Shri Jain Swetamber Khartargacch Sangh, Jaipur
Shri Jainjyoti Granth Sangrah
Front matter
No text on this page.
પ્રખર વકતા પૂજ્યપાદ શ્રી ૧૦૦૮ મુની મહારાજ શ્રી અમીવિજયજી મહારાજના શિષ્યરત પરમ પૂજ્ય પન્યાસજી મહારાજ શ્રીમતુ ક્ષમાવિજ્યજી ગણિવર, * ધન મ; માણા R : મો* ૪ - - નામ જ છે ' પન્યાસપદ વિ. સં. જન્મ વિ. સં ૧૯૫૮ જંબુ, (પંજાબ) દીક્ષા વિ. સં. ૧૯૭૩ (બીકાનેર, મારવાડ) ગણપદ વિ. સં. ૧૯૯૦ રાજનગર. (અમદાવાદ) ૧૦ રાજનગર, (અમદાવાદ) પાન-
No text on this page.
UR
58
न
श्रीस्तम्भनपार्श्वनाथाय नमः
श्रीजैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहः।
संपादक
पूज्यपाद गुरुवर्यश्रीअमीविजयशिष्याणुः
ज्योतिर्विद्याभिलाषी
उपाध्याय क्षमाविजय गणी
-
प्रकाशक
शाह मूलचंद बुलाखीदास
मुळजी जेठा मार्कीट, द्वारकेश गल्ली, मुंबई
मुम्वय्यां
निर्णयसागरमुद्रणयन्त्रालये मुद्रापयित्वा प्रकाशितः ।
--
शके १८५९, सन १९३८.
1
प्रिंटर:-रामचद्र येसू शेडगे, निर्णयसागर प्रेस,
२६-२८, कोलभाट स्ट्रीट, मुबई
पब्लिशर.-शाह मूलचद बुलखीदास, मुळजी जेठा
मानौंट, द्वारकेश गारी, मुबई
SUWUNANNNNNNNNNNNNNNNN
शाह मूलचंद बुलाखीदास.
WWW
>
t
ток
or
<
7
Co?
VINN
NNNN
No text on this page.
. । जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहः। । ज्योतिर्विदाभरणपूज्यपादाचार्यश्रीविजयदानसूरीशेभ्यो नमः । । सुविहितशिरोमणिआचार्यवर्यश्रीहरिभद्रसूरिसूत्रिता। . । लमशुद्धिः। 1 1 - . अवितहसव्वाएसं नमिउं चोवीसमं जिणवरेसं । वुच्छामि समासेणं लग्गं सुगुरूवएसेणं ॥ १॥ कजं कुणंतयाणं सुहावहो जोइसम्मि जो३ भणिओ । कालविसेसो लग्गं कजं पुण बहुविहं जइ वि ॥ २ ॥ तह वि हु इह लोगुत्तरदिक्खोवट्ठावणापइट्ठाओ । अहिगिच्च लग्गसुद्धिं भणिज्ज- माणं निसामेह ॥ ३ ॥ सा पुण इह विन्नेया गोअरसुद्धीई दिवससुद्धीएं । ६ तस्समयउदयपत्तस्स तह वि लग्गस्स सुद्धीऐ ॥ ४ ॥ गुरुससिरविणो बलिणो दिक्खोवट्ठावणासु सीसस्स । जइ तो गोअरसुद्धी गुरुणो वि हु ससिबले संते ॥ ५ ॥ बिंबपइट्ठाइ पुणो कारावयसावयस्स बलिएसु ।९ गुरुससिसूरेसु भवे गोअरसुद्धित्ति बिंति बुहा ॥ ६ ॥ दोपंसतनव- मिक्कारसमो जम्मरासिणो जीवो । पढमतिछसत्तँदसमेक्कारसमो ससहरो बलवं ॥ ७॥ दोपंचेनवमँगो विहु सियपक्खेसो रवी उ तिछदसमो । १२ इक्कारसमो अ बली सेसठाणेसु ते अबला ॥ ८ ॥ सियपक्खे चंदबलं असिए ताराबलं पि गहियव्वं । तं पुण तिपंचसत्तमत्ताराओ मुत्तु सेसा उ ॥ ९॥ पढमा जम्मणि रिक्खे तत्तो दसमम्मि इगुणवीसे अ । बीआ १५ तप्परएसुं तिसु एवं जाव नव तारा ॥ १० ॥ जम्मं संपई विप्पई खेमा पच्चरय साही निहणा । मिती अइमित्तो वा तारा नेआ असिअपक्खे ॥ ११ ॥ जइ नो नजइ जम्मणरासी तो गणह नामरासीओ । अव-१८ कहडाचक्काओ सा नजइ तं पुण पसिद्धं ॥ १२ ॥ सुहमासँवारतिहि- रिक्खेंजोगकरणे दिणम्मि सगुणमि । निहोसे तह निहोससँगुणरिक्खंमि : दिणसुद्धी-11.१३ ॥ मिग्गसिराई मासव चित्तपोसाहिए वि मुत्तु सुदा । २१ f .
२ जैनज्योतिर्मन्यसंग्रहे हारिभद्रीया लमशुद्धिः । जइ न गुरू सुफो वा वालो वुड्डो य अत्यमिओ ॥ १४ ॥ दस तिन्नि दिणे चालो पणदिणे पस च भिगुसुओ वुद्धो । पच्छिमपुवासु कमा गुरु ३वि जहसभव एव ॥ १५ ॥ आइञ्चबुहविहफइसणिवारा सुदरा वयग्ग- णे । विवपइट्टाइ पुणो विहप्फइसोमवुहसुका ॥ १६ ॥ मुत्तु चउदसि पनरसि नवमट्टमि छट्टि वारसि चउत्थी । सेसा उ वयग्गहणे गुणावहा ६दुसु वि पक्सेसु ॥ १७ ॥ सियपक्खे पडिवय वीअ पचमी दसमि तेरसी पुन्ना । कसिणे पडिवय वीआ पचमी सुहया पइहाए ।। १८ ।। सव्वे वि वारतिहिओ सुहया सइ सिद्धिजोगमभावे । चदमि उव- ९चयमि न उण नट्टम्मि झीण्णे चा ॥ १९॥ सियपडिवयाउ दस दिण चदो मज्झिमवलो मुणेयव्यो । तत्तो अ उत्तमवलो अप्परलो तइय दसमम्मि ॥ २० ॥ उत्तररोहिणिहत्थाणुराहसयभिसयपुव्वभद्दवया । १२ पुस्स पुणव्वसु रेवइ मूलस्सिणि सवण साइ वए ।। २१ ।। मह मिय- सिर हत्थुत्तर अणुराहा रेवई सवण मूल । पुस्स पुणव्वसु रोहिणि साइ धणिहा पइट्टाए ॥ २२ ॥ कारावयरस जम्मणरिक्स दस सोलस १५ तहऽहार । तेवीस पचवीस विवपइहाइ वजिजा ॥ २३ ॥ पढमो छट्ठो नवमो दसमो तह तेरसो अ पन्नरसो । सत्तरसेगुणवीसो सत्तावीसो असुहजोगो ॥ २४ ॥ छहो ई दसमो पणे पढमो नवमो अ पचे- १८घडिआओ । तीस सत्तावीसो नवं तेरसमो अ पन्नरसो॥२५॥ सव्व सत्तरसेगुणवीसो वजो अवस्समन्ने उ । जोगा सव्वे वि सुहा नायव्वा सव्वकजेसु ॥ २६ ।। विहि विवजिऊण पाएण सुहाइ सव्वकरणाइ । २१ आणदयर च दिण सगुण तह सिद्धिजोगजुरं ॥ २७ ॥ सिबुईकुज- सणिगुरुणो पचसु पढमासु छट्ठि कुसुक्का । सत्तमि बुहे अहमि सूर- मगली नवमि सणिससिणी ।। २८ ।। दसमि गुरु इकारसि गुरुसुक्का २४ वारसी बुहो अ सुहो 1 तेरसि मगलसुका चोदसि सणि पचदसि जीवो ॥ २९ ॥ इत्युत्तरमूलाइ रविणो सिद्धाइ पच रिक्साइ । रोहिणि- मिअसिरपुस्साऽणुराहसवणाइ सोमेण ॥ ३० ॥ उत्तरभद्दवयस्सिणिरेव- २. ईरिक्खाई तिन्नि भोमेण । कत्तियं रोहिणि मिअसिरै पुस्र्स अणु- E. १२ ३ १ २ १ २ 3 ४ १ ३ ४ । जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे हारिभद्रीया लग्नशुद्धिः । राहो उ पंच बुहें ॥ ३१॥ अस्सिणि पुस्स पुणव्वसु अणुराही रेवेई अ गुरुवारे । सत्तम पढमिक्कारस रेवई अणुराह सवण सिए ॥ ३२ ।। रोहिणि सवणं साँई सणिणा इय रिक्खवारसुहजोगा । अन्ने वि एव-३ माइ वित्थरगंथेसु जाणिज्जा ॥ ३३ ॥ अस्सिणि रोहिणि मूलं हत्थें- पुणव्वसुविसाहमहसवणां । भद्दवया वि अ पुवा मंगलसिअबुह- ससीवारा ॥ ३४ ॥ दसमीछढिक्कारसिपडिवयंपंचमीतिहीणमन्नयरा ।६ एसो कुमारजोगो रिक्खतिहीवारजोगम्मि ॥३५॥ घरवेसमित्तयाधम्म- सिप्पविजाइया सुहा भावा । कायव्वा एएणं विरुद्धजोगं विवजित्ता ॥३६॥ रयच्छन्नयाई संकेतिगहणदड्डाइआ य दिणदोसा । तह दिवस-९ वारनक्खत्तअसुहजोगद्धपहराई ॥३७॥ रयच्छन्नमब्भच्छन्नं पयंड- पवणं तहा समुग्घायं । सुरवणुपरिवेसँदिसादाहाईजुअं दिणं दुहुँ ॥३८॥ . संकंतीए पुव्वं संकंतिदिणं तयग्गिमं च दिणं । वजिजा तह संकंति-१२ दड्डतिहिओ अ एआओ ॥ ३९ ॥ धणुमीणगए वीआ विसे. अ कुंभे अ तह चउत्थीए । कक्कडमेसे छट्ठी अट्ठमि मिहुणो अ कन्ने अ॥४०॥ विच्छियसीहे दसमी तुले अ मयरे अ बारसी भणिया। एआ दड्डतिहीओ १५ वजेअव्वा पयत्तेणं ॥४१॥ ससिसूराणं गहणं जंमि दिणंमि तमाइओ काउं । सत्तदिणाई वजह ताई जओ गहणदड्डाइं ॥ ४२ ॥ सूरे बारसि सोमे इगारसी दसमि मंगले वजा । नवमि बुहे गुरु अट्ठमि सत्तमिः१८ सुक्कम्मि. सणि छट्ठी ॥ ४३ ॥ ससिसूरदिणे सत्तमि तइआ सुक्कम्मि छट्टि गुरुवारे । पडिवय तइया य बुहे विवज्जियाओ सुहे कज्जे ॥४४॥ जिट्ठा महा विसाहा अणुराहा रविदिणम्मि वज्जिज्जा । आसाढाओ२१ दुन्नि य तह य विसाहा उ सोमम्मि ॥ ४५ ॥ सयभिसअधणिहा मंगलवारम्मि पुव्वभद्दवया । मूलऽस्सिणिभरणीरेवईओ वज्जिज बुह- वारे ॥ ४६ ॥ रोहिणिमिअसिरअदासयभिसयाओ विहप्फइदिणम्मि ।२४ रोहिणिमहअसिलेसापुस्साई सुहाई नो सुक्के ॥४७॥ उत्तरफग्गुणि हत्थो चित्ताऽऽसाढा दुगं च एयाइं । पंच वि नक्खत्ताई सणिवारे वजिअव्वाइं ॥४८॥ वजिज भरणि चित्ता उत्तरसाढा तहेव य २७ १ १ २ जैनज्योतिर्मन्यसंग्रहे हारिभद्रीया लमशुद्धिः। धणिहा । उत्तरफग्गुणि पुस्स रेवई सूराइसु कमेणं ॥ ४९ ॥ अद्धप्पहरो कुलिओ उवकुलिओ असुहकालहोरा य । एए वि हु ३ दिणदोसा बजेअव्वा सुहे कजे ॥ ५० ॥ कुजसिअरविवुहसणिससि- गुरुवारेसु विवजणिजो य । अद्धप्पहरो वि-ति-चउँ-पर्च-छ सत्त-दुमो कमसो ॥५१॥ दिणवाराओ जइमा सणिगुरुणो तइयमद्धपहरेसु । ६ फुलिओ तह चकुलिओ जहसखेण मुणेयन्वो ॥ ५२ ॥ आ-सु-बु-सो- स-गु म त वलय जाणाहि कालहोरत्ति । अड्डाइजा घडिया दिणवाराओ गणसु पढम ।। ५३ ।। संज्झागय धूमियमालिंगियट्टैविद्धसोवर्गहं । ९ लत्तापाईंकरगर्लदूसिअ इअ दुरिक्साइ ॥ ५४ ॥ सज्झागय रविगय विडेर सग्गह विलवं चे। राहुहय गहभिन्न विवजए सत्त नक्सत्ते ॥५५॥ संज्झागयमि कलहो आइञ्चगए न होई निव्वाणी । विद्देरे परविजओ १२ संगहमि अ विग्गहो होइ ।। ५६ ॥ दोसो असगयत्तं होइ कुभुत्त विलं. विनक्सत्ते । राहुहयम्मि अ मरण गहमिन्ने सोणिअग्गालो ।। ५७ ॥ अत्थमणे सञ्झागये रविगय जहिअ ठिओ उ आइयो । विदेरमवदारिय १५ सग्गह कूरग्गहठिअ तु ॥ ५८ ॥ रविरिक्सपिट्टओ ज विलवि राय जहिं गहण । मज्झेण जस्स गहो वञ्चइ त होइ गहमिन्न ॥ ५९ ।। सणिमगलाण पुरो धूमियेमालिंगिय च तजुत्त । आलिंगियस्स पच्छा जं १८ रिक्खं त भवे दद्ध ॥ ६० ॥ तिरिय सत्तसलाया उड्ढाओ सत्त ताण मज्झेण । उवरिमपढमसलागाण कत्तिया तयणु सेसाणि ॥ ६१ ॥ दाउ नक्सत्ताइ दिज गहे तद्दिणमि जो जत्थ । तो जोइज्जा वेह गण- २१ यवरो य चदरिक्सस्स ॥ ६२ ॥ जइ एगसलागाए एकदिसिं हुज चदनक्सत्त । वीअदिसाए हुज्जा को वि गहो तो भवे वेहो ॥ ६३ ॥ उत्तरसाढापाए चउत्थए सवणपढमघडिआसु । चउमु य अभिई तत्थ २४ ठिए गहे रोहिणी बेहो ॥ ६४ ॥ पचट्ठचउसद्वारइगुणवीसवीस- तेवीसे । चउवीसमे अ रिक्खे उवग्गहो सूररिक्साओं ॥ ६५ ॥ रवि- मगल-गुरु-सणिणो दुवालेस तइँछर्टअट्ठमय । निअरिक्साओ कमेण २७ रिक्सं लत्तति अग्गिमय ।। ६६ ।। वुह-सुक्क राहु-पुन्निमससिणो पिटेण ३ ४ । जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे हारिभद्रीया लग्नशुद्धिः । निययरिक्खस्स । सत्तम पंचम नवम वावीसइम च लत्तंति ॥ ६७॥ अस्सेस महा चित्ता अणुराहा सवण रेवई होइ । जइमा रविरिक्खाओ पाओ अस्सिणीइ तइममि ।। ६८ ॥ आइचो जत्थ ठिओ तत्तो अणुराह ३ जइमिया होइ । तत्तो छठे छट्टे दस बीए पंचमे पाओ॥ ६९ ॥ पढमों छट्ठो नवमो दसमो तह तेरसो अ पन्नरसो । सत्तरसे-गुणवीसो सत्तावीसो अ एयाणं ॥ ७० ॥ जो जोगो तस्संखं रिक्खं जइमं हविज ६ रविरिक्खा । तइमे ससिरिक्खे अस्सिणीइऊ इक्कग्गलो होइ ॥ ७१ ।। तिरियं तेरस रेहा एका तम्मज्झगामिणी उड्ढे । काऊणं चक्कमिणं सिर- रिक्खं दिज तस्स सिरे ॥ ७२ ॥ विसमे जोगे इक्कं अट्ठावीसं समंमि ९ दिजाहि । अद्धीकयंमि तंमि उ जं तं इह मुणसु सिररिक्खं ॥ ७३ ॥ अस्सिणि अणुराहा वि य मियसिर मूलो पुणव्वसू पुस्सो । असलेस महा चित्ता विक्खंभाईसु सिररिक्खा ॥ ७४ ॥ सिररिक्खाउ कमेणं १२ सत्तावीसं पि दिज रिक्खाई । रेहासु तासु कमसो रिक्खेसु अ.ठवसु ससिसूरे ॥ ७५ ॥ एकाए रेहाए जइ दुन्नि वि हुँति चंद आईचा । एकग्गलो हु एवं जायइ नक्खत्तदोस त्ति ॥ ७६ ॥ सगुणं पुण विनेयं रिक्खं रविजोगसंजुअं तं च । रविरिक्खाओ चउत्थं छ-नव-दस तेरसं वीसं ॥ ७७ ॥ इत्तो वि लग्गसुद्धी सा पुण छवग्गसुद्धिओ होई। उदयत्थसुद्धिो तह जहुत्तगहवलगुणेणं च ॥ ७८ ॥ गिह होरा दिक्काणा १४ नव वारस तीस अंसया य जहिं । सोमग्गहाण तणपा छवग्गसुद्धी तहिं लग्गे ॥ ७९ ।। जइ पुण छवग्गसुद्धी संभवइ न चेव कह वि लग्गम्मि । तो पंचवग्गसुद्धी विसुद्धिहेऊ वि लग्गस्स ॥ ८० ।। एसा २१ य बारसहं लग्गाणं जंमि तीसइ विभागे। संभवइ तयं वुच्छं लग्गप- माणं कहेऊणं ।। ८१ ।। दोईगुणवीस दोऍगवन्न सय तिन्नि तिजुअ- तेऔला । सँगैयाल सन्ततीसा मेसाइ पला कमुकमओ ॥ ८२ ॥ विस २४ मयरॉण चउदसे अट्ठमए मीण-कर्क-कन्नाणं । भायम्मि बारसे विच्छियस्से कुंभस्स छन्वीसे ॥ ८३ ॥ चउवीसमे तुलाएँ मेसस्सिगवीसमंमि भागम्मि । सीहस्स द्वारसमे धणमिहुणाणं च सत्तरसे ॥ ८४ ॥ इय २७ १३ २० २४ १८ १७ जैनज्योतिर्मन्धसंग्रहे हारिभद्रीया लमशुद्धिः। तीसहभागेसु छन्वग्गो हुति पचवग्गो वा। सोमग्गहाण तणओं हिये- इच्छियकज्जसिद्धिकरो ॥ ८५ ॥ अन्ने नरसगं चिय एगं चित्तूण सोम- ३ गहतणय । पभणति लग्गसुद्धिं विणा वि छन्वग्गसुद्धीए ।। ८६ ॥ गिह- होराई लग्गे गहस्स ज जस्स सतिअ होइ । त सपइ पयडत्यं वुच्छ अबुहाण वोहत्य ॥ ८७ ॥ कुजसुफहिंदुरविवुइसियकुजगुरुसणीसणी- ६गुरूण । मेसाईआ उ वारस लग्गाण घराइ जहसस ।। ८८ ॥ लग्ग- स्सद्धं होरा सा पढमा दिणयरस्स विसममि । वीआ य तहिं ससिणो विवज्जएण समे लग्गे ।। ८९॥ दिशाणो अ तिभागो सो पढमो नियय- ९रासिअहिवइणो । वीओ पचमपहुणो तइओ पुण नवमगिहवडणो ॥९॥ मेसे मेसाईआ विसमि मयराइया नवसाओ । मिहुणम्मि तुलाईया कके कमाइया हुति ॥ ९१ ।। पुण मेसमयरतुलकफडाइया चउसु सीहमाईसु । १२ एव धनुहाईसु वि नवसया हुति नायव्या ॥ ९२ ॥ वारसभागो पयडो सो पढमो निअरासिणो होइ । वीओ वीयस्स उ जाव चार बारसस्स भवे ।। ९३ ।। कुजसणिगुरुवुहसुक्का पणे पणे अर्ड सत्तं पचे असाण । १५विसमे तीसस पहू विवजएण समे लग्गे ॥ ९४ ॥ ससहरगुरुबुहसुका सोमा सामन्नओ मुणेयव्वा । सेसा य हुति फरा तजुअबुहखीणस- सिणो अ॥ ९५ ॥ उदयत्थसुद्धिमिन्हि भणामि उदओ नवसगो इत्थ । १८ तम्मिय लम्गविइन्ने सनाहदिढे उदयसुद्धी ।। ९६ ॥ लग्गे नवसगो जो तस्सत्तमठाण अहिवई पिच्छे । लग्गा सत्तमठाण जइ तो इह अत्थ- सुद्धि त्ति ॥ ९७ ॥ वयगणपइहासु उदयत्थविसुद्धिवजिअ पि सुह । २१ मन्नति केइ लग्ग त च मय बहुमय नेह ॥ ९८ ॥ इह उदयत्थविसुद्धी गह दिट्ठीए विणा न सभवइ । एएण पसगेण गहदिही सपवक्सामि ॥९९।। सहाणाओ दसम ठाण तइय च पायदिहीए । पिच्छति गहा नवम सपचम २४ अद्धदिट्ठीए ॥ १०० ॥ पउणाए दिट्ठीए चउत्थय अहम च पिच्छति । सवाए सत्तमय सुहामुहफल च दिट्ठिसम ॥१०१ ॥ लग्गस्स गहा बलिणो हवति ते जत्थ सठिया ठाणे । त वुच्छ दिक्साए पढम पच्छा २७ पइटाए ॥ १०२ ॥ दिक्सा लग्गे दो पच छह इकारसो रवि सुहओ। ।
। जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे हारिभद्रीया लग्नशुद्धिः । ७ चंदों बीओ तइओ.छट्ठो इक्कारसो तह य ।।१०३ ।। तइओ छट्ठो दसमो इक्कारसमो कुजो बुहो अ सुहो । लग्गगओ चउ-पंच-सत्तम-नव-दसमगो. अ गुरू ॥ १०४ ॥ तइओ छट्ठो नवमो दुवालसो सुंदरो भवे सुक्को १३ बीओ पंचमओ अट्ठमो अ इक्कारसो अ सणी ।। १०५ ॥ दुपणछट्ठो दु-ति-छहे. ति-छ-दसि ति-छ-दसि तिकोणकिंदेसु । ति-छ-न-व-वारसि दु-पण-ड सव्वि इगारे सियं मुत्तुं ।। १०६॥ गुरुवुहससिसूराणं छव्वग्गो ६ इह सुहो न सेसाणं । जा उण छव्वग्गसुद्धी पुवुत्ता सा पइट्ठाए ॥१०७॥ अहवा वि मज्झिमबलं काऊण · सणिं गुरुं च बलवंतं । अवलं शुकं लग्गे तो दिक्खं दिज सीसस्स ॥ १०८ ॥ दुपणछअडेक्कारसठाणे ९ मझिमवलो सणी होइ । लग्गगओ चउ सत्तम दसमो अ गुरू भवे वलवं ।। १०९ ॥ छट्ठो दुवालसो तह अवलो सुक्को सुहो वयरगहणे । दो तइय पंच छट्टिकारसमो तह बुहो सुहओ ॥ ११० ॥ तइए छट्टे १२ दसमे इक्कारसमम्मि मंगले लग्गे । दिक्खं पत्तो सत्तो जायइ. बहुनाण- तवजुत्तो ॥ १११ ॥ सुकंगारयमंदाण सत्तमे ससहरे गहियदिक्खो। पीडिजए अवस्सं सत्थदुसीलत्तवाहीहिं ॥ १.१२ ॥ इय दिक्खाकुंडलिया १५ दिसिमित्तं दंसिआ मए एवं । वुच्छं इओ पइट्ठाकुंडलियमहं समा- सेणं ॥ ११३ ॥ गुरुवुहसुक्का सुहया लग्गगया मज्झिमो ससी लग्गे। सूरंगारयसणिणो वजेयव्वा पयत्तेणं ॥ ११४ ।। गुरुबुहससिणो सुहया १८ बीए ठाणम्मि मज्झिमो सुक्को । कजस्स विणासयरा दिणयरसणिमंगला वीआ ॥ ११५ ।। तइयम्मि सुहा रविससिवुहभोमसणिच्छरा न संदेहो । मज्झिमओ सुरमंती सुक्को उ असुंदरो तइओ ॥ ११६ ॥ लग्गाओ २.१. चउत्थगया गुरुवुहसुक्का सुहावहा भणिया । मज्झत्थो अ चउत्थो चंदो सेसा गहा असुहा ॥ ११७ ॥ रविससिकुजसुक्कसणी पंचमठाणम्मि मज्झिमा नेआ । वुहगुरुणो पुण दुन्नि वि सव्वत्थपसाहया तत्थ ।।११८॥ २४ रविससिकुजगुरुसणिणो छठे ठाणम्मि संठिआ सुहया । सुक्कबुहा पुण छट्ठा मज्झिमया हुंति नायव्वा ।। ११९ ॥ सत्तमठाणम्मि गुरू सुहओ १ गुरु वृह सणि सूराणं इति अत्यन्तरे, १ २७ । ८ । जैनयोतिम्रन्थसग्रहे हारिभद्रीया लमशुद्धिः । सियससिवुहा य मझत्या । सणिसूरमगला पुण वजेअन्या पयत्तेणं ॥१२०॥ आइमसोममगलवुहगुरुमुफा विवजणिज्जाओ। अट्ठमठाणम्मि ३ठिया सणिच्छरो मज्झिमो भणिओ ॥ १२१ ।। नवमम्मि सुहा भणिया सुफगुरू मन्झिमा य वुहससिणो । बजेयच्या य सया सणिमगलदिणयरा नवमा ॥ १२२ ।। वुहगुरुसुका तिन्नि वि दममम्मि हवति कजसिद्धि- ६करा । ससिसणिणो मज्झत्था असुहा रविमगला दुन्नि ॥ १२३ ।। सूरा. ईया सत्त वि इक्कारसगा उ कजसिद्धिकरा । वारसमा पुण सव्वे विनेया अत्यहाणिकरा ॥ १२४ ॥ छठे दुगे अ छट्टे आइम पण दसमयम्मि ९अतिअढे । चउनवदसगे ति छगे सव्वेगारे न पारसमे ॥ १२५ ।। अहवा इगदुगचउपचनवमदसमा मुहा सोमा । कुरा छट्ठा चदो वीओ सव्वे वि इकारा ।। १२६ ॥ इय विवपइहा सूरिद्वयण-रायाभिसेअ- १२वीवाहे । अन्ने वि य सुहकजेसु कुडलिया कजसिद्धिकरा ।। १२७ ।। जइ पुण तुरिय कन्ज हविन लग्ग न लन्भए सुद्ध । तो धुवपयच्छायाई निच्च लग्ग गहेयन्च ॥ १२८ ॥ तिरिय ठियम्मि धुवए करिज दिक्स्वा १५पइट्टमाईय । उद्घट्टियम्मि तम्मि य कुणसु धयारोवणप्पमुह ।। १२९ ।। तणुका पयाइ सणिससिसुखेसु अद्धनव लिज्जा । अह बुहे नव भोमे सत्तिकारस गुरुरवीसु ।। १३० ॥ एय छायालग्ग बुहेहिं सव्वुत्तम १८ समक्साय | सव्यविसुद्धे वि दिणे सुहावह सव्वकन्जेसु ।। १३१ ॥ इय सुदरे वि लग्गे सुहसउणवलेण कुणसु किच्चाइ । अहव निमित्तवलेण वयणमिण हारिभद्द ति ॥ १३२ ॥ इय तिविहसुद्धिजुत्त तीए विउत्त च २१ ससिय लग्ग । ज किंचि इह अजुत्त वुत्त सोहिंतु त विउसा ।। १३३ ।। ॥ इति श्रीहारिभद्रीय लग्नशुद्धिप्रकरणम् ॥ १ rict ॥ परोपकारप्रवणश्रीरतशेखरसूरिविरचिता ॥ ॥ दिनशुद्धिः॥ । जोइमयं जोइगुरुं वीरं नमिऊण जोइदीवाउ । दिणसुद्धि दीविअ- मिणं पयडत्थं चेव पयडेमि ॥ १ ॥ रविचंदभोमबुहगुरुसुक्कसणिया ३ कमेण दिणनाहा । चं सुगु सोमा मं स र कूरा य बुहो सहायसमो ||२|| चं स गु मं र सु बु वलयकमसो दिणवारमाइउ किच्चा । सडघडीदो- माणा होराहिव पुण्णफलजणया ॥ ३ ॥ विच्छिअकुंभाइतिए निसिमुहिद विसधणुहिकक्कितुलि मज्झे । मकमिहुणकन्नसिंहे निसिअंते संकमइ वारो॥४॥ चउघडिअ सुवेला, एग दो छच्च सूरे, पण इग अड सोमे, अह चऊ सत्त भोमे । छ तिअ अड' बुहम्मि, पंच दो सत्त जीवे, छ९ अडिग चउ सुक्के, तिन्नि सत्तट्ठ पंच ॥ ५॥ रविबुहसुक्का सत्तउ हायंता कुलिअकंटउवकुलिआ । अड ति छ इग चउ सग दो सूराइसु काल- वेलाओ ॥ ६॥ ता चउजुअ अद्धपहरा तेसिं सोलडदुतीसदुएगचऊ । ११ चंउसट्ठी मज्झपला हेया पुव्वाउ दिसि छट्ठी ॥ ७ ॥ योग रवि सोम मंगळ | बुध गुरु शुक्र शनि कुलिक . ६ ५ || २ | २ | 7 अर्धप्रहर. १५ ३ १ कंटक ३ २ १ ६ ४ अर्धप्रहर. उपकुलिक . ३ ६ ४ | ३ | २. अर्धप्रहर. व३ | ४ | | २ अर्धप्रहर. १८ काळवेळा ३ ६ १ वयं अर्धप्रहर ४ २ وا ३ ६ ८ १ ४ अर्धप्रहरना मध्य पळो १६ ૨ पात्रादिकमा वर्जवा. पूर्व वायव्य दक्षिणा ईशान पश्चिम अग्नि, | उत्तर जै०३ ११.
। जैनज्योतिर्मन्धसमहे रत्नशेसरीया दिनशुद्धिः । - 1 . ३ ७ ८ नदा भद्दा य जया रित्तो पुण्णा य तिहि' नदा मद्रा जया रिका पूर्णा सनामफला । पडिवइ उहि इगारसि तिथि, ३पमुहा उ कमेण नारवा ॥ ८ ॥ छट्ठी तिथि रित्तट्टमी वारसी अ अमानसा गयतिही तिथि | ११ १२/१३/१४/१५ उ।बुट्टतिहि कूरदद्वा वनिज सुहेमु कम्मेसु ॥९॥ मेसाइ चउसु चउरो तिही ६ कमेण च पुण्ण सव्वेसु । एव परउ सकूररासि असुहा विही वजा ॥१०॥ छग चउ अहमि छट्टि दसमदृमि वार दसमि वीया उ । बारसि चउत्थि वीआ मेसाइसु सूरददिणा॥११॥ इति तिथिद्वारम् १५-सउणि चउप्पय धन मीन समातिमा २, नृप कुम समातिमा ४ सूर्य मेष कर्क सकातिमा ६, कन्या मिथुन सकातिमा ८ दग्धा धिक सिंह सकातिमा १०, मार तुला समातिमा १३ १२ नागा कित्थुग्घा किण्हचउद्दसि निसाओ। धिरकरण तीस घडिआ परओ चलकरण एयाई॥१२॥ यव पालव-कोलर-तेतिलक्स गर-वणिअ-विट्टिना. माणो ! पाय स वि सुहा एगा विट्ठी महापावा ॥१३॥ किण्हे परसे दिणे १५ भद्दा सत्तमी अ चउद्दसी । रत्तिं दसमि तीआए सुके एगदिणुत्तरा॥१४॥ भद्रानिवासयन्त्रम् । चउद्दसी अट्टमी सत्तमीए राका चउत्थी दसमीइ तिथि प्रहर | दिशा १८ भद्दा । एगारसी तीअ कमा दिसाहिं तस्ससजामे १४ पूर्व भिमुहाऽतिपाना ॥ १५ ॥ पण दुग दस पण पण अग्नि तिअ विट्टिघडी वयण कठ उरु नाही । कडि पुच्छगा दक्षिण २१ य सिद्विसपनिस्सकुबुद्धिकलहविजयकरा ॥ १६ ॥ किंस्थुग्य सउणि कोलव उड्डकरण तिन्नि, तिन्नि सुत्ताइ । पश्चिम तेइल नाग चउप्पय, पण सेम निविट्ठकरणाइ॥१७॥ २५- इति कारणद्वारम् - ति ति छ पण ति एग चऊ ३ 10 इंशान ति छ पण दुदु पणिग एग चउ चउरो। ति इगार चउ चउ तिग ति सय दु दुग बत्तीस ॥ १८ ॥ इअ रिक्साण कमसो परिअरतारामिई २७ मुणेयना । वारासमससागा तिहीं वि रिक्सेसु वन्जिना ॥ १९ ॥ १ ८ ३ १५ ४ । ६ वायव्या उत्तर । जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे रत्नशेखरीया दिनशुद्धिः । तारा, नक्षत्र " ३. स्वाति. AN m है ३ अश्लेषा ६ श्रवण ४ ४ २ २ १ उत्तरापाढा ३२. १२ नक्षत्र तारा नक्षत्र तारा नक्षत्र तारा अश्विनी ३ पुष्य १ अभिजित् भरणी विशाखा कृत्तिका ६ मघा अनुराधा धनिष्टा रोहिणी ५ पूर्वाफाल्गुनी ज्येष्टा ३ शतभिषक् १०० मृगशीर्ष ३ उत्तराफाल्गुनी मूळ ११ । पूर्वाभादपद २६ आ १ हस्त ५ पूर्वाषाढा उत्तराभाद्रपद पुनर्वसु ४ चित्रा रेवती ऊ-खा अंतिमपायं सवण पढमघडिअचउ अभीइठिई । लत्तोवग्गहवेहे एगग्गलपमुहकजेसु ॥२०॥ कित्ति मिग पुण असेसा उ-फ चि विसा जिह उ-ख धणी पू-भा। रेवइ अ एग दुति चउ पायंता वार रासि कमा॥२१॥ [मेष-चु चे चो ला अश्विनी रु रे रो ता स्वाति. लि लु ले लो भरणी ति तु ते [ वृश्चिक-तो विशाखा. अ [वृप-इ उ ए कृत्तिका न नि नु ने अनुराधा. ओ व वि वु रोहिणी नो य यि यु ज्येष्ठा. इवे वो [ मिथुन-क कि मृगशिर [धन-ये यो भ भि मूळ. भु ध फ ढ पूर्वापाढा. के को ह [कर्क-हि पुनर्वसु मे [मकर-भो ज जि उत्तरापाढा. जु जे जो ख अभिजित् डे डो अश्लेषा खि खु खे खो श्रवण. [सिंह-म मि मु मे मघा ग गि [ कुम्भ-गु गे धनिष्ठा. मो ट टि टु पूर्वाफाल्गुनी गो स सि सु शतभिषक् २१ टे [ कन्या-टो प पि उत्तराफाल्गुनी से सो द [ मीन-दि पूर्वाभाद्रपद. पुप ण ठ हस्त दुश झथ उत्तराभाद्रपद. पे पो [तुला-र रि चित्रा दे दो च चि रेवती. गय हरिअ मया मोया हासा किड्डा रई सयणमसणं । तावा कंपा सुत्था ससिवत्था बार नामफला ॥ २२ ॥ पइरासि बारसंसा असुहा उ चए जओ सुहो वि ससी । एयाहिं हवइ असुहो सुहाहिं असुहो २७ वि होइ सुहो ॥ २३ ॥ दाहिणुच्चो समो चंदो उत्तरुच्चो हलोवमों। धणु वक्को अ सूलाभो मेसासु अ कमुक्कमा ॥ २४ ॥ * इति चन्द्रबलम् + जम्मा कम्मं च आहाणं तारा अहह अंतरे । संस्सनामफला सव्वा अंतरा ३० कु घ ङ छ आ राशियुतानि नक्षत्रपादाक्षराणि हे हो डा पुष्य डि १२ । जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे रनशेसरीया दिनशुद्धिः। इअ नामिआ ॥ २५ ॥ सपई आवई सेमा जामा साहण निद्धणा । मित्ती परममित्ती अ दुट्ठा ति सग पचमा ॥२६॥ जम्माहाणा विवजिज्जा ३ गमे एयाहिं वाहिओ । कट्टेण जीवई किण्हे पक्खे चंदुत्तरा इमा ॥२७॥ जन्म सपद् आपद् क्षेमा यामा साधना निर्धना मैत्री परम मैत्री कर्म ॥ आधान 1॥ ॥ । । । । । । । चउ छह नवम दसम तेरस वीस च सूररिक्साओ । ससिरिक्स होइ तया रविजोगो असुइसयदलणो ।। २८ ॥ सोमे भोमे चुहे सुके अस्सि- ९णाइ विइतरा । पचमी दसमी नदा सुहो जोगो कुमारओ ॥ २९ ॥ सूरे सुके बुहे भोमे भद्दा तीया य पुण्णिमा । नितरा भरणीमुक्खा राजजोगो सुहावहो ॥३०॥ थविरो गुरु सणि तेरसि रित्तकृमि कित्तिआ १२ दुगतरिआ । रुअछेआणसणाई अपुण(णो)करण इह कुजा ॥ ३१ ॥ मगल गुरु सणि भद्दा मिग चित्त धणिट्टिआ जमलजोगो । कित्ति पुण उ-फ विसाहा पू-भ उ-साहिं तिपुक्सरओ ॥ ३२ ॥ पचग धणि १५अद्धा मयकिअवजिज जामदिसिगमण । एसु तिसु सुहं असुह विहिअ दु ति पण गुण होइ ॥३३॥ पण छस्सग नव घडिआ विक्सभ दुगड १ विष्कम धृति १६ सिद्धि २३ शुभ ३ आयुष्यमान् १७ व्यतीपात २४ शुरू ४ सौभाग्य ११ द्धि १८ वरीयान् ५ शोभन १९ परिष ६ अतिगड १३ व्याघात ७ सुकर्मा १४ हपण २१ सिद्ध २४ सूल वाधार । परिहद्धदिण वन्ने विहिइ विईपाय सयलदिण ॥ ३४ ॥ अस्सिणि मिग अस्सेसा हत्थ णुराहा य उत्तरासाढा । सयभिस कमेण एए सूराइसु हुति मुहरिक्सा ॥ ३५ ॥ निअवारे निअरिक्खे मुहगणिए २०जचिय ससीरिक्ख । वावतिमोवओगो आनदाई सनामफलो ।। ३६॥ १५ वन २२ साध्य २ प्रीति १० गड २५ममा १२ ध्रुव २६ ऐन्द्र २७ वैधति २० शिव । जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे रनशेखरीया दिनशुद्धिः । ९ वज्र -२८ उपयोगाः ४ शुभ ११ छत्र ५ सौम्य १२ मित्र १३ मनोज्ञ १४ कंप ७ ध्वज १ आनंद ८ श्रीवत्स १५ लुंपक २२ मुशळ २ काळदंड १६ प्रवास २३ गज ३ प्राजापत्य १० मुद्गर १७ मरण २४ मातंग १८ व्याधि २५ क्षय १९ सिद्धि २६ क्षिप्र ६ ध्वांक्ष २० शळ २७ स्थिर २१ अमृत २८ वर्धमान नवमेगट्ठमी सूरे सोमे बीआ नवमिआ । भोमे जया य छट्ठी अ बुहे भद्दा तिही सुहा ॥ ३७॥ गुरु एगारसी पुन्ना सुक्के नंदा य तेरसी । सणिमि अट्ठमी रित्ता तिही वारेसु सोहणा ॥ ३८ ॥ रेवस्सिणी धणिहार य पुण पुस्स तिउत्तरा । सूरे सोमंमि पुस्सो अ रोहिणी अणुराहया ॥ ३९ ॥ भोमे मिगं च मूलं च अस्सेसा रेवई तहा । बुहे मिगसिरं पुस्सा सेसा सवण रोहिणी ॥ ४० ॥ जीवे हत्थ सिणी पू–फ विसा-१२ हादुग रेवई । सुक्के उ-फा उ-खा हत्थं सवणाणु पुणस्सिणी ॥ ४१ ॥ सणिमि सवणं पू-फा महा सयभिसा सुहा । पुव्वुत्ततिहिसंजोगे विसेसेण सुहावहा ॥ ४२ ॥ हत्थं मिग स्सिणी चेवाणुराहा पुस्स रेवई । रोहिणी १५ वारजोगेणामिअसिद्धिकरा कमा ॥४३॥ वारेसु कमसो रिक्खा विसा- हाइ चऊ चऊ । उप्पायमचुकाणाक्ख सिद्धिजोगावहा भवे ॥ ४४ ॥ रवि . सोम मंगळ बुध शुक्र शनि उत्पात विशाखा पूर्वाषाढा धनिष्ठा रेवती रोहिणी पुष्य उत्तराफाल्गुनी मृत्यु अनुराधा उत्तराषाढा शतभिषक् अश्विनी मृगशिर अश्लेषा काण ज्येष्ठा अभिजित् पूर्वाभाद्रपद भरणी आर्द्रा मघा चित्रा उत्तराभाद्रपद कृत्तिका पुनर्वसु पूर्वाफाल्गुनी स्वाति. म वि आ मू कि रो ह सूराइसु वज्जणिज जमघंटा । भ चि उ-ख ध उ-फा जे रे इअ असुहा जम्मरिक्खा य ॥ ४५ ॥ गुरि सयभिस सणि उत्तरसाढा एया विवजए पायं । बारसि एगेगहीणा सूराइसु ककजोगु २४ चए ॥ ४६॥ छट्टि सत्तमि इगार चउद्दसी सूरि सोमि सग बार तेरसी मंगले इग इगारसी बुहे वजए इग चउद्दसी जया ॥४७॥ छट्टि चउत्थि सहभड़या गुरु सुकि बीअ सह तीइ रित्तया । पुन्न सत्तमि सणिमि सव्वहा २७ गुरु सिद्धि मूळ পিৰা 1 नाम १५-१ एक घड़ी ल्प गटात ज्येष्टा-मूळ - ( जैनज्योतिर्मन्यसंग्रहे रत्नशेसरीया दिनशुद्धिः । वजए इअ तिही विसेसओ॥४८॥ इति योगाचरमाइमतिहि- लग्गरिक्स मझेगअद्धदोघडिआ । तिदुमत्तरि मुत्तुं पुणो पुणो तिविह ३गडत ॥ ४९ ।। नट्ट न लभए अत्थ अहिदट्टो न जीवई । जाओ वि मरई पाय पत्यिो न निअत्तई ॥ ५० ॥ वीआणुराह तीआ तिगुत्तरा चेनी वश्चे बेनी बच्चे बेनी बच्चे घडी ६ तिथि गडात १०-११ मीन-मेप कर्क-सिंह वृधिक-धन अर्थ घडी नक्षन गडात रेती-अश्विनी अल्पा-मघा ये घडी ९ पचमीड महरिक्स । रोहिणि छट्ठी करमूल सत्तमी वजपाओऽय ॥५१॥ *मूलदसाइचित्ता असेससयभिसय कित्तिरेवइआ। नटाए भद्दाए भद्दवया फग्गुणी दो दो ॥ ५० ॥ विजयाए मिग सवणा' पुस्सस्सिणि भरणि १२ जिट्ट रित्ताए । आसाढदुग विसाहा अणुराह पुणव्वसु महा य ॥ ५३॥ पुन्नाइकरधणिहा रोहिणि इअ मयगवत्यरिक्साइ । नदिपइट्ठापमुहे सुह- कले वजए मइम ॥ ५४ ॥ *जिट्टद्दाऽसेस मूल च तिक्सा रिक्सा १५ विआहिआ । मिणि मिग चित्ता य रेवई अणुराया ॥ ५५ ॥ पुस्सो अ अस्सिणी हत्य अभिई लहुआ इमे ! उग्गाणि पच रिक्साणि तिपुव्वा भरणी महा ॥ ५६ ॥ चरा पुणव्यसू साई सवणाइतिअ तहा । धुवाणि १८पुण चत्तारि उत्तराणि अ रोहिणी ॥ ५७ ॥ विसाहा कित्तिआ चेव दो अ मिस्सा विआहिआ । तिक्से तिगिच्छ कारिजा मिऊ गहणधारणे ॥ ५८ ॥ लहू चरे सुहारभो उग्गरिक्खे तव चरे । धुवे पुरपवेसाई मिस्से सधिकिा करे ।।५९॥ *दसधणु उवरि सयपच मज्झि पत्याणि जाव दिण तिचऊ । थायव्य लग्गतिहीसणरिक्सससिबल चित्तु ॥६०॥ *पहि फुसलु लग्गि तिहि कजसिद्धि लाभ मुहूत्तओ होइ । रिक्खेण २४ आरोग चदेण सुक्स सपत्ती ॥६१॥ *पाडिवए पडिक्त्ती नथि विवत्ती भणति वीआए । तइआइ अत्यसिद्धी विजयगी पचमी भणिआ ॥६२।। सत्तमिआ बहुलगुणा मग्गा निकटया दसमिआए । आरुग्गिआ इगारसि तेरसि रिउणो निविजिणइ ॥६३।। *चाउदसि पनरसिं वजिजा अहमि ६८ च नवमि च । छट्टि चउत्थिं वारसिं च दुन्ह पि पक्साण ।। ६४ ।। AM १:५ । जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे रत्नशेखरीया दिनशुद्धिः ।। ६ *दसमि. पंचमि तेरसि वीअगो भिगुसुओ गमणेऽतिसुहावहो । गुरु पुण- व्वसुः पुस्स, विसेसओ सयभिसा अणुराह बुहे तहा॥६५॥ सव्व दिसि. सव्वकालं सिद्भिनिमित्तं विहारसमयंसि । पुस्सस्सिणिमिगत्था रेवई-३ संवणा गहेयत्वा ॥ ६६ ॥ श्वज्जे वारतिअं कूरं पडिवाय चउदंसी । नवमहमी इमाहिं तु बुहो वि न सुहो गमे ॥ ६७ ॥ *पुस्सस्सिणिमिग- सिररेवइअं हत्था पुणव्वसू चेव । अणुराहजिट्ठमूलं नव नक्खत्ता गम- णसिद्धा ॥ ६८ ॥ रोहिणी तिन्नि उ पुव्वा सवणधणिट्ठा य सयभिसा चेव । चित्ता साई एए नव नक्खत्ता गमणि मज्झा ॥ ६८ ॥ कित्ति- अभरणिविसाहा अस्सेसमहउत्तरातिअं अद्दा । एए नव नक्खत्ता गमणे ९ अइदारुणा भणिया ॥ ७० ॥ *धुवेहि मिस्सेहि पभायकाले, उग्गेहि मज्झन्हि लहू परण्हे । मिऊ पओसे निसिमझि तिक्खे, चरे निसंते न सुहो विहारो॥७१॥ *पुव्वाइसु सग सग कित्तिआइं दिसि रिक्ख सदिसि हुति सुहा, । घरदिसि मज्झा वायग्गि परिहरेहा न लंघिज्जा ॥ ७२ ॥१३ पूर्व कृ. रो. मृ. आ. पुन. पु. अश्ले. अग्नि . . t परिघयंत्रम् उत्तर धनि. शत. पू-भा. उ-भा. रे. अ. भर. म, पू-फा. उ-फा. ह. चि. वा. विशा. दक्षिण - -- 'Ekk te -2 1h ite Hkah वायव्य । जैनज्योतिर्गन्धसमहे रामशेखरीया विनशुद्धिः। - *सूलं पुन्धि सणी सोमो, दाहिणाए दिसा गुरू । पच्छिमाइ रखी सुको, उत्तराए फुजो हो ॥ ७३ ॥ ईसाणे अ वुहो मदो, अग्गीई ३अ गुरू रवी । नेरइए ससी सुको, भोमो वार विवजए ॥ ७४ ।। *चदण दहि मट्टी अ तिल्ल पिट्ट तहा पुणो । तिल्ल सल च चदिज्जा सूराई सूलमुत्तरो॥७५ ।। *उदयदिसि भसूल दो असाढा य जिट्ठा, धणिसवण विसाहा पूलभद्दा जमाए । अह वरुणदिसाए रोहिणी पुरसमूल, सुर- गिरिदिसि हत्यो फग्गुणीदो विसाहा ॥७६॥ मीणाइतिसकती पच्छिमाइसु उग्गइ । वच्छो गमे पवेसे वि न सुहो पिट्टिसमुहो ॥ ७७॥ इगनवगा- ९ इकमा तिहि पुव्वुत्तरअग्गिनेरदाहिणए । पच्छिमवाईसाणे जोइणि सा वामपिट्टि सुहा ॥७८॥ दिणदिसि धुरि चउघडिया परओ पुव्युत्तदिसिहि दिशा | पूर्व | उत्तर अग्नि | नत्य | दक्षिण पश्चिम वायव्य ईशान [ योगिनी । १२ तिथि } १-९२-१०३-१०४-१२५-१३, ६-१४-१५/४-३० (अमास)। कमसो । तफालजोइणी सा वजेयन्वा पयत्तेण ॥७९॥ उदयत्यमणा चर चउ घडियाइ राहु पुष्यदिसि तत्तो । सिद्धीए दिसि छट्टि गओ सुहो १५पुट्टिदाहिणओ ॥ ८० ॥ चित्तुत्तरिगदुमासा दिसि विदिसि विसिट्टि सिवु तओ उदया । सिट्टि अढाई पणि घडि दिसि विदिसिं पुट्टिमुट्ठि सुहो ॥८१॥ रवि रत्तिअतपहराओ पुव्वाइसु दुन्नि दुन्नि पहर कमा । दाहिण- ईशान वैशास ज्येष्ठ चैन घटी २॥ घडी ५ पश्चिम पूर्व शिवचक पोष घडी २॥ श्रावण भाद्रपद आश्विन अग्नि घडी ५ घडी २॥ कार्तिक मार्गशीर्ष नैत्य दक्षिण घडी ५ पुट्टि विहारे वामो पुट्टि पवेसि सुहो। ८२॥ उदयवसा अहवा दिसिदा- २७ रभवसओ हवे ससीउदओ । सो अभिमुहो पहाणो गमणे अमिआइ वर- वायव्य उत्तर माघ फाल्गुन घडी ५ अपाढ घडी २॥ २४ . जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे रत्नशेखरीयाँ दिनशुद्धिः । १७ संतो॥८३॥ जहिं उग्गई जहिं दिसि भमइ जहिं च दारभट्ठाइ। तिहुं परिसंमुह सुक्क पुण उदउ जि इक्कु गण्णइ ॥८४॥ सियपडिवयाउ पुव्वाइसु पासु दसदिसिहिं कालु तयभिमुहो। कुज्जा विहारि वामो पासो कालो उ. दाहिणओ॥८५॥ पुण्णनाडिदिसापायं अग्गे किच्चा सया विऊ। पवेसंगमणं कुजा कुणंतो साससंगहं॥८६॥ इति प्रस्थानम् - चेइअसुअं धुवमिउ- कर-पुस्स-धणिट्ठ-सयभिसा-साई । पुस्स-तिउत्तर-रे-रो कर-मिग-सवणे ६ सिलनिवेसो ॥ ८७॥ सतभिस-पुस्स-धणिट्ठा-मिगसिर-धुव-मिउ अ एहिं सुहवारे । ससि गुरु-सिए उइए गिहे पवेसिज पडिमाओ॥८८॥ तिपुत्व- मूलं-भरणी विसाहा, ऽसेसा-महा-कित्ति अहोमुहाई । रेवस्सिणी हत्थ-पुणा-९ ऽणु-चित्ता, जिट्ठा-मिग-साइ तिरिच्छगा य॥८९॥ तिउत्तर-ऽदा-सवणत्तिों च उडुंमुहा रोहिणि पुस्सजुत्ता । भूमीहराई गमणागमाई धयावरोवाइ कमेण कुज्जा ॥९० छहमत्तं तह रिक्खजोणी, वग्गह नाडीगयरिक्ख-१२ भावं । विसोवगा देवगणाइ एवं, सव्वं गणिज्जा पडिमाभिहाणे ॥९१।। विसमा अट्ठमे पीई समाउ अट्ठमे रिऊ । सत्तु छट्ठमं नामरासिहिं परि- वज्जए ॥ ९२ ॥ वीयबारसंमि वजे नवपंचमगं तहा । सेसेसु पीई १५ निद्दिट्टा जइ दुचागहमुत्तमा ।।९३॥ आसगेयमेसर्सप्पा संप्पासीणबिंडा- लमेसँमजारा । आँखुटुंगगवीमहिसी वग्यो महिसी पुणो वग्यो । ९४ ।। मिगमिगकुकुर वानर नउँलढुंगं वानरो हरितुरंगो । हरिसुकुंजर १० एए रिक्खाण कमेण जोणीओ ॥ ९५ ॥ गयसीहमऽस्समहिसं कपिमेसं साणहरिणअहिनउलं । गोवग्ध बिडालुंदर वेरं नामेसु वजिज्जा ।। ९६ ॥ गरुडो विडालसीहो कुकुरसप्पो अ मूसगो हरिणो । मेसो अडवग्गपइ २१ कमेण पुण पंचमे वेरं ॥९७॥ असिणाइतिनाडीए इगनाडिगयं सुहं भवे रिक्खं । गुरुसीसाणं तारा वजिज तिपंचसत्तत्था ॥ ९८ ।। सिद्धसाह- २३ १५ पुनपाहिचिखा विभज्ये अंधश जै०३ 1 १८ । जैनज्योतिग्रन्थसंग्रहे रत्नशेसरीया दिनशुद्धिः । गधुरक्सर वगंके कमुक्कमिण अह(ग?)विभत्ते । सेस अद्धकय लन्म- विसोअ पच्छिमाउ सलु अग्गगएणं ॥९९॥ देवस्सिणिपुणपुस्सा करसाइ- ३ मिगाणुमवणरेवइआ । मणुअ तिपुव्व तिउत्तर रोहिणि भरणी अ अद्दा य ॥१००॥ *कित्तिअविसाहचित्ता धणि जिहाउसेसतिन्नि दुग रक्सा । सगणे पीई नरसुर मज्झा सेसा पुणो असुहा ॥१०१॥ इति प्रतिमाधा- ६ रणागति शिष्यनामकरण च*- गुरू बुहो अ सुको अ सुदरा मन्झिमो रवी । विजारभे ससी पावो सणी भोमा य दारुणा ॥१०२॥ मिगसिर-अद्दा- पुस्सो तिन्नि उ पुव्या उ मूलमस्सेसा । हत्थो चित्ताइ तहा दस बुड्डि: ९ कराइ नाणस्स ॥१०३॥ पुणव्यसु अ पुस्सो अ सवणो अ धणिट्टिया । एएहिं चउहिं रिक्सेहिं लोअकम्माणि कारए ॥१०४॥ कित्तिआहिं विसा- हाहिं महाहिं भरणीहि अ । एएहिं चउहिं रिक्खेहिं लोअकम्माणि वजए १२॥ १०५ ।। मिग-अणु-पुण-पुस्सा जिट्ठ-रेवऽस्सिणीआ, सवण-कर- सचित्ता सोहणा कण्णवेहे । कर-सवणऽणुराहा-रेव-पुस्सऽस्सिणीआ, मिग-धणि-धुव-चित्ता दसणे भूवईण ॥१०६॥ सूरे जिण्ण ससी अद्द १५मलिण सणि धारिअ । भोमे दुक्खावह होइ वत्थ सेसेहिं सोहण १०७ मिग-पुस्सऽस्सिणी हत्याऽणुराहा चित्त-रेवई । सोमो गुरु अ दो वारा पत्तवावरणे सुहा ॥ १०८ ॥ जामाइमुहा चउ चउ असिणाई काण १८ चिबड सज्जया । दुसु वत्त जाइ सज्जे अघे लन्भइ गय वत्थु ।।१०९।। चीवडा देखता अश्विनी भरणी कृत्तिका रोहिणी मृगशिर आर्द्रा पुनर्वसु पुष्य अश्लेषा पूर्वाफाल्गुनी उत्तरफाल्गुनी चिना स्वाति विशासा अनुराधा ब्येष्टा पूर्वाषाढा अभिजित् धनिष्ठा शतभिषा पूर्वाभादपद रेवती वस्तु दक्षिणमा गइ छवस्तु पश्चिममा गइ छ वस्तु उत्तरमा गइ छ वस्तु पूर्वमा गइछे काणा आधळ मघा उत्तरापाटा मूळ श्रवण उत्तराभाद्रपद - । जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे रत्नशेखरीया दिनशुद्धिः । १९ रविरिक्खा. छब्बाला बारस तरुणा नव परे थेरा । थेरे न जाइ तरुणेहिं जाइ बाले भमइ पासे ॥ ११० ॥ विसाहा-कित्तिआऽस्सेसा मूलऽद्दा भरणी महा । एयाहिं अहिणा दट्ठो कटेणावि न जीवइ ॥ १११ ॥३ पुण–पुस्स उ-फा उ-भ रोहिणीहिं रोगोवसम सत्तदिणे । मूलऽस्सिणि कित्ति नवमे सवण-भरणि-चित्त-सयभिसेगदसे ॥ ११२ ।। धणि- कर-विसाहिं पक्खे मह वीसइमे उ-खा मिगे मासे । अणुराह-रेवइ ६ चिरं तिपुव्व जिट्ठऽद-ऽस्सेस-साइ-मिइ ॥११३॥ चरलहुमिउमूले रोग- निन्नासहेऊ, हवइ खलु पउत्तं ओसह वाहिआणं । भिगु-ससि पुण- जिहाऽस्सेस-साइ-महाहिं, न य कहवि विहेयं रोगमुत्ते सिणाणं ११४९ नामनक्खत्तमक्किंदू एकनाडीगया जया । तया दिणे भवे मञ्चू नन्नहा 'जिणभासि ॥ ११५ ॥ आई अदा मिगं अंते मज्झे मूलं पइट्ठिअं । रविंदुजम्मनक्खत्तं तिविद्धो न हु जीवई ॥ ११६ ॥ धुवमिस्सुग्गन-१२ आपुपुमपूरचित्रवार रेचिराविज्सिमू शिप বস্তু . क्खत्ता मूलऽद्दा अणुराया। पंचगाई रवी भोमा मयकजे विवजिया १५ ।। ११७ ।। दो पणयालमुहुत्ते तीसमुहुत्तेगपुत्तलं काउं । नेरइअ दाहि- णाए महापरिट्ठावणं कुज्जा ॥ ११८ ॥ तिन्नेव उत्तराई पुणव्वसु रोहिणी विसाहा य । एए छ नक्खत्ता पणयालमुहुत्तसंजोगा ॥ ११९ ।। १८ सयभिस-भरणी साई अस्सेस-जिट्ठऽद छच्च नक्खत्ता । पनरसमुहुत्त- जोगा तीसमुहुत्ता पुणो सेसा ॥ १२० ॥ मास-दिण-रिक्खसुद्धिं मुणिऊणं सिद्धच्छायधुवलग्गे । वारंगुलम्मि सुद्धे दिक्खपइट्ठाइअं कुन्जा २१ ॥ १२१ ॥ हरिसयण अकम्मण अहिअमास गुरुसुक्कि अस्थि-सिसु-वुड्डे । ससि नढे न पइट्ठा दिक्खा सुक्कऽस्थि वि न दुट्टा ॥ १२२ ॥ अवजो- गकुलिअभद्दा उक्काई जत्थ तं दिणं वज्जे । संकंति साइदिणतिह गहणे २४ इगु आइ सग पच्छा ॥ १२३ ॥ सुद्धतिही सुहवारे सिद्धाऽमियराज- जोगपमुहाई । जत्थ हवंति सुहाइं सुहकज्जे तं दिणं गिजं ॥ १२४ ॥२६ जनज्योतिर्मन्धसमहे रत्नशेसरीया दिनशुद्धिः। हत्यऽणुराहा-साई सवणुत्तर-मूलरोहिणी पुस्सा । रेवइ-पुणव्वसु इस दिक्सपइट्ठा सुहा रिक्सा ॥ १२५ ॥ अस्सिणि-सयभिस-पू-भा एसु वि ३ दिक्सा सुहा विणिदिट्टा । मह-मिग-धणि-पइट्टा कुजा वजिज सेमाई ॥ १२६ । कारावगस्म जम्मे दसमे सोलसमेऽद्वारसे रिक्से । तेवीसे पणवीसे न पइट्ठा कह वि कायव्वा ।। १२७ ॥ सझागय रविगय सविडेर सग्गह विलव च । राहुय गहभिन्न वजए सत्त नक्सत्ते १२८. अस्थमणे सझागय रविगय जत्थ टिओ अ आइयो । विहेरमवद्दारिय सग्गह कूरग्गहठिअ तु ॥ १२९ ॥ आइच पिट्ठओ ऊ विलवि राहुय ९ जहिं गहण । मझेण गहो जस्स उ गच्छइ त होइ गहभिन्न ।।१३०॥ सझागयम्मि कलहो होइ विवाओ विलविनक्सत्ते । विढेरे परविजओ आइञ्चगए अनिव्वाण ।। १३१ ।। ज मग्गहम्मि कीरइ नक्सत्ते तत्थ १२ विग्गहो होइ । राहुयम्मि मरण गहभिन्ने सोणिउग्गालो ।। १३२ ॥ रविरिक्साओ हेया उवग्गहा पचमऽट्ट-चउदसमा । अट्ठारस उगुणीसा वावीसा तेवीस चउवीसा ।। १३३ ।। सेगविसमजोगद्ध सम अद्ध चउ- १५ दसस सिररिक्सम् । दाउ चउद्दससिलाए ससिरवि इफग्गल वजे १३४ मृगशिर रोहिणी कृत्तिका भरणी अश्विनी रेवती उत्तरा पूर्वा शतभिषा धनिष्ठा ध्रवण अभिजित् उत्तरा आर्दा पुनर्वसु पुप्य --अश्लेषा मघा पूर्वा उत्तरा -चित्रा स्वाति विशाखा अनुराधा ज्येष्ठा पूर्वा मूळ । जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे रत्नशेखरीया दिनशुद्धिः । २१ अस्से म चि अणु सव रे विसमारेहा उ सेसमभिलहिउं । रविरेहस्सिणि गणिए इडे रिक्खे विसमि पाउ ॥ १३५ ॥ रविमुक्खा निअरिक्खा बार हम तिअ तिवीसं छठे च । पणवीस अडिगवीसं कुणंति लत्ताहयं रिक्खं ३ ॥ १३६ ॥ सत्त सिलाए कित्तिअमाई रिक्खे ठवित्तु जोएह । गहवेह- मिट्ठरिक्खे उवरि अहो वा पयत्तेण ॥ १३७ ॥ पंचसिलाए दो दो रेहा रो. पुन. कृ. मृ. आ. पुष्य. अश्ले. भ.. -मघा अ.. पूर्वा रे. -उत्तरा उ -हस्त पू.- चित्रा श.- -स्वाति m ध. विशाखा . अभि. पू. मू. ज्ये. अनु. कोणेसु रोहिणीमुक्खा । दिसि धुरि रिक्खा उ कमा वए विलोइज्ज वेह- मिहं ॥ १३८ ॥ सिद्धच्छायालग्गं रवि-कुज-बुह-जीव संकुपाय कमा । ७ कृ.रो. कृ. आ..पु. पु.अ. भ म. पू. रे -ह. पू चि. श -स्चा. वि. भा.अभि. उ. पू. मू.ज्ये.अनु. ~ थ..
२२ । जैनज्योतिम्रन्थसग्रहे रत्नगेसरीया दिनशुद्धिः । एगारस नव अड सग अट्टा (नव ) सेसवारेसु ॥ १३९॥ तिरिच्छगे धुवे दिक्सा पइट्ठाइ सुहकरे । उड्डट्टिए धयारोव-खित्तगाई समायरे १४० ३वीस सोलस पनरम चउदम तेरस य चार बारेय । रविमाइसु वारगु- लसकुच्छायगुला सिद्धा ॥ १४१ ॥ तिक्सुग्गमिस्मरिक्साणि चिचा भोमसणिच्छर । पढम गोअरं नदी पमुह सुहमायरे ॥ १४२ ।। इस ६ जोगपईवाओ पयडथपएहिं विहिअउनोआ। मुणिमणभवणपयास दिण- सुद्धिपईविआ कुणउ ॥ १४३ ॥ सिरिवयरसेणगुस्पट्टनाह-सिरिहेमति- ८ लयसूरीण । पायपसाया एमा रयणसिहरसूरिणा विहिआ ॥ १४४ ।। ॥ इति श्रीरतशेयरसूरिविरचिता दिनशुद्धि ।
मन्त्रीश्वरश्रीवस्तुपालपूजितश्रीउदयप्रभदेवसरिविरचिता । आरम्भसिद्धिः। १ 4 .. २ ॐ नमः सकलारम्भसिद्धिनिर्विनवेधसे । अहणामहते साक्षादुपल- म्भाय शंभवे ॥१॥ दैवज्ञदीपकलिका व्यवहारचर्यामाऽऽरम्भसिद्धिमुद-३ यप्रभदेव एताम् । शास्ति क्रमेण तिथिवारभयोगरीशिगोचर्यकार्यगंमवा- स्तुविलग्नमित्रैः ॥२॥ नन्दा भद्रा जया रिक्ता पूर्णा चेति त्रिरन्विता । हीना मध्योत्तमा शुक्ला, कृष्णा तु व्यत्ययात् तिथिः ॥३॥ रिक्ता-४-९-१४६ षष्ठ्यष्टमीद्वादश्यमावास्याः शुभे त्यजेत् । स्वीकुर्यान्नवमी कापि न प्रवेश- प्रवासयोः ॥४॥त्रीन् वारान् स्पृशती त्याज्या त्रिदिनस्पर्शिनी तिथिः । वारे तिथित्रयस्पर्शिन्यवमं मध्यमा च या ॥ ५ ॥ दग्धामर्केण संक्रान्तौ ९ राश्योरोजयुजोस्त्यजेत् ॥ भूतदृग्युक्तयोः शेषां शोधिते भंगणे तिथिम् ॥६॥ दग्धाऽर्केण धनुर्मीने पकुंभे- अर्कदग्धा तिथिः| चन्द्रदग्धा तिथिः जकर्किणि । द्वन्द्वकन्ये भृगेन्द्रालौ | धनमाने २ | कुंभधनुषि वृषकुंभे ४ | मेषमिथुने तुलैणे व्यादियुक्तिथिः ॥ ७ ॥ मेषकर्के ६. तुलासिंहे त्रिशश्चतुर्णामपि मेपसिंहधन्वा- मिथुनकन्ये मकरमीने सिंहवृश्चिके वृषकर्के दिकानां क्रमतश्चतस्रः । पूर्णाश्च- तुलामकरे वृश्चिककन्ये तुष्कत्रितयश्च तिस्रस्त्याज्या तिथिः क्रूरयुतस्य राशेः ॥ ८ ॥१६ 1 ग्रन्थस्यापरनाम। 2 ग्रहाणां पूर्वपूर्वराशित उत्तरोत्तरराशिसंचरणम् । 3 लग्ना- ख्यस्तत्कालोदयाद्राशिः। 4 तिथिपाश्चतुर्मुखविधातृविष्णवो, यमशीतदीधितिविशाखव- ज्रिणः । वसुनागधर्मशिवतिग्मरश्मयो, मदनः कलिस्तदनु विश्व इत्यपि' ॥१॥ तिथौ हि दर्शसंज्ञके पितॄनुशन्त्यधीश्वरान् । त्रयोदशीतृतीययोः स्मृतस्तु चित्तपोऽपरैः' ॥२॥ 'बहिर्विरच्चो गिरिजा गणेशः फणी विशाखो दिनकृन्महेशः। दुर्गाऽन्तको विश्वहरि स्मराश्च शर्वः शशी चेति पुराणदृष्टाः' ॥३॥ 5 उग्रकार्य वासु विशिष्य सिध्यति । 6 पक्ष- च्छिद्रसंज्ञलात् । 7 फल्गुरिति हर्षप्रकाशे। 8 एणो मकरः। 9 'कुंभधणे अजामिहुणे तुलसीहे मयरमीण विसकके। विच्छियकन्नासु कमा बीयाई समतिही उ ससिदड्डा' । १२ 8 ६ ८ १० १२ १२ ..
२४ जनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भसिसी प्रथमनिमरों तिथिद्वारम् । धन ७-१. १२-१५ केलकूरप्रयुतरा- शीनां कृरतिथय । मेष वृष सन्या मिथुन ३-५ तुरा ४-५ ! धिक १० मकर युम मीन १४-१५ करणान्यथ शंकुनिचतुष्पदनागानि क्रमाग किंस्तुतम् । असिवचतुर्दश्यर्धा- त्तिध्यर्धेषु ध्रुवाणि चत्वारि ॥ ९॥ अथ वैवयोलवकोलयतैतिलगेर- चणिजविष्टंय. सप्त । मासेऽष्टाश्चराणि स्युगज्वलप्रतिपदन्यार्धात् ॥१०॥ इमामूनि विविष्टीनि दिष्टान्यग्पिलकर्मसु । राज्यहर्व्यत्ययाद् मैद्राप्यदुरैवेति तद्विदः ।। ११ ॥ रात्री चतुर्थ्यकादश्योरष्टमीराकयोर्दिवा । भद्रा शुढे मुखघदीप पुच्छपटी ६तियो कृष्णे त्वेककोने यथा- क्रमात ॥ १२ ॥ वाणद्विदिग- जलधिपद्मिकनाडिकासु, वक्र ९गेलो हृदयनाभिकटाश्च पुच्छम। विष्टेर्विदध्युरिह कार्यवेपु स्व- धुद्धिप्रेमद्विपा क्षयमिमेऽवयवा' १२ क्रमेण ॥ १३ ॥ फटीघ.६ भद्रायंत्रकम् 8 REP EAS 1 'इन्द्रो विधिमिनार्यमभूपधीशमनाश्वलेषु करणेषु । कलिपफणमस्त पुनरीशा कमश स्थिरेषु स्यु' । शमनो यम । शकुनिचतुष्पदनागे किंस्तुप्ने कोलवे वगिज्ये च । ऊद्धं सक्रमण गरतैतिलविष्टिसु पुन सुप्तम् । वववालवे निविष्टम् , सुभिक्ष चोर्द्धसक्रमे उपविष्टो रोगकर सुप्तो दुर्भिक्षकारक देवाधिदेवम्य प्रतिष्ठादौ सर्वेऽपि तिथिनक्षन. करणक्षणा मुद्धले सत्युपयोगिन । 2 'सुरमे वत्सया भद्रा सोमे सौम्ये सिते गुरी। क्ल्याणी नाम मा प्रोका सर्वकार्याणि साधयेत्' । खगऽजोक्षेणध्वध स्त्रीयुग्मध. नुस्तुले । कुम्ममीनालिसिंहेषु विष्टिमापु सेलति । 3 'दशम्यामष्टम्या प्रथमघटिका- पञ्चकपर हरिद्यासप्तम्या त्रिदशघटिकान्ते निघटिक । तृतीयायां राकामु च गतविंशेक- घटिके, ध्रुव विटे पुच्छ गिवतिथिचतुर्योंथ निगलत्।
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमर्श तिथिवारंद्वारे । २५ प्रहरे mps भद्रावासयंत्रम् दिशि दक्षिण अग्नि नैत्रत्य पूर्व पश्चिम वायव्य उत्तर ईशान पर १४ १० ११ भद्रेन्द्राऽष्टाऽश्वतिथ्यधि- दशेशाग्निमिते तिथौ । दिगं- यामाऽष्टकयोर्नेष्टा संमुखी पृष्ठतः शुभा ॥ १४ ॥ (इति तिथिद्वारम् ) वारादिरुदयादूज़ पलैमषादिगे रवौ तुलादिगे त्वधस्त्रिंशत्तद्यमानान्तरार्धजैः॥१५॥ द्वादशसंक्रान्तिवाद्य- मासेन वृद्धिहानिपलसर्वाग्र- मासावधि प्रतिदिनम्. दिनानां मानमिदम्. मिदम्. घटी पल प०-अ० मकर २६ १२ १-१२ दिनवृद्धिः ३६ पलवृद्धिः कुंभ २६ ४८ २-५२ दिनवृद्धिः ८६ पलवृद्धिः मीन १४ -३२ दिनवृद्धिः १०६ पलवृद्धिः मेष ३० दिन वृद्धिः १०६ पलवृद्धिः वृष ३१ ४६ २-५२ दिनवृद्धिः ८६ पलवृद्धिः मिथुन ३३ १२ १-१२ दिनवृद्धिः ३६ पलवृद्धिः कर्क ३३ दिनहानिः ३६ पलहानिः सिंह ३३ २-५२ दिनहानिः ८६ पलहानिः - कन्या ३-३२ दिनहानिः १०६ पलहानिः तुला ३० दिनहानिः १०६ पलहानिः वृश्चिक २८ १४ दिनहानिः ८६ पलहानिः धन ४८ १-१२ दिनहानिः ३६ पलहानिः रविचन्द्रमङ्गलबुधा गुरुशुक्रशनैश्चराश्च दिनवाराः । रविकुजशनयः क्रूराः सौम्याश्चान्ये पदोनफलाः ॥ १६ ॥ 1 वड्डइ छसु मयराइसु पलाण छत्तीस छलसि छहियसयं । कमउक्कमओ, हायइ तहेव ककाइरासीसु ॥१॥ राम३०रस६०नंद९०वाणा५०वेदा४०अष्टौ८०सप्त७० दशहताः कार्याः । मन्दादीनां दिनतः क्रमेण भोगस्य नाड्यः स्युः ॥१॥ अत एव सुप्तः शनिव्यः त्रिंशद्धटीरूपस्य तस्य भोगस्य दिवैव समाप्तत्वेन शने रात्री रविभोगस्यैव समागमनादि- त्यन्ये । 2 राज्याभिषेकसेवामंत्रशत्रौषधविद्यासंग्रामयानसुवर्णताम्रौर्णिकालंकरणशिल्पपुण्य- कर्मोत्सवादि रवौ सिध्यति । रजतगेयभोज्यकृपिवाणिज्यादि सोमे । सर्व क्रूरकर्मरक्तस्राव- WWW. س س س س سر ९ जै०४ २६ जनज्योतिग्रन्यसाहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भनिदो प्रयमविमर्श वारद्वारम् । रविघटी मंगल २॥ २॥ गुरु शुक्र २॥ २॥ ॥ هانه सार *१६ ८ होराः पुनरर्कसितज- चन्द्रशनिजीवभूमिपुत्रा- ३णाम् । सार्धघटीद्वय- मानाः खवारतस्तासु पू. र्णफलाः ॥१७॥ त्यायो- कालहोराच ६ऽर्धयामो वेदाद्रिद्विपञ्चा- त्रिपण्मितः । सूर्यादौ a फालवेलाऽयामावास- ९कपश्चमी ॥१८॥ कंट- कोऽपि दिनाष्टाशे स्ववा- वारा अर्थयामा मध्यपलानि | मासु दिक्ष रान्मगलावधौ । बृहस्प- पूर्व १२ त्यवधी चोपकुलिकस्त्य-चन्द्र घायव्य ज्यते परैः ॥ १९ ॥ मगल दक्षिण वुध ইয়ান कुलिको द्विनशन्यन्त- गुरु पश्चिम मुक ३ आमेय १५मिते त्याज्य स्ववारत। शनि हेमप्रवालाकरघातुसेनानिशादि कुने। अक्षरशिलाकर्णवेधाज्यव्यायामतवादकलापठनादि घुघे । सर्व शुभमागल्यामंदीशाविद्यायानौषधादि च गुरौ । सर्व बुधगुरूफ दीक्षावर्ज शुके। दीक्षागृहप्रवेशनिवेशादि स्थिर कर च कर्म शना । 'उपचयकरस्य फुर्याद्रहस्य वारे खवारनिहित यत् । अपचयरमहदिने कृतमपि सिद्धिं न याति पुन ,' इति रल्ल । 1 राश्यर्धस्य होरेति वक्ष्यमाणलादेता कालहोराभिधा । 2 रूढसशा सामान्येन घटी- चतुष्परप । *सोलडदसणदुइगचउचउसहि अपहरमज्झपला । जत्ताइसु भह अहमा पुवाइ छ। छ दिसि ॥१॥ यानादावत्सत त्याच्या । 3 सूर्यादौ कालवेलाऽष्टत्रिपद- क्षमाऽध्यऽयदिग्मिता । इति पाठान्तरम् । काला दिनमानप्रमाणेनार्धयामरूपा । 4 चतुर्घटिरादूनोऽधिोऽपि दिनमानप्रमाणेन ग्राह्य जघन्य घटी ३ पल १६ अक्षर ३०॥ उत्कृष्ट तु घटी ४ पल १३ अक्षर ३० 1 5 'छिन भिन्न नष्ट आहजुष्ट पनगादिभिर्दष्टम् । नाशमुपयाति नियत जात कर्मान्यदपि तन' ॥ इति व्यवहारप्रकाशे । तथेदमपि-'सोमे ब्राह्म कुजे पैत्र मुराचार्ये च राक्षस ।शुके ग्राम शनी रोद्रो मुहूर्ता कुलिकोपमा नाम इति अभदेवत । एव पैञ्यादयोऽपि वामलादिविभागस्तु मुहर्सानां क्षौराधिकारे वक्ष्यते । २ २ १ ८ Nw जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमर्शे वारभद्वारे । २७ । ३ ६ ३ २ ६ १ १ ४ २ 6 5.0.4 w ४ २ १ w ५ ४ २ १ १४ १० ४ १२ ११ ९ ५ १ ११ ८॥ ९ ८ ८॥ मुहूर्तेऽह्नि निशि व्येके भागः पञ्चदशस्तु सः ॥२०॥ भानो नयनतः सितरुचेः शीतांशुपञ्चाष्टमी, भौमस्याधिनगाष्टमाः शशितनूजस्य निती- टमाः । जीवस्य द्विशरायो भृगुभुवश्चन्द्राषिष्टाष्टमः, शौरेस्त्रीपुंनगा-३ टमार्श्व दिवसेष्वेतेऽष्टमांशाः शुभाः ॥२१॥ सिद्धेच्छाया क्रमादर्कादिषु सिद्धिप्रदा पदैः । रुद्रेसार्धाष्ट८॥ नन्दीष्टसप्तभिश्चन्द्रवद्वयोः ॥ २२ ॥ वाराः रवि चन्द्र मंगल बुध गुरु शुक्र | शनि वारेषु कुवेलाः दिवा अर्धयाम दिवा कालवेला दिवा कंटक दिवा ३ ६ उपकुलिक दिवा कुलिक दिवा २ कुलिकमुहूर्त रात्री १३ कुलिकमंहत दिवा ८॥ सिद्धच्छायापदानि ** इति वारद्वारम् - चुचेचोलाऽश्विनी ज्ञेया लीलूलेलो भरण्यथ । ६ आईऊए कृत्तिका. तु ओवावीवू च रोहिणी ॥२३॥ वेवोकाकी मृगशिर आर्द्रा कुघङछाः पुनः । केकोहाही पुनर्वस्वोहू हेहोडा तु पुष्यभे ॥ २४ ॥ डीडूडेडोभिरश्लेपा ममीमूमे मघा मता । मोटाटीटू फल्गुनी प्राक देंटो- पापीभिरुत्तरा ॥२५॥ हस्तः पुषणठैर्वऎश्चित्रा पेपोररिः पुनः । रुरेरोताः 1 तादालिकदिनरात्रिमानयोः पंचदशोऽशः । जघन्ये घटी १ पल ४४ अक्षर ४८ । उत्कृष्टे घटी २ पल १५ अक्षर १२ । 2 नारचन्द्रमतेनैते दिनाष्टांशाः कुलिक संज्ञाः । 3 तद्वेला च त्रिंशद्गुरुवर्णमात्रेति वृद्धाः । पञ्चदशवर्णोनायां कार्यमारभ्य शेषवर्णेषु समापनेन सिद्धछाया साधिता स्यात् । बहुकालसमाप्ये तु कार्ये त्रिंशद्वर्षमध्ये तत्कार्य प्रारंभणीयमिति भावः । इयं च छाया पदैरिति भवनात्पदरूपा । सप्ताङ्गुलशङ्कोस्त्वमुल- रूपा ज्ञेया। द्वादशाङ्गुलशनोस्त्वेवम् । 'वीसं सोलस पनरस चउदस तेरस बार बारेव । रविमाइसु वारंगुलसंकुच्छायंगुला सिद्धा ॥१॥ 4 घादयो वर्णा दशवरयुता ज्ञेया । खरचक्राभिप्रायेण ऋ ऋ ल ल इत्येते केवला रिरीलिलीवत्, व्यञ्जनगतास्वकारांत- 'तद्व्यंजनवत् । ब्रह्मदत्तश्रीधरधुवाद्यभिधासु व. शी. धु रूपमेवाद्याक्षरं गण्यम् । विसर्ग- बिन्द्रादिकं तु नाक्षरस्य विकारकृत् । बवयोरैक्यम् । जो उवत् । पूर्वाचार्यानुरोधात् एका- शीतिपदे सर्वतोभद्रचक्रे एतद्वर्णानां ग्रहविद्धत्वे सति तत्तत्पादजानां पीडेति साफल्य. सद्भावाच डागा अभिधादावदृष्टा अप्युक्ताः । यथा सर्वतोभद्रचक्रविवरणे-विध्यन्ते घडछा रौद्रे षणढा हस्तगे व्यधेः । फढधाः प्रागपाढायामाहिर्बुध्ने, तु शाझथाः ॥
२८ जैनज्योतिर्मन्यसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्मसिद्धी प्रथमविमर्श भद्वारम् ।। अ स्मृताः खातो तीतूतेतो विशासिका ॥२६॥ अनुराधा ननीनूने स्याज्ज्येष्ठा नोययीयुभिः । स्याद्येयोभाभिभिर्मूल पूर्वापाढा मुधाफः ॥ २७ ॥ ३ भेभोजाज्युत्तरापाढा जूजेजोसाऽभिजिन्मता 1 श्रवणे स्युः सिखूसो धनिष्ठाया गगीगुगे ।। २८ ॥ गोसासीसू. शतभिपर प्राक् सेसोददि भद्रपात् । दुशझयोत्तराभद्रा देदोचची तु रेवती ॥ २९ ॥ उत्तरापाढ- ६ मन्त्याहिं चतस्रश्च श्रुतेर्घटीः । वदन्त्य भिजितो भोग वेधलत्ताद्यवेक्षणे ३० भेगास्त्यश्वियमाग्नयः कमलभूश्चन्द्रोऽथ द्रोऽदिति योऽहिः पितरो- भगोऽयमरवी त्वष्टं समीरसथा। शकानी अथ मित्र इन्द्रनिती वारीणि १० विश्व विधिकुठो वसवोऽन्वुपोऽजचरणोऽहिर्युनंपूपाभिधी ॥३१॥त्रित्र्य- ईभूतेजगदिन्दुतॆत्रितर्क-प्वैक्षिद्विपकुवेर्देयुगामिः । वेदोधिराम- "गुणवेशतद्विकद्वि-दन्तेश्च तत्समतिथिन शुभा भतारैः ॥ ३२ ॥ 1 उत्पातादिचतुष्टयोपयोगैमर्गादिप्यभिजिद्गम्यते, परं तदोतरापादश्रवणयो पञ्चदश चततश्च घटी हिर्वव पादचतुष्क कल्पनीयम् । 2 अन्यन नोपयोग इति सामा- लभ्यते । 3 अश्विनी दस्रात्यदेवो । कमलभूषद्मा । अदिनिर्देवमाता । जीवो गुरु । अहि सर्प । भगो योनि । अर्यमा सूर्यमेद । बया विश्वकर्मा । समीरो वायु । शकामी इति विशासाया आद्यऽधै इन्द्रोऽपरार्धेऽभिर्देवता, अत एवास्या द्विदेवतसज्ञा मिश्रसज्ञा च । अत एवोक दैवज्ञपलमे-"पूर्वार्धे मृदुकर्म चास्य सक्ल तीक्ष्ण द्वितीये दले" इति । मिन सूर्यमेद । निति रक्षसा माता, तबलादाक्षसा अप्यत्र लक्ष्या, तेन मूलो रक्षोनक्षत्र- मित्युच्यते । चारीणि जल । विवे इति विश्वाख्यात्रयोदश देवा, सर्वादिखाजस नन्वन सज्ञावाचिनो विश्वशब्दस्य कथ सर्वादित्व असशाया सर्वादिरितिवचनात् ? उच्यते- छान्दसोऽय प्रयोगस्तेन सज्ञायामपि सर्वादित्व । विधिर्ब्रह्मा । वैकुठो विष्णु ! वसवोऽरी, यदुक्त-"धरो ध्रुवश्च रोमश्च आयश्चैव वलोऽनिल । प्रत्यूपश्च प्रदोषश्च वसवोऽ प्रकीर्तिता ॥१॥ अम्बुपो परुण वास्तुशास्त्रप्रसिद्धो हृदयकोष्टस्थो देव । रुद्राणामन्य- तमोऽजपाद । अहियुनो रुद्रमेद । यदाहु -"अजपादोऽथाहिन पिनाकिहररैवता । शभु शर्वो मृगव्याध कपाली त्र्यम्बको भव" ॥१॥ इलेकादश रुद्रनामानि । पूष. रविभेद । यदाहु-"धात १ अर्यमन् २ मित्र ३ वरुण ४ अशु५ भग ६ इन्द्र० विवा खन्८ पूपन्९ पर्जन्य १० खट११ विष्णु १२ सज्ञा द्वादशसूर्या" इति । शेषा यथोकसज्ञा देवभेदा । प्रयोजन चैपा तद्देवतानाना नक्षत्रव्यवहारादि ॥ 4 नवरं शतभिषग्युता दशमी, रेवतीयुता द्वितीया त्याज्या । 'दग्धा तद्दिननक्षमतारातुल्यातिथिर्भवेत्' इति लल्ल । 'तारासमैरहोभिर्मासैरब्दैश्व धिष्ण्यफलपाक ' इत्यपि लल्ल । - " जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमर्श भयोगद्वारे । २९ अ भ कृ रो ३ ६ ५ १ ४ ३ ६ mr म स्वा २ २ १ १ ४ m ४ ११ श्र ध श रे ४ ४ ३ ३ ४ १०० २ २ मृ आर्द्रा पुन पुष्य अश्ले नक्षत्राणि अश्वी यम अग्नि कमलभू चन्द्र रुद्र अदिति जीव अहिः भेशाः ३. तारासंख्या पूफा । उफा चि वि अनु ज्ये मू नक्षत्राणि पितर भग अर्यम रवि त्वष्टा समीर शुक्राग्नी मित्र इन्द्र नति भेशाः ५ तारासंख्या पूषा | उषा अभि पूभा उभा नक्षत्राणि. वारीणि विश्वे । विधि वैकुंठ वसवः अम्बुप अजचरण अहिवुन पूषा भेशाः ३२/- तारासंख्या चरमाहुश्चलं स्वातिरादित्यं श्रवणत्रयम् । लघु क्षिप्रं च हस्तोऽश्विन्यभिजित् पुष्य एव च ॥३३॥ मृदु मैत्रं मृगश्चित्राऽनुराधा चैव रेवती । ध्रुवं स्थिरं च वैरञ्चमुत्तरात्रितयान्वितम् ॥३४॥ दारुणं तीक्ष्णमश्लेषा मूलमा महेन्द्र-३ भम् । क्रूरमुग्रं च भरणी तिस्रः पूर्वा मधान्विताः॥३५॥ मिश्रं साधारणं च द्वे विशाखाकृत्तिकाभिधे । ईदग्नाम्नोचिते धिष्ण्ये निर्मितं कर्म शर्मणे ॥३६॥ कुर्यात्प्रयाणं लघुभिश्चरैश्च, मृदुध्रुवैः शान्तिकमाजिमुत्रैः । व्याधिप्रतीका-६ रमुशन्ति तीक्ष्णैर्मित्रैश्च मिश्रं विधिमामनन्ति ॥ ३७ ॥ भेषु क्षणान पञ्चदशैन्द्ररौद्रवायव्यसान्तिकारुणेपु । त्रिघ्नान् विशाखाऽदितिभध्रुवेषु शेषेषु तु त्रिंशतमामनन्ति ॥ ३८ ॥ ॥ इति भद्वारम् ॥ ३ ॥ भानौ भूत्यै करादित्यपौणब्राह्ममृगोत्तराः । पुष्यमूलाश्विवासव्यश्चैकाष्ट- 1 पुनर्वसु । 2 श्रवणधनिष्ठाशतभिषजः। 3 रोहिणी। 4 ज्येष्ठा। 5 पण्यभूषणकलारतौ- षधज्ञानविज्ञानवाहनोद्यानिकाधुपालक्ष्यम् । 6 बीजगृहनगराभिषेकारामभूषणवस्त्रगीतमङ्ग- लमित्रकार्यादि स्थिरकर्म च । 7 वञ्चनाविषघातवंधनोच्छेदनशस्त्राग्निकर्माद्यपि। 8 भूतयक्ष- मंत्रनिधिसाधनभेदकर्माद्यपि। 9 वाञ्छन्ति। 10 साधारणम् , स्वर्णरजतताम्रलोहाद्यग्निकर्म सर्व तथा वृषोत्सर्गपरिग्रहादि च ॥ जस्थिरश्वरस्तथोग्रश्च मिश्रो लघुरथो मृदुः । तीक्ष्णश्च कथिता वाराः प्राच्यैः सूर्यादयःक्रमात् ॥ एते वाराश्चरादिसदृशभसहिताः प्रयाणादौ विशिष्य प्रयोजकाः। 11 ज्येष्ठा। 12 आा। 13 स्वातिः। 14 अश्लेषा। 15 भरणी। 16 शत- भिषक् । 17 पुनर्वसु। 18 एषां किल चिरन्तनज्योतिःशास्त्रेष्वेवं भुक्तिरासीनतु यथाऽधुना सर्वाण्यप्येकदिनभोगानीति श्रीमदावश्यकवृहद्वृत्तिटिप्पनके, एषां नव्योदितचंद्रदर्शनादावु. पयोगः तथाहि-'वृहत् ४५ सुधान्यं कुरुते समर्घ जघन्य १५ धिष्ण्येऽभ्युदिते महाघम् । समेपु ३० धिष्ण्येषु समं हिमांशुः शुक्लद्वितीयाभ्युदयी विलोक्यः । इत्यादिविशेषस्त्वस्य ग्रंथस्य हैमहंसीयवार्तिकादेवलोक्यः। 19 हस्तः। 20 रेवती। 21 रोहिणी। 22 धनिष्ठा। 10 ३० जैनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमर्श योगद्वारम् । नवमी तिथिः ॥ ३९ ॥ न चाळं वारुणं याम्यं विशासात्रितयं मघा । तिथिः पंट्सप्तरुद्रामसख्या तथेष्यते ॥ ४० ॥ सोमे सिद्ध्यै ३ मृगत्राममैत्रीण्यार्यमणं करः । श्रुतिः शतभिपक पुष्यस्तिथिस्तु द्विनवा- मिधा ॥ ४१॥ न चन्द्रे वासवापाढात्रया श्विद्विदैवतम् । सिद्ध्यै चिना च सप्तम्येकादश्यादित्रय तथा ॥ ४२ ॥ भौमेऽश्विपोष्णाहिर्बुध्नमूलराधा- ६ यमाग्निभम् । मृगः पुष्यस्तथाऽलेपा जया षष्ठी च सिद्धये ॥ ४३ ।। न भौमे चोत्तरापाटामघाावासवत्रयम् । प्रतिपदशमीरुद्रप्रमिता च मता तिथिः ॥ ४४ ॥ बुधे मैत्र श्रुतिज्येष्ठा पुष्यहस्ताग्निभत्रयम् । पूर्वाषाढार्य- ९ मः च तिविर्भद्रा च भूतये ।। ४५ ॥ न बुधे वासवाश्लेपारेवतीनयवारु- णम् । चित्रा मूल तियिश्चेष्टा जयै ३-८-१३केन्ट्रैनवादिता ।। ४६ ॥ गुरौ पुप्याश्विनादित्यपूर्वाश्लेपाच वासवम् । पौप्ण स्वातित्रय सिद्धये १२ पूर्णा ५-१०-१५ श्चैकादशी तथा ॥४७॥ न गुरौ वारुणानेयचतु- फाऽऽर्यमणद्वयम् । ज्येष्ठा भूत्यै तथा भद्रा २-७-१२ तुर्या पष्ठ्यष्टमी तिथिः ॥४८॥ शुके पोप्णाश्विनापोढा मैत्र मार्ग श्रुतिद्वयम् । यौना- १५ दिये करो नन्दा १-६-११ त्रयोदश्यौ च सिद्वये ॥ ४९ ॥ न शुक्र भूतये नाम पुष्य सापं मघाऽभिजित् । ज्येष्ठा च द्वित्रिमप्तम्यो रिकाल्या ४-९-१४ सिययस्तथा ॥ ५० ॥ शनी ब्राह्मश्नुतिद्वन्द्वाविमरुद्गुरुमि- १८ नभम । मघा शतभिपक् सिद्ध्यै रिक्ता ४-९-१४ टम्यौ तिथी तथा ॥५१॥ न शनी रेवती सिद्ध्य वैश्वमार्यमणत्रयम् । पूर्वी मृगश्च पूर्णाल्या २०५-१०-१५ तिथिः पष्ठी च सप्तमी ॥५२॥ योगः कुमारनामा शुभः 15 म्यागृतसिद्धि- योगरानम् रवि चढ़ मगल बुध गुरु । शुक्र हस्त मृगशिर अधिनी अनुराधा | पुष्य रेवती ९ शनि रोहिणी ११ ६ 1 भरण। 2 अनुराधा ! 3 उत्तरफाल्गुनी 14 भरण। 5 पूर्वोत्तरापाढाभिजित । 6 विशा117 उत्तरभद्रपदा। 8 पिशाया। 9 कृत्तिका। 10 अनुराधा, प्रयशब्देन मृग पृथगुफ 1 11 पतरा ! 12 पूर्वफल्गुनी। 18 स्वाति । 14 पुप्य । 15 अनुराधा।
भरणी तिथि ७ श्रवण . on ८ murt 9 शुक्र मघा मघा हस्त ६ अमृत- उत्पातयोग | मृत्युयोग | काणयोग | सिद्धियोग | यमघंट- वज्रमुशलयोग| शत्रुयोग | चरयोग ] कर्कयोग कर्कयोग | संवर्तकयोग वार सिद्धियोग *प्रवासयोग *मरणयोगव्याधियोग योग सूर्यादेर्जन्मभैः अस्थिरयोगक्रकचयोग रवि विशाखा अनुराधा ज्येष्ठा मूल मघा भरणी उत्तराषाढा तिथि १२ चन्द्र | मृगशिर पूर्वाषाढा उत्तराषाढा अभिजित् विशाखा चित्रा पुष्य आर्द्रा ११ मंगल| अश्विनी धनिष्ठा शतभिषक् पूर्वभाद्रपद उत्तरभाद्रपद आर्द्रा उत्तराषाढा उत्तराषाढा विशाखा १० बुध अनुराधा रेवती अश्विनी भरणी कृत्तिका मूल धनिष्ठा आर्द्रा रोहिणी १-३ गुरु पुष्य रोहिणी मृगशिर आर्द्रा पुनर्वसु कृत्तिका उत्तराफाल्गुनी विशाखा | शतभिषा रेवती पुष्य अश्लेषा पूर्वाफाल्गुनी रोहिणी ज्येष्ठा रेवती शनि रोहिणी उत्तराफाल्गुनी चित्रा स्वाति रेवती शतभिषा मूल एताः संज्ञाः पूर्णभद्रमतेन । | आषाढाद्वयमत्रेति पाकश्रीकृत्।। अस्य स्थानेऽश्विनीति लोकप्रियाम् । वाराः वारतिथ्योः सुयोगाः वारतिथ्योः सामान्ययोगाः वारभयोः सुयोगाः वारभयोः सामान्ययोगाः रवि १-८-९ ६-११-१४ अश्विनी, रोहिणी, मृगशिर, पुनर्वसु, पुष्य, उत्तराफाल्गुनी, उत्त- शतभिषक् राषाढा, उत्तरभाद्रपद, धनिष्टा, रेवती. चन्द्र १२-१३ रोहिणी, उत्तराफाल्गुनी, हस्त, अनुराधा, शतभिषा. अश्विनी, आर्द्रा, धनिष्ठा मंगल ३-६-८-१३ १-११ कृत्तिका, मृगशिर, पुष्य, अश्लेषा, उत्तराफाल्गुनी, मूल, रेवती. मघा बुध २-७-१२ ८-१३-१४ रोहिणी, मृगशिर, पुष्य, उत्तराफाल्गुनी,हस्त ज्येष्ठा,पूर्वाषाढा, श्रवण. अश्लेषा गुरु ५-१०-११-१५ २-४-७-१२ अश्विनी, अश्लेषा, पूर्वाफाल्गुनी, पूर्वापाढा, पूर्वभाद्रपद, स्वाति , शतभिषक्, हस्त, ज्येष्ठा धनिष्ठा, रेवती. शुक्र १-६-११-१३ ४-९-१४ अश्विनी, मृगशिर, पुनर्वसु, हस्त, अनुराधा, पूर्वाषाढा, उत्तराषाढा. अभिजित् शनि ४-८-९-१४ ५-१०-१५ अश्विनी, पुष्य, मघा, अनुराधा, श्रवण, धनिष्ठा. मृगशिर, पूर्वाफाल्गुनी, शतभिषक् , उत्तराषाढा जैनज्योतिग्रन्थसंग्रह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौं प्रथमविमर्शे योगद्वारम् । ३१ ३२ जैनज्योतिर्मन्धसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमशे योगद्वारम् । कुजज्ञेन्दुशुक्रवारेपु । अश्याबैद्यन्तरितैनन्दादशपञ्चमीतिथिपु ॥ ५३ ।। राजयोगो भैरण्याचैयन्तरेभैः : शुभावहः । भद्रातृतीयाराकासु कुजज्ञभू- ३गुभानुपु ॥ ५४॥ स्थिरयोगः शुभो रोगोच्छेदादी शनिजीययोः । नयो दश्यष्टरिक्तासु४-९-१४ व्यन्तरः कृत्तिकादिभैः ॥ ५६ ॥ यमलाख्यो द्विपाद: त्रिपादझै त्रिपुष्करः । जीवारगनिवारेषु योगो भद्रातियो ६ स्मृतः ॥ ५६ ।। पञ्चके वासवान्यार्धात्तणकाठगृहोद्यमान् । याम्यदिग्ग- मन शय्या मृतकार्य च वर्जयेत् ।। ५७ ॥ पञ्चकं श्रवणादीनि पश्च ऋक्षाणि निर्दिोत् । केचित्पुनर्धनिष्ठादिपञ्चकं पञ्चकं विदुः ।। ५८ ॥ होनिवृद्ध्यादिक सर्व योगे स्याद्यमले द्विशः । त्रिशस्त्रिपुष्करात्ये तु १० पञ्चशः पञ्चकेऽपि च ॥ ५९॥ 卐 एवमेते विरुद्धनामान सामान्ययोगमुयोगसिद्ध्यमृतसिध्याख्याश्चेति पञ्चविधयोगा उक्ता आत्यन्तिमासिद्धिर्यादृच्छिकसिद्धिविलम्बितसिद्धिचिन्तितसिद्धिचिन्तिताधिकसिद्धि- श्वेति कमादेपा फलानीति त्रिविक्रम' 1 अश्विनीरोहिणीपुनर्वसुमघाहत विशाखामूलश्रवणपूर्वभद्रपदान्यतरमेन 2 भरणी. मृगशिर पुष्यपूर्व फल्गुनीचित्राऽनुराधापूर्वापाढाधनिष्टोत्तरभद्रपदान्यतरमेन । कुमारराज- योगी विरुद्धयोगोत्पत्ति व ग्राह्यो । 3 कृत्तिमालपोत्तरफाल्गुनीस्वातिज्येष्ठोत्तरापाटाशत. तारारेवत्सन्यतरमैन । 'अणसण सिल वाहि-रिण-रिउ रण दिन्न जलासए बधो । कायन्यो थिरजोगे जेमिं करण पुणो नत्यि । इति पाकत्रियाम् । उपलक्षणलान्मित्रच्छेदस्नेहच्छे दादि च । अय स्थविरयोगाऽपरनामाऽतिदुर्गलोऽनारंभिखात् , खभावाद निवर्तकश्वोककार्येष्वेव प्राद्यो नान्येषु । 4 मृगशीर्षचिनाधनिष्ठासु । 5 कृत्तिमापुनर्वमूत्तरफल्गुनीविशाखोत्तरा- पाटापूर्वमद्रपदासु । 6 धनिष्टा । 7 नारभणीय न चाच्छादनीयम् । 8 न कार्या न च व्यापार्या । 'धनिष्टा धननाशाय प्राणनी शततारका । पूर्वाया दण्डयेद्राला उत्तरा मरण गुवम् ॥ १॥ अग्निदाहश्च रेवत्यामित्यतत्पञ्चके फलम् ॥ इति व्यवहारसारे । 'यदि पश्चिदकस्मात्पचके मृतस्तदा छेदनसहित करचरणवधन तस्य कुर्यादिति लल । तद्दहन- विधिस्वय गरुडपुराणे-दर्भमयाश्चत्वार पुत्तलका कृला शवपार्ध स्थाप्या , सहैव च दहनीया , अन्यथा पुनगोनादीना प्रत्यवाय स्यात् । १ नारचन्द्रे तु श्रवणरेवत्यो सर्वदिग्गमनमनुमन्यमानेन दक्षिणदिग्यानाऽप्यनुमेने तथाहि 'सर्वंदिग्गमने हस्त श्रवण रेवतीद्वयम् । मृग पुष्यश्च सिद्ध्यै स्यु कालेषु निसिलेष्वपि ॥ 10 एविष्ट कार्य कार्य न सशिष्टमित्याशय ।
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमर्श योगद्वारम् । ३३ + भाग ३ भाग ३ ४ ९ १० ६ मघा ८ ९ १० १८ १९ 1 १२ २७ १ १ ६ । एका घटी द्वे घट्यो लग्नगंडान्तं तिथिगंडान्त नक्षत्रगंडान्त गंडान्तं च त्यजेत् त्रेधा भाग ३ लग्नष्ट-८-१२ तिथ्यु५- १०-१५ डुषु९-१८- कर्क सिंह अश्लेषा २७ त्रिषु । प्रत्येकं त्रित्रि- वृश्चिक धन ज्येष्ठा मूल भागान्तरर्धेकद्विघटीमि- १५ मीन मेष रेवती अश्विनी तम् ॥ ६० ॥ अर्ध घटी वज्रपातं त्यजेद् द्वित्रिपञ्चषट्सप्तमे तिथौ । मैत्रे ऽथ व्युत्तरे पैञ्ये ब्राह्म मूलकरे क्रमात् ॥ ६१ ॥ योगो रवेर्भात् कृततर्कनन्दंदिगंविश्वविंशोडषु वज्रपातयंत्र *वज्रपातस्य फलं षण्मासैः कार्यकर्तुर्मृत्युरिति हर्षप्रकाशे १३ चि.वा; ७ भ. ९ पुष्य. अनुराधा उत्तरात्रि रोहिणी | मूल-हस्त १० अश्ले. अपि नारचन्द्रटि० कालमुखी चउ उत्तर, पंच मघा, कत्तिय नवमीइ, तइय अणुराहा । अट्ठमि रोहिणीसहिया, काल- उत्तरा ३ कृतिका | अनुराधा | रोहिणी | मुहीजोगि मासिछगि मञ्चू ॥ २० : स्थापना २ ३ ६ मघा 42 स्थापना ४ ९ ३ मघा अवलंयोगस्थापना कृत्तिका रोहिणी बुध २.. शनि : कत्तियपभिइ चउरो सणि वुहि ससि सूरवारजुत्तकमा पंचमि बिइ एगारसि बारसि अबला सुहे कज्जे मृगशिर आ चन्द्र रवि १ १२ १ १६ सर्वसिद्ध्यै । आयेन्द्रियाँश्वद्विपरुद्रसारीराजोडुषु प्राणहरस्तु हेयः॥६२॥९ 1 जन्माधानयात्रोद्वाहव्रतगृहनिवेशप्रवेशक्षौरादिसर्वकार्येष्वशुभ इति भावः। 2 एयाण फलं कमसो विउलं सुक्खं४ जयं च सत्तूर्ण६ । लाभं च९ कजसिद्धी १० पुत्तुप्पत्तीय१३ रजं च२०॥शुद्धलमवद्रवियोगबलमिति यतिवल्लमे ॥ इकस्स भए पंचाणणस्स भजति गय- सयसहस्सा। तह रविजोगपणट्ठा गयणमि गहा न दीसति ॥१॥ रविजोगराजजोगे कुमार- जोगे असुदिअहेवि । जं मुहकजं कीरइ तं सव्वं बहुफलं होइ ॥ २ ॥ इति यतिवल्लमे 'जै० ३४ जैनज्योतिर्मन्यसंग्रह उदयप्रमदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमरों योगद्वारम् । नोपग्रहास्तु भूरी भूपादिँफणीन्द्रतिथितियुगले । रविभात्तथैकविंशादिषु पञ्चसु २१-२२-२३-२४-२५ चरति भेष्विन्दौ ॥ ६३ ।। उपयोगास्त्व- ३ विमृगाम्लेपाकरमैत्रेवैववारुणतः । रव्यादिपु तदिनभप्रमिताः क्रमतोऽ- १ २८ २७ २० १९ १६ क-त्र्यष्टयुग्वि ६ शतिप्रमे । सूर्य माञ्चन्द्रमे स्यादा- टलल्याज्य सदा बुथै (हलो या वाम रोधकृत इति पाठा०) ॥ सूर्य मानणयेन्दोम आडलोडयं १२ मप्तमिर्मागमाहर। शून्य दो वा न अनामिजिदपि शेषौ चेदाटलो गण्यते २१ नास्ति निश्चितम् ।। अयच प्राय सुगि १० रिदिशि व्याप्रियते १८एतगणने चनवमो११ रवियोगो यानादी नेष्ट इत्यागतम् । १५ १७ २.भिधानफलाः ॥ ६४ ॥ आनन्द: कालदण्डश्चै प्राजापत्यैः सुरोत्तमः । सौम्यो ध्वाला ध्वजश्चैव श्रीवत्सो वनमुद्रौ ॥ ६५ ॥ छत्र मित्र मनोज्ञश्च कपो लुपक एव च । प्रवासो मरण व्याधिः सिद्धि शूली- ऽमृतौ तथा ॥ ६६ ॥ मुसलो गजमातङ्गो राक्षसोऽथ चरः चिर। २५वर्धमानश्चेति नाम्ना स्युरष्टाविंशति. क्रमात् ।। ६७ ।। 1 धृत्यतिकृती अष्टादशैकोनविंदयो च्छन्दोजाती। एषु द्वादशेष्वष्टाना सज्ञा उद्वाहादी फल च एव नारचन्द्र उचम्-विद्युन्मुखशूलाऽशनिकेतका वनसम्पनिर्घाता । ८५ ज८ ड१४ द१८ १९ फर२ २२३ भ२४ सत्ये रविपुरत उपमहा धिष्ण्ये ॥१॥ फलमान पनिमरणे२ दशमदिनान्तस्तथाशनिपात ३ । सानुजपति४ धननाशो५ दो शील्य ६ स्थान कुलपाती८ ॥२॥ शेषास्तु चलार उपग्रहा सामान्यनानिष्टफलदा । एकाशीतिपदाख्ये वेधचक्रादावयेतदनुसारेणोपप्रहफल क्षेयम् । 2 केचित् प्राजापत्यसुरोत्तममनोज्ञादिपक- शरगजानां क्रमेण धूम्रप्रजापविमानसपमलवकोत्पातमृत्युकाणशुभगदसज्ञा प्राहु ।' १४ १८ १२ जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ प्रथमविमर्श योगद्वारम् । ३५ स्वाति | मूल ५ सौम्य स्वाति । मूल । १२ मित्र १३ मनोज्ञ १४ कंप उपयोगाः रवि सोम मंगळ बुध गुरु शुक्र शनि १ आनंद अश्विनी | मृगशिर अश्लेषा हस्त अनुराधा, उषा शतभिषा २ कालदंड भरणी आर्द्रा | मघा चित्रा ज्येष्ठा अभि पूभा ३ प्राजापत्य कृत्तिका | पुनर्वसु पूफा সন ४ सुरोत्तम रोहिणी पुष्य उफा विशाखा पूषा धनिष्ठा रेवती मृगशिर अश्लेषा हस्त अनुराधा उषा शतभिषा अश्विनी ६ ध्वांक्ष आर्दा मघा चित्रा | ज्येष्ठा अभि पूभा भरणी ७ ध्वज पुनर्वसु पूफा श्रवण उभा कृत्तिका ८ श्रीवत्स पुष्य उफा विशाखा पूर्वाषाढा धनिष्ठा रेवती रोहिणी ९ वज अश्लेषा हस्त अनुराधा उषा शतभिषा अश्विनी मृगशिर १० मुद्गर मघा चित्रा | ज्येष्ठा अभि पूभा भरणी | आदी ११ छत्र पूफा खाति | मूल श्रवण उभा कृत्तिका | पुनर्वसु उफा विशाखा पूर्वाषाढा धनिष्ठा | रेवती रोहिणी | पुण्य हस्त अनुराधा उषा शतभिषा अश्विनी मृगशिर अश्लेषा चित्रा ज्येष्ठा अभि पूभा भरणी| आदी | मघा १५ लुंपक स्वाति मूल श्रवण उभा कृत्तिका पुनर्वसु पूफा १६ प्रवास धनिष्ठा रेवती रोहिणी | पुष्य उफा १७ मरण अनुराधा। उषा शतभिषा अश्विनी मृगशिर अश्लेषा | हस्त १८ व्याधि ज्येष्ठा अभि पूभा भरणी आर्द्रा मघा चित्रा १९ सिद्धि मूल श्रवण उभा कृत्तिका पुनर्वसु पूफा स्वाति २०शल पूर्वाषाढा धनिष्ठा | रेवती रोहिणी| पुण्य उफा विशाखा २१ अमृत' उत्तराषाढा शतभिषा अश्विनी मृगशिर अश्लेषा हस्त अनु २२ मुसल अभिजित् पूभा भरणी आदी मघा चित्रा | ज्येष्ठा २३ गज श्रवण उभा कृत्तिका पुनर्वसु पूफा खाति मूल २४ मातंग धनिष्ठा रेवती रोहिणी | पुण्य उफा २५ राक्षस शतभिषक् अश्विनी मृगशिर अश्लेषा हस्त अनुराधा उषा २६ चर पूभा भरणी| आर्द्रा मघा. चित्रा | ज्येष्ठा अभि २७ स्थिर उभा कृत्तिका पुनर्वसु पूफा खाति- मूल श्रवण २८ वर्धमान | रेवती रोहिणी | पुष्य उफा विशाखा. पूर्वाषाढा | धनिष्ठा यत्प्रातिकूल्यं वाराणां तिथिनक्षत्रसंभवम् । हूणवंगखसेष्वेव तत्त्यजेदिति ? 1 तिथिसंभवं यथा संवर्तककर्कयोगादौ। 2 नक्षत्रसंभवं यथा उत्पातमृत्युक्राणो. पयोगादा। , विशाखा, पूषा विशाखा पूषा 1 m - ३६ जनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्मसिद्धी प्रयमविमर्श योगद्वारम् । केचन ॥ ६८॥ सिद्धियोगः कुयोगश्च जायेता युगपद्यदि । कुयोगं तत्र निर्जित्य सिद्धियोगो विजृम्भते॥६९॥ विष्कभः प्रीतिरायुष्मान सौभाग्यः ३शोभनैस्तथा । अतिगडः सुफी च धृति : शूलं तथैव च ॥ ७० ।। गंडो वृद्धि वश्चैव व्याघातो हर्पणैस्तथा । वयं सिद्धिय॑तीपातो वरीयोन परिधः शिवः॥७१।। सिद्धः साध्यः शुभैः शुष्ठो ब्रह्मा चन्द्रोऽथ वैधृतः । इति सान्वयनामानो योगाः स्युः सप्तविंशतिः ।। ७२ ।। व्यति- पातवैवृताख्यौ सकलौ परिघस्य पूर्वमधं च । प्रथमः पादोऽन्येष्वपि विरुद्धसज्ञेपु हातव्यः ॥ ७३ ॥ सजेद्वा प विष्कभे पट् तु गडातिग- ९डयोः । घटिकाः सप्त शूले तु नव व्याघातवज्रयोः ॥ ७४ । एकार्गल. कुयोगेषु चन्द्रेऽर्के च परस्परात् । गते साभिजिदोजलं त्याज्यः पादान्तरो न चेत् ॥ ७५ ॥ तिर्यक् प्रयोदशोकरेखे सर्जूरके त्यजेत् । कुयोगे १२ शीर्पभादचन्द्रावकार्गळ गौ ॥ ७६ ॥ सर्जूरकस्य शीर्ष:मानमेकार्गले मृगशिर सूर्य रोहिणी-+-भाई सपूर्णकार्गलस्थापना कृत्तिका पुनर्वा भरणी- -पुष्य अश्विनी- -अपा रेवती- उत्तराभाद्रपद- -पूर्वाफाल्गुनी पूर्वाभाद्रपद- -उत्तराफल्गुनी शतभिषा- धनिष्टा- -चिना स्वाती अभिजित्- -विशारा आयेन विध्यते तुर्यो द्वितीयेन तृतीयक । -अनुराधा पूर्वाषाढा- ज्येष्टा तृतीयेन द्वितीयस्तु खरकापरनान्न तुर्येण प्रथमत्तथा ॥ एकार्गलस्य स्थापना पादेन पाद'इत्सर्थ, चन्द्र १ -मघा श्रवण- उत्तरापाडा- मूल 1 एमान्तिककार्य विना शेषेष्वपि देशेषु त्याज्या इति भाव ।'2 यौगिक्नामाश्रयणा- स्मर्वोऽपि शुभयोग । 3 विष्कमगण्डातिगण्डशूलव्याघातवज्रपातेषु। 4 प्रीत्यायुष्मदादिसु- योगेष्वेमार्गलो न स्यादेवेत्यर्थ । 5 अनतरितपाद एकान्वेन शुभकार्येषु त्याज्य । पादान्तरि- तस्य तु त्यागे कामचार इति भाव । 6 शूले मूर्ध्नि मृगो मघा च परिघे चित्रा पुनर्वधते, व्याघाते च पुनर्वसू निगदिती पुष्यश्च वजे स्मृत । गण्डे मूलमधाश्विनी प्रथमके मैत्रोऽतिगडे तया, सार्पश्च व्यतिपात इन्दुतपनावेकार्गलस्थौ यदा ॥१॥ इति लल्ल ।प्रथमके इति विष्कमे ।
... जैनज्योतिर्ग्रन्थसंप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारंम्भसिद्धौ प्रथमविसरों योगद्वारम् । ३७ मतम् । योगाङ्क सैक ओजोऽन्यः साष्टाविंशतिरर्धितः॥७७|| वेध ऊर्ध्वतिर:- सप्तरेखे पूर्वादितोऽग्निभात् । भस्य रेखाग्रगे खेदे हेयश्वेन्न पदौन्तरम् ॥७८॥ पुन पुष्य अश्ल कृ रो मृ आ भ. स अश्वि- -पू-फा रे. -उ-फा . उभा- - पूभा- चि श- - ध. -वि . श्र अभि उ-षा पूषा मू ज्ये अतु कृ रो आ पुन पु अ म अश्वि 'पू-फा उ.फा विवाहे पूर्ववत्पन्न रेखा द्वे द्वे तु को- णके। लिखित्वाऽ- निमतो भानि वेधं तत्रपि चिन्तयेत् ॥ ७९ ॥ लत्ता वर्येष्टभस्याौदी- नां साभिजिदीयु- पाम् । धृत्याँकृत्यु- डुसप्ताहतपञ्चांक- उभा ho पूभा चि श स्खा 'ध वि श्र अभि उषा पूषा मू ज्ये अनु 1 यंत्रालेखनान्तरं यो यो ग्रहो यत्र यत्र मे स्यात् , स तत्र तत्र स्थाप्यः । ततो यदेखायाः प्रान्ते तदिनभं समागतं तस्य द्वितीयप्रांतस्थमे यदि कश्चिद्हः स्यात्तदा तेन 3 १८ जैनज्योतिर्ग्रन्थसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी प्रथमविमर्श योगद्वारम् । सङ्कसंख्यभम् ॥ ८०॥ लत्तयन्ति भमर्काद्याः वर्ततः साभिजिकमात् । अष्टिीमिविकृत्यैतत्त्वोटप्रकृतिप्रमम् ॥ ८१ ॥ अग्रतो नवमे राहोः ३ सप्तविंशे भृगोरतु मे । केचिज्ज्योतिर्विदः प्राहुर्लत्ता तामपि वर्जयेत् ॥८२॥ पातः सूर्यक्षतोऽलेपा मघा चित्रानुराधिका । श्रुतिः पौष्ण च यत्र स्युस्त्या- ५ज्यस्तत्सख्यभेऽश्विभात् ॥ ८३ ॥ पात शूलस्य गंडस्य हर्षणव्यतिपा- प्रहेणेष्टभस्य वेध स्यात् स हेय । यत क्रूरवेधे मृत्युरेव, सौम्यवेधे तु सर्वथा सुखनाश । 2 इति पूर्णभद्र । श्रीपतिकेशवाळ तु पादान्तरितमपि क्रूरपहवेध ग्रहीतु नानुमन्येते। 3 अवधारणे, वेन सप्तरेसवेध सर्वकार्येषु वीक्ष्य । विवाहे लयमेव । फल त रवि विहवा, कुजि कुल सय, युहि वझा, भिगु अपुत्त, सणि दासी । गुरुवेहेण तविस्सिणि, विलासिणी राहुकेहिं ॥१॥ पूर्णभद्रस्तु दीक्षायामप्यय वीक्ष्य इत्याह च-सूरिपयाइस सत्त. सलाय वयगहणाइसु पचसलाय कत्तिअमाइ ठगिन हु चक जो अइससिणो तो गहवेह । 4 आकृतिविंशश्छन्दोजाति । लत्ता, पादप्रहार प्रायोऽवादीनामिव पृष्ठत स्यात् । 1 खर्फत इति यद्येन प्रहेण तदा आक्रान्त स्यात्ततस्य खर्श ततो येषु येषु मेष्वर्काद्या राहन्ता स्थिता स्युस्त्रेभ्योऽगै क्रमाद्वादशादीनि भानि लत्तया नन्ति । विकृतिप्रकृती प्रयोविंशकविंश्यो छन्दोजाती । तत्त्वानि साक्ष्यमवे पञ्चविंशति । उत्तरार्धे सुखार्थ पायन्तर-“सूटिनियोविशेषतत्त्वाऽटकविंशकम्" । असिँध लत्ताद्वैविध्येऽपि नार्थ- भेद । तथाहि-इष्टभमश्विनी ततोऽयादशे मे ज्येष्ठायां स्थितोऽर्कोऽश्विनी पृष्ठतो लत्तयति । तथार्कस्य व ज्येष्ठा तत्रस्थोऽ; पुरतो द्वादश भमश्विनी लतयति । एव सर्वत्र भाव्य । ननु यदिष्टदिनस्य में तदेवेन्दोम, तत्रस्थवेन्दुर्यदि द्वाविंशमष्टम बा भ लत्तयति तदेष्टमस्य फिमागत ततश्चेष्टमस्येन्दुलत्ताविचारण व्यर्थमेवापद्यते । सत्य, परमिन्दु परिपूर्ण एवं सन् म लत्तयति, नान्यथा, यदाह श्रीपति -"द्वाविंश परिपूर्णमूर्तिरुडुप सतापयेनेतर ततो गतराका यन में समाप्ता स्यात्तदेवेन्दोभ कल्पयिला ततो विचार्यम् । उक च यति- वल्लमे-"चकार यन नक्षने राकान्त रजनीकर । ततश्चाष्टमनक्षत्र स पुरो हन्ति लत्तया" ॥ १॥ 2 अणुजविणासो नासो कजाभावो भय विहवछेओ गुरुबुहसियससिर- विहयरिरकेसु मरणमन्नेसु । इति पूणभद्र । वृद्धास्तु सौम्यलत्ता किल खल्पदोषा भस्य दौर्बल्यमानकारका , क्रूरलत्तास्तु मरणदारियादिनाऽनर्थदा । 3 निशूलपात इति नामान्तरम् । भावना यथा-यदा सूर्यभ ज्येष्ठा तदा ज्येष्ठातोऽश्लेषा एकोनविंशी,मघा विंशी, । चित्रा चतुर्विंशी, अनुराधा सप्तविंशी, श्रुति पञ्चमी, पौष्ण दशम चेत्यतस्तद्दिनेऽश्विनीत एकोनविंशविंशचतुर्विंशसप्तविंशपञ्चमदशमीपु मूलपूर्वाषाढाशतभिषग्रेवतीमृगशिरोमघासु पात स्यात् । एवमन्यदपि भाव्यम् । पातेऽभिजिन्न गण्यते । 4 शूलाद्या एते पड्योगा येषु येधु मेषु समाप्यन्ते तेषु तेष्वेते षडपि पाता मात् स्यु । पवन पावकश्चैव काल किंकर एव च । मृत्युकृत् क्षयकृञ्चेति पाता नामसदृक्फला । एता सज्ञा नरपतिजयचर्यायाम् । - जैनज्योतिप्रेन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्शे राविशद्वारम् । ३९ तयोः । सोध्यवैधृतयोश्चान्ते धिष्ण्यं यत्तत्र वर्जयेत् ॥ ८४॥19॥ इति योगद्वारम् ॥ ४॥ इति वार्तिकानुसारेण प्रथमो विमर्शः समाप्तः ॥ ॥ अथ द्वितीयो विमर्शः॥२ राशिरथ तत्र मेषोऽश्विनी च भरणी च कृत्तिकापादः । वृषभस्तु कृत्तिकाहित्रयान्विता रोहिणी समार्गार्धा ॥ १॥ मिथुनो मृगार्धमाद्रापु- नर्वसोश्वाह्रयायः प्रथमे । कर्की च पुनर्वस्वोः पादः पुष्यस्तथाऽश्लेषा ॥२॥ सिंहस्तु मघाः पूर्वाफल्गुन्यः पाद उत्तराणां च । कन्योत्तरात्रिपादी हस्तश्चित्रार्धमाद्यं च ॥ ३ ॥ तौली चित्रान्त्या स्वातिः पादत्रयं विशा- खायाः । स्याद् वृश्चिको विशाखाचतुर्थपादोऽनुराधिका ज्येष्ठा ॥४॥९ धन्वी मूलं पूर्वाषाढाऽपि च पाद उत्तराषाढः । स्यान्मकर उत्तराषाढां- हित्रितयं श्रुतिर्धनिष्ठार्धम् ।। ५ ॥ कुंभोऽन्त्यधनिष्ठाध शततारा पूर्वभाद्र पात्रिपदी । मीनो भाद्रपदाहिस्तथोत्तरा रेवती चेति ॥६॥ मेपाच्छो-१२ णार्जुनहरिद्रक्तश्वेतैतमेचकाः। पिंगपिंगलकल्माषकडारमलिना रुचः॥७॥ उद्यद्घोषवतीगदं नृमिथुनं नौस्थाग्निसस्यान्विता, कन्या ना च तुलाधरो १४ 1. अभिजितोऽगणनात् पादत्रयस्य वर्णा उत्तराषाढाया अन्त्यपादे तदन्त्यपादस्य च वर्णः श्रवणस्याद्यपादे ह्यन्तर्भाव्यः। 2 नवांशविचारणायां तु नवांशानामपि। प्रयोजनं चास्य विशिष्य नवांशेषु तच्चैवम्-धातुमूलजीवरूपं द्रव्यं किल नवांशाज्ज्ञायते । उक्तं च 'अंश- काज्ज्ञायते द्रव्यम्' । ततश्च तस्य धातुमूलार्देस्तुनो हृतनष्टादिप्रश्नेऽनेन वर्णज्ञानं स्यात् । 3 तथा च सारङ्गः-"मेषो दैन्यमुपैति; गर्वति वृषो, नानामतिर्मन्मथः, शूरः कर्कटको धृतिश्च वनपे, कन्या च मायाविनी । सत्यं रज्जुतुलाखलौ मलिनता, चापश्च पापाशयो, मौखयं मकरे, घटे चतुरता, मीने च धीरा मतिः" ॥ १॥ तथा मेषवृषौ दिवा आरण्यौ, निशि ग्राम्यौ । मिथुनो ग्राम्यः । कर्कमीनौ जले। सिंहोऽरण्ये । वृश्चिकः प्रवासी । धनुःकुंभौ प्राम्यौ । मकरस्याद्योऽश आरण्योऽन्यो जलचर इत्यादि । प्रयोजनं चास्य हृतनष्टादौ चौरचेष्टास्थानादिज्ञानं । एषु च लग्नघूचितकर्माण्येवं दैवज्ञवल्लमे-"राज्याभिषेकविरोध- साहसकूटकर्मादि धाखाकराद्यं च मेष लग्ने सिध्यति १ । विवाहवेश्मप्रवेशकन्यावरणादि- ध्रुवं कर्म क्षेत्रारंभपशुकर्मणी च वृषे २ । वृषोक्तं विद्याशिल्पभूषणादि च मिथुने ३ । सेवाभोगौ मृदुशुभकर्म पौष्टिकं वापीकूपादिजलकर्म च कर्के ४ । मेषोक्तं वाणिज्यनृपसे- वारिपुमिलनादि च सिंहे ५ । शिल्पौषधभूषणवाणिज्यादिचरस्थिरं कन्यायाम् ६ । कृषि- सेवायानादि कन्योक्तं च तुलायाम् ७ । ध्रुवकर्म नृपसेवाचौर्यादिदारुणोग्रादिकर्म च वृश्चिके ८ । यात्रायुद्धव्रतसत्कर्मादि धनुषि ९ । क्षेत्राश्रयमम्बुयात्रा चरकर्म नीचक्रिया च .
४. जैनज्योतिग्रन्थसाह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी द्वितीयविमर्श राशिवारम् । धृतधनुर्धन्व्यश्वपश्चार्यकः । एणास्यो मकरः कुटांकितशिराः कुंभो विलो- मानन, मीनो मीनयुग च नामसदृशाः प्रोक्ताः परे राशयः ॥ ८॥ ३ पूर्वादिदिक्षु मेपाद्याः पतयः स्युः पुनः पुनः । चैरस्थिरद्विस्वभावाः क्रूरा- ऽङ्करा नरनियः ॥ ९॥ पड् निगावलिनोऽजोक्षयुग्मकर्कधनुर्मगाः।पृष्ठे. नोयन्त्ययुग्माले शीर्पणान्ये द्विधा झपः ॥ १० ॥ अर्कााच्चान्यवृष- ५ मृगकन्याकमी वणिजोऽशः । दिदहनाष्टाविंशतितिथी'नक्षत्रविंश- तिभिः ॥ ११ ॥ स्वोचतः सप्तम नीच त्रिकोणान्यथ भानुतः । मारे १० । अम्बुयानानौसजीकरणपीजोप्तिदभमेदवतादि नीचर्म च कुमे ११ । विद्यालतिशिल्पपगुमनीयानाभिषेकादि माल्यर्म च सर्व मीने सिध्यति १२ ।" "एतान्युक्तानि ससिद्धिं यान्ति शुद्धेष्यजादियु । राणि रयुकेषु शुभानि सामेषु . 1 आसु जाता यथानामसभाना । 'मेपसिंहधिकमकरकुभा पचराशय क्रूरा क्रूरखामिक्खात् शेषा सप्त सौम्येशवात्सौम्या इति । रत्नमालायाम् । प्रहयोगेक्षणाभ्यां स्यादाशे वो ग्रहोद्भव । राशि स्वभावमाधत्ते प्रहयोगेक्षणोज्झित ' इति तु देवज्ञवालमै । 2 प्रयोजन तु हतनष्टादी दिनरानिरूपसमयज्ञानम् । वलानुसारेणैव दिने रात्री वा यात्रादि शुभ नलितरथा। 3 प्रयोजन तु यानादी शीर्षोदये लग्ने जय पृष्ठोदये वैफल्यमित्यादि । 4 लघुवृहज्जातकनारचन्द्रादीनामभिप्रायस्वयम् । मेपेऽर्क उच्चस्तस्यैव दशमे निशाशे तु परमोच्च * * * भीमो मकरे उच्च तस्यैवाष्टाविंशे परमोच्च' इत्यादि । ताजिके तु नास्ति परमोच्चसज्ञा किन्तु मेपे आद्यदशभागान्यावत्सूर्य उच्च । पश्चात्तु तेज पतित इत्यु- कम् । एव उपादिपु चन्द्रादीनामपि वाच्यम् । 5 जातकादीनामभिप्रायस्वनापि उच्चव. देव । परमोचता परमनीचता च पष्टिलिप्ताप्रमाणस्य तत्तदशस्य मध्यभागे, कोऽर्थ : निंश- लिप्ताभि• क्रमे स्यातामिति तज्ज्ञा । परमोचनीचलयो समयज्ञानोपायश्वायम्--"मास रवियुधशुक्रो साधु भार्मेस्त्रयोदशाचार्य । निंशन्मन्दोऽयादश राहुँश्चन्द्रं सपाददिवस- युगम्" ॥१॥ इद तावप्रहाणां राशिस्थितिमान । तथा च-"निंशाशे ज्ञाशुक्राणों दिन सार्धचतुर्षटि । इन्दो कुजे मार्धदिन माममेक शनैचरे ॥ १॥ अष्टादशदिनी रॉहोत्रयोदशदिनी गुरो"। इति । ततश्च मेपसमान्तौ नवदिनेभ्योऽनु दिनमेक परमो. घोऽर्क १ । वृषे नवघटीभ्योऽनु साधं घटीचतुष्क चन्द्र परमोच्च २ । मकरे, सार्घ- चलारिंशदिनेभ्योऽनु सार्धमेक दिन भौम परमोच्च ३ । कन्याया चतुर्दशदिनेभ्योऽनु दिनमेक बुध परमोच्च ४ । द्वापञ्चाशदिनेभ्योऽनु त्रयोदशदिनानि गुरु परमोधः ५। मीने पविंशतिदिनेभ्योऽनु दिनमेक गुरु परमोच्च ६ । तुलयामेकोनविंशतिमासे- भ्योऽनु मासमेक शनि परमोच्च ५। परमनीचेऽप्येवमेव भावना । इद च सामान्येनोक्त - जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीय विमर्श राशिद्वारम् ।४१ .. " .. सिंहोक्षमेषप्रमदाँ धनुर्धघटीः क्रमात् ॥ १२ ॥ लग्नाद्भावास्तनु- द्रष्टव्यं । यतो भौमाद्याः प्रायो वक्रिता अतिचरिता वा स्युः । न च तदानीमयं परमो. चनीचत्वसमयः संवदति, तेन वक्रातिचारवतां ग्रहाणां वक्ष्यमाणकरणेन स्पष्टतां कृला यथोक्तांशेरेव परमोच्चनीचत्वे निर्धायें । सहजगतीनां तु सांप्रतोक्तसमययुक्त्येति । उच्च. नीचप्रयोजनं त्वेवम्-"इको जइ उच्चत्थो हवइ गहो उन्नई परं कुणइ । किं पुण बे तिन्नि गहा कुणंति को इत्थ संदेहो ॥१॥ जन्मनि तत्फलं यथा--"न्युच्चैर्नृपः पञ्चभिरर्ध- चक्री चक्री षडुचैर्मुनिभिस्तथान् ॥१॥ त्रिमिनीचैर्भवेद्दासस्त्रिभिरुन्चनराधिपः । त्रिभिः स्वस्थानगैमंत्री त्रिभिरस्तमितैर्जडः ॥ १ ॥ अन्धं दिगम्बरं मूर्ख परपिंडोपजीविनम् । कुर्यातामतिनीचस्थौ पुरुषं चन्द्रभास्करौ' ॥ २॥ इत्यादि । त्रिकोणान्यथेति एतानि मूलत्रिकोणान्यप्युच्यन्ते । प्रमदा कन्या । घटस्तुला । घटः कुंभः । प्रयोजनं तु त्रिको णग्रहा उच्चसमं किञ्चिदूनं वा फलं दद्युरिति पाकश्रियाम् । प्रश्नशतकवृत्तौ च त्रिकोणादीनि त्रिंशांशव्यक्त्या एवमूचिरे, तथाहि-"सिहे विंशतिस्त्रिशांशास्त्रिकोणं शेषा दश गृहं रवेः १। वृषे द्वावंशावुच्चौ तृतीयः परमोचः शेषास्त्रिकोणमिन्दोः २ । मेषे द्वादशांशास्त्रिकोणं शेषा गृहं कुजस्य ३ । कन्यायां चतुर्दशांशा उच्चाः पञ्चदशः परमोच्चः ततः पञ्चांशास्त्रिकोणं शेषा दश गृहं बुधस्य ४ । धनुषि दशांशास्त्रिकोणं शेषा गृहं गुरोः ५। तुलायां पञ्च दशां- शास्त्रिकोणं शेषा गृहं शुक्रस्य ६ । कुंमे विंशतिरंशास्त्रिकोणं शेषा दश गृहं शनेरिति ७ ॥ 1. भाव्यन्ते विचार्यन्ते इति भावाः । पृच्छायां जन्मनि यात्रादौ वा यः कश्चित्तत्काले उदयन् राशिः. स लग्नाख्यो द्वादशारचक्राकृतिं न्यस्य संमुखारविवररूपे मुख्यस्थाने देयः, शेषा एकादश राशयोऽप्रदक्षिणमेकादशस्थानेषु च, एवं कुंडलिका स्यात् । तत्स्थापना पृष्ठे ४२ । अत्र लग्नस्य तनुभावसंज्ञा इष्टनरादेस्तनुरेतदनुसारेण विचार्येत्यर्थः । ततोऽप्रदक्षिणमेकादशस्थानेषु द्वितीयादिस्थानस्थराशीनां क्रमाद् द्रव्यभाव २ भ्रातृभाव ३ वन्धुभावा४दिसंज्ञाः । इष्टस्य पुंसो द्रव्यभ्रात्रादिकमेषामनुसारेण विचार्य, तथाहि-“यो यो भावः स्वामिदृष्टो युतो वा, सौम्यैर्वा स्यात्तस्य तस्यास्ति वृद्धिः । पापैरेवं तस्य तस्यास्ति हानिर्निर्देष्टव्या पृच्छतां जन्मतो वा" ॥ १ ॥ नवरं षष्ठेऽरिभावे यथा क्रूरा- अरिभावं घ्नन्ति तथा सौम्या अपि नन्त्येव, न तु पुष्णन्ति । व्ययाष्टमयोश्च यथा सौम्या व्यय- मृत्यू पुष्णन्ति तथा क्रूरा अपि पुष्णन्त्येव, न तु नन्ति । अत एवोक्तं-"सौम्याः पष्ठे- ऽरिन्नाः सर्वे नेष्टा व्ययाष्टमगा" इति । यवनेश्वरमते तु-"अष्टमे सौम्या आयुर्वृद्धिकरा इति । भ्रातृभावे च भगिन्योऽपि लक्ष्याः । वन्धवः खजना बन्धुभावे माताऽपि । सुत- भावे शिष्या अपि । स्त्रीति भार्या । अत्र गमागमाद्यपि । अष्टमे रोगाद्यपि । धर्मभावे क्रमागतविद्याऽचुम्बिताविद्याऽचिन्तितधनलाभाद्यपि । दशमे कर्मव्यापारः, अत्र पिता- भाग्यमानॆश्वर्याद्यपि च । लामे नष्टलाभाद्यपि । व्यये सदसट्ययादि च विचार्याणि यं)। द्वादशेति यथा लग्नादारभ्य द्वादश भावा उक्तास्तथा. चन्द्रादपि ज्ञेयाः, लनचन्द्रयोर्मध्ये यस्तदानीं वलवान् स्यात्तस्माद्वादश भावा विचार्यन्त इत्याम्नायः ।। .. 1 जै०६ ४२ जनज्योतिर्मन्यसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी द्वितीयविमर्रा राशिद्वारम् । रवि चन्द्र मेष वृप पन्या | पर्क तुला राश्चिक कर्क कन्या) मेष प्रहा मंगळ युध शुक्र शनि राहु उच्चानि मकर मीन | तुला | मिधुन नीचानि मीन धनु राशिस्थिति मास१ मास मास १ माम मास १३ माम मास ३० मास१८ | परमोचपरम ३ २८ नीचानि अशमान दिन घटी ४॥ दिन १॥ दिन १ दिन१३ दिन १ मास १ . . द्रव्यभ्रातृवन्धुसुतारयः । स्त्रीमृत्युधर्मकर्मायव्ययाश्च द्वादश स्मृताः ॥१३॥ सुहन्-मन्दिर-पाताल-हिधुका-ऽम्बु-सुसाभिधम् । चतुर्थम् , अष्टम १ ३ मगळस्वामी तनु मूर्ति खामी २ उधस्वामी शुक्रवामी धन पणफर दुश्चिक्य विक्रम आपोलिम उपचय भ्रातृ भगिनी सहज १२ बृहस्पतिवामी शनैश्वर (सदसद्) व्यय आपोक्लिम आय रिप्प पणफर नष्टलाभादि सर्वतोभद्र उपचय केन्द्र चतुष्टय कटक ४ ९ १० चद्रस्वामी शनधरस्वामी वधु अबु सुहन्मदिर केन्द्र चतुष्टय कटक म व्यापारभवन सशायनम् पाताल हिवुक अम्वु सुस केन्द्र चतुष्टय कटक मध्य मेपूरण व्योम उपचय चतुरस्त्र मातृभवन गृहभवन ५ रविस्वामी वृहस्पतिखामी धर्म भाग्य शुक्रवामी पणफर आपोक्लिम धी | स्त्री काम जामिन धुन मगळस्वामी त्रित्रिकोण बुधखामी त्रिकोण त्रिकोण भरि आपोक्लिम केन्द्र चतुष्टय कटक पणफर अनायु विवाह पाप क्षत चतुरस्त्र ३ छिद्रेम् चतुरस्रे उभे पुनः ॥ १४॥ त्रित्रिकोण च नवमम् , त्रिकोणे नव- 1क्षतपापंपर्याय । अनायुरित्यप्यस सज्ञा । सुत शिष्य घून अस्त मृत्यु छिद्र उपचय जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श राशिद्वारम् । ४३ ११ . पञ्चमे । सप्तमं काम-जामित्र-द्युन-यूना-स्तसंज्ञकम् ॥१५॥ स्यातां तृतीये दुश्चिक्यविक्रम, पञ्चमे तु धीः। मध्य-मेषूरण-व्योमान्याहुर्दशमधामनि १६ उपान्त्यं सर्वतोभद्रमन्यं रिष्पमुदीरितम् । वदन्त्युपंचयाह्वाँत्रिपझ्दशैका-३ दशान् पुनः ॥ १७ ॥ केन्द्रचतुष्टयकंटकनामानि वपुःसुखाँस्तैदश- मानि । स्युः पणफराणि परत२-५-८-११ स्तेभ्योऽप्यापोक्लिमानीति३-६- ९-१२ ॥ १८ ॥ मेषादीशाः कुजः शुक्रो बुधैश्चन्द्रो रैविर्बुधः । शुक्रः ६ कुजो गुरुर्मन्दो मन्दो जीव इति क्रमात् ॥ १९॥ होराराश्यर्धमोज- \ऽर्केन्द्वोरिन्द्वर्कयोः समे । द्रेष्काणा में त्रयस्तु स्वपञ्चमैत्रित्रिकोण- पाः ॥ २० ॥ नवांशाः स्युरजादीनामजैणतुलकर्कतः । वर्गोत्तमाश्चरादौ ते प्रथमः पञ्चमोऽन्तिमः ॥ २१ ॥ स्युादशांशाः स्वगृहादथेशास्त्रिंशांश-१० 1 विवाहपर्यायः जामि भगिनीं त्रायति त्यजतीति कृत्वा । 2 सर्वोऽपि ग्रहो यस्मिन् राशावुदितस्तत्सप्तमेऽदर्शनं यातीत्यस्तसंज्ञा। 3 इह किल तुर्यस्य पातालाम्वुसंज्ञे दशमस्य मध्यव्योमसंज्ञे च भूगोलकल्पनयेत्यूचं, भूगोलमते ह्यर्कः प्राप्तः प्राच्यामुदीय प्रदक्षिणं भ्रमन्मध्याह्ने दशमधामनि व्योममध्यमागत्य सायं सप्तमेऽस्तमेति, तथैव च रात्रावपि भ्रमन्मध्यरात्रे तुर्यधान्नि पाताले भूत्वा पुनः प्रातः प्राच्यामुदेतीत्याहुः । पातालं च खभावादम्बुस्थानमिति प्रतीतमेव ॥ 4 तत्रस्थग्रहस्य सर्वथाऽपि शुभत्वात् । 5 लग्ना- चन्द्राच्च । एषु स्थितः पापग्रहोऽपि शुभफलप्रदः स्यात् । 'कार्य यदुक्तं तदुपैति सिद्धिं वारे प्रहे चोपचयक्षभाजि । नीचक्षसंस्थेऽपचयस्थिते च यत्ने कृते चापि भवत्यसाध्यम् ॥१॥ 6 सर्वासु भावसंज्ञासु दुश्चिक्यहिबुकत्रिकोणधुन नत्रित्रिकोणचतुरस्रमेपूरणरिष्पकेन्द्र- चतुष्टयकंटकपणफराऽऽपोक्लिमसंज्ञाः, वक्ष्यमाणहोराद्रेष्काणसंज्ञे चान्वर्थरहितवाद्या- दृच्छिक्यो यवनाचार्यादिमते रूढलादुक्ताः । विक्रमसुखवेश्मधीजामित्रछिद्रादिसंज्ञास्तु सान्वर्था;, तेनेष्टपुंसो विक्रमादि तत्तद्गृहाद्विचार्यम् । एवमेव प्रथमादिस्थाने तन्वादि विचार्यम् । 7 राशीनामिति शेषः । सूर्येन्दुहोराजाताः क्रमात्तेजस्विनो मृदवश्च स्युः । एवं द्रेष्काणादिजाता अपि तत्तत्स्वामिसदृशाः । सप्तांशकव्यवहारिणां तु मते तेषां नाथा होरामकरन्दे एवमुक्ताः 'स्वादोजे युग्मभे यूनगेहाद्गण्यास्तज्ज्ञैः सप्तमांशाः क्रमेण' । 8 सर्वस्य राशेः खखसमाननामा नवांशो वर्गोत्तम इति भावः तज्जातश्च स्वकुले मुख्यः स्यात् । 'ति चउ पण सत्त नवमा रासीण नवंसया सुहा जम्मे । पढम दु अठ्ठम अहमा, छठ्ठो पुण मज्झिमो नेयो' ॥ इति पूर्णभद्रः ॥ 'वलवानुदितांशस्थः शुद्ध स्थानफलं ग्रहः । दद्याद्वर्गोत्तमांशे च, मिश्रं शेषांशसंस्थितः ॥ १॥ यतो य एवं राशिः स्यात् स एव च नवांशकः । प्रोक्तं स्थानफलं शुद्धमतोऽस्मिन् सोपपत्तिकम् ॥ २ ॥ इति दैवज्ञवल्लमे वर्गोत्तमनवांशस्थो ग्रहोऽपि वर्गोत्तमः । नवांशखामिनस्तेषां राशिस्वामितुल्याः । - ४ जनज्योतिर्मन्यसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श राशिद्वारम् । 1 - १ । शुक्र ४ कर्क ACC4464 ७ तुला केष्वोजयुजोस्तु राश्योः । क्रमोत्कमादशैराष्टिशैलेन्द्रिये' भीमार्किगु- रज्ञशुक्राः ॥२२॥ पड्वर्गेऽष्टादेश नवं पई द्वे सार्वशतानि पष्टिश्च । क्रमशो राशीना | गृहेशा होरा पाणेशा नवाशेशा गृहाणि १ मेप मगळ रचम र गुम युचि २ नृप च | र|शुयुश श|श गुमशुयु ३ मिथुन बुध रच बुशुश शु) मगु श शगुमशु/यु चद्र च र चमगु चारबुशुम गु शाश ५सिंह रवि रचर गुम शुच शु ६कन्या बुध वु शशशश गुमशुबु च शुक्र रच शु श शुम गु] शश गुमशु ८ वृश्चिक मंगळ च र म | गुच|| च र बुशुम गुशश ९धन गुरु रच गुम रम शुचर वुशुम १० मकर शनि चर)शशु श शगुम शु/युच र बु ११ कुम शनि रच शशु शु म | गुश शगुमशुबु चरगुचम चरयुशुम | गु| शश राशीना द्वादशाशेशा বিয়াইয়া गृहाणि १ मेप मशुबुच र दुशुम गुश शगु५म ५श ८गु/यु/५शु २प शुचर वुशुम गुम ५शु/बु८गु)५श५म ३ मिथुन बु बुशुम गुश शगुमशु५म/५श ८गु/यु/५शु दुशुम गुश शगुमशु,५शु/युगु)५०५म ५सिंह र वुशुम गुश शगुमशुयुच५म ५श ८ गु/यु/५शु ६ कन्या बुशुम गु शश गुमशु बुचर ५शु दुगु५श५म ७ तुला शुम गु शश गुम बुचर बु५मा५श८ गुयु/५शु ८ पृश्चिक म गुश शगुमशु)वुच र बुशु५७७८गु!५श५म गुश शगुमशुबु च र बुशुम ५म ५ शगु/७/५शु १० मकर शशगुमशुचि बुशुम गु५शु ७७८गु/५श५म ११ कुभ श गुम शु/बुचर वुशुम गुश५म | ५श) ८ गु/यु/५४ १२ मीन गुमशु च र बुशुम गुश श|५४७७८गु५श ५म] ३ गृहहोरादौ लिप्ता• स्यु प्रभुरिह नवाशः ॥ २३ ॥ पण्णा व्यादिपु वर्गेषु १२ मीन गुरु ४ फर्क ९धन 1 चन्द्रयल किल तिध्यादिवरेभ्य शतगुण, ततोऽपि लम सहस्रगुणवलम् , ततोऽपि होराद्या सर्वेऽपि ययोत्तरं पञ्चपञ्चगुणयला इति वृहजातस्यत्तौ। 2 गृहादिषट्दोऽनति- स्थूलसूक्ष्मलात्प्रतिष्टाविवाहादिसर्वकार्येष्वधिमारी नवाश एवेत्सर्थ । यलल -स्वार्धे नक्षत्र- फल विध्यर्ध तिथिफल समादेश्यम् । होराया वारफल लग्नफल खशंके स्पष्टम् ॥
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविसह्र राशिद्वारम् । ४५ यो ग्रहः स्वेष्ववस्थितः । स स्ववर्गगतो ज्ञेय एवमेवान्यवर्गगः ॥२४॥ ग्रहाः स्युरेन्द्याद्यधिपा दिने ईशान पूर्व अग्नि गुरु रवि शुक्र शशुक्रोरैराहाँकिशशिजंजी- दिगीश- दक्षिण वाः । पापाः कृशेन्द्वर्कत- बुध मोऽसितारास्तैः संयुतो ज्ञश्व, चंद्र शनि राहु परे तु सौम्याः ॥ २५॥ पश्चिम नैर्ऋत्य ३ उत्तर ग्रहयन्त्रम्। मंगळ वायव्य ६ तथा अहो नवांशस्य प्राधान्यम् तथाहि-लग्ने शुभेऽपि यद्यशः क्रूरः स्यान्नेष्टसिद्धिदः । लग्ने क्रूरेऽपि सौम्यांशः शुभदोऽशो बली यतः ॥ इति दैवज्ञवल्लमे । तथा क्रूरांशस्थः सौम्यग्रहोऽपि क्रूरः स्यात् सौम्यांशस्थस्तु क्रूरोऽपि सौम्यः स्यादिति लल्लः । तथा क्रूरांशस्थस्य सौम्यग्रहस्यापि दृष्टिर्दुष्टा सौम्यांशस्थस्य च क्रूरस्यापि दृक् शुभा । तथा ग्रहगोचरशुद्धिविचारणावसरे ग्रहो राशिगोचरेणाशुभोऽपि नवांशगोचरेण यदि शुभः स्यात्तर्हि शुभ एवेत्यादि लल्लश्रीपती। 3 षण्णामिति निर्धारणे षष्ठी । ज्यादिग्विति अन्यतरेषु त्रिषु चतुर्पकर्षतः पञ्चसु वा स्वकीयेषु यः स्थितः, न तु कदापि षट्सु संभवति, 'अर्केन्द्रोस्त्रिंशांशस्य कुजादीनां होरायाश्चाभावात् , स स्ववर्गस्थस्तत एव च सबलः । एवमेवेति यस्तु व्यादिषु परकीयेषु स्थितः सोऽन्यवर्गस्थस्तत एव विबलश्च । विशेषस्तु यत्र नवांशे षष्णां पञ्चानां चतुर्णा वा गृहाद्यन्यतरेषां सौम्य एव ग्रहखामी लभ्यते स नवांशः षड्वर्गस्य पञ्चवर्गस्य चतुर्वर्गस्य वा सौम्यत्वात् प्रतिष्ठादिलग्नेषु विशेषतो ग्राह्यः । स चैवं निर्धारितः तथाहि-“सत्तमनवमा मेसे पंचमतइआ विसे मिहुणि छैठो । पढ- मतइआ य के सिंहे छठी कणी तईओ॥१॥ अहमनवमा य तुले विच्छियलग्गे चउत्थय नवं सो । धणुलग्गि छकृसत्तमनवमी मयरम्मि पंचमओ ॥ २ ॥ छठमा य कुंभे पढमो तइओ अ मीणलग्गम्मि । चउपणवग्गछवग्गो एएसु नवंसएसु सुहो" ॥३॥ अत्र' चउपण- वग्गत्ति एपु नवांशेषु चतुर्वर्गशुद्धिस्तावदस्त्येव, पञ्चवर्गशुद्धिषड्वर्गशुद्धी तु केषुचिन्नवांशेषु संपूर्णेषु स्तः, केषाञ्चित्तु कियत्यपि भागे स्तः, तव्यक्तिश्च ग्रन्थप्रान्तकाव्यवृत्ती लिखिताऽस्ति ततोऽभ्यूह्या । इह च केचित्रिवर्गशुद्ध्याऽप्यन्ये तु नवांशस्यैव प्रभुलात्तमेवैकं सौम्यसत्क- मादाय शेषवर्गशुद्धि विनाऽपि लग्नमाद्रियन्ते, तदत्रेदं तत्त्वम्-लग्ने ध्रुवग्राह्यनवांशशुद्धौ सत्यां यथा यथा शुभवहुवर्गलाभस्तथा तथा प्रतिष्ठादौ शुभकार्ये तद्विशिष्य ग्राह्यम् ॥ 1 दिग्याच्या केन्द्रमतैरसंभवे वा वदेद्विलनात् । चौरादीनामिति शेपः। 2 कृष्णचतु- 'र्दश्यादिदिनत्रयेऽकलः कृशः शशी क्रूरः। 3 प्रयोजनं पापसौम्यग्रहबलिष्ठवाज्जातकादे- स्ताच्छील्यादि विशेषस्तु रक्तश्यामो भास्करो, गौर इन्दु त्युच्चाङ्गो रक्तगौरश्च वैकः । दूर्वाश्यामो ज्ञो. गुरुंगौरगात्रोऽश्यामः शुक्रो, भास्करिः कृष्णदेहः ॥१॥ अस्यापि प्रयोजनं वलिनः सदृशी जातकादेर्मूर्तिः। यद्वा लग्ने तत्कालं यो नवांशस्तत्स्वामितुल्या तन्मूर्तिरिति । ।
3 , ४६जैनज्योतिर्मन्थसंपहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिदो द्वितीयविमर्श राशिद्वारम् । पृच्छादिप्वपरे केतुं तमस सप्तमं विदुः । शुक्रन्दू योपितौ मन्दबुधौ छीयो परे नराः ॥ २६ ॥ वर्णाना जीवसिती रविभौमोविन्दुरिन्दुलेश्वेशाः । सकरजाना तु शनिर्जीवसितारेन्दुजार्च वेदानाम् ॥ २७ ॥ ते स्थानव- लिनो मित्रखहोचनवाशगाः । स्रीराशिविन्दुभृगुजो पुराशिपु, पुनः परे ।।२८।। लग्नागुत्क्रमकेन्द्रारयदिक्षु प्राच्यादिपूद्धलाः । जीवनी भास्क- ६ रक्ष्माजी शनिः सितसित(ती ॥ २९ ॥ वलिनोऽह्नि गुरुसितार्काः, सदा चुयो, निशि तु चन्द्रकुजमन्दाः, । स्वदिनादिपु च, सितासितपक्षद्वितयेपु शुभकूराः ॥ ३० ॥ रविचन्द्रावुदगयने विपुलस्निग्धाश्च धैकगाश्चान्ये । ९वलिनो युधि चोत्तरगा ध्यन्दुयुताश्च चेष्टाभिः ॥ ३१ ॥ सौम्यदृग्य- 1 भनेन जातके ग्रहगोचरे प्रतिष्ठादिलोपु च केतुर्न तथोपयोगीलसूचि । 2 'राहु- च्छाया स्मृता केतुर्यत्र राशी भवेदयम् । तस्मात्सप्तमके फेतू राहु स्यायनाशके । तस्मादशे सप्तमे स्यात् केतुरंशो नवाशक'13 त्रियावित्यैके। 4 परे रविकुजगुरव । प्रयोजन जन्मनि चिन्ताया इतनथ्यदी वा वलपन्त सार्गमेर ज्ञापयन्तीति। 5 मूर्धा वसिफादिरयकारान्ता निघदकत्रयोदशमेदा यया तथा जातिद्वयजाता । प्रयोजन तु जीवादीनामुदयास्तादी तत्तवातीना तत्तद्वेदवता च मुखदु सादि । 6 गृहस्योपलक्षणला- न्मूलत्रिकोणेऽपि । मिन ५ वर्ष १० निमोणो १५ चे २० फल दत्तेऽहियद्धित । इति त्रैलोक्यप्रकाशे। 7 लम प्राची, दशम दक्षिणा, सप्तम पश्चिमा, तुर्यमुत्तरा। अन्तरालस्थितव्यया१२ऽऽया ११ऽऽदि गृहद्वयद्वयरूपमानयादिविदिक्चतुक तु क्रमात पूर्वादिचतुर्दिक्समफलमेव विदिशा दिगनुगामिलात्। 8 स्खदिनखवर्षस्व मासखकालहोरासु तत्तदधिपप्रहा बलिनस्वे चैवम्-'यस वारस्य मध्ये स्थाच्छुल्ल प्रतिपदो मुखम् । तन्मारोश स विज्ञेयश्चने वर्षाधिप पुन ''चनादिमेपसक्रान्तिकसफ्रान्तिवामरा । प्रतिवर्ष क्रमा ज्ज्ञेया राजानो मनिसस्यपा' इति व्यवहारसारे । दिनेशसस्तद्दिनवार एव । 'वर्षमासा- होरेशैद्धि पच्चोत्तरा फले' इति मुहूर्तमारे। 9 नतु याला वृद्धा अस्खमिता वा । 'बाल्ये बाईके च सर्वे प्रहा सप्ताह निर्मला' इति सप्तर्षय प्राहु । 10 अर्शदूरतरस्थखेन खे लक्ष्यमाणा | 11 वक्रग वे फिल सर्वप्रहाणा मूलनिकोणतुल्य बलमिति पात्रियाम् । 12 रवीन्द्वोर्वक्रगत्यभावात्पश्चा-य। भौमादिग्रहाणा गतयश्चवम्-'सूर्यमुका उदीयन्ते शीघ्रा अर्के द्वितीयगे । सम तृतीयगे यान्ति मन्दा भानौ चतुर्थगे ॥१॥वका पञ्चमपष्ठेऽकें तेऽतिवमा नगाटगे। नवमे दशमे मार्ग सरला लाभरिप्पगे ॥२॥ मन पञ्चमपष्ठेऽके इति शनिकुजगुरुनपेक्ष्योकम् , बुधशुको लास्यासन्नस्थावेव पकी स्याताम् । एव मार्गेऽपि वाच्यामिति प्रश्नशतकत्तौ। 13 जयिलात् । 'सवें बलिन उदक्स्था दक्षिणदिक्स्थो बली 'शुक' इति तु वराहसहितायाम् । 14 से एकस्मिनक्षत्रपादे मियस्त्रारामबाणां योगो ।
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भंसिद्धौ द्वितीयविमर्श राशिद्वारम् । ४५ १० लिनो दृष्टा, बले नैसर्गिके पुनः । मन्दारज्ञेज्यशुक्रेन्दुभास्कराः स्युबलो- न्तराः ॥३२॥ पश्यन्ति पादतो वृद्ध्या भ्रात॒व्योम्नी, त्रिकोणके,५-९। चतुरस्रे,४-८ स्त्रियम् , स्त्रीवन्मतेनायौदिमावपि ॥ ३३ ॥ पश्येत्पूर्ण ३ शनिव्योम्नी, धर्मधियो गुरुः । चतुरस्र४-८ कुजो,ऽर्केन्दुबुधशुक्रास्तु सप्तमम् ॥३४॥ रवेः शुक्रशनी शत्रू, ज्ञः समः, सुहृदः परे । चन्द्रस्या- बुधौ मित्रे, कुजगुर्वादयः समाः ॥ ३५॥ कुजस्य ज्ञो रिपुर्मध्यौ शनि-६ शुक्रौ परेऽन्यथा । बुधस्य मित्रे शुक्राकौं शत्रुरिन्दुः समाः परे ॥ ३६॥ जीवस्यार्कात्रयो मित्राण्यार्किर्मध्यः परावरी । कवेरमित्रौ मिनेन्दू मित्रे ज्ञार्की समावुभौ ॥ ३७ ॥ मन्दस्य ज्ञसितौ मित्रे गुरुर्मध्यः परेऽरयः ।९ ग्रहाणां रवि चन्द्र मंगल बुध गुरु शुक्र शनि शत्रवः चन्द्र वु- शुर-चं र-चं-म मित्राणि | चं-म-गु र-वु र-चं-गु र-शुर-चं-मं बु-श वु-शु मध्यस्थाः मं गु-शु-श शु-श मं-गु-श श मं-गु गु शुक्र-शनि बुध बु २ ३ १० तत्कालसुहृदो द्वित्रिसुखैलाभान्यकर्मगाः ॥ ३८ ॥ मित्रमध्यारयो येऽत्र निसर्गेणोदिताः क्रमात् । अधिमित्रसुहृन्मध्यास्ते स्युस्तत्कालमैत्र्यतः११ युद्धमुच्यते । 15 अर्कवियुताः सन्त इन्दुना एकराशिस्थाः। 16 उपलक्षणवान्मित्रैश्च पादार्धपादोनपूर्णाभिमुग्भिदृष्टाः क्रमात्तावत्तावद्विंशोपान् बलिनः । 1 यदा ग्रहयोर्ग्रहाणां वाऽन्यवलसाम्यं स्यात्तदा स्वाभाविकवलेनैव सवलावलत्वं विभाव्यते । राहुस्त्वर्कादपि वलिष्ठः। 2 पञ्चभिः पञ्चभिर्विशोपकैः । 3 केषांचिन्मतेन । 4 शनेः पाददृक् , गुरोरर्द्धदृक् , कुजस्य पादोनदृन्नास्तीत्यागतमनेन ग्रन्थेन । ज्योतिषसारे तु सर्वग्रहाणां द्विादशयोर्न हक् , षडष्टमयोः पाददृक् , त्र्येकादशयोरर्धक्, नवपञ्चमयोः पादोनदृक् , केन्द्रेषु तु चतुर्षु पूर्णा दृगित्युक्तम् । ताजिके तु द्विादशषडष्टमेपु मूलतोऽपि नेष्टा । 5 तत्कालेल्यादि जन्मनि पृच्छादिलग्ने वा यत्र स्थाने कश्चिदेको ग्रहोऽस्ति तस्माद्- द्वितीयादिस्थाने योऽन्यो ग्रहः स्यात्स तत्काले द्वित्र्यादिस्थानस्थितिकालावधीत्यर्थः तस्य मैत्री स्यात् । इयं तात्कालिकी मैत्रीत्युच्यते ॥ 6 अधिकं मित्रमधिमित्रं, अर्थादेव च मित्रस्थानेभ्योऽन्यानि प्रथमपञ्चमषष्ठसप्तमाष्टमनवमस्थानानि तत्कालवैरस्थानानि । तत्फलं चेवं-"येऽत्रारिमध्यमित्राणि निसर्गेणोदिताः क्रमात् । अधिशत्रुद्विषन्मध्यास्ते स्युस्त- त्कालवरतः" ॥ १ ॥ भुवनदीपके तु ग्रहाणां मित्रशत्रुखरूपं पक्षद्वयमेवोक्तं, तथाहि- "रवीन्दूमोमगुरवो ज्ञशुक्रशनिराहवः । खस्मिन् मित्राणि चलारि परस्मिन् शत्रवः ..
४८ जैनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिसी द्वितीयविमर्श राशिद्वारम् । 3 " ॥ ३९ ॥ स्याहोचरेणान शुभोऽपि विद्धा, खेटोऽन्यखेटेरशुभः क्रमेण । दुष्टोऽपि चेष्टश्च स वामवेधान्मियो न वेधः पितृपुत्रयोस्तु ॥ ४० ॥ ३ वेधत्रिपगगर्नेलाभगतस्य भानोः, सेटः फ्रमेण नवमान्यसुखात्मजे- स्थैः । इन्दोस्तनी त्रिरिपुमन्मथसायर्गस्य धीधर्मरिष्पधनन्धुर्मृती स्थितैश्च ॥ ४१ ॥ स्यान्मङ्गलस्य सहजद्विदायर्गस्य सौरेस्तथा व्ययतेपासुसगैश्च ६ वेधः । चान्द्रेः स्वर्वन्धुरिपुमृत्युसलाभगस्य पुत्रत्रिधर्मतनुनिर्व्यथनाऽन्त्य- गैश्च ॥४२॥ वाचस्पतेः स्वतनयातनवायगय वेधस्तथान्य सुपविक्रमसष्टि- गैश्च । शुक्रस्य पैट्समदनान्यजुपो १-२-३-४-५-८-९-११-१२ ऽष्टसप्ता- स्मृता" ॥१॥ राहुरव्यो परं वैर गुरुभार्गवयोरपि । हिमाशबुधयोरे पियखन्मन्द- योरपि ॥२॥ अतिमैत्री राहुशन्योरिन्दुगुर्यो पुजाईयो । सितशयो " इति एव च प्रहाणा मित्रात्मगृहाण्युञ्चानि विशेषादपंदीप्तिस्थानानि, यथा रवेर्मप सुहृदग्रहमुच्च च, युधस्य कन्यागृहमुच्च चेत्यादि । भरिगृहाणि तूचान्यपि प्रभादायीनि स्यु पर नान्त सुख• दानि, यथा शुरुस्य मीन । नीचान्यपि च मुहृद्गृहाणि किश्चित्मभादायीनि यधेन्दो- धिक । रिपुगृहाणि तु नीचानि नानाऽनन् प्रभाहानि च कुर्युरिति भुरनदीपत्तौ ॥ 1 गोचरेण शुभोऽपि प्रहो वक्ष्यमाणक्रमेणान्यग्रहेविंद सनशुम स्यात् । दुष्टोऽ पीलादि अपिचेत्यखडमव्ययसमुदाय क्रमेणेत्येतदनापि योज्य गोचरेण दुष्टोऽपि च मह क्रमेण वामवेधादिष्ट स्यात् । इह फिल तृतीयादिस्थानस्थस्य रवेनवमादिस्थानस्थ प्रहैयों वक्ष्यते स वेघ । यस्तु नवमादिस्थानस्थानस्य तृतीयादिस्थानस्थग्रह स्यात् स वामवेध । कोऽर्थ ' तृतीयादिग्थानस्थोऽ शुभ चेन्नवमादिम्थानस्थैरन्यप्रहर्न विध्येत । नवमादिस्थानम्बश्वाशुभोऽप्यर्क शुभो यदि तृतीयादिम्यानस्थ परविष्येत । एवमन्येऽपि । उक च यतिवालमे-"एभिर्वधैर्विद्धा विफला स्युर्गोचरे प्रहा सर्वे । विपरीतवेधविधा पापा अपि सौम्यता यान्ति" ॥१॥ "यनस्र्थन प्रहेणेश्ग्रहो विध्यते तनस्थस्यैव खस्य फल शुभमशुभ वा स ददातीति तत्त्वम्" इति रत्नभाष्ये। ये तु गोचर- फलमेव प्रमाणयन्तो वेधविधौ माध्यस्थ्यमाद्रियन्ते तन्मत न पहुसमतम् । यदाह सारङ्ग -"यत्र गोचरफलप्रमाणता, तत्र धफलमिष्यते न वा । प्रायशो न बहुसमत लिद, स्थूलमार्गफलदो हि गोचर" ॥१॥ यतिवालमेऽप्युक्तम्-"अज्ञाला वेधविधि प्रहगोचरपाकजातगुणदोपम् । ये निर्दिशन्ति भूटारलेषा विफला सदादेशा" ॥१॥ वेधौ च वामोऽवामय जन्मशित एव गण्यौ । मिथो न वेध इति रविशनी चन्द्रधुधौ व पितापुत्रौ । अन पितृपुनयोरिति पाठश्चिन्त्य , ऋत आखभवनात् , तेन "मियो न पिताजयोस्तु वेध" इति पाठोऽस्तु ॥ 2 निर्व्ययन छिद्रमष्टममित्यर्थ । 3 पटरेत्यादि पाठदशमसप्तमवर्जनवस्थाननुप । भाव्या जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रेभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीय विमर्श राशिगोचरद्वारौ । ४९ E द्याकांशधर्मतनयायतृतीयेषष्ठैः ॥ ४३ ॥ ग्रहाणां वेधस्थापनायन्त्रम् रवेः चन्द्रस्य भौमशन्योः गुरोः शुक्रस्य वुधस्य १२ १ ८ ३ १ १२ ४ ९ १२॥ ३ ४॥६ ९ ९ ९ १॥१० १०११ १२.११ २ ९ १०४ ८ १ ११ ८ ९ १० ४ ८ ८ ११ ११ ५ ११ ९ ११ १२ ३ ६ +6॥ इत्युक्तं सप्रसङ्गं राशिद्वारम् ॥ श्रेयान् गोचरतोऽशुमानुपचये३-६-१०-११ चन्द्रस्तु साद्याने३-६-१०. ११-१-७, वक्रार्की निषडायगावथ बुधस्त्वन्त्यान्ययुग्लाभगः२-४-६-३ ८-१०-११ । जीवः स्त्रीधनधर्मलाभसुतगः शुक्रोऽरिखास्तान्यगो१-२- ३-४-५-८-९-११-१२, जन्मेन्दोहणे तमोऽप्युपचये३-६-१०-११- इन्येषां त्वनाद्येन्दुवत्३-६-७-१०-११ ॥ ४४ ।। । - . 1 लक्षणया गवां चरणभूमिरिव ग्रहाणामपि चरणभूमिगोचरः । 2 पूर्णभद्रेण खष्टममपि वर्जितम् । 3 जन्मेन्दोरारभ्य सर्वग्रहाणां गोचरो गण्यते। 4 अर्केन्द्वोर्ग्रहणदिनादन्यत्र राहुगोचरो न गण्यते । नक्षत्रगोचरमाश्रित्यान्यदापि गण्यते इति ज्योतिषसारे । 5 मते। 6 राहुः । विशेषस्तु जन्मलग्नादप्येषु स्थानेष्वेवैते शुभा इति रत्नभाष्ये । 'गहणे तमरासीओ. नियरासी तिचउअछिगार सुहा । पणनवदहन्त मज्झिम, छसत्तइगदुन्नि अइअहमा' । इति ज्योतिषसारे ॥ 'यादृशेन शशांकेन संक्रान्तिर्जायते रवेः । तन्मासि तादृशं प्राहुः शुभाशुभफलं नृणाम्' ॥ एतेनार्को द्वादशाष्टमाद्यशुभस्थानस्थोऽपि गोचरेण तारावलेन शुभावस्थादिना च शुमे चन्द्रवले सति जातसङ्क्रमः शुभ एवेति रत्नभाप्ये । 'यादृशेन ग्रहेणेन्दोर्युतिः स्यात्तादृशो हि सः ॥ अशुभोऽपि शुभश्चन्द्रः सौम्यमित्रगृहांशके । स्थितोऽथवाऽधिमित्रेण बलिष्ठेन विलोकितः ॥ इति दैवज्ञवल्लभे ॥ सर्वग्रहसाधारणं तु दैवज्ञवल्लमे-'असत्फलोऽपि यः सौम्यैदृष्टो यः सत्फलोऽपि वा । क्रूरेण दृष्टोऽरिणा वा स न किंचित्फलप्रदः' ॥१॥ 'नीचेऽस्तेऽरिगृहे वापि निष्फलो ग्रहगोचरः' इति लल्लः । विशेषस्तु वार्तिकेऽवलोक्यः । जै०७ ५० जैनज्योतिर्मन्पसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् । ४ देन ति । क्षय जन्मादिद्वादशगृहगतगोचरफायन वराहसहितानुसारेण प्रहा २ ३ ६ ११ १२ स्थान परि अरि अगा शान्ति रवि भय श्री पथ सिदि धन व्यय भव हति सार्थ अर्थ मरुग चन्द्र तुष्टि आधि धन आजि श्री युव मृति मीति | सुन जय धन- श ति क्षय धन अरि- अर्थ अस्त्र विविध मगल ग धन गुग भी नाश क्षय घात दुख बुध | बन्ध | अर्थ | वध | अर्थ हति स्थान वपु. वित्त महा- धन मोख्य अर्थ र्वाधा নাহা गुरु | रोग | अर्थ क्लेश व्यय सुख मी नृप-धना- श्रीद अप्रीति लाम हडु स मान गम अर अरि अर्थ | सुप श्री सुत शुक्र शुग अर्थ | वस्त्र असुस आय लाम नाश धन अति शुग पीडा धन लाभ गम ३ अरि सुत अर्थ शनि अस्थान अर्थ पीडा भत्ति श्री दुस गमन वृद्धि नाश चन्द्रो जन्मत्रिपटसप्तदशैकादशगः शुभः । द्विपश्चनवमोऽप्येवं शुक्लपक्षे चली यदि ॥ ४५ ॥ हीनमध्योचवलता तिथिवत्तुहिनगुतेः । घलहानाविद त्वस्य ग्राह्यं तारावल बुधै ॥ ४६ ॥ जनिभान्नव- 1 'चन्द्रे च शुमे सति शेषग्रहा शुभफल्दा एव प्रायो न सशुभफलदा' इति व्यव• हारप्रकाशे । हपंप्रकाशे 'चदस्सेव बलालमासज गहा कुणति सुहमसुह' । विशेषस्तु 'यातायुद्धविवाहेषु जन्मेन्दी रोगसभवे । मेग तस्वरा भगो वैधव्य मरण भवेत् । इति नारच टिप्पण्याम् । 2 व्यादिगगुरुरिव शुभद इति रमभाष्ये । 3 सौम्यग्रहैईष्टस्विन्दु सदापि वलवानित्यपि जातके । अये तु कृष्णाष्टम्यर्धादनु शुक्लाष्टम्यधं यावचन्द्र क्षीण शेष पक्ष पुष्टवत्याहु । 'उदिते च तथा चन्द्रे शुभयोगे शुमे तिथौ । कृष्णस्य दशमी यावत् सर्वकार्याणि साधयेदिति नक्षनसमुच्चयग्रन्थे । शुक्लद्वितीयाया दिवा उदितोऽपी. न्दुर्न ग्राह्य ॥ 'उदेति चाय प्रविपत्समाप्तौ कृशोऽपि वर्विष्णुतया प्रशस्त । द्वीपान्तरम्थो विफलस्तु तावद्यावन्न पृथ्वीनयनाध्वनीन' इति विवाहदावने। 4 वक्ष्यमाणम् । 'कृष्णस्याटम्यर्धादनन्तरं तारकावल योज्यम् । प्रतिपत्प्रान्तोत्पन्न सन्ध्यालेदय यावदिति व्यवहारप्रकाशे । 'तारावले शशिवल शशिवलस्युतसक्रमाद्वल भानो । सूर्यवले सति सर्वेऽप्यशुमा अपि खेचरा शुभदा' इति लल्ल । 5 चन्द्राद्वल्पती तारा कृष्णपक्षे तु भर्तरि । विकले प्रोषिते च स्त्री कार्य कर्तुं यतोऽईति ॥१॥6 तदपरिज्ञाने नाममात् ।
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् ।५१ केषु त्रिषु जैनिकाधीनसंज्ञिताः प्रथमाः । ताभ्यस्त्रि३-१२-२१ पंच ५-१४-२३ सप्तम७-१६-२५ ताराः स्युन हि शुभाः कचन ॥४७॥ जन्म १ संपत् २ विपत् ३ क्षेमा ४ यमा ५ |साधना ६ निधना ७ मैत्री ८परममैत्री९ कर्म १० संपत् ११ विपत् १२ क्षेमा१३यमा१४ साध० १५/निध०१६मै०१७ परम० १८ आधान १९ संपत्२० विपत् २१क्षेमा२२ यमा२३ साध० २४ निध०२५/मै०२६)परम० २७ जन्माधानान्वितास्तिस्रस्तास्त्यजेत्क्षौरयात्रयोः । शुक्लेऽप्यासूत्थिते रोगे ३ दीर्घक्लेशोऽथवा मृतिः ॥ ४८ ॥ चन्द्रावस्था प्रोषितहृतमृतजयंहास हर्षरतिनिः । मुक्तिंजरीभयसुखिती राश्यंशा द्वादश यथार्थाः ॥४९॥ मन्दर्भातः प्रथमवेदंषर्डब्धिबाणेत्रिव्येकचन्द्रमितभेषु यथाक्रमेण । पीडा E ३२ ॥ 1 प्रत्यरा इति पर्याया ॥ 'ऋक्षं न्यूनं तिथियूँना क्षपानाथोऽपि चाष्टमः । तत्सर्व शमयेत्तारा षट्चतुर्थनवस्थिता,' इति लल्लः ॥ आद्या द्वितीया अष्टम्यश्च मध्यमाः । 2 यात्रायुद्धविवाहेषु जन्मतारा न शोभना । शुभाऽन्यशुभकार्येषु प्रवेशे च विशेषतः॥१॥ जन्मक्षवदाधानं कर्मसु शस्तेषु शस्तमेव स्यात् । यच न जन्मनि कार्य विवर्जनीयं तदाधाने ॥२॥ इति लल्लः। 3 यद्यपि स्याद्बली चन्द्रस्तारा तथाप्यनिष्टदा । जन्माधाने तृतीया च पंचमी सप्तमी तथा ॥ १॥ शेषासु तु तारासु व्याधिः साध्यो नृणां भवति जातः । व्याधिवदवबोद्धव्याः सर्वारभाश्च तारासु ॥ २॥ इति लल्लः। 4 ग्रहान्तर- प्रातिकूल्याभावे । 5 यदा यावद्घटीमानश्चन्द्रस्येष्टराशिभोगः स्यात्तदा तावान् टिप्पन विलोक्य निर्णयः । यथा सामान्येन पञ्चत्रिंशदधिकशत १३५ मितस्येन्दो राशिभोगस्य द्वादशभिर्भागे एकादश घट्यः पञ्चदश पलानि च स्युः । इष्टसमये च पञ्चत्रिंशदधि- कशतमध्ये यावत्यो घट्यो भुक्ताः स्युस्तासां सपादैरेकादशभिर्भागे यल्लब्धं ता भुक्ताः, शेषाङ्केन भुज्यमानद्वादशांशा ज्ञेयाः। अत्र च सामान्योक्तेऽप्ययं भावः-राशौ राशौ द्वादशां- शरीत्या इन्दुादशावस्था भुते । उक्तं च यतिवल्लमे-"राशौ राशौ द्वादशामू लेड- वस्थाश्च चन्द्रमाः । द्वादशांशक्रमात्सां हिट्यहेनाख्यासदृक्फलाः ॥ १॥ ततोऽयमर्थः- मेषे स्थितस्येन्दोः प्रोषितात आरभ्य द्वादशावस्था गण्याः । वृषस्थस्य तु हृतातः, मिथुन. स्थस्य मृतात इत्यादि यावन्मीनस्थस्य सुखितात इति लोकव्यवहारोक्तं रत्नमालाभाष्ये । यथार्था इति स्वखसंज्ञासक्फलदा इति भावः । तेन प्रोषित १ हृत २ मृत ३ निद्रा ४ जरा ५ भया ६ ख्याः षडवस्थास्त्याज्या इति नारचन्द्र टिप्पण्याम् । अत एव दिनशुद्धाव- प्युक्तम्-"पइरासि वारसंसा असुहाओ चए. जओ सुहो वि ससी । एआहिं होइ असुहो सुहाहिं असुहो वि होइ सुहो" ॥ १॥ 6 शन्याक्रान्तभात्खजन्मभं यावद्गण्यम् । अभिभूतिः पराभवः ।
५२ जनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिदो द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् । विभूतिपयन्ध धर्मला पूजोऽभिभूपमृतीः फलमूचुरुचैः ॥ ५० ॥ शनिनर भन चानुकोऽपि शनिराकारोऽभ्यूह्य । यदुस यतिवल्लमे "यस्मिन् शनिधरति वक्तगत तदृक्ष, चत्वारि दक्षिणकरेऽहियुगे च पदम् । चत्वारि वामकरगाण्युदरे च पञ्च, मूर्ध्नि नय नयनयोतिय गुदे च" ॥१॥ नवरमत्र द्वितयमिति यदा नराकार पहिकादौ कचिदालिप्यते तदा गुदगुग्ययोरेक्यमेव दृदयत इति कृत्वा गुद एव द्वय विरक्षितम् , सूत्र कृता तु तयो वार्थस्यविवक्षया स्थानद्वयेऽप्येक नक्षत्रमूचे। मुसे १/ पीडा दक्षिणारे ४ लक्ष्मी पादद्वये ६ पथा वामकरे चधन उदरे ५ धर्म मस्तके लाम नेत्रद्वये गुदे मृत्यु ४ पूजा चन्द्रपुरुप १ नेत्रयो १३ सुस दक्षिणकरे ३ राम वामरे ३ लाम मुसे ३ अतिपीटा हृदये सुम गुने ४ मरण पादयो 'रुद्रयामरे तु नवप्रहाणामपि नराकारस्थापना नक्षनगोचरफलान्यूचिरे' तत्र रविन सूत्रकृदेव जातकाधिकारे वक्ष्यति, शेषग्रहमरास्त्वेवम् । ग३ वाहुयुग्म६वक्नेपु३ भाना प्रत्येकतस्त्रिकम्१२ । हृदि सप्त१९ तथा गुह्ये चतुष्कर३ पञ्चक पदो २८॥१॥ वको पीडा भृग चक्षुहृदयेपु शुभ सुखम् । गोलभ मृति गुह्ये भ्रम दत्ते पदो शशी ॥२॥ ५ भ्रमण भीमपुरुष २ लाम मुखे ३] रोग नेनयो मस्तके यश वामकरे २. रोग दक्षिणकरे|२|शोक कठे २ हिकादि | हृदये ५ लभ गुह्ये ३ परस्त्रीरत पादयो त्रय प्रय निर्मुसक्छिरस्सु३-९, द्वयानि वामेर तरवाहु२ कठे २-१५ पचोरसि स्यु२० त्रितय च गुह्ये २३, - चत्वारि चाहपो २७ कुजचक्रमेतत् ॥१॥ कीर्ति शिरसि होने लगभ चरणयोर्धमम् । गुह्येऽन्यत्रीरति दत्ते कुज शेषेषु चाशुभम् ॥ २॥ ४ भ्रमण जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् ।५३ बुधपुरुषः ३ मुखे ५/ज्ञानं नेत्रे ५ राज्य कंठे ५ सुस्वरता हृदये ५ ज्ञानं पादयोः ५ क्षयः वामकरे १/ ज्ञानं दक्षिणकरे ज्ञान गुह्ये १ क्षयः गुरुपुरुषः४ वक्त्र५ नेत्र५ गलो५ रस्सु५ पादयोः५ पञ्च पञ्च च२५॥ बाहु १ युग्मे तथा गुह्ये १ त्रीण्यमूनि भवन्ति च२८ ॥ वक्त्रहृवाहुषु ज्ञप्तिं गुह्यपादेषु संक्षयम् । गले सुस्वरतां दत्ते नेत्रे राज्यं वुधो ग्रहः ॥ २ ॥ १ धनं मस्तके ४ राज्यं दक्षिणकरे ४ लक्ष्मीः कंठे हृदये ५/प्रीतिः पादद्वये असुखं वामकरे नेत्रयोः ३ लाभः शुक्रपुरुषः ५ शीर्षे चत्वारि राज्यं युगपरिगणिता सव्यहस्ते च लक्ष्मी- रेकं कंठे विभूति मदनशरमिते वक्षसि प्रीतिलाभम् । षभिः पीडांह्रियुग्मे जलधिपरिमिते वामहस्ते च मृत्यु- ईग्युग्मे त्रीणि कुर्युपतिसमसुखं वाक्पतेश्चक्रमेतत् ॥ ४ मृत्युः मस्तके ४ सौम्यता मुखे २ मरणं हृदये ४ सौम्यता हस्तद्वये १० पूजा गुह्ये ३ दुःखं जानुद्वये २ दुःखं पादद्वये २ दुःखं राहुपुरुषः ६ युगं शीर्षे द्वयं वक्त्रे चतुष्कं हृदयेऽपि च । दश बाह्वोस्त्रयं गुह्ये जान्वंहिषु द्वयं द्वयम् ॥ १॥ जानुमुष्ककपादेपु दुःखं वाह्वोर्नृपाहणाम् । हृच्छीर्षे सौम्यतां वक्त्रे मरणं कुरुते सितः ॥ २ ॥ मुखे ३ जयः दक्षिणकरे ४ लक्ष्मीः पादयोः ६ भ्रमणं वामकरे .४ क्लेशः हृदये ३ लाभः कंठे १/क्लेशः मस्तके ३/राज्य नेत्रयोः सौभाग्यं गुह्ये वक्त्रे त्रीणि जयाय दक्षिणकरे चत्वारि लक्ष्म्यै पदोः, षड् भ्रान्त्यै न सुखाय वामककरे चत्वारि हृत्स्थं त्रयम् । लब्ध्ये कंठगमेकमामयकरं शीर्षे त्रयं राज्यदं, सौभाग्यं युगलेऽक्षिगे मृतिरथो गुह्यद्वये राहुभात् ॥ १॥ 'तमरिक्मुहि १ तिफुल्लिअ ४ चउफलिअ ८ तिअहल ११ तिझडिय १४ गुदिक्कं १५ । तिअरायस १८ तिअ तामस २१ उसुह २५ तिअ असुहं २८ तमचकं ॥१॥ फुल्लिअफलिए लाहं अपाणिलच्छी सुहं च मुहरिरके । मुहा अहलझडियरायस तामस असुहेअ असुहतमं ॥२॥ इति ज्योतिषसारे। अत्रापि राहाकान्तभात्स्वमं यावद्गण्यम् । । : २/मरणं ५४ जनज्योतिर्मन्यसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् । केतुपुरुष ७ मुसे भय मस्तके ५ जय फणे ५/महाभय हस्तद्वये ४ जय पादद्वये ५ सुरग हृदये कठे वाने द्वे भयदे जयाय शिरसि स्यात् पञ्चक पञ्चक, मीत्य तत्फणग जयाय करयोमुग्मे चतुष्क स्थितम् । अहपो पञ्च मुसाय हृत्स्थयुगल शोकाय कठे व्यथा मीत्यै स्याच चतुष्टय फलमिद केतौ तदाक्रान्तभात् ।। २.शोक ४ पीटा गोचरेण ग्रेहाणां चेदानुकूल्य न दृश्यते । जन्मलमनहेभ्योऽष्टवर्गेणालोक- येत्तदा ॥ ५१ ॥ अर्कः स्वमन्दभौमेभ्यो नवव्यायाप्टकेन्द्रग:९-२-११- ३ ८-१-४-७-१० । त्रिकोणायौरिगोजीवाच्छुकादन्त्यारिफामगैः ॥ ५२ ॥ चन्द्रादुपचयस्थो ३-६-१०-११ ज्ञाद्धीधर्मोपचयान्त्यगः ५-९-३-६-१०. ११-१२ । पातालोपचयान्त्येपु ४-३-६-१०-११-१२ लग्नाच्च तरणिः ६ शुभः ॥ ५३ ॥ ॥ इति रव्यष्टकार्ग ॥११ चन्द्रश्वोपचये ३-६- १०-११ लग्ना-दानोः साप्टस्मरे स्थितः ३-६-१०११-८-७ । वात्सादि- सप्तमे ३-६-१०-११-१-७८वारात्सद्रव्यनवमात्मजे ३-६-१०-१२-२- ९९-५ ॥ ५४ ॥ छिद्रविलाभात्मजकेन्द्रगो ८.३-११-५-१-४-७-१० बुधाद्गुरोस्तु रिष्याटमलाभकेन्द्रगः१२-८-११-१-४-७-१० । शुक्रा- त्रिपञ्चास्तनवायसाबुगः३-५-७-९-११-१०-४, शुभ• शनेः पत्रिसुता- १२ यग ६-३-५-११ शशी ॥५५॥17॥ इति चन्द्राष्टकवर्ग ॥२.१. कुज इन्दोरुपचयभे३-६-१०-११ साधे३-६-१०-११-१लमात्स. पञ्चमे ३-६-१०-११-५ सूर्यात् । ब्यायाप्टकेन्द्रग २-११-८-१- १६४-७-१०स्वात्सौम्यात्रिसुतारिलाभस्थः३-५-६-११ ॥ ५६ ॥ जीवा- त्सान्त्यायारिपु१०-१२-११-६ शुकाच्छिद्रान्त्यलाभशत्रुगतः 1 सामान्योक्तऽपि रवीन्दुजीवानामानुकूल्याभावे इति शेयम् । यदुक्क नारचन्द्रे 'रवि. शशिजीवै सबलै शुभद स्याद्गोचरोऽथ तदभावे । प्राधाष्टवर्गशुद्धिर्जननविलग्नग्रहे- भ्यस्तु ॥ १॥ 2 जन्मनि यलम ये च ग्रहास्त्रेभ्य । 3 अष्टवर्गणेति, अयमर्थ -प्रहस्य राशी सचरत पड्भ्योऽपरग्रहस्थानेभ्य संस्थानालमाच विचारणयाऽष्टकवर्ग उच्यते ।
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्शे गोचरद्वारम् । ५५ १२-११-६। मन्दाल्लाभनवाष्टमकेन्द्रस्थः११-९-८-१-४-७-१०शोभनो भौमः॥ ५७॥ ॥ इति भौमाष्टवर्गः ॥३४ बुधोऽर्कतोऽन्त्यायनवारि- धीषु१२-११-९-६-५, स्थितः स्वतः सत्रिदशादिमेषु १२-११-९-६-३ ५-३-१०-१ । द्विषड्दशायाष्टसुखेषु२-६-१०-११-८-४ चन्द्रा-लग्नात्तु तेष्वाद्ययुतेषु२-६-१०-११-८-४-१शस्तः ॥ ५८ ॥ कुजशनितो व्यन्त्या- रिषु१-२-३-४-५--७-८-९-१०-११ जीवादरिनिधनलाभरिष्य-६ स्थः ६-८-११-१२ । शुक्रादापुत्राष्टमनवमायस्थो१-२-३-४-५-८-९- ११ बुधः शुभदः ॥ ५९ ॥ ॥ इति बुधाष्टवर्गः ॥ ४) गुरुः केन्द्रखरन्ध्राये १-४-७-१०-२-८-११ ध्वारात्स्वात्सनिषूत्तमः१-९ ४-७-१०-२-८-११-३ । अर्कात्सत्रिनवस्वि१-४-७-१०-२-८- ११-३-९ न्दोः स्वधीकामनवायगः२-५-७-९-११ ॥६० ॥ स्वादिखा- यसुखधीतपोऽरिषु२-१-१०-११-४-५-९-६, ज्ञाद्गुरुः स्मरयुतेषु १२ २-१-१०-११-४-५-९-६-७ लग्नतः । स्वत्रिकोणरिपुखायगः२-९-५-६- १०-११ सितात, त्र्यन्त्यधीरिपुषु ३-१२-५-६ मन्दतः शुभः ॥६॥ ॥ इति गुर्वष्टवर्गः ॥ ५६६ शुक्रो लग्नादासुतधर्मायाष्टसु १-२-३-४-१५ ५-९-११-८मतः स्वतः साभ्रः १-२-३-४-५-९-११-८-१० । शशिनः सान्यः१-२-३-४.५-९-११-८-१२ शनितः खायतपत्रिसुखधीमृतिषु १०-११-९-३-४-५-८ ॥ ६२ ॥ आयव्ययाष्टगोऽर्का११-१२-८ १० बुधात्रिकोणायषद्भिगः ९-५-११-६-३ शुभदः । ध्यापोक्लिमाप्तिषु ५-३-६-९-१२-११ कुजाद्गुरोत्रिकोणाष्टखायगः ९-५-८-१०- ११ शुक्रः ॥ ६३ ॥ ॥ इति शुक्राष्टवर्गः ॥ ६K शनिः स्वाध्याय २१ पुत्रारि ३-११-५-६ ध्वारात्सव्ययकर्मसु ३-११-५-६-१२-१० । केन्द्राष्टायार्थगः१-४-७-१०-८-११-२ सूर्याच्चन्द्रात् षट्च्यायगो ६-३-११ मतः ॥ ६४ ॥ आद्याम्बूपचये लग्नात् १-४-३-६-२४ १०-११ कवेरायव्ययारिषु११-१२-६ । गुरोः सधीषु११-१२- ६-५साभ्राष्ट्र-धर्मेषु११-१२-६-१०-८-९ज्ञाच्छनिर्मतः ।। ६५ ।।२६ ५६ जनज्योतिर्मन्थसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिधौ द्वितीयनिमशे गोचरद्वारम् । १॥ इति शन्यष्टवर्ग ॥ ७९ ॥ सर्वत्रेन्दुः कुजः संख्ये बोये मम एपा चतुर्दशत्तानो ५०-६५ पिंडार्योऽय-आयतेऽर्क इति यदा यानादिकार्यचिकीर्षाऽन्ति तस्मिन् काले य स तारालिकोऽ । स्वमन्देत्यादि स्वशन्दोह जन्मकालिकोऽओं ग्राह्य । एव मन्दामादयोऽपि जन्मकालिस एव ततस्तात्कालिकार्काद्या जन्मसकाईमन्दादिभ्यथेनवम्यादीनामन्यतरस्थाने स्युस्तदा शुमा । ते सर्वेऽपि रेसा ददतीति परिभाषा । ततश्च यावन्यो रसग्रहेभ्य उत्तान्यतरस्थाने तात्कालिका अर्काद्या प्राप्यन्ते तागत्यो रेया देया , यावयच न प्राप्यन्ते तारन्ति शून्यानि देयानि, एव मेकैकमहम्याटाट रेसा सभवेयु , तासा मध्ये यदि चतस्रो हीना अधिमा वा रेखा स्युन्तदा मध्या अधमा श्रेष्टाश्च प्रमात् । एव च यस्य प्रहस्य रेखावाहुल्य स गोचरेणा• शुभोऽपि शुभ , शून्ययाहुल्ये तु गोचरेण शुभोऽप्यशुम । केऽप्याहु -कार्यकालेऽ2- कवगरेसा न मील्यन्ते, किंतु यदा तदा वा जन्मकुंडलिकामेव सप्तश सस्थाप्य आद्यकुडलिकाया यत्र स्थानेऽऽस्ति तस्मानवमादिष्वटस्थानेष्वटो रेसा देया । एव मन्दमामाभ्यामपि प्रत्येक्मयाट, गुरुतश्वतन , शुकात्तिप्त , घुधात्सप्त, लमात् पद, एव तस्यामाप्टवर्गकुडलिकाया सर्वरेसा वेरष्टचत्वारिंशत् । एवमेव द्वितीयादिषु चन्द्राद्यष्टस्वर्गकुटलिकामु ममात् सर्वरेमा, एव चन्द्रस्यैकोनपञ्चाशत्, भौमस चत्वारिंशत् , बुधस्याटपञ्चाशत् , गुरो पट्पञ्चाशत् , गुकस्य द्वापचारात्, शनेरेकोन. चलारिंशञ्चेति । उक्त च-' -“वमुवेदौ १ नन्दवेदी २ खवेदी ३ वसुसायको ४ । पड्वाणौ ५ द्विशरी ६ नन्दवही ७ रेसा इनादिजा" ॥१॥ एव चैकैक्ग्रहाष्टवर्गकुड. लिमाया द्वादशवपि राशिस्थानेषु प्रत्येक यावत्सभव रेया देया , शेपाणि शून्यानि च । रत्वपतश्चैवमेकत्र स्थाने यथायोगमष्टौ रेसा सभवेयु । तत कार्यकाले यो ग्रहो यन राशी स्यात्तत्स्थान वीक्ष्यते, तत्र स्थाने रेसाधिस्ये सग्रह शस्त , शुन्याधिक्ये लशुभ इति द्विधाऽपि चैक्मेव तत्त्व । अथामामुपयोग एव-"चतूरेखे मध्यफल हीने हीन तनोऽधिके अष्टम् । विफल गोचरगणित लटकवर्गेण निर्दिष्टम्" ॥१॥ एकग्रहमा श्रियेदमुक्त । तात्कालिकीनां सर्वग्रहरेसाणा मीलने तु पोडशमध्ये कदापि न स्यात् सप्तदशभ्य आरभ्योत्कृष्टा पदपञ्चाशत यावत्तु स्यु । तन पट्विंशतिं यावदशुभा एव, सप्तविंशया समता, अष्टाविंशत्यादयस्तु पटपञ्चाशत यावद्ययावहुल शुभशुमतरशुभ- तमा । "रेसाधिक्य गस्त शून्याधिस्य तथाऽघम कथितम् । एतत्सयोगे स्यु पदपञ्चा शन्न जातु अधिवास्ता ॥१॥ अन पटपञ्चाशदिति रव्यादिसप्तकस्य प्रत्येकमष्टाष्टरे- खासमवे पदपञ्चाशत् एव तासा मेलनादिति भाव । विशेषस्तु-"चतूरेख मध्यफल" इति यद्यप्युक्त, तथापि यस्य ग्रहस्याष्टकवर्गशुद्धिस्तदानां विलोक्यमानाऽस्ति तस्य शुद्धि- पतेप्रहस्य स्वत समुथा रेखा यदि सपद्यते तदा चतुरेखमपि श्रेष्ठम् , तदभावे पविधादि- बरालकृतस्य तन्मिनग्रहस्य खत समुत्था रेखा यदि सपद्यते तदापि चतूरेख प्रशस्यम् । तस्या अप्यभावे स एव शुद्धिपतिर्मही यदि वामवेधेन शुभ स्यात्तदाऽपि " जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहें उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् । ५७ - ज्ञः स्थापने गुरुः। याने शुक्रः शनिौण्ड्ये बली भानुपेक्षणे ।। ६६ ।। ज्ञोऽखिले फलदो राशावादावादित्यमंगलौ । मध्ये सुरासुराचायौँ प्रान्ते । चतूरेखं शुभं । प्रकारत्रयस्याप्यभावे खधिकरेखोऽपि ग्रहो न शुभ इति व्यवहारप्रकाशे। तथा षट्पञ्चाशदिति रेखासर्वाग्रं यदुक्तं तद्राहोः सर्वथा रेखा न सन्तीति मतेन । केचित्तु राहोरपि रेखाः प्राहुः । तथाहि-"केन्द्राष्टद्वित्रिगः १-४-७-१०-८-२-३ सूर्याद्राहू रेखाप्रदः स्मृतः । इन्दोस्तनुनिधीत्यष्ट धर्मकर्मव्यये १-३-५ ७-८०९-१०-१२ स्थितः ॥ १॥ भौमात्तनुत्रिधीरिष्ये १-३-५-१२ स्वाम्बुख्यष्टान्तिमे २-४-७-८.१२ बुधात् । वात्सप्रथमे २.४.७०८-१२-१ शुक्रादरियूनायरिष्यगः ६-७-११-१२ ॥ २ ॥ शनेस्त्रि- धीवधूलामे ३-५-७-११ लग्नाद्राहुस्तु शोभनः । त्रिपञ्चसप्तनवमान्त्येषु ३-५-७-९-१२ रेखाऽस्य न खतः ॥ ३ ॥ त्रिचखारिंशदेवं स्यू रेखा राहृष्टवर्गगाः ।" * सर्वकार्येषु कार्यकर्तुश्चन्द्रो गोचरादिवली विलोक्यत इति शेषः । यदुक्तं-“एग १ चउ २ अठ्ठ ३ सोलस.४ बत्तीसा ५ सठि ६ सयगुण ७ फलाई। तिहि १ रिख्ख २ वार ३ करण ४ जोगो ५ तारा ६ ससंकबलं ७ ॥ १॥ अत एवोक्तं-"कर्तुरनु. कूलयोगिनि शुभेक्षिते शशिनि वर्धमाने च । तारायोगेऽभीष्टे सर्वेऽर्थाः सिद्धिमुपयान्ति" ॥१॥ तत्र चायं विभाग:-"प्रामे नृपतिसेवायां संग्रामव्यवहारयोः । चतुषु नामभं योज्यं शेषं जन्मनि योजयेत् ॥१॥" इदं नरपतिजयचर्यायाम् । तात्कालिकलमेऽपि च सर्वकार्येषु चन्द्रवलं नियमेन प्रकल्पयेत् यत्सारंग:-"लग्नं देहः षट्कवर्गोऽङ्गकानि, प्राणश्चन्द्रो धातवः खेचरेन्द्राः । प्राणे नष्टे देहधालगनाशो, यत्नेनातश्चन्द्रवीर्य प्रकल्प्यम्" ॥१॥ संख्यं युद्धं । वोधो विद्या । स्थापनं पदप्रतिष्टाविवाहादि । यानं प्रस्थानं । मौंज्यं दीक्षा । नृपेक्षणे इति यो यस्य स्वामी स तस्य नृपः तस्य दर्शने । अयं भावः- यदैतानि कार्याणि लग्नवलात् क्रियन्ते तदैषां ग्रहाणामुदितत्वेन वा लग्नस्थत्वेन वा लग्नाधिकृतषड्वर्गाधिपखेन वा केन्द्रोपचयस्थत्वेन वा षड्विधादिबलालङ्कृत्वेन वा सबलखं लग्ने कार्य, कार्यकर्तुश्चैषां गोचरवलं ग्राह्यम् । यदा तु मुहूर्त्तमात्रबलात् क्रियन्ते तदैषां गोचरवलं वारहोरादि च प्राह्यम् ॥ ' 1 फलद इति शुभगोचरस्थः शुभं फलं दत्ते, अशुभगोचरस्वशुभमिति भावः । राशा- विति यस्तेन स्वयमाक्रान्तोऽस्ति तस्मिन् । आदाविति आद्यद्रेष्काणे । मध्ये इति द्वितीय- द्रेष्काणे । प्रान्ते इति तृतीयद्रेष्काणे । इदं च सहजगतौ वर्तमानानां ग्रहाणामुक्तं । यदा तु चक्रेणातिचारेण वा ग्रहा राश्यन्तरं गताः स्युस्तदैवम्-"पक्षं १ दशाहं २ मासं ३ च दशाहं ४ मासपञ्चकम् ५ । वक्रेऽतिचारे भौमाद्याः पूर्वराशिफलप्रदाः ॥१॥ इति लल्लः । अत्र पूर्वराशीति व सत्यप्रेतनराशेः, अतिचरितास्तु पाश्चात्यराशेः फलं ददतीत्यर्थः । प्रश्न- प्रकाशकरस्वाह-"वक्रेऽतिचारे भौमाद्याः पूर्वराशिफलप्रदाः।जीवः शनिश्च यत्रस्थौ तस्य राशेः फलप्रदौ ॥१॥" विशेषस्तु-"राश्यन्तगतः खेटः परभावफलं ददाति पृच्छासु । अन्त्यघटीं यावदसावासीनफलं विवाहादौ ॥ १॥ अत्र राश्यन्तोऽन्यत्रिंशांशरूपः ॥ जै०० ५८ जनज्योतिर्मन्थसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धा द्वितीयविमर्श गोचरद्वारम् । विन्दुशनैश्चरौ ॥६७॥ अरियोस्यै गुरोः सितेन्द्वोर्मन्दस्य राहूरगयोश्च तुष्टयै । सदा वहेद्विद्रुमहेममुक्तीरूप्याणि लोह च विरार्टज च ॥ ६८ ॥ ३ पूंपादितोपाय च पद्मरागमुक्तीप्रवालानि सगारुडानि । सपुष्परागं कुर्लिंश च नीलँगोमेदवैडूर्यमणीन वहेत ॥ ६९ ॥ ऐलाशिलापद्मकयष्ट्यु- शीरसुराहकश्मीरजशोणपुप्पैः । अर्क विधौ कैरवपञ्चगव्यैः, सशसशुक्ति- ६ स्फटिफेभदानः ॥ ७० ॥ भौमे चलाहिंगुलविल्वकेसरैमास्या फलि. न्याऽरुणपुष्पचन्दनैः । सुवर्णमुक्तामधुगोमयाक्षतैः, सरोचनामूलफल घे पुनः ॥ ७१ ॥ जीवे सजातिकुसुमैः सितसर्पपयष्टिमल्लिकापत्रः । ९ मूलफलकुंकुमैलामनःशिलाभिस्तु देत्यगुरौ ॥७२॥ कृष्णतिलाशनलाजे: शतपुप्पीरोधमुस्तकवलाभिः । तरणितनये च गोचरविरुद्धराशिस्थिते ११ लायात् ॥७३॥ ॥ इति गोचरद्वारम् ॥ ६*- इति वार्तिकानुसारेण द्वितीयो .. विमर्श समाप्त । 1 विहमादीना पण्णा पूर्वार्धस्थरारयोरित्यादिपर्यथासक्ष्य योग । उरग केतु । विराटजो राजावर्तमणि । ननु सप्ताना प्रहाणा सर्वदा विचार्य गोचरफलमुक्त, दिनमास- वर्षहोराधिपत्यमप्येषामेव, तत्कथ राहुकेन्वोर्ग्रहल कथ वा तयो प्रतिकूलगोचरत्व, यच्छा न्त्यर्थ विराटजादिवहन कियते ? उच्यते-तयोदिनाधिपत्याद्यभावोऽस्तु, प्रहत्व वस्त्येव, राश्यादिचारस्यान्यथाऽनुपपत्ते । राहुगोचरश्च प्रहणदिने विचार्य इत्युक्त, ततस्तदा तत्प्रतिकूलत्वे तच्छान्तिकमुपयुज्यते । केतुरपि यदोदित स्यात्तदा तदुत्यारिष्टशान्तये तच्छान्तिकस्योपयोग ॥ 2 स्पटा ॥ 3 शिला मन शिला । यष्टिर्यष्टीमधुण्हो देवदारु । शोणेति रमतवणवीरपुष्पैरिति ।नायादितिपदेन त्रिमप्ततितमत्तस्थेन सह योजनीयमिदम् । भावश्चाय-एतानि जलमध्ये प्रक्षिप्य मन्नपूर्व मान कार्य रविवारे । एवमग्रेऽपि तत्तद्वहस्य वारोऽनुकोऽप्यूद्य । पञ्चगव्य चैव पराशरोक्तम्-"कृष्णाया गोमय मून नीलाया कपिलावृतम् । सुरमेर्दधि शुक्लायास्ताम्राया क्षीरमाहरेत् ॥१॥ इभाना दान मदवारि ॥ 4 घरेति बलधान्य । निरवेति विल्वफल । केसरो वकुलगु । मासी मुरमासिनानी। फलिनी प्रियगु । अरुणपुष्प जपाकुसुम । चन्दन रकचन्दन । मूलफलैरिति नारंगस्येवि वसिष्ठ ॥ 5 मल्लिकेवि विच किलपत्रै । मूलफलेति बीजपूर्या इति वसिष्ठ ॥ 6 अमन सौवीराजन लाजा ब्रीहिधाना । शतपुष्पीति सोमा नाम । भास्करस्खिदमप्याह- "रोध्रगर्भतिल्पनकमुस्ताहस्तिदानमृगनाभिपयोभि । मानमेतदपरोधति राहो , साज- भूत्रमिदमेव च केतो" ॥१॥ पीडामिति शेष "सप्रियगुरजनीद्वयमासीकुटलाजसित. सपेपचन्द्र । वारिभि सह वच सह रोधे , मानमति निसिलग्रहपीडाम्" ॥२॥ स्नान च नृपादीनामेवोचित । अन्यो जनस्तु-"रत्त १ सेय २ रत्त ३ नील ४ पीम ५ सिअ६ विसु म किन्ह । पूम बलिं च कुना सूराईण विरुद्धाण" ॥१॥ इति हर्षप्रकाशे ॥
7 , जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ५९ ॥ तृतीयो विमर्शः ॥३ कार्यं वितीरेन्दुबलेऽपि पुष्ये, दीक्षां विवाहं च विना विध्यात् । पुष्यः परेपां हि वलं हिनस्ति, बलं तु पुष्यस्य न हन्युरन्ये ॥ १ ॥३ अधोमुखानि पूर्वाः स्युर्मूलाश्लेपामघास्तथा । भरणीकृत्तिकाराधाः सिद्ध्यै खातादिकर्मणाम् ॥ २॥ तिर्यङ्मुखानि चादित्यं मैत्रं ज्येष्ठा करत्रयम् । अश्विनीचान्द्रपौष्णानि कृषियात्रादिसिद्धये ॥ ३॥ अर्ध्वास्यान्युत्तराः ६ पुष्यो रोहिणी श्रवणत्रयम् । आर्द्रा च स्युर्ध्वजच्छत्राभिपेकतरुकर्मसु ॥४॥ ऋत्वाद्याचतुष्टयवर्जी विपमासु रात्रिपु न योषाम् । सेवेत पुत्रकामः पौष्णमघामूलभेष्वपि च ॥ ५ ॥ सीमन्तः स्यान्नृवारेपु मासि पष्ठेऽष्ट-९ मेऽपि वा । हस्तमूलमृगादित्यपुष्यश्रुतिपुं योपिताम् ॥ ६॥ विपकौमारजन्म स्याद् द्वितीयाशनिसार्पभैः । सप्तम्यारशत:श्च द्वादश्यर्काग्निभैस्तथा ७११ - 1 प्रस्तावात् सौम्यम् । 2 गोचरेणाष्टकवर्गेण वा विरुद्ध चन्द्रे जन्मप्रत्यरानैधनादि- तारासु चेत्यर्थः । सतारेन्दुबले तु विशिष्येति भावः । अपिशब्दात् पुष्यः पञ्चरेखे सप्तरेखे वा चके दुष्टग्रहेण विद्धो यदि स्यात् , पापग्रहेणाकान्तो वा भुत्तो वा भोग्यो वा पश्चिमायां दक्षिणस्यां वा गमनेऽन्तरा परिघदण्डपातेन तद्दिविपरीतो वा, तदापि पुष्ये चन्द्रयुक्त सति पुष्यस्योदयसमये पुष्यसत्के मुहूर्ते वा प्रतिष्ठायात्राक्षौरानप्राशनोपनयनविद्यारंभश्वेत- वस्त्रपरिधानादि सर्व शुभकार्य कुर्यादिति रत्नमालाभाष्ये । 3 कुतिथिकुवारकुयोगादीनाम् 4 वारतिथ्यादयः पुष्यस्य बलमिव पुष्यस्य ग्रहवेधविरुद्धतारादिस्वरूपं दोषमपि न हन्युः। पुण्यस्तु खयमेव खदोषं हन्तीति भावः । अत एवाहुः-'सिंहो यथा सर्वचतुष्पदानां तथैव पुष्यो बलवानुडूनाम्' । 5 आदिपदाद्वापीकूपतटाकपरिखादिखनननिधानोद्धारक्षेपबूत- विवरप्रवेशधातुकर्मनृपविग्रहगणितारंभादीनि । 6 आदेरश्वगजगवादितिर्यग्दमनवाणिज्य- नृपसन्धिप्रवहणनौकर्मशकटरथयंत्रप्रवाहादीनि । 7 बहुवचनादुर्गप्राकारतोरणोच्छ्रया- रामविधिपट्टाभिषेकादिष्वपि । 8 'गर्भाधाने मघा वा रेवत्यपि यतोऽनयोः। पुत्रजन्मदिने मूलाश्लेषे स्तस्ते च दुःखदे' ॥१॥ अत्र मूलाग्लेषे स्त इति आधानादृशमे जन्मेति वचनात् । 'रत्नानीव प्रशस्तेऽहि जाताः स्युः सूनवः शुभाः । अतो मूलमपि त्याज्यं गर्भाधाने शुभा- र्थिभिः ॥२॥ 9 रविकुजजीवेषु । 10 एते पुन्नक्षत्राः। विशेषस्तु 'अर्वाविवाहकालाच्च पितृचन्द्रवलं सदा । स्त्रीणां सीमन्त उद्वाहे ग्राह्यमन्यत्र तत्पतेः' ॥ इति व्यवहारप्रकाशे 11 'विषकन्याख्या प्रथम पित्रोवंशक्षयंकरी । हन्ति पश्चात्पतिं श्वश्रू श्वशुरं देवरं तथा' ॥ विशेषस्तु अभिजिति कृतं सर्व कार्य शुभं स्यातू, जातमपत्यं तु प्रायो न जीवतीति व्यवहारप्रकाशे।
१ ६० जनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भतिद्धी तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । मूलस्याहिचतुष्के पितॄमाद्रव्यनाशंसौख्यानि । बालस्य जन्मनि स्युः क्रमतः सार्पस्य तूकमतः ॥ ८॥ मूर्धास्यस्कन्धंवाहांकरहृदयकटी- ३ गुहाजानुक्रमे',स्युर्घट्यः पञ्च पश्चोरगकरटिकराष्टद्विदिक्ततर्काः । वालश्छत्री पिनो ऽसलढवलवान राक्षसो ब्रह्मघाती, राजाँ नागीस्व- ५ सौख्यावह इह चपलो नश्वरश्वासु जातः ॥ ९॥ यजेन्न वीक्षेत समा- 1 सौख्यानीति, वराहस्तु मूलतुर्यपादफलमेवमाह--"क्षेत्राधिपसदृष्टे शशिनि नृप- खत्सुहृद्भिरर्थपति । द्रेष्काणाशकपैर्वा प्राय सौम्यै शुभ नान्यै" ॥१॥ इद तात्कालिकजन्मलप्ने विचार्यम् । अत्र क्षेत्राधिपति तदानीं यन राशौ चन्द्रोऽस्ति तदाशीशो यदीन्दु पश्येत्तदा मूलतुर्यपादजो नृप स्यात्, तदाशीशस्य सुहृद पश्येयुस्खदाऽर्थपति स्यात् , चन्द्राकान्तस्य द्रेष्काणस्य नवाशस्य वा खामी यदि सौम्यश्चन्द्र पश्येत्तदा शुभ फरेण खशुभमिति । वालस्येति, केऽप्याहु -"मूलस्यांहिचतुष्के क्रमेण पशुनाशिनी १ सुस करी २ च । पितृपक्षमय क्षपयति ३ मातुलपक्ष च ४ जाता स्त्री ॥१॥ मूले जातोऽधम स्याना स्त्री तु पुण्यवती भवेत् । ज्येष्टा मघा विपरीताऽलपा तदुभयेऽधमा ॥२॥ तृतीया दशमी कृष्णा शनिभौमज्ञसयुता । शुक्लचतुर्दशीमूलजात सहरते कुलम्" ॥३॥सार्पस्य तूत्क्रमत इति । यदुक्तम्-"सापाशे प्रथमे राजा द्वितीयाशे धनक्षय । तृतीये जननी हन्ति चतुर्थे पितृघातक" ॥ १॥ 2 स्कन्धादिद्विकेयु सम विभज्य घट्य स्थाप्या । 3 विवेकविलासादी तु मूलालेपयोर्मुहूत्तै फलमूचे, तथाहि-"आद्य पठनयोविंशो द्वितीयो नवमोऽष्टम । अष्टादशश्च मूलस्य मुहूर्ता दुरादा जनौ ॥ १॥ त्रयोविंशपध- विशो द्वाविंशोऽटत्रयोदशौ । एकोनविंशत्रिंशौ च सा स्युरशुभा क्षणा ॥२॥" कुत इदमेवमिति चेदुच्यते-एषा मुहूर्ताना क्रूरखामिकलोके, तथाहि-"राक्षसो १ यातु- धानश्च २ सोम ३ शक ४ फणीश्वर ५ । पितृ ६ मातृ ७ यमा ८ कालो ९ वैश्वदेवो १० महेश्वर ११ ॥१॥ साध्यदेव १२ कुबेरश्च १३ शुक्रो १४ मेघो १५ दिवाकर १६ । गन्धर्वो १७ यमदेवश्च १८ ब्रह्मविष्णुमयस्तत १९ ॥२॥ ईश्वरो २० विष्णु २१ रिन्द्राणी २२ पवनो २३ मुनय २४ स्वथा । पण्मुसो २५ भूगिरीटी २६ च गौरी २७ मातृ २८ सरखती २९ ॥ ३॥ प्रजापतिश्च ३० मूलस्य त्रिंशन्मुहूर्तनायका । विपरीता पुनर्जेया अश्लेषाजातबालके ॥४॥ 4 त्यजेदिति स्वगृहादिति शेष । समा वर्षाणि । शतौषधीति मूल्शतमृत्तिमसप्तक्युततीर्थोदकपञ्चरत्नै साहचर्यात् पञ्चगव्यदन्ति- मदसबीजक्पायपञ्चकसर्वोपधियुतै सौवर्णमूलनक्षत्रेण राक्षसरूपेण सह शतच्छिद्रकुम्भ- मध्यक्षिप्तस्तज्ज्ञोक्तविधिना हवनपूर्वम् । सशिशुप्रसूक इति मूलजातशिशुना तज्जनन्या च सह सायात् । भलैपाजातेऽप्येवमेव, नवरं तन सौवर्णसर्परूपेण सहेति शेयम् । एतच मूलालपाविधान सविस्तरं गृहस्थधर्मसमुच्चयादिनन्थेपूतमपि बहुसावद्यलाग्नेह प्रतन्यते । बहुसायद्यारंभपातकभीरुणा तु मूलाश्लेषाजाते बालके सति सर्वनक्षनभोकृनवप्रहसतत.
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ६१ -- ५ राजा ५ पितृहन्ता स्कन्धिलः दैत्यः ८ २ मस्तके मुखे स्कन्धयोः बाहोः हस्तयोः हृदये कट्यां गुह्ये जान्वोः पादयोः . 1- मूलपुरुषस्थापना केऽप्याहुः-'ब्रह्महत्याकरः पाणौ यद्वा मातुलघातकः । गुह्यजातो धनं हन्याद् वृद्धत्वे च सुखी भवेत् ॥ १॥ न जीवेद्वामजवायां पान्थो वा जायते नरः। दक्षिणस्यां तु जवायां जातकः स्यान्महाधनी ॥ २ ॥ कृच्छ्राजीवति वामेऽह्रौ दक्षिणे धनपुण्यवान्' । इति । ब्रह्मनः राज्यधरः अल्पायुः सुखी चपलः २ १० our अल्पायुः . मूले ४ स्थुडे खचि १८ मूलपातः अर्थहानिः भ्रातृनाशः. मातृनाशः म्रियते १० मूलवृक्षस्थापना अन्ये मूलवृक्षखरूपमेवमाहुः ।-पात्-: स्तेम्बछैलिशाखादलर्कुसुमफैले स्युः शिखायां च घट्यो, मूलद्रोवाधिसप्ताऽष्टकदशकनवेष्वङ्ग- रुद्रप्रमाणाः । मूलाऽर्थभ्रातृमौतॄन् क्षपयति पतति प्रौढमन्त्री नॅपश्च, स्यादेतासु प्रसूतः" श्रयति कृशतरं चार्युरेत िखायाम् ॥१॥ केचिच्छिखायां परमायुराहुः । शाखायां पने पुष्पे फले शिखायां ९ ५ मंत्री स्यात् ६ राज्याप्तिः खल्पायुः L ११ - - . ८ पादयोः जान्वोः गुदे नाभौ हृदये हस्तयोः बाह्वोः स्कन्धयोः मुखे मस्तके ५ | मरणं ५ भ्रमणं सुखं व्याधिः २' राज्यं हत्याकृत २ दैत्यः .१० स्कंधिलः। ६ । पितृन्नः राजा - अश्लेषानरस्थापना शास्त्रान्तरे तु मूलनराद्विपरीतोश्लेषानरोऽ. प्येवमूचे । तथाहि-अश्लेषाघटिकाषष्टिरेवं स्थाप्या नराकृतिः। आदौ पादद्वये पञ्च जान्वोः पञ्च गुदेऽष्ट च ॥१॥ नाभावष्टौ हृदि द्वौ च पाण्योरष्टौ द्वयं भुजे । स्कन्धयोदशकं वक्त्रे षट् शीर्षे षडिति कमात् ॥ २॥ मृतिभ्रमः सुखं व्याधी राज्यं हत्या च दैत्यता। स्कन्धिल: पितहा नेती फलं ज्ञेयं यथाक्रमात् ॥ ३ ॥ : ६ सेव्यमानपादपीठस्य श्रीमदहतो विशिष्य च मूलनक्षत्रजातस्य श्रीसुविधिजिनस्याष्टोत्तर- शतीयविधिना शास्त्रोक्तेन समहोत्सवं स्नानं कार्यम् । एवमपि सकलक्षुद्रोपद्रवोपशमस्य सर्वत्र साक्षाद्दर्शनात् । अत्र केऽप्याहुः-"विष्कंभादिकुयोगेषु कुलिके सत्रिपुष्करे। संक्रान्तौ दुर्दिने विष्टौ मूलाश्लेषाजबालके ॥ १॥ गणकैनैव कर्तव्यं पौष्टिकं मूलसार्पयोः।" इति ॥ -- ६२ जैनज्योतिम्रन्थसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ८ ६ | अर्थहानि १० भलेपारक्षस्थापना शिसायां खरपायु एव मूलक्षाद्विपरीतोऽ- शासायां ९ मातनाश राज्याप्ति लेपाक्ष शास्त्रान्तरीय-त्वचि ५ भ्रातनारा पुप्पे मनी स्यात् । तत्रापि घटीक्रमोड स्थुडे पत्रे मृत्यु भ्यूयः मूलवृक्षवदेव । मूले मूलनाश एक वा, वाल पिता मूलविकारशान्यै । शतौपधीमूलमृदम्बुरनैः, स्त्रायाच हुत्वा सशिशुप्रसूकः ॥ १० ॥ कुलभान्यश्विनी पुप्यो मघा मूलोतरा- ३ त्रयम् । द्विदैवत मृगश्चित्राकृत्तिकावासवानि च ॥ ११ ॥ उपकुल्यानि भरणी ब्राह्म पूर्वात्रय करः। ऐन्द्रमादित्यमलेपा वायव्य पोष्णवैष्णवे १२ पूर्वेषु जाता दातारः सप्रामे स्थायिना जयः । अन्येषु त्वऽन्यसेवार्ता ६ यायिना च सदा जयः ॥ १३ ॥ कुलोपकुलभान्यााऽभिजिन्मैत्राणि वारुणम् । फलन्येतानि पूर्वोक्तद्वयसाधारण फलम् ॥ १४ ॥ गुर्वार्की- न्दवः कुल्या उपकुल्यः कुजः सितः । तमश्चाथ बुधो मिश्रस्तत्र ९ नक्षत्रवत्फलम् ।।१५।। *** मू(स्यासभुजाकरोरैउदधिोभागंजानुक्रमे- प्वग्नित्रिद्वियमद्विपञ्चकुकुदृक्तपु भेष्वर्कभात् । भूपैः स्वाद्वशनोऽसलोs- धिकपलचौरोधनी शीलवान जारीः स्यात्पथिक मिथुरपि चोत्पन्नः क्रमाद् १२ वालकः ॥ १६ ॥ स्याज्जातकर्म चरलघुमृदुध्रुवर्भेष्वमीपु नामापि । तच्चा- 1 श्रवणम् । 2 उपकुल्येषु । 3 जाता इति शेष । 4 तमो राहु । अय वारला- भावेऽपि ग्रहप्रसगादूचे । मिश्र कुलोपकुल । केचितिथिवारवेलाराशियोगेन कुल्यसमाहु, तथाहि-"सूर्योदये कुजस्याहि नन्दा वृश्चिकमेपयो १ । कुलीरयुग्मकन्याना भदायामे बुधाहनि२ ॥१॥" अन यामे इति प्रहरदिनचटनसमये इत्यर्थ । "चापसिंहघटाना च मध्याहे वास्पती जया३ । पणिग्वृषभयो रिक्ता त्रियामान्ते भृगोर्दिने४ ॥ २॥" त्रियामान्वे इति तृतीयप्रहरप्रान्ते । “सूर्यास्ते शनिवारे तु पूर्णा स्यान्नक्रमीनयो ५ । कुलजास्तिथयो वारे वेलाया राशिषु क्रमात् ॥ ३ ॥" एभिर्योगैर्जाता कुल्यास्वत एव चोत्तमा स्युरित्याशय ॥ 5 जातकर्म षष्ठीजागरादि । चरेत्यादि एषु चन्द्रयुक्तेषु वा एषामुदयसमये घा एतत्सवन्धिषु मुहूर्तेषु वा कार्यम् । अस्मिन् प्रकारत्रयेऽपि पूर्वपूर्वस्या- लामे उत्तरोत्तर प्रकार आदरणीयो न खन्यथा । यदुक्त व्यवहारप्रकाशे-"धिष्ण्याना मोहूर्तिकमुदयात् शितरश्मियोगाच्च अधिकवल यथोत्तरमिति” । यदि च तदेव दिनम क्षणेऽपि च तस्यैव कार्य क्रियते तदा शुभतरं यच्छौनक -"नक्षत्रवत्क्षणाना बलमुक्त द्विगुणित खनक्षत्रे" । इति । एव सर्वकार्य मेषु वाच्य । अमीष्विति नामाप्येषु स्थाप्य । उभयोरिति प्रस्तावाद्दम्पत्यो गुरुशिष्ययो स्वामिमृत्ययोवेसायुधम् ॥ ।
जैनज्योतिर्मन्थसंग्रह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ६३
*
*
,
३
२
२
मस्तके
मुखे
स्कन्धयोः
वाहोः
हस्तयोः
हृदये
नाभी
गुह्ये
जान्वोः
पादयोः
राजा
मिष्टाशी
स्कन्धिलः
बलवान्
चौर्यरतः
धनवान्
सुशीलः
परदाररतः
विदेशगमनः
भिक्षाचरः
रविनरस्थापना षोडशछंदवर्णिता
अर्काक्रान्तभं रविनरस्य मूर्ध्नि दखा क्रमा-
जातकस्य जन्मभं यावद्गण्यम् । बाहुद्वये स्थान-
भ्रष्टः स्यादित्यपि कचित् । विशेषस्तु 'शतं
मूर्ध्नि मुखे स्कन्धे चाशीतिर्भुजहस्तयोः । सप्त-
सप्तति वर्षाणि हृन्नाभ्योरष्टषष्टिका ॥१॥
गुह्ये षष्टिस्तथा जान्वोरष्ट षट्पादयोस्तथा ।
रविचक्रे क्रमेणैवमायुज्ञेयं विचक्षणैः ॥ २॥
१
१
६
१
अ
५
विरुद्धमुभयोर्योनीगणराशितारावगैः ॥ १७॥ उडूनां योन्योऽवद्विप-
पशुभुजङ्गहिशुनकौवाँमार्जारांखुद्वय १०-११वृषमहव्यामहिषाः तथा
व्याघेणैणश्चकपिनकुलद्वन्द्व२१-२२कपयो, हरिवोजी दन्तावलरिपु-३
(हस्तिरिपु )रजः कुञ्जर इति ॥ १८ ॥ श्वैणं हरीभमहिबभ्रु पशुप्लवङ्गं
गोव्याघ्रमश्वमहमोतुकमूषकं च । लोकात्तथाऽन्यदपि दम्पतिमर्तृभृत्ययोगेषु
वैरमिह वय॑मुदाहरन्ति ॥ १९ ॥ दिव्यो गणः किल पुनर्वसुपुष्य-६
हस्तस्वात्यश्विनीश्रवणपोष्णमृगानुराधाः । स्यान्मानुषस्तु भरणीकमलासन-
क्षेपूर्वोत्तरात्रितयशंकरदैवतानि ॥ २० ॥ रक्षोगणः पितृभराक्षसवासवे-
1 योन्य इति उत्पत्तिस्थानानि, एताश्व गुरुशिष्यदम्पत्यादियोगार्थ पूर्वाचार्यैः कल्पिता
एव, न तु पारमार्थिक्य इति रत्नमालाभाष्ये । पशुरऽजः । ओतुर्मार्जारः । द्वयेति मघापूर्व-
फल्गुन्योराखुः । एवमग्रेऽपि ॥ 2 व्याघेणम् । श्वमार्जारमित्याद्यपि । 3 उपलक्षणवाद्गुरु-
शिष्यादियोगेऽपि । विशेषस्तु 'विहाय जन्मभं कार्ये नामभं न प्रमाणयेत् ।जन्मभस्यापरिज्ञाने
नामभस्य प्रमाणता ॥ १॥ द्वयोर्जन्मभयोर्मेलो द्वयोर्नामभयोस्तथा । जन्मनामभयोमैलो
न कर्तव्यः कदाचन' ॥ २ ॥ एवमेव गणराश्यादिसर्वप्रकारेपु ज्ञेयम् । एतौ व्यवहार-
प्रकाशे। 4 रोहिणी। 5 पूर्वाणामुत्तराणां च त्रितयम् । 6 अभिजिद्विद्याधरगणे इति
क्वचित् । विशेषस्तु मुख्यस्य वरादे रक्षोगणो गौणस्य च कन्यादेगणस्तदाप्युभयोः
सदाशिकूटत्वे १ तत्वामिमैव्ये२ योनिशुद्धौ३ नाडीवेधशुद्धौ च सत्यां सुयोग एव ।
यद्गर्ग:-रक्षोगणो यदा पुंसः कुमारी नृगणा भवेत् । सद्भकूटं१ खगप्रीतिः२ योनिशुद्ध-
स्तदा शुभमू-॥ १॥
६४ जनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । न्द्रचिनाद्विदैववरुणामिभुजंगभानि । प्रीतिः स्वयोरति नरामरयोस्तु मध्या वैर पलादसुरयोतिरन्ययोस्तु ॥ २१ ॥ रौशेरोजान्मृतिः पठे सर्वाः ३ स्युः सपदोऽष्टमे । राशौ द्विादशे नेरुयं स्वामिमैव्ये पुनः श्रियः ॥२२॥ ६ ८ मकर कन्या शत्रु प्रीति यन द्वयो राशी मिथ पष्ठाष्टमी स्याताम् , धनु तयो. पडष्टमकाभ्या राशिफूटम् , एव मेष वृधिक कुम द्विद्वादशनवपचमादिप्वपि भाव्यम् मिथुन मेष मृतिरिति यनीजान्मेपमिथुनादित सिंह मीन वृश्चिक मिथुन सकाशात् पठो राशि स्यातत्किल तुला यूप मकर सिंह शत्रुपदष्टमकम् , राशीनां मियो वैर-|| धनु भीन तुला सद्भावात् । यस्याष्टमो राशिस्वस्य फुभ कन्या मृत्यु स्यादिति रत्नमालाभाप्ये । सपद इति ओजादेव सकाशादष्टमे राशी सति यत्स्यात्त. स्प्रीतिपडष्टमकम् , राशीशाना मिथ प्रीतिसद्भावात् । तदय भाव ~मकरघुपमीनकन्या. वृश्चिककर्माष्टमे रिपुत्व स्यात् । अजमिथुनधन्विहरिघटतुलाष्टमे मित्रताऽनश्यम् ॥१॥ १॥ ननु यद्येव 1 नरक्षसो । 2 ननु वैरमैश्यादिद्वयोर्जन्मलप्रयोर्विचारयितुमुचित, तस्यैव सर्वत्र घालवत्त्वात् , तकिं जन्मराश्योरिहोकम् उच्यते-"जन्मलममिदमझमशिनां, मेनिरे मन इतीन दरम् । सौहृद च मनसोर्न देहयोर्मलकस्तदयमिन्दुगेहयो तदाऽतु राशिमेश्यादिविचार , परं स्थूलमान ह्यदस्ततो जन्मराशिस्थनवाशयोस्तद्विचारो युक्त "प्रभुरिह नवांश" इत्युक्ते , मैवम् , स्थूलस्यैवान पूर्वाचार्य प्रमाणीकरणात्, नो चेस्थे मकराशेऽपि गतोऽर्क किं नोतरायणीत्युच्यते १ तथा यथोकदेवसिकनक्षत्र- विरहेऽपि तदुदये तन्मुहूतेषु वा जातकर्मक्षारादिकार्याणीव करप्रहोऽपि किमिति नानु- मम्यते ? भत स्थूल्यवान प्रामाण्यम् । नापि सूक्ष्मलमप्रमाणमेव । यत-"भिन्न- मित्रफलभाग्भुवि भूयानेकधिष्ण्यदिनजोऽपि जनोऽयम् । सूक्ष्मतापि ननु तेन गरिष्ठा, किंतु मूलमनुरुध्य विधेया ॥ २॥" मन धिष्ण्यदिनेत्युपलक्षणम् , वेनैकलमजोऽपीत्यपि ज्ञेयम् । तदयमाशय -लप्ने किल नवाशद्वादशाशत्रिंशाशकलाविकलादीनि यथोत्तर सूक्ष्माणि सन्ति तत -"अत्यन्तसूक्ष्म स कलैकदेशो येनाखिलाना मिदुरा फलदि । नारसाहशा विषय स तस्मान्मूलानुकूला व्यवहारसिद्धि ॥३॥” इद विवाहयन्दा. घने । अन मूलानुकूलेति पूर्वाचार्यर्यत्र यत्प्रमाणीकृत तत्तन मूलम्, ततो जन्मादिलमेषु कलादिक यावद्विचार्यते, इह तु राशेरेव मैनी विचार्या, तथैव पूर्वाचार्य प्रमाणीकरणाद, इत्सल प्रसङ्गेन ।
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ६५ २ कन्या कन्या. मकर २ १२ १२ मैन्युपलक्षणखादेक- मेष मीन सिंह खामिलमपि प्राह्यम् । इदमपि शुभम् मिथुन वृष सिंह कर्क सारङ्गस्तु प्रीतिरायु- मिथी मैन्यां सुखं स्यात् वृश्चिक तुला तुला मकर धनुः सममित्रयोः । द्वयोः धनुः वृश्चिक मीन कुंभ समले न स्नेहो न सुखं कुंभ মূল্প मेष एतानि षड् द्विदशानि श्रेष्ठानि समवैरिणोः ॥ इत्याह एतान्यशुभानि कर्क मिथुन इदमशुभतरम् श्रेयोमैत्र्यात् परे त्वाहुः कलिकृन्नव वपञ्चमम् । एकऋक्षे च भिन्नांशे श्रेयः १ 1 अनायेषु पञ्चसु राशीशग्रहयोर्मियो मैत्री, षष्ठे एकखामिकलं, सप्तमे त्वेकस्य माध्यस्थ्यमितरस्य मैत्री, तेनैतानि सप्त प्रीतिद्विद्वादशानि । शेषे लायचतुष्के स्वामिनो- मियो माध्यस्थ्यं, पञ्चमे त्वेकस्य माध्यस्थ्यमन्यस्य वैरं "हिमांशुबुधयोवैरं" इति मते मिथो वैरं वा, तेनैतानि पञ्च शत्रुद्विद्वादशानि । त्रिविक्रमोऽप्याह-"सिंहवर्जविषमरा- शितो द्वितीयत्वे सति यानि द्विद्वादशानि स्युस्तान्यशुभानि, यानि तु समात्सिंहाच द्वितीयत्वे सति स्युस्तानि शुभान्येवेति" । केचिनाज्यादिचतुष्कानुकूल्ये सति मिथो माध्यस्थ्यमपि शुभमाहुः । यत्सारंग:-"नाडी १ योनि २ गण ३ स्तारा ४ चतुष्क शुभदं यदि । तदौदास्येऽपि नाथानां भकूटं शुभदं मतम् ॥ १॥" अनौदास्यमुदासी- नता माध्यस्थ्य मिति यावत् । नाडीताराखरूपं खग्रे वक्ष्यते । सिंहद्विद्वादशं मुक्त्वा शेषाणि सर्वाणि द्विद्वादशान्यशुभानीति तु व्यवहारप्रकाशे ॥ 2 कलिकदिति नवपञ्चमं स्वभावात् कलहहेतुः । विवाहे लपत्यहानिकरमिति व्यवहारांसारे । श्रेयोमैत्र्यादिति अन्ये खाहुः-राशीशयोमियो मैत्र्यां तु सत्यां श्रेष्ठमेव । यत्र त्वेकस्य मैत्री अन्यस्य तु माध्यस्थ्यं तन्मध्यमम् । स्थापना पृष्ठ ६७--विशेषस्तु-प्रीतिनवपञ्चमात् प्रीतिद्विद्वादशकमुत्तमं ततोऽपि प्रीतिषडष्टमकम् । तथा-"आसन्नस्तु वरो ग्राह्यो नासन्ना कन्यका पुनः। मृतै- कमातापितरं संग्राह्य नवपञ्चकम् ॥ १॥" अस्यार्थः-यदि. कन्याया राशितो गणने वरस्य राशिरासन्नो वरराशितश्च गणने कन्याया राशिर्दूरः एवं सति नवपञ्चमादीनि सर्वाणि शुभानि । मृतैकेति वरकन्ययोर्मध्ये एकस्य मातापितरौ 'मृतौ तदा नवपञ्चमं शुभमेवेति नारचन्द्रटिप्पण्याम् । एकऋक्षे चेति ऋक्षशब्दोऽत्र राश्यर्थे ततो द्वयोरपि ययेक एवं जन्मराशिस्तदा नवांशमेदाच्छुभमेव, द्वयोरप्येकं यदि जन्मभं तदा तु न शुभम् । यत्रिविक्रमः-"एका जायते यत्र विवाहे वरकन्ययोः । मूलवेधस्तु स प्रोक्तो महादुष्ट- फलप्रदः ॥ १॥" लल्लोऽप्याह--"एकनक्षत्रजातानां परेषां प्रीतिरुत्तमा । दम्पत्योस्तु मृतिः पुत्रा भ्रातरो वाऽर्थनाशकाः ॥ १॥" अपि च ऋक्षशब्दो नक्षत्रार्थेऽप्यस्ति, जै० ६६ जनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । शेपेषु च द्वयोः ॥ २३ ॥ चक्रे त्रिनाडिके धिष्ण्यमेकनाडिगत शुभम् । तेनैकनक्षनेऽपि पादभेदाच्छुभमेव, एकपादत्वे तु न शुभम् । यदुक्तम्-"नक्षनमेकं यदि मिनराश्योरभिनराश्योरपि भिन्नमृक्षम् । प्रीतिस्तदानी निविडा नृनार्योधेकृत्तिकारोहिणि- वन नाडि ॥१॥" अन कृत्तिकारोहिणिवदिति यथा कृत्तिकारोहिण्योमियो नाडीवेधोऽस्ति तथा नाहीवेधो यदि स्यादित्यर्थ । तथा-"नामिर्दहत्यात्मतनु यथा वा, द्रष्टा खदृष्टेन हि दर्शनीय । एकाशकत्वे समतैव तदन भर्तृभार्याव्यवहारसिद्धि ॥२॥ एकपादत्वेऽपि शुभमेवेत्यन्ये । यदुकम्-"पराशर माह नवाशमेदादेकाराश्योरपि सौमनस्यम् । एकाशकत्वेऽपि वशिष्ठशिष्यो नैकन पिंडे फिल नाडिवेध ॥३॥" शेषेषु च द्वयोरिति शेपेपूभयसप्तम १ दशमचतुर्थ २ तृतीयैकादशेषु ३ द्वयोरपि सबन्धिनो श्रेय एव राश्योरेवान मैनीत्यतो न तदीशयोमैत्री विचार्या । यद्गदाधर -राशिकूटे शुभे लब्धे ग्रहमैत्री न चिन्तयेत् । अलामे राशिफूटस्य प्रहमैनी तु चिन्तयेत् ॥ १॥" तनापि सामिमैत्र्ये एकखामिक्त्वे च श्रेष्ठतरमेव । सर्वेषामेपा प्रमात् स्थापना पृष्ठ ६५-अत्रो- भयसप्तमेषु तृतीयैकादशेषु च स्वामिमैत्र्यचिन्ता नास्त्येव । दशमचतुर्थेषु खाये चतुष्टये मैत्री अन्त्यद्वयोरेकेशल, तेनैतानि पद् श्रेष्ठतराण्युकानि, शेपाणि पद खभावादेव श्रेष्ठानि । विशेषस्तु-आदौ तावद्योन्यादिशुद्धिर्वलिगी, ततोऽपि राश्योवंश्यल वक्ष्यमाण, ततोऽपि राशीशमहयोमैत्री, ततोऽपि राश्यो स्वभावमैत्री वलिनी । यदुक्तम्- "खभावमैत्री १ ससिता स्वपत्यो २ वशिल ३ मन्योऽन्यभयोनिशुद्धि ४ । पर पर पूर्वगमे गवेष्यो, हस्ते त्रिवर्गी युगपद्युतियेत् ॥ १॥ पर तारामैत्री नाहीवेधशुद्धिश्च सर्वन विलोक्ये एवेति । ग्रामधारणागतिं केऽप्येवमाहु --"जन्मराशिस्थिनो प्रामनिषष्ठ सप्तमोऽपि वा । खकीयो द्रव्यनाशाय आपदा च पदे पदे ॥ १॥ चतुर्थोऽटमको प्रामो द्वादशो यदि वा भवेत् । यत्रवोत्पद्यवे अर्थस्तत्रैवार्थो विलीयते ॥ २॥ परमो नवमो मामो द्वितीयो यदि वा भवेत् । दशर्मकादशश्चैव शुभद स फलप्रद ॥३॥ 1 जन्मनोऽभिधानस्य वा । विशेषस्तु-सुतसुहृदादीना नाडीवेधसद्भावे विरुद्धयोनिकम- योगोऽपि न दुष्यति । दम्पत्यो टीवेधे तु फलमेवम्---"हृन्नादवेधतो भर्तुमध्यनादीव्यधे द्वयो । पृष्टनाडीव्यधे नायर्या मृत्यु स्यान्नान सशय ॥१॥आद्यनक्षत्रसगता या सा हृनाही। "समासने व्यधे शीघ्र दूरवेधे चिरेण वा । वेधान्तरभमानेऽत्र वर्षे दुष्ट प्रजायते॥२॥" अपि च यदि नक्षनवेधस्त्यक्तु न शक्यते तदाऽपि पादवेधस्त्याज्य एव । उक्त च नर- पतिजयचर्यायाम्--"एतच्चक समालिएय अश्विन्याद्यहिपतित । वेधो द्वादशनाडीभि कर्तव्य पतिकन्ययो ।॥१॥ एव निरन्तरो येषा दम्पतीना भवेद्वपाव । तेषा मृत्युन सदेह सान्तरस्त्वत्पदुसद ॥२॥" तथा तनैव प्रन्थे दम्पतिवद्देवतामत्रयोर्गुरुशिष्य- योगे च नाहीवेधो दुष्ट इत्युक्तम् । तथाहि-"एकनाडीस्थिता यर गुरुमंतश्च देवता । तत्र द्वेष रुज मृत्यु क्रमेण फलमादिशेत् ॥१॥" सर्वेषा चपा मैत्रीप्रकाराणा नाहीवेधो बलिष्ठ । यदुकम्--"सदा नाशयलेकनाडीसमाजो, भकूटादिकान् सर्वभेदान् प्रशस्वान्"।
जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ६७ ९ ५ मेष सिंह वृष कन्या मिथुन तुला सिंह धनुः तुला कुंभ वृश्चिक मीन धनुः मेष मकर वृष श्रेष्ठानि नवपंचमानि ५ कुंभ मिथुन मीन कर्क कर्क वृश्चिक कन्या मकर एतानि मध्यमानि ३ سه ११ सिंह तुला वृश्चिक धन कन्या शुभ ११ कुंभ मीन मेष वृष मिथुन कर्क मेष वृष मिथुन कर्क सिंह कन्या तुला वृश्चिक मकर कुंभ मीन धन मकर तुला उभयसप्तम दशमचतुर्थश्रेष्ठतरं दशमचतुर्थश्रेष्ठं १० १० मेष वृष कुंभ मेष मकर वृष वृश्चिक कर्क मेष . मिथुन मीन मिथुन धन वृश्चिक सिंह सिंह वृष कर्क मकर मेष तुला तुला कर्क सिंह कुंभ कन्या मिथुन धनुः कन्या कन्या मीन मीन धन कुंभ वृश्चिक गुरुशिष्यवयस्यादेन वधूवरयोः पुनः ॥ २४ ॥ द्वयेपु गुरुशिष्यादेः त्रिनाडीचक्रस्थापना अमकरोमिडहिचिखाचिअज्ये अध ६८ मैनज्योतिर्मथसप्राहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भनिची वृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । प्रीतिहेतोः परस्परम् । त्रिपश्चसप्तमी तारां सर्वत्र परिवर्जयेत् ॥ २५ ॥ चत्वारोऽकचटा वर्गाः कमात्तपयशास्तथा । यत्नतो वर्जनीया स्युरितरे- ३ तरपञ्चमाः ॥ २६ ॥ नामादिवर्गाहमयैकवर्ग, वर्णाङ्कमेव क्रमतोऽ- 1 पूवान ताराणा नवस्नयाल्पनविधिना गुरुशिष्यादिताण्मुनिपधसप्तम भाव्यम्, विशिष्य च गुरुवरप्रभुप्रमृतीना तारा निपञ्चसप्तमी न विलोक्यते । यदुक भीरुपादचला पर५ तृतीया३ शोक्चरिविपदे वरतारा'। सर्वनेति सर्वेषु द्वयेषु। 'पुस्त्रीराशीशयोर्मश्या मेकेराले च वश्यमे । पडष्टमादिप्यपि स्यातारामेश्या करप्रह' इति देवसवाहमेऽपि तारा- प्राधान्यमुक्तम् । 2 वैनतेयातु सिंहवाऽहिमूपामृगोरणा ।मादकचटारीना खामिनोऽमी स्मृता घुधैरिति हर्षप्राशे । कसजातीयवाछुन उरणेन मेपेण सह येरम् । विशेषस्तु योनि गण २ राशि३ ताराशुद्धि४ नाडिवेधापजन्ममे परिज्ञायमाो जन्ममेनैव विलोक्या अन्यथा तु नाममेनैव । वर्गमैत्री लभ्यदेयशाने तु प्रसिद्धनात्रैव विलोक्ये । 3 लभ्य च खोक वर्यम् , दातु लातु च सुशकत्वादिति नारचन्द्रटिप्पण्याम् । राशि प्रहमैत्रीर गण३ योनी४ तार५ कनाथता६ वश्यम् । स्त्रीदूरनाडी८ युति९ वर्ग १० लभ्य११ वर्ण१२ युनयो १३ द्वयेपूद्या' इति गर्गात सप्रहलोक । वधूराशिर्वरराशितो दूरग शुभ । परराशिस्तु वधूराशित भासन्न शुभ । 'मीनाद्याश्चत्वारनिद्विजादिवर्णा' इति सारावल्याम् । यन वर्णाविका नारी तन भर्ता न जीयति । यदि जीवति भर्ता स्यातदा पुत्रो न जीवति । इति महादेव । युजि प्रागुक्का "पूर्वार्धयोगियूढस्त्रीणामतिवाटभो भवेद्गर्ता" इत्यादिना । निशेपस्तु-मुनीना किल जिननिम्यकारयितुस्तद्धारणागतिज्ञाने शैक्षस्य नामकरणे च भयोन्यादिभिर्विशिष्योपयोग , तत्र शैक्षस्य नाम्नि नाहीवेधो वर्य, जिनस्य तु नाग्नि त्याज्य एव । ताराविरोधश्च जिननिम्माधिकारे प्रायो न विचार्य । यदुक्तम्-"योनि गणर राशिमेदा३लभ्य४ वर्गश्च५ नाडिवेधथ६ । नूतननिम्यविधाने पविधमेतद्विलोक्य जै ॥१॥" तत्र यस धनिकस्य जिनस्येव जन्मम ज्ञायते तस्य जन्ममेन योनिगणरा शयो नाडीवेधश्च विलोक्य , न तु वर्गलभ्ये, यतो वर्गयोर्मिय पञ्चमल मियो लभ्यदेय च जिनस्यैव तस्यापि प्रसिद्धेनैव नाम्ना पिलोक्येते, सर्वनापीय रीति । जन्मभापरिज्ञाने तु तस्य योन्यायपि सर्व प्रसिद्धनाममेनैव विलोक्यम् । तत्र पूर्व तावजिनधनिकयो?निग. णवर्गाणा मियो वर त्याज्यमेव । वैरसद्भावेऽपि वा धनिकसत्का योन्यादयो देवमत्केभ्य स्तेभ्यश्चेद्वलिष्टा स्युस्तदा प्राह्या अपि । अय भाव -अल्पवलेन यलिष्ठो नामिभूयवे इत्यभिप्रायेण धनिरस्य ओलादिलिष्ठो देवस्य चोन्दुरादिरस्पबल इत्येतावता न दोप जातिवैराभावे च धनिकयोनिवर्गयोरयलखेऽपि न विशिष्य दोप , शाने योनिवर्गयोर्जा- विवरस्यैव वर्जनात् , रोकेऽपि च तयवादरणात् । तथा यत्र देवराशितो धनिकराशिरा- सनो धनिकाशितस्तु देवराशिरे तत्प्रीतिपडष्टमकादि प्राथम् , इतरत्तु न । तथा तादृक्- शुद्धापरारामे तु तदपि क्वचिद्राह्यम् । देवराक्षसरूप गणवैरमप्येवमेव, यतो लोके वरकन्या जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ६९ क्रमाच्च । न्यस्योभयोरष्टहृतावशिष्टेऽर्धिते विशोपाः प्रथमेन देयाः ॥२७॥ कर्णवेधोऽह्नि सौम्यस्य मार्गे, मैत्र्ये श्रुतिद्वये । हस्तचित्रोत्तरापौष्णाश्विना- दित्यद्वये शुभः ॥ २८ ॥ आद्याटनं प्राथमकल्पिकस्य, मृदुध्रुवक्षिप्रचरेषु३ भेषु। पूर्वाशनं मासि शिशोश्च षष्ठे, भं वारुणं स्वातिमिर्तश्च मुक्त्वा ॥२९॥ पात्रभोगोऽश्विनीचित्राऽनुराधारेवतीमृगे । हस्ते पुष्ये च गुर्विन्दुवारयोश्च प्रशस्यते ॥ ३०॥ क्षौरं शुभस्याहनि तारकाबले तिथौ च रिक्ताष्टमिषष्ठ्य- ६ देरपि शुद्धापरलामे देवराक्षसरूपं गणवैरमप्याद्रियमाणा दृश्यन्ते । शिष्यनामकरणे तु गुरुशिष्ययोमिथस्ताराविरोधः शत्रुषडष्टमकादीनि च सर्वाणि त्याज्यानि । योनिविरोधोऽ- प्येवमेव । नाडीवेधसद्भावे बसौ न दुष्टः । उक्तं च हर्षप्रकाशे-"दुब्बारस नवपंचम छक्कठग ति पण सत्तमी तारा । अन्तुन्नं गुरुसीसाणं नामकरणे विवजिज्जा ॥ १ ॥ गुरुसीसाण करिज्जा नामं न विरुद्धजोणिए रिस्खे । जइ हुज्ज' न तं रिख्खं आरूढं एगना- डीए ॥२॥" गणवर्गविरोधौ तु त्याच्यावेव । लभ्यदेयं च मिथो विलोक्यम् , मिथो राशि- मैत्र्याद्यभावे राशीनां वश्यत्वं च ग्राह्य, तद्भावे शत्रुषडष्टमकादीनामपि विशिष्टतरदौष्ट्या- संभवात् । पुत्रादिनामस्खपि सर्व प्रायः शैक्षनामवज्ज्ञेयम् । एवं च सति--"जीवेन्द्रर्केषु वलिघु त्रिषु गोचरशुद्धितः । नामप्रथमवर्णस्य नृणां नाम विधीयते ॥ १ ॥” इति पूर्णभद्रः । अस्य श्लोकस्यान्वय एवं-नामाद्यवर्णस्य गोचरशुद्ध्या जीवेन्द्रर्केषु बलिषु सत्सु नृणां नाम विधीयतेः । अयं भावः-नामकर्तुराचार्यादेर्ये केऽपि वर्णा मैत्रीभाजः सन्ति तेषां वर्णानां मध्ये यस्य वर्णस्य जीवेन्द्रर्कगोचरशुध्या बलिष्ठाः स्युरिष्टदिने तं वर्णमादौ न्यस्य शिष्यादीनां नाम देयम् ।। 1 बुधस्य । गुरावपीति व्यवहारसारे। 2 हिण्डनं गोचरचर्याभ्रमणं च । 3 वालस्य, शैक्षस्य । वारेऽनुक्तेऽपि कुजशनी सर्वत्र त्याज्यौ । अरिक्ततिथाविति च सर्वत्राभ्यूह्यम् । 4 वोटणाख्यम् । 5 पुंसः षष्ठे मासि पुत्र्यास्तु पञ्चमे मासीति भोजः । मासनियमो न पुच्या इति हरिः। 'शशिशुक्रे च मन्दाग्निः, शनिभौमे वलक्षयः। बुधार्कगुरुवारेषु प्राशनं तु हिता- वहम्'। 6 पूर्वोक्तनक्षत्रेभ्यः शतभिषक्खाती त्यक्त्वा, चो भिन्न क्रमसात् स्वाति चेत्येवं योज्यः। 7 क्षौरमिति बालानां प्रथमं यस्य मुंडनमिति नाम । शैक्षाणां तु प्रथमलोचः, शेषक्षौराणि तु वारभमात्रशुध्यादिनाऽपि स्युः । शुभस्येति अक्रूरवारे । यतः--"क्षौरे मासं दुनोत्यर्को भौमोऽष्टौ सप्त सूर्यजः । षद प्रीणातीन्दुरष्टौ ज्ञो गुहनव भृगुर्दश ॥१॥" इति व्यवहारसारे । तारकेति, उक्तं हि-"जन्माधानेत्यादि । तारावलं. च क्षौरेऽवश्यं ग्राह्य, यतः-"तारासुद्ध खउरं" इति हर्षप्रकाशे । चन्द्रवलमप्यवश्यं ग्राह्यमिति व्यवहा- रप्रकाशे । अष्टमीति "ड्यापो बहुलं नाम्नि" इति ह्रस्वः । अमा अमावास्या । चरं स्वात्यादि । ऐन्दवं मृगशिरः । तुल्यपताविति-यधुक्तभानि नाप्यन्ते क्षौरं चावश्यं कार्य तदोक्त- भानां यः पतिः स एव यस्य क्षणस्य पतिः स्यात्तस्मिन् क्षणे क्षौरं कार्य, क्षणश्च मुहूर्ता- - ७० जैनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी तृतीयविमर्दो कार्यद्वारम् । ख्योऽहो गनेर्वा पञ्चदशोऽश । तदीशास्वानदेवम्-"शिव१ भुजगर मित्र३ पितृ वसु५ जल६ विश्व विरचिट पजप्रभवा ९ । इन्द्रा१० मीन्द्र ११ निशाचर१२ वरुणा१३ र्यम१४ योनय १५ श्वाहि ॥१॥ रुद्रा१जार हिना ३ पूषा४ दस्रा५ न्तका६ मि धातार ८ । इन्द्व, दिति १० गुरु११ हरि १२ रवि१३ खष्ट्र१४ नलाएया १५ क्षणाधिपा रानी ॥२॥" क्षणनामानि पुनरेवम्-"भा १ श्लेषार नुराधा३ च मघा४ चैव पनि ठिका५ । पूर्वापाटोप त्तरापाढे अभिजिट द्रोहिणी९ तथा ॥३॥ ज्येष्ठा विशासिका११ मूल१२ नक्षन शततारकम् १३ । उत्तर १४ पूर्व फल्गुन्यौ १५ क्षणास्वियिसमा दिने ॥४॥" एषा मध्ये च -"दक्षिणदिसि मुत्तु गम दिक्सपइटागमागमाइक्रय । ज त सव्व सुहृय अभिजिमुहुत्तमि अठ्ठमए ॥५॥" यत -"उप्पाय-विहि-वइवाय-दहृतिहि पावगह विहिभदोसे । मज्झण्हगो सूरो सव्वे ववणीय सुखकरो ॥६॥” इति हर्षप्रकाशे । पूर्णभद्रोऽप्याह-"प्रसते ग्रहचक्रमसा रविरुदये यावदेव यामयुगम् । उद्वमति वमनका. ले वान्त तद्विहलीभवति ॥ १॥ विह्वलतामुपगतवति तस्मिन् विजयाहयो भवति योग । यस्मिन् विहित कार्य न चलति कथमपि युगान्तेऽपि ॥ २ ॥" लल्लोऽप्याह-"रवी गगनमध्यस्थे मुहूर्तेऽभिजिदाहये । छिनत्ति सक्लान् दोपॉश्चक्रमादाय माधव ॥१॥" केचित्तु-"दुपहरघडिमा ऊणे दुपहर घडिएग अहिम मज्झण्हे । विजय नाम मुहुत्त पसाहग सव्वकजाण ॥ १॥" इत्याहु । साय सन्ध्यायामपि विजययोगो हपंप्रकाशे उक्त । तथाहि-"ईति सझामइवतो किंचि उब्मिनतारओ। विजमओ नाम जोगोऽय सन्वरजप्पसाहओ ॥१॥" ललन प्रातस्त्वसन्ध्यायामपि यानेष्टा, तथाहि-"भाव- श्यके तथा याने सौम्येऽस्ते निधनेऽपि वा । बजेदऊदये वाऽपि मध्याहे वाऽविशहित ॥१॥" अत्र सौम्येऽस्ते इति यद्यर्कोदयसमये मध्याहे वा तात्कालिकलग्नकुडलिकाया सप्तमेऽटमे वा भवने सौम्यग्रह स्यात्तदा नि शक प्रयाण कुर्यादिति । प्रातस्त्यसन्ध्याया उपानितारसहे अपि । यत्पूर्णभद्र --"उपाभिधान वरयोगमेव त्रितारमाहुर्मुनिन्द- वन्द्या" इति । तथा-"उपा प्रशसयेद्गर्ग इति" । एव च सन्ध्याखिस्रोऽपि शस्ता इति तात्पर्यम् । तथा-"शनावार्दा १ तथैवाटौ पूर्वभद्रपदादय ९ (क्रमात ) । आदित्य १० पुप्य ११ श्रुतयो १२ हस्ताद्याश्च त्रय १५ कमात् ॥१॥ यस्मिन् धिष्ण्ये यच्च कोपदिष्ट, तदेवस्वन्मुहूर्तेऽपि कार्यम् । दिक्शूलाद्य चिन्तनीय समस्त, तद्वद्दण्ड पारिश्च क्षणे पु ॥२॥" अन दिक्शूलाद्यमिति नक्षत्रदिक्शूलझीलादिक वक्ष्यमाणखरूप मुहूर्तेष्वपि नक्षनवद्विचार्य, यस्था दिशि च तदुत्पद्यमान स्यात् सा दिक् प्रयाणादी त्याज्या । तथा चरस्थिरादय सप्त धिष्ण्यमेदा धिष्ण्यसवन्धिक्षणेवपि इष्टकार्यानुरूपतामपेक्ष्य विचार्या । पारिघश्चति वक्ष्यमाणपरिघदण्ड मुहूत्तष्वपि नक्षनवद्विचार्य यात्राय कुर्यादिति रत्नभाष्ये । पौराणिकक्षणास्त्वेवम्-"रौद्र १ श्वेतो २ मैन ३ श्वारभट ४ पञ्चमस्तु सावित्र ५। वैराजो ६ गान्धर्न ७ तथाऽभिजि ८ द्रोहिण ९ वली १० च ॥ १॥ विजयो ११ ऽथ नैनास्यो १२ माहेन्दो १३ वारणो १४ भग १५ श्चैव । एते पुराणकथिता दिवस- जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ७१ ३ ६ मोज्झिते । चित्राचरैन्द्राश्विनपुष्यरेवतीहस्तैन्दवस्तुल्यपतौं क्षणेऽथवा ॥३१॥अभ्यक्तनाताशितभूषितयात्रारणोन्मुखैः क्षौरम् । विद्याऽदिनि- शासन्ध्यापर्वसु नवमेऽह्नि च न कार्यम् ॥३२॥ कृत्तिकोऽष्टवैरंचस्त्रिमैत्र- चतुरुत्तरः । पञ्चपैत्रः सकृन्मूलः क्षौरी वर्षं न जीवति ॥३३॥ श्मश्रुकर्म नरेन्द्राणां पञ्चमे पञ्चमेऽहनि । क्षौरभेपु नखोल्लेखो व्यर्के, क्रूरे विशेषतः ॥ ३४ ॥ विद्यां सुराध्यापकराजपुत्रसितार्कवारेषु समारभेत । पूर्वाश्वि-६ नीमूलकरत्रयेषु श्रुतित्रये वा मृगपञ्चके वा ॥ ३५ ॥ नियमालोचनायो- गतपोनन्द्यादि कारयेत् । मुक्त्वा तीक्ष्णोपमिश्राणि वारौ चाऽऽरशनैश्चरौ मुहूर्तास्तथाऽभिजित्कुतुपः ॥ २॥" एषु-अभिजि १ द्विजयो २ मैत्रः ३ सावित्रो ४ बलवान् ५ सितः ६ । विराज ७ श्चेति सप्त स्युः क्षणाः सर्वार्थसाधकाः ॥ ३ ॥ रौद्रो १ गन्धर्वो २ ऽर्थप ३ श्वारणाख्यो ४, वायु ५ वही ६ राक्षसो-७ धातृ ८ सौम्यौ ९ । ब्रह्मा १० जीवः ११ पौष्ण १२ विष्णू १३ समीरो १४, रात्रावेते नैऋताख्यः १५ क्षणोऽन्यः ॥ ४ ॥” इत्युक्तो बहूपयोगित्वात्सप्रसङ्गः क्षणविचारः ॥ 1 प्रारंभः। 2 तिस्रः। 3 दीपोत्सवादिः। 4 पूर्वक्षौरदिनात् । गृहप्रवेशादिष्वपि नवमदिवसो निषिद्धः । यल्लल्लः–'निर्गमान्नवमे चाह्नि प्रवेशं परिवर्जयेत् । शुमे नक्षत्रयो गेऽपि प्रवेशाद्वाऽपि निर्गमम् ॥ अमङ्गल्यक्षौराणि तु नवमेऽप्यह्नि स्युः । निरासनानामपि क्षौरं न कार्यमिति लल्लः। 5 यः षट् क्षौराणि संलग्नानि कृत्तिकायामेवाकारयत् स षट्कृत्तिकः । एवमन्येऽपि । गणिविद्यायां तु कृत्तिकाविशाखामघाभरणीष्वेव लोचकर्म निषिद्धं । विशेषस्तु-"सर्वदाऽपि शुभं क्षौरं राजाज्ञामृतिसूतके । बन्धमोक्षे मखे दार- कर्मतीर्थव्रतादिषु ॥ १॥ सर्वदापीति सर्वेषु वारनक्षत्रेष्वित्यर्थः । दारकर्मेति' कुलाचारोऽयं केषाञ्चित् । तथा च दुर्गसिंहः-"मुण्डयितारः श्राविष्ठायिनो भवन्ति वधूमूढाम्" । इति ॥ 6 क्षौरभेष्वित्यस्योभयतोऽपि योजनादयमर्थ:-क्षौरमेषु त्रिपञ्चसप्तमताराद्यभावे क्रूरवारेष्वपि च शुभग्रहस्य कालहोरायां पञ्चमे पञ्चमे दिने श्मश्रुकर्म कार्यम् , नखोल्लेखोऽ. प्येवमेव, परं व्यर्के इत्युक्तेस्तत्र रविवारस्त्याज्यः, कुजशनी तयोर्होरा च विशिष्य ग्राह्याः॥ 7 गुरुः। 8 वुधः । विद्यारम्भे नृणां वाराः कुर्वते भास्करादयः । आयु १॥ज्यं२ मृति३ लक्ष्मी४ बुद्धिं५ सिद्धिच पञ्चताम् ॥ इति व्यवहारसारे । 9 कैश्चिच्छ्रुतिरेव केवलोचे । 10 नियमाः सम्यक्षद्वादशव्रताद्याश्रिताः, आलोचना धर्मगुरूणामग्रे प्रायश्चित्तमार्गणाय स्वपापप्रकाशनं, योगाः श्रुताराधनतपोविधिविशेषाः तपः सिद्धान्तोक्तश्रेण्यादि षड्नेदम्, तेषां नन्दिः प्रतिपत्तिसमयक्रियमाणो विधिविशेषो जैनर्षिप्रसिद्धः । आदेरन्यदपि धर्ममयोत्स- वकार्य गृह्यते । विशेषस्तु-"शान्तिकं पौष्टिकं कार्य क्षेज्यशुक्रार्कवासरे । कन्याविवाह- नक्षत्रे पुष्याश्विश्रवणे तथा ॥ १॥" इति त्रिविक्रमः ॥
.. , ७२ जैनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ॥३६॥ मौजीनन्धोऽष्टमे गर्भाजन्मतो वाऽमजन्मनाम् । राज्ञामेकादशेच स्थाद्वत्सरे द्वादशे विशाम् ॥३७॥ शासाधिपे वलोपेते केन्द्रस्थेऽहि च तस्य ३ वा । बले सूर्येन्दुजीवाना वर्णनाथे घलीयसि ॥ ३८ ॥ माघादौ पञ्चके मासा पोष्णाधिन्योः करत्रये । श्रुतिद्वये मृगादित्यपुप्येपूपनयः श्रिये ॥३९।। युग्मम् ।। पराजितेऽरिवेश्मस्थे नीचस्थेऽस्तगते गुरौ । सितेऽपि चोपनीतः ६ स्यात् श्रुतिस्मृतिनहिप्कृतः ॥ ४० ॥ क्रमादशेष सूर्यादेः क्रूरो मन्दोऽति- पातकी । पर्युर्यज्यों च यज्वा च मूर्सचोपनयाद्भवेत् ॥ ४१॥ चतुष्टयेs- र्कादिपु राजसेवी, स्याद्वेश्यवृत्तिः क्रमतोऽस्रवृत्तिः । अध्यापः कर्मसु ९पट्सु विद्वाने , विद्यार्थयुक्तोऽन्त्यजसेवकश्च ।। ४ ।। लग्ने गुरी त्रिकोणे सिते सिताशे विधौ च वेदनः । भवति यमाशे गुरुसितलग्नेषु जडो विशीलश्च ॥ ४३ ॥ विधुगुरुशुः सार्धनगुणहीनः कुजान्वितैः क्रूरः । १२ सबुधैव॒वः सशौरैः स्यादुपनीतोऽलसो विगुणः ॥ ४४ ॥ चन्द्रे पष्ठाष्टमे मृत्युमुर्सत्वमथवा वटोः । व्रतमोक्षेऽथ केशान्ते चौले चैवविधो विधिः ॥ ४५ ।। वहेः परिग्रह पाहुः कृत्तिकारोहिणीमृगैः । उत्तरात्रितयज्येष्ठा- १५ पुप्यपोष्णद्विदैवतैः ॥ ४६॥ केन्द्रोपचयधीधर्मप्वन्दुं ज्ञसुरार्चितैः । शेपैत्रिपड्दशायस्थैराध्याजातवेदसम् ॥ ४७ ॥ उदयेऽथ नवाशे वा रागीना जलचारिणाम् । उदयस्थे च शीताशौ वहिरहाय शाम्यति॥४८॥ १८ क्रूराः कुर्युर्धने निःस्वमाढ्य सन्तोऽन्नद विधुः । हन्युरिछद्रे ग्रहाः सर्वे लग्ने च ज्ञयमो द्विजम् ॥ ४९ ॥ जितेरस्तमितैर्नीचशत्रुक्षेत्रगतैरपि । सोमभौमसुराचाराहिताग्निर्न नन्दति ॥ ५० ॥ चन्द्रे वा त्रिशत्रुस्थे लग्ने धनुपि वा गुरौ । मेपस्थेशास्तगे वारे यज्वा स्यादात्तपावकः ॥५१॥ २२ नववाससः प्रधान वासवपीपणाश्विनादितिद्वितये । करपश्चकधुवेषु च 1 नववासस परिधान प्रधान स्यादिति योग । वासवेत्यादि यदुकम्-"नष्टप्राप्ति १ स्तदनु मरण२ वहिदाहो३ऽर्थसिदि४-श्वायोमीति५मंति६रथ धनप्राप्तिरगमश्च । शोको ९ मृत्यु १०नरपतिभय ११ सपद १२ कर्मसिद्धि १३-विद्यावाप्ति १४ सदशन १५ मयो चालभल जनानाम् १६ ॥ १॥ मित्राप्ति १७रम्परहति १८ सलिलप्लुतिश्च१९, रोगो २०ऽतिमिष्टमशा २१ नयनामयच २२ । धान्य २३ विषोद्भवभय २४ जलमी- २५र्धन च २६, रत्नाति२७रम्बरधृते फलमश्विमात् स्यात् ॥ २॥" न च केवल श्वेतस्यैव ६ राक्षस १ जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ५३ बुधगुरुशुक्रे' परिधानम् ॥ ५२॥ योषिद्भजेत करपञ्चकवासवाश्विपौष्णेपु वक्रगुरुशुक्रदिनेशवारे । मुक्ताप्रवालमणिशङ्खसुवर्णदन्तरक्ताम्बराण्यवि- धवात्वमतिः सती चेत् ॥ ५३ ॥ वासः प्राप्तं विवाहादौ राज्ञा दत्तं च यन्मुदा । विरुद्धेऽपि हि वारः तद्वैसीताविशङ्कितः ॥५४॥ कृतनवभागे वाससि कोणेषु सुरास्तथान्तयोर्म- | देव असुर । देव नुजाः । असुरास्तु मध्ययोः स्युर्मध्यतमो मनुज मनुज राक्षसो भागः ॥५५॥ सुरैनरदनुजपलादीः श्रेष्ठतमश्रेष्ठेहीनहीनतमाः । अन्ताः सर्वेऽप्य- देव असुर देव शुभा एवं शयनासनाद्येऽपि ॥५६॥ क्षिते दुग्धेऽथ लिप्तेऽस्मिन् ९ गोमयाञ्जनकर्दमैः । अभुक्ते भूरि, मुक्तेऽल्पं फलमेतच्छुभाशुभम् ॥ ५७ ॥ सुलभं स्वं भवेन्न्यस्तं निखातं दत्तमेव वा । मृदुश्रुतित्र-११ यद्रक्तस्यापि वस्त्रस्य भोगे एतान्येव भानि शुभानीति व्यवहारप्रकाशे । रक्तवस्त्रभोगे पुंसामपि तान्येव भानि शुभानि यानि योषितो वक्ष्यन्ते, इमानि तु श्वेतवस्त्रमेवाश्रित्योक्ता- नीति तु व्यवहारसारे । वुधेत्यादि, यदुक्तम्-"नवाम्बरपरीभोगे कुर्वन्त्यर्कादिवासराः । जीर्ण १ जलाई २ शोकं ३ च धनं ४ ज्ञानं ५ सुखं ६ मलम् ७ ॥१॥" कम्बलभोगे रविरपि शुभः तत्र तस्योक्तवात् । केऽप्याहुः-'व्यापार्यते रवी पीतं बुधे नीलं शनी शिति । गुरुंभार्गवयोः श्वेतं रक्तं मङ्गलवासरे ॥१॥ 1 विशिष्य च-पुष्यं पुनर्वसुं चैव रोहिणी चोत्तरात्रयम् । कौसुम्मे वर्जयेद्वस्त्रे भर्तृघातो भवेद्यतः ॥ १ ॥ उपलक्षणत्वात्प्रवालरक्तांवरहेमशङ्खादिष्वपि पुष्यादि- भानि त्याज्यानि । 2 उपलक्षणवाचन्द्रादिप्रातिकूल्येऽपि । 3 परिदधीत 4 रुग्रा- क्षसांशेष्वथवापि मृत्युः पुंजन्मतेजश्च मनुष्यभागे । भागेऽमराणामथ भोगवृद्धिः, प्रांतेषु सर्वत्र भवत्यनिष्टम् ॥ १॥ अत्र राक्षसशब्देन असुरा अपि संगृहीताः, अत एव रुगथवा मृत्युरित्युक्तम् । असुरांशे रुग्, राक्षसांशे तु मृत्युरित्यर्थः । श्रीकल्पाख्यछेदग्रंथवृत्तौ तु श्रीगुरुगच्छयोग्यवस्त्रैषणार्थनिर्गतसाधूनामादौ तादृग्वस्त्रलामे एवमेव नवभागकल्पनया निमित्तज्ञानमुक्तं तथाहि-देवेसु उत्तमो लाभो माणुसेसु अमज्झिमो। असुरेसु अगेलन्नं मरणं जाण रक्खसे । 5 शय्यादिष्वपि नवभागैरेवमेव फलमूह्यमित्यर्थः । 6 बहु । विशेषस्तु 'छेदाकृतिः श्रिये स्याच्छत्रादिसमागताऽपि रक्षोंऽशे। काकोलकादिसमान देवभागाश्रिताऽपि पुनः' । 7 न्यस्तं स्थापनिकायां वाणिज्यव्यवसायादौ वा मुक्तम् , निखातं भूम्यादौ, दत्तं व्याजेनार्पितम् , नष्टमज्ञानाद्गतं तदपि वाशब्देन संगृहीतम् । शुमेऽहनीति कुजशनिवर्जवारे। विशेषस्तु-"ऋणदानमथादानं क्षिप्रधिष्ण्यैर्विधीयते" । तथा--- "निधिलब्धिधनविवर्ध- नमादित्याद्राह्मणः करात् पौष्णात् । द्वितये श्रवणत्रितयोत्तरासु मित्राधिदेव च ॥१॥" १ जै० १० ७४ जनज्योतिर्मन्थसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । यादित्यलघुभेपु शुभेऽहनि ।। ५८ ॥ नष्टं चतुर्भिरन्धाद्यैर्गच्छेत् पूर्वादिषु क्रमात् । तच्चाप्यते सुसाद यत्नोत्तद्वातैव न साऽपि च ॥ ५९ ॥ रेवत्या- अष्टाविंशतिनक्षमनामानि दिशा फल आधला रेवती रोहिणी पुष्य फाल्गु विशा पूर्वा धनिष्टा पूर्व शीघ्रमले। सा पाढा नमले काणी अश्विनी मृगशिर भलेपा] हस्त अनु उत्तरा. शत- दक्षिण यनथीमले राधा पाढा | भिपक चिला भरणी आर्द्रा मघा चिन्ना ज्येष्ठा अभि.पूर्वा- पश्चिमी सरमिले जित् माद्रपद सबरपण देसता कृत्तिका पुनर्वसु पूर्वा स्वाति मूल | श्रवण फाल्गुनी भाद्रपद ३ दिचतुष्केषु नामानि प्रतिम जगुः । अन्धं मौकेकर चिलं सुलोचर्ने. मिति क्रमात् ।। ६० ॥ न प्रेतकर्म कुर्वीत यमले संत्रिपुष्करे । रमिन- ध्रुवाासु तथा मूलानुराधयोः ।। ६१ ॥ मृते साधौ पञ्चदशमुहूर्त ६ पुत्रकः । एकत्रिंशन्मुहूर्तस्तु क्षेप्य शेपैस्तु भैरुभौ ॥६२॥ सर्पदष्टः सुपर्णेन रक्षितोऽपि न जीवति । मूलार्द्राभरणीयुग्ममघाश्लेपाद्विदैवतैः ।। ६३ ॥ जातरोगस्य पूर्वार्द्रास्वातिज्येष्ठाहिभैर्मृतिः । भवेन्नीरोगता रेवत्यनुराधासु ५ कष्ठतः ॥ ६४ ॥ मासान्मृगोत्तरापाढे विंशत्यहा मघासु च । पक्षेण तु 1 काणम् । 2 चिप्पटाक्षम् अत्र दिनशुद्धर्गाथा ११० विलोक्या। 8 पचके तु तद्वर्जन प्रागप्यूचे, रविकुजवारी चाम त्याज्याविति दिनशुद्धी 'पुष्याश्विनीखातिहस्ता ज्येष्ठा श्रवणरेवती। एषु प्रेतक्रिया कार्या रविवार विना धुधै 14 अभिजित्यपि न कार्य पुत्रक "भवअभिई न कायम्वो' इत्युक्ते । 5 न जीवतीति शेषेषु जीवतीत्यर्थ । मूरेत्यादि, विवेकविलासे त्वेवम्-"मूलाग्लेषामघा पूर्वात्रय भरणिकाधिनी । कृत्तिकार्दा विशाखा च रोहिणी दष्टमृत्युदा ॥ १॥" तथा "तिथय पञ्चमी षष्ठ्यष्टमी नवमिका तथा । चतुर्दश्यप्यमावास्याऽहिना दष्टस्य मृत्युदा ॥ २ ॥ दष्टस्य मृतये वारा भानुभौमशन- श्वरा । प्रात सन्ध्यास्तसन्ध्या च सक्रान्तिसमयया ॥३॥" इलादि ॥ 6 अभिजि. जातरोगस्य मासदयेन मृत्युरारोग्य चेति वृद्धा ।
जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । ७५ द्विदैवत्ये धनिष्ठाहस्तयोस्तथा ॥ ६५ ॥ भरणीवारुणश्रोत्रचित्राखेकादशा- हतः । अश्विनीकृत्तिकारक्षोनक्षत्रेषु नवाहतः ॥६६ ॥ आदित्यपुष्या- हिर्बुध्नरोहिण्यार्यमणेषु तु । सप्ताहादिह वारीया यदि स्यादनुकूलता ॥६७॥३ भुजङ्गस्थापना 000000000000000000000000000 .. 1 ताराया इति "शुक्लेऽप्यासूत्थिते रोगे” इत्युक्तेः ॥ अन प्रसङ्गान्मृत्युज्ञानं लिख्यते-"आइचाइ धरे विभु अंगह, पनरहमाहि ठवे विणु अंगह । बारह बाहि- रितस्स य दिज्जइ, जीवियमरण फुडं जाणिज्जइ ॥१॥" रव्याक्रान्तभमादौ दत्त्वा भुजङ्गस्थापना कार्य तत्र ये ये ग्रहा येषु येषु भेषु स्युस्ते ते तेषु तेषु मेषु देयाः, ततोऽर्कभाद्रोगिनामभं यावद्गण्यते, यद्याद्यनाडीमध्ये प्रथमं १ नवमं ९ त्रयोदशं १३ एकविंशं २१ पञ्चविंशं २५ वा स्यात्तदा मरणं । यदि द्वितीयनाडीमध्ये द्वितीयं २ अष्टमं ८ चतुर्दशं १४ विंशं २० षड्विंशं २६ वा स्यात्तदा वहुक्लेशः । यदि तु तृतीय- नाडीमध्ये तृतीयं ३ सप्तमं ७ पञ्चदशं १५ एकोनविंशं १९ सप्तविंशं २७ वा स्यात्त- दाऽल्पक्लेशः । शेषद्वादशभेषु आरोग्यम् । शुभाशुभग्रहवेधाच विशिष्य शुभाशुभं वाच्यम् । यतिवल्लमे त्वेवमेव चक्रमा मादौ दत्त्वा स्थाप्यमूचे-"आद्यैः पञ्चदशभि- स्त्रीणि त्रीण्यन्तरा त्यजन् । त्रिनाडिचके चन्द्रा १ क २ जन्म ३ वेधे न जीवति ॥१॥" : विनाडिकचक्रस्थापना यथा-(समीपस्थपत्रे विलोक्या) चन्द्रार्कजन्मेति, अयं भावः- 'सूर्येन्द्रोमै रोगिणश्चैकनाड्यां चेत्स्यान्मृत्यू रोगकाले नरस्य" इति । दिनशुद्धिग्रन्थे तु यत्रयत्यागं विनाऽप्यादिचक्रस्थापनं फलं चैवमूचे, तथाहिं-"आई अदा मिगं अंते मज्झे मूलं पइटिअं । रविंदूजम्मनक्खत्तं तिविद्धो न हु जीवई ॥१॥" एतत्सूचितत्रिनाडिकचक्रस्थापना (समीपस्थपत्रे विलोक्या) ततश्च-"रविंदूजम्मनक्खत्तं एकनाडीगया जया । तया दिणे भवे मचू नन्नहा जिणभासि ॥ २ ॥” केऽप्यत्रैव- मप्याहुः-"रोगिणो जन्मऋक्षस्य एकनाड्यां यदा रविः । यावदृक्षं रवेर्नोग्यं तावत्कष्ट- परंपरा.॥ १॥ रोगिणो जन्मऋक्षस्य एकनाड्यां यदा शशी । तदा पीडां विजानीया- दष्टप्राहरिकी ध्रुवम् ॥ २॥ क्रूरग्रहास्तदाऽन्ये तु यदि तत्रैव संस्थिताः । तदाऽकाले भवेन्मृत्युः सत्यमीशानभाषितम् ॥ ३ ॥ एतैरन्यैश्च प्रकारैर्विभाव्य क्रूरग्रहदशेन्दुप्राति- कूल्यतिथ्यादिच्छेदादिभिर्यथाम्नायं रोगिणो मृत्युसमयो निर्णयः ॥ - र जनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्मसिद्धौ तृतीयविमर्श कार्यद्वारम् । यतिवल्लमे गिनाडीचस्थापना आप अमाह विस्थापिन्सम् उपपरेस दिनशुद्धी निनाहीचक्रस्थापना पुअमरिहरिराविीिमूछ ति समान अति भैपज्यमिष्टं मृगवारुणानुराधाधनिष्ठाश्रुतिरेवतीपु । पुष्याश्विनीराक्षसहस्त- चित्रापुनर्वसुखातिपु देहपुर ॥ ६८ ॥ स्नानमुल्लाघनस्येष्ट वारयोर्नेन्दु ३ शुक्रयोः । ब्राह्मपोष्णोत्तराश्लेपादित्यस्वातिमघासु च ॥ ६९ ॥ अभ्यग- मर्ककुजजीवसितेपु पर्वसझान्तिविष्टिपु विवर्जितयोगयुग्मे । कुर्याद्विपंड्- भुजगदितिथिशविश्वसख्ये तिथौ च न कदाचन भूतिकामः ॥ ७० ॥ ६ भुञ्जीतान नव दत्त्वा शुभेऽह्रि ध्रुवचान्द्रभे । पुनर्वसुकरश्रोत्ररेवतीना द्वयेषु च ।। ७१ ॥ रीजावलोकन कुर्यान्मृदुक्षिप्रध्रुवोडुभिः । वासवश्र- चणाभ्या च सुधीः सर्वार्थसिद्धये ॥ ७२ ॥ गज-वाजिकर्म नेष्ट रौद्रे पूर्वोत्तरॉविशासामु । भरणितियाश्लेषाद्वितयज्येष्ठाद्वयेषु तथा ॥ ७३ ।। १० गवा स्थान च यान च प्रवेशश्व न शस्यते । तियो भूताप्टदर्शाख्ये श्रोत्र- 1 भैपज्य रसायनादि । वारविशेषेऽनुक्तेऽपि सर्वत्र सौम्यवारा प्राया , इह त्वर्वोऽपि, भपज्यस्य तनोत । एव हय १ गर्नकर्म २ पशुविधि ३ नाटक ४ वापी ५ कूपा ६ ssरामा ७ बालनामस्थापन ८ वेइमकरण ९ हयवाहन १० बीजोप्ति ११ नगरादितोरणो च्छ्य १२ सुरपूजादि १३ सर्वमागल्यक्रमस्खपि विशेषानुक्के सौम्यवारा रविवारश्च प्राधा इयूह्यम् । 2 नीरुभीकरणस्य । पौर्णभद्रे बुधगुरू हर्षप्रकाशे शनिश्च लाज्या उक्ता । 3 खास्थ्ये सति । 4 व्यतिपातवैधृत्यो । व्रणमुक्तस्य तु व्यतिपातविथ्योरपि न माननिषेध उक्त च रविमन्दारवारेपु विष्टौ वा व्यतिपातके, नातव्यं व्रणमुफेन शशिन्य शुभतारके'। 5 एवमष्टी मानि । 6 यो यस्य स्वामी 17 शान्तिकदन्तकर्तनादि । 8 शान्तिकनीराज- नादि। सामान्योऽपि चाय विशेषो दृश्य ।अश्विनी-पुनर्वसु-पुष्य-हस्तत्रयेषु गजानाम्, तयाऽधिनीमृगपुनर्वसुपुप्यहस्तसातिधनिष्टाशतभिपग्रेवतीष्वश्वाना च म कार्यमितिः । पशना । 10 यन्घनार्थ । 11 गोचरादा । 12 गृहादौ । 18 चतुर्दशी। । । -- जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ. तृतीयविमर्श कार्यद्वारंम् ।-७७. चित्राध्रुवे च मे ॥ ७४ ॥ क्रयविक्रयौ न हि गवां हस्तज्येष्ठाश्विनीधनिः- ष्ठाभ्यः । अन्यत्र पौष्णवारुणराधादित्यद्वयेभ्यश्च ॥ ७५ ॥ हलस्य वाह-: नारंभ न हि कुर्वीत कर्हि चित् । पूर्वासु कृत्तिकासार्पज्येष्ठााभरणीषु च ३ ॥ ७६ ॥ हलचक्रेऽकमुक्ताद्भात्रयं नेष्टं शुभं त्रयम् । त्यजेन्नव शुभाय. स्युः कृषौ भानि त्रयोदश ॥ ७७ ॥ बीजोप्तो प्रतिषिद्धानि . पूर्वाभरणी- श ध श्र लक्ष्मीः ।। अ ... दंडिका, भ गवां हानिः गवां हानिः .. रे उ पू स्वामिनो भयम् लक्ष्मी अउपूमूज्ये क | अश्विनी भुक्तभं प्रकल्प्य भरणीस्थार्क- 4 र कल्पनया हल- चक्र स्थापना दंडिका रो मृ आ मपूउहचि लांगल स्वामिनो भयम् लक्ष्मी योन ।।। पु पु अ ست . यूप लक्ष्मी द्वयम् । सापादित्यश्रुतिज्येष्ठाविशाखावारुणान्यपि ॥ ७८ ॥ मुख उदर पुच्छ गलं. भम कूरोआपु पुअम् पूउह विस्खा वि अज्ये म पु षश + . १ त्रिनाडीकसर्पस्थापना कृषिपुरुषः कृषिरूचे सूर्यादिषु कुरसेन्द्वमिभूरसेन्दु- मुखे ५) असुखं दक्षिणकरे १ सुखं युंगैः । असुखसुखंमध्यलाभारतिरैतिम- पादद्वये. ६ मध्यम ध्यार्थदुःखंकृत्क्रमशः ॥ ७९ ॥ जलाशयं वामकरे लाभ: ३ अरतिः न कुर्वीताश्विनीभरणिमिश्रभैः । आजपाद- मस्तके १. रतिः श्रुतिस्वातिभाग्यदारुणभैस्तथा ।। ८० ।। नेत्रद्वये ६ मध्यम गुदे १ लक्ष्मीः गुह्ये ४) दुःखं 1 'तीक्ष्णेषु पशुं दमयेत् दारु(र)ण्यं न ध्रुवेपु संग्राह्यम् । पशुपोषणं विधेयं चरेषु दीक्षा रतं मृदुषु' । इति लल्लः । 2 पूर्वभद्रपदा । 3 भगदैवतं फल्गुनी । 4 आश्लेषादीनि । ९ . ५८ जनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्ग गमद्वारम् ।” न वृक्षरोपण कुर्यात्ळूराऽऽदित्यवद्विभैः । अश्लेषामारुतज्येष्ठाधनिष्ठा- श्रवणैरपि ।। ८१ ॥ नृत्त मंत्रे स्वाद्धनिष्ठाद्वये वा, हस्तज्येष्ठापुष्यपौप्यो- ३त्तरे वा । सधानाद्य नाचरेकिं च मुक्त्वा, धिष्ण्य क्रूर दारुणं वारुणं वा ॥ ८२ ॥ इनि कार्यद्वारम् ॥ ७॥ इति वात्तिकानुसारेण तृतीयो विमर्श समाप्त । ६ ॥ चतुर्थो विमर्शः ॥४ प्रस्थानमन्तरिह कार्मुकपञ्चशत्याः, प्रादुर्धनुर्दशकतः परतश्च भूत्यै । सामान्यमाडलिकभूमिमुजो क्रमेण, स्यात् पञ्च सप्त - दश चात्र दिनानि सीमा ॥ १ ॥ श्रुतौ तदहरन्येार्धनिष्ठापुष्यपौष्णभे । तृतीये मैत्रमृगयो. १० ईस्ते तुर्येऽहनि व्रजेत् ॥ २॥ यात्रा दिनतिथितारावलशुद्धो मृगकरानु- 1 पुनर्वसु । 2 खाति। 3 नाटक क्तुं 'शिक्षितु' वा प्रारभ्यते। 4 मदिरादिक । 5 न कार्यम् ॥ रिततिहि असुइजोगे कूरविलग्गाइकूरवारेमाभायरह कसिणपक्खे असुहे अन्नत्य विवरीम ॥१॥ इति पूर्णभद्रोक शुभाशुभकार्यसक्षेप , न चैतेपु कचिल्लमस्याग्रह 'लग्न विवाहे दीक्षाया प्रतिष्ठाया च शस्यते' इति वक्ष्यमाणसात् । एतेष्वपि लमादरवर्ता फिश्चित्प्रदर्यते । 'सौम्यैदशमोपगतैलो चन्द्रात्मजे गुरौ यापि । विद्याशिल्पारम्भौ जीवे न्दुजवर्गगे चन्द्रे' ॥ 'युधे विलग्ने शशिनि, ज्ञराशौ गुरुवीक्षिते । हिवुकस्यै शुभैनित्य काव्य चारभ्यते युधै ॥' 'शीताशी युधराभिस्थे शुमेपूदयवर्तिपु । मनादिप्रहण कार्य हिला पाप- ग्रहोदयम्॥पित्र्येशयाम्यम शुद्धऽटमेऽपि च । वेतालसिद्धि पाताले भृगौ ज्ञे कुभ- रमगे' । 'हिवुकेऽ। गुरो ल्ने धर्मारंभो रवेदिने । गुरुशलमवर्ग वा शुभारंभास्तयोवले' । धर्मारभनन्द्यादिका । 'मोक्षार्थिना च दीक्षा स्थिरोदये कर्मगे निदशपूज्ये । पापर्धर्म- प्राप्तैर्वल्हीने प्रवजितयोगे ।' अन प्रवजितेति चतुरादिभिर्महरेकस्थानस्यै प्रव्रज्यायोग । तथा जन्मनि यन राशौ चन्द्रस्तद्राशीशोऽन्यमहरदृष्ट सन् शनिं पश्येत्तदा प्रवज्यायोग ! यदि वा तद्राशीश तथाविध शनि पश्येत्तदाऽपि प्रवज्यायोग ॥ 'व्ययनैधनसशुद्धी सदृष्टोपचयोदये । सर्वारमेषु ससिद्धिश्चन्द्रे चोपचयस्थिते ॥' "इष्टपुसो जन्मलनाजन्मगुः शेर्वोपचयस्था ये राशयस्तेषु स्मस्थेषु' 'प्राय शुभा न शुभदा निधनव्ययस्था धर्मान्त्य: धीनिधनके द्रगताश्च पापा । सर्वार्थसिद्धिषु शशी न शुभो विलमे सौम्यान्वितोऽपि निधन न शिवाय रनम्" इष्टपुसो जन्मलनाजन्मराशितो वाऽटम लम क्वापि कार्ये न प्राह्यमि- त्यर्थ । विस्तरस्तु वातियादवलोक्य । 6 ससाध्यैको यात्रा वीर्यादवहीयते ग्रह सर्व' अत एरेन प्रस्थानेन एकैव यात्रा कार्या। 7 दिनेति "रयछन्न १ मन्भच्छन्न २ पयडपवण ३ तहा -सनिग्याय ४ । सुरघणु-५ परिवेस ६ दिसादाहाइ ७.जुअ. दिणं दुठ॥१॥" इति हर्षप्रकाशे । अन दुटुमिति प्राप विनेति सर्वत्राभ्यूह्य, एतद्रहितत्वे दिनशुद्धि स्यात् सौम्यवारेण वा । यदुक्त-"गमनेऽर्कादयो वारा क्रमश कुर्वते " जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ७९ राधासु । आश्विनपौष्णधनिष्ठाश्रुत्यादित्यद्वये श्रेष्ठा ॥ ३ ॥ मध्या तु ध्रुवपूर्वाज्येष्ठाद्वयवारुणेपु यात्रा स्यात् । निन्द्यााभरणीद्वयचित्रात्रयसार्प- पैत्रेषु ॥ ४ ॥ नै दिवाये ध्रुवमिङस्तीक्ष्णैर्मध्येऽथ लघुभिरन्येऽशे ।३ अंशेष्विति रात्रेरपि मैत्रोग्रेचरैन भैर्यात्रा ॥ ५ ॥ सर्व दिग्द्वारको पुष्य- हस्तौ मैत्राश्विनी युतौ । तावेव सर्वकालीनौ मृगश्रुतिसमन्वितौ ॥ ६ ॥ सप्त सप्त गमने वसुऋक्षादुत्तराप्रभृति दिक्षु शुभानि । वह्निवायुपरिघोऽत्र ६ ३ फलम् । नःस्व्यं १ धनं २ रुजं.३ द्रव्यं ४ जयं ५ चैव श्रियं ६ वधम् ७ ॥१॥" इति व्यवहारसारे । राजादीनां तु रविवारोऽपि शुभ इति व्यवहारप्रकाशे । तथा-"पडिवइनव- महमिचउदसीसु गमणं करे न वुहवारे" इति हर्षप्रकाशे । यद्वा-"चैत्राद्या द्विगुणा मासा वर्तमानदिनैर्युताः । सप्तभिस्तु हरेभागं यच्छेषं तद्दिनं भवेत् ॥ १॥ श्रीदिनः १ कलह २ श्चैव नन्दनः ३ कालकार्णिका ४ । धर्मः ५ क्षयो ६ जयश्चेति ७ दिना नामसदृक्- फलाः ॥ २॥" इति यतिवल्लमे । तिथी ति पक्षच्छिद्रावमफल्गुदग्धराख्यतिथीनो त्यागात्तिथिशुद्धिः पूर्णिमाऽपि च त्याज्या । यतः-"पूर्णिमायां न गन्तव्यं यदि कार्यशर्त भवेत्" इति व्यवहारसारे । तारेति, यदुक्तं-"जन्माधानान्विता" इत्यादि । तारावलं च यात्रायामवश्यं प्राह्यं । श्रेष्ठेति अभिजित्यपि यात्रा श्रेष्ठेव । यल्लल्ल:-"अभिजिति कृतप्रयाणः सर्वार्थान् साधयेन्नियतम्" । विशेषस्तु-“दसमि तेरसि पंचमि बीअगो, भिगुसुओ गमणेऽतिसुहावहो । गुरु पुणव्वसुपुस्सविसेसओ, सयभिसा अणुराह बुहे तही ॥१॥” इति “दिनशुद्धौ । तथा चन्द्रसत्कगोचरादेः शिवभुजगेत्याधुक्तदिनरानिमुहूर्तानां लग्नस्यापि च वलं संभवे ग्राह्यमेव । यदुक्तं-"पहि कुसलु लग्गि, तिहि कजसिद्धि, लाभ मुहुत्तओ होइ । रिक्खेणं आरुग्गं, चंदेणं सुक्खसंपत्ती ॥ १॥” इति दिनशुद्धौ । तथा-"तिथ्यादिगुणाः सर्वे शुमेन लभ्यन्ते" इति ललः ॥ 1 कृतप्रयाणोऽष्टाखेषु कदाचिन्न निवर्त्तते' इति व्यवहारसारे । मारचंन्द्रे तु ज्येष्ठा- मूलयोः श्रेष्ठा, चित्रावातिश्रवणधनिष्टासु मध्या, उत्तरात्रये तु निन्द्या यात्रा' इत्युक्तम्, विशेषस्तु अशुमे मे शुमे घने दिवा यात्रादि साधयेत् । शुभे मे लशुभे घसे रात्रौ यात्रादि- साधयेत् ॥' यतः 'नक्षत्रं वलवद्रात्रौ दिने बलवती तिथिः' इति ललः । 2 धनहानिर्मृत्यु नियतो भङ्गः पराजयश्चैव । यस्मादेभिः कालैः प्रायेण विवर्जयेत्तस्मात्' इति लल्लः । 3 एषु परिघो भदिक्शूलं च न स्यादित्यर्थः । 'श्रवणरेवत्यावपि सर्वदिग्द्वारके' इति नारचन्द्रे । 4 एषु 'नदिवाये-' इत्यादि न प्रयोज्यम् । दिनशुद्धिकारस्तु 'सव्वदिसिसव्वकालं रिद्धि- निमित्तं विहारसमयम्मि । पुस्सस्सिणि मिगहत्यारेवइसवणा मुणेयव्वा' ॥ इत्याह । -5 विदिग्यात्रा तु 'यायात् पूर्वद्वारभैरग्निकाष्ठां प्रादक्षिण्येनैवमाशा विपूर्वाः' इति दैवज्ञ- वल्लमे । आशा विपूर्वा इति विदिश इत्यर्थः । विशेषस्तु 'खामिनः सप्त भौमाद्याः क्रमतः ८० जनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । न लंघ्यो, मध्यमानि तु मिथः खदिशो स्युः ॥ ७ ॥ उल्लंघ्यः परिघोऽपि कृरो मृआपुपुज पूर्व अभ उत्तर धश पूरे दक्षिण म पूउ हचिस्वावि h Mahate वायव्या M लमबलतः शूल तु भानां सदा, हेयं तच पुनः सुरेश्वरदिशि ज्येष्ठाम्वुवि- श्वोडुभिः । राधावप्णववासवाजपदभैर्याम्या, प्रतीच्या पुनर्बाहया मूल- ४ युजा, तथोत्तरदिशि स्यादर्यमःण च ॥८॥ कृत्तिकादिपु । प्राच्यादौ तत्सनाथेषु तेपु याना महाफला 'प्राच्यादियु चरन् भानु सप्तके कृत्तिकादिके । वितनोति दिशामस्त्र याना तासु कृता श्रिये ॥' द्वावपि पूर्णभद्रस्य । 1 उल्लघ्य इति एकान्तिकेषु कार्येषु परचक्रागमादिषु शुद्धे यातव्यविमुखे प्रहवलोपेते यातालमे सति परिघलधन न दोपायेत्यर्थ । सदेति शूलनक्षत्रेषु सत्सु लमशुद्धावपि न गच्छेत् , यतो भगलदोष शुद्धलग्नेनापि न टलति । उक्त च-"त्यजेल्लमेऽपि शूलझ शलक्ष नास्ति निति" इति व्यवहारप्रकाशे । सुरेश्वरदिशा पूर्वा, अविश्वोडुनी पूर्वोत्तरापाढे, यामी दक्षिणा । "पुन्वाइ जिठसाढा, धणिठपुन्वभद्द दाहिणदिसाए । रोहिणिमूलपराए, विसाह पुथ्वफग्गुणुत्तरभो ॥१॥" इति तु पूर्णभद्र । पुष्ये प्रतीच्या हस्त उदीच्या च भशलमिति तु नारचन्द्रे । यतिवलमे तु नक्षत्रकीला उका । तथाहि-"ज्येष्ठा १ भद्रपदा पूर्वा २ रोहिण्यु ३ तरफल्गुनी ४ । पूर्वादिषु क्रमात श्रीला गतस्यैतेषु नागति ॥१॥ औत्सुक्याद्यपि पूर्वाकदडलधनवर्जने । असमर्थ. स्तदाऽवश्य दिकीलान् वर्जयेदिमान् ॥ २॥ लोके त्वेवमपि-"उत्तर हत्या, दसिण चित्ता, पुष्पा रोहिणि, सुणिरे पुत्ता । पच्छिम सवणा म करसि गमणा, हरिहरवभ- पुरंदरमरणा ॥१॥" .
जैनज्योतिर्गन्धसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ८१ रवि गुरु १ बुध or ४ E शूलं सोमे शनौ च प्राग् , गुरौ दिक्शूल कोष्टक विदिक्सूल कोष्टक दक्षिणतस्त्यजेत् । रवी शुक्रे च पूर्व सोमशनि अग्नि वारुण्यामुत्तरेण कुजज्ञयोः॥९॥ दक्षिण गुरु नैत्रत्य सोम शुक्र ३ आग्नेय्यादिविदिकशूलं क्रमादा पश्चिम रवि शुक्र वायव्य मंगल शनि दित्यजीवयोः। शीतांशुशुक्रयोभौं उत्तर मंगल वुध|| ईशान ममन्दयोस्य च त्यजेत् ॥ १० ॥ दिकशूलध्वंसि चन्देत चन्दनं दधि मृत्तिका । तैलं पिष्टं च सर्पिश्च खलं वा(चा)र्कादिपु क्रमात् ॥ ११ ॥ स्याँद्योगिनी शकु- योगिन्याः कोष्टकम् मतान्तरे योगिन्याः कोष्टकम् वेरेवतिरक्षोऽन्त- दिशा तिथि दिशा कृष्णपक्षनीतिथी शुक्लपक्षनी कौप्प्यत्यनिलेशदि पूर्व पूर्व १-६-११ १-६-११ क्षु । यातुर्न भव्या उत्तर २-१० दक्षिण २-७-१२ २-७-१२ प्रतिपन्नवम्यादितो अग्नि ३-११ पश्चिम | ३-८-१३ ३-८-१३ १२ विना पश्चिमवाम- नैर्ऋत्य ४-९-१४ भागौ॥१२॥ पाशो दक्षिण ५-१३ अधोदिशि ५-१५ मासस्येष्टस्तिथिरष्ट- पश्चिम ६-१४ ऊर्ध्वदिशि ५-१५ १५ हृतावशिष्ट ऐन्या-वायव्य ७-१५ दौ । तत्संमुखस्तु | ईशान ८-३० ९ १-९ ४-१२ उत्तर |४-९-१४ १० १० 1 विदिशोऽपि ग्राह्याः । 2 तिलकं कुर्यात् । 3 यदा च यद्दिशि योगिनी तदा दक्षिणपार्श्वस्थविदिशिकरे कत्रिका वामपार्श्वस्थ विदिशिकरे तु कर्पर, तास्तिस्रोऽपि च दिशो युद्धादौ पृष्ठत एव शुभा इत्याहुः । उक्तं च व्यवहारप्रकाशे-“योगिनि(नी) देवी पृष्ठे दक्षिणवामे स्थिता विजयदात्री । संमुखसंस्था युद्ध पराजयं नाशमादत्ते ॥१॥" विशेषस्तु-अवश्यकर्तव्ये गमनेऽस्या दृगेव संमुखी त्याज्या, सा चैवं-"ऊर्ध्व तिथि १५ मितनाज्यो दश चाधो १० वाम १० दक्षिणे पाच । घटिकाः पञ्चदशापि च १५ योगिन्याः संमुखी दृष्टिः ॥१॥" इति नारचन्द्रे । तथा तत्कालयोगिन्यवश्यं त्याज्या, सा चैवम्-"दिणदिसि धुरि चउ घडिआ पुरओ पुव्वुत्तदिसिसु अणुक्रमसो। तकाल जोइणी सा वजेअव्वा पयत्तेणं ॥१॥” इति दिनशुद्धौ । अत्र दिणदिसि धुरि त्ति यदा यद्वर्त- मानदिनं तस्य या या दिक् प्रोक्ता तस्यां तस्यां दिशि धुरि प्रभाते योगिनी वसति, तदनु यथाक्रमोवासु शेषदिक्षु भ्रमति, ततोऽयं भावः-प्रतिपदि प्राच्या प्रथमं यामाधू वसति शेषा- जै० ११ ८३ जनज्योतिर्मन्यसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । काल से तु दक्षिण एव सौरयाय ॥ १३ ॥ पाशस्थापना पूर्व आमेयी दक्षिण नैर्गत्या पश्चिम वायव्य | उत्तर ईशान | ऊर्ध्व १० ११ १३ १४ ३० शु १ ३ १० १२ १३ १५ कृ १ अध ८ ४ ७ ११ १४ २ ३ ४ ५ कालस्थापना पश्चिम वायव्य | उत्तर ईशान | पूर्व आग्नेयी दक्षिण नैर्ऋत अध ११ १२ १३ १४ शु १ ३ ११ १२ १३ १४ १५ कृ १ २ ३ ४ ऊर्व ३० ८ ७ * राहुरऽसमुसवामोऽष्टसु यामाधे- ३प्पहर्निश (मुसात् । क्रमशः पष्ट्यां पष्ठ्यामिष्टः प्राच्यादिषु प्रचरन् ॥ १४ ॥ राहुचार स्थापना अहोराने द्विरात्ति ईशान ४ पूर्व १ आमेयी ६ उत्तर ७ अर्धप्रहर दक्षिण ३ वायव्य पश्चिम नत्य * जामद्धे राहुगई पू १ वा २ दा ३ ई ४ प ५ मा ६ व ७ नै ८ दिसामु सूत्तरानेय्यादियथोक्त क्रमाच्छेपाणि यामार्धानि । एवं द्वितीयाया प्रथम यामार्धमुत्तरस्या, शेपाण्यानेय्यादिप्राच्यन्तसप्तदिक्षु इत्यादि । एव चाहोरात्रेण दिगष्टकेऽस्या द्विरावृत्ति ॥ 1 काल । 2 पाशस्तु वामे । 'कुना विहारि वामो पासो कालो अ दाहिणमो' इति दिनशुद्धौ । वास्तुविद्याविदस्बाहु -"शुक्लप्रतिपदादितिथिचतुष्के पूर्वाग्नेय्यादिदिक्- चतुष्के पाश , पञ्चम्यामूर्ध्वम् । तत पाठ्यादितिथिचतुके पश्चिमवायव्यादिचतुर्दिक्षु पाश , दशम्या वध । पुनरेकादश्यादितिथिचतुष्के पूर्वाग्नेय्यादिचतुर्दिक्षु राकार्या तूर्ध्वम् । पुन कृष्णप्रतिपदादितिथिचतुष्के पश्चिमवायव्यादिचतुर्दिक्षु पाश , पञ्चम्या बध तृतीयाऽप्यावृत्तिर्वाच्या । तत्समुखश्च सदापि काल इति अत एव पूर्णातिथिषु प्रासादादे सातध्वजारोपादि तैर्नेप्यते, अघ ऊर्ध्व वाऽप्यस्य कालस्य वाऽवश्यसभवादिति" । तथा- "दिणवारं पुल्वाईकमेण सहारि जत्थ ठाणि सणी । काल तत्य वि आणसु तस्समुहु पास भणइ इगे ॥ १॥” इति ज्योतिषसारे । भनेशानवर्ज गणनीय, ईशगृह्त्वेन तत्र कालस्य प्रवेशाभवनादिति ते प्राहु । एषा मते वारप्रतिवद्धावेव कालपाशी, न तिथिप्रतिवद्धौ ॥ 3 याता पृष्टतो दक्षिणतश्च । 4 प्रभाताद । । एवमेव जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ८३ मेष सिंह धन पूर्व चन्द्रश्चरति पूर्वादौ क्रमानिर्दिक- चतुष्टये । मेषादिष्वेव यात्रायां संमुखस्त्वतिशोभनः ॥ १५ ॥ कर्क वृश्चिक मीन उत्तर चन्द्रचार यंत्र दक्षिण वृषभ कन्या मकर Hejh का रविद्वौं द्वौ तु पूर्वादौ यामौ रात्र्यन्त्ययामतः । यात्रास्मिन् दक्षिणे वामे ४ 1 दिनशुद्धौ वस्य शुक्रवत्रिविधमपि संमुखत्वं ग्राह्यमुक्तं यथा 'उदयवसा १ अहवा दिसि २ दारभवसओ ३ हवइ ससी समुहो । सो अभिमुहो पहाणो गमणे अमियाई परिसंतो ॥' 2 उक्तं च नारचन्द्रे 'जयाय दक्षिणो राहुर्योगिनी वामतः स्थिता । पृष्ठतो द्वयमप्येतच्चन्द्रमाः संमुखः पुनः' अतिशब्दाद्दक्षिणोऽपीन्दुः शुभः यथा नारचन्द्रटिप्पनके 'संमुखीनोऽर्थलाभाय दक्षिणः सर्वसंपदे । पश्चिमः कुरुते मृत्यु वामश्चन्द्रो धनक्षयम्' ॥ 3 रात्र्यन्त्येति रानेरन्त्यं दिनस्य प्रथमं यामं चार्कः प्राच्यां तिष्ठति, दिनमध्यमयामो तु दक्षिणस्याम् , दिनान्त्ययामं राज्याच्यामं चापरस्याम्, रात्रैर्मध्यमयामी तूदीच्याम् । नारचन्द्रे तु सर्वग्रहाणामुदयसमयादारभ्य भ्रमणवशादष्टदिक्स्पर्शनमूचे । तथाहिः "खस्योदयस्य समयात्पूर्वयामादितः क्रमात् । संचरन्ति ग्रहाः सर्वे सर्वकालं दिगष्टके ॥१॥" यात्रेति दक्षिणेऽर्के यात्रा कृता शुभा । यल्लल्लः-"न तस्याद्वारको विष्टिन शनैश्चरज भयम् । व्यतीपातो न दुष्येच यस्यार्को दक्षिणस्थितः ॥ १॥" नक्षत्रसमुच्चयेऽप्यत एवोक्तम्- "पूर्वाह्ने चोत्तरां गच्छेत् प्राच्या मध्यंदिने तथा । दक्षिणामपराह्ने तु पश्चिमा. मर्धरात्रके ॥१॥" एवं गमनेऽकर्को दक्षिण एव स्यादिति भावः । लल्लः पुनरपि चन्द्रार्कवारानुकूल्यमेवमाह-"रविशशिकरप्रदीपां मकरादावुत्तरां च पूर्वां च । यायाच कर्कटादौ याम्यामाशां प्रतीची च ॥ १ ॥ अयनानुकूलयानं हि तमन्द्वोर्द्वयोरसंपत्तौ । धुनिशं प्रगृह्य यायाद्विपर्यये क्लेशवधवन्धाः ॥ २॥" अनयोरर्थः-यदाऽन्दू मकारादि- षट्के उत्तरायणे स्तः तदा पूर्वामुत्तरां च सर्वदा गच्छेत् । यदा च तौ कर्कादिषट्के दक्षिणायने स्तस्तदा दक्षिणां पश्चिमां च सर्वदा गच्छेत् । सर्वदेति कोऽर्थः ? दिवा रात्री चेति । अर्केन्द्रोरेकायनासंभवे तु यथासंख्यं दिवानिशं गच्छेत् । अयमर्थः- यदाऽर्को मकरादौ तदा दिने उत्तरां पूर्वी च गच्छेत् , यदा कर्कादौ तदा दिने दक्षिणां पश्चिमां च गच्छेत् । एवं चन्द्रे मकरादिस्थे रात्रावुत्तरां पूर्वा च गच्छेत् , कर्कादिस्थ तु रात्रौ दक्षिणां पश्चिमां च गच्छेदिति । विपर्यये लशुभं कोऽर्थः ? रवीन्द्वोर्मकरादि- ४४ जैनज्योतिर्मन्यसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । प्रवेशः पृष्ठगे द्वयम् ॥ १६ ॥'हसेऽन्तरा विशति दक्षिणतोऽथ पृष्ठे, कृत्वा रवि प्रवहनाडिपद पुरश्च । सिद्ध्यै प्रजेदथ विजेतुमना विपक्ष- ३ पक्ष स्वतस्तु विधीत विना न पक्षम् ॥ १७॥ शुक्रस्तु यत्रोदयति स्थयोर्दक्षिणापश्चिमे यदि गच्छेत् कर्सदिन्थयोश्चोत्तरापूर्वे यदि गच्छेत् , तदा सूर्य मकरादिस्थ दिवा दक्षिणापश्चिमे यदि गच्छेद्, चन्दे या कदिन्थे रानावुत्तरापूर्वे यदि गच्छेत्तदा यातुधवन्धादिदोपा ।। 1 अध्यात्मशास्त्ररीत्या हम प्राणवायुस्तस्मिन् विशति सति न तु नि सरति सति । यदाहुराध्यारिमका -“पट्शताभ्यधिमान्याहु सहस्राण्येकविंशतिम् । अहोराने नरे स्वस्थ प्राणवायोर्गमागम ॥१॥" प्रवहा प्रविशत्पवना पूर्णा नाही नासारन्ध्ररूपा यस्य स्यात्तत्पद वाम दक्षिण वाहिं पुर कृला च सिधै कार्यस्येति शेप । उक्त च विवेकविलसे-"दक्षिणे यदि वा वामे यन वायुर्निरन्तर । त पादमप्रत कृत्ला नि मरेन्निजमन्दिरात् ॥ १॥ न हानिक्लहोद्वेगा क्टर्नापि भिद्यते । निवर्तते मुखेनव क्षुद्रोपद्रववर्जित ॥२॥ दूरदेशे विधातव्य गमन तुहिनद्युत। । अभ्यर्णदेशे दीप्ते तु तरणाविति केचन ॥ ३ ॥" अन तुहिनेति वामदक्षिणनानो क्रमाचन्द्रसूर्य- सज्ञेयम् । विशेषस्तु-"दक्षिणनाड्या पूर्णायां विपमपदै १-३-५-७-९ गन्तव्यम्, प्रतीचीदक्षिणयोश्च न गन्तव्यम् । वामायां तु पूर्णाया समपदै २-४-६-८-१० गन्तव्यम्, पूर्वोत्तरयोश्च न गन्तव्यमिति" खरोदयविद । मदिति प्रस्तुतहसचारादिशुद्धी मत्सा जिन प्रदक्षिणीकृत्य व्रजतो निशिष्य सर्वार्थसिद्धि स्यात् । उक्त च यतिवलमे- "प्राणप्रवेशे वहनाडिपाद, कृला पुरो दक्षिणमर्कविम्वम् । प्रदक्षिणीकृत्य जिन च याने, विनाप्यह शुद्धिमुशन्ति सिद्धिम् ॥ १॥" उपलक्षणखाच प्रवेशेऽप्ययमेव विधि । यदुक्क दिनशुद्धौ-"पुन्ननाडिदिसापाय अग्गे विचा सया विऊ । पवेस गमण कुन्जा चुणतो साससगह ॥ १॥" अथ विजेतुमना इति अरिं जिगीपु सन् अर्थात्तमेव खत सकाशात् आनो वायुस्तस्य पक्ष पावं विना, एतावता शून्यपाधै कुर्यात् । केचित् वितानपक्षे इति पेस्तन वित्तानशब्द शून्यार्थ । कोऽर्थ रिके रिपु कार्यो, न तु पूर्ण, यथा सुसाजीयते अर्याचेष्टवर्ग पूर्णाङ्गे कार्य । उक्त च विवेकविलासे- "हरिचौराधमांद्या अन्येऽयुत्पातविग्रहा । र्तव्या सल रिकाने जयलाभसुसार्थिमि ॥१॥ गुरुवन्धुम्रपामाया अन्येऽपीप्सितदायिन । पूर्णाङ्गे सलु वर्तव्या कार्यसिद्धि- ममीप्सता ॥२॥" दक्षिणतोऽथ पृछे कृखा रविमित्येतदनापि योज्यम् । यदुक्त थतिवलम-"वहनाडिगतो याच्या दक्षिणेऽऽर्थलब्धये । रिकनाडीगत शत्रुर्जीयते पृष्टगे रवौ ॥१॥" शुको यति यस्या दिशि प्राच्या प्रतीच्या बोदेति तदिशि याता समुस स्यादित्य योज्यम् । भ्रमन् येति यथा रवज्रमणवशाचतुर्दिस्पर्शनमूचे तथा शुतोऽपि प्रमन् यस्या प्राच्यादिदिशो या दिश याति यद्वा मेपाद्याश्चत्वारथलार पूर्वाधा- - जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ८५ ०० भ्रमन् वा, यां याति यद्द्वारकमेति मं वा । इत्थं त्रिधा तदिशि संमुखः स्यात्त्याज्यस्तु तत्रोदयसंमुखीनः ॥ १८ ॥ प्रतिशुक्रं त्यजन्येके यात्रायां त्रिविधं बुधाः । तस्मात्प्रतिकुजं कष्टं ततोऽपि प्रतिसोमजम् ॥ १९ ॥३ श्वतस्रश्चतस्रो दिश इति तेषु भ्रमन् प्राप्त इत्यर्थः । यद्वारकमिति परिघचक्रोक्तरीत्या यदिग्द्वारकं भं समेतीति त्रिधा संमुखलभवनेऽपि शुक्रस्योदयदिगेव प्राची प्रतीची वा संमुखी त्याज्या। विशेषस्तु-दक्षिणोऽपि शुक्रस्त्याज्यः । यदुक्तं नारंचन्द्रे---"अग्रतो लोचनं हन्ति दक्षिणो यशुभप्रदः । पृष्ठतो वामनश्चैव शुक्रः सर्वसुखावहः ॥१॥" केचित्-“पोष्णाश्विनीपादमेकं यदा वहति चन्द्रमाः । तदा शुक्रे(को) भवदन्धः संमुखं गमनं शुभम् ॥१॥" इत्याहुः । अस्य पूर्वार्ध-"अश्विन्या वह्निपादान्तं यावच्चरति चन्द्रमाः" इत्येके पठन्ति । तथा "काश्यपेषु वशिष्ठेषु भृग्वव्याङ्गिरसेषु च । भारद्वाजेषु वात्स्येपु प्रतिशुक्रं न विद्यते ॥ १॥ एकग्रामे पुरे वापि दुर्भिक्षे राष्ट्रविभ्रमे । विवाहे तीर्थयात्रायां वत्सशुक्रौ न चिन्तयेत् ॥ २ ॥ स्वभवनपुरप्रवेशे देशानां विभ्रमे तथोद्वाहे । नववध्वा- गमने च प्रतिशुक्रविचारणा नास्ति ॥ ३ ॥” इति लल्लः । अत्र स्वभवनेति खभावेन गृहप्रवेशमाने, न तु नव्यगृहप्रवेशोऽत्र ग्राह्यः, तत्र प्रतिशुक्र त्याज्यमिति वक्ष्यमाणखात् । तथा शुक्रस्य वाल्यवार्धकलनीचवास्तमितलवक्रगामित्वग्रहपराजितत्वादिष्वपि सत्सु यात्रा दुष्टा, "याने शुक्रः सबलोऽन्वेष्य' इत्युक्तेः । तथा च रत्नमालायाम्-"नीचगे ग्रह- जितेऽथ विलोमे, भार्गवे कलुषितेऽस्तमिते वा । प्रस्थितो नरपतिः सवलोऽपि, क्षिप्रमेव वशमेति रिपूणाम् ॥ १॥" शुक्रस्योदयास्त दिनसंख्या चौत्सर्गिक्येवं नारचन्द्रटिप्पनके- "प्राच्यां भृगुर्जलधितत्त्व २५४ दिनानि तिष्ठेत् , तत्रास्तगस्तु नयनाद्रि ७२ दिनान्यदृश्यः । तिष्ठेच्च षोडशकृति २५६ दिवसान् प्रतीच्यामस्तंगतस्विह स यक्ष १३ दिनान्यदृश्यः॥१॥" तथा खजन्मनक्षत्रनाथेऽप्यस्तमिते यात्रा दुष्टेति दैवज्ञवल्लभे ॥ 1 संमुखोऽप्यनिष्टत्वात् प्रतिकूलशुक्रः प्रतिशुक्रः, एवमग्रेऽपि । त्रिविधमिति इदमपि मतं ग्रन्थकृतः संमतं, तेन यत्प्रागुक्तं त्याज्यस्तु तत्रोदयसंमुखीन इति तदैकान्तिककार्य- विषयं सौस्थ्ये तु यथाशक्ति त्रिविधमपि संमुखत्वं त्याज्यमिति द्रष्टव्यम् । तथा चोक्तं दैवज्ञवल्लमे-“धनिष्ठादिकमश्लेषापर्यन्तं भगणं भृगुः । यदा चरति नोदीची न प्राची च तदा व्रजेत् ॥ १॥ मघादिश्रवणान्तानि भानि शुक्रो यदा चरेत् । नापाची न प्रतीची च तदा गच्छेजिजीविषुः ॥ २ ॥" तस्मात् प्रतिकुजमिति शुक्रादपि भौमः संमुखः कष्टदत्त्वात्कष्टः, तमपि त्रिविधं त्यजन्तीति योगः । तस्मादपि सोमजो बुधः संमुखः कष्टः । उक्तं च दैवज्ञवल्लमे-"प्रतिशुक्रेऽपि निर्गच्छेदनुकूलो वुधो यदि । गतः प्रतिवुधेनान्यैः शक्यते रक्षितुं ग्रहैः ॥ १॥" शुक्रवद्धौमबुधयोरपि संमुखत्वं दक्षिण- भुजस्थत्वं च त्याज्यमिति त्रिविक्रमः । बुधः संमुख एव त्याज्य इति तु रत्नमालाभाष्ये ॥
८६ जैनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिधौ चतुर्धविमर्श गमद्वारम् । वत्सः प्राच्यादिपूदेति कन्यादित्रित्रिगे रवौ । प्रवासवास्तुद्वारा प्रवेशाः २समुसेऽन्न न ॥२०॥'समुसोऽय हरेदायुः पृष्ठे स्याद्धननाशनः । वाम- पूर्व १० ३० १० कन्या तुल वृश्चिक उत्तर १०।१५/३१५/१० मिथुन कर्क सिंह वत्सचार तथा वत्सनी स्थितिनु चक्र धन मकर कुंभ १०१९/३०१९१० दक्षिण ht 5508188 868 ARY 1 प्रवासो दूरदेशयाना, वास्तु गृहादि, तस्य द्वार न निवेश्यते, अर्च्यते इत्यर्चा जिनादिप्रतिमा तस्या प्रवेशो धनिकगृहानयनम् । अनेति वत्से । नारचन्द्रटिप्पनके वत्सरूपमेव प्रोचे-"वपुरस्य शत हस्ता शृङ्गयुग पष्टिसयुता त्रिशती । पन्नाभिपुच्छ शिरसा भूप १६ नव ९ नि ३ र ५ करमानम् ॥१॥" स्थापना पृ० ८७ । विशेषस्तु- "पश्च १ दिन २ तिथि ३ सनिश ४ तिथि ५ दिक् ६ शरवासरान् । वत्सस्थितिर्दिक्- चतुष्के प्रत्येक सप्तभाजिते ॥१॥" तर्थव स्थापनाऽस्मिन्पृष्ठे, इद ज्योतिपसारे। केचिद्वत्सस्स वास्तुसज्ञामाहु ॥ 2 इह प्रसङ्गात् शिवचक लित्यते यथा-मेषेऽर्कादुत्तरादौ दिशि विदिशि शिवो मासमेक तथा द्वौ, सहत्या सस्थितो द्विर्धमति भृशमहोरानमध्ये तु सृष्ट्या । अध्यधैं नाडि के द्वे दिशि विदिशि घटीपञ्चके चैष तिष्ठन् , चन्द्रादे प्रातिकूल्य हरति फिरति श दक्षिण पृष्ठगोऽसौ ॥ १॥ अन चन्द्रादेरित्यादिशब्दात्ताराणामवस्थाना चेत्यू- ह्यम् ।शिवचारस्थापना पृ० ८७ । इय च स्थापना स्थूलमानेन । सूक्ष्मेक्षिका पुनरेवम्- "सक्रान्तेराद्यघले खदिशि शर ५ पलान्येष भुस्त्वा भ्रमाभ्या, पश्चात्स्ट्या तटस्था दिश- मटति दशैव पलान्यन्यघले। वृद्धि पञ्चोत्तरैव प्रतिदिवसमहो तावदेतस्य यावत् , समान्तेरन्ययो स्थितिरधिककुभ साधनाडीद्वय स्यात् ॥ २ ॥" अन भ्रमाभ्यामिति अहोरानेण तावत् शिवो द्विर्धमति । तर प्रथमभ्रमणे सार्घपलद्वय खदिशि तिष्ठति, द्वितीयत्रमणेऽपि पुनरपरं सार्धपलद्वय, एव पलपथक सक्रान्ते प्रथमदिने भ्रमणद्वयेन स्वदिशि शिव स्थिला तत दृष्ट्याऽन्यदिशि याति, एव द्वितीयदिनेऽपरं पलपचकमिति दश- जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ८७ ९ गुच्छ शी 40 मीन मेष वृष हस्ताः १०.३६० १६ ५ देहः शृंगे पदाः नाभिः पुच्छं शीर्ष दक्षिणयोः किंतु वत्सो वाञ्छितदायकः ॥ २१ ॥ उत्सवमशनं स्नानं रविचार चक्र राहुचार चक्र पूर्व अन्येऽकोदिसर्वग्रहाण पूर्व वत्सवद्गृहाण्येवमाहुः धन मकरकुंभ 'मीनादित्रयमादित्यो वत्सः कन्यादिकत्रये धन्वादित्रितये राहु शेषाः सिंहादिकनये'। PatelBER अत्र पूर्वादिदिक्षु वस- न्तीति शेषः। Hkah हरकत kh चन्द्र मंगळ बुध गुरु ईशान अग्नि शुक्र शनिचार चक्र पूर्व पूर्व मकरेऽर्कः ईशान अग्नि उत्तर धन मकरकुभ मिथुन कर्क सिंह कन्यातुला वृश्चिक मीनमेषवषा. दक्षिण घडी२॥ घडी २॥ घडी २॥ सिंह कन्यातुला घडी २॥ घडी २॥ उत्तर वृष मिथुन कर्क वृश्चिक धनमकर, दक्षिण उत्तर मेषेऽर्कः घडी २॥ शिवचार चक्र घडी २॥ तुलार्कः दक्षिण घडी २॥ की h कऽर्कः नैर्ऋत्य घडी २॥ वायव्य घडी २॥ वायव्य घडी २॥ पश्चिम नैर्ऋत्य घडी २॥ पलानि स्थितिः । एवमेव तृतीयदिने पञ्चदश पलानि । एवं प्रत्यहं पञ्च पञ्च पलानि ताव- द्वर्धनीयानि यावत्संक्रान्तेश्वरमे त्रिंशे दिने सार्धशतपलैः सार्ध घटीद्वयं पूर्ण शिवस्य स्खदिशि स्थितिः स्यात् । तदनु पुनः संहारेण द्वितीयदिश्यप्यागतस्यायमेव क्रमो ज्ञेयः । “विवादे शत्रुहनने रणे झगटके तथा । द्यूते चैव प्रवासे वा पृष्ठे मुष्टौ शिवे जयः ॥ ३ ॥ स्वराश्च शकुना दुष्टा भद्रा ग्रहवलं तथा । दिग्दोषा योगिनीमुख्या अभयाः स्युः शुभे शिवे ॥४॥" तथा-"सूर्यराश्यादितः सव्ये लग्नं तत्कालसंभवम् । पृष्ठदक्षिणगं कृत्वा जयेयुद्धे न संशयः ॥१॥ अस्यार्थः-यत्र राशावर्कोऽस्ति तत्पूर्वस्यां दत्त्वा तत आरभ्य सृष्ट्या गण्यते, ततश्च तदानीं यद्वर्तमानं लग्नं स्यात्तत् पृष्ठतो दक्षिणतो वा कृला युद्धादि कुर्वन् जयी स्यात् ॥
८८ जैनज्योतिर्मन्यसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । प्रैगुणं चोपेक्ष्य मङ्गलमशेपम् असमापिते च सूतकयुगेऽगनत्तौ च नो यायात् ॥ २२ ॥ अवमन्य माननीयानिर्भर्त्य स्त्री च कमपि सताड्य । ३चालमपि रोदयित्वा जिजीविपुर्नव निर्गच्छेत् ।। २३ ॥ क्षुतगृहकलह- ज्वलनौतुयुद्धदुर्वचनवमनसगाद्यम् । अशुभं यात्रावसरे शुभमपि शकुना- गमाद्विन्द्यात् ॥ २४ ॥ आकालिकीपु विद्युद्गर्जितवासु वसुमतीनाथः । ६ उत्पातेपु च भीमान्तरिक्षदिव्येपु न प्रसवेत् ॥ २५ ॥ लमस्य दिग्मुखचक्रम् पूर्व थातव्यं दिग्मुसे लग्ने सिद्ध्यै शीपोदये मेप सिह धन तथा। एतद्विलोमयोर्जातु यात्रा यातुन सिद्धये ॥२६॥ जन्मलग्ने शुभा यात्रा जन्मराश्युदये तु न । तयोश्चोपच- यस्थेपु राशिप्विष्टा परेषु न ॥२७॥ की ९ उत्तर कर्क वृमिकमीन वृष कन्या मकर दक्षिण 1 प्रगुणल सर्वेषु योज्यम् । उत्सव कौमुद्यादि । स्नानमुशाधनस्य सामान्येन वा । मगल विवाहपुनान्नप्राशनादि । सूतक्युग जातमृतसूतकमेदात् ॥ 2 अप्रेतदपि ललोक्त लक्ष्यम्-"प्रमत्तो व्याधितो मीत श्रान्त झुद्धो बुभुक्षित । अध्वान न प्रपद्येत क्लीयवेपस्वथैव च ॥१॥ रानी तु मैथुन ला प्रभाते योऽभिगच्छति । यानाकालेऽथवा प्राप्त मैथुन यो निपेवते ॥ २॥ यो वा प्रस्थानके गत्वा पुनहमुपागत । इत्येवमादि- चेष्टाभि सिद्धिर्नास्त्यभिगच्छत ॥३॥" 8 आकालिक्योऽकालजा गर्भ वर्षाकाल वा विना सजाता इत्यर्थ । वसुमतीनाथ इति उपलक्षणखात्सामन्तादेराचार्यादीनां च ग्रहणम् । उत्पातेपु चेति चकारद्राहुयोगिन्यावपि चिन्तयेदिति रनभाष्ये । भौमेत्यादि भामो भूमिरम्पघटहहादि । यच्च चराणा स्थिरत्व स्थिराणा वा चरल पुष्पफलादिवैकृत वा स सर्वोऽपि भीम उत्पात । आन्तरिक्षा उल्कानिर्घातपवनगन्धर्षपुरशकचापरोहितैरावत परिवेपदडपरिधादय । दिव्याश्चन्द्राोपरागादिग्रहसवैकृतकेतुदर्शनादय । ललाट धनुरेन्द्र न शुभकृदन्यत्र शस्तफलमिति तु लल । न प्रयसेदिति आ सप्ताहादिति दैवज्ञ वहमे । एकाह तु लाज्यमेवेति सारंग । दृष्ट केतु पोटशाह विवय॑श्चैने वैशाखे च दृष्ट शुमोऽमी इति तु वराह ।। 4 यानाया लग्न प्रायथरमेव ग्राह्यम् । 5 'अनिष्टद दिक्प्रतिलोमलम पृष्ठोदये वाग्छितकार्यनाशा।' इति रल । 6 जन्मलमे इति यात्राओ- जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्शे गमद्वारम् । ८९ पापैरस्ताम्बुगैईष्टे युते वा जन्मलग्नभे । सौम्यग्रहैस्तु नैवं चेत्तदा यातुः पराभवः ॥२८॥ अष्टमं खेन्दुलनाभ्यां ताभ्यां षष्ठमथ द्विषः । तद्राशि- नाथयुक्तं वा लग्नं यातुरनर्थकृत् ॥२९॥ कर्कवृश्चिकमीनानामुदयेऽशे च । न ब्रजेत् । मूर्तिस्थेऽहर्बले रात्रौ रात्रिवीर्येऽह्नि च ग्रहे ॥३०॥सिद्ध्यै सौम्येश-४ 5 नृपादेर्यजन्मलग्नं तस्मिन् लग्ने यात्रा शुभा, एवमग्रेऽपि भाव्यम् । अनेन चेदं सूचयति- आदौ तावजनुर्लग्ने ज्ञाते सति यात्रालग्नं देयं, नान्यथा, यतो जन्मलग्ने ज्ञाते सति दशायुर्घह- . वलान्यवलोक्य दत्तं यात्रादिमुहूर्त फलदं स्यात् । “अज्ञातजन्मनोऽप्यन्यैर्यानं योज्यमिति स्मृतम् । प्रश्नलग्नानिमित्तायैर्विज्ञाते सदसत्फले ॥ १॥" इति रत्नमालायाम् । अत्र यानं योज्यामिति यात्रालग्नं देयमित्यर्थः । जन्मराशीति जन्मनि योन्दुः स जन्मराशिः स एवोदयो लग्नं तत्र यात्रा न शुभा । रत्नमालायां तु जन्मराशिलग्नेऽपि शुभा यात्रेत्युक्तम् । तयोरिति जन्मलग्नजन्मराश्योरपेक्षया ये उपचयस्थास्त्रिषड्दशैकादशा राशयः परेषु द्वयोरप्यनुपचयस्थराशिषु यात्रा नेष्टा । विशेषस्तु-राशेर्जन्मराशिर्जन्मलग्नं वा तदधिपी वा तत्काललग्नाचतुर्थे सप्तमे वा स्थानके भवतस्तदाऽपि यात्राकर्तुर्जयः । यदि च शत्रुसत्क- जन्मराशिजन्मलनयोरुपचयगृहाणि चतुर्थे सप्तमे वा स्युस्तदापि जय एवेति रत्नमालायाम् ।। 1 यात्रालमकुण्डल्याम् । विशेषस्तु यात्रासमये जन्मकुण्डलिकसंवधिनी अष्टमषष्ठ- भवने क्रूरसौम्यग्रहाधिष्ठिते अशुभे । यदुक्तं दैवज्ञवल्लमे 'वधः प्रयातुस्त्वरिभिः प्रसूतौ रन्ध्रादिभे क्रूरशुभान्विते चेत्' । 2 षष्ठमस्यापि । 3 नवांशे । आद्ययोःकीटत्वेन यात्रा- यामक्षमत्वावर्जनम् । मीने तु प्रस्थितो वक्रेण पथा भ्रान्ता भ्रान्ताऽसिद्धकार्यः समेति । 4 यात्रालग्नस्थे। 5 सिद्ध्यै इति कार्येष्विति शेषः । नौयानमिति जलचरलग्ने, उपलक्षणखा- जलचरनवांशे वा नौयात्रासिद्धिः । प्रवहणपूरणे च निर्विघ्नतालाभौ स्यातां । वश्यतामिति, उक्तं हि दैवज्ञवल्लभे-"चतुष्पदा द्वयंह्निवशा विसिंहाः, सरीसृपश्चाम्वुचरास्तु भक्ष्याः । सिंहस्य वश्या विसरीसृपाः स्युरूह्यं जनोक्तव्यवहारतोऽन्यत् ॥ १॥ स्थलाम्बुसंभूतसरी- सृपाख्या, भवन्ति वश्या बलिनां स्वकानाम् । समा धुसंस्था विषमान् भजन्ते, वश्या रजन्यां विषमाः समानाम् ॥ २॥ अनयोरर्थः-अजवृषसिंहा धनुरपराध मकराद्यार्ध च चतुष्पदाः, मिथुनकन्यातुलाकुंभा धनुराद्याधं च मनुष्याः, कर्कमीनौ मकरपश्चार्धं च जलचराः, सरीसृपो वृश्चिक इति । ततश्च सिंह विनाऽन्ये मेषवृषवृश्चिककुंभा मानुषाणां वश्याः, जलचराः कर्कमकरमीना मनुष्याणां भक्ष्याः, सिंहस्य वृश्चिकं विना सर्वे वश्याः। अन्यदिति वृश्चिकस्य सिंहोऽपि वश्यः। सर्वे पुराशयः कन्याया वश्याः, धनुषः सर्वोऽपि वश्य इत्यादि । स्थलाम्बुसंभूतेति यदि द्वावपि राशी स्थलजौ जलजौ सरीसृपो वा तदा द्वयोर्मध्ये यो बलिष्ठस्तस्येतरो वश्यः,यथा वृषस्य मेषो वश्यः, मकरस्य मीनकों वश्यौ, वृश्चिकस्यापरो वृश्चिको वलहीनत्वे सति वश्यः स्यात् , मेषद्वयवृषद्वयादीनां संभवेऽपि च जै०१२ ९. जैनज्योतिर्मन्यसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । लग्नानि नोयानं जलभेष्वपि । जानीयाल्लोकतश्चान राशीना वश्यतां मिथः ॥३१॥ जन्मकाले शुभयुक्ता द्वितीयालरणेश्च ये । निप्तरा निर्विकाराव ३ ते लग्ने राशयः शुभाः ॥३२॥ यच्च वश्य स्वलमेन्द्वोर्न च पश्यं द्विपस्तयोः। शत्रोरेवाष्टमं ताभ्या लग्न यातुर्जयावहम् ॥३३॥ विमुक्ताफ्रान्तभोग्यानि राश्यर्धान्युष्णरश्मिना । ऊर्ध्वतिर्यगधोमुस्यो होरा' स्युरुदयावधि ॥३४॥ जर्यमूर्ध्वमुखी होरा विपदस्तिर्यगानना । अधोमुखी रणे यातुर्भङ्ग दिशति ७ लमगा ॥ ३५ ॥ द्रेकाणः फलरत्नान्यः शुभनाथः शुभेक्षितः । शुभोs- वृश्चिकवदेव बराधिक्य विचार्य वश्यता भावनीया । समा घुसस्था इति इटलम फिल दिवा स्वादानी वा, तन दिया समराशयो विषमराशीना वश्या , रानी तु विपमराशय समराशीना यश्या इति । अन्य प्रयोजन तु "यच वश्य स्खलनेन्द्वो" इति (३३ उदसि ) वक्ष्यति । 1 सूर्याद्वितीयमृक्ष वेशि' इति जातके सज्ञा । 2 रभुक्तराशि सविकार , चन्द्रेण भुकस्तु निर्विकार । 8 यानारनम्। 4 या होराऽण भुक्ता मुक्का सा अर्ध्वमुसी, भुज्यमाना तिर्यमुखी, मोक्ष्यमाणा खघोमुखी, पुनस्तदप्रेत यस्तिस फ्रमादूर्धतिर्यगधो- मुख्य पुनस्तथैव तिस्त्र क्रमादूर्वादिमुख्य , एव पुन पुनरुदयावधीति सूर्योदय यावत् । यद्वा उदयो लग्न तनाधिकृता होरेत्यर्थ , त यावत् एव विविधा होरा फ्ल्प्या । एव चाहोराने चतुर्विंशतिहोरात्मके त्रिविघहोराणामष्टाष्टावृत्तय स्यु ॥ 5 जयमिति एव फ्ल्प्यमाने सत्यमीष्टा लाहोरा ययूर्यमुखी स्यात्तदा जयदा ॥ 6 राशी राशा अयनय- भावात् पदात्रिंशद्रेष्काणा स्यु, तेषु य फलेन रनरुपलक्षणलात्पुप्पोडैर्वाऽऽन्य सौम्यस्खामिक सौम्येन पूर्णदृशा दृष्ट एव सौम्याकारो वा य स्यात्स यानालमे शुभ । भशुभस्त्विति यस्तु शस्त्रसमिभिर्युत , केचित् पावकस्थाने पाशक पठन्ति, तेन पाशव- न्धन युत , तथा कूरदृष्ट उपलक्षणत्वात् रयुत कूरेश कुराकारो वा सोऽशुभ । उक्त च-"देवाणाकारचेष्टागुणसदृशफल योजयेदृद्धिहेतोफाणे सौम्यरूपे कुसुम- फलयुते रत्नभाण्डान्विते च । सौम्यदृष्टे जय स्यात्प्रहरणसहिते पापदृष्टे च भा दाहोऽथ चन्ध सभुजगनिगडे पापयुक्तऽपि वाऽश्री ॥१॥" पा रूपाणि चैव वृह- ज्जातके-मेपे प्रथमद्रेष्काणो नरोऽभ्युद्यतपशुहस्त कृष्णो रक्ताक्षो रौद्र १ । अय ट्रेकाणी मनुष्य एव, विशेपानमिवानात् , एव येपु विशेषो न वक्ष्यते ते मनुष्या एवं हया । द्वितीय स्त्री शोणाम्बराऽश्वास्या दीर्घमुसोरुपादी (पदी) एकेनाहिणोपलक्षिता, चतुप्पदोऽय,तत्तुल्यास्थत्वात् , एवमप्रेऽपि यथायोग भाव्यम् २ । तृतीयो नर क्रूर कपिलो रकाम्बरोऽभ्युद्यतदडहस्त ३॥१॥पे आद्य स्त्री कुश्चितलूनकेशी स्थूलोदराऽग्निदग्धवला भूषणानीच्छति १ । द्वितीयो नरोऽजास्यो धान्यक्षेनवास्तुहलशकटकर्मणि दक्षश्चतुष्पदोऽ यम् तृतीयो नरो वृहमायपाद ३ ॥२॥ मिथो आद्य स्त्री सुरूपा दीनप्रजा उच्छ्रित- सामो जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्शे गमद्वारम् । ९१ १ १ शुभस्तु सास्त्राहिपावकः पापवीक्षितः ॥ ३६॥ शैन्यन्दुकुजॉत्यक्त्वा १ अत्र वृषे द्वितीयस्य कन्याद्रेष्काणस्य स्वामी १२७ वुधः सौम्यस्तस्य मीनमूर्तिस्थयोः शुक्रजीव- योश्च पूर्णा दृष्टिः, एवं पापखामिकत्वं पाप- दृष्टत्वं च भाव्यं । एवं वक्ष्यमाणे उदयास्त- शुद्ध्यादौ नवांशादीनामपि सौम्यक्रूरदृष्टत्वं च भाव्यम् ॥ ७५ वृ२ शु ५ १० भुजा ऋतुमत्याभरणार्थे सादरा १ । द्वितीयो नरो गरुडास्य उद्यानस्थो वाणकवचधनुष्मान् खगोऽयम् २ । तृतीयो नरो रत्नमंडितः पंडितो वद्धतूणकवचो धनुष्मान् ३ ॥३॥ कर्के आद्यो नरो हस्तिसमाङ्गोऽश्वकंठः सूकरास्यः पत्रमूलभृत् चतुष्पदोऽयम् १ । द्वितीयः स्त्री यौवनस्था ससा वनस्था २ । तृतीयो नरः सर्पवेष्टितो नौस्थः स्वर्णाभरणान्वितः ३ ॥४॥ सिंहे आद्यः शाल्मलिवृक्षोपरि गृध्रः शृगालः श्वा नरश्च मलिनवासाः अयं नरः खगश्चतुष्पदश्च १। द्वितीयो नरोऽश्वाकृतिः कृष्णाजिनकम्बलभृत् दुर्धर्षों धनुष्मानताअनासः चतुष्पदोऽयम् २ । तृतीय ऋक्षास्यो वानरचेष्टो नरः कूर्ची कुञ्चितकेशो दंडफलामिषहस्तः चतुष्पदोऽयम् ॥५॥ कन्यायामायः स्त्री पुष्पपूर्ण घटयुता मलिनाम्बरा गुरोः कुलं वाञ्छति १। द्वितीयो नरो लेखिनीहस्तः श्यामो लोमशो वस्त्राङ्कितशिरा विस्तीर्णधन्वपाणिः २ । तृतीयः स्त्री गौरोच्चा सुधौताग्रदुकूलाच्छादिता कुंभकडुच्छुकहस्ता देवालयं प्रवृत्ता ३ ॥६॥ तुलायामाद्यो नरस्तुला- हस्तश्चतुष्पथस्थो मानोन्मानचतुरो भांडं विचिन्तयति ११ द्वितीयो नरो गृध्रास्यो घटान्वितः क्षुधितस्तृषितः खगोऽयम् २ । तृतीयो नरः फलामिषधरो हैमतूणवर्मभृद्वानररूपो रत्न- चित्रितो धनुर्हस्तो वने मृगान् भीषयते चतुष्पदोऽयम् ३ ॥७॥ वृश्चिके आद्यः स्त्री नग्मा स्थानच्युता सर्पनिबद्धपादा मनोरमान्धितः कूलमायाति ११ द्वितीयः स्त्री भर्तृकृते सर्पावृताझी कूर्मकुंभाकृतिः स्थानसुखानि वाञ्छति २ । तृतीयो नरः सिंहरूपश्चिपिट कूर्मतुल्यास्यः अयं कूर्मश्चतुष्पदश्च ३॥८॥ धनुषि आद्यो नर आयतधन्वपाणिमुखोऽश्वकायः चतुष्पदोs- यम् १ । द्वितीयः स्त्री सुरूपाऽन्धिरत्नानि विघयन्ती गौरागी २ । तृतीयो नरो गौसे 'निषण्णो दण्डहस्तः कूर्ची कौशेयकचर्मवाही ३ ॥९॥ मकरे आद्यो नरो रोमशः सूकराकृतिः स्थूलदंष्ट्रो बन्धनभृत् रौद्रास्यः चतुष्पदोऽयम् १। द्वितीयः स्त्री श्यामा सालकारा लोहा- भरणभूषितकर्णी २ । तृतीयो नरः किन्नरागस्तूणी कवची धनुष्मान् सकम्बलः स्कन्धे रत्न- चित्रितं कुंभं वहति ३॥१०॥ कुंमे आद्यो नरश्चर्मभृद्गृध्रास्यः सकम्बलः खगोऽयम् १ ॥ द्वितीयः स्त्री मलिनाम्बरा शीर्षे भांडवाहिनी अग्निना दग्धे शकटे लोहानि गृह्णाति २। तृतीयो नरः सिंहरूपश्च श्यामः सरोमकर्णः किरीटी वपन निर्यासफलभृत् ३॥११॥ मीने आद्यो नरः सम्मौक्तिकशंखपाणिः साभरणो नौस्थोऽब्धि तरति ११ द्वितीयः स्त्री गौराशी नौस्थाऽन्धितः कूलं याति २ । तृतीयो नरो नग्नो भीरुश्चौराग्निभ्यां व्याकुलितः सांव- तागो गान्तिकस्थः अयं व्याकुलद्रेष्काणः ३ । इति १२ । एषां चिन्तानष्टादिप्रश्न प्रयो. .
९२ जनज्योतिर्मन्धसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिसौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । मगल शुभोऽन्येषां नवांशकः । लमरवादशांशस्तु त्रिंशांशस्तु नवांशवत् ॥३७॥ तनुः कोशो भटो यान मंत्रोऽरिवर्त्मजीवितम् । मनःकर्मार्जनी मंत्री भावाः ३ स्युरुदयादयः॥३८॥ हन्ति योधाऽऽयकर्माऽन्यानऽसौम्यः, कर्म चासितः। सौम्योऽप्यरिम् , सितोऽध्यानम् , चन्द्रश्च तनुजीविते ॥३९|| जन्मन्यनिष्टः सौम्योऽपि न लग्नस्थः शुभो ग्रहः । तत्रेष्टदस्तु पापोऽपि यात्रालग्नस्थितः शुभः ॥४०॥ पापोऽप्यभीष्टदो जन्मलमखामिनोः सुहृद् । मूर्तिस्थिता सौम्योऽपि यो जन्मसमये मृत्युव्यय- जन्मकुडलिकाया शुभा । भवनस्थत्वादिना अशुभ स याना- रवि लग्ने मूर्ती न शुभ । तत्रेष्टद इति ३-६-११ चन्द्र १-२-३-४-५-७-९-१०-११ | यस्तु क्रूरोऽपि रिपु ६ लम ११ स्थत्वादिना जन्मनीष्टद स याना- ३-६-११ लमे मूर्ती शुम एवाजन्मशुभाशुभ- बुध १-२-३-४-७-९-१०-११ ग्रहाश्च वितरतो जातकाज्ञया । गुरु १-२-३-४-५-७-१-१०-११ | समासेन त्वेवम्-"क्रूरास्त्रिषडा- शुक्र १-२-३-४-५-७-९-१०-११ शनि यस्था सिवेन्दुगुरवोऽन्तिमाष्टरि- पुर्जा । ध्यष्टान्तिमरिपुवों बुध राहु ३-६-११ प्रशस्यो जननममये ॥१॥" ७ शुभोऽपि स्यादशुभोऽरातिरेतयोः ॥ ४१ ॥ सुहृद्दशापतेः सद्यः सफलो जन "द्रेष्काणैस्तस्करा स्मृता" इति । रोगिप्रश्न "गृध्रकोलोरगव्यशरुदितै रोगिणो मृतिरिवि" । यन्धमोक्षप्रश्न "धृतोरगे यशे सशृखलापाशो पन्ध" इत्यादि । यानायो तु यथोपयोगस्तथोक्तमेव । शुभनाथ इति द्रेष्काणेशा प्रागुक्ता एव । शुमेक्षित इति यो द्रेष्काणो रनेऽधिकृतोऽस्ति तन्नामा राशिर्यानाउडलिकाया यत्र तत्र स्थितो यदि शुभ- प्रहैदृश्येत तदा स द्रेष्काण शुभैदृष्ट इत्युच्यते। * 'लमेऽर्कस्य नवाशे वाहननाश फुजस्य वहिभयम् । इन्दो प्रतापहानि शनेनवाशे मरणमेव' इति दैवज्ञवालमे। 1 ख१०स्थशनिवर्जमुपचयगा क्रूरा सर्वगा शुभा सौम्या । हिलाऽस्ते सितमष्टम- लमगशशिन च यातायाम् 1 2 यात्राकाले यस्य ग्रहस्य दशाऽस्ति स दशापतिस्तस्य सुह- न्मिनम् । विशेषस्तु-दशापतिरपि यानासमये सक्लो विलोक्यते । यल-"यात्रा नव दशापतानुपहते नैवास्तगे भावले, नीचस्थे न च नैव वक्रिणि मृणा देया कदाचिद- बुधै ।" इति । दशाक्रमतत्प्रमाणतद्विभागादिस्वरूप च जातकादिभ्यो ज्ञेयम्, इह प्रस्तु. तलादतिविस्तरलाच न प्रतन्यते, स्थानाशून्यायं तु वार्षिक दिनदशाप्रमाण स्थूल दर्यते, तथाहि-"निननामराश्रित प्रमृति गम्यते वर्तमानसहान्ते । गतदिवसाबध्येत्र दिवस- , .
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ३३ १५ ३ ६ ४ गु.चं. २ ७श. १२ १० मं १२ ९ ११ لس जनने बली । क्रूरोऽपि विविधो भद्रस्तनौ सौम्योऽपि नेतरः ॥ ४२ ॥ जन्मकाले विधोर्यद्वाऽन्योऽन्येनोपचयस्थिताः । तानाख्याः . सौम्यवत्क्रूरा ये ग्रहाः स्वः खोचे स्वत्रिकोणे वा स्थिताः केन्द्रेषु स्युस्ते सर्वेऽप्यन्योन्यं कारकसंज्ञाः, तेषां मध्ये दशमकेन्द्रस्थो ग्रहः शेषग्रहाणां विशिष्य कारकः, सर्वेषां चैतेषां चन्द्रयुतिष्ट्या बलवत्त्वम् , यथा कर्के लग्ने तत्स्थे चन्द्रेऽ. कारगुरुमन्दाः स्वखोच्चस्थाः सन्तो मिथः कार- काः स्युः। जातकोत्ताश्च कारकाः ॥ ४३ ॥ जन्मलग्नेशयोस्तानः कारको वाऽपि दशाः स्युः क्रमादेताः ॥१॥ रवी १न्दु २ भौम ३ ज्ञ ४ शनी ५ ज्य ६ राहु ७ सकेतु ८ शुक्रेषु ९ नखाः २० खवाणाः ५० । अष्टाश्चि २८ षड्वाण ५६ रसाग्नि ३६ देव ३३ देवा ३३ तिशीत्य ३४ भ्रया ७० दशाहाः ॥ २॥" सर्वे दिनाः षष्ट्यधिका त्रिशती ३६० । “हानिं १ धनं २ रुजं ३ लक्ष्मी ४ दैन्यं ५ लक्ष्मी ६ च बन्धनम् ७ । भयं ८ श्रियं ९ चार्कादीनां दद्युर्दिनदशाः क्रमात् ॥ ३॥" अत्रायमानायः-स्वनामराशी यद्दिनेऽर्कः संक्रान्तस्तद्दिनादारभ्य वर्तमानदिनं यावद्दिना गण्यन्ते इयन्तो दिना गता इति, तत्राद्या विंशतिर्दिना रवेर्दिनदशा, अग्रे पञ्चाशद्दिना इन्दोरित्यादि, एवं गणने यस्य ग्रहस्य दिनदशा तदानीं समेति स दशापतिरिति । सद्यः सफल इति यस्तदानीं गोचरेण प्रतिकूलवेधेन वा शुभः स सद्यः सफलः, यस्तु गोचरेणानुकूलवेधेन वाऽशुभः स सद्यो- ऽफलः । तथा जन्मपत्रिकायां यो बली, रूपवानित्यादिवदतिशायने मत्वर्थीयोऽयम् , ततो यः सर्वोत्कृष्टबल इत्यर्थः । इतर इति यो वर्तमानदशेशस्यारिः, यो वा तदानीमफलः, यो वा जन्मकाले निर्बल इति । ननु यदि जनने वलीत्युक्तं तदा जन्मनि सर्वोत्कृष्टवलो- ऽपि यो मृत्युस्थलादिनाऽनिष्टदस्तस्यापि मूर्ती ग्राह्यत्वप्रसङ्गः । मैत्रम् , “जन्मन्यनिष्टः सौम्योऽपि" इत्यनेनैव तस्य निषेधभवनात् ॥ 1 तथा लमस्थग्रहस्य दशमतुर्यस्थो ग्रहः सर्वोऽपि स्वगृहखोचस्वत्रिकोणेष्वस्थितोऽपि कारकाख्यः स्यात् । तथा लग्नं केन्द्रं वा विनाऽपि स्थितस्य ग्रहस्य यदि कश्चिद्ग्रहो दशमस्थाने स्वर्वोचत्रिकोणानामन्यतमस्थो निसर्गमैत्र्या तात्कालि कमैत्र्या च संपन्नः स्यात्तद्रा सोऽपि तस्य कारकाख्यः स्यात् । उक्तं च-"स्वर्वोच्च (क्षतुं )गमूलत्रिकोणगाः, कंटकेषु यावन्त आश्रिताः । सर्व एव तेऽन्योऽन्यकारकाः, कर्मगस्तु तेषां विशेषतः॥१॥" अत्रोदाहरणम्-“कर्कटोदयगते यथोडपे, खोच्चगाः कुजयमार्कसूरयः । कारका निगदिताः परस्परं १, लग्नगस्य सकलोऽम्बराम्बुगः २ ॥ २॥" अत्र सकल इति स्वगृहोचत्रिको णेष्वस्थितोऽपीति भावः। "स्वर्शकोणोच्चगः खेटः खेटस्य यदि कर्मगः । सुहृत्तदूगुणसंपन्नः कारकश्चापि संस्मृतः ॥३॥" 2 नायकाः स्युः प्रसूतौ ये रक्षका ये च वर्धकाः । ते क्रूरा अपि यात्रायां लग्नस्थाः शुभदा ग्रहाः' इति दैवज्ञवल्लमे, स्वरूपं चैषां बृहज्जातके । . -- ९४ जनज्योतिप्रन्यसंग्रहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भसिसी चतुर्थविमर्श गमवारम् । लग्नगः । असौम्योऽपि शुभाय स्याट्यस्तः सोम्योऽपि चान्यया ॥ ४ ॥ वक्री केन्द्रेऽथ तद्वर्गो लग्ने यातुर्जयापहः । गतिप्रमाणवणैर्वा विकृतश्च ३ नभश्चरः ॥ ४५ ॥ उत्तरान्तश्चरो भानोः शुभो नान्यस्तनी ग्रहः । फलेन 1 अन्द्वोर्वकासभवादीमाद्यन्यतरो यो ग्रहस्त्रदानी वक्रगोऽम्ति स एकोऽपि यानालमे केन्द्रस्थो जय हन्ति, किं पुनदिना १ अथेति तम्येव पक्रियो ग्रहस्य वर्गों होराया असभवाद् गृहदेष्कागनवाशादिरूपश्वेर मेऽस्ति तदा सोऽप्यशुमः । यक्रमार्गदिनसख्या चेय व्योतिषसारे-"पणसहि ६५ वीसा २१ पारस अहिय सय च ११२ यावमा ५२ ॥ चटतीस सय च १३४ कमा वपदिणा मगलाईण ॥ १॥ सग सय पणाल ७४५ निणवइ ९२ चुआलसय १४४ पचसयचरव्वीसा ५०४ । दो असया चालीसा २४० मगलमाईण मग्गदिणा ॥२॥" गतीत्यादि गत्यायविकृतोऽपि ग्रहो यात्रालमे मूतों न शुभ , अतिचरितो प्रहो गतिविकत । अतिचारखरूप चैव लोकम् -"पक्ष १ दशाह २ विपक्षी ३ दशाह ४ मासपदतयी ५ । अतिचार फुजादीनामेप चारस्ति- तोऽपर ॥१॥" प्रमाणेति पूर्वप्रमाणात हखो महान् पा से लक्ष्यमाण प्रमाणविकून , एव वर्णविकृतोऽपि भाव्य । लहस्ताह-"यस्य ग्रहस्य जन्मक्षं क्रूरग्रहोल्कायै पीडित स्यात्सोऽपि ग्रहो यानाली मूर्ती न शुभ । प्रहजन्माणि चैव-"विशाखा १ कृत्तिा २ प्यानि ३ श्रवणो ४ भाग्य ५ मिज्यभम् ६ । रेवती ७ याम्य ८ मलेया ९ जन्माज्य क्त क्रमात् ॥१॥" 2 इटेऽहि यनार्कोदयास्ते स्याता तत्स्थान सम्यमिणीय चिक्ष- यितव्य, यन च विवक्षितप्रहस्योदयास्ते स्याता तदपि । एव च योऽादुदीच्यामुदेस- स्तमेति च स उत्तरचर । यश्चार्कस्थान एवोदेत्यस्तमेति च सोऽन्तश्वर । एतौ यानालग्ने मूता शुभो । अन्य इति अर्गदक्षिणचरस्वशुभ । इद च मूर्तिग्रहखरूपमिह यद्यपि यात्रामुद्दिश्योकम् , तथापि विवाहादिसर्वकार्यलमेप्यपि योज्यम् । विशेषस्तु- "लमारी शनेर्धाग्नि शुभावन्यन्त्र भदौ । शीतांशुरुदयप्राप्त सर्वसर्येषु नाशद ॥१॥ जीवशुक्रशनिस्थाने स्थितो लो जयार्थद । स्थानेष्वन्दुभीमानां शशिसूनुरनर्थद ॥२॥ मन्दारखुधसूर्याणा स्थानेषु शुभदो गुरु । शुक्रेन्दुस्थानगो लमे धनयोधविनाशक ॥३॥ सौम्यस्थाने शित शस्तो रमस्थोऽन्यत्र नेष्टद । छायापुत्रो रविस्थाने प्रीतिदोऽन्यन नाशद ॥ ४ ॥ खस्थाने न शुभो मन्दो लोऽयन गुभावह । यानाया चन्द्रमा शस्तो दिग्ग्लेन विवर्जित ॥ ५ ॥” इति दैवज्ञवल्लमे । इत्युका सार्धपद श्लोकैमूर्तिस्थ- ग्रहव्यवस्था । अथ यानालने पड्वर्ग वारं च नियमयति-फलेनेति वर्ग पड्वर्गा यानादिने वारश्च तनुगो मूर्तिस्थो यो व्योमगो ग्रहस्तत्तुल्यफलो ज्ञेय । अय भाव -जन्मन्यनिष्ट इत्यत आरभ्यतच्छोकपूर्वार्ध यावदुक्तया रीत्या यादृशो ग्रहो मूर्ती शुभोऽशुभो वा निर्धारितस्तादृशस्यैव ग्रहस्य पदों ग्रहहोरादिमूर्ती शुभोऽशुभो वा ज्ञेय । यानादिने घारोऽप्येवमेव निर्धार्य । विशेषस्तु-"उपचयकरस्य वर्ग कूरस्थापि प्रशस्यते लो। चन्द्रो या तातो न तु विपरीतस्य सौम्यस्य ॥१॥ उपचयकरमहदिने सिद्धि.
जैनज्योतिर्मन्थसंग्रह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ९५ वर्गों वारश्च तनुगव्योमगोपमः ॥ ४६॥ केन्द्रेपु ग्रहशून्येषु लग्ने वीर्येण : क्रूरेऽपि यायिनां भवति । सौम्येऽप्यनुपचयकरे न भवति यात्रा शुभा यातुः ॥२॥" इति लल्लः । तथा-"सौम्योऽपि न शुभं दत्ते रिपोर्वारे विलग्नपः । वारे मित्रस्य पापोऽपि भवेच्छुभफलप्रदः ॥ १॥ इति दैवज्ञवल्लभे । तथा येषां वारः शुभोऽशुभो वा तेषां कालहोराऽपि तथैव । तत्फलं चैवम्-"रूपं ग्रहस्य वगै स्खदिने द्विगुणं खकालहोरायाम् । त्रिगुणमरिवर्गयोगे फलस्य प्रात्यस्तृतीयांशः” ॥ १ ॥ इति शौनकः । तथा-"बलिनः कंटकसंस्था वर्षाधिपमासदिवसहोरेशाः । द्विगुणशुभाशुभफलदा यथोत्तरं ते परिज्ञेयाः ॥ १॥” इति लल्लः ॥ 1 ग्रहशून्येष्विति प्रथमं तावदेकस्मिन्नपि केन्द्रे यदि कश्चित्सौम्यग्रहः स्यात्तदैव यात्रायामन्यकार्येषु च शुभं, न बन्यथा । सौम्यग्रहाभावे यद्येकमपि केन्द्रमुपचयकरेण क्रूरेणाप्यधिष्ठितं स्यात्तदापि शुभम् । सर्वकेन्द्राणां शून्यवं तु सर्वथाऽनिष्टम् । यदुक्तम्- "पापोऽपि कामं बलवान्नियोज्यः, केन्द्रेषु शून्यं न शिवाय केन्द्रम् ।' इति रत्नमालायाम् । विशेषस्तु-सौम्यग्रहाश्चेत्केन्द्रेषु पापग्रहयुताः स्युस्तदा महता कष्टेन यात्रा सिध्येत् । यल्लल्ल:--"सौम्यैश्च पापैश्च चतुष्टयस्थैः, कृच्छ्रेण संसिद्धिमुपैति यात्रा ।" वीर्येणेति खामिसौम्यग्रहयुतिदृष्ट्यभावेन क्रूराणां तत्सद्भावेन च लग्नं निर्वीर्यं स्यात् । बलहीनैरिति अष्टादशधा किल ग्रहाणामबलता भुवनदीपकवृत्तावुक्ता, तथाहि-"ख १ मित्रनीचगोर वक्रः ३ स्वराश्यस्ता ४ ऽरिवर्गगः ५ । लग्नाद्वादशगः ६ षष्ठः ७ क्रूरैर्युचोटऽथ वीक्षितः ९ ॥१॥ याम्यो १० राहास्य ११ पुच्छस्थो १२ बालो १३ वृद्धो. १४ऽस्तगो १५ जितः १६ । मुथुशिले १७ मूशरिफे पापै १८ रित्यवलो ग्रहः ॥ २॥". अत्र नीचगा इति नीचगृहस्थो नीचांशस्थोऽपि च ग्राह्यः । वक्र इति वक्राभिमुखोऽपि वक्रवत् । खराश्यस्तेति खगृहराशेः सप्तमराशिस्थः । अरिवर्गगः शत्रोरधिशत्रोर्वा ग्रहस्य गृहहोरादिषट्कस्थः । याम्यः कर्कादिषट्करूपदक्षिणायनवर्ती । राह्वास्यपुच्छेति “यत्र ऋक्षे स्थितो राहुर्वदनं तद्विनिर्दिशेत् । मुखात्पञ्चदशे ऋक्षे तस्य पुच्छं व्यवस्थितम् ॥ १॥" वालः खल्पदिनोदितः। वृद्धोऽस्ताभिमुखः । अनेन ह्रस्वरूक्षबिम्बो निर्दीप्तिकश्चेत्याद्यपि संगृहीतम् । अस्तगः रविरश्मिषु प्रवेशादस्तमितः । जितो यो ग्रहयुद्धे दक्षिणगामी, शुक्रस्तूत्तरगामी सन् जितः स्यादिति वराहः । मुथुशिले इत्यादि शीघ्रो ग्रहो मन्दगति- ग्रहस्यैकांशे यदा मिलितोऽद्यापि पश्चात्स्थो वा तदा मुथुशिल इथिशालाऽपराख्यो योगः । यदा तु शीघ्रो ग्रहो मन्दगतिग्रहस्यैकांशे मिलिला तमंशमतिक्रम्याग्रतो याति तदा मुशरिफयोगो राश्यन्तं यावत् । यथा कल्पनया तृतीये निशांशे मन्दगतिगुरुरस्ति तत्रागतो रव्यादिः क्रूरग्रहो यावत्तमंशमतिक्रम्य न याति तावन्मुथुशिलः, यदा तु चतुर्थाशे गतस्तदा मूशरिफस्तावद्यावद्राश्यन्ते यातीति, एतौ च योगौ शीघ्रो ग्रहो यदि क्रूर आगत्य कुरुते तदा भन्दगतिग्रहो निर्वलः स्यादिति । प्रश्नप्रकाशे तु नवधैव निर्वल- लमुकं तथाहि-"पापः शीघ्रः १ शुभो वक्री २ वालो ३ वृद्धा ४ऽरिभा ५ स्तगः ६ M ९६ जनज्योतिम्रन्थसंप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भनिी चतुर्थविमर्श गमद्वारम् । ८ वर्जिते । बलहीनैश्च सौम्यैः स्यादभिपेणयतो भयम् ॥ ४७ ॥ दिगीशः केन्द्रगः श्रेयान् दिग्पली मालगैस्तु न । वलिनी जन्मलमेशो केन्द्रोपचर ३ यगौ शुभौ ॥४८॥ सितेज्याविन्दुरार्किनतमोऽन्त्योः सूर्यमङ्गली । ईशान्य अग्नि १पूर्व शुक्र रवि यानालो १० उत्तर बुध ललाटस्थप्रह- | मंगल दक्षिण चक्रस्थापना शनि चंद्र पश्चिम 4 ७ राह वायव्य नक्रीत्प सामादिसाधकाः केन्द्रोपचयेपु वलोत्कटाः ॥ ४९ ॥ पौरी शजीवमन्दाः स्युरपरे यायिनो ग्रहाः । सफला यायिभिर्यात्रा पलिभिः स्थितिरन्यथा ६॥ ५० ॥ चौराणा शंकुनैर्यात्रा नक्षत्रैश्च द्विजन्मनाम् । मुंहूतः सिद्धयेऽ- नीच ७ पापान्तरे ८ ऽटस्थ ९ इत्युको बलजित ॥१॥ एवमन्यनापि यथासभव दौर्वल्य भाव्यम् । अभिषेणयत इति सेनयाऽभिमुख प्रस्तावाद्वरिणो विजयाय गच्छत ॥ 1 दिगीश्वरो ललाटस्थो यदि वा दिग्बलान्वित । वधवन्धप्रदो यातु केन्द्रगस्तु शुभा- यह ' इति दैवज्ञवालमे। 2 ललाटग्रहफल चैवम्-"शनामिभय १ व्याधि १ नक्षयो ३ बन्धन ४ मृति ५ ाधि ६ । हारि ७ सैन्य विमर्दो ८ भालगदिगधिपफल क्रमश ॥१॥" विशेषस्तु केतुरुदित सन् यातव्य दिकसमुखनताप्रो यात्रायो शुभ । तथा उपचयकरस्य प्रहस्य दिश गच्छेत् न बपचयकरस्येति लल्ल । वलिनी जन्मलमेशाविति जन्मेशलग्नेश योगंडान्तस्थल १ गोचरादिप्रातिकूल्य २ गतिप्रमाणवणवैकृत्य ३ सूर्यतो दक्षिणचारिख । प्रागुक्ताष्टादशविधदुर्वल्लाना ५ मभावेन पबिधवलसपनवनिजितरिपुलादीना भावेन च बलिष्ठल भावनीयम् । केन्द्रेति सामान्योक्तावपि सप्तमवर्ने एव केन्द्र लमेश शुभ इति ज्ञेयम्। विशेषस्तु-"कूरावपि जन्मल्नेशौ सौम्यवदेव व्यवहर्तव्यौ सर्वकार्यपु सबलखविधानेन" इति लल्ल ॥ 8 भाग्ये मैने शीतरश्मी सपुष्ये द्वादश्या वा शुक्रदृष्टे च ल्मे । अष्टभ्यो बा तैतिलारये प्रदिष्टा पूर्वाचार्यरन संधानसिद्धि' इति रनमालायाम् । 4 स्थायिन । 5 शान्तप्रदीप्तदिग्विभागानुरूपफलैमरदेशीयवृद्धानामनुभवसिद्धरागन्तुकशकुनै । 6 तेषां गुणे 17 शिवभुजगादिमि शुद्धद्विपटिकारूपै । - जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्शे गमद्वारम् । ९७ 5 न्येषां राज्ञां योगैश्च ते त्वमी ॥ ५१ ॥ अर्कार्किशशिनः सिद्ध्यै राज्ञा लग्नारिमध्यगाः (१) । सितेज्यमन्दज्ञाराश्च लग्नास्तंत्रिसुखारिगाः (२)॥५२॥ शुक्रज्ञाश्चि लग्नखंभ्रातूषु क्रमशः श्रिये (३)। लग्ना-३ रिंगौ च जीवास जयदौ व्यष्टमे विधौ (४)॥ ५३ ॥ मन्दारौ व्यायपट्सु ज्ञसितेज्याश्चोत्कटाः श्रिये (५)। केन्द्रे च वलिनी शेज्या- विन्दौ त्वापोक्लिमेऽबले (६) ॥ ५४ ॥ श्रिये विधुः सुखेऽस्ते तु ६ सितज्ञौ (७) व्यत्ययेन वा (८)। याने त्रिकोणकेन्द्रस्थाः सौम्या: पद आयगाः परे (९)॥ ५५ ॥ जयाय मूर्ती मार्तण्डः सौम्यः स्खे सप्तमो विधुः (१०)। बृहस्पतिर्वा केन्द्रस्थः शेषेषु स्वायवर्तिषु (११) ९ ॥ ५६ ॥ यातुः प्राग्दक्षिणयो सितान्तर्जयकरः सुखे चेन्दुः (१२)। गुरुरेकान्तर आर्के (१३) ज्ञों वा शुक्राच (१४) भौमाद्वा (१५) ॥ ५७ ॥ गुरुर्जयाय लग्नस्थः क्रूरैलोभन भोगतैः (१६) । तथा चन्द्रे-१२ ऽष्टमे षष्ठे शुक्रे लग्नगतो गुरुः (१७) ॥ ५८ ॥ सिध्यै धीधर्मकेन्द्रेपु बुधवाक्पतिभार्गवैः । योगोऽधियोगो योगाधियोगैश्चैकैद्वित्रिकैः ॥५९॥ शुक्र व्यायाम्बुंगं पश्यन् जीवो यात्रासु केन्द्रगः । राज्ञां दत्ते जयं क्रूरैः १५ 1 वैश्यशूद्रकादीनाम् । तिथिवारभलग्नादिशुद्धिनिरपेक्षमपि । 2 अर्धद्वयेऽपि यथा- संख्यं योजना ॥ 3 क्रमश इत्युत्तरार्धेऽपि योज्यम् । व्यष्टमे इति यदीन्दुरष्टमगृहे न स्यात् ॥ 4 उत्कटा इति यत्रतत्रस्था अपि वलिन इत्यर्थः । चन्द्रे आपोक्लिमस्थे निर्वले च सति ॥ 5 सितज्ञौ सुखे, चन्द्रोऽस्ते इति व्यत्ययः । याने इति यात्रायां श्रिये स्युरिति योगः । परे क्रूराः ॥ 6 खं द्वितीयं । शेषेषु क्रूरसौम्येषु सर्वेषु । एवं योगा एकादश ॥ 7 प्राच्या दक्षिणस्यां वा चेद्याना तदा ज्ञशुक्रयोर्मध्येऽन्तराले तिष्ठन्निन्दुः शुभः । परं यदि सुखे-तुर्यस्थाने स्यात्तदैव शुभः, नान्यथा । प्रतीच्युदीच्योस्तु यात्रा- यामयं योगो नापेक्ष्यः । तथा गुरुरेकान्तर इति शनितो गुरुरेकान्तरगृहे स्थित इत्येको योगः । ज्ञो वेति शुक्राद् वुध एकान्तरगृहे स्थित इति द्वितीयः। भौमाद् बुध एकान्तरगृहे स्थित इति तृतीयः । दैवज्ञवल्लमेऽप्युक्तम्-"भृगुजादथवा महीसुताद् बुध एकान्तरमे स्थितो यदा । रविजादथवा गुरुस्तदा, ब्रजतो यान्त्यरयः क्षयं रणे ॥ १॥" तदेवमत्र श्लोके योगाश्चलारः। 8 एते सर्वे प्रत्येकयोगाः सप्तदश ॥ 9 योगेन यो याति नृपोs- रिदेशं सुखेन सोऽभ्येत्यऽधियोगयाता । प्राप्नोति कीर्ति विजयं धनं च, योगाधियोगेन महीमशेषाम् ॥ इति दैवज्ञवल्लमे । विशेपानायस्तु सुधीशगारवात्र्तिकेऽवलोक्यः । जै०१३ .. काफ८ ध्वज ९८ जनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श गमनास्तुद्वारे। कलत्रादित्रायन्यगैः ॥ ६० ॥ बुधो वपुःसुर्सद्वेर्पियोमस्थो वीक्षितः शुभैः। जयाय राज्ञा पापेपु लग्नालव्ययवर्जिपु ॥ ६१ ॥ इति सप्तरूप- ३ काधैः सकललोकत्रयेण चोक्तेपु । योगेपु, राजयोगेष्वपि शुभदा भूभुजा यात्रा ।। ६२ ।। मकलेवपि कार्येषु यात्राया च विगेपतः । निमित्तान्य- प्यतिक्रम्य चित्तोत्साहः प्रगल्भते ॥ ६३ ।। ऐन्व्यादिदिक्षु मातङ्गरयों- ६श्चनरवाहनः । ब्रजेक्रमेण भूपालो दिक्पालोल्लासिमानसः ।। ६४ ॥ ॥ इति गमद्वारम् ॥ ८८८ वास्तु नव्य विभूत्यायुःकीर्तिकामो निवेशयेत् । नात्वाऽऽयव्ययागॉस्तु चन्द्रतारावले अपि ॥ ६५ ॥ धजोधूमो- ९ हरिः वागौःसरोहस्तीद्विकः क्रमात् । पूर्वादिवलिनोऽष्टाया विपमास्तेपु "प सिंह गज चैव सेटकटकोट्टयो । द्विप १ धूम्न २ पुन प्रयोकव्यो वापीकूपमरस्सु च ॥१॥ मृगेन्द्र- ईशान पूर्व अग्नि मामने दद्याच्छयनेषु गज पुन । वृप भोजनपानेषु छनादिपु पुनयंजम् ॥ २ ॥ अग्निवेश्मसु सर्वेषु श्री गृहे वहयुपजीविनाम् । धूम नियोजयेत् किचि- च्वान म्लेच्छादिजातिपु ॥३॥ सरो वेश्यागृहे शस्तो ध्वाक्ष शेपकुटीयु च । वृप सिंहो गजश्चापि पश्चिम ] नैत्य प्रासादपुरवेश्ममु ॥ ४ ॥' इत्यादि विवेकविलासे वा ४ 1 वृत्ताद्ध । 2 वृहज्जातकोतमेपामतिविस्तृतखरूप वार्तिकादवसेयम् । 3 यद्यपि निमित्त क्लि दैहिक वामदक्षिणाङ्गस्फुरणादि । उक्त हि दैवज्ञवल्लमे-"स्यन्दन दक्षिणे पार्वे विपृष्टहदये हितम् । वामपार्श्वे तु नारीणा मनसश्चानुकूलता ॥ १॥" अगस्पर्शादि खिङ्गितम्, दुर्गादिश्च शकुन , लग्नादि तु ज्योतिषम्, तथाप्यनामेदकल्पनया सवेषा निमित्तत्वमेवोचे । चित्तोत्साह इति “अङ्गिरा मनोत्साह" इत्युक्ते प्रागविसवादितयाऽनु- भूत प्रातिभज्ञान लग्नादिभ्योऽपि बलवदित्यर्थ ॥ 4 इन्द्राग्नियमनतवरुणवायुकुबेरेशाना दिस्पतय ।'ध्यायजासाधीवर हष्टचेता क्षोणीपालो निर्विलम्न प्रयायात्' इति रत्नमाला. याम् । 5 वास्तु गृहप्रासादादि । विभूतीत्यादि अनेनेदमसूचि-'कार्यसिद्धिमुसापि निमित्तशकुनादिभिः । ज्ञात्वा प्रष्टुहारमे कीर्तयेत् समय सुधी ॥१॥" अनादि- शब्दादशस्पर्शादि गृह्यते । ननु कथमस्पर्शनेन निर्णय ? उच्यते-"शीपं १ मुस २ वाहु ३ हृदयो ४ दराणि ५ पटि ६ वस्ति गुद्य ८ संज्ञानि । ऊह ९ जानु १० जघे ११ चरणा १२ विति राशयोऽजाद्या ॥१॥" इति लघुजातके । अनाजाया इत्युक्त तथापि यत्तात्कालिक लम तदेव शिर , ततोऽन्यांगानि । ततश्च-"कालपुसो यदा तत्स्प्र(स) स्पृशति चेच्छुमे । युरू विलोकित वापि मद्मनिर्माणमादिशेत् ॥१॥” इति देवज्ञवल्लमे ॥ AN वायव्य खर ६ तृप ५ .
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्शे वास्तुद्वारम् । ९९ १ २ ४ E •o ९ १० ។ १२ १४ १५ शोभनाः ॥६६॥ ध्वजः पदे तु सिंहस्य तौ गजस्य वृपस्य ते । एवं निवेशमर्हन्ति स्वतोऽन्यत्र वृपस्तु न ॥ ६७ ॥ आयो दैान्ययोर्धातः फलमष्टहतेऽधिकः । फलमष्टगुणं भाप्ते में तत्राष्टहते व्ययः ॥६८॥ फैले ३ व्ययेन वैश्माख्याक्षरैश्चान्ये त्रिभाजिते । अंशाः शक्रान्तकक्ष्मापास्तेषु 'स्यादधमो यमः ॥ ६९ ॥ ध्रुवं धन्यं जयं नन्दं खरं कान्तं मनोर- मम् । सुमुखं दुर्मुखं क्रूरं सुपक्षं धनदं क्षयम् ॥ ७० ॥ आक्रन्दं विपुलं ६ 1 यव ६ अंगुल१ । २४ अंगुल हाथ १ । चारहाथ दंड १ । “न हस्तमानेन गुणान्वितं स्यायदा तदा तद्गणितोक्तयुक्त्या । प्रदाय हिला यदि वाडलानि, प्रसाधयेत्क्षे- त्रफलं शुभायम् ॥ १॥" अत्र शुभायमित्युपलक्षणं, तेन नक्षत्राद्यपि यथा तस्मिन् गृहेऽनुकूलमुत्पद्यते तथा क्षेत्रफलं साध्यम् । नक्षत्रानुकूल्यप्रकारश्चाग्रे वक्ष्यते-"प्रारब्धं संमुखे चन्द्रे" (७१ पृष्ठे) इत्यादिना । विशेषस्तु-"गृहेषु कर्मिकहस्तेन मानं खामिकरण वा। देवतानां तु धिष्ण्येषु कर्मिहस्तेन केवलम् ॥१॥" अत्र कर्मिहस्तः कांबिक (कार्मिक). हरत इत्यर्थः । तथा देवगृहे भित्तिबाहुल्यं क्षेत्रफलमध्ये गण्यते, अन्यत्र तु भित्तयः क्षेत्रफलात् पृथग्गण्याः । उक्तं च--"क्षेत्रफलान्तभित्तीर्देवगृहेऽपि प्रकारयेद्विद्वान् । आक्रम्य वाह्यभूमि क्षेत्राद्भित्तीर्नृणां गेहे ॥१॥” इति व्यवहारप्रकाशे । इत्युक्ता आयाः । अथ जन्मभम्-तत्र सामान्येन वास्तुनस्तावजन्मभं कृत्तिका । यदुक्तं व्यवहार- प्रकाशे-“भाद्रपदतृतीयायां शनिदिवसे कृत्तिकाप्रथमपादे । व्यतिपाते रात्र्यादौ विष्टयां वास्तोः समुत्पत्तिः ॥ १ ॥” इष्टवास्तुनस्तु जन्मभानयनमेवम्-फलमष्टगुणमिति अधिक- शब्दोऽग्रे सर्वत्र संबध्यते, फलाकोऽष्टगुणो भाप्ते इति भैः सप्तविंशत्या भागे यदधिक शेष तिष्ठेत्तदिष्टवास्तुनो जन्मभम् । अस्मादेव भात् गृहाणां स्वामिना सह पडष्टमकादि चिन्त्यते । तत्राष्टेति । तस्मिन् भाङ्केऽष्टभिर्भक्त शेषाङ्केन व्ययः स्यात्, अष्टभिर्भागाप्राप्तौ तु भाव एव व्ययाङ्कः, व्ययश्च त्रेधा-पैशाच १ यक्ष २ राक्षस ३ भेदात् । यत्सारंगः "पैशाचस्तु समायः स्याद्राक्षसश्चाधिके व्यये । आयातूनतरो यक्षो व्ययः श्रेष्ठोऽष्टधा वयम् ॥ २ ॥ शान्तः १ क्रूरः २ प्रद्योतश्च ३ श्रेयान ४ थ मनोरमः ५ । श्रीवत्सो ६ विभवश्चैव ७ चिन्तात्मको ८ व्ययोऽष्टमः ॥ २॥" अत्रैकशेषे शान्तो व्ययः, द्विशेषे क्रूरः यावत् शून्यशेषे चिन्तात्मक इति भावना ॥ 2 क्षेत्रफलाङ्के व्यया? तद्गृहनामाक्ष- रसंख्यां च क्षिप्वा त्रिभिर्भागे यच्छेषं सोऽशः । तथाहि-एकशेपे इन्द्रांश: द्विशेपे यमांशः शून्यशेषे राजांशः ॥ 3 एताः किल ध्रुवादिसंज्ञाः सान्वर्थाः, तेन खर १ दुर्मुख २ क्रूर ३ क्षया ४ क्रन्दा ५ ख्यानि गृहाणि अशुभानि । तदुक्तं वास्तुशास्त्रे-"स्थैर्य १ धनं २ जयः ३ पुत्रा ४ दारिद्र्यं ५ सर्वसंपदः ६ । मनोह्लादः ७ श्रियो ८ युद्धं ९ वैषम्यं १० वान्धवा ११ धनम् १२ ॥१॥ क्षयश्च १३ मृत्यु १४ रारोग्यं १५ सर्वसंपदि १६ ति क्रमात् । ध्रुवादीनां फलं ज्ञेयं" इति । केचित्सुपक्षस्थाने विपक्षनामाहुः । पस्त्यानि गृहाणि ॥ . १ १०० जैनज्योतिर्मन्थसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श वास्तुद्वारम् । 18 चैव विजय चेति पोडश । सप्रत्यमीपा पस्त्यानां प्रस्तारः प्रतिपाद्यते ७१ युग्मम् ॥ गुरोरधो लघु न्यस्येत् पृष्ठे त्वस्य पुनर्गुरून् । अप्रतस्तू वद्दे- याद्यावत्सर्वलघुर्भवेत् ।। ७२ ॥ पूर्वादितो गृहद्वारा दिल्यालिन्दैर्लघूदितैः । प्रस्तारस्थापना 9SSSS २ 15ss ३sss ४1155 “SSIS ६1515 ७515 ८।।15 SSSSI १०15s ११७ISI १२।। १३।। १४ 15।। १५।। ४ प्रदक्षिणस्थैर्वेश्मानि स्युर्भुवादीनि पोडश ॥ ७३ ॥ प्रारब्धं समुसे चन्द्रे 1 यस्या दिशि गृहद्वारम् । 'पूर्वादिदिग्विनिर्देश्या गृहद्वारव्यपेक्षया । भास्करोदय- दिवपूर्वा न विज्ञेया यथा भुते' इति विवेकविलासे । 'गृहस्य मुसत प्राची प्रकल्प्य तत्प्रदक्षिणम् । पर्यटद्भिरलिन्दै स्यु प्रस्ताराद्वेश्मना भिदा' इति देवज्ञवल्लमे । 2 परिघचक्रवत् कृत्तिकादीनि सप्त सप्त भानि चतुर्दिा न्यस्य यद्भ गृहस्योत्पद्यमानमस्ति तद्विचार्यते, यदि तद्भ गृहस्य द्वारदिशि समेति तदा तस्य गृहस्य समुराश्चन्द्र स्यात्, स चाशुभ , यतोऽप्रत स्थे चन्द्रे कर्तुतन न निवास । यदि तु पाश्चात्यभित्तिदिशि समेति तदेन्दु पृष्ठस्थ स्यात् , सोऽप्यशुभ । यत पृष्ठस्थेन्दौ चौरकृतानि खानाणि बहुश पतन्ति । यदि तूभयपार्श्वभितिदिशो समेति तदा भव्यम् । प्रासादेषु तु समु- रोन्दु शुभाय । उक्त च वास्तुशास्त्रे-प्रासादनृपसौधश्रीगृहेषु पुरत शशी" । अत एवान गृहीत्युकम् । इति चन्द्रयलम् । प्रीतिपडष्टमकादिक राशिवलमपि तत्त्वतश्चन्द्रयल• मेव । ताराबल पृथग् खिह नोक, परं नक्षनकथने तदपि सुज्ञातवात्सूचित ज्ञेयम् । तथाहि-गुरुशिष्यादिवदनापि त्रिपश्चसप्तमी तारा त्याज्या, केवल तन मिथो गण्यते, इह तु गृहेशभाद् गृहम यारद्गण्य, गृहेशस्यैव प्रीतेरिष्टनात् । आह च सारंग -"गणयेत् खामिनक्षत्राद्यावद्धिष्ण्य गृहस्य च । नवमिस्तु हरेद्भाग शेष तारा प्रकीर्तिता ॥ १ ॥ शान्ता १ मनोरमा २ कृरा ३ विजया ४ कलहोद्भवा ५ । पद्मिनी ६ राक्षसी ७ वीरा ८ आनन्दा ९ चेति तारका ॥२॥ अथायाद्या उदाहियन्ते-यथा कस्यचिद् गृहस्य दय सप्त हस्ता नवाजुलानि च-हस्त ७ अगुल ९ । विस्तारश्च पञ्च हस्ता सप्ताहुलानि= हस्त ५ अ ७ । द्वापि हस्ताकौ चतुर्विंशत्या सगुण्याङ्गुलानि मध्ये योज्यन्ते, जातो दैर्ध्याङ्क सप्तसप्तत्यधिक शतमगुलानि १७७ । विस्ताराद्वस्तु सप्तविंश शतं १२७ । द्वयोरप्यडयोमियो घाते जात द्वाविंशतिसहस्रा चतु शत्येकोनाशीतिश्च २२४७९, इद क्षेत्रफलम् । अस्याप्टभिर्भागे शेप सप्त ७ । सप्तमो गजायस्तस्य गृहस्येत्यागतम् १ । अथ -क्षेत्रफल २२४७९ मष्टभिर्गुणित जात लक्षमेकोनाशीविसहना अष्टशती द्वात्रिंशच १७९८३२ । अस्य सप्तविंशत्या २७ भागे शेपं द्वादश १२ । अश्विनीतो द्वादश भमुत्तर- जैनज्योतिर्मन्धसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्शे वास्तुद्वारम् । १०१ ध्रुव १ धन्य २ जय ३ नन्द ४ 55SS 15SS E SISS 1155 H T F खर ५ कान्त ६ मनोरम ७ सुमुख ८ 55IS ISIS SIIS -I115 दुर्मुख ९ सुपक्ष ११ विपक्ष क्रूर १० धनद १२ SSSI ISSI F SISI HISI क्षय १३ आनन्द १४ विपुल १५ विजय १६ ISH SIII SSIL HERE त्यजेद् न वस्तुं वास्तु कल्प्यते । पृष्ठस्थे खात(त्र) पाताय द्वयोस्तेन गृही ॥ ७४ ॥ वैशाखे श्रावणे मार्गे पौषे फाल्गुन एव च । कुर्वीत फल्गुनी तस्य गृहस्येत्यागतम् । तच्च गृहं कल्पनया पूर्वाभिमुखं, तेनोत्तरफल्गुनी भंदक्षि- णभित्तौ समागतवाद्धव्यम् २॥ अथ व्ययः-भाको द्वादश, तस्याष्टभिर्भागे शेषं चत्वारः ४, चतुर्थः श्रेयान् व्ययः ३ । अथांशः-तस्य गृहस्य कल्पनया ध्रुवसंज्ञा, तद्वर्णाङ्कौ द्वौ, व्ययाङ्कश्च चत्वारः, आभ्यां योजितं क्षेत्रफलं जातं २२४८५ । अस्य त्रिभिर्भागे शून्यशेषलाद्राजां- शस्तद्गृहस्य ४ । चन्द्रबलं नक्षत्रोक्त्यवसरे उक्तम् ५ । राशिवलं त्वग्रे वक्ष्यते । तारावलं त्वेवम्-गृहेशस्य जन्मभं कल्पनया धनिष्ठा, ततो गणने उत्तरफल्गुन्यष्टमी तारा ६ ॥ 1 वास्तुप्रारंभमिति सूत्रपातखातादिकर्मकरणेनेत्यर्थः । न खिति, यदुक्तं-"शोकं १ धान्यं २ मृत्युदं ३ पञ्चतां च ४, खाप्तिं ५ नैःस्व्यं ६ संगरं ७ वित्तनाशम् ८ । खं ९ श्रीप्राप्तिं १० वह्निभीति ११ च लक्ष्मी १२, कुर्युश्चैत्राद्या गृहारंभकाले ॥ १॥” इति दैवज्ञवल्लमे । नवरमेते शुक्ल प्रतिपदाद्याश्चान्द्रमासा एव ग्राह्याः ॥
१०२ जनज्योतिर्मन्यसंग्रहे उदयनभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्श वास्तुद्वारम् । वास्तुप्रारभं न तु शेपेपु सप्तसु ।। ७५ ॥ धामारभेन्नोत्तरदक्षिणास्य, तुलालिमेपर्पभभाजि भानौ।प्रारूपश्चिमास्यं मृगकुभकर्कसिंहस्थिते द्यंगगते न किञ्चित् ॥ ७६ ॥ भाद्रादित्रिविमासेषु पूर्वादिषु चतुर्दिशम् । भवे- ५ द्वास्तोः शिरः पृष्ठ पुच्छं कुक्षिरिति कमात् ॥ ७७ ॥ समाधिकव्यय 1 तुलालीत्याधुकेऽपि पूर्वोक्तचान्द्रमासपञ्चके एव, न शेपमासेविति खय ज्ञेयम् । द्वपगा द्विखभावा राशय । न फिश्चिदिति चतुर्दिग्मुयमपि नारमेतेत्यथ । 'मेपवनसिंहस्थ पूर्वामुसे गेहे कृते राजभय । पकन्यामकरस्थेऽ. दक्षिणामुसे गेहे कृते पुनादिमृत्यु । मिथुनतुलाकुभस्थेऽके पश्चिमामुसे गेहे कृते सतापादि । कर्कवृश्चिकमीनस्थ के उत्तरामुसे गेहे कृते पुलक्षय" इति तु नारचन्द्रटिप्पनके ॥ 2 अन वास्तुनो दक्षिणपार्थोपपीड सुप्तस्य नागस्याकारेण स्थापना, ततो भाद्रपदादिमासनिके प्राच्या वास्तो शिर , दक्षिणस्या पृष्ठ, पश्चिमायां पुच्छ, उत्तरस्या युक्षि । मार्गादिमासत्रिके दक्षिणादिचतु- दिक्षु शीर्पादीनि, फाल्गुनात्रिके पश्चिमादिचतुर्दिक्षु, ज्येष्ठादिमासनिके तूतरादिचतुदिक्षु । श्रय भाव -कुक्षावेव प्रथम सननारभ कार्य , नान्यदिक्षु । यदुक्त-"शिर सनेन्मातृ- पितृनिहन्यात , सनेच पृष्ठे भयरोगपीडा । पुच्छ सनेत्स्त्रीशुभगोनहानि , स्त्रीपुत्ररत्ना- नवसूनि कुक्षौ ॥१॥" इति देवज्ञवल्लमे। केचिद्वास्तोर्वत्सनामाहु । अनेन च वास्खोरङ्गादिक्थनेन सातादौ दिमियम उक्त । विदिग्नियम पुनरेवम्-"ईशानादिपु कोणेषु घृपादीना त्रिके त्रिके । शेपाहेरानन त्याज्य विलोगेन प्रसर्पत ॥१॥" अस्यार्थ - सहारेण शेपस्त्रिभिस्त्रिभिर्मासर्धमति, ततो यदा मासनय तन्मुसमीशाने तदा आमेये मासनय नाभि , नैते मासनय पुच्छ, वायव्य मुत्कल, श्रेय । यदा वायव्ये मुस तदेशाने नाभि , आमेये पुच्छ, नैर्नत मुत्कल, एव सहारेण शेषो भ्रमति । वृषादिनिके । इंशाने मुसम् , सिंहादिनिके वायव्ये, वृश्चिकादिनिके नैनते, कुभादित्रिके खानेये मुसम् एव च-"विदिक्त्रय स्पृशस्तिष्ठेत् खवक्न १ नाभि २ पुच्छकै ३ । शेषस्तत्रितय त्याला भूयातकार्यमाचरेत् ॥ १॥ नाभी च म्रियते भार्या धन पुच्छे मुसे पति । इति मला शिलान्यासे भूमाते तनय त्यजेत् ॥ २॥” इति वास्तुशाने n 3 यत्रायेन समोऽधिको वा व्ययस्तद्गृह त्याज्यामिति सर्वत्र भाव्यम् । एतेन व्ययादधिक आय श्रेष्ठ , सोऽपि विषमोऽतिश्रेष्ठ, स्थिरखात् । यलल -"कुर्यात् स्थिराधिनाय स्खयोनिभ शुद्धतारा- शम्" । इति । यस्य गृहस्य नाम कर्तुर्नाम्ना समम् । यत्र यमाशोत्पत्ति । यस्य राशिना सह स्वामिराशे शत्रुपडष्टमक द्विद्वादशादिक्मुत्पद्यते । यस्य च तारा सामितारा- तस्बिपञ्चसप्तमी स्यात् । चकाराद्यस्य भ रक्षोगणे स्वामिभयोन्या सह विरुद्धवलिष्ठ- योनिक वा, तद्गृह त्याज्यम् । यल -"आयविरुद्ध भवने न सुस पडटके स्थिते मरणम् । न धन द्विद्वादशके नवपञ्चमके सपत्यमृति ॥१॥ निधन सप्तमतारे पञ्चम. तारे च तेजमो हानि । विपदस्तृतीयतारे यमाशके गृहपतेर्मृत्यु ॥२॥" नाडीवेधस्तन .
जनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ चतुर्थविमर्शे वास्तुद्वारम् । १०३ १० कर्तुः समनामयमांशकम् । विरुद्धराशितारं च विनाऽन्यद्वेश्म शोभनम् ॥ ७८ ॥ क्रमाद्विप्रादिवर्णानां विषमायैर्ध्वजादिभिः । धीमद्भिर्धाम निर्दिष्टं प्रतीच्यादिमुखं क्रमात् ॥ ७९ ॥ ये गृहेऽलिन्दनियूहनिर्गमाद्या-३ श्चतुर्दिशम् । न तेष्वायादिकं योज्यं वायभूपासु वास्तुनः ॥ ८० ॥ सूत्रस्य सिद्धिर्वसुनाथहस्तमैत्रस्थिरस्वातिशतर्फपुष्यैः । न्यासः शिलायाः करपुष्यमार्गपोष्णध्रुवेपु श्रवणे च शस्तः ।। ८१ ॥ चरादन्यत्र लग्नेन्द्रोः ६ 'शुभैः संयुक्तदृष्टयोः । कर्मस्थितेषु सौम्येपु गेहारंभः शुभावहः ॥ ८२ ॥ केन्द्रत्रिकोणगैः सौम्यैः क्रूरैः शत्रुचिलाभगैः । शुभाय भवनारंभोऽष्टमः । श्रेष्ठ एव, तद्भावे योनिविरोधादिदोषाणामप्यदुष्टवसंभवात् । नन्वस्त्वेवं, परं यत्र गृहे द्विपादं त्रिपादं वा भं स्यात्तत्र कथं गृहस्य राशिः कल्प्यते, तत्कल्पनां च विना कथं पडष्टमकादिर्विचार्यते ? उच्यते तदा भपाद आनीयते । तथाहि-"क्षेत्रफले रद ३२ गुणिते भक्त वखभ्रभूमिभिः १०८ शेषात् । व्येकानवभिः शेपं पादो लब्धं वृषाद्भगणः ॥१॥” इति व्यवहारप्रकाशे । उदाहृतगृहस्य भमुत्तराफल्गुनीति त्रिपादं, ततस्तत्रैवा- स्यार्थो भाव्यते-प्रागानीतं क्षेत्रफलं २२४७९, इदं द्वात्रिंशता गुणितं जातं सप्तलक्षा एकोनविंशतिसहस्रांत्रिशत्यष्टाविंशतिश्च ७१९३२८ । एपामष्टशतेन भागे शेषमष्टच- लारिंशत् ४८ । व्येक ४७ । तस्य नर्वभिर्भागे लब्धं पञ्च । वृपात् पञ्चमो राशिः कन्या । शेपं च द्वौं । उत्तरफल्गुनीभस्य द्वितीयः पादः तस्य गृहस्येत्यागतम् । ततश्च धनिकस्य धनिष्ठोत्तरार्धजन्वा जन्मराशिः कुंभः, स च विषमः तस्मादष्टमस्य कन्याराशेः प्रीतिषड- ष्टमकं "ओजात्स्यादष्टमे प्रीतिः" इत्युक्तेः ॥ 1 धनिष्ठा। तिथिवारशुद्धिस्तु रिक्तादिवर्जनात्स्फुटैव । रविवार स्त्विष्टः। 2 स्थिरे द्विखभावे वा लग्ने । चन्द्रेऽपि च स्थिरद्विस्वभाकराशिस्थे । 3 मृत्यवे इति गृहस्वामिन इति शेषः । विशेपस्तु-"गुरुलंने जले शुक्रः स्मरे ज्ञः सहजे कुजः । रिपौ भानुर्यदा वर्षशतायुः स्याद्गृहं तदा ॥ १॥ सितो लग्ने गुरुः केन्द्रे खे वुधो रविरायगः । निवेशे यस्य तस्यायुर्वेश्मनः शरदां शतम् ॥ २ ॥ त्रिशत्रुसुतलग्नस्थैः सूर्यारेज्यसितैर्भवेत् । प्रारंभः सद्मनो यस्य तस्यायुट्टै समाशते ॥ ३ ॥ व्योनि चन्द्रः सुखे जीवो लाभे भौमशनैश्चरौ । यस्य धाम्नः समाशीतिं स्थितिस्तस्य श्रिया युता ॥ ४ ॥ खोचस्थे लग्नगे शुक्रे १ हिवु- कस्थेऽथवा गुरौ २ । स्वोच्चे मन्देऽथवा लामे ३ धाम्नः सश्रीः स्थितिश्चिरम् ॥ ५॥" चिरमिति अमितायुरित्यर्थः । येऽमी गृहारंभलग्ने विशेषा उच्यमानाः सन्ति ते जिनालयादि- प्रारंभलग्नेष्वपि योज्याः। तथा "स्वः चन्द्रे विलग्नस्थ जीवे कंटकवर्तिनि । भवेलक्ष्मीयुते धाम्नि भूरिकालमवस्थितिः ॥ ६ ॥ खमित्रोच्चगृहांशस्थैरतद्वंश्याश्चिरमासते । खगैरन्य- गतैरन्ये नीचगैश्चापि निर्धनाः ॥ ७ ॥ अनवगैः सितेज्येन्दुजन्मराशिविलग्नपैः । खोच. .
- १०४ जनज्योतिर्मन्यसग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी चतुर्थविमश वास्तुद्वारम् । 'रस्तु मृत्यवे ॥ ८३ ॥ वर्णेशो दुर्वलः कुर्मादारपीटन्यहस्तगम् । एको. ऽपि यू कर्मस्यः परांगे स्याद्यदि ग्रहः ।। ८४ ॥ गृहप्रवेश सुविनीतवेपः, ३ सौन्येऽयने वासरपूर्वभागे कुर्याद्विवायालयदेवताची, कल्याणधीभूतबलि- क्रिया च ॥ ८५ ॥ विशेद्वेश्म पारेषु हिवाक्षितिनन्दनी । भैच पुष्यध्रुवस्वातिधनिष्ठामृदुवारुणः ॥ ८६ ॥ विधाय वामतः सूर्य पूर्णकुम- ६ पुरम्सरः । गृह यद्दिद्मुस तद्दिग्द्वारधिपण्ये विशेषतः ॥ ८७ ॥ जन्मरागिविलग्नाभ्या प्रथमोपचयस्थितम् । लग्न स्थिर तशाच प्रवेश सद्भिरिप्यते ॥८८(॥ इति वास्तुद्वारम् ॥ ९४ इति वार्त्तिानुसारेण चतुर्थो विमर्श समाप्त । खक्षेत्रमागधर्भवेन्ट्रीसांख्यद गृहम् ॥ ८ ॥ गृहिणीन्दी गृहस्थोऽके गुरौ सौत्य सिते धनम् । विषले नागमायाति नीचगेऽस्वगतेऽपि च ॥९॥" इति देवपलमे । तथा- "गृहेषु यो विधि कायो निवेशनप्रवेशयो स एव विदुषा फार्यो देवतायतनेप्वपि ॥१॥” इति व्यवहारप्रकाशे। 1 परकीयनशि। 2 उत्तरायने । 3 चन्द्रे गोचण्टकार्गविधिनाऽनुकूलेऽरकतिथी निष्कभादियोगाभावे चेति खयमूधम् 1 4 रोगरकपरोपकारितात् । 5 "विशाखासु राशी. मुतो दारुणेषु, प्रणाश प्रयात्युप्रभेषु क्षितीश । गृह दह्यते यहिना पहिधिष्ण्ये, चरै क्षिप्रधिष्ण्यैश्च भूयोऽपि याना ॥१॥" इति दैवज्ञकलमे । 6 पूर्णकुमेति जलकलशानप्रत कृत्वेसर्थ । गृह यदिग्मुवमिति अय भाव -पूर्वाभिमुसे गृहे पूर्वद्वारकेपु कृत्तिमादिसप्तमेयु प्रवेष्टुमधिकार , तेन पूर्वोक्तगुणयुतमपि प्रवेशम यदि हाभिमुसदिग्द्वारक स्यात्तदाऽनीय शुम । विशेषस्तु-"सर्वप्रहेर्विमुक्त प्रवेशम शस्यते प्रयत्नेन । कैश्चित्साम्यसमेत शुभप्रद कीर्तित मुनिभि ॥१॥" इति लह । तथा नव्यगृहप्रवेशे शुक्र समुखस्त्याज्य । यत् निविक्रम -"सजेत् कुतारा प्रस्थाने शुकज्ञी गृहवेशके । यानासु च नवोढनीवर्ज संमुखदक्षिणी ॥१॥" अन गृहवेशके इति नव्यगृहप्रवेशे ॥ 7 प्रथम जन्मराशिजन्म• लमरूपमेव लन प्रवेशे श्रेय । यह? -"खनक्षने खलमे वा समुहूर्त खके तियो । गृहप्रवेशमङ्गल्य सर्वमेतत्तु कारयेत् ॥ १॥" सुरकम निवाद च याना चैव न कारयेत् ।" ताभ्यामुपचयम्थोऽपि राशिलमे शम्त । यहल्ल-"आरोग्यदो १ धनहरो २ धनद ३ मुखन ४, पुनान्तको ५ ऽरिगणहा ६ ऽथ नितम्बिनीन ७ । प्राणान्तकृत् ८ पिटकदो sर्थ १० धनाघ ११ भीदो १०, जन्मक्षतस्तदुदयाच विलनराशि ॥ १॥" स्थिर मिति सामान्योकेऽपि प्राम्य स्थिर ग्राह्य, न लारण्यम् । अनेन धृषकुभयोरन्यतरे लग्ने तनवाशे च प्रवेश श्रेष्ठ , तयोरेव ग्राम्यवादिति भाव । तदशश्चति चकाराद्विस्वभा वावपि रमाशी प्रवेशे दुष्टौ न । चराणामेव लग्नाशाना दोषोके , तथाहि-"पुन प्रयाण भेपे स्यान्मृत्यु कर्के तुले रुज । धान्यनाशो मृगे लीरशैश्च फलमीदृशम् ॥१॥"
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श लग्नद्वारम् । १०५ दीक्षा शुक्रास्तेऽपि न दुष्टेति दिक्शुद्धिग्रंथे ग्रहसंस्थेयं गृहनिवेशप्रवेशयोः चतुर्थविमर्शोक्ता ज्योतिषसारोक्का उत्तम मध्यम अधम ८-१-४-७-१०-१२-२ ८-१-४-७-१०-१२-२ रवि ३-६-११ ९-५ चन्द्र १-४-७-१०-९-५-३-११/८-२-६-१२ मंगल ३-६-११ ९-५ बुध १-४-७-१०-९-५-३-११/८-२-६-१२ १-४-७-१०-९-५-३-११/८-२-६-१२ शुक्र १-४-७-१०-९-५-३-११/८-२-६-१२ शनि |३-६-११ ९-५ राहु ३-६-११ ९-५ ८-१-४-७-१०-१२-२ ८-१-४-७-१०-१२-२ ॥ पञ्चमो विमर्शः॥५ लग्नं विवाहे दीक्षायां प्रतिष्ठायां च शस्यते । रवौ मकरकुंभस्थे मेषा- दित्रयगेऽपि च ॥ १ ॥ माधफाल्गुनयो राधज्येष्ठयोश्चापि मासयोः ।३ 2 1 उपस्थापनायामपि । 2 जिनविम्वप्रासादादीनाम् । 3 राज्याभिषेकसूरिपदाभिषेक- योरपि । 4 अवश्यादरणीयतया बहुमन्यते । तथा 'पाकखामिनि लग्नगे सुहृदि वा वर्गस्य सौम्येऽपि वा प्रारब्धा शुभदा दशा त्रिदशषड्लामेषु वा पाकपे। मित्रोचोपचयत्रिकोणमदने पाकेश्वरस्य स्थितश्चन्द्रः सत्फलबोधनानि कुरुते पापानि चातोऽन्यथा' ॥ अत्र पाकस्वामि- नीति दशापतौ । अपि च प्राणिनां जन्मलग्नमशुभमपि तत्कालविवाहादिलग्नवलाच्छुभम् । 5 राधो वैशाखः । एते शुक्ल प्रतिपद्याश्चान्द्रमासा एव ग्राह्याः । ज्येष्ठयोरिति, ननु ज्येष्ठे तावन्मिथुनसंक्रान्तिः स्यात् सा च प्रागपि ग्राह्योक्ता, ततः किमिति पुनज्येष्ठोपन्यासः उच्यते-आषाढमासे मिथुनसंक्रान्त्यामपि सत्यां सर्वथा निषेधार्थम् । कैश्चिन्मिथुनसंक्रान्ती सत्यामाषाढस्य शुक्लदशमी यावदाद्यस्त्रिभाग आहतोऽपि । तथा च त्रिविक्रम:-"कैश्चिदिष्ट- ख्यंशः शुचेरपीति" । कार्तिकेति कार्तिकमार्गशीर्षयोर्मध्यमलात हीनजातिविवाहः स्यादिति भावः, परं कार्तिकशुक्लैकादश्यनन्तरमेवेत्यूह्यम् । यदुक्तम्-“कार्तिकमासे शुद्धिर्युरो- विलोक्या रवेश्च चन्द्रबलम् । अक्रूरयुते धिष्ण्ये देवोत्थानाशाहं स्यात् ॥ १ ॥” इति व्यवहारप्रकाशे। एतेन शेषेषु षट्सु चान्द्रमासेषु लग्नं न ग्राह्यमेवेत्यर्थः। पाकश्रीकारस्त्वाह- "चतुर्वा कार्तिकादिमासत्रिकेषु क्रमाचत्वारि स्थिरराशिलमान्यमृतखभावानि, तथाहि-कार्ति- कादिमासत्रये वृषलग्नं शुभम् , माघादिमासत्रये सिंहलग्नम् , वैशाखादित्रये वृश्चिकलग्नम् , श्रावणादिनिके कुंभलग्नं च । एषां वर्गोत्तमस्य मध्यमांशस्योदये सर्वकार्यसिद्धिः ॥ जै० १४ १०६ जैनज्योतिर्मन्धसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिदी पचमविमर्श लग्नमिश्रद्वारे। लम श्रेयः परे त्वाहुस्तद्वत्कार्तिकमार्गयोः ॥ २॥ जीवे सिंहस्थ धन्नमी- नस्थितेऽ विष्णा निद्राणे चाधिमासे च लमम् । नीचेऽस्तं वाप्ते लगना- ३/ऽडापे वा, जीवे शुक्र वास्तगते वापि नेष्टम् ॥ ३ ॥ जीर्णः शुकोऽहानि पञ्च प्रतीच्या प्राच्यां वालखीण्यहानीह हेयः । विनान्येव तानि दिग्व- परीसे, पक्ष जीवोऽन्ये तु सप्ताहमाहुः ॥ ४ ॥ ॥ इति लमद्वा- ६ रम् ॥ १.१- लग्ने गुरोर्वरस्याथ ग्राह्य चान्द्रबलं बुधैः । शिष्यस्थापक- 1 बहवोऽप्येप जगदु सिंहास्टोऽपि नशत्रुगुरु । समनिमान्तमघों न विरुद्ध सर्वकार्येषु ॥ सिंहस्थज्यानुसिंहाशाजाहबीतीरयोईयो । न दुष्टो गगयोमध्यदेशेषु तु स दुसद ॥ भागीरप्युत्तरे तीरे गोदावोंश्च दक्षिणे । विवाहो प्रतवधो वा सिंहस्थज्ये न दुप्यति ॥ सिंहट्ठियजीवो महभुत्त होइ अह रनि मेसे। ता कुणह निधिसक पाणिगहणाई कहाण । प्रतिष्टादीक्षादिशेपार्यप्वप्येवमेव ॥ झपो न निंद्यो यदि फाल्गुने स्यादजस्तु वैशावगतो न निंद्य । मध्वाश्रिती द्वावपि वर्जनीयो, मृगस्तु पोपेऽपि गतो न निद्य" केचिदन अजस्तु चनेऽपि गतो न निन्ध इत्याहु । 'असक्रान्तिमासोऽविमास स्फुट स्यान् दिसक्रान्तिमास क्षयास्य कदाचित् । क्षय कार्तिकादिनये नान्यत स्यात् ततो वर्षमध्येऽधिमासद्वय स्यात् । रनिकिरणमध्यवती चरति सदा सवितमहले शशिज । तस्मान दोपहत् स्यात् सोऽस्त यातोऽपि माशपति ॥छस्सयसः ३६० छतीसा ३६ निन्निवहुत्तर ३७० दुएगपन्नासा २५१ विनिययाला ३४६ अगारयमाई उदयदिवस कमा । सुनरवि १२० सोल १६ दसणा ३२ नद ९ वयालीम ४२ पच्छिमत्यदिना । मोमाई तह पुष्पे युह सिय बत्तीस ३६ सगसयरी ७७ ॥ 2 गुरुरपि यह वाल पञ्चाह शृद्ध इत्येके । 3 सप्ताद्या उभयोरपि गुरुशुक्रयोरुभयोरपि दिशोरुदयेऽस्ते च वाल्य वार्द्धक च सप्ताहमेवाहु । अरिगय नीए वके अत्यमिए लग्गरासि निसिनाहे । अवले रविगुरुमुझे सामिअदिट्ठ चयह लग ॥ 4 लमे इति स्नसमये । गुरोरिति दीक्षा. प्रतिष्टालमयोगुरो विवाहलगे तु वरस्य । चान्द्रवलमिति प्रागुक्तविधिना राशिगोचर १ नवाशगोचरा २ऽटवर्गशुद्धि ३ शुभतारा ४ शुमावस्या ५ वामवेघ ६ शुक्लेतरपक्षप्रारभ. मित्राविमिनगृहस्थिति ८ सौम्यगृहस्थिति ९ मिनाविमिनाशस्थिति १० सौम्याशस्थिति ११ मिनाधिमिनमयुति १० मौम्यग्रहयुति १३ मिनाधिमिनप्रहदृष्टि १४ सौम्यग्रहदृष्टि १५ प्रकाराणामन्यतमेनापि प्रकारेण चन्द्रानुकूल्ययल ग्राह्यमेव । यदुक्त--"सर्व- त्रामृतरइमेल प्रकल्प्यान्यखेटज पश्चात् । चिन्त्य यत शशाके बलिनि समस्ता ग्रहा सवरा ॥१॥"शिष्येति-शिष्यो दीक्षणीय पदे स्थाप्यमानो वा, स्थापको य श्राद्धा- दिव्य व्ययति । जीवेन्द्रति एतान्यवश्यग्राह्याणि । यदुक्त-"रविशशिजीवै सवले शुभद म्यागोचर" इति । ग्रहाणा बलतारतम्यादिविभागश्चैवम्-"पूर्ण २० सेटाष्टकर- रमन पादेन १५ गोचरं प्रोचम् । वेधोत्यमर्धमान १० पादवल ५ दृष्टित सचरे - जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १०७ कन्यानां जीवेन्द्वर्कबलानि च ॥ ५ ॥ ज्येष्ठापत्यस्य न ज्येष्ठे मासि स्यात्पाणिपीडनम् । न पुनस्त्रयमप्येतन्मासाहर्भेषु जन्मनः ॥ ६॥ सादिम ग्रहणस्याहः सप्ताहं च तदग्रतः । त्यजेत्रिंशांशमेकैकं प्राक् पश्चाच्चापि संक्रमात् ॥ ७॥ भद्रार्धयामगण्डान्तकुलिकोत्पातदूषितम् । दिनं तपसि । ॥१॥" इदं सामान्येन सर्वग्रहानाश्रित्योक्तम् । चन्द्रस्य तु विशिष्याह-"एणांके गोच- रवल १ मष्टक २ तारोत्थ ३ वेध ४ पक्षभवम् ५ । क्रमशस्तारा १ वेधज २ पक्षभ- वानी ३ ह गौणानि ॥२॥" क्रमश इति एतानि वलानि यथोत्तरं न्यून १ न्यूनतर २ न्यूनतमानि ३ । आद्यवलयोस्तु खरूपमाह-"ग्रहगोचरा १ ष्टवर्गों २ तुल्यवलो शुद्धिकारणादनयोः। एकेनापि बलेन प्राप्तेन भवेत्सुशुद्धिरिह ॥ ३ ॥ चेद्गोचरान्न हि भवेत्तदाऽष्टवर्गाद्विलोक्यते शुद्धिः । गोचरतोऽष्टकवर्गों बलवानुद्वाहदीक्षादौ ॥ ४ ॥ तस्मादष्टकशुद्धिर्गुरोविलोक्या रवेश्च चन्द्रस्य । निधना ८ न्त्या १२ऽम्बु ४ गतेष्वपि रेखाधिक्यात्सुशुद्धिः स्यात् ॥ ५॥ समशुद्धिरपि श्रेष्ठा शुद्धिपतेर्यदि भवेच्छुभा रेखा । शुद्धीशस्य न रेखा यदा तदा षड्विधादिवीर्यवतः ॥ ६ ॥ मित्रग्रहस्य रेखा समरेखां शुद्धिमुत्तमां कुरुते । तामन्तरेण मुनिभिर्न ह्यधिकाऽपि प्रशस्यते रेखा ॥ ७ ॥ समशु- ट्यामष्टकतः शुद्धिपते रेखिकामृते वेधात् । शुभदे ग्रहे सति शुभा शुद्धिः स्यात् प्रोच्यते विबुधैः ॥ ८॥ तथा-नवमद्विपञ्चमगतः समरेखोऽप्यधिकशुभफलः सूर्यः । संक्रमकाले- न्दुवलात् समोऽपि सर्वत्र शुभदोऽर्कः ॥ ९ ॥ तथा-दशमादूर्व केवललग्नवलेन स्त्रिया विवाहः स्यात् । शुद्धि वालोक्या रवीज्ययोः पूजयोद्वाहः ॥ १० ॥" अत्र' दशमादिति वर्षादिति शेषः । इतीदं सर्व व्यवहारप्रकाशे । “जन्मद्विपञ्चनवमधुनगः खरांशुः, पूजां च वाञ्छति न चाष्टचतुर्व्ययस्थः । जीवस्त्रिजन्मदशमारिगतस्तु पूजामिच्छेत्कदाचिदपि नाष्टचतुर्व्ययस्थः ॥ १॥” इति तु व्यवहारसारे । अत्र न चेति यत्रस्थः पूजां नेच्छति तत्रात्यन्तमशुभलात् पूजयाऽप्यनुकूलो न स्यादिति भावः । गर्गस्वाह-"गोचरविरुद्ध जीवे वैधव्यमेव, पूजा खप्रमाणम् ॥ 1 दीक्षाप्रतिष्ठोद्वाहरूपम् । 2 जन्ममासिविपरीतपक्षयोर्व्यत्यये दिननिशोर्जनुस्थितौ । जन्मभेऽपि किल राशिभेदतः पाणिपीडनविधिन दुष्यति । जन्मतिथेराक्तिथिग्रहणेऽपि न दोषः । नो जन्मभं च कार्य बलिनि शुभं केन्द्रगे सौम्ये ॥ 3 त्रयोदशीतो दशाह सूर्येन्दुग्रहणे त्यजेदिति केचित् । सर्वप्रस्तेषु सप्ताह पंचाहं स्थाद्दलग्रहे । त्रिद्वषेकार्थाडल. ग्रासे दिनत्रयं विवर्जयेत् । राहो दृष्टे शुभं कर्म वर्जयेद्दिवसाष्टकं । त्यक्त्वा वेतालसंसिद्धिं पापदम्भमयं तथा। 4 एकान्तिककार्ये तु दिनत्रयस्य त्यक्तुमशक्यत्वे प्राक् पश्चात् षोडशावश्यं त्याज्या नाड्योऽर्कसंक्रमात इत्यपि वहूनां मतम् । · 5 न तु प्रतिष्ठायाम् । तेजखिनी १ क्षेमकृद् २ अग्निदाहविधायिनी ३ स्याद्वरदा ४ दृढा ५ च । आनन्दकृत् ६ कल्पनिवासिनी च ७ सूर्यादिवारेषु भवेत् प्रतिष्ठा । एषां लग्ने षड्वर्गेऽप्ययमेव फलम् ।
म उफा घउभा उपा श उपा ० . . . ० . १०८ जनज्योतिर्मन्थसपहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पचमविमर्श मिश्रद्वारम् । राकां च स्थापने च फुज त्यजेत् ॥ ८॥ उद्वाहे मृगपत्रः प्रतिष्ठाया तु ते उभे । आदित्यपुप्यश्रवणधनिष्ठाभिः समं शुभे ॥ ९॥ दीक्षाया ३ त्वाश्विनादित्यवारुणश्रुतयः शुभाः । त्रिपु मैत्रंकरः स्वातिर्मूलः पौष्ण- ध्रुवाणि च ॥ १० ॥ स्त्रियः प्रियत्वमुद्वाहे मूलाहिर्बुध्नवैश्वभैः । पौष्ण- जैनप्रतिष्ठाया रो मृ पु| पु दीक्षायां अश्वि रो पुन उफा ह | खा मनु मू विवाहे रो म म उ फा] ह | खा भामू जैनप्रतिष्ठायां | अनु दीक्षायां उभारे विवाहे उपा उभारे ब्राह्ममृगैः पुसा मिथः शेपैस्तु पञ्चभिः ॥ ११ ॥ वर्णकाद्य विवाहः ६ कुमार्या वरण पुनः । स्वातिपूर्वानुराधाभिर्वश्वनयहुताशभैः ॥ १२ ॥ लग्नादुर्वाग्न फुर्वीत निपाठनवमे दिने । कुमुभमण्डपारभवेदीवर्णयवार- ८ कान् ॥ १३ ॥ नान्ये प्रतिष्ठां जन्मé दशमे पोडशे च भे। अष्टादशे 1 दीक्षोद्वाहराज्याभिषेकादिष्वपि त्याज्य । 2 प्रस्तावाजननिम्यादे । 8 एषामेवैका- दशभाना वैवाहिक्लाच्छेपभाना न परिगणनम् । 4 जन्मः इति प्रतिष्टाप्यस्य प्रतिष्ठा- कारयितुश्च जन्ममे, तदपरिज्ञाने नाममे वा, तस्माद्दशमादिषु च भेषु प्रतिष्ठा न कार्या । श्रीहरिभद्रसूरिभिस्वेवमूचे-"कारावयस्स जम्मण रिरक दस सोलस तहहार । तेवीस पचवीस वियपइट्टाइ वजिजा ॥१॥" विशेषतस्तु एषा भाना सज्ञा इमा -"जन्माद्य दशम कर्म सघात पोडश पुन । अष्टादश समुदय त्रयोविंश विनाशभम् ॥१॥ मानस पञ्चविंश भमिति पभोऽसिल पुमान् । जातिदेशाभिपेकैच नव धिष्ण्यानि भूपते ॥२॥" तत्र जातिधिष्ण्यान्येवम्-"विप्राणा कृत्तिसपूर्वा ३ राज्ञा पुप्यस्तथोत्तर ३ । सेवकानां धनिष्ठेन्द्रचिनामृगशिरांसि च ॥ १॥ उग्राणा भानि वायव्यमूलार्दाशततारका । कर्षकाणा मघा पोष्णमनुराधाविरचिभम् ॥ २॥ वणिजामश्विनी हस्खोऽभिजितादित्यमेव च । चण्डालाना श्रुति सार्प यमदेव द्विदैवतम् ॥३॥" देशभानि तु यथा पद्मवके । राज्या- भिषेकम खभिषेकर्शम् । ननु जन्मादीना त्याग कस्मात् क्रियते ? उच्यते-प्रायो भानि क्रूरप्रहायै पीड्यन्ते, यदि चेष्टपुसो जन्मादीनि प्रतिष्ठादिप्वधिक्रियन्ते तदा तेषु रमहाद्यै पीडितेषु सत्सु तस्य पुसोऽनिष्ट स्यात्, यदि तु नाधिक्रियन्ते तदा तानि पीडितान्यपि नानिष्टफल दातुमलम् । कथमेवामिति चेदुच्यते यथा -"विलग्नस्थोऽष्टमो राशिर्जन्मलमात् सजन्मभात् । न शुभ सर्वकार्येषु लमाचन्द्रस्तथाऽटम ॥१॥" इत्यादि देवज्ञवल्लमे । एवनिधाश्च लग्नादियोगा बहुशोऽपि मिलन्ति, न च किमप्यनिष्टफल दधु ।
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १०९ . आ पु पु रे अभ अमपू त्रयोविंशे पञ्चविंशे च मन्यते ॥ १४ ॥ क्रूरेण मुक्तमाक्रान्तं भोग्यं ? यदि तु यानादिष्वधिक्रियन्ते तदाऽनिष्टफलदाः प्रायः स्युरेव, तथाऽत्रापि जन्मादीनां पीडा तत्फलं चैवम्-"केवळकिंभिराक्रान्तं भौमवक्रभिदाहतम् । उल्काग्रहणदग्धं च नवधाऽपि न भं शुभम् ॥ १॥" ततश्च-देहविनाशो जन्मक्षपीडने कर्मणश्च कर्मः । उत्सववान्धवनाशी समुदयसंघातयोर्हतयोः ॥ २ ॥ स्वतनुविनाशो वैनाशिके हते मानसे मनस्तापः । कुलदेशस्त्रीनाशो जातिभदेशाभिषेकेषु ॥ ३ ॥ राज्याभिषेकदिवसेऽभिषेक- धिष्ण्यं च देशनक्षत्रम् । पद्मविभागे ज्ञेयं प्रादक्षिण्येन भूमध्यात् ॥ ४ ॥" पद्मचक्र- स्थापना चैवम्- "कर्णिकाष्टदलैराव्ये पद्मे नाभौ दलेषु च । प्राच्यादिस्थेपु भानीह न्यस्याग्निभ- त्रयादितः ॥५॥" तथाहि-ततश्च- "त्रितयैराग्नेयायः क्रूरग्रहपीडितैः क- मेण नृपाः। पाञ्चालो १ मागधिकः २ कालिंगश्च ३ क्षयं श पू उ मृ रो कृ यान्ति ॥६॥ आ- वन्त्यो ४ ऽथान” ५ मृत्यु चायाति सिन्धुसौवीरः ६। राजा च हारहूरो मद्रेशो ८ ऽन्यश्च कौणिन्दः ९॥७॥" अत्र क्षयं यान्तीति एषां देशानां कर्णि- कायां पूर्वाग्नेय्याद्यष्टदिक्पत्रेषु च स्थितलादिति भावः । दिड्मानं चेदं देशेशानां नाम- परिगणनं, तेन नवखंडकल्पितोळ यत्र खंडे ये ये देशाः स्थिताः स्युस्ते ते देशास्तत्तद्धेषु पीडितेषु पीज्यन्ते इत्यूह्यम् । नरपतिजयचर्यायां तु पद्मस्थाने कूर्मस्थापनयाऽयमेवार्थों वर्णितः । अन्ये जन्मभवदेकोनविंशमाधानभमपि क्रूरग्रहपीडितत्वे सति प्रवासदायित्वा- द्वर्जयन्ति । सर्वमिदं ललकृते रत्नकोशे ॥ 1 क्रूरेणेति क्रूरत्वमत्र खाभाविकं ग्राह्यम् , न खौपाधिकम् , यथा क्षीणत्वेनेन्दोः पापयु- तखेन वुधस्य चेति । ततोऽयमर्थः-यद् भं क्रूरेण रविकुजशनिराह्वन्यतरेण भुक्खा मुक्तम् , आकान्तं तेनैव भुज्यमानम् , भोग्यं तु तदनन्तरमेव भोक्ष्यमाणम् । एषां फलानि त्वेवम्- "क्रूराश्रितक्रूरविमुक्तक्रूरगन्तव्यधिष्ण्येषु कुमारिकाणाम् । वदन्ति पाणिग्रहणे मुनीन्द्रा, वैधव्यमब्दै त्रिभिरत्रिमुख्याः ॥ १॥” इति सारंगः । अन्ये लाहुः-"भुक्तं भोग्यं च नो त्याज्यं सर्वकर्मसु सिद्धिदम् । यत्नात्त्याज्यं तु सत्कार्ये नक्षत्रं राहुसंयुतम् ॥ १॥" ग्रहणभमिति यत्र दिनभेऽन्द्वोर्ग्रहणं जातम् । ग्रहोदयेति यत्र दिनभे ग्रहा उदयमस्तमयं वाऽकार्पः । आगमे च वक्रिग्रहाक्रान्तमपि भं त्याज्यमूचे, तथाहि-"विड्डेरमवहारिअ" अत्रापद्वारितं वक्रिग्रहाक्रान्तमित्यर्थः । ग्रहैर्भिन्नमिति भौमाद्याः पञ्च ताराग्रहा यस्य. उश्रध له هو مو स्वा वि अ .
११० जैनज्योतिर्मन्थसपटे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिसौ पयमविमर्श मिश्रद्वारम् । ग्रहणभं तथा । दुष्टं ग्रहोदयास्ताभ्या ग्रहभिन्नं च भं त्यजेत् ॥ १५ ॥ क मृ आ पु पु भ म भ le A उ उ 6 चि k वि है a कृतिकारोहिण्यादेमध्येन मित्त्वा ययुस्वगृहमिनम् ।उक च लमशुद्धौ-"मज्झेग गहो जस्स उ गच्छइ त होइ गहमिन्न।" नारचन्द्रटिप्पनके खेवम्-यत्र प्रहाणां वामदक्षिणा दृक् पते. तहभिन्न हम्ज्ञानायान सप्तरेसचक्रवकृत्तिकादिमप्तसप्तभाना चतुर्दिा स्थापना यथान श्छे ततश्च-"यसिन् धिष्ण्ये स्थित खेटस्वतो वेधनय भवेत् । प्रहरिप्रभावेण वामदक्षिण- समुखम् ॥ १॥ वक्रगे दक्षिणा दृष्टिमिदृष्टिश्च शीघ्रगे। भौमादिपयकस्य स्यान्मध्यदृष्टिश्च मध्यमे ॥ २॥ राहुकेतू सदा वनौ सदा शीघ्री विधूष्णगू । क्रूरा वका महाकूरा सौम्या वका महाशुभा ॥ ३ ॥ वेघद्वय भजति धिपण्यमिभारिदष्टासस्थानदिग्द्वयगतोडुगतमहा- भ्याम् । एक तथाऽभिमुससम्धितमध्यनासापर्यन्तभागधृतधिष्ण्यगतप्रहेण ॥ ४ ॥” इति नरपतिजयचर्यायाम् । उदाहरण यथा-मृगशीर्षे कार्यचिकीर्षा, चिनाया च कश्चिद्वीमादि- सप्तकान्यतमो वक्री ग्रह स्यात्तदा तस्य वागतित्वेन दक्षिणा दरमृगशीर्षे पतिता। रेवत्या चासैदिसप्तकान्यतम कश्चिदविचारी ग्रह स्यात्तदा तस्य शीघ्रगतित्वेन वामा दृगित्युभ- यतो ग्रहहपानात्तदा भृगशीर्ष ग्रहमिन स्यात् । उत्तरापाडाया च भौमादिपञ्चाना मध्ये कश्चिन्मध्यगतिम्रह स्यात्तदा सम्मुखदृशा तृतीयस्तधोऽपि । एवमन्यनापि भाव्यम् । परमेप तृतीयो चेघो वेधेनै कार्गरेसस्मिन् श्लोकेऽधिकरिष्यते, शेषाभ्या लनाधिकार ॥
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १११ 2 धिष्ण्यं कार्याय पर्याप्तं चन्द्रभोगाद्हाहतम् । शुद्धं पड्भिर्भवेन्मासैरुपरा- गपराहतम् ॥ १६ ॥ वेधेनैकार्गलोत्पातपातलत्ताभिधैरपि । दोपैरुपग्रहा-२ 1 पर्याप्तमिति योग्यं भवेदिति संटंकः । ग्रहाहतमिति क्रूरग्रहेण विमुक्काक्रान्तभो. ग्यत्वेन ग्रहैरुदयास्तकरणेन वक्रिग्रहाक्रान्तलादिना वा दूषितम् । चन्द्रभोगादिति ग्रहकृत- दोषापगमादनु यदि चन्द्रेण भुक्तं स्यात्तदाऽऽदरणीयमित्यर्थः । यदाह वराह:-"दोषैर्मुक्त यदा धिष्ण्यं पश्चाच्चन्द्रेण संयुतम् । ततः पश्चाद्विशुद्धं स्यान्नान्यथा शुभदं भवेत् ॥१॥" लल्लस्वाह-"तत्सूर्येन्द्रो गात्कर्मण्यत्वं प्रयाति भूयोऽपि । धिष्ण्यं कर्मसु शुद्धं ताप- निषेकात्सुवर्णमिव ॥ १॥" अत्र सूर्येन्द्रो गादिति सूर्येण ताप्यते पश्चाच्चन्द्रेण निर्वाप्यते इत्यर्थः। उपरागोऽन्द्वोर्ग्रहणं(तेन) पराहतं दूषितं ग्रहणभमित्यर्थः, तत् पण्मासाँस्त्याज्यम्। यावन्नार्को भुक्ते तावत्याज्य मित्यन्ये । विशेषस्तु-"पक्षान्तरेण ग्रहणद्वयं स्यायदा तदा- धग्रहणोपगं भम् । पक्षाद्विशुद्धं भवति द्वितीयग्रहोपगं शुध्यति मासषट्कात् ॥ १॥” इति' सप्तर्षयः। यत्र मे केतोरुदयः स्यात्तत्रैव षण्मासान् केतुरिति तदपि षण्मासाँस्त्याज्यम् । यस्मिन् दिनमे ताराग्रहयोभौमादिपञ्चकान्तरयोमिथो भेदनं स्यात्तदपि भ षण्मासाँस्त्या- ज्यम् । उक्तं च विवाहवृन्दावने-"यस्मिन् धिष्ण्ये वीक्षितौ राहुकेतू , भेदस्ताराखेटयोर्यत्र च स्यात् । आषण्मासाँस्तत्र लग्नेन्दुभाजि, भ्राजिष्णु स्यान्नो शुभं कर्म किञ्चित् ॥ १॥" यत्र दिनभेऽर्केन्द्वोर्ग्रहणं स्यात्तत्र राहुर्वीक्षित इत्युच्यते, यत्र में केतोरुदयः स्यात्तत्र केतुर्वीक्षितः कथ्यते । ननु कथं केतूदयभं ज्ञायते इति चेदुच्यते-"मेषेऽके सति रेवत्यां यदि याति विधुन्तुदः । भाद्रमासोत्तरार्धे स्यात् पुष्ये केतूदयस्तदा ॥१॥ सूर्ये वृषस्थि- तेऽश्विन्यां यदि याति विधुन्तुदः । आश्विनस्योत्तरार्धे तद्रोहिण्यां केतुरीक्ष्यते ॥ २ ॥ भरणीमिथुनस्थेऽर्के यदि याति विधुन्तुदः । कार्तिकस्योत्तरार्धे तदायां केतुदर्शनम् ॥३॥ कर्कस्थेऽर्के कृत्तिकायां यदि याति विधुन्तुदः । मार्गशीर्षापरार्धे तत्केतूदयः पुनर्वसौ ॥४॥ सिंहेऽर्के सति रोहिण्यां यदि याति विधुन्तुदः।पौषमासापरार्धे तदश्लेषायां शिखीक्ष्यते ॥५॥ कन्यास्थेऽर्के मृगशीर्ष यदि याति विधुन्तुदः । माघमासोत्तरार्धे तचित्रायां दृश्यते शिखी ॥६॥ तुलार्के सति आर्द्रायां यदि याति विधुन्तुदः । फाल्गुनस्योत्तरार्धे स्यान्मूले केतू- दयस्तदा ॥ ७॥ वृश्चिकेऽर्के पुनर्वखोर्यदि याति' विधुन्तुदः । चैत्रमासोत्तरार्धे स्यात् स्वातौ केतूदयस्तदा ॥८॥ धनुःस्थिते रवी पुष्यं यदि याति विधुन्तुदः। वैशाखस्योत्तरार्धे स्यान्मूले केतूदयस्तदा ॥९॥ अश्लेषां मकरस्थेऽर्के यदि याति विधुन्तुदः।ज्येष्ठमासोत्तरार्ध तज्येष्ठायां दृश्यते शिखी ॥१०॥ कुंभस्थेऽके मघा धिष्ण्यं यदि.याति विधुन्तुदः। आपाढमासोत्तरार्धे श्रुतौ केतूदयस्तदा ॥११॥ मीनेऽर्केऽपरफल्गुन्यां यदि याति. विधुन्तुदः। श्रावणस्योत्तरार्धे तद्वारुणे दृश्यते शिखी ॥ १२ ॥ इदं त्रिविक्रमशतकटीकायाम् । उल्कापातपरिवेपहतमपि भं षण्मासाँस्त्याज्यमित्येके ॥ 2 वेधेन सप्तरेखपञ्चरेखचक्राभ्यां वर्णितेन । उत्पाता भौमाद्यास्ते यस्मिन् दिनमेऽऽभूवस्तद्भमुत्पातदूपितम् । अपिशब्दाद्ग्रहयुद्धाद्यैरपि एत. घोषदुष्टान्यपि च भानि तदोषापगमादनु चन्द्रभुक्त्या शुद्धानि स्युरिति रत्नभाष्ये ॥
११२ जनज्योतिर्मन्यसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी पचम विमर्श मिश्रद्वारम् । १ चैश्व नक्षत्रं दुष्टमुत्सृजेत् ॥ १७ ॥ अन्द्वोर्मुक्ताशकराशियुती क्रान्ति- 1 स्फुटार्केन्द्रो सायनयोर्मुक्तराश्यशमिलने रायकस्थाने पट्क द्वादशक वा यदि स्यात्तदा मान्तिसाम्यसभव , तद्वैला व त्याज्या । च झान्तिसाम्यनामा दोपो यदि चक्रदले न्चकाध पडूरूपे स्यात्तदास्य व्यतीपात इत्याहा, यदि च चक्रे द्वादशरूपे स्यात्तदास्य पात इति वैधृत इति चाहाद्वयम् । अस्य वेलायास्वादाखिक करणकुतूहलायुक्तविधेनिर्धा- यम् ॥ स्युर्वेध १ पात २ लते ३ प्रहमलिनमुड्ड ४ कूरवारा ५ प्रहाणा, जन्मर्श ६ विष्टि ७ रर्धप्रहरक ८ पुलिको ९ पग्रह १० मान्य ११ वस्था १२ । कर्योत्पातादि १३ घटो १४ विगतरलशशी १५ दुष्टयोगार्गलाख्या १६ गडान्तो १५ दग्धरि काप्रमु- सतिथि १८ रथो नामतोऽष्टादशैते ॥ एते दोपा शुद्धनक्षनयलेन छायालमादी यदा प्रतिष्ठादीक्षादिकार्य क्रियन्ते तदाप्यवश्य त्याज्या एव, घटिकालमेपु च किं वाच्यम् । एषु च केपाचिद्दोषाणा भगविधि पूर्वाचार्यरेवमूचे, तथाहि "लमे गुरु मौम्ययुतेक्षितो वा, लमाधिपो लागतस्तथा वा । कालाख्यहोरा च यदा शुभा स्याद्भवेधदोषस्य तदा हि भगः ॥ १॥" इति वशिष्ठ । अन भवेधेति नक्षनवेधस्यैव भगो न तु तत्पादवेधस्येति भाव । व्यवहारप्रकाशे बनया रीत्या वेध प्रत्युत शुभोऽप्युक्त , तथाहि-"साम्यैश्वर- णान्तरित शुभ शुभै केन्द्रगैर्वेध "। इति वेघदोपभग १ । “एकार्गलोपग्रहपातलत्ता- आमिनतर्युदयादिदोषा । लमेर्कचन्द्रज्ययले विनश्यन्त्योदये यदहो तमासि ॥१॥" इति सप्तर्षय । तथा -"अगेषु वगेपु वदन्ति पात, सौराष्ट्रयाम्ये सचरस्य लत्ताम् । उपग्रह मालवसैन्धवेषु गण्डान्तयुक्किं सकले पृथिव्याम् ॥१॥" इति केचित् । वामदेव- स्लाह-"लत्ता वगालदेशे च पात कोशलिके त्यजेत् । उपग्रह गौड़ वेध सर्वन वर्जयेत् ।। १ ॥” इति पातलत्तीपप्रहैकार्गलाना भग ५ । "होरा क्रूरा सौम्यवर्गाधिके स्युर्लग्ने मोघा सौम्यवारे च राज्याम् । पापारिष्ट निष्फल शक्तिभाजा, स्यात् पड्वर्ग लमगे सगृहाणाम् ॥ १ ॥" निविक्रमोऽप्याह-"रस्य कालहोरा च क्रूरवारे दिवा त्यजेत्" इति, भस्यार्थ -यदि क्रूरो दिनवारो दिवा च कार्य तदा क्रूरहोरा त्यजेत् , कि तु सौम्यया कालहोरया क्रूरवारदोपस्यापगमात्सा ग्राह्या, सौम्यवारे तु दिवा रानी वा होरया नास्त्यधिकार इत्यर्थ । इति सूर्येन्दुग्रहणवर्जग्रहमलिनोड १ क्रूरवारहोरा २ दोपयोभंग ७ । जन्मर्शदोपभगस्तु वक्ष्यमाणकादिभगसम एघ ८ । विष्टेस्तु नास्ति भग , अस्ति घा "विष्टिपुच्छे ध्रुव जय" इत्यादि ९ । अवस्थादोपभगस्तु वक्ष्यमाणविगतवलेन्दुदोषभ• गवच्छिवचफवलेन कार्य १० । कर्कोत्पातादीति-"अयोगास्तिथिवारक्षजाता येऽमी प्रकीर्तिता । लग्ने प्रहवलोपेते प्रभवन्ति न ते क्वचित् ॥ १॥ यत्र लग्न विना कर्म क्रियते शुभसज्ञकम् । ततेपा हि योगाना प्रभावाजायते फलम् ॥ २॥" इति व्यव- हारसारे । इति कौत्पातादिदोपभग ११ घट इति अस्य दुष्टघट्य एव-"पनरस १ तेर २ द्वारम ३ एगा ४ सग ५ सत ६ र ७ घडिआओ । जमघटस्स उ दुहा रविमाइसु सत्तवारेसु ॥१॥" इदमर्धत श्रीहरिभद्रफलमन्थे। अन्ये साहु -"तिथि १५ - जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । ११३ 1 साम्यनामायम् । चक्रदले व्यतिपातः पातश्चक्रे च वैधृतस्त्याज्यः ॥१८॥ लग्नं श्रेष्ठं प्रतिष्ठायां क्रमान्मध्यमथावरम् । ब्यंगं स्थिरं च भूयोभिर्गुणै- राढ्यं चरं तथा ॥ १९ ॥ अंशास्तु मिथुनः कन्या धन्वाद्यार्धं च ३ रस ६ रुद्रा ११ म्वरगुण ३० सार्धया ७ ॥ भर्तु ६० खगुण ३० मितघटिकाः । त्याज्या घंटे रव्यादिष्वाद्या उत्तरास्तु शनिबुधयोः ॥ १ ॥" शेषघट्यस्वदुष्टा एवेति यमघंटदोषभंगः १२ । विगतवलशशिदोषस्तु "लग्ने गुरोर्वरस्येति" श्लोकोक्तपञ्चदशान्य- तरस्यापि चन्द्रानुकूल्यप्रकारस्य सर्वथाऽप्यलामे शिवचक्रवलेन हन्यते, चन्द्रादेः प्राति- कूल्यं हरतीत्युक्तेः १३ । दुष्टयोगानां तु विष्कंभादीनां दुष्टघट्य एवावश्यं हेयाः, शेषाणां त्यागे तु कामचार इत्युक्तः स्फुट एव दोषभंगः १४ । गंडान्तस्य तु लग्मतिथ्युडूनां त्रिविभागान्तरे जायमानस्य नास्ति भंगः । यस्तु सर्वतिथिभयोगानां सन्धिषु सन्धिनामा दोष उक्तस्तद्भग एवम्-"धिष्ण्यस्यादावन्ते त्यजेचतस्रो घटीः करग्रहणे । यदि शुद्ध द्वे धिष्ण्ये विवाहयोग्ये तदा श्रेष्ठे ॥ १॥" इति व्यवहारप्रकाशे । तथा-"गुरुमगुर्वा केन्द्रे वा त्रिकोणे वा यदा भवेत् । भसन्धिस्तिथिसन्धिश्च योगसन्धिर्न दोषदः ॥ १ ॥ येऽन्ये सन्धिकृता दोपास्ते सर्वे विलयं ययुः । इति प्रोक्तं तु गर्गेण वशिष्टात्रिपराशरैः ॥२॥” इति भतिथियोगादिसन्धिदोषभंगः १५ । तिथिदोषस्तु "तिथिरेकगुणा प्रोक्ता" इतिवचनात्सुभन्ज एव, यद्वा "दिने बलवती तिथिः" इति "तिथ्यधै तिथिफलं समादेश्यं" इति वा १६ । अपि च-"सर्वेषां तु कुयोगानां वर्जयेद् घटिकाद्वयम् । उत्पातमृत्युका- णानां सप्त षट् पञ्च नाडिकाः ॥१॥” इति नारचन्द्रटिप्पनके । केचिन्मृत्युयोगे द्वादश घट्यस्त्याज्या इत्याहुः । तथा-"यमघंटे नवाष्टौ च कालमुख्यां विवर्जयेत् । दग्धे तिथौ कुवारे च नाडिकानां चतुष्टयम् ॥ १॥" इत्यप्यन्ये । तथा-"कुतिहि कुवार- कुजोगा विट्ठी वि अ जम्मरिक्ख दड्डतिही । मज्झरहदिणाओ परं सव्वं पि सुभं भवेs. वसं ॥१॥” इति हर्षप्रकाशे । लल्लोऽप्याह-"विष्ट्यामगारके चैव व्यतीपातेऽथ वैधृते । प्रत्यरे जन्मनक्षत्रे मध्याह्नात् परतः शुभम् ॥ १॥" अत्र प्रत्यरे इति सप्तम- तारायाम् । उपलक्षणं चेदं तृतीयपञ्चमाधानताराणाम् , तेन तास्वपि मध्याह्नातू परतः शुभमेव इति सामान्येन प्रतिष्ठायां बहुदोषभंगः ॥ 1 धन्वाद्यार्धमिति धनुरंशस्य प्रथमा तल्लमस्याष्टादशांशरूपं । मध्यमा इति देवस्य सुपूज्यलभवनेऽपि कर्तृस्थापकादीनां हानिकरत्वात् । सामर्थ्याचेदं लभ्यते शेषा मेषकर्क- वृश्चिकमकरकुंभांशा धनुरंशान्त्याध चाधमान्येव । उक्तं च नारचन्द्रटिप्पनके-"मेषांशे स्थापितो देवो वह्निदाहभयावहः १। वृषांशे म्रियते कर्ता स्थापकश्च ऋतुत्रये २ । मिथुनांशः शुभो नित्यं भोगदः सर्वसिद्धिदः ३ ॥१॥ षट्पदी ॥ कुमारं तु हन्ति कर्कः कुलनाश ऋतुत्रये । विनश्यति ततो देवः षभिरब्दैन संशयः ४ ॥ २॥ सिंहाशे शोकसन्तापः कर्तृस्थापकशिल्पिनाम् । संजायते पुनः ख्याता लोकेऽर्चा सदैव हि ५ ॥ ३ ॥ भोगः सदैव कन्यांशे देवदेवस्य जायते । धनधान्ययुतः कर्ता मोदते सुचिरं जै०१५ .
११४ जनज्योतिर्मन्थसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी पञ्चमनिमर्श मिश्रद्वारम् । ८ ११ २ १ अधम . ५ श्रीजिनेश्वरप्रतिष्ठा ३ ६ १२ उत्तम | द्विख. लग्नस्थापना १९ ५ मध्यम स्थिर छन्दगता चर शोभनाः । प्रतिष्ठाया वृपः सिंहो वणिग्मीनच 'मध्यमाः ॥ २० ॥ बेताय राशयो बंगाः स्थिराश्चापि वृर्प विना । मकरश्च प्रशस्याः स्युर्ल- ३ माशादिपु नेतरे ।। २१ ॥ विवाहे नाग्रहः कोऽपि लमानामिह केवलम् । नवाशा धनुराद्यार्धयुग्मकन्यातुलाः शुभाः॥२२॥ त्रिप्वपि क्रूरमध्यस्थी, ५शुक्रराश्रितधुनौ । नेष्टौ लग्नविधू, केन्द्रस्थितसौम्यौ तु तो मतौ ।। २३ ।। लमस्येन्दोच द्वयोरपि पार्श्वयोद्वितीयद्वादश- ११ | गृहयो क्रूरप्रइसत्त्वे द्विधेय क्रूरकर्तरी त्रिधा- यदा धनस्थ क्रूरग्रहो यकी व्ययस्थस्तु मध्यगति क्रूरस्तदोभयत संघटमानात्क्रूरकर्त्तर्यतिदुष्टा ।। यदा तु व्ययस्थ क्रूरोऽविचरितस्तदा विशिष्याति- दुष्टा शीघ्रमेव सघटमानखात् १ । यदा धन• व्ययोरपि मध्यगती कुरौ, यद्वा द्वयोरपि तयोर्यक्रगती क्रूरौ तदा मध्यदुष्टा सा, एकत" एव संघटमानसातू २ । यदा तु धने मध्यगति क्रूरो, व्यये च वक्री, तदाल्पदुष्टा, कर्तर्या उभयतोऽपि विघटमानखात् ।। भुवि ६ ॥ ४ ॥ उच्चाटन भवेत्कर्तुर्वघश्चैव सदा भवेत् । स्थापकस्य भवेन्मृत्युस्तुलाशे वत्सरद्वये ७ ॥ ५ ॥ वृश्चिके च महाकोप राजपीडासमुद्भवम् । अनिदाहं महाघोरं, दिननये विनिर्दिशेत् ८॥६॥ धन्वाशे धनवृद्धि स्यात् सद्भोग च सदा सुरै । प्रति- टापककर्तारौ नन्दत सुचिरं भुवि ९ ॥७॥ मकराशे भवेन्मृत्यु कर्तृस्थापकशिरिपनाम् । वनाच्छनाद्वा विनाशनिभिरब्दैन सशय १०॥८॥ घटाशे भिद्यते देवो जलपावेन वत्सरात् । जलोदरेण कर्ता च त्रिभिरब्दैविनश्यति ११॥ ९॥ मीनाशे वर्च्यते देवो पासवाद्ये सुरासुरै । मनुष्यैश्च सदा पूज्यो विना कारापकेन तु १२ ॥ १०॥" रनमा- लायां तु भौमवर्जसर्वप्रहाणा पदर्गा प्रतिष्ठायामनुज्ञाता ॥ 1मृगोरुदयवारांशभवनेक्षणपचके ५। चन्द्राशोदयवारे च दर्शने ४ च न दीक्षयेत् इति नारचन्द्र । उदयो लमम् जीवमन्दबुधाळणा पट्वर्गों वारदर्शने । शुभावहानि दीक्षाया न शेषाणा कदाचन । हर्षप्रकाशे तु वृषाश शुक्रसत्कोऽपि वर्गोत्तमलादनुज्ञात तथाहि मेस- विमाण मुत्तूण सैमरासीण पचमे असे।नय दिक्खिन जो सो विणसइ तहतह पओगाओ। 2 क्रूरग्रहस्यान्तरगा तनुर्भवेन्मृतिप्रदा शीतकरय रोग ।शुभैर्धन स्वरयवान्यगे गुरौ, फतरी स्यादिह भार्गवा विदु । निकोणकेन्द्रगो गुरुचिलाभगो रविर्यदा । तदा न कर्तरी, मपेजगाद बादरायण । अपि चायलमाभावेन यदि क्रूरकर्तरी सक्तु न शक्यते, तदा, - जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । ११५ गुरुर्बुधश्च शीतांशुसप्तमक्रूरदोषहृत् । पुष्टयेन्दुं दृशा पश्यन् लग्नखाँ- म्बुंत्रिकोणेगेंः ॥ २४ ॥ दीक्षायां कुरुते चन्द्रः क्रमाद्भौमादि- भिर्युतः। कलिं भियं मृति नैःस्व्यं विपदं भूमिभृद्भयम् ।। २५॥ विवाहदी-३ क्षयोलग्ने यूनेन्दू ग्रहवर्जितौ । शुभौ केचित्तु जीवज्ञयुक्तमिन्दुं शुभं विदुः ॥ २६ ॥ पञ्चपञ्चाशमेवांशं जामित्रं परमं परे । अंशादुज्झन्ति लग्नेन्द्रो-५ लग्नस्योभयपार्श्वयोः प्रत्येक पंचदशानां त्रिंशाशानां मध्ये यदि क्रूरग्रहौ स्यातां तदा सा क्रूरकर्तर्यवश्यं त्याज्या । एवं चन्द्रस्यापि ॥ सुकं १ गारय २ मंदाण ३ सत्तमे -ससहरे गहिअदिक्खो । पीडिजए अवस्सं सत्थकुसीलत्तवाहीहि। 3 चतुर्वपि केन्द्रेषु सौम्य- प्रहाश्चेत् स्युस्तदा तदा क्वचिदादरणीयमपीत्यर्थः । 1 कलिमिति भौमादारभ्या यावत्क्रमेणामूनि फलानि । विशेषस्तु नीचेऽस्तं वप्तेि इत्यत्र ये ग्रहाणामस्तमयविषये कालांशा उक्ताः सन्ति तेषामर्धविभागे यदि प्रहाणां योगः स्यात्तदा सा युतिर्दुष्टा । यदि तु कालार्धविभागप्राप्ता अतीता वा स्युर्ग्रहास्तदा यथोक्तदोषा उत्पद्यन्ते परं निवर्तन्ते । यच्छौनकः-"योगा यथोक्तफलदाः कालार्धवि- भागसंश्रितानां तु । अप्राप्तातीतानामिच्छामात्रं फलं तेषाम् ॥ १॥" 2 ग्रहवार्जिताविति' सप्तमं गृहं ग्रहशून्यं शुभम् , यदाहुः सप्तर्षयः- "वैधव्यं १ सापत्न्यं २ वन्ध्यावं ३ निष्प्रजवं ४ दौर्भाग्यम् ५ । वेश्यावं ६ गर्भच्युति ७ रौद्या लग्नतोऽस्तगाः कुर्युः ॥ १॥" चन्द्रश्चैकाकिस्थितः शुभः । केचिदिति ते हीन्दोर्बुधगुरुवर्जग्रहयुतेः फलमेव- माहुः, तथाहि-"रविणा १ सणि २ भोमेहिं ३ सुक ४ केऊहिं ५ राहुणा ६ । एगरा- सिगए चंदे जुइदोसो पवुच्चइ ॥ १ ॥ दरिदा १ समणी २ चेव मरए ३ ससवत्तिआ ४॥ कवालिणी अ ५ दुस्सीला ६ कमा नारी विवाहिआ ॥ २ ॥" शुक्रन्द्वोर्युतिर्विवाहे सर्वथा त्याज्येति व्यवहारसारे । सत्यसूरिस्वाह-"अन्यर्खेऽन्यगृहे वा कुजबुधगुरुशुक्रशौरिभिः -सार्धम् । न भवति दोषाय शशी प्रदक्षिणं याति यदि चैषाम् ॥ १ ॥" विशेषस्तु- "झ्याद्यैः क्रूरैर्युते चन्द्रे व्यसुः प्रवजितः शुभैः।” इति दैवज्ञवल्लभे ॥ 3 अंशादिति लग्नेन्द्रोः सत्कादधिकृतादंशात् पञ्चपञ्चाशमेवांशम् । गर्हितग्रहदूषितं सन्तं तत एव हेतोः परमजामित्राख्यं तं दोषं परे उज्झन्तीत्यन्वयः । भावना त्वेवम्-यत्संख्यो नवांशो लग्ने ऽधिकृतस्तत्संख्यः सप्तमस्थानस्थराश्यंशः पञ्चपञ्चाशः स्यात् , इन्दुरपि राशौ यत्संख्येs. शेऽस्ति तत्सप्तमराशेस्तावत्संख्योंऽशश्चन्द्राकान्तादंशात् पञ्चपञ्चाशः स्यात् , ततो लग्नां- शाच्चन्द्रांशाद्वा पञ्चपञ्चाशेऽशे चेकूरग्रहोऽस्ति शुक्रो वा तदा परमं जामित्रम् । यथा-मेष- स्थाद्यांशे लग्नं चन्द्रो वा तुलायाश्चाद्येऽशे क्रूरंग्रहः शुक्रो वेति, मेषस्य द्वितीये चेत्तदा तुलाया अपि द्वितीये, एवं द्वयोरपि तृतीये तुर्ये चेत्यादि । एतत्त्याज्यमेव । यदुक्तम्- "लमेन्दुसंयुतादंशात् पञ्चपञ्चाशदंशके । ग्रहोऽन्यो यद्यसौ दोषो न गुणैरपि हन्यते॥१॥" है O + ११६ जनज्योतिर्मन्यसंप्रहे उदयप्रमदैवीयायामारम्मसिद्धी पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । गर्हितग्रहदूपितम् ॥ २७ ॥ स्थापने स्युर्विधी युक्ते दृष्टे वाऽऽरादिभिः क्रमात् । अभिभीऋद्धिसिद्धा!श्रीपञ्चत्वाऽमिभीतयः ॥२८॥ जन्मराशि जनेर्लग्न ताभ्यामन्य ताप्टमम् । लग्नलग्नाशयोश्चेशी लग्नात् पष्ठीष्टमी ४ त्यजेत् ॥ २९ ॥ इन्दुकरयुत लमं तथा लग्नोदिताशकान् । अधिकांशमहं इति देवशवालमे । यदि तु पञ्चपञ्चाशाम्यूनोऽधिको या स्यात्तदा स जामित्राख्य एप दोपो न तु परमजामित्राख्य । यथा मेपस्य तृतीयेऽशे लममिन्दुर्वा तुलायाधाये द्वितीये वा क्रमह शुक्रो वा स्थितस्तदा सोऽशस्त्रिपघाशचतु पञ्चाशो पा स्यात् । यदा च मेषस्यायेऽशे लममिन्दुर्वा तुलायाश्च द्वितीये तृतीये तुर्ये यांशे क्रूरमह शुमो वा तदा स तस्मात् पट्पञ्चाश सप्तपञ्चाशोऽष्टापधाशो वा स्यादित्यादि । अय च दोपो नातिदुष्ट इति तन्मत । बहुमतम् चैतत् ॥ 1 पुण्या दृश्या । 2 प्रतिमा साधिष्टायिका, सर्वपूजिता च स्यात् । । इद नारचन्द्र न वर्जितम् ॥ 4 केचित्तुर्यमपि । तथा जन्मगृहजन्मभाभ्यामष्टमभवन मृतिप्रद लो। व्ययहियुककेन्द्रसस्थै शुभग्रहै शोभन परिभि 1 5 चकारा काणस्यापि समात् पटाष्टमी त्यजेदिति । 'ल्मस्थेऽपि गुरौ दुष्ट पष्ठस्थो लमनायक । इति लछ । 'विलमाधिपती पठे वैधव्य स्यात्तांशपे । द्रेष्काणाधिपती मृत्युक्लिने वलवत्सपि' इति लक्ष्मीधर । लमेशोऽष्टमो यदि लग्नद्रेष्काणाद् द्वाविंशे द्रेष्काणे स्वात्तदा भृशमशुभ । यदि च लमपतिमृत्युपती एकरे. याणस्थौ स्याता तदा भृशतरमशुभम् । 'वर्षमासदिनैर्गद्रेफाणनवमाशपा । राशिमानेन दास्यति फलमित्याह शौनक'16 अनयोरपवादस्तु 'न वृश्चिक हन्ति पुजोऽजवत्ती, धूप न शुकोऽपि तुलाधरस्थ । तथैव कुम रविजो न हति, मृगस्थितो वा तनुग व्ययस्य । एकखामिकत्वात् । अनयैव युक्त्या मेपे तुलाया वा जन्मलने सति जन्मराशौ वा सति ताभ्यामष्टमावपि वृश्चिक्षी लमलेन गृह्यमाणी न दोपाय । उपलक्षणलाद्वादशोऽपि लमेशो न शुभ । 7 'सौम्यग्रहयुकमपि प्राय शशिन विवर्जयेल्लमे । क्रूरमह न लो कुर्यानव- पञ्चमधने वा' ॥ इति लन्छ । 'लमस्थे तपने व्यालो १ रसातलमुस पुजे २ क्षयो मन्दे ३ तमो राही ४ केतावन्तरसहित ५॥१॥'योगेन्वेषु कृत कार्य मृत्युदारियशोकदम्' । इति दैवज्ञवल्लभे । 8 लमकथितकन्यादिनवासकानपीन्दुक्रूरप्रयुतान् त्यजेत् । इन्दुयुतादावर्षा- द्वैधव्य क्रूरप्रहयुतात्पचमेऽब्दे नि सशय मृत्युरिति गदाधर 9 यावतियोऽशो लमसत्क कार्ये वर्तमानतयाऽधिकृतस्तावतिष एवाशो द्वादशस्वपि भावेषु वर्तमानतयोयते । एव च सति यन भावे यो ग्रहो वर्तमानमशमुलध्य स्थित सोऽग्रेतनभावस्थ एव ज्ञेय । ततश्च दृष्यगृहादयंगपि त्यजेदित्यस्याय भाव । अनयाऽपि रीत्याऽप्रेतन- भावस्थोऽसौ ग्रहो यदि त्याज्यत्वेनोक स्यात्तदा तादृश लम न ग्राह्यम् । यथा प्रतिष्ठायां कन्यालमे पाठे मिथुनाशे गृह्यमाणे सति कुभराशी यदि सप्तमायशेपु कुज स्यात्तदा जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । ११७ दूष्यगृहादगपि त्यजेत् ॥ ३०॥ भवेजन्मनि जन्मान्मृत्युधामनि यो ग्रहः । शुभोऽपि लग्नवर्येष सर्वकार्येषु नो शुभः ॥ ३१ ॥ शनिस्त्रि- कोणकेन्द्रस्थो बलीयान् सुहृदीक्षितः । कुजः केन्द्रान्त्यधर्माप्टस्थितो वा३ भद्रभञ्जनः ॥ ३२ ॥ रविः कुजोऽर्कजो राहुः शुक्रो वा सप्तमस्थितः । हन्ति स्थापककर्तारौ स्थाप्यमप्यविलम्बितम् ॥ ३३ ॥ लग्नाम्बुंस्मरंगो राहुः सर्वकार्येषु वर्जितः । त्रिपडेकादशः शस्तो मध्यमः शेषराशिषु ७ ९ ine १२ मं११ अंक १ भावरीत्या मीनस्थखात् सप्तम एवेत्यतस्तल्लनमपि त्याज्यमेव । तत्स्थापना यथा- एवमन्यत्रापि भाव्यम् । ननु यद्येवं दूष्यगृह ६ अंश६ ४ || त्याज्यमूचे तदाऽनयैव रीत्या यद्गृहं प्रहेण भूष्यमाणं स्यात्तस्यादरणीयतयाऽपि भविष्यति, मैवम् , ईदृग्गुणानामाहार्यलेनानादरणीयखस्यै- वाहवात् । उक्तं च--"नाङ्गीकारो भावजानां गुणानां, तदोषाणां तत्त्वतस्त्याग एव । भाव- व्यक्तावष्टमवं गतोऽपि, त्याज्यो लनात्सप्तमः सप्तसप्तिः ॥ १॥" तथा-"सप्तमस्थो यदा चन्द्रो भवेद्भावफलाष्टमः । न तदा दीयते लग्नं शुभैः सर्वग्रहैरपि ॥१॥" तथा- "प्रत्याख्येयः पाक्षिकोऽपीह दोषः सम्यग्व्यापी यो गुणः सोऽनुगम्यः। यस्मादशैर्देहभावा- दिकः सन्न स्याद्भूत्यै भार्गवः पञ्चमोऽपि ॥१॥” इदं विवाहमाश्रित्य विवाहवृन्दावनादौ ॥ 1 ऋक्षो राशिलग्नश्च, 'जन्मक्षजन्मलग्नाभ्यां यौ रन्धेशावथाष्टमे । लग्ने तांश्च तदं- शांश्च तद्राशीनपि त्यजेत् ।' इति भास्करः। 2 इदं कुजेऽपि योज्यम् । 3 'लग्नाद्भौ- मेऽष्टमगे दम्पत्योर्वह्निना मृतिः समकम् । जन्मनि यो वाऽष्टमगस्तस्मिल्लग्नं गते वापि' ॥१॥ 4 सान्वर्थेयं संज्ञा । 5 कर्ता प्रतिष्ठाया गुर्वादिः । अयं श्लोकः प्रतिष्ठामा- श्रित्य ज्ञेयः ॥ 6 सर्वकार्येष्विति दीक्षाप्रतिष्ठादिषु । केतुस्तु जन्मसप्तमस्थः शशियुतश्च त्याज्यः, त्रिषडेकादशो ग्राह्यः, शेषस्थानेषु मध्यम इति नारचन्द्रोक्तिः । अनया च राहुर्नवमद्वादशोऽपि श्रेष्ठ इत्यागतम् । अन्यथा केतोत्रिषष्ठत्वसंपत्त्यसंभवात् । इत्युक्ताः सामान्येन घटिकालग्नेषु त्याज्या दोषाः॥ अथ सर्वकार्येषु घटिकालग्नेषु साधारणी भङ्गदा ग्रहसंस्था तावदेवम्-शनिरवीन्दुभौमा लग्नस्थाः, चन्द्रभौमबुधगुरुशुक्रा अष्टमस्थाः, चन्द्रशुक्रलग्नेशांशेशाः षष्ठगाः, सर्वे सप्तमगाश्चाशुभाः। यत्रिविक्रमः-"त्याज्या लग्ने ऽब्धयो ४ मन्दात् षष्ठे शुक्रन्दुलमपाः । रन्ध्रे ८ चन्द्रादयः पञ्च सर्वेऽस्तेऽजगुरू समौ ॥ १॥" अत्र मन्दादिति राहुरपि मन्दवज्ज्ञेयः । समाविति सर्वेऽप्यस्तेऽशुभाः, केषाञ्चिन्मते तु चन्द्रगुरू सप्तमे उदासीना वित्यर्थः । सर्वकार्येषु शुभग्रहसंस्था त्वेवम्- "लग्नादुपचयस्थे ३-६-११ ऽऽन्त्या १२ स्त ७ कर्मा १० य ११ गे विधौ । क्षोणी- प ११८ जैनज्योतिर्मन्यसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिसी पचमनिमर्श मिनद्वारम् । ८ ८ . ० ३॥ ३४ ॥ दीक्षाया तरणिर्धनंत्रितनयारियः शशी द्वित्रिपई, व्योमस्यः पुत्रेऽर्कपुने च दुश्चिक्य ३ रिपु ६ लाम ११ गे ॥ १॥ त्यफरिप्पा १२ ष्टमे ८ सौम्ये जीवेsटा दरि६ व्ययो १२ झिते । सर्वकार्याणि सिध्यन्ति त्यफपट्सप्तमे सिते॥२॥" इति दैवज्ञवालने । एतत्प्रकारद्धयोत्तीर्णा तु मध्यमा प्रहसस्था। त्रिविधानामप्यासा स्थापना- उत्तमा मध्यमा अधमा रवि ३-६-१०-११ २-४-५-८-९-१२ | चन्द्र १२-७-१०-११ ३-२-४-५-१ मगल ३-६-११ २-४-५-९-१०-१२/१-७-८ युध (१-२-३-४-५-६-७-९-१०-११ १२ गुरु १-२-३-४-५-६-७-९-१०-११ ६-१२ शुक्र १-२-३-४-५-८-९-१०-११-१२ शनि ३-६-११ २-४-५-८-९-१०-१२/१-७ राहु ३-६-११ २-५-८-९-१०-१२ केतु ३-६-११ २-५-८-९-१०-१२ १-४-१ 1 एते यथोकस्थानस्था दीक्षालमे श्रेष्टलानेखाप्रदा । हर्षप्रकाशादिषु तु प्रहाणामु. समादित्रिमग्येवमूचे--"दु पण छ रवि दु छ ससी फुज वि छ दह युह ति छ पण दसमो। किंद तिकोणे य गुरू सुको ति म छ नव वारसमो ॥१॥ मदो दु पण छ -अडमो मुफ विणा सविगारसदा सुहया । चदाउ कूर सत्तम अइअनुहा दिक्खस- मयम्मि ॥२॥ रवि वि ३,ससि सत्त दसमो युहेग चट सत्त नव गुरू वि छ दो । सुको दुपच सणि विम मज्झिम सेसा असुह सच्चे ॥ ३ ॥" स्थापना-- उत्तमा मध्यमा अधमा २-५-६-११ |१-४-७-८-९-१०-१२ चन्द्र २-३-६-११ १-४-५-८-९-१२ मगल ३-६-१०-११ (१-२-४-५-७-८-९-१२ बुध ३-२-६-५-१०-११ १-४-७-९ ८-१० गुरु १-४-७-१०-९-५-११ ३-६-२ ८-१२ शुक्र 1३-६-९-१२ २-५ १-७-४-८-१०-११ शनि २-५-६-८-११ ३ १-४-७-९-१०-१२ राहु-केतू३-६-११ २-५-८-९-१०-१२ इदमिह तत्त्वम्-"अहवा वि मज्झिमयल काऊण सणि गुरु च बलवत । अक्ल सुक्क लग्गे तो दिवस दिन सीसस्स ॥१॥" इति श्रीहरिभद्रसूरिवचः । एते च क्रमान्मध्यमो- स्कृष्टहीनबला एवमेव स्यु, तथाहि-शनिर्द्विपश्चाष्ट कादश पणफरस्थखान्मध्यमबल । पष्ठस्तु आपोस्लिमस्थत्वेऽपि दिग्वलाझ्यवान्मध्यमवल । गुरुस्तु केन्द्रनिकोणेषु बलिष्ठ इति स्फुटमेव । एकादश तु गुरोर्हस्थान वक्ष्यते वेन तत्रापि वलिष्ठ । शुरुस्तु निषड्- नवद्वादशेष्वापोक्लिमस्थलादीनमल । उक्त च त्रैलोक्यप्रकाशे-"रूपा २०ध १० पाद- ३ . - जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिधद्वारम् । १.९९ इ क्षितिभूत्रिपड्दशमगो ज्ञेज्यौ व्याप्टोज्झितौ । १-२-३-४-५-६-७-९- १०-११ शुक्रोऽन्यौरिसुतंत्रिधर्म(नगो मन्दो धर्नभ्रातॄषद्, पुत्रेच्छिद्रंग- तश्च शोभनतमः सर्वे च लाभस्थिताः ॥ ३५ ॥ विवाहे त्वौर्की निरि-३ ऍनिधनायेषु शुभदौ, विधुः खंत्र्याँयेषु. क्षितितनय आयुत्रिरिपुंगः । बुधेज्यौ सप्ताष्टव्ययविरहितावास्फुजिदरि-स्मरराष्टींन्योन्मुक्त्वा विततुसु- बँकामेवथ तमः ॥ ३६॥ विवाहे नाष्टमाः श्रेष्ठाः पञ्च सूर्यशनीं ६ विना । षष्ठौ चेन्दुसितो. तद्वदन्येऽन्त्य इति केचन ॥ ३७॥ चन्द्रे च : विवाहकुण्डलीग्रहसंस्था उत्तमा मध्यमा अधयाँ रविः ३-६-८-११ २-४-५-९-१०-१२] १-७ चन्द्रः २-३-११ ४-५-७-९-१०-१२, १-६-८. मंगल: ३-६-११ २-४-५-९-१०-१२, १-७-८ वुधः १-२-३-४-५-६-९-१०-११ १२ गुरुः १-२-३-४-५-६-९-१०-११ ७-१२ ८ शुक्रः १-२-३-४-५-९-१०-११ १२ ६-७-८ शनिः ३-६-८-११ २-४-५-९-१०-१२] १-७ रा० के० २-३-५-६-८-९-१०-११ १-४-७ लग्ने च चरेऽङ्गनाग्रहैदृष्टे च, केन्द्र बलिभिः श्रित चरैः१ । युग्मदंगे वाऽथ विधौ विलोकिते पापग्रहः२ स्याद्युवतेः पतिद्वयम् ॥ ३८॥ रविचन्द्रकुजै-९ नींचै १ लग्नेशे शत्रुराशिगे२ । निर्वीर्ये चापि जामित्रे३ युवत्या निरपत्यता ॥३९॥ जामित्रेशः पतिः स्त्रीणां श्वशुरौ भृगुभास्करौ । तैरुच्चादिस्थितैस्तेषां ११ - 8 ५ वीर्याः स्युः केन्द्रादिस्था नभश्चराः" । तेनैते उत्तमभने न्यस्ताः । शेषप्रहास्तु तत्रस्थाः सर्वसम्मतत्वेन रेखाप्रदास्तेऽप्युत्तमभने । येषां तु रेखाप्रदले ग्रन्थान्तरविसंवादस्ते मध्यमभने । चन्द्रस्तु सप्तमः प्रस्तुतगाथानुसरणार्थमेव मध्यमभङ्गेऽलेखि । एतद्भगद्वयो. तीर्णास्वधमभङ्गे । शुक्रस्त्वेकादशः, सूत्रे रेखाप्रदखेनोक्तोऽपि नारचन्द्रलग्नशुद्ध्यादिषु निषिद्धवादधमभङ्गेऽलेखि ॥ 1 केतुः। 2 एकस्मिन्नपि किं पुनर्द्वित्रिषु। 3 यायिसंज्ञैः। 4 स्वामिसौम्यग्रह- युतिदृष्ट्यभावक्रूरतद्भावादिना निर्वीर्यत्वम् । 5 श्वशुराविति भृगुः श्वश्रूः, रविः श्वशुरः;. एकशेषे.श्वशुरौ । तैरिति जामिनेशायुः । उच्चादीति खोचे दीप्तः १ खः खस्थः २.
१२० नज्योतिर्मन्यसप्रहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भसिौ पचनविमर्श मिनद्वारम् । श्रेयः स्यादन्यदन्यथा॥४०॥लमोदितांशःखेशेन युतो दृष्टोऽथवा नृणाम् । तद्वन्जामिनगः स्त्रीणामिष्टोऽनिष्टो विपर्यये ॥४१॥ लाभेऽारी शुभा इधर्म श्रीवत्सो यधरी रविः१ अर्धन्दुर्विक्रमे मन्दो रविलोभे रिपो कुजार ॥४२॥ शंसः शुभग्रहेन्धुधर्मकर्मस्थितर्भवेत्३ । धजः सोम्यैलिमस्यः क्रूरैश्च निधनावितैः४ ॥ ४३ ॥ गुरुर्धर्मे व्यये शुको लग्ने शश्वेत्तदा ६ गजा। कन्यालग्नेऽलिगे चन्द्रे हर्पः शुक्रग्ययोर्मंगे६॥४४॥ धनुरष्टमगैः सौम्यैः पापैर्व्ययगर्भवेत् ७ । कुठारो भार्गवे पठे धर्मस्थेऽर्फे शनी व्ययेट ॥४५॥ मुशलो(लं) वन्धुगे भौमे शनायन्येऽष्टमे विधी९ । चक्रं च प्रीचि ८ सुहृद्गृहे मुदित ३ । सवर्गग शान्त ४ । स्फुटकिरणमृत् शक ५।ख नीचमति- कान्त खोयामिमुख प्रद्धवीर्य ६ । खाशस्थ सौम्यदृष्टोऽधिवीर्य ७ । सूर्यहतो विकल ८ । शत्रुगृहे सल ९ । प्रहविजित पीडित १० । नीचा दीन ११ । इति ललोकाखेकादशसु प्रहावस्थासु शुमायस्थे । वेषां पत्यादी नाम् । अन्यदन्यथेति भावा. वस्थाखशुभावस्थैर्जामित्रशशुक्राफै फ्रमात्तेषां पत्यादी नामधेय ॥ 1 अय भाव -एक फिलोदयास्त शुद्धिप्रकारोऽयम् । यदुक यतिवालमे-"लमोदिते तत्प्रभुणा नवांशे, दृष्टे युते वोदयशुद्धिरुका । तत्सप्तमांशे तु फलनमाजि, खस्वामिनैव कथितास्त्रशुद्धि ॥१॥" अन तत्सतमाशे लिति कोऽर्थः । लमे यावतियोऽश उदित सप्तममानस्य कलनारयस्य तावतियोऽशो लमोदिताशाद्गणन या सप्तम एव स्थाव, इलेकोऽयमुदयास्त्रशुध्यो प्रकार । अन्यच्चाने वश्यते । उभावपि चोदयातशुद्धिप्रकारी विवाहलमेववश्य प्राण्यौ । भास्करस्तु पञ्चमगृहे तावतिय पुत्र नवशिकमपि खेशयुतदृष्ट- मिच्छति । आह् च- -"नाथायुक्तक्षिता लमभार्यापुननवाशका । कमात् पुत्रीसुतान मन्ति न नन्ति युतवीक्षिता ॥१॥" 2 यद्यराविति ये ये प्रहा स्थानेषु नियमिताखे ते तथा विलोक्यन्ते, शेपास्तु यथेच्छम् । एव सर्वयोगेपु यथासमव यम् ॥ 3 कन्येति हपयोगे फन्यालम नियमयन् ज्ञापयति अपरयोगेषु लमनियमः कोऽपि नास्तीति । हर्पयोगस्थापना- चट 4 प्राचि चमार्ध इति लमस्य यावन्तोऽशा उदिता दशमस्य तावद्भयोऽशेभ्योऽग्रे प्रदक्षिण गमने तुर्यस्य तावदशान यावचक्रस्य प्राच्यम, तन धुरि चन्द्रस्तरमादेकान्तरं गृहेषु पाप शुभ-शु१० थेवि महसस्थाया चक्रयोग । स्थापना १२१पृछे गु ११ १२ जैनज्योतिर्मन्थसंग्रह उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १२१ चक्रार्धे चन्द्रात् पापशुभैः क्रमात् ॥ ४६॥ कूर्मः पुत्रार्थरन्ध्र(न्त्येवा- चक्रयोगस्थापना ३ - सौ २ १२सौ ० ०१ क्रू११ ४ सौ चं१० - १ रमन्देन्दुभास्करैः । वापी पापैस्तु केन्द्रस्थैर्योगाः स्युादशेत्यमी ॥४७॥ एभ्यः श्रीवत्सपूर्वाः षट्र पूर्व सर्वेषु कर्मसु । श्रेयस्तमा धनुर्मुख्यास्त्वन्यथा ३ स्युः पडुत्तरे ॥४८॥ आनन्दजीवनन्दनँजीमूर्तजयर्थिराऽमृता योगाः ज्ञगुरुसितैः प्रत्येकं द्विकत्रिकैश्चापि लग्नगतैः॥४९॥ योगा यथार्थ- नामानः सर्वेपूत्तमकर्मसु । ऐश्वर्यराज्यसाम्राज्यविधातारः क्रमादमी ॥५०॥ प्रतिष्ठायां श्रेष्ठो रविरुपचये३-६-१०-११ शीतकिरणः, स्वधर्मात्ये तत्र 1 कूर्मयोगे स्थानानां प्रहाणां च यथासंख्यं ज्ञेयम् । रत्नमालायां तु गजादिचतुष्क- लक्षणमेवमूचे-"तनुनवभवगैः क्रमेण योगो, वुधविवुधार्चितपमुभिर्गजः स्यात् ।" "अत्र भवेत्येकादश रुद्रा इत्येकादशं गृह लक्ष्यते । व्ययरिपुहिबुकेपु वक्रशुक्रद्युमणिसुतैः क्रमशः कुठार एषः ॥१॥ रविकविरविजेन्दुभिः क्रमेण, व्ययधनषनिधनेषु कूर्म एषः । व्ययनिधनतनूषु मन्दचन्द्रारुण किरणैर्मुशलं जगुर्मुनीन्द्राः ॥२॥" 2 श्रीव- सपूर्वा इति श्रीवत्साद्याः षट् पूर्व प्रथमाः । अन्यथेति अत्यन्तमशुभाः विशेषस्तु- "उदयट्ठमंगे मम्मं १ नवपंचमि कूरकंटयं भणियं २ । दसमचउत्थे सल्लं ३ कुरा उदयत्थितं छिदं ४ ॥ १॥ मम्मदोसेण मरणं कंटयदोसेण कुलक्खओ होइ ॥२॥" सल्लेण रायसत्तू छिद्दे पुत्तं विणासेइ ॥ २ ॥” इति पौ (पूर्णभद्रः॥ 3 लग्ने स्थितैः प्रत्येक ज्ञाद्यैः क्रमेणानन्दादि त्रयम् ३, ज्ञगुरुभ्यां जीमूतः ४, ज्ञशुक्राभ्यां जयः ५, गुरु शुक्राभ्यां स्थिरः ६, त्रिभिरपि लग्नस्थैरमृतः ७ । द्विकनिकैश्चेतिः द्विका द्वयरूपाः, निकास्त्रयरूपाः ॥ 4 साम्राज्येति “सम्राट् तु शास्ति यो नृपान्" । अमी इति क्रमात्रियेकमिता एककद्विकत्रिकयोगाः एवमेते सर्वयोगास्त्रयोविंशतिः ॥ सुतास्तेषु पापा रन्ध्रे शुभाः स्थिताः । त्याज्या देवप्रतिष्ठायां लग्नषष्टाष्टगः शशी । एते भंगदास्त्रिविक्रमोक्ताः। एकस्मिन्नपि भंगदस्थानस्थे प्रहे सति रेखाधिकेऽपि ग्रहे प्रतिष्ठा न कार्या, भंगद्त्वं विना केषुचिदिष्टेषु केषुचिदनिधेषु च सत्खपि रेखाधिके लग्ने प्रतिष्ठा 5 लग्नमृत्यु जे० १६ १२२ जनज्योतिर्मन्यसाहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भसिद्धी पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । २-३-६-९-१०-११ क्षितिजरविजो व्यायरिपुगौ३-११-६ । बुधवा- चार्यों व्ययनिधनवौ १-२-३-४-५-६-७-९-१०-११भृगुसुतः, सुतं यावहमानवमदशमायेष्वपि तथा१-२-३-४-५-९-१०-११ ॥ ५१ ॥ कार्या, यख फैश्चित् पाठशशी प्रतिष्ठायो रेसाप्रद इत्युक्त तद्योगवशादेव नापर. घेत्यूषमिति त्रिविक्रमशतकटीकायाम् । पूर्णमद्रस्तु महसस्थाफलान्येवमाह-"प्रासा- दभग १ हानी २ धन ३ खजन ४ पुत्रपीड ५रिपुपाता ६ । स्त्रीमति ७ मृति धर्म- गमा ९ सुस १० दि ११ शोका १२ स्तनो प्रमृति सूर्यात् ॥१॥ कर्तृविनाश १ धनागम २ सौभाग्य ३ द्वन्द्व ४ दैन्य ५ रिपुविजया ६ । शशिनोऽसुख ७ मृति ८ विघ्ना ९ नृपपूजा १० विषय ११ वसुहानी १२ ॥२॥ दहन १ सुरगृहमगो २ भूलाभो ३ रोग ४ पुत्रशस्नमृती ५ । रिपु ६ नारी ७ वजन ८ गुणभ्रशा ९ रोगा १० र्थ ११ हानयो १२ भौमात् ॥ ३ ॥ चिरमहिम १ धन २ रिपुक्षय ३ सुस ४ सुत ५ परिपन्यिमरण ६ वरकन्या ७ । शशिजेन सूरिमृत्यु ८ वसु ९ कर्मा १० भरण ११ रेनाशा १२॥४॥ कीर्ति १ द्धिः २ सौख्य ३ रिपुनाश ४ सुतसुख ५ खजन- शोक ६ । स्त्रीसुस ७ गुरुमृति ८ धन ९ लाभ १० श्रद्धयो ११ हानि १२ रमरगुरो ॥५॥ सिद्धि १ धन २ मान ३ तेज ४ स्त्रीसुरा ५ दुष्कीर्तय ६ सुताप्तियुता । चैत्यादि सर्वहानि ७ थामुख ८ मितरेपु ९-१०-११-१२ पूज्यता शुक्रात् ॥ ६ ॥ पूजा १ कर्तृविघात २ भूरिविभव ३ प्रासादवन्धुक्षया ४, पुनाक्षेम ५ विपक्षरोगविलय ६ ज्ञातप्रियाव्यापद ७ । गोनप्राणिविपत्ति ८ पातकपरिष्वगौ च ९ कार्यक्षति १०, कान्ताकाधानरत्नजीवितधन ११ मन्देन मान्द्योदय १२॥७॥ "सकलकुडलिकासु विधुतुद , शनिसमानफलो हि विचार्यताम् ।" लहस्त्वाह-वलवति सूर्यस्य सुवे बलहीनेऽहारके वुधे चैव । मेषवृषस्थ सूर्ये,क्षपाकरेऽर्चाहती स्थाप्या ॥१॥" "मेष- मृगस्थे सूर्ये” इति केचित् पठन्ति । "यलहीने त्रिदशगुरो बलवति भौमे त्रिकोणसस्थे था। असुरगुरौ चायस्थे महेश्वरार्चा प्रतिष्ठाप्या ॥२॥ बलहीने ससुरगुरौ बलवति चन्द्रारमले विलमे वा । निदशगुरावायस्थ स्थाप्या ब्राह्मी तथा प्रतिमा ॥ ३ ॥ शुक्रोदये नवम्या मलपति चन्द्रे कुजे गगनसस्थे । निदशगुरौ यलयुक्त देवीनां स्थापयेदाम् ॥४॥ बुधलने जीवे वा चतुष्टयम्थे भृगौ हियुकसस्थे । वासवकुमारयक्षेन्दुभास्कराणा प्रतिष्ठा स्यात् ॥ ५॥ यस्य प्रहस्य यो वर्गस्तेन युक्त निशाकरे । प्रतिष्ठा तस्य कर्तव्या खखवर्गोदयेऽपि वा ॥ ६ ॥ भलाकालाद्रष्यस्ते कारकसूतधारकर्तृणाम् । क्षयमरण- मन्धनामयिवादशोकादिकार ॥७॥" विशेषस्तु सर्वग्रहै रेखापदं सर्वकार्येषु विंश- विविशोपक रम स्यात् । तथाहि--"अदुढ विसा रविणो पण ससिणो विनि हुवि तह गुरुणो । दो दो बुहसुकाण सहा सणिभोमराहूण ॥१॥" एव मीलने विंशतिविंशोपाः ॥
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १२३ -९-१० . ६ 'प्रतिष्ठायां गृहसंस्थेयम् उत्तमा मध्यमा रविः ३-६-११ १० चन्द्रः २-३-११ १-४-६-७-९-१० मंगलः ३-६-११ बुधः १-२-३-४-५-१०-११ ६-७-९ गुरुः १-२-४-५-९-७-१०-११ शुक्रः १-४-५-९-१०-११ ૨-૨ शनिः | ३-६-११ के. ३-६-११ १-४-५-८-९-१०-१२ विमध्यमा अधमा रविः ५ १-२-४-७-८-९-१२ चन्द्रः ५ ८-१२ मंगलः १-२-४-७-८-९-१०-१२ वुधः ८-१२ गुरुः ८-१२ शुक्रः ६-७-१२ शनिः ५-१० १-२-४-७-८-९-१२ राः के. १-७ रा. ३ बेलहीनाः प्रतिष्ठायां रवीन्दुगुरुभार्गवाः । गृहेशंगृहिणीसौख्यस्खानि हन्यु- यथाक्रमम् ॥ ५२ ॥ तर्नुबन्धुसुतेथूनधर्मेपु तिमिरान्तकः । सकर्मसु कुजार्की च संहरन्ति सुरालयम् ॥ ५३ ॥ सौम्यवाक्पतिशुक्राणां य ३ 1 बलहीना इति अष्टादशधा नवधा वाऽबलता प्रागुक्ता यद्वा नीचः क्रूरयुतोऽस्तमितो या प्रहो विबल एव ॥ 2 बलोत्कट इति ग्रहे किल बलं विंशतिधा, तथाहि-"ख १ मित्र २ौ ३ च४ मार्गस्थ ५ व ६ मित्रवर्गगो ७ दितः ८।जयी ९ चोत्तरचारी च १० सुहृत् ११ सौम्यावलोकितः १२ ॥१॥ त्रिकोणा १३ यगतो लनात् १४ हर्षी १७ वर्गोत्तमांशगः १८ । मुथुशिलं १९ मूशरिफ २० यदि सौम्यैर्ग्रहैः सह ॥ २॥ सर्वयोगे भवेदेवं बलानां विंशतिम्रहे । यावद्बलयुताः खेटास्तावद्विंशोपकाः फलम् ॥३॥" हर्षीति कोऽर्थः ? ग्रहाणां तावचतुर्धा हर्षस्थानं, तथाहि-"गो ९ व्य ३ है ६ का १ य ११ 'धी ५ रिष्प १२ स्थानानि भास्करादिषु । हर्षस्थानमिदं पूर्व १ सर्वेषु खोचभं परम् ॥१॥ निशि सायं १ दिने २ योषित् १ पुंग्रहैश्च २ परं क्रमात् ३ । तुर्य व्योम्नस्तनुं यावत्तुर्याद्यावच्च सप्तमम् ॥ २ ॥ पुंग्रहेषु-तनोर्यावत्तुर्य सप्तमतो नभः । स्त्रीग्रहेषु मुदः स्थानं ४ फलं तदनुमानतः ॥ ३॥" एपूच्चं प्रागुक्तत्वान गणितमिति त्रिधा हर्षितम् । पूर्वोक्तैकादशावस्थासु शुभावस्थः षड्विधादिवलयुक्तो वा बली । एवमन्यत्रापि सबलता १२४ जैनज्योतिर्ग्रन्यसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्मसिद्धी पञ्चमरिमर्श मिश्रद्वारम् । एकोऽपि वलोत्कटः । क्रूरैरयुक्तः केन्द्रस्यः सद्योऽरिष्ट पिनष्टि सः ॥५४॥ वलिष्ठः स्खोचगो दोपानशीतिं शीतरश्मिजः । वास्पतिस्तु शत हन्ति ३ सहस्र चासुरार्चितः ॥ ५५ ॥ बुधो विनार्केण चतुष्टयेषु, स्थितः शत भाव्या । सद्यो रिष्टमिति तात्कालिक रिटयोगम् । कोऽर्थ ? तत्काले यानि लमतिथिवारा- दीनि स्युस्तेपो योगेनोत्सनो रिथ्योगो मधुमर्पियो समसमायोगेन विषयोगवत् तम् । स चैवम्-"उदयानतरममिति(ति)सकान्वे कदिवसमिति युक्ताम् । सेको च विधाय बुध पृथक् पृथक् पञ्चषा न्यस्पेत् ॥१॥क्षिता तन कमश वियि १५ रवि १२ दश १० वसु ८ मुनीन् ७ भजेनवमि । शेपा शरसख्यो यदि भवति तदा वदेनि- पुण ॥२॥ कलह १ कृशानुनीति २ भूरभय ३ चौरविद्रवो ४ मृत्यु । क्रमशो मवेत प्रतिष्ठा परिणयनादौ तदा रिष्टम् ॥ ३॥ इति ज्योतिषसारादी । यद्वा-"तिथिवारम- रमाकान् समील्य न्यस्य पञ्चश । रा ६ रामा ३ मही १ नागा वेदा ४ स्तेपु क्रमाद भुवा ॥१॥ क्षेप्यास्ततो ग्रह ९ मांगे पञ्चशेपे फल क्रमात् । रजा १ मि २ क्षितिम- ३ चौरमय ४ मृत्युभय ५ तथा ॥ २ ॥राशिपयकशेषाणा योगे तु नवभिहते । पवशेष भवेनागीतिर्लने निशागते ॥ ३ ॥ इति घुघपञ्चकदोष । पिनष्टीति जातकवृत्तावप्येव- मुक्तम्, यदुत घुधगुरुशुक्राणो यलोत्कव्येन योगकर्तृप होपरि वेपो पुष्टदृष्टया च सर्वेषा रिटयोगाना निर्मल्खमितीहापि तवोचे। 1 पादगतवेधक्रान्तिमाम्याचमाध्यदोपवानिति स्वयमूयम् । 2 विनाणेति त्रिप्वपि योज्यम् । विमनोमवेप्यिति सहमवर्जकेन्द्रेणु । सनेति पि केन्द्रेघु । रनमाला- भाप्ये तु विमनोमवेष्विति निध्वपि योजितम् । तच्च विवाहदीने अधिकृत्यानापि सम्यग्योज्यम् "विवाहीक्षयोलमे धूनेन्दुपहवर्जिती" इत्युक्के । लक्षमिति उक्त च- "तिथिवासरनक्षत्रयोगलग्नक्षणादिजान् । सबलान् हरतो दोषान् गुरुशुको विलमगौ ॥१॥ त्रिकोणकेन्द्रगा वाऽपि मा दोपस्य कुर्वते । वानीचारिगा वाऽपि शजीवमृगव शुमा ॥२॥ शुमा इत्यस्याय भाव-वकारिनीचराशिस्थ शुभकृत्योच्यते गुरु । खोचाशस्थ स्ववर्गस्थो मृगुणा शेन वा युत ॥ १ ॥ इति व्यवहारप्रकाशे । विशेषस्तु-दोषा क्लि द्विधा-एकाफिनोऽप्येके लग्नमुपनन्ति, केचित्तु द्विना मिलि. खैव नन्ति, न लेकाकिन । ते चैवम्-दीक्षायां पूर्णिमा तिथि १ । प्रतिष्ठायो मगलवार २ । प्रतिष्ठादी गुरोचन्द्रवल न ३ । शिष्यस्थापकयोस्तु जीवेन्द्वर्कवलानि समुदितानि विसरोक्यन्ते तानि न सन्ति ४ । विवाहे वरस्य चन्द्रवल न ५। कन्यायाख्नु जीवेन्द्वयलानि समुदितानि विलोक्यन्वे तानि न स्यु ६ । शिष्यस्थापकवरकन्याना जन्मरागिरमानि १०, जन्मलमलमानि १४, ताभ्यामेवाष्टमानि २२, द्वादशानि च लमानि ३० । पामेव शिष्यादीनां जन्मराशितो ३४ जन्मलमाद्वाऽष्टमस्थाहाणा तात्कालिकलो मूर्ताववस्थानम् ३८ ॥ तेषामेव जन्ममानि ४२ । प्रतिष्ठादिसर्वकार्यलयु जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १२५ .. .. हन्ति विलग्नदोषान् । शुक्रः सहस्रं विमनोभवेषु, सर्वत्र गीर्वाणगुरुस्तु लक्षम् ॥ ५६ ॥ लेग्नजातान्नवांशोत्थान् क्रूरदृष्टिकृतानपि । हन्याजीव-२ च क्रूरैर्मुक्त ४३ भोग्या ४४ क्रान्तभानि ४५ । प्रहविद्धं वा ४६, ग्रहभिन्नं वा ४७,' ग्रहैरुदया ४८ स्तकरणेन दूषितं वा ४९, वक्राहाक्रान्तं वा ५०, उल्काद्युत्पातदूषितं वा भं ५१ । लग्न ५२ तिथि ५३ नक्षत्रगंडान्ताः ५४ । एकार्गल ५५ विष्टि ५६ व्यतिपात ५७ वैधृत ५८ क्रान्तिसाम्यानि ५९ । संक्रान्तेरुभयपार्श्वयोः षोडश षोडश घट्यः ६० । अर्धयाम ६१ कुलिको ६२ । ग्रहणभं ६३ । प्रहणदूषितदिनाः ६४ । लनाद्वा ६५ चन्द्राद्वा ६६ उभाभ्यां वा परमजामित्रस्थः क्रूरग्रहः ६७, शुक्रो वा ७० ॥ अशुमे वारहोरे युगपत् ७१ । अशुभस्थानेषु ग्रहाः ७२ । भावरीत्यापि निषिद्धस्थाने- वापतन्तो ग्रहाः ७३ । लग्नस्य ७४ चन्द्रस्य ७५ उभयोरपि वा प्रत्येकमुभयतः पञ्चद. शत्रिंशांशमध्ये क्रूरग्रहाविति क्रूरकर्तर्यः ७६ । लग्नेशः ७७ अंशेशः ७८ उभावपि भावषष्ठी ७९, तथैव भावाष्टमौ वा ८२ । अनुत्तो नवांशः ८३ । चन्द्रेण ८४ क्रूरेण वाऽऽश्रितवेनाशुद्धं लग्नं ८५, नवांशो वा ८७ । उदया ८८ स्तयोरशुद्धि ८९ श्चेति ॥ "एषां मध्यादेकेनापि हि दोषेण दूष्यते लग्नम् । द्वित्रैषैिमिलितैन शुभं तानथो वक्ष्ये ॥१॥ चन्द्रस्य मृतावस्था १ यमाहिरक्षोऽनिपः क्षणो यत्र ॥२॥ अवमं त्रिदिन- स्पृग्वा ३ भवेत्तदा लममशुभाय ॥२॥ पापग्रहलत्ता १ चेदुपग्रहः २ स्याद्वरायुधः पातः ३ । ज्ञावं त्रिभिरेतैर्भवेत्तदा लग्नमशुभाय ॥ ३ ॥ द्विव्ययगाश्चेत् क्रूराः १ सौम्याना केन्द्रे संस्थितिर्न भवेत् २ । लग्नपतिर्दुष्टयुतो ३ भवेत्तदा लग्नमशुभाय ॥ ४ ॥ शुभदृग्हीनं लग्नं १ प्रसूतिभं नो शुभैर्युतं दृष्टम् २ । केन्द्रस्थाश्चेन्न शुभा ३ भवेत्तदा लनमशुभाय ॥ ५॥" अत्र प्रसूतिभमिति शिष्यस्थापककन्याद्यन्यतरस्य जन्मराशि: शुभैयुतदृष्टो न स्यादित्यर्थः ॥ "रविजीवौ समरेखो शुद्ध्यां १ लग्नेऽपि मध्यभावफलौ २ । केन्द्रगतौ नो सौम्यौ ३ भवेत्तदा लग्नमशुभाय ॥ ६ ॥ व्ययगः सौरो १ नवमे पाप. खगः सद्ग्रहैर्वियुक्तः स्यात् २ । भृगुसुतयुक्तश्चन्द्रो ३ भवेत्तदा लग्नमशुभाय ॥ ७ ॥". प्रतिष्ठायां शुक्रन्दुयुतिः श्रेष्ठा । तेन विवाहादावयं योगो योज्यः । “अन्त्यचतुर्थं लग्नं जन्मतिथि २ स एव जन्माख्यः ३ । फाल्गुनमीनार्कयुतिर्भवेत्तदा लग्नमशुभाय ॥८॥" इत्येते समुदायिनो दोषा बुधगुरुशुक्रः केन्द्रादिस्थैर्हन्यन्ते, यदुक्तं व्यवहार- प्रकाशे- "हन्ति शतं दोषाणां शशिजः समुदायिनां हि केन्द्रस्थः । शुक्रो हन्ति सहस्र बली गुरुलक्षमेकं हि ॥१॥ अथ ये एकाकिनो दोषास्ते द्विधा-साध्या असाध्याश्च । तत्र गंडान्तविष्टिपरमजामित्रवेधादयो साध्याः, तेषु सत्सु सर्वग्रहबलादिनानागुणसद्भा- वेऽपि लमं न ग्राह्यम् । यदुक्तं-"एकोऽपि दूषयेद्दोषः प्रवृद्धं गुणसंचयम् । संपूर्ण पञ्चगव्येन मद्यविन्दुर्घटं यथा ॥१॥ 1 तथा सति दर्शने यदि स्यादंशकमध्यगः क्रूरः । इन्दोलनस्य तथा न शुभः सर्वेषु कार्येषु । अस्यार्थः-लग्नं चन्द्रोऽन्येऽपि च प्रहाः खखत्रिंशांशकस्थास्तात्कालिकाः स्पष्टी- लमानां मान होराणां मान द्रेष्काणानां मान नवांशानां मान द्वादशांशानां मान विशां मानं स्थापना घटी पल पल-अक्षरं पल-अक्षरं पल अक्षर व्यक्षरे पल अक्षरे पल अक्षरे || रे ९६ अ उ १०२ में मेष ३-४५/११२-३० ७५ १८-४५ पू १०८ क रूप ४-१६/१२८ ८५-२० २८-२६-४० २१-२० ८-३२ श ११५ रो मिथुन ५-५ (१५२-३० १०१-४० ३३-५३-२० २५-२५ १०-१० घ १२० मृ कर्क ४११७०-३० ११३-४० ३७-५३-२० २०-२५ ११-२२ ध १३४ आ सिंह ५४२ १७१ ११४ २८-३० ११-२४ उ १४८ पु कन्या ५३१/१६५-३० ११०-२० ३६-४६-४० २७-३५ ११-२ । १५१ पु तुला ५३१/१६५-३०/ ११०-२० २७-३५ ११-२ मू १५३ अ वृश्चिक ५ ४२/१७१ ११४ २८-३० ११-२४ ज्ये १५२ म धन ५४१/१७०-३०/ ११३-४० ३७-५३-२० २८-२५ ११-२२ अ १५३ पू उ मकर ५-५/१५२-३० १०१-४० ३३-५३-२० २५-२५ १०-१० कुम ४ १६१२८ ८५-२० २०-२६-४० २१-२० खा १४७ मीन ३ ४५/११२-३० १८-४५ ७-३० अभिजित् २४० ५३३१स्तुलावदुदयं यान्तीति मेपादयः॥ ६३ ॥ दलिवत्सिंहो द्विवेदत्रिकैः३४२कन्येन्दुत्रिदशै-सिंह ३४२ वृश्चिक इमार्गाननो वा पलेः । कर्की क्ष्मातिशय३४१र्धनुर्व- धन घटो, पदतत्त्वैः२५६शरसामिभिश्च३०५मिथुनो । युष २५६ कुम श्रीमद्गार्जरपत्तने त्वजझपो तत्वाक्षिभि२२५:- | मेष २२५ मीन कन्या ३३१ तुल्य मिथुन ३०५ मकर १२८ जनज्योतिर्मन्यसपहे उदयमभदेवीयायामारम्मसिद्धी परमधिम” मिधद्वारम्। वि १४८ १४६ चि 1 विशेषस्तु-"रेवत्युदयाद व्यादीन्युगच्छन्ति जलपले क्रमश । चित्रान्तान्यतुनन्दे ९६ दिखरूपे १०२ रष्ट- खाचनिमिः १०८॥१॥शरकुकृमि ११५ खद्विकुभि १२० युगगुणरूपे १३४ पैसूदधिमृगांक १४८ । शभि- पञ्चकुमि १५१ स्त्रिशरक्ष्मामि १५३ करविषयवसुधामि १५२ ॥ २ ॥ त्रीषुफुभि १५३ रटयुगभि १४८ रगचतुरेकै. १४७ षडब्धिकुभि १४६ रेवम् । हस्खादे प्रतिलोम खात्याद्युदये कमान्मानम् ॥ ३॥ "अभिजिधर वसुजिने २४८ रिति ऋक्षाणामुदयपलसंस्था।" एवभिजिदर्ज सपादभद्वयमानमीलने यथोफ राशिमान स्यात् ।।
जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १२९ वृष १८ वृष १८९७ १८८८ ६२.२७ कन्या १८६२ १८२७ कन्या ५३ ६९ 8 ६७ १८ धन धन मकर मकर १७८९ ९ द्वादेशराशिभंगणो राशिस्तु त्रिंशता भवति भागः । भागे पष्टिर्लिप्ता लिप्ता षष्ट्या विलिप्ताभिः ॥ ६४ ॥ मेष १८५७ १८८५ मिथुन संक्रान्त्यन्तरनाडिका अथ धृतिर्मेषादितो- मिथुन कर्क ऽश्वेषुभि-भूतेभैर्मुनिगोभिरष्टवसुभिर्नेत्रर्तु कर्क सिंह सिंह भिभैस्तथा । अत्यष्टिश्च समन्विता त्रिन- तुला वभिः खेटर्तुभिः खतुभिः, सप्तांगैर्निधि- तुला १७९३ वृश्चिक ६ वृश्चिक १७६९ कुञ्जरैरथ धृतिश्चन्द्रेक्षणैश्चै क्रमात् ॥६५॥ १७६० स्फुटोऽथ भानुगतनाडिकाभ्यः, संक्रा- १७६७ कुंभ न्तितः खज्वलनाहताभ्यः । भागादिभिः कुंभ मीन मीन खान्तरभुक्तिलब्धै, राश्यादिकं स्याद्गत- मेष राशियुक्तैः ॥ ६६ ॥ गणितविदुपदेशात्तत्र दत्त्वाऽयनांशान् , पुनरपि भगाँध रात्रिलग्ने तु दद्यात् । अथ हत उदयस्त्रिर्मुक्तशेषैर्लवाद्यै- १२ रुपरि च खगुप्तः स्यात्पलात्माकंभोग्यम् ॥ ६७ ॥ इष्टाद्भुक्तनवांशकै- दशगुणैस्च्याप्तैलवाद्यं फलं, लग्नं सायनमूर्ध्वराशिसहितं सैकप्रवृत्त्यंशकम् । तद्भुक्तेन लवादिना तदुदयः क्षुण्णो हृतस्त्रिंशता, भास्वद्भोग्यवदान्तरोदय-१५ युतः कालः पलात्मा भवेत् ॥ ६८ ॥ संक्रान्तिराशेर्गतनाडिकाने, माने . दिवा निश्यथ सप्तमस्य । संक्रान्तिभोगेन हृते तदीयत्र्यंशान्विते शेषमि-. हार्कभोग्यम् ॥ ६९ ॥ भुक्तेऽथ लग्नस्य तदंशकाच्च, दद्यात्रिभागावुदय-१० प्रवृत्त्योः । तल्लमभुक्तं च तथाकंभोग्यं, कालोऽन्तरालोदययुक् पलात्मा ॥ ७० ॥ त्यक्त्वाऽभोग्यं च पलात्मकालाद्भागादिभोग्यं तरणौ निद-२० १८२१ ܒܝ 1 .. . भागस्य त्रिंशांश इति नामान्तरम् । तन्मानं चैवम्-"लग्नानां सर्व देशेषु यन्मानं घटिकादिकम् । तच्च द्विघ्नं पलाद्यं स्यान्मानं त्रिंशांशकस्य हि ॥ १॥" लिप्ताविलिप्तयोः कलाविकलेति नामान्तरम् । विशेषस्तु-विलिप्तायां षष्टिः परमविकलास्तासामक्षरे- त्याख्यान्तरम् । अक्षरेऽपि षष्टिय॑क्षराणि स्युस्तानि चातिसूक्ष्मवादसंव्यवहार्याणि । 2 इतः परं वृत्त ७२ यावत् विस्तरार्थो हेमहंसगणिकृतसुधीशृङ्गारवार्तिकादेवाव- लोक्यः । अतिविस्तरखाद्विशिष्टगुरुगम्यसाचात्र न सङ्गृहीतः । - जै० १७ १३. जैनण्योतिर्मन्यसग्रहे उदयनमदेवीयायामारम्भसिसी पनमविमर्श मिधवारम् । ध्यात् । क्रमेण शेपानुदयान् विशोध्य, राशीन्यसेत्तत्समितॉश्च भानौ ॥७॥ शेषादथ सगुणगुणादविशुद्धोदयहतादवाप्तेन । भागादिना सनाथो दिन- नाथो निरयनाशको लमम् ॥ ७२ ॥ सन्ध्यालममपि श्रेयो गोखुरोत्सात- धूलिभिः । गोपाना हीनवर्णाना प्राचा च स्यात्करग्रहे ॥ ७३ ॥ गीत- 1 सूर्यस्याम्तममयेऽर्धनिम्वभवनादनु गोसुरोत्सातधूलयो यावन शाम्यन्ति तावद्गो. धूलिकलमसमय , मत एव धूलिभिरित्युक्त यावत्तारा नेक्ष्यन्ते तावदिति भाव । अनउने खर्के प्रपुनाटपत्रमीलनशकुनिकुलकोराहलफुलायौत्सुक्यादिलिनिर्णेयम् । श्रेय इति लोक्रूट्योकम् । हीनवर्णानामिति सामान्यनोकम् , यद्गदाधर -"घटिफालसामावेशी- कार्य गोरजोऽपि विप्रध" इति ॥ 2 पष्टमिति लमात् षष्ठाष्टमेन्दु कन्यामृत्युद ,मोमोऽपि मूर्त्यष्टमग पत्यु युदलात्त्याज्य एवेति सारंग अर्धयामा कुलिक चेति भनेन गोधूलिके गुस्शनिवारी त्याज्यो तदिनयोस्तदानी क्रमेणार्धयामधुलिकोत्पत्तरित्यसूचि । फेशवाई- स्खाह-"सार्क शनी चिरविचित्राशिसडिसूनौ, तत्केवल कुलिकयामदलोपलमात्।" पत्र सार्कमिति शनी सूर्ये सति गोधूलिक कार्य, पञ्चात् पुलिकभवनात् । गुरौ तु सूर्यास्वादनु कार्य,प्रथममर्धयामसद्भावादिति । सगा प्रहा । विनाऽपीत्युक्तेऽपि च किल क्रान्तिसाम्या- दयो घृहद्दोपास्त्याज्या एव । यदुक व्यवहारप्रकाशे-"युतनक्षत्र व्यतिपात वैधृति च सक्रान्तिम् । क्षीण चन्द्र ग्रहणभश निगुरुदिन कान्तिसाम्यानि ॥१॥दम्पत्योरटमम लमाव पष्टाष्टम च शीताशम् । रविजीवयोरशुद्धि विवर्ण्य गोधूलिक शुभदम् ॥२॥ गोधूलिक- परिणयने येषा केन्द्रोपग शुभो न मृतौ । भीमो नोदयधिने तेषा सोप्यानि नान्येषाम् ॥३॥ प्राप्रहरमिति दोपान्तरैरजय्यत्वात् प्रधानम् । यत्सारंग -"जामिन न विचिन्तयेगृहयुत लग्नाच्छशावात्तथा, नो वेध न कुवासरं न च गत नागामि भ पाप्ममि । नो होरा न ना- शक न च सगान्मूर्त्यादिमावस्थितान् , हिला चन्द्रमस पडष्टमगत गोधूलिक शस्यते ॥१॥" मन यद्यपि पठाटमेन्दुत्याग एवापेक्ष्यते, न खन्यत् किमपीत्युक्त, तथापीद शेयम्- गोधूलिकलनेऽपि वैवाहिकमेव मम्, तच्छुद्धिर्वर्षमासपक्षदिनशुद्धय धावश्यं गवेष्यन्त एवेति । अन्नाह पर -यदि दोषान्तराजयबागोधूलिकस्य प्राधान्य तदा पूर्वोतलमादि- फलानामप्राधान्यापात , सत्य, अनुरुध्यकुलदेशधर्मानुसारातेषां क्वचिदप्राधान्यापातोऽपि नालिष्ट । यदुक्त-"न शास्त्रदृष्ट्या विदुषा कदाचिदुल्लघनीया कुलदेशधर्मा । देशे गतोऽ- प्येकविलोचनाना निमील्य नेत्र निवसेन्मनीपी ॥१॥" एव यथोक्तकुलदेशेषु गोधूलि कस्यैव प्राधान्य, न तु लग्नादिफलानामिति न कश्चिद्दोष । अपि च न केवल गोधूलिकविषया एवं प्रहगोचरादिविषया अपि कुलदेशधर्मा सन्ति । तथाहि-विवाहे नागराणां पडष्टमकाद्य- गणन । भार्गवेषु भाद्रपदसितदशम्यामेव विवाह । एते कुलधर्मा देशधर्मा यथा -गौड- देशीया सूर्य गोचरेण श्रेष्ठमपेक्षन्ते, गुरु खष्टकवर्गेण । दाक्षिणात्या गुरु गोचरेण श्रेष्ठ- मिच्छन्ति, सूर्य लटकवर्गेण । लाटदेशीया रविगुरिष्टकवर्ग गोचरं चेच्छन्ति।मालवीयानां गोचरो न प्रमाण, कि त्वष्टकवर्ग एव प्रमाणम् । शेषेषु देशेषु गोचरोऽटकवर्गध प्रमाणम् ॥ - जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । १३१ .. .. . द्युतिं पष्ठमथाष्टमं च, भद्रार्धयामौ कुलिकं च हित्वा । विनापि लग्नांशख- गानुकूल्यं, गोधूलिकं प्राग्रहरं वदन्ति ॥ ७४ ॥ स्युर्दीक्षास्थापनादीनि ध्रुवचक्रे तिरःस्थिते । अर्वे खातध्वजोच्छ्रायप्रायाणि प्रायशः श्रिये ॥७५॥३ अभिषिक्तो महीपालः श्रुतिज्येष्ठालघुध्रुवैः । मृगानुराधापौष्णैश्च चिरं शास्ति वसुंधराम् ।। ७६ ॥ सबलत्वे जन्मदशा लग्नेशानां कुजार्कयोरपि च । राज्ञां शुभोऽभिपेकः सितगुरुशशिनां च वैपुल्ये ॥ ७७ ॥ भूत्यै ६ स्वस्वत्रिकोणोच्चैगृहमित्रबैगैहैः । अभिपेको न नीचारिक्षेत्रगास्तमितैः पुनः ॥ ७८ ॥ ताराबले शशिवले शुद्धौ तिथिवारधिष्ण्ययोगानाम् । 1 स्थापना प्रतिष्ठा, आदिशब्दादन्यदपि स्थिरकर्म । तिर इति तिर्यक् । ऊर्ध्व इति ऊर्वस्थिते ध्रुवस्य परितः स्थितं शृंखलकं ह्यप्रदक्षिणकं भ्राम्यदहोराने द्विस्तिर्यक् स्यात् द्विश्वोर्ध्वम् । ततश्च-"तिर्यगूर्ध्व स्थिते चक्रे तत्प्रान्तगततारके । समसूत्रे यदा स्याता ध्रुवलग्नं भवेत्तदा ॥ १॥" तत्समयश्चातिसूक्ष्मप्राहिण्या स्वदृशा ध्रुवभ्रमयंत्रेण वा निर्णेयः । स्थूरवृत्त्या त्वेवं पूर्वाचायनिर्णीतोऽस्ति । तथाहि-"उदए महापणिट्ठाण उर्दू अणुराहकित्ति धुअतिरिओ" त्ति । परमुदयमानखं भस्य तथा स्पष्टं दृग्गोचरीकर्तु न पार्यते, तेन शिरःस्थनक्षत्रापेक्षया ध्रुवलग्नखरूपं कथ्यते, तथाहि-अश्लेषायां श्रवणे च मस्तकादुत्तरति सति ध्रुवरितरश्चीनः स्यात् । भरण्यां विशाखायां च मस्तकादुत्तरन्त्यां ध्रुव ऊर्ध्वः स्यादिति तथा-" स्याओं मृगकर्के तु समस्तिर्यक् तुलाजयोः । यथा तथा तु शेषेषु लग्नेषु स्याब्रुवं ध्रुवः ॥ १॥" तद्वेला च तादालिकोदयलग्ननवांशमात्रीत्येके । तस्यापि मध्यमत्रिभागमात्रीति खन्ये । रात्रिजमेव तिर्यगू_वं ध्रुवलममुच्यते, न तु दिनजं, रविकरलुप्तत्वात् । प्रायाणीति प्रायशब्दाद्यानादिग्रहणम् । यदुक्तं-"पृष्ठतो वा रविं कृत्वा गच्छेद्दक्षिणगं तथा । उत्तानपादपुत्रस्य शेखरे चोर्ध्वसंस्थिते ॥ १ ॥" अनोत्तानपादपुत्रो ध्रुवः । हर्षप्रकाशेऽपि ध्रुवलनमूचे, तथाहि-"जइ पुण तुरिअं कजं हविज्ज' लग्गं न लब्भए सुद्धं । ता छायाधुवलग्गं गहिअव्वं सयलकजेसु ॥१॥" 2 एवमभिषेकभानि त्रयोदश ॥ 3 जन्मनि यत्रेन्दुस्तद्राशीशो जन्मेशः । अभिषेक. समये यस्य ग्रहस्य दशाऽस्ति स दशेशः । जन्मलग्नपतिर्लग्नेशः। वैपुल्यं बहुदिनोदित- खेन विशालबिम्बवं सत्किरणलं च ॥ 4 वखति पदं त्रिकोणादिचतुष्केऽपि योज्यम् । एतैरीदृशैरेवाभिषेका श्रेष्ठः । यतः-"सुहृत्रिकोणस्वगृहोचसंस्थाः, श्रियं च कीर्ति चं दिशन्ति खेटाः । अस्तंगताः शत्रुभनीचगा वा, भयाय शोकाय भवन्ति राज्ञाम् ॥१॥" ग्रहैरिति सामान्योक्तेऽपि विशिष्य गुर्विन्दुशुऊर्जन्मदशालग्नेशदिनवारैश्च । यल्ललः- "विशेषाज्जन्मलग्नेशदशेशदिनभर्तृषु । यस्मात्तस्मात् प्रयत्नेन सौस्थ्यमेषां प्रकल्पयेत् ॥१॥" 5 तारेन्द्रोयोरपि बलं राज्याभिषेकेऽवश्यं ग्राह्यम् , तेन शुक्लकृष्णपक्षापेक्ष- योभयोलमिति न व्याख्येयम् । तिथेः शुद्धिर्दग्धरितादित्यागात् । वारशुद्धिः सौम्यवारैः । ..
१३२ जनज्योतिर्मन्थसप्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धी पञ्चमविमर्श मिश्रद्वारम् । त्रिपडायस्थैः पापैः सौम्यैस्च्यायत्रिकोणकेन्द्रगतैः ॥ ७९ ॥ जन्म दुप- पचयभे स्थिरेऽय शीर्पोदयेऽथवा भवने । सौम्यार्विलोकितयुते न तु पाप- ३ भूपमभिपिश्चेत् ॥ ८० ॥ यमार्कयोस्त्यायैगयोर्गुरो तु, सुसाम्वरस्थे नृपतिस्थिरश्रीः । यद्वा त्रिकोणो९-५दयंगे सुरेज्ये, शुक्रे नमःस्थे क्षितिजे रिपुस्थे ॥८१॥ अभिपिक्तो बलीयोभिग्रहः केन्द्रत्रिकोणगैः॥ क्रूरः पापैः ६ शुभैः सौम्यो मिरैः साधारणो भवेत् ॥ ८२ ॥ चन्द्रे सौम्येऽपि वाऽन्यस्मिन् रिपुरस्थिते ग्रहः। रैर्विलोकिते मृत्युरभिषिक्तस्य निश्चितः ॥८३॥ रोगी तनुस्थैरधनो धान्यगैर्दुःसी च पापैर्नृपतित्रिकोणगैः५-९ । पदच्युतोऽस्तान्ऍगतैर्मृतिस्थितैरल्पायुराकासँगतैस्त्वकर्मकृत् ॥ ८४ ॥ १० इति वक्तव्यता येय भूपालस्याभिपेचने । आचार्यस्याभिपेकेऽपि सा धिष्ण्यशुद्धि क्रूराकान्तादित्यागात् । योगशुद्धिदुपयोगोपयोगवर्जनात् । व्यायेति उपल- क्षणवादनभवनेऽपि सौम्यग्रहैरेव सहिते । सामर्थ्याचेदमपि लभ्यते । अष्टमद्वादशगृहे शून्ये एव भव्ये, तत्रस्थानां शुमानामशुभाना च प्रहाणामनिष्टदत्त्वात् ॥ 1 अभिपिच्यमानस्य पुमो जन्मराशित उपचयमे लमस्थ सति, यद्वा स्थिरे लमे, अथवा शीर्षोदयिनि । न तु पापैरिति रमहैरदृष्टेऽयुते वेत्यर्थ ॥ 2 यम शनि ॥ 3 यदि केन्द्रत्रिकोणगा बलिनो प्रहा सर्व क्रूरास्तदा नृप दूर स्यात् । सर्वे शुभाश्वेत्तदा सौम्य । यदि मिश्रा , कोऽर्थ ? केचित् क्रूरा केचिच्च सौम्या इति तदा साधारणो नातिक्रूरो नातिसौम्यश्च । अपि च "विधुगुरुशुकै सार्के " इति य श्लोक उपनयाधिसरे प्रोक्त सोऽत्रापि योज्य ॥ 4 विलोकिते इति पुष्टदृष्टया ॥ 5 अमदिति भकिश्चित्करो निरुद्यम इत्यर्थ ॥ 6 अपिशब्दादन्यत्रापि पदस्थापने । तदेव राज्याभिषेक सूरिपदादौ कुडलिकेय सिद्धा। उत्तमा मध्यमा रवि ३-११ १-२-४-५-६-७-८-९-१०-१२ चन्द्र १-२-३-४-५-७-९-१०-११६-८-१२ मगल ३-६-११ १-२-४-५-६-७-८-९-१०-१२ बुध १-२-३-४-५-७-९-१०-११|६-८-१२ १-२-३-४-५-७-९-१०-११६-८-१२ शुक्र १-२-३-४-५-४-९-१०-११६-८-१२ शनि १-२-४-५-६-७-८-९-१०-१२ राहु ३-६-११ १-२-४-५-६-७-८-१-१०-१२ तथाहि-विशेषस्तु-"राजयोगा सयोगाध चन्द्रयोगास्तथायुष । सर्वेऽप्यत्र विकल्प्या जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ सकलपन्थार्थसमर्थनम् । १३३ सर्वाप्यनुवर्तते ॥ ८५ ॥ * ॥ इत्येकादशं मिश्रद्वारम् ॥ ११*- अथ सकलग्रन्थार्थ समर्थयति- ' इत्युक्तखेटबलशालिनि दोषमुक्ते, लग्ने शुभैश्च शकुनैः शशिनः प्रवाहे ।३ कार्याणि भूमिजलतत्त्वगतौ कृतानि, निर्दभमाभ्युदयिकी प्रथयन्ति लक्ष्मीम् ॥ ८६ ॥8॥ इति प्रशस्तिः ॥ .. स्युर्वास्तुलग्नगुणाश्च ये ॥ १॥" इति दैवज्ञवल्लमे । अस्यार्थः-राजयोगाः प्रागुताः । खयोगा नाभसंयोगाः । चन्द्रस्यान्यग्रहैः संयोगाः चन्द्रयोगाः । आयुषो योगा इति कोऽर्थः ? येऽरिष्टयोगा उक्तास्तेषां भजका ये योगास्ते आयुषो हितत्वादायुषो योगा इत्युच्यन्ते । एषां सर्वेषां खरूपं जातकाज्ज्ञेयम् । अत्रेति अभिषेकलग्ने विकल्प्या विचार्याः । वास्तुलग्नगुणाः प्रागुक्ताः । अपि च सर्वप्रहबलालकृतलग्नालामे सर्वेष्वपि कार्येष्वेवं ज्ञेयम्-"पञ्चभिः शस्यते लग्नं ग्रहलसमन्वितैः । चतुर्भिरपि चेत्केन्द्र त्रिकोणे वा गुरु गुः ॥१॥" अत्र पञ्चभिरित्युक्तऽप्ययं विशेषो सेयः-गुर्वन्दुमध्यादेकस्यापि बलाभावेऽन्यः पञ्चभिः सबलैरपि लग्नं नाद्रियते इति रत्नमालाभाष्ये । केऽप्याहु:- "त्रयः सौम्यग्रहा यत्र लग्ने स्युर्बलवत्तराः । बलवत्तदपि ज्ञेयं शेषैनिवलैरपि ॥१॥" 1 खेऽटन्तीत्यचि तत्पुरुषे कृतीति सप्तम्यलुपि खेटा ग्रहाः तेषां बलम् , अनेन तिथ्यादिबलमपि लक्ष्यते । दोषमुक्ते इति बृहद्दोषरहिते इति भावः । सर्वथा निर्दोषस्य लग्नस्याखल्पदिनैरप्यलाभात् , अतः खल्पदोषं महागुणं च लग्नमादाय कार्याणि कार्याणि, न तु सर्वथा निर्दोषलग्नापेक्षया वहुतरविलम्बः कार्यः, धनयौवनजीवितानां स्थैर्याभावा- दित्याशयः । उक्तं च-“यस्मादशेषगुणसंपदहोभिरल्पै:राविदाऽपि गणकेन न लभ्य. तेऽत्र । तस्मादनल्पगुणसंयुतमल्पदोषं, लग्नं नियोज्यमखिलेष्वपि मङ्गलेषु ॥ १॥ वल्पो नानर्थकृदोषो लग्ने बहुगुणे भवेत् । तोयबिन्दुरिव क्षिप्तः समिद्धे कृष्णवर्त्मनि ॥२॥" शकुनैरिति शकुना जांघिकादयः । प्रधानं च शकुनिकाः । यदुक्तं व्यवहारप्रकाशे- "नक्षत्रस्य मुहूर्तस्य तिथेश्च करणस्य च । चतुर्णामपि चैतेषां शकुनो दंडनायकः॥१॥" अनाङ्गस्फुरणमनःप्रसत्त्यादिनिमित्तमपि लक्ष्यम् । एभिः शकुनादिभिः शुभैलगशुद्धौ निर्णीतायां तलनादरणे कार्यकर्तुर्जयः यः स्यात् । लल्लोऽप्याह-"अपि - सर्वगुणोपेतं न ग्राह्यं शकुन विना । लग्नं यस्मानिमित्तानां शकुनो दंडनायकः ॥ १॥" शशिनः प्रवाहे इति अध्यात्मशास्त्रे किल वामदक्षिणनासे चन्द्रसूर्यसंज्ञे । ततश्च-“साधं घटी. द्वयं नाडिरेकैकाऊदयाद्वहेत् । अरघट्टघटीभ्रान्तिन्यायानाड्योः पुनः पुनः ॥ १ ॥ शतानि तत्र जायन्ते निःश्वासोच्छ्वासयोर्नव । खखषट्कुकरैः २१६०० संख्याऽहो- राने सकले पुनः ॥२॥ षट्त्रिंशद्गुरुवर्णानां या वेला भणने भवेत् । सा वेला मरुतो नाड्या नाड्यां संचरतो लगेत् ॥ ३॥" तत्र वामनासायां प्रविशत्पवनापूर्णायां सर्वं शुभकार्य कार्यम् । यदुक्तं-"लामे दानेऽध्ययने गुरुदेवाभ्यर्चने विषविनाशे । . - १३४ जैनज्योतिर्मन्यसंमहे उदयप्रमदेवीयायामारम्भसिद्धी सकलपन्यासमर्धनम् । - पुरमन्दिरप्रवेशे गमागमादौ शुमा घामा ॥१॥" तथा-"पूजादत्र्यार्जनोद्वाहे दुर्गा- द्रिसरिदाक्रमे । गमागमे जीविते च गृहक्षेत्रादिसंप्रहे ॥१॥ मये विफयणे दृर्श सेवायो विद्विपो जये। विद्यापट्टाभिषेकादी शुमेऽर्थे च शुम शशी ॥२॥". भूमिजलतत्त्वग- ताविति । उक्त हि-"वायोर्वहेरपा पृथ्व्या व्योम्नस्तत्त्व चहेत् क्रमात् । वहन्त्योहम- योनाध्योतिव्योऽय फ्रमः सदा ॥१॥" एषां प्रवाहा एवम्-"ऊवं पहिरवस्तीय तिरधीन समीरण । पृथ्वीमध्यपुटे व्योम सर्वग वहते पुन ॥१॥" प्रमाण तु- "पृथ्व्या पलानि पञ्चाशत् ५. चलारिंशत् ४० तथाऽम्मस । अमेत्रिंशत् ३० तथा वायोविंशति २० नमसो दश १० ॥१॥" एव सार्धशत १५० पलान्येकैकनादी- प्रमाणम् । एव च वामनाच्यामपि यदा पृथ्वीजलतत्वे स्यातां तदा शुभकार्य कार्य न तु वहिवायुव्योमतत्त्वेषु । यतः-"तत्त्वाभ्यां भूजलाभ्यां स्थाच्छान्ते कार्ये फलोमति । दीप्तास्थिरादिके कृत्ये तेजोवाग्लम्बरै शुभम् ॥ १ ॥ पृथ्व्यप्तेजोमयोमतत्त्वानों चिह्नमुच्यते । आये स्थैर्य खचित्तस्य शैल्यकामक्षयो परे ॥२॥ तृतीये कोपसन्तापी तुर्ये चञ्चलता पुन । पञ्चमे शून्यतैव स्यादथवा धर्मवासना ॥ ३ ॥" तथा -"धुल्यो- रगुष्ठको मध्याहुल्यो नासापुटद्वये । सक्वणो प्रान्त्यकोपान्त्याझुली शेपे गन्तयो ॥१॥ न्यस्यान्तस्तु पृथिव्यादितत्त्वज्ञान भवेत् फ्रमात् । पीत १ श्वेता २ऽरुण ३ श्यामै ४ विन्दुर्भिनिरुपाधि सम् ५॥२॥ पीत कार्यस्य ससिद्धि यिन्दु श्वेत सुख पुनः । भय सन्ध्यारुणो ब्रूते हानि जसमधुति ॥ ३ ॥ जीवितव्य जये लामे सस्योत्पत्ती च कपणे । पुनार्थे युद्धप्रश्न च गमनागमने तथा ॥ ४ ॥ पृथ्व्यातत्वे शुमे स्याता वहिवाती चनो शुभौ । अर्थसिद्धि स्थिरोव्यातु शीघ्रमम्मसि निर्दिशेत् ॥ ५ ॥ अपि च- "पोडशाङ्गुलिका पृथ्वी १ जल तु द्वादशाद्गुलम् २ । तेजबाटाहुल ३ वायुचतुरझुलको मत ४ ॥१॥ नैकमप्यहुल व्योम ५ वहतीति विनिर्णय ।" अन पोडशाहुलिकेति यदा वायुर्वहन पोडशाङ्गुलमाकाश व्यानोति तदा पृथ्वीतत्त्वमित्यादि शेयम् । यद्वा वाक्य- मिदमन्यथा व्याख्यायवे, तथाहि-दोषमुले लमे भूमिजलतत्त्वगताविति सपन्धनीयम् । भावथायम्-शुद्धलमेऽपि यदा भूजलतत्त्वे स्यातां तदा शुभ कार्य कार्य, न लसिवायुव्यो- मतत्त्वेषु । यदुक्तम्-"पृथ्वी राज्य १ जल वित्त २ वहिर्दानि ३ समीरण । उद्वेग ४ गगन दत्ते पञ्चता ५ सर्वलमत ॥१॥" तदुत्पादप्रकारश्वायम्--"त्रिंशांश पञ्चधा हन्याद्दशा १०६८ पड् ६ युगा ४ वि २ मि । भू १ जला २ म्य ३ऽनिल ४च्योना ५ समझें जायते मितिः ॥१॥ २०ध्य ४६ वसु ८ दशमि १० বর্ষিয়া- फादति । खा १ निला २ मि ३ जले ४ लाना ५ मोजराशी मिति स्मृता ॥२॥" अनयोरर्थ -लमानो पलरूपाणी त्रिंशांश विंशो भाग । यथा मेपलमस्य पञ्चविंशत्यधि कद्विशती २२५ पलमानस्य त्रिंशांश पलसप्तकत्रिंशदक्षररूप ७-३० । इम पश्चवारा- ज्यस्य विषमराशी व्यध्यादिभिर्गुणयेत् क्रमाद्वयोमादितत्त्वाना मानमेति । समराशौ तु दशाादिमिर्गुणयेत् क्रमात् पृथ्व्यादितत्त्वानां मान स्यात् । यता यस्य लमस्य यत्पलमान तस्य पचदशभिर्भागे यलभ्यते तरक्रमादेकद्वित्रिचतुष्पश्चभिर्गुणितमोजराशौ व्योमादित.
जैनज्योतिर्मन्थसंग्रहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भसिद्धौ सकलग्रन्थार्थसमर्थनम् । १३५ 1 - त्वानां मानं स्यात् । समराशौ तु पञ्चचतुस्त्रियेकगुणितक्रमात् पृथ्व्यादितत्त्वानां मानं स्यात् । एवं च यजायते तस्य स्थापनाव्यक्तिरेवम्- १ मेषमान पल २२५ २ वृषमान पल २५६ |३ मिथुन मान पल ३०५ त्रिंशोऽशः पल ७ अक्षर ३० त्रिंशोऽशः पल ८ अक्षर ३२ त्रिंशोऽशः प.१० अक्षर १० व्योमतत्त्वं पल १५ पृथ्वीतत्त्वंघटी१पल२५१२० व्योम प. २० अ. २० पवनतत्त्वं पल ३० अपतत्त्वं घ. १ प. ८ अ. १६/पवन प. ४० अ. ४० तेजस्तत्त्वं पल ४५ तेजतत्त्वं प. ५१ अ. १२ तेज घटी १ प. १ जलतत्त्वं घटी १ वायु प. ३४ अ. ८ अप् घटी १५.२१ अ.२० पृथ्वीतत्त्वं घटी १ पल १५ व्योम प. १७ अ. ४ पृथ्वी घटी ११.४१.४० ४ कर्कमान पल ३४१ ५ सिंहमान पल ३४२ ६ कन्या मान पल ३३१ त्रिंशोऽशः पल ११ अक्षर २२ त्रिंशोऽशः पल ११ अक्षर २४ त्रिंशोऽशः पल ११ अ. २ पृथ्वी घटी १५.५३ अ.४० गगन पल २२ अ. ४८ पृथ्वी घटी १५.५०अ.२० अप् घटी १ प. ३० अ.५६ पवन पल ४५ अ. ३६ अप् घटी १५. २८ अ.१६ तेज घटी १ प. ८ अ. १२ तेज घटी १ प. ८ अ. २४ तेज घटी १ प. ६ अ. १२ पवन पल ४५ अ. २८ अप् घटी १ प. ३१ अ. १२ पवन पल ४४ अ. ८ गगन पल २२ अ.४४ पृथ्वी घटी १ प. ५४ गगन पल २२ अ.४ ७ तुला मान पल ३३१ ८ वृश्चिक मान पल ३४२ १९ धनुर्मान पल ३४१ त्रिंशोऽशः पल ११अक्षर २ त्रिंशोऽशः पल ११ प. २४ त्रिंशोऽशः पल ११ अ.२२ गगन पल २२ अ.४ पृथ्वी घटी १ प. ५४ गगन पल २२ अ.४४ पवन पल ४४ अ.८ अप् घटी १ प. ३१ अ. १२ पवन पल ४५ अ. २८ तेज घटी १ प. ६ अ. १२ तेज घटी १ प. ८ अ. २४ तेज घटी १ प.८ अ. १२ अप् घटी १ प. २८ अ. १६ पवन पल ४५ अ. ३६ अप् घटी १ प.३० अ.५६ पृथ्वी घटी १५.५० अ. २० गगन पल २२ अ. ४८ पृथ्वी घटी १ प.५३अ.४० १० मकर मानं पल ३०५ |११ कुंभ मान पल २५६ १२ मीन मान पल २२५ त्रिंशोऽशः पल १० अक्षर१० त्रिंशोऽशः पल ८ अ. ३२ | त्रिंशोऽशः पल ७ अ. ३० पृथ्वी घटी १५.४१ अ.४० गगन पल १७ अ. पृथ्वी घटी १ प. १५ अप् घटी १ प. २१ अ. २० पवन पल ३४ अ. ८ तेज पल ५१ अ. १२ तेज पल ४५ पवन पल ४० अ.४० अप् घटी १ प. ८ अ. १६ पवन पल ३० गगन पल २० अ.२० पृथ्वी घटी १ प.२५ अ.२० गगन पल १५ एवं लग्ने लग्ने पञ्च तत्त्वानि क्रमोत्क्रमेण स्युः । विशेषस्तु. भूजलतत्त्वाङ्कितान्यपि पलानि यदि षड्वर्गशुद्धानि पञ्चवर्गशुद्धानि वा स्युस्तदाऽत्यन्तं शुभानि । तानि चेत्थम्, ४ अप् घटी १ तेज घटी १ प.१ १३६ सेमज्योतिर्मन्यसमहे उदयप्रभदेवीयायामारम्भरिती सकलपन्थार्थसमर्थनम् । यथा-मेपलने सप्तमस्य तुलाशस्याद्यप्वष्टादश १८ पलेषु रमाशुद्ध पञ्चवर्गशुद्धि पृथ्वी- तत्व च । तथा मेपलप्ने नवमे धनुरंशेऽन्त्येष्वष्टादश १८ पलेषु पचवर्गशुद्धि पृथ्वी- तत्त्व च १ । पलमे तृतीये मीनाशे पायेषु सप्त ७ पटेषु पवर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च । तया पल्मे पञ्चमस्य वृपाशस्यायेषु चतुर्दश १४ पलेपु पड्वर्गशुद्धिर्जलतत्व च २। मिथुनलो पष्टस्य मीनाशस्यायेध्वष्ट ८ पटेषु पवर्गशुदिर्जलतत्व च । पञ्चवर्ग- शुद्धिस्तु संपूर्णेऽपि नवांशेऽस्ति द्वादशाशुद्ध ३ । कलम आय कांशे आद्यप्वष्टाविं- शति २८ पलेयु पदर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च । तथा फर्करमे तृतीये कन्याशे सपूर्णे पर्गशुद्धि. पृथ्वीतत्त्व च ४ । सिंहलने पष्ठे कन्यांशे दशपलेभ्योऽन्यष्टाविंशति २८ पलेपु लमाशुद्ध पञ्चवर्गशुदिर्जलतत्त्व च ५। कन्यालो तृतीये मीनाशे नवपलेभ्योऽनु सप्तविंशति २७ पलेपु पर्गशुद्धि पृथ्वीतत्व च ६। तुलारमेष्टमे वृषांशे मायेष्वष्टा. दश १८ पलेपु पदर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च । तथा तुलालने नवमे मिथुनाशेऽन्त्येषु सप्तविंशति २७ पलेपु पवर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च ७ । वृश्चिकलमे तुर्ये तुलाशे आयेव- टाविंशति २८ पलेषु लमाशुद्ध पञ्चवर्गशुद्धिर्जलतत्त्व च ८ । धनुर्लने षष्ठे कन्याशे सपूर्णेऽपि पञ्चवर्गशुद्धिष्काणाशुद्धर्जलतत्त्व च । तथा धनुर्लने सप्तमे तुलांशेऽन्त्येषु नव ९ पलेपु द्वादशाशाशुद्ध पञ्चवर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च । तथा धनुरीने नवमे धनुरशे आयेषु नव ९ पलेपु द्वादशांशाशुद्ध पचवर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च ९ । मकरलमै पञ्चमे वृषाशे आयेषु पोडश १६ पठेपु लमाशुद्ध पञ्चवर्गशुद्धिर्जलतत्त्व च १० । मलमे षष्ठस्य पृषाशस्यान्त्येषु विंशति २० पलेषु रमाशुद्धे पञ्चवर्गशुद्धिर्जलतत्त्व च । तथा धमलनेऽटमस्य पृषांशस्यान्यानि चतुर्दश १४ पलानि नवमस्य च मिथुनशिस्याद्यानि सप्ते ७ त्येकविंशति २१ पलेपु लमाशुद्ध पञ्चवर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च ११ । मीनलमे पाये कर्काशे आयेष्वष्टादश १८ पलेषु पवर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व च । तथा मीनलमे तृतीये कन्याशे सपूर्ण पञ्चविंशति २५ पलरूपे पड्वर्गशुद्धि पृथ्वीतत्त्व चेति १२ । कृतानीति । मन पृद्धा प्राहु-दीक्षा-प्रतिष्ठा-तीर्थयाना-पदारोपादिकार्येषु यन कार्ये यशक्षन यो वारो या विधिश्वाधिकृतानि तानि शुद्धानि सम्यग्निलोक्य रवियोगसिद्धियोगादियुता पूर्व दिन- शुद्धिस्ततो स्मशुद्धिर्नवशिशुद्धिक्ष विलोक्ये । सर्वथापि शुदलमालामे कार्यस्यावश्यकर्त- च्यत्वे च शुभदिनशुद्धौ छायाल्ने ध्रुवलग्ने विजयमुहूर्ते शुभचतुर्घटिके वा कार्य कार्यमिति सकलप्रन्यरहस्यम् । प्रययन्तीति एव कृतानि कार्याणि सर्वाङ्गीणमभ्युदय प्रथयन्ति । इति श्रीज्योतिर्वित्प्रभुश्रीहेमहसगणिकृत-सुधीमारवातिकाद्युद्धतटिप्पनिका- यत्रादियुतारम्मसिद्धि समाप्ता उदृतेय न्यायाम्भोनिधिश्रीमद्विजयानन्द- सूरिशिष्यन्वारिननिधिश्रीमचारिन विजयशिष्य-शासनप्रभावकभीमदमी- विजयचरणोपजीविना, कर्मसिद्धान्तनिष्णातश्रीमद्विजय- प्रेमसूरीश्वराशावर्तिनोपाध्यायक्षमाविजयेन । आश्विन शुक्ल प्रतिपदा वीरसवत् २४६३ विश्वहितबोधिदायकश्रीअमीविजयगुरुभ्यो नमः ज्योतिर्विद्भूषणश्रीनरचन्द्राचार्यविरचितः श्रीनारचन्द्रः। श्रीगुरुभ्यो नमः ॥ श्रीअर्हन्तं जिनं नत्वा नरचन्द्रेण धीमता । सारमुद्रियते किंचित् ज्योतिषः क्षीरनीरधेः ॥ १ ॥ तिथिवारधिष्ण्ययोगा राशिः शशितारकाबलं भद्रा। कुलिकोपकुलिककण्टकार्धप्रहराः कालवेला च ॥२॥ स्थविरशुभाशुभरव्युपकु-३ मारराजादियोगगण्डान्ताः । पञ्चकचन्द्रावस्थास्त्रिपुष्करं यमलकरणानि ॥ ३ ॥ इति सामान्यदिनशुद्धिः ॥ प्रस्थानक्रमदिग्धिष्ण्यशूलकीलाश्च योगिनी राहुः । हंसरविपा- शकालावत्सशुक्रगतिरिति गमने ॥४॥ स्नानाभिधानविद्याक्षौरांबरपात्रनष्टरुग्विगमाः।६ पैतृकगेहारम्भप्रकीर्णकान्यत्र वक्ष्यन्ते ॥ ५ ॥ इति द्वाराणि ॥ नन्दा भद्रा जया रिका पूर्णा च नामतः क्रमशः । तिथयः प्रतिपत्षष्ठ्येकादश्याद्याः स्वनामफलाः ॥ ६॥ अमावास्याप्टमी षष्ठी द्वादशी शुभकर्मसु । यहस्पृगवमे रिक्का दग्धाः क्रूराश्च वर्ज-९ येत् ॥ ७ ॥ वारत्रयं स्पृशन्ती तु त्रिदिनस्पृक् तिथिर्भवेत् । वारे तिथित्रयस्पर्शि- न्यवमं मध्यमा तिथिः ॥ ८॥ चापझषे २ वृपकुम्भे ४ कीजे ६ मृगतुले १२ मिथुनकन्ये। ८ हरिवृश्चिके १० ऽर्कदग्धा द्विचतुःषदद्वादशाष्टदशमदिनाः ॥ ९ ॥१२ मेपादिकानां क्रमशश्चतस्रः पूर्णाश्चतुर्णामपि पञ्चमी स्यात् । परा परेषां परतस्तथैव सक्रूरराशेरशुभा तिथिः स्यात् ॥ १० ॥ तिथिः ॥ आदित्यसोममङ्गलबुधगुरुशुक्राः शनिश्चर इति । वाराः सौम्याः शशित्रुधगुरवः शुक्रश्च तथा परे क्रूराः ॥ ११ ॥ १५ सार्द्धघटीद्वयमाद्या दिनवारस्याथ षष्ठषष्ठस्य । होराः स्युः पूर्णफलाः पादोनफलस्तु दिनवारः ॥ १२ ॥ वारः ॥ अश्विनी १ भरणी २ कृत्तिका ३ रोहिणी ४ मृगशिर ५ आर्द्रा ६ पुनर्वसु ७ पुष्य ८ अश्लेषा ९ मवा १० पूर्वाफाल्गुनि ११ उत्तराफाल्गुनि १२ १८ हस्त १३ चित्रा १४ स्वाति १५ विशाखा १६ अनुराधा १७ ज्येष्ठा १८ मूल १९ पूर्वापाढा २० उत्तराषाढा २१ अभिजित् २२ श्रवण २३ धनिष्ठा २४ शतभिषक् २५ पूर्वभद्रपद २६ उत्तरभद्रपद २७ रेवति २८ इति नक्षत्रनामानि ॥ त्रि ३ त्रि ३२१ पद ६ पञ्चक ५ व्ये ३ - क १ चतु ४ स्त्रि ३ रस ६ पञ्चकाः ५ । द्वि २ ढिः २ पञ्च ५ तथैकै १ क १ चतुरं ४ बुधय ४ स्त्रयः ३॥ १३ ॥ एकादश ११ चतुर्वेद ४ त्रि ३ नि ३ वेदाः ४ शतं १०० द्विकम् २ । द्वि २ द्वात्रिंश ३२ दिमास्तारास्तत्सङ्ख्या २४ वर्जयेत्तिथिम् ॥ १४ ॥ अश्व १,यम २ दहन ३ कमलज ६ . शशि ५ शूलभृद ६ ऽदिति ७ जीव ८ फणि ९ पितरः १० । योन्य ११ र्यमा १२ दिनकृ १३ स्वाष्ट्र १४ २६ ज०१८ १३८ जैनन्यौतिप्रन्यसप्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्र पवन १५ शमाग्नि १६ मिनाश्च १७॥ १५॥को १८ निति १९ सोय २० विश्वो २१ घमा २२ हरि २३ र्यसु । २४ वरण २५ । भजपादो २६ हियुन २७ ३ पूपा २८ चेनीश्वरा भानाम् ॥ १६ ॥ अयणघटिकाचतुष्टयमाय घरमोहिरीत्तरापाढा अभिजिद्धोगो वैधकागरलत्तोपयोगादी ॥ १५ ॥ घर चल स्मृत म्याति पुनर्वसुः श्रुतित्रयम् । फरमुन मधा पूर्णनितय भरणी तथा ॥ १८ ॥ ध्रुव स्थिर विनिर्दिष्ट ६ रोहिणी चोत्तरायम् । तीक्ष्ण दारणमश्पा ज्येष्टादामूरमज्ञम् ॥ १९ ॥ रघु क्षिम स्मृत पुष्यो हम्नोऽश्विन्यभिजित्तथा । मृदु मन स्मृतं चित्राऽनुराधा रेवती मृग ॥ २० ॥ मिश्र साधारण प्रोन निशाना कृत्तिका तया। नक्षप्येषु कर्माणि ९नामतुल्यानि कारयेत् ॥ २१ ॥ प्रस्थान घररघुभि शान्ति(मृदुभिरप्रभयुद्धम् । तीक्ष्णन्याधिविच्छेदो मिर्मिप्रक्रिया कार्या ॥ २२ ॥ इति धिष्ण्यम् ॥ विष्काम: प्रीतिरायुष्मान सौभाग्य शोभनस्तथा । अतिगण्ड सुकर्मा च ति शूल तथव १२ च ॥२३॥ गण्डो वृद्विध्रुवचव व्याघातो हर्पणस्त्रया । वज्र सिदिळतीपातो वरीयान् परिघ शिव ॥ २४ ॥ सिद्धि साध्य शुम शुलो ब्रह्मा चन्द्रोऽय वैति । परिघाई व्यतीपातवैधती सरला त्यजेत् ॥ २५॥ विष्कम्मे घटिका पञ्च शूले ५५ सप्त प्रकीर्तिता । पद गण्डे चातिगण्डे च नर व्याघातवज्रयो ॥ २६ ॥ इति योगा ॥ मेपपमिथुनकर्कसिहकन्यातुरवृश्चिकधनु मकरकुम्भमीन । अश्विनी- भरणीकृत्तिकापादे मेप । कृत्तिकाणा श्रय पादा रोहिणीमृगशिरोद्धं वृष । १८ मृगशिरोदं भाद्रपुनर्वसुपादत्रय मिथुन ॥ पुनर्यसुपादमेक पुष्य भश्लेपान्त कर्क ॥ मधापूर्वाफारगुनीउत्तरापादे सिह ॥ उत्तराफाल्गुनीपादत्रय हस्तचित्राद कन्या ॥ चिनाद्धं स्वातिविशायापादनय तुला ॥ निशासापादमेकं अनुराधाज्ये टान्त २१ वृश्चिक ॥ मूल पूर्वापाढाउत्तरापाढापादे धनु ॥ उत्तराणां प्रय पादा श्रवण. धनिष्टाद्धं मकर ॥ धनिष्टाद्धं शतभिपपूर्वमद्रपदपादय कुम्भ ॥ पूर्वमद्- पदपादमेक उत्तरारेनत्यन्त मीन ॥ चूचे चोलाऽश्विनी, लिलुलेगे भरणी, भईऊए २४ कृत्तिका, उववियु रोहिणी, वोकाकि मृगशिर , कुपडछ आदी, केकोहहि पुनर्वसु , हुहेहोढा पुष्य , हिंदुडेदो अश्लेषा, ममिमुमे मघा, मोटटिटु पूर्वाफाल्गुनी, टेटोपपि उत्तराफारगुनी, पुषणठ हस्त , पेपोरि चित्रा, रस्रोता स्वाति , तितुतेतो विशाखा, २७ ननिनुनेऽनुराधा, नोययियु ज्येष्टा, येयोममि मूलम्, भुधफढ पूर्वापाढा, मेमोजजि उत्तराषाढा, जुजेजोसाऽभिजित् , सिखुखेमो श्रवण , गगिगुगे धनिष्टा, गोससिसु शवभिपक्, सेसोददि पूर्वभद्रपद, दुशझथ उत्तराभद्रपद, देदोचचि रेवति ॥ ३० घुचेचोल लिलुलेरोम मेप , इठएभोवविवुयेवो वृप , ककिकुपछलकेकोह मिथुन , हिहुहेहोडिहुडेदो कर्क, ममिमुमेमोरटिटुटे सिंह , टोपपिपुपणठपेपो कन्या, ररिररेरोवतितुते तुला, तोननिनुनेनोययियु वृश्चिकः, येयोमाभिमुधफहमे धनु, ३३ मोअजिजेजोखखिखुखेसोगशि मकर , गुगेगोससिसुसेसोद कुम , दिदुशझथदेदो- . . . . .
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः । चचि मीनः । इति राशिः ॥ जन्मत्रिषष्ठसप्तमदशमैकादशगतः सदा शुभदः । शुक्के द्विपञ्चनवमस्थितोपि निजराशितश्चन्द्रः ॥ चन्द्रः ॥ ग्रन चन्द्रयुते जन्म यस्य तत्तस्य जन्मभम् । ततश्च दशमं कर्म स्यादाधानं ततोऽपि यत् ॥ २८ ॥ त्रिरेभ्यो नव३ ताराः स्युस्त्यजेत्पञ्चत्रिसप्तमीः । शुभाः शेषाः कृशे चन्द्रे ग्राह्यमासां बलं बुधैः ॥ २९ ॥ जन्मक्षं गणयेदादौ चन्द्रर्वं तु यावतः । नवभिस्तु हरेभाग शेपा- स्तारा विनिर्दिशेत् ॥ ३० ॥ आधानजन्मसप्तत्रिपञ्चम्यो न गमे शुभाः । एतासु ६ तूदिते रोगे चिरक्लेशोऽथवा मृतिः ॥ ३१ ॥ इति ताराबलम् ॥ कृष्णे च त्रिदशा रात्री दिवा सप्तचतुर्दशी । एकैकतिथिवृद्ध्या तु शुक्के विष्टिः प्रकीर्तिता ॥ ३२ ॥ मनु १४ वसु ८ मुनि ७ तिथि १५ युग ४ दश १० शिव ११ गुण ३ सवयासु तिथिषु पूर्वादौ । तद्वत्प्रहरेष्वष्टसु पृष्ठे शुभदा पुरोऽशुभा विष्टिः ॥ ३३ ॥ विष्टेर्मुखे कलाः पञ्च कंठे द्वे हृदये दश । नाभौ पञ्च कटौ पञ्च पुच्छे तिस्रः कलाः स्मृताः ॥३४॥ विष्टिरङ्गेषु पदस्वेपु करोत्येवं मुखादिपु । कार्यहानि मृतिं नैस्व्यं बुद्धिहानि कलिं १२ जयम् ॥३५॥ रात्रिभद्दा यदाह्नि स्यादर्भद्रा यदा निशि । न तन्त्र भद्रादोपः स्यात्ल- कार्याणि साधयेत् ॥ ३६॥ भद्रा ॥ मन्व १४ क १२ दिग् १० वसु ८ ऋतु ६ वेद ४ पक्ष २ रकान्मुहूतैः कुलिका भवन्ति । दिवा निरेकैरथ यामिनीपु ते गर्हिताः १५ कर्मसु शोभनेषु ॥ ३७॥ कुलिकोपकुलिककपटकनामानः शौरिजीवभौमान्ताः । दोषाः स्युः प्रतिवारं वाः प्रहराई मिह विबुधैः ॥ ३८ ॥ कुलिकोपकुलिककण्टकाः ॥ सदाचप्रहरास्त्याज्या वारेवर्का दिपु क्रमात् । चतुःसप्तद्विपञ्चाष्टत्रिपष्टाः शुभ- १८ कर्मसु ॥३९॥ अर्द्धप्रहराः॥ आद्या बुधे सूर्यसुते द्वितीया सोमे तृतीया च गुरी चतुर्थी । षष्ठी कुजे सप्तमिका च शुक्रे सूर्येऽष्टमी कालकला विवा ॥ ४० ॥ कालवेला ॥ त्रयोदश्यष्टमी रिक्ता स्थविरे स्याद्गुरुः शनिः । कृत्तिका दिव्यन्तराणि रोगोच्छेदादिकं २१ शुभम् ॥ ४१ ॥ स्थविरयोगः ॥ हस्तोत्तरात्रयं मूलधनिष्ठे रेवनीद्वयम् । पुष्यः प्रतिपदष्टम्यौ नवमी च शुभा रवौ ॥ ४२ ॥ द्वितीया नवमी पुण्यः श्रवणं रोहिणी मृगः । अनुराधा शुभाय स्याद्दिने कुमुदिनीपतेः ॥ ४३ ॥ रेवती मूलमश्लेपा उत्तर- २४ भद्राऽश्विनी मृगः । त्रयोदश्यष्टमी पष्ठी तृतीयाऽभिमता कुजे ॥ ४४ ॥ श्रवणं रोहिणी पुष्योऽनुराधा मृगकृत्तिके । द्वितीया द्वादशी सप्तम्यपि सिन्दिप्रदा बुधे ॥ ४५ ॥ पुनर्वसुविशाखाया रेवत्या द्वितयं करः । पूर्वफाल्गुनिका पूर्णकादशी २७ गुरौ शुभा ॥ ४६ ॥ पुनर्वसुः करश्चोत्तरापाढा रेवनीद्वयम् । शुभा त्रयोदशी नन्दानुराधा पूर्वमा भृगौ ॥ ४७ ॥ पूर्वाफाल्गुनीरोहिण्यौ स्वातिः शतभिपक मघा । श्रवणं चाष्टमी रिक्ता तिथिः स्यात्सिद्धये शनी ॥ ४८ ॥ शुभयोगाः ॥ आदित्यहस्ते गुरुपुष्ययोगे बुधानुराधा शनिरोहिणी च । सोमेन सौम्यं भृगुरेवती च भौमाश्विनी १ भारम्भसिद्धौ तु नाभौ ४ कठ्या ६ घटिकाः प्रोक्ताः। - - 1 * १४० जनज्योतिर्मन्यसग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्र चाऽमृतसिद्धियोग ॥१९॥ भरणी भास्करे हैया विशासात्रितय मघा । पथ्येकादशी सप्तमी द्वादशी च चतुर्दशी ॥ ५० ॥ आषाढाद्वितय चिता विशासा न शुभा ३ भवेत् । सप्तम्येकादशी सोमे द्वादशी च त्रयोदशी ॥५१॥ वर्जयेदुत्तरापाढा धनिष्ठात्रितय कुजे । आन्द्रां प्रतिपद विच्चैकादशी दशमी तथा ॥ ५२ ॥ न शुभाय बुधे मूलधनिष्ठे रेवतीयम् । तिथय सचतुर्दश्य प्रतिपननमी जया ॥ ५३ ॥ ६ कृत्तिकोत्तरफाल्गुन्यो रोहिणीनयमष्टमी । पष्ठी शतभिपरभद्रा चतुर्थी चाशुभा गुरो ॥ ५४ ॥ पुप्यादित्रितय ज्येष्टारोहिणी शुक्रवासरे । द्वितीया सप्तमी रिक्ता तृतीया नेप्यते बुधै ॥ ५५ ॥ रेवतोमुत्तरापाढामुत्तराफारगुनीत्रयम् । सप्तमी ९ पष्ठिमा पूर्णा शनिवारे विवर्जयेत् ॥ ५६ ॥ हस्तमूले-मघारोहिण्यनुराधोत्तरामयम् । वज्रपात कमात्सप्त पञ्चतुंद्वित्रिके तिथौ ।। ५७ ॥ चतुर्थपष्ठनवमे च त्रयोदशे। विरो दिनेशभाद्धिपण्ये रवियोगा शुभा मता ॥ ५८ ॥ अश्विनी मृगशीपं च मालेपा १२ हस्त एव च । अनुराधोत्तरापाठा शतभिषक् च रवे क्रमात् ॥ ५९ ॥ एतनक्षत्रतो वर्तमानवारक्षसङ्ख्यया । आनन्दाद्युपयोगा स्यु स्वस्वनामसदक्फला ॥ ६ ॥ भानन्द कालदण्डश्च प्राजापत्य शुभम्तथा । सोम्यो पालो ध्वजश्चैव श्रीवरसो १५ वज्रमुगरौ ॥ ६॥ छन मैत्रो मनोज्ञश्च कम्पो लुम्पक एव च । प्रवासो मरण व्याधि सिद्धि शूलामृतौ तथा॥ ६२ ॥ मुशरो गजमातगी क्षय क्षिम स्थिरस्तथा । वर्द्धमान- श्वेति नाम्ना स्युरष्टाविशति क्रमात् ॥ ६३ ॥ उपयोगा ॥ नन्दाया पक्षम्या शुभो १८ दशम्या कुजज्ञशशिभृगुभि । व्यन्तरिताश्विन्यादिभिरुडभियोग कुमारास्य ॥ ६४ ॥ कुमारयोग. ॥ पूर्णिमा तृतीया भद्रा भृगुभौमाक्सोमजा । राजयोग शुभाय स्थात् भरण्याद्यैर्द्विकान्तरै ॥ ६५ ॥ राजयोग ॥ गण्डान्तस्त्रिविधस्त्याज्यो नक्षत्र २१ तिथिलग्नग । नवपञ्चचतुर्थान्ते येकार्द्धघटिकामित ॥ ६६ ॥ धनिष्टापन्चके चा तृणकाष्ठादिमनहा । शय्या दक्षिणदिग्याना मृतकार्यगृहोद्यमा ॥ ६७ ॥ पञ्चकम् ॥ प्रवासो नष्टमरणे जयो हास्य रतिस्तथा । क्रीडा निद्राथ भुक्तिश्च जरा कम्पोऽथ २४ सुस्थिता ॥ ६८ ॥ राशिभोगद्वादशाशविभागा द्वादशाप्यम् । मुझेऽवस्था शशी तासा स्वनामसदृश फलम् ॥ ६९॥ चन्द्रावस्था ॥ रविभीममन्दवारे भद्रातिथिषु त्रिपादके धिपण्ये । योगस्त्रिपुष्कराख्यो द्विपादके यमलनामा स्यात् ॥ ७० ॥ पाके २७ पञ्चगुणित त्रिगुण च त्रिपुष्करे । यमले द्विगुण सम्बं हानियादिक मतम् ॥ ७॥ त्रिपुप्फरयमलौ ॥ कृष्णचतुर्दश्यात् ध्रुवाणि शकुनि चतुष्पद नागम् । किस्तुनमपि प्रतिपत् तिथ्यादथ चबादीनि ॥ ७२ ॥ बववालवकोलवतैतिलाख्य- गरवणिजविष्टिमनानि । सप्त चराणि पुन पुनरिह तिथ्यईप्रमाणानि ॥७३॥ शकुनि प्रमुखचतुर्णामीशा कलिवृषभमर्पपचनाख्या । सप्ताना स्चिन्द्राब्जे मित्रार्यमभूश्रिय सयमा ॥४४॥ विष्टि विना बवायेषु करणेषु दशस्वपि । चतुर्वर्णाश्रिता सर्वा कर- ३३ णीया शुभा फ्रिया ॥७५॥ करणानि ॥ *( इति सामान्यदिनशुद्धि ॥* १ आरम्भसिद्धी तु जीवार शनिवारेवियुक्तम् । - जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः १४१ . प्रस्थानमूर्द्धमुदितं दशकाद्धनुषासर्वावधनुः शतकपञ्चकतः शुभाय । तत्रैव मण्ड- लिकभूपतिशेषलोकैः स्थेयं च सप्तदशपञ्चदिनाः क्रमेण ॥ ७६ ॥ बुधेन्दुशुक्रजीवानां दिने प्रस्थानमुत्तमम् । पूर्णिमायाममावास्यां चतुर्दश्यां च नेष्यते ॥ ७७ ॥ अश्विनी पुष्यरेवत्योमृगे मूलं पुनर्वसुः । हस्त ज्येष्ठानुराधाः स्युर्यात्रायै तारकाबले ॥७॥रोहिणी त्रीणि पूर्वाणि स्वातिश्चित्रा च वारुणी । श्रवणस्तथा धनिष्टा च प्रस्थाने मध्यमाः स्मृताः ॥ ७९ ॥ विशाखा चोत्तरास्तिस्रस्तथा भरणी मघा । अश्लेषा कृत्तिकाश्चैव ६ मृत्यवेऽन्ये तु मध्यमाः॥ ४० ॥ध्रुवैर्मिर्न पूर्वाह्ने क्रूरैर्मध्यंदिने न भैः। अपराह्ने न च क्षिप्रैः प्रदोषे मृदुभिर्न च ॥८॥ निशीथकाले नो तीक्ष्णैर्निशान्ते च चरैर्न हि । दिने शुभे दिवा यात्रा यात्रा निशि तु भे शुभे ॥ ८२ ॥ प्राच्यादिदिक्चतुष्केषु क्रमाच्छु-९ भोऽग्यादिसप्तकचतुष्कः । प्रागुत्तरयोः प्रत्यग्याम्योर्मध्ये मिथोऽन्यथा परिधः ।। ८३ ॥ सर्वदिग्गमने हस्तः श्रवणं रेवतीद्वयम् । मृगः पुष्यश्च सिद्ध्यै स्युः कालेषु निखिले- प्वपि ॥ ८३ ॥ न गुरौ दक्षिणां गच्छेन्न पूर्वां शनिसोमयोः । शुक्रायोः प्रतीची १२ न चोत्तरां बुधभौमयोः । मङ्गले मारुते शूलमीशाने बुधमन्दयोः । नैऋते शुक्र- सूर्याभ्यामाग्नेये गुरुसोमयोः ॥ ४५ ॥ श्रीखण्डं दधि मृत्सर्पिः पिष्टतैलखलाः क्रमात् । वारेऽादौ सदा विन्द्याद्दिक्शूलाऽशुभमे दिने ॥ ८७ ॥ दिकशूलम् ॥ १५ पूर्वस्यामाषाढा, श्रवणधनिष्टाविशाखिका याम्याम् । पुण्यो मूलमपच्या हस्त उदीच्या च धिष्ण्यशूलानि ॥ ८८ ॥ इति नक्षत्रशूलानि ॥ ज्येष्ठा भद्रपदा पूर्वा रोहिण्यु- त्तरफाल्गुनी । पूर्वादिषु क्रमाकीला गतस्यैतेषु नागतिः ॥ ८९॥ कीला ॥ पूर्वोत्तरा- १८ निनैर्ऋतयमवरुणसमीरशङ्करककुप्सु । प्रतिपदमादौ कृत्वा नवमीं च भवन्ति योगिन्यः ॥९०॥ योगिनीचक्रम् । राहुः प्राच्यां ततो वायौ दक्षिणेशानपश्चिमे । आग्नेयोत्तरनैर्ऋत्यां प्रहराद्धं च तिष्ठति ॥९१॥ राहुः ॥ जयाय दक्षिणो राहुर्योगिनी २१ वामतस्तथा। पृष्ठतो द्वयमप्येतचन्द्रमाः सन्मुखः पुनः॥९२॥ प्राणप्रवेशे वहनाडिपादं कृत्वा पुरो दक्षिणमर्कबिम्बम् । गच्छेच्छुभायाऽरिवधे तु सूर्य पृष्ठे रिपुं शून्यगतं च कुर्यात् ॥ ९३ ॥ शशिप्रवाहे गमनादि शस्तं सूर्यप्रवाहे नहि किञ्चनापि । प्रष्टुर्जयः २४ स्याद्वहमानभागे रिक्ते च भागे विफलं समस्तम् ॥ ९४ ॥ हंसः॥ यामयुग्मेषु राज्यन्तयामात्पूर्वादिगो रविः । यात्रास्मिन् दक्षिणे वामे प्रवेशः पृष्ठगे द्वयम् ॥ ९५ ॥ रविचारः॥ प्रतिदिनमेकैकस्यां दिशि पाशः संमुखोऽस्य कालः स्यात् । प्राच्यां शुक-२७ प्रतिपदमारभ्य ततः क्रमान्मासम् ॥९६॥ पाशकालौ॥ कन्यानये स्थितेऽके प्राच्या धनुषत्रये तु याम्याम् । मीनत्रये परस्यां मिथुनत्रये च कौबेर्याम् ।। ९७ ॥ वत्सोभ्यु: देति यस्मिन्न सन्मुखे शस्यते प्रवास विधिः । चैत्यादीनां द्वारं नार्चादीनां प्रवेशश्च ॥९८॥३० अग्रतो हरते आयुः पृष्ठतो हरते धनम् । वामदक्षिणतो वत्सः सदा सर्वसुख- प्रदः ॥९९॥ वत्सः॥ उदयति दिशि यस्यां याति यत्र भ्रमाद्वा विचरति च भचके येषु दिग्द्वारभेपु । त्रिविधमिह सितस्य प्रोच्यते सन्मुखत्वं मुनिभिरुदय एव त्यज्यते तत्र यत्नान् ॥ १०० ॥ शुक्रगतिः । न स्नानं रोगमुक्त्यर्थं कार्य शुक्रेन्दुवासरे । ३३ :
१४२ जैनज्योतिर्मन्यसग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्र मघाश्लेपाध्रुवम्यातिपुनर्वसुपु पौणमे ॥ १० ॥ अश्वेभाजफणिद्वयश्वपभुक् मेपौतु कामूपश्चाखुर्गी क्रमशस्ततोऽपि महिषी व्याघ्र पुन सरिमी । व्याघ्रगर्मंगमण्डले ३ कपिरथो बभ्रद्वय वानर सिंहोऽश्वो मृगराद पशुश्च करटी योनिस्तु मानामियम् ॥१०॥ गोव्याघ्र गजसिंहमश्वमहिप श्रेण च बभूरंग वैर वानरमेपफ च सुमहत्तविडालोन्दु- रम् । रोकाना व्यवहारतोऽन्यदपि च जाया प्रयत्नादिद दम्पत्योर्नृपमृत्ययोरपि सदा ६ वज्यं गुरक्षुल्लयो ॥१०३॥ अकचटतपयावर्गप्वष्टसु गरडो विदारसिंहाख्यो। कुकर- सपो मूपमहिरणो मेपोऽधिपा क्रमश ॥ १०४ ॥ पूर्ववद्वैर चिन्त्य नृपभृत्याहा. द्याक्षरवर्गाकस्य । क्रमोरक्रमगतस्य भष्टाभिरपहतस्योद्धरिताहावं विशोपका ९ स्यु ॥ ०५॥ ते चोत्तराङ्कविमुना रम्या प्राच्यादथैकवगपु । पूर्वोत्तराक्षरात. स्थाप्य स्थाच्छेप माद्यविधि ॥८६॥ हन्तम्बात्यनुराधाश्रवणपुनर्पसुमृगाश्विनीपुप्या । रेवत्यपि देवगण पूर्वोत्तरयो प्रये भरण्याः ॥ १०६॥ रोहिण्यपि मत्यंगणो ज्येष्ठा- १२ मूल द्वय धनिष्ठाया । अश्लेपाकृत्तिकाचिनाविशासामघा पलाद्गण ॥ १०७ ॥ स्वकुले परमा प्रीतिमध्यमा देवमानुपी। देवराक्षसयोर मरण मयंरक्षसो ॥१०॥ मकरवृपमीनकन्यावृश्चिककोटमे रिपुत्व स्यात् । अजमिथुनधन्विहरिघटतुलाष्टमे १५ मित्रतावश्यम् ॥ १०९॥ शत्रुपडष्टके मृत्यु कलहो नवपञ्चमे । द्विद्वादशे तु दारिद्रय शेपेषु प्रीतिरत्तमा ॥ ११० ॥ निपशसप्तमी वारा चान्योन्य गुरमिष्ययो । वर्जनीया शुभाय स्यादेकनाडिगत शुभम् ॥ १११ ॥ नामकरणम् ॥ विद्यारम्भे गुर श्रेष्ठो १८ मध्यमा भृगुभास्करी । मरण मन्दमौमाम्या न विद्या बुधमोमयो ॥ ११२॥ विद्या- रम्भोऽश्विनीमूलपूर्वासु मृगपञ्चके । हस्ते शतभिषक्स्वातिचिनासु श्रवणद्वये ।।११३॥ रम्भ ॥ अक्काक्रिमीमपदतुर्यनवाट तिथिद्वये । नेष्ट क्षौर निशाविद्या. २१ यानादी न च पर्वसु ॥ ११ ॥ हस्तत्रये मृगज्येष्ठे पौष्णादित्यचतिद्वये । क्षुरकर्म शुभ प्रोक्त कार्यारसुक्ये तु सर्वदा ॥ ११५॥ क्षौरम् ॥ हस्तादिपञ्चकधुपरेवत्यश्विनी- पुनर्वसुधनिष्टा । पुष्यशुक्रगुम्ज्ञा शुभदा वस्त्रस्य परिधाने ॥१३॥ वस्त्रपरि- २४ धानम् ॥ मृग पुप्योऽश्विनीचित्राऽनुराधा रेवती कर शशी वृहस्पति पानध्यापारे शुभदायका ॥११७॥ पानभोग. ॥ रोहिण्यादिचतुकेषु प्रतिम चाभिधा इमा । अन्धरके करात्य च चिप्पटास्य च दिव्यदृक् ॥११८॥ न्यस्त नष्ट हृत द्रव्य दागन्धैर्य- २७ मत परै । लभ्यते चिप्पटेवाती दिव्यारय सापि नाप्यते ॥ ११९॥ तद्यात्यन्धैर्दिश पूर्वा केकरैर्दक्षिणा पुन । पश्चिमा चिप्पटैपिण्यैर्दिव्यचक्षुभिरत्तराम् ॥ १२०॥ दच प्रयुक्त विन्यस्त निक्षिस नष्टमष्यथ । धन न लभ्यते क्वापि मिश्रोग्रध्रुवदारणे ॥१२॥ ३० नष्टम् । न जीवत्यहिना दुष्ट सुपर्णेनापि रक्षित । मघाश्लेषाविशाखामूलेपु मरणीद्वये ॥१२२॥ स्वातिपूर्वोत्रयाश्लेपाज्येष्टा रोगिणो भूति । रेवत्याममुराधाया कष्टात् नीरोगता भवेत् ॥ १.३ ॥ मासात् मृगोत्तरापाढे मधासु दिनविंशति । विशाखाभरणीहस्तनिष्टासु च पक्षत ॥ १२ ॥ एकादशाहाचित्रायां श्रुती शत. २५ मिपज्यपि । अश्विनी कृत्तिकामूले नैरूप नवमिर्दिन ॥ १२५ ॥ पुष्योत्तरामद्रपदा- जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः १४३ फाल्गुनीरोहिणीषु च । पुनर्वस्वोश्च सप्ताहातारा चेदानुकूल्यभाक् ॥ १२६ ॥ चरेषु मृदुषु क्षिप्रवर्ग मूले च भेषजम् । रोगनाशि वयःस्थायि देहबृंहणमिप्यते ॥ १२७ ॥ नीरोगता ॥ प्रेतक्रिया न कर्तव्या यमले च त्रिपुष्करे । आमूलानुराधासु मिश्र-३ क्रूरध्रुवेषु च ॥ १२८ ॥ पूर्वात्रयाश्विनीमूलकृत्तिकासु श्रुतिद्वये । हस्तचित्रामघापुष्या- नुराधारेवतीमृगे ॥ १२९ ॥ मृते साधौ भवेदेकपुत्रको द्वौ पुनर्बुवे । पुनर्वस्वोर्वि- शाखायामपि नान्येषु किञ्चन ॥ १३० ॥ प्रेतक्रिया ॥ ध्रुवमृदुपुष्यधनिष्ठास्वातिकरे ६ वारुणे च सूत्रविधिः । पौष्ण्यब्राययुगश्रुतिपुष्यव्युत्तरे शिलान्यासः ॥१३१॥ पुष्ये मृदुध्रुवःषु धनिष्ठाद्वितयानिले । शुक्रे चन्द्रे गुरौ गेहप्रवेशोऽभ्युदिते शुभः ॥१३२॥ गेहारम्भः॥ मृदुध्रुवचरक्षिप्रैवारे भौमशनिं विना। आद्याटनतपोनन्यालोचनादिषु ९ भं शुभम् ॥ ३३ ॥ अलिसिंहे धनुर्वक्रः शूलाभः कन्यका तुले । दक्षिणाभ्युन्नतो भीनमेषे कुम्भे वृषे समः ॥ १३४ ॥ मिथुने मकरे चोत्तरोन्नतोऽथ हलोपमः । धनुःकर्के रवौ श्लाघ्यो नवेन्दुरशुभोऽन्यथा ॥ १३५ ॥ विड्वरं स्यात्समे चन्द्रे सुभिक्षं १२ चोत्तरोन्नते । अतिराजभयं शूले दुर्भिक्षं दक्षिणोन्नते ॥ १३६ ॥ चन्द्रोदयः॥ निजराशेर्ग्रहणदिने त्रिपददशैकादशः शुभो राहुः । अपरे राहुं प्राहुर्जन्मस्थविवर्जितं शशिवत् ॥ १३७ ॥ इति ग्रहणराहुफलम् ॥ राशिप्रभेद १ संज्ञा २ ग्रहभेदा ३ गोचरा ४ ऽष्टवर्गौ च ५। संवत्सरः ६ मास ७ दिन ८ क्षशुद्धयः ९ क्रान्तिसाम्यं च १० ॥१॥ बलं ११ मानं च लग्नस्य १२ . षड्चों १३ दयशोधनम् १४ । प्रतिष्ठायां १५ व्रते चापि ग्रहाः १६ तद्दोपतद्गुणाः॥२॥१८ ध्रुव १७ छायाविलग्ने च १८ द्वाराण्यष्टादश क्रमात् । अथैतानि प्रवक्ष्यन्ते लग्नशुद्धि- विधित्सया ॥३॥ कुम्भः कुम्भशिरास्तुला पृततुलो धन्व्यश्वपश्चार्द्धको विभ्रचापममी नरा नृमिथुनं वीणागदाभृत्करम् । मीनो मीनयुगं विपर्ययमुखं सस्याग्नियुक्तन्यका २१ नौस्थासौ हरिणाननस्तु मकरो नामानुरूपः परे॥४॥ पुं १ स्त्री २ क्रूरा १ क्रूरा २ श्वर १ स्थिर २ द्विस्वभावसंज्ञाश्च ३ । अजवृषमिथुनकुलीराः पञ्चमनवमैः सहन्यायाः ॥५॥ मेषाद्याश्चत्वारः सधन्विमकराः क्षपाबला ज्ञेयाः । पृष्ठोदया विमिथुनास्त एव मीनो २४ ह्युभयलग्नम् ॥ ६ ॥ अज १ वृष २ मृगा ३ ऽङ्गाना ४ कर्क ५ मीन ६ वणिजां ७ शकेष्विनाघुच्चाः। दश १० शिख्य ३ ऽष्टाविंशति. २८ तिथीं १५ द्विय ५ त्रिधन २७ विशेषु ॥ २० ॥७॥ उच्चान्नीचं सप्तममर्कादीनां त्रिकोणसंज्ञानि । सिंह १ वृषा २ ज २७ ३ प्रमदा ४ कार्मुकभृ ५ त्तौलि ६ कुम्भधराः ॥ ७ ॥ ८॥ राशिप्रभेदः ॥ १ ॥ तनु १ धन २ सहज ३ सुहृत् ४ सुत ५ रिपु ६ जाया ७ मृत्यु ८ धर्म ९ कर्मा १० sऽयाः ११ । व्यय १२ इति लग्नाभावाश्चतुरखेऽष्टमचतुर्थे च ॥ ९॥ पातालहि-३० बुकसुखवेश्मबन्धुसंज्ञं तथाम्बु च चतुर्थम् । नवपञ्चमं त्रिकोणं नवमा त्रित्रिकोणं च ॥ १० ॥ सप्तमकं जामित्रं घुनं धुनमस्तमष्टमं छिद्रम् । धीः पञ्चमं तृतीयं दुश्चिक्यं विक्रमं चापि ॥११॥ मध्यं मेपूरणमम्बरं च दशमं तथान्तिमं रिष्पम् । एकादशं तु ३३ १ - जैनज्योतिर्मन्यसप्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः द कथयन्ति सूरय सर्वतोभद्गम् ॥१२॥ केन्द्र चतुष्टय कण्टक च लग्ना १ ख ७ दश १० चतुर्थानाम् ४ । सजा परत पणफर २१५/८११ मापोक्लिम ३६९।१२। मस्य ३ यस्परत ॥ १३॥ विपटेकादशदशमान्युपचयभवनाऽन्यतोऽन्यथाऽन्यानि । वर्गात्तमा नवाशाश्वरादिषु ३ प्रथम १ मध्या ५ ऽत्या ९ ॥ १४॥ प्राच्यादीशा रवि १ सित २ कुज ३ राहु ४ यमे ५ न्दु ६ सौम्य ७ वाक्पतय । क्षीणेन्दयमारा पापास्तै सयुत साम्य ॥ १५ ॥ सप्तमगृहगो यो विधुन्तुदाक्रान्तवेश्मन केतु । क्लीव- स्त्रीपुरपाणा बुधशौरी शशिसिता परे च नरा ॥ १६ ॥ लवान्मिनस्वगृहोचनवा- शेप्वीक्षित शुभश्चापि। चन्द्रसितो स्त्रीक्षेत्रे पुस्पक्षेत्रोपगा शेपा ॥१७॥ संज्ञा॥२॥ १माच्याद्री जीवबुधौ १ सूर्यारौ २ भास्करि ३ शशाङ्कमितौ । उदगयने शशि सूर्यो वक्रेऽन्ये स्निग्धविपुलाश्च ॥ १८ ॥ ग्रहयुद्धे चोत्तरगाश्चन्द्रेण समागताश्चरविव- ज्यम् । चेष्टायलिनो शैया कार वल वक्ष्यते स्वधुना ॥ १९ ॥ अहनि सिवाईसुरे- १२ ज्या धुनिश तो नक्तमिन्दुकुजशौरा । स्वदिनादिवशुभशुभा यहुलेतरपक्षयोपलि न ॥ २० ॥ मन्दारसाम्यवाक्पतिमितचन्द्राको यथोत्तर बलिन । नैसर्गिकबलमेत- दलसाम्ये स्यादधिकचिन्ता ॥ २१॥ दशमतृतीये ५ नवपञ्चमे १० चतुर्थाष्टमे १५ १५ करन च २० । पश्यन्ति पादवृद्ध्या मतेन पूर्ण निजाश्रयो १ पान्त्ये ११ ॥ २२ ॥ पूर्ण पश्यति रविजस्तृतीयदशमे त्रिकोणमपि जीव । चतुरसे भूमिसुत सितापत्रु- धहिमकरा कलन च ॥ २३ ॥ शत्रू मन्दसितौ समश्च शशिजो मित्राणि शेपा रये । १८ तीक्ष्णाशुर्हिमरश्मिजश्च सुहृदो शेपा ४ समा शीतगो । जीवेन्दूगकरा कुजस्य सुहदो ज्ञोऽरि सितायो समौ मिने सूर्यसि तो बुधस्य हिमगु शत्रु समाश्चापरे ३ ॥ २४ ॥ सूरे सौम्यसितावरी रविसुतो मध्योऽपरे ३ स्वऽन्यथा, सौम्याको सुहृदो २१ समौ कुजगुरू शुरस्य शेषावरी । शुकज्ञी सुहृदौ सम सुरगुर शौरस्य चान्ये ३ -रयस्तरकाले च दशा १० ऽऽय ११ वन्धु ४ सहज ३ म्बा २ तेपु १२ मित्र स्थिता ॥ २५ ॥ मित्र १ मुदासीनो २ ऽरि ३ याप्याता ये निसर्गभावेन । तेऽधिसुह १ २४ म्मित २ समा ३ स्तरकालमुपस्थिनाश्चिन्त्या ॥२६॥ ग्रहभेदा ३ स्थापयितु शिष्यस्य च गोचरशुद्धौ गुरोस्तु चन्द्रनले स्थापनदीक्षे कार्य जन्मेन्दुगृहात्तु सा माह्या ॥ २७॥ सूर्य पत्रिदशस्थितस्त्रिदशपट्सप्ताद्यगश्चन्द्रमा जीव सप्तनवद्विपञ्चमगतो वक्रार्कजौ पदनिगी । सौम्य पदद्विचतुर्दशाष्टमगत सर्वेऽप्युपान्त्ये शुभा ११ । शुक्र सप्तम पददशक्षरहित शार्दूर विनासकृत् ॥ २८ ॥ धन २ सुत ५ धर्मेपु ९ रनिर्मध्य शुभद शशी तु सितपक्षे । ग्राह्य ताराग्लमपि शशिनि क्षीणे च विरले च ॥२९॥ ३० गोचरशुद्धि ४ ॥ रविशशि जी सपर शुभद स्थानोचरोऽथ तदभावे । ग्राह्याऽरवर्गशुद्धिजन्मविरताहेभ्यस्तु ॥ ३० ॥ केन्द्रायाष्टद्विनवस्वर्क स्वादार्किभी- मयोश्च ११४७11०111111शुम । पदसप्तान्त्येषु सितात् ६७।१२। पडायधी- धर्मगो जीवात् ६।११।५।९ ॥ ३१ ॥ उपचयगोऽकश्चन्द्रा ३।६।१०११११ दुपयन- ३४ वमान्त्यधीयुत सौम्यात् ३६।१०।११।९।१२।५। लग्नादुपचयनन्धुभ्यये ३६१०॥ 1 जनज्योतिर्मन्थसंग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः १४५ . - - १२ स्थितः शोभनः प्रोक्तः ॥ ३२ ॥ रवेरष्टवर्गरेखाः ४४ ॥ शश्युपचयेषु लग्ना ३।६।१०।११। साद्यमुनिः स्वात् ३।६।१०।११।१७ कुजात्सस्वनवधीस्थः ३॥ ६।१०।११।२।९।५।सूर्यात्साष्टस्सरग ३।६।१०।११।८७ स्त्रिषडायसुतेषु सूर्यसुतात् ।३ १६।११।५॥३३॥ ज्ञात्केन्द्रविसुतायाष्टगो।४।७।१०।३।५।११।८ गुरोव्ययायमृत्युके- न्द्रेषु५२११११८४७।१०। त्रिचतुःसुतनवदशसप्तमायगश्चन्द्रमाः शुक्रात् ३।४।५।९। १०१७॥११॥३४ ॥ सोमाष्टकवर्गरेखाः ४९॥ भौमः स्वादायस्वाष्टकेन्द्रग १११२८1११६ ४७।१० ख्यायषदसुतेपु बुधात् ३।११।६।५। जीवाद्दशायशत्रुध्यये १०११११६०१२ विनादुपचयसुतेषु ३।६।१०।१११५ ॥ ३५ ॥ उदयादुपचयतनुपु ३।६।१०।११३१ त्रिपडायेबिन्दुतः सदशमेषु ३।६।११।१०। भृगुतोऽन्त्यषडष्टाये १२।६।८।३१।९ त्रसिताकेन्द्रायनववसुपु १।४।१०।११।९।८॥३६॥ भौमाष्टकवर्गरेखाः ४० ॥ सौम्योऽन्त्यरिपुनवायात्मजे १२१६।९।११।५। विनात् स्वात्रितनुदशयुतेषु १२॥६॥ ९।११।५।३।३।१० चन्द्राविरिपुदशायाप्टसुखगतः २।६।१०।११।८।४। सादिषु विल-१२ नात् ११२।६।१०।११।८।४ ॥३७॥ प्रथमसुखायद्विनिधनधर्मेषु सितात् निधीसमेतेषु १४।११।२।१९।३।५। सदशमरेषु शौरारयो १।४।११।२।०९।३।५।१०।७। य॑या- याऽरिवसुपु गुरोः १२।११।६।८ ॥ ३८ ॥ बुधाष्टकवर्गरेखाः ५८ ॥ जीवो भौमायायाऽष्टकेन्द्रगो २११११८५११४७११० sीत् सधर्मसहजेषु २११११८॥१॥४॥ ७।१०।९।३। स्वारसत्रिकेषु २१११३८1१।४।७।१०३ शुक्रान्नवदशलाभस्वधीरिपुपु ९) १०११११२।५।६ ॥ ३९ ॥ शशिनः स्मरत्रिकोणार्थलाभग ७।९।५।२।१११ स्त्रिरिपुषी-१८ व्ययेषु यमात् ३।६।५।१२। नवदिक्सुखाद्यधीस्वायशत्रुपुज्ञात् ९।१०।४।०५।२।११॥ ६ासकामगो लग्नात् ९११०१४।१।५।२।११।६७ ॥ ४० ॥ गुरोरष्टकवर्गरेखाः ५६ ॥ शुक्रो लग्नादासुतनवाष्टलामेषु १०२।३।४।५।९।८।११। सव्ययश्चन्द्रात् ११२।३।४।५।२१ ९।८।११।१२। स्वात्सदिग १।२।३।४।५।९।८।११।१० ऽसितात्रिसुखात्मजाष्टदिग्धर्म- लाभेषु ३।४।५।८।१०।९।११ ॥४१॥ वस्वन्यायेवऽक्की ८।१२।११ नवदिक्लाभा. ष्टधीस्थितो जीवात् ।९।१०।११।८।५। ज्ञात्रिसुतनवायारि ३।५।९।११।६ वायसुता-२४ पोक्लिमेषु कुजातू ११।५।३।६।९।१२ ॥४२॥ शुक्राष्टवर्गरेखाः ५२ । स्वात्सोरिस्त्रिसुता' यारिगः ३।५।११।६। कुजादन्त्यकर्मसहितेषु ३।५।११।६।१२।१० स्वायाष्टकेन्द्रगो- ऽर्कात् २।११।४।११।१०। शुक्रात् षष्टान्त्यलाभेषु ।६।१२।११॥४३॥ त्रिषढायगः शशाङ्का ३।६।११। दुदयात्ससुखाद्यकर्मगो ३।६।११।४।१।१० ऽथ गुरोः । सुतषद व्ययायगो ५।६।१२।११। ज्ञाध्ययायरिपुदिग्नवाप्टस्थः १२।११।६।१०१९१८॥ ४४ ॥ शन्यष्टकवर्गरेखाः ३९॥ स्थानेष्वेतेषु हिताः शेषेवहिता भवन्ति तेऽष्टानाम् । अशुभ-३० शुभविशेषफलं ग्रहाः प्रयच्छन्ति चारगताः ॥ ४५ ॥ अष्टकवर्गशुद्धिः ॥५॥ रविक्षेत्रगते जीवे जीवक्षेत्रगते रवौ । दीक्षामुपस्थापनं चापि प्रतिष्ठां च न कारयेत् ॥ ४५ ॥ वर्पशुद्धिः॥६॥ हरिशयनेऽधिकमासे गुरुशुक्रास्ते न लग्नमन्वेष्यम् ।.३३ २७ जै० १९ १४६ जैनज्योतिर्मन्यसंप्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्र। लमेशाशाधिपयो चास्तमने च न शुभ स्यात् ॥ ४६॥ मासशुद्धिः ॥७॥ कुलिकाईयामभद्रागण्टान्तोस्पातमुख्यदोपयुत्तम् । स्याग्य सदा दिन कुजवारोऽपि ३ पुन प्रतिष्टायाम् ॥ ४७ ॥ येकद्वितीयपञ्चमदिनानि पक्षद्वयेऽपि शस्तानि । शुढे. ऽतिमत्रयोदशदशमान्यपि च प्रतिष्ठायाम् ॥ १८॥ पक्षद्वितये च सुर्याष्टमपटनादशा- न्त्यनवमदिना । त्याज्याश्चतुर्दशोऽपि च दीक्षायामुत्तमारस्वन्ये ॥ ४९ ॥ पक्ष ६ च पञ्चदिवसान् १५१५ भृगुज मद्धस्त्रीन् बालकस्तु दश चापि पुर १ प्रतीच्याम् २। सर्पन सूरिरदयेऽस्तमये च पक्षमन्यस्विमी दिवमसप्तकमेव पन्या ॥५०॥ ग्रहणस्य दिन तदादिम दिनमागामिदिनानि सप्त च । स्यज समयासरं पुनः सह ९ पूर्वण च पश्चिमेन च ॥५१॥ दिनशुद्धिः ॥ ८॥ दीक्षाया स्थापनायां च शस्त्र मूल पुनर्घसु । स्वातिमैत्र कर श्रोन पाटण ग्राहयोत्तराप्रयम् ॥ ५२ ॥ प्रतिष्टायो धनिष्ठा च पुष्य सौम्य मघापि च । दीक्षायां शस्यते सद्भिरश्विनी धारण १२ तथा ॥ ५३ ॥ जन्मदै दशमे चैव पोडशेऽष्टादशे तथा । पञ्चविंशे प्रयोविंशे प्रतिष्ठां नैव कारयेत् ॥ ५४ ॥ ग्रहणस्थ प्रदर्भिग्नमुदिताऽस्तमितमहम् । फरमुका- अगाकान्त नक्षत्र परिवजयेत् ॥ ५५ ॥ येधै १ कार्गललत्ता ३ पातो ४ पमह ५ १५ युत च भ त्याज्यम् । वेधैकार्गलदोषी पादान्तरितो न दोपकरौ ॥५६ ॥ सप्लोई सप्त तिर्यक् च रेसा कार्यास्तदप्रत । पूर्वादी कृत्तिकादीनि सप्त सप्त चतु- दिशम् ॥ ५७ ॥ एवमिष्टभरेसाया ग्रहो यदि तदा व्यध । महराहुइते शुविश्चन्द्र- १८ भुक्त्यर्द्धवर्पयो ॥ ५० ॥ वेध ॥ त्रयोदशतिरोरेसा एकोध्वं मस्तके वत । न्यस्खे योगोक्तनक्षत्रे भवेदेकार्गलस्तदा ॥ ५५ ॥ शूले मूर्ध्नि मृगो मघा च परिघे चिन्ना तथा वेटतो, व्याघाते च पुनर्घसू निगदितौ पुष्यश्च वने स्मृत । गण्डे मूलमयाश्विनी २१प्रथमके मैन्नोऽतिगण्डे तथा सार्पिश्च व्यतिपात इन्दुतपनावेकार्गलस्थौ यदा ॥ ६० ॥ एकार्गल. ॥ सूर्या १२ ऽष्ट ८ नि ३ निविंश २३ ६ पश्चविंशा २५ ऽष्ट ८ सङ्ख्यभे । सूर्यादीना क्रमालत्तकविंशे २१ तमसोऽमत ॥ ६१ ॥ भगतो नवमे २५ राहो सप्तविंशे भृगोस्तु भे। केचिज्योतिर्विद प्राहुलत्ता तामपि वर्जयेत् ॥ १२ ॥ लत्ता ॥३॥ सार्पिपितृदेवचित्रामैत्रश्रुतिपौष्णभानि सूर्यात् । यरसङ्ख्यान्यश्चिन्या. स्तरसङ्घया भयेस्पात ॥ ६३ ॥ पात ॥ विद्युन्मुख १ शूला २ शनि ३ केतू ४ ल्का २७५ वज्र ६ कम्प ७ निर्घाता ८ड ५ ज ८ढ १४ द १८ ध १९ फ २२ व २३ भ २४ समये रविपुरत उपग्रहा धिष्ण्ये ॥ ६४ ॥उपग्रहा. ॥ नक्षत्रशुद्धिः॥९॥ रवीन्दुभुक्तराशीना योगे पद द्वादशाऽथवा । यदि स्यु स्यात्तदा हेय क्रान्ति ३०साम्यस्य सम्भव ॥ ६५ ॥ क्रान्तिसाम्यम् ॥१०॥ द्विस्वभाव प्रतिष्ठासु स्थिर वा रममुत्तमम् । तदभावे चर ग्राह्यमुद्दामगुणभूपितम् ॥ ६६ ॥ मिथुनधनुराध भागप्रमदाशा स्यु शुभा प्रतिष्ठायाम् । मीनतुलाधरकेसरिनवाशका मध्यम ज्ञेया ॥६७ ।। वृश्चिकमिथुनधनुर्धरकुम्भेषु शुभाय दीक्षण भवति । पञ्चमके ३४ नयाशे घृपाऽजयो न्यराशीनाम् ॥ ६८ ॥ लमेन्द्रोरस्तग यूरो दुरवस्थास्थित जैनज्योतिर्ग्रन्थसंग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः शशी । वोत्तमं विना चान्त्यो नवांशोऽपि न गृह्यते ॥ ६९ ॥ न जन्मराशी नो जन्मराशिलग्नान्तिमाष्टमे । न लग्नांशाधिपे लग्ने षष्ठाष्टमगते विदुः ॥ ७० ॥ जन्म- राशिविलग्नाभ्यां रन्धेशौ रन्ध्रसंस्थितौ । त्याज्यौ ऋरान्तरस्थौ च लग्नपीयूपरो-३ चिषौ ॥ ७१ ॥ सति दर्शने यदि स्यादंशद्वादशकमध्यगः क्रूरः । इन्दोर्लग्नस्य तथा । न शुभो राहुस्तु सप्तमगः ॥ ७२ ॥ त्रयः सौम्यग्रहा यत्र लग्ने स्युबलवत्तराः । बलवत्तदपि विज्ञेयं शेषै-नवलैरपि ॥ ७३ ॥ लग्नवलम् ॥ ११ ॥ मेपस्तत्वयमै ६ २२५ रसेषुयमले राशिर्वृषाभः २५६ पलैः पञ्चव्योमहुताशनैश्च मिथुनः ३०५ कर्कः ३४१ कुवेदाग्निभिः । सिंहः ३४२ पाणिपयोधिपावकमितेः कन्या ३३१ कुलोकत्रिकैरेते व्युत्क्रमतस्तुलादय इह स्युर्गुजरे मण्डले ॥ ७४ ॥ यथा तुला ३३१९ वृश्चिकः ३४२ धनुः ३४१ मकरः ३०५ कुम्भः २५६ मीनः २२५ ॥ सूर्याध्यासितरा- शेर्माने रविभुक्तनाडिकाभिहते । सङ्क्रान्तिभोगभुक्ते लब्धं यत्सूर्यभुक्तं तत् ॥ ७५ ॥ तस्मिन्नुदयत्रिंशे दत्ते शेषं रवे वेदोग्यम् । इति दिनलग्ने कार्य निशिलग्ने सप्तमस्या- १२ कर्कात् ॥ ७६ ॥ वान्छितलमस्याप्यथ भुक्ते न्यस्येत तदुदयव्यंशम् । दत्तनवांशपलानां घ्यशं दद्यात्प्रवृत्तेश्च ॥ ७७ ॥ इत्थं संस्कृतमखिलं वान्छितलनस्य भुक्तमिनभोग्यम् । युतमान्तरोदयैरपि षष्टिहतं नाडिकापलानि यत् ॥ ७८ ॥ एवमधिवासितांशे स्थापन- १५ दत्तान्तरांशपल मिलिते । षष्टिहते घटिकाः स्युः पलानि शेपं प्रतिष्टायाः ॥ ७९ ॥ इति लग्नमानम् ॥ १२॥ कुज १ शुक्र २ ३ ३ ६ ४ ऽर्क ५ ज्ञ ६ शुक्र ७ कुज . जीव ९ शौरि १० यम ११ गुरवः १२ ॥ भेशा नवांशकानामज १ मकर २ तुला १८ ३ कुलीराद्याः ॥ ८० ॥ स्वगृहावादशभागा द्रेष्काणाः प्रथमपञ्चनवपानाम् । होरा विषमेऽन्दोः समराशौ चन्द्रतीक्ष्णांश्वोः ॥ ८॥ कुज १ यम २ जीव ३ ज्ञ ४ सिताः पंचेन्द्रिय ५ वसु ६ मुनी ७ न्द्रियां ८ शानाम् । विपमेपु समक्षेपूरक्रमेण त्रिंशांशकाः २१ कल्प्याः ॥ ४२ ॥ लिप्ताऽष्टादशनवषदद्विसार्द्धशतषष्टिमानपरिगणिताः। गृह १ होरा २ द्रेष्काणा ३ नवभागा ४ द्वादशांश ५ त्रिंशांशाः ॥ ६ ॥८३ ॥ इत्यनेनानुमानेन नवांशस्यानुसारतः । कार्या षड्वर्गसंशुद्धिः स्थापनादीक्षयोः शुभाः ॥ ८४ ॥ यथा २४ यथा शोभनवर्गलाभस्तथा तथा स्थापनमुत्तमं स्यात् । नवांशकस्तावदवश्यमत्र सौम्य- ग्रहस्यैव विलोकनीयः॥८५॥ भृगोरुदयवारांशभवनेक्षणपञ्चके । चन्द्रांशोदयवारे च दर्शने च न दीक्षयेत् ॥ ८६ ॥ षड्वर्गसंशुद्धिः ॥ १३॥ अंशकजामित्रपतौ पश्यति २७ लग्नास्तमस्तशुद्धिः स्यात् । अंशकपतिस्तु लग्नं यदि पश्यत्युदयशुद्धिः स्यात् ॥८७॥प्रति- शादीक्षयोमा॑ह्या विशुद्धिरुदयास्तयोः । अथवोदयसंशुद्धिः केवलैव निरीक्ष्यते ॥४८॥ ..॥१४॥ सौराकक्षितिसूनवस्त्रिरिपुगा द्वित्रिस्थितश्चन्द्रमाः, एकद्वि-३० • बुधः शस्तः प्रतिष्ठाविधौ । जीवः केन्द्रनवस्वधीषु भृगुजो व्योमत्रिकोणे । पातालोदययोः सराहुशिखिनः सर्वेऽप्युपान्त्ये शुभाः ॥ ८९ ॥ खेऽर्कः केन्द्र- डा. शशधरः सौम्यो नवास्तारिगः । षष्ठो देवगुरुः सितस्त्रिधनगो मध्याः प्रति- • । अणेन्दुक्षितिजाः सुते सहजगो, जीवो व्ययास्तारिगः शुक्रो व्योमसुते ३५ १४८ जैनज्योतिर्मन्यसमहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्र निमध्यमफर शौरिश्च मद्भिर्मत ॥ ९० ॥ सर्व परत्र चज्या जन्मस्मरग. शिखी शशियुनश्च । शुभदखिशत्रुमस्थो परन मध्यो विधुतुदद्वत् ॥ ९॥ भामेनाण ३ वा युक्ते दृष्टे वाऽग्निभय भवेत् । पञ्चस्व शनिना युक्ते समृद्धिस्पिन्दुजन्म ॥ ९ ॥ सिद्धाचितस्य जायेत गुरणा युतबीक्षिते । शुझ्युत्तेक्षिते चन्द्रे प्रतिष्ठाया समृन्द्रय ॥ ९३ ॥ सूर्य विषले गृहपो गृहिणी मृगरान्छने धन भृगुजे। याचस्पती तु सौख्य ६ नियमासाशं समुपयाति ॥ ९४ ॥ उदयनमस्तर हिबुफेयम्तमयेऽय ग्रिकोणसभे च । सूर्यशनैश्चरवमा प्रासादविनाशन प्रकुर्वन्ति ॥ ९५ ॥ फ़रमहमयुक्त दृष्टे वा शशिनि सूर्यलुप्तकरे । मृत्यु करोति कत्तुं कृता प्रतिष्टाऽयने याम्ये ॥ ९६ ॥ महारक शनि- ९ श्चैव राहुभास्करकेतवः । भृगुपुम्रममायुक्ता सप्तमस्थाखिकापहा ॥ ९७ ॥ स्थाप्य- स्थापक्कणा मद्य प्राणवियोजा । तस्मात्सर्यप्रयत्नेन सप्तमन्थान् वियजयेत् ॥ ९८ ॥ वलीयसि मुहद्दष्टे फेन्द्रस्थे रविनन्दने । त्रिकोणगे च नेप्यन्ते शुभारम्भ १२ मनीपिभि ॥ ९९ ॥ निधनव्ययधर्मम्य केन्द्रगो वा धरासुत । अपि सौरय- सहस्राणि विनाशयति पुष्टिमान् ॥ १०० ॥ गुणशतमपि दोष कश्चिदेकोऽपि वृद्ध स्थगयति यदि नान्यम्तद्विरोधी गुणोऽस्ति । घटमिव परिपूर्ण पञ्चगव्यस्य पूत मलिन- ३५ यति मुराया निन्दुरेकोऽपि सर्पम् ॥१०॥ यस्यति सूर्यस्य सुते पलहीनेऽहारके युधे धैव । मेपपम्थे सूर्य क्षपाकरे चाहती थाप्या॥१०॥ न तिथिर्न च नक्षत्र न चारो नच पन्द्रमा । लग्नमेक प्रशसन्ति निपढेकादशे रवी ॥१०॥ हिबुकोदयनवमाभ्यर- १८ पञ्चमगृहग सितोऽथया जीय । लघु हन्ति र मदोपास्तटरक्षमिव निमगावेग ॥१०॥ त्रिपडे कादशसस्था क्षितिसुतरविचन्द्रसूर्यसुतशिपिन । सानिध्य देवानां निवेशकाले प्रकुर्वन्ति ॥१०५॥ बुधभार्गवजीनानामेकोऽपि हि केन्द्रमाश्रितो बलवान् । २१ यधफूरसहाय सद्योऽरिष्टस्य नाशाय ॥१०६॥ रम दोपशतेन दूपितममौ चन्द्रारमजो लग्नग केन्द्रे वा विमलीकरोति सुचिर यधर्क विम्याथ्युत । शुमस्तद्विगुण सुनिर्मलच. पुरेनस्थित्तो नाशयेद्दोपाणामथ लक्षमप्यऽपहरेलमस्थितो वाक्पति ॥ १०७ ॥ ये २४ रमदोपा कुनवाशदोपा पापै कृता रष्टिनिपातढोपा । रग्ने गुरस्तान् विमलीकरोति फल यथाम्म कतकद्रुमस्य ॥ १०८॥ अनिष्टस्थानसस्थोऽपि लग्नास्यूरो न दोपकृत् । बुधभावजीवैस्तु दृष्ट केन्द्रग्रिकोणगै ॥ १०९॥ सुतहियुकवियद्विलनधर्मेप्वऽमरगु. २७ रयदि दानवार्चितो वा । यदशुभमुपयाति पच्छुमत्व शुममपि वृद्धिमुपैति तस्मभा. वात् ॥ ११० ॥ कार्यमास्यन्तिक चेरस्यात् तदा पहुगुणान्वितम् । स्वल्पदोष समा- श्रित्य लग्न तरसर्षमाचरेत् ॥१११॥ प्रतिष्ठाग्रहबलग्रहदोपगुणा.॥१५॥ पवये ३० कादश पञ्चमो दिनकरखियायपष्ट शशी रमारसौम्यकुजौ शुभावुपचये केन्द्रग्निकोणे गुस् । शुक्र पद विनवान्त्यगोऽष्टमसुतद्वयकादशो मन्दगो रमाशादिगुरुज्ञचण्डमहसा शोरेश्च दीक्षाविधौ ॥ १२ ॥ रविस्तृतीयो दशम. शशाको जीवेन्दुजावन्तिममा- २३शवज्यों । केन्द्राष्टवस्यों भृगुजस्त्रिशत्रुसस्य शनि प्रव्रजने मवोऽन्यैः ॥ ११॥'
जैनज्योतिम्रन्थसंग्रहे श्रीनरचन्द्राचार्यविरचितो नारचन्द्रः १४९ शुक्राङ्गारकमन्दानां नाभीष्टः सप्तमः शशी । तमाकेतू तु दीक्षायां प्रतिष्ठावच्छुभाs. शुभौ ॥११४॥ कलह' १ भय २ जीवनाशन ३ धनहानि ४ विपत्तिं ५ नृपतिभीति ६ करः । प्रव्रज्यायां नेष्टो भौमादियुतः क्षपानार्थः ॥.३१५॥ दीक्षाग्रहबलम् ॥१६॥३ ध्रुवचक्रे स्थिते तिर्यक् प्रतिष्ठादीक्षणादिकम् । अईस्थिते ध्वजारोपखातममुख- माचरेत् ॥ ११६ ॥ इति ध्रुवलग्नम् ॥ १७॥ शनौ शुक्रे च सोमे च सानिया- पदानि च । शेऽष्टौ कुजे नव गुरौ सप्तकादश भास्करे ॥ ११७॥ पदानि सिद्धछाया: ६ स्युस्तासु कार्याणि साधयेत् । तिथिवारक्षशीतांशुविष्ट्यादि न विलोकयेत् ॥ ११८ ॥ छायालग्नम् ॥१८॥ इत्येवं खेचरेन्द्रप्रबलबलयुते दोषमुक्त च लमे, शास्त्रोद्देशानुन सारि स्फुटशकुनवलेऽत्युज्वले जागरूके । पीयूपांशुप्रवाहे क्षितिसलिलगते कार्य: माचर्यते यैस्तेषामक्षीणलक्ष्मीपरिचयरुचिरा वासराः संभवन्ति ॥ ११९ ॥ इति प्रतिष्ठादीक्षाकुण्डलिका ॥ देवानन्दमुनीश्वरपदपकजसेवनकषट्चरणः । ज्योति:- शास्त्रमकामरचन्द्राख्यः सुधीप्रवरः ॥ १२० ॥ इत्याचार्यनरचन्द्रविरचितो नारचन्द्रः समाप्तः ॥ 7-A