Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
Nitiratnam
Front matter
No text on this page.
. **
**
বিজ্ঞাপন।
মামাণ, মহাভারত ও পুরাণাদির আলােচনায় বেপ
নীতিশিগ হয় অন্য গ্রন্থে শিক্ষায় সেপ হওয়া সন্তাবিত
সছে। বিস্তু অধুনা যে প্রণালীতে শিক্ষা কার্য সম্পাদিত হই
তেছে তাহাতে ইদানীন্তন বিদায় সমুহে ঐ সকল গ্রন্থের
সবিশেষ আলােচনা হওয়া কঠিন। অথচ যাহাতে সুনীতি
শিক্ষা হয় তাহারও সদুপায় বিধান করা আবশ্যক, এই
বিবেচনায় রামায়ণ, মহাভারত শ্রীমদ্ভাগবত, &ণবলীগ,
মনুসংহিতা, বৃহস্পতিসংহিত, গরুডপুরাণ ও মহানিৰ্বাণ
তন্ত্র হইতে কতিপয় সদুপদেপূর্ণ নীতি বিষয় সংগ্রহ
করিস। এই নীতি গ্রন্থ প্রকাশিত হল । এক্ষণে ই পাঠ
কমিযা খনি বিদাংশ ন সমস্য ন হইলে
নাম হইতে প সং * ম ম সফল হইবে।
* *
মহেন্দ্রনাথ ভট্টাচায্য।
নী"।
No text on this page.
गहिरवम् । F" १ मकवाक या दृदनत मत्यशपा हरकत স্বমzি यीमद्धि . रामी घिय यत्तत बरीन का डान करान ४ ४ १ पूव रवृत्तम पुच महावना महाश्ता चार यायय पानीभिवाधीभ्य ४ दसापथावयन पातीभिनागम यघात ययावत पारिहत्व पामिय ५ मरमम मुद महम ४ कम्मागि कभाग 77 गर ५६ पाकयनाच पास्वधाय १४ नमत नात ४ चतम दिन सतमनितम ८ तात पृठा यक्ति १२ काने कानी १२ प्राययो प्रयया १ माधव पाधत्व १२ पर यथा, मयपितमनोबुड़ियों मे भल म प्रिय । ८४ अप्रतिष्ठा प्रप्रतिष्ठन्त ८५ ५ ८ कामकारत तपोधना पिवहित पानिन्दित दयायव धर्म कामचारत सपोजना प्रियहित पनिन्दिते दद्याय धम्म ७ म्यधि ११४ १ ययात्रम् प्रतिरोयत् पानयन गत यपाहमा प्रनिगडीयार पानयेत नीतिरत्नम् । रामायणम् । रामचरिता तपस्वाध्यायनिरत तपस्वी याग्विदा परम् । नारदं परिपप्रच्छ पाल्मीकिमुनिपुग ॥१॥ को न्वम्मिन् साम्पत लोके गुणवान् कस वीर्यमान् । धर्मास ताय सत्ययाक यो मत ॥२॥ पारिवंग च को युग सभीष को हित । विदान् क को पदान्यय कोक प्रियदर्शन ॥३॥ श्रात्मपान को जितमोयो एतिमान् कोनसक। कस्य बिभ्यति देवार जानरोपस्य सयुगे। फ उदार समर्थ वेलोवरस्यापि रचले। क' प्रशानुग्रहरत को मिभिर्युगसम्पदाम् ॥५॥ समना रूपिणी लक्ष्मी कमेक समिता नरम् । अनिलानस्सन्दुरकोपेन्द्रसमय का यह। स्तदिचाम्बा योत पर कोतूहलहि मे। देव ब समयोसि भातमवविध नाम:
२
नीतिरबम् ।
श्रुत्वा चैतचिझालनो वाल्मीकर्नारदो वच ।
श्रूयतामिति चामन्दर प्रष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ ८॥
बहवो दुर्लभाश्चैव ये त्वया कीर्तिता गुणा ।
मुने वक्ष्याम्यहं वुवा तैर्यु क श्रूयता नर ॥ ६॥
इचाकुवशप्रभवो रामो नाम जनै श्रुत ।
नियतात्मा महावीर्यों द्युतिमान् एतिमान् वशी ॥१
बुद्धिमानीतिमान् वाग्मी श्रीमाञ्छत्रु निवर्हण ।
विपुलासो महावाटु कम्युग्रीवो महाहनु ॥ ११॥
महोरको महेप्वासो गूटजव ररिन्दम ।
आजानुबाहु सुशिरा सुललाट' सुविक्रम ॥१२॥
सम समविभनाग सिग्धवर्ण प्रतापवान् ।
पीनयक्षा विशालाक्षो नक्षमीया भलक्षण ॥ १३ ॥
धर्मन सत्यसन्दय जितकोथो जितेन्द्रिय ।
मनम्बी जानसम्पन्न शुचिर्वी र्यसमन्वित ॥१४॥
रचिता जीवन्नोकस्य धर्मस्य परिरचिता।
वेदवेदायिञ्चय धनुर्वेद च निष्ठित ॥ १५ ॥
मर्यगास्वार्थतत्त्वज्ञ म्म तिमान् प्रतिभानवान् ।
सधनोकप्रिय माधुरदीनामा विपक्षणः ॥ २६ ॥
मपंदानुगत मङ्गि समुद्रश्य सिन्धुमि ।
राम गर्यगुणोपेत कोगन्धानन्दवर्धन ॥१७॥
नीतिग्यम्।
समुद्र पूव गाम्भीर्य स्थेये च हिमवानिव ।
विष्णना सदृशो वीर्य सोमवत् प्रियदर्शन ॥१८॥
कालाग्निसदृश क्रोधे क्षमया मृथिवीसम ।
धनदेन समस्तागि सत्ये धर्म एवापर ॥१९॥
तमेव गुणसम्पन्न गम सत्यपराक्रमम्।
ज्येष्ठ श्रेष्ठगुणैर्युक प्रिय दशरथ सुतम् ।
यौपराज्ये न सयोमैच्छत् प्रीत्या महीपति ॥ २० ॥
तस्याभिषेकसभारान् दृष्ट्वा मार्याऽथ केकयी।
पूर्व दत्तवरा राना बवितावयाचत ।,
विवासन च रामस्य भरतस्यामिपेचनम् ॥ २२ ॥
स सत्यवचनाद्राजा धर्मपागेन सयत ।
विवासयामास सुत राम दशरथ प्रियम् ॥३२॥
स जगाम पन योर प्रतिज्ञामनुपालयन् ।
पितर्वधननिर्देशात् कैकेय्या प्रियकारणात् ॥२३॥
त प्रजन्त प्रियो भ्राता लक्षाणोऽनुजगाम ह ।
नेहादिनयसम्पन्न सीमावमनुदर्शयन् ॥ २ ॥
रामस्य दयिता भार्या नित्य माणसमा हिता।
जनकस्य कुल जाता देवमायब निमिता ॥२५॥
सर्वलक्षणसम्पन्ना नारीणामुत्तमा यधु ।
सीताप्यनुगता राम शशिन रोरिणो यथा ॥ २६ ॥
नीतिरसम्।
पौरैरनुगतो दूर पिया दशरथेन च।
शृगवेरपुरेस्त गढ़ाकूनव्यसर्जयत् ॥ २७॥
गुहमासाद्य धर्मात्मा निपादाधिपति प्रियम् ।
स ततार ततो गगां वन चैव निवेश ह॥२८॥
ते बनेन वन गत्वा नदीस्तीवा बहूदका ।
चित्रकूटमनुप्राप्ता मरदाजस्य शासनात् ॥ २६ ॥
रम्यमावसथ तन कृत्वा राम सलन्माण ।
उवास सीतया साध वरकलाजिनसवत ॥३०॥
श्रोमशिस्तैस्विमि सार्ध चित्रकूटो रराज स ।
अधिष्ठितो यथा मेरु श्रीवैवरणशङ्करै ॥३॥
चित्रकूट गते राम एवभोकातुरस्तदा।
राजा दशरथ स्वर्ग जगाम विलपन् सुतम् ॥ ३२ ।।
मते त तस्मिन् भरतो वशिष्ठप्रमुग्वैदिजै ।
प्रचोदितोऽपि राज्याय नैच्छद्राज्य महावल ॥ ३३
स जगाम वन वीरोरामपादप्रसादक ।
अयाचदभ्रातर राममायंभावपुरस्कृत ॥३४॥
त्वमेय राजा धर्मज्ञ इति राम वचोऽब्रवीत्।
न चैच्छत्पितरादेशाद्राज्य रामो महावल ॥ ३५॥
पादुके घासा राज्याय न्यास दत्वा मन पुन ।
निवत्तयामास ततो भरत भरताग्रज ॥३६॥
५ मोहिम म वाममनवाप्य परीत्या रामपादुके। বিমাৰা মামলা; যা ৪৩ पागामानय सुन पौरजानपदागमम् । गमोतिरित्या सोम प्रययी दण्डक धनम् ॥ ३८॥ विराय गथम त्या भरमा दर्ग ।। सतीए चायगरला गाभातर तथा ॥ ३६॥ पगलापचनाचे जग्राहेन्द्र शरासनम् । खड्ग र परमप्रोतनगी पायसादकी ॥४॥ वसतस्तष रामस्य पने धनपर सह। ऋपयोभ्यागमन् सर्व पधायासुररक्षसाम् । राम कमग्नपदाच भरण्यं गरगोपिन । महेन्द्रमिय दुर्घप यागावहगधनुर्धरम ॥१॥ प्रतिज्ञातथ रामेण या मयति रक्षसाम । पीणाममिकल्पाना दण्डकारगययासिनाम ॥१२॥ तिन तव सह धावा जनस्थाननिवासिनी। विरूपिता सूर्पणखा गक्षमी काममोहिता ॥१३॥ तन शूर्पणग्वापाक्यादुद्युतान् सर्वराचसान् । दूपण चैव रचस्विशिर एव च। निजधान रणे गमलेषां चैव पदानुगान ॥४॥ बने तसिन निषसता जनस्थाननियासिनाम ।
+MT ६ नीतिरबम्। रक्षसां निहतन्यासन् सहस्राणि चतुर्दश ।।५।। ततो जातिवधं श्रुत्वा रक्षस्त्रैलोक्यविश्रुतम् ।। नामतो रावणो नाम कामरूपी महावल ॥ ४६ : रावसाधिपति शूरो रावण क्रोधमूर्च्छित। सहायं वरयामास मारीच नाम राक्षसम् ॥ १७ ॥ वाय॑माण सुवहुशो मारीचेन स रावण । न विरोधो बलवता नमो रावण तेन ते॥४८॥ अनादृत्य तु तदाक्य रावण कालचोदित । जगाम सहमारीचो रामाश्रमपदं तदा ॥१६॥ तेन मायाविना दूरमपवाह्य वपात्मजौ। • जहार भा• रामस्य गृध्र हत्वा जटायुपम् ॥५०॥ रामं च निहत दृष्ट्वा हृता भार्या च मैथिलीम । राघव शोकसन्तप्तो विललापाकुलेन्द्रिय ॥५१॥ ततस्तेनैव शोकन गृध्र दगध्या जटायुपम । मार्गमाणो धने सीता राक्षस सन्ददर्श ।। कपन्य नाम रूपेण विकृत घोग्दर्शनम ॥५२॥ इत्या तमदपत् काठे सोऽभूदिव्ययमुस्तदा । स पास्य कथयामास गवरो श्रमणां तदा। भवरी धर्मनिपुणामभिगच्छति राघय ॥५३ ॥ तस्यैव वपनाद्रामो सक्षमणेन सहानघ । . L नोसिरमम् । अभ्यगच्छन्महतिजा शवरी सदन ॥ ५४॥ शवर्या पूजित सम्यग्रामो दशरथात्मज । पम्पातीर हनुमता सद्गतो वानरेण ॥ ५५ ॥ हनुमदचनाच्चैय सुग्रीवेण समागत । मुग्रीवाय च तत् सर्व रामोशंसन्महायन ॥५६॥ सुग्रीवश्चापि तत् सर्व युत्या रामस्य चेष्टितम । चकार सग्य गमेण प्रोतयाग्निसाक्षिकम ॥ ५७॥ ततो यानरराजेन वैरान कथनं महत् । रामायादित सर्य प्रणयाद्द खितन र ॥५८॥ प्रतिनात घरामेण तदा वाग्निवध प्रति। वाग्निनच वन तव कथयामास वानर. ॥१९॥ गपप्रत्ययार्थ त दुन्दुभे कायमुत्तमम । दर्शयामास मुग्रीवो महापर्यतसन्निभम ॥६॥ उतम्मयित्वा महापाहु प्रेक्ष्य चास्थि महायान । पादाङ्ग छन चिक्षेप सम्पूर्ण दश योजनम ॥ ६ ॥ विभेद साप्त तानास गरगानतपर्वला। गिरि रसातल पेय जनयन प्रत्यय तदा।। तत प्रीतमनास्तेन विश्वस्त समहाकपि। किष्किन्धा रामसहितोजगाम स्वा गुहां तदा ॥ ६३ ॥ ततोऽगर्जीरियर मुग्रीयोरेमपिङ्गल ।
C नोतिरन्नम्। तेन नादेन महता निर्जगाम हरीखर ॥६॥ अनुमान्य तदा तारांसुग्रीवेण समागत । निजधान च तन शरणैकेन राघव ॥६५॥ तत सुग्रीवपचनाइत्वा वालिनमाहवे। सुग्रीवमेव तद्राज्ये राघव प्रत्यपादयत् ॥६६॥ स च सर्वान् समानीय वानरान् वानरर्षभ । दिश प्रस्थापयामास दिदृचुर्जनकात्मजाम ॥६॥ ततो राधसा वचनात सम्पतिहनुमान् वली। शनियोजनविस्तीर्ण पप्लये लवणायम ॥८॥ तव लका समासाद्य पुरी रावणपालिताम्। ददर्श सीतां धायन्तीमगोकयनिकागताम् ॥६॥ निषेदयित्वाभिज्ञान प्रवृत्ति विनिवेद्य च। गृहीत्वा प्रत्यभिज्ञानं मर्दयामास तोरणम ॥७॥ पञ्च सेनाग्रगान इत्वा सप्त मन्त्रिमतानपि। कुमारमक्ष निस्पिप्य ग्रहगा समुपागमत ॥७॥ अस्त्र गोमध्य चान्मान योर पैतामहाद परात्। मम गवसान यदा यन्विणस्तान यदृच्छया ॥७२॥ ततो दग्ध्वा पुरी नयां मनवा च मेधिनीम। रामाय प्रियमारयात मुनगया महाकपि ॥७३॥ मोऽभिगम्य महामान फल्या गम प्रदचिणम्।
irrrrrierrit stor: 17212"pring fremitea kwa emerrerfrrtain REEमस्या | HARMITTTTTTA Rawrt Trust rrm titarनुमा गा! मामाच तो कोर पर नामदER समयमा कोमा मन तो। मती बार मादुरमीयापारिणी ॥ ७९ ॥ मनपान गीता विगतकरणपाम् । enमामाश गुगतदा ॥८॥ बागान माता वा न्द्रपुगंगमा । বায়ন ঘষ যমুন্না तथा परममन्त नित मर्षदेयते । हमनदा गमी विध्या प्रमुमोद THER दमताभ्यो पर माय ममुत्थाप्य च पानगन् । चममामा नन्दिग्राम यया तदा ॥३॥ नन्दिामटोछिया मामि गा पापण।
1 । A # , मीरियम्। अयोध्या नगरी प्राप्य गन्य पुनरवाप्तवान् । घट प्रमुदितो लोकलुष्ट पुष्ट सुपार्मिकः । निरामयो घरोगच दुर्मिक्षमययर्जितः ॥ ८॥ न एवमरण केचित् पश्यन्ति म्म नराः कचित् । नार्ययायिधया नित्यं पतिथूपणे रता. ॥८६॥ न चामिज भयं किचिन्नापसु मज्जन्ति मन्तवः । न वात भय किचिव तस्करभय तथा1८७॥ नगराणि च राष्ट्राणि धनधान्ययुतानि च । नित्य प्रमुदिता सर्वे यथा कृतयुगे तथा ८८ अश्वमेधशतैरिष्ट्रा तथा बहुवर्णकै । असंख्य य धन दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यो महायशा ॥८ERE राजवंशाञ्छतगुणान् स्थापयिष्यति राघव । चातुर्वर्ण्य च लोकस्मिन् स्वे खे धर्मे नियोच्यति वर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च। राम राज्यमुपासित्वा ब्रह्मलोक प्रयास्यति ॥ १ ॥ इद पवित्रमाख्यान पुण्य वेदैश्च सम्मितम् । य पठेद्रामचरित सर्वपापै प्रमुच्यते ॥२॥ एतदाख्यानमायुपं पठन् रामायण नर सपुत्रपौव सगण प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ ३॥ - . +
জানায়।
সীমা ক্লাস না।
প্লাবৰঃ ক্ষয় হয় ?
খালা ময়া এবাশে।
ঘ নয় মামামাম ২॥
এনামাখি শনা।
{গী সনামান মাম
শাফালারিনা।
মুvা মহাবিলিনা।
বী মঘাসিলারিনা।
মাষক শকতি নান্নঘাম ॥
#মনুমি যানিমালিনী।
আল ম্যায়ে বিন্যা
मा तात्पनयना सागरधामयामिमीम् ।
বি ঘিনী uর্থী যয় মন্ত্রণ ও
उत्तमेनाभिर्मयता गार्थपरामती।
নমানা অন ৰূিল্প সর্ব সম্মনি ॥
नीतिरयम् । अतिमात्र प्रहर्ष कि जनस्यास्य च स में। कारयिषति कि वापि सम्पदृष्टो महीपति ॥ ६ ॥ विटीर्यमाणा हर्पण धात्री तु पग्या मुदा। आचचक्षय कुमायै भूयसी राघवे श्रियम् ॥ १० ॥ ग्व पुरेण जितकोष यौवगन्येन चानघम् । राजा दशरथो राममभिपेक्का हिराधव ॥ ११ ॥ धात्यास्तु बचन श्रुत्वा कुना तिमममर्षिता। कैलासशिखराकारात् प्रासादादवरोहत ॥ १२ ॥ सा दहामाना मोयेन मन्थरा पायदर्शिनी। गयानामेव कैकेयोमिद वचनमब्रवीत ॥ १३ ॥ उत्तिष्ठ मूरे कि शेषे भय নামমিনশন उपप्लतमधीयेन नात्मानमयबुध्यसे ॥ १४ अनिष्टे सुभगाकारे सौभाग्य न विकत्यसे । घन हि तय सौभाग्य नद्या स्रोत ध्योपागे ॥ १५ एवमुका त कैफेयी मष्टया परुप बच । गुमया पापदर्शिन्या विषादमगमत् परम् ॥ १६ ॥ कैकयी लयीत् एमां कश्चित् मन मन्यो। विपणयदना हि त्या नक्षय मगदु खिताम् ।। १७ । मन्यग त यच श्रुत्या ये कया मधुराक्षरम् । याच गोषमयका वावर वाक्यविशारदा ॥ १८ ॥ -
* *** ท่อผู้โช
* 1 * รร ฯ ผct $ 51
2484 " * 1 * ! : httอ ะ ช ๒. 15
•YT1w"พส โดย: 11
* * * * * * * * * * :
""" " เ * * * * ม
“นรฐ" รุศา x 1" }
rts rrr ไrt สุน " * * tiะ 1
เรา ะ พะ ทะใy grบุช" !
are 15 ส ซาน ใน 6 “ราช (มไป !! :: น
eเพ* ซูสุธร[gะๆศรรต ศร 1
ชะตู ก g ระอรุโส 11 x 1
cry getชา1 34
? ? "? "ray " {{#484 4 =
"ช โสมนสุราษy frK Kuty :
เ” (su ๆ! สุ ด pfstrสารใ น 80 to
a fr ตู) ๆ ) Raufge 1
tw! errify รัน13 & F1 #1 l = 4
१४
नोतिरत्नम् ।
पापेनान्तसान्त्वन वाले नित्यं सुखोचिता।
राम स्थापयता राज्य सानुवन्धा हता यसि ॥२९॥
सा प्राप्तकाल कैकेयि क्षिप्र कुरु हित तर ।
वायस्व पुत्तुमात्मानं मा च विस्मयदर्शने ॥ ३० ॥
मन्थराया वच श्रुत्वा शयनात् सा शुभानना ।
उत्तस्थौ हर्पसम्पूर्णा चन्द्रलेखेव शारदी ॥ ३ ॥
अतीव सा तु सन्तुष्टा कैकेयी विस्मयान्विता ।
दिव्यमाभरणं तस्यै कुभायै प्रददी शुभम् ॥३२॥
दत्त्वा त्वाभरण तस्यै कुभाये प्रमदोत्तमा ।
कैकेयी मन्थरा दृष्टा पुनरेवाब्रवीदिदम ॥ ३३
इदन्तु मन्थर मामारयात परमम्पिय ।
एतन्मे प्रियमारयात कि ना भूय करोमि ते ॥३४॥
रामे वा भरत वाह विशेष नोपनचये।
तस्मात्तुष्टाम्सि यद्राजा राम राज्य ऽभिपक्ष्यति ॥ ३५ ॥
न मे पर किश्चिदितो यर पुन
प्रिय प्रियाई सुपच यचोऽमतम।
तथाश्ययोपस्नुमत प्रियोत्तर
पर परन्ते प्रददामि त वा ॥ ३६ ॥
H
19 stror trani
Kurretterrrrrrr!
•rrent rurter-terrt
HERLAmTara
rrrrrrrrrrent
Crime PRATAR
Crimit opati
माना।
1. ** ง ว "wrty 1 y ย
८. ITrueltin
recarierje utrnemo!
HTMur wearATARAI
writrrier Targ मगदीरिताना ॥
relamसनियमान प्यो।
SEArnfunnमाग ॥८॥
। नीतिग्यम् । अद्योपादाय तं मार्गममिपितोऽनपालय । यथा स्स पोपिता पिचा यथा सबै पितामहे । तत सुखतर सर्वे रामे यत्स्याम राजनि ॥९॥ अन्नमद्य हि मुन्न न परमार्थ रलच न । यथा पश्याम निर्यान्त राम राज्य प्रतिष्टितम् ।।१० ततो रिन प्रियतर नान्यत् किधिविपति । यथाभिप को गमस्य राज्य नामिततेजस ॥ ११ ॥ पतायान्याय सहदामुदासीन गुमा कथा । प्रात्मसंपूजनी शुन्चन ययो रामो महापथम् ॥ १२ नहितम्मान्मन कथिचक्षुषी या नरोत्तमात् । नर कोत्यपाकष्टुमतिकान्तऽपि राधये ॥ १३ ॥ यय गमं न पश्यतु य च रामो न पश्यति । निन्दित मर्चप्लोमेषु म्यामाप्यन विग ॥ १४ ॥ मपा मम्मामा यांना कुकी दयाम् । चतुणा हि ययग्याना तन से तमनुग्रता ॥१५॥ चापथान्देवपर्यायेत्यांयायतनानि च । प्रदक्षिणा पनि अगाम नपस मत ॥ १६ ॥ मगम मागाद मेयमहोपमे गुमै । प्रामादविविध नामाग्रोपों ॥ १७ ॥ पायनिक विमानाय पापा ।
मोरिखम
वर्धमानगरियापि ग्लशनपरिकृते ॥ १८ ॥
तत् एपियर्या गृहपर मरेन्द्रसदनोपमम् ।
राजाप पितुम प्रविवेश प्रिया ज्वलन ॥ १
म कथा विभिप्तास्तिनोतिफम्य पाजिभि ।
पदातिम्पर कचे जगाम नरोत्तम ॥२०॥
स सी समतियाम्प कक्षा दारयात्मज ।
सविषती जन सर्च गुदान्त पुरमत्यगात् ॥ २२ ॥
तस्मिन् प्रविष्टे पितरन्तिक तदा
जन स सों मुदितो पात्मजे।
मतीय तस्य मुन म्म निर्गम
ययोदय चन्द्रमस मरित्पति' ॥२२॥
अयोध्याकाण्डम् ।
'0-
पटादा सर्ग।
स ददामने गमो निषग्य पितर शुभे।
कैकेया सहित दीन मुग्वेन परिशुपाता ॥१॥
स पितचरगो पूर्वमभिवाद्य विनीतयत् ।
ततो वन्दे चरणो कैकया सुसमाहित ॥२॥
२८
नीतिरमम् ।
रामताका तु यचन वाष्पपर्याकुलक्षण ।
शशाक पतिर्दीनो नेचित नाभिभाषितम् ॥३॥
तपूर्व नरपतदृष्ट्वा रूप भयावहम् ।
रामोऽपि भयमापन्न पदा स्पृष्ट्व पन्नगम् ॥ ४ ॥
इन्द्रियैरमहष्टत शोकसन्तापकर्षितम्।
निम्बसन्तं महाराज व्यथिताकुलचेतसम् ॥ ५॥
उर्मिमानिनमचोम्य तुभ्यन्तमिय सागरम् ।
उपलतमिषादित्य मुकावतमपि यथा nu
अचिन्त्यकल्प पतेत शोकमुपधारयन् ।
यभव सरव्यतर समुद्र इस पर्व गि॥७॥
चिन्तयामास धतुरो राम पिहित रत ।
किम्विदीय नपतिर्न मा प्रत्यभिनन्दति ॥८॥
अन्यदा मा पिता दृष्ट्वा कुपितोऽपि प्रसीदति ।
नस्य मामय सप्रेच्य किमायास प्रवर्तते ॥६॥
म दीन एप गोकार्यो पिपगायदनाति ।
कैकयीममियाय गमो पचगममग्रीत् ॥ १० ॥
कचिन्मया नापगदमनानादयेन मे पिता।
कृषितम्मनामानक्षत्यमेयन प्रमादय ॥ ११ ॥
अमवमना कि महा मा प्रति यत्मग्न ।
विपणपटना दीनान हिमा प्रतिभापारी ॥ १२॥
नीतिरसम्। शारीरो मानसो वापि कञ्चिदेन न बाधते। सन्तापो वामितापो वा दुर्लभ हि सदा सुखम् ॥ १३ ॥ कञ्चिय किञ्चिगरते कुमार प्रियदर्शने। गाव में था महासत्वे मावणा वा ममाशुभम् ॥ १९ ॥ अतोपयन्महाराजमकुर्वन् वा पितर्वधः । मुहर्तमपि नेच्छेयं जीवित कुपिते नृपे ॥ १५ ॥ यतो मूल नर पश्येत् प्रादुर्भावमिहात्मन । कथ तस्मिन्न वत्तेत प्रत्यचे सति देयते ॥ १६ ॥ कञ्चित्त परुष किश्चिदभिमानात् पिता मम । उको भषत्या कोपेन येनास्य तुलित मन' ॥१७॥ एतदाचच मे देवि तत्त्वेन परिष्टच्छता। किनिमित्तमव्योम्य विकारो मनुजाधिये ॥ १८ ॥ ग्यमुझा तु कैकेयी रायवेण महात्मना। उपाचंद मुनिलज्जा हटमात्महित वच ॥१६॥ न राजा कुपितो गम यमन नास्य किचन । किश्चिन्मनोगत त्वस्य त्वदयावानुभापति ॥ २० ॥ प्रिय स्वाप्रिय मत पाणी नास्य प्रवर्तते। यदषश्य त्वया कायर यानेन यत मम ॥२२॥ एप मध्य पर दत्त्वा पुरा मामिपूजा च । स पथातपात गजा यथान्य प्राकृतरूप ।
नीतिग्यम्।
अतिजा दामोति यर मम विशाम्पतिः ।
स निरर्थ गतजन्ने सेतवन्धितमिच्छति ॥2
धर्म मूग्नमिद राम विदितच सतामपि ।
तत् सता न ताजेद्राजा कुपितस्लत् कृते यथा 181
यदि तद्दच्यते गजा शुभ वा यदि यागुभम् ।
करिष्यसि तत सर्चमास्यास्यामि पुनस्त्वहम् ॥ २५ ॥
यदि त्वभिहित राना तायि तन्न विपतम्यते ।
ततोऽहमभिधास्यामि न शेप त्वयि बच्यति ॥ २६ ॥
एतत् वचन श्रुत्वा कैकेया समुदाहृतम् ।
उवाच व्यथितो रामस्ता देवी उपसन्नियो ॥ २७ ॥
अहो भिडनार्हसे देवि वक्त मामी वच ।
अह हि वचनादान्न पतेयमपि पावके ॥२८॥
भक्षयेय विष तीना मज्जयमपि चार्णवे।
नियुक्तो गुरुणा पिचा वपेण च विशेपत ॥ २९ ॥
तब्रूहि वचन देवि राजो यदभिकाक्षितम् ।
करि प्रतिजाने च रामो दिर्नाभिभापते ॥३०॥
तमार्जवसमायामनार्या सतावादिनम।
उवाच राम कैकेयी वचन मशदारुणम् ॥ ३१॥
पुरा देवासुर युद्धे पिचा ते मम राघव ।
रचितेन परी दत्तो सशस्लोन महारणे ॥ ३२ ॥
नोतिरममा
तव में याचितो राजा भरतस्याभिषेपनम् ।
गमन दण्डकारण्ये तब चैयाध राधय ॥ ३३ ॥
यदि सत्यप्रतिच त्य पितर कर्तुमिच्छसि ।
आमानश्च नरयेष्ठ मम वाक्यमिद गृग ॥ ३४॥
सन्द्रिदेश पितस्तिष्ठ यधानेन प्रतियुतम् ।
त्वयारणा प्रवेष्टया नववर्षारिण यच च ॥३५॥
भरतथाभिपिरत यदेतदभिपेचनम् ।
त्वदर्थे विहित राजा तेन सर्वेण राधय ।। ३६ ॥
सप्त सप्त घ वर्षाणि दण्डकारण्यमाथित ।
अभिषेकमिद त्यका अटाचारधरो भव ॥ ३॥
भरत कोगलपुर प्रशास्त वसुधामिमाम् ।
नानारत्वसमाकीर्णा सबाजिरथकुचराम ॥ ३८ ॥
एतेन त्वा नरेन्द्रोऽय कारणेवन समालत ।
भोकै सक्लिष्टपदनी न मनोति निरीचितम ॥ ३६॥
সন্ জ্বৰ সত্ৰ অম্বল দল।
सत्येन महता राम तारयस्व नरखाम॥१०॥
इसीव तस्या परुप पदन्ताम्
न घेष राम प्रषिवंग शोकम ।
प्रवियर्थ चापि महाप्रभावी
राजा च पुषयसनाभितप्त ॥११॥
अयोध्या काणम् - पगाल मर्ग। तमिस्तु पुरुषव्याने निकामति कृतावनी। पागदोह सजने स्त्रीणामन्त पुरे महान " अनाथस्य जनस्यास्य दुर्यनस्य तपस्विन । यो गति गरगा चामीत स नाथ क नु गति न अध्ययभिगालोऽपि भोधनीयानि पर्जयन् । हान् प्रसादयन् सर्वान समटु ख र गच्छति ॥ कौशलाया महतिजा यथा मातरि वर्तते तथा यो वर्ततेऽम्सास महात्मा क नु गच्छति ॥ कैकेया क्लिश्यमानेन राजा सनोदितो धनम्। परिवाता जनसमासा जगत कनु गच्छति ॥ ५॥ अहो निचेतनो राजा जीवलोकस्य सत्यम् । धर्म सत्यव्रत राम वनवासे प्रवत्साति ॥ इति सा महिण्यस्ता विवत्सा इव धेनव । रुरुदुश्चैव दुखार्ता सस्वरञ्च विचुक्र शु ॥ ७॥ स तमन्त पुरे घोरमार्गशब्द महीपति । पुत्रशोकाभिसन्तप्त श्रुत्वा चासीत् सुदुखित ॥८॥ ६ ॥
मोतिपयम् ।
লালিমাযহন মনীষন।
बरामन् कपनायागा गायो यत्साव पाययन ॥ ॥
विपिताय हाम्पतियुधावपि ।
दारुणा मोमममात्य ग्रह सर्वे व्यवस्थिता ॥१०॥
नवाणि गताची पि ग्रहाच गततेजसा ।
विशामाथ मधुमाय नमसि प्रचकागिर ॥११॥
काम्पिकानिमयगेन महोदधिरियोस्थित ।
गामे पन प्रमजित नगर मघवाल तत् ॥ १२ ॥
दिश पर्यायुला सर्वातिमिरंगोय संवता ।
न ग्रहो नापि नक्षप प्रधकारी न किचन ॥१३॥
अकम्मावागर मों जनो दैन्यमुपागमत।
आहार या विहार या न कश्चिदकगेन्मन ॥ १४ ॥
गोकपर्यायमन्तप्त मतत दीर्घमुच्छमन् ।
अयोध्याया जन मर्च अकोप जगतीपतिम ॥ १५ ॥
याप्पपय्याकुम मुम्बा राजमार्गगता जन ।
न दृष्टी नभ्यत कश्चित् सर्व गोकपरायण ॥ १६ ॥
म यान्ति पवना गीता नसशी सौम्यदर्शन ।
न मय्यस्तपत लाक सच पय्याकुम्न जगत ॥ १७ ॥
अनथिन मुताम्वीगा भत्तागे मातरस्तथा।
सर्व मब परिताज्य राममयानचिन्तयन् ॥ १८ ॥
मीशियम् ।
ये तु गमसा सुबट मल मनतम ।
गोकमारेगा घामान्ता गयनम् नेय मेजिरे ॥ १९
ततस्तुयोध्या हिता महात्मना
मुरन्दरंगीय मही ममता।
चचाम्न घोर भयगोकदोपिता
सनागयोधाग्वगणा ननाद था।
अयोध्याकाण्डम् ।
अटोत्तग्यततम सर्ग ।
आग्वासयन्त मरत जावालिबाह्मणोत्तम ।
उवाच राम धर्मज्ञ धर्मापितमिद वच ॥१॥
साधु राघव माभूत्ते बुद्धिरेव निगर्थिका !
प्राकृतसा नरसोव यार्थबुद्धेस्तपखिन ॥२॥
के कस्य पुरुषो वन्धु किमाय्य कसा केनचित् ।
रको हि जायते जन्तुरेक राय विनश्यति ॥ ३॥
तम्मानमाता पिता चेति राम सज्जेत यो नर ।
उन्मत्त इव सन्ने यो नास्ति कश्चिद्धि कसाचित् ॥ ४॥
मोतिमम्।
यघा ग्रामान्तर गछाना कधिहिमेत ।
स्तरय पतमायाम प्रतिछे तापनि ॥ ५॥
उपमेष मनुपाणा पिता माना गृह वसु ।
भायाममाव काकुतम्ब सजले नाब सज्जना ॥६॥
দিনৰ বল মনজে ম নামি লীগম।
भाग्यात कापथ दुप विषम बहुक्तकम् ॥ ७॥
समझायामयोध्यायामामानममियषय।
एकवेणीधरात्विा नगरी सप्रतीक्षते ॥८॥
राजमोगाननुमान महादान पार्थियात्मज ।
विरवमयोधायां यथा त्रिविष्टपे ॥६॥
न ते कश्चित् टारथरत्व पतस्य न कश्चन ।
अन्यो गजा त्यमन्यन्तु तनात् पुरु यदुध्यते ॥ १० ॥
यीजमान पिता जन्ती मुक गोगितमेव च ।
सयुनमतमनरावा पुरुषसरह र तत ॥ ११ ॥
गत सनपतिस्तव गतस्य यत्र तेन ।
प्रतिरपा भूताना व तु मिथ्या विन्यसे ॥ १२ ॥
अथधर्मपराये ये ताम्सालोचामि नेतरान् ।
तेहि दुमिह प्राप्य दिना प्रेत्य स्नेमिरे ॥१३॥
अटका पिटदेयत्यमित्यय प्रहती जन ।
भन्नत्योपदय पचता हि किमनिपाति ॥ १४ ॥
२१ नीतिरनम् । यदि मुन्नमिहान्य न देहमन्यस्य गच्छति । दद्यात् प्रवसता थाई न तत्पथाशन भवेत् ॥ १५ ॥ दानसम्बनना होते ग्रन्या मेधाविमि कृता । यजस्व देहि दोवस्त्र तपस्तप्यस्ख सन्त्यज ॥ १६ ॥ स नास्ति परमित्येतत् कुम बुद्धि महामते । प्रत्यचं यत्तदातिष्ठ परोक्ष एउत कुरु ॥ १७ ॥ सतां युदि पुरस्कृत्य सर्वलोकनिदर्शिनीम्। गज्य त्य प्रतिग्रहीप्य भरतेन प्रसादित ॥१८॥ अयोध्याकाण्डम् । মাশরাম । जायाग्नेस्तु यच थुत्या गम सत्यपगमाम । त्याच पग्या मया युधा विप्रतिपमया ॥१॥ भयान में प्रियकामा बधन यदिशोमध्यान्। प्रकार्य कार्यमद्वारमपक्ष पथविमम् ॥२॥ निम्नयादम्न पुरुप पापापाग्मलित । मान न न मनमुमिनमाग्विदन ॥an नमकुमीमम्बा वीर पुरुषमानिनम् । Virat याम्दानि पिया यदि पापिग ॥
मोतिमम्।
पनार्थमार्यम्यान' शीघाडीन्सदाधि ।
मटण्ययागयी दुशीन नियानिय ॥ ५ ॥
अथर्मा धर्मपन या नोकमहरम् ।
भिपतम्ये गुभ हित्वा किया विधिवियर्जिताम् ॥ ६ ॥
নযান এবং কাশফাঘি।
यामन्येत मा मोके दुर्वृत्त लोकदपणम् ॥७॥
कस्य यास्वाम्या वृत्त सैन या स्वर्गमाम याम् ।
एनया पत्तमानीजह बता दीनतिजया ॥८॥
कामवृतोऽन्वय ग्लोक कृत्म समुपवर्तते ।
यत्ता सन्ति राजानरूवृता सन्ति हि प्रजा ॥९॥
सत्यमेवागमच गजवत्त सनातनम् ।
तम्सात् सत्यात्मक राज्य सत्ये नोक प्रतिहित ॥१॥
अपयर्थव देवाश सत्यमय विमनिरे ।
सत्यवादी हि लोकपिन परमति चाक्षयम् ॥११॥
दिजन्ते यथा सपात् नगदन्नतपादिन ।
धर्म सत्यपरो लोक मग्न सर्वस्य चोच्यते ॥ १२ ॥
सत्यमेवेश्वरी लोक सत्ये धर्म सदाश्रित ।
सत्यमूलानि सर्वाणि सत्यान्नास्ति पर पदम ॥ १३ ॥
इतमिष्ट तिचष तप्तानि च तपासि च ।
घेदा, सत्यमतिष्ठानारूसात सत्यपावित ॥१४॥
नीगिरगा एक पानयरी लोकमेक पानपते गुलम् । मजत्येको हि निग्ये क बर्गे महीयते ॥ १५ ॥ सोऽह पितर्निदेग तु किमर्थ नानुपान्नये । सत्यप्रतिश्रव सत्य सत्येन ममयीकृतम् ॥ १ ॥ नैव लोमात् न मोडादा न चानानात्तमोऽन्वित । सेतुं सत्यस्य भेत्स्यामि गुरो सत्यप्रतिश्रय ॥१७॥ असत्यसन्धसा सतयनस्याम्थिरचेतस । नैव देवा न पितर प्रतीच्छन्तीति न चुतम् ॥ १८॥ प्रत्यगात्ममिम धर्मा सत पश्याम्यह ध्रुवम्। भारः सत्पुरुप शीर्णस्तदर्थमनिन्दाते ॥ १८ ॥ क्षाच धर्म मह त्यच्ये धर्म धर्म सहितम् । क्षुदैन्द्र शसैलुबैश सेवित पापकर्म मि ॥ २० ॥ कायेन कुरुते पाप मनसा समधार्य तत् । अन्वत जिह्वया चाह विविध कर्म पातकम् ॥ २२ ॥ भूमि कीर्तिर्यशोलनी पुरुष प्रार्थयन्ति हि । सत्य समनुवर्तन्ते सत्यमेव भजेत्तत ॥ २२ ॥ श्रेष्ठ ह्यनार्यमेव ससादयगवानवधार्य माम । आह युतिकरोक्यै रिद भद्र कुमाव ह ॥ २३ ॥ कथ हाह प्रतिज्ञाय वनवासमिम गुरो। भरतसा करिपामि वचो हित्वा गुरोर्वच ॥ २४ ॥ -- - मोतिरसम्। स्थिरा मया प्रतिजाता प्रतिजा गुरुसनिधी। । प्रहृष्टमानमा देवी कैकयी चा-यत तदा ॥२५॥ पनयास पसन्नेय गधिनियतभोजन । मूग्नाप्पपन्ने पुगये पिटन देवांश तर्पयन् ॥ २६ ॥ सन्तुष्टपञ्चयगोऽत नोकयानां प्रयाहये। अकुत प्रधान सन् कर्याकार्यविण ॥२७॥ कर्मभूमिमिमा प्राप्य कर्तव्य कर्म यच्छुभम् । अग्निर्वायुथ सोमय कर्मणां पलभागिन' ॥5॥ गत ऋतूनामाहत्य देवगट दिदिक गतः । तपास्युग्राणि पाग्याय दिप प्राप्ता महर्पय ॥२९॥ अमप्यमार पुनरागारजा निगम्य तनास्तिकयावतम। अथायीत्त पतलन्जो विगहमागो पचनानि तस्य ॥३॥ सत्यप धर्मर पराममय मतानुक्म्यां मियादितामा ভিলানিহানিশি पन्यानमारम्विदिषस्य मन्त। तनवमाधाय मापदद मेकादय समतिपद रिमा।
नीतिग्रम् । एक पालयते लोकमक पालयत कुन्नम् । मन्जत्येको हि निरये एक स्वर्ग महीयते ॥ १५ सोऽह पितुर्निदेश तु किमर्थ नानपालये। सत्यप्रतिश्रव सत्य सत्येन समयोकृतम् ॥ १६ ॥ नैव लोभात न मोहाहा न चानानात्तमोऽन्वित । सेतु सत्यस्य भेत्स्यामि गुरो सत्यप्रतियव ॥१७॥ असत्यसन्धसा सतश्चलसमास्थिरचेतस । नैव देवा न पितर प्रतीच्छन्तीति न श्रुतम् ॥ १८ प्रत्यगात्ममिम धर्म सत्य पश्याम्यह भ्र वम । भारा सत्पुरुप शीर्ण तदर्थममिनन्दाते ॥ १८ ॥ क्षाच धर्म मह त्यच्य धर्म धर्म सहितम् । क्षु शसैन्यैश सेवित पापकर्मामि ॥ २० ॥ कायेन कुरुते पाप मनसा समधार्य तत्। अन्तत जिया चाह विविध कर्म पातकम् ॥ २१ भूमि कीर्तिर्यगोलक्ष्मी पुरुप प्रार्थयन्ति हि । सत्य समनुवर्तन्ते सत्यमेव भजेत्तत ॥ २२ ॥ श्रेष्ठ धनार्यमेव मादयनवानवधार्य माम । आह युक्तिकर पाक्य ग्दि भट्र कुमाव ॥ २३ ॥ फथ पद प्रतिनाय यनयासमिम गुरो । भरतसा करिपामि बधो हित्वा गुरोर्थच ॥२४ ।। - मोतिरयम्। स्थिरा मया प्रतिजाता प्रतिजा गुरुमन्त्रिधी। । प्रहष्टमानमा देवी कैकेयी चाम् यत तदा ॥५॥ यनपास पसग्नेय शुचिनियतभोजन । मूग्नमुप्यपग्ने पुगये पिन् वाथ तर्पयन् ॥ २६ ॥ सन्तुष्टपश्चयगो नोकयात्रा प्रयाइये। अकुद प्रधान मन् कर्याकार्ययिषचगा ॥२७॥ कर्मभूमिमिमां प्राप्य कर्तव्य कर्म यच्छुभम् । । अनिर्वायुछ मोमय कर्मागां पग्लभागिन' ॥२८॥ गतं तूनामात्य दयगर विदिप गत । तपास्युमाणि धाग्याय दिवं प्राप्त मार्पय ॥ २६ ॥ अमप्यमास पुनस्पतिजा निम्म्य तन्नास्तिकपापयतुम। अथाययोत्त परमजो विगईमागो वपनानि तस्य ॥३॥ मत्या धर्माचपराममय भूतानुकम्पा मियादिताए। জামিনিধি पन्यानमा स्विदियस्य मन्त' ३१ ॥ नेषमासय पधारदय मेकोदय समतिपदा नोतिरतम्। धर्म चरन्त सकल यथावत् कान्ति लोकागममप्रमत्ता ॥३२॥ निन्दाम्यह कर्म कृत पितस्तत् यत्त्वामगृहादिपमस्थवृद्धिम्। युद्धझानयैवम्विधया चरन्त सुनास्तिक धर्म पथादपेतम् ॥ ३३ ॥ यथाहि चौर स तथा हि बुद्ध स्तथागत नातिकमत्र विद्धि। तस्मादि य शक्यतम प्रजाना स नास्तिक नाभिमुखो बुध स्यात् ॥ ३४॥ লক্ষী লনা মুন লিায় शुभानि कर्माणि यहूनि चक। छित्त्वा सदेमश परश नोक तम्माहिजा बलि कृत तश्च ॥ ३५ ॥ धम्म पता सत्पुरुध समेता तेजम्विनो दानगुगाप्रधाना । अहिमका यीतमानाय नोक भवलि पश्या मुनय प्रधाना ॥ ३६॥ पति व वा यधन गरोप गर्म महामानमदीनमतम् ।
याच पथर मुगन्निय कर
गन्ध थप गागच.
ন পাঘিনা বহুল
ग मातिमधमा
गमीच का HREEwar
भषय काम गरम in ket
maito katset7
या गया मानिष पानीrent
निधनाम पता
प्रमादमा चमRar.
जयोथासाग-r
RAEIRTHEATERamrurre
fearlier TILL EL
SHenafarrer!
सोय Eurmil
METRACTERI
Cerrrrrr
सतरवृषिगण शिप दीपपषित।
भरतं गजगामिला मनापन Mit
कुन्ने जात महाप्राज्ञ मशागृत्त मगया ।
ग्राहय रामस्य याश्य से पितर याच ॥1॥
सदान्तममं गम यमिच्छामोपितु ।
अनुगात्माच कैकेया: मग टाायोगत ||
एतापदुका वचन गन्धर्वा समाय ।
राजयश्चैव तवा सर्च स्वा म्वां गति गता ॥७॥
लादितस्तेन यायन शुशुभे शुभदर्शन !
राम पुष्टयदनस्तानयोनभ्यपूजयत् ॥ ८॥
वस्तगावस्तु भरत स याचा सजमानया।
कृतानलिरिद वाग्य राधव पुनरमवीत् ॥६॥
राम धर्मामिम प्रेम कुम्नधानसन्तनम् ।
कर्तुमर्हसि काकुत्स्थ मम मातुश्य याचनाम् ॥ १ ॥
रक्षित सुमहद्राज्यमहमेकस्तु नोत्सहे।
पौरजानपदाथापि रत्नान् रचयित तदा ॥ ११ ॥
जातयथापि योधाश्च मिवाणि सुहटश्च न !
लामेव हि प्रतीक्षन्ते पर्जन्यमिव कर्षका ॥ १२ ॥
इद राज्य महापाज स्थापय प्रतिपद्य हि ।
शक्तिमान सहि कानुतम्य लोकस्य परिपालने ॥ १३॥
Inmani
ग्यमापन ग पानीमा
मग मायामा पनि प्रिय Ent
समभातर पाया गगी पायी।
श्याम माम मा MRE
भागता स्थानिय wिrtun च।।
भरममा मान fearterut
अगाय Refrefeng rif
सब फार inraru front..
EntertTH Priyair
मीयात् माग | RArr frr .
थामा RTA मामाtantri
ARRrfal **
retarre #TATRE in
Here TREETrt.t
fornerreral agri.
rhtent
narenesia 12
FTERTY.rat.
"egimenm Rimir
Arrrr-RRETTri
,
नीनियम फन्नमूनागनो योर भयेय रघुनन्दन ॥ ३ ॥ तागमनमाकाडचन यमन यै नगगदहि । तर पादुकयो म्य गउतन्त्र परन्तप ॥ २४ ॥ पतुईशे नि मम्पूर्ण वर्षेऽहनि ग्युत्तम । न च्यामि यदि त्या तु प्रवेच्यामि पुतार नम् २१ ॥ तथेति च प्रतिज्ञाय त परिप्पन्य मादरम्। शव मञ्च परिपच्य वचन चेदमननीत् ॥ २६॥ मातर रक्ष केकयी मा गेप कुम ता प्रति । मया च सीतया चेय सप्तोऽसि रघुनन्दन ॥ २७ ॥ इत्युक्नाऽथ परीताक्षो भ्रातर विससने ह ॥ २८॥ स पादुके ते भरत म्वन कृते महोबन्ने सम्परिगृह्य धर्मवित् । प्रदक्षिणञ्चेव चकार गायब चकार चैवोत्तमनागमूई नि ॥ २९ ॥ अथानुपर्खया प्रतिपूज्य त जन गुमश्च मन्चीन प्रकृतीस्थानुजौ। ध्यसञ्जयद्राघववशवईन स्थित स्वधर्मे हिमवानिवाचल ॥३०॥ त मातगे वाप्पगृहीतकण्ठयो दुमेन नामन्त्रयितु हि शेकु ॥ -
বির।
গ ঘ মামনি মা
বম । মহিঙ্গা নাম ?
( পিস ॥
মিলাথায় যাবেন।
কাধ না ক ম মে
অগিমা । মামা শ মি ।
মানি না তা নয়। এ
uখা মা r {।
নগঞ্জ । ল }* * *
( ২৫%। । '
**
.
नीतिग्टाम् । फनमूनाशनो वीर भय ग्घुनन्दन ॥ ३ ॥ तनागमनमाकाड्चन यमन् वै नगराहि । तव पादुकयो स्य गजतन्त्र परन्तप ॥ २४ ॥ चतुर्दशे हि सम्पूर्ण वर्षेऽहनि ग्घत्तम । न द्रक्ष्यामि यदि ला तु प्रवेच्यामि हुतार नम् ॥२५॥ तथेति च प्रतिज्ञाय त परिवज्य सादरम् । शव मञ्च परिष्वन्य वचन चेदमब्रवीत् ॥ २६ ॥ मातर रक्ष कैकेयी मा रोप कुरु ता प्रति। मया च सीतया चैव शाप्तोऽसि रघुनन्दन ॥ २७ ॥ इत्युकाऽश्रु परीताक्षो भातर विससर्ज ह ॥२८॥ स पादुके ते भरत म्वलकृते महोचले सम्परिगृत्य धर्मावित् । प्रदक्षिणाञ्चैव चकार राघव चकार चैवोत्तमनागमूई नि ॥ २६ ॥ अथानुपर्खया प्रतिपूज्य त जन गुरु श्च मन्त्री प्रकृतीस्थानुजी। व्यसञ्जयद्राघववशवईन स्थित म्वधर्मे हिमवानिवाचन ॥३॥ न मातगे वाष्पगृहीतकण्ठयो दुर्मन नामन्त्रयितु हि शेकु ।
मनियम
द
चय मागमवादमी
बदा गटी या मEिRE
V
-
frrrयनिगाथाय याम |
पारो sunnmamTRA:
fam feel मा urers
सदागिनम TTINERATE
urikमा Fire
farm भार म TERATE
पारियन गthe takeet।
दुमद'
In REETER
मातम Trari
Pr
१४ । नीतिग्यम् । फन्त्रमूलागनो योर भनेय ग्युनन्दन ॥ २३ ॥ तवागमनमाकातन वसन् वै नगराइहि । तव पादुकयो स्व गजतन्त्रं परन्तय ॥8॥ चतुर्दश हि सम्पूर्ण वर्षे ऽहनि गधुत्तम । न द्रक्ष्यामि यदि त्वा तु प्रवेच्यामि हुतारनम् ॥२५॥ तथेति च प्रतिनाय त परिप्नज्य सादरम्। शव मञ्च परिवन्य वचन चेदमब्रवीत् ॥ २६ ॥ मातर रक्ष कैकेयी मा रोप कुरु ता प्रति। मया च सीतया चैव शतोऽसि ग्घुनन्दन इत्युनाऽश्रु परीताक्षो सातर विससज्ज ह ॥ २८ स पादुके ते भरत स्वलते महोचले सम्परिग्रहा धर्मवित् । प्रदक्षिणश्चैव चकार राघव चकार चैवोत्तमनागमूई नि ॥ २६ ॥ श्रधानुपूर्वी प्रतिपूज्य त जन गुरु श्च मन्त्रीन् प्रकृतीस्तथानुजी। ध्यसञ्जयद्राघववशवईन स्थित स्वधर्म हिमवानिवाचन ॥३०॥ त मातगे वाष्पगृहीतकरामो दुमेन नामन्त्रयितु हि गोकु ।
म!
T
प्रधाममा विmaritml
बाAlumnम मादी
सम्यानपाये गामान फ्रमा tra :
ममा Rahar AREE
माधिशेष efaning
गागाशमय शीट Raffit
tamin warfumar |
valranimuantar
ए साय are re
बसपा
पर NEET Exam |
MARATE TREETIT
माय मम ।
that afrita tai Pink
भRE THER
IntHAREPAREENA
6. KAREER
rat pori
rrrrrrrrrrr १ .!!
नीतिरलम।
पूर्वन्तमरते स्मात लक्षाय च महावले।
सुग्रीवे वानरेन्द्र च राक्षसेन्द्र, विभीषणे ॥
विशोधितजट' मातश्चिवमालपानुलेपन ।
महाविसनोपेतस्तस्यौ तन दिया ज्वन्नन् ।
प्रतिकर्म च रामस्य कारयामास वीर्यवान् ।
लक्ष्मणस्य च नक्ष्मीवानिचाकुकुलवई न ॥
प्रतिकर्म च सीताया सर्धा दारथस्त्रिय ।
आत्मनेय तदा मनस्विन्यो मनोहरम् ।
ततो वानरपानीना स सामेव गोभनम् ।
चकार यात कौगल्ला प्रहष्टा पुत्ररत्सना
नत म मयतो हदो वसिष्ठो माहागो सर ।
रामं रखमये पीठे समीतं मनायेशयत् ॥
यमिठो विजययेय जायाग्निरथ कश्यप ।
कात्यायनी गौतमश यामदेयस्तथैव च ॥
अभ्यपिशवाय्यान प्रसन्न मुगन्धिना।
मनिनन माम्रा यमयो यामप यथा ॥
शाचिभिमानी पूर्व कयाभिर्यान्विमिस्तथा ।
पोरवायापरे मसाट सनेगमे।
गमेशापि वरनाम पिते ।
THIमाने गथय माने ।
n
मना निमार्ण it maitri
infur, on Ter Frome
मायामा गमान iritisfort 1
समायोtmelafaat RTIME
बांना tainmmmi patni
भानारपीट furnmartun
गि पचाfuty Puri
ailemanian REM.
3
in EKANTRArt
watch
MrPram11 cert
trvale re) 679
Remier |
१war Tre |
2. Pratahk+
।
...
नीतिरयम् ।
ददौ गतवषान् पर्च द्विजेभ्यो मनुजपमः।
विशतकोटि हिरण्यस्य ब्राह्मणेभ्यो दद्दी पुन
नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघव ।
अरमिप्रतीकाश काश्चनी मणिविग्रहाम्
सुग्रीवाय सज दिव्या प्रायछन्मनुनाधिपः ।
वैदर्यमयचित्रे च चन्द्ररश्मिविभूपिते ॥
वालिपुवाय तिमानदायाइदै दी।
मणिप्रयरजुष्टन्त मुक्ताहारमनुत्तमम् ।।
सीतायै प्रद्दी रामचन्द्ररधिमसमप्रभम् ।
अरजे वाससी दिव्ये शुभान्यामरणानि च ॥
अवेक्षमाणा वैदेही प्रददी वायुसनवे ।
अवमुच्यात्मन करणाद्वार ननकनन्दिनी॥
अवक्षत हरीन् सर्वान् भारच मुहुम ह
तामितिज सप्रेच्य धमाचे जनकात्मजाम् ।।
प्रदेहि सुभगे हार यस्य दृष्टासि भामिनि ।
अथ सा वायुउपाय त हारमसितेक्षणा
तिजो हतिर्थगो दाच्य सामर्थ विनयो नय ।
पौरुप विक्रमो कुड़ियस्मिन्नेतानि नित्यदा ॥
इनमारसेन हारण गुशुभे वानरर्थम ।
या खेताम्मेण यथाचस ॥
ฆ์:
ขาย 17ะระซุน ตุqrrT 1
qtrifi ยุกๆ 1ฆร์ มหrter 8
virg ugi 1 12} Fript
Tif urre117 17,1 ตุพร 1
yr1 ทุบๆ ง ใg" [44 5 6
ตูน1 1 Turry "
74โยาT ชุดราซิป
ยุๆ สไตุในใw ur: 4
(ต.ป: 11fq ย!
เยอะ (บุy1x Pts !
บาตร r,11arry riะ อั xxe ที่
ฆ {ใน นะ มโt : 4 :
pyrtyr" * * * * * * *
"คร 17 ชนุ ( 4 ระเ
set "เi * * * * *
नौतिरवम्।
निई सारभवल्लोको नानर्थ कश्चिदस्पृशत ।
न च म्म हड्दा वालाना प्रेतकार्याणि कुर्वते ।।
सर्व मुदितमवासीत सर्बो धर्म परोऽभक्त।
राममेवानपश्यन्तो नाभ्यहिसन परस्परम् ।।
आसन् वर्षसहस्रागि तथा पुवसहस्रिण ।
निरामया विशोकाय रामे राज्य प्रशासति ।।
नित्यमूला नित्यफम्नास्तरवस्तत्र पुप्पिता ।
कामवपी च पर्जन्य सुखस्पर्शश्य मारत ॥
स्वकर्मास प्रवर्तन्ते तष्टा स्वैरेव कर्म मि ।
प्रासन प्रजा धर्मपरा रामे गासति नान्दता ॥
सर्व लक्षणसम्पन्ना सबै धर्मपरायणा'।
दायर्षसहस्राणि रामो राज्यमकारयत् ॥
धर्म यशस्यमायथ्य गजाश्च विजयायहम् ।
श्रादिकामिद चार्य पुरा पाम्मीकिना कृतम्।।
य गृणोति मदा लोक ना पापात् प्रमुच्यते ।
एवकामथ पवान् चै धनकामो धनानि च ॥
युटुम्बद धनधान्यदि
स्त्रियय मुग्या मुवमुत्तमश्च ।
श्रन्या गुभ कायमिद महार्थ
प्राप्राति मया मयि चामिदिम ।।
-
महाभारतम्।
।
--
पनपर्ष
--
।
सप्तविमोधाय ।
वैशम्पायन उवाच ।
ततो यनगता पार्था साया ससप्णया।
ভাগি জবাধ ঘোষ
मिया प दर्शनीया च पण्डिता व पतियता।
घष कणा धर्मरानमिदं वचनममयोत ।
द्रोपावाच ।
न नन नस्य पापस्य हे जमणाम किञ्चन ।
विद्यते धार्तराष्ट्रस्य नृपसस्य दुरात्मन ॥
বা ল না বানান মনিষাধিনম।
बन प्रसाप्य दुष्टात्मा नान्यतयत दुर्मति ॥
पायर्स हदय नन तर परकर्षण ।
यस्वा धर्म पर अष्ठ रहाणायाययतदा
मुपोषितम पार दुरात्मा पाए ।
इड टु रामानीय मोटने पापपुरुष ।
१२
मोरमम् ।
चामे पापानामरा न पति तदा ।
त्वयि भारत निष्कानो पनायाभिनयामणि
दुर्योधनस्य कर्णम्य गफुनेय दुरात्मन ।
दुर्भातम्तम्य चोयम्य राजन् दुगामना ।
इतरेषान्तु सर्वयां कुरूणां कुरुमत्तम ।
दुपेनाभिरीताना नेमेस्य प्रापतञ्जलम् ।
इदश्च शयनं दृष्ट्वा यचासोते पुरातनम् ।
शोचामि त्वां महाराज टु स्थानई सुपोचितम् ।
दान्तं यच्च सभामध्ये प्रामनं रलभाषितम् ।
दृष्ट्रा
कुगरपीञ्चमां शोको मा गन्धयत्ययम् ।
यदपश्य सभायां ला रानभि परिपारितम् ।
तच्च राजन्नपश्यन्त्या का शान्तिईदयस्य ने।
या वाह चन्दनादिग्धमपश्य सूर्यवर्चसम् ।
सा त्वा पवमलादिग्ध दृष्टा मुद्यामि भारत।
या त्वाह कौशिकवखे शुभराच्छादित पुरा।
दृष्टवस्यस्मि राजेन्द्र सा त्वां पश्यामि चौरिणम् ॥
यञ्च तद्रुक्मपावौभिवाह्मणेभ्य सहस्रशः।
ह्रियते ते गृहादन्न सस्कृत सार्वकामिकम् ॥
यतीनामगृहाणा ते तथैव गृहनेधिनाम् ।
दीयते भोजन राजन्नतीवगुणवत प्रभो
१
नोतिरवम्।
समझतानि सहखाणि सर्वकाम पुरा गृहें।
मर्यकामै सुविहितैर्यदपुजयथा द्विमान् ।
तव रामनग्यता का शान्ति दयस्य मे ।।
यत्ते भात महाराज युवानो सृष्टकण्टला ।
पभोनयन्त मिष्टान्ने सूदा परमसस्कृत ॥
वास्तानद्य पश्यामि बने बन्येन जीविन ।
अदुःखान्मिनुष्येन्द्र नोमयाम्यति मे मन ।।
भौमसेनमिमञ्चामि दुखित पनयासिनम् ।
ध्यायत किं न मन्युस्ते मा काले वियते ।
भीमसेन हि कर्माणि अयं कुर्याणमच्युतम् ।
मुखाई दुःखितं दृष्ट्वा करमान्मन्युन बईते ।।
सतत विविधैर्यानैसञ्चावचैस्तथा।
तन्ते बनात दृष्टा कामाम्मन्युन पईते ।।
अर्य कुरूवणे सर्वान् हन्तुमुत्साते प्रभु ।
त्वतप्रतिज्ञा प्रतीचसु महतऽय कोदर ॥
योऽर्जुनेनार्जुनसुल्यो विबाहु बाहुना ।
शायमः शीघ्रत्वात कालान्तकयमोमम ॥
यस्य शत्रमतात मयता सर्वपार्थिया ।
या तब महाराज माधणानुपतस्यि रे ॥
तमिम पुरुपच्या पजित देवदानः ।
नीतिलम् ।
ध्यायन्तमर्जुनं दृष्ट्वा कपाद्राणन्न कुथमि !
दृष्टया पनगतं पार्थमदगाई मुमोचितम् ।
न च ते यईते मन्युम्तेन मुद्यामि भारत ।
यो देवांच मनुष्यांच सपाकरपोऽनयत ।
त ते वनगतं दृष्टा कामाग्मन्युन यईते ।
यो यानरखताकारस्य गैश्च संरता।
असद्य वित्तान्यादत्त पार्थिवेग्य परन्तप ।
धिपत्ये केन वेगेन पञ्चवाणगतानि यः।
त ते वनगत दृष्ट्वा कश्मान्मन्युन वईते ।
श्यामं रहत तमण चर्मिणामुत्तमं रणे।
नकुल से बने दृष्ट्वा कमान्मन्युर्न यईते ॥
दर्शनीयञ्च भरच माद्रीपुव युधिष्ठिर।
सहदेवं बने दृष्ट्वा कस्मात तमसि पार्थिव ।।
नकुल सहदेवश्च दृधा ते दु खितावुभौ।
अटु साही मनुष्येन्द्र कस्मान्मन्युन वईते ।।
द्रुपदस्य कुले नाता नपा पाण्डोर्महात्मन |
धृष्टद्य, नस्य भगिनी वीरपत्नौमनुक्ताम् ।
मा वै वनगता दृष्ट्वा कस्मात् क्षमसि पार्थिव ॥
नूनग्न तव वै नास्ति मन्युभरतसत्तम ।
माव
दृष्ट्वा न व्यथते मन ॥
भात य
89
मीसितम्।
न निर्मन्यु चचियोऽसि लोके निर्षचन कृतम् ।
तदा त्वयि पश्यामि धनिये विपरीतयत ।
यो न दर्शयते ने क्षत्रिय कान भागते ।
भर्श्वभूतानि त पार्थ सदा परिभवन्त्युत ॥
तत्वया न क्षमा का- शयन मति कथदन ।
तेनसेव हि ते शक्या निहन्तु नाय समय।
तथैव य क्षमाकाले पचियो नोपशाम्यति ।
अमिय सर्वसताना सोमवेतच नायति
पटाविगोपाय ।
ट्रोपावाच ।
प्रयापदाहरनीममितिहास पुरातनम् ।
महादस्य च सयाद पलेयरोचनस्थ र
प्रमुरेन्द्र महापान धाणामागतागमम् ।
पलि पप्रच्छ दैव्येन्द्र महार्द पितर मिठ
वलिरुषाच।
धमा बियाणे सात टताको वात!
নেম ম নান নি।
येयो यदा वन महिने दमदम् ।
करिष्यामि हित पारदमुगासनम् ।
नीतिरनम्।
तमे सोयाच तत्सर्वमे घट पितामह..
सर्थनिश्यवित् मानः संशयं परिष्टच्यते ॥
प्रसाद उयाच।
न श्रेय सततं तेनोन नित्य येयसी क्षमा।
इति तात विजानीहि इयमेतदसरायम्।
यो नियक्षमते तात बहन दोपान सविन्दति।
त्या परिभवन्त्ये नमुदासीनास्तधारय ।
सर्वभूतानि चाप्यस्य न नमन्ते कदाचन ।
तस्मान्नित्यक्षमा तात पगिहतरपनादिता ।
अवजाय हि ते त्या भजन्त बहुदोपताम् ।
यादातञ्चास्य वित्तानि प्रार्थयन्तोल्पचेतसः।
यान वखाणलहारान् शयनान्यासनानि च।
भोजनान्यथ मानानि सर्वोपकरणानि च ॥
श्राददौरनधिकता यथाकाममचेतस ।
प्रदिष्टानि च देयानि न दद्यर्भर्ट शासनात ॥
न चैन भर्ट पूजाभि पूजयन्ति कथञ्चन ।
अवज्ञान हि लोकेऽस्मिन् मरणादपि गर्मितम् ।
नमिण तादृश तात मुवन्ति कटुकान्यपि ।
मेष्या पुत्राय भरयाश्च तथोदासीनत्तय ॥
है
मोतिरबम्।
আঘায় কানিজুলি বিমুখ মামুন।
दाराशास्त्र प्रवर्तनो यथाकाममचेतन ,
तथा च निधादिता यदि नास्पमपौवरात् ।
दण्डमन्ति दुष्यन्ति दुष्टाचायपकुर्वते ।।
एते चान्ये च पायो नित्वं दोपा क्षमावताम् ।
धथ वैरोचने दोपानिमान् विहानमावताम् ।
अस्खाने यहि या खाने सततं रजसाता।
कहो दण्डात् मणयति विविधान् खेन तेजसा
मिवै सर विरोधच प्राथुते तेजसा त ।
सानोति पिता व लोकात बजनतस्तथा ॥
सोऽयमानार्थकानिमुपालम्भमनादरम् ।
सन्तामोपमोहांचे शय यं लभते नर
क्रोधाहगवान् मनुष्येषु मिविशन पुरुषो ददन ।
भप्यते शोधमैश्चात् प्राणेश्य बननादपि ॥
योऽपकतर इन्तु य तेसैयोपगति।
तस्मादुहिणते लोक सहिमगतादिन ।
तमादुहिनते लोक कप तस्य भयो भवेत ।
अन्तर तस्य दृष्ट्वैघ लोको विकुरुते ध्रुवम् ॥
नमान्नायुतरलेतेषो न च निन्ध एटुर्भवेत।
काले काले त समाने पटुतीयोऽमि या मवेत ।
नीतिग्यम् ।
काले दुर्यों भवति काले भाति टामण ।
सवै सुसमवानोति लोकपिन्निव च ॥
क्षमाकालास्तु
वच्यामि मे विस्तरेण तान्।
येते नित्यमसन्त्याज्या ययामाहुमनौपिण. ॥
पृयोपकारो यस्ते स्मादपराधे गरीयसि ।
उपकारेण तत्तस्य क्षन्तव्यमपराधिन ।
बुद्विमाथितानान्तु क्षन्तव्यमपराधिनाम् ।
नहि सर्वव पाण्डित्व मुलभं पुरुषेण वै ।।
अब ये युदिनं कृत्वा यस्तै तदनुदिनम् ।
पापान् स्वल्पेऽपि तान् हन्यादपराधे तथानुनून् ।
सर्वस्यैकोऽपराधस्ते क्षन्तव्य माणिनो भवेत् ।
हितीये सति वध्यस्तु वल्पोऽप्यपकते भवेत ॥
घजानता भवेत् कथिदपराध तो यदि।
क्षन्तव्यमेव तस्याहु सुमरोच्य परीचया ॥
दुना दारुणं हन्ति दुना हन्त्यदारुणम् ।
नासाध्य मृदुना किञ्चित्तस्मात्तौबतर मदु ।।
देशकालौ तु सप्रेक्ष्य बलाबलमथात्मन ।
नादेशकाले किञ्चित स्याद्देशकालो मतीचताम् ।।
तथा लोकभयाञ्चैव चत्तव्यमपराधिन ।
एत एवंविधा काला क्षमाया परिकीर्तिता।
४५
नोतिरसम् ।
अतोऽन्य थानुवर्ततम तेजस काल उच्यते ।
तदहं तेजस काल तव मन्ये नराधिप ।
धार्तराष्ट्र पु लुश्चेषु सततचापकारिषु ॥
न हि कयिन्महाकालो विद्यतेऽद्य कुरून प्रति ।
तेजसचागते काले तेल उतखट मईसि ।।
गर्भवत्यषज्ञातस्तीणानुदिन नन ।
काले माने इयञ्चैतद्यो वेद स महीपति ॥
एकोनसिगोध्याय ।
युधिष्ठिर उवाच।
क्रोधो हन्ता मनुस्याणा कोधो भावयिता पुन ।
इति विट्वि महामान्जे कोधमूली भयाभयो ।
यो हि सहरते कोष भयस्तम्य मुयोभने।
य पुन मुमप फ्रोध नित्य न सहते शुभे
तस्याभावाय भयति मोध परमदारुण ॥
क्रोधमलो विनागो हि प्रजानामिह प्यते।
नत कथ माहम क्रोधमुसहजेलोफनाशनम्
ऋद्ध पाप नर कुर्यात को इन्याहुरूनपि ।
क. भरुपया याचा थेयमोऽध्ययमन्यते ।।
नोसिम्ममा
याच्यावाच्यो हि कुपितो न मजानाति याचिन ।
नाकार्य्यमस्ति मा इम्य नावाच्य विद्यने तथा ।
हिस्सात कोधादयधातु यन्यान् सम्पूजयोत छ ।
श्रात्मानममि च क इ प्रेरयेद्यममाठनम् ॥
एतान् दोपान् मपश्यनिर्मित क्रोधो मनौपिभि ।
इच्छाडि परम थेय इह चामुव चोत्तमम् ।।
क्रोध यजित धोरे कधसम्माधिश्चरेत् ।
एतद्दौपदि सन्धाय न मे मन्यु प्राईते ।।
घात्मानञ्च पराश्चैव वायते महतो भयात् ।
माध्यन्तममतिक ध्यन् इयोरेप चिकित्सक ॥
मूढो यदि किश्यमान कातेऽयतिमान्नर ।
बलीयसा मनुष्याणा व्यजत्यात्मानमात्मना ॥
तस्थात्मान सन्त्यजतो लोका नश्यन्त्वनात्मन ।
तस्माद्दौपद्यशक्तस्य मन्योर्नियमन सातम् ॥
विहास्तथैव य शक्त विश्यमानो न कुपति ।
धनाशयित्वा क्लोप्टार परलोके च नन्दति ।।
तस्माद्लवता चैव दुर्बलेन च नित्यदा ।
क्षन्तव्य पुरुषेणाहुरापतखपि विजानता ॥
मन्योर्षि विजय रुपणे प्रशसन्तीह साधव ।
1क्षमावतो जयो नित्य साधोरिह मतां मतम् ॥
R
मोनियम्।
भन्यवान्तत थेयो नृशमाचानृगमता।
तमेव यादोषन्तु कोई साधुयिनितम् ॥
माश प्रदान कामात मुयोधनमथादपि ।
तेजपोति यमाय परिदमा दौपदचिन ॥
न कोोग्यारस्तम्य भवतीति यिनिधितम् ।
यस्तु शोध समुत्पन्न माया मतियाधते ।
तेजिन त बिहासो मन्यन्ते तश्पदर्शिन।
कहो रिकार्य मुघोणि न यथायत प्रपश्यति ।
न कार्य न द मर्यादा नर कोनमग्यति ॥
हन्त्यमध्यानपि प्राडो गुरूम का इसुटायपि ।
तरमात्तेजसि कर्तव्य क्रोधो दूरे प्रतिष्ठित ॥
दाय धमर्प शौर्य शोधत्वमिति तेजस ।
गुणा क्रोधाभिमतेन न शक्या भानुमञ्चसा ।।
क्रोध त्यता त पुरुप सम्या तेनोऽभिपाते।
कालयुक्त महामाने इस्तेज भटु सहम ॥
क्रोधस्त्वपण्डितै अश्वत्तेग इत्यभिरिचितम् ।
रजलु
लोकनाथाय विहित मागुप मति ॥
সঞ্চালুঘালা চাষ হয় ।
थेयान अधर्मानपगो न माह इति निश्चितम् ।
यदि सर्वगम होनामतिकात्तमनेतमाम ।
नीतिरनम् ।
अतिक्रमो महिधस्य कय स्यात् बिनिन्दिते ॥
यदि न स्युम्नानुषेषु चमिण पुथिवीसमा ।
न स्यात् सन्धिर्मनुष्याणा क्रोधमलो हि विग्रह ।।
अभिपतो घभिपजेदान्याहुमणा हत ।
एव विनायो भूतानामधर्म प्रथितो भवेत् ।।
आक्रट पुरुप सर्व प्रत्याक्रोशेदनन्तरम् ।
पतिहन्याइतचैव तथा हिस्साच्च हिसित ॥
इन्युर्हि मितर, पुवार पुवाचापि तथा पितृन् ।
हन्युश्च पतयो भाऱ्या पतीन् भार्यास्तथैव च ॥
एव सकुपिते लोके नन्म कपणे न विद्यते ।
मजाना सन्धिमूल हि जन्म विधि शुभानने।
ता दिपेरन् मना सळ निम'द्रौपदि तादृशें ।
तस्मान्मन्युर्विनाशाय प्रजानामभवाय च ॥
यस्मात् लोके दृश्यन्ते क्षमिण पृथिवौसमा ।
तरमाजन्म च भूताना भवश्व प्रतिपद्यते ॥
क्षन्तव्य पुरुषेणेह सर्बापत सु सुशोभने।
क्षमावतो हि भताना जना चैय प्रकीर्तितम् ।।
धाकटस्ताड़ित कई चमते यो अलौयस
यच नित्य मितमोधो विदानुत्तमपूरुष ॥
प्रभावयानपि नाम्तम्य लोका मनातना ।
মি যা বা না ।
অনুপমা মা ”া।
i r্যা ৭ ঘন জাল
খুল্লা * পা মা । সে গুন।
; সেই পানি খুব ঘননি ।
মা মা , ম স মরি ।
ম খা মাই নেম শম্ ॥
সিয়াস কাছ মিল মারি ।
নিধি কাশমি আছি না
প্রশ্ন হলাে মান্ধা ফথিবম নবা।
মামী গলে মশা মলিন।
মুনা সা ন ৷ ম নাসিম।
না বয় বৃহা না যা না মা।
মা গা নামে এক কাল্পঘিদল।
যা শ ব গ ঘ খন্না বান্ধায় খিনি ॥
সীয় বন এবং বিমাবনা।
যা কি মন খ ম মন্ত্রন না।
क्षमावतामयं नोक परयय क्षमायताम् ।
मम्मानमहल परयच शुभां गतिम् ॥
यो मन्य मनुष्याणां क्षमयाभिश्त सदा ।
नीलियम्।
तेषां परतरे नोनागामात शान्ति परा गता।
इति गीता कायमेन गाया नित्य समारताम् ।
ठन्वा गाया घमायाम्प तय गोपरि मामा
पितामर गानरानय शर्म सम्पयिष्यति ।
रुच्याच देयकीय गम सम्पूगविवति ॥
प्राचार्यो यिदुर क्षत्ता शममेर बद्रियत ।
तपय सञ्चयथै य गममेव यटिप्यत ।
सोमदत्तो युयुत्सुद्य द्रोगपुवस्तथैव च ।
पितामइय नो व्यास सम वदति निग्यय ॥
एहिं राजा नियतञ्चोद्यमान शम प्रति ।
राज्य दातेति मे पुहिनचेलोमान्नशियति ।।
कालोऽय दारण मातो भरतानाममतये ।
निश्चित मे सदैवैर र पुरस्तादपि भाविनि ।
सुयोधनो नाहतौति नमामेव न विन्दति।
धहस्तयाहमित्येव तम्मान्मा विन्दते चमा ।
एतदात्मयता उत्तमेष धर्म सनातन ।
क्षमा चैवानृशस्यश्च तत कती माहमञ्जमा ।
-
--
मोतिराम्।
वियोधाय।
ठोपा वाच ।
नमो धाये विधाय च यो मोहचकास्तव ।
मिटमैतामहे रसे बोढव्य तेऽन्यथा मति ॥
कमिचिन्तितो लोको गत्या गत्यां पृथग्विध, ।
तमात कमाणि नित्यानि लोभाको यियासति ।।
नेह धर्मानृशस्त्राभ्यां न धान्या नानवेन च ।
पुरुष थियमानोति न घृणिवेन काईचित ।
स्वाञ्चहासनमम्यागादिदं भारत दु सहम् ।
यस्व नाहसि नापौमे मातरस्ते महोनस ।
न हि ध्यगमन् पात तदानों नाद्य भारत।
धर्मात प्रियतर किश्चिदपि चेन्जोयितादिका
धर्माधमेय ते राज्य धार्थ गौवितञ्च ते।
মানুষ যেই গানমি ইমন।
भौमसेनार्जुनी मी माझे यो च मया सह।
ग्यलेम्वमिति मे पुदिन त धर्म परित्यजे ॥
সাৰ প্ৰশামাধর্মী প্লেনি নি।
इति मे शुतमार्याणा वान्तु मन्ये न रक्षति ।
अनन्या हि नरव्याघ्र निग्यदा धर्ममेष ते
बुद्धि सततमन्चेति शयेष पुरुप निजाम
नेपा परतरे मोशाशमात मागिरामरागता
इमि गीता सामनेन गाया नियमापताम् ।
श्रुत्वा गाया घामानाम्बराच दोपदिमागम
पितामा मानानय गर्म सम्पपयिष्यति ।
रुणाय देयकीय गर्म मम्पूविष्यति ।।
पाचार्यो यिदुर धत्ता गममेय पद्रियत ।
रुपय सञ्चयो य गमनेर यटिप्पत ॥
सोमदत्तो युयुत्सुय द्रोणपुषस्तथैव च।
पितामहम्म नो व्यास शम यदति नित्यय
एतेविराजा नियतश्योद्यमान शम प्रति ।
राज्य दातेति ने पुद्धिनलोभान्नशियति ।
कालोऽयं दारण मानो भरतानामभूतये ।
निश्चित' मे मदैवैर - पुस्तादपि भाविनि ॥
सुयोधनो नाहतौति नमामेय न विन्दति ।
पहस्तवाहमित्येव तम्मान्मा विन्दते क्षमा ।
एतदात्मवता रत्तनेष धर्म मनातन
क्षमा चैवानृशस्यञ्च तत कर्ता स्माहमञ्जमा ।
No text on this page.
५६
म
नोतिरबम् ।
नावमस्सा हि सदृशान्नावरान् श्रेयसः कुत्त' ।
अवाय धिों धातनां न ते वृङ्गमवईत ॥'
खाहाकारै खधाभिश्च पुजाभिरपि च हिना
देवतानि पितृ चैध सततं पार्थ सेवसे ॥''
भाह्मणा सर्वकामैस्ते सततं पार्थ तर्मिता ।
यतयो मोनिणचव गृहस्साचैव भारत ।
भुनते रुपमपायौभिर्यवाहं परिचारिका।
धारणाकेथ्यो लौशानि भाजनानि प्रयच्छसि
नादेयं माह्मणेभ्यस्ते रहे किञ्चन विद्यते।
यदिदं पैश्वदेयं से शान्तये कियते रहे।
तरापातिषिभूतेथ्यो राजन् शिष्टन नौमि
इष्टय पशुपन्धाच काम्यनैमित्तिकार ये ॥
यसन्त पाकयनाच यतकर्म च निग्यदा ।
चम्मिन्नपि महारणा विणने दम्यामयिने ।।
गवादपेय वमनो धर्मस्त नायमौदति
परमेशे गजमुय पुगड काय गोमय।
एतेरपि महायजेन्टि मेरिक्षिो ।
गमन पग्निया am विपगे. सपगलये।
राय पसन्यायधानि भागमायापि मिनि
"दादाद डोमल पायवादिन।
नीतिमम् ।
कथमचव्यसनमा बुद्धिरापतिता तर।
प्रतीष मोहमायाति मनथ परिंटूयते ।।
निधन्य ते दुखमिदमिमाञ्चामदमोदयीम् ।
अवायुदाहरन्तीमनितिहास पुरातनम् ॥
ईन्दरस्य वशे लोकास्तिन्ते नात्मनो यथा ।
धातैव खलु भूतानां मुसटु खे प्रियामिये ।।
दधाति सम्रौशान पुरस्तात शुक्रमुच्चरन् ।
यथा दारमयो योपा नरवीर समाहिता ।
ईरयत्यगमगानि तथा रानन्निमा मजा ।
प्राकाश व मतानि व्याथ साणि भारत।
ईयरो विधातीह कल्याण यच्च पावकम् ।
शकुनितन्तुवदो या नियतोऽयमनीश्वर ॥
ईश्वरस्य वशे तिन्नान्येषां नात्मन प्रभु ।
मणि सूत्र व प्रोतो नस्यत इव गोष्टय ॥
धारादेशमन् ति तन्मयो हितदर्पण ।
नात्माधीनो मनुष्योऽय काल भजति कन्व
स्रोतसो मध्यमापन्न कुलावृक्ष इय प्युत ।
आनो जन्तुरनीयोऽयमात्मन मुग्पटु पया
ईगुरमेरितो गच्छेत सर्ग रकमेव च ।।
यघा पायोस्त णायाणि या यान्ति बलीय
c
मोतिरनम् ।
धातरेय वर्श यान्ति सर्वभूतानि भारत ।
धार्यकर्मणि युञ्जान पामे वा पुनरीगर'
व्याप्य भूतानि चरते न चायमिति लच्यते
इतमायमिदं धात घरोर वनितम् ।।
येन कारयते कर्म शुभाशुभफल विभु॥
पश्य मायामभावोऽथमोशुरेय यथा चत.।
यो इन्ति भूतैर्भूतानि मोहयित्वात्ममायया
अन्यथा परिदृष्टानि मुनिभिसत्वदशिमि।
अन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इस नभवत ।
अन्यथैव भिमन्यन्ते पुरुपास्तानि तानि च
अन्यथैव भभुस्तानि करोति विकरोति च ।
यथा कान वा काठमश्मानम्वासना पुन
अयमा चाप्ययछिन्यान्निर्विचेष्टमचेतनम् ।
एवं स भगवान् देव स्वयम्भ मपितामह
हिनामा भूतैर्भूतानि छद्म शत्वा युधिष्ठिर ॥
संप्रयोज्य वियोलाय कामकारकर प्रभु ।
कौड़ते भगवान् भूतैर्यान्न कौड़नारिय।
न मारपिटवद्राणम् धाता भतेपु वर्तते।
रोपाटिय मरतोऽयं यथायमितरो जन ॥
पाणी सीनयमो ers tima
--
नीतिसम् ।
अनार्यान मुखिनचैव विहलामौव चिन्तया .
तवेमामापद दृष्ट्वा साधिश्च सुयोधने।
धातारं गर्हये पार्घ विषम योग्नुपग्यति ।
पार्यशाखातिगे कारे लुछे धर्मापचायिनि ।
धार्तराष्ट्र थिय दत्या धाता कि फलमन्नते ।
कर्म चैत् कृतमन्ये ति कर्तार नान्याटति ।
कर्मणा तेन पापेन लिप्यते नुनमौथुर ॥
অব রূত্রন যার নন মানি।
कारण बलनेवेह जनान् शोचामि दुर्वलान् ।
एकवि गोध्याय ।
युधिष्ठिर उवाच ।
वला चित्रपट शक्ष्ा यान्नमनि त्वया बच ।
'उक्त तत श्रुतमम्माभिर्नाम्निम्यन्तु प्रभापमे ॥
नाइ कर्मफलान्य घो राजयुखि चराम्युन ।
दामि देयमित्येव यने यष्टव्यमित्युत।
अस्तु बाद फल मा वा कर्तव्य पुरुषेण यत ।
गृहे वा वमता कृपा यथाशक्ति कोमि तत् ॥
धर्मनगामि याणि न धर्मफरकारणात ।
भागमाननतिकम्य सता उत्तमवेच्य च।
५८
नीतिरबम् ।
धातरेय वशं यान्ति सर्वभूतानि भारत ॥
धार्यकर्मणि युञ्जान पाये वा पुनरौशुर ।
व्याप्य भूतानि चरते न चायमिति लक्ष्यते ॥
हेतुमावमिदं धातु शरीरं क्षेवसङ्गितम् ।
येन कारयते कर्म शुभाशुभफल विभु ॥
पश्य मायामभागोऽयमीवरेण यथा कृत ।
यो हन्ति भूतैर्भूतानि मोहयित्वात्नमायया ॥
अन्यथा परिदृष्टानि मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभि ।
अन्यथा परिवर्तन्त वेगा इव नभखत ॥
चन्मघेव हि मन्यन्ते पुरुपास्तानि तानि च ।
अन्यथैव प्रभुस्तानि करोति विकरोति च ॥
यथा काठन वा काठमरमानञ्चाश्मना पुन ।
अयसा चाप्ययश्चिन्यान्निर्विचेष्टमचेतनम् ॥
एवं स भगवान् देव स्वयम्भ प्रपितामह ।
हिनम्ति भूतैर्भूतानि छद्म कृत्वा युधिष्ठिर
सप्रयोज्य वियोनाय कामकारकर प्रभु ।
कोड़ते भगवान् भूताल क्रीडनकैरिय ॥
न मापिटयद्राणम् धाता भूतेषु वर्तते ।
गेपादिय पर सोऽयं यथायमितरो जन ॥
पार्यान् भोग्नयतो दृष्ट्वा श्रीमतो सिकर्पितान् ।
नोतिनम् ।
अनार्यान् मुखिनचैव विहलामोव पितया ॥
तवेमामापद दृष्ट्वा सम्माविश्व मुयोधने ।
धातार गहये पार्थ विषम योऽनुपश्यति ।
प्रार्यशास्त्रातिगे करे स्नु धर्मामचायिनि ।
धाराष्ट्र थियं दया भाता कि फलमनुने
कर्म चेत तमन्यति कतार नान्यायाति ।
कर्मणा तेन पामेन लिप्यते भूनमोर ।
अथ कर्मसतं पाप नचेत् करियश्चति ।
শান্ত স্বলন না গবাদি মলাশ ।
एकविगोमाय ।
यधिधिर याच ।
যলা বিষয় গুলাে আমি দ ধ ।
ভহ্ম নম নমামিনালিয়া মমান ।
না ক্ষমাশী ব্রি ধান।
रामि देयामदेव यजे यष्टयामायन
अनु का कान मा पास भए ।
* वा अमता को यथामति करARE ,
धर्मनगामियाणि न मकसकारणार ।
भागमाननतिकस्य मा काम
A
धर्म मन को घमादयदल्ला
बापिण्योग वान्दो जनशटिननं
ন ধর্দষ্টদাননি বা ধর্মীনিনি।
यगत छन्वा नास्चिात पानिनः।
अनिवाठारहायेम मा श्रममिहिन्याः।
धमिगत पुषपन्नियंगगतिपरायः।
धर्मो यम्मामिगहर मादाय वा दुतात्मनः
श्रदान् सद यामेयान म लोकाटजरामरात्
बेटाध्यायी धापर. कुनि मातो मनचिनि ।
पिरेपु म योगयो गभिर्भर्मचारिभिः।
पापीयान सरिभ्यस्तफरेयो विशिष्यते
गावातिगो मन्दपहियों धर्ममामिगहते।
मध्य हि यया हर पर्गिच्छन महातपा
माययोर्गयामा धर्मेण पिरजोयिता !
म्यागोगिय मेयो माग्दो लोमश एक ।
सम्येबापच मधमणेष गुमेनम
मम्प मायपिसान
गापागाणे गान
होति धर्मवादी
यममा
--
*
नीतिरबम् ।
प्रतो नाईसि कल्याणि धातार धर्ममेव च।
रान्ति मढेन मनसा क्षेप्नुचितमेव च ।
उन्मत्ता मन्यते बाल म नागतनिधयान् ।
धर्माभियही नान्यस्मात् प्रमाणमधिगच्छति ॥
धात्मप्रमाण उन्ना थेयमो द्यवमन्यक ।
इन्द्रियमीतिसम्बद्द यदिदं लोकसाक्षिकम् ।
एतायन्मन्यते बालो मोहमन्यव गच्छति ।।
माययित्त न तम्याम्ति यो धममभिघाइते।
ध्यायन स रुपण पापो न लोकान् प्रतिपद्यते।
प्रमाणादि निष्टतो हि वेदशास्त्रार्थनिन्दक ॥
कामलोभातिगोमदो नरक प्रतिपद्यते॥
यस्तु निन्य सतसतिधर्ममेवाभिपद्यते ।
अशलमान कन्याणि सोऽभुवानन्यमन्नते॥
धार्प प्रमाणमुन कास्य म न प्रतिपालयन् ।
मर्थशामातिगा मद मसु न विन्दति ।।
यम्य नार मसा) म्यछि चार भाविनि।
न त पगेनाको नायमस्तीति नियय ।
गि गरित धम रुपा मास्माभियकिया ।
पुराणपिभि प्रोक्त सर्व सर्वदामि ॥
धम एव लयो नान्य वर्ग द्रोपदि गद्धताम् ।
मीतिरतम् ।
सैव नौ सागरस्येव पणिन पारमिच्छत ॥
अफलो यदि धर्म स्थाचरितो धर्मचारिभि ।
अमतिछेतमस्थेतज्जगन्मज्जेदनिन्दिते ॥
निर्वाणं नाधिगच्छयु वेयु पशुजीविकाम् ।
विद्यया नैव युनायुर्न चाय केचिदाम यु ॥
तपश्च ब्रह्मचर्यञ्च यन्न खाध्याय एव च ।
दानमाजवनेतानि यदि स्युरफलानि वै ।।
नाचरिष्यन् परे धर्म परे परतरे च ये ।
विप्रलम्भोऽयमत्यन्त यदि स्युरफला क्रिया ॥
घटपयचैव देवाथ गन्धर्वासुरराचमा ।
ईश्वरा कस्म हेतोस्त चरेयुधर्ममाहता ॥
फलदन्तृिह विज्ञाय धातार श्रेयसि ध्रुवम् ।
धर्मन्त व्यचरन् कृष्ण तदि शर्म सनातनम् ॥
स नायमफलो धर्मो नाधमोऽफलवानपि ।
दृश्यन्तेऽपि हि विद्याना फलानि तपता तथा ।
स्वमात्मनो विनानौहि नन्म कृपा यघायुतम ।
वैस्य चापि यथालातो धृष्टद्युम्न प्रतापवान् ॥
एतायदेव पासमुपमान शुचिस्मिते।
कर्मगा फलमानोति धीरोऽल्पेशापि तुष्यति ॥
मनामि विकासो नैय तप्यन्यय हय ।
नीतिरतम्।
तेषा न धर्म किञ्चित मेत्य धर्मास्ति वा पुन ।
कर्मणा वृतपुणगनां पामानात फलोदय ।
मभवद्यास्ययचैव देवगुधानि भाविनि ॥
नैतानि वेद य कश्चिम घम्तऽव प्रजा मा ।
चपि कल्पसहण न स थेयोऽधिगच्छति ॥
रक्ष्याणीतानि देवानां गूढमाया हि देवता ।
सताथाय मतायाथ तपसा दग्धकिलिपा ।
प्रसादौनसयुक्ता पश्यन्त्येतानि वै हिला।
म फलादर्शनार्म शशितव्यो न देवता ।
यष्टव्यच मयले न दातव्यश्वानसूयता।
कर्मणा फलमस्तीइ तथैतहर्मशाचतम् ।
ममा मोवाच पुयाणां यदपिर्षद कश्यप ।
समाते संशय कृष्णे नीहार व नस्यत॥
व्यवस्य सर्यमस्तीति नास्तिक्य भावमतम्टन ।
ईशरश्चापि भूतानां धातार मा च वै निप।
थिक्षचैन नमन मा तेऽमूहिरोशी ॥
यस्य प्रमाटातहतो मर्यो गच्छत्यमर्यताम् ।
उत्समा देवतां कपणे मावमसा कपञ्चन ।
२४
.
P
मोतिरसम् ।
पषवत्यधिकशतोधाय ।
देवानां कथा समाता महीतल
थिविमोशीनरं साध्वेनं शिवि निजायाम इति
एव भो इत्युक्ता पम्नीन्द्रावुपति ताम् ।
कपोतरूपेण तमभ्यधावदामिषार्थमिन्द्रः
रूपेण ।
घष कपोतो रानो
उत्सङ्ग न्यमतत् । अथ
माणरक्षार्थ ये नागौतो भवन्त माणार्थी अपंद्यते
बस ददात अन्तमान् पार्थियोऽस्य निष्कृति कुर्यात
घोरं कपोतस्य निपातमाहु ॥ अष
नममयीत् प्राणरचार्य य नाझौतो भवन्त
मपद्य। परजानि मायार्थी मुनिभूत्वा माया
प्रपो।। याध्यायेन कर्पित मह्मचारिणं मां पिडि
सपमा दमेन युक्तमाघार्यस्यामतिलभाषिर्ण एवं
युममा मा विहि ॥ गदामि वेदान् विचिनोमि
छन्द मय वेदा अक्षरशो मे अधीसा । न साधु दान
योनियस्य मदानं मा मदा ग्ये माय म कपोतोऽपि
पप ने मो राजानममयीत् ॥ पर्यायेण यसतिर्मा
भवेषु पर्ग पात पूर्वममात कपोतात् । त्यमाददा;
मा म्व राजन विप्रो भयेया:
M
१
नौतिपयम।
रानोवाच । केनेशी यात मरा हिटटा वागु-
प्यमाना शकुनेन संस्कृता। या यै मामोतो बदति
याच स्य न उभी विदिया रुपमस्तु साधु ॥ नास्य
यति वर्पकाले नाम्य घोष रोहति काल उतम् ।
भीत प्रपन्ने यो हि ददाति शबवे न बाण लमते
बाणमिच्छन् म काले । नाता सा प्रमा ममी-
यते सदा न वै वास पितरोस कर्यते। भौत
प्रपन्न यो हि ददाति शयरे नाम देवा गतिलन्ति
हव्यम् ॥ भोषमन्त्र विन्दति चाप्रचेता वर्गाल्लो-
काइ ग्यति शोधमेव । भौत मान्न यो हि ददाति
शयने सेन्ट्रा देवा महन्त्यस्य वयम् ॥
पहा सद श्रोदनेन अमाश बापोतात प्रतिते
नयन्तु । यमिन् देशे रमसेऽतीय श्येन तय मास
शिश्यस्ते याहन्तु ॥
ग्यन उवाच । नोक्षाण रागन् मार्थयेय न
चान्यदरमामासमधिकं या कपोतात । देवदत्त
सोऽद्य ममैप भवानग्मे ददय शकुनानामभावात ।
राजोवाच । उधाण वे तमनून नया ते
पश्यन्तु पुस्पा ममेव । भयाहितम्य दाय ममान्तिक
त्यां प्रापयन्नु त्वछन मा हिमी ॥ व मा
डि
नौतिरस।
दद्या कपोत सोम्यो हय किन्न नानामि श्यन
यथाक्लेश मा कुरुष्वेद सौग्य नाई।
कथञ्चित ॥ यथा मां हि वै साधुवादैः
मर्शसेयु शिवय' कर्मणा । यथा श्येन
कुर्या प्रशाधि मा यहदेस्तत करोमि
खेन उवाच । अरोदक्षिणातत्य अपि
शित तावद्राजन् यावन्मांसं कपोतेन समम् ।
तन्मात् साधु तात कपोत प्रथसेयु शिवयः
मियं स्यान्ममेति।
समांसपेशी तुलया धारयन् गुरुतर एवं कपोत
पासौत । पुनरन्यमुचकर्त गुम्तर एव कपोता
एवं मयं समधिकष्य शरीर तुलायामारोपयामास
तत्तथापि गुमतर एय कपोत पासीत ॥ अथ राना
स्वयमेय तुलामामरोह न च व्यलोकमामौद्राध
एसइ मान्स दृष्ट्वा यात इत्युका मालीयत श्येन
व राजा अमयीन कपोतं पिदु शिययस्या
पच्छामि ते शकुने को न ग्यन । नानीवर दर्थ
गाव कुर्यादेत मन भगवन्ने विषय ।
सपोर उवाच। पैचानरोऽहं पलनो धूमके
वरयेव यमो पलास गपीपति । साधु मात
।
4
Y
"
।
मोहितम् ।
वारपर्भरथेय नो जिज्ञासया त्वत्सकाश मपत्री
यामेता येशों मम निष्क याय मादाइयानसिनोत्-
এ গ ঘনী দম মিষ জমি হি
मचिर पुणगन्धम् ॥ एतामा प्रजानां पालयिता
यानी मुरपयामय सम्मतो भा एतम्भात प्रोत्
पुभयो जनियति कमोतरोनेति च तम्य नाम ।
कमोतरोमाणं शिपिनाति पुर्य मापयति नृपष्ट
सहनन यगोदीयमानं दापि भरमपम मोr.
वानाम् ।
पाधिविधाय !
पिंप्राणानां देवत्व कर धर्म पतामिय।
कपा मामुयो भाष किगेपामसतामिया
यधिधित उमाप।
पाध्याय एपा देवत्व सपएपो सतामि।
मरण मानुषो भार परोगोमतानिन ।
F- -जिसे माम विमेकं प्रियं पर।
गुमेपन का रोमानिने
नीतिरक्षम ।
दद्या कपोत सोम्यो प्रय किन्न जानामि ।
यथाशं मा कुमप्येष मौग्य नाइ कपोतमर्पविश्थे
साथञ्चित ॥ यथा मां हि वै साघुगदै प्रमन्ना
प्रथसेयु विषय कर्मणा । यथा ग्येन मियमेव
कुऱ्या प्रशाधि मां यइदेस्तत करोमि ॥
ज्येन उयाच। जरोदक्षिणातकव्य बनि-
शित तावद्राजन् यावन्मास कपोतेन समम् । तथा
तस्मात् साधु तात कपोत प्रशसेयु- विनय बतञ्च
मिय स्यान्ममेति ॥ अथ स दक्षिणादुरोरतलब
समांसपेशी तुलया धारयन् गुगतर एव कपोत
श्रामौत ॥ पुनरन्यमुच्चकर्त्त गुरुतर एव कपोत ।
एव सर्व समधिकृत्य शरीर तुलायामारोपयामास
तत्तथापि गुरुतर एव कपोत सौत ॥ अघ राजा
खयमेव तुलामामरोह। न च व्यलोकमासौद्रान्न
एतहत्तान्त दृष्टा यात इत्युक्त्वा मालीयत स्यन
अथ राजा अनौत कपोत पिटु शिवयत्वा कपोत
पृच्छामि ते शकुने को नु स्यन । नानौबर ईर्श
लातु कुर्य्यादेत प्रश्न भगवन् विचक्ष्व ॥
कपोत उयाच। वैश्वानरोऽ ज्वलनो धूमके-
तरथैय श्य नो यज्जास्त शोमति । साधु जात
नारिखम् ।
यक्ष । किषिदेवपद धर्य किमिदेकपः वर ।
फि खिदेकपद खन्य किं पिदेकपद मुसम् ।।
युधि। दायनेकपद धयं दाननेकपद यय ।
सत्यनेकपद बय गोलमेकपद मुखम् ॥
यन उवाच।
धान्यानामुत्तमं कि खिइनाना स्यात् किमुत्तमम् ।
लामानामुत्तमं कि स्यात् मुसानो स्यात् विमुत्तमम् ।
युधि । धान्यानामुत्तम दाध्य धनानामुराम उतन् ।
लामाना थेघमारोग्य मुखाना तुष्टिस्त्तमा ।
यह कर धर्म परो लोसे कर धर्म सदाफल।
कि नियम्य न शोचन्ति र सन्धिन नौर्यते ।
युधि । प्रायस्य परो धर्मखयोधर्म सदाफल ।
मनो यम्य न शोचन्ति सन्धि सद्धिन जोर्यते।
यनशाचा
A
। किन्न हित्वा मियो भवति किन्नु हित्वा न शोचति।
किन्न हिवाशान् भवति हिन्न हित्वा मुग्छौ मरेत् ।
युधिष्ठिर याद।
मान हित्वा प्रियो भवति को
আৰ ৰািযা ননি নাম
-
.
---
मामो मारमनी मार
यो गो गोना
দার্থতি মাে সানি।
বা সানুনাম শ্রী ন গীতি
युधिडिर, उपाय।
देवतातियिभयाना मितृणामालनय य ।
न निर्मपति पञ्चानामुथमन्त्र म R
यनयामा
कि खिमतर भूने कि चिदुबतरन गार।
किं बिछौनतर वायो कि बिहारतरतुला ।
युधिटिर उवाद।
माता गुरुतरा भने सात पितोचतरन्नया।
मन शोधता गाताचिना बतरा दान
यनवाद।
फिखित प्रसतो निय किदिन्मित्र गृरे मत।
धातरस्य च कि निर पि खिमिन मरिया।
युधिरि उवाच।
५ प्रशसतो निय' भार्या मिल रहे सत ।
६५ भिपनिन दान मित्र मरिपत।
।
। জি ঘি ৪ জি বি ।
दिपिकपद अन्य विधिदेव पदं भुपम ।
যুধি সৰৱ মহান না।
सत्यमेवपद व गोलमेकपट मुमम ।
যায় না।
যালার্ম খি শিলানা ময়া ফিগম।
নাম্বার দ্ধি ন প গ্রাম ক্ষিকা
যুখি। ঘাসানুষ থ” থানায় মা।
শাখাব যা মাখা ছিলাে।
বগ্ন। ফল ধর এম নাজ খাব খ, ভাল ।
শি নিষ যা খালি য় সুমি শহর ?
পুষ্টি ; ঘাম ম ঘাবী ব্যাকাণ।
মনী ব ন গালি গুখি মনি শী।
या एयापा
ফি বিন্যা মিযী খনি হ্মিপু, খি গ খান।
কিন্তু হিনা গদি শিপু, থিাবা খী ({}
युधितिर याचा
ক্যৰ ৰাি মিয়া মনি দখিনা খান।
স্থান ঘি মহসি শালা এr * ।
मोनियम
यक्ष। किमर्थ माणिगो दान किमर्थ नग्नक।
किमर्थ चैत्र भयेपु फिर्य चैत्र गगम् ।
युधि। धमा, मालगोदान यगोऽयं नटनक।
भायेषु भरणार्थ ये भयाने राणम्
यन । फेन बिढारतो नोक केन चिन्न प्रकारते।
केन त्यति मियागि केन वर्ग न गच्छति।
युधि । अज्ञानेनारतो लोकम्तममा म प्रकागते ।
लोभात्तामति मिवागि सनात् वर्ग न गच्छति ।।
यक्ष त कथ स्यात् पुरुप कथ राष्ट्र सत भवेत् ।
थाई स्तं ऋथ या स्थात् कथ यज्ञो तो भवेत् ।।
युधि । मतो दरिद पुरुपो स्टतं राष्ट्रमरानकम् ।
स्टतमयोपियं याद तो यतस्त्वदक्षिय ॥
यच । तप किं लक्षण मोक्त को दमामकीर्तित ।
क्षमा च का परा प्रोक्ता का च ही परिकीर्तिता।
युधि। तप स्वधर्मवर्तित्व मनसो दमनं दम ।
क्षमा इन्दसहिष्णुत्व होरकार्य निवर्तनम् ॥
यक्ष । किं ज्ञान मोच्यते राजन् क शमय प्रकीर्तित ।
दया च का परा का किञ्चार्जवमुदाक्षतम् ॥
युधि। ज्ञान तत्त्वार्थसम्बोध शमश्चित्तमशान्तता ।
सर्वसुपित्वमाळव समचित्तता ।
मोनिरसम्।
यक्ष के थव ईलय पु मां का व्याधिरनन्तक ।
कोहशय भृत माधुरमाधु
कौडया
मृत'
युधि कोष मुटुर्जय गव नोभो व्याधिरनातक।
समाहित साधुरमाधुनिंदय मृत ॥
दष। को मोह मोच्यते राजन् क मान प्रकी-
तित किमालयन विजयं कर शोक प्रकीर्तित.।
सुधि। मोहोहिधर्ममुढत्व मानवात्माभिमानिता।
धर्मनिष्क्रियतालस्य मोफरवधानमुच्यते ।
यक्ष । कि शर्यमृपिभि प्रोता कि पर्यसुदाइतम ।
मानव किं पदं भोक्त दानञ्च शिमिहोच्यते ।
युधि । धर्म सिरता या धैर्यामिन्द्रियनिग्रह।
सान मनोमगधागो दान वै
নিবে
यक्ष क पण्डित पुमान् जे योनास्तिस कर उयते।
को मर्प कर काम स्थात को मलर प्रति मृत ॥
युधिधर्म पगिडतो यो नास्तिको मर्ष उच्यते।
काम मुसार हेतच एत्तापो मगर मृत ।
অন্ন। ধীegং বুনি সী ফখ সন্ধীঘিন ।
किन्ताहय पर प्रोक्त किन्तत पैशुन्यमुच्यते ।
शुधि । महाज्ञानमहारो दम्मो प्रमोशन
देवं दानफल प्रोक्त पेान्य परषाम् ।
७२ " नोतिरवम् । यक्ष। मियाचनवादी कि लभते विमृशितकार्य- कर कि लभते । बहुमिवकर कि लभते धर्म रत किं लभते कथय ॥ युधि । प्रियवचननादी प्रियो भवति विसशितकार्य- करोऽधिकं जयति । बहुमिवकर सुख वसते यच्च धर्मरत स गतिं लभते ॥ यता को मोदते किमाचर्य क पन्या का च वार्तिका। वद मे चवर प्रश्नान् सता जीवन्तु वान्धवा ॥ युधि । पञ्चमेऽहनि पछे वा शाक पचति खे गृहे अनृणी चाप्रयासो च स वारिचर मोदते घहन्यहनि भूतानि गच्छन्तीह यमालये। शेया खिरत्वमिच्छन्ति किमाचर्य मत परम् ॥ तर्कोऽप्रतिष्ठ तयो विभिन्ना नैको घटपियस्य मत प्रमाणम् । धर्मस्य तत्व निहितं गुहाया महाजनो येन गत स पन्था ॥ अभिमन्महामोहमये कटाहे सूर्याग्निना राविटिने- -- -- वनेन । waliन कान पचतीति याती।
বাড়ষম।
অগ্রাধিকারময় ।
नौतियार प्रयध्यामि अर्थशापादिसथितम् ।
राणादिभ्यो हितं पुणमायवर्गादिदायकम् ॥
सद्धि सह मीत मिहिकाम सदा नर।
সাব্লিচ্চিলীয় গলেখায় স্বা নিম !
অব বাংলায় ৪ কাপ।
যিয়ী স্ব দিই সীমি মনীষিনা
শাই ন হি মিন মিন বিয়।
কার্যকাঘির জ্বাল লিসি এবি ।
কাল এখনি সানি গত ৪ মা।
কাল গুদ ও আখি আলী বিন ৫
कालेषु परने पौर्य काले गर्भ प पहले।
কাল খনন গুছি শুন শালীয় এল।
লীমিয়ার নিয়ম।
যায়ী ইম ভীষ লামুখি
ও ই থায়াই মনে ক্ষম।
এই গৰু মিলম শাখা মাখাস ৪
মধ্যে প্রবেশ মা লিয়া।
arষায় যায় ম ম কখন।
।
frajामपिन मा ।
খুনী সে। মাসিমাগীয় ।
म मानुगों ने Twfunा या पोर।
मनि यत्र नियाम म देगो या प्रोग
म भन्यो यो नियमन गोत्र मा प्रोमि
मा भार्या या नियमोम पुयो यन्तु मोति
म भोगति गुणा यम्य पार्यो यस्य स नोति।
অধিগীনী যানিদূৰ লগ্ন ক্ষীৰ ।
मा भायों या गरेटयामा भाया या प्रियंपदा ।
साभार्या या मियागा मा भाबी या प्रतिमा
यर निरके यामो नत दारिते थे।
नरकात क्षीयते पाप कुगृहाता नियतले
पर्यन सिपाहतगतेन पुमा
जानेम कि बडगठाकुलमानेन ।
रूपेण कि.गणेपराकमयजितेन
मिवेणे कि व्यमनकालपरामखेगा।
अदृष्टपूर्जी बहन सहाया
सचे प्रदस्सस्य भवन्ति मिवा ।
अर्थविहीनस्य पदच्युतस्य
भवत्यकाले खननोऽपि शव ॥
rrinterter ort
rr treer-tar ament
or Terract
Perrrrrrrrrrrrent
tarrerternafrat
orrentre REntri
Rameft
Farmertime
MARRIERREEEEER
REETreो
भाप
Trrierraftwarent
Tr
पारि गएको भदौदने ।
नापति धर्म
चामाथि प्रय
नदेवयो गरिमेथ्यो पन्धुभ्यो नेश बामनि।
यापम याति पग्नि-सागर गणगु॥
गाना देवपनादिमिदान गायतम् ।
गाशा पाणा विद्या गियर भागतम् ॥
। सीनिरनम्।
ये बालभावान्न पठन्ति विद्या ,
ये यौवनस्सा धनात्मदारा ।
ते मोचनीया इह बीवलोके
मनुष्यरूपेण सगाश्चरन्ति ॥
प्राकारैरिङ्गितर्गत्या चेष्टया भापितेन त।
नेव-यविकाराम्यां लक्ष्यतेन्तर्गतं मन
है
*
P
11
वयोदमाधिकममतमोऽध्याय ।
गुणयन्त नियुचौत गुणकौन पिपन्न येत् ।
पगिड़तस्य गुणा' सबै मुख दोषाश्य फेवला ।
सहिरासीत सततं सद्धि फीत सङ्गतिम् ।
सहिर्वियाद मैयौच नासहि. विश्विदाचरेत
पगिड़तेय विनौतय धर्म. सत्यवादिमि.।
बन्धनसोऽपि तित नत राज्य पले सहा
सत्येन रयते धर्मो विद्या योगेन रयते।
नया रयते पान कुल शौलेन रयते ॥
दाता पलियांचनको पुरारि-
दानं मी विममुपस्य मध्ये।
दाया फल पन्धनमेव नच
नमोस्त ने देव ययेष्टकारित।
मीतिरबम् ।
माता यदि भवेलक्ष्मी पिता साधाजनाईन
विमुहिमतिपत्ति स्यात् तदन्त यत रुतं पुरा ।
येन येन यथा यद्यत् पुरा कर्म सुनिचितम् ।
तत् नदेवान्तरा भुतो खयमाहितमात्मन ॥
धात्मना विहित दुखमात्मना विहितं सुखम् ।
गर्भगथामुपादाय मुरते वै पोर्मदेशिकम् ॥
न चाक्रीन समुद्रमध्ये
न पर्थतानां विवरमदेखें।
न माटमूईि मधृतस्तथाई
व्यक्त क्षम कर्म कृतं नरोहि
दुर्गतिकूट परिणा समुद्रो
रक्षांसि योधा परमा चरत्ति ।
शालश्च नौग्योधनसा समग्र
स रावण कालवाहिनष्ट ।।
यस्मिन् वयसि यत्काले यहिया यच्च वा निधि।
यमुहूर्त क्षणे वापि तत तथा न तदन्यथा ॥
गच्छन्ति चान्तरीक्षेवा प्रविशन्ति महीतले ।
धारयन्ति दिश सा नादत्त मुपलभ्यते ॥
पुराधौता च या विद्या पुरा दत्तञ्च यहनम् ।
पुग कतानि कर्माणि अग्रे धावन्ति भावत ॥
मिभागवतम्।
म स्कन्ध।
एकविशोऽध्याय ।
वितथस्य सुतान् मन्यो इतक्षयोजयस्तत ।
महावीर्यो नरो गर्ग सकतिस्तु नरात्मज ।
गुरुच रन्तिदेवश्च सकते पाण्डुनन्दन ॥
रन्तिदेवस्य महिमा इहामुय च गौयते
वियद्वित्तस्य ददतो लञ्च लञ्च बुभुक्षत ॥
निष्किञ्चनस्य धीरस्य सकुटुम्बस्य सौदत ।
व्यतौयुरष्टचत्वारियदहान्यपियत किल ||
घृतपायससंयावं तोयं प्रातरुपसित ।
समानकुटुम्बस्त्र क्षय्या नातवेपयो ।
अतिथिर्माह्मण काले भोत कामम्य चागमत ।
ती मध्यभजत मोऽन्नमादृत्य थयान्वित ।
हरि मर्यय संपश्यन् म भुक्का प्राययौ हिज ॥
अचान्यो
विभकाम्य महीपते ।
f
एपरनाय हरि मरन
Ge
--
मोतिरमन।
याते भने तमभ्यागादतिषि भिराष्टत ।
राजन्मे दीयतामन्त्र सगणाय बुभुक्षवे।
सपाहत्यापशिष्ट यहुमानपुरस्कृत ।
तब दत्वा नमय के वन्य पतये विभु ॥
पानीयमावमुच्छेप तच्छ कपरितर्पण ।
पास्थत' पुक्कयोऽभ्यागादपोदेराभाय मे।
तस्य तां करुणां वाच निशम्य विपुलथम ।
रुपया भयसन्तप्त इदमाहामृत वच ॥
न कामयेऽरु गतिमौशुरात परा-
महियुक्तामपुनर्भव था।
अति प्रपद्येऽसिन्नदेहभाजा
मन्त सितो येन भवन्त्यदु पा ॥
क्षुत्तट् थमो गावपरिभमय
दैन्य क्रम थोकषिपादमोहा ।
सबै निहत्ता कपणस्य मम्तो
শিলীবিলীলাম্য।
एव मभाष्य पानीय बियमाण पिपासया।
पुकशायाददाहोरो निसर्गकरुणो नृप ॥
तस्य विभुवनाधौथा फलदा' फलमिच्छता ।
घाल्मान दर्शयाचकाया विष्णु विनिर्मि
ट.
नोतिरवम् ।
सवै तेभ्यो नमस्कृत्य नि सगो विगतस्मृह ।
वासुदेवे भगवति भल्या चक्र मन पर।
ईशृरालम्बन' चित्त कुर्थतोऽनन्यरावस ।
माया गुणमयो राजन् खमवत् मत्यलीयत' ।
तत् भसङ्गानुभावेन रन्तिदेवानुवर्तिन.।
अभवन् योगिनः स नारायणपरायणा ॥
श्रीश्रीमद्भगवद्गीता।
बादशोभ्याय ।
अर्जुन उवाच ।
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वा पर्युपासते।
ये चायक्षरमव्यक्त तेषां के योगवित्तमा ।
यीभगवानुवाच ।
मय्यावेग्य मनो ये मां निग्ययुका उपासते।
थइया परयोपतास्ते मे युक्ततमा मता ॥
ये त्वधरमनिह श्यमव्यक्त पर्युपासते।
सर्यग्रगमचिन्यञ्च कूटसमधलं धुष ।
सनियम्येन्द्रियग्राम सीव समबुहय ।
ते मामुवन्ति मामेष सर्वमतहिते रता ॥
के योऽधिकतरस्ते मामव्यतासतचेतसां ।
पथ्यका हि गतिर्दुःसं देहयद्भिस्याप्यते ।
ये ह सर्वाणि कर्माणि मयि सन्यस्य मत्परा।
अनन्यनैव योगेन मोध्यायमा मापते है
नेपामह समहती सायुधसारसागरात ।
भवामि न घिरात पाप भयावेशितचेतसा
मय्येय मन पाप मयि महिं निवेगय ।
नियमिप्यमि मय्येय अत अईन मगय ।
प्रय चि ममाधान नगमोपि मयि मि।
प्रभ्यामयोगेन ततो मामिपान, धनञ्जय ।।
प्रभ्यासेऽयमममि मसकर्मपरमो भय ।
मदमपि कमाणि कुर्थन मिद्विमयामध्यमि ॥
प्रयतदायगतोऽमि कर्त, मद्योगमायित ।
सर्थकर्मफलत्याग तत कुरु यतात्मयान् ।
येयो हि मानमभ्यासात ज्ञानाहान विशिष्यते ।
ध्यानात् कर्मफनयागस्यागाच्छान्तिरनन्तर ।
घटा सर्चभूतानां मैव करुण एव च ।
निर्ममो निरइसार समटु समुस क्षमो ।
सन्तुष्ट सतत योगी यतात्मा दृढनिश्चय ॥
यस्मान्नोदिनले लोको लोकान्नोहिनते च य ।
हर्षामर्षभयोई गैर्नुको य स च मे प्रिय ।।
अनपेक्ष शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथ ।
सबारम्भपरित्यागी यो मनता स मे प्रिय ॥
यो न प्यति न होष्टि न शोचति न काति।
शुभाशुभपरित्यागौ भक्तिमान् य स मे प्रिय ॥
सम शमौ च मिवे च तथा मानापमानयो ।
.
नोनिरसम् ।
गीतोपामुपदेषु सम' महावियमित
सुल्पनिन्दानुनिमोनो मनुष्टो येन केनचित ।
अनिफेत पिरमतिमल्लिमान ने मियो नरः ।
ये तु धमाप्तमिदं यो पर्युपामते ।
पहचाना मस्परमा भकाम्नतीव मे प्रिया ।
घोगोथाय ।
थीभगवानुपाच
अभय समयमगरिमानयोगव्ययमिति ।
दान दमय यजयपाध्यायस्तम भाजय।
বা ধৗম্বকা মাটি।
ट्या भूतेष्वानोदुन माईर्ष हीरचापन ।
तेज क्षमा पुति गौचमद्रोहो नातिमानिता।
भवन्ति सम्पद देवोमभिशातस्य भारत
दमो दोऽभिमान कोष पामप्यमेव च।
पन्नान वाभिजातस्य मार्य सम्पदमामरों।
दैवी सम्पविमोचाय निधन्धायामुरी मता।
मा शुच सम्पद दैयोममिलातोऽसि मागइव ।।
हो भतसर्गी लोकेऽस्मिन् दैव चामुर एपद।
टैयो पिस्तएश मोक्त यासुर पार्थ ने रणु ।
८४
मोतिरवम् ।
मरत्तिश्च नित्तिश्च मना न विदुरासुरा
न शोचं नापि चाचारो न सत्य तेषु विद्यते
चसयममतिठना जगदाहुरनीश्वरं।
चपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहेत :
एतां दृधिमवष्टस्य नष्टात्मानोऽल्पमुदयः ।
मभयन्तुम्ग्रकर्माण घयाय नगतोऽहिता।
काममाथित्य दुय्यूर दम्भमानमदान्विता ।
मोहाइगृहीत्वाऽसदग्राहान् प्रवर्तन्तेऽशुचिः
चिन्तामपरिमेयाश्च मलयान्तामुपाथिता।
कामोपभोगपरमा एतापदिति निथिता.
चायापाशशतैर्षदा कामक्रोधपरायणा ।
हन्त कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञयान् ॥
इदमद्य मया लञ्चमिदं मामस्य मनोरथं ।
इदमस्तौदपि मे भविष्यति पुनर्धन ॥
असौ मया हत शव हनिष्ये चापरानपि ।
ईम्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽह वलवान् सुसौ
यादयोऽभिननवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सहशो में
यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यजानविमोहिता
श्वनेकचित्तविभान्ता मोहनालसमारता ।
। प्रसता कामभोगेषु पतन्ति नरकेशुचौ ॥
.
Form Priemestr
TTT'*m*ele TI
* - শেয়া
** fe, ** পাশ।
cলঙ্কাৰ লিঃ।
া লিল্লাশি ।
খ গ স খ "fa
এই গল্প।
এ প্লাস শোনা ?
জাগা গালি।
খ ম ম ম লৰি
সাভিস এর সন্ধানে'।
* rিধাম ন ব শ ল গd a
মাখলি মাল মাথলিমা।
শান। এর রূক লিঃ
সাদ
* }ম থম যখশিনী
नपा निभा पा समयमा जनम
৪
मोतिरखम् । श्रीभगवानुवाच । विविधा भरति श्रद्धा देहिना सा बभागजा। सात्त्विको रानसी चैन तामसौ चेति तांदणु । सत्त्वानुरूपा सर्वस्य यदा भवति भारत । श्रद्दामयोऽयं पुस्पो यो यह स एव स ॥ यजन्त सात्त्विका देवान् यक्षरक्षासि राजसा । तान् भतगणांचान्ये यजन्त तामसा जना ॥ अशास्त्रविहित धोरं तपन्त ये तपोधना । दम्भाहकारसंयुक्ता कामरागग्लान्विता ॥ कर्पयन्त शरीरस भूतग्राममचेतस । मावान्त शरीरसं तान् विद्यासुरनिश्चयान् ॥ आहारखपि सर्वस्य विविधो भवति प्रिय । यजस्तपस्तथा दानं तेपा भेदमम टणु ॥ आयु सत्ववलारोग्यसुखमोतिविवईना। मिया ॥ रस्या स्निग्धा सिरा हृद्या थाहारा सात्त्विक- कट्सम्हालवणात्युपणतीक्षारुचा विदाहिन । आहारा राजसस्येष्टा टु खशोकामयमदा ॥ यातयाम गतरस पूतिपर्युपितञ्च यत । लच्छिष्टमपि चामेध्य भोजन तामसप्रिय ॥
८७
मोतिरयम्।
अफग्नाकादिभिर्यो विधिदृष्टो य इज्यते।
यष्टव्यमेवेति मन समाधाय समापियक।
अभिमन्याय त फर्म दरमार्थमपि चेय यत ।
इश्यले भरतयेष्ठत या यिदि राजा
विधिद्धीनगटान मन्सचीनमदक्षिण ।
यहाविरहित या तामम परिचयते ।
देवदिशगुगमापूजन योचगान
माह्मचर्यमहिमा शारीर तप रयो ।
अनुगकर वायो सय मिश्तिय या।
पाध्यायाध्यसन पीप पाट्मयं सम उत्पते ।
मन मनाद मास्यवं मीनमागविनिपा ।
भाष गहिरियेमतपणे मानपाधते ।
यहया परया तम नपसन् विविध नरे।
अफानाकाझिमिमा भावि परिसर
पत्रकारगानपूलार्ष तो एभेन २३ ।
कियो तदिह मोश राम लगा।
गरपाणायनो या पोयाविन !
परम्रोमादमा पातामा
ধর্মসি ল ব কম ।
शाने राम राम राम
नीतिरवम् ।
यत्त प्रत्युपकारार्थ फलमुद्दिश्य वा पुन ।
दौयते च परिक्रिष्ट तहानं राजसं स्मृतं ।
प्रदेशकाले यद्दानमपायय्यच दीयते ।
असतकृतमवजात तत्तामसमुदाहृत ॥
श्रोतत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविध स्मृत ।
ब्राह्मणास्तेन वेदाय यज्ञाच विहिता पुरा ।
तस्मादोमित्युदाहृत्य यजदानतप क्रिया ।
प्रवर्तन्ते विधानोक्ता सतत ब्रह्मवादिना ॥
तदित्यनभिसन्धाय फलं यजतमा क्रिया ।
दानक्रियाश्च विविधा क्रियन्त मोक्षकादिमि ॥
सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत् मयुज्यते ।
प्रशस्त कर्मणि तथा सच्छन्द पार्थ युज्यते ॥
यन्ने तपसि दाने च स्थिति सदिति चोच्यते ।
कर्मचैव तदर्थोऽयं सदित्य वाभिधीयते ।
श्रथइया हुत दत्त तपस्तप्त ततश्च यत ।
असदित्युच्यते पार्थ न च तत मेत्य नो इह ॥
मनसहिता।
प्रथमाथाय ।
माधणो जायमानो हि धियामधिनायते ।
ईश्वर सर्वभूतानां धर्मफोपम्य गुप्तये ।।
भताना प्राणिन श्रेठा प्राणिना बुद्धिजीदिन ।
बुद्धिमत्सु नरा थेधा नरे पाह्मणा स्मृता ॥
माह्मणेषु तु विहामो बिइतगु सतयुइय ।
कालाहिए करि कार पु मानवेदित ॥
प्राचार परमो धर्म युद्धका
एय।
समादमिन् महायुतो निाय पादरमशान हिण
प्राधाराहियुतो विभो न दफरनगते ।
আপ্যান্য য ঘন ঘষাকালাম ।
सियोल्माय ।
विडि-मपित पडिनियमपरागिरि।
टटयनाम्यनुशानो यो पगिनियोधा
वेदोऽपिलो पर्मन स्मृतियार पारिदम।
আখা মুনাৰামস্থৈ থ?
मर्मस्तु र मिमि नामाए।
যামামামা বা খড় নিন এ
नीतिरन्नम्।
श्रुतिस्म,त्युदित धर्म मनुतिछन् हि मानन ।
इह कीर्तिमवाप्नोति प्रेत्य चानुत्तम सुसम् ॥
श्रुतिस्तु वेदो विग्ने यो धर्मशाखन्तु वै स्मृति ।
ते साध्वमीमास्ये तान्या धर्मो हि निर्वभौ ॥
योऽवमन्येत ते मूले हेतुशाम्बाथयाद्दिन ।
स साधुभिहिष्कार्यो नास्तिको वेदनिन्दक ॥
वैद स्मृति सदाचार. सस्य च प्रियमात्मन ।
एतच्चतुर्विध माहु साक्षाइमस्य लक्षणम ॥
पूजयेदशन नित्यमद्याच्चैतदकुतसयन् ।
दृष्टा टप्येत प्रसौदेव प्रतिनन्देच सर्वश ।
पूजित घशन नित्य वतमूर्जच यच्छति।
अजितन्तु तइ सानभय नाशयेदिदन ॥
अनारोग्यमायुप्यमवय॑ञ्चातिभोजनम् ।
अपुणा लोकविहिष्ट तरणाचत परिवर्जयेत ॥
एकाक्षर पर महा प्राणायामा पर तप ।
साशिवास्तु पर नालि मौत सत्य विशिष्यते ॥
जयेनैव तु मसिद्धव मामणो नाब सराय ।
न्यन्न या कुऱ्यांग्मयो माह्मण उच्यते ॥
इन्द्रियाणा विचरता विपयेष्यपहारिपु।
सयने यसमातिछे बिहान् यन्तेय यामिना ॥
ट
मोतिरयम् ।
नभातु काम कामानामुपभोगेन शाम्यति ।
हविषा सप्णयमय भ्य एवाभिवईते ॥
ययेतान् मायात पय यच तान केवनागपत
मापणात सर्व कामानां परियागो यिमिप्यते ।।
वेदास्यागय यज्ञाय नियमाय तपाति च ।
न विमदृष्टभावस्य सिद्धि गछनित करिचित ।
चुन्या सृष्ट्वा र राष्ट्रा च भुवा पाला च यो नरः
नप्यति ग्लायति या पक्तियो जितेन्द्रिय ॥
य प्राध्यायमधीतेऽन्द विधि नियत गपि ।
तम्य नित्य क्षरत्येप प्रयो दधि पुन मधु ॥
धर्मायों यय न माता रापूपा दापि तदविधा ।
तब विद्या न पाया गुमे पोजमिनोपरे।
विदाचेव मर्म काम गरव्यमयादिना ।
पाप पिरिधोराय न लेनातिषियो
मीकि कि पापियामेरा
पार। यता नारून द्या.
गन्यायापनि यस न.12
गया Relat३६५
भनिरनaren' ।
ร8 หรูๆ"
C41 mins
८२
नोतिराम।
ग्राह्मणं कुशलं प्रच्छत क्षत्रवन्धुमनामयम् ।
वैश्य म समागम्य शूद्रमारोग्यमेव च ॥
परपली तु या स्त्री स्यादसम्बन्धा च योनित ।
ता व्यावतीत्येव सुभगे भगिनीति च ॥
भावलाय पिटव्याश्च श्वशुरानृत्विनो गुरून् ।
असावमिति बयात प्रत्युत्याय यवोगस ॥
माटप्यसा मातुलानी श्वथरप पिटष्यसा ।
संपूज्या गुरुमनीपत समारता गुममार्यया ॥
उपाध्यायान् दगाचार्य श्राचार्याणां शत मिता।
सहसन्तु पितराता गौरवेणातिरिच्यते ।
उतपादकामदाबोगरीपार मह्माद पिता।
ब्रह्मजन्म हि यिमम्य मेत्य ने च गायतम् ॥
अजो भयति ये चारा पिता गयति मनाद ।
आज हि यारामिया मिते त्यो य मलम।
न हायनेर्न पन्निन मिशन न यन्धुभि ।
पापयाकिरे धर्म योऽनृचान म नो महाग ।
विभागा मानतो ज्यं सतियागात योग्य ।
बायानां धान्य नत नापास नग्मा ।
न लेनको भवति यनाम पति for |
यो मुशपत्रीमानमा वि पि ।
नीतिश्वम् ।
नारन्तुद म्यादातॊऽपि न परोहकधी ।
ययायोजिते याचा नालोक्यो तामुदीरयेत
समानाबामणो निन्य मुहायिनेत विपादिय ।
पमतम्य चाकादिपमानम्न मर्वदा ॥
मुख द्यायमत ते मपञ्च मतियुद्धाते ।
सुप घरति ग्लोफेग्मिन्नयमता विनश्यति ।।
योऽनधीग्य हिजो पदमन्यय कुमते थमम् ।
म जीवन्नेव शुनपगाश गच्छति पापय ॥
मातुरग्रेऽधिजनन द्वितीय मीजिम्न्धने ।
तृतीयं यादीचायां दिनभ्य तिचोदनात् ।।
पाचार्यो मागोमा पिता भति मजामने।
माता पिया बगल माता
पोन ॥
पाचायंध पिता पेय माता माता च ।
সানা সাদ বিন #
मातापितरोजमरने पमरे नाम ।
म तम्य मिपनि भय का वध
योनिय प्रिय मर्यादापा रहा।
विचारूप * rat
বা বা ঘা লাখ ৫৭।
REETसानो TERI
८.४
मोतारम् ।
इम लोक माटमक्या पिटमाया त मन्यमम् ।
गुमायू पया त्वैव मालोकं ममन ले ॥
सर्थ तम्याहता धर्मा यम्यैते अय पाहता.!
अनाहतास्तु यस्यैते मातम्याफना किया ।
यानवयम्ते नोवेयुस्तायन्नान्यं ममाचरेत् ।
तेप्येव नित्यं गयूपा कुर्यात मियहिते रत ॥
यद्दधान शुभा विद्यामाददीतारादपि ।
अन्त्यादपि पर धर्म स्त्रीरत्न टुप्युगादपि ॥
विषादप्यम्टतं ग्राय वालादमि मुभापितम् ।
अमिवादपि सइत्तममेध्यादपि काञ्चनम् ॥
माह्मणाध्ययनमापत्काले विधीयते
अनुव्रज्या च शुथूपा यावदध्ययनं गुरो ॥
नाबाह्मणे गुरौ शिष्यो वासमात्यन्तिक वसेत ।
ब्राह्मणे चाननूचाने काइन गतिमनुत्तमाम् ॥
यदि त्वात्यन्तिकं वास रोचयेत गुरो कुले।
युक्त परिचरेदेनमाशरीरविमोचणात ॥
न पूर्व गुरवे किञ्चिटुपकुर्वीत धर्मवित
स्वास्यस्तु गुमणान्तप्त शत्या गुर्वर्थमाहरेत ॥
८५
मोनिग्यम् ।
वतीयोथाय ।
गुरुणानुमत सात्वा ममारतो यथाविधि।
सदहेत हिजो भाथ्यो मनी नक्षणान्विताम।
घसपिगडा व या मातरमगोया या पित्र ।
मा प्रथना हिमातीना दारकर्मणि मधुने ।
होनणातिषिय मोजाइह तो हिलातय ।
फुलान्येय नयन्याशु ममातानानि शमसाम ।
पानिन्दिरी प्रीवियारिनिन्चा भयति मणा।
निन्दितनिन्दिता या तमाबिन्यान् पिवयम् ।
पिटभिचारमियता प्रतिभिहस्तथा ।
पूज्या भपयितध्याय ममन्याएमोस मि
यय नार्यस्तु पूज्यमा एमगो लय देवा।
यंताम न पश्या गावा fuer:
गोपन्ति जामयो यम विनायनाममा
नगाधतिमा निर्मदा
जागया दानिmarafRTI
If RITAमा विमान trrs.
नादेश! unrTER
.
Ati.....
--
24
नोतिरबम।
यम्मिन्नेव कुले नित्य कल्यागां तव वै धुवम् ।
देवतातिपित्याना पितृणामात्मनश्च य ।
न निर्यपति पज्ञानामुच्छसन्न म नौवति ॥
अग्नी प्रास्ताहुति सम्यगादित्यमुपतिछने।
श्रादित्याज्जायते राष्टिट टेरन्न तत मना ॥
यथा वायु समाथिस्य वर्तन्ते सर्वजन्तर ।
तथा गृहस्थमाथित्य वर्तन्ते सर्व प्राथमा ॥
यत् पुणाफलमानोति गा दत्वा विधिवद्गुरो।
तत पुगाफलमानोति भिक्षा इत्या दिजो गृहौ।
संप्राप्ताय त्वतिथये मदद्यादासनोदके ।
अन्नञ्चैव यथाशक्ति सत्कृत्य विधिपूर्वकम् ॥
तृणानि ममिमदक वाक् चतुर्थी च सूनृता।
एतान्यपि सता गेहे नोच्छिद्यन्ते कदाचन ॥
न वै खय तदत्रीयादतिथि यन्त्र भोजयेत् ।
धन्य यशस्यमायुष्यं स्वर्गाश्वातिथिपूजनम् ॥
देवानृपोन्मनुष्याच पितृन् गृह्याच देवता ।
पूथित्वा तत पश्चादगृहस्य शेषभुग्भवेत
घष स केवल भुतो य पचयात्मकारणात ।
यन्जशिष्टासनं होतत सतामन्न विधीयते ।।
-
मा
.
८
पाथाय ।
यो भागमपित्वाद्य गुरोहिय ।
नायुपो भार्ग सतदारोएई धमेत ॥
पेय भतानामग्पद्रोण पा पुन !
ना भमानाय यिमो जौवटनामदिर
মেথি জ জসিম ।
शरीरय फुवीत धनराजयम् ॥
तायाधीया पोन ममतेन था।
नाभ्यामपि पानरया फदापन ॥
अभिनयमन प्रादयापितम्।
चापित भेष भान गरम ॥
नन्नु पागिन्य नेम वापिनास।
पिता सारा
बापत शिरतो रहम ।
समट गोरमारान.
पगारामतोमा
fyre goin fav
Efrrrrrrrrent
TEMPIRENTren.
FITH Ti frra भागात पाया। मागगगगगमा मेन গাণ শলা প্লাশি মাগি । पूर्भा मामिला शाम पिर মাদাগাস মা মা ন মানিনি। লাগালি নাগিন গণমা। नामानमारमन्येत पुगंभिरमादिमि । पारयो चियमपिन्ना गन्यत दुर्ब माम मिय मयान्न यात मायममियम। मियञ्च नानृत यादेव धर्म मनातन । भद्र भद्रमिति वयाइमिग्येय वा यदेत । गुम्फयर बियादञ्च न कुर्यात फेनचित माह वेदाभ्यासेन सतत शोमेन तपमेय च। पद्रोहेण च भूताना नाति स्मरति पौबिकीन् । अभिधादयेइ हाच दद्यायै वामन एकम् । कृताञ्जलिमपामौत गछत पछतोऽन्वियात । श्रुतिस्मृत्युदित सम्पनियह बेषु कर्मसु । धर्ममूल निपेवेत सटाचारमतन्द्रित । माय मयात- ।
.
मोतिरामम् ।
पचारालमते घायुराचारदिौमिता पना ।
आधाराहनमसय्यमाचारो हन्त्वलक्षणम् ॥
दुराचारोहि पुरुपो मोके भयति मिन्दिा ।
दुभागी च सतत ज्याधितोऽपायुरेव च ।
समनचणीनोऽपि च पदाचारवान्नर ।
यहधानोऽनसयच गत पर्षाणि जीपति।
मी परक्य दुम गर्ममात्मय पुरुषम् ।
एतद्विद्यात समासेन नक्षगा गुग्गा पयो ।
यत् कर्म कुर्वतोऽग्य न्यास परिलोपोनार I
मत भयोन कुर्वीत विपरीतन्नु पचत ।
पाचार्य प्रकार पिलर मातर गुराग।
मािाह्मणान् गाध
माथि
नाम्निमा धन्दिार देवतामा कम ।
पर IT Iो ।
पrreng मादयत निपा५५ ।
rea yalfeet anthrrr Hit
१८) arTRE....
नीतिरयम् ।
नाधर्म परितो लोके मदा फलति गोरिय।
गरापर्तमानस्तु कत मूलानि समाति ।
यदि नारमनि पुरषुन चेत्, पुषेषु नप्तप।
नत्लेम त रातोऽधर्म मा भनति निष्फरन ।
प्रधगधते सायत्ततो भद्राणि पश्यति ।
मत पपमान जयति माग्नस्तु पिनाति ।
भग्वधर्मार्थपोषु गोर शव रमेश महा।
जियाच गिधागा यामादायत ॥
परियोदयकामी यो माता पर्यायर्मिती।
धर्मनापमुमोदक लोकविना टनेर ।
न पामिपादप पनो न नेवपोनिन ।
नम्याराथपनवम पन्द्रोदकपी।
देनाय पितरो याता धन याता पितागा ।
न यायात मत मार्गन गरियो।
बपिपुरताचायमीनानालिवियो ।
बासादरममानिसमायो।
मटारिया यामामांना anमायया
हरिया fr! ARRIA.
Parry in म.
frievin
नोतिरबम् ।
प्राचार्यो ब्रह्मलोकेश प्रजापत्ये पिता प्रभु।
अतिथिपिन्द्रलोकेगो देवलोकम्य चर्त्यिज ॥
यामयोऽसरसा लोफे वैचदेवस्य पान्धवा ।
सम्बन्धिनो पा लोके एथिव्यां मारमावली ।।
धापायेगास्तु विनया पालटरूपातरा ।
भाता ज्येष्ठ सम भिवा भार्या पुत्र म्पका तनु ।
शया बोटामयगंध दुहिता रुपमा परम ।
नभादेतरधिक्षिप्त भतासज्यर पदा ॥
दानधमा निवेत निपमैटिकपीर्तिकम्
परिटेन भावेन पायमासादा मक्कित ॥
यतकिनिदपि दातव्य यापितेनारसयया ।
उत्पत्स्यते तिपाय याएथति पर्यत ।
मधामेय दानाना प्रदान विशिष्यो।
আইনশীনীঘিলবাম
বল ঘন ও মাইন খান সম্বনি।
যায় গান আমৗীন মাননি
যদি মসিয়াম মি ।
Rigit Ten परी मरकन्न विषय
गमे निमारमिर पुस्ति।
परलोकमाया का नाम
गीतिरममा
नामुन हि सहायार्थ पिता माता च तिठत |
न पुवदारं न जातिईर्म स्तिठति कोरल ||
एक प्रजायते जन्तुरेक एव मलीयते ।
एकोऽनुभुक्ते सुकृतमेक एव च दुष्क तम् ॥
म्हत शरीरमतसृज्य काठलोष्टसन क्षितो।
विमुसा वान्धवा यान्ति धर्मस्तमनुगच्छति ॥
तसाइम्म सहायार्थ नित्य सञ्चिनुयाच्छनै
धर्मेण हि सहायेन तमस्तरति दुस्तरम् ।।
एकाको चिन्तयेन्नित्य विवितो हितमात्मन
एकाको चिन्तयानो हि पर
कि
पञ्चमोऽध्याय ।
अनभ्यासेन वेदानामाचारस्य च वर्जना
श्रालस्यादन्नदोपाञ्च सत्य विमान्
यावन्ति पशुरोमाणि तावतकवो हमार
स्था पशन मानोति प्रेत्य जन्मनि
यो बन्धनबधक शान् प्राणिना न पिपाई
स सर्वस्य हितमेश, मुखमयन्तमन ते ॥
यायति यतकुरुते धृत यभाति यव च
नाभोलयोन योहिनस्ति
नीतिरबम् ।
नाटावा माणिनां हिमा मासमुत्पद्यते क्वचित् ।
न च माणिषध पर्यम्ममाम्माम वियजयेत ॥
समुत्पत्तिञ्च मामभ्य बधयन्धी च देहिनाम् ।
मसमीक्ष्य निवर्तत धीमासस्य भक्षणात ।
न भक्षयति यो मांस विधि हित्वा पियाचयात् ।
सलोय मियतां याति व्याधिभिय न पोचते।
धनुमत्ता वियमिता निहन्ता क्रयविक्रयो।
सस्का चोपही प पादफये ति पातका ।
यप यचोधेन यो यमेत शत समा।
मानानि च न पादेयम्तयो पुणफल समम् ।
फलमुलाशनमध्ये मन्यन्नानान भोजने ।
न तत्फनमयामोति यन्मानपरियजनात् ॥
मांसभक्षयितामुव यस्य मांसमिहामाहम् ।
एतन्मासस्य ममित्व प्रयदन्ति मनीषिण,
न मांसभक्षणे दोपो न मद्य न व मैथुने।
प्राप्तिरेषा भतानां निरतितु महासला।
धान्या गध्यन्ति विहांपो दानेनाकार्यकारिण।
मन्त्रपामा पप्येन तपमा बेदवित्तमा ।
रातोयै गध्यने गोभ नदी बेगेन गाति ।
रजसा पो मनोदृष्टा सन्दासन हिजोसम ।
नोतिरयम्।
नामुत्र हि सहायार्थ पिता माता च तिउत ।
न पुमदार न जातिईर्म स्तिति पोरल ॥
एक प्रजायते जन्तुरेक एव प्रलीयते ।
एकोऽनुभुक्ते मुकतमेक एव च दुप्फ तम् ॥
मत शरीरमतराज्य काउलोष्ट्रसम निती।
विमुसा वान्धवा यान्ति धर्मम्ममनुगच्छति ॥
तपाइम्म सहायार्थ निस्य सश्विनुयाच्छनै ।
धर्मेण हि महायेन तमम्तरति दुस्तरम् ॥
एकाको चिन्तयेन्निन्य पियित हितमामन |
एकाको चिन्तयानो हि पर थेयोऽधिगशति ।।
पक्षमाध्याय ।
अनम्यासेन वेदानामाचागम्य चयन नात ।
पालस्यादन्नदोपाय एग्य र्मिमान नियामि ॥
यायन्ति पशुरोगागि नाम शालो र मारणम।
एचा प्रगल प्रायोति मग्य भन्मतिनमनि ॥
यो बन्धनवध गान प्राणिनां न पिकामति ।
म मर्थन्य रितप्रेम, गुममायतने ।
यहायति याकुरले धन पानि या ।
नदनादयोन यो निम्ति म विश्वन ।
नोतिरबम् ।
नारूत्वा माणिनां हिसां मासमत्पद्यते कचित् ।
न च माणिमध सार्यस्तम्मान्मास विजयेत।
समुत्पत्तिज्ञ मासस्य बधवन्धौ च देहिनाम ।
मसमोच्च निवत्तत गर्यमासस्य भक्षणात ॥
न भक्षयति यो मांस विपि हित्वा पिशाचयत् ।
एलोके मियता याति व्याधिभिचन पौधते ।।
अनुमत्ता विशसिता निहत्ता कयविनायो।
सकती चोपहती व खादको ति पातका
यय यऽवमेधेन यो यनेत शत समा ।
भाषानि च न पादेहयस्तयो पुणाफलं समम् ॥
फलमनामनैमध्यै मन्यन्नानाञ्च भोगने ।
न तरफनमयानोति यन्मासपरिवर्जनात् ।
मांसभक्षयितामुन यस्य मांसमिहापरकम् ।
एतन्मामस्य मामत्व मवदन्ति मनौपिण।
न मासभक्षणे दोषो न मद्य न च मैथुने।
मत्तिरेषा भतानां निष्टतिस्तु महाफला ।
গানা মনি ৱিৰিী নাঙ্গায় ফাক্তি।
प्रचन्नपामा मप्येन तपसा वेदवित्तमा ।
सत्तोय मध्यने शोध्य नटा वेगेन शुहरति ।
गभसा पो मनोदष्टा मन्यासन द्विजोत्तम ।
मोतिर
পরিশীথি যদি মন খান যুগা।
जिनोमो लामा मुहितीन गुथति
यामापा गाया मारल्या पापियोपिता।
पाय करायfafar aार्य एमपि
पायो पितु पाणिग्राम योयने।
पुधाणा भारि म भने धो पानाताग।
या मारतोपिरोदिमापन ।
riffपो गही यादमे ।
मग माया माय माय पदया।
मातोपामाया योगे पाहाया ।
अदयान पिता भाता बानुगत पिन ।
भासतम्बमानीत ।
मालय पालव यायाम प्रजाप ।
fraiप्रदान शाकाण |
farm मा वामीमी पनि ।
मिना मामr
wafa 1
में TMarenfiane
नियम RTER
माना ।
MENT rat farefught
नीतिरबम् ।
कामन्तु धपयेई पुममूलफलै शुभ ।
न तु नामापि गृहीयात् पत्यो मेले परस्म ।
धासीतामरणात वान्ता नियता ब्रह्मचारिणी।
यो धर्भ एकमलीना काइन्ती तमनुत्तमम् ॥
पति या नाभिवरति मनोवाग्देहसयता।
सा मत लोकानामोति सद्धि साध्यौति चोयते ॥
पठाध्याय
हसस्तु यदा पश्यदलीपलितमात्मन |
अपत्यस्यैव चापत्य तदारणा समाययेत ॥
सन्त्यज्य ग्राम्यमाहारं सर्वश्व परिच्छदम् ।
पुत्वेषु भार्थी निक्षिप्य बन गच्छेत पहेव था ।
पाणानि यौणापासत्य मनो मोक्षे निवेशयेत ।
धनपालाय मोक्षन्तु सेवमानो मजयध ॥
धीत्य विधियदान पुत्त्रायोतपाद्य धर्मत ।
दृष्ट्वा च शशितो य मनो मोघे निवेशयेत् ।।
नधीत्य दिनो वेदाननुत्पाद्य तथा मुतान् ।
অনিছু।
चैध यन्नश्च मोक्षमिच्छन् मणत्यध ।
एकएव चरेन्नित्य सिद्धार्थममहायवान !
सिडिमेकस्य मपश्यन्न जहाति न होयते।।
7
मोतिरवम् ।
कपालं चमूलानि कुलमसहायता।
समता चैव सर्वभिनेतन्मुक्तस्य लक्षणम् ।
नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्देत जीवितम् ।
कालमेय प्रतीत निर्देशं मतको यथा ।
दृष्टिपूर्त न्यसेत् पादं यसपूतं जलं पिवेत् ।
सत्यपूतां यदेहाचं मन पूर्त समाचरेत् ॥
थतियादांस्तितिक्षेत नायमन्येत कञ्चन ।
न घेर्म देहमाथिग्य पैर फीत केनचित्॥
अध्यन्त न प्रतिक घ्य दायाट कुगलं वदेत ।
समहारावकीच न वाचमनृतां वदेत् ॥
अलाभेन विषादी स्यालामे चैव न इपयेत ।
प्राणयायिकमायः स्याग्मायासमाक्षिनिर्गतः ॥
अभिपूलितलामासु णुगुने व सर्मश ।
घमिपूजितलामय यतिर्मुकोऽपि पच्यते ।
पल्सावास्यवहारेण रसानाममेन च।
ट्रियमाणानि विपरिन्द्रियाणि नियेत
इन्दिवाण निरोधेन रागई पमयेण च ।
अरिमया च भूतानामतत्याय कल्पते ।
अवैष्त गतीणां कर्मदोषममहवा ।
বিয়ে হয় কম রানার যম।
मोतिरतम् ।
विप्रयोग मिथैथैव योगश्च तयाप्रिये ।
जरया चाभिभवन व्याधिभियोपमोड़नम् ।।
देशात कमणक्षामात्, पुनगर्भ च सम्भवम् ।
योनिकोटिसहपु हतौचास्मान्तरात्मन ।
अधर्मप्रभयञ्ज्ञेय दुपयोग शरीरिणाम् ।
धर्मार्थमभवय मुसयोगमनयम् ॥
सूक्ष्मताश्चान्यवेक्षेत योगेन परमात्मन ।
देहेषु च समुत्पत्तिमुत्तमेप्यधमेषु च ॥
दूपितोऽपि चरेहम यव तयाथमे रत ।
सम सर्वेषु भूतेषु न लिग धर्मकारणम् ।
सम्यग्दर्शनसम्पन्न कर्मभिर्न नियध्यते ।
दर्शनेन यिौनस्तु ससार प्रतिपद्यते ।।
अहियेन्द्रियामन्यदिक व कर्ममि ।
तपमयरगणैचो माधयन्तीह नत्पदम् ।।
अम्यिम्घृण मायुयुत मासगोगितलेपनम् ।
स्वावना टुर्गन्धि पूर्ण मूयौपयो ।
भरागोकममाविष्ट रोगायतनमातरम् ।
रजप नमनित्यश्च भतायामिम स्यभेत
नटीफन यथा रचो रक्ष या शयुनियथा ।
सथा त्यन्त्रिमन्दर सादग्राहारिगणने,
।
नीतिरबम् ।
यदा भावेन भवति सर्वभावेषु निग्रह
तदा सुखमयामोति-मेय चेहं च धाश्वतम् ॥
सापामपि चैतेषां वेदधृतिविधानतः ।।
गृहस उच्यते थेठ. स बौनेतान् विभर्तिहि
यथा नदीनदा सय सागरे यान्ति संसितिम्
तथैयाथमिण सव्यं गृहस्से यानित संस्थितिम ।
घमिरपि तैनित्यमाथर्मिभिः।
दशलक्षणको धर्मः सेयितव्या प्रयत्नतः। --
धृति घमा दमोऽस्त ये शौचमिन्द्रियनिग्रह. ।
धौषिद्या सत्यमकोधो दशकं धर्म खचणम ॥
दश लक्षणानि धर्मस्य ये विमाः पमधीयते ।।
अधीत्य पानुनत ते यान्ति'परमानतिम ।
संन्यमा मर्थकमाथि कर्मदोपानपानुदन ।
नियतो बेदमभ्यम्स पुरेशये मुख वसेत् ।
एवं मन्यस्य कर्माणि पकार्यपरमोऽस्त ।
मंन्यासिनापान पामोति परमातिम ।
सममाथाय ।
माघ माप्लेन मस्कार बियेप याविधि,
पत्राव पाम्याय बाय पत्रिपषम।
१.८
मोतिरवम् ।
घराजके हि लोकेऽस्मिन् सर्वतो विद्रुसे भयात् ।
रचार्यमस्य सर्वस्य रामानमरणात् मभु ।
पालोऽपि नावमनायो मनुष्य इति भमिय ।
महती देयता ग्रेपा नररूपेण तिति ।।
दण्ड शास्ति मणा सर्मा दण्ड एयाभिरपति।
दण्ड सुनेपु जागर्ति दण्ड धर्म यिदुर्घधा ।
दण्डो हि सुमहतोलो दुईरशालतामभि ।
धर्मादिन्यखितं हनित नृपमेव समाधयम् ।
घडारा निय सेवेत विमान वेदविद एपीन।
सासेयो हि सततं रक्षोभिरपि पूज्यते ।
মুয়াপনিয়ন্ধিন সনাময় আলম।
गुथूपा माक्षणानाञ्च राशा येयका परन ।
पारवेषु मियोऽन्योन्य निर्धामन्तो महीक्षित
यध्यमाना पर शनया बर्ग यान्त्यमाया।
न कूटैरायुध न्यिात युध्यमानो रणे रिपन् ।
न कर्णिभिर्वापि दिग्ध नाम्मिलितनजने ।
न च न्यान पलारूद न कोष न शतालिम् ।
न मुकाण नापोन न नोति वादिनम् ।
न मुप्त न विममाह न नम्न न निराधम् ।
नारदमान परयन्त नपरेल ममागमम् ।
मोतिरमम् ।
नायुधव्यसनमाप्त नातं नातिपरिक्षतम् ।
न भीतं न पराएत्तं सता धर्ममनुस्मरन् ।
यस्तु भौत परात्त संग्रामे हन्यते पर ।
भर्यहम्वृत फिश्चित तत् सर्व प्रतिपद्यते ॥
नित्यमुद्यतदण्ड स्यान्नित्य यिवृतपीरुप ।
नित्य सवृतसयार्यों नित्यं छिद्रानुसार्यरे ॥
नित्यमुद्यतदण्डस्य बत्नमुद्दिजते नगत ।
तस्मात् सर्वाणि भूतानि दण्डेनैव प्रसाधयेत् ॥
वकञ्चिन्तयेदर्थान् सिइवच्छ पराक्रमेत् ।
वृकवचावलुम्पेत शशवञ्च विनिष्यतेत् ॥
एव विजयमानस्य येऽस्य स्यु परिपन्थिन ।
तानानयेदर्थ सान सामादिनिस्पक्रम ॥
पष्टमीऽध्याय ।
एकएव मुघडो निधनेऽप्यनुयाति य ।
মীৰ ৰা নাম বলব্ধি যাইনি।
मानौ इष्टयुतान्यदिव वन्नार्यसंसदि।
मेय स्वर्गाच होयते ॥
हि यो दाता स पूज्य सतत नृप ।
सय हि वईते तस्य मदैयाभयदक्षिणम् ॥
मीनिनम् ।
सर्थ तो धर्मपड़भागो रानो भवति रमत'!
अधर्मादमि पड़ भागो भवन्यस्य घरचत ।
यधोते ययमते यद्ददाति यदति।
तस्य पड़भागभागाजा सम्यगमयति रक्षणात ॥
ভে মাই মুনালিলা যাত্ব গান।
খুলনীয় নথি
योरक्षन् वलिमादत्ते कर शुष्यच पार्थिव ।
प्रतिभागञ्च दण्डव स मदो नरक बने ।
यस्य तेन पुरे नास्ति नान्यस्खोगो न दृष्टया ।
न साहसिकदण्डनी पराणा शकलोकभाक् ॥
पहन्याइन्यवेक्षेत कर्मान्तान् पाहनानि च ।
पायव्ययो व नियतावाकरान कोपमेव च ।।
नवमोऽध्याय।
मिता रक्षति कोमारे भारतति यौवने।
रक्षन्ति खाविरे पुत्वा न सो पातन्त्यमहति ।
याग्गुणेन भर्वा मो सयुज्येत यथाविधि।
तारागुणा सा भवति समुद्रेणेव निमगा।
शेषवाताहत यो यस्य नये मरोहति ।
वेविकस्व तहीन न बना लभते फलम् ॥
११२
नोतिरखम।
विशवर्षों वहेत कन्या हृद्या द्वादशवार्षिकीम् ।
वाष्टवर्षोऽष्टवी वा धम्मै सीदति सत्वर ॥
पितेव पालयेत पुत्त्रान् ज्ये छो भातृन्
यवीयस
पुत्ववच्चामि वरन् ज्ये भातरि धर्मात ॥
ज्येष्ठ पूज्यतमो लोके ज्येष्ठ सद्भिरगर्हित ।
ज्येष्ठ कुल वईयति विनाशयति वा पुन ।
यो ज्येष्ठो ज्येत्ति स्यान्मातेव स पितेव स ।
अज्येष्ठत्तिर्यस्तु स्यात् स सम्पूनास्तु बन्धुवत् ॥
एवं सह वसेयुबी पृथवा धर्मकाम्यया।
पृथग्विवईते धर्मस्तस्माइर्मात् पृथक क्रिया ॥
चव कनिष्ठच संहरेता यथोदितम् ।
येऽन्ये नाटकनिष्ठाग्या तेषा स्यान्मध्यमं धनम् ।।
सयपा धनजातानामादौताग्रामग्रज ।
यच सातिशय किश्चिद्दशतधामुथाइरम् ॥
उद्दारो न दशखस्ति सम्पन्नाना स्वकर्मसु
यत् किजिदेव देयन्तु जायसे मानवईनम् ॥
एवं समुद्दतोहारे समानास्यान् प्रकल्पयेत् ।
उद्दारेसुदृतेन्वेषामियं स्यादशकल्पना ॥
एकाधिक हरेज्नेय पुत्लोय ततोऽनुज ।
चिंधमाशं ययौयांस इति धर्मों व्यवस्थित ॥
শাড়ি।
गमगानेष्यपि तेलपी पायको ने दुष्यति ।
ग्यमानय यनेषु भयग्याभिय से
হয় অথনিষ্ট ঘাস ফয়।
বঘা যাগযা পুষ। মনে হয় মিস ।
नाम वमोति नाक्षव मनाया।
মম ঘাম মূহ্মসি আর যান।
সমীকায়।
অধীশ্রীময়ী যা অল্প ছিল
মহামান্নঘক্ষণ সমাধান নি ।
মা মাঘী যিাগােযা ঘলিখি।
সনিম এবং ন ম ৷
রাম মনিবগ্রাম নিবম ধ থাকা।
া বিগীয়ায় যানী মায়া মম ॥
মালা বানিয়ে য য় , মা ।
ন ।ঘলা একত্রি।
एयापमममदम याभ यामना।
- কি খ " ।
৭ নময় কি ।
११४
नीतिरतम् ।
सयंत प्रतिगृह्नीयब्राह्मणस्त्वनय गत ।
पविय' टुप्यतीव्येतत् धर्मतो नोपपद्यते ॥
नाध्यापनादयाजनाहा गर्हिताहा प्रतिग्रहात ।
दोषो भवति विप्राणा ज्वलनाम्बुसमाहिते ॥
जौवितात्ययमापन्नो योऽन्नमत्ति यतस्तत ।
श्राकाशमिय पङ्घन न स पापेन लियते ॥
एकादशोऽध्याय ।
शक्त परलने दाता खनने दुसनौविनि ।
मध्यापातो विपासाद स धर्ममतिरूपका ।।
त्यानामुपरोधेन यत करोत्यौर्द्धदेहिकम् ।
तद्भवत्यसुखोदक जीवतश्च मतस्य च ॥
देवच ब्राह्मणम्व वालोमेनोपहिनस्ति य ।
स पापात्मा परे लोके गृधोच्छिष्टेन गोपति ।।
माधण मम्भवनैय देवानामपि दैवतम् ।
प्रमाण व लोकस्य मालायेय दि कारगम ।।
मुरा ये मलमन्नानां पामा च मलमुच्यते ।
तमादामणराजन्यी येग्यश्च न मुरां पिवेत ।
ग्यापनेनामुलापेन तपसाध्ययनेन च ।
mmmन सापटि
1
Trans
नीतिरयम्।
यथा यथा नरोऽधर्म पय कृत्वानुभापते ।
तथा नया त्वचेवाहिस्तेनाधर्मेण मुच्यते ॥
यथा यथा मनस्तस्य दुष्कृतं कर्म गर्हति।
तथा तथा घरोरं तत्तेनाधर्मेण मुच्यते ॥
सत्वा मा हि सन्तस्य तस्मात पामात ममुच्यते।
नैव कुर्य्यात पुनरिति निरच्या पूयते तु स ॥
एवं सञ्चिन्य मनसा मेत्य कर्मफलोदयम् ।
मनोवाहार्ति भिनित्य शुभ फर्म समाचरेत ॥
अज्ञानाद्वयदि वा ज्ञानात छत्वा कर्म विगहितम् ।
तमादिमुक्तिमन्विच्छन् द्वितीयं न समाचरेत ॥
औषधान्यगदो विद्या दैवी च विविधा स्पिति ।
तपय प्रसिद्धान्ति तपस्तेषा हि साधनम् ॥
यदुस्तर यहुराप यदुर्ग या दुष्करम् ।
सर्वन्तु तपसा माध्य तपो हि दुरतिकमम् ॥
महापातफिन व पायाकार्यकारिण ।
तपसैव मुततेन मुच्यन्त फिल्दिपात्तत ||
कौटाचाहिपतगाय परपर पयासि च ।
सायराणि च भतानि दिष यान्ति तमोक्लात् ।।
यत् किशिदेन फर्मति मनोपातिमिर्जना' ।
तत् सर्ष निई हत्यारा नपमेय तपोधना
नीतिरबम्।
इत्येतत्तपसो देवा महाभाग्य प्रचचते ।
सर्वस्यास्त्र प्रपश्यन्तस्तमस पुणामुत्तमम् ॥
चथैधस्तेजसा यज्ञि प्राप्त निई ति क्षणात् ।
तथा जानाग्निना पाप सर्च दहति वेदवित् ।।
पादयोध्याय ।
सत्य ज्ञानं तमोजान रागडेपो रज मृत ।
एतहाप्तिमदेतेषां सर्थभतायित या ॥
तय यत मोतिसंयुक्त किश्चिदात्मनि लक्षयेत् ।
प्रगानामिव शुद्धा सत्य तदुपधारयेत् ।
यज दुपपमायुक्तममौतिकरमारमन ।
तद्रलोऽमति विद्यात् सततं हारि देहिनाम् ।
यत्त
म्याग्मोसंयुक्तमय्यक विपयात्मकं ।
चमतर्यमविनयं तमम्तटुपधारयेत ।
ययाणामपि चैते गणाना य फलोदय ।
अग्रगे मध्यो जयन्यय त प्रयधगम्योपत ॥
- वेदाभ्यामरतपो भानं गोचमिन्द्रियनिग्रा ।
धमियामचिन्ता प माश्यिक गुणाक्षणग।
भारम्भमपिताऽभ्यर्थममकार्यपरिग्रह।
विषयोपसया पारा गर्म गुणलक्षणम् ।
সীম মানি জায নালি বিধিান্য।
আশ্বিনা দাদু ল ল
বাসার অনন্য। ।। বি; না।
৮ লাৰি দুখ জানা যায়,
অক্ষমা প্রাধা ও কমে যায়নি।
য বিশ্ব ধর্ম মন খালা
সান্নিা বলা , ঘনিশাস ।
ন জ মাখা যায় ?
ঘন, ঘশন গায় অল্প আম বাধা।
এ সুমন ভ সং, খবঘা
মৗ ঘ খায়া " ।
ছাত্র ঘি খৰ ধুনীয়া হয়।
লৈ খিষা বাগি মন জয়।
মিশ্র মায়া না ।
যা মাল
খনন ।
খায়া রানি খাসী কলt
না হয় না গিয়াশ জো"।
স ম া * *ছেন।
areষমতাষ মুহ।
বা ও হয় ?
मोतिरवम् ।
सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चास्मनि ।
समं पश्यन्नात्मयानी खाराज्यमधिगच्छति ॥
यथोक्तान्यपि कर्माणि परिहाय हिजोत्तम ।
आत्मज्ञाने शमे च स्या दाण्यासे च यत्नवान् ॥
वैदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तबाश्रमे वसन् ।
इहैव लोके तिछन् स ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥
अजेन्यो ग्रन्दिन श्रेष्ठा ग्रन्थिभ्यो धारिणो वरा ।
धारियो ज्ञानिन येण जानिम्यो व्यवसायिन ||
विद्या च विप्रस्य निथेयसकर परम् ।
तपसा किल्विषं हन्ति विद्ययाऽन्टतमनुते ॥
रहस्पतिसहिता।
000-
अथ रहस्सति प्रति इन्द्रप्रय ।
इटा तयत राना समाप्नवरदक्षिणम् ।
भगवन्त गुरु थेष्ट पर्यटक हस्पतिम् ॥
भगवन् केन दानेन सर्वत मुखमेधते ।
यदक्षय महार्थञ्च तन्मे बुधि महाम ॥
एपमिन्द्र र प्रष्टोऽसौ देवदेवपुरोहित ।
वाचस्पतिर्महामानो रइसतिरुवाच ॥
मुवर्णदानं भदान गोदानव पासव ।
एतत्प्रयच्छमानसु सर्वपापै प्रमुच्यते ।।
सुवर्ण रजतं वष मणि रलञ्च यामव ।
सर्वमेय भवेद्दत्त यमुधा य प्रयच्छति ॥
फालकष्टा महीं दत्वा सवोजां शस्यशालिनीम् ।
यापत्सर्यकरा नोफे तायत स्वर्ग महीयते ।।
स्वदत्तां परदत्ता या यो हरेत धमुन्धराम् ।
श्वविद्यायां कृमि त्वा पिल्लभि सा पच्यते ॥
धाक्षेमा चानुमन्ता च तमेय नरकं मजेत्।
भमिदो भूमिहर्ता च नापर पुणापापयो ।
नोतिरवम् ।
भूमि य प्रतियताति भूमि यच प्रयच्छति।
उमौ तौ पुणाकर्माणो निया' वगंगामिनी॥
ब्रह्मचे न रतिं कुर्यात्माचे काहगतैरपि ।
अनौपधमभैषज्य विपमेतहलाहलन् ।
न विपं विपमियाहुब्रह्मख विपमुच्यते ।
विपमेकाकिन इन्ति ब्रह्मख पुत्लपौत्तकम् ॥
तेलसाग्निश्च दहति सूर्यो दहति रश्मिना ।
राना दहति दण्डेन विप्रो टहति मन्युना ॥
यस्तड़ाग नवक्ष र्यात्यु राण वापि सानेयेत्।
स सर्वकुलमुत्य
त्य स्वर्गलोके महीयते॥
वापीकूपतड़ागानि उद्यानोपवनानि च ।
पुन सस्कारकर्ता च लभेत मौलिक फलम् ॥
उपस्थिते विवाहे च यन्ने दाने च वासव ।
मोहाञ्चरति विघ्न य स तो नायते कमि ॥
थोवियाय कुलौनाय दरिद्राय च वासव ।
सन्तुष्टाय विनीताय सर्वभूतहिताय च ॥
वेदाम्यासस्तपोज्ञानमिन्द्रियाणाञ्च संयम ।
ईदृशाय मुरथेठ यद्दत्त हितदक्षयम् ॥
धन फलति दानेन जीवितं जीवरक्षणात् ।
रूपमारोग्यमैश्चर्य्यमहिमाफनमनुते ॥
महानिर्वाणतन्त्रम् -odbodpo- परमोमास' बह्मनिष्ठो गृहस स्यात ब्रह्मन्नानपरायण । यद्यत् कर्म मकुर्मीत तहह्मणि समर्पयेत । न मिधाभापण कुर्य्यात न च शान समाचरेत् । देवतातिथिमूनामु गृहसो मिरतो भवेत ।। मातर पितरज्वैव सावात प्रत्यक्षदेवता। मला गृहौ निवेत सदा समयत्नत ॥ धासनं शयनं वखं पानम्झोनननेत्र च । तत्तत समयमाभाय माने पिवे नियोनयेता यावयेन्मृटुला वाणों सदा नियमाचरेत । पिवोरान्नानुसारो स्यात् मत्स्य कुलपानन । औद्धत्य परिक्षामन्वर्जन परिभापरा। पियोरग्रेन कुत्रीत वही टात्मनो हित । मातर पितरं वीक्ष्य नवोतिठेत् मनग्मन । दिनानया नोपदिशेत् सम्पित पिल्यासने । विद्याधनमदोन्मत्तो य हात् मिटगिन । स याति नरक घोर सर्भधारमृत "
१२२
नातिरवम्।
मातरं पितरं पुर्व दारानतिथिसोदरान।
हित्वा गृहौ न भुञ्जीयात् प्राणै कण्ठगतैरपि ।
वञ्चयित्वा गुरून बन्धून् यो मुड्न खोदरम्भर।
इहैव लोफे गोऽसौ परब नारको भवेत् ॥
गृहस्सो गोपयहारान् विद्यामच्यासयेत् सुतान् ।
पोपयेत् बननान् बन्धूनेप धर्म सनातन, ॥
स धन्य पुगपो लोके स तो परमार्थवित् ।
ब्रह्मनिष्ठ सत्यसन्धो यो भवेद्भावि मानव ॥
न भार्यान्ताडयेत् कापि माटयत् पालयेत् सदा ।
न त्यजेत् घोरकष्टेऽपि यदि साध्वी पतियता।
धनेन वासमा मेमा थाहयातभाषणे ।
सतत तोपयेद्दारान् नाप्रिय धाचिटाचरेत् ॥
उत्सवे गोकयायाया तीर्थप्वन्यनिकेतने।
न पत्नों मेपर्यंत पात पुवामात्यवियनिता।
यग्गिनरे मरेशानि तुटा भाया पतिमता।
सों धर्म सतस्तेन भरताप्रिय एय म॥
चावधि मुगान् नालयेन पालयेत् पिता ।
तत पोगपर्यत गुणारा विद्याञ्च शिधयेत् ॥
चिगव्यन्दाधिकान् पुत्रान् प्रेरयेद गृहकर्णम्।
ततमामुग्यभावन माना ने प्रदर्शयेत् ॥
नीतिपयम्।
कन्यायेय पालुनीया शिक्षणीवातियलत।
देया वराय पिदुपे धनरत्नममपिता
एप कामेण भात थ घरमाटमुतानपि ।
जातीन मियाणि भत्यांच पालयेतोपहती ॥
तत स्वधर्मनिरतानेयाग्रामनिया मिन।
अप्यागतानुदामीनान गृहस परिपानयेत ॥
यद्य, नाचरेहविगृहमो विमने पति।
पगरेव स विजेय म पापी मोकगति
घीयं यम, पीरुपश्व गाये बपितञ्च यत ।
फत यदुपकाराय धर्मशोन प्रकारयेत ॥
जुगुज्ञितमी प नियितेऽपि प्रगनये ।
गुरुणा लघुना पापि यगपीन विवादये।
দ্বিধৰয়মীয়া ধমান ইরাল ইন,।
ज्यमनमागता समिधामो पलित.
प्रयागतारोटा समयानुगता किया।
समादयता सग बीच कर्म समापरेन ।
योगोमतोमो धार्षिक प्रिया।
मितशमिया मामायाकार :
pिal EEE मुदिया।
GETो दिगों मri सिर
No text on this page.
No text on this page.