·श्री
कुण्डसिद्धिः
कुण्डकारिका च ।
भाषान्तरका
शुक्ल: जयदत्तात्मजविष्णुदत्तशर्मा सिद्धपूरकरः
(व्याफरणतीर्थ व्याकरणरत साहित्यविशारदश्च)
प्रकाशकः
राजगुरू पं. रविशङ्करात्मजजदुरामशर्मा
प्रचारकः
पण्डित नारायण मूळजी चुकसेलरः।
२२९ कालिकादेवी रोट नरनारायणमंदिर, मुम्बई. २
प्रथमावृत्तिः
संवा १९९१
शाके १८५७
मूल्यम् रु.१-०-०

·अस्य ग्रंथस्य सर्वेप्यधियारा राजनियमानुसारतः
प्रयाशकेनैव स्वायत्तीकृताः.
Publisbed by Jaderam Ravshankar Trivedi, Co, J't. Narayan
Mulgi Bookseller, 929 Kalbadern, Bomons
Priated by Ratachandra Yord Shelge, at the Mirpaya
Segar Press, 26-28, Kolbbat Lang, Bosolny %
મુંબઇમાં ધાર્મિક ગ્રંથો મેળવવાનું
મોટું મથક
પંડિત નારાયણ મૂળજી પુસ્તકાલય
૨૨૯ કડકદેવીડ નરનારાયણ મંદિર આગળ
મુંબઈન, ૨

·参考身為 F11 ·નિવેદન. આર્યસંસ્કૃતિપ્રિયપાઠક ! પ્રાચીન સમયમાં જે સ્વાધીન ભારત રમણીયતાનું નિવાસ- સ્થાન ગણાઈ ધન ધાન્ય પશુ વિગેરે જીવને પગી સાધનાથી યુત હોવાને લીધે તેમાં પૂર્વે મહર્ષિ પુરાતન આશ્રમરૂપે વિદ્યાપીઠમાં હજારે છાત્રોને અભ્યાસ કરાવી આદર્શ ભાવનાથી યુક્ત અને વિદગ્રેસર એવા અસંખ્ય આચાર્યો ઉત્પન્ન કરતા હતા, અને તેથીજ ભારતવાસીઓ વિદ્યાના પ્રભાવને લઈ સમસ્ત દેશે ઉપર સ્વાધીનતા મેળવતા હતા. વળી તેઓ તે સમયમાં અનેક પ્રકારનાં શાસ્ત્રો રચી જગકલ્યાણ માટે પરોપકારવૃત્તિથી ભાર- તને ગૌરવમાં ઉમેરે પણ કરતા હતા, તેજ ભારત આજે સ્વાર્થવૃત્તિપરાયણ થઈ ઉત્તરોત્તર વિલાસ, વૈભવ અને પરાધી- નતાની પરાકાષ્ટા સહ દુખપરંપરા સેગવી રહ્યું છે. જોકે પૂર્વાનુમત ગૌરવનું આછું સ્મરણ પણ છોઈ સદાને માટે તેને દેશવટે દેવા ઉક્ત થયા છે, તેથી ભગવતી વિદ્યાદેવી પણ આજે અદશ્ય થતાં અવિઘારૂપ ભાવનાને સેવે છે. જે પ્રાચીન વાક “પછાત દg" “ વોસિન ત” ઈત્યાદિ છે તે શ્રુતિવા પણ આજે ભારતને માટે નિરર્થક થતાં અતિવૃષ્ટિ, અનાવૃષ્ટિ, ભૂકંપ આદિ અનેક ઉપદ્રવ ઉત્પન્ન થાય છે. જે ભારતમાં યોના પ્રભાવને લીધે વિશ્વામિત્ર જેવા મહર્ષિઓ સ્વર્ગપ્રાપ્તિ માટે નવીન સ્વર્ગો બનાવવાની શકિત ધરાવતા હતા, તે જ ભારત આજે દૈન્ય પરિસ્થિતિમાં પ્રાય માત્ર મોહની ખાતર ઈગ્રેજી શિક્ષાને પ્રાધાન્ય આપી આર્ય સંસ્કૃતગિરાની સેવાને પણ લાભ નથી લેતું. જે ગિરા ઉત્કૃષ્ટ ને આદર્શ વિચારથી સંભૂત છે. તે મૃત્યુની નિકટ જઈ રહી છે. જો તેને માટે કંઈ ઉપાય ન યોજાય તેં હાલમાં જે કંઈક ભાવી આશા સંભવીત રખાતી હશે તે પણ છે કે નિર્મળ થઈ | ·જશે, આવા અનેક વિચારેના લીધે જે દરેકની માતૃભાષામાં મૂળ ગ્રં અનુવાદિત કરી તેનું પઠન પાઠન કરવામાં આવે અથવા દૂરેક વિદ્વવૃો પણ તે પ્રમાણે અધ્યયન કરાવે તે આર્ય સંસ્કૃ- તિને પુનદ્ધાર થાય. આવાં અનેક કારણેના આશયથી પ્રેરાઈને મેં આ કુંડસિદ્ધિ અને કુંડકારિકાનું ગુજરાતીમાં ભાષાન્તર બનાવ્યું છે. આ ગ્રંથની અન્દર અનેક ગ્રંથોના પ્રમાણે પણ ટિપ્પણરૂપે યથામતિ બતાવ્યાં છે. દરેક સજજનવૃન્દ આ ગ્રંથ સંસ્કૃતગિરામાં હતો ત્યારે તેનો પૂરે લાભ લઈ શકતા ન હતા, અને આવા પ્રસંગે વારંવાર પ્રાપ્ત થતા હતા. તેથી આ ગ્રંથનું મને મારા પૂન્યપિતૃતુલ્ય કાકાશ્રી અંબાશંકર નમદાશંકર શુકલે બાલ વયની અન્દર અધ્યયન કરાવી અને કુંડાદિ વિષયે જિજ્ઞાસુ બનાવ્યું હતું. તેજ ગ્રંથ આજે વિદ્વર્ગની સમક્ષ રજુ કરું છું અને તે રજુ કર- વામાં મહારા પરમ સ્નેહી રા. ૨. મુરખીભાઈ જદુરામ રવિશંકરે એ ગ્રંથને પ્રકાશન કરવાની ઈચ્છા દર્શાવી, મહને ગુજરગિરાનું પ્રથમ પુષ્પ પ્રકટ કરવા માટે ઉત્તેજીત કરી, અને વધુમાં તે ભાષાની હવે પછી અધિક હું સેવા કરું ને અનેક રજુ કરું, તે ભાવના સાથે આ કાર્યમાં ભાગીદાર બની, તેમણે મને છેલ્લા હિત અને આભારી પણ કર્યો છે. ગુજેરજનતાને નમનિવેદન છે કે, આ શાના બુદ્ધિપ્રાગદ્રશ્ય વિષયને હસ્તગત કરી અન્ય દેશએની જે ઉતિઓ-રેવું જો જમેલ રાવિગેરે છે, તેઓને મિથ્યાભિત કરશે વિદ્વદને મહાકું નિવેદન છે કે, મારા બુદ્ધિમાલ્વેને લઈ આ પુસ્તકમાં કંઈ યુતિ હેય તે તેનું સંશોધન કરી દયા દ્રષ્ટિથી આ હારો પ્રથમ પ્રયાસ છે એમ માની અને ક્ષમા પાત્ર લેખશે. मन मंगीकार्या मत्कृतिनिर्मलेयं यस्मादेवं पंडितान्मार्थ यहम् ॥ જીર ના શો વાવિ દુલાઈવીer I એમ જાણી ત્રુટિઓનું સૂચન કરવા કૃપાવંત થશે. લી. ભવદીય વિષ્ણદત્ત જયદત્ત શુલ, ·॥ क्षेत्रहस्तादिमानम् ॥ २ 3 ૨ ૧૬ ४ ६ 60 १० ८ ८ स७६११५२१७२८२३०४ २८८० ३४५६४०३२४९०८ ५१८४/ ५७६०८२१६ २४ ४८८ ५८ ७२ 161 ४१ ४ 43 ५ ७ . o . ३३ ७ ४ ४ . ० ० 6000 o है . ० . . 8 h , 8 h ६ ४ (3) o . D कुण्डसिद्धि-हस्तादिमानम् । २ ५ ६ ८ १ २४ ..... प्र ४८ . १ . ६ ४ o ७ . 7 यू o . . ० ·हवनसख्या ५. हवने कुडहस्तादि. रनि. २१ अं. अरलि. २२|| अं १०००००० १.. " 14 ह्यनसंख्या. होमे होमे पक्षान्तरे होमे होमे होमे कुंडहस्तादि. ६ षस्तम् अहस्तम् मानम् दशहस्तम् १. पो हस्तम् १६ १.... " द्विहस्तम् । चतुर्हस्तम् ४ " १...००००० १ हस्तमात्रम् " ... होमे तृतीयकोष्टकम् । द्वितीयकोष्टकम् | प्रथमकोष्टकम् ३ निहस्तम् ४ चतुर्हस्तम् ५पणहम्तम् (२) भ १. हस्तम् इदमपि पक्षान्तरे मानमुक्तम् " हवनसंख्या. होमे " ३ त्रिहस्तम् ४ चतुइस्तम् ५पधहस्तम् ६ पस्तम् ५ सप्तहस्तम् इदमप्येक पक्षान्तरे एवं चत्वार. पक्षा सन्ति यथाप्रयोजनमेतेषामु- पादाने कर्तव्यमिति भावः

·१ चतुरस्रकुण्डम् ।
२४
। ०ध्या.
क्षेत्रफ०
२
४

·२ योनिकुण्डम् ।
क्षे
२०५.७
NEL
५७६।०४५
१४४
११३-०६-२-४
8-2-3
वृत्तार्धव्यास
वृ. १६७६१

·त्रिकोणकुण्डम् ।
m
T
५७६
भुजार्धम्
-
१८

·व्यासार्द्धमू-१९।१।१॥५॥ व्यासः-३८।२।३।३।६
३ वृत्ताईकुण्डम् ।
क्षेत्रफलम् १७६।१।१।३।१

·९ अप्यास्त्रकुण्डम् ।
१८५५-१
व्या.
३७-२
५७६

·१० प्रकारान्तरेण अष्टानम् ।
प्यासः
२८॥४॥२१६

·५ वृत्तकुण्डम् ।
Puna
व्यासार्धः
१३शहा२।५।३
व्यासः
२७1०।५ाश६
क्षेत्रफलम्
५७६।०५।६

·No text on this page.

·६पडसकुण्डम् ।
व्या. क्षे.
३६-४५७६

·६पडसकुण्डम् ।
व्या. क्षे.
३६-४५७६
भु.३१-४७

·ও বন্ধাবণ বধু ।

·(१५) नवीन आवृत्ति ] पौराणकर्मदर्पणग्रंथ. [ तैयार छे. याशिको तया यजमानपत्ति करनारामओ माटे अति उपयोगी, विद्वानोने तेमन कर्मकाण्डना कर्म कराववामा अजाण्या माणसोने सरळ रस्तो देखाडनार एक कल्प. वृक्षसमान, ६१८ प्रयोगोधी भरपूर आज दिवस सुधीमां नहिं छपायेल, फर्मका- ना प्रभोमा सर्वोपरि उत्तम ग्रंथ छे आर्मा पांच प्रकरणो छे प्रथम प्रक रणमा मालमानविधि तथा गणपतिपूजनधी आरभी सविस्तर प्रहशान्तिप्रयोग तथा गर्भाधानादिषोडशसस्कारो तथा विवाहप्रयोग, अर्कविवाह, कुभविवाह विगेरे सविस्तरप्रयोगो आपेला छे द्वितीय प्रकरणमा गोमुखप्रसवशान्ति, आश्लेषा- शान्ति, ज्येधशान्ति, मूलशान्ति, वैधृतशान्ति, व्यतीपातशान्ति, सचिरतरवास्तुशा- न्तिप्रयोग, वापीकूपतडागोत्सर्ग, यूपप्रतिष्ठा, सूर्यादिवाइगमडलदेवता, सर्वतोभद्रम डल, चलिरभनमडल, पार्थिवेधरशान्तिप्रयोग, सबीजनवग्रहजपविधि, मृत्युशय शान्ति, होमगरकन वडी, साडी, पहनचडीनिधि, प्रदीपतनशान्ति, शीशन्ति, विनायकशान्ति, राज्याभिषेकप्रयोग, ऐंदीशान्ति विगेरे दरेक शान्तिओनो समावेश करवामा आवलो छे तृतीय प्रकरणमा प्रतिपदाथी आरभी आमावास्यापर्यतमा आवनारी दरेक तिथिओनां मतो जेर्वा के, नवरान, शारदापूजन, हरितालिका, सिद्धिविनायक, नागपचमी, ऋषिपचमी, जन्माटमी, रामनवमी, एकादशी, तुलसी विवाह, गोभिरात्रिवत, वैतरणीधेनुदान, मृसिंहचतुर्दशी, अनतचतुर्दशी, भावणी- प्रयोग, होलिकापूजन, अधिकमासमतोद्यापन विगेरे तमाम तो उद्यापनविधि साथै आपेला छे. चतुर्थ प्रकरणमा आशौचविधि, आन्हिककर्मविधि, पूर्वानउत्तराग- प्रायश्चित्त, हेमादिप्रयोग, दशविधिमान, सत्येशपूजन, विष्णुप्राद्ध, दशदान, वैतरणी- पेनुदाम, शय्यादानप्रयोग, स्नीप्रायश्चित्तप्रयोग, दाहविधि, दशाहबाद, एकादशाहप्राध, वृषोत्सर्ग, द्वादशाहसडिभाद, प्रयोदशाहार, एनकविधान पुतलविधान विगैरे अस्येष्टिविधाननो सविस्तर समावेश करवामा आग्यो छे पचम प्रकरणमा नारायणबलि, व्योत्सर्ग, मोक्षपिंडदानप्रयोग, तीर्थभाद, प्रेतबलि, सपाल, सर्पसूक्त, भूतबलि, काकबलि, त्रिपिंडाक्षप्रयोग, मासिक, सावत्सरिफ, महालयभार भने नीलोद्वाहविधि विगेरेनो विस्तारथी समावेश करपामा आव्यो छे, प्रप अत्युत्तम श्रने ठेक्टेकाणे अजाण्यो माणस पण समजी शके तेवी रीते गुर्जर भाषामा टीप आपवागा आवेली के आवो अति उपयोगी "पौराणकर्मदर्पण" वृहमन्य होता छतो मूल्यमार रुपिया ६ राखवामा भाष्यु से पोस्टंग जुद्ध ·. श्रीशुक्लयजुःशाखीय कर्मकाण्डनो महान् ग्रंथ. तैयार छ.वेदोक्तसंस्कारप्रयोगकर्मावली. [ वैयार छे. आ अथ शुक्लयजुर्वेदीय माध्यदिनी शाखाना ब्राह्मणीने गर्भाधानादि पोश- सस्कारो करवा कराववा माटे अति उपयोगी ऐ. एनी प्रयोगरचना अने पद्धति एपी उत्तम अने सरल रीते योजी छे के एनी मदद लई दरेक माप (विद्वान् के भवि- द्वान् ) सरलतादी प्रयोग करापी शके छे. अने प्रयोगविधि र समजी शकेले. जेमने व्याकरणनु ज्ञान नया छता शुलवृत्ति [ यजमानवृत्ति ] करावयानी छ तेवाओने आ अंध एक आशीर्वादरूप छे. तेथी नआ मंथ वीजा प्रयो करतो धणे दरजे श्रेष्ठ छे. कारण के सरल भाषा अने सरळ चिनाने लीधे आखो प्रयोग माझो प्रयत्न कर्या विना ज भनायासे ज जलदी मुखपाठ यया जेको पई शके छे भने मारवार बीजा प्रयोनी पेठे प्रयोग करावती वखते पुस्तक साये रखवानी जप पड़ती नथी. वळी आमा ज्योतिषशास्त्रने अनुसरी संस्कार कर्मो माटेना मुहूनों अने लमशुदि माटेना घटता शास्त्रार्थ सानो स्पष्ट निर्णय सविस्तर प्रसिद्ध करों है, जेथी तेने माटे बीजा ग्रंथो जोवानी के कोई विद्वानने पूछवानी जल रहेती नभी. वळी आ प्रेथ न्हाना म्होदा शातिकमा, प्रहशाति, नवचंडी, विष्णु- याग जेवा याक्षिक कार्योमा एक एणो उपयोगी यई पो तेम छे. खास करी स्वस्ति- वाचन, प्रदेवतामडल, अकीविवाह, वर्धापनप्रयोग भने प्रहशातिना प्रयोगो विद्वानो पासे प्रथमयी संशोधन करावीने ज दाखल करावेस छे, अने लमवि- पिमा अति उपयोगी समपदीना मत्रो [ वरवधूने लेवानी प्रतिज्ञाओ ] ना गुजराती अों अने मंगलाष्टक साथे आपेला छे तेथी चाल जमानामा दोकने विवाह कियामा रस पही शके तेम छे. टुकमा भावो कोई उत्तम प्रय ह बुधी बहार पायो नधी. एक वखत मगावी ओई नानी वरी लेवानी खाम भलामण परीए हीए. सुदर बाइन्डींग, उचा ग्लेज कागळ अने मुवाच्य टाईपोमा पानी विशेषमा अनुत्रम- णिका प्रहोर्नु कोष्टक विगैरे विगेरे परिशिरापे साथे छे, एना कीमत मात्र रू. २-.-- रासी हे. पोस्टेज जुई मलयानुं ठेकाणु- पंडित नारायण मूलजी पुस्तकालय, २२९, कालबादेवी रोड, नरनारायण मंदिर पासे, मुंबई-२, - ·पृष्टाका ... ... ... ... ... २६ ... ... ... ... ... ૨૮ २९ ... ... ... ... ... ... ... ... ૨૨ ३३ ... ... ... ... ... ... ... विषयः नवकुंड मूकवानो प्रकार पंचकुंड तथा एक कुंडनो प्रकार ब्राह्मणादिवर्णथी कुंडप्रकार दरेक कुंडोनुं फल होमसंख्यानुसार कुंडमकार बीजाओना मतमां कुंडमाननो प्रकार ... एकहाथथी दशहाथसुघीनाकुंडोनुं भुजमान कुंडउपर योनि मुकवानो प्रकार सर्षकुंडोनीप्रकृतिभूत चतुष्कोणसाधन योनिकुंड करवानो प्रकार अर्धचन्द्र अथवा वृत्तार्ध करवानो प्रकार त्रिकोण अने वृत्तकुंड प्रकार ... पडस कुंडमकार बीजाप्रकारची पट्कोणर्नु लक्षण पद्मकुंडनु लक्षण अशास्त्रिकुंड लक्षण चीजाभकारथी अप्टकोणर्नु लक्षण खात ने कंठचं लक्षण मेखलानु अघमादिक प्रमाण ... खातक्षेत्रनो स्पाक्षरकरीने मेखलानुं लक्षण मेखलानुं अने नामिनुं लक्षण. प्रकारान्तरथी नामिनुं लक्षण ... कुंडमां मुफयानी योनि, लक्षण आंगळ मेखला ने योनिलक्षण... कुंड करवानी शक्तिमा वेदीनी रचना अन्य निर्माण समय ने संवतादि सरलाटीकाकारनो श्लोक अने ग्रंथसमाप्ति ... ... ... ... ३८ ... ... ... ... ... ... ... ४१ ४१ ४२ ४२ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ४५ ... ... ... ... ४८ ... ... ...

·घणाज सुधारा बधारासाथे बहार पडेर नवीन चतुर्थावृत्ति श्री शुक्ल यजुर्वेदीय ब्राह्मणोनु नित्योपयोगी तैयार छे तैयार छ ब्रह्मनित्यकर्मप्रयोगः आ एकज ग्रंथनी मददथी संध्या, स्नानादि सामान्य क्रियाओधी आरभी सर्व शान्ति पौष्टिक फर्मों अने महारुद्र, शतचंडी, विष्णुयाग, वास्तुयाग आदिमहा- यागो सुधीनी नानी मोटी सर्व रियाओ परी अने करावी शकाय छे एटले पुरोहितोने, याज्ञिकोने, यज- मान सद्गृहस्थोने अने विद्यार्थीओने आ मंथ परमो- पयोगी एक कल्पवृक्ष समान छे. आ चोथी आवृ- त्तीमा आवता १०१ प्रयोगो सुंदर अने ग्लेज पागल- पर शुद्ध टाइपमा छापवामां आव्या छे. अने पृष्ट- सख्या ३५० सुंदर अने मुशोभित सोनेरी नामवाळु पाईं पुढं छतां किंमन मान र १-१२-० यहार गाम पोस्टेज जुहूँ प्राप्तिस्थान-- पंडित नारायण मूलजी पुस्तकालय, कालकादेवी रोड, नरनारायण मदिर आगठ, मुंबई ·॥ श्रीगणेशाय नमः श्रीसरस्वसैनमः ॥ कुंडसिद्धिः। गाढं ध्वान्तमनेकभानुजठरे राजत्कलाधारिणि प्रोदश्चच्छफरीयुगं दरदलत्पनेऽणुहीरावलिम् ॥ स्वर्णोत्तुङ्गगिरिद्वयाधरचरी दीनां कलिंदात्मजां पश्याश्चर्यमिदं शिवामितिवदन्मेरः शिवः पातु वः॥ अन्वयः-इदम् आश्चर्य पश्य, इति शिवां पार्वतीं प्रति घदन मेरः ईपद्धासविशिष्टः शिवः वः युष्मान् पातु, इदं किम्- अनेकमानुजठरे गाढं ध्यान्तं निविडं तमः। भूयः राजत्कला- धारिणि विलसत्पूर्णचन्द्रे प्रोदञ्चच्छफरीयुगं चञ्चलमीनयुगं । पुनः दरदलत्पने ईपद्विकसितकमले । अणुहीरावलिम् अल्प- हीरपंक्तिम् । पुनः स्वर्णोत्तुद्धगिरिद्वयाधरचरी सुवर्णोन्नतपर्वत- द्वयाधोगामिनी दीनां सूक्ष्माम् । कलिन्दात्मजां यमुनाम् ॥१॥ शारदां गुरुपादाखं गणेशं गौरीशंकरम् ॥ प्रणम्य जयदत्तञ्च प्रवक्ष्ये सरलां गिरम् ॥ १॥ (स० टी०)-महा40 पार्वती भनने यानंह माप- વાને માટે અદ્ભુત રસને બતાવતા કહેવા લાગ્યા, હે પ્રિયે! આ,

·આશ્ચર્યને જુવો. આશ્ચર્ય એ વસ્તુ છે કે જેની ઘટના અસંભવિત
છે. પ્રથમ તો અનેક સૂર્યના મધ્યમાં મોટો અધકાર એ અસં-
ભવ છે. એક સૂર્યના ઉદયમાં અંધકારનો લેશમાત્ર નથી રહેતો,
તો અનેક સૂર્યની પાસે ગાઢાકાર કેમ રહે? તેજ આશ્ચર્ય છે.
બીજું પૂર્ણ ચંદ્રમણ્ડલમાં ચંચલ માછલીઓ. ચન્દ્રમા આકા-
શમાં છે ને માછલીઓ જલમાં, વળી જલવિના માછલીઓનું
જીવવું અસંભવિત ગણાય. વળી થોડા ખીલેલાં કમલમાં હીરા-
ઓની હાર એ અસંભવ. કારણહીરા ખાણમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
વળી સોનાના મોટા બે મેરૂ પર્વતના નીચે વહેતી યમુના મેરૂ
પર્વત એક છે ને યમુનાની ઉત્પત્તિ કાલિન્દ પર્વતમાંથી છે.
થોડું સ્મિત કરીને પાર્વતીજીને આમ કહેતા એવા શિવ તમારી
બધાની રક્ષા કરો. અહિં રૂપકાતિશક્તિ નામના અલંકારથી
ભાનુપદથી પાર્વતીજીના માથામાં ગુંથેલા હીરા, અને અધિકા-
રથી કેશ, ચૂન્દ્રમાંથી મુખમણ્ડલ, માછલાંથી નેત્ર, પદ્મથી
મુખ, હીરાકણીથી દાંત, પર્વતથી રતન, યમુનાથી રોમાવલીનો
ભાગ ગ્રહણ થાય છે. એ સાહિત્ય અલંકારશેખરદિથી
પણ થશે. શાર્દૂલવિક્રિડિત છન્દ છે, વૈદ રીતિ છે, પ્રસાદ
ગુણ છે. || 1 ||
अथ कविवंशवर्णनम् ।
कृष्णात्रिगोत्रे नितरां पवित्रे पवित्रकर्माऽजनि
चूवशर्मा ।। तत्सूनुना विट्ठलदीक्षितेन विरच्यते
मंडपकुण्डसिद्धिः ॥२॥

·સરલા ટીકા. ३ अन्वयः-नितरां पवित्रे कृष्णात्रिगोत्रे पवित्रकर्मा घूबशर्मा अजनि । तत्सनुना विठ्ठलदीक्षितेन मंडपकुण्डसिद्धिः विरच्यते ।। (स० टी०)-मसन्त पवित्र सेवा यानि नामना ગોત્રમાં, જનાદિ ષ(૬) કર્મોથી પવિત્ર એવા બૂબશર્મા નામના બ્રાહ્મણ જમ્યા. તે બૂબશર્માના પુત્ર વિકલદીક્ષિત કવિએ મંડપ કુંડસિદ્ધિને રચી છે. આ ઉક્તિ ગ્રંથ કર્તાએ તટસ્થતાથી કરેલી छ. ति नामनो छ- छ. ॥ २॥ I કુંડાદિ રચનાને ઉપયોગી માપની પરિભાષા कृतोयबाहोः समभूगतस्य कर्तुः शरांशप- दोच्छ्रितस्य ॥ यो वा स हस्तोऽस्य जिनांशकोपि स्थादंगुलं तत्तदिभांशका ये ॥३॥ यवो यूका च लीक्षा च वालाग्रं चैवमादयः ॥ कृतमुष्टिकरो रनिररतिरकनिष्ठिकः ॥४॥ -कर्तुः यःशरांशःसा हस्तः अस्य हस्तस जिनां- शकः अङ्गुलं स्यात् ये तत्तदिभांशकाः ते यवाः यूका च पुनः लीक्षा वालागं च एवमादयः मानसंज्ञा भवति कृतमुष्टिकरः हस्तः रतिः इत्युच्यते, अकनिष्ठिकः कृतमुष्टिकरः हस्तः अरनिः उन्यते कथंभूतस्य कर्तुः कृतोर्ववाहोः पुनः कथंभूतस्य सम- भृगतस्य वा पक्षान्तरे, पुनः कथंभूतस्य प्रपदोच्छ्रितस्य, अपि निश्चये ॥३॥४॥ (स० टी०)- ४२वामानो पायमो माग हाथ अन्वय:- ·કુંડસિદ્ધિ, કહેવાય છે. જ્યારે તે કર્તા સરખી જમીન ઉપર હાથ ઉંચા કરીને ઉભો રહે સરલ વાંશથી માપી લે પછી તે વાંદડાના સરખા પાંચ ભાગ કરવા તેમાં એક ભાગ તે હાથ સમજવો. એ હાથનો ચોવીસ (૨૪) મો ભાગ તે અંગુલ કહેવાય, અંગુલનો અદમાંશ તે યવ કહેવાય. ચવને અષ્ટમાં મૂકા, યૂકાનો અણમાંશ લીક્ષા. શિક્ષા અષ્ટમાંશ વાલા આદિ પદથી રજણ ત્રસહુ પર માણુ ગ્રહણ થાય છે. પણ એનો અહિં કંઈ ઉપયોગ નથી તેથી એનું વરૂપ નથી કહ્યું. મુઠી બાંધેલો જે હાથ તેને રવિ કહે છે. તથા મુઠી બાંધેલા હાથમાંથી કનિષ્ટ પ્રસરાવવાથી અરતિ થાય છે. એટલે ૨૧ આગળની રતિ ને રરા આગળની અરતિ છે તે બધું ગુરૂદ્વારા માપસાધન થાય છે. વિપરીતાખ્યાને અનુ, છન્દ છે.' I કુંડમંપાદિશાધનપયોગી ભૂમિશોધનપ્રકાર II ज्ञात्वा पूर्व धरित्री दहनखननसंप्लावनैः संवि- शोध्य पश्चात्कृत्वा समानां मुकुरजठरवद्वाचयित्वा द्विजेन्द्रः॥ पुण्याहं कूर्मशेपो क्षितिमपि कुसुमाधैः , आचार्यहस्सस्य कनिष्ठिकार्यधनुभिरेवागुरिभिमद्द ।। मध्यागुतेमध्यमपर्षमागे तिर्यविसर्पद्भिरियं तु मेया। ગાજો ન રે છે પણ સામાન કરવું જ- જો n veg maો રે હુ મજા જ તે તો ગુરૂ કાઝા, સેવ દેસી ચાર પે વાઘ હર છના છદં કૃer 1 કરો ગુજરકુવા गुटपाणि विक्षेपस्वेरविशति । अरनिरकनिष्ट सायोशाशवियुकर ॥

·સરલા ટીકા ૫ समाराध्य शुद्धे वारे तिथ्यां च कुर्यात्सुरपतिक- कुभः साधनं मण्डपार्थम् ॥ ५॥ –ાવા શું ઘરે, જ પુનઃ શુદ્ધતિઓ મંદ- पार्थम् सुरपतिककुभः साधनं कुर्यात् , किं कृत्वा, पूर्व धरित्री ज्ञात्वा, पुनः किं कृत्वा, दहनखननसंप्लावनैः संविशोध्य, पश्चात् मुकुरजठरवत् समानां कृत्वा, पुनः द्विजेन्द्रैः पुण्याहं चाचयित्वा, पुनः कूर्मशेपो क्षितिम् अपिशब्दाद्वराह कुसुमाये: સમાનાર્ચ || | (૧૦ કી.)-આચાર્ય શુદ્ધ વાર (સોમ, બુધ, ગુરૂ, શુક) ના દિવસોએ રિક્તાદિ નિન્દ્રિત તિથિઓને છોડીને વ્યતિ- વાતાદિ ચોગરહિત શુદ્ધ દિનોમાં મંડપને માટે પહેલાં પ્રવી મંડપને યોગ્ય જોઈ અને બ્રાહ્મણદિ વર્ણ અને શલ્યાદિની પરીક્ષા કરીને ફરી તેને દહન કરી પછી હસ્તપ્રમાણ ખોદીને પાણીથી પૂર્ણ કરી સારી માટીથી ભરી દર્પણના મધ્યમવૃત સમાન કરીને વૈદિક બ્રાહ્મણ પાસે પુણ્યાહવાચન કરાવી કાચબો શેષનાગ ભૂમિવરાહ આદિનું પૂજન કરવું. ભૂમિની પરીક્ષા સંક્ષેપમાં કહું છું—- જે જમીન ફાટી જાય ને જેમાં હાડકાં વિગેરે હોય તે ભૂમી મંડપકુંડના યોગ્ય ન ગણાય, ને કર્તાના આયુષ્યને ધનનો નાશ કરે છે. જે ભૂમિ ઈશાન કોણ, પૂર્વદિશા અને ઉત્તરદિશા બાજુ નિચી હોય અથવા પાણી નાખવાથી તે બાજુ જાયતો તે ભૂમિ શ્રેષ્ઠ છે. જે ભૂમિ ગર્મીમાં શીત, શતકાળમાં ઉષ્ણને વર્ષમાં ·કંડસિદ્ધિ સમશીતોષ્ણ હોય તે ભૂમિ શુભ છે. જે જમીનમાં ઘીના જેવો સુગન્ધ હોય ને જ્યાં દર્દ થતો હોય તેને બ્રાહ્મણ એવી સંજ્ઞા કહી છે. રક્તગબ્ધ હોય ને સર્પ થતા હોય તે ક્ષત્રિયસત્તા. ક્ષાર- કેશ ગબ્ધ હોય ને કુશ કાશ થતો હોય તેની વૈશ્યસંજ્ઞા, જેમાં વિષ્ટ જેવી ગબ્ધ હોય ને દરેક ઘાસ થતા હોય તેની સંજ્ઞા હવે જે વર્ણની ભૂમિ હોય તે વર્ણને લાભ બહુ આપે. કોઈપણ રગની ભૂમિ હોય પણ કઠણને ચિકણી હોય તે સારી બીજી પરીક્ષા સમચોરસ ખાડો કરી માટી પુરવી ને જે વધે તો ઉત્તમ ને બરાબર થાય તો મધ્યમ, ને ઘટે તો અધમ ભૂમિ જાણવી. બીજી કુંડ ખોદતાં દેશ, કોલસા, ભૂશ, હાડકું, રાખ તો ખોટું ને ગોઇંગ, શંખ, સતી, કાચબો આદિ મળે તો શુભ સમજવા. સધરા છંદ છે.' ૫ १ यच्छारदातिलके “नक्षनराशिवाराणामनुकूले गुमेहनि ॥ ततो भूमितले शुद्धे नुपांगारविवर्जिते । पुण्याह पाचयित्वा तु मठप रचयेच्छुभम्" ॥ तय भूपरीक्षा पथराने । “ततो भूमि परीक्षेत वास्तुज्ञान विशारद ॥ स्फुटिताच सशस्या च परिमया रोहिणी तथा ॥ दूरत परिवा भू रायुर्धनापहा ।। ईशकोणलवा सा च कर्तु श्रीदा सुनिश्चितम् । पूर्वप्लवा वृद्धिकरी वरदा तूत्तर- प्लवा ॥ शेषकाष्टाप्तम भूमिर्धनायुहनाशिनी ॥ ब्राह्मणी घृत गधा स्यात्क्षनिया જીત્ત મરચા 3 વિર્ષની ક્ષિતિ ) Is , gો- पेता क्षनिया शरसकुन । कुशवाशाकुरा वैश्या शूदा सर्वतृणाकुला ॥ अनिषिद्धा। कुडसर्वखे ॥ "सिता पीता तथा रवा कृष्णवर्णसमविता ॥ स्थिरोदा दहा सिधा भूमि सर्वमुखावहा ॥ शीतस्पर्थोष्णकाले या पहिस्सा हिमागमे ॥वर्षामु चोभयस्पर्शा सा शुभा परिकीर्तिता" । हयग्रीवपचराने ॥ "सुदरीणां रतियंत्र पुर्व सह रात्तम ॥ काश्मीरपदनामोदकर्पूरागरुगधिनी ॥ कमलोत्पलगधा च जातीपकगधिनी ॥ पाटलामगिकागधा नागकेसरगधिनो का दधिक्षीराज्यगधार ·રાલા ટીકા ७ मदिरासवगधिनी ॥ मुगधिग्री हिंगधा च शुभगधयुता च या ॥ सर्वेषामेव वणाना भूमि साधारणी मता ॥ कुसुमप्रकारतद्वद्यस्या न म्लानिमृच्छति ॥ न निर्वाति तथा दीपस्तोय शीघ्र न जीर्यति ॥ मधुरा च कपाया च आम्ला च कटुका तथा ॥ कुश शरैस्तथाकाशैर्वामिर्या च समृतेवि" ॥ प्रयोगसारे ॥ "वितस्विमान विस्तार निर्माय विवरं भुवि ॥ निक्षिपेत्ता मृदस्तस्मिन् तासु शिष्टामु शोभना ॥ समासु मध्यम निंद्यान्यूनाखधममुच्यते ॥ परीक्ष्यैव प्रयत्नेन त्यक्त्वा भूमि फनीयसीम् ॥ अगरतुपकेशादिहीन कृत्वा तु भूतलम्" इति ॥ वासिष्ठयां ।। "सन्यमाने यदा चुडे पापाण प्राप्यते भुवि ॥ तदा स मृत्यवे चास्थिकेशागारर्धन क्षय ॥ भसाना च मय प्रोक्त तुपै प्रोता दरिद्रता" इति ॥ शल्यज्ञान महाक पिलपचराने ॥ 'प्रासादारभकाले च गृहारमे विशेषत ॥ शल्योद्धारस्तु कर्तव्यो यदीच्छेच्छुगमात्मन ॥ प्रासादारंभकाले तु यदग स्पृश्यते पुमान् ॥ वास्तुदेहे दृढ तन शल्य विद्याद्विचक्षण ॥ कट्टयति शिर पुसि शिर शल्य समुद्धरेत् ॥ शल्य तत्रास्थि विक्षय सयमाने करनये ॥ अग्निदाहश्च चरणे धनहानिध जायते।। यमनोत्पाटयेच्छल्य यदीच्छेच्छुभमात्मन ॥ याहू कश्यमाने तु निदिशेल्लोहाय लाम् ॥ हस्तद्वयेन सतिल्लक्षण गदित तव ॥ सामिनो मरण विद्याद्विदेशगमन तथा ॥ योनो० ॥ ऊरू कडूयमाने तु फास्यशल्य विनिर्दिशेत् ॥ हस्तेनैकेन सतिषण गदित तय ॥ असती च भवेद्धार्या यशोहानिय जायते ॥ यो। हस्ती फडूयमाने तु काल च विनिर्दिशेत् । निहस्तेन च सतिष्टेखन्यमाने च नान्यया ॥ अग्निदाहव रोगध सशल्ये मरण भवेत् ॥ पृष्ठ कडूयमाने तु बाहु शल्य विनिर्दिशेत् । सार्द्धदस्तेन रातिष्टेनान कार्या विचारणा ॥ स्वामिनाशो भवेत्तत्र मार्या चा जायतेऽसती ॥ पादौ कडूयमाने तु हस्तशरय विनिर्दिशेत् ॥ साधहस्तेन संविटेक्षण गदित तव । गोनाशो राजदध रास्फहानिय जायते ॥ पक्षी कह यमा तु पाषाण तत्र निदिशेत् ॥ हस्तद्वितयमानेन ९० ॥ भुजगदास्तत्र स्यात्तस्माच्छल्य समुहरेत् ॥ जानू कड्यगाने तु भस्म तम विनिर्दिशेत् ॥ हस्त. दये। सतिष्टेल. ॥ अनिदाहो मनस्ताप लगदु राममानि च 1 फरोवेवविध कम तस्मात्तदै समुद्धरेत् ॥ गोरा पीठमडूक शरा गुफिय कच्छप ॥ फ्युकय प्रास्ता स्युर्याधाया रजातय ॥ अगारं वे तुप पेशमस्थिशल्य विचारयेत्" इति । यास्तुदेवशान शोमसमौ ॥ ' जानुनी परायते विधि पात हुतादायो । पैश्यां पादपुटो रोयो निरोऽस हदयति" इति ॥ इदमनीटभूमी नयकोष्ठ चक ·सिद्धि on દિશા સાધનમાં શંખંડ કરવા तृपांगुलेः संमितकर्कटेन सूत्रेण वा वृत्तवरं विलिख्य । रव्यंगुलं शंकुममुप्य मध्ये निवेशये- त्खाक्षिमितांगुलीभिः॥६॥ चतसृभिश्चापि ऋजू- तमाभिः संस्पृष्टशीपं तु समेपिकाभिः। तच्छंकुभा यत्र विशेदपेयाद्वृत्ते क्रमात्स्तो वरुणेन्द्रकाटे ॥७॥ अन्वयः-नृपांगुलैः संमितकर्कटेन वा सूत्रेण वृत्तवरं विलिख्य अमुप्य मध्ये रव्यंगुलं शकुं निवेशयेत् खाक्षिमिता- गुलीभिः चतसृभिः ऋजूचमाभिः समेपिकाभिः संस्पृष्टशीर्ष यत् शंकुभा वृत्ते यत्र विशेत् अपेयात् क्रमाव वरुणेन्द्र- काहे स्तः ॥६॥७॥ (स० टी०)-१६ मंसना प्रभार ४२४१८४ (५२४१४) અથવા ૧૬ અંગુલના સૂત્રવડે સુંદરવૃત્ત અથવા ગોળમંડલ કરી એના વચમાં ૧૨ આગળનો શંકુ મૂક્યો. ૨૦ અંગુલની એ શંકુની પૂર્વછાયા મંડલ રેખામાં જે જગ્યાએ મંડલમાં પ્રવેશ કરે એ જગ્યામાં પશ્ચિમદિશાનું સૂચક એક શંકુ નાખી विधाय द्रष्टव्यम् । अन्येपि भूमिशोधने दाहादयः प्रकाराः स्मृत्युक्ता अनुसंधेयाः विखारभयामात्र लिख्यते । इयशीपंचराने ॥ "भूमि तोयसमा कृत्वा दर्पणो- दरसंनिभाम् ॥ इति तरकारस्तु ॥ “सुकाष्टपट्टि चतुरैगुलोचो हस्तायतामंगुल- विस्तृताच ॥ कृत्वांतकालधुलंबकोंकायतस्ततः पूरय सम्मृदा कुम्” इति ।। मत्स्यपुराणे । “वराई कूमशेषौ च क्षिति चैव विधानतः । पूजयेद्वास्तुकार्येषु विधिना साधकोसमः" इति।

·સરલા ટીકા, પછી શંકુની છાયા પરહણમાં વૃત્તરેખાથી જે જગ્યામાં બહાર આવે એ જગ્યા પૂર્વદિશાને બતાવવાવાળી એવી રીતે પશ્ચિમ- રેખા પૂર્વરેખા સિદ્ધ થાય છે. ઉપજાતિ ને વિપરીતાખ્યા નામનો છન્દ છે. | ૬ || ૭ | | સંક્રાન્તિવિષયમાં રેખાનું ચાલન . कर्के कीटे गोमृगे यूकया सा द्वाभ्यां चाल्या सिंहकुंभत्रिकेपि ॥ यां वै काठां भानुमान्याति तस्यां चाल्या द्वंद्वे कार्मुके चालनं न ॥८॥ अन्वयः-सा रेखा कर्के कीटे गोमगे यूकया चाल्या सिंहकुंभत्रिकेपि यां दिशं भानुमान् याति तस्यां चाल्या द्वंद्वे कार्मुके चालनं नास्ति ॥ ८॥ (ટી)-કર્ક, વૃશ્ચિક, વૃષ, મકર, એમાં જ્યારે સૂર્યસંક્રાંતિ હોય ત્યારે છાયા ૧ યૂકાથી ખસેડવી. સિંહ, કન્યા, તુલા, કુંભ, મીન, મેપ એમાં સૂર્ય સંક્રાંતિ હોય તો ર યૂકા ખસે- ડવી. પરન્તુ સૂર્ય જે દિશામાં જાય તે દિશાને વિષે ચાલન કરવી. તાત્પર્ય એ છે કે કર્ક, વૃશ્ચિકમાં સૂર્ય દક્ષિણાયને રહે છે. ત્યારે દક્ષિણદિશાની રેખા ચલાવવી. વૃષભ, મકરમાં ઉત્તરાયણ રહે છે ત્યારે ઉત્તર દિશાની રેખા ચલાવવી. એવી રીતે સિંહ, કન્યા તુલાની સંક્રાંતિમાં દક્ષિણની કુંભ, મીન, મેષ સંક્રાંતિમાં ઉત્તરની મિથુનની સંક્રાંતિ ને ધનની સંક્રાંતિમાં ચાલન નથી. જયાંથી શા નિગમ પ્રવેશ થાય છે. તે દિશામંડલરેખમાં મનાય છે. શાલિની છન્દ છે. ll ૮ in

·સિદ્ધિ.
તે ઉત્તરાદિ દિશાનું સાધના
रज्जु द्विप्नां मध्यचिह्नां सपाशां प्राची शंको
पश्चिमे चापि दत्वा ॥ कद्धीमान् दक्षिणे चोत्तरे
च तच्चि स्यादक्षिणा चोत्तरा दिक् ॥९॥
अन्वयः-सपाशां मध्यचिहां द्विमा रखें प्राची शंकौ च
पथिमे अपि दत्ता दक्षिणे उत्तरे च धीमान् कपेत् तत् चिहे
दक्षिणा च उत्तरा दिक् स्यात् ।। ९ ।।
(૪૦)--જેટલો કુંડમંડપ વિરતાર હોય, તેનાથી
બમણું સુતર લેવું એ સૂચના મધ્યમાં નિશાની કરવી ને સૂત્રને
છેડે પાશ કરવો, એ પાશને પહેલાની જેમ શકુમાં નાખવો.
પછી મધ્ય ચિહ્નને પકડીને દક્ષિણમાં છે, જે ભૂમિમાં મધ્ય
ચિ પડે તે દક્ષિણદિશા તેવી રીતે ઉત્તરદિશા, તાત્પર્ય એ છે
એક હાથમાં ર૪ આંગળનો કુંડ છે તો ૪૮ આંગળનું સુતર
લેવું. જ્યાં બે હાથને કુંડ છે ને ૩૪ આંગળનો હાથ છે ત્યાં ૬૮
આંગળનું સુતર લેવું. જે કુંડમાં યવોની વૃદ્ધિ હેય ત્યાં યવમાન
ને આગળ બન્ને બમણુ કરવા. ૧૬ હાથની યજ્ઞશાલામાં ૩૨
હાથનું સુતર લેવું જોઈએ. શાલિની છન્દ છે. ૯
0 રાત્રિએ દિશાનું સાધન છે
निशि वा श्रवणोदये दिगैन्द्री गुरुभस्योदय-
नेऽथ वह्निभस्य ॥ सुरवार्धकिवायुभांतरालेऽप्य-
मुतः साधय पूर्ववञ्च याम्याम् ॥ १० ॥

·સરલા ટીકા, 11 अन्वयः-या पक्षान्तरे निशि अवणोदये ऐंद्री दिक् या गुरुभस्योदयने वा चद्विभस्योदये, वा सुरवार्षकिवायुभांतराले ऐन्द्री दिक् भवति अमुतः पूर्ववत् याम्यां साधय ॥१०॥ (૧૦ ૦)–રાત્રિના સમયમાં જ્યાં શ્રવણને ઉદય થાય છે. ત્યાં પ્રાચિ દિશા થાય છે. જયાં પુષ્ય નક્ષત્રનો ઉદય થાય છે અથવા કૃત્તિકાનો ઉદય થાય છે, અથવા ચિત્રા વાતિના વચમાં પ્રાચિદિશા થાય છે. એવી રીતે પ્રાચિદિશાથી પૂર્વોક્ત પ્રકારે દક્ષિણદિશા સાધન કરે. ઉપજાતિ છન્દ છે. ૧૦ ચિત્રા સ્વાતિનો અંતરાળ જાણવાનો ઉપાય | चित्रां विध्वैकया स्वातीमन्ययापि शलाकया । तिर्यस्थांतरचिह्नांस्तु द्विमूले स्यात्स्फुटेन्द्रदिक् ॥ -एकया शलाकया चित्रां विध्वा अन्यया शलाकया स्वाती विध्या तिर्यस्थांतरचितां द्विमूले स्फुटेन्द्र- હિ ?? || (તા. )–એક રસીધી શલાકાએ ચિત્રાનો વેધ કરવો બીજીએ સ્વાતિ, બે શલાકાઓની ઉપર અગ્રભાગની પાસે મધ્યમાં નિશાન કરીને, ત્રીજી શલાકા લે. પછી પહેલી બીજી શલાકાનું મૂલ એકઠું કરી ત્રીજી શલાકાના મધ્ય ચિહથી બે બાજુ લાગવાવાળી રે, (બે) લંબક ને ચોથી શલાકા લગાવવી તે બે લંબક જમીનમાં જ્યાં પડે ત્યાં પૂર્વ ને પાંચમ સૂત્ર લગા- વાથી જૂદ છે. આમ દિપમાં કુશળ એવા ઓની દિયા જેવાથી સ્પષ્ટ જણાય છે. અનુછુન્દછે. ll૧૧il अन्चयः

·કુટસિદ્ધિ,
I બીજા સહજ ઉપાયથી દક્ષિણ ઉત્તરદિશા રાધના
परमदिनदिनोद्भवांतरालं शरगुणितं च रसे-
हृतं द्युतिः स्यात् ॥ समकुगते (नरे) नगांगुले स्विट्
समगतया स्वभया भवेदुदीची ॥ १२ ॥ दिनमा-
नदले सप्तांगुलच्छायाऽग्रतो हि यत् ॥ शंकुमूले
नीयमानं सूत्रं स्यादुत्तरा दिशा ॥ १३ ॥
अन्वयः-शरगुणितं परमदिनदिनोद्भयांतरालं रसः हुतं
घुतिः स्यात् । नगांगुले नरे समकुगते विट् भवति समग-
तया सभया उदीची भवेत् । अथवा दिनमानदले सप्तांगुल-
च्छायाऽग्रतः यत् शंकुमूले नीपमानं सूर्य सा उचरा दिशा
सात् ॥ १२ ॥१३॥
(स० टी०)-मोठं हिनभान 42 पहाट मने ।
થટકા પલાદિક બેનું અંતર કરે ને અંતરથી જે આંક આવે
અને પાંચ (૫) થી ગુણે પછી છ (૬) થી ભાગ આપે તે
મધ્યાહ્ન છાયા થાય છે. અને સરખી જમીનમાં સાત આગળનો
શિક લગાવવાથી સમછાયાથી પોતાની છાયામાં ઉત્તરદિશા થાય
છે. અથવા મધ્યાહ્ન કાળમાં ૭ (સાત) આગળનો શક લગાવ-
વાથી એ શંકુના અગ્રભાગથી મૂળ સુધી સુતર નાંખવાથી ઉત્તર-
ટિશ થાય છે. પરમ દિમાનને ઇષ્ટ દિનમાન ગણિતથી અથવા
પિતાના દેશના સમયથી જણાય છે. પુષ્પિતામા અને અનુમ
६. ॥ १२ ॥१३॥

·१३
સરલા ટીકા,
આ મંડપનું ચતુષ્કોણ સાધન છે
दिगंतशंकुद्वयगं द्विपाशं विस्तारतुल्यं तु गुणं
दलांके ॥ कोणे प्रकर्षेदिति वेदकोणेष्वेवं चतु-
कोणमतीव साधु ॥ १४ ॥
अन्वयः-दिगंतशंकुद्वयगं द्विपाशं विस्तारतुल्यं एवंभूतं
गुणं दलांके कोणे प्रकर्पेत् इति वेदकोणेषु सत्सु एवं चतुष्कोणं
अतीव साधु भवति ।। १४ ॥
(स० टी०)-भंडपना विस्तारना ५२२५२ अर्थात् १२
હાથના મંડપમાં ૧ર હાથનું સુતર લેવું. એ સુતરમાં બે બાજુ
ટોચથી પાશો કરવો. એ પાશાને પૂર્વને દક્ષિણ દિશાના શંકુમાં
બાંધો. પછી સુતરનો મધ્યભાગ પકડીને ખુણામાં તાણવો જે
જગ્યાએ સુતરનો મધ્યભાગ પડે તે અગ્નિકોણ થશે. એવી રીતે
દરેક દિશાઓના મધ્યભાગમાં કરવાથી દરેક ખુણાઓ થઈ જશે.
મંડપનું ચતુષ્કોણ સાધન થાય છે. વિપરીતાખ્યા નામનો
छ.॥१४॥
॥ भंपनी भूमिनी याऽ
उच्चां भूमि मंडपस्य प्रकुर्याद्धस्तोन्मानामर्द्ध-
हस्तोन्मितां वा ॥ मध्ये भूमि मंडपेनोन्मितां च
त्यक्त्वा कुर्यान्मंडपश्चेद्वितीयः॥ १५ ॥
अन्वयः--मंडपस भूमि हस्तोन्मानाम् वा अद्धहस्तोन्मितां
उच्चां कुर्याद द्वितीयः मंडपः चे मंडपेनोस्मितां मध्ये त्यक्त्वा
कुर्यात् ॥ १५॥

·१४ सिद्धि (स० टी०)-अपनी पृथ्वीन मे हाथाना प्रभार વાળી (૨૪ આંગળ) અથવા અડધા હાથને પ્રમાણુવાળી (૧ર આંગળી ઉંચી બનાવવી. જે બીજે મંડપ બનાવવો હોય તો જેટલા વિરતારવાળ મંડપ હોય તેટલી જમીન છોડી બીજે મંડપ કરવો. ને મધ્યભૂમિનો ત્યાગ કરવો, શાલિની છન્દ छ.॥१५॥ તે મંડપના અધમદિ ભેદ दशसूर्यकरोन्मितोऽधमः स्यादिनशक्रप्रमितेः करैस्तु मध्यः । धृतिभूपकरोन्मितो वरीयानखह- स्तोऽप्यथ मंडपस्तुलायाम् ॥ १६ ॥ अन्वयः--देशसूर्यकरोन्मितः मंडपः अधमः स्यात् । इन- श-प्रमितः करैः मध्यः स्यात् । पुँति-भूप-करोन्मितः वरी- पान् सात् अथ तुलायां नवंहस्तः अपि उत्तमः स्यात् ॥१६॥ (स० टी०)श (१०) ने मार डायनो भ3५ मम यो मार (१२) ने यौः (१४) हायनो मध्यम यो छ. सोय (૧૬)ને (૧૮) અઢાર હાથને ઉત્તમ કહ્યો છે તુલા પુરૂષના દાનમાં વીશ (ર) હાથની પણ ઉત્તમ કહ્યો છે. ઉપજાતિ ११पिलपवराने मंडपं प्रकृयो । उच्छाशे हस्तमान सासुसमच सुशोभनम् । वास्तुशावे-मापातरमुत्राज्य कर्तव्यं मंडपातरम् ॥ सिद्धातशेखरे-स्थलादी- गुल रहाय मंदपस्थलमीरितम् ॥ २ उक्तं विश्वकर्मगा। पणिग्धर्मेषु वैश्येषु मंडपे भोज्यममु । परगशा- या गोशालागोकुलेषु चेति । पंचराने। “कनीयान्दशहस्त. स्वान्मध्यमो द्वाद- ·સરલા ટીકા, ૬૫ ૧ મંડપોનાં દ્વાર તથા મધ્યદીનું પરિમાણ 1 दिगंतराले द्विकरं भवेद्याश्चतुष्टयं वेदगजां- गुलैस्तत् । विवर्द्धितं मध्यवरिष्ठयोः स्याद्वेदी त्रि- भागेन समा करोच्चा ॥१७॥ अन्वयः-दिगंतराले द्विकरं द्वाश्चतुष्टयं भवेत् मध्यवरि- छयोः तत् वेदगजांगुलैः विवर्द्धितं स्यात् तथा निभागेन समा करोचा वेदी स्यात् ।। १७ ॥ (स० टी०)-भंडपम शायोना मध्यमा ३ (२) હાથના વિસ્તારવાળા ચાર (૪) દ્વારા બનાવવાં. મધ્યમ ને ઉત્તમ भरपोमा (२) हाथ (४) मांग तथा (८) मा मांगनां દ્વારા કરવાં. મંડપના મધ્યભાગમાં (અથવા ત્રણ ભાગની બરો- બરના મધ્યમાં) એક (૧) હાથની ઉંચી વેદી બનાવવી छ. छन्द्रन नामना छन् छ'. ॥ १७॥ शोम्मितः । तया पोडशभिहस्तमंडपः स्यादिहोत्तमः"। तथा लिंगपुराणे। "दश- द्वादशहस्ती च द्विद्विद्धरा ततः फ्रमात् । विशद्धसप्रमाणेन मडपं फूटमेव वा । राधाष्टादशहखेन मालाइवेन वा पुनः" इति । ननु द्वादशहस्तमंडपस्य कयमध. मत्वं चेति । उच्यते । ददाहस्तापेक्षया मध्यमत्वं च दशहस्तापेक्षया कनिष्टय यस्यैप यजमानस्य पुनचित् गौणत्वं कुत्रचिन्मुख्यत्वं तहदशहस्तमंडपनपकुं- डीपक्षे पंचमेरालापक्षे च आचार्याधुपवेशनं न सभवतीति । अत्र रदयरध्ये कह- स्वपरिमितेः काउकमेसलाप एवादरणीयः । औचित्यादर्यासरिमाणनिति काला- यनोकेछ । उत्तनेपि मंडपे दशहत्तपुंदनबकपंचमेरालादिपक्षस समावेसी न स्यादिति मंटपरद्धिः पार्या । यतो मनमुकावल्यो । चतुविशाहवपर्यतं मंडप- पुद्धिः । पास्तुशाय नु पंचहतमारम्य द्वात्रिंशदस्तपर्यतं वृद्धिः कर्मविशेषे उपा गचा विस्तरभयान लिख्यत इति । १ एतरेपलं समयसापनापति घ्याश्या । पंचराने । 'पनिटे द्विक ·सिद्धि જ તુલા પુરૂષદાનમાં મહેદી ને હવેદીને ભેદ 11 तुलाप्रदानेऽधममध्ययोः स्यात्सा पंचहस्तोत्त- मकेऽद्रिहस्ता। ईशानभागे ग्रहवेदिका तु हस्तो- न्मितोच्छ्रायवती त्रिवप्रा ॥ १८ ॥ अन्वयः-तुलादाने अधममध्ययोः पंचहस्ता वेदी स्थात् उत्तमके अद्रिहस्ता स्यात् ईशानभागे हस्तोन्मितोच्छ्रायवती त्रिवमा ग्रहवेदिका स्यात् ॥ १८ ॥ (स० टी०)-del ५३५ना हानमा यम तथा मध्यम મંડપમાં પાંચ (૫) હાથની વેદી થાય ઉત્તમ મંડપમાં સાત (૭) હાથની વેઠી થાય મધ્યવેદીને મહાદી કહે છે. મડપના शानाभा में (१) ५ सामी पहोगी यी ४५ (3) ખવાયુક્ત ગ્રહદી બનાવવી જોઈએ. વિપરીતાખ્યા નામનો ६.१८॥ જે સ્તભ મુકવાનો પ્રકાર n. समत्रित्रिभागेपु सूत्रं प्रदद्यादुदग्दक्षिणं चापि चतुरगुलवृद्धित । मध्यमोत्तमयोपैदी भइपस्य निभागा' इति । कियासारे। "तिभाग मडप कृत्वा मध्यभागे तु वेदिका । हम्तमान तदुत्सेध चतुरस सम- तत" इति । वसिष्टोपि । हस्तोन्नता च विस्तीर्णामिति । मत्स्यपुराणादिषु यहै- दिमानमन्यथोक तरकर्मविशेषे हेयम् । निद्वातशेखरे तु विशेष : “वेदी चतु- विधा प्रोक्ता चतुरस्रा च पमिनी । श्रीधरी सर्वतोभद्रा दीक्षामु स्थापनादिषु । चतुरला चतु कोणा वेदी सर्वपलप्रदा तडागादिप्रतिष्ठाया पगिनी पद्मसनिभा । राज्ञा स्यात्सर्वतोभदा चतुर्भद्राभिषेचने। विवाहे श्रीधरा वेदी विंशत्यतसमन्विता। दर्पणोदरसंकाशा निम्रोषतविवर्जिता । इति ॥ १मात्स्से-पचहता भवेद्वदी सप्तहस्ताथवा भवेत् ॥

·સરલા ટીકા. ૧૭ पूर्वापरं च । ततस्यंशपूर्ती च कोणेषु दद्यात्सम- स्तंभकान्द्वादशैवेषुहस्तान् ॥ १९ ॥ अन्वयः-मंडपस्य समत्रित्रिभागेपु उदग्दक्षिणं पूर्वापरं चापि सूत्रं प्रदद्यात् , ततस्यंशपूतौ कोणेपु इपुहस्तान् द्वादशैव समस्तंभकान् दद्यात् ॥ १९ ॥ (स० टी०)-भंडपना समानतामा उत्तर दक्षिए तथा પૂર્વ પશ્ચિમ ત્રણ ત્રણ સૂત્ર સમભાગે કરવાં, પછી ચારે ખુણામાં પાંચ પાંચ હાથના બાર સ્તંભ મૂકવા જોઈએ. બાર હાથના મંડ- પમાં ચાર ચારનું અંતર કરી બે રસૂત્ર ઉત્તર દક્ષિણને બે સૂત્ર પૂર્વ પશ્ચિમ લગાવવાથી મંડપના નવ ભાગ થાય. જ્યાં જ્યાં સૂત્રના અગ્રભાગ હોય ત્યાં સ્તંભને મૂકવા. ચત્વર.(આંગણું ) ના આઠ (૮) સ્તંભ ને મંડપના વચમાં ચાર સ્તંભ મૂકવા બધા મળીને ૧૨ (બાર) રતંભ થાય છે. ભુજંગપ્રયાત છન્દ છે'. ૧૯ | મહાદીના ખુણામાં સ્તંભ મૂકવાનો પ્રકાર છે वेद्याः कोणे हस्तिहस्तोच्चवेदस्तंभान् दद्याव- हिदिक्तः सचूडान् । प्रादक्षिण्यात्पंचमांशं तु भूमौ दद्यादेवं षोडशस्तंभसंस्थाः ॥ २० ॥ . अन्वयः-वैद्याः कोणे वद्विदिक्तः प्रादक्षिण्यात् सचूडान् हस्तिहस्तोचवेदस्तंभान् दद्यात् , तु पुनः पंचमाशं भूमौ दद्यात् एवं पोडशस्तंभसंस्थाः भवंति ॥ २० ॥ १ पंचराने-मंडपाोच्छूितान्येद सख्यश्चूिजासमन्वितान् । स्तंभान्सम न संस्थाप्य स्तंभद्वादशकं पुनः । ब्राझेप्युक्तप्रकारेण तत्र तत्र विभागतः । ९४० २ ·૧૮ સિદ્ધિ. (स० टी०)महावना यार सुदामा माठ माई હાથના ચાર સ્તંભ ચૂડાસહિત અગ્નિખૂણાથી લઈ દક્ષિણાવર્ત પ્રકારથી મૂકવા, અને એ સેળ થાંભલાનો પંચમાંશ ભાગ જમીનમાં ઘાલવો. પહેલો અગ્નિકોણમાં તંભ મૂકવો, પછી નસકોણ પછી વાયવ્ય પછી ઈશાન કોણ મહાદીના ચાર સ્તંભે અગ્રભાગ સહિત બનાવવાનો નિયમ છે. અને બાર રસ્તંભ ચૂડાસહિત મૂક્યા. એવી રીતે સોળ (૧૬) રતંભની સ્થિતિ છે. નાના મોટા મંડપમાં ત્રિરાશિના અનુમાનથી સ્પષ્ટ થાય છે. शालिनीत्त छ' ॥२०॥ | સ્તંભોના ઉપર કાઇ મૂકવાનું ! स्तंभेषु तिर्यग्वलिका निधेयाश्चूडासुकर्णेष्व- थवा बहिस्ताः । पूर्वापरं दक्षिणसौम्यदिक्स्य कोणेतरा काटचयं निदध्यात् ॥ २१ ॥ अन्वयः-स्तंभेषु चूडासु तिर्यक् वलिका निधेयाः अथवा कर्पोपु ताः यहिः निधेयाः, कोणे अन्तरा पूर्वापरं दक्षिणसौ. म्यदिक्स्थं काष्ठचयं निदध्यात् ।। २१ ॥ (स. टी.)-प्रथम मध्यवहाना यार तिलोमा छिद्र- १ शारदातिलके-घोडशस्तभरुयुफ चत्वारसयु मध्यमा । अन्यच्च-स्तमो राये शिलान्यासे सूत्रयोजनकीलके । सननावटसरकारे प्रारंभो बडिगोचरे। धास्तु पचमाश स्नेमा सर्वसाधारण विधि । यज्ञकाट-परशावत्यन्योध भक्तोद्भवा । श्रीपण्युदुररोबिल्ववदन सरलस्तथा । शारथ देवदाय सदिरोति याज्ञिका ॥

·સરલા ટીકા. વાળાં વાંક કાઈ નાખવાં. એવી રીતે પૂર્વ પશ્ચિમ બે કા ઉત્તર દક્ષિણ બે કાક એમ ચાર કાષ્ટ થાય છે. (કાણ એટલે લાકડું) એવી રીતે બાર બાર સ્તંભોમાં કાઇની ગોઠવણ કરવી. ચાર બાર- @ામાં યજ્ઞકની ગોઠવણી કરવી. ઇન્દ્રવજા ઇન્દ્ર છે. કારણ એ મક્ષના ઉપર આરછાદન પ્રકાર Il. मध्यभागशिखरं रचयित्वा छायेदपि कटे- जुवंशैः । द्वारवर्जमिह मंडपमेनं स्तंभकानपि સુવત્રસદ છે રર . अन्वयः-मध्यभागशिखरं रचयित्वा द्वारवर्ज एनं मंडपं कटैः ऋजुवंशैः अपि छादयेत् , स्तंभकान् अपि सुवस्त्रसमूहै। અ ૨૨ !! ( 2 )–મંડપના મધ્યભાગમાં શિખરના આકાર જેવું કરવું. અને કારની જગા છોડી એ મંડપે ચટાઈ (વાંસની છાદડી) વાંસથી આચ્છાદિત કરો. અને તંભોને વસ્ત્રાદિથી પરિવેણન કરવું. અહિં સુવર્યાપદ માત્ર દુફલાદિ (રેશમી વસ્ત્રોને માટે છે. નારીએલ દર્પણ, ચામર આદિ પદાર્થોથી શોભા- યમાન કરે. રથોદ્ધતા નામનો છન્દ છે. રર . १ दानकमलाकरे-गृक्षः साज्ञियो वेणु क्रमुकः खंभार्मणि । अन्य विशुद्ध- કૃપા પા પગુચપૂરા ૨ ચાર-નારીજ પદ્મ પુમિ ! સારદા મંg: द्वारवर्ज तु सर्वदा। वास्तुशाने-कटः सद्भिरतु सखाद्या विजयाद्यास्तु मंडपाः । हयग्रीवपंचरात्रे-दर्पणेशामरघटेः सांभान् वर्विभूश्येत् ॥

·२० કુંડસિદ્ધિ तोर निभा पूर्वादिदिक्षु रचयेदपि तोरणानि न्यग्रोधजंतु- फलपिप्पलवृक्षराजैः । अश्वत्थजंतुफलपर्कटि- भूरिपद्भिर्वैपामभावत इमान्यथ वैककेन ॥ २३ ॥ अन्वयः-पूर्वादिदिक्षु न्यग्रोधजंतुफलपिप्पलवृक्षराजः था अश्वत्थजंतुफलपर्कटिभूरिपद्भिः एषां अभावतः एककेन इमानि तोरणानि रपयेत् ॥ २३ ॥ (स० टी०) भंडनी यारे शायोना द्वारा 42, ઉંબરો, પીપળે તેઓના યથાપૂર્વ, પૂર્વમાં વટ, દક્ષિણમાં ઉબરો, પશ્ચિમમાં પીંપળો, ઉત્તરમાં પીપલી એવી રીતે દરેક દિશાઓમાં તેરણની રચના કરવી. બધી જાતના તોરણ ન મળે તો તેમાંનું सपा सधने तो मनाai. सर्वाभावे शमीजपुखदिराणा- मन्यतमेन वा कार्याणि । वसंततिस . . ।। २३ ।। તરણ મૂકવાનાં ને પહોળાઈ हस्तादहिमंडपतः शरांगखरैः करैस्तान्यधमा- दिकेषु । दीर्घाणि च प्राहुरथायतिः स्यात्तेषां द्वि- हस्ता चरणप्रवृद्ध्या ॥ २४ ॥ अन्वया अधमादिकपु मंडपेषु मंडपतः हस्ताद वहिः शरागसरः करैः दीर्याणि तानि कुर्यात् , अथ तेषां आयतिः चरणप्रया द्विहस्ता स्यात् ॥ २४ ॥ (स० टी०)-मंडपथी ये 11 पहा तो भूया. તોરણોની લંબાઈ અધમ મંડપમાં પાંચ (૫) હાથ, મધ્યમમાં .

·સરલા ટીકા, ७ (6) हाथ, ने उत्तममा सात (७) हाथ छे. पहोगाई - भभा (२) ये हाय, मध्यममा (२) हाय ने छ (६) मांग, ઉત્તમમાં બે (ર) હાથ ને (૧૨) બાર આંગળ જાણવા, તોરણનાં કાણ (૧) એક હાથ જમીનમાં મૂક્યાં. વિપરીતાખ્યા नामनो ७-६ छ. ॥२४॥ I ફલક વા તોરણોના તંભો ઉપર કાછ મૂક્યાનું પ્રમાણ In स्तंभार्धमानं फलकं तु तिर्यक् नवेशविश्व- प्रमितांगुलाश्च । तन्मूर्ति कीलाः खतुरीयभाग- स्ततस्तु शुलाकृतयश्च ते स्युः ॥ २५॥ तदेशनं द्वित्रियुगांगुलानि शैवे तु विष्णोर्यजनेंगुलद्धिः । कीलेषु शंखारिगदांबुजांकेविष्वंशरोपः किल तोरणेपु ॥ २६ ॥ अन्वयः-स्तंभार्धमानं फलकं दद्यात्, तन्मूभिनवेशविश्व- अमितांगुलाः स्वतुरीयभागैः तताः कीलाः निवेश्याः, शैवे ते शूलाकृतयः स्युः, तद्वेशनं द्वित्रियुगांगुलानि स्यात्, विष्णोः यजने शंखारिगदाम्बुजाकेषु कीलेषु अंगुलर्द्धिः तोरणेपु, इप्वं- शरोपः किल ॥ २५ ॥ २६ ।। (स. टी.)-तलोनु म अमाए । भू. ज्या દશ (૧૦) આંગળ પહોળો રસ્તંભ હોય ત્યાં પાંચ (૫) આંગળ १ थानये-पचपट्सप्तहस्तानि हस्तसावे स्थितानि च । वास्तुशाप्रे-पचह- सप्रमाणाने विचारेण दिवसकाः। पहलाभिदाय सप्तहस्तखयोत्तमे । अर्या- मध्यमे मंडप पदहवाले सोरणा इति ॥

·કુંડસિદ્ધ
તારણરતંભના ઉદ્ઘભાગમાં મૂક્યા. અધમ મંડપમાં પાંચ હાથનો
રતંભ હોય તે અઢી (રા) હાથનું કાષ્ઠ મૂકવું. મધ્યમમાં (૬)
છ હાથનો રસ્તંભ છે તે ત્યાં ત્રણ (૩) હાથનું ફલક મૂકવું. ઉત્તર-
મમાં સાત (૭) હાથને સ્તંભ છે ત્યાં સાડાત્રણ (૩) હાથનું
કાષ્ટ મુકવું. એ કાઈના અગ્રભાગમાં જે કાઇનું તોરણ હોય એ
કાષ્ઠમાં અધમાદિ ક્રમથી નવ (૯) અગીયાર (૧૧) તેર (૧૩)
આગળ ખીલો (કીલ) મારવો. ને તે ખીલાની પહોળાઈ
અધમાદિ ક્રમથી સવા બે (૨) પોણાત્રણ(રા)ને સવા ત્રણ (૩)
કરવી. શિવયાગમાં તે ખીલા વિશ્વ આકારવાળા બનાવવા, ને
વિષ્ણુયાગમાં ખીલાઓનું પ્રમાણ વિશેષ છે. અધમાદિ ક્રમથી
દશ (૧૦) આગળ પહોળાઈ ને અઢી (રાઆગળ લંબાઈ.
મધ્યમાં (૧૨) બારને ત્રણ (૩) પહોળાઈ. ઉત્તમમાં ચૌદ (૧૪)
ને સાડા ત્રણ (3) એવી રીતે બનાવવા. એ તોરણના કાઇમાં
નીચે અગ્રભાગમાં (શાળ) માં એક ઝિંદ્ર બનાવવું ને અનુક્રમે
રાજા આગળનો ખીલો તે કાણમાં ઘાવો, ને તોરણ રતંભનો
પંચમાંશ ભાગ જમીનમાં નાખવો. ઉપજાતિ ને ઇન્દ્રવજા ઇન્દ્ર
છે. ૨૫ ૨૬ it
મંડપના બહાનાથી મંડપ બનાવવાવાળાઓને આશિર્વાદ
उद्यत्पत्रफलातिनम्नविलसद्वंभाभिरालिंगित-
स्तंभोनेकदलै रसालविटपैः सर्वत्र संवेष्टितः। राज-
चामरसंप्रयद्धमुकुरोदंचद्वितानांचितो युक्तः पुष्प-
: फलाय भवतां भूयान्महामंडपः ॥ २७ ॥

·સરલા ટીકા, ૨૩ अन्वयः-महामंडपः भवतां फलाय-भूयात् । कीदृशः मंडपः १ उद्यत्पत्रफलातिनम्रविलसद्भाभिः आलिंगितः स्तंभः, पुनः अनेकदलैः रसालं विटपैः सर्वत्र संवेष्टितः, पुनः रांजचा- मरसम्प्रवृद्धमुकुरोदश्चद्वितानान्वितः पुनः पुष्पफलैः युक्तः २७ (ા જ.)-પાંદડા ને ફલોની સમૃદ્ધિથી શાન્ત ને સુન્દર એવોકેળના વૃક્ષોથી સુશોભિત ને આંબાના પાણડાઓના તોરણે ચારે દિશાઓમાં વેદિત છે. ને ચામર દર્પણ આદિ અનેક પ્રકારના ને અનેક પ્રકાર પુષ્પોથી યુક્ત એવો મંડપ તમારા લોકોના કલ્યાણને માટે થાવો. શાર્દૂલવિક્રીડિત છ% છે. ૨૭ #l. || વિજાનો પ્રકાર n. ध्वजान् द्विहस्तायतिकांश्च पंचहस्तान्सुपीता- रुणकृष्णनीलान् । श्वेतासितश्वेतसितान् दिगी- રાવાહાન વયિંફાઉં ૨૮ अन्वयः-द्विहस्तायतिकान् पश्नहस्तान् सुपीतारुणकृष्ण- नीलान् श्वेतासितश्वेतसितान् दिगीशवाहान् ध्वजान् दिकर- વંશી છે૨૮ | (૪૦ ટી.)-આ દવાઓનું મૂકવાનું પૂર્વાદિ દિશાથી જાણવું. આઠ વજાઓ બે (ર) હાથ પહોળી ને પાંચ (૫) હાથે લાંબી હોવી જોઈએ. તે પૂર્વ દિશામાં પીળો રંગ ને હાથીના ચિત્રવાળી ઇન્દ્રની દવા. (૧) અગ્નિકોણમાં લાલ વર્ણ ને (બકરા) ના ચિહ્નયુક્ત અગ્નિની દવા. (ર) દક્ષિણમાં કાળો રંગ ·કુંડસિદ્ધિ ભેસના ચિત્ર સાથે યમની દવા. (૩) મૈત્યમાં ગળી જેવો રંગ (નીલવર્ણ) સિંહયુક્ત રાક્ષસધ્વજ, (૪) પશ્ચિમમાં સફેત માછલાનું ચિહ્ન વરૂણધ્વજ. (૫) વાયુકોણમાં લીલોવર્ણ યુગનું थिह वायुपा. (९) Sत्तरमा शुभसवर्ण मश्व (घोडा) तुंथिल- યુક્ત કુબેરધ્વજ, (૭) ઈશાનમાં શુકલવર્ણ બળદને ચિતયુક્ત શિવ વજ. એવી દરેક વજાઓને માટે દશ (૧૦) હાથનો વાંશ લેવો જોઈએ. દવાઓ ન કરવાથી હવનાદિ કાર્ય નિષ્ફળ થાય 9.विपरीताच्या ७-६ छ. ॥२८॥ I પતાકા નવમી કંપતાકાનો પ્રારા लोकेशवर्णास्त्रयुताः पताकाः शैलेंदुदैर्ध्यायति- काश्च मध्ये । चित्रं ध्वजं दिकरदेर्व्यवंशत्रिदोस्ततं प्रांतगकिंकिणीकम् ॥ २९ ॥ श्वेतां च नवमी पूर्वेशानयोर्मध्यतो बुधः । विन्यसेतु पताकांश्च ध्वजांस्तानपि पूर्वतः ३० अन्वयः-लोफैशयास्त्रपुताः शैलेंदुदायतिकाः पवाकाः निवेशयेत्, दिकरदैर्यवंशत्रिदोस्ततं प्रांतगकिंकिणीकम् । एवं- भूतं चित्रं यजं निवेशयेत्. श्वेतां नवमी पताका पूर्वेशानयोः मध्ये निवेशयेन् तान् ध्वजान् च पूर्णतः निवेशयेत् ॥२९॥३०॥ ( स० टी०)--मारे (८) पतामो ७ हाय सभी ने એક ૧ હાથ પહોળી તે ત્રિકોણ આકારવાળા પીળા સહિત પ્રથમ भरणे दोष पंचराने । चितयंसमुरभेष्टा पत्रहीन मुराली पजेन रहिवे ब्रह्मन् मंडपे त गृपा भवेत् ॥

·સરલા ટીકા, ૨૫ કહેલા વર્ણ ને વદિ આયુધ સહિત દશ ૧૦ હાથના વશમાં મૂકવી. પૂર્વાદિ દિશાના ક્રમથી મૂકવી. દશ આયુધોના નામ વજ શક્તિ, દંડ, ચ, પાશ, અંકુશ, ગદા, ત્રિશૂલ (ર) મા શ્લોકમાં કહેલા રંગ. મધ્યમાં ૧૦ હાથના વાંસડા સહિત સાત (૭) હાથ લાંબી ને (૩) હાથ પહોળી ને ચામયુક્ત ચિત્રવિચિત્ર વર્ણ કરશે. આ પતાકાઓને પણ વજાસહિત પંચમાંશ જમી- નમાં ઘાલવો. સફેદ રંગવાળી નવમી પતાકા પૂર્વ ને ઈશાનના મધ્યમાં ઘાલવી. એવી રીતે વજા ને પતાકાઓ મળી કુલ ૧૮ થઈને વજા પતાકાઓની પૂજા કરવી. ઈન્દ્રવજા ને અનુ છન્દ છે. ઇ ૨૯ ૩૦ છે # નવકુંડ મૂક્યાનો પ્રકાર .. प्राच्याश्चतुष्कोणभगेंदुखंडत्रिकोणवृत्तांगभु- जांबुजानि। अष्टास्त्रि शकेश्वरयोस्तु मध्ये वेदास्त्रि वा वृत्तमुशंति कुंडम् ॥ ३१॥ अन्वयः-पाच्याः चतुष्कोणभगेन्दुखंडत्रिकोणवृत्तांगभु- जानि अष्टानि कुंडम् शक्रेश्वरयोः मध्ये वेदानि वा वृत्तं कुंडम् ૩તિ || 3 || (૪૦ ટન)–પૂર્વમાં ચતુરસ્ત્ર (૧) અગ્નિકોણમાં યોનિ ૧ વર્ષ-afa sang su maોવિજે. દ0- पताकाः स्युः सप्तमाशेन विस्तृताः ॥ लोकपालानुवर्णेन नवमी तु हिमप्रमा । पताकाध घनाथापि गंधपुष्पसमन्विताः ॥ परशुरामः-त्रिहत विततो दी| दशहस्तो विचिग्रतः । चामरेणान्वितः ची प्रावे सादपरिकः ॥ दशहतोद्धृतो दंडे पुष्पगंधः समन्विते । प्रकारान्तरं पंचहस्ता पजाः प्रोत विस्तृताच દિશા અથવા સદુમાત્રા વિરસિવિલu

·કુંડસિદ્ધિ.
(ર) દક્ષિણમાં અર્ધચન્દ્ર (૩) ઐયમાં ત્રિકોણ પશ્ચિમમાં
ગોળ (૫) વાયુકોણમાં કોણ (૬) ઉત્તરમાં પદ્માકાર (૧૭) ઇશા-
નમાં અષ્ટકોણ (૮) પૂર્વ ને ઈશાનના મધ્યમાં નવમો આચાર્ય
કંડ ચતુરસ્ત્ર અથવા વર્તુલ આ પ્રમાણે નવકુંડની રચના કરવી.
વિપરીતાખ્યા છન્દ છે. B ૩૧ |
// પંચકુંડ તથા એક કુંડને પ્રકાર 1
आशेशकुंडैरिह पंचकुंडी चैकं यदा पश्चिमसो-
मशैवे । वेद्याः सपादेन करेण यद्वा पादांतरेणा-
લિસ્ટ સંચા રૂર છે
જ્યા – લાવંજ ચા જવું તરત
पश्चिममोमशैवे वेद्याः सकाशात् सपादेन करेण यद्वा पादा-
न्तरेण असिलकुंडसंस्था भवति ॥ ३२ ॥
(૪૦ ટ)-પંચકુંડીમાં પૂર્વમાં ચતુરસ (1) દક્ષિણમાં
વૃત્ત (ર) પશ્ચિમમાં અર્ધચન્દ્ર (૩) ઉત્તરમાં પધ (૪) ઈશાનમાં
ચતુરસ. (૫) અથવાએક (૧) કુંડ બનાવવો હોય તો પશ્ચિમચા
ઉત્તર યા ઈશાન દિશામાં માત્ર ચતુસ્ત્ર બનાવવો જોઈએ, તે કુંડો
મહાદીથી ૩૦ ઓગળ છોડીને અથવા મહાદીથી તૃતીયાંશ
ભાગ વર્ક કરીને કુંડ બનાવવા. ઇન્દ્રવજા છન્દ છે. રૂર છે
બ્રાહ્મણાદિ વર્ણવી કુંપ્રકાર II
विप्राच्छुत्यस्त्रं च वृत्तं च वृत्ताध व्यत्रिस्या-
द्वेदकोणानि वापि । सर्वाण्याहुत्तरूपाणि चान्ये
योन्याकाराण्यंगनानां तु तानि ॥ ३३ ॥

·સરલા ટીકા. २७ अन्वयः-विप्रात् श्रुत्यत्रं वृत्तं वृत्ताद्धं व्यखि सात् , या समानि अपि वेदकोणानि अन्ये सर्वाणि वृत्तरूपाणि च आहुः, तानि अङ्गनानां तु योन्याकाराणि भवन्ति ।। ३३ ।। (स० टी०)-श्रामागुने यतु२ख (१) क्षत्रियने वृत्त (२) વૈશ્યને અર્ધચન્દ્ર (૩) શુદ્રને ત્રિકોણ. કોઈ મત એવો છે કે દરેકને માટે વૃત્ત કુંડ શ્રેષ્ઠ છે. સ્ત્રી યજમાન હોય તો યોનિ કુંડ अश्व शासिनी छ.।। 33॥ ॥ उरोतुं ३६॥ सिद्धिः पुत्राःशुभंशत्रुनाशः शांतिर्मृतिच्छिदे। वृष्टिरारोग्यमुक्कं हि फलं प्राच्यादिकुंडके॥३४॥ अन्वय-पाच्यादिकुंडके हि सिद्धिः, पुत्राः, शुभम् , शत्रु- नाशः, शान्तिः, मृतिच्छिदे, वृष्टिः आरोग्यम् , फलं उक्तम् ३४ (स. टी.)-पूर्वरशानामा अपार आर्यन सिद्धि. અગ્નિકોણમાં પુત્રપ્રાપ્તિ. તેમ અનુક્રમે શુભ, શત્રુનાશ, શાન્તિ, મારણ, વૃષ્ટિ, આરોગ્ય. એ પ્રમાણે દરેક ફલો છે. વધુ ફલો ARति नाभना अन्यभां छे. मनुष्टुप छन्। छे. ॥ ३४ ॥ १ विप्राणां चतुरनं स्वादाशा वर्तुलमिप्यते ।वैश्यानामर्धचंदानं शदाणां ध्यान- मीरितम् ॥ चतुरसं तु सर्वेषां केचिदिच्छन्ति तांनिकाः । शारदायां पंच. राने सर्वाणि तानि वृत्तानि चतुरमाणि वा रादा । सनत्कुमार:-वीणा कुंजानि विग्रेन्द्र योन्याराराणि कारयेत् ।। २ कामिके:-प्यास्त्रमे चतुष्कोणममिमागे गगाकृतिम् । चन्द्रा मारणे याभ्ये पे मत तु नै । चारण्या गानिके पडरपाटनेऽनिले । उदी- च्या पोटिके पद्म रोदयामधयमुक्तिदम् ।। " .

·કુંડસિદ્ધિ હોમ સંખ્યાનુસાર પ્રકાર 1 शता रतिः स्याच्छतपरिमितेऽरलिविततं सहस्र हस्तं स्यादयुतहवने हस्तयुगलम् ।। चतुर्हस्तं लक्षे प्रयुतहबने पद्करमितं ककुन्भिर्वा कोटो नृपकरमपि प्राहुरपरे ॥३५॥ अन्वयः-शताद्धे रतिः स्यात् शतपरिमिते अरलिविततं साद, सहस्र हस्तं स्यात् , अयुतहवने हस्तयुगलम् , लक्षे चतुर्हस्तं स्वाद, प्रयुतहपने पदकरम्, कोटौ कन्भिः वा अपरे नृपकर प्राहुः ॥ ३५ ॥ (स. टी.)-पयास (५०) मानुतियोमा नि (२१ આગળ) પ્રમાણે કુંડ કો સો (૧૦૦) આહુતિઓમાં અતિ (२२॥ 28119) नो. पन (१०००) मातिमोमा मे त श म (1००००) (२)दनो, पाम (१०००००) या (४) सायनो श सापमा (१००००००) ७ (१) ६५ : (१०००००००) भां मा (८) दायनो मया ॥ (10) सायनो, मोना મનમાં સોળ (૧૬) હાથનો કુડ કો શિખરિણી નામનો ॥ उ५॥ १ मुर्तिमान पता : पठ परनिमाम् । गहम लय होतये पो. करा मवम् ॥ दिहगमयुके रप सपोमे गनुपरम् । पारमित होमे पद कर परम ॥ मरहमामा पुरोटिहोमे नापिम् । भपिप्पपुराणे- शारदायां-दहललितपुर रोमापि दास्यते । सदि-चोटिहोमे परंस चरम रामतत । मोनिकायोदेव तदप्याधिमेपलम् । - ·સરલા ટીકા. બીજાઓના મતમાં કુંડમાનનો પ્રકાર છે लकवृद्ध्या दशलक्षकांतं करैकवृद्ध्या दश- हस्तकं च । कोट्यर्धदिग्विंशतिलक्षलक्षदले मुनी- वर्तुकृशानुहस्तम् ॥ ३६ ॥ अन्वयः-लक्षकवृद्ध्या दशलक्षकान्तं करैकवृद्ध्या दश- हस्तकं च कार्यमिति शेषः । पुनः कोट्यपदिग्विशतिलक्षलक्ष- दले मुनीवर्तुकशानुहस्तं कुंडं कार्यमिति ॥ ३६ ।। (स० टी०)- साप मारूतिनो होम होय तो मे હાથને, બે લાખ આહુતિનો હોમ હોય તો બે. (ર) લાખ તેવી રીતે દશ લાખ અહૃતિમાં દશ હાથનો કુંડ કર. એક મત ૫૦ લાખ હોમમાં ૭ હાથનો. ૧૦ લાખ હોમમાં (૫) પાંચ हथिनी. (२०) वीस सा५ डोममा ७ (६) लायनो. ५० डलर होममा त्रए (3) यनो यो. GYMति वृत्त छ.' ॥३॥ In એક હાથથી દશ હાથ સુધીના નું ભુજમાના वेदाक्षीणि युगाग्नयः शशियुगान्यष्टाब्धयस्त्री- पवोऽष्टाक्षा वह्निरसा रसांगकमिता नेत्रर्पयोऽक्ष- खराः ॥ अंगुल्योऽथ यवाः खमभ्रमिपवः खं पंच- पद सागराः सप्ताभ्रं मुनयस्त्वमी निगदिता वेदास्रके वाहवः ॥ ३७॥ १ शारदायां-एकहमित कुड लक्षहोमे विधीयते। लक्षाणां दशक यावताय. दस्तेन वर्धयेत् । सिद्धान्तशेयरे-रक्षा निकर मुंडं लाहोगे चतुष्करम् ।चुड पंचकर प्रोण दहालक्षाहुती क्रमात् ॥ पहन स्वशिला बोटयर्षे गनदस्तकम् ॥

·30 सिद्धि. अन्वयः-वेदाक्षीणि २४ युगानयः ३४ शशियुगानि ४१ अप्पाब्धयः ४८ जीपयः ५३ अष्टाक्षाः ५८ चहिरसाः ६३ रमाङ्गकमिताः ६६ नेत्रर्पयः ७५ अक्षस्वराः ७५ अमुल्यः । अथ यवाः सं अभ्रम् इपयः (५) खम् (०) पञ्च ५, पद६ मागराः ४ सप्त ७ अभ्रम्० मुनयः ७ अमी वाहवः वेदात्मके कुंडे निगदिताः ।। ३७॥ ( स० टी०)-2 सतना उभा (२४) यापीस (मां- मन) यवनो दाय यो छ. २ (२) हायना भी 3४ २मान- पने 4.3(त्र) सायनामां४१ मांगने पाय() 44.४ ચાર હાથમાં ૪૮ (અડતાલીશ) આંગળને યવ એ પ્રકારે દરેક ४३४ मां org A. शावित छ- . ॥ २७ ॥ કુંડઉપર યોનિ મૂકવાનો પ્રકાર | कुंडत्रयी दक्षिणयोनियाः सौम्यायका स्या- दितराणिपंचापश्चाद्भगानींदादिगग्रकाणि योनिर्न कोणे न च योनिकुंडे ॥ ३८ ॥ अन्वयः-ऐन्याः कुण्डत्रयी दक्षिणयोनिः सौम्याग्रका खात् , इतराणि पञ्चकुण्डानि पश्चात् भगानि इन्द्रदिगप्रकाणि भवन्ति कोणे योनिकुंडे च योनिः नास्ति ।। ३८ ॥ (स. टी.)-पूर्वाह शाना भयो । थाय छ ચોરસ, યોનિ,ને અર્ધચન્દ્ર એ કુંડોમાં દક્ષિણભાગમાં નિ લાગે. છે, ને ઉત્તર બાજુ યોનિને અગ્રભાગ થાય બીજા જે પાંચ કડો એમાં પશ્ચિમ દિશામાં યોનિ થાય છે ને અગ્રભાગ પૂર્ણતરફ ·સરલા ટીકા . હોય છે. નવમો જે કુંડ તેને ઈશાન ને પૂર્વની મધ્યમાં તેને પશ્ચિમમાં યોનિ થાય છે. વિશેષ–યોનિ કુંડમાં યોનિ લાગતી નથી. જેમ પદ્મકુંડમાં નાભિ નથી થતી. ઇન્દ્રવજા છન્દ છે. ૩૮ સર્વ કુંડની પ્રકૃતિભૂત ચતુષ્કોણ સાધન द्वितव्यासं तुर्यचिहं सपाशं सूत्रं शंको पश्चिमे पूर्वगेऽपि । दत्वा कर्षेत्कोणयोः पाशतुर्ये स्यादेवं वा वेदकोणं समानम् ॥ ३९ ॥ अन्वयः-द्विग्नव्यासं तुर्य चिह्न सपार्श सूत्रं पश्चिमे शंका पूर्वगेऽपि शंकौ दत्वा कोणयोः पाशतुर्ये कर्पत एवं वेदकोणं समानं भवति वा पादपूरणे ॥ ३९ ॥ (સ. ટી.)–પ્રથમ દિશાઓ સિદ્ધ કરી. બન્ને-છેડાપર- પાશ કરેલી દોરી કુંડના વ્યાસથી બમણી ભરી લેવી. પછી તેના ચાર ભાગ કરવા તેમાં બરોબર સરખે અંતરે ચિહ્ન કરવાં એટલે તેમાં ત્રણ ચિહ્ન આવશે. પછી પૂર્વ કે પશ્ચિમ (૨૪ અંગુલને છે.) બે શંકુઓ મૂકવી તેમાં દિશાના એક એક પાશ પરોવવા પછી વચ્ચેનું જે ચિહ્ન બરોબર દક્ષિણ દિશાની મધ્ય રેખા ઉપર આવે તેમ અગ્નિ તથા મૈત્ય કોણમાં દોરીનાં બાકીનાં ચિહ્ન બે ખેંચવા. એટલે દક્ષિણ દિશા તરફનું અર્ધ ચતુસ્સે થાય એમ બન્ને અર્ધ મળી સંપૂર્ણ ચતુસ્ત્ર સરખા १लोफ्यसारे-नवमस्यापि युडस्य योनिर्दक्षदले स्थिता। अन्यत्र-नार्पये- एंडकोगेषु योनि ता वित्तमः ।। योनियुहे तथा योनि पो नाभि विजयेत् ॥

·૩ર T સિદ્ધિ. કર્ણ નાખવાથી થાય. સમચતુસ્ત્રની લંબાઈ અને પહોળાઈના ગુણાકારથી ક્ષેત્રફલ આવે છે. જેમકે એક હરતના કુંડના ર૪ અંગુલ છે એટલે ચતુસ્ત્રમાં તેના ચાર ભુજ સરખા છે. તેથી ર૪ લંબાઈ અને ૨૪ પહોળાઈ (૨૪) અંગુલ છે તેનો ગુણાકાર રપ૭૬ ક્ષેત્રફલ થાય. એવી રીતે બીજું પણ જાણવું. શાલિનીવૃત્ત છે.' ૩૮ || યોનિકુંડ II क्षेत्रे जिनांशे पुरतः शरांशान्संवर्य च खीय- रदांशयुक्तान् । कर्णानिमानेन लिखेन्दुखंडे प्र- त्यपुरोंकाद्गुणतो भगाभम् ॥ ४० ॥ अन्धयः-हे शिष्य जिनांशे क्षेत्रे स्वीयरदाशयुक्तान् शरां- शान् पुरतः संवर्ध्य कर्णानिमानेन प्रत्यकपुरोऽङ्कान इन्दुसंडे लिख ततः गुणतः भगाभं कुंडं भवतीति शेषः॥४०॥ – શિષ્ય અંગુલના ક્ષેત્રને વિષે તેને ૨૪ ભાગ કરીને તેમાંથી ૫ ભાગ પોતાના ૩૨ મા ભાગ સહિત લઈને તસ્પરિમિતક્ષેત્ર ઉત્તર તરફ વધારવું પછી ચતુમ્રના કર્ણના ચતુશ પ્રમાણ વ્યાસાથી ચતુસ્ત્રના દક્ષિણમાં દક્ષિણબિન્દુથી પૂર્વ બિન્દુ સુધી એક અને દક્ષિણ ખિન્દુથી પશ્ચિમ બિન્દુસધી એક એવા બે વૃત્ત કરવા. અને વૃત્તાધના પૂર્વ પશ્ચિમ બિન્દુથી વર્ધિત ક્ષેત્રના ઉત્તર બિન્દુસુધી બે સૂત્ર દેવા એટલે યોનિડ થશે. क्षेत्रफ्लस सूत्र-समश्रुतो नुल्यचतुर्भुजे च तथायते तदुकोटिपात.।

·સરલા ટીકા, ફક ૫-૧-૨૦ ૫ ભાગનો ૩૨ મો ભાગ ૦-૧–ર–તે સહીત ૫ મો ભણે ૨૪ અંશુલના અર્થમાં ઉમેરતાં ૧૨-૦-૦-૦ ૧૭-૧-ર લંબ થાય છે. ૧૨ ગુણતાં તેને મોટો ભાગ ત્રિકોણ થતાં તેનું ક્ષેત્રનું ફલ. મો. ર૦૫-૭––થયું. હવે નાના ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફલ ૧૨-૦ ૪૧૨-e ૧૪૪-૦, થયું. મો. ૨૦૫–૭-૦-૦૦ ના૦ ૧૪-૦-૦-૦૦ અવૃત-ક્ષેત્રફલ ૧૧૩-૦-૬-૨-૪ ૧૧૩-૦–૬–૨-૪ : કુલક્ષેત્રફલા ૫૭૬-૦-૪-૫-૦ ચતુરને કર્ણ. એ. ૩૩. ય. ૭ ચું. – લી. ૨ તેનો અર્થ ૧૬-૭–૪–૧ વૃત્તાનો વ્યાસ થાય છે. તેનો વર્ગ ૨૮૮ છે. તેને ૩૯૨૭ થી ગુણી ૫૦૦૦ થી ભાગતાં રર૬–૧–૫–૦ એ બે વૃત્તાનું ક્ષેત્રફલ થયું એટલે એકનું ૧૧૦–૦-૬-૨-૪ બીજાપણે તેટલું બધાનો ટોટલ પ૭૬-પ થયો. ઇન્દ્રવજા છદ છે. ૪૦ || અર્ધચન્દ્ર અથવા વૃતાર્ધn खशतांशयुतेषु भागहीनः खधरित्रीमितकर्क- १ उकंच-स्थापने सर्वकुंडाना पजायः सर्वविदिदः । पाांगो बाधिपं झीन दासपदीन दूषपेत् ।। भारदोपविशुबर्ष कियठे पानपिदैः॥ ડ. ૩ ·કું સિદ્ધિ टेन मध्यात् । कृतवृतदलेऽयतश्च जीवां विदधा- विंदुदलस्य साधुसिद्धये ॥ ११ ॥ अन्वयः-हे शिष्य भवानिति शेषः इन्दुदलस अर्ध- चन्द्रकुंडस साघुसिद्ध्यै मध्यात् स्वशतांशयुतेषु मागहीनः खधरिग्रीमितकर्कटेन कृतस्तदले सति अग्रतः जीवा ज्यां વિદug નિ || 3 | (૦ર૦)–હે શિષ્ય ૨૪ અંગુલ ક્ષેત્રમાંથી તેનો પંચ. માં અને તે પંચમાંશનો શત બાદ કરીને જે પ ર તત્પ, રિમિત વ્યાસાર્ધથી પણ બિન્દુથી ત્રિના દક્ષિણ તરફ વૃત્તાધે કરીને તેના બે અને જ્યા રૂપ સૂવ દેવું એટલે વૃતાર્ધ કુંડ થશે, ર૪ અંગુલને પંચમાંશ ૪-૬-૬-૧-૫ તેનો શતાંશ મળીને ઉપરના ટોટલને ર૪ આંગળમાંથી બાદ કરતાં ૨૪૦૦-૦૦ ૦-૦-૬-૦-૪ ખાદી ૧૯-૧-૧-૫-૭ ૧૮-૧-૧-૫-૭ વ્યાસ થયું અને વ્યાસ ૩૮-ર---- તેને વર્ગ ૧૪૬–૧–૫-૪-૩ તેને કુદર૭ થી ગુખી પ૦૦૦ થી ભાગનાં 1પર---- વૃત્તનું ફલ થવું, તેનું અ ૫૭૬---૫ વૃધનું ત્રિફલ ગુણકાર પ૭૬૧૪૦ વસન્તતિલકાવૃત્ત છે. ૧ it ·સરલા ટીકા ત્રિકોણ અને વૃત્તક પ્રકાર It वह्वयंशं पुरतो निधाय च पुनः श्रोण्योश्चतुर्थी- शकं चिहेषु त्रिषु सूत्रदानत इदं स्याम्यस्त्रि कष्टो. ज्झितम् । विश्वां (१३)शैः खजिनांशकेन सहितः क्षेत्रे जिनांशे कृते व्यासार्धन मितेन मंडलमिदं स्याद् वृत्तसंज्ञं शुभम् ॥ ४२ ।। अन्वयः-चतुरस्रक्षेत्रस्य वयंशं पुरतः निधाय पुनः श्रोण्यो क्षेत्रस्य चतुर्थांशकं निधाय पुनः त्रिपु चिहेषु सूत्रदा- नात् कष्टोज्झितं व्यस्रिकुंई स्यात् क्षेत्रे जिनांशे कृते सति खजिनांशकेन सहितः क्षेत्रस्य विश्वाशैः व्यासार्धेन मितेन कर्कटेन मंडलम् इदं शुभं वृत्तसंझं कुंडं स्यात् ॥ ४२ ॥ (स. टी.)-२४ मंगुर क्षेत्रनो तृतीयांश मत२५ વધારીને શ્રોણિનાં બેઉ બાજુ ઉપર ચતુર્થીશ વધારવા અને ત્રણે અોને જોડનાર બે સૂત્ર દેવા એટલે કષ્ટ રહી ચુસ સિદ્ધ થાય ક્ષેત્રને ૨૪ ભાગ કરી તેમાંથી તેર ભાગ પોતાના ૨૪ માં ભાગ સહિત લઈને તત્પરિમિત વ્યાસાર્ધથી ક્ષેત્રના મધ્ય બિન્દુથી વૃત્ત કરવું એટલે વૃત્તકુંડ થશે. ક્ષેત્રનો તૃતીયાંશ ૮ અંગુલ અગ્ર વધારવાથી લબ૩ર અંગુલ અને ચતુથાશ ૬ અંગુલ બે બાજુ વધારવાથી ૩૬ ગુલ અને બુજા અર્ધ ૧૮ सं.३२ ४.म.१८ ક્ષેત્રફલ પ૭૬ ·सिद्धि ૧૩ ને તેને ૨૪ થી ભાગ ૦-૪-૨-૫-૩ મળી , १३-४-२-4-3 या ते व्यासाई ययु, तनो भो २७-०-५-२-६ व्यास नो वर्ग ७33-४-१-० तेने ८२७ थी गए ५००० थी माता क्षेत्रस-५७६-0-0- 1-4-वृत्तनुं शे ગુણાકાર ર૮૮૦૫૧પ થાય શાન and Wr६ छ.' ॥ ४२ ॥ ॥ ५ ॥ . भक्त क्षेत्रे जिनांशेऽतिमितलवकैः स्वाक्षि- शैलाशयुक्तासार्धान्मंडले तन्मितधृतगुणके क- कटे.,दुरिक्तः ॥ पइचिहेपु प्रदद्याद्रसमितगुण- कानेकमेकं तु हित्वा नाशे संध्यर्तुदोपामपि च वृतिकृतेनेत्ररम्यं पडलम् ॥ १३ ॥ अन्वय:-क्षेत्रे जिनांशः भक्त क्षेत्रेण स्वाक्षिरीलांशयुक्तः भृतिमितलयकैः तापता व्यासार्द्धन मंडले कृते सति तन्मित- धृतगुणके या कर्कटे इन्दुरिक्तः परिवर्तनेन पचिद्वेषु एक- मेकं हित्वा पद सूत्राणि प्रदद्यात् ततः संध्यर्तुदोषां नाशे अपि च धृत्तिकृतेर्नाशे नेनरम्यं पडसं भवति ॥ १३ ॥ (स० टी०)-२४ अंशुल क्षेत्रना २४ मा शन माथा ૧૮ ભાગ પોતાના ૭૨ મા ભાગ સહિત લઈને તત્પરિમિત વ્યાસાર્ધથી વૃત્ત દોરવું. પછી તેજ કર્યટકથી ઉતર બિન્દુથી પ્રારભ કરીને વૃત્તમાં છ ચિહ્ન કરવાં, અને એક એક ચિત્ર १ लीलापत्या-लम्बगुण भूम्य निभुने पल भवति ।।

·. સલા ટીકા, વચમાં મૂકીને સામસામા ચિહ્નને જોડનારી એવા ૬ સૂત્ર દેવાં પછી મધ્ય સુધીના ૬ ભુજ અને વૃત્ત કાઢી નાંખવાથી ને વડગ્ન થશે. ૧૮ ભાગનો ૭૨ મો ભાગ ––૨ તેમાં ઉમેરતાં રર વ્યાસાર્ધ થયો અને વ્યાસ૩૬-૪થયો, અને વ્યાસનો ચતુર્થી બાદ કરતાં લંબ ર૭-૩ (ત્રણ) થાય છે. વ્યાસાર્ધ ૧૮-ર-8 વ્યાસને એટલે-૩ર-૪ની વિરાંજ-િ વ્યાસ ૩-૪-૦ ૪૧૦૩૯૨૩નમ: : લંબ ર૭-૩-૦ ગુણાકાર કરી - ર૦૦૦૦થી ભાગતાં તેનો ઉજ૩૧-૪-૭ લંબને એટલે ૨૭–૩–ને ભુજાર્ધ ૧૫૮–૩-૪ થી ગુર્ણતાં મોટા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફલ ૪૩–૫–૧–દ થયું. લઘુભુજ ૧૦-૪-૨-૩ લઘુલંબ – તેને લgધંથી ૫–૨–૧–૧ થી ગુણતાં ૪૮–૦-૪-૬-૫ એક નાના ત્રિકો- ણનું ક્ષેત્રફલ થયું તેને ત્રણે ગુણતાં ત્રણનું ૧૪૪–૧-૬-૩-૭ તેમાં ૪૩ર-પ-૧-૬ ઉમેરતાં ૫૭૬–૭–૦-૧-છ ક્ષેત્રફલ. સધ્ધરા નામ છન્દ છે. ll ૪૩ !! - I બીજા પ્રકારથી પોણનું લક્ષણ n अथवा जिनभक्तकुण्डमानात्तिथिभागेः स्वख- भूपभागहीनेः । मितकर्कटकोद्भवे तु वृत्ते विधु- रिक्तः समपभुजेः पडलम् ॥ ४४ ॥ अन्वयः-अथवा जिनमक्तकुण्डमानात् स्वखभूपभाग- ૧ ·- કુંડસિદ્ધિ, हीनः तिथिभागः मितकर्कटकोद्भवे पूचे विधुरिक्तः समपद- भुजैः पदसं भवति तु निश्चये ।। ४४ ॥ (૧૦ ર૦)–અથવા ક્ષેત્રના ૨૪ ભાગ કરી તેમાંથી પંદરમો ભાગ પોતાના ૧૬૦ ભાગ કમી કરીને લઈ તે. તત્પરિ. મિત વ્યાસાર્ધથી વૃત્ત કરવું, અને તેજ કર્કીટથી ઉત્તર દિશાથી પ્રારંભ કરીને વૃત્તમાં ૬ ચિહ્ન કરીને તેઓને જેડના છ ભુજ કરવા એટલે સમજ પડશ્ન થશે. ભુજમાન-૧૪ોર ક્ષેત્રના મધ્યમાં દક્ષિણને ઉત્તર તરફ રેખા પૂર્વ પશ્ચિમ અધોજ હજ પર્યત દોરતાં બે ચતુર પરરપર સંલ એવા થાય પૂર્વ પશ્ચિમ ઉત્તર દક્ષિણ રેખાઓમાં રહેલા તેનું માનરૂપ છે. બુ. ૧૪ ગરા. અનલ ભુજ ઉજાગર અ અને માથરેખા લંબ રાજા નો છે. ૨૦૧૪ ભૂ૦ ૨૯૪ ખ૦ ૨૨૨૭ મુત્ર ૧૪ર નié૧રહાર લંબથી ગુણા એ ૪૪પ૬ ર૮૮ nuપ અર્ધ ક્ષેત્ર થયુ. અ ૨૨ારાં તેનુંબમણું લેવ પદાદાકાર વસંતતિલકવૃત્ત છે. મ ૮૮ it પનું લક્ષn अष्टांशाच यतश्च वृत्तशरके यत्रादिम कर्णिका युग्मे पोडशकेसराणि चरमे साष्टविभागोनिते । भक्त पोडशधा शरांतरधृते स्युः कर्कटेऽष्टो उदाः ૧૪ોરા ૦૫ાસ ·સરલા ટી, सर्वास्तां खन कर्णिकां त्यज निजायामोच्चकां स्यात्कजम् ॥ ४५ ॥ अन्वयः-हे शिष्य क्षेत्रस अष्टमांशात् च यतः वृद्धः वृत्त- शरके कृते यत्र आदिमं वृत्तं कर्णिकायुग्मे वृत्ते पोडश केसराणि चरमे पश्चमे स्वाष्टत्रिभागोनिते पोडशधा शरान्तरधृते कर्कटे अष्टौ छदाः पत्राणि स्युः सर्वान् तान् खन निजयामोधकां कर्णिकां त्यज एवं कृते पद्मकुंडं स्यात् ॥ ४५ ॥ (૨૦ રર) પહેલાની માફક ૨૪ ભાગનું જે ક્ષેત્ર હોય તેના અહમાંશથી જે વૃત્ત કર્યા હોય તેમાં જે પ્રથમ વૃત્ત તે કણિકા. ને બીજું વૃત્ત તે ત્રણ આંગળ છોડીને બનાવવું તે વૃત્ત કેશર તે ૧૬ પત્ર રૂપ છે. ફરી ત્રણ આગળ છોડીને ત્રણ વૃત્ત બનાવવા તે દરેક મળી પાંચ થયા. પછી ૩ આંગળોને પોતાના ૨૮ મો ભાગ તે ૫-ચુકા -બાલાર્ચ બાદ કરવું. તે ર–આંગળ-. ૫. યુ-લિક્ષા- -વા. ૧ બાકી રહ્યું. પછી એ માનથી કર્કટથી પશ્ચિમ વૃત્તમાં ૧૬–ચિઠ કરવા. ને તે સમાન વિભાગવાલા પાંચ વૃત્તના મધ્ય બિન્દુ ઉપરથી કfટક ફેરવવાથી આઠ (૮) પત્ર થશે. શાર્દૂલવિક્રીડિતછન્દ છે. ૪ આંગળનું ક્ષેત્રફલ ૪૫રારા અંતિમવૃત્ત-૨૯દાદા પહેલાના ક્ષેત્રફલમાં મળવાથી ક્ષેત્રફલ-૬૬રાજાપાર અથવા છેલ્લા ક્ષેત્રફળમાંથી બાદ એ બેનું અંતરાર્ધ-૧૨૩જા કરવાથી પૂર્ણ ફળ. ૫૭૫૭૭ I ૪૫ II ·૪૦ કું સિદ્ધિ || અષ્ટા કુંડ લક્ષણ // क्षेत्रे जिनांशे गजचन्द्रभागैः स्वाष्टाक्षिभागेन युतैस्तु वृत्ते । विदिग्दिशोरंतरतोऽष्टसूत्रैस्तृतीय- युक्तैरिदमष्टकोणम् ॥ ४६॥ अन्वयः-जिनांशे क्षेत्रे स्वाष्टाक्षिभागेन युतैः गजचन्द्र- भागैः वृत्ते कृते विदिग्दिशोः अन्तरतः तृतीययुक्तैः अष्टसूत्रः इदं अष्टकोणं कुंडं भवति ॥ ४६ ।। (૪૦)-–ોત્રના ૨૪ ભાગ કરી અને ૧૮ ભગવડે કરીને ૨૮ અંશોથી યુક્ત કટક વડે વૃત્ત કરીને અર્થાત ભાસને બમણા કરીને દિશાને વિદિશાઓમાં આઠ ચિહ્ન કરવાથી જે આઠ ભુજમાં ત્રણ મેળવવાથી ને તેમાંથી બે (૨) ચિહ્ન છોડી દઇને ત્રિજા ચિહ્નવડે ૮ કોણ રેખા કરવાથી તે વૃત્તને ત્યાગ કરવાથી અદ્ધિ થશે. વ્યાસાર્ધ–૧૮ાપાલાલ મતર–૧૪ોરાર વ્યાસ-૩૭રારાર કર્ણ–૧૪ોરાર ભુજ-૧૪રાર ભુજલઘુમાન-૧૦૧૦ લ૦-૧૦૧૦ રેખા-૩૪ છાપા ધાત-૧૪૪૩ ભુજલિ-૪૯રારા કોણક્ષેત્રફલ–પરા પૂર્ણ કોણલ-૯૩૧૪ પૂર્વક્ષેત્રફલ-૩૮૯૭૦ બમણા-૧૮૬૩૦ પૂર્ણ-૫૭૬ારા ઉપજાતિ નામનો છન્દ છે. ૪૬ / મ ·સરલા ટીકા, બીજ પ્રકારથી અટકોણનું લક્ષણ II, मध्ये गुणे वेदयमैविभक्त शनिजZब्धिल वेन युक्तैः । वृत्ते कृते दिग्विदिशोऽन्तराले गजें- મુંને ચાયત્રીદો 1 શ૭ : अन्वयः- अथवा मध्ये गुणे वेदमयः विभक्ते सति पुनः निजठब्धिलवेन युक्तः क्षेत्रस्य शऊः भागः वृत्ते कृते दिग्वि- दिशोऽन्तराले गजैः भुजैः अष्टकोणं स्यात् ॥ ४५ ॥ (૪૦ ટન) અથવા તો ૨૪ આગળના ક્ષેત્રને રપ ભાગ કરી. ક્ષેત્રને ભાગ અથવા ૧૪ આગળ એના ૪૭મો ભાગ (રં).ચવ૩-ચુકા-લિસા () વાલાય થયા. એને ૧૪ આંગળ મેળવી તે સરખો વૃત્ત બનાવીને કટક દિશાને વિદિશાઓમાં ફેરવી ૮ ભુજ રેખા કરવાથી અષ્ટકોણ કંડ થશે. ભૂજમાન–૧૯૭૩ વ્યાસ–૨૮૪૬ શર—નાપાર્ક ભુ–૨૬રાસ કિંશ-રદાકારૂં . ક્ષેત્રફલ–૨૮૪૪ ભૂ૦–૧૭૬ લંબ-૭૬ ર૬૩૩. ખંડ-૧૮૫૩ ક્ષેત્રફલ–૧૪૫” પૂર્ણ-૫૭૬દાદા ઉપજાતિ નામનો છ% છે. [૪૭] : I ખાત ને કંઠનું લક્ષણા , खातं क्षेत्रसमं प्राहुरन्ये तु मेखलां विना । कंठो जिनांशमानः स्यादकांश इति चापरे ४८ ૩૭ર૬ ·४२ अन्वयः-खातं क्षेत्रसमं प्राहुः अन्ये मेखलां विना क्षेत्रसमं प्राहुः कंठः जिनांशमानः सात् अपरे अर्काशः इति वदन्ति ।। ४८॥ (स.टी.) क्षेत्रनी मा uld यो छ. अर्थात् ૨૪ અંગુલના કુંડમાં ૨૪ અંગુલન ખાત થશે. બીજો આચાર્યો-મેખલાને છોડીને કુંડની બરાબર ખાતે કરવો, એવી વ્યવરથા સૂક્ષ્મ રપૂલ હવિના અનુસાર જાણવી છે. ને બીજા मायार्यो-१२-भा गंशथी. मनुषु५ छ छ. ॥४८॥ મેખલાનું અપમાદિક પ્રમાણ अधमा मेखलेका स्यान्मध्यमं मेखलाद्वयम् । श्रेष्ठास्तिस्रोऽथवा द्वित्रिपंचखधमतादिकम् ॥ अन्वयः-एका मेखला अधमा मेखलाद्वयम् मध्यम तिसः श्रेष्ठाः अथवा द्वित्रिपञ्चसु अधमादिकम् भवति ॥४९॥ (स० टी०)-2 मेमसायम छ. २ (२) मेमसाय! મધ્યમ છે. ત્રણ (૩) મેખલાઓ ઉત્તમ છે. અથવા બે અધમ त्र मध्यम ने पांच उत्तम छ. मनुषु५ ६ ७.' ॥ ४ ॥ ખાતે ક્ષેત્રને સ્પણક્ષર કરીને મેખલાનું લક્ષણ છે अष्टधा विहितकुंडशरांशैः संखनेद्भुवमुपर्यन- लांशैः । मेखला विरचयेदपि तिसः पङ्गजाकलव- विस्तृतपिंडाः ॥५०॥ कियासारे-नाभियोनिसमायुकं घेष्ठं त्रिमेखलम् । कुंडं दिसतं मयं नीचं स्यादेकमेखलम् ॥ लक्षणसंग्रहे-मुख्यास्त पंच ताः प्रोका मध्यमा. स्तिस एव । स्याता मध्यमे पझे एका साधमाधमा । विशेष:-निमेखलं द्विजे क्षत्रियस्य हिमेपलम् । मेखले न यस्य-इति ।

·રારલા ટીકા, ४३ अन्वयः-अष्टधा विहितकुंडशरांशैः भुवं संखनेत् उपरि अनलांशः तिस्रः मेखला विरचयेत् कीदृश्यो मेखला पग- जार्कलवविस्तृतपिंडाः ॥५०॥ (स० टी०)-२४ अंशुल क्षेत्रने गा मा अरीन व ત્રણ અંગુલના પાંચ ભાગ કરવા. અથવા ૧૫ અંગુલ ભૂમી ખોદવી. ભૂમીના ઉપર ત્રણ ભાગમાં અર્થાત ? આંગળમાં ૩ મેખલા થાય છે એની ઉંચાઈ કમથી કાપાર આંગળ થશે. અથવા ખાતના ઉપર એક આંગળ ભૂમી કંઠપ છોડી પ્રથમ મેખલા ૪ આંગળ, બીજી ૩ આંગળ ને ત્રીજી ૨ આંગળની १२वी. थोड़ता ७.६.' ॥ ५० ॥ બીજા પ્રકારથી મેખલાનું અને નાભિનું લક્ષણ છે रसांशकादुन्नतविस्तृताश्च तिस्रोऽथवेका युग- भागतुल्या। पंचाथवा पारवेदरामाशेस्तताः स्युर्नवभागपिंडाः॥५१॥आया परास्तच्छरभागही- ना जिनांशकंठाद्वहिरेव सर्वाः। कुंडानुकारा अपि मेखलाः स्युरकांगभागोच्च ततस्तु नाभिः॥५२ ।। धिका-यासारसातःकरः प्रोक्तो निनं नियंगुटेन । कंगत्पर भेपना गु उमा नयागुतः ॥ शिपायारे-प्रधानमेमोरोप मुचमा नरा. मम् । तदा मेसमोरोपं पंगुलमिति मनम् ॥ सदायमंगुनोस्रोधर्मगुमटितयं प.मार। पतुतिगुनम्यापो मेलानितयस तु ॥ योगिनी-मेशलाः पण मे देवि गादिशु विशेषतः । पनागापर्यभागेमिताः स्वर्गापिताः शुमा ।। परपुरामविधर्म मोऽपि भोगो हराने धेनुपनमः। के पुरे १ पाती मनं जिमेराले । मेरालारहिते पोसोम्पपिक वित्तयः । मा. बिना प्रोमोमाविनायकम् पाठरहितं माना मित्र ।

·છે કુંડસિદ્ધિ, अन्वय:-रसांसकात् उन्नत विस्तृताः तिस्रः मेखलाः स्युः अथवा युगभागतुल्या एका मेखला स्यात् वा पदार- वेदरामयशैः तताः पंच मेखलाः स्युः आधा नवभागपिंडा: अपरा शरमागहीनाः सर्वाः कंठादहिः एव कार्याः कुंडानुकारा अपि स्युः तु नामिः अर्कागभागोच ।। ५२ ।। (૨૦) ક્ષેત્રનો છઠો ભાગ અથવા ૨૪ આગળના ક્ષેત્રમાં ચાર આંગળ ઉચી તથા પહોળી ત્રણે મેખલાઓ થાય છે. એક મેખલા પક્ષ અથવા એક મેખલા ક્ષેત્રને ચોથા ભાગમાં અર્થાત ૨૪ આગળના ક્ષેત્રમાં આંગળ ઉચી ને ૬-પહોળી બનાવવી જોઈએ. આનું તાત્પર્ય એ છે કે પ્રથમ મેખલા ૧ર આગળ ઉચી બનાવવાથી ને ચાર આંગળ પહોળી ને બીજી ૮ આંગળ ઉચી ને ૪–આગળ પહોળી ને ત્રીજી ૪ આંગળ ઉચી ને ૪-આગળ પહોળી એમ બનાવવાથી દરેક મેખલા- ઓ ડાક આંગળ પહોળી ને ઉચી થશે. હવે પાંચ મેખલા બનાવવાને પક્ષ પહેલી મેખળા દ-આગળ પહોળી ને નવ આંગળ ઉચી. બીજી મેખલા પ-આંગળ પહોળી અને આગળ ૭ય. ૧ યુ.૪ લિ. દવા ૧ એટલી ઉચી બનાવવી. એવી રીતે ત્રીજી મેખવા. ચોથી ૩-આગળને પાંચમી ૨-આંગળ ઉંચાઇમાં પહેલાથી પંચમાંશ ન્યૂન ઉચી કરવી. જે આકારના કુંડ હોય તેવા પ્રકારની થાય છે. નાભિ પણ કુંડથી બારમા અંશ પ્રમાણે થાય છે ને પહોળી ૪ આંગળ બનાવવી. વિપરીત ખ્યાનક ને શાવિનીન્દ્ર છે. પ૧ / પર પ્રકારાન્તરથી નાભિનું લક્ષણ II कुंडाकारो नाभिरंभोजसाम्यो वाब्जेऽयनेना- -- ·સરલા ટી. शहानिर्दलाये । शेषक्षेत्रे वह्निवृत्तः समेते स्युर्वे कर्णीकेसराः पत्रकाणि ॥ ५३॥ अन्वयः -अथवा अंभोजसाम्यः नाभिः वा कुंडाकार: जाभिः अयं अन्जेन इनांशहानिः दलाने शेपक्षेत्रे पहिवृत्ते समे कर्णी स्युः केसराः पत्राणि स्युः ॥५३ ।। (૧૦૦) બીજા પ્રકારથી વા સકંડોમાં કમલના જેવા આકારવાળી નાભિની રચના કરવી. હવે પદ્મકુંડમાં નાભિની રચના ન કરવી. ર૪, આંગળમાં ર–આંગળ ઉંચી ને ૪–આગળ પહોળી નાભિ થાય છે. અંગુલના બારમો અંશ યાદિ રાપારાપ એટલા બાદ કરવાથી૪ આંગળમાં બાકી રૂાદા રાડાર ક્ષેત્રમાં ત્રણ વૃત્ત કરવાં. જેમ ગુલાદિ ૧૧દાળ એટલા વ્યાસનું પ્રથમ- વૃત્ત એનું અર્ધ કર્કટથી સિદ્ધ થાય છે. માન યાટિકાના એટલા વિરતારનું જેકેટ પ્રથમ વૃત્ત અંગુલાદિ દાળ1 એટલા વિરતારનું બીજું વૃત્ત અંગુલારિ ૧૬પ૦ લાવે એટલાજ વિસ્તારથી કર્કટનું ત્રીજું વૃત્ત થશે. ત્રણ વૃત્તમાં પ્રથમ વૃત્ત કર્ણકા. બીજું કેશને ત્રીજું પવરથા છે. કુંડના જેવી નાભિ બનાવવી યોગ્ય છે. શાલીની ઇદ છે. પ૩ | 11 કુંડમાં મુકવાની યોનીનું લક્ષણ | योनिासार्धदीर्घा विततिगुणलवादापता- धिद्विभागा तुहा तावत्समंतात्परिधिरुपरिगा तापटमेण रम्यम् । निम्नं कुंड पिशंती क्लषदल. R ·युगेनान्विताधोविशाला मूलात्सच्छिद्रनालांतरव- टरुचिराश्वत्थपत्राकृतिः सा ॥ ५४॥ अन्धयः--व्यासार्द्धदीर्घा विततिगुणलवात् आयता अधिद्विभागा तुंगा तावत् उपरिगा परिधिः मेखला तावत् अग्रेण निम्नं यथा स्यात् तथा कुंई विशन्ती वलयदलयुगेन अन्विता अघोविशाला मूलात् सच्छिद्रनाला अन्तरवटरुचिरा अश्वत्थपत्राकृतिः सा रेम्या स्यादिति ॥ ५४॥ (स० टी०) क्षेत्रथी माई मात २४ मांगना क्षेत्रमा 1ર આગળ લાંબી ને આઠ આગળ પહોળી અને ર૪ ને અંશ ૧-અંગુલનું મેખલાયુક્ત તથા કુંડની તરફ લટકતી ને એક આંગળ કુંડમાં પ્રવેશ કરવાવાળી બે અર્ધચન્દ્રોથી યુક્ત ને નિચેના ભાગમાં સ્કૂલ મધ્યમાં ખાતયુક્તથી લઈને છિદ્ર સહિત નાલયુક્ત સુન્દર અશ્વત્થ પત્રના આકાર જેવી યોનિ બનાવવી. કોઈ એવો મત છે ઉક્ત યોનિ કુંડની માફક બનાવવી सव.॥ ५४॥ ॥ १२ Hit ममता र योनि सक्षण ॥ अथाांगुलपक्षे तु मेखलानां दशाङ्गुलेः । विस्तृता तिथिभिर्दीर्घाङ्गुलिभियोंनिरिप्यते॥५५॥ अन्वयः-तु पक्षान्तरे मेखलानां अर्काङ्गुलपक्षे दशा- गुलैः विस्तृता तिथिभिः अनुलिभिः दीर्घा योनिः इप्यते ॥५५॥ प्रयोगसारे-स्थिता प्रवीच्यामायामे सम्यक् पदोगुलम् । विपर्चागुर- विखार पदचतुर्पगुला क्रमात् ।।

·सरसाट ४७ । (स. टी.)-१२ मांगनी भेसाना पक्षमा १० આગળની પહોળી પંદર આગળ લાંબી યોનિ બનાવવી જોઈએ, मनुष्टु५७.४ छ. ॥ ५५ ॥ isiसानी शशिमा वेट्टीनीश्यना॥ । अथवापि मृदा सुवर्णभासा करमानं चतुरं- गुलोच्चमल्पे । हवने विधीत वांगुलोचं विबुधः स्थंडिलमेव वेदकोणम् ॥ ५६ ॥ अन्वयः-अथवा विवुधः अल्पे हवने सुवर्णभासा मृदा चतुरगुलोचं वा अङ्गुलोचं वेदकोणं करमानं स्थण्डिलं एव विदधीत ॥५६॥ (स० टी.)-मया विद्वान् सो नाना वनमा सुन्दर મૃત્તિકાથી ૪-આંગળ અથવા એક આંગળ. ઉંચી એક હાથ રામચોરસ વેદિ બનાવવી અથવા કોઈ ૫–આગળ વા ૮ આંગળ ઉંચી કહે છે. વસંતતિલકાછન્દ છે. પ૬ ! ને મહાદેવને તેલવા માટે इति मंडपकंडसिद्धिमतां रुचिरा विठ्ठलदी- क्षितो व्यधत्त । अधिकाशिनगर्युमेशतुष्ट्ये वि- बुधः शोधयतादिमां विचार्य ॥ ५७ ॥ 1 अन्वयः-इति विठ्ठलदीक्षितः एवं एतां रुचिरा मंडप. १ संत्रातरे-गदा गुरगंया वापि सूक्ष्मवालयाऽपिरा । भगुतो पा देदोगुलोपं स्पंदितं विदुःn पठायोगमुरमापीहरमम्माहतो शुभम् । पंचांग. कोषममा बगुप्तसमुनतम् ॥ JA ·४८ . jurela. कुंडसिद्धिम् अधिकाशिनगरे उमेशतुष्य व्यत्ति विवुधः विचार्य इमां शोधयतात् ॥ ५७ ॥ (स.टी.)-dिe Reीत मशीनगनी A1 भा- મહેશ્વરને સંતોષ કરવાને માટે આ મંડપ કું સિદ્ધિ બનાવી છે. વિન મનુષ્યો તેમાં કઈ ભૂલ હોય તેને વિચારીને દુષણનો ત્યાગ કરીને વાંચે. વસંતતિલકાવૃત્ત છે. ૫૭* ગ્રન્થ નિર્માણ સમય ને સંવાદિ ) शशियुगतिथिगण्ये याति शाके वरेण्ये विभ- वशरदि रम्ये मासि शस्ये तपस्ये । शशधरभृति- ऋक्षेऽमुप्यपक्षे वलक्षे कमलनयनतिथ्यां भानु- मद्वारवत्याम् ॥ ५९॥ अन्वय:-शशियुगतिथिगण्ये वरेण्ये शाके याति विभय- शरदि रम्ये शस्से तपस्ये मासि पलक्षे पक्षे शशधरभूति अमुप्य ऋक्षे भानुमद्वारवत्यां कमलनयनतिथ्यां इमां कृति ..(स.टी.)--शासिवान : १५४१ ना गुन शुस પક્ષને દ્વાદશીને રવીવારે આદ્રા નક્ષત્રમાં આ કૃતિ પૂર્ણ થઈ છે. માલિની છન્દ છે. ] ૫૮ ] हरगोविन्दविच्छिप्यों विष्णुशर्माभिधानकः । सरस्वतीप्रसादेन टीका कुर्वे सुसंस्कृताम् ॥१॥ व्यधच ।। ५८॥ सभात.

·श्रीगणेशाय नमः। श्रीशारदायै नमः ।। अथ कुण्डकारिका। (सरला टीका) . टीकाकारमङ्गलाचरणम्. नत्या शहरचरणौ स्मृत्वाऽज विष्णुदत्तशुक्लेन । कुण्डकारिकाटीका विरच्यते सारदेश्चना काचित् ।। १ ।। (स.)-नां याविहमा नभर शत मत વિષ્ણુભગવાનનું મરણ કરીને વિષ્ણુદત્ત શર્મોવડે કંડકારિકાની આ ટીકા વિદ્વાનોની સુગમતા માટે દરેકનો સાર લઈ રચાય છે. છેલ્લા एफहस्तादिकै कुण्डे योन्यादिविविधाकृती । सुगमेन विधानेन कर्तव्यांशेन चोच्यते ॥१॥ (स०)- स्तनाभा विधाजी सुंदर आलिया યોનિ બનાવવી. તેથી વધારે હરતમાં પણ તેવી જ રીતે કરવું. દરેકને સરલ પડે તે પ્રમાણે વિધિયુક્ત કરવી તેમ કહ્યું છે. ૧. to ચતુરસ્પરધનનો ઉપાય | पतुर्विशांगुल: साध्ये द्वि (४८) गुणा रसुरीर्यते । अन्ते पारायं तस्यास्तस्सार्दै लानं ततः ।। २ ।। . पाणाडे पावन्मानं सापदरा प्रारूपपेत् । परमेत्तत्ररेप पशिगन॥ त्रिपुरासारे-क्षेत्र सिपाहि पुरेमभागेसमेकम् । चौगामा गुनिस्तिमा प्रामयेर मात्र ·५० 1. मध्यात्सडंगुले चैकं ततः पडंगुलेऽपरम् । साध्ये पूर्वापरौ शंक तयोः पाशौ निधाय च ॥३॥ मध्यात्पडंगुलं नीत्वा विदिशाकर्पयेत्ततः । पडंगुलेंऽशके शंकुः साचैवं विविदिक्षु च ॥ ४ ॥ दत्ते शंकुत्रये चैव चतुरस्रं च साधयेत् । (स.)-२४ मांगजनो मनापामा ४८ मांगगनी દોરી લેવી અને તેના બન્ને છેડા પર પાશ કરીને મધ્યમાં એક ચિહ્ન કરવું. પછી તે મધ્યથી છ છ આંગળના અન્તરે ત્રણ ચિહ્ન કરીને પૂર્વ અને પશ્ચિમ દિશામાં બે શંકુઓમાં પાશ મુક્યા અને મધ્યથી છ આગળ છોડી દઈ તેના મધ્ય ચિહ્ન અગ્નિકોણમાં ચી છ અંગુલના અન્તરે શંક આપવા, અને મૈત્ય, વાયવ્ય અને ઈશાનમાં પણ તેવી રીતે છ છ આંગળના અન્તરે શંકુ ખેંચી સરખા કર્ણવાળો સુંદર સમચતુરસ્ક સાધવો. –૪. ॥ योनि २ ॥ अष्टाविंशांगुला रेखा वोदीची पड्यवाधिका ।। । तन्मध्यतस्तथा प्राची सूत्रयुग्मे त्रिकोणकम् । अर्द्धतः श्रोणियुग्मा गहिर्भागे वरांगकम् ।।५।। (૩૦ –ોનિકુંડને વિષે અફાવિશ આંગળને છ યુવ ઉત્તર દિશા તરફ વધારી તેનું મધ્ય એટલે ૧૪ આંગળ અને १ निपुराारसमुच्चय-यावत् कोणं परमपि तथा सूत्रयुग्मस्य पातम् । मध्यात् कुर्याद् भवति तदिदं मन्मयावासकुण्डम् ॥ सिद्धान्तशेखरे-योन्यायमुच्यते कुण्डमाग्नेय्यामुत्तरामुखम् । प्रजापुद्धी च तापेन शस्त्र तत्रापि पूर्ववत् ॥ चतुष्कोष्ठं समं कुर्यादशं क्षेत्रस्य पञ्चमम् । योनिकुंडमिदं भद्रे भौगदं सुमर्ग मतम् ॥

·સરલા ટીકા, પ ૩ યવ તે પ્રમાણે ર૮ આંગળને ૬ યવનું સૂત્ર પૂર્વ પશ્ચિમ આપી બન્ને બાજુ કર્ણ દોરવાથી ત્રિકોણ થશે અને બહાર બ શોણિને વિષે બે અર્ધવૃત્ત કરવાં. ૫. ॥ मय-नो २ ॥ यवादधिकेनैव ग्रहचंद्राकुलेन चै । वृत्तं कृत्वा द्विधाभक्तमर्धचंद्रं भवेत्तु तत् ॥६॥ (स.)--मध्य- द्रमा १८ मांगने. १२४ ચાર યુકાનું ગોળ વૃત્ત કરીને બે ભાગ કરવાથી અર્ધચન્દ્ર नामनाथशे .. ॥नियोgो २॥ चतुस्विंगांगुला चोदक प्राचीनमध्यतस्तथा । यवोना तु लिखेत्तत्र पार्श्वसूत्रे त्रिकोणकम् ॥ ७॥ (૪૦)--વિકોણ કુંડ બનાવવામાં ૩૪ આંગળને મધ્યથી ઉત્તર દક્ષિણ ૩૪ અંગુલ વધારી એક યવ ઓછો એવા ૩૩ १ यद्यपि उकरीत्या करणेऽपि, अर्धचन भवति-तपापि प्रागुकरवसंपातरूपो मायो व्यभिचरवि।। विक्षतसरे-नयमा विमोशे चरसं समं तदा। रशिप पोत्तरे पास गुपरित्यजेन् । सासमायरमेण प्रमादिचंद्रशामिति ॥ पारसे प्रदर्भ स्वावावी तशरी। माये Antarrafदुबरमानिधि पाराया-परीक्षेमं दशभा धिमजेएन । समेने का प्रन्।ि जसा पाये हम्मान देता। पनि पुरमनी मरेती।

·પર ARI અંગુલ ને ૭ થવોએ કરી બન્ને પાર્થમાં સૂત્ર આપવાથી શત્રુ- નાશ કરનાર સુન્દર ત્રિકોણ થશે. ૭. ॥ वृत्तनो प्रहार ॥ सप्तविंशांगुलार्द्धन सूत्रेण रचयेद्भूमिम् । (૦–વૃત્તકુંડને વિષે ર૭ અંગુલના વ્યાસને ૧૩ અંગુલ ને ચાર ચવ વ્યાસાર્ધવડે કરી સૂત્ર દોરવાથી સુન્દર એવો पृत्तई शे.२ તે પણ પ્રકાર છે प्राची त्रिंशांगुला मध्ये वोदीची वरदांगुला ।। ८॥ तस्याः प्रांतद्वये प्रत्यक्याक्च चांकं त्रिभित्रिभिः । अंकापार्श्वद्वये प्राच्या सूत्रपके पडसकम् ॥ ९॥ (૨૦)– કોણ કંડ બનાવવામાં પૂર્વ દિશામાં ૩૦ અને १ महाकपिलपचराने-द्वात्रिंशदंगुलं सूत्रं त्रिधा तत्पातयेद्धवि । पूर्वानं कुंडकं कृत्वा त्रिकोणं तु प्राशयेत् ॥ क्रियासारे-क्षेत्रमष्टांश के कृत्वा पायोरंशया बहिः । न्यस्त्वा सन्मानस्नेश न्यसेत्सूचत्रय समम् ॥ त्रिपुरासारे-शर्वरीसार्द्धभागी कृतक्षेत्रतः पार्थयोय॑स्य भागद्वय पण्डितः । देन मानेन स्त्रद्वयं विन्यसेत् कुण्डमेतद्भवेदनेवासकम् ॥ २ शारदातिलके-अबादशांशके क्षेत्र बहिरेशं न्यसेदुधः । भ्रामयेत्तेन मानेन वृतं कुंडमनुत्तमम् ॥ सिद्धान्तशेखर-चतुरप्रेम संसिद्ध तद्बाही भागमष्टकम् । क्षेत्रस्य विन्यसेविस मध्यासन्मानमूनतः॥ भ्रमणध्रामणेनैव सं कुंडमुदीरितम् ॥ त्रिपुरासारे-दिग्गजादधिकरतिभागतः क्षेत्रतो निशिवधीवहिन्यसेत् । भागमेककमनेन सर्वनो भ्रामयेद् भवति वृत्तमुत्तमम् ।

·સલા ટીકા, મધ્યમાં ઉત્તર દક્ષિણમાં ઉર આંગળ દોરી આપી તેની બન્ને બાજુમાં ત્રણ ત્રણ સિદ્ધ કરવા અને એ અંકોની બન્ને બાજુમાં ઉપર પ્રમાણે દરેક દિશાઓમાં છ સૂત્ર આપવાથી નેત્રરમ્ય એવો બડગ્નકુંડ થશે. ૮–૯. પદ્મકુંડ પાર 1 द्वादशांगुलसूत्रेण मध्यतो वृत्तमालिखेत् । सार्द्ध पंचयवर्युक्तं मन्वंगुलमितं बहिः ॥१०॥ दिशां च विदिशां चैव यमुसूत्राणि पातयेत् । दिक्ष्यष्टसु च मध्यांकाच्छंऊ बसुदशांगुले ॥११॥ दला दलायमर्यादां सूत्रेणादिभ्रमाभूमिम् । कृत्वा चंद्रा भाकारान्दलांश्च पसुसंख्यकान् ॥ १२ ॥ शिष्टा पहिष्टसंत्यागात्पद्यामं कुण्डमीदृशम् । (स.)-पड मनाचामा १२ मांगना सूत्रथा પહેલાં મધ્યવૃત્ત કરવો અને બહિરવૃત્ત ૧૪, ૫ યવ, ૪ મૂકા, ૭ લીક્ષાથી દોરવો. દિશાવિદિશાઓમાં આઠ સૂત્રો પાડવાં. મગથી સૂત્રના ઉપર નવ અંગુલે શંકુ સખી દિશાવિદિશાઓમાં અર્ધચન્દ્રાકાર આઠ પત્રો દોરવાથી વિધિયુક્ત સુન્દર પદ્મકુંડ १ भारी-अष्टया विमजे क्षेत्र मध्यसूत्रस्य पार्ययोः । भागन्यदेशीर मानेनानेन मप्यतः ॥ पुयोलायुगे मास्वपनुष्कं संदवित्तमः । प्पट हो पायस मुत्तमम् ॥ रारिक-पागादिलो परोपनुभिः स्पारपरसाम् विपधारे- पाल्दै भुपदुगयुगं स्त्रपरकोणपातम् । सोदा मावि तरिदको मनोहम् ॥

·५४ आPिI થશે. અથવા ૧૮ અંગુલના વ્યાસવાળો વર્તેલ મુકી દોરેલી રેખાઓ ઉપર શક મુઠી અર્ધચન્દ્ર આઠ વૃત્તો કરવાથી પણ सभड थशे. १०-१२. || मष्टोतो ॥ वसुनेत्रांगुले सूत्रं सपादत्रियवाधिकम् । कृत्वा वेदाखिसंसाध्यं दिग्विदिश्वंतरावसु ।। १३ ।। अंकेषु मध्यमं हित्या वसुसूत्राणि पातयेत् । वसुकोणान्विशिष्यते मार्जनाद्वसुकोणकम् ॥ १४ ॥ (स०)मा मनापामा २८ मांग, 3 41 ने ૨ ચૂકાના વ્યાસવાળો વૃત્ત કરી દિશાઓ ને વિદિશાઓને સાધી ત્યાં આઠ ચિહ્ન કરી પછી આઠ સૂવો પાડવાં અને એક સૂત્રને બીજા સૂત્ર સાથે ભૂજ દેવાથી અને વૃત્તને કાઢી નાખવાથી शोभायमान पो थशे. १३-१४. ॥ सासिनो ॥ वेदचंद्रांगुलं सत्रं पादोनत्रियवाधिकम् । मित्वा मंडलकं साध्यं तस्साई दशधा भजेत् ॥ १५ ॥ १ त्रिपुरासारे-दशाशेऽत्र विन्यस्य बाशिमेक परिभाम्य तेनैव वृत्तं दलानाम् । बहिर्मध्यमे कर्णिकाचापि कुर्याद् भवेदष्टपत्र बुध पद्मकुण्डम् ।। २ कुण्डरमाकरे-जिनांशेऽतः सूत्रे वसूयुगमितैरंगुलवरैः रसकांशांश सहितमपि वृतं विश्चये ॥ दिगशैरेकस्याप्यथ धृतिलवः सप्तदशभि- गुणैरष्टामिस्तच्छमरहितमयासि कथितम् ॥ कृण्डपद्रुमे तु अटप्रकारेण अधतिकण्डम् ।

·૫૬ R જ્યા આપવાથીને ધનુષનો ભંગ કરવાથી ભૂતોને નાશ કરવા વાળ સુન્દર પંચાસિકંડ થશે. ૧૭–૧૮. ખાતપરિધ્યાદિપ્રકાર છે पञ्चदशांगुले खाते भित्ता पाये च मेखलाः । मर्वतोऽङ्गुलमात्रा भूस्त्यक्त्वा तिस्रो पहिर्वहिः ॥ १९ ॥ नवपडूपंगुलोचास्ताश्चतुस्विद्भ्यंगुलाः पृथक् । तासामुपर्यधोभागे दैर्ये कुंडार्द्धसंमिता ॥ २० ॥ कुंडव्यंशेन विपुला तुंगा जिनांककेन च । तावत्परिधिसंयुक्ता चाधोवृत्तदलान्विता ॥२१॥ अंगुलाग्रगता कुंडे अघो नालेन संघृता । चतुरंशमिता नाभियंशोचा कुंडमध्यगा ॥ २२ ॥ (૪૦)-૨૪ આંગળના ક્ષેત્રમાંથી ૧૫ આંગળખાતમાં એક આંગળ છોડી ઉપરથી નવ આંગળને વિષે ત્રણમેખલાઓ કરવી. એટલે ત્રણ ત્રણ આંગળની મેખલાઓ ઉંચાઇમાં કરવી, તે બરાબર જેટલા હસ્તનો કુંડ હોય તેટલા હસ્તના પ્રમાણભૂત કરવી. વળી ર૪ આંગળ તૃતીયાંશ પહોળી ને બાર આગળ લાંબી એક અંશ આગળની મેખલાથી યુક્તને કુંડના તરફ લટ- १ विज्ञानललिते-सप्तमाशबहिन्यस्य कृत्वा वृत्तमिह भ्रमात् । चतुर्थभागन्यूनेन पूर्वक्षेनेण संमितः॥ धनुाकृतिभिः पंचसूत्र. पंचाविकुंडकम् । होमः प्रशस्यते भूतशाकिनीप्रहनिप्रह. ॥ इति यत्तु रामवाजपेयिकृतं तब नवागुलान्यधिकानि भवति प्रकारांतरेण पंचाग्निः। वास्तुशाले-गाविभागुलव्यासे वृत्त संभ्रामयेच्छुभम् । तन्मध्ये कारयेत्कुंई पंचकोर्ण मनोहरम् । आद्यकणे तृतीय व तृतीये पंचम तथा । वेधस्त्वेकांतरतत्र कोणं सपद्यते स्पुटम् ।।

·: સલ ટીકા, પાક કતી, એક આંગળ કુંડમાં પ્રવેશ કરતી ને નિચેના ભાગમાં રયૂલ મધ્યમાં ખાતરહિત પૃથ્વી ઉપરથી લઈને દિવાળી નાલ- સહિત સુન્દર યોનિ બનાવવી. વળી ક્ષેત્રનો છઠ્ઠો ભાગ અથવા ચાર અંગુલ વાળી ચતુરન્સ એવી ને બે આગળ ઉંચી એવી કુંડના મધ્યમાં નાભિ મુકવી. ૧૯-૧૨- દરેક નાભિના પ્રકાર कुंडाकारा च सर्वेषु कुंडेपु पद्मभापि वा। पद्मे पडंगुला दीर्घा तथैवोच्चा च चतुला ।। २३ ।। परितः केसराना सा नाभिः कार्या विचक्षणः । द्विव्यादिकुंडहस्तेपु तावत्काष्ठां च कारयेत् ॥ २४ ॥ तत्र जिनांशकाः कार्या यवयूकादिकं ततः । कुंडनाभिस्तथा योनिः कंठः खातश्च मेखलाः ॥ २५ ॥ तेन काठेन कर्तव्यं योन्यादिकुंडमंशकान् । अंगुले चांगुला वापश्चैवंकृते भवेद् ध्रुवम् ॥ २६ ॥ (स०)-१३ जानाडोमा नामावाणी अथवा કમળના જેવા આકારની નાભિ રચવી ને પમકુંડને વિષે છે આગળ લાંબી તે પ્રમાણે ઉંચી અને વર્તુલ એવી ચોતરફથી કેશરવાળી બુદ્ધિમાન મનુષ્યોએ કર્ણિકા બનાવવી. એવી જ રીતે બેને ત્રણ એવા હરતોને વિશે તે તે માનથી કરવી. અંગુલ, पंचरात्र-मकोगुलच्छ्रिता योनि विदप्यातापदायतामिति ।। मंधान्तरे-द्वादशाशस्तरूपत्तायोनि, स्वादादा गुला। उसेपायामतस्तुति ॥ प्रैलोक्यसारे-मरदयरागायुका वादयदलवन्मवेति । मदनरले-पृष्णचतुर्दशीशांती । गर्गः योनिः पगुला विर्यग्दाद गुलदेर्य । अधरपदसधशा किंचिदुनिता गुसमिति ।

·૫૮ - કુંકારિકા, યુવ, યૂકા, લિસા આદિ વિસ્તારવાળાં કરવાં. કુંડ, નાભિ, યોનિ, કુંડ, ખાત, મેખલા વિગેરે જેટલા હતનો કુંડ કરવાનો હોય તે તે માનની ગણનાથી બનાવવા. તે પ્રમાણે કરવા થકી નિશ્ચય એવી રમણીય રચના થશે. ર૩-૨૬. | કુંકારિકા બનાવનારના નામાદિ 1 कुंडनिर्माणकाले तु गरिष्ठं वाजपेयिनाम् । प्रोक्तं शब्दान्तरेणैव लक्ष्मीघरो लिखत्ययम् ॥ २७ ॥ उदराणि कृशानूनां कुण्डाख्यानीति कथ्यते । सर्वांगेणोपयुक्तानि कर्तव्यानि विचार्य च । જૂનuપના તિ તો વિપુલ ૨૮ (૨૦)-કુંડાદિ રચના કરવામાં વાજપેયિ લક્ષ્મીધર શર્મા નામના વિદ્વાને અનેક પ્રકારના શબ્દોની રચનાથી યુક્ત એવી આ કુંડકારિકા બનાવી છે, ને તેની અન્દર કુંડ બનાવવાની અનેક પ્રકારની રચનાઓ કહી છે. તો વિદ્વાન મનુષ્યોએ દરેક પ્રકારના અંગોથી યુક્ત એવી આ કારિકાનો વિચાર કરીને કોઈ જગ્યાએ ન્યૂન હોય અથવા અધિક હોય તો પણ વિચારીને કરવું કારણ કે સ્ત તો પ્રભુ છે. અને તો જ મહા પ્રયા સફલતા પૂર્વકનો ગણાશે. ર૭-૨૮, जयदत्वात्मजः शुलो विष्णुशर्माभिधानकः । सरसतीप्रसादेनाकृर्षि टीका सुसंस्कृताम् ॥ २९ ॥ જ્યદત્ત પંડિતના પુત્ર સુલ વિષ્ણુશર્માએ સરસ્વતીની કૃપાથી આ ઉત્તમ પ્રકારની ટીકા બનાવેલી છે. ર૯. રામામ, ·તૈયાર છે. હિંદુ ધર્મનાં અત્યંત ઉપયોગી પુસ્તકો તૈયાર છે ! જેવા કે વેદ, કર્મકાંડ, પુરાણ, ઇતિહાસ, ન્યાય, મીમાંસા, વ્યાકરણ, વેદાન, ધર્મશાસ્ત્ર, નીરૂત, કોપ, કાવ્ય, ગઘ, છ, નાટ્ય, ચ, ભાણુ, અલંકાર, વૈદક, જ્યોતિષ, સ્તવ, ઉપનિષદ ભક્તિ, દિગમ્બર જેન, શ્વેતામ્બર જૈન, વૈશેષિક, રામાયણ, યોગ, મિત્રશાસ્ત્ર, શિપ- શાસ્ત્ર, નીતિશાસ્ત્ર, સંગીત, ગીતા, કથા વિગેરે પ્રકીર્ણ ગ્રંથો, સંસ્કૃત, ગુજરાતી, હિન્દી, પુસ્તકો, પાઠશાળાઓ અને લાઈબ્રેરીઓ માટે વાંચન અને મનન કરવા લાયક ઉત્તમ સંચાહા સર્વ પુસ્તકો મળે છે. એક વખત મંગાવી ખાત્રી કરો. ૨ આધ્યસ્રાવનારૂ-અદી આશ્વલાયન શાખાના દ્વિ માટે નિત્ય નૈમિત્તિક ગૃહૂકમોપોગી પરિશિષ્ટ સૂત્રસંગ્રહ અને કુમારિભક્ત શ્રદ્યારિકર સાથે લગભગ ૨૨૫ પાનાનો ટસ પત્રાત્મક ગ્રંથ જેમાં સવિસ્તર પ્રગવિધિ દર્શાવ્યો છે, તે દરેક આશ્વલાયની બહાણે માટે ઘણે ઉપયોગી ગ્રંથ છે. આ ગ્રંથના આધારે સર્વ ગૃક કરાવી શકાય છે. સારા કાગળ અને સુવાચ્ય ટાઈપોમાં છપાવ્યો છે, છુટી પાનામાં છે, છતાં કિંમત રૂ. ૨-૦-૦ જ છે. પોસ્ટેજ જુદું. ૨ દિકરા પુત્ર---આ હિરણયકેશી શાખાના ઢિમાટે ગુસૂત્ર સંગ્રહનો ૩૦ પાનાનો હાનો પત્રાત્મક ગ્રંથ જેમાં રા તા- ખીય નિત્યનિમિત્તિક કર્મોની વિધિ દર્શાવી છે, તે ઘણે ઉપયોગી છે. જ કાગળપર સુવા ટાઇપમાં છપાવી પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યો છે. છતાં સ્વપ કિંમત માત્ર રૂ. ૦-૫-૨૦ આના ૨ો છે. ૩ રૂસ્તમજૂરવા–શ્રીનીલકંઠ વિરચિત બાર મો પૈકીને આ “ઉત્સર્ગમખ” નોમન ચંગ, જેમાં કુતડામ આદિ જળાકાય બાંધવા પૂર્તકમાં ઉપયોગી સવિસ્તર પ્રયોગવિધિ દર્શાવ્યો છે, તે પ્રેમી સાઇઝ કાગળપર પ્રકટ કરવામાં આવ્યો છે. સુંદર સુવાચ્ય અક્ષરોમાં અને દાગભગ ૩૦ પાનાનો પુસ્તકરૂપે છે, છતાં કિંમત માત્ર રૂ. ૧-૪-૦ છે. ૪ વાયુવરા–મૂળ વાયુચક્રશાસ્ત્રને લગતું આ નાનું બત્રીસ પાનાનું પુસ્તક કમુજના શાસ્ત્રી કાનજીએ પ્રાચીન વરાહ, કશ્યપ, ભદ્રબાહુ, અને પારાવાર સંહિતા ઇત્યાદિ સંઘોને આધારે ટુંકાણમાં રસે છે, જેમાં વાયુમેઘવૃષ્ટિ અને નક્ષત્રોના યોગાયોગોને આધારે શુભાશુભ ફવિનો ·૨ દર્શાવેલાં છે, તેથી દરેક જ્યોતિષનું કાર્ય કરનારાઓ માટે અને દેશની ભાવી પરિસ્થિતિનું જ્ઞાન સમજનારાઓ માટે આ એક અદ્વિતીય ગ્રંથ છે. સરકારી વાયુચક્રશાસ્ત્રીઓ હાલના વિજ્ઞાનના આધારે જે કઈ કહે છે. તેના કરતાં પણ એવા શાસ્ત્રીયગ્રંથોના આધારે કહેલા વર્તારાઓ ઘણા પ્રામાણિક સાચા નીવડી શકે છે. કિંમત માત્ર ૦–૮–૦ આના છે. ટપાલ ખર્ચ જુ. ૧ ખૂબજારમુ~(વૃક્ષ અને ઔષધિ વર્ગના અઘરા શબ્દના કોષ સહિત) આ નામનો મૂળ સંસ્કૃત ને ગુજરાતી ભાષાંતર સાથેનો પાંચ પ્રકરણો પંથ પણ કરછભુજ નિવાસી કાનજી મયાશંકર દ્વિવેદીએ પ્રસિદ્ધ કર્યો છે, જેથી હરેક સ્થળે જમીનમાંથી પાણી વિગેરે માંથી મળી શકે તેમ છે, તેની ખાસ ચોકસ તપાસ કાઢી શકાય છે. અને અનાવૃષ્ટિ જેવા દૂટ્યિના કાળમાં તો તે ઘણે ખેતીના ઉપયોગમાં આવી શકે છે. આ ગ્રંથની માત્ર થોડીજ તો બાકી રહેલી છે. એટલે વહેલો ને પહેલો.” છતાં કિંમત. ૦–૮–૦ સાધારણ રાખી છે, માટે વાયુચકશાસ્ત્રની સાથે આ ભૂજલશાન પણ ભાવલિને કહેનારાઓ તિથીઓ માટે ઘણે ઉોગી અને લાભદાયક છે. તૈયાર છે? વૈષ્ણવ સંપ્રદાયને ધાર્મિક મહાન ગ્રંથ તૈયાર છે! મતમતાંતર પાઠયુક્ત બ્રહ્મસુત્ર સાથે સચિત્ર! बृहत्स्तोत्रसरित्सागर. વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના સ્તોત્રોનો આવો મોટો સંગ્રહ અગાઉ બહાર પડશે નથી. એમાં આચાર્યશ્રીના, શ્રી વિઠ્ઠલેશજીના, શ્રી રઘુનાથજી, શ્રી હરિરા- ના, શ્રી જીવનજી મહારાજના, શ્રી ગોકુળાધીશજી વિગેરે ગોસ્વામીશ્રી- ઓના રચિત ૩૦૬ સ્તોત્ર છે. સાથે સાથે- સુવર્ણમાં સુગંધ પડે આ ઉપર પાનાના મોટા ગ્રંથમાં સ્તોત્રકતાં આચાર્યશ્રીઓના સુંદર ચિત્રો છે. શ્રી વલ્લભાચાર્યનું ત્રણ રંગમાં છાપેલું ચિત્ર, સત્તાવાર શ્રીજીબાવાનું, શ્રી યમુનાજીનું, કિશનગઢવાળું આચાર્યશ્રીનું, અને શ્રી ગુસાંઈજી, શ્રી રઘુના થચરણ, શ્રી હરિરાયજી, શ્રૌ વિઠ્ઠલરાયજી, શ્રી જીવનજી મહારાજ તથા શ્રી ગળાધીશજીનાં પણ ચિત્રો છે. સોનેરી પા પડું રેન્ડ રેશમી રૂ. ૫-૪-૦૦ સચિત્ર!

·3 सर्वपापकर्माना प्रायश्चित्तसंग्रहनो अपूर्वग्रंथ!! तैयारछे! प्रायश्चित्तेन्दुशेखरः तैयारछे.!!! महामहोपाध्याय श्रीनागेशमप्रणीत. आग्रंथमा सर्वपापकर्मी भने प्रायश्चित्त कर्मोनो खरूप, प्रकाश भने प्रयोगविधिओनो तेमज वेनर उपयुक्त वस्तुविचार अने शास्त्रार्थनो सविस्तर संपूर्ण संग्रह करेलो छै; जेथी प्रायश्चित्त कर्माना विषयमा बीजा ग्रंथो खरीदवानी के जोवानी जरूर रहेती नथी; एटलुज नहि पण यी ना ग्रंथो खरीदनारने पण पापंथ फरी खरीदवानी भने जोवानी जरूर पडे छे. था उपरथी संपूर्ण प्रायश्चित्तोना प्रयोगो पण करावी शकाय छे. पावा अत्युत्तम संग्रह प्रथनी किंमत मात्र 5. ०-१४-० छे. शुक्लयजुर्वेदीयमाध्यंदिनीयपृहन्मन्त्रसंहिता --आ संहितामा आच- मन, प्राणायाम, पवित्रधारण, तिलकधारण, शिखाबन्धन, भद्रसूक्त, दिप्रक्षण, सन्याहिप्रक्षण, वरुणावाहन, प्रतिष्ठापन, प्रोक्षण, दीपपूजन, गणेशावाहन, आसन, पाय, अर्थ, भाचमनीय, मान, पृथपञ्चामृतमान, गन्धोदकसान, उद्वर्तनम्नान, शुद्धोदकसान, पनयज्ञोपनीतगन्धाक्षतपुष्पदूर्वाकरसौभाग्यद्रव्यधूपदीपनैवेद्यताम्बू- लफलदक्षिणार्पण, नीरोजन, मश्रपुष्पाजलि, प्रदक्षिणा, पुण्याहवाचन, आशिर्वाद, पोदशमातृका, नवमह, अधिदेवता, प्रत्यधिदेवता, गणेशादिपघायतनदेवता, दशदिक्पाल, क्षेत्रपाल, अग्निध्यान, अष्टाहुति, पूर्णाहुति, सोझैरा, भस्मधारण, यहिहोम, अभिषेक, शिव, विष्णु, देवी, गणेश, सूर्य, यम्बक, ब्रह्मा, स्कन्द, सर्प, हनुमान, सप्तर्षि, भुव, भूत, विश्वकर्मा, भगस्ति, महाकाली, महालक्ष्मी, महा- सरखती, पृथ्वी, आप, तेज, वायु, माकाश, देवपनी, ऋग्वेद, यजुर्वेद, सागवेद, सर्ववेद, वास्तु, समुद्र, पर्वत, संवत्सर, तु, मास, पक्ष, दिन, नक्षत्र, मान- विधि, सन्न्या, तर्पण, पूजन, भूतशुद्धि, प्राणप्रतिष्ठा, पसगव्य, भाशिर्वाद, भूमि- पूर्मानन्तपूजन,भभिमहण, समन, जलसेचन, यवनिक्षेप, स्वभोच्छाय,स्वमरोपण, स्वमस्थिरीकरण, शासमा तैलारोपण, मुगन्धिदम्योदर्तन, उष्णोदकी शासन- पन, दध्यक्षतप्रक्षेप, शाकाहण, कुलदेवताराहन, यसोराकरण, मायुप्पाप, पितृविसर्जन, पिग्रनुमान, भाचार्यधरण, मनावरण, ऋत्विावरण, पहीकाणय- न्धन, मत्रपुरपालि, श्यागर्मा यसोरा इत्यादि (1)मत्रो खरमहित है. भाभ पीने योई स्थले म म नयी बहीन भळशे. मूल्य ....-. प्राप्तिस्थान-पण्डिन नारायण मूलजी पुस्तकालय, २२९ कालिकादेवी रोग, मरनारायण महिरपासे. मुंबई नं. २ ·४ દરરોજ પાઠ કરવાને સ્તુતિ સ્તોત્રોનો મોટો સંગ્રહ. नित्यकर्मपद्धतिः (१) विषयोधी सर५२० प्रभाते मुखमार्जनानतरं मीष्मतर्पणम् । नारायणध्यानम्। रमणीयपाठ । सूर्याध्यम । (पचि) नारायणप्रणाम । मानात् पूर्व गङ्गादिप्रार्थना सूर्यप्रणाम । नारायणप्रार्थना। मानविधि मानानन्तर सूर्यस्तोत्रम् । नवप्रहयोगम्। पाव्य स्तोत्रम् । सूर्यस्य द्वादशनामसोमम्। दुर्गाष्टकम् । गाप्रणाम । तुलस्यवचयनमन । साधास्तोत्रम् । गामाहात्म्यम्। तुलसीनानमन । सहटास्टोनम्। गंगाटकस्वद । तुलसीखोनम् । अर्गलास्तोत्रम् । श्रीविष्णोर्नागाएकर। रसीप्रणाम । कीलकलोत्रम् । श्रीविष्णो षोडशनाम गणेशध्यानम् । भगवत्या प्रणाम । स्तोत्रम् । गणेशप्रार्थना सरखतीध्यानम् । राधास्तवनम् । शिवपूजा विधि ) सरखतीप्रणाम । जयदेवतदशावतार पचदेवतापूजा। गडवोत्रम्, मनसाया- खोनम्। शिवपूजामहार। जगाथाष्टकसवनम् । जलशुद्धि। प्पानम्। भाचमनम्। प्राणप्रतिष्ठान एमीभ्यानम् । शासनशुद्धि लक्ष्मीप्रार्थना । यमतर्पणम्। शिवध्यानम् । गुरुप्रणाम । पितृतर्पणम्। शिवाष्टकम् । विष्णुचरणामृतपारण रामतर्पणम् । महादेवप्रणाम । मन । लक्ष्मणतर्पणम् । नारायणमानमन्त्री विप्रपादोदकधारणमन्न । આ પ્રમાણે ઘણા વિષયો છે છતા કિંમત માત્ર ૦૩-૦ पंचीकरण-सीJanी-मुमुक्षुभाने ५२मोपयोगी छत Ins સર્વને ઉપયોગની વેદાંત જ્ઞાનના પ્રવેશદ્વારરૂપ આ ગ્રંથ જ નિ સદ્દગુરૂ રામગરનો રચે શ્રોત્રિય અને બ્રહ્મનિષ વિદ્વાન શાસ્ત્રી દ્વારા સુધારી વધારી વેદાંતની વિવિધ પ્રક્રિયા આપી, અને તત્વજ્ઞાનના બીજા ભગવદ્ગીતાદ પ્રસ્થાન ગ્રંથોનાં અને પ્રકરણ રેથોના સ્થળે સ્થળે શાસ્ત્રીય अदस्य तर्पण विधि ।

·૫ પ્રમાણે અને વિવિધ જાતના તેંતાલીસ દ્રષ્ટાંત આપી, તેની લોકોપયો- ગિતામાં ઘણો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, અને તેથી બીજાં પશીકરણની અપેક્ષાએ તે સર્વ કરતાં વધારે સુંદર અને શ્રેષ્ઠ ગણાઈ ચુક્યું છે. તેની બે આવૃત્તિઓ જલદી ખપી જવાથી આ ત્રીજી આવૃત્તિ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી છે. ઊંચા જ કાગળ ઉપર ઉત્તમ બાઈડીંગ અને સુવાગ્ય અક્ષરોમાં છપાવી પ્રકટ કરવામાં આવ્યું છે, પ્રકાશકને ફેટોઝીકો તથા રામગુરૂનું જીવન ચરિત્ર અને બ્રહ્મ માયાના ચિત્રપટ સાથે જોડવામાં આવ્યાં છે. કિંમત રૂ. ૨-૦-૦ ઘટાડેલી કિંમત રૂ. ૧-૮-૦. શ્રીમતા-(ગુજરાતી ટી સાથે) જગમંગળરૂપ રામાયણના કીર્તિસ્તંભરૂપ રઘુકુળતીલક ભગવાન રામચંદ્ર લક્ષ્મણ પ્રતિ પ્રબોધેલી રામગીતા એક વેદાંત પ્રકરણ ગ્રંથ હેઈ અધ્યાત્મ રામાયણના ઉત્તર- કાંડમાં નિબદ્ધ થયેલો છે, અને તે ઉમામહેશ્વરના સંવાદરૂપ હોઈ તવજ્ઞાનના સંગ્રહરૂપે મુમુક્ષુજનોને પરમોપયોગી પરમ આનંદજનક થઈ પડે તેમ છે. તેની ગુજરાતી ટીકા વિદ્વાન પાસે કરાવી સુધારા વધારા સાથે બહાર પાડી છે. છતાં કિંમત માત્ર. ૦–૬–૦. વાઇર વિલંઘg(ગુજરાતી ટીકા સાથે) જ્યોતિષના સાર સંગ્રહરૂપ આ ગ્રંથ સર્વના ઉપયોગી થાય તેવો છે તેમાં પંચાંગની સર્વ ઉપયોગી માહીતી ઉપરાંત વિવિધ શુભાશુભયોગો અને તેનાં ફળ, લગ્નઆદિ સારા કાર્ય કરવાનાં મુદ્દત સંસ્કારના મુદ્દત અને ગ્રહોના ફલાદેશ સંબંધી ઉપયોગી વિષયોનો સાર સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે અને સુજ્ઞ અને અજ્ઞ સર્વ તેનો લાભ લઈ શકે તેમ છે આ સંગ્રહ લીધા પછી બીજા ગ્રંથની જરૂર પડતી નથી, જ્યોતિષ શીખનાર વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉત્તમ છે. છતાં કિ. ૦–૧૨–૦, પુcrળો જિ-(પ્રથમ પરિછેદ) આ ગ્રંથ વૈદિક સંસ્કારથી રહિત ત્રાદિને અને સંતોને માટે ધાર્મિક ક્રિયાઓના સચદુરૂપ પુરાણો પદ્ધતિ પ્રમાણે થકમલારાદિ ગ્રંથોને આધારે ખાસ રચવામાં આવ્યો છે; અને તેની રચના એવી તે ઉત્તમ છે કે સંક્ષિપ્ત સંગ્રહ કર્યા છતાં પણ તેમાં ગાગરમાં સાગરની પ સાંગોપાંગ વિધિઓનો સંપૂર્ણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, અને ભાષા સઅને વ્યાકરનો બહુ અભ્યાસ નહીં કરનારા- ઓને પણ સમજી શકાય અને પ્રયોગ કરાવી શકાય તેવી છે, વેર અને ·૭ àદીઓ માટે નારાથમીક-આ પુસ્તકમાં માદીઓના ૧૬ સંસકારો મત્રો સાથે સંપૂર્ણ પ્રયોગો સહિત આપવામાં આવ્યા છે. છુટા પાના-~-. મા-ગર્ભાધાનાદિથી અંત્યેષ્ટીપર્યંત ૧૬ સંસ્કારોનું ગુજરાતી ટીકામાં પુસ્તક ૨-૮-૧, ધાના િવિવીપ-પ્રાગ મૂલમાત્ર પત્રામક. ૧-૦-૦. ધર્મશાસને બૃહસ્થ જાપતિ-વ્યવહારાધ્યાય મિતાક્ષરા ટીકાનુસાર ગુજરાતી ટકામાં બાળબોધ લીપી સરળ ભાષામાં. મૂય માત્ર રૂ. ૫-૦-૦. પરિધિના મર્મપૂનાગજઆ મહાન સરખો ગ્રંથ પ્રતિવાર્ષિક દીપોત્સવીના ઉતાવના પ્રસંગોમાં પ્રથમ પૂજા ચોપડાપૂજન વગેરે કરાવવા માટે સવિસ્તરવિધિ સાથે પીરાણેક્તવિધિમાં પ્રકટ કરાવેલો છે. ગ્રંથ સરળ અને સંપૂર્ણ છે. બ્રાહ્મણ જેમની વૃત્તિ પુરોહિતની છે તેમને યજમાને પ્રયોગ કરાવવામાં આ અતિ ઉપયોગી થઈ પડે તેમ છે. કિં. રૂા. ૭-૩-૦ છે. ત્રિપદાના ઉપાસકો માટે રાયા પુષિ_િગાયત્રી મંત્રના અનુષ્ઠાન કરનાર કરાવ- નારને કેવી રીતે પ્રયોગ કરે તેને સંપૂર્ણ સક મંત્રો સાથે કરવાની વિધિ છે આ પ્રયોગથી ગમે તેવો અજાણ્યો માણસ પણ ગાયત્રી માતાના પ્રયોગ કરી કરાવી શકે છે કિંમત માત્ર ૦-૨-૦. ગાયત્રી પૂજ્ઞા તિ-ગાયત્રી માતાની પૂન્ન કરવાની જરૂરી સૂચના સાથે પ્રેમ કરો અને લક્ષ ગાયત્રીમાં કેવી રીતે પૂજ્ઞ કરવી તે વિધિ સકિત આપેલી છે કિંમત માત્ર ૦–૨-૦. पुरुषसूक्त, श्रीसूक्त, लक्ष्मीसूता, उचरनारायणसहित माना ઉપાસકોને અને વિષ્ણુ ઉપાસકો માટે આ પુસ્તકના જેવો સરળ અને ઉત્તમ પ્રયોગ ગ્રંથ છપાયો જ નથી આ પુસ્તકની હજારો નકલો ખલાસ થઈ ગઈ છે. હાલમાં નવી આવૃત્તિ છપાવી છે ઉપર લખવા મુજબ ચાર પુસ્તકો એકમાં છે છતાં કિંમત માત્ર ૨-૦. કંડ. ૫ ·સદોને ઘેર યજમાન વૃત્તિ કરનારા પુરોહિત ગીર કોને તે ઘણેજ ઉપયોગનો છે. એટલું જ નહિં પણ બીન ગ્રંથોના કરતાં આ ગ્રંથની ઉપયોગિતા એટલી બધી વધારે છે કે બીજા પેટા વિસ્તારથી રચાયેલા ગ્રંથોમાં પણ જે વિધિ નથી દર્શાવેલી તે આમાં દર્શાવી છે, છતાં કિંમત બહુજ ઓછી રાખવામાં આવી છે. આ પ્રથમ પ્રરિકેદમાં સર્વ કૉપયોગી પ્રાથમિક ગણપતિ પૂજનથી આજી નદી શ્રદ્ધાંત પ્રયોગને સંક્ષિણ અને વિસ્તારપૂર્વક સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. એટલું જ નહિ પણ ગ્રહશાંતિપ્રયોગ અગ્નિ- સુખની વિધિ સાથે સંપૂર્ણ અને પરિશિષ્ટરૂપે વિષ્ણસ્તોત્ર, શિવમહિમસ્તોત્ર ગણપતિસ્તોત્ર, સૂર્યસ્તોત્ર, દેવી મસ્તિોત્ર અને દુર્ગાની આરતી વિગેરે ઉપયુક્ત વિષયોનો ઉત્તમ સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે. છતાં કિ. ૦–૮–૦. થી gિgravaતિ-આ પુસ્તકમાં પંચવત્રિપૂજન ભણ યાદિ પ્રયોગ મહાન્યાસીદવાસ્તિોત્ર દ્રાભિષેક પ્રકાર આખી ટ્રી ઉપર ભાષ્ય આરતિ ત્રિપુષ્પાંજલી આશિર્વાદ મંત્ર શિવમાનસપૂજા સ્તોત્ર વિગેરે ઘણા વિષયોથી ભરપૂર છતાં મૂલ્ય. માત્ર રૂપયા ૨-૦-૦. શ્રી સૂર્યનારાયણ ભગવાનની ઉપાસને માટે વિશ્વદત્તક-મૂળક સાથે ગુજરાતી ટીકસહિત જે માણસ આદિત્યહૃદય સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે તે અંધ હોય તે દેખતો થાય છે દારિદ્ર હેય તે દૂર થઈ જાઉં અને તે સર્વ સિદ્ધિને પામે છે ભવિતપુરાણનું આદિત્યહૃદયસ્તોત્ર ગુજરાતી ટીકા રહિત કિંમત માત્ર ૦-૩-૦ શ્રી શુકલયજુર્વેદીય જિક કાન-ગુજરાતી ટીકા સહિત કુલ ઉમાશંકર નર્મદા શંકર સિદ્ધપુરકરની અનુપમતી ત્રિકાલસથા આશોચની સથા મજ્ઞોપવીત ધારણમયોગ, સાયપ્રાત , ભોજનપ્રયોગ, ત્રિકાલસ પયોગી સમૃતીવાક્યો, ચતુર્વિશતિ ગાયત્રી, ઉપદેશમંત્ર, પુરાણોક્ત નવગ્રહમંત્ર મહામૃત્યુંજયમત્ર સંતાનગોપાલમંત્ર અને ત્રિકાલ સંધ્યા કેવી રીતે કરવી ક્યારે કરવી, સંધ્યાની જરૂરી સૂચનાઓના કોષ્ટક સહિત એજ કાગળ ઉત્તમ છપાઈ છતાં કિંમત ૦-૩-૦. श्रीमदानंदतीर्थभगवत्याचार्यविरचित જાજત પટી-કર્મકાંડ અને ધર્મશાસ્ત્રનું ઉત્તમ સારામાં સારૂ પુસ્તક છુટા પાનામાં સંસ્કૃત ટીકા સહિત ૦-૮-૦.

·છે નદીઓ માટે નારાયમી જોર-આ પુસ્તકમાં કર્થદીઓના ૧૬ સંસ્કારો મિત્રો સાથે સંપૂર્ણ પ્રયોગો સહિત આપવામાં આવ્યા છે. છુટા પાનાર---૦. આવેલંજાર-ગર્ભાધાનાદિથી અંત્યેણીપત ૧૬ સંસ્કારનું ગુજરાતી ટીકામાં પુસ્તક ૨-૮-૦. જર્ભાધાના િવિવાર્થત-પ્રયોગ મૂલમાત્ર પત્રાત્મક. ૧-૦૦, ધર્મશાસ્ત્રને ખૂહન્દ થાણાવથઋતિ-વ્યવહારાધ્યાય મિતાક્ષરા ટીકાનુસાર ગુજરાતી ટીકામાં બાળબોધ લીપી સરળ ભાષામાં. મૂલ્ય માત્ર રૂ. ૫-૦-૦. વિજિવિધિના શ્રીમહાપૂજ-આ બહાને સરખો ગ્રંથ પ્રતિવાર્ષિક દીપોત્સવીના ઉત્સવના પ્રસંગોમાં પ્રથમ પૂજા ચોપડાપૂજન વગેરે કરાવવા માટે સવિસ્તરવિધિ સાથે પરાણોક્તવિધિમાં પ્રકટ કરાવેલ છે. ગ્રંથ સરળ અને સંપૂર્ણ છે. બ્રાહ્મણ જેમની વૃત્તિ પુરોહિતની છે તેમને યજમાનોને પ્રયોગ કરાવવામાં આ અતિ ઉપયોગી થઈ પડે તેમ છે. કિં. રૂા. ૦–૩–૦ છે. • ત્રિપદાના ઉપાસકો માટે પન્ન પુરશ્ચરણવિધિ–ગાયત્રી મંત્રના અનુષ્ઠાન કરનાર કરાવ- નારને કેવી રીતે પ્રયોગ કરવો તેનો સંપૂર્ણ સા મંત્રો સાથે કરવાની વીધિ છે આ પ્રયોગથી ગમે તેવો અજાણ્યો માણસ પણ ગાયત્રી માતાના પ્રયોગ કરી કરાવી શકે છે કિંમત માત્ર ૦–૨–૦. જાથા પૂજ્ઞા પતિ-ગાયત્રી માતાની પૂજા કરવાની જરૂરી સૂચના સાથે હોમ કરવો અને લક્ષ ગાયત્રીમાં કેવી રીતે પૂજા કરવી તે વિધિ સહિત આપેલી છે કિંમત માત્ર ૦૨-૦. पुरुषसूक्त, श्रीसूक्त, लक्ष्मीसूक्त, उत्तरनारायणसहित भाना ઉપાસકોને અને વિષ્ણુ ઉપાસકો માટે આ પુસ્તકના જે સરળ અને ઉત્તમ પ્રયોગ ગ્રંથ છપાયો જ નથી આ પુસ્તકની હજારો નકલ ખલાસ થઈ ગઈ છે હાલમાં નવી આવૃત્તિ છપાવી છે ઉપર લખવા મુજબ ચાર પુસ્તકો એકમાં છે છતાં કિંમત માત્ર ૦-ર-૦. ઠંડ૦ ૫ ·૮ થી ઘેલિવપૂનાબાઇ (Tોનમત્રત-આ પુસ્તક વિદ્યાર્થીઓને દરેક દેવોની પૂજા કરવા કરાવવા માટે શિખવાનું ઉત્તમ પુસ્તક છે આ ગ્રંથમાં આચમન પ્રાણાયામથી માંડીને ભદ્રસૂન ગણપતિ આદિ ષોડશોપચાર પૂજન વેદોક્ત અને પરાણા મંત્ર સાથે આપે- લાછે શિવમાનસપૂજા અને આરતિ સહિત વિદ્યાર્થીઓને શિખવાનું પ્રથમ પુસ્તક ઇલેજ ચીકણા કાગળ છતાં કિંમત માત્ર ૦-૩-૦. ફુમિમિત્ર રાતિ-સંસ્કૃત ટીકામાં સુંદર આક- ત્તિઓ સાથે છુટા પાનામાં કિંમત માત્ર ૦-૮-૦. ગુજs-સંસ્કૃત છ પ્રકારની ટીકાઓસાહિતઉત્તમ ગ્રંથની કિ. ૨-૦-૦. સનાતનધa--ગુજરાતી ટીકામાં ૨-૮-૦. તયાર છે! ऋग्वेदीय संस्कारिका તૈયાર છે! આ પુસ્તક વેદીઓનું છૂપું રભ છે તેમાં ઉપકર્મ સંસ્કારવિધિઃ એકદિષ્ટ વિઃિ મહાલય વિઃિ અને અંત્યેષ્ટિવિધિ સહિત ગુજ- રાતી રીકામાં કરવાની સૂચના સાથે કિંમત રૂ. ૭-૧૨-૦. ૨વી -અર્ગલા કીલક સહિત મૂવમાત્ર ભૂતપ્રેતઃ ડાકીની. છીની. વીગેરેને નસાડવાનું ઉત્તમ પુસ્તક કિંમત માત્ર ૦–૧-૦. તયાર છે.) શર્ત (ચંડીપાઠ) (તૈયાર છે. ૪૦૦ વર્ષની જુનામાં જુની અતિ પ્રાચીન શકે ૧૪૫૫ માં તાડપત્રપર લખાએલી સપ્તશતીપરથી સંશોધન કરાવી જામનગરના સુપ્રસિદ્ધ મહામહેપાધ્યાય હાથીભાઈ શાસ્ત્રીજી પાસે શુદ્ધ કરાવીને તૈયાર કરાવેલી ઉત્તમ ૧૦ ચિત્રો સહિત પાઠ કરવા માટે સુંદર સેજ કાગળપર છાપેલી છે અને યંત્ર સહિત પાકું રેશમી "હું નાની સાઈઝ ૧-૧ર-૧, ગુજરાતી ટીમમાં ૨.૧-૦-૦૦ રેશમી પુડું મોટા અક્ષર ૧-૪-૦ છુટા પાનામાં ૧-૦-૦. r ·તૈયાર છે!!! તૈયાર છે !!! દરેકને ઘરમાં રાખવા લાયક ગણેશભક્તો માટે ઉપયોગી ઉત્તમ પુસ્તકો. ૧ શ્રીરાપુનવિધિ-(વેદોક્ત અને પુરાણોક્ત) સંસ્કૃત અક્ષરનું જેને જ્ઞાન ન હોય, તેને માટે, ગુજરાતી અક્ષરમાં સંસ્કૃત શ્લોક સાથે ગુજરાતી ટીકામાં ગુજરાતી લીપિમાં શ્રીગણપતિ સ્તોત્ર, પૂજન- માટે પૂજાના સાહિત્યની યાદી, સિદ્ધિવિનાયક પૂજા, દૂર્વા ચઢાવવાના ૧૦૦૦ નામ સાથે. સંપૂર્ણ પત્ત આરતી સહિત અને સિદ્ધિ વિનાયક કથા. સકળ ચતુથી પૂજા આરતિ સાથે, અને સંકષ્ટ ચતુથી “પૂર, ગણેશઅથર્વશીર્વે ગુજરાતી ટીકા સાથે. ગણેશ એકાક્ષર મંત્ર મૂળ સંસ્કૃત સાથે ગુજરાતી ટીકામાં સુદર સોનેરી નામવાળા પાકા પુંઠા સાથે. કિંમત માત્ર રૂ. ૩-૦-૦ ઘટાડેલી રૂ. ૨–૦-૦, ૨ શ્રીતિ કારી-મૂળે સાથે ગુજરાતી ટીકા સહિત ગણપતિ ઉપર અભિષેક કરવાનું ઉત્તમ પુસ્તક ૦-૬-૦ 3 श्रीगणपतिकधच संकटनाशन-गणपतिस्तोत्र સદિત-મૂળ સાથે ગુજરાતી ટીકામાં ૪ ghક્ષર વિજ-ગણપતિદુર્ગ સ્તોત્ર, સુંઢિ. સારા-મૂળ સાથે ગુજરાતી ટકામાં ૫ રાજતિલક્સનાવિહી-ગુજરાતીમાં ૬ TIMતિરાનામવર –બાળબોધ લીપિમાં દુર્વા ચઢાવવા આરતિ સહિત ૭ જેવા ક-મૂળ માત્ર १ संकटनाशन गणपतिस्तोत्र-भूण કે મનન-મૂળ માત્ર --૦ ૧૦ તા-મૂળ માત્ર સંસ્કૃત ટીકા ૧૧ -મૂળ માત્ર દર જોવાલા--સંસ્કૃત શક સહિત ૧૩ નાતા-હિન્દી ટીકા ૧૪ ધીર્ષ રમત વાર અને સાથે નમસ્કાર કરવાના ચિત્રપટ સતિ ગુજરાતી ટીકામાં ૦૨-૦ ૦-૩૦ n૩૦ s રિ-૦૦ 0 s ૦-૮-૦ ૪-૦ ·૨૦ ચિત્ર અરવલ દ કગાશો નહિં, મુંબઈ છાય જેને લેશોજી, રામાયણ ખરીદતા પહેલા આ તરફ નજર કરશે ભક્તિરસથી ભરપૂર સાહિત્યના અલંકારોથી સુશોભિત પાના ૧૪૦૦ ગોસ્વામી તુલસીદાસજીકૃત રામાયણ બાલ-દોહા ચોપાઈ સહિત શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષાતર રામાયણના ઘણાજ ભાવાંતરો છપાયા છે, પણ આજ દિવસ સુધી આ રામાયણના જેવું કોઈ પણ પ્રકાણે સમય સરળતાથી સમજી શકાય તેવું ભાષાંતર છપાયુ નથી માટે આ રામાયણનુ એક વખત ભાષાતર વાંચવાથી બીજા રામાયણનાં ભાવાંતર વાચવાં કદિ ગમશે જ નહિ ચીકણા કાળ મજબુત સુંદર પાક ૫૭, છતા મૂય ૨ ૬-૦૦ બહારગામે પટેજ જુદુ શ્રી પરમહંસ પરિવ્રાજકાચા સદાશિવેન્દ્ર સ્વામિકૃત બાત્મવિદ્યાવિલાસ બ્રહ્મજ્ઞાનથી થતા પરમાનંદનો અનુભવ કરાવતું ગાગરમાં સાગરને લાભ આપવું સઠ આર્યવૃત્તમાં નિર્દોષ પશેથી દાતશાસ્ત્ર ભર્યું છે તથા વૈરાગ્યપંચક આ પાચ ઉત્તમ શ્લોકોનું વાચન શ્રીકૃષ્ણરૂપ ધનની ઇચ્છા રાખનારને આનદ આપ્યા વિના રહેશે નહિ ગુજરતી ટીમમાં કિંમત ~- તેર મહિનાની અગીયારસની સુદર (૨૬) કથાઓ શ્રીએકાદશીમાહાભ્ય બાર મહિનાની ચોવીસ અને અવિક મહિનાની બે મળી છવીસ એકાદશીનુ મૂળ સરક્ત સાથે કે શ્લોકનું સુંદર બાળગીધ અક્ષરમાં શુદ્ધ સરળ ગુજરાતી ભાષાતર જ કાગળ છ પાના પૂર્વ વસ્તુનું સંગનપંચરત્ર-હિંદીમાં હાર્મોનિયમ, તબલા, સીતાર, દિલરૂબા વિગેરે શિખવાનું સંગીતના શેખીનો માટે અત્યુત્તમ ઉતમ પુસ્તક -- સત્યનારાયણકથા-મૂછ સહિત ગુજરાતી ટીકા પૂજા આરતિ સહિત છુટો પાનામા ૩ ૪-૦ મૂલ્ય રૂા૨૦-૦૦ ·શ્રીશંકરાચાર્યવિરચિત શતશ્લોકી-મૂળ સહિત ગુજરાતી ટીકામાં કિંમત રૂા. ૦–૧૦-૦. સ્ત્રીઓ માટે ખાસ ઉપયોગી “યુવતીૌભાગ્યરત્ર બાળાથી માંડી વૃદ્ધાવસ્થાને પ્રાપ્ત થયેલી દરેક સ્ત્રીઓને વાંચવાને માટે અતિ ઉપયોગી સ્ત્રીધર્મ દર્શક ગુજરાતી પુસ્તક. ૦-૧૨-૦. પ્રેમાનંદ કાવ્ય (પ્રેમાનંદ સ્વામી કૃત) પ્રેમાનંદ સ્વામીના ફોટા સહિત આમાં (૨૨૮૫) પદો છે. પાકું પહં કિંમત રૂા. ૫-૦-૦ ઘટાડેલી કિંમત રૂા. ૪-૦–૦. બકી આશૌચનિર્ણય અથવા સૂતકનિર્ણય-ગુજરાતી ટીકા સાથે કિંમત માત્ર ૦-૩-૦. વકવચગૂઢમિત્ર પ્રયોગ ૦-ર-૦. રામરક્ષા-ગુજરાતી ટીકા રામદુદય રામાઇકસહિત ૦–૧–૦. શ્રી પુરૂષોત્તમમારા માહામ્યગુગ્ધાની તથા અધિક શુકલ એકાદશી અને વદી એકાદશીની તથા વ્યતીપાતની કથાઓ સહિત. મૂળ લોક અને લોકે લોકનું શુદ્ધ સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર, બાળબોધ અક્ષર શુદ્ધ સરળ ગુજરાતી ભાષામાં, છુટા પાનાં રૂા. ૧-૮-૦ ચેપડીના પાકું પુઠ રૂા. ૧-૮-૦ કાચું પડું રૂા. ૧-૨-૦, શ્રી શુક્લ યજુર્વેદીય અષ્ટાધ્યાયી રુદ્વી-પૂર્વારાધન, ઉત્તરારાધન, પૂજ, શાન્સિપાડ, રૂદ્રાભિષેક માહાસ્યસહિત, નમકચમકનો પ્રયોગ આરતિ, મંત્રપુષ્પાંજલિ વિગેરે વિષયોથી ભરપૂર છતાં રૂડી, શીખનારને શીખવા માટે મોટા અક્ષર છુટાં પાનામાં નાની સાઈઝ ૨-૫-૦. શ્રી શુકલયજુર્વેદીય અષ્ટાધ્યાયી રૂકી-ગુજરાતી ટીકા સાથે ૦-૬-૦. શ્રીવિભજનસંગ્રહ અથવા રાંકર પરમાત્માના ગુણાનુવાદનો સંચહ. ગુજરાતીમાં મહાદેવજી તથા શંકરાચાર્યજીના રંગીન સુંદર ફોટાઓથી ભ૨૫૩ ૧-૨-૧, શ્રીઆદ્ય શંકરાચાર્ય નકથા સંપૂર્ણ ગુજરાતી ૧-૦-૦. श्री पुष्टिमागीय स्तोत्ररताकर. આમાં પુરૂષોત્તમ સહસ્ત્રનામ, વોડશ ૨૧, સર્વોત્તમ સ્તોત્રાદિ ૮૧ ઑત્રોને સંગ્રહ છે. કાગદી ઠું-આઠ આના. પકુ ડું-દરા આના. - ·૧૨ સચિત્રો શિવપુખના ખરીદ કરનારાઓ એને! સુધારા વધારા સાથે નવી છી આવૃત્તિનું મુબઈમાં છપાયું ઈ તપાસીને તેને ભક્તિ રસથી ભરપૂર ! [સચિત્ર શ્રી મહાશિવપુરાણ, (૨૪૦૦૦) શ્લોકોનું શુદ્ધ સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર બ્રહ્મવિદ્યાના ઉપદેશરૂપ શ્રી શિવગીતા સાથે રાજગુરૂ પડિત રવિશંકર છારામનુ મુબઇમાં છપાવેલ બોધપ્રદ સરળ ગુજરાતી ભાષાન્તર મુબઈ ૫,ઉચા ચીકણા ધ્યેજ કાગળ, યુદર મજબુત પાકપટુ મૂલ્ય ૨૬-૦-૦ સંસારમાર્ગમાંથી તરવાનું ઉત્તમ સાધન યોગીશ્રી ભર્તુહરિકૃત વૈરાગ્ય શ ત ક સસ્કૃતના અભ્યાસીઓને મદદગાર થઈ પડે તેવું સરળ ભાષાતર આ એકજ છે આમ વરાગ્યને દશ દશ દશકના લોકો વ્યવસ્થા પૂર્વક આપ્યા છે શ્લોકોનો અર્થ અને સબંધ સમજવા માટે સરળ વિવેચન અને ટીકા પણ આપી છે. લોકોમાં ક્યા અલકારો છે, તે પણ આપ્યા છે સુદર છપાઈ, જ કાગળ, છતા કિંમત માત્ર ૮ આના શ્રી પૂજ્યપાદ શંકરાચાર્યની ટીકાનુગાર શ્રી વિષ્ણુસહસ્ત્રનામ ગુજરાતીમાં આ એક જ ભાષાંતર છે, બીજાઓ પઠાપકે ટાઈટવ પેપર કે નાહિરાતમાં લખે છે કે “શ્રી પૂજ્ય પાદ કરાચાર્યની ટીકાનુસાર પણ તે સત્ય છે કે નહિ તે શ્રી શકરાચાર્યની ટકા સાથે સરખાવી જેવાથી ખરીદેનારની અને વાચનારની ખાતરી થશે કાગળના પુમાં કિંમત માત્ર અઢી આના પાણીમાં પલળે નહિં તેવા પુકામા કિંમત માત્ર ચાર આના અતિશય સરળ સદુપદેશપૃી અદ્વિતીય અભુત ગ્રંથ પવિત્ર અધિક માસમાં અને ચાતુર્માસમા અત્તરશતપારાયણમાં આ લોક તથા પલકના કયાણ હેતુ માટે હમેશા સમાહમ દાન આપવા સદુપદેશપૂર્ણ અદ્વિતીય અત્યુત્તમ અદ્દભુત રથ :

·૧૩ તૈયાર છે! સચિત્ર! સર્ણિક શ્રીમદ્ભાગવત સચિત્ર!! દસ્તુતિપર શ્રીમદ વલ્લભાચાર્યજીની ટીકા સહિત. આવું સુંદર અને સરસ ભાગવત આજ સુધીમાં છપાયું નથી. છુટા પાનામાં, ઉચા ચીકણુ તેજ જાડા કાગળ, શુદ્ધ છપાઈ, છતાં આવા બહુ મૂલ્ય ગ્રંથની કિમત ફક્ત રૂ. ૧૨-૦-૦. નિયમુરિ–કાસ્તોત્રસહિત. રૂ. ૦-૧૦૦ શ્રીઆદ્યશંકરાચાર્ય મહારાજકૃત ગઘાત્મક અને પદ્યાત્મક ભાષાંતર મોહમુદ્રગરસ્તોત્ર. તૈયાર છે! મુમુક્ષુઓને માટે વેદાન્તાનને અત્યુત્તમ ખજાને. શુદ્ધ સરળ શ્લોકો સાથે ગુજરાતી ભાષાન્તર. કિંમત માત્ર ૦–૨-૦. તેવું જ બીજું ચપટપંજરીકા સ્તોત્ર કિંમત ૦–૨-૦. પચાસંનિધ-ગુજરાતી ટીકામાં કીમત રૂ. ૦-૮-૦. પુરા-સાધનસાયન્સ પદ્ધતીથી ચહગતીના ગીત માટે ગુજરાતી ટીકામાં ઉત્તમ પુસ્તક. કિમત રૂ. ૧-૦-૦. મિત્ર જાપ –પુષ્કળ વિવેચન, ટીપ્પણ અને સરળ ગુજરાતી ભાષાંતર સહિત આ અપૂર્વ ગ્રંથ જ્યોતિષના ફળાદેશને છે તેમાં કુલ આઠ અધ્યાય છે. જેમાંના આ બે અધ્યાયનું ભાષાંતર છે. જમિનીસૂત્રમાં ક નથી પરંતુ ગલ્લાત્મક ગંભીર અવાળાં સૂત્રો છે. તેમાં વળાદેશ જવાની રીતો આપેલી છે તે સામાન્ય રીતથી જુદી છે પરંતુ એવી તો સરસ છે કે તેના અનુસાર કરવામાં આવેલો ભૂત ભવિષ્ય ને વર્તમાન ફળનો વરતારો ક્યારે પણ ખોટો પ સાંભળ- વામાં આવ્યો નથી આ પંથ દરેક તિય અજ્ઞારને સંગ્રહ કરવા યોગ્ય છે. કિંમત રૂ. ૧-૦-૦, પ-પુષ્કળ વિવેચન ટિપ્પણ અને સરળ ગુજરાતી ભાષાંતરસદિત. આ ગ્રંથ પ્રશ્ન વિષયનો છે તેના (પ) ક છે. માટે તે પર્ધચશિકા કહેવાય છે. માફ સમુક કા રે થશે મને લાભ મારે હશે પરદેશ જવું ક્યારે થશે. વ્યાપારમાઁ મને લાભ મળશે રાજ્યમાં મને ફાયદો થશે વા નદી સ્નાદિ અનેક વ્યવહાર યોઃ ·૧૪ સવાલના જવાબ હની સ્થિતિથી તાબડતોબ તણી શકાય છે તેથી દરેક ધધાદારીએ અને ગૃહસ્થોએ અવશ્ય સહ કરવા યોગ્ય છે કીમત રૂ. ૭-૮-૧, પુvart–પુષ્કળ વિવેચન ટિપ્પણ અને સરળ ગુજરાતી ભાષાતર સહિત આ નાનો પણ અતિ અર્થમય જ્યોતિષના ફળાદેશ વિષયનો રથ છે તેમાં આપેલા ટુચકા જેવા સામાન્ય નિયમોના અભ્યાસપી ક્રવામાં આવેલો દશા ફળાદેશ ક્યારે પણ મિથી થતો નથી આ નાનો ગ્રંથ રત્નમય છે કિંમત રૂ ૧-૪-૦ ત્તિર્ધિામ-કવી કાળીદાસ વીરચીત જ્યોતિષનો મહાન ગ્રંથ (૧૧૫૬) ભૂતોનો મહાસાગર સંસ્કૃતમાં હજુ સુધી આવો રથ છપાયો નથી પાકુ ૫૭ છતા કીમત રૂ ૨-૦૦ મુદાર્ત-અન્વય અને અન્વયાર્થ યુક્ત ગુજરાતી ટીકા સહિત કિંમત રૂ ૩-૦-૦ રાજસી સાધન (ખ અને રિતિ- બ્રહ્મપક્ષીય પચાગ કામધેનુ ઉપરથી બનાવે છે પરંતુ કામધેનુસારણી ઉપરથી કરેલા પ્રચાગના તીથ્યાદિમાં ઘણો ફરક આવવાથી શ્રીરામ ચંદ્રાચાર્યું કરેલું રામબીજ આપી તે સારણના સર્વ કોકો ફરી ગણને ઉપરનું પુસ્તક શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષામાં તૈયાર કર્યું છે તેમજ કોણકો કેવી રીતે કરેલા છે તે સર્વે લોકોને સમજવા માટે તેને ઉ૫ પણી પણ પુસ્તકમાં આપેલી છે કિંમત રૂ. ૦-૧૨- જે ત્રાસ થવા નૂતન ધ-પુષ્કળ વિવેચન ટપ્પણ અને સરળ ગુજરાતી ભાષાતરસહિત આ ગ્રંથ ગતિ વિવિયન છે તેમાં પ્રતિ દિવસના સ્પષ્ટ ગ્રહ તૈયાર કરવાની, ગ્રહણ વરતવાની નળકા વિગેરે બાધવાની અને વૈધ કરવાની, સહેવી ટકી અને સમજી શકાય તેવી ઉદાહરણ અને કારણ સાથેની રીતે આપવામાં રાવેલ છે આ ગ્રંથ જન્મપત્રી, વર્ષાપત્રી તથા પચાગ વિગેરે બનાવ નારાઓને અતિ ઉપયોગી છે કિંમત રૂ ૨-૦૦ દાન-પુષ્કળ વિવેચન ટીપ્પણ અને સરળ ગુજરાતી ભાષા નરસૈહિત ને ભાવફળ જણવું તો આ જાતક ફળાદેશનો અમૂલ્ય ગ્રી ખરીદવા ચુકવું નહીં કૂળદેશનો અભ્યાસ કરવા ઇચ્છનારને આ ચથ અતિ ઉપયોગી છે તેની મદદ ભૂત, ભવિષ્ય અને વર્તમાન- ·૧૫ કાળનું સૂક્ષમ ભાવીફળ જાણી શકાય છે માટે દરેક જીજ્ઞાસુએ આ ગ્રંથ સંગ્રહ કરવાની અગત્ય છે. કિંમત રૂ. ર૦-૦. નાતજ જન્મપત્રિકા બનાવવા માટે ઉત્તમ ગણતનું પુસ્તક ગુજરાતી. કિમત રૂ. ૧૦૦. સિચિતામ-પંચાંગ બનાવવા માટે ઉત્તમ ગણતનું પુસ્તક ગુજરાતી ટીકામાં. કિંમત રૂ. ૦–૮-૦. મિસ્તોત્ર–ભગવાન પરમેશ્વર સર્વજ્ઞ એવા શંકર તેમણે સર્વના હિતને માટે સ્વઅંશ રૂપે શ્રી સર્વજ્ઞ બગવાન શંકરાચાર્ય ને શિષ્યરૂપ બ્રહ્માદિકોને સાથે લઈને આ મૃત્યુલોકમાં અવતાર ધારણ કર્યો. પછી મુખ્યાધિકારીનો એકવાર શ્રવણથી જ અવિદ્યાકાર નાશ પામે એવું બ્રહ્મસૂત્રના વ્યાખ્યાનરૂપ શારીરકભાષ્ય રચ્યું. પરંતુ એ ભાષ્યના સમ- જવામાં અશક્ત મંદાધિકારીઓને પણ સહેજમાંજ બ્રહ્મસાક્ષાત્કાર થાય એવું અને સર્વ વેદાન્તસિદ્ધાન્તનું શ્રવણ, મનન તથા નિદિધ્યાસનરૂપ આ “હરિમરે” નામનું સ્તોત્ર રહ્યું છે. તેમજ આ 'હરિમી?” સસ્તોત્રમાં સર્વ વેદ શાસ્ત્ર પુરાણ તથા ગીતાદિક સર્વ ગ્રનો સાર ટુંકમાં લાવીને ફક્ત (૪૪) શ્લોક જ સર્વનો સારાંશ દર્શાવ્યો છે. પણ તેમાં ગૂઢાર્થ હોવાથી સર્વ સજજનોના ઉપયોગમાં લેવાયો નથી, તે માટે સર્વના પ્રેરક સચ્ચિદાનન્દ અતર્યામિ પરમાત્માની પ્રેરણા થવાથી આ અતિ ગૂઢાર્થવાળા હરિમડે સ્તોત્રની શુદ્ધ ગુજરાતી ભાષામાં સરલ મધુરવાણીથી સુમુક્ષુજનના પૂર્ણ પ્રીતિપાત્ર થવા માટે તથા વિદ્યાનોના રમુજી વિનોદને માટે અને પદાધિકારીઓ આ નાના સરખા ગ્રંથને પણ સમજવાથી પદના ગુણસિદ્ધાંતને સહેજમાં યથાર્થ જણ શકે ને આત્માનન્દમાં નિમમ થાય એવી “અમૃતધારા” નામની ટીકા યથામતિ રચી છે. તેમાંથી હંસરૂપ સજ્જનો આ ગ્રંથમાંથી દૂષણરૂપ જળને ત્યાગ કરીને અમૃતરૂપ દૂધનું પાન કરશે. પ્રતે થોડીજ બાકી છે માટે જલદી ખરીદો. મૂલ્ય માત્ર રૂા. ૧-૦-૦. મારૂં માન-આ પુસ્તકમાં અસંખ્ય એવા અભુત અને લોક- પ્રચલિત સિદ્ધ પુરુષોના ચમત્કારોની કથાઓ, ઈન્દ્રજાળ, પરલોકવિદ્યા, સામુદ્રિક શાસ્ત્ર, યોગ શાસ્ત્ર, શુકનાવલી, રસાયણીક પ્રયોગો, વનસ્પતિ જ્ઞાન, અને વશીકરણ, મંત્ર-તંત્ર વગેરે ગુજરાતી ભાષામાં શુદ્ધ, સરળ સમાજમાં આપેલું છે. કિંમત માત્ર રૂ. પૈ-૦-૦.

·૪ તથા દ્વિર્ત-મહાત્મા શ્રીશકરાચાર્ય ભગવાને મુમુક્ષુઓના હિતને અર્થે વેદાતવિષયપર અસખ્ય ગ્રંથો રચ્યા છે, તેમા આ ગ્રથમા આવેલા સાત ર (વિવેકચૂડામ િઅપરોક્ષાનુભૂતિ, સ્વાત્મનિરૂપણ, આત્મબોધ, વાક્યવૃત્તિ, સાધનેપચક અને હસ્તામલક સ્તોત્ર) વધારે વખણાયેલા અને તત્વજ્ઞાનથી ભરેલા છે અદ્વૈત જ્ઞાનયુક્ત આત્મતતવને ઉદ્દેશને આમાના પ્રસંગે પણ મુમુક્ષુઓને અવશ જાણવા જેવા છે બીજો કરિપત નકામા વિષયો વાચવા કરતા આપણા શ્રીશકરાચાર્ય ભગ વાનની વાણીનું રટણ કરવું એજ આ ક્ષણભંગુર સસારમા અક્ષય આનતા દાતા છેઆ પુસ્તક પ્રકટ કરવાનો ઉદ્દેશ પણ એજ છે આ ગ્રંથ સંસ્કૃત ભાષામાં હોવાથી આધુનિક આર્ય પ્રજાથી તે ભાષાની બીનમાહિતીને લીધે તેને લાભ જેવો જોઈએ તેવો લઈ શકાતો ન એવાથી આ પ્રસિદ્ધ અને જ્ઞાનવિષયથી ભરપુર રથ તેના ગુર્જર ભાષાતરરૂપે પ્રકટ કરી આ પ્રજા સમક્ષ મુકવામાં આવ્યો છેઆ ગ્રંથમાં ૩૬૬ પૃષ્ઠ પાકુ ૫ડુ છતા કિંમત માત્ર ૧-૪-૦ રોજ (ગુજરાતી ભાષાતર) આ નામનું પુસ્તક ગુજરાતી ભાષાતર રૂપે તેના કર્તા તરફથી પ્રકટ કરવામા આવ્યુ છે અધપુરાણ તર્ગત આ બ્રહ્મોત્તર ખડમા શિવમહિમા વર્ણવવામાં આવ્યો છે શિવરાત્રિ સોમવ આદિ પર્વણીના ત્રતોનું માહાત્મ્ય સવિસ્તર વર્ણવવામાં આવ્યું છે અને તે ગુજરાતી ભાષામાં અનુવાદીત કરેલ હોવાથી હિંદુ સ્ત્રીવર્ગના ખાસ વાચન મનન માટે લૂણુજ ઉપયોગી છે સાથે સાથે કેટલાક ભજનો અને પદોનો સંગ્રહ પણ શિવલીલામૃત નામે પૃથફ વિભાગ રૂપે પાડી તે સાથે જોડ્યો છે જેથી સ્ત્રીઓ માટે ધાર્મિક કઠસ્થ સાહિત્યની એક ખોટ પણ એ દ્વારા પૂરી પાડી છે એમ કહીશુ તે તે અયોગ્ય નથી પાકુ પુઠું ૩૩૦ પાનાનું સુદરબાઈડી વાળુ મોટું પુસ્તક છતા કિંમત માત્ર ૩ ૧-૦-૦ છે માત્ર થોડી નકલો સૌનક છે નો એક આનાની ટીકીટ મોકલી સૂચીપત્ર માવો જવાબ માટે રીપલા કાર્ડ લખવો બહારગામ પોસ્ટેજ જુદુ થશે આ સિવાય બીજો ધાર્મિક ગ્રન્યો અમારે ત્યાં દરેક જાતના ઉત્તમ મળે છે લાયબ્રેરી અને પાડરશાળાઓમા ઉપયોગી ગ્ર કિફાયત ભાવથી મળે છે આજે જ ઓડર મોકલો પંડિત નારાયણ મૂલજી પુસ્તકાલય, રર૮, કાલિકાવી ને નૈરનારાયણ મંદિર પાસે, મુબઈ ન ૨.

·s શ્રીશક્તિવિજ્ય આયુર્વેદીય એવધાલયની વાપરવા લાયક ઉત્તમોત્તમ દવાઓ. નાદ (નીવર)આ અવલેહ ખાવાથી શોવરોમ હૃદયરોગ, સ્વરક્ષણ, ઊરોગ્રહ, મૂત્રદોષ, ક્ષતક્ષીણ, શુક્રદોષ વિગેરે મટી જાય છે, અને સ્મરણ શક્તિમાં વધારો થઈ કાંતી વધે છે. કિંમત તલ ૧ ના ૩ ૫-૦-૦. યુમાર્યાલય–આ હુમાયંસવ પીવાથી આઠ જાતના ઉદરરોગ, વીસ જાતના પ્રમે, ઉદાવત, વિસ્મૃતિપણું, મૂત્રક, અપસ્માર, (વાઈ) શુક્રદોષ, પથરી, કૃમી, રકતપીત વિગેરે મટાડી ભુખ લગાડનાર, ૫- ખાનું શુળ મટાડનાર, ગુમ, બરોળ વિગેરે દરદો માટે અકસીર છે. એક વખત વાપરવા ખાસ ભલામણ છે. કિંમત બાટલી ૧ રૂ. ૩-૪–૦. સાક્ષાસવ–આ દ્રાક્ષાસવ પીવાથી કદાવર્ત વાત, ગુલ્મ, કૃમી, કુઇ, જુદી જુદી જાતનાં ત્રણ, આંખના રોગો, માથાના રોગ, ગણના રોગ વિગેરે મટાડી જઠરાગ્નિ પ્રદીપ્ત કરી દસ્તને સાફ લાવે છે. કિંમત બાટલી ૧ ના રૂ. ૨-૪-૦. રાતિવિના સંતાન –આ મંજન દાંતે ઘસાવાથી દાંતનો દુખાવો, દાંતમાંથી રસી આવવી, પેઢાંનો સોજો મટાડી દાંતને દાડમની કળી જેવા સુશોભીત અને મજબુત બનાવે છે. કીંમત બા. ૧ ના રવિના મમરમ સને અ-કાળી અથવા લાલ ગમે તેવી દાદર તેમાંથી આવતી ચલ, પાણીનું કરવું વિગેરે જડમૂળથી મટાડે છે, ચામડી કાળી પડતી નથી. કિમત ભા. ૧ ના ૨. ૦-૬-૦. વિના નામ–આ ચમત્કારીક મલમથી શરદી, ગળાની નસોનું અકડાઈ જવું સાંધાનો દુખાવો છાતીનો દુખાવો, માથાનો દુખાવે હાથ પગનું રહી જવું વિગેરે દરદો ઉપર રામબાણ છે. કિમત બાટલી ૧ ના રૂ. ૦–૮–૦.

·રિવિવારે સ્ત્ર આ તેલ વાપરવાથી વગર ઉમરે થયેલા
સફેત વાલને ખરી પડતા અટકાવી કાળા લાંબા અને મુલાયમ
બનાવે છે તેનાં રોજ વપરાશથી મગજને થડક મળે છે. કિંમત
એટલી ૧ ના રૂ. ૧-૦૦.
શનિધિના ગુણવિરાટ –આ ગોળી ખાસ ગાવાનું કામ
કરનાર ગર્વથાઓને આશીર્વાદ સમાન છે. તેનાથી પેટનો દુખાવો
મોઢાનું બે સ્વાદપણું ગળામાં ભરાઈ રહેતે કફ છુટો કરી, ઉલટી,
ઉધરસ અને અપ સ્ટાડે છે. કિંમત તોલા ૧ ના રૂ. ૪-૦–૦-
श्रीशक्तिविजय चूर्णः –આ ચૂર્ણથી કફ પાકીને છુટા પડી
જાય છે. સુકી ખાંસી, શ્વાસ નલીકાનો સોજો, મામિ મટાડી ખોરાક
પચાવી દસ્ત સાફ લાવે છે. કીમત રતલ ૧ ના રૂ. ૫-૦-૦,
धीशक्तिविजय अर्क: –આ અર્ક વાપરવાથી ગળો ચાવ, દમ,
ભ્રમ (ચક્કર આવવાં) કોલેરા દાઢ તેમ દાંતનો દુખાવે, શૂળ સાંધાને
દુખાવો અગ રહી જવું વિગેરે મટાડી તુરત જ આરામ કરે છે. કિંમત
આટલી ૧ ના રૂ. ૨-૦-૦.
મળવાનું ઠેકાણું
વિઘ પતિ જગન્નાથ રવિશંકર ત્રિવેદી,
આયુર્વેદ પદ્ધતીથી દરેક દર્દી પાર કરનાર.
શ્રી શકિતવિજય આયુર્વેદીય એવધાલય” પાંજરાપોળ
પાસે હરગોવિંદ દેસાઈની દોરીમાં. મુબાઈ ન. ૪.