एवी ते अपेक्षाने जिनशासनने विषे निंदनिक कहेली . हवे थविधिनुं जायमत्याख्यानमते विसपा कहे . यथैवाविधिना सोके, न विद्याग्रहणादि यत् ॥ विपर्ययफलत्वेन, तयेदमपि नाव्यताम् ॥४॥ थर्थ-जम अविधिएं फरीने सोकमां विद्यापहणादिक नथी यतुं, तेम उसटा फसवडे करीने, अविधियी करखं पञ्चसाण पण जाणयु. रीकानो भावार्थ-जेम अविधिएं फरीने सोकमां विद्या, नथा मंत्र श्रादिकनुं ग्रहण यश् शकतुंज नथी, पण उसटुं सेधी मृत्यु थादिक थाय ने, तेम यांछित फलना विपर्यामपणाएं करीने, थर्थात् थविधिएं करेगुं एयुं प्रत्याख्यान पण अप्रत्या. ख्यानज के एम जाएq. हवे परिणामरहित प्रत्याख्याननु च्यप्रत्याख्यानपणं पहे. थायोपशमात्याग, परिणामे तथा सति ॥ जिनाझाजतिसंवेग, कल्यादेतदप्यसत् ॥५॥ थर्ध-क्षयोपशमविना त्याग परिणाम होते उत, तथा विधि- पूर्वक त्यागपरिणाम न होते ते, थने जिनयधननी जति, धने संवेगना थलायची, ते अपरिणामी पघलाण पण थशोननिकते. टीकानो जापाघ-"एय" एरसे पिरतिने रोषनारा दी फर्मोनो नाश, थने तेनी साधे जे सपनाम, पेतां सदी नहीं एका ·१०० श्रीहरिलप्रसूरिकृतान्यष्टकानि। ते कर्मने विपाकोदयनी अपेक्षाथी, जे अटकावी राख ते अने ते वन्ने क्षयोपशम कहेवाय; तेवा क्षयोपशमविना त्याग परि- णाम होते वते, एटले देशविरति, सर्वविरतियने नोकारसी श्रा- दिकनुं पच्चखाण होते ते पण ते असत् वे. (थायी करीने देशविरति तथा सर्वविरति पच्चखाएने, तेना हेतुरूप एवा गृहस्थी अने साधुने, नवकारसी सहितादिक उत्तरगुणप्रत्याख्यान- ६. व्यपणुं कह्यु.) अथवा विधिपूर्वक क्ष्योपशम होते उते त्यागप- रिणाम थाय , पण तेवी रीतनो त्यागपरिणाम न होते उते, (आथी करीने अविरति सम्यग्दृष्टिवाला वासुदेवादिकोना, तथा अन्तव्यादिकना पच्चखाणने व्यपणुं कर्जा) श्रा अपरिणामी पच्चखाण पण उत्तम नथी. श्रही वादी शंका करे के, प्रत्याख्यान करवालायक एवी प. स्तुमा अनव्यादिकोने थोडो पण त्यागपरिणाम तो दोय है, तो तेने व्यप्रत्याख्यानपणुं केम कहेवाय ? तेने माटे तेने कहे वे के, तेने जिनाज्ञानी जक्तिनु, अने मोक्षना अनिसापर्नु विकसपणु होवाथी, अथवा जिनाज्ञानी नक्तियी यता संवेगर्नु विकसपणु ( रहितपणुं) होयाथी, अपरिणामपणाएं करीने तेना पच- खाणने अन्यपणुं . माटे एवी रीतर्नु अपरिणामी पञ्चखाए पए थशोचनीक के. हये वीर्यना अनावने च्यप्रत्याख्यानचं हेतुपणुं कहे . उदग्रवीर्य विरहात्, क्लिष्टकर्मोदयेन यत् ॥ याध्यते तदपिजव्य-प्रत्याख्यानं प्रकीर्तितम्॥६॥ थर्थ-उत्कृष्ट वीर्यना बनायथी, तथा शिष्ट फर्मोना उदयपी जेने वाधा थाये , ते प्रत्याख्यानने पण "इय्यमत्याख्यान" कहेलु के. रीकानो नाबार्य-उत्कट एपुंजे "यीय" फेतां थीयांतरापना योपशमयी उत्पन्न यएसो यात्मानो परिणाम,तेना विरहथी, ·श्रष्ट्रमाएका " भने अत्यंत सीम एपा पीतिरायादिकर्मना रिपाकथी, अंगीकार करता एपा पए जे प्रत्याख्यानने पापा याये, ते प्रत्याख्या- नने पर "वन्यप्रत्याख्यान" कहेतु . ( फेम के, वीर्यना उमा- मधीजीय, बिष्ट कोन समारे चे, श्रने तेना अलापथी सेने क- मोनो उदय पाप के.) श्रथया शिटफर्मना उदयची धतो जे वीर्य नो अनाय, तेथी जीये करीने जे प्रत्याख्यानने साधा फराप के, सेने "कम्यमत्याख्यान" कहे के एपो पए अर्थ थाय. पीरी- तनावीपीलापना प्रत्याख्यानने पण तत्वना जाएनाराउए “च्य- मत्याख्यान" कदेखें ने. यसी कटवाक आचार्योंए, कासांतरे "जावप्रत्याख्यान " ते कारण होगाची, तेने " ऽच्यपत्याख्यान " कहे के केमके, एफ परात अपलो जाय, नापांतरने उत्पन्न फरे . कवे के, गई मंजाई नायो, पापं जापांतरं जब पुए, - एकवार सत्पर थएसो नाय, मायें करीने भावांतरने (एवीज रीतना बीमा नापने ) उत्पन्न करे . श्रदी “कम्य" शब्दने योग्यतायाधी जाणयो. एवी ते इप्यपध्रपाणन स्वरूप कई, हये भावपयखाए- नुं स्वरूप कदे . एतहिपर्ययाद्नाय, प्रत्याख्यानं जिनोदितम् ॥ सम्यञ्चारित्ररूपत्वान्, नियमान्मुक्तिसाधनम्॥1॥ अर्थ- (अपर कसा च्यपयवाणथी) चसटी रीते जि- नेश्वरे "जायपञ्चसाए" कहेलु , थने ते सम्यक् चारित्ररूप दो- याथी, निश्चयें करीने मोहने साधनारं. टीकानो भावार्थ-यपेक्षादिकथी करेडा पचसाण शिवाय, एटखे अनपदादिकथी करेझुंजे पखाण ते "लावण्यखा" क. हंचायः श्रने ते "भावपखाण" जिनेश्वर प्रतुए कहेसुंके केमके, ·१०४ श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि । श्रर्थ-केर, कांटा, अन रलादिकोने विप यासकादिकनांज एपणानी पेठे, हेयत्व श्रादिकने निश्चय नहीं करायनारं "विष प्रतिनास" ज्ञान होय. दीकानो भावार्थ-"विप" एटले वनाग श्रादिक, तया टक" एटखे वावस श्रादिकना अवययो, ( कांटा) तथा ल" एटले मरकत मणि श्रादिक, बीजी वस्तु तेने विष वा तथा अतिमुग्धोनुं जे ज्ञान, तेना सरगुं" विषयप्रतिज्ञान ज्ञान होय; हवे ते "विषयप्रतिलास" ज्ञान, वास आदिकना झा सरखं केम ? ते कहे के, ते ज्ञान, डेयविषयो, तजवापणु ग्रहण करवापर्यु, तथा उपेक्षयापणुं, जणावी शकतुं नयी अर्थात बाल श्रादिकनुं ज्ञान, जेम विप आदिक विषयना रूपयादिक नेज जाणे , पण तेना हेयत्व आदिक धर्मने जाणतुं नयी, तेन्द्र जे ज्ञान, ग्रंथीलेद जेने नयी थएलो, एवा बहुश्रुतोने पए- (तेऊना ) मोहथी मसीन थएला मनपणायें करीने, अतत्वो- नी हेयतानो, तथा तत्वोनी उपादेयतानो विचार करावधामा असमर्थ होय, श्रार्थात् तव अने अतत्वने तुझ्य जगावनारं, अथवा जलटी रीते जणायनारुं ते "विषयप्रतिजास" ज्ञान के हेवाय. कहुं के, विसयपडिभासमित्तं, बालस्सेवखुरयणविसयंमि घयणाइएसु नाणं, सव्वथाणाणमोणेयं ॥ १ ॥ हवे तेज ज्ञानने तेना चिन्ह श्रादिकथी देखाडता थका कहे ठे. निरपेक्षप्रवृत्त्यादि, लिंगमेतऽदाहृतम् ॥ अज्ञानावरणापाय,महापायनिवंधनम् ॥ ३ ॥ श्रर्थ-(पाप संबंधी) शंकाधिनानी प्रवृत्ति श्रादिक है, कि- | न्ह जेजें, तथा अज्ञानना आवरणने नाश करनारं, अने महा अपायना कारणरूप, ते "विषयपतिनास" ज्ञान कहेढुं वे. टीकानो नावार्थ-या लोक अने परलोकसंबंधी अपायोनी ·नयमाएका १०५ (उद कार्योनी) जे का, ते जेमांची गली ने, एप्रवर्त- नादिक, ते वे चिन्ह जेनु, तेने थाप्लोए "विषयप्रतिज्ञास" शन कहे . ते ज्ञान के वे तो के, "थशान" केतां मिथ्यात्वना उदयथी दूपित एवांजे मति, श्रुत थने अवधि जान (विनंगलान) तेना थापरणनो , क्षयोपशम जेमां एवं मे (मियादृष्टिउन जे मति, श्रुत, थने अवधिज्ञान (विसंगशान)तेश्वज्ञानज.)काएं के, अविससियामधिप, ममदिहिस्मसामनाणं ॥ महसाणं मित्या, दिठिस्स सुयंपिपाय. ॥ १ ॥ अर्थ-सूत्रमा पण एमज को ठेके, सम्यग् दृष्टिनी जे बुद्धि, ते " मतिज्ञान " श्रने मिष्यास्निी जे बुद्धि, ते “मतिथ- शान" . पण मतिर्मा कंई फरफार नथी. हवे ते "विषयप्रतिजास" ज्ञान { फार थापे । ते कहे वे के, ते पोताने अने परने था सोक श्रने परसोकसंबंधी महा- थपायोन केता महा कटोनुं कारणरूप यायचे फेम फे, तत्वधी ते धान के श्रने थज्ञान ते, महाथपायन कारण के. अशानं ख कष्ट, क्रोधादिम्पोऽपि मर्यापापेभ्यः । अहितमाहिया, नवेत्तियेनानी लोकः ।।१।। अर्थ-शान नेते, खरेखर भोपादिक पर्प थपायोधी पए परकारी से कम , ते घशानी पिंटाएको मागम हित थ- थवा अहित कार्यने जापी सपनो नथी, हये चीजा" धामपरिणतिमत् "ज्ञान स्वरूप देखाच्या माटे कद्दे. पातादिपरतंत्रस्य, तदोपादायसंशयम् ॥ अन यातियुन चा, रमपरिणतिमन्मतम् ॥ अर्थ-पतन धादिकधी परतंत्र थला प्रादीन, तेना दोषा- . TITM ·. “ १०६ श्रीहरिजषसरिकृतान्यष्टकानि । दिकने विपे संशय विनानु, तथा अनर्थ श्रादिकनी प्राप्तिकार- श्रात्मपरिणतिमत्" ज्ञान मानेढुं वे. टीकानो नावार्थ-"पातादिपरतंत्रस्य" केतां नीची अने उंच गति माटे, परतंत्र थएता एटले विषय, श्रने कपायादिके य- करेसा प्राणीने, ते कपाय श्रादिकयी यता कर्मबंध श्रने मुर्ग श्रादिक दोपमा, श्रने (श्रादिशब्दयी) अन्युदय आदिक गुणम जे संशयरहितपणाचें ज्ञान थाय ने, तथा जे, कर्मबंधन अ मुर्गतिगमन रूपी अनर्थ, अने परंपराथी मलता मोक्षरूपी गुणन प्राप्तिवा , तेने तत्वना जाणनाराठए "श्रात्मपरिणतिम ज्ञान मानेडं वे. अहीं दृष्टांत नीचेप्रमाणे जाए. श्रयसी चासना घोडापर बेसवाथी परतंत्र थएसा स्वारने थंगनंग, तथा मरणादिक दोपमा, तथा रुना समूहना फोमर स्पर्शादिक गुणमा संशयरहितपणुं थाय तया ते अंगनंगादि अनर्थ, श्रने सुखस्पर्शादिक गुणनी प्राप्तिवामु ने एम ते माने हवे तेज यात्मपरिणतिमत् ज्ञान- सिंगादिकया निरूपए का ता थका कहे . तथा विधप्रवृत्त्यादि, व्यंग्यं सदनुपंधि च॥ झानावरणहासोत्यं, प्रायो वैराग्यकारणम् ॥५॥ यत्र-तेया प्रकारनी प्रकृति श्रादिकयी प्रगट थनार, तथा शुन थनुसंधयाडं, तथा ज्ञानापरणादिफना नाशथी उत्पत पए- सुं, थने मायें करीने येराग्यना कारण रूप, ते "श्रामपरिणति- मत्" मान जाए. टीकानी जायाय- तेया प्रकारनी यहिमादिकने विमा- नि थादिक, ते यकी प्रगद पवारूप , चिन्द जर्नु, तथा पाप. रायी मोदपकने देयाम्प गदनुबंध जेनी, एवं से थामा एनिमन् शान में होने ज्ञान अनुगां से कहने में, मनि थादिक ज्ञानर्नु ज थापा, मैना पोपामयी उपाय.

·१०१ पहुं ते ज्ञान के पसीने छान सदनुपंधी सीरीते १ ते फहे ले केसे शान मायें फरीने पराग्य केतां उम आपना निमित. पालघूलियफ्रीक्षा, तुल्पास्पांभाति धीमताम् ॥ तमोग्रंथियिभेदेन, भपपेप्टाखिलप हि ॥ १ ॥ अर्य-श्रझानरूपी अंधीना नेदश्री बुद्धिमानोने आजपनी मपसी पेटा. पराग्य नापना होते ते, पाखके करेता धूसीना पानी रमत सरणी (पिनश्पर) लागे. थहीं प्राय करीने पराग्यन जे कारण को, तेनी मतसपए के राज्यादिक मेलण्यामां तत्पर घएसा एपा जरतादिकनी पेचे, कपायनो उदय विशेष होते ते ते ज्ञान पैराग्यनुं कारण न पए घाय, ते जाणापया माटे कई. हये प्रार्जु जे "तत्यसंवेदन"ज्ञान तेना प्रतिपादन माटे कहे के. स्वस्यवृत्तःप्रशांतस्य, तज्ञेयत्वादिनिश्चयम् ॥ तत्वसंवेदनं सम्यक्, यथाशतिफलप्रदम् ॥६॥ अर्थ- स्यस्य प्रतियाखा, तथा शांत एपा पुरुषने, यस्तुना है- पपणा वादिकमा निश्चयपालुं " तत्वसंवेदन "ज्ञान थाय . थने ते सारीरीते यथाशकि फसने देना. टीकानो भावार्थ- श्रापुसता रहित , पचन थने, कायाना व्यापारर्नु पर्तवापM जेनें, तथा रागक्षेप श्रादिना उपशमवासा, एवा भाएमने " तत्वसंवेदन" ज्ञान थाय रे. हवे ते शान के? तो के, ज्ञेय यस्तुतत्वना हेयपणा, उपादेयपणा, अने उपेदलीय- पानो निक्षय जेमां एवं ते । एवं ते “तत्वसंवेदन" ज्ञान सम्यक् प्रकारे, पुरुपने, संघयण श्रादिकना सामर्थ्यने अनुसारे, विरतिरूपी अनंतरफाड, तया परंपरायें मोदपासने देनारं.

·१०० श्रीहरिनमूरिकतान्याष्टकानि । हवे ते ज्ञानना सिंगादिकने प्रतिपादन करता यका कद के. न्याय्यादी गुरुवृत्त्यादि, गम्यमेतत्प्रकीर्तितम् ॥ सद्दानावरणापायं, महोदयनियंधनम् ॥७॥ श्रर्य-मोदमार्ग श्रादिकने विशुख प्रवृत्तियादियी जे थनु- मान कराय के, तेने तत्वमवेदन ज्ञान कहेलु , तया ते उत्तम ज्ञाननाथावरएनो क्षयोपशम करनालं, अन मोदना कारणल्प ले. टीकानो नायार्य-नीतिसहित एयो मम्यग् ज्ञान, दर्शन अने चारित्ररूप जे मोक्षमार्गादिक तेने विषे अतिचाररहित प्र. पृत्ति थादिके करीने, जे ज्ञान अनुमित याय के, तेने ज्ञाननुं स्व- रूप जाणनाराउँए " तत्वसंवेदन" ज्ञान कहेलु के हवे ते ज्ञान केवा हेतुबाबु ? ते कहे वे के, उत्तम एवं जे यालिनियोधा- दिक ज्ञान, सेना थावरणने क्योपशम करनालं, अने निर्वाणना कारणरूप फखने देनालं. हये था अष्टकने संपूर्ण करता यका उपदेश कहे रे. एतस्मिन् सततं यत्नः, कुग्रहत्यागतो भृशम् ॥ मार्गश्रझादिनावेन, कार्य थागमतत्परः ॥७॥ अर्थ-श्रागमना (वचनोमां) तत्पर एया माणसोए कदाग्रह तजीने, उपर कहेला तत्वसंवेदनशानमां, मोक्षमार्गमा श्रमादिक नावे करीने हमेशां खूब यत्न करयो. टीकानो नावार्य-उपर कहेला तत्व संवेदन ज्ञानमां हमेशा श्रादर करवो; ते केवी रीते करयो? ते कहे डे के, जेथी शास्त्रने वाधायावे,एवा कदाग्रहने तजीने यत्न करवो शानेथी करयो ? ते कहे वे के, मोक्षमार्गमां श्रघा, तेनुं ज्ञान, अनेतेनी सेवनाथी ) यत्न करवो. हवे ते कोणे करवो? ते कहे , के, प्राप्तनां वचनमा तत्पर यएला एवा माणसोए करवो. एवी रीते नवमा श्रष्टकनुं विवरण समाप्त थयुं.

·दरामाष्टक. १०ए श्रर्य-एक दशमाप्टकं प्रारज्यते. सम्पर हानथी येराग्य थाय , माटे ते पैराग्यन निरूपण करता थका हवे कई वे. प्रार्तध्यानाख्यमेकंस्या, न्मोग तथापरम् ॥ सहानसंगतं चेति; वैराग्यं त्रिविधं स्मृतम् ॥१॥ "धार्तध्यान" नामनो, बीजो "मोहगर्जित," तथा प्रीमो "सद्ज्ञानसंगत" एवीरीते त्रण प्रकारनो वैराग्य कहेसो ने. टीकानो भावार्य-"शत" कहेतां जे मुःख, तेमां उत्पन्न थ- एखें, अर्थात् श्ष्ट श्रने अनिष्ट यस्तुना वियोग भने संयोगना नि- मित्तपालु जे व्याकुस चित्त, तेने पेहेसुं "थार्तध्यान" नामर्नु वैराग्य जाए तथा “ मोह" फेतां जे मिथ्यात्व अने अज्ञान, तेथी नरेखं ते "मोहगर्नित" घेराग्य जाण्यं तथा सम्यग् ज्ञानें फरीने जे युक्त होय, तेने “ सद्ज्ञानसंगत" वैराग्य जाणवं. राग रहितपणानो जे नाय ते “वैराग्य" कहेवाय. एवी रीते त्रए भ- कारनुवैराग्य याप्तोए कहेलुं वे. हवे पेहेला शार्तध्यान नामना पैराग्यनुं स्वरूप कहे . टेतरवियोगादि, निमित्तं प्रायशो हि यत् ।। यथाशक्त्यपि इयादा, वप्रवृत्त्यादिवर्जितम् ॥२॥ उगकृछिपादाढ्य, मात्मघातादिकारणम् ॥ थार्तध्यानं ह्यदो मुख्यं, वैराग्यं लोकतो मतम्॥३॥ अर्थ-प्रायें करीने प्रिय श्रने अप्रिय पस्तुनो अनुक्रमे जे वि. योग, थने संयोग, तेना निमित्तरूप, तथा यथाशक्तिये करीने हे- यथादिक पस्तुमा थमवृत्त्यादिके करीने वर्जित, तथा उपेग क- रनारो, दीनतावासो, यती शरीरना ताडन यादिफना कारणरूप एयो ते श्रातध्यानरूप वैराग्य सौकिकयी मानेखो . टीकानो भावार्य-प्रायें करीने प्रिय थने अप्रिय वस्तुनो थनु- ·श्रीहरिनपसूरिकृतान्यष्टकानि । क्रम, जे वियोग, अने संयोग, ते वे कारण जेनु, तेम पोतानो विकल्प पण वे कारण जेन, एवं ते थार्तध्यान पैराग्य के हो ते वैराग्य प्रातभ्यानरूप शामाटे ? ते कहे के, अशानाभ तिशयथी शक्तिने उसंघीने तो एक बाजु रएं, पण, यथाराफि करीने हेय श्रने उपादेय वस्तुना विषयमांश्चनुक्रमे जे निवर्तन धने प्रवर्तन,तेधी ते रहित ,माटे ते थार्तध्यानयाखें पैराग्य 2. केमके, जे शुन वैराग्य से,ते तोतजया सायक एया जियार्थीमा,अने प्रदय करवाखायक एया तपश्रने ध्यानादिकमा यथाशक्तियें करीनेनिति मागियी युफ कारण के, तेनुं तेयुंज स्वरूप ने अने धा. राग्य तो तेथी रहित ,माटे तेने धार्तध्यानरूप पैराग्य कायो. पती ते वैराग्य उग करनारो, सया दीनतायें करीने सहित (थायी करीने तेनु मनना पुरा हेतुपणं कई) हो ? शरीरता पुरा हेतुपणुं कहे ये के, से वैराग्य आग्मा केला (यही ) पोतार्नु शरीर, तेने ताडन यादिकना कारणरूप ए था यातध्यानरूप वैराग्य मुख्य कहे । श्रदी यादी शंका करे के, था तो थार्तध्यानमा रेसो सेने ये. राम्यपणाश्री केस का? लेने मादे सेने कई के, ते सो महस नने थाश्रीन कहे, पण लेने पंडितोए तत्पथी पैराग्य मानेगमी. करे मोहति यराग्य स्वरूप देणाडया गाटे बडे रे. एको नित्यम्तयाय,दाप्यसत्येह सर्पया। यामेति निधयानुपो, पवन एयदर्शनात् ॥४॥ नत्यागोपांतस्य, सकृतस्यापि नायराः।। धेराग्यं नन्तं यनन् , मोहगमुदाहृतम् ॥५॥ -মা দয়া না হয় নি, মধ্য প্রায় संता कानी माय पणा नहीं होगमा प्रारं चीनी श, दया या प्रारं श्रम का नीता ·दरामाष्टक. निश्चयथी फरीने संसारनी थसारता जोवाथी, ते संसारना त्याग मारे शांत थएसा, तथा उत्तम क्रियावासाने सावथी जे पैराग्य थाय , ते वैराग्यने " मोहगणित " वैराग्य कहेडं वे. टीकानो सावार्थ-केटसाको कहे ते के, था थात्मा लोकमां व्यापी रहेको एकज , तेजे कहे ये फे, सघता माणीउमा एक- जथात्मा रहेसो , थने ते जसमा प्रतिबिंधित थएता चंजनी पेवे एक भकारनो अथवा बहु प्रकारनो देखाय के तथा कपिल दर्शनवाला अत्माने नित्य माने ; पती केटसाको थात्माने अवय" माने , केमके तेई प्रकृतिनेज बंध मोक्ष माने के तया केटसाको श्रात्माने क्षणिक माने के, तथा फेटसाको थात्माने थवतो माने ने (पण ते सघj थसंजवित ) माटे एपी री- तना असंजवित एया श्रात्माना स्वरूपना निश्चयथी फरीने, सं- सारमा (थायवामां) श्रसारता जोड्ने, ते संसारना त्यागमाटे कपाय थने इंजिना निग्रहयाखा, तथा पोताना सिद्धांतने था- धारे शुल क्रियायासा, एवा माणसने उत्तम सायें करीने जे ये- राग्य थाय , ते पैराग्यने पैराग्यन स्वरूप जाएनाराए “मो. हगणित" घेराग्य कदेखो के केमके, तेणे श्रारमार्नु स्वरूप य. थार्थ जाएयु नथी तेथी तेनो ते पैराग्य थत्यंत समिपातपाखा माणसने थापेसा सदीपधनी पेठे परमार्थने साधनारो नथी. हये से यात्मानुं एकत्य थादिक माननाराउन पंडन नीच. प्रमाणे जाणयु. थात्मानु सामान्यरूपनी थपेक्षाए एकपएं , श्रने विशेष. रूपनी अपेक्षाए थनेकपणुंज से कम के, समता प्रत्ययना नि. पंधनपणाने प्राप्त थएसा ते सामान्य कहेवाय के थने विषमता प्रत्ययना निधनपणाने प्राप्त भएता ते विशेष कहेयाय . पसी थात्माने नित्यपणु अग्यानी अपेक्षाए पटीशके, पण सर्व- था प्रकारे नित्यपणुं पटी शक नयी कम के, पर्यायानी - ·श्रीहरिनप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । पेक्षाए तेने अनित्यपणुं प्राप्त थाय . यली श्रात्माने सर्वथा :- कारे बंधनो जो थनाव मानीय, श्रने प्रकृतिनेज जो बंध मा. नीय तो श्रात्माने मोक्ष घटी शकतो नथी; फेम के सोरुमा पण एमज मनाय ने के, जेने बंध होय, तेनोज मोह केतों - धनरहितपणुं थाय; पण अपचनो मोक्ष कहेयातो नयी सेन जो प्रकृतिने बंध मानीय, तो पुरुपने मोक्ष यतो नथी. तेम था. रमाने मर्पया क्षणिकपणुं पण घटी शकतुं नयी, केम के ते पर कथंचित चे माटे सेर्नु हाणिकपणं तया अक्षणिकपा नित्यानि स्पनी पेठेज जाणयुं तया श्रात्माने सर्यया प्रकारे अगतापj . ए घटी शकतुं नयी; पण कथंचित् पटी शके में केम कं, पर- रूपे करीने रोनं अवतापणुं चे, पण सर्पया प्रकारे गयी, कारण के, जो माया प्रकारे सेर्नु अवतापणुं मानीयें, तो परसोक मि- रथको नयी. माद थामा एक श्रने अनेक, नित्य श्रने अनिल, थरक धने पत्र, क्षयी श्रने अक्षयी, श्रगत् अने मत, एमस्याकादमपो. हये झानगंगनराग्यना मनिपादनमा कई रे. यांसोनामिनो यका,पायेनेयादिनाामी। थारमानस्तम्शात्कार, पये तिष्ठति दारुणे ॥३॥ पयं विहाय नत्याग, विधिस्त्यागच सर्वथा ॥ येराग्यमाः सदान, संगतं तलवर्शिनः ॥७॥ श्रयं-पणा, परिणामी, या पनी याविषयी , गया या ग्रामाई (जीग) सादिकना याची मी या या नयंकर एपा ममारमा र एम पीने, ना(tram) लगानी कियाधने माया र नायागको, ने पना जानाई महानगगन नामनी गायचे. मानी सायं- जांमः" णा. + ·तो परिणामी एटसे परापरपर्याय प्रत्ते गमन करनारा, तथा "घ. सा" तो "या" एटसे श्रामाधी जुदा एषा सा, मूर्ग, श्रादिक करीन बंधाएमा, एवा खोकश्यपहारने गोचर जीयो, ते मादिकधी उत्पा यएसा बंधना सामर्यघी पसहित ए. वा या जयंकर संसारमा रहे हैं, एम जाणीने तेने त्याग करवा- नोज विधि, तथा सर्वधा प्रकारे जे त्याग करयो, तेने " ज्ञानसंगत" नामनों पैराग्य कह के अर्थात् श्राप्तना उपदे- साथी संसारमा समता जीवाने,जोऽने, नयना कारणरूप एवी ते झा धादिकने तजरामा जे उद्यम करयो, अर्थात् सर्प सावधयी विरक घयाने यन करयो, तथा सर्वथा प्रकार ते शा श्रादिकने जे तजवी, तेने पराग्यना परमार्थने आणनारा “सद्ज्ञान- गत" वैराग्य कह के कम के तेथी यथास्थित वस्तुनो योध थाय . इये ते “मझानमंगत" पैराग्यज मिधिना (मोदना) मा. धनरूप, एवं प्रतिपादन करता थका कहवे. एतत्तवपरिज्ञाना, नियमेनोपजायते ॥ यतोऽतःसाधनं सिझे, रेतदेवोदितं जिनः ॥७॥ अर्थ- तत्वना जाएपणाथीभा चराग्य जेथी निश्चयें करीने थाय , ते हेतुथी जिनपर प्रतुए मोदना साधनरूप तेनेज कयो टीकानो नावार्थ- उपर कहेसो सझानमंगत वैराग्य, (पे. हेवा व वैराग्य नहीं) यात्मादिक वस्तुना परिणामीपणाचादिक स्वरूपना जाएपणाची निश्चयें करीने थायमेथने तेथी करीने ते वैराग्यने, राग श्रादिकने जितनारा एपा जिनेवरोए मोदना माधनरुप कसो . एवी रीते दशमा अष्टकनु विवरण समाप्त थयु.

·११४ श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि। एकादशमाष्टकं प्रारज्यते. वैराग्यवाला माणसे तप करवो जोइये, तेथी हवे वैराग्याष्टक पजी तप कष्टकनो प्रारंज करे अने तेमां पण परमतनी श्राशं. का करता थका कहे . (अर्थात् यादीनुं कहे, के.) उःखात्मकं तपःकेचिन्, मन्यते तन्न युक्तिमत्।। कर्मोदयस्वरूपत्वाद्, वलीबर्दादिःखवत् ॥ १॥ अर्थ-केदखाको तपने तो, तेमां कर्मोदय, स्वरूपपणुं होवार्थी वसद श्रादिकना मु:खनी पेठे, मुखात्मक मानीने, तेने युक्तियु. क मानता नथी. टीकानो नावार्थ-केटलाको के, जेठए जिनेश्वर प्रजुना था. गमना लावार्थने जाण्यो नथी, ते अनशनादिक तपने सुखरूप मानीने, तेने मोक्षना अंगरूप मानता नथी. हवे ते तप सुखरूप वे, पण ते मोइन अंग केम नयी? तेन माटे कहे वे के, तेमा साता वेदनीय श्रादिक कर्मोनुं विपाकपणुं ने, माटे, ते मोक्ष- थंगरूप नयी, केमके, कडं वे के, अनशनादिक तपमा सुधा, तृपा थादिक परिसहो सहन करवा पडे , अने ते वेदनीय क र्मना उदयथी उत्पन्न थाय ने, एम श्रागममां का गे; माटे ते तप मोदनु भंग नथी. हवे ते कोनी पेवे? ते कहे ने के, बसद थादिकना मुःखनी पेठे. हजुपण ते यादीनुंज कहेयं . सर्व एव च पुःख्येवं, तपस्वी संप्रसज्यते ॥ विशिष्टस्तहिशेपेण, सुधनेन धनी यथा ॥२॥ थर्थ- (सामान्य रीते) सपता पापीसी, थने एपी ..! रीते दुसरूप तपने मानवाथी तो सपा माणा, धनयह क रीने धनयाननी पेठे उत्कृष्ट तपस्याई चाय. टीकानो मायार्य-जो मुसरूप सपने मानीय तो सपना मा. . .

·Priमादी पारगमनपरी गायक .. Primari, पिप्राषिर्नु पु गो पानी जमा धनेन माय धनवान मा. प्राचार्य महामंग पाट! कर एकी पर ती गपग्मी रयामा प्रार महासपिन यं. वारीत्या नारफादयः ॥ सामनोग्यप्रधानत्या, पोगिनस्बतपमिनः॥३॥ -गगनी मारी मीनिधी गो मा मादिपना जी. का (रोपाची ) महावीर पंचायः श्रनं पोगी। गोगमगार हम गुपयाला तापायी नपपिनाना कईयाय !!! रोपानी नापार्य-"हा मरता तपम्दी," एकरी. मी नमामीनिधी गोमा पुसा एपा नारदाना ने तिप. पना जीप मोटा सपम्बी पाईपाय!!! श्रने ममता रूप एनम गुष जेने, एषा गमाधियाला योगी तो थतपस्या पाय!!! गुपए पादाज पोनानी पक्ष कोई नो पको करो. युषयागमपहिनूंत, मतस्त्याज्यमिदं बुधैः ॥ यशस्तप्यानजननात्, प्राय थारमापकारकम् ।। धध- सप युक्ति थने श्रागमने पाया करनारो , माटे से नहितीए मजयो कंग कं, ते मुानने सत्पात्र करनार होयाधी, प्राय करीने थारमान थहित करनारो के. सकानो नायार्थ-गुप्ति धने यागमन बाधा करनारी एपो ते अप, परितोए तजयो कम के, मां पोताना शरीरने पीडा थाय माटे गुक्ति भने श्रागमना हृदयन जाणनाराउँए सोवरूदी. दी प्रपतवं जाये नहीं कम क, सेम परयाथी तना पंडितपणाने ·श्रीहरिज सरिकृतान्यष्टकानि। एकादशमाष्टकं प्रारज्यते. वैराग्यवाला माणसे तप करवो जोइये, तेथी हवे वैराग्याष्टक पनी तप कष्टकनो प्रारंज करे के अने तेमां पण परमतनी आशं- का करता थका कहे वे. (अर्थात् यादीनु कहे .) उःखात्मकं तपःकेचिन्, मन्यते तन्न युक्तिमत्।। कर्मोदयस्वरूपत्वाद, वलीपर्दादिषुःखवत् ॥१॥ अर्थ-केटलाको तपने तो, तेमां कर्मोदयतुं स्वरूपपणुं होवार्थी वसद श्रादिकना मुखनी पेठे, मुखात्मक मानीने, तेने युक्तियु- क्त मानता नथी. टीकानो नावार्थ- केटलाको के, जेए जिनेश्वर प्रजुना श्रा- गमना लावार्थने जाण्यो नथी, ते अनशनादिक तपने सुखरूप मानीने, तेने मोक्षना अंगरूप मानता नथी. हवे ते तप मुखरूप वे, पण ते मोदनुं अंग केम नयी? तेने माटे कहे के, तेम असाता वेदनीय आदिक कर्मोन विपाकपणुं ने, माटे, ते मोरन अंगरूप नथी, केमके, कडं के, अनशनादिक तपमा क्षुधा, तृपा श्रादिक परिसहो सहन करवा पडे ने, अने ते वेदनीय क- मना उदयची उत्पन्न याय के, एम श्रागममां कां ने माटे ते तप मोदनुं अंग नथी. हवे ते कोनी पेठे? ते कहे ठे के, बसद श्रादिकना दुःखनी पेठे. हजुपण ते यादीनुंज कहेवं वे. सर्व एव च फुःख्येवं, तपस्वी संप्रसज्यते ॥ विशिष्टस्तहिशेपेण, सुधनेन धनी यथा ॥२॥ थर्य- ( सामान्य रीते) सघता प्राणी मुसी, अने एवं रीते सरूप तपने मानवायी तो सपता पापीठ, धनयडे क- रीने धनवाननी पेठे उत्कृष्ट तपस्वी थाय. टीकानो नायार्थ-जो सुखरूप तपने मानी तो सपना प्रा- -- ·एकादसामाएक. करवाय तेम. ती ती दोपाधी, तच नपला उत्तम तपम्ची कवाय, के- मर, अनशनादिक तपन, अने व्याधि श्रादिकनुं जसपणुं तो गरज के कोनी पेठे फे, जेम पणा धनें करीने मागम धनवान हगु पण श्राचार्य महाराजनेज ते यादी कह ने क, एची रीत गपसा मुःखीउने तपस्वी फहवामां शुं दोप था ? मदातपखिनश्चैवं, त्वन्नीत्या नारकादयः ॥ शमसोस्यप्रधानत्वा, योगिनस्त्वतपस्विनः ॥३॥ अर्थ-एयारीतनी तमारी नीतिघी तो नारकी श्रादिकना जी- यो (सुखी होवाथी ) महातपस्वी कहेवाय; श्रने योगी तो ममतारुप उत्तम गुखयासा होयाची तपयिनाना कहेयाय !!! रीकानो भायार्थ-"जेटला 5खी तटखा तपस्वी," एवी री- तनी तमारी नीतिथी तो महा मुसवासा एवा नारकीनाथने तिर्य- पना जीयो पए मोटा तपम्बी कहेवाय !!! श्रने ममता रूप उत्तम मुख जेठने, एया ममाधिवासा योगी तो श्रतपस्वी बध्याय !!! हनु पण यादीज पोतानो पर कहें तो यको कहे . युक्यागमयदित, मतस्त्याज्यमिदं बुधैः ॥ थशस्तध्यानजननात्,प्राय थात्मापकारकम् ॥४॥ अर्थ-ते तप युति बने श्रागमने बाधा करनारो ने, माटे ते पंडितोए नजयो केम के, ते यानन उत्पन्न करनार होयाथी, मायें करीने थात्माने श्रहित करनारो वे. टीकानो नावार्थ-युक्ति भने थागमने वाधा करनारो एयो ते तप, पंडितोए तजयो फेम के, तेमां पोताना शरीरने पीडा थाय के माटे युक्ति श्रने श्रागमना हृदयने जाणनाराठए सोकरूदी- थी प्रवर्त, जोश्य नहीं; केम के, तेम करवायी तेना पंडितपणाने ·- श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । वाधा पहोंचे वे. वली ते तप पोताना श्रात्माने अनर्थना कारण- रूप . ते शामाटे ? के, ते प्रायें करीने खराब ध्यानने उत्पन्न करनारो वे; केम के, लोजन श्रादिकना अन्नावी दुर्ध्यान उत्प- न्न थाय के कडं वे के, आहारवर्जिते देहे, धातुक्षोभः प्रजायते ॥ तत्र चाधिकसत्वोऽपि, चित्तनंशं समश्नुते ॥१॥ अर्थ-आहाररहित शरीरमा धातुनो दोन याय ने, श्रने ते थवाथी अधिक बलवाननुं चित्त पण डामाडोल थाय वे. अहीं "प्रायें करीने" कहेवाथी महावीर प्रनु आदिकना तप वास्तेनुं दूपण दूर कयु. माटे ते तप पंडितोए तजयो, एम वादीन कहेवं ययु. हवे तेने माटे श्राचार्य उत्तर आप के. मनइंडिययोगाना, महानिश्चोदिता जिनेः॥ यतोऽत्र तत्कथंत्वस्य, युक्ता स्याहुःखरूपता ॥५॥ अर्थ-या तपने विप जिनेश्वर प्रनुनए मन, इंडिय भने यो- गनी शहानि कहेली ने श्रने तेथी ते तपने मुखरूपपणुं शी रीत घटी शके? टीकानो जावार्थ-वादीए जे कयु के, कर्मोदयना स्वरूपपणा- थी मुःखरूप एयो तप युक्तियुक्त नथी, पण ते तपने “स्सा- त्मक" एवं विशेषणज मिझ यशकतुं नथी; ते हये देखाडे . मन, इंघिय, थने मंयमना व्यापाररूप जे योगो, तेनी था तप. , मां थहानि जिनेश्वर प्रनुए कहेली के कयु के, मोह तव्यो फायव्यो, जण मणो मंगुलं न चिंतेह ॥ जेण न इंदियहाणी, जेणय जोगा न हायति ॥ १ ॥ श्रर्य-जयी मन अर्ध्यान न चिंतये, थने जेथी जियोनी हानि . - ·." एकादशमाष्टक. नघाय, तथाथीयोगोने पण हानिन पहोंचे एवो ते तप करयो. अने तेथी कोइ पण रीते तपने मुःखरूपपणुं घटी शकतुंज नत्री; अने तेथी तेने थयुक्तिपाणुं पण घटी शफतुं नथी. श्रहीं यादी शंका करे के, देहने पीडा करवायें करीने अन- शनादिक तपनुं मुःखरूपपागुं तो माक्षात अनुभवाय वे, उता तेने सुखरूपपागुं.न घटी शके, एम केम कहेवाय ? तेने माटे हमे तेने फह . यापिचानशनादिच्यः, कापीडामनाक्कचित् ॥ व्याधिक्रियासमासापि, नेष्टसिध्यात्र धाधनी॥६॥ अर्थ-यनशन थादिक तपथी जे कोइ यखते जरा शरीरने पीडा यायचे, ते पण रोगना उपाय मरखी , श्रने यांनित श्रर्थन साधयाथी ते बाधा करनारी नथी. टीकानो नाचार्य-उपर कहता न्याययी तो अनशन श्रादि- क तपथी देहने पीडा थतीज नथी; पण यती कदाच अनशन, उपवास, उनोदरी थादिक तपथी, कोइकज देश कासने विष जे स्वरूप दहपीडा थाय रे, (मननी पीडा नहीं.) पण ते म. नने मुख थापनारी नथी. शामाटे के, ते यांचित अर्थने माध- यायाली वली तेवी फायपीडाने सिध्दांतमा रोगना उपाय स- रखी कहती वे, श्रर्थात् जेम रोगना उपायमां थोड़ी देइने पी. डा थाय , तो पण तथी जेम थारोग्यता प्राप्त थाय , तेम श्रा तपथी पण जरा देहपीडा कदाच थाय, तो पण ते नायथी याधा करनारी नयी. हवे यांरित अर्थनी सिधिमा शरीरपीटानां पण थपणा. दांती देखाडता थका कई वे. दृष्टा चेष्टार्थसंसिझो, कायपीडा ह्यःखदा रत्नादिवणिगादीनां, तदत्रापि नाव्यताम् ॥

·११७ श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि । अर्थ-रत्नादिकनो व्यापार करवावाला वणिक् आदिकोने, वा- ठित अर्थनी सिधिमां (यती) शरीरनी पीडा, मुःखने देनारी जोएली नधी अने तेनी पेठे आ तपने विपे पण जाणी से. टीकानो भावार्थ-"इष्ट अर्थनी प्राप्तिमा यती देहपीडा सुःख करनारी नथी," एम केवल अमोज कहीये वीय, एम नहीं, सो- कमां पण ते वात प्रसिधज ; हवे ते कोने ? ते कहे के, के, रत्न, वस्त्र, सुवर्ण श्रादिकनो व्यापर करनाराउँने तथा खेकु श्रा- दिकोने थती देहपीडा जेम तेउने मुःखदाइ यती नयी, तेम श्रा अनशनादिक तपने विपे पण निपुण बुद्धियी विचारी ले. अर्थात जेम रत्न, सोनुं श्रने वस्त्रादिकनो व्यापार करता एवा वेपारी, तथा खेती करता एवा खेमु श्रादिक, के जेए वांनित अर्थनी सिधिमाज एक निश्चय वांधेतो , एवा, श्रने वली अपार स- मुजमा, तथा वनोमां लटकवावाला, तथा खेती श्रादिक अनेक व्यापारमा तत्पर, एवा तेने भूख, तृपा, तथा याक श्रादिकयी उत्पन्न थएशी शरीरनी पीडा मनने मुख थापनारी यती नथी, तेम था अपार संसारसमुज्थी तरवानी श्या राखनारा साधु- उन थनशन थने उनोदरी श्रादिक तपस्याथी यती देहनी पी- डा मनने खेद करनारी यती नयी. थही केटसाक श्राचार्यों वही नीचे प्रमाणे पण कहे . कोक दरिज व्यापारीए दूर देशांतरमा जइ, घणीक मेहेनते केटलांक रनो मेखव्यां; त्यारे विचारया साग्यो के, आ महामूः स्यवासा, तया सर्व श्राशाने उत्पन्न करनारा रक्षाने सेर, चोरो थी नरेखा था वनने उसंधी, घेर जा, तेनो उपजोग शारीत पेश ? पनी तेणे युद्धीवडे करीने ते रक्षो एक जगोए राख्यां तथा काप आदिफना कटका एक पोटलीमा यांधीने, ते पोटली खाकडीने हे खटकावी; पनी "थरे था रखनी येपारी चोरनी पक्षीमाथी जाय रे" एम पोकार करतो थको यनमांधी जया ·एकादसामाएक. साग्यो. पनी त मार्गमा चोरनी पधीमा रहेनारा चोरोए संज्रम- मस्ति तनी तपाग फरी; तो तेनी पासे कापना कटका जोया; पार तेठए विचार्यु के, पातो कोई गांडो माणस , एम वि. पारि ए तेनो तिरस्कार कर्या. पागे फरीने पण ते तेथील रीत पालो पो थने त्यारे पण पहेलां जेठए तेने नहीं जोयो एतो, तेए पए तेनी तपाम फरी, तेने कहाडी मध्योयही पए पागे ते तबीज रीते यनमां गयो, एवी, रीते त्रीजी यसते पण पोरोए, तनो परिचय होयाची तेने जवा दीधो. पठी तेणे विधायु के. हये मने सरेसर था धनमां कोई घटकावशे नहीं; एम विचारी, रसोने खेड, तेना उपयोग माटे, यांत्रित नगरमते अयाने माटे उत्सुकपणाधी, जसदी जसदी मोटी मोटी मजसो करीन पण, तथा सूण, तृपा बने थाक थादिकने पण न गण- तो थको जया साग्यो. पणो मार्ग उसंपया याद तृपा खगवायी ते विचारया साग्यो के,थरे! थाजे तो ई पाणी विना मरी जवं इं, धने पसी हुंथा रसोनो उपत्नोग पण मेसची शकीश नहीं; एषी रीते मृत्युनी बीकवासा, तथा रसोना उपजोगनी श्शावाला ते घपारीए एक कादययुक्त पाणीयासुं तवाय जोयु. ते तसायना कादयमांबुची गयेसा एया हरिएथादिकनां कलेवरमा उत्पन्न थए- साकीमाथी पुगंधयुक्त थएखं, तथा रसपिनार्नु, तुम जस जोड्ने, तनी गंधने नहीं मुंपतो थको, तथा तेना रसनो स्वाद पए नखेतो थको, थापी विधीने ते खोपेथी पाणी पीया साग्यो; अने तेथी शांत थयो; अने ते पाणीनां थाधारथी तपान मुख मटाडीने, तुरत पोताने नगर जइ, ते रसोनुं मुख जोगव्या साग्यो. 'श्रानो उपनय तो प्रथमज फहलो ने. एवी रीते तपना पुःखात्मकपणानुं खंदन करीने, तेना कर्मो- दयना स्वरूपपणा- हवे खंडन करता थका कहे .

·श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि। विशिष्टज्ञानसंवेग, शमसारमतस्तपः दायोपशमिकं ज्ञेय, मव्यावाधसुखात्मकम् ॥ ॥ अर्थ- उत्तम ज्ञान, संवेग, श्रने समता, सार जेनो, एगे तप ने, माटे तेने झायोपशमिक, अने श्रन्यायाध सुखरूप जाएगो. टीकानो जायार्थ-उत्तम एया ज्ञान, संवेग फेतां संसारनी मारतानो जाय,अथवा मुक्तिमार्गनी अनिताप, तथा शम एटी काय अने इभियनो निरोध, त के, सार जेनो एयो तप जाए. यो; माटे ते दु:रारूप नथी. अने तथी ते तपने क्षयोपशमिक जाएगो अर्थात् चारित्रमोहनीय कर्मना वेदनी साथे भएसोने अपराम, केतां विपाकमां उदय थावता चारित्रमोहनीय कर्मनी श्रकाश, से मय से पण तेमां फर्मोदयन स्वरूप नयी यही ते , तर अपिरतिग्री उत्पन्न भएस, श्रांतरारहित, अथवा परंपरा पानी,पकी आ सोकगंबंधी, तथा परलोकसंबंधीजे यापा, रोज गयी, पयो अर्थात् श्रप्यायाध सुखवाशी, एटसे मिलना गुगर्नु अनुसरण करनारोएकी रीते या सोफ करीने, मान अार्मोदयसम्पपण, तथा श्रावस्यरूपपाणु जणायं. पनी रीते श्रगीयारमा अष्टकन विवरण ममारा प्र. हादशमाएकं प्रारज्यते. जी ते नाना प्रकारना थनि विविवाद करता मिमा निर्दन निमामण देने, न शिणामपनी निधि जे पार, गर्नु मारा दंगाइना काय करे. शुष्कवादी विवादथ, धर्मयादरतथापरः ॥ घन्येप प्रिवियों बादः, कोनितः पानि प्र-अकाद, विवाद, अने धनबाद मीण मानाबादी, मदान किया. धनी सायं- "" नानी, अयांत ·वादगमाएक. १२१ ने साखयाना शोपमात्र पासवालो, एरसे फोड़ पादीनी साधे रसाग विपयने आधीने योसj ते, "शुकवाद" कहेवाया तथा "पियाद" एटसे जयनी प्राप्ति घाय, तो पण परलोकादिकने जे पाथा परोपाडे, ते "पियाद" फहयाया तथा धर्मयडे करीने प्रधान एयो जे पाद ते "धर्मयाद" कद्देवाय; अर्थात् मध्यस्थपणाची धर्म- पी गुपनी का श्रादिफ परीक्षाना सदाणयालो ते "धर्मवाद" काय एवीरीतनावण प्रकारना यादो उत्तम मुनिठए कहेला ने. दये तमांची पहेला यादर्नु स्वरूप कद के. थत्यंतमानिना साधं, फूरचित्तेन च दृढम् ।। धर्महिऐन मूटेन, शुष्कयादस्तपस्विनः ॥ २ ॥ श्रर्य- अत्यंत गर्विष्ठ, फर पित्तवासी, तथा धर्मनो अत्यंत क्षेप फरनारो, श्रने भूरी, एटखानी साथे जे माधुनो पाद, ते शुष्कयाद " कईयाय. रीकानो जापार्य-अत्यंत जैने गर्व होय, ते अत्यंत मानी कहेयायः (तरी माणस पराजय पामे, तो पण मामानो गुण मा. नतो नथी.) तया पर अध्यवमाययासो; (नेयो माणस पराजय पाम्याथी घरी धाय मे) तथा मुर्गतिमा पडता मागिनो उद्धार करनार, एपो जिनेश्वर प्रनुए कहेलो श्रुतचारित्ररूप धर्म, तेनो अत्यंत ६५ करनार (तेयो मागम पराजय पामे तो पण ते शुष धर्मने थंगीकार करतो नथी, माटे सेनी साथे याद करयो, ते व्यर्थ प्रयास वे.) तथा “मूद" केतां युक्त ययुक्तना तफायतने नहीं जाएनारो; (तेयो माणस तो घादनो अधिकारीज नथी.) एटसा माणसांनी साथे जे तपस्वीए कहेतां साधुए विवाद फरयो, ते "शुष्कवाद" फेतां निरर्थक याद कहेवाय.(यहीं "तपस्वी"श- उदनुं प्रहए एटटा माटे कयु ले फे, तेवोज माणस हमेशां पोताना उचित प्रवर्तनपणायें करीने, योग्यताथी शास्त्रोने विपे थधिकारी के; एवं देखाडया माटे थने तेथी चीजा अनुचित मत्तिपासा १६ ·श्रीदरिजम्मूरिकृतान्यष्टकानि । तेनेमाटे अधिकारी नत्रीएयु पए देखावा माटे "तपस्वी" शब्द मुकेतो .) श्रयया हे "तपस्वी!" एयो अर्थ पाए करी संवा. हवे तेवा यादने शुष्कवादपणुं शामाटे ? तो के, तेमां अनर्थनी धिपणु ,माटे एम श्रमो कहीये वीये. तेज वावत हये कई . विजयेऽस्यातिपातादि, लाघवं तत्पराजयात् ॥ धर्मस्येति विधाप्येप, तत्वतोऽनर्थवर्धनः ॥३॥ अर्थ-जो ते अनिमानी यादीने तपस्वी जीते, तो तेनुं (अ. निमानीk) मृत्यु श्रादिक थाय; अने तेमां जो ते तपस्वीना पराजय थाय, तो तेथी धर्मने खघुता पहोंचे माटे एची रीतनो "शुष्कवाद" वन्ने प्रकारे तत्वथी अनर्थने वृद्धि करनारो वे. टीकानो नावार्थ- तपस्वी साधु ज्यारे ते अजिमानी वादीनो पराजय करे वे, त्यारे ते अनिमानयी मृत्यु पामे , तथा अशु- न कर्मना वंधथी संसारमा परिन्नमण श्रादिकने पामे . अथवा साधुनी साये वैर थवाथी, पोतानो लाग आवे, ते वखते ते शा- सनने हानी पहोंचामे. तया ते साधुनो कदाच तेया वादीथी - राजय थाय, तो शासनना महिमानी हानि थाय; अर्थात् एवो श्रवर्णवाद थाय के, वादमां जैन तो हारी गयो, माटे जैनशास- पन तो असार वे. माटे एवी रीते "शुष्कवाद" तो वन्ने प्रकारथी रमाणे करीने संसारचं कारण होवार्थी अनर्थनी वृद्धि करनारो रे. हवे वीजा वादनुं स्वरूप कहे . सब्धिख्यात्यर्थिनातुस्या, दुस्थितेनामहात्मना ॥ उलजातिप्रधानो यः, स विवाद इति स्मृतः॥३॥ अर्थ- सुवर्ण श्रादिकनी प्राप्तिनो, श्रने कीर्तिनो श्रर्थी, तथा दूरीजी, अने कुन चित्तवासो,एवा वादीनीसाथे, उल श्रने जाति- यडे करीने प्रधान एवो जे वाद करवो, तेने, "विवाद" नाम बीजो याद जाणेलो .

·दादरामाष्टक.
२२३
टीकानो भावार्थ- "सब्धि" एटखे सुवर्ण थादिकनी माप्ति,
भने “ ख्याति" एटखे कीर्ति, ते वग्नेनुं वे प्रयोजन जेने, एया,
तथा "स्थित" एटसे दरित्री थथवा जेनुं मन नारखं वे
एवा, अने "महात्मा" केतां उदारतारहित चित्तवासा, एया
यादीनी साथे,जेषादकरवो,ते "विवाद" कहेवाय; कमके, एवा
माएसनो जो यादमा पराजय (हार ) थाय, तो तेने विपाद ए.
रखे खेद पाय, थने तेनी याजीविकानो पण जंग थाय थने
तेथी जीतनार एया साधुने पोताना परखोकने वाधा पहाचे; थने
तेथी करीने तेयो याद विशे करीने विरुधवे. हये ते याद फेयो?
तो के उसयाखो, एटसे "नवकंवसो देवदनः ( नवाचतावासो
देवदत्त, थथया नवनी मंख्यावासा के कंवतो जेनी पामे एको
देवदत्त, एम ये थर्थो थाय.) तेने उसयाद जाएयो. तथा
" जाति" एटसे दूपानासकालो पाद: जेमके, “अनित्यः शब्दः
कृतकृत्त्वात् पटयत्" (शब्द कृत्रिम होवाथी पटनी पेठे अनित्य
.) थामां हेतु दूपणयुक्त फेमके, पटमा जे कृत्रिमपणानो हेतु
ते शब्दं करीने थगि माटे ते हेतुथमिव के पसी जो
ते कृत्रिमपणाने शब्दगत मानीय, तो ते थनित्यपणायें करीने
ग्यास सिद्ध पर शक नथी; माटे ते थमाधारण अनेकांतिक
देतु .एवी रीतनो जे पाद फरयो, तेने “विपाद" कादसो के.
व थाया पादने शामाटे "बियाद" कहेसोग से कादचे.
विजयो यत्र सन्नीत्या, पुस्तित्वयादिनः ॥
तनावेऽप्यंतरायादि, दोपोएविघातकृत् ॥
अर्थ- एयी रीतना सादिकथी करेसा विवादमा तत्ववादीने
बसम नीतिथी विजय मलयो र्सन धन कदाप विसय
थाय, तो पण तेमां (ते पादीने यता) अंतराय आदिक दोप
याय, अन ते दोष परलोपतो पिपात करनारी के.
शेफानो भावार्थ- सादिकपाता विवादमा परतुना तत्याने

·१२४ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । जाणनार एवा साधुने, उत्तम न्यायपूर्वक विजय मलयो उर्सन के आने कदाच प्रमादना रहीतपणाथी, ग्लादिकने नाश करीने ते साधु विजय मेलवे, तोपण तेमांदोष.श्रावे ; ते कहे . एवी रीते यादीने हराव्याथी, ते वादीने सुवर्णादिकनो यतो खाज, तथा कीर्ति मली शकतां नथी; पण उलटो तेने तेथी शोक अने पेष उपजे ; केमके तेवो वादी यादमां जो हारी जाय, तो तेने राजादिकपासेथी कई मती शकतुं नयी अने मट्युं होय, ते पण राजाश्रादिक पाई ले ले माटे एवी रीते तेमां अंतरायादिक दोप ; ते दोष केवो के ? तो के, परलोकने घात करनारो के. हये धर्मवादनुं स्वरूप निरूपण करवा माटे कहे वे. परलोकप्रधानेन, मध्यस्थेन तु धीमता ॥ स्वशास्त्रज्ञाततत्वेन, धर्मवाद उदाहृतः ॥ ६॥ अर्थ- परलोक ने प्रधान जेने, तथा मध्यस्थ, बुद्धिवान, अने पोताना शास्त्रोनुं जाणेलं , तत्व जेणे, एवा माणसनी साथै जे वाद करयो, तेने “धर्मवाद" कहेलो वे. टीकानो लावार्थ- परलोक प्रधान जेने, एवा माणसनी साथै जे याद करवो,ते "धर्मवाद" कहेवाय; केमके, तेयो माणम परलोकना जयघी असमंजसनो बोसनार के करनार यतो नधी, यसी मध्यस्थ" कहेतांजेने पोताना धर्मनो अत्यंत राग नथी,तेम परधर्मपर क्षेप नथी, तेवानी साथे करतो याद धर्मवाद कहेवाय कमके, तवा माणसोने मुखथी समजायी शकाय के कारण के, ते' गुणदोपने जाएनारो होय . यती जेणे पोताना धर्मशास्त्रोन तत्व जाणेj , एया माणमनी माथे करसो याद "धर्मवाद" कडेवाय; कम क, तेयो मागम पोताना दूपित यथया श्वादूपित धर्मने जाणीशको माट एपी रीतना प्रतिवादी साधे जे याद करयो, तेने “धर्मवाद" क्यो रे.

·दादरामाष्टक. १२५ एपी रीतना पानी राम पास मसे , माटे से "धर्मवाद" पाऐयाय , ते फसने माटे ये कहे . विजयेऽस्य फले धर्म, प्रतिपत्यायनिंदितम् ॥ खात्मनो मोदनाशच, नियमातत्पराजयात् ॥m धर्म-एया धर्मयाद करनारने जितराधी तेने (प्रतियादीने ) धमनी माप्ति श्रादिक उत्तम फस मसे के अने कदाच तेमा गाधुनो पराजय प्राय, तो निश्रये फरीने तेना (माधुना) था- रमानी मूदतानो नाश थाय. टीकानो आवाय-परलोक । प्रधान जेने, इत्यादि विशेषण- पाडा यादीनी, माधु मायेना पियादमां जो हार याय, तो तेने (ने पादीने) जिनेवरे कहेता श्रुतचारित्ररूप धर्मनी प्राप्तिरूप उत्तम फल प्राप्त पाय. धने कदाच तेया यादीथी जो साधु- नो पोतानो पराजय घाय, तो सेना (माधुना) थतत्यादिकोने शिपे तत्वादिफना श्रध्यवमायरुप थज्ञाननी निश्चयें करीने हानि घाय. त्यारे हये धर्मवादज करवा ? यने वीजा यन्ने वादोन क- रया एवी यायामां जे फरवार्नु , तेनो उपदेश देता थ- का फवे. देशाद्यपेक्षया चेह, विज्ञाय गुरुलापवम् ॥ तीर्थकृहातमाखोच्य, वादः कार्यों विपश्चिता थर्थ-देशादिपनी थपेक्षायें करीने, गुरुता तथा सधुताने जाणीन, श्री धीरप्रनुना दृष्टांतने विचारिने यहीं पंडित माणसे पाद करवो. टीकानो भावार्थ-देश, एटसे गाम, नगर, जनपदादिक, त- था यादिवास्दथी कास, राजा, सजासद, तथा प्रतिवादी था- दिकनी अपेक्षाए याद फरयोअर्थात् देश एटर्स ज्यां पुती.

·१२६
श्रीहरिजजसूरिकृतान्यष्टकानि ।
र्थिनो घणो प्रचार न होय, तेयो देश जोवो; "काल" एटखे
उकाल श्रादिक ज्यां काल न होय, ते तेम राजा श्रादिको पण
ज्यां मध्यस्य तथा डाह्या होय, तथा प्रतिवादी पण ज्यां वादने
योग्य होय, तथा पोते पण वाद करवाने समर्थ ने के, नहीं ?
इत्यादिकनी अपेक्षायें करीने वाद करवो. कयुं के,
काकालाकानि मित्राणि, को देशः कौव्ययागमौ ।
कश्चाहं काच मे शक्ति, रिति चिंत्यं मुहुर्मुहुः॥१॥
अर्थ-कयो काल ? कोण मित्रो ? कयो देश ? शु
श्रावक जावक वे ? ९ कोण ? तथा मारी शक्ति केटली !
एवी रीते वारंवार चिंतवq.
वली एवी रीतना अमुक देशादिकने विपे याद करवायी मा.
री तथा शासननी गौरवता थशे, तया अमुक देशादिकोने विष
वाद करवायी सघुता थशे; एवी रीतनो विचार करीनेज जेधी
गौरवता यधे, तेवी रीतनो याद करवो. वली ते याद शुं विचा-
रिने करयो ? तो के, जेम जगवान श्री वीरमर्नुए प्रथम समय
सरणमा मलेली अजव्योनी पर्षदाने तजीने, बीजी जगोए उ.
तम देशना आपी, तेम, विधान माणसे पण अनुचित एवा दे.
शादिकने, तथा पोताना अने परना नपकारना बजायने वर्जि-
ने, वीजी जगोए उपर कहेलो त्रणे प्रकारनो वाद करवो.
एवी रीते वारमा अष्टकनुं विवरण समाप्त थयु.
- त्रयोदशमाप्टकं प्रारच्यते.
एवी रीते उपर वादोन स्वरूप कंा, हये तेमाहेस्रो धर्म-
यादज मुख्य वृत्तिथी करवो; एया हेतुयी ते विषयने देखाटता
थका कहे .
विपयो धर्मवादस्य, तत्तत्तंत्रव्यपेक्षया ।
प्रस्तुतायोपयोग्येव, धर्मसाधनसक्षणः ॥१॥

·त्रयोदशमाष्टक. १२७ श्रर्थ-ते ते दर्शननी अपेक्षायें फरीने, प्रस्तुत अर्थमां उप- योगी, तथा धर्मना साधनना पक्षणवालो एयोधर्मवादनो विषय ते. टीकानो भावार्थ-जेजे दर्शननो प्रतिवादीए श्राधय करेसो होय, ने ते दर्शननी अपेक्षाएं, धर्मवादनो विषय होय के हये ते धर्मवादनो विषय केयो ? तो के, मुमुक्षुर्जनोजे मोक्षार्थ, तेमां जे उपयोग एटसे प्रयोजननो लाय, ते वे जेमा, एवो धर्मवादनो विषय जाणयो; यती ते, कर्मोपादाननी जे निर्जरा ते ने ख- दण जेनें, एवो जे धर्म, तेना अहिंसादिक जे साधनो, ते ने स्व- नाय जेनो एवो ते धर्मवादनो विपय के. हवे ते धर्मना साधनोनुं वर्णन करे वे. पंचेतानि पवित्राणि, सर्वेषां धर्मचारिणाम् ॥ थहिंसासत्यमस्तेयं, त्यागो मेथुनवर्जनम् ॥ ३ ॥ अर्थ- सपता धर्मचारिउना, पवित्र एघां, अहिंसा, सत्य, थ. स्तेय (चोरी नहीं करवी ते) त्याग, थने मैथुनर्नु पर्जन, प पांच (साधनो)वे. टीकानो भावार्थ- अहिंसा एटखे प्राणीनी हिंसाथी निवृत्त यद् ते, तथा सत्य, चोरी नहीं करवी ते, सर्व मंगनो त्याग, तथा मधुननो त्याग, एबी रीतना पांच पवित्र प्रतो, जन, सांख्य, पाय तथा पैशेपिक विगैरे सर्वने माननीक के थने ते अतोने जनो म. हामतो कदे ने श्रने व्यासने अनुमरनारा मांख्य लोको तेने यमो कहे के केमके, ते अहिंमा, मत्य, अस्तेय, ब्रह्मचर्य, तथा श्रव्यवहार, सेठने यमो कहे । श्रने थक्रोध (क्रोध नहीं क. रयोते) गुरुनी सेवा, पवित्रता, थप नोजन, श्रने अप्रमाद से- उने नियमो कहे . पती पाशुपत मतयाला ते दरोने धर्म कदीने माने । यती नागपत मतने माननारा ते दरोने पांच मतो, तथा पांच उपमतो कहीने मान के धने पांघो तेउने पुराख धर्मो कदीने माने में श्रने यदिको तेउँने प्रलाप करीने माने .

·१२० श्रीहरिजसूरिकृतान्यष्टकानि । हवे ज्यारे ते प्रतो पवित्र के, त्यारे ते कया दर्शनमा केवी रीते जोडी शकाय ? ते कहे . क खत्वेतानि युज्यंते, मुख्यवृत्त्या क वा नहि ॥ तंत्रे तत्तंनीत्यैव, विचार्य तत्वतो ह्यदः ॥३॥ धर्माथि जिः प्रमाणादे, लक्षणं नतु युक्तिमत् ॥ प्रयोजनाद्यजावेन, तथा चाह महामतिः॥ ४॥ अर्थ-कया तंत्रनी अंदर ते प्रतो, तेज तंत्रनी नीतियें करीने मुख्यवृत्तिथी पटी शके ? भने कया तंत्रमा घटी शकतां नमी? एवी रीते धर्मना अधि माणसोए तत्वयी विचार अने प्रमाणा- दिकनुं सक्षण, प्रयोजन श्रादिकना बनायथी युक्तियुक्त नयी अनेतेनेमाटे महाज्ञानी एया सिघसेन महाराज पण तेमज कहे जे. टीकानो नावार्थ-उपर कहेला अहिंसादिक पांचे प्रतो, कया संगनी अंदर मुख्य वृत्तिथी योग्य रीते , थने फया तंत्रमा नयी तेने माद विचार करयो थनेते विचार पण तनाज शास्त्रोथी क. खो; पण वीजाना शास्त्रथी करयो नहीं; फेमके, बीजाना शारत ना न्याययी विचारता तो तेन थघटितपाणुं प्रगटन गया माट एवी रीतनो तत्वथा विचार करयो; पण बीजी उपटी री विचारयु नहीं, कमके, तेम कर्याथी तो धर्मवदना अनागो. मंग थाप. हये एवी रीतनो विचार कोणे करयो । सो फे, धर्मना श्रयींए करयो.माटे "स्वपरायनामिज्ञान प्रमाण" एपी रीने म. माणादिक पक्षण विधारयुं ते युक्तियाणु नयी फेम, संगक रयामां कई पण प्रपोजन नयी माटे प्रयोजन थारिकथी नदिन ने, ने युक्तियाj नयी जैम कांटायाशी वाली शालीन मईन का नेम. अन संयोमरीने महायुधियान एपा गिन याचार्य पर कई .

·, प्रयोदशमाप्टक. १२ तेज हये कहे . प्रसिझानि प्रमाणानि, व्यवहारश्च तत्कृतः ॥ प्रमाणलक्षणस्योक्तो, ज्ञायते न प्रयोजनम् ॥५॥ अर्थ-प्रत्यक्ष श्रादिक प्रमाणो प्रसिद्ध, श्रने ते प्रमाणोथी करतो व्यवहार पण प्रसिहज ; माटे प्रमाणनुं सक्षण कहे- यामां कई प्रयोजन जापातुं नथी. रीकानो भावार्थ- प्रसिद्ध एयां जे प्रत्यक्ष थादिक प्रमाणो,ते सोकोमा पोतानी मेसेज प्रसिद्ध के पए कई प्रमाणना सक्षण यांधनारानांज करेसां नयी. तथा ते प्रमाणथी करेलो एवो जे स्मानपानादिक व्यवहार, ते पण गोवाल, वास, स्त्री थादिकोमां प्रसिधज . माटे "अविसंवादिशानं प्रमाणं " इत्यादि, प्रमाण- नुं सक्षए बांधवू युक्त नथी; केमके, तेम करवान कई पण प्रयो- जन जणातुं नथी. एवी रीते प्रमाणनुं सक्षण शोधवामा प्रयोजननो अनाव कहो. हवे तेज प्रमाणमा उपायनो अनाय देखाडया माटे कहे के. प्रमाणेन विनिश्चित्य, तमुच्येत न वा ननु । थसदितारकथं युक्ता,न्यायतोऽस्यविनिश्चितिः अर्थ- ( यादीने कहे ये फे,) ते, तुं प्रमाणे करीने निश्चय करीने फहे ? के नहीं ? घसी सदयमां नहीं थायवाथी न्यायें करीने तेनो निश्चय शीरीते युक्त कहेवाशे? टीकानो भावार्थ-थहीं यादीने कहे वे के, ते प्रमाण ख- दण, तुं प्रमाणपक्षणना बनावमारना प्रत्यक्ष थादिक प्रमाणथी निश्चय करीने कहे वे के, ते बिना कहे ? तेमाथी जो तुं पेहेलो पक्ष अंगीकार करीश, तो ते प्रमाणना सक्षणने निश्चय करना प्रमाण, तेना सक्षणथी निश्चित थएयु ? के, अनिश्चित थएवं बेचने कदाच निश्चित थएवं, तो तेज थंगीकार करेशा प्रमा- १७ ·श्रीहरिनामरिकतान्यष्टकानि । पायी के, को वीजा ममाणयी निश्चित अएवं ? त्यार जोर्नु कहीश के, तेज प्रमाणश्री निश्चित करेलुं , तो तेया "अन्या न्याश्रय" नामनो दोष श्रावशे. एवी रीते प्रमाणना समापनों निश्चय, प्रमाणश्री याय ,अन ते सक्षनो ज्यारे निश्चय वाय , त्यारे ते प्रमाण कवाय वे. अने ज्यांमुधी तेनुं सक्षण नि- श्चित नयी थयु, त्यांसुधी ते प्रमाणने प्रमाणपणुं घटी शक नहीं; अने ज्यांसुधी प्रमाणने प्रमाणपणुंघटीशकतुंनी, त्यांमुघी सद एनो निश्चय यश् शकतोनयी तेम अनवस्थादोपनाप्रमंगयी वीजा प्रमाणथी पण तेना सक्षणनो निश्चय पर शकतो नयी. केमके, जे वीजुं प्रमाण , ते निश्चित सक्षणवावं ने, के, तेथी उसटी रीतनुं ? जो उसटी रीतनुं कहेशो,तो वक्ष्यमाण दोपनी प्राप्ति थशे. तैम निश्चित सक्षणवायूँ पण ठरी शकतुं नयी केमके, तेना सक्षणनो निश्चय शुं तेथीज ? के, वीजायी ? जो "तेयीज" एम कहेशो तो आगलनी पेठेज अन्योन्याश्रयदोप श्रावशे; वली जो प्रमाणांतरथी कहेशो तो तेने विपे पण निश्चित अने अनिश्चित पक्षो घटी शकशे नहीं. कडं के, अनिश्चित बह- एवाखा, प्रमाणलक्षणना निश्चय करवावाखा प्रमाणयी, ते प्रमा- एलक्षणनो निश्चय कोइ पण प्रकारे न्यायवाटो कहेवाय नहीं; श्रानो लावार्थ एके, निश्चित लक्षणयाला प्रमाणबडे करीने नि- श्चय करीने, प्रमाणन जे लक्षण कहे, ते न्याय्य ठे, पण इवित प्रमाणना लक्षणने उत्पन्न करनार शास्त्रविना, प्रमाणना लक्षणने निश्चय करनार, एवा प्रमाणना लक्षणनो निश्चय करयो, ते व्याज- वी नहीं; तेथी ते प्रमाणनुं प्रमाण अनिश्चित सक्षणवालुं वयु, ) अने एवी रीते ज्यारे प्रमाणनुं सक्षण नयी मसतुं, त्यारे तेना स- क्षणनो निश्चय करयो, ते वात युक्त नथी. हवे अनिश्चित सक्षणवाला प्रमाणथी पण प्रमाणना पक्षाएनो निश्चय यशे, एवी जो वादी शंका करे, तो तेने माटे हवे कहे .

·त्रयोदशमाप्टक. सत्यां चास्यां तक्त्या किं, तमहिपयनिश्चितेः॥ ततएवाविनिश्चित्य, तस्योक्तियांध्यमेव हि ॥॥ अर्थ- एवी रीते प्रमाणना सक्षणनोथनिश्चय सिद्ध होते ते तेनी पेठेज विषयना निश्चयथा ते कहेवायी शुं ? अने तेथीज निश्चय कर्याविना जे तेनुं कहे, ते युजिन थंधपणुंज के. टीकानो सावार्थ- उपर कह्या प्रमाणे प्रमाणना सक्षणनो थ- निश्चय सिद्ध होते उते, ते प्रमाणने अंगीकार करवातुं शुं प्रयो- जन अर्थात् कई प्रयोजन नयी. शामाटे ? के, प्रमाणना स- कानी पेठेज तेयी तो प्रमेयना सक्षणनो पण निश्चय थरी; श्र- र्थात् जेम निर्णित नहीं करेखा सक्षणवाटा प्रमाणे करीने प्रमाण- मुं सक्षण जो निश्चय करी शकाय, तो प्रमेयने पण तत्वथी श्र- निश्चितपणानो प्रसंग थापशे. एवीरीते यादीना प्रथम पदार्नु खं- उन थ{. हये "अनिश्चित्य" एवा यादीना पदना दूपण माटे कदे वे.जेथी प्रमाणे करीने निश्चय करीने प्रमाणना सक्षपर्ने प्रतिपादन उपर कहेखी युफियी मोहरूप , तेथीज प्रमाणे करीने निश्चय पर्यापिना, प्रमाणना सक्षण- जे कहेयु, ते धुधिनुं थंधपणुंज पता ने अर्थात् प्रमाएना सक्षाएने प्रतिपादन करनारनी से - पस मूर्खताज के कारण के, ते फोकट प्रयास ने. एपी रीते प्रमाणना सदना विचारन, निष्प्रयोजनपणु, तथा श्रनुपायपणुं देखाडीने, उपमंदरता थफा प्रकृत धर्मवादनुंज वि. धेयपणुं देखाटता थका हये कहे . तस्माद्यथोदितं वस्तु, विचार्य रागवार्जितः ॥ धर्मार्थिनिः प्रयलेन, तत ईटार्थसिद्धितः ॥७॥ श्रर्थ- माटे राग रहित एया धर्मनाथर्थी माएमोए यपास्थि. त यस्तुने प्रयकै करीने विचारपी, पेमके, तेथीई अर्थनी मि- हिथाय वे.

·एवा श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । टीकानो भावार्थ- जेधी प्रमाण आदिकना लक्षणनो विचार प्रयोजन आदिकथी रहित , तेथी धर्मसाधनना स्वरूपवासी यथोक्त वस्तुनुं विवेचन करवं; कोणे ते विवेचन करवं? तो के, स्वदर्शनना पक्षपातविनाना, अने उपलक्षाणयी परदर्शनपर पेप- विनाना धर्मना अर्थि माणसोए आदरपूर्वक विवेचन कर. कैमके, धर्मार्थना साधनलूत एवा विपयना विचारथी वांचित अर्थनी प्राप्ति श्राय वे. एवी रीते तेरमा अष्टकर्नु विवरण संपूर्ण थयु. चतुर्दशमाप्टकं प्रारज्यते. उपरना अष्टकमां कया दर्शनमां तेनाज शास्त्रनी नीतियें क- रीने, थहिंसादिक जोडी शकाय ? अने कया दर्शनमां नयी जोडी शकातां? एवो विचार करवान तो कयु. हवे तेज तेबीज रीते विचारता थका कहे . तत्रात्मा नित्य एवेति, येपामेकांतदर्शनम् ॥ हिंसादयः कथं तेषां, युज्यंते मुख्यवृत्तितः ॥१॥ अर्थ-त्यां थात्मा नित्यज , एवी रीते जेनो एकांत मत ठे, तेउँने मुख्यवृत्तियी हिमादिक शारीते घटी शके ? टीकानो भावार्थ-जेदमंशां थपर अपर पर्यायप्रते गमन करे, ते "थात्मा" कहेयाय एवोजेथात्मा,तेधर्ममाघनरूप एया विषयना विचारमा “नित्यज" , थर्थात् यस्लखित, उत्पन्न न थर सके एयो, तया स्थिररूपयायो थने कोई पण रीते थनित्य नयी; एवो जेनयायिक, वैशेषिक, तया मांख्य यादिफनो अने. कांत यस्तुमां पण एकांत मत के, तेईने हिमा, थमत्य, अहिंसा, कारणु, जोगवार, तया जन्मादिक पण शीरीने पटी शो थर्याद कोर पारीने घटी शक नहीं.

·चतुर्दशमाटक.
अहिं वादी शंका कर के, नित्य श्रात्मामां पण ते हिंसादिक
घटी शके , केमके, थमारां शास्त्रोमां कई वे के,
ज्ञानयनादिसंयंघः, कर्तृत्त्यं तस्य वर्षाने ।
सुखदुःग्वादिसंवित्ति, समयायस्तु मोक्तना ॥१॥
थर्थ-शान यज्ञादिकनो संबंध, कापणुं, मुख-मुसादिकना
शाननो समयाय तथा जोक्तापणुं यात्माने कहखं .
निफायन पिशिष्टाभि, रपूर्वाभिव संगतिः।।
बुद्धिभिवंदनाभिस्तु, तस्य जन्माभिधीयते ॥२॥
थर्थ-उत्तम अने अपूर्व एवी युधियी यात्मानुं शरीर मा.
थे जोदाण थाय रे, अने वेदनायें करीने तेनो जन्म कहेवाय वे.
भागाताभिर्वियोगस्तु, मरणं जीयनं पुनः ।।
सह देहस्य मनोयोगो, धर्माधर्माभिसंस्कृतः ॥३॥
थर्थ-तेनी माय जे वियोग, ते मरण कहेयाय, थने धर्म
अधर्मे करीने संस्कृत भएको जे देहनी माधे मननो योग, तेजी-
पन फद्देवाय.
एवं मरणादियोगेन, हिंसा युगापसीयते ॥
तत्प्रतिपक्षभूतापि, किमहिंसा न युज्यते ॥४॥
अर्थ-एपी रीते मरणादिकना योगें करीने, घामाने हिंगा
पटी सके , थने तेथी तेनाथी प्रतिपदप जे अहीमा ते दा-
माटे न घटी शके!
मलादीन्पपि तनय, पटले न्यायसंगतः ॥
पपं हिंसादमी नेपा, शेषिकपिकल्पनाः ॥५॥
अर्थ-वने संधीज सत्यादिक पण प्रात्माने न्याय पूर्पक पटी
शएवारीत हिंगादिषनी यशेषिकवाहपना पण जाण संधी.
यसी ख्यो थाट विशेष माने रे, के,
प्रतिषियोदपन्यापा, पतस्पोपभोपहना।
न जहाति स्वरूपं तु, पुम्पोऽपं पदापन ॥१॥

·१३४ श्रीहरिजघसूरिकृतान्यष्टकानि । अर्थ-प्रतिविंधना उदयना न्याययीज आत्माने लोकापर्यु घटी शके के, पण ते पोतानुं स्वरूप कोइपए वखते तजतो नयी. एवी रीते सघडं वादीन कहेवू थयु हवे तेने आचार्य महा- राज कहे के, आत्माने ते हिंसा आदिक मुख्यवृत्तियी घटी शकतां नथी, पण उपचारथी घटी शके . माटे एवी रीते ए- कांत नित्य श्रात्माने बुद्धि, वेदना, वियोग आदिक घटी शकतां नथी; अने तेथी आत्मानुं एकांत नित्यपणुं घटी शकतुं नयी केम के, नित्यने तो एकस्वरूपपणुं होय . हवे ते एकांत नित्य श्रात्माने ते हिंसादिक मुख्यवृत्तिथी केम घटतां नथी ? तेने माटे कहे के. निष्क्रियोऽसो ततो इंति,हन्यते वा न जातुचित् ॥ किंचित्केनचिदित्येवं, न हिंसास्योपपद्यते ॥२॥ अर्थ-श्रा (एकांतनित्य ) श्रात्मा क्रियारहित , तेथी कोइ पण यखते कई पण ते हणतो नथी, अने कोनाथी पण ते हणातो नयी थने तेथी तेने हिंसा सागती नथी. टीकानो भावार्थ-क्रियाथी जे रहित होय, ते "निष्क्रिय" क. हेवाय; एवो था थात्मा एकांत नित्य . हवे ते यादीने कहे । के, ते नित्य श्रात्मा अनुक्रमे कार्य करे ? के, एकी यखते कार्य करे ? क्रमवडे करीने तो ते कार्य करी शकतो नयी; त्यारे ते एक कार्य करती येसाए चीजें कार्य करवाने समर्थ , के, म ममर्थ ? श्रममथ तो घटशे नहीं; केम के, नित्यने एकरूप पणुं होयाथी हमेशां तेने असमर्थपणानो प्रसंग श्रायशे तेम ममर्थ पए घटशे नहीं; कम के, तथी तो कालांतरमा करयाना मयतां कार्योंने करयानो प्रमंग थायश; यही कारण होते उत्ते मंपूर्ण मामर्थ्य पण कार्य नयी करतुं, ते कहे युक्त नयी कारए कं, नेयी तो थहीं कहेयाना कार्यन पए नहीं फरयानो प्रमंग यावरी; त्यार यादी कई के, थारमा सहकारी कारपना थ.

·No text on this page.

·धीशनिनाम्पादन श्रम-firm TRA II II गाये पटरी गो . पाप ने पोना मा को नर्ग: तीरीने गाई गालीन करेन मेने mer राम कद के. मामाने में हिं पाति मुगालिया गाना नपी. पण गारगी पटी. माती कान मिना प्रामान मुनि मेना, यिोग प्रादिक पटी माता नयी अने रोयी सामार्नु पकान मिल पटी गाणु नी; फेम के, निताने गो एकम होगये. हने एकांत निता प्रामाने लिंगादिक मुल्या सिमी मेम पटतां नयी? रोने माटे कर ले. निष्कियोऽसौ ततो दंति,इन्पते या न जातुचित । किंचिकेन चिदित्येवं, न हिंसास्योपपद्यते ॥ २ ॥ श्रय -था (पाननित्य ) श्रामा क्रियारहित रे, तेथी। कोई पण यसते कई पण ते हणतो नयी, श्रने कोनायी पण ते हपाती नयी थने तेयी तेने हिंमा सागती नयी. टीकानो जापार्य-क्रियाश्रीजे रहित होय, ते "निफिय" क हेवाय; एयो या यात्मा एकांत नित्य . हये ते यादीने कहे ते के, ते नित्य थात्मा थनुक्रमे कार्य करे ? के, एकी यखते कार्य करे ? क्रमवढे करीने तो ते कार्य करी शकतो नयी; त्यार ते एक कार्य करती येडाए चीजें कार्य करवाने समय में, के, श्र समर्थ ? असमर्थ तो घटशे नहीं; केम के, नित्यने एकरूप- पाएं होवाथी हमेशां तेने असमर्थपणानो प्रसंग आवशे; तेन : समर्थ पए घटशे नहीं; केम के, तेथी तो काखांतरमा करवाना सघतां कार्योने करवानो प्रसंग श्रावशे; वसी कारण होते उत्ते संपूर्ण सामर्थ्य पण कार्य नथी करतुं, ते कहेवूयुक्त नथी; कारण के, तेथी तो अहीं कहेवाना कार्यने पण नहीं करवानो प्रसंग थावशे; त्यारे यादी कहे जे के, आत्मा सहकारी कारणना अ. -- ·चतुर्दशमाएक. पली श्रात्मानु नित्यपणुं अंगीकार करवामां धीजें दूपण ह- वे कहे . शरीरेणापि संबंधो, नातएवास्य संगतः॥ तथा सर्वगतत्वाच्च, संसारश्चाप्यकल्पितः ॥५॥ अर्थ-श्रने तेथी करीने श्रात्माने शरीरनी साथे पण संबंध घटी शकतो नथी; तथा तेने सर्वव्यापकपणुं होवाथी तात्विक संसार पए घटी शकतो नथी. रीकानो नावार्थ-ते अनित्य एवा श्रात्मामा केयस अहिंसा- दिकोज नयी घटी शकतां तेम नहीं, पण ते निष्क्रिय होवाथी, तेने शरीर साथे पण संबंध घटी शकतो नथी. केम के, क्रिया- रहितने संबंधक्रिया होती नथी. हवे अहीं श्राचार्य महाराज वादीने फहे ते के, नित्य एया श्रात्माने शरीरनो संबंध, पूर्वरू- पना त्यागयी थाय ? के थत्यागथी थाय ? जो थत्यागथी कद्देशो, तो ते श्रात्मा शरीरसाथे संबंधवि- नानो यशे; केम के, शरीरना संबंधपणारूप के क्षण जेनु, ए- वा पूर्वरूपने ते श्रवस्थापणुं . जो त्यागथी कहो तो, था- स्माने थनित्यपणुं थायशे, फेम के, स्वनावना त्यागने थनि- त्यन सक्षपणुं . माटे एया नित्य श्रात्माने शरीरनी साथे संबं- घयशकतो नथी. वती केटखाको ते यात्माने मर्य नुयनमा व्यापक माने वे, तेथी, तथा निष्क्रिय अथवा नित्य होयाथी, तेने तिर्यंच, नर, नारक, तथा देवपणरूप संसार पए घटीश- कतो नथी; कम के, संमार तो तात्विक रीते सर्वव्यापकनेज तथा सक्रिय थने कयंचित् अनित्यनेज घटी शके के थने क- हिपत रीते तो संसार पटावीयें, तो पण ते थाकासना पुष्पनी पेठे योपादेय कोटीने प्राप्त यतो तथी. एवी रीते थारमाने सर्वव्यापकपणाथी संसारनो अनाप होते उते, जे प्राप्त ययुं ते हवे कदे वे. 14 ·श्रीहरिजवसूरिकृनान्यदकानि । अही यादी शंका कर के; ते श्रारमान न अहिमा न घटे- पण सत्य श्रादिक धर्मनां माधनो तो तेने पटीशा. तेन मा तेने कहे वे के, ते सत्य यादिक सघतां धर्मनां साधनों पर तेने घटी शके नहीं; कम के, ते सत्यादिक अहिमायीन माधी - काय रे. माटे माध्यनो थनाय होते ते साधननी क्रिया निर- र्थकज ने, केम के श्राकाशना पुग्पना रक्षा मार्ट कीशा श्रा. दिक वांधवानो यल करयो, ते सायक कवाय नहीं. थने ते सत्यादिको अहिंसाना साधनरूप ने, एम संघमा श्रास्तिकांनो मत के थने तेमां पण नोनो तो ते मुख्य मत वे. कj ने के, एकचियइत्यवयं, निदिटं जिणवरहिं सव्वेहिं ।। पाणाइयायविरमण, मवसेसा तस्स रकट्ठत्ति ॥ १॥ अर्थ- सघसा जिनेश्वरोए प्राणातिपातविरमण नामनुं मुख्य व्रत कहेलु , थने पाकीना बीजां ब्रतो तो तेना रक्षण माटे वे. हवे ज्यारे हिंसाना अनावथी यात्माने सत्यादिक पण नयी घटी शकतां, त्यारे झुं पाय? तेने माटे कहे . ततः सन्नीतितो नावा, दमीपामसदेव हि ॥ सर्व यस्मादनुष्ठानं, मोहसंगतमेव च ॥४॥ अर्थ- उत्तम नीति पूर्वक ते अहिंसादिकना अनावी यम- नियमादिक सघली क्रियाउँ पण असत् उरे, अने ते तो सघवं मूढता नरेलुंज कहेवाय. टीकानो नावार्थ- तेथी तो उत्तम न्याययी, ते अहिंसादि- कना अन्नावथी, ते यमनियमादिकनी क्रिया पण अविद्यमा- नपणानेज प्राप्त थाय. ( यम एटले अहिंसादिकथी निवृत्ति, अने नियम एटले शौच, संतोप, तप, स्वाध्याय, तथा ईश्वरचं ध्यान) हवे कदाच ते अहिंसादिक श्रात्माने उपचारथी कोई माने,तो ते पण अज्ञानयुक्त ; केमके, एक स्वजाववाला श्रात्माने मुक्तिनो असंभव होवाथी, तेनेमाटे जे क्रिया करवी,ते अज्ञानयुक्तज .

·No text on this page.

·- १३० श्रीहरिनगिनान्यानि । ततश्चोयगतिर्थर्मा, दधोगतिरधर्मतः॥ झानान्मोदाश्च वचनं, सर्वमेयोपचारिकम् ॥६॥ श्रर्य-अने तयीतो,"धर्मयी श्रात्मानं वर्षगति" धर्मग्री अधोगति, तया ज्ञानयी मोद पाय , एवी रीतर्नु (शाख) सर्व वचन थापचारिक गपाय. टीकानो नापार्य- एवीरीते श्रात्माने संमारनी बनार होते उते, "अहिंसादिक धर्मया थारमाने स्वर्गादिक ऊर्ध्वगतिमा है। तया हिंसादिक श्रधर्मयी यात्माने नरक यादिक अधोगति मसे वे, तया पचीश तत्वना ज्ञानयी श्रात्माने सकल कर्मोयी मुक्त थवारूप मोक्ष मखें ," एवी रीतनुं (शासन) यचन, ते स- घडं निरर्थकपणाने प्राप्त थाय. सांख्योए धर्मयी आत्माने ऊर्ध्वगति नीचे प्रमाणे मानेसी है. कृपण ईश्वर कदे ने के, धर्मेण गमनमूर्य, गमनमघस्ताद् भवत्यधर्मेण ॥ ज्ञानेन चापवर्गो, विपर्ययादिष्यते पंधः॥१॥ श्रर्थ- धर्मथी श्रात्मानुं ऊर्ध्वगमन थाय, तथा अधर्मथी आत्मानुं श्रधोगमन थाय , अने ज्ञानश्री तेने मोक्ष मले ने, अने तेथी चलटी रीते आत्माने बंध पडे वे. पंचविंशतितत्वज्ञो, यत्र तत्राश्रमे रतः ॥ जदी मुंडी शिखी चापि, मुच्यते नानसंशयः॥२॥ थर्थ-पचीश तत्वोने जाणनार एवो जटाधारी, मुंडित, अने चोटसीचालो, गमे ते श्राश्रममां रक्त थयो थको पण मोक्ष पामे , तेमां कई पण संशय नथी. थहीं यादी शंका करे के, श्रात्माने सर्वव्यापकपणायें करीने संसारनो थनाव होते ते पण, ज्यारे ऊर्ध्वखोकमां पोताना हे- तुथीज तेने लोगायतन थाय , त्यारे ऊर्ध्वगति देखाय के भने , .

·चतुर्दशमाष्टक. १३ए थधोगतिथी अधोगति देखाय रे, एवी रीते जोगायतनना धारें करीने आत्माने ऊर्ध्वगत्यादिक थशे. तेने माटे हवे ते यादीने कहे . जोगाधिष्टानविपये, ऽप्यस्मिन् दोपोऽयमेव तु ॥ तन्नेदादेव जोगोऽपि,निःझियस्य कुतो नवेत्॥७॥ अर्थ-लोगना स्थानकरूप एका शरीरना विपयवासा था सं. सारमा पण तेज दोप थाये के भने लोग पण क्रियानो नेद हो- याथी, निष्क्रिय एवा श्रात्माने ते शी रीते घटी शके ? टीकानो जावार्थ-"जोग" एटप्से विपयने जणावनार एया मननुं धात्माने विपे स्फटिकोपाधिना न्यायथी जे प्रतिबिंब पड़े नेते; कोई विंध्यवासी कहे ने के, पुरुपोऽविकृतात्मैच, स्वनिर्भासमवेतनम् ।। मनः करोति सांनिध्या, दुपाधिः स्फटिकं यथा ॥१॥ अर्थ- पुरुष विकाररहित थात्मावासो के पण तेने य- चेतन एवं जे मन, ते उपाधि जेम स्फटिकने, तेम पोताना सर- खो करीदे. ततकपरिणती, वुद्धी भोगोऽस्य कथ्यते ।। प्रतिषिपोदयः स्वच्छ, यथा चंद्रमसोऽभसि ॥२॥ थर्थ-जेम स्वष्ठ पाणीमा पंजना प्रतिबिंयनो उदय थाय ठे, तेम एवी रीतनी परिणतियासी बुद्धिमां तेनो जोग कहेवाय ते. ते जोगर्नु जे स्थानफ, ते " भोगाधिष्ठान" कहेवाय; अर्थात् बुद्धि, थहंकार, तया इंघियादिकरूप प्रकृतिनो विकार होते वते, यात्मानो जेमा प्रोग थाय , ते शरीर थने ते विषय ज्यो एवा पण था संसारमा उपर फहेलोज गर्यगत्यादिय समारना थपारपणाने जगणावयासोज दोष या फेमके नोगानुं स्था- नक शरीरज , थने तनी माथेयात्माना निषियपणाथी सेनो संबंध थो युप नथी। थने ते संबंधना अनापथी सेने पारण ·२५० श्रीहरिजघसूरिकृतान्यष्टकानि । करनार जे संसार, ते औपचारिकज . माटे एवी रीते जोगाधि- छानरूप शरीरनी कटपना करवी, ते आयुक्त ने, केमके, जोगनुंज श्रात्माने जोडायापणुंचे. अने तेथी सघती क्रियाथी रहित एवा आत्माने, नोगाधिष्ठानना विषयरूप एवो संसारज घटतो नथी, एटझुंज नहीं, पण क्रियाना नेदरूप होवायी जोग पण तेने क्या- थी घटी शके? अर्थात् नज घटी शके. एवी रीते आत्माने निष्क्रयज मानवाथी तेने अहिंसा, शरी- रनो संबंध, तथा लोगना अनावरूप दोप श्रावे , तेथी था- त्माने कर्तापणुं मानतुं योग्य तेने माटे हवे कहे वे. प्यते चेक्रिया प्यस्य, सर्वमेवोपपद्यते ॥ मुख्यवृत्त्यानघंकिंतु, परसिकांतसंश्रयः॥७॥ अर्थ- जो ते अनित्य श्रात्माने कई पण क्रिया घटे, तो ते नि- ोप एवं अहिंसादिक सर्व तेने घटी शके; पण तेमां जैनोए माने- खा परिणामवादनो श्राश्रय खेवो पडे . टीकानो नावार्थ- जो थनित्य श्रामाने शरीरसंबंध आदि. क कंई पण क्रिया मानीयें, तो तेने निर्दोष एवं अहिंसादिक सर्व पटी शके ; ते पण केवी रीते घटी शके ? तो के मुख्यतिथी केतां परमार्थपणाथी घटी शके. पण तेमां जैनोए मानेखा परि- पामवादनो श्राश्रय खेवो पडे ; पण कदामहयिनाना मोहनी गावाला माणसने ते कबुत फरवु अति पुष्कर नथी. माटे एवी रीते एकांत नित्य श्रात्माने मानवावाखाना मतमां अहिंसादिक पटी शकतां नयी; एम नक्की थयु. एयी रीते चौदमा थप्टफर्नु वियरण संपूर्ण थयु.

·पंचदशमाष्टक. १४१ पंचदशमाप्टकं प्रारज्यते. एवी रीते च्यास्तिक मतमा जे धर्मवादना विपयनूत एवा श्र- हिंसादिक धर्मनां साधनो नधी घटतां, ते उपर कहूं; इवे पर्या- यास्तिक मतमा जेम ते नथी घटी शफतां, तेम कहे . क्षणिकज्ञानसंतान, रूपेऽप्यात्मन्यसंशयम् ॥ हिंसादयो न तत्वेन, स्वसिझांतविरोधतः॥१॥ थर्थ-क्षणिक ज्ञानना संतानरूप एवा धात्मामां संराय- रहितपणे, पोतानाज सिद्धांतना विरोधथी, तत्वे करीने हिंसा- दिको घटी शकतां नथी. टीकानो भावार्थ- केवल नित्यरूपमा नहीं, पण क्षणिक - ननो जे प्रवाह, ते रूप एया आत्मामां पण, संदेह रीते जेम थाय तेम, हिंसादिको निरुपधार पृत्तिथी घटी शकतां नथी; चली ते केवल पचनमात्रधीज नयी घटतां तेम नथी, पण तेनां पोतानांज शास्त्रना विरोधथी ते पटतां नथी. हवे तेना पोतानांज सिद्धांतनो ते विरोध देखाडता थकाफदेवे. नाशदेतोरयोगेन, क्षणिकत्वस्य संस्थितिः॥ नाशस्य चान्यतोऽनावे, नवेसिाप्यहेतुका ॥२॥ थर्थ- नाशना हेतुना अयोगधी प्राणिकपणानी स्थिति ने, अने नासनो बीजी रीते थलाय होते ते, हिंसा पर देतु. विनानी थाय. टीकानो मायार्घ- नाना कारणना अयोगधी (यांशोनी) एल्यीपणानी व्यवस्था से नीचप्रमाणे; दाएयादी कहे के, मुजरादिक नाना प्रकारना हेतुधी पटादिकनो नादा थाय त्यारे सेने यापार्य महाराज पूरे के, नाता ते घटची निए कराय के अनिल कराय जो निक्ष कह- शो, तो ते पडो तेयोने सेयोज रहेपो जोपए धने अनिल बहे ·१५२ श्रीहरिजमसूरिकृतान्यष्टकानि । शो, तो घडो पोतेज बन्यो, एम यशे; अने ते घडो तो, पोता संबंधी कारणना समूहबडेज कराणो, माटे तेने कंई पए करणी नथी; एवी रीते नाशना हेतुनुं घटमानपणुं नहीं होवाथी, नार थनारा पदार्थो पोतानी मेखेज नाश पामे धने पोतानी में नाशथनारने तोफरीने उदय थवानी पेहेलांज मोक्ष थयो जोर हये नाशहेतुना बनायथी जो क्षणिकपणानी व्यवस्था पात्र तो तेथी शुं थाय ? ते फहे . स्वनावधी व्यतिरिक्त एया अनाशना हेतुथी, नाशनो भ जान होते वते, सर्व नाशोने निर्हेतुपर्ण श्रावशे; थने तेथी के यस पदादिकनो दयज निर्हेतु यशे तेम नहीं, पण तेथी तो हि मा पण हेतुविनानी थशे; हये ते लिंगाना निर्हेतुपणामां जे दूषण थाये , ते कहे . ततथास्याःसदा सत्ता, कदाचिनेव वा भवेत् ॥ कादाचिकं हि जयनं, कारणोपनियंधनम् ॥३॥ थर्य-तथी करीने या हिंमार्नु धर्मशां तापणं कदायित् पा. य, थारा नज थाय. यने कदाचित् थयापणुं सो कारपना निधनपरे. टीकानी नायाय-ग्यारे या हिंमा हेतुरहित , स्पारे रोन बनाrj कोका यागने होय, या न होया ते एपी रोते कमी तो के, कदाचित् पा जे थयापणं रे, बंधनका. का के, निगं मायममा पा, तोरन्यानपंक्षणात् ।। मोक्षानो हि मायानां, कदापिकायगंभया॥१॥ घरी पाटी का कर के, घसादक मिक, माहेर | माने निता नामाटे करवायी या निगुणाना खोपोनिमयादिकनी दीपा (थारमा ) का पर। भने मार पटीन पक, ग्यार नागरिक थापा ·पंचदशामाष्टक १५३ पीचे, त्यारे ते संताननो के इणिकनो हिंसक । ( एवा ये विकापो भया.) एये तेमांची पहेला विकटपनो दोष देसाडता थका कहे . नच संताननेदस्य, जनको हिंसको नवेत् ॥ सांयतत्वान्न जन्यत्वं, यस्मादस्योपपद्यते ॥४॥ थर्थ-संतानजेदने उत्पन्न करीनारो हिंसक थई शकतो न- धी; फेम के, काहपनिक होयाधी संताननेदने जन्यपणुं घटी शकतुं नथी. टीकानो भावार्थ-"संतानजेद" एटखे क्षणनी जे परंपरा, तेने उत्पन्न करनारो हिंसक परी शकतो नधी; जेम हणाता एवा इ- रिणनी एपरंपराना वेदे फरीने, उत्पन्न थनारी एवी जे म- नुप्यादिफना हानी परंपरा, तेने उत्पन्न करनारो जे पाराधि श्रादिक ते हिंसक थइ शकतो नयी. ते शामाटे ? फे, काश्पनिक- भायपणाथी संताननंदने जन्यपणुं घटी शकतुज नथी; थ. र्थात् जे पदार्थ जन्य नथी, तेने श्राकाशपुप्पनी पेठे उत्पन्न करनारो पण नथी; थने एवी रीते संताननद थजन्य वे, माटे तेनो उत्पादक पण कोई नयी थने तेना बनायथी हिंसकनो पण अनाव मेथने संतानपंरपरा काट्पनिक होयायी तेने अजन्य- पाणुं श्रसिद्ध नथी; फेम के, जे काहपनिक , ते थाकाशकम- सनी पेठे थजन्य के थने काश्पनिक संतानरूप से, माटे ते थ- जन्य ; फेम के, काहपनिकपणुं, संतानियी नेदानंदना विक- हपधारायें चिंतवन कराता संतानने घटी शकतुं नधी. यह वीजा विकल्पना दूपए माटे कहे वे. नच क्षणविशेपस्य, तेनेव व्यनिचारतः॥ तथा च सोऽप्युपादान, जावेन जनको मतः ॥५॥ थर्थ-दाणविशेपने उत्पस करनारो पण, तेनीज (यंत्यदा- . .

·18 श्रीहरिनपसूरिकृतान्यष्टकानि । णनी) साथे विरोध आययाथी हिंसक वरी शकतो नयी; अने ते अंत्यक्षण पण उपादननावें करीने उत्पन्न करनारो मानेखो . टीकानो जावार्थ-मरता एवा लुंड आदिकना क्षण पी ज- त्पन्न अनारा मनुप्यादिकना पाएनो उत्पादक हिंसक थश् शकतो नथी. शामाटे ? तो के, भरता एवा हरिणादिकनाअंत्यक्षणे करीने तेमां व्यभिचार श्रावे . वसी पाराधिनो हणज नहीं, पण म- रता एवा हरिणादिंकनो अंत्य क्षण पण, परिणाम कारणपणायें करीने उत्पादक मानेलो के एवी रीते उपादान कएने पण हिं- सकपणुं प्राप्त थयु. वहीं वादी शंका करे के, उपादान दणने नले हिंसकपणुं थाये,तेमां अमने शुं अडचण ? तेने माटे हवे ते वादीने कहे वे. तस्यापि हिंसकत्वेन, न कश्चित्स्यादहिंसकः॥ जनकत्वाविशेपेण, नेवं तहिरतिः क्वचित् ॥६॥ श्रर्थ- तेना पण हिंसकपणायें करीने, कोइ पण अहिंसक थर शकतो नथी; अने जनकपणाना अविशेष करीने तेनी विरति क. चित् पण यती नथी. टीकानो भावार्थ- पाराधिनाअंत्य हणना हिंसकपणायें करीने तो एक वाजु रह्यं, पण मरनार एवा हरिणादिकना अंत्य एना हिंसकपणायें करीने पण, कोइ वोधिसत्यादिक पण, अहिंसक न यश् शके. ते शामाटे ? के, वुधादिक तथा पाराधिकादिना भ. नंतर दाना उत्पादकपणामांबविशेषपणुंचे, माटे; श्रने उपादान सहकारी ना करीने तेउमां जो के विशेष मानीये, तोपण तेमा ज्यारे सहकारीपणाथी हिंसकपणुं श्रावे, तो उपादाननायी } तो ते मुखथा यश. ज्यारत बन्नेमा कई जुदाप नथी, त्यारे नसे हिंसकपणुं याये, एवी आशंका करीने कई ने के, एम नहीं; केमके, था जनकहिंसकत्ययाता प्रकारे करीने, हिंसानी निवृत्ति ·पंचदशमाष्टक. १४५ देशांतरे, कालांतरे, पुरुपांतरे, अवस्थांतरे, श्रने विपयांतरे पण थर शकती नथी. यहीं यादी शंका करे के, जले अहिंसको न था?तेमांश्रमोने नुकशानी यतीनथी.तेने माटे हवे तेने कहे वे. उपन्यासश्च शास्त्रेऽस्याः, कृतो यत्नेन चिंत्यताम् ॥ विषयोऽस्य यमासाय, हंतेप सफलो जवेत्॥ ७॥ अर्थ-(हे वांझो!) ते अहिंसानो अंगीकार तमाराज शा- स्त्रमा पर्यो , माटे तेनो विषय यसपूर्वक चिंतपयो; के, जे वि- पयने पामीने तमारो ते शास्खनो उपन्यास सफल थाय. टीकानो लावार्थ-दे घोझो !!! तमारा शास्त्रमा ते अहिं- सार्नु प्रतिपादन करेलुं ने कहुं वे के, सर्वे प्रसंति दंडिनां, सर्वेपां जीवितं प्रियम् ॥ आत्मानमुपमं मत्वा, नैवहिंसे न पातये ॥१॥ अर्थ-( वुधमतनो को साधु कहे वे के) सघसा सोको ह- थीयारवासाथी बीए के कम के, सर्यने जीवित प्रिय माटे ते. उने मारा श्रात्मा सरखा मानीने, ई कोश्नी हिंसा के, पात क- तो नयी. माटे एवी रीतनो ताराज शास्त्रमा प्रतिपादन करेतो अहि- सानो विषय, तारे थादरपूर्वक चिंतययो; ते विषय फेयो ? तो के जेने मेसच्याथी ते तारा शारत्रनो उपन्यास सफल थाय. हये अहिंसाना थघटमानपणाथी, सत्यादिक जे धर्मसाधनो ते पण नहीं पटी शके, तेने माटे कदे . अनावेऽस्या न युज्यंते, सत्यादीन्यपि तत्वतः॥ अस्याःसंरक्षणार्थ तु, यदेतानि मुनिर्जगो॥७॥ अर्थ-यहिंसानो अनाय होते ते, तत्यथी सत्यादिको पए पटीशकतां नथी; केम के, ते थहिंसाना रदए माटेज जिन- परोए तमने कहखां के (फेम के, सत्यादिक पासवा दिनाना म ·१४६ श्रीहरिजपसूरिकृतान्यष्टकानि। आचरणमां विधान प्रयत्न करतो नथी.) (टीकानो भावार्थ - पर प्रमाणेज .) एवी रीते पंदरमा अष्टकनुं विवरण संपूर्ण थयु. पोडशाष्टकं प्रारभ्यते. ज्यारे एकांत नित्य श्रने अनित्य श्रात्मामां हिंसादिको नमी घटता, त्यारे क्यां घटे ने ? तेने माटे हवे कहे . नित्यानित्ये तथा देहान, जिन्नानिन्ने च तत्वतः॥ घटते थात्मनिन्यायाद्, हिंसादीन्यविरोधतः॥१॥ अर्थ-नित्य भने अनित्य, तया देहथी जिन्न भने अनिल एया ( स्याघादमय ) यात्मामां तत्पथी अने न्याययी श्रपिरो. धपणे हिमादिको पटी शके . टीकानो नावार्थ-नित्यानित्य श्रात्ममा हिंसादिको पटी शो गे, पण एकांत नित्यानित्य वस्तु कई पण कार्य करवाने समर्म नयी. केम के, रूप बदसाइ जवायी माटीना पिंडनी पेठे पड़ो दिने कार्य करी शकतो नथी; कारण के, माटीना पिंडपधानी नाप बुटी जयायी तेने अनित्यपणानी प्राप्ति यायधने पटनी पं गया प्रकारे माटीपणानो थनाय मानयायी, पनो मादीना सिंह कार्य थर शकतो नयी थने माटीना पिटना पर्यायनी नाश अयायी, तया तेनी माये माटीपणं पण श्राययायी यातुन नित्यानित्यपणु घटेके. कर्वा के, घटः कार्य पिंटम्य, पिंडमायानतिक्रमात् ॥ नियतपटपति, म्यारक्षपियादिरगया ॥१॥ 'हावाय-दि ने पटनी माफक, पिंटपणाने न मी. पायी टिन कार्य पटी पाय धन जो एग नहीं मानी. नी पटानी टनयमित घटा नहीं. मार लीरीने नित्यानियत पातु का कायाने गमय ।

·शोडशाष्टक.
१४
अहीं यादी शंका करे के, नित्य अने श्रनित्यपणाने तो परस्पर
विरोध , तो ते बन्ने जावोनुं एक वस्तुमां होवापणुं केम घटे ?
तेने माटे हवे तेने कदे ने के, जेम परमार्थ श्रने व्यवहारनी श्र-
पेक्षाथी ज्ञाननी भ्रांति श्रने श्रन्त्रांति साथेज थाय , तेम -
व्यथी नित्यप, अने पर्यायधी अनित्यपणुं विरूध नथी; तेम
व्य श्रने पर्यायमा परस्पर जेद नथी; कम के, वस्तुमा जे रूप
मुख्यताथी नथी रडं, ते ऽव्य कईयाय , अने जे मुख्यतार्थी
रघु , ते पर्याय कहेवाय ते. (पण यन्ने साथे तो रह्यांज के.)
तथा शरीरथी निम्न श्रने श्रचिन्न एया श्रात्मामां ते हिंसादिको
घटी शके के केम के श्रात्मा शरीरथी निम्नानिन्न वे. कारण के,
जीव श्ररूपी होपाथी, तथा देह रूपी होवाधी, रूपी थने थरू-
पीपणा तरिके तेमां द ; तथा देहने स्पर्शादिक धवाधी,
जीयनेज सुखफुःखनी प्राप्ति थाय ने, माटे तेमां अनेद पण .
अने जो एकांत रीते तेमां नेद मानीए, तो शरीरे करेखां कर्मों
नवांतरमा जीवने नोगवयां न पडे; अने जो एकांत बजेदज
मानी, तो परखोकनी हानि थाय, केम के, तेथी तो शरीरना
नाराथी जीवनो पण नाश थाय. (माटे एवी रीते श्रात्माने वि.
पे नित्यानित्यपणुं तथा देहथी जिन्नाजिन्नपणुं फेवस फापनाची
नहीं पए, परमार्थथीज घटे मे) तेवा स्याघादमय श्रआत्मामां
न्यायपूर्वक श्राश्रय, संवर, यंध, मोक्ष तथा सुख श्रादिक पटी
शके ये ते पण केवी रीते ! तो के, थविरोधपणाथी, एटछे ए-
कांत पदमा हिंसादिकनी प्राप्तिमा जे दूपणो धावतां हता,
तेना परिहारे करीने, अर्थात् निर्दोपपणायें करीने घटी शके वे.
वे श्रात्माना परिणामीपणामां हिंसानो अविरोध देखाडवा
माटे कहे .
पीडाफर्तृत्वयोगेन, देहव्यापत्यपेक्षया ॥
तथा हन्मीति संवेशा, हिंसपा सनिबंधना ॥२॥

·Hi Titani
FATE Tी प्राग यानी राणा Mitी
14
।
१५ः
नाभा ने एकाग पादमा तो प्रागा कशा
म पानी, अगुरु शणीपी माः।
*नवी ाि मागणी मो
श्रीहरिन सूरिकनान्यष्टकानि ।
प्रयं-पीडाना कारणाना योगे करीने. समाना कर
नी सोराये करीने, तपाईपने मार ई. एपी रीना पर
गाना किराना प्रेशमी. भादिंगा निमिराती कदेशी के
समानो नाग-पीना कारणाना योगें करीने हो।
रना नापानी पाए करीने, रामाश्रा प्राणीने मारे,
मसामिाना शाणाची. परिणाम यादी बाद
EिTी कली. परिणाममा वीडनारने आने पीइते
को होगी नीडा कपिण, देहनी ना
१) नागादित न होगायोगा कापी
माती मा. ने पार करने के, गाशना हेतु करीने मात्र
raamanोशिश
attra for a मा रहेपी जोशी ने अनि
नानोमा गाने में माता में कम
wwmar नो नाश . पण
नयी पानि पनि
पाहा गाना TET देगा.
Tami Intgirat aiदिमा चार
Randharint
Katrint from amr
wrat AARTAatni
,

·No text on this page.

·,
१० श्रीहरिलषसूरिकृतान्यष्टकानि ।
अर्थ-तेथी, उत्तम उपदेशथी, तथा क्लिष्ट कर्मोना नाशथी,
अने शुज लावना अनुबंधे करीने, हिंसानी विरति थइ शके ते.
टीकानो लावार्थ- परिणामी आत्मामां जेम हिंसा घटे के,
तेम तेमां अहिंसा पण घटे वे; केवी रीते ? तो के,जिनादिकनाच-
पदेशादिकथी, अथवा उत्तम जावोना उपदेशादिकथी, (आदि
शब्दथी शान, श्रद्धा अथवा अन्युत्यानादिक पण जाणवां) तथा
लांबी स्थितिवालां एवां ज्ञानावरणादिक कर्मोना क्षयोपशमथी,
तथा उत्तम अध्यवसायना अनुबंधे करीने, हिंसानी निवृत्ति घटे
अर्थात् अहिंसा घटे ठे.
तेयी शुं थयु ? ते हवे कहे ते.
अहिंसैपा मता मुख्या, स्वर्गमोक्षप्रसाधनी ॥
एतत्संरक्षणार्थं च, न्याय्यं सत्यादिपालनम् ॥५॥
अर्थ- श्रा उत्तम एवी जे अहिंसा, ते स्वर्ग अने मोक्षने सा-
धयावाली मानेती , अने तेना रक्षण माटे सत्यादिकनुं पण पा..
सवापणुं कहेलुं .
टीकानो भावार्थ- उपर कहेली थहिंसा उपचाररहित, तथा
प्रासंगीक रीते, स्वर्गने तथा अनुक्रमे मुख्य रीते मोदने देवावा.
सी विधानोए मानेसी वे.
थही यादी शंका करे के, ज्यारे ते अहिंसाज स्वर्गादिक था.
॥ , त्यारे मत्यादिक पासवानी शी जरूर वे? तेने माटे तेने
हने के, अहिंसारूपी धान्यना रक्षण माटे सत्यादिक वाडनी
ट्यायथी जरूर .
हवे उपर कहेसा थारमाना नित्यानित्यपणाना तथा देहथी
निमानिन्नपणाना साधनने विपे प्रमाण देखाडवा माटे कहे वे.
स्मरणप्रत्यनिशान, देहसंस्पर्शवेदनात् ॥
यस्य नित्यादिसिकिश्च,तथालोकप्रसिद्धितः॥६॥

·सोडशाटक. श्रर्थ- स्मरण, था ते ने, एवीरीतर्नु प्रत्यनिशान, तया द. हना स्पर्शधी थतुं ज्ञान, तेलंयडे करीने, तथा तवी रीननी सो. कनी ममिनिधी,थात्माना नित्यानित्यादिकपाणानी मिविधायचे. टीकानो भावार्थ- पूर्व प्राप्त थएमा अर्थ म्मरण, सभा 'श्रा ते " एपी रीतर्नु थनिदान. नयाशरीरनी मार्थ यीजी परतुना स्पर्शन शान, उधी श्रामानी नित्यानित्यनी, नया हथी निकालिप्तपणानी प्रतीति थायामाने नित्यानित्यर्नु विशेपण थापयाथी थदिंगा यादिक गित प्राय नया म्म. रए श्रादिकी नित्यानित्यपj मिक धाय । एकान नित्य प्रा. मामां स्मरणनो गनय होनो नयी फमकं, अनुनयम में करीने थनुपर्ने नाहितर नित्यताने हानि श्रावे. रोम शनिग्य- पणामां पए ग्मरणनो मनय नथी। मामय संधी ना बोध या प. सतेज नाश थाय, माटे तगां स्मरण कोने घायम एवं अनुनवेखें बाजो याद करी शक्ती नथी. थही पादी शंका करे फे, अनुनपक्षाना कात्री, एकी रीतनोज स्मरणनो पण घरपल थाय . त्यारे ने बहे एम नदी कम से गया पासनो संदमात्र पाए धमाका. पमा नही पायपाथी, पाद परती यातना पूर्पकाएमा नुन पनो परिवार कदाप प्रभावी मानी तो पर्स, पल सुशिपायरी मसतो नथी। केगी, प्रथगना अनुनयनो एगो urn सनो नाता भएको होपाधी, पीना हो सेवामान पण पाद पायी शकतो गधी ग.. रतना दणधी लपीजरीती मरदानी हासिल घाय नित्यानिय पक्षमा तो महिला सम्मान प्रधाना अनुनपरयो करीने, ना पारा जुदा पाना पजावयाला या गाना संगयी, स्मारकर लपति निपाणी पाय है. पीएम मी बोट बादल ·श्रीहरिजनसूरिकृतान्यष्टकानि । क्षणोमां अनुनयनो संस्कार अतो नयी; ते केम बनी शो तोके, स्मरणना निर्वीजपणायें करीने, तेने श्रप्राप्तिनो प्रमंग श्रावशे तेम नित्यानित्य आत्मा ने, केमके, बीजी रीते प्रत्यनिशाननी उत्पत्ति थती नथी; कारण के, एकांत नित्यमणु मानवायी, साक्षात अनु जवनीज अनुवृत्ति , पण तेथी प्रत्यनिझाननोसंजय नथी; अने अनित्यपणामां तो पूर्वे दीली वस्तुनो नाश थवाथी, तथा पूर्वे देखवावालानो पण नाश थवाथी, अने पीना नवीन देखवावा- खानी तथा नवीन वस्तुनी उत्पत्ति थवाथी प्रत्यनिशाननो संज- वज होतो नथी; केमके, नहीं देखनार माणसने नहीं देखाएलीय. स्तुमा प्रत्यनिशान होतुं नयी; केमके तेवा प्रकारनी खातरी नथी. अहीं यादीने कहे ते के, जो तुं एम कहीश के कापेक्षा अने फ रीने पालगनगेला केशादिकमां पण प्रत्यभिज्ञान ,भने एवी रीते ग्राह्यप्रते तेना व्यनिचारपणायें करीने, ए प्रमाणताथी सघसामां अप्रमाणपणुं श्रावशे. पण एम नहीं; केमके, प्रत्यक्षने पण को इक जगोए व्यभिचार श्राववायी सर्वमा अप्रामाण्यनो प्रसंग आवशे. तेम थात्मा देहयकी जिन्नाभिन्न जपाय के कारण के, जो एम नहीं मानीयें, तो स्पर्शादिकना ज्ञाननो असंजय थशे; केमके जो ते श्रात्मा देहथी एकांत निन्न होय, तो देहथी स्पर्श करेली वस्तुनुं तेने ज्ञान न थाय; जेम देवदत्ते स्पर्श करेसी यस्तुनुं ज्ञान यज्ञदत्तने यतुं नयी तेम. तेम एकांत अनिन्न पण नथी, केमके, एकांत अजिन्न मानवायी तो देहमानपणायें करीने, तेने परलोकना अनावनो प्रसंग थाये के तेम तेना एक श्रययवना नाशथी चैतन्यनी पण हानीनो प्रसंग श्राये ; माटे एवीरीते लोक प्रतीतिथी पण श्रा. थात्मादिक वस्तु नित्यानित्यरूपे वे. थात्माना व्यापकपणामां प्रथम दोप कायो, हवे तेना थच्या पकपणामां तेनो गुण कहे ये.

·अंगीकार करयो; शा माटे अंगीकार !, देखा सदाएथी उखटो उत्तम पुस्खनन्द देवनदी. एवी रीते शोसमा थष्टकनुं विवाह हाथी हिंसा थादिकनी पटनदेव इंद दिन सप्तदशमाष्टक. देहमानेच सत्यस्मिन्, स्यात्संकोचा दिधर्मिणि ॥ धर्मादेरूचंगत्यादि, यथार्थसर्वमेव तु ॥७॥ अर्थ-शरीर जेवडो, तथा संकोचादिक स्वनाववाडो, एवो श्रा आत्मा होते उते, धर्मादिकची ऊर्ध्वगति श्रादिक सपy - थार्थ थाय . टीकानो भावार्थ-नित्यानित्यादि स्वनाववासा श्रात्मामां हिं- सादिक घटे , अने शरीर जेवडा आत्मामां सघ{ यथार्थ पटे वे. वसी ते श्रात्मा केयो ? तो के, संकोच अने विचारनी स्वन्नाव जेनो, एयो ते श्रात्मा ने एयो था श्रात्मा होने , धर्मयी ऊर्ध्वगति, तथा श्रधर्मथी अधोगति इत्यादि ईट- पचाररहित थाय . हवे श्रा अष्टफने संपूर्ण करता यच के विचार्यमेतत् सद्बुध्या, मध्यस्येनांना प्रतिपत्तव्यमेवेति, न खट्वन्यः सतां नमः ॥ अर्थ-माटे ते मध्यस्थपणावासा अंतरात्री उरलय करीने विचार, थने ते अंगीकार कर दिया तम पुरुषोनी नीति नथी. टीकानो जावार्थ-उपर कहेसो घनिदि दिन युधिपूर्वक, तथा पक्षपातविनाना अंग नदी विचारयोः वसी ते फेवस विचारयो, दन्द, ना देने २. सप्तदशमा शल्य. धर्मयादने देखाडता एका शान ·१४ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । ता एवा पण फुतीर्थीईए जे मांसजक्षण श्रादिक श्रदोपपणे अं. गीकार करेलुं ने, ते तेनाज शास्त्रनी अपेक्षाथी, धर्मवाद देखा- डया माटेज कहे . तेमां पण इवे प्रथम मांसलक्षण माटे कहे वे. लक्षणीयं सता मांस,प्राण्यंगत्वेनहेतुना ॥ चंदनादिवदित्येवं, कश्चिदादाति तार्किकः॥१॥ अर्थ-कोश्क (बौद्ध) तार्किक कहे रे के, प्राणीना अंग- पणाना हेतुथी, नात श्रादिकनी पेठे, उत्तम माणसे मांसज- क्षण करवं टीकानो लावार्थ-उत्तम माणसे मांसजक्षण कर शामा?? के, ते प्राणीनुं अंग होयाथी; कोनी पेठे? तो के, जात श्रादि- कनी पेठे अर्थात् जे जे प्राणीनुं अंग होय, ते नात श्रादिकनी पेठे लक्षण करयु इये मांस , ते प्रसिद्ध रीते प्राणीन अंग , अने घोखा , ते पण एकेंद्रिय प्राणीनुं अंग , एवी रीते मां- सजदए माटे कोक महान युवतार्फिक कहे . हये तेना पूर्वपक्षना दूपण माटे कहे , जदयानदयव्यवस्थेह, शास्त्रलोक निबंधना ॥ सर्येव नावतो यस्मात्ः तस्मादेतदसांप्रतम् ॥२॥ थर्थ-यही जदय थनदयनी सपसी व्ययस्था, पायथी शा. ख थने खोकना निबंधनयाली , माटे तेम कहे अयुफ रे. टीकानो भावार्थ-थही याचार्य मादाराम से पोछने पुरे ने के, मापीन थंग होगाथी जे मांस सायान को, से स्वतंत्रमा धनवाने के, प्रमंगमाधनयाj . जो स्वतंत्र साधनयाई मानतो, तो, तेमां ने चंदन यादिकनी पेठे, एवं जेष्टांत दी) थे, ने मापनयी एसटुंगे, केम के, पांसी पनाति थादिक ए. विष पदायने मापीतरिक मानता नयी थने तेथी माथीना

·सप्तदशमाष्टक.
१५५
चंगतरीके लक्षणना साधनमां ते मसतुं श्रावतुं नथी; माटे तें
कहेलो हेतु दोपणपाडो वे. अने प्रसंगसाधन पक्षमा, वेदन
श्रादिक जण करया सायक , थने मध, मांस तथा मुंगती
श्रादिक अनदय , एवी रीतनी जे लक्ष्याजदय तथा पेयापे-
यनी व्यवस्था, थाम्लोकमां श्राप्तना वचन थने सोकव्यव-
हारना हेतुवाती के यली ते व्यवस्था सघटी, अने परमार्थयी
के माटे "उत्तम पुरुपे मांसलक्षण करवु" एम कहेवु श्रयुक्त है.
हवे था श्रायुकने थनेकांतिक हेतुपणे देखाडता थका कहे वे.
तत्र प्राण्यंगमप्येकं, लक्ष्यमन्यत्तु नो तथा ॥
सिकंगवादिसत्क्षीर रुधिरादौ तयेक्षणात् ॥३॥
अर्थ-त्यां प्राणी- एक अंग नदय ठे, अने वीजें तेम नथी;
भने ते गाय थादिफना दूध थने रुधिर श्रादिकमा प्रत्यक्ष रीते
जोपाथी सिम थाय के.
टीकानो भावार्थ-ते शाख श्रने सोकमा प्राणीनें एक अंग
जदय , अने वीजु अलक्ष्य ठे, ते यात प्रसिधज बे. फेची रीते
ते प्रसिद्ध ? तो के, गाय अनेमाता श्रादिकना उत्तम दूध थने
खोदीमा तथा मांसादिकमां पए लक्ष्य अनदयपणुं प्रसिद्ध देखाय
माटे एवी रीते प्राणीने एक अंग लक्ष्य, श्रने चीजें अनदय
ते, तेथी हे यादी !! तारो हेतु सपक्ष थने विपक्ष वनेमां वर्ततो
होवाथी, ते अनेकांतिक .
पती हे यादी 11 प्रसंगसाधन तो परना अंगीकारने अनुसरीने
थाय नेथने श्रमारो कंई एयोनिमाय नथी, के, प्राणी- अंग
मानीने मांसनक्षण करवं; पण तेमा उत्पन्न थता जीवोनी अपे-
क्षाथी थमो ते खाता नथी; एवं देखाडवामाटे हवे फहे ते.
प्राएयंगत्वेन नच नो, लक्षणीयं विदं मतम् ।।
किंत्वन्यजीवजावेन, तथा शास्त्रप्रसिद्धितः ॥४॥

·१५६ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि। अर्थ-(श्रमोए) कई प्राणीना अंगपणाथी मांसनक्षण नहीं फरवू, एम मानेखं नयी, पण तेमां अन्य जीवोनी उत्पत्ति हो. याथी अमोए मांसजक्षणनो त्याग करेलो ; अने मांसमां जी- वनी उत्पत्ति थवानी यात शास्त्रमा प्रसिद्ध माटे. टीकानो भावार्थ- फक्त प्राणीना अंगमात्रना हेतुथी श्रमोए मांसने अनदय मान्यु के, एम नहीं, पण ते मांसनां प्राणी शि- पाय वीजा जीवोनी पण तेमां उत्पत्ति थवायी थमोए तेने - जदय मान्यु के. हवे ते मांसमां अन्य जीवोनी उत्पत्ति केम ज- गाय ? ते कहे के, एवी रीते श्राप्तना आगमोमां कहे . कडं ने के, आमासय पचासुय, विपचमाणासु मांसपेसिसु॥ आयंतियमुववाओ, भणिओयनिगोयजीवाणं ॥१॥ अर्थ- काचा तथा पकावेला, श्रने पकापाता एवा मांसमां नि- गोदीश्रा जीवोनी उत्पत्ति कहेली के. था श्लोके करीने, परमते अज्ञानपणाथी अंगीकार करेला प्र- माए- प्रसंगसाधनपणुं दूर कयु. हवे तेए अंगीकार करेलो हेतु, इष्ट अर्थने साधयावासो मथी, एवं देखाडता थका कहे वे. निकुमांसनिपेधोऽपि, न चैवं युज्यते क्वचित् ॥ थस्थ्याद्यपि च नदयं स्यात्, प्राण्यंगत्वाविशेषतः ५ थर्थ-हे वौजवादी !!! एवी रीते तो (तमारा) साधुना मांसनो निषेध पण कोश्वखते थइ शकतो नथी अने वसी तेथी हाडकां . श्रादिक पण नदय थाय; केमके, ते पण प्राणीना अंगरूप वे. टीकानो नावार्थ- हे चौघो!!! तमारा मतवडें करीने, गाइ थादिकना मांसनो निषेध तो एक बाजु रहो; पण अतिपूज्य एवा साधुना मांसनो पण निषेध थर शकशे नहीं; माटे एवी रीते मापीना अंगना हेतुथी, मांसनुं लक्षण कासांतर, देशांतर, ·सप्तदशमाष्टक. अचया पुरुषांतरनी अपेक्षाधी घटी शकदो नहीं. यही पए तेज यापतर्नु अयोग्यपणुं फहे . याठी एम मानयाधी तो फेवक्ष सा- धुने मांस खायें, एटसुंज नहीं, पए हाडकां, शिंगडां, खरी श्रा. दिक पाणीनां अंगो पण सायां जोशे; कमके, मांस अने हाड- कां श्रादिकमां पाणीरंगपणुं तो सरझुंज के माटे एवी रीते थ- सत्यने जयपणुं कहेयाधी ते हेतु विस्थतावालो के. यसी एमो चीजें दूपए पण हवे कहे रे. पतावन्मात्रसाम्येन, प्रवृत्तियदि चेप्यते ।। जायायां खजनन्यांच,स्त्रीत्वानुस्येव सास्तु ते॥६॥ धर्म-(हे यादी !!!) यती प्रापीना अंगपणाना सरखाप- पाची जो तुं प्रवृत्ति करीश, तो स्वीपणाना हेतुधी खी थने मा. तामां पण तारे (जोगविलास थने पूज्यपणानी ) सरखी प्रति फरवी पहरो. टीकानो भावार्थ- (उपरनाम्सोकना थर्थने मसतोज. इये प्रकरणना अर्धनो निश्चय करवा माटे कद वे. तस्माचास्त्रं च लोकं च, समाश्रित्य वदेद् बुधः ।। सर्वत्र वुधत्वं स्या, दन्यथोन्मत्ततुल्यता ॥७॥ थर्थ-तथी शास्त्र धने सोकने थाश्रीने पंडित सर्व पायतमा चोख थने तेथी तेनी पंडितार थाय ने, थने तेथी उपटी रीते चोखपाधी उन्मत्तपणानी तुझ्यता थाय रे. टीकानो मायार्थ-हे पादी!!! उपर कहेसा न्यायधी तार कद माधन यह दोपण्याडं ठे, माटे यातना यवनने, थने - 'तम ए सोकने श्राश्रीने पंडित सर्व विषयोमा योखर्बु जोश्ये, थने तेथी पंडिताइ कहेवाया थने तेथी उसटी रीते पोखवायी उन्मतपणानी तुभ्यता प्राय ते. काई ने के, ·. १५० श्रीहरिजवमूरिकतान्यष्टकानि । सतां पया प्रवृत्तसा, तेजाहीरयरिय ॥ यहच्छयाप्रवृत्तस्य, रूपनामांम्ति यायुवत ॥१॥ वर्य- उत्तम माणमोना मार्गे घासनारनी, सूर्यनी पे तेज नी पद्धि पाय , तया स्वाधार वर्तनारना रुपनो नाश या- युनी पेठे याय के. मांसजक्षण माटे वीदना आप्ताए पण निषेध कर्यों के, एवं देखाडता थका हवे उपसंहारमाटे कई वे. शानेचातेन वोऽप्येत, न्निपि यत्नतो ननु । संकावतारसूत्रादो, ततोऽनेन न किंचन ॥७॥ अर्थ- हे बौद्यो! तमारा श्राप्ते पण संकायतार सूत्र थादिक शास्त्रमा प्रयत्नपूर्वक मांसजक्षण निषेभ्यु के, माटे ते मांसजद- प करवानी तमारे पण कई जरूर नथी. टीकानो जावार्थ- दे पायो!!! मांमजक्षण केवख लोकमा श्रने थमारां शास्त्रमाज निषेध्यु ने, एम नहीं, पण तमारा राग श्रादिकयी रहित एवा बुझे तमारां शास्त्रमा पण श्रादरपूर्वक नि- पेध्युं ; क्या शास्त्रमा ते निपेव्यु ? तोके, जे “संकावतारसूत्र" (राक्षसोने शिखामण देवा माटे युजनो अवतार जेमा वर्णव्यो के ते शास्त्रमा ) तथा " शीवपटल " श्रादिक शास्त्रमा ते निषेध्युं । वे. तेमां कडं ने के, “प्राणीनां अंगयी उत्पन्न भएलु शंखचूर्ण मोदधी (अजाणता) पण खावुनहीं" एवी रीते तमारांज शास्त्रमा ज्यारे निपेध्यु ने, त्यारे तमारे पण मांसभक्षणनी कई जरूर नथी. एवी रीते सतरमा अष्टकन विवरण संपूर्ण अयुं. अष्टादशमाष्टकं प्रारज्यते. माटे एवी रीते, लोक अने शास्त्रमा विरोध श्रावतो होवार्थी, मांसलक्षण न करवु" एवी रीते धर्मवाद निश्चय करते उते, ·श्रष्टदशमाष्टक. १५ए कोइ एम कहे के, मांसनदणमा कंई दोष नधी; एपा तेना म- तना विवेचन माटे हवे कहे . अन्योऽविमृश्य शब्दार्थ, न्याय्यस्वयमुदीरितम् ।। पूर्वापरविरुझार्थ, मेव मादात्र वस्तुनि ॥१॥ धर्थ- अन्य एटसे बाथी अन्य एवो ग्रामए, मांस शादे पोते जणवेता न्यायवाला, शब्दार्थने विधार्याविना, या पाय- तमा पूर्वापर विरोध थावे, एवा अर्थनेज कहे वे. टीकानो जावार्य- (उपरना म्लोकना थर्धने मसतो .) हये जे ते फहे, ते देखाडे वे. न मांसलक्षणे दोपो,न मये नच मेधुने । प्रवृत्तिरेपा जूतानां, निवृत्तिस्तु महाफला ॥२॥ अर्थ-मांसनदाएमा, मद्यपानमांधने मैथुनमा पण दोप नपी फेमके, ते तो पापीउनी प्रकृति के अने सेधी जे निवृत्ति का रवी ते, तो महाफासदायक ले. टीकानो भावार्थ- मांसनदणमा, मद्यपान करयामा, तपा मथुन सेययामा कर्मना पंधरूप दूपण नी. दा माटेके, सेपी रीसनी माणीनी प्रवृत्ति , अने से मांसनदाएपीजे निए घवं, ते धन्युदय श्रादिक महाफसने देषापाई रे. दवे "मांस शम्द" पोतेज जे अर्थ जपापे , ते का. मांस पक्षपिता मुत्र, यस्यमांसमिदास्पदम् ॥ एतन्मांसस्य मांसावं, प्रवदंति मनीविषः॥३॥ अर्थ- जे मांसद श्री पाईते मने परशोकमां सादर करतो. एची रीत मांगने मुभियानो बने. कानो माया-(पाना भ्सोकला अर्पोज.) "मांगनाएगा दोष नथी;" एम. माटेगा तेने माटे हपे यादीने कहे .

·श्रीहरितप्रसूरिकृतान्यष्टकानि। इत्थं जन्मेव दोपोऽत्र; न शास्त्राबाह्यलक्षणम् ॥ प्रतीत्येपनिपेधश्च, न्याय्यो वाक्यांतराद्गतेः॥४ अर्थ- एवी रीते, श्रहीं जन्म थयो, तेज दूपण के पक्षी वीजा वाक्यनी प्राप्तिथी, शास्त्रथी बहारनालक्षणने आश्रीने श्रा प्रतिषेध कंई न्यायवालो कहेलो नथी. टीकानो नावार्थ- एवी रीते मांसलक्षणमां लक्षण करनारने, ते मांसनो स्वामी लक्षण करशे, अने तेथी तेने पुनर्जन्म सेयो पडशे; तेज दूपण उत्पन्न थयु; वीजुं दूपण शोधयानी शी जरूर ? माटे हे वादी !! तारे शा माटे कहेवु जोश्य के, "मांसज- जणमां दूपण नथी." त्यारे वादी कहे के, एवी रीते मांसजद- णमां दूपण नथी; केमके मांसलक्षणनो निपेध श्रने तेथी यतुं पुनर्जन्मनुं दूषण तो, श्रागममां कह्या शिवाय वीजा मांसना लक्षण माटे ; पण शास्त्रनी विधिपूर्वक मांसलदणमां दोप नथी; केमके, तेने माटे " प्रोदितं लक्ष्येन्मांसं" इत्यादि शा- सोनुं वाक्य . हवे ते शास्त्रनुं वाक्य वादी कहे . प्रोक्षितं नक्षयेन्मांसं, ब्राह्मणानां च काम्यया । यथाविधिनियुक्तस्तु, प्राणानामेववात्यये ॥ ६ ॥ थर्य- वेदना मंत्रधी पवित्र करेलु मांस, विधिपूर्वक ब्राह्म- पोनी श्रनुज्ञाथी, अथवा जीव जतो होय, ते वखते खावं. टीकानो भावार्थ- "प्रोक्षित" एटले वेदना मंत्रोथी पवित्र फरेलुं एवं मांस, ब्राह्मणोखाइ रह्या याद, तेउनी यनुज्ञाथी, यश, श्राम्य थने परोणा थादिकनी विधिपूर्वक खायु; यज्ञविधि एट- से पशुमेघ, अश्वमेध यादिक जाणवो. यसी भानो विक्षिश्रा. शाखमां नीचेप्रमाणे करो.

·घष्टादरामाष्टक. उरभेणेह चतुरः, शकुनेन तु पंच यै ।। पण्मासांरगमांसेन, पार्वतीयन सस वै ॥१॥ अष्टावणस्यमांसन, शौकरेण नधैव तु ।। दशमासांस्तु टुप्पंति, घराहमहिपामिषैः ॥२॥ फूर्मशशफमांसेन, मासानेकादशैव तु ॥ संवत्सरंतु तृप्यति, पयसापायसेन तु ॥ ३॥ अर्ध-घटाना मांसधी (पितृढने) धार मासनी, पक्षिना मा. सथी पांच भासनी, पकाराना मांसपी उमासनी, सफेद डाघा- पासा मृगना मांसधी सात मासनी, हरिना मांसधी श्राव मा. सनी, सूकरना मांसथी नव मासनी, वराह अने पाडाना मांसथी दश मासनी, काधमा थने ससाना मांसधी भगीयार मासनी, थने दूध तथा दूधपाकची एक वर्षनी तृप्ति थाय वे. घडी परोणानो विधि यायस्ये नीचेममाणे कयो के. महोक्षं वा महा था, श्रोनियाय कल्पयेत् ॥ थर्थ-श्रोत्रियने माटे मोटो यसदश्यया मोटो एकरो मारयो. तथा मांस पोताना प्राणना रक्षण माटे सायंः कमके कई के, सर्व शापदायी यात्मानुं रक्षण करवू. एवी रीते यादीए कई के, भारतसंबंधी मांसनक्षमा दो. पनो अनाव थमो कहीयें चीयें, पण सामान्यपणाची कहेता नधी, एवी रीतना तेना मतनुं खंडन करता धका वे प्राचार्य महाराज कहे . अग्रेवासावदोपश्चे, निवृत्ति स्य सज्यते॥ वन्यदानक्षणादना, लक्षणे दोपकीर्तनात् ॥७॥ अर्थ- पादी!!! जो था यज्ञ श्रादिकमा मांसनापने निर्दोष मानो, तो सैनी निति संनयशेज नहीं; कमक, ते य. शादिक काल शियाय मांसनएएनो निषेध (केमके, या ·१६५ श्रीहरिनसूरिकृतान्यष्टकानि । दिफमा विधिपूर्वक मांस खावा- कई .) तेम यज्ञादिकमा नहीं खावाथी दोष कहेखो . टीकानो लावार्थ- हे वादी !!! था वेदना मंत्री पवित्र थ- एखा मांसने लक्षण करवामां जो तुं निर्दोषपणुं मानीश; तो मां- सलक्षणनो निषेधज संजयशे नहीं; शा माटे? के, ते यज्ञादिक समय शिवाय वीजी वखते मांस खायानो निषेध ; माटे एवी रीते बीजे समये मांस खावानी प्राप्तिज नयी; तो तेनी निवृत्ति फेम संलवे केमके, माप्तिनो निषेध करयो, ते सफल कहेवाय. तेम था यज्ञादिकमां मांस नहीं खायाथी दोष कहेलो वे. हये ते दोप देखाडे . यथाविधि नियुक्तस्तु, यो मांसं नाचि वै द्विजः॥ स प्रेत्ये पशुतां याति, संजवानेकविंशती ॥७॥ अर्थ- यज्ञ श्रादिक विधिमा जोडाएलो जेब्राह्मण मांस खातो नथी, ते परलोकमां एकवीश नवसुधी पशुपणाने पामे ठे. टीकानो नावार्थ- शास्त्रनी विधिपूर्वक यज्ञादिकमां जोडाए- सो, एवो जे कोइ ब्राह्मण मांस नथी खातो, ते परखोकमां तिये- चपणाने पामे के केटसी मुदतसुधी? तो के एकवीश जयोसुधी तिर्यंचपणाने पामे वे. हवे मांसलक्षणनी निवृत्ति माटे वादी तरफनीज शंका उ. गवीने, तेनुं खंडन करता थका कहे . पारिवाज्यं निवृत्तिश्चेद्, यस्तदप्रतिपत्तितः ॥ फसानावः स एवास्य, दोपो निदोपतेव न ॥७॥ अर्थ- हे यादी !!! जो तुं परिमाजकपणाने, मांसजदयनी निवृत्ति मानीश, तो तेऊना (परिवाजकोना) थनंगीकारपणाची से फसनो बनाव करो, तेज दूपण श्रावशे; माटे मांसजक्षण- मां निदारपणुं सो घटी शफतुंज नथी.

·एकोनविंशतीतमा टोफानो भावार्थ-हे यादीनिवृत्तिना कारएपणाधी प. रिमाजकपणाने एटखे गृहस्थपणाना अनावनेज जो तु मोसन- पनी निवृतिल्प मानीशा अर्थात् गृहस्थपणामां मोहितादि मांस खावं, धने परिणामक अवस्थामा सेन साएपी रीतनी माधिपूर्वक जो तुं तेनी निवृत्ति कहीश, तो, परिमानकोना अनंगीकारपणाधी जे धन्युदयादिक प्रयोजनरूप फसनो श्रना- घपयो, तेज दूरए भाप चीज दूपण शामाटे शोधयु जोश्य। माटे तेथी मोसन निर्दोषपएं तो घटी शकशेज नहीं, पसी है यादी! ते जे धागल कई के, निवृत्ति महाफल- याती है तो ते निवृत्ति निर्यध यस्तुघी करपी के सापध पस्तु- घी फरची ? जो कहीश के, निर्वध वस्तुधी करवी, तो तापस- पणा धादिकनी पण निति ( त्याग) करवी पडशे; फेमके, ता- पमपणुं निर्वच मे पण तेम करवं तो पाखवशे नदी. अने जो तुं कहीश के, सावधधी निपत्ति करथी, तो मांसलक्षणथीज निधि यश कमके, ते सापय. एपी रीते छदारमा अटक* विवरण समास अयु. एकोनविंशतीतमाष्टकं प्रारभ्यते, एवी रीले " मांसलामा दोष नधी" एपांचादीनां पवननं संडन कर्य: हये “मद्यपानमा दोर नथी" एषां यादीनां पच- नने खंडन करता धका कहे के. मचं पुनः प्रमादांग, तथासचित्तनाशनम् ।। संधानदोपपत्तन, न दोष इति सादसम् ॥ १॥ श्रर्थ~ मघ (मदिरा) प्रमादन कारण , तथा उत्तम पिपने नाश करनाथने संधान दोपरा के माटे "मां दूपए नधी" एम कहे पुस्ता नरेखें.

·, १६४ श्रीहरित्नप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । टीकानो जावार्य-जे मद घडायते "मय" कहेवाय; ते मद्य 'प्रमादांग" केतां जीयना अशुल परिणाममुं कारण वे अथवा मदिरा, विपय, कषाय, निशा, अने विकयारूप पांच प्रकारना प्रमादमाहेसा प्रमादर्नु एक अंग के तया शुज चित्तने नाश क. रनारं तेम जसथी मिश्रित भएका पिष्ट श्रादिक अव्यमा उ. पजता जोवोना दोपया के माटे एवी रीतना मद्यमां कर्मबंध- रूप “दूपण नथी" एम ले कहेवू ते धृष्टता जरेलुं ने.केमके, तेमां प्रत्यक्ष रीतेज घणां दूषणो देखाय के. कडं ये के, धैरूप्यं व्याधिपिंडः स्वजनपरिभवः कार्यकालातिपतो विदेपो ज्ञाननाशास्मृतिमतिहरणं विप्रयोगश्चसद्धिः। पारुष्यं नीचसेवा फुलपलतनुता धर्मकामार्थहानिः कष्ट भोःपोडशैते निरुपचयकरामद्यपानस्य दोपाः॥२॥ श्रर्थ-बेडोल श्राकृति, व्याधिनो समूह, स्वजननो परानव, कार्यना वखतनो नाश, प, शाननो नाश, याददास्तीनो नाश, बुधिनो नाश, उत्तम माणसोनो बियोग, कठोरता,, नीचनी सेवा, कुल अने वलनी हसकाइ, तथा धर्म, काम अने धननी हानी, एवी रीतना मद्यपानना शोल दोपो, अरे रे !!! हस- काश् करावनारा वे. अथवा हजु ते केटलाक देखाडीयें ? तेने माटे हवे कहे.. किं वेद बहुनोक्तेन, प्रत्यदेणेव दृश्यते ॥ दोषोऽस्य वर्तमानेऽपि, तथा जंडनलक्षणः ॥२॥ अर्थ-अहीं वधारे कहेवाश्री शुं ? वर्तमान कालमां पण, ते | मद्यपान- संग्रामरूप दूषण प्रत्यक्षज मालुम पड़े वे. टीकानोजावार्य-श्रा मद्यपानना दूपणमाटे वधारे शुं कही- ये ? प्रत्यक्ष प्रमाणथी पण या मद्यपान- असमंजस घोलवारूप, तया मारामारीरूप दूपण था वर्तमान कालमां पण धारिका न. गरीना दाह थादिकयी दृष्टीए थावे .

·पिंशतीतमाएक. १६७ तथा ते थप्पराठए संघ्नमसहित सावेडं मद्य तेणे पाधु, अने तेथी तेनी उत्तम क्रियावासी धर्मनी व्यवस्था नाश पामी. पी चित्तने विन्रम थवाथी, मद्यपान उपर नास्तापास्ते एक यक- राने हपीने, ते श्रमराउए कहेसुं, तथा नहीं कहेलुं एवं सघालु पाप तणे याचयु तथा ते मांस पकाययानां साकडां माटे पोता. ने पूजा करवानी साकडांनी देवमूर्तिने पण तेणे नांगी. एवी रीते ते मद्यपानयी नाश थए,तपरूपी वीर्य जेनु,एयो ते कपि म. रीने, नरक गयो; माटे एवी रीते धर्मना थनुरागी माणसोए म- दिराने दोपनी साणरूप जापयु. एवी रीते बंगपीसमा अष्टकनुं विवरण समाप्त थयु. विंशतीतमाष्टकं प्रारज्यते. हवे "मैथुनमा दोष नथी" एयी रीतना यादीना यधन - रन करता थका कहे . रागादेव नियोगेन, मेथुनं जायते यतः॥ ततःकथं न दोपोऽत्र, येन शास्त्रे निषिध्यते॥१॥ अर्थ-जेची तुं शास्त्रमा मथुनमा दोपनो निषेध करे रे, पण जे कारणमाटे गगयीज अवश्य जायें करीने, मथुन थाय चे, ते- थी तमा दोप फेम न कहवाय? रीकानो मायार्थ-कामना उदयरूप एया विषयरागयी थ- घश्य नायें करीने मथुननी उत्पत्ति थाय ने, माटे तेमां ते राग रूप, अथवा ते रागग्री उत्पन्न थता कर्मरूप दूपए फेम न कदे- पाय ? के जेथी, तुं शास्त्रमा मैथुनने निर्दोष गणे !!! जावार्थ एवो के, जे रागजन्य बे, ते दूपण्यायं , जेम हिंसा; थने ते. घी रीते मान पण रागजन्य , माटे ते दोपणयातुं ते. इना एक देशथी थसिड, एवी परमतनी घा- ये कई वे. - ·श्रीहरिलमसूरिकृतान्यष्टकानि । सेव्यु; तेथी तेनी धर्मनी स्थिति नाश थवाथी, मदयी मुखवास माटे वकरो मारीने, (खाधो ) तथा एवी रीते सघt (नहीं क- रवालायक पण कार्य) तेणे कयुः पड़ी तेनु सामर्थ्य नाश थवाथी ते मरीने ऽर्गतिमा गयो एवी रीते धर्माचारीए मद्यने दूपपनी भूमि सरखं जाणवू. टीकानो नावार्थ-कोश्क बालतपस्वी मोटी अटवीमा रही- ने, अनशन थादिक अघोर तप एक हजार वर्षसुधी तपतो ह. ता; त्यारे इंजे विचार्यु के, था शपिए बहु तप कर्यो, तेयी मने मारी इंजनी पदवीपरथी पाडी नाखशे; एवी शंकायी जय पा- म्यो; तेयी तेणे तिलोत्तमा श्रादिक अप्सराउँने ते शपिने घसा- चवामाटे वनमां मोकली. ते अप्सरा तेना तपना तेजयी ते य- नमा प्रवेश करवाने शक्तिवान न वायी, वननी यहार तेनी सन्मुख विकस्वर फूलोना समूहो बिखेरीने, तया मस्तके हाय जोडीने, तेना गुणोनां गायनसहित उत्तम नाटक करवा सा. गीचं. ते नाटकयी ते शपि तद्वत मनवासो थयो थको, चित्रि- तनी पेठे थइ गयो; पठी ते अमराळ तेनी पामे यावी, तया ते शपिने, विविध प्रकारनां मीनं यचन, नमस्कार, तया पादप- तन थादिकया थाराधीन,तेने प्रसन्न चित्तवासी को परी ज्यारे ते यरदान देयाने थातुर थयो, त्यारे ते ए तेने सोगंदपूर्वक कां के, मदिरा, हिंमा, अथवा मयुनमाग्री तारी श्याममाणे नुं 'नोगर! त्यार ते शपिए हिंमा थने मैयुनने शाराप्रमाणे, न. रकना हेतु आणीने, तथा मदीरानी उत्पनिने, तेनी मचायस्या पेड़खां गोय, धातकी, तया पाणी थादिकयी सरसन्न धएवी, निदार मानीन,तेने यंगीकार फरीन, विपिन प्रकारना मत था. दिकयी जशा मानाना यामएमां रहे, बने थर्यन मुगंधि- पथायी मेंचाएडा 'नमगना ममूदयी विटाप , या मंटर अंयी, नया हियली नमराना गमूदने सापागार, -

·No text on this page.

·। . १६० श्रीहरिनस्कृितान्यष्टकानि । धर्मार्थ पुत्रकामस्य, खदारेष्यधिकारिणः ॥ शतुकाले विधानेन, यत्स्याहोपो न तत्र चेत् ॥५॥ अर्थ-धर्मने माटे पुत्रनी श्वावासो, तया पोतानी स्त्रीमां ध. धिकारी एवो माणस ऋतुकाले, जो विधिपूर्वक मैथुन सेये, तो तेमां दूपण नथी; प जो तुं मानीश, तो, (थानो संबंध हये पजीना श्लोकनी साधे वे.) टीकानो जापार्थ-वादी कहे वे के, धर्मने माटे पुत्रनी शा. यासाए मैथुन सेवयामां दूपण नथी; कां ने के, अपुनस्य गति स्ति, स्वर्गो नैवच नैव च ॥ तम्मात्पुत्रमुखं दृष्ट्या, पश्चाद्धर्म चरिष्यति ॥ तेम पोतानीजस्त्रीना अधिकारी एया गृहस्थने मैथुन सेययामा दूपण नयी (पए परस्त्री के वेश्यासाये मैथुन सेवq ते अनर्थन फारण .) यक्षी ते मैथुन पण गृहस्थे रुतुकासे सेव (शतुकास दिनां मथुन सेवयाथी दोपनी उत्पत्ति थाय ने) क; ने के, ऋतुकाले व्यतिक्रांते, यस्तु सेवेत मैथुनम्॥ ग्रामहरयाफलं तस्य, मृतकं घ दिने दिने ॥१॥ यही ते मथुन विधिपूर्वक एटखे शतुकाने स्त्रीना शारीरने मा. पण अने दर्नयी श्राद्यादन फरयुं, तया दर्जनो मणिपपांनो, विगरे स्मृनिमां कदयाप्रमाणे जे मथुन मेययु, तेमां कई दोष नयी. एवी रीने यादी, कहयुं ययुः तेने हये थाचार्य चत्तर थाप रे. नापवा दिककरूपत्वा, कतिनेत्यसंगतम् ॥ वेदंबधीत्य सायाद्य, दधीत्येवेति शासितम् ॥३॥ श्रयं-थावादिक थापारपणायी, धर्मने माटे पण मैथुन म समित नयी नेग्री एकांत मा दोष नथी, में कोई सुरु कमो, यदने नाणीने सान करने से पनपीनेच एम क . " ·विंशतीतमाष्टक १६ए टीकानो नावार्थ- हे पादी!!! धर्मने माटे मैथुन सेवयामां दोष नथी, ए जे तें कहुं ते युफ नथी, शा माटे? ते कहे ने के, ते श्राधार थपयादवालो के यहीं मुःखी भएसो माणस जम पोतानुं मांस लक्षण करे के ते दृष्टांत साधी सेतुं श्रर्थात् अपयादथी जेम पोतार्नु मांसादिक सेवाय , तो पण ते स्वरूप- थी निर्दोप नथी; एवी रीते स्वरूपयी दूपण्याटुं पण मैथुन, फु- मार थवस्थाथी मांडीने यतिपणासुधी, जे पाखवाने असमर्थ है, एयो गुणतरनो अपेक्षीज सेवे . यती जो ते मधुनने सर्वथा निर्दोष मानीय, तो कुमार श्रवस्थाधी मांडीने, यतिपणुं पासवानो जे उपदेश, ते निरर्थक घाय; तेम गृहस्थायास त्यागवानो उप- देश पण निरर्थक थाय. थने तेथी सर्वथा मैथुनमा दोष नथी, एवं जे कडं ते श्रयुक्त के केमके, रागादिकना लावधी तेमां पण कथंचित् दोपनो संजय के वली धर्मार्थी पुरुपने पण मैथुन से- घवामां विकार करनार फामनो उदय, तथा विविधमकारना था- रंज भने परिग्रह अवश्य थाय के कारण के, कामना उदयवि- ना मैथुननो विकार मंजवतो नथी. हवे तेया मैथुनने अपयादिक श्राचार केम कहेवाय ? तो के, वेदने जणीनेज स्त्रीना संग्रह माटे स्नान करवू; एम कहेडं वे. हवे तेनुं उसटापणुं कहे . स्नायादेवेति न तुय, ततो हीनो गृहाश्रमः ॥ तत्र चेतदतो न्याया, प्रशंसास्य न युज्यते ॥४॥ अर्थ- सान फरझुंज, तेथी ययधारण नहीं; अने गृहस्थाश्रम तेथी हीन ने थने तेमां ते मैथुन संजवे माटे न्यायथी सेना प्रशंमा फरथी, ने युक्त नथी. टीकानो भावार्थ- येद जणीने, थर्थात घेद नया पनी, स्त्रीना संग्रह माटे स्नान करयुंज; पण अवधारण कयु नथी; थायी करीने मयुननो त्याग मुख्यपणे कालो; श्रने भयुन सप- ·श्रीहरिजमसूरिकृतान्यष्टकानि । यादें कडं आधी करीने, अपयादिक मथुनमा पए, रागनार देखाडयाची पक्षना एक देशमा हेतुनी असिघतानो परिहार कयों केमके, यतिनी अपेक्षायें गृहस्थाश्रम हीन थने तेशीशाके धर्मार्थादिक विशेषणमासु मैथुन गृहस्थाश्रममा संजय के फेम स्त्रीनो संग्रह गृहस्थावस्थामांज श्राय माटे एवी रीतना न्या. ययी ते मैथुननी प्रशंसा करवी, ते सायक कहेयाय नहीं; अने यशी अपुत्रीश्राने गति नथी; एयु जे यादीए कां, ते तेनाग म. तभी थयुफ के केमके कोने के, अनेकानि सहस्राणि, कुमारवयारिणाम् ।। दियं गतानि यिमाणा, मकृत्या फुलसंततिम् ॥१॥ वर्ष- हजारो ग्रामणोना माघारी फुमारो, संतति कर्यानि- ना देवसोकमां गया . मैथुननी प्रशंसा करयी, ते सायक नयी, एयु जे कई। सेमी दोघही परमतने धाशंकता थका कहे . थदोषकीर्तनादेव, प्रशंसा चेत्कथं पवेत् ॥ थांपत्या सदोपस्य, दोषानायप्रकीर्तनात् ॥५॥ श्रय-६ यादी!!! जो निर्दोष बडेयायीन से मथुननी तुम. दगा मानीश, तो यापशिश्री गोपने निदापाणु कहेगाश्री, नसीरीती टीकानो मायायं-श्रही यादी एम कई के, मनु पिए, "#. पुनमा दो नयी" एम करने,मंत्रीज गिव या के, ने प्रा. मनी म्यार नेनं पापाय महागम काजो एम मानीमानी तने थदास कदयामा प्रशंगाशी भाग! "बेद नगीन मान कज" पर पुगेका प्रमाणपी, पाना संयननं निहार कगायी, "मल मने दी" पानी नापा अगाया तो में प्रमाण पधयां से PIT ·विशतीतमाष्टक. श्रयापतिथी दोपगातुं निश्चित थए , तेने थनमाली पचनधी निर्दोष कही शकाय नहीं; एवो भावार्थ ने. अदोष कहेबाथी थानी प्रशंमा युफ,पवं जे यादीए कई, तेमां थदोष कदवानुज थन्यायपणुं देखाडता थका इयं कई . तत्र प्रवृत्तिहेतुत्वात्, त्याज्यबुझेरसंजयरात् । विध्युक्ते रिष्टसंसिझे, रुक्तिरेपा न नजिका॥ ६ ॥ थर्थ-ते मैथुनमा प्रपसिना हेतुपणाची, तथा ते तजयानी युधिना श्रगंजयी, पती से मेयवानी विधि कयाधी, तथा नेमा मनोवांशितनी मिशि होपाथी, "से प्रशंगनीफ" एक- हे गारं नथी. टीकानो भायार्थ- "ते मधुन मशंसनीक के, एम पर गान नयी शा माटे, ते मथुनमा प्रीपति न्यायची पर दोष देखायो, तमामाणीचना प्रकृति होपाधी से एत्तम नधी. अर्थात् मापीने दोपपासा पदार्थोमा प्रशिकरपार्नु कोई, ते दिसाने निर्दोष यादेयानी पेठे शोनतीक मी. पक्षी भ. नने समयानी बुद्धिनोग अर्गनव । कमजे, “मधुन दोष नधी" एवा पपन पर अक्षा गणनारने, से त्याग करपानी पु. जिसीरीने पो थने त्याग करवानी पुन्निाज पारे - पाप धयो, स्यारे मेमा प्रति को नही करे। ये ने स्यागयु. दिनो थाना माटे तोके "शाखमा परेसी गपनी- सादिक विधिपूर्वक मनुन पेषपामा दोप नधी," पपन मा. नीने, कपो माणा ने अंगीकार नरी को पपी अनाहित. सनी मदामोदनी पापनापासा जीपोन पहा, एईमपुर, तेने निर्दोष पाथी, तेने मनगमतीज माक्षिपदी.सने निदोर गाने कोए माग अंगीकार न करेगा, मपुन सर्व जीयोने यहाकार, ·, १७२ श्रीहरिजजसूरिकृतान्यटकानि । कामिनीसंनिभानास्ति, देवतान्या जगत्रये ॥ यां समस्तोऽपि पुंवर्गो, धत्ते मानसमंदिरे ॥१॥ अर्थ-त्रणे जगतमां स्त्री समान कोई देवता नयी के जेते देयताने सघलो पुरुपयर्ग पोताना मनरूपी मंदिरमा राखे . वसी मैथुन- वीजा प्रकारथी दूषण देखाडता का कहे जे. प्राणिनां वाधकं चैत, छास्त्रे गीतं महर्षिभिः । नलिकातकणक, प्रवेशाततस्तथा ॥ ॥. अर्थ- (रुथी) नरेती यांसनी नलीमा (अग्निथी) तपाये. खा सतीश्राने नाखवाना दृष्टांतथी, ते मैथुन, (प्राप्तिादिक) शास्त्रमा वीरमनु श्रादिक महान मुनिए, प्राणीजने बाधा क- रनारुं का . टीकानो लावार्थ- (लोकना अर्थने मतखोज .) श्राप्तना वचनपूर्वक मथुन- वीजुं पण दूपण कहेता थका हये प्रकरण पुरु करवा माटे कहे . मूलं चैतदधर्मस्य, नवनावप्रवर्धनम् ।। तस्माधिपान्नवत्याज्य, मिदं मृत्युमनिठता ॥७॥ अर्थ-अधर्मना मूल समान, तथा नवनी सत्ताने, अथवा जपने उत्पन्न करनारा एवा हिंसा आदिक जायोने वधारनार था मैथुन के माटे मृत्युने नहीं स्वता, अर्थात् मोक्षने शता एवा मापसे, तेने विपमिश्रित श्रन्ननी पे तजवं. रीकानो भावार्य- (उपरना श्लोकना अर्थने मसतोज से.) एवी रीते वीशमा यष्टकन विवरण समाप्त थयु.

·एकविंशतीतमाष्टक. एकविंशतीतमाष्टकं प्रारज्यते. एवी रीते युतीथिन शिखामण आपीने, हवे पोताना ममु- दायवाखाउँने शिखामण थापता थकाथाचार्य महाराज कई वे. सूक्ष्मवृष्ट्या सदा अयो, धर्मो धर्मार्थिनिर्नरः ।। अन्यथा धर्मबुध्येव, तहियातः प्रसज्यते ॥१॥ अर्थ-धर्मनी अशावासा माणसोए हमेशां निपुण युधिय क- रीने, धर्मने जाणवो; श्रने जो स्थूस युधियी जाणीय, तो (पु- तीर्थाटनी पत्रे) धर्मना थनिमायथीज ते धर्मनो नाश थाय ते. टीकानो जावार्थ- (उपरना लोकना थर्थने मसतोज के.) हवे तेज देखाहता थका फहे . गृहित्वा ग्लानपज्य, प्रदानानिग्रहंयथा ॥ तदप्राप्तो तदंतेऽस्य, शोकं समुपगतः ॥२॥ थर्थ- कोई रोगी (साधु थादिकने ) थापध देयानो थनि- मह खेश्ने, ते रोगी नहीं मलयाथी, ते थनिमल्ने श्रेते शोकने प्राप्त थनाराने जेम, तेम, धर्मयुधियी पण थधर्म थाय वे. टीकानो नापार्य- (उपरनाम्लोफना थर्थने मखनोज वे.) हये ते शोक देखाडे . गृहितोऽजियदःश्रेष्ठो, सानोजातोन चकचित् ॥ श्रदो मेऽधन्यता कष्ट, न सिरूमनिवांवितम् ॥३॥ थर्थ-(ते माणग एवीरीते शोक परे थे,) में अभिप्रद तो जराम सीधो, पण कोइ (गाधु) रोगी थयो नहीं !! मार्ट अरेरे!!! मारी श्रधन्यता घटती !!!के, मारे पारित कार्य सिह थर्यु नहीं। रीमानो भायार्घ-(पाना भ्सोवना अधने महतोज के.) ६ पासती यातने जोडया मार्ट कहे .

·१७४
श्रीहरिलजसूरिकृतान्यष्टकानि ।
एवं ह्येतत्समादान, ग्लानजावासिंधिमत् ॥
साधूनां तत्वतो यत्तद्, उष्टं झेयं महात्मनिः॥४॥
अर्थ-एवी रीते (धर्मने व्याधात करनारो) जे अनिग्रह
लेवो, ते साधुनी मांदगी चिंतववावालो , थने तेथी, तेवा
अनिग्रहने, उत्तम लोकोए इष्ट जाणेलो .
टीकानो जावार्थ-(उपरना भ्लोकना अर्थने मलतोज .)
एवी रीतनी अर्यापत्तिथी दोपनी प्राप्ति अन्यदर्शनीठए पण
अंगीकार करेली के ते देखाडता थका हवे कहे वे.
लोकिकैरपि चैपोऽर्थो,
दृष्टःसूक्ष्मार्थदर्शिनिः ॥
प्रकारांतरतःकैश्चि,
एतउदाहृतम् ॥५॥
अर्थ सूक्ष्म अर्थोने जोनारा, एवा केटलाक वाल्मीकि श्रा-
दिय सौकिकोए पण उपर कहेलो अर्थ, प्रकारांतरथी जोएसो
के केम के तेउँए नीचेप्रमाणे कहेलु के.
टीकानो नावार्थ i-उपर कहेखो अर्थापत्तिथी उत्पन्न पता
दोपवाखो श्रर्थ, केवल जैनीउएज जाण्यो , तेम नहीं, पण
सौकिक एवा वाहमीकि श्रादिक केटसाक शपिए पण जास्यो
के तेर्ड केवा ? तो के, सूदम थोंने जोनारा; (फेम के, अति-
स्यूस युधियाखा माएसो तेवा थर्थोने जाए। शकता नथी.)
थहीं कोई शंका करे के, मिथ्याविठने सूक्ष्मदृष्टिपणुं शी
रीते पटी शक? तो के तेढ़ने पण मतियज्ञानावरणादिक कर्मनो
क्षयोपशम होय ; माटे कधूके, "सयसयविसमाणागाहा."
हवं तेईए केवी रीते जाप्यो ? तो के, यमोए कईसा प्र.
कारथी बीजी रीते तेईए जाण्यो के फेम के, तेठए नीचप्रमा
ऐ कई .
थंगप्वेव जरा यातु; यत्वयोपकृतं मम ।।
नरम्मत्युपकाराय, विपरमु सजते फलम् ॥ ६ ॥

·एकविंशतीतमाष्टक. १७५ अर्थ-(सुप्रीधे पोतानी स्त्री ताराना मसवाथी रामचंजीने कां के)मारां अंगोमां भसे घडपण थायो? पण सामाच- पकार करवायडे करीने पाई उपकृत मा धा) फेम के, तमोए (यसिपासथी मारी स्त्री ताराने बोडावीने) मारापर उपरकार कर्यो के. केम के, उपकृत माणस सामा उपकारमाटे, उपकारीने ज्यारे आपदा पडे, त्यारेज फखने मेख के. टीकानो लावार्थ-(उपरना श्लोकना श्रर्थने मसतोज वे.) एपीज रीते मघाती प्रवृत्तिउंमां पण व्याघात श्रावे , ते दे- खाडता थका हये करे . एवं विरुदानादो, दीनोत्तमगतेः सदा ॥ प्रवज्यादिविधाने च, शास्त्रोक्तन्यायवाधिते ॥७॥ च्यादिनेदतो झयो, धर्मव्याघातएव हि ॥ सम्यग्माध्यस्थ्यमालंव्य, श्रुतधर्मव्यपेक्ष्या ॥७॥ ॥ युग्मम् ॥ श्रर्थ-एवी रीते, विरुद्ध दानादिकमां, तथा शास्त्रमा कहे- खा न्यायथी बाधित एवा, दीक्षा श्रादिकना ग्रहण करवामां, दीन मते उत्तमपणाना बोधथी, हमेशां, अच्यादिकना लेदथी धर्मनो व्याघातज याय वे. माटे सारी रीते मध्यस्थपणाने था- श्रीने, आगमनी अपेक्षायें करीने, ते जाण्यो. टीकानो भावार्थ-जेम रोगीने धर्मघुधियी औषध देवाना अभिग्रहमां, युधिदोपथी धर्मनो व्याघात याय , तेम शास्त्रमा निवारण करेसा एया थाधाकर्मादिक थाहार देवामां, थथया कुपात्रने थाहार देयाथादिकमां पण सूक्ष्म युधिविनाधर्मनो व्या- पातज थाय केशामाटे १ के, हीनमते उत्तमपणाना शानथी, ज्यारे दान देवाय, त्यारे प्रगट रीतेज धर्मनो व्यापात याय के पसी के विरुदानादिकमांज धर्मनो व्यायात थाय , तम ·२०६ श्रीदग्निमिनाहाना नही, पण मरिति भने देशविनि प्रदा करगमां पर सूम युनियिना धर्मनी व्याघान प्राय रोदीमार्नुि न फरवं के। तो के, श्रागममा कदेतान्याययी बाधित होने विस्त दानादिका,नया प्राग्गा आदिफना प्रहाण करयानांत्रण, क्षेत्र, कास, अने नायने श्रात्रीने सूटन युधियिना धर्मनो ब्या- पातन जाणो. ऽन्यत्री विगत दान श्राप एसे, माधुन अनेषणीय एको थाहा पाए म जाणीने श्रायो, अन्य- पिस्त दान जाणयु; तेबीज रीते क्षेत्र, काल, श्रन लाययी पल दान- विरतपणुं जाएी से तेम उत्सर्गिक शारखने वाधा कर. नार एवा दीक्षा श्रादिक ग्रहण करवामां पण प्रय, क्षेत्र, कार श्रने जावी, सूदा युधियिना धर्मनो व्याघातज जाणवो. हरे ते धर्मनो व्याघात केवी रीते जाण्यो ? तो के, सारी रीते मध्य- स्थपणाने श्राश्रीने, वागमनी अपेक्षायें करीने जाणयो. एवी रीते एकवीशमा यष्टकर्नु विवरण ममाप्त अयुं. द्वाविंशतीतमाष्टकं प्रारज्यते. विरुष दानादिकमां पण जावशुधियी धर्मज थाय वे, पण तेथी कई धर्मनो व्याघात अतो नथी; ते वे कहे वे. जावशुधिरपि केया, येपा मार्गानुसारिणी ॥ प्रज्ञापनाप्रियात्यर्थ, न पुनः खाग्रहात्मिका ॥१॥ अर्थ-( ते विरम दानादिकमां) लावशुधि केतां मननो श्र- संक्रिष्ट नाव पण जाणवो; ते जावशुद्धि केवी ? तो के, जिनेश्वर अनुए कहेलो एवो ज्ञानादिकरूप जे मोक्षमार्ग तेने अनुसरवा- वाली के तथा जेमां श्रागमना श्रर्थनो उपदेश प्रिय , एवी ते ; पण ते लावशुद्धि कई पोताना श्राग्रहरूपज नथी. टीकानो नावार्थ-(उपरना भ्लोकना अर्थन मदतोज वे.)

·धार्षिशतीतमाष्टक. थही यादी शंका फरे के, पोताना श्रापहरूप, एवी पण मा. पशुधिशामाटे न याय? तो तेने कदे ने फे, स्वाग्रहमा जायशु- हिंधी विपरीतं एयु जायमासीन्यपणं, माटे, थने तेज पाय- तथे एबोको करीने कहे . रागो पश्च मोदृश्य, भावमासिन्यतयः ।। पतपुरकर्पतो झयो, हतोत्कपोऽस्य तत्वतः ॥२॥ थर्थ-राग, (अप्रीतिरूप) ६५, तया (अहान थे, सण जर्नु एको) मोह, यात्माना परिणामाने श्रशुद्ध करयाना दनु रूप से, (थर्थात् स्वामहादिक भावना कारणर) मांटे उंना उपचयधी परमार्थे करीने, म्याग्रहादिवलो पा ए. चय जावो. टीयानो भावार्थ-(परना लोकना श्रर्थन मसनोज.) तथी शं? ते हये कहे वे. तथोरटे च सत्यस्मिन् शुद्धिय शब्दमाप्रपाम् ।। वधिकल्पनाशीप, निर्मितं नायायेत् ॥ ३ ॥ अर्थ- एबीते रागपादिको छायचय ने, जमाय- दियवी, से सो फा. बाहेपामात्रजगमय, पोनानी एक्षित ची पटसं प्रमाण बिनानी मुनिश्री एनाटनी जपता संधी पगा. येई जे शब्दरूप से गार्थक तु मधी. टोफानो भाग-(परना सोकमा अर्थ मनोग.) নােমান্য নামবিনায়ন বাধা न मोहोनियताजाये, स्यामहो जायते परपिता पुण्यापारतंत्र्य दि. तदनुसपैसाधनम् ॥ ४ ॥ अर्य- मोरनो (सथा एपसणधी राग अपनो) eer. सो धयाविना कोर पण यातुमा (जापत्रिी या re- याओ) स्गर पो गयी। मार ने मालदिनी नहीं ·१७ , श्रीहरिजपरिगनान्यानि अवार्नु गाधन, (डान श्रने किया ) गुणीनं पार करनाग- उने श्राधीन बंगामा. टीकानो नायाय- (ग्ना लोकना अयन मनांग.) ये गुणवान श्राधीनप, मोहना नगडाने श्रीमार्नु साधन , पणु श्रागमना जाणनागना श्रागरायी ममर्थन करता श्रका कई . थतएवागमझोऽपि, दीक्षादानादिपु ध्रुवम् ॥ क्षमाश्रमणदस्तेने, त्याद सर्वेषु कर्मसु ॥५॥ अर्थ- (गुणवाननु वाधीनपणुं मोहना वासान श्रटकाव- नालं.) तेयीज थाप्सना यचननं जागनार (एयो माधु पण) कहे के के दीदा देया यादिक उद्देश ममुद्देष विगैरे, मर्वे का- ोमां सरेसर मारना हायनोज उपयोग करयो; (पण स्वतंत्र थश्ने पोताने हायज दीदा खेवी नहीं; यात् उत्तम गुरुने हाय दीदा सेवी.) माटे एवी रीते गुणवानना श्राधिनपणाचीज मोहना उगा- साने अटकायनारी जावशुद्धि याय के, पण ते शिवाय वीजी रीते थती नथी. टीकानो भावार्थ- (उपरना श्लोकना अयने मलतोज चे.) हवे तेज कहे . दं तु यस्य नास्त्येव, सनोपायोपिवर्तते॥ नावशुःस्वपरयो, गुणाद्यज्ञस्य सा कुतः ॥ ॥ अर्थ- उपर कहेलुं गुणवाननुं श्राधीनपणुं जैन नथी, ते मा- एएस नावाधिना उपायमां पण वती शकतो नथी; केमके, श्रा- स्माना अने श्रात्माथी इतर एया पुजस श्रादिकना गुण दोषो जेणे जाण्या नथी, तेने ते जावधि क्याथी याय? टीकानो लावार्थ- जे प्राणीने उपर कहेढुं गुणवान, श्राधी- ·খাদিক अपनची. से मार, नायकि नो एक याजु रदी, पाए सेना पाया पती दानो नधी. नशामा यती दाकनी नथी तो म. ने माम प्रात्मा बने श्रात्माधी तर एघा परपुजविरु मंबंधि गुपोषाने आपकनोनधी: माटे लेने ते नायशुधियांधीधाय. एये मंत्री गैतनी नायराधिमां धर्मनो व्याघात घतो नथी, ते दंगारमा माटे कद ने तस्मादासनव्यस्य, प्रकृत्या शुरुचेतसः ॥ स्थानमानांतरइस्य, गुणपद्यहुमानिनः ॥ ७ ॥ यौचित्येन प्रवृत्तस्य, कुमहत्यागतो नृशम् ॥ सर्वप्रागमनिष्टस्य, भावशुक्रिघोदिता ॥७॥ अर्थ- में गुपचानना थाधीनपणाची, नगदीक से मुक्ति जेने एवारय मारमने, तथा उत्तम प्रकृतिधी राग श्रादिकथीर- दित विषयासाने, तथा थापायर्यादिफनो दरको थने तेनी पूजा- ना धंतरने जानारने, तथा मणीनो पक्ष करनारने, तथा उ. पितपणाची प्रस्तनारने, तथा कदाप्रद तजीने थत्यंतरीते सर्व वा- पतमा थाप्सना पचनन प्रमाए गएनाराने, परमार्थवादी मार- शुक्षि पाय रे. कानो लावार्थ- ( उपरना सोकना थर्यते मलतीज ते.) एकी रीते पानीममा पटकन विवरण समाप्त थयु. प्रयोविंशतीतमाष्टकं प्रारभ्यते. धर्मना अथो मागमे भावधि करवी जोड्ये, ते तो कई. ये ते जायराधिने प्रशता एवा मायने, शामनने यती मलीनता, मर्यशा प्रकारे रक्षण करवू नहीं तो महा अनर्थ थाय: एम देखा- हता था ये कहे .

·(៨០ श्रीहरिजमूशिलान्यष्टानि । यः शासनस्य मासिन्ये, नानोगेनापि वर्तते स तन्मिथ्यात्वहेतुत्वा, दन्येषां प्राणिनां ध्रुवम् ॥रा चनात्यपि तदेवालं, परं संसारकारणम् विपाकदारुणं घोरं, सर्वानर्थविवर्धनम् ॥२॥ अर्थ-जे को साधु शामननां मतीनपणामांथजाणता पाए व चेते साधु, ते शामनमां वीजा प्राणीउँन पण मिथ्यात्वना हेतुप पाथी खरेखर, उत्कृष्टुं, अन संसारना कारणरूप, तथा विपा करीने दारुण, जयंकर, श्रने, मघसा अनर्थन यधारनालं, एवं मिथ्यात्वमोहनीय कर्म बांध . टीकानो लावार्थ-(उपरना श्लोकना श्रर्थन मसतोज वे. हये कहेलाथी उलटा गुणना मतिपादन माटें कहे . यस्तून्नतो यथाशक्ति, सोपि सम्यक्त्वहेतुताम् अन्येषां प्रतिपद्येह, तदेवामोत्यनुत्तरम् ॥ ३ ॥ श्रर्थ-जे माणस पोतानी शक्तिप्रमाणे शासननी उन्नतिमांवत के, ते पण बीजाना सम्यक्त्वना हेतुने पामीने था जन्ममांतेज दायिक सम्यक्त्वने पामे वे. टीकानो लावार्थ-(उपरना श्लोकना अर्थने मलतोज .) हवे सम्यक्त्वनुं स्वरूप कहे . प्रदीपतीघसंक्लेशं, प्रशमादिगुणान्वितम् निमित्तं सर्वसौख्यानां, तथा सिकिमुखावहम् ॥४॥ अर्थ- झीण थएल चे, तीव्र होश मां, तथा शांत गुणवाडं, श्रने सर्व सुखनुं निमित्त, तथा मोक्षरूपी मुखने धारण करणारं सम्यक्त्व . टीकानो जावार्थ-"हीण" एटले निःसत्ताने प्राप्त थएस ने, सीत्र एवो अनंतानुबंधिकपायोदयना खक्षणवालो केश जेमां, एवं ·. , त्रयोविंशतीतमाष्टक. १०१ सम्यक्त्व के (कैम फे, अनंतानुबंधि कगायनो उदय थय ते सम्यक्त्व प्राप्त यतुं नथी.) वली ते सम्यक्त्व प्रशम, संवेग, नि- वेद, अनुकंपा, तया यास्तिकपणारूप गुणोएं करीने महित के अथवा सम्यग्दृष्टिने, उत्तम योधना सामर्थ्यथी प्रशमयादिक उत्तम गुणो थाय . कई वेके. तनास्य विपयतृष्णा, मभवत्युचर्नदृष्टिममाहः अरचिधर्मपध्ये, न प पापारक्रोधफंडुनिः ॥ १ ॥ थर्थ-सम्यग्दृष्टिने विपयनी तृष्णा होती नथी, तेम उंचाप्र. फारे दर्शनमोहनी पण तेने होती नथी, धर्मरूपी पथ्यमातेने थरचि थती नथी, तम पापथी क्रोधरूपी खरज पण तेने थती नश्री. थही श्रादिशब्दयी जिनशामननी पुशलता श्रादिक वीजा गु- पोर्नु पण ग्रहण कर. पसीतेसम्यक्त्यमयता मनुप्यनव श्रने देय जवना यानंद कारण के वसी ते मोद खन प्राप्त करनारूचे. हये पूर्व फदेसी प्रयचननी मलीनताने दूर फरयानो एप- देश देता थका कहे . श्रतः सर्वप्रयलेन, मालिन्यं शासनस्य तु ॥ प्रेक्षावता न कर्तव्यं, प्रधानं पापसाधनम् ॥५॥ अर्थ-- थाथी करीने सर्व थादरें करीन, पुधियान माणगे शामनने मलीनता सगाडया नहीं फेम के,मसीनता सगादयी ते उत्कृष्टुं थगुप्त फर्मर्नु गाधन . ते एम कम वे? ते इये फाहे के. थस्माधासनमालिन्या,जातो जातो विगतिम्॥ प्रधाननावादात्मानं, सदा दूरी फरोत्यक्षम् ॥६॥ थर्थ-या शागनना मतीनपणाची, (माणी ) जयजय प्रते थारमाने निदित करे , तथा हमेशा उत्कृष्ट नापची थ- तिरायपणा करीने सेने दूर करे . .

·१०२ श्रीहरिप्रसूरिकृतान्यष्टकानि। टीकानो नाबार्य- (उपरनां श्लोकना श्रर्थन मसंतोज वे.) शासनना मतीनपणाने तजवानो उपदेश दने, ये तेज जे कंई करयु, तनो उपदेश देता थका फदे . कर्तव्या चोन्नतिः सत्यां, शक्ता विह नियोगतः। श्रवंध्यं चीजमेपाय, तत्वतः सर्वसंपदाम् ॥ ७ ॥ वर्ष-पोतानी शफिप्रमाणे या जिनशासनमा अवश्य क. रीने, उमति केतां प्रजाना करी; केम के, ते प्रजायना सत्ययी गर्ग संपदान फल उपजाग्नास वीज . टीकानो जागर्य- ( उपरना लोकना अर्थने मसतीग जे.) से कम । ते गये कहे . श्रत उमतिमाप्नोति, जातो जातो हितोदयम्।। क्षयं नयति मालिन्यं, नियमात्सर्यवस्तुपु ॥ ७॥ श्रय-एलीरीते जिनशागननी पनि करवायी, सपना प्रने (प्रा) जानि, पुरा, रूप, श्रने बिना श्रादिकशी का निन पाम से श्रने जानि, फुल, मुदि श्रादिक गर्य नागा पोनाना दुणांनी श्रवदये कारीनं नाश कर जे. टीमनी नावायं (परना लोकना याने माग.) की नगीदमा श्रष्टा विवरण संपूर्ण अ. चतुकिंगतीनमाष्टकं प्रारनगते. पतीने कामननी हानि कायाची प्राणी हिलमा पदमा दिने नाममा यही कार, पटना पाणी दमन, टालियन का पुष्पानापा मागाई थाय. m. Trurarifor gen, ·चतुर्दशमाएक. १०३ चीजें पापनुवंधि पुण्य, त्रीजुं पापानुबंधि पाप, भने चोयुं पुण्या- नुधि पाप. तेमांची पेहेला नांगार्नु स्वरूप हये कहे वे. गेहाद्गेहांतरं कश्चि, योजनादधिकं नरः॥ याति यात्सुधर्मेण, तहदेवज्ञवाद्जवम् ॥१॥ श्रर्थ-जेम कोश्क पुरुष सारा घरमांधी निकलीने तेथी - धारे सारा घरमां जाय , तेम पुण्यानुवंधि पुण्यथी प्राणी मनु- प्यरूपी सारा नयमांथी निकलीने, तेथी पधारे सारा एवा देव- जयमां जाय . टीकानो नावार्थ-(उपरना लोकना श्रर्थने मसतोज वे.) हवे धीजा जांगानुं स्वरूप कहे वे. गेहाद् गेहांतरं कश्चि, धोननादितरन्नरः ।। याति यदसकर्मा, तहदेवनवादूनवम् ॥२॥ अर्थ-जेम को पुरुष सारा घरमांयी निकलीने नगरा घरमां जायचे, तेम प्राणी पापानुवंधि पुण्यथी मनुष्य रूपी सारा नव- माथी निकलीने, नारकी थादिक नगरा अवमा जाय वे. रीकानो नायार्थ- ( उपरना लोकना थर्थने मसतोज के.) हवे श्रीजा नांगान स्वरूप कहे ठे. गेहाद्गेहांतरंकश्चि, दशुनादधिकं नरः॥ यातियन्मदापारा, तहदेव नयाद्भवम् ॥३॥ अर्थ-जेम को पुरुष नारा घरमांधी निकलीने, तेथी पण पधारे नगरां घरमा जाय , तम प्राणी पापानुबंधि पापधी ति. येच थादिकना नवथी निकलीने, तेथी यधारे नगरा एया ना- रकी श्रादिकना जपमा जाय .

·. १०४ श्रीहरिनमसूरिकृतान्यष्टकानि । इवे चोत्रा जांगानुं स्वरूप कह के. गेहादगेदांतरंकश्चि, दशुजादितरन्नरः॥ यातियत्सुधर्मण, तहदेवजवादनयम् ॥४॥ शर्ष- जेम को पुरुष नारा घरमांधी निकलीने, गारा प. रमां जायचे, तेम पाणी पुण्यानुसंधि पापग्री तिर्यंच श्रादिकना जवची निकलीने, मनुष्यादिक जयमां जाय . इने उपदंश कहे . शुनानुयंभ्यतः पुण्यं, कर्तव्यं सर्वथा नरः॥ यत्प्रनावादपातिन्यो, जायते सर्यसंपदः ॥ ५॥ भारम- श्याथी करीने, माणगोए मर्पया प्रकारे, पुष्पानुरंभी करके जेना प्रनायधीनाशनधाय पपी. सपती मोशा. तिहारे पाप ने. रीकानो नाग- (उपरना शोकना अर्थ गतीज.) पं. न Tणानुबंधि, गुण्ण जी शेने कराय, से कई रे. गदागमविशुन, क्रियते तय तराा । पतग धानन्यो, जायते नान्यतः कचित् ॥३॥ अयं गुणानुधि पुष्ण, मंशा श्रागगी TRIT मियीय अनं यागमयी शुभएजपिन, मानपी Tom माणगानीराम पामना करलाची भाग पण पीजी र नयी. नीनारायं (पाना मना अपने मना) भिम पुन रोग, मीन यादी. चिनामममंशिष्ट, मांगर धनगुणों । यम्य दामरिनं दाप, नायशिक्षाविशन 21 पर्व - iffertifun, ·एपनिशतमा २०२ मायामिक धन बहेपाय के मारे जे माणगर्नु से पितापी हा, गग हादिक (पोरोमी) खंाए , ते माएसने कुगति- गमनापी श्रापदावेज पाकीमा रहे. रीकानो माया-(उपरनाम्लोरता अर्थ मस्तीज.) एवं ते. मानुधिपुनो उपाय पता . दपाजूतेषु घेराग्य, विधिवद्गुरुपूजनम् ॥ विशुझा शीखतिच, पुण्यं पुण्यानुपं यदः ॥७॥ अर्ध-भातीमा दया, येराग्य, विधिपूर्वक गुरुपूजन, तथा राध एपीशीसनी लि, ते पुण्यानुरंधी पुण्य कदेवाय. सानो भावार्थ- सामान्य जीयो प्रते दया, घराग्य, तथा , ফাঙ্কি বিঘিক অফােনাকিয়া মুন सथा हिंसा, अमृत, अदा, थरम, अने परिपना त्यागरूप स्पति तदेयी पुष्पानुवैपि पुष्य घाय . एवीरीते चोयीसमा थष्टकन विवरण संपूर्ण थयु. पंचविंशतीतमाष्टकं प्रारज्यते. ६ तेज प्रधानमसची देसाडता धका कहे . थतःप्रकपसंप्राप्ता, हिज्ञेयं फसमुत्तमम् ।। तीर्घत्वं सदोचित्य, प्रवृत्त्या मोक्षसाधकम् ॥१॥ अर्थ- ते पुण्यानुवंधि पुष्य वृद्धि पामवाथी, सचित प्रवृत्ति- थी मोहने साधनालं, एवं तीर्थकररूपी उत्तम फस जापg. टीकानो आपार्थ- (परना श्लोकना अर्थन मसतोज वे.) हवे ते सचित प्रवृतिर्नु स्वरूप कहे के. सदोचित्यप्रवृत्तिथ, गर्नादारज्य तस्य यत् ॥ तत्राप्यनिमदो न्याय्यः, श्रूयते हि जगारोगा। श्रर्थ- हमेशा श्रीचित्पनी प्रवृत्ति, गर्नयी मांटीने तीर्थरकने .

·२०६ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यटकानि । होय ; केमके,ते गर्जावस्थामां पण जगतना गुरु एवा, श्रीमहा- वीर स्वामीनो उचित अनिग्रह संजसाय . हवे ते अन्निग्रह केत्रो? ते कहे . पित्रुगनिरासाय, महतां स्थितिसिद्धये ।। ईष्टकार्यसमृष्ट्यर्थ, मेवं नूतो जिनागमे ॥३॥ अर्थ- मायापना नगनो नाश करया माटे, तथा महानोनी सिद्धि माटे तथा मोक्षरूपी जे श्टकार्यनी समृद्धि, तेने माटे, एवी रीतनो अनिग्रह श्राप्सना श्रागममां संजलाय वे. हवे जेबो ते श्रनिग्रह संजताय , ते कहे . जीवतो गृहवासेऽस्मिन् , यावन्मे पितराविमो । तावदेवाधिवत्स्यामि, गृहानहमपीष्टतः॥४॥ अर्थ- (श्री वीरप्रनुए अनिग्रह सीधो के,) ज्यांसुधी श्रा गृहस्थावासमां मारां मातपिता जीवे, त्यांसुधी हुँ पण मारी श्वायी घरमां रहीश. टीकानो नावार्थ-श्री महावीर स्वामीनगवान देवनयी च- चीने, पूर्व उपार्जन करेला नीचगोत्रकर्मना उदयथी ब्राह्मएकुंड- ग्राम नामना नगरमा रुपनदत्त नामना ब्राह्मणनी देवानंदा नामनी स्त्रीनी कुक्षीए उत्पन्न थया; पी एसीमे दिवसे पोतानुं श्रासन चलित थवाथी, इंजे अबधिज्ञानथी ते वात जाणीने, हरिणगमेपी नामना देवनी मारफते, क्षत्रीयकुंड नामना नगरना सिद्धार्थ रा- जानी त्रीशला नामनी राणीना गर्नमां मनुने संक्रमाव्या. त्यारे देवानंदा, पोते जोएलां चाँद स्वप्नना अपहारथी पोताना गर्जनो संहार जाणीने, अत्यंत शोकरूपी समुत्रमा डुववा लागी; त्यारे जगयाने शवधिज्ञानथी जाएयु, के, अहो ! मारा निमित्तथीज श्राने थाटलु वधुं दुःख ययुं !!! पण हवे मारा अंगहवनथी था विशखामाताने दु:ख न याय, तो सारूं, एम विचारिने जा

·No text on this page.

·१०० श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । ते एम केम ? तेने माटे हवे कहे . प्रारंजमंगलं ह्यस्या, गुरुशुश्रूपणं परं ॥ एतो धर्मप्रवृत्तानां, नृणां पूजास्पदं महत् ॥ अर्थ- मावापनी जे सेवा, ते था प्रवग्यानुं प्रारंजमंगल, केतां नावमंगल ; केम के, मोदना हेतुन्त एवी धर्मक्रियामा प्रवर्त थएखा माणसोने, ते मातपिता, मोटु पूजा- स्थानक . टीकानो भावार्थ- (श्लोकना अर्थने मलतोज वे.) हवे ते पूजा- स्थानकपणुंज समर्थन करता थका कहे . स कृतज्ञः पुमान् लोके, स धर्मगुरुपूजकः ॥ स शुरूधर्मनाक् चैव, य एतो प्रतिपद्यते ॥७॥ अर्थ- जे माणस मातपितानी सेवा करे , ते माणस श्रा जगतमां कृतज्ञ , तथा ते पोताना धर्मगुरुने पूजनारो , तथा से शुधर्मने जजनारो . एवी रीते पचीशमा अष्टकनुं विवरण संपूर्ण ययु. पड्विंशतितमाष्टकं प्रारज्यते. हवे अहीं यादी शंका करतो थको कहे ले के, तीर्थकरनुं दान संख्यायाj , माटे तेने महत्वपणुं फेम कहेवाय ! फेम के, महाननुं दान पण मदान होवु जोश्ये. ते पायत देसाडतो थको हवे यादी कहे . जगद्गुरोर्महादानं, संख्यावञ्चेत्यसंगतम् ।। शतानि त्रीणिकोटीना,सूत्रमित्यादिचोदितम् ॥२॥ थर्य - जगतना गुग्नू (तीर्थकरनू) दान गरयाया , माटे तेने महादान कहे, ते अनुचित से कम के, ते दान प्रणा में और स्यादि सूत्रमा कहेडं जे. रीवानी मायार्य-(सोना था मनवोज.)

·१नए , पदविंशतितमाएफ. पुजन महादान के, एम कहतो थको दजु यादीन कहे . वन्यस्त्वसंग्यमन्येपा, सतपूपवर्ण्यते ॥ तत्तदेवेद सयुक्त, मदछन्दोपपत्तितः ॥२॥ प्रवीजा एटस गोड लोको, पोताना पोधिसत्योनुं दान, पोताना भारत्रमा असंख्यातुं फई में एवी रीते “ महत्" शब्द- जोधपपत्तिथी, नेनुं ते दान गुफ . रीकानो भावार्थ- (उपरना लोकना थर्थने भसतोज के.) रोची से ये कहे . ततो महानुभावत्वा, नेपामेवेद युक्तिमत् ॥ जगनुरुत्वमखिले, सर्व हि महतां महत् ॥ ३ ॥ अर्थ-ते महादानना योगथी, नेउनेज मपखं जगतनुं गुरुपएं, युनिया के, फेम फे, महानोर्नु सपालु कार्य महानज होय . तरीकानो लापार्य- ( उपरना लोकना थर्थने मखतोज .) हवे ते पूर्वपदने उपसंदरता यका कई वे. एवमाहेद सूत्राघ, न्यायतोऽनवधारयन् ॥ कश्चिन्मोदात्ततस्तस्य, न्यायसेशोऽनदर्श्यते ॥४॥ अर्थ- एवी रीते कोक चौध, मूदताथी, सूत्रना अर्थने न्यायथी नहीं जाणीने कई ने; माटे तेने हवे तेमां न्यायनो देश देखाडायचे. रीकानो सावार्थ-(उपरना लोकना थर्थने मखतोज से.) हवे तेनाज प्रतिपादन मादे कहे . मदादानं हि संख्याव, दर्थ्यज्ञावाङागजुरोः ।। सिझं वरवरिकात, स्तस्याः सूत्रे विधानतः ॥५॥ अर्थ- याचकना बनायथी, जगशुरुनू (तीर्थकरन) दान AAT ·श्रीहरिजपसूरिकृतान्यष्टकानि । संख्यावालुंके (पण उदारताना के व्यना अनावी नहीं.) माटे तेमनुं दान वरपरिकाथी (कोपण वरदान मागो!) म. हादानज सिह थाय के वली ते “वरवरिका" सूत्रमा पण कदेखीवे. टीकानो लावार्थ- (उपरना भ्लोकना अर्थने मसतोज उ.) हवे ते केम सिद्ध थयुं ? ते कहे . तया सह कथं संख्या, युज्यते व्यनिचारतः॥ तस्माद्यथोदिताथं तु, संख्याग्रहणमिप्यताम्॥६॥ अर्थ- ते घरवरिकानी साये, व्यभिचार श्रावयायी दाननी संख्या कम घटी शके १ माटे उपर कहेसा प्रयोजनवाझुंज सं. ख्यानुं ग्रहण जाणवू. हये जे “महानुनावत्य" आदिक जे यादीए कहां, तेने दो- पातुं फड़ता थका कहे . मदानुनावताप्येपा, तनावेन यदर्थिनः॥ विशिष्टसुखयुक्तत्वा, संति प्रायेण देहिनः ॥७॥ थर्य- महानुनायता पए तेज कयाय, के, ते जगरना भायमा मागणो न होय; शामाटे फे, प्रायें करीने प्राणी लि. शिष्ट गुणे करीने युक्त होय रे. टीकाना नायाय- ( उपरना भ्सोकना अपने मनोज .) तया, धर्मीयताश्च तयोगा, त्तदाते तस्यदर्शिनः ।। महन्महत्वमस्येव, मयमय जगरुः ॥ ७ ॥ श्रय-ते जगरपणागा गधयी, नेर्ड कुशल धनुधानीमा स्यमवंत होय, मया से यणतं ने मायने जानाग होय ।

·सप्तविंशतितमाष्टक. माटे एवा जिनेश्वर प्रजुनेज महन्महत्व घटी शके , थने तेज जगतना पण गुरु के. टीकानो भावार्थ-(उपरना श्लोकना अर्थने मसलोज .) एवी रीते ववीशमा श्रष्टकनुं विवरण संपूर्ण थयु. सप्तविंशतितमाष्टकं प्रारभ्यते, एवी रीते उपर जगरुनु महादान की, पण ते युक्त नथी, एवी रीते परमतने देखाडता थका हवे कहे . कश्चिदादास्यदानेन, कश्वार्थः प्रसिध्यति । मोक्षगामी भुवं होप, यतस्तेनैव जन्मना ॥१॥ अर्थ- कोइक एम कहे के, तेना दानधी कयो पुरुषार्थ मिद्ध थवानो के, केम के,ते तो तेज जन्में करीने खरेखर मोक्षगामी . कानो भावार्थ-(श्लोकना थर्थने मखतोज .) हवे तेनो उत्तर थापे . उच्यते कल्पएवास्य, तीर्थकृन्नामकर्मणः ।। उदयात्स्सर्वसत्वानां, हित एव प्रवर्तते ॥ अर्थ-तीर्थंकर भनुनो ते श्राचारज फहेयाय के कम के, तीर्थकरनामकर्मना उदयधी ते सपसा प्राशीना हितमांज मवर्ते वे टीकानो जामार्थ-(उपरना लोकना थर्थन मसतीज .) ये बीजो परिहार कद . धमांगख्यापनार्थ च, दानस्यापि मदामतिः ।। थवस्थोचित्ययोगेन, सर्पस्येवानुकंपया ॥३॥ थर्थ-दानने, धर्मना एक अंगरूप कहेवामाटे, महाबोध. पासा एवा अनुए, श्रवस्थाना उचितपणाना योगधी अपास. पनी थनुकंपायें करीने, दान दी) . .

·२ए
श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि ।
ते दान धर्मर्नु अंगज , ते देखाडवा माटे हवे कहे .
शुनाशयकर खेत, दामदछेदकारिच ॥
सदच्युदयसारांग, मनुकंपाप्रसूति च॥४॥
अर्थ- ते दान, (चित्तना) शुन श्राशयने करनालं, तथा
ममतानो नाश करनार, श्रने उत्तम अन्युदयनु उत्तम कारण,
तथा दयाने उत्पन्न करनारूं.
मुनिए पण उचित दान देवं, एवं दृष्टांतथी देसाडता अका
वे कडे.
झापकं चाननगवान्, निष्कांतोऽपिजिन्मने ।
देवदृष्यं ददळीमा, ननुकंपा विशेषतः॥५॥
अर्य- यहीं ते दृष्टांत जाप फे, महाज्ञानी एया जगान
श्री धीरमनुए दीदा सीधा परी पण, अनुकंपाथी मालगने देय.
पूप्य पब थाप्युं .
टीकानो जायार्य-श्री वीरप्रनुए एक वर्षसुदिमाणीने यां-
जित दान थाप्यु, तथा पनी दीक्षा सञ्ने, हातपगसंष्टमा आ.
व्या; से दान पसने नगवानना पितानो मित्र फोर मानण देशा
मर गयो हतो, पण त्यां तेने कई नहीं मसयाथी पागे दीव
भयो थको पोताने पर थाय्यो; त्यारे तेनी खीए ने कई के,
अगवान मघक्षा प्राणीमित दान दने दी पीपी भने
में वणने मुं नी तारा पुनीग्ययी देशांतर गयो हतो; माटे हो
सुग्न नगवान पामे जन कंक याचना करा कम हनु पर
थनगवान मनु मने किया. पी से प्रामण मार्ग
थावीने याचना काया माग्यो स्वार नगपाने पा संगालादपा
खानीने पोनानी पामर्नु थरपुं देयय यय थाणु.
श्यमाशयनंदन, नातो.धिकरणं मतम् ।।
थरि वन्यगुणस्थानं, गुग्णांना नियंधनम् ॥ ६ ॥

·प्रतितितमाएक अप-एची रीते श्राशायना दे करीने ले थसंपत दानथी,थ. धिकरण मानेननी केमके,अन्य गुणस्थानक गुणांतर्नु फारए . टीकानो माया- (लोकना अर्थने मसतोज ३.) ये तु दानं प्रशंसती, त्यादिसूर्य तुपरस्मृतम् ।। श्रवस्थानेद विषय, दृष्टव्यं तन्मदात्मभिः ॥७॥ अघ-"जेदाननी मामा को " इत्यादिक जे सूयगडोगमा कई चे, ते महारमा पुरयाए बशरथाजेदना विषययाडं जाए. टीफानो नापार्य-(भ्लोपना श्रर्थने मरतोज ले.) एयी रीते मसंगोपात पनि फर्यु, इये धास्ती पातने जोडपा माटे मन्द के. एवंनकथिदस्यार्थ, स्तत्वतोऽस्मात्प्रसिध्यति । धपूर्पकिंतुत्तरपूर्व, मेवंकर्मप्रदीयते ।।७।। अर्थ- एची री धापारपूर्वक दान देयाथी, परमार्थे करीने, तीर्थकरनी कोइ पए समदी पुरुषार्थ सिप तो नथी; पण तेथी हाधिकरणाना निमितरूप एवं फर्म नाश याय . एवीरीते मसावीशमा अष्टकर्नु विवरण समास धयु. खरविंशततिमाष्टकं प्रारज्यते, ये अनुना राज्यादिक दानमां परमतनी थपेक्षायें दूपए दे- सारता थका, कई के. अन्यस्त्वादास्य राज्यादि, प्रदाने दोपएचनु । महाधिकरणत्वेन, तत्वमार्गेऽविचक्षणः ॥ १ ॥ थर्थ-सत्यमार्गले नहीं आएनारो एयो कोक वादी एम कहे , के, मुर्गतिना हेतुरूप एवी क्रियायें करीने, तीर्थंकरखें राज्य शादिकर्नु जे दान, तेमां दोपज वे. टीकानो साकार्थ- (म्लोफना अपने मतोल .) - ·१६ श्रीहरिजपरिकृनान्यष्टकानि । सामायिकं च मोक्षांगं, परं सर्वइनापितम् ।। वासीचंदनकरूपाना, मुक्तमेतन्महात्मनाम् ॥१॥ अर्थ- यांसता प्रते चंदनतुट्य, एवा महात्माउँने माटे, मर्य- प्रनुए कहेढुं ए, सामायिक उत्कृष्टुं मोदनुं अंग कहेडं वे. टीकानो, लावार्थ-(उपरना श्लोकना थर्थने मखतोज के.) हवे ते सामायिकर्नु स्वरूपथी वर्णन करता का कहे . निरवद्यमिदं झेय, मेकांतेनेव तत्वतः॥ कुशलाशयरूपत्वात्सर्वयोगविशुद्धितः ॥२॥ अर्थ- ते सामायिक, उत्तम श्राशय रूप होवाथी, तथा स- घला मन, वचन, अने कायाना योगनी शुद्धिथी, परमार्थे करी- ने एकांतवीज निरवद्य जाणवु. टीकानो नावार्थ- (श्लोकना श्रर्थने मसतोज .) हवे बौधे अंगीकार करेखा सामायिकना दूपणमाटे कहे . यत्पुनः कुशलं चित्तं, लोकदृष्टया व्यवस्थितम् ॥ तत्तथौदार्ययोगेऽपि, चिंत्यमानं न तादृशम् ॥३॥ अर्थ- पण जे सोकदृष्टियी कुशल चित्त रहेलु , ते, तेवा प्रकारनी उदारतानो योग होते ते पण, चिंतयन करातुं शकुं, शुध सामायिक सरलूँ कहेवाय नहीं. हवे ते बुधे कटपेवं कुशल चित्त देखाडता थका कहे वे. मय्येवनिपतत्वेत, जगहुश्चरितं यथा ॥ मत्सुचरितयोगाच, मुक्तिः स्यात्सर्वदेहिनाम्॥४॥ अर्थ- बुध कहे ने के, जगतनुं था उश्चरित्र मारामांज श्रा. चीने पडो? के जेथी करीने मारा उत्तम चरित्रना योगथी, सघ. सा प्राणीउने मोक्ष थाय. टीकानो जायार्थ- (उपरना भ्लोकना थर्थने मसतोज .)

·एकोनत्रियातीतमाष्टक. एची रीननं पदारतायें करीने गुरु एवं पाए पिश, सामायि- क गरj कम नधी । तेन माटे हवे कहे . श्रसनबीई यास्तु, चुकानांनिर्वृत्तिश्रुतेः॥ संजविवेस्वियंनस्या, तत्रेकस्याप्यनितो ॥ ५॥ श्रय-श्रा पायत अमजवित , केम के, युधोनी निधि कादेखी थने कदाप ते गायतर्नु भनयपणुं मानीय, तो, जग- तोमा एकनी पए निपुतिन होते ते ते युधनी निवृत्ति न संजय अर्यात् बुद्ध ग्यारे जगतर्नु दुश्चरित्र सीधु, त्यारे तेने मोरशी रीत पटीशाके रीकानो मापार्थ-(उपरना लोकना श्रर्थने मसतोज चे.) एवी रीते ते चित्त ज्यारे सामायिक सरखं नथी, तो ते फेब्रु ते हवे कहे . तदेवं चिंतनं न्याया, तत्वतो मोहसंगतम् ॥ साध्ययस्थांतरे झेयं, योध्यादेःप्रार्थनादिवत् ॥६॥ अर्थ-तेथी करीने, एवी रीत जे चिंतयन, ते न्यायथी था- ने तत्वी मोदयुष के थने तेथी रीतर्नु चितवन, बोधिवीज थादिकनी प्रार्थनानी पेते, श्रवस्थांतरमा पटसे सराग अवस्थामा शोलन जाए, जो के व्यापादिकने पोतानुं मांस देवा थादिकमां कुशल वित्त परमतयासी यादी माने वे पण सामायिकनी अपेक्षाथी थशोलन चे, एवं देखाडता थका हवे कहे . थपकारिणि सबुद्धि, विशिष्टार्थप्रसाधनात् ॥ थारमंजरिवपिशुना, तदपायानपेक्षिणी ॥७॥ थर्थ- मोक्षरूपी उत्तम पुरुषार्थना गाधनधी, अपकार (नु- मशान ) करनार एवा प्याघ्रादिकमा जे शोनन युक्षि यापायी, ·श्रीहरिजषयूरिकृतान्यष्टकानि । अर्थ- वली ते केवलशान श्रात्मधर्मरूप होवाश्री, स्वसंवेद- नथी श्रात्मामा रहेळु जणाय यती ते गमनादिकना अयोग- थीथाय अने गमनादिकना सनाववाटुं ते केवलज्ञानपणुं होर शकतुं नथी. टीकानो भावार्थ-(उपरना श्लोकना अर्थने मखतोज के.) हवे ज्यारे ते केवलज्ञान श्रात्माना स्वरूपवाझुंज , त्यारे तेने चंादिकनी प्रना सर केम कहें वे? त्यारे तेने हवे उत्तर कहे रे. यच्च चंप्रजाद्यत्र, शातं तद्झातमात्रकम् ।। प्रनापुमलरूपाय, त्तद्धमों नोपपद्यते ॥ ५॥६॥ अर्थ-श्रा केवलज्ञानना स्वरूपमां चंपना थादिकर्नु जे दृष्टांत , ते प्रकाशमात्रना साधर्म्ययी फक्त दृष्टांतज के केमके प्रना रे ते, पुजलरूप वे; माटे ते चंशादिकना पर्यायवाली घटी शकती नथी. टीकानो नावार्थ- ( उपरना श्लोकना अर्थने मखतोज ने.) हजु पण तेनुं ज्ञातमात्रपणुं समर्थन करता थका कहे के. श्रतः सर्वगतानास, मप्येतन्नयदन्यथा ॥ युज्यते तेन सन्याया, संवित्त्यादोपिजाव्यताम् । अर्थ-ए मनाना दृष्टांतथी सर्व वस्तुमा प्राप्त थएलो वे थानास जेनो, एवं केवलज्ञान पण घटी शकतुं नथी; केमके श्र- न्यथा प्रकारे, एटसे चंप्रजाना दृष्टांतना सर्व साधर्म्यपणाना शानथी, घटे थने तेथी उपर कहेता उत्तम न्यायथी, अने स्वसंवेदनथी ते ज्ञातमात्र पण जाणी सेवु. पूर्वे कहेलु के, स्वरूप जेतुं, एया केवलज्ञान- वर्णन करता यका हवे कहे ने. नाव्योऽस्तिगुणोऽसोके, न धर्मातीविनुनच ॥ यात्मातझमनाद्यस्य, नास्तु तस्माद्यथोदितम्॥

·ফিরিনিমা, अर्थ-अभ्यविनानो गुण नयी अने श्रसोकमा धर्मास्तिकाय तया अंतनी सी श्रात्मा सर्वव्यापी पण नत्रीतकारण्यीया पक्ष- शानने गमनादिक नयी; माटे केवसज्ञान यात्मामाज रहलु रे. टीकानो भावार्थ- (उपरनाम्लोकना थर्थने मसतोज ते.) एवी रीते विशमा अष्टकन विवरण मंपूर्ण थयु. एकत्रिंशतितमाष्टकं प्रारज्यते. श्रही कोई शंका करे फे, जगमानने ग्यारे फेयान थयु, त्यारे तो ते फूतार्थ थया; पत्री तेन धर्मदेशना फरपानी की जरूर चे १ तेने माटे हवे तेने कदे वे. वीतरागोऽपि सद्य, तीर्थनामकर्मणः। उदयेन तथा धर्म, देशनायां प्रवर्तते ॥१॥ श्रर्थ- भगवान पीतराग , तो पण शोलन सार्थ- कृत् नामकर्मना उदयथी, ते प्रकारे करीने भगवान धर्मदे- सीकानो मायार्थ- (छपाना लोकना श्रर्थने मततोज) हवे ते फर्मर्नु स्यरूपज कद के. परयोधित श्रारज्य, परायाधतएव हि ॥ तथाविधं समादत्ते, फर्मस्फीताशपः पुमान् ॥२॥ थर्थ- सम्यगदगिनी प्राशिधी मागीने, परना कार्यमा सच. मपंत थएलो, तथा छदार आशयपापो एपो पुरप, पीरीन कर्मने मांधे. टीकानो पार्थ-(सोपना अर्थने महतोज.) रोधी ते इपे बाहेने. यायसतिष्ठते तस्य, तत्तायसंप्रयतते ॥ तास्पसायत्यसो धर्म, देशनायो जगरः ॥३॥ शनामा प्रयते वे. + ·२.२ श्रीहरिलजसूरिकृतान्यष्टकानि। अर्थ- ज्यांसुधी ते तीर्थकरने, ते तीर्थकृत् नामकर्म, रहे , त्यांसुधी ते ते जगतना गुरु एवा जगवान् धर्मदेशनामां प्रवर्ते । केम के, ते कर्मनो तेयो स्वजाव के. टीकानो नावार्थ - (उपरना लोकना अर्थने भलतोज वे.) जगशुरुना कारणरूप एवा तेमना वचननुं स्वरूप प्रगट करता थका हवे कहे . वचनं चेकमप्यस्य, हितां जिन्नार्थगोचरां ॥ नूयसामपिसत्वानां,प्रतिपतिं करोत्यलम् ॥ ४॥ अर्थ- ते जगशुरुनु एक पण वचन,धणां प्राणीटनी पण, हि- तकारी, अने जुदा जुदा अर्थवाली, एवी प्रतिपत्तिने अतिशयें करीने करे . टीकानो नावार्थ-(उपरना श्लोकना अर्थने मलतोज के.) हवे ते वात केम संनवे ? तेने माटे कहे वे. अचिंत्यपुण्यसंजार, सामर्थ्यादेतदीहशम् ॥ तथाचोत्कृष्टपुण्यानां, नास्त्यसाध्यं जगत्रये ॥५॥ अर्थ-थचिंत्यपुष्यना संजारना समर्थनपणाथी तीर्थंकरमहा- राजनुं तेवा अतिशयवाटुं वचन के केमके, जेनां पुष्यो उत्कृष्ट होय , तेउने था त्रणे जगतमा कं पण असाध्य होतुं नथी. थहीं कोई शंका कर के, प्रजुनु पचन ज्यारे प्राणीना नि. भाोंने पण जागावी यापेके, त्यारे बनव्यो प्रते पण तेनी थ. सर फेम यतीनथी? तेने माटे हवे तेने कहे . श्रनव्यपु चनूतार्था, यदसौ नोपपद्यते ।। ततेपामेवदीमुण्य, झेयंचगवतो नतु ॥ ६॥ थर्थ-अजव्योन विपते देशना जीवादिक तत्वोने जणाय- नारी नयी थती, तमां ते अजन्योनुज गुणपणुं के पण तेमां भगवाननी कं; पण यांक नथी.

·घात्रिंशतीतमाष्टक. २०३ टीकानो लावार्थ- (उपरना लोकना थर्यने मरतोज .) हवे तेज अर्यने दृष्टांतथी समर्थन करता थका कहे . दृष्टश्चान्युदयेनानोः, प्रकृरया क्लीष्टकर्मणाम् ॥ थप्रकाशोशुलूकानां, तदत्रापि जाव्यताम् ॥ अर्थ- सूर्यनो उदय होते ते, प्रकृतिथील घट कर्मोयाला एया धुवडोने प्रकाश नहीं थतो, जणाएसो तेनी पेठे यहीं पण जाणी से. टीकानो भावार्थ- ( उपरना लोकना थर्थन महतोज .) ६वे प्रजनी देशनानुज स्वरूप कहे . श्यं च नियमाझेया, तथानंदाय देहिनाम् ।। तदात्येवर्तमानेपि, जव्यानां शुरुचेतसाम् ॥७॥ अर्थ-मनुनी ते देशना निश्चर्ये करीने ते कासने दिये, यलि- ग्यूचदासीना उदाहरणे करीने, पाणीना थानंद माटे थके थने वर्तमान कासमां पण शुष चित्तवाला एपा भन्योना श्रा- नंद माटे थाय वे. कानो नावार्थ- (उपरना सोफना श्रर्थने मततोज.) एवी रीते एकत्रीशमा पटकनुं विवरण संपूर्ण थयु. छात्रिंशचमाष्टकं प्रारज्यते. हवे सकट कर्मोना यथी जे पाय वे ते देशाच्या माटे याद ने. कृत्स्नकर्मदायान्मोझो, जन्ममृत्यवादियर्जितः । सर्वयाधाविनिर्मुक्त, एकांतसुखसंगतः ॥१॥ अर्थ- सपहा झानापरणादिक थारे कोना इयधी, जन्म धने मृत्यु धादिकधी रहित, तथा मर्य आपदाउंविनानी, धने एकांत गुएना संगमयालो मोर याय. - ·. २०४ श्रीहरिजप्रसूरिकृतान्यष्टकानि । हवे परम पदनुं स्वरूप देखाडता यका कहे . यन्न उःखेन संनिन्नं, न च चष्टमनंतरम् ॥ थनिलापापनीतं य, त्तद्द्देयं परमं पदम् ॥२॥ अर्थ-जे मुःखथी मिश्रित नथी, तथा जे क्षीण यतुं नथी, तथा जे अांतराविनानुं , तथा जे श्याथी रहित , तेने परमपद जाणवं. टीकानो भावार्थ- (श्लोकना अर्थने मलतोज के.) मोक्ष एकांतसुखना संगमवालो , एम उपर कडं, तेमां पर- नी विप्रतिपत्ति देखाडता थका हवे कहे वे. कश्चिदाहान्नपानादि, नोगानावादसंगतम् ॥ सुखं वे सिधिनाथानां, पृष्टव्यः स पुमानिदम् ॥३॥ थर्य-(पारमार्थिक सुखना स्वरूपने नहीं जापनारो,) एयो कोश्क पुरुप यहीं एम कहे के, मोहे गएखाउँने तो, त्यां श्रा, पाणी, पुष्प, स्त्री श्रादिकना नोगोनो घनाव होयाथी, तेउँने मुख घटी शकतुं नथी; ( त्यारे श्राचार्य महाराज कहे के) तेरा पुरुपने नीचेप्रमाणे पूर. टीकानो भावार्थ- (उपरना श्लोकना श्रर्थने मसतोज .) हये ते पूरबार्नु कद्दे वे. किं फलोऽन्नादिसंजोगो, युजुदादिनिवृत्तये ॥ तनिवृत्तेः फसंदिस्या,स्वास्थ्यं तेपातुतत्सदा!! थर्य-थानादिकनो जे मनोग, ते फखयालो पत्यारे ते यादी एम कहे फे, दुधा श्रादिकनी निवृत्तिने माटे के त्यारे यटी थाचार्य महाराज तेने पूरे वे के, ते दुधा यादिफनी नि. दृचिन मुं फाय? यार यसी यादी एम कहे के, मेनुं फस स्या स्थता के यार याही याचार्य महाराज तेने कहे ,ते स्वस्थ. सा सो त मिझोन हमेशनी.

·दानिशतितमाएक. टीकानो भावार्थ- (उपरना वोकना श्रर्धने मसतोज के.) हरे तेज अर्धने वीजा दें करीने कई ३. अस्वस्पस्पेव नेपज्यं, स्वस्थस्य तु न दीयते ॥ याप्तस्वास्थ्यकोटीमां,नोगोऽनादेरणार्थकः ॥५॥ अर्थ-रोगनिज श्रीपप देवाय , पण निरोगीने देयातुं नथी, माटे एवारीनेमास थप से स्वस्थतानी कोटी जेउने, एका सियोने सादिकनो परिनोग अनर्थक ले. कानो जापा- (उपरना लोकना अर्थने मसतोज है.) थकिंचित्करकंडेय, मोहाजावाजताद्यपि । तेषां कंडादनावेन, ईतकंमूयनादिवत् ॥ ६ ॥ अर्थ-वेदादिक मोहनीयना बनायची रतादिक पण ते सिमोन निपट जाणयुः कम के, पर्भ शादिकना अलापथी, र्ज करवान पए निरर्थक के. टीमानो भायार्थ (चपरना लोकना श्रर्थने महतोज चे.) हये सिपना मुपर्नु स्वरूप कहे के. थपरायत्तमोत्सुक्य, रहितं निष्प्रतिक्रियम् ॥ सुखं स्वाभाविकं तत्र, नित्यं जयविवर्जितम् ॥3॥ अर्थ-मिजोर्नु सुर स्वाधिन, तथा विपयनी श्राकांक्षावि- नार्नु, तथा प्रतिक्रियायिनानु, तथा स्थानायिक, नित्य, धने कानो भावार्थ- ( उपरना वोकना थर्यने मसतोज वे.) परमानंदरूपं तद्, गीयतेऽन्येविचक्षणः । श्त्यं सकसकल्याण, रूपत्वारसांप्रतं ह्यदः ॥७॥ अर्थ- वीजा शिवण . एवा अन्यदर्शनावे ते मुख्ने मायें करीने रहित वे.

·२०६ पात्रिंशतितमाष्टक. मानंदरूप माने के एवी रीते ते सुख सकत कट्याणरूप हो- वाथी युक्त . टीकानो लावार्य- (उपरना लोकना श्रर्थने मलतोज टे.) हवे ते कोने जाणवू? ते कहे वे. संवेद्य योगिनामेत, दन्येषांश्रुतिगोचरः॥ उपमालावतोव्यक्त, मनिधातुं न शक्यते ।ए॥ अर्थ- ते सुख केवली जाणी शके तेवू ने, अने बीजाउँने तेक- र्णगोचर अने वली उपमाविना प्रगट कहेवाने पण ते शक्य नथी. टीकानो भावार्थ- ( उपरना श्लोकना श्रर्थने मखतोज वे.) हवे आ ग्रंथनी समाप्तिने सूचनारो श्लोक कहे . श्रष्टकाख्यं प्रकरणं, कृत्वायत्पुण्यमर्जितम् ॥ विरहात्तेन पापस्य, जवंतु सुखिनो जनाः ॥१०॥ अर्थ-आ अष्टक नामनुं प्रकरण करीनेजे पुण्य उपार्जन क- रेलुं वे, तेथी पापना विरहथी लोको सुखी था. टीकानो नावार्थ-श्रा म्लोकमां जे “ विरह" शब्द मुकेखो ते, तेथी था मूल ग्रंय हरितप्रसूरि महाराजे वनावेतो , एम प्रत्यक्ष जणाय ने, केमके हरिजनसूरि महाराजनो "विरहांक" एवी रीते वत्रीशमा अष्टकर्नु विवरण संपूर्ण थयु. प्रशस्तिः जिनेश्वरानुग्रहतोऽष्टकानां। विविच्य गंभीरमपीदमर्थम् ।। अवाप्यसम्यक्त्यमपेतरकं ।। सदैवलोकास्तरणेयतध्वम् ॥१॥ हरेः श्रीवर्धमानस्य, निःसंवरिणः सदा ॥ हारिचारित्रपात्रस्य, श्रीचंद्रकुलभूपिणः ॥ २॥ जमि. , श्रीजिनेश्वरमरिणा॥

·२०३ श्रीहरिजम्युरिकतान्यटकानि। मकान माति, पत्यानुप्रतये॥॥ मामाफिर, महमे पिमामान।। श्रयालि तिरपाममापिमा ॥५॥ पनीमा अाकतीने गुजरानी नापतिर जामनगरनि- सामिपनि धाक रासार विष हेमराजे करें , तमां प्रमाद- दीमगोपनी विपरीत सरग दोय, ते “मिठामि पुष"पा ने मुन जनाए पृपा करी सुधारीने यांप केम के, THURA पपापि, भवत्येव प्रमादतः ।। मनि दुर्जनाम्ना गमादति सजनाः ॥ १॥ - मार्गे पाहतो पकां प्राप्तीने सरसना तो फ्यांक पण प्रायलने पर त्यां नोज हानी फर ते, थने सानो तोते. नेगारीरी वाटीने यो फरे. नापांतर कर्ता पटित हीराखास ममाप्तिमंगलमाटे पोताना गुरु श्री पारित्रपिजपजी महाराजनी स्तुति करे . माया पदापपरणांयुजतारमारं ।। स्पादनादारिमदिव्यापाममूहम् ॥ मंमारफाननाटतालिय।। पीलोमा पयरपोधरसमयाः॥१॥ पंद मम गुर्ग मंच, पारिमपिजपाहपम् ।। परोपकारिणां धु, दत्तानंदकदंपकम् ।।२।। युग्मम् ।। दोनपुष्पा न पश्पति, रागांधास्तत्यसंस्थितिम् ॥ लाभेऽलाभफलं श्रेष, लभने ते नराधमाः ॥ १ ॥ इति श्री जिनेश्वराचार्यकृतातधिप्यश्रीमदलयदेवसूरिमतिसं- स्कृताएकत्तिः ममाता श्रीरस्तु ।। समासोऽयं ग्रंथः गुरु श्रीमचारित्रविजयमुप्रमादात् ॥

·२०६ पात्रिंशतितमाष्टक. मानंदरूप माने के एवी रीते ते सुख सकस कट्याणरूप हो- पाथी युक्त के. टीकानो लावार्थ- (उपरना श्लोकना अर्थने मलतोज वे.) हवे ते कोने जाणवू? ते कहे के. संवेद्यं योगिनामेत, दन्येपांश्रुतिगोचरः ॥ उपमानावतोव्यक्त, मनिधातुं न शक्यते ॥५॥ अर्थ- ते सुख केवली जाणी शके तेवु , अने वीजाउँने तेक- गोचर के अने वली उपमाविना प्रगट कहेवाने पण ते शक्य नयी. टीकानो लावार्थ- (उपरना श्लोकना श्रर्थने मलतोज .) हवे था ग्रंथनी समाप्तिने सूचनारो श्लोक कहे वे. श्रष्टकाख्यं प्रकरणं, कृत्वायत्पुण्यमर्जितम् ॥ विरहात्तेन पापस्य, नवंतु सुखिनो जनाः ॥१॥ अर्थ-श्रा अष्टक नामर्नु प्रकरण करीने जे पुण्य उपार्जन क- रेलु , तेथी पापना विरहथी सोको सुखी था. टीकानो लावार्थ-श्रा श्लोकमा जे “ विरह" शब्द मुकेखो वे, तेथी था मूल ग्रंथ हरितप्रसूरि महाराजे बनावेतो , एम प्रत्यक्ष जणाय ने, केमके हरिजप्रसूरि महाराजनो “ विरहांक" एवी रीते वत्रीशमा श्रष्टकनुं विवरण संपूर्ण थयु. प्रशस्तिः जिनेश्वरानुग्रहत्तोऽष्टकानां। विविच्य गंभीरमपीदमर्थम् ॥ अवाप्यसम्यक्त्वमपेतरकं ॥ सदेवलोकास्तरणेयतध्वम् ॥१॥ सूरेः श्रीवर्धमानस्य, निःसंवरिणः सदा ।। हारिचारित्रपात्रम्य, श्रीचंद्रकुलभूपिणः ॥ २॥ पादांमोजधिरेफेण, श्रीजिनेश्वरमरिणा।।

·२०० श्रीहरिजनरिकतान्यष्टकानि। अष्टकानां कृतावृत्तिः, मत्यानुग्रहहेतये ॥ ३ ॥ समेमानाधिफेऽशीत्या, महझे विफमागते ।। श्रीज्ञापालिपुरे रम्ये. वृत्तिरंपासमापिता ॥ ४ ॥ एची रीते था अष्टकजी- गुजराती लापांतर जामनगरनि- यासि पंडित श्रावक हीरालाल वि० हंसराजे कयु , तेमां प्रमाद- थी के मति दोपथी जे कई विपरीत सखायुं होय, ते "मिछामि अपार्ड" तथा ते सुश जनोए कृपा करी मुधारीने यांचयु; केम के. गच्छतः स्वलनं क्यापि, भवत्येव प्रमादतः॥ हमति दुर्जनास्तत्र, समादधति सज्जनाः ॥ १॥ अर्थ-मार्ग चासतां थकां प्राणीने स्वखना तो क्यांक पण थायज से, पण त्यां पुर्जनोज हांसी करे , थने सानो तोते. ने सारी रीते उवाडीने पेयो करे . हवे जापांतर कर्ता पंडित हीरासास समाप्तिमंगलमाटे पोताना गुरु श्री पारिप्रविजयजी महाराजनी स्तुति करे . लच्या पदीयचरणांबुजतारसारं ॥ स्वादच्छटाधरितदिव्यसुधासमूहम् ।। संमारकानननदेवदतालिनेय ॥ पीतीमया प्रयरपोघरसप्रयाः॥१॥ पंदे मम गु मंच, चारित्रपिजपादयम् ॥ परोपकारिणां धुप, दत्तानंदकदंपकम् ।।२॥ युग्मम् ।। होनपुण्या न पश्पति, रागांपास्तत्वसंस्थितिम् ॥ लाभेऽलाभफलं घेथ, लभते ते नराधमाः॥१॥ इति श्री जिनेश्वराचार्यकृतातष्ठिप्यश्रीमदजयदेवरिप्रतिसं. रकृताएकतिः ममाता श्रीरन्तु ॥ समाशोऽयं यः गुरु श्रीमनारित्रविजयसुप्रमादात् ।। UR

·जाहेर ग्वयर.
सर्वे जैनबंधुर्डने मालम थाय जे श्रामरा तरफथी हालमां न
चेना नया अपूर्व जैनी ग्रंयो, गुजराती नापांतर साथे उपार्व
पाका पुगंथी बांधी वहार पडवामां अव्या ने.
योगशास्त्र.- (कर्ता श्री हेमचंताचार्य ) किम्मत रु. ३-४-
सामुजिक शास्त्र.(कर्ता श्री जवाहस्वामि) किम्मत रु.१-०-
शुकनशास्त्र.- (कर्ता श्री जिनदत्तसूरि ) किम्मत रु. ०-६-
प्रतिष्ठाकटप. ( कर्ता श्री सकलचंद्रजी) किम्मत रु.५-६-
जलजात्रादिविधिः-(कर्ता श्री रत्नशेखरसूरि) किम्मत रु.1-
अष्टकजी.-(कर्ता श्री हरिलजसूरि,टीकाकार श्री जिनेश्वरसूमि
किम्मत रु.१-१२-
कट्पसूत्र (सुखबोधिकाटीका-गुजराती सापांतर चित्रोस.)३--
धर्म सर्व स्वाधिकार.(कर्ता श्री जयशेखरसूरि)
किम्मरु.--
कस्तूरिकरण. (कर्ता श्री हेमयिमतगणि) ।
शत्रुजय माहात्म्यखंड पेहेलो(कर्ताश्रीधनेश्वरसूरि)कि. रु.२-४-
नीचनांपुस्तको गुजराती नापांतरसहित तैयार थाय , अने यो
डाज वखतमा उपाइ बहार पडशे.
वैराग्यकट्पक्षता. (कर्ता श्री यशोविजयजी उपाध्याय)
हिंगुप्तप्रकरण. (कर्ता श्री विनयमागरोपाध्यायजी)
जैनकुमारसंजय महाकाव्य. (कर्ता श्री जयशेखरसूरि)
जबराहु संहिता.(जननोयपूर्वग्योतिषप्रय)(कर्ना श्रीनश्यावस्या
प्रनाविक चरित्र जैनधर्ममा भएका महान पुरुषोनां चरित्र)
रायुंजय माहात्म्य, संड चीजो. (कर्ता श्री धनेश्वरसूरि)
मेघमासाविचार. (कर्ता श्री विजयपनगरि)
शा. भीमसिंह माणक
.गुंगलमा
तथा

·No text on this page.

·जाहेर बयर. सर्व जैनबंधुने मालम थाय जे श्रामर चेना नया अपूर्व जैनी ग्रंथो, गुजराती . पाका पुगंथी वांधी बहार पडवामां शव्या योगशास्त्र:-( कर्ता श्री हेमचंज्ञाचार्य). सामुजिक शास्त्र.(कर्ता श्री जयानुस्यामि शुकनशास्त्र:- ( कर्ता श्री जिनदत्तसूर) प्रतिष्ठाकट्प. (कर्ता श्री सकलजी) जलजात्रादिविधि.-(कर्ताश्री रतशेखरमूरि) अष्टकजी.-(कर्ता श्री हरिनजरि,टीकाका । कट्पसूत्र.(सुखबोधिकाटीका-गुजराती नापांत धर्म सर्व स्वाधिकार.(कर्ता श्री जयशेखरसूरि) तथा कस्तूरिप्रकरण. (कर्ता श्री हेमविमलगणि) शत्रुजय माहात्म्यखंड पेहेलो(कर्ता श्रीधनेश्वर नीचनांपुस्तको गुजराती नापांतरसहित तैयार डाज वखतमा उपाइ बहार पडशे. वैराग्यकट्पलता. (कर्ता श्री यशोविजयजी: हिंगुलप्रकरण. (कर्ता श्री विनयसागरोपाध्या जैनकुमारसंभव महाकाव्य. (कर्ता श्री जय नया संहिता (जननोश्चपूर्वज्योतिपग्रंथ)(क प्रजाधिक चरित्र जैनधर्ममा यएला महान का शत्रुजय माहात्म्य, खंड चीजो. (कर्ता " धन- मेघमासाविचार. (कर्ता श्री विजयप्रना )

·No text on this page.