·slo
• 985 0.4
294 5985
S}. Se 6 16

·No text on this page.

·CSI
U Jucatcher
G
DuUJITI"
TATO
3735
man, ngà, thi

·श्रीमणेशायनमः ॥ श्रीगुरुभ्योनमः ॥ श्रीगोपीबनवलभायनमः ॥ वंदेवंदारुमंदारंवंदावनक्निोदिनम् ॥ वेदावनकलानाथपुरुषोत्तममतम् ।। रायनमस्कृत्स्यनरंचैवनरोत्तमम् ॥ देवीसरस्वतींन्यासंततोजयमुदीरयेत् ॥ २॥ नैमिषारण्यमाजग्मुर्मुनयःसंत्रकाम्यया । असितोदेवल पैलः सुमंतु पिप्पलायनः ॥ ३॥ सुभतिःकाश्यपश्चैवनाबालि मुरांगराः।। वामदेवःसुतीक्ष्णयशरभंगश्चपर्वतः॥४॥आपस्तंबोधमांडव्योऽनस्याका सावनस्तया ॥ रथीतरोऋभुश्चैवकफ्लिोरैभ्यएवच।। ५ ॥गौतमोमुद्रलश्चैवकौशिकोगालव ऋतुः।। अत्रिभुक्षितःशक्तिर्बुधौबौद्वायनोत्सुः॥६॥ कौडिन्यःपृथुहारीतीधूषःशंकुश्चसकृतिः ।। शनिर्विभांडक:पंकोगर्ग:काणादएवच ॥ ७ ॥ जमदनिर्भरद्वाजोधमपोमीनभार्गवः ॥ कर्कशःशीन कश्चैवशतानंदोमहातपाः ॥ ८॥ विशालाख्योविष्णुवृद्धोजर्जरोजयनंगमौ । पारःपाशधरःपूरोमहाकायोऽथमिनिः ॥ ९ ॥ महाग्रीवोमहावा हुसहोदरमहाबलौ।। उहालकोमहासेनार्तामलकप्रियः ॥ १०॥ अर्बबाहुलपादएकपादश्चदुर्धरः ॥ उग्रशीलोजलाशीचपिंगलोवित्र भुस्तथा ॥११॥ शांडीरःकरुणःकालः कैवल्यश्चकलाधरः ॥ श्वेतबाहूरोमपादःकदुःकागविरुद्धयः॥१२॥ श्वेताश्वतरएवायःशरभंग पृयू श्रवाः। एतेखशिष्यामिष्ठावेदवेदांगपारगाः ॥१३॥ लोकानुग्रहकर्तारःपरोपकृतिशीलिनः ॥ परप्रियरतानियंत्रौतस्मातपरायणाः ॥१४॥ विषारण्षमासाग्रसत्रंक समुद्यताः ॥ तीर्थयात्रामयोहिश्यगेहात्सूतोविनिर्गतः ॥ १५ ॥ पृथिवींपर्यटनैमिषेदृष्टवान्मुनीन् ॥ सान्सशिष्यान्न मस्क संसारार्णवतारकान ॥१६॥ सूत महर्षित मागायत्रासंस्तेमुनीश्वयः ॥ ततःसूतंसमायातरक्तवल्कलधारिणम् ॥ १७ ॥ प्रसन्नवदवंशा करमार्थविशारदम् । अशेषगुणसंपनमोपानंदसप्लुतम् ॥ १८ ॥ अपंडधरंभीमचाममुद्राविजितम् ॥ शंखचक्रधरंदिव्यंगोपीचंदनमल

·अ०
..
या i - मालनीमाले जानकटमंडिनम ।। जनपर गमंत्रहरेशरणमनम ।। २ नंबर स्त्रायजसोकाहितर लग ।। जिन
दिवस जस्म । ॥ यामप्रभारसंपन्नध्यामवनिगम !! नवामहल भार्यनीमपेमारयः ॥२२॥ मानव मा सम।
चित्रावित या काम:, अनामनामासर्यानपिनमा मुदा ।। संजाल मात्र गरबा ३ ॥१२० बायः मान चिरंजीयमहामा
गवतोमवान ।। मामि मनामुम्ना दरम ! २ ॥ त्राममनोहर दिन ।
वन स्मिा
" माया नमुनिगमानभूदा । दिनाने जीवनया दाम 1122 महान महान कामयाचा श्रोतकामा :
कया:पुण्यापन का प्रश्नः मनम्तमान गभाग्यवानामा रहन चायनामक संस्थामा २८ मुजीकञ्चि
इवान विमप्रकथा । नामाभिप मियामभिप्यशिरोमणे ! • लालनपानमानि-2727. मात्र यस्करस्वत्वंसा
रश्नच पर्वत ।। २. 1 नवदमनाभाययनभन मिनिश्चितन । समागममा शुभदययन ।। ३२ प्रज्ञान निराधानविनदायपरायणः ।
पदीय करा नाम गंगारमयनं ।।३२ हरिलीटरमागतपरमानंद काराम मनकामना मानिः ।। ३३ । नन याच श
एवंनुसनयामा मदनममनेटर । भादावहंग गावपास्नीकरमंजिनम् ॥ ३ मा मायामीन धारणा गानय ।। गतःप्रयातीयम् :
• नांजनि पविनाशिनी ।। ६५ ।। ऋगाव गनिमीनिगावागंगामुपागतः ।' त कालोनम्यग यांमत्वान !!: 1 मिननियानवी
कृष्णांचनहननर ।। ननःस्नान्याचांडक्यां गुट हायममवान् ॥ ३७॥ धनुमायामहन्नात्वातनःसार स्वनेनटे । त्रिमुर्विमाविमारततंगादारी
M
॥२॥

·.. मतः ॥३८॥ कृतमालांचकावेरीनिर्विव्यांताम्रपर्णिकाम् ॥ तापविहायसीनंदांनर्मदांशर्मदांगतः ॥ ३९ ॥ गत्वाचमष्वतीपश्चात्सेतुबंधमयामम ततोनारायणंद्रष्टुंगतोहंबदरीवनम् ॥ ४० ॥ ततोनारायणंदृष्टवातापसानभिवाद्यच ।। नत्वास्तुत्वाचतंदेवसिद्धक्षेत्रमुणगतः ॥ ४१ ।। एवमादिषुतीर्थेषु भमन्त्रागतवानकुरुन् । बांगलंदशमासाद्यहस्तिनापुरगोभवम् ।। ४२ ॥ तत्रश्रुतंविष्णुरातोराज्यमुत्सृज्यबग्मिवान् ॥ गंगातीरंमहापुण्यमृषिभिर्बहुभि दिजाः ॥४३॥ तत्रसिद्धाःसमाजग्मुर्योगिनःसिढिभूषणाः॥ देवर्षयश्चतत्रैवनिराहाराश्चकेचन ।। ४४॥ वातांबुपाहाराश्चश्वासाहाराश्चकेचन ।। फलाहाराःपरेकेचितफेनाहाराश्चकेचन ॥ ४५ ॥ तंसमाजप्रष्टकामस्तत्राहमगमंद्विजाः ॥ तत्राजगामभगवानब्रह्मभूतोमहामुनिः॥ ४६॥ व्यासपु त्रोमहातेजाःशुकदेव प्रतापवान् ॥ श्रीकृष्णचरणांभाजेमनसोधारणांदधत् ॥४७॥ तंव्यष्टवषयोगाशंकंबुकंठंमहोन्नतम्। स्निग्धालकावृतमुखंगूढ नत्रुबलत्प्रभम् ॥ ४८ ॥ अवधूतंब्रह्मभूतंष्ठीवदिर्बालकैर्वृतम् ॥ स्त्रीगणे लिहस्तैश्चमक्षिकाभिर्गनोयया ॥ ४९ ॥ धूलिधूसरसवीगंशुकंदृष्टवामहामु निम् ॥ मुनयःसहसोत्तस्थुर्बद्धांजलिपुटामुदा ॥ ५० ॥ स्त्रियोमूढाश्चबालास्तेतंदृष्टवादूरतःस्थिताः॥ पश्चात्तापसमायुक्ताःशुकंनत्वागृहान्ययुः।।५।। आसनंकल्ल्यांचक्रुःशुकायोनतमुत्तमम् ॥ आसेदुर्मुनयोंभोजकर्णिकायाश्छदाइव ॥ ५२ ॥ तत्रोपविष्टोभगवान्महामुनिर्व्यासात्मनोज्ञानमहाब्धिचं द्रमानापूजांदधदब्राह्मणकलितांतदारराजतारावृतचंद्रमाइव ५३॥इतिपुरुषोत्तममा शुकदेवागमननामप्रथमो०॥ ॥ मूतउवाच॥ राज्ञापृष्ठंशुकेनो कंत्रीमद्भागवतंपरम।।शुकप्रसादात्ततश्रुत्वादृष्ट्वाराज्ञोविमोक्षणम्॥१॥अत्राहमागतोविप्रान्सत्रोयमपरायणान्।। द्रष्टुकामःकृतार्थोऽहंजातोदीक्षितदर्शना त् ॥२॥ऋषय ऊचुः साधोवातीतरंयकासूतापूर्ववेदस्वनः ॥कृष्णद्वैपायनमुखाय तश्रुतंतत्प्रसादतः॥३॥सारात्सारतरांपुण्यांकथामात्मप्रसादनी

·॥
पु०मा० ॥ पाययस्वमहाभागसुधाधिकतरांपराम् ॥ ४॥ सूतउवाच विलोमजोपिधन्यास्मियन्माच्छयसचमाः ॥ यथाज्ञानप्रवक्ष्यामियनश्रुतंन्यारा
वत्रतः ॥५॥ एकदानारदोगच्छन्नरनारायणालयम् ।। तापसैर्बहुभिःसिद्धैर्देवैरपिनिषेवितम् ॥ ६॥ बदर्यक्षामलविलरामेराम्रानकरपि । को
॥२॥ बुनीपायेझरन्यैर्विराजितम् ॥ ७॥ विष्णुपादोदकीपुण्यालकनंदास्तितत्रच ॥ तत्रगत्वानमदेवनारायणमहामुनिम् ॥ ८ ॥ परब्रह्मणिसलामान
संचजितेंद्रियम् ॥ जितारिषट्कममलंप्रस्फुरबहुलप्रभम् ॥९॥ नमस्कृत्वाचसाष्टांगदेवदेवंतपस्विनम् ॥ कृतांजलिपुटोभूत्वानुष्टावनारदौविभुम ।।१०।।
॥ नारदउवाच ॥ देवदेवजगन्नाथकृपाकूपारसत्पते ॥ सत्यव्रतस्त्रिसत्योसिसत्यात्मासत्यसंभवः ॥ ११ ॥ सत्ययानेनमस्तैग्नुत्वामहंशरणंगतः।
तपस्तेखिलशिक्षार्थमादास्थापनायच ॥ १२॥ अन्यथैक कृतात्पापात्कलौमज्जतिमेदिनी ॥ तथैवपुण्यात्तरतिपुण्यपापिजनावृता ।। १३ ॥ कृता
दिषुयथापूर्वमेकगंतत्समस्तगम् ॥ तास्थितिनिराकृत्यकलौकत्र्तवकेवलम् ॥ १४ ॥ लिप्यतेपुण्यपापाभ्यामितितेतपसिस्थितिः ॥ भगवन्प्राणिनःस
विषयासक्तमानसाः ॥ १५ ॥ दारापत्यगृहासक्तास्तेषांहितकरंचयत् ॥ ममापिहितकृत्किंचिदिचार्यक्षतुमहास॥ १६ ॥ त्वन्मुखाच्छोनुकामोह
ब्रह्मलोकादिहागतः ॥ उपकारप्रियोविष्णुरितवैदेविनिश्चितम् ॥१७॥ तस्मालोकोपकारायकथासारंवदाधुना ॥ तभ्यश्रवणमात्रणनिर्भयावेंढतेपद
म् ॥ १८॥ नारदस्यवचःश्रुत्वामहस्यभगवानृषिः ॥ कथांकथितुमारेभेपुण्यांभुवनपावनीम् ॥ १९ ॥ ॥ श्रीनारायणउवाच ॥ गोपांगनावदनपं
कजषट्पदस्यरासेश्वरस्यरसिकाभरणस्यपुंसः ॥ वृंदावनेविहरनोब्रजभर्तुरादेःपुण्यांकथांभगवतः शृणुनारदत्वम् ।।२०।। चक्षुर्निमेषपतितोजगतांवि
धातातत्कर्मवत्सकथितुंभुविकःसमर्थः॥ त्वंचापिनारदमुनेभगवच्चरित्रंजानासिसारसरसंवचसामगम्यम्।।२१॥ तथापिवक्ष्येपुरुषोत्तमस्यमाहात्म्यमस्य
॥२॥

·। दुतमादरेण ॥ दारिद्यवैधव्यहरंयशस्यसत्पुत्रदमोक्षदमाशुसेव्यम् ।। २२ ॥ नारदउवाच॥ पुरुषोत्तमस्तुकोदेवीमाहात्म्यंतस्यकिंमुने ॥ अस्यदुतामेवाभातिविस्तरेणवदस्यमे ॥ २३ ॥ ॥सूतउवाच॥ नारदोतंवचःश्रुत्वामुनिनारायणोब्रवीत् ॥ समाधायमनःसम्यकमूहर्तपुरुषो । उत्तमम् ।। २४॥ ॥श्रीनारायणउवाच।। पुरुषोत्तमतिमासस्यनामाप्यस्तिसहेतुकम् ।। तस्यस्वामीकृपासिंधुःपुरुषोत्तमउच्यते ॥ २५ ॥ षिभिःयोच्यतेतस्मान्मासःश्रीपुरुषोत्तमः ॥ तस्यव्रतविधानेनप्रीतःस्यात्पुरुषोत्तमः ॥ २६ ।। ॥नारदउवाच॥ संतिमध्वादयोमासाःसेश्वरा स्तेश्रुतामया ॥ तन्मध्येनश्रुतोमासःपुरुषोत्तमसंज्ञकः ॥२७ ॥ पुरुषोत्तमस्तुकोमासस्तस्यस्वामीकृपानिधिः।।पुरुषोत्तमःकथंजातस्तन्मेब्रूहिकृपानिधे ॥ २८ ॥ स्वरूपंतस्यमासस्यसविधानंवदप्रभो ॥ किंकर्त्तव्यंकयंस्नानांकंदानंतत्रसत्पते ॥ २९ ॥ नपपूजोपवासादिसाधनंकिंचमण्यताम् ॥ तुष्ये त्कृतेनकोदेवः किंफलंबाप्रयच्छति ॥ ३० ॥ एतदन्यच्चयत्किचित्तत्त्वंहितपोधन ॥ अनापृष्टमपियुःसाधोदीनवत्सलाः ॥ ३१ ॥ नरायेभुविना । यंतेपरभाग्यानुवर्तिनः ॥ दारिद्यपीडितानित्यंरोगिणःपुत्रकांक्षिणः ॥ ३२ ॥ जडामूकादांभिकाश्चहीनविद्याःकुचैलिनः ॥ नास्तिकालंपटानीचानर्ज राःपरसेविनः ॥ ३३ ॥ नष्टाशाभग्नसंकलाक्षीणसत्वाःकुरूपिणः ॥ रोगिणःकुष्टिनोव्यंगानेत्रहीनाश्चकेचन ॥ ३४ ॥ इष्टमित्रकलत्राप्तपितृमातृ वियोगिनः ॥ शोकदुःखादिशुष्कांगाःस्वेष्टवस्तुविवर्जिताः॥ ३५ ।। पुन:वविधास्तेस्युर्यत्कृतेनतेनच ॥ पठितेनानुचीर्णेनतद्वदस्वममप्रभो ॥३६॥ वैधव्यवध्यतादोपहीनांगत्वदुराधयः।।रक्तपित्ताद्यपस्मारराजयक्ष्मादयश्चये ॥३७॥ एतैर्दोषसमहश्चदुःखितान्वीक्ष्यमानवान् । दुःखितोऽस्मिनग बाथकृपांकृलाममोपरि ॥ ३८ ॥ विस्तरेणवदब्रह्मन्मन्मनोमोदहेतुकम् ॥ समर्थःसर्वतत्वानांनिधानंत्वमसिमभो ॥ ३९ ॥ सूतउवाच ॥ इति ॥ . li

·....
अ.
३
a
पु०मा०विधितश्योक्तिरसालंजनहितहेतुनिशम्यदेवदेवः ।। अभिनवधनरावरम्यवाचाऽवददमिपूज्य मुनिसुधांशुशांतम् ॥ ४० ॥ ।। इतिश्रीबृहन्नार
दीयेपुरुषोत्तममाहात्म्येश्रीनारायणनारदसंवादेप्रश्नविधिनामद्वितीयोऽध्यायः ॥ २॥ ऋषयउचुः नारायणोनरसखोयदुवाचशुभंवचः ॥ नार
॥३॥
दायमहाभागतनोवदसविस्तरम् ॥ १॥ मूतउवाच नारायणवचोरम्यश्रूयतांदिजसत्तमाः ॥ यदुक्तंनारदायैतत्प्रवक्ष्यामियथाश्रुतम् ॥ २ ॥
श्रीनारायणउवाच शृणुनारदवक्ष्यामियदुक्तंहरिणापुरा ॥ राज्ञेयुधिष्ठिरायैवश्रीकृष्णेनमहात्मना ॥ ३ ॥ एकदाधार्मिकोराजाऽजातशत्रुयुधिष्ठि
रातेपराजितोदुष्टेधार्तराष्ट्रैग्छलप्रियः॥४॥ समक्षमग्निगंभूताकृष्णाधर्मपरायणा । दुःशासनेनदुष्टेनकचेष्वादायकर्षिता ॥५॥ आकृष्टानिच
बासांसिश्रीकृष्णेनसुरक्षिता ॥ पश्चाद्राज्यपरित्यन्यप्रयाताःकाम्यकंवनम् ॥ ६ ॥ अत्यंतकेशमापनाःपार्थावन्यफलाशिनः ॥ विश्वकचाचिताःसर्वे
गजाइववनौकसः ॥ ७॥ अथतान्दुःखितान्द्रष्टुंभगवान्देवकीसुतः ।। जगामकाम्यकवनंमुनिभिःपरिवारितः ॥ ८॥ तंदृष्ट्वासहसोत्तमथुर्देहाःपा
पानिवागतान् ॥ पार्थाःसस्वनिरेप्रीत्याश्रीकृष्णप्रेमाविव्हलाः ॥ ९ ॥ तेचानीनमतभित्तयायमौहरिपदांबुजम् ॥ द्रौपदीननामाशुशनःशनैरतंद्रिता :
॥१०॥ तान्ष्ट्वादुःखितानपार्यानरोरताजिनवाससः ॥ धूलिभिषूसरानरुक्षान्सर्वतःकचसंवृतान् ॥ १५॥ पांचालीमपितन्दंगीतादृशीदुःखसंव
ताम् ॥ तेषांदुःखमतीवोयह वैवातावदुःखितः ॥ १२ ॥ धार्तराष्ट्रान्दग्धुकामोभगवान्भक्तवत्सलः ॥ चक्रेकोपंसावश्वात्माभ्रूभंगकुटिलेक्षणः ॥१३॥
कोटिकालकरालास्यःप्रलयानिस्विोत्थितः॥ संदष्टौष्ठपुटःप्रोच्चत्रिलोकीज्वलयत्रिव ॥ १४॥ सीतावियोगसंततःसाक्षादाशरापर्यथा ॥ तमाल
दयनदायिनीभत्सुर्जातवेपथुः ॥ १५ ॥ उत्यायकृष्णंतुष्टावबद्धांजालपुटंभिया ॥ धर्मानुमोदितःशीपंद्रोपयाचसयापरैः ॥ १६ ॥ अर्जुनड
mentarima
॥३॥

·॥ गच हेकृष्णजगतांनाथनाथनाहंजगदहिः ॥ त्वमेवजगतापातामांनपासिकथंप्रभो ॥१७॥ यच्चक्षुःपतनेनवब्रह्मणःपतनंभवेत् ॥ तत्कोपेनभवेलिं वाकोवेदाभाविष्यति ॥ १८ ॥ क्रोधंसंहरसंहर्तस्ताततातजगत्पते ॥ त्वविधानांचकोपेनजगतःप्रलयोभवेत् ॥ १९ ॥ वंदेवांसर्वतत्वज्ञसर्वकारण कारणम् || वेदवेदांगबीजस्यबीमंश्रीकृष्णमीश्वरम् ॥२०॥ त्वमीश्वरोऽमृजःसर्वजगदेतचराचरम् ॥ सर्वमंगलमांगल्यबीजरूपःसनातनः ॥२५॥ सकर्यस्वकृतंहन्याविश्वमेकापराधतः।।मशकान्भस्मसात्कर्तुकोबादहतिमंदिरम् ॥ २२ ॥ श्रीनारायणउवाच इतिविज्ञाप्यश्रीकृष्णंफाल्गुनःपर वीरहा ॥ बद्धांजलिपुटीभूत्वाप्रणनामजनार्दनम्॥२३॥ सूतउवाच हरिःक्रोधनिरस्याशुसौम्याभूच्चंद्रमाइव ॥ तमालक्ष्यतदासर्वेपांडवाःस्वास्थ्यमाग ताः ॥२४॥ प्रीत्युत्फुलमुखाःसग्रणेमु प्रेमविव्हलाः ॥ श्रीकृष्णंपूजयांचक्रुर्वन्यैर्मूलफलादिभिः ॥२५॥ श्रीनारायणउवाच ततःप्रसनश्रीकृष्णं शरण्यंभक्तवत्सलम।विज्ञायावनतोभूत्वाबृहत्प्रेमपरितः।।२६।।बद्धांजलिगुराकेशोनामनामंपुनःपुनः।।तथाकृतवान्प्रभंयथापृच्छतियंभवान् ॥२७॥ श्रुत्वैवंभगवान्दध्योमुहूर्तमनसाहरिः।।ध्यात्वाश्यास्यसुददूर्गपांचालींचधृतव्रताम् ॥ उवाचवदतांश्रेष्ठःपांडवानांहितंवचः ॥२८॥ श्रीकृष्णउवाच : णुराजन्महाभागभित्सोत्ययमद्धः ॥ अपूर्वोयंकृतःप्रश्नोनोत्तरंवक्तमुत्सहे॥२९॥ एषगुत्यतरोलोकैऋषीणामपिदुर्घटः।।तथापिवयमित्रत्वादक्त वाचतकार्जुन ॥ ३०॥ तदुत्तरमतीवोयंक्रमतःशृणुसुव्रत ॥ मध्वादयश्चयेमासालवपक्षाश्चनाडिकाः ॥ ३१ ॥ यामानियामाऋतवोमुहूर्तान्ययनेउ : मे ॥ हायनंचयुगान्येवपराहानाःपरेचये ॥ ३२ ॥ नमोर्णनहदाःकूपावापीपललनिर्गराःगलतीषधिदुमाश्चैवत्वकसाराःपादपाश्चये ॥३३॥ वनस्प

·०
घु०मा०
॥
३
॥४॥
निपुरग्रामगिरयःपत्तनानिच ॥ एतेसर्वेमूर्तिमंतःपूज्यंतेस्वात्मनोगुणैः ॥३४॥ नतेषांकश्चिदप्यस्तित्यपूर्वःस्वामिवर्जितः ॥ वेस्वेऽधिकारेसततंपूज्यते
फलदायिनः ॥ ३५ ॥ स्वस्वामियोगमाहात्म्यात्सर्वेसौभाग्यशालिनः।।अधिमासःसमुत्पन्नःकदाचित्पांडुनंदन ॥ ३६॥ तमूचुःसकलालोकाअस
हायंजुगुप्सितम् ।। अन)मलमासोऽयंरविसंक्रमवर्जितः।।३७।। अस्पृश्योमलरूपत्वाच्छुभेकमणिगर्हितः।।श्रुत्वैतद्वचनलोकानिरुद्योगोहतप्रभः।।३।।
दुःखान्वितोऽतिखिन्नात्माचिंताग्रस्तैकमानसः ॥मुमपुरभवत्तेनहृदयेनवियता ।।पश्चार्यसमालंब्यमामसौशरणंगतः ॥३९॥ प्राप्त वैकुंटभवनंयत्राह
मवसनर । अंतर्गृहंसमागत्यमामसौदृष्टवान्परम् ।। १० ।। अमूल्यरत्नरचितेहेमसिंहासनेस्थितम् । तदानीमामासौदृष्ट्वादंडवत्पतितोभुवि ।।४१ ।।
प्रांजलिःप्रयतोभूत्वामुंचनभूणिनेत्रतः ।। वाचागढ़दयासौम्यंबभाषेधैर्यमुद्वहन् ।।४२।। सूतउवाच।। इत्युक्त्वाबदरीनाथोविरराममहामुनिः। ततश्रुत्वा
पुनरेवाहनारदोभक्तवत्सलः ॥४३।। नारदउवाच इत्यंगन्याभवनममलंपूर्णरुपस्यविष्णोर्भक्तिप्राप्यंजगदघहरंयोगिनामप्यगम्यम् ।। यत्रैवास्तेजगद
भयदोब्रह्मरूपीमुकुंदनत्पादाब्जंशरणमधितःकिंबभापेऽधिमामः ॥४४॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेषुराणपुरुषोत्तममाहात्म्येऽधिमासस्यवैकुंठप्रापणनामतृ
तीयोऽध्यायः ॥ ३ ॥ श्रीनारायणउवाच ।। शृणुनारदवक्ष्येहलोकानांहितकाम्यया।। अधिमासेनयत्प्रोक्तंहरेरग्रेशुभंवचः ॥ १ ॥ अधिमासउ
वाच ॥ अयिनाथकृपानिधेहरेनकथंरक्षसिमामिहागतम् ।। कृपर्णप्रबलेनिराकृतंमलमासेत्यभिधांविधायमे॥२॥शुभकर्मणिवर्जितहिमांनिरधीशमलिनंस
दैवतैः ॥ अवलोकयतोदयालुताकगतातेऽद्यकठोरताकथम् ।। ३ ।। वसुदेववरांगनायथाखलकंसानलतःमुरक्षिता ।। वदमांशरणागतंकथंनतथाद्याव
.
॥४॥

·सिदीनवत्सल ॥ ४॥ द्रुपदस्यसुतायथापुराखलदुःशासनदुःखतोऽविता ॥ बढमांशरणागतंकनतथाद्यावसिदीनवत्सल ॥५॥ यमुनाविषतोयतो विताःपशुपालाःपशवोयथात्वया 1 वढमांशरणागतंकर्थनतथाद्यावसिदीनवत्सल ॥ ६ ॥ पशवःपशुपास्तदंगनाअविनादावधनंजयाद्यथा ॥ वदमांश रणागतंकनतथाद्यावसिदीनवत्सल ॥ ७॥ पृथिवीपतयोयथावितामगधेशालयबंधनात्त्वया।।वदमाशरणगतंकथनतथाद्यावसिदीनवत्सल ॥ागज नायकएत्यरक्षितोझटितिग्राहमुखाद्ययात्वया ॥ वदमांशरणागतंकथनतथाद्यावसिदीनवत्सल ॥९॥ श्रीनारायणउवाच इतिविज्ञाप्यभूमानविर रामनिरीश्वरः।।मलमासोःश्रुवदनलिष्ठन्नग्रेजगत्पतेः ॥१०॥तदानोंश्रीहरिस्तूर्णकृपयापावितोभृशम् ॥उवाचदीनवदनंमलमासंपुरःस्थितम्॥११॥ श्रीहरिरुवाच वत्सवत्सकिमत्यंतदुःखमनोऽसिसांप्रतम् ॥ एतादृशंमहःखंकितैमनसिवर्त्तते ॥ १२ ।। त्वामहंदुःखसमग्नमुद्धरिप्यामिमाशुचः॥ नमेशरणमापन्नःपुनःशोचितुमर्हति ।। १३ ॥ इहागत्यमहादुःखीपतितोपिनशोधति ।। किमर्थलमिहागत्यशोकसंमनमानसः ॥१४॥ अशोकम नरनित्यंसानंदमृत्युवर्जितम् ।। वैकुंटमीहशंप्राप्यकथंदुःखान्वितोभवान् ।।१५।।त्वामत्रदुःखितंदृष्टवावैकुंठस्थाःसुविस्मिताः॥किमर्थमर्तुकामोऽसितन्मे बत्सवदाधुना ॥ १६ ॥ श्रीनारायणउवाच श्रुत्वेदंभगवद्वाक्यविभारइवभारभृत् ॥ श्वासोच्छाससमायुक्तउवाचमधुसूदनम् ॥१७॥ अधिमासउ नाच अज्ञातंकिंचित्रवास्तिसर्वत्रभगवंस्तव ।। आकाशइवसर्वत्रविश्वव्याप्यव्यवस्थितः ॥१८॥ चराचरगतीविष्णुःसाक्षीसर्वस्यविश्वक।।कूटस्थेव यिसर्वाणिभूतानिचव्यवस्थया ॥१९॥ संस्थितानिजगनाथनकिंचिद्वताविना ॥ किन्नजानासिभगन्नेर्भाग्यस्यममव्यथाम् ॥ २०॥ तथापिवच्मि .

·अ. पु०मा०, हेनाथदुःखजालमपावृतम् ॥ तादृशंनैवकस्यापिनश्रुतंनावलगोकतम् ॥ २१ ॥ क्षणालवामुहूर्तानिपक्षामासादिवानिशम् ॥ स्वामिनामधिकारस्तेमोदं तेनिर्भयाःसदा ।। २२॥ नमेनामनमेस्वामीनहिकश्चिन्ममाश्रयः । तस्मानिराकृतःसर्वेःसाधिदेवैःसुकर्मणः ॥ २३॥ निपिद्धोमलमासोऽयमित्यं ॥५॥ धावटगःसदा ।। तस्मादिनष्टुमिच्छामिनाहजीवितुमुत्सहे ॥२४॥ कुजीवितादरंमृत्युर्नित्यदग्धःकयंवपेत् । अतःपरंमहाराजवक्तव्यंनावशिष्यते ॥ २५॥ परदुःखासहिष्णुस्त्वमुपकारपियोमतः ।। वेदेषुचपुराणेषुप्रसिद्धःपुरुषोचमः ॥२६॥ निजधर्मसमालोच्ययथासचितथाकुरु॥पुनःपुनः पामरेणनवक्तव्यःप्रभुमहान् ॥२७॥ मरिष्येहंमरिष्येहंमरिष्ये हंपुनःपुनः।। इत्युत्त्कामलमासोऽयविररामविधेःसुत।।२८।। ततःपपातसहसासन्निधौ श्रीरमापतेः । तत्रतंपतितंदृष्वाससम्मातासुविस्मिता।।२९॥श्रीनारायणउवाच।।इत्युत्त्काविरतिमुपागतेऽधिमासे श्रीकृष्णोबहुलकृपाभरावसन्नः ।। प्रा वोचब्जलदगभीररावरम्यनिर्वाणशिशिरमयूखवत्रयस्तम् ॥ ३० ॥ सूनउवाच नारायणस्यनिगर्द्विपरायणस्यपापौववाविडवाग्निवचोवदातम् ।। श्रुत्वामहर्षितमनामुनिराबभाषेशुश्रूषुरादिपुरुषस्यवचांसिविमाः ॥ ३१॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्येविज्ञप्ति मचतुर्थोऽध्यायः॥४॥ नारदउवाच किमुवाचमहाभागश्रुत्वातदूचनहरिः ॥ चरणायेनिपतितमधिमासंतपोनिधे ॥१॥ श्रीनारायणटनाच शृगुनारद वक्ष्यामियदुक्तंह रिणानघ ।। धन्योऽसित्वंमुनिश्रेष्ठयन्मांपृच्छसिसत्कयाम् ।।२॥ श्रीकृष्णउवाच शृणुतत्रस्यवृत्तांतप्रवक्ष्यामितवाग्रतः ॥ नेत्रकोणस्मादिष्टतदानीं ॥५॥ हरिगार्जुन ॥ ३ ॥ दीजयामासपक्षणतंमासंमूछितखगः ॥ उत्थितःपुनरेवाहनत मेरोतविभो ॥४॥ अधिमासउदाच पाहिपाहिजगत्यातः ·॥ पाहिविष्णोजगत्पते ॥ उपेक्षसेकथनाथशरणंमामुपागतम् ।। ५ ।। इत्युत्कावेपामानंतविलपंतमुहुर्मुहुः ॥ तमुवाचढषीकेशीवकुठानलयाहरिः॥६ श्रीविष्णुरुवाच उत्तिष्ठत्तिष्ठभद्रतविषादंवत्समाकुरु ॥ त्वदुःखंदुर्निवार्यमेप्रतिभातिनिरीश्वर ॥ ७ ॥ इत्युकामनसिध्यावातदुपायंक्षणंप्रभुः ॥ विनिश्चित्यपुनर्वाक्यमुवाचमधुसूदनः ॥ ८॥ श्रीविष्णुरुवाच वत्सागच्छमयासार्द्धगोलोकंयोगिदुर्लभम् ॥ यत्रास्तेभगवानकृष्णःपुरुषोत्तमईश्वरः ॥९॥ गोपिकाबंदमध्यस्थाद्विभुजोमुरलीधरः ॥ १० ॥ शारदीयपावणेदुशोभातिरोचनाननः।कोटिकंदर्पलावण्यलीलाधाममनोहरः ॥११॥ पीतांबरधरःस्रग्बीवनमालाविभूषितः ॥ सगुलभूषणःप्रेमभूषणोभक्तवत्सलः ॥ १२॥ चंदनोक्षितसर्वागःकस्तूरीकुंकुमान्वितः ॥ श्रीवत्सव क्षाःसंभाजल्कोस्तुभेनविराजितः ॥ १३ ॥ सद्रलसारचितकिरीटीकुंडलोडब्वलः ॥ रत्नसिंहासनारूढःपार्षदेःपरिवेष्टितः ॥ १४ ॥ सएवपर मंत्र झारागपुरुषोत्तमः ।। स्वेच्छामयःसर्वबीजंसर्वाधारःपरात्परः॥१५॥ निरोहानिर्विकारश्चपारेपूर्णतमःप्रभुः।।प्रकृतेःपरईशानोनिर्गुणोनियविन हः ॥१६॥ गच्छावस्तत्रत्वदुःखश्रीकृष्णोव्यपनेष्यति ॥ श्रीनारायणउवाच इत्युत्त्वातंकरेकलागोलोकंगतवान्हरिः ॥१७॥ अज्ञानांधत माध्वंसंज्ञानवर्त्मप्रदीपकम् ॥ ब्योतिःस्वरूपंप्रलयेपुरासीत्केवलंमुने ।।१८।। सूर्यकोटिनिभनित्यमसंख्यविश्वकारणम् ।। विभोःस्वेच्छामयस्यैवतज्ज्योति रुल्वणमहत् ॥ १९ ॥ न्यातिरभ्यंतरेलोकत्रयमेवमनोहरम् ।। तस्यैवोपरिगलोकःशावतोब्रह्मवन्मुने ॥ २० ॥ त्रिकोटियोजनायामौविस्तीणोंमें डळाकृतिः ॥ तेनःस्वरूपःमुमहतलभूमिमयःपरः ॥२१॥ अहट्योयोगिभिःस्वप्रेक्ष्योगम्यश्चवैष्णवैः।।ईशेनविधृतोयोगैरंतरिक्षस्थितोवरः॥२२॥ .

·अ. 4 .. .. ॥ .. पु०मा आधिव्याधिजरामृत्युशोकभीतिविवर्जितः।।सदनभूपिनासंख्यमंदिरैःपरिशोभितः ॥ २३ ॥ तदधोदक्षिणेसन्यांचाशत्कोटिविस्तरात्।। वैकुंटःशिव वलोकश्चतत्समःसुमनोहरः ॥ २४ ॥ कोटियोजनविस्ता!वैकुंठोमंडलाकृतिः ।। लसत्पीतपटारम्यायत्रतिष्ठतिवैष्णवाः ॥ २५ ॥ शंखचक्रगढा ॥६॥ पञ्चश्रियाजुष्टचतुर्भुजाः ॥ स्त्रियोलक्ष्मीसमाःसर्वाःकूजन्नपुरमेखलाः ॥ २६ ॥ सव्येनशिवलोकश्चकोटियोजनविस्तृतः ॥ लयशून्यश्वसृष्टीचपाप दैःपरिवारितः ॥ २७ ॥ निवसंतिमहाभागागणायत्रकपर्दिनः ॥ भस्मोद्धूलितसौगानागयज्ञोपवीतिनः ॥ २८ ॥ अर्द्ध चंद्रलसदालाःशूलपट्टिश पाणयः॥सवेगंगाधराःशूरारुयंबकाजयशालिनः ॥२९॥ गोलोकाभ्यंतरेज्योतिरतीवसुमनोहरम्।। परमाल्हादकंशश्वत्परमानंदकारणम् ॥३०॥ ध्यायंतयोगिनःशश्वद्योगेनज्ञानचक्षुपा ॥ तदेवानंदजनकनिराकारंपरात्परं ।। ३१ ॥ तज्ज्योतिरंतररुपमतीवमुमनोहरम् ॥ इंदीवरदलश्यामं पंकजारुणलोचनम् ॥ ३२ ॥ कोटिशारदपूर्णदुशोभातिरोचनाननम् ।। कोटिमन्मथसोंदर्यलीलाधाममनोहरम् ॥ ३३ ॥ द्विभुमुरलीहस्तंस स्मितंपीतवाससम् ॥ श्रीवत्सवक्षसंभ्राजत्कौस्तुभेनविराजितम् ॥ ३४॥ सद्रनकोटिखचितकिरीटकटकोज्ज्वलम् ॥ रत्नसिंहासनस्थंचवनमालाविभू षितम् ।। ३५ ॥ तदेवपरमंब्रह्मपूर्णश्रीकृष्णसंज्ञकम् ।। स्वेच्छामयंसर्वबीजसाधारंपरात्परम् ॥ ३६ ।। किशोरवयसंशश्वद्रोपवेषविधायकम् ।। ॥६॥ कोटिपूर्णेदुशोभाढ्यंभक्तानुग्रहकारकम् ॥ ३७ ।। निरहिनिर्विकारंचपरिपूर्णतमंप्रभुम् ।। रासमंडपमध्यस्थंशांतरासेश्वरंहारम् ।। २८ ॥ मंगलम गलार्हचसर्वमंगलमंगलम् ।। परमानंदराजंचसत्यमक्षरमव्ययम् ।। ३९ ।। सर्वसिद्धेश्वरंसर्वसिद्धिरूपंचसिद्धिदम् ।। प्रकृतेः परमीशानंनिर्गुणनित्यावे ·ग्रहम् ॥ ४० ॥ आद्यपुरुषमव्यक्तपुरुहूतंपुरुस्तुतम् ।। नित्यंस्वतंत्रमेकंचपरमात्मस्वरूपकम् ॥ १९ ॥ ध्यायंतेवैष्णवाःशांता शांतंशांतिपरायणम् ॥ एवरूपंपरंबिधदगवानेकएवसः॥४२॥ श्रीनारायणउवाच एवमुत्त्काततोविष्णुरधिमाससमन्वितः।।गोलोकमगमच्छीघंविरजोवेष्टितंपरम् ।।४३॥ सूतउवाच इतीरयित्वागिरमात्तसक्रियांमुनीश्वरेनूपिणमवस्थितेमुनिः ॥ जगाद वाक्यविधिजोमहोत्सवाच्छुथूपुरानंदनिर्नवाःकथाः ॥४४॥ इति के श्रीबृहन्नारदीयेपुराणेश्रीनारायणनारदसंवादेपुरुषोत्तममाहात्म्यविष्णोर्गोलोकगमननामपंच माध्यायः ॥ ५ ॥ नारद उवाच वैकुंटाधिपतिर्गत्वा गोलोकैकिंचकारह ॥ नदस्वकृपांकृत्वामत्यंशुश्रूषवेऽनघ ॥१॥ श्रीनारायणउवाच ऋणुनारद रदयेऽहयज्जातंतत्रतेऽनच विष्णुगौलीकमगमदधिमा । सेनसंपुतः॥२॥ तन्मध्येभगवद्धाममाणिस्तंभैःसुशोभितम् ।। ददर्शदूरोविष्णुज्योतिर्धाममनोहरम् ॥३॥तत्तेजःपिहिताक्षोसौशनसन्माल्यलोचन।। मंदमदंजगामाधिमासंकृत्वास्वपृष्ठतः ॥ ४॥ उपमंदिरमासाद्यसाधिमासौमुदान्दितः ।। उत्थितारपालेश्ववंदितांघिहरिःशनैः ॥ ५ ॥ प्रविष्टोभगव: दामशोभासंमुष्टलोचनः ॥ नत्रगत्वाननामाशुश्रीकृष्णपुरुपोत्तमम।।६ ॥ गोपिकावृंदमध्यस्थंरचसिंहासनासनम् ॥ नत्वोवाचरमानायोबद्धांजलिपुटःपुर करः ॥ ७॥ श्रीविष्णुरुवाच वैदेविष्णुगुणातीतंगोविंदमेकमक्षरम् || अव्यक्तमव्ययंव्यक्तंगोपवेपविधायिनम् ॥ ८॥ किशोरवयसंशांतंगोपीकांतम, * नोहरम् ॥ नवीननीरदश्यामकोटिकंदर्पसुंदरम् ॥ ९ ॥ वृंदावनवनाभ्यंतेरासमंडलसंस्थितम् ।। लसत्पीतपटंसौम्यंत्रिभंगललिताकतिम् ॥१०॥ रासेश्वरंरासवासंरासोलाससमुत्सुकम् ॥ द्विभुजंमुरलीहस्तंपीतवाससमच्युतम् ॥११॥ इत्येवमुत्कातनत्वारत्नासिंहासनेदरे । पार्षदःसत्कृतीविष्णुः ॥

·अ.
Dambar
६
पु०मा०
सउवासतदाज्ञया ॥१२॥ श्रीनारायणउवाच इतिविष्णुकृतस्तोत्रंप्रातरुत्थाययःपठेत् ॥ पापानितस्यनश्यंतिदुःस्वप्रःसत्फलप्रदः।। १३ ॥ भक्तिर्भ
वतिगोविदेपुत्रपौत्रविवर्द्विनी ।। अकीर्तिःक्षयमानोतिसत्कीर्तिवर्द्धतेऽचिरम् ॥१४॥ उपविष्टस्ततीविष्णुःश्रीकृष्णचरणांबुजे ॥ नामयामासतमासवे
॥णापमानंतदयतः ॥ १५ ॥ तदापप्रच्छश्रीकृष्णःकोयंकस्मादिहागतः ॥ कस्माद्रुदतिगोलोकेनकश्चिदुःखमश्नुते ॥ १६ ॥ गोलोकवासिनःसर्वसदानं
दपाररताः॥वनपिनवशृण्वंतिदुर्तीिचदुरन्वयाम ॥१७॥ तस्मादयंक/विष्णोमदयेदुःखितःस्थितः।।मुचन्नधूणिनेत्राभ्यांवपतेचमुहुर्मुहुः ॥१८॥ श्री
नारायणउवाच नवांबुदानीक मनोहरस्यगोलोकनाथस्यवचौनिशम्य ॥ उवाचविष्णुर्मलमासदुःखप्रोत्यायसिंहासनतःसमग्रम् ॥ १९ ॥ श्रीविष्णुरु
वाच वृंदावनकलानाथश्रीकृष्णमुरलीधर ।। श्रूयतामधिमासीयदुःखंवच्मितवायतः ॥ २० ॥ तस्मादहमिहायातोगृहीत्वामुंनिरीश्वरं ॥ दुःखदावा
नलंतीव्रमेतदीयंनिराकुरु ॥ २१ ॥ अयंत्वधिकमासोम्तिव्यपेतरविसंक्रमः ॥ मलिनोयमनहॉस्तिशुभकर्मणिसर्वदा ॥ २२ ॥ नरनानंनवदानंचक
व्यंप्रभुवर्जिते ॥ एवंतिरस्कृतःसर्वैर्वनस्पतिलतादिभिः ॥ २३ ।। मासैादशभिश्चैवकलाकाठालवादिभिः ॥ अयनयिनैश्चैवस्वामिगर्वसमन्वितः
॥२४॥ इतिदुःखानलेनैवदग्धोयंमर्तुमुन्मुखः । अन्यैर्दयालुभिःपश्चात्प्रेरितोमामुपागतः ॥ २५ ॥ शरणार्थीहषीकेशवेपमानोरुदन्मुहुः ॥ सर्वनि
वेदयामासदुःखजालमसंवृतं ॥ २६ ॥ एतदीयंमहदुःखमनिवार्यभवहते । अतस्त्वामाश्रितोनूनकरेकत्लानिराश्रयं ॥ २७॥ परदुःखासहिष्णुस्त्वमि
तिवेदविदोजगुः ॥ अतएवनिरातकंसानंदकृपयाकुरु ॥ २८॥ त्वदीयचरणांभोजंगतोनवावशोचते ।। इतिवेदविदोमिथ्याकथंभाविनगत्पते।।२९॥
॥७॥

·.. मदर्थमपिकर्तव्यमेतदुःखनिवारणं ॥ सर्वत्यत्त्काहमायातोयातंमेसफलंकुरु ॥ ३० ॥ मुहुर्मुहुर्नवक्तव्यंकदापिप्रभुसन्निधौ ॥ वदंत्येवमहाप्राज्ञानि त्यंनीतिविशारदाः ॥ ३१ ॥ इतिविज्ञाप्यभूमानंबद्धांजलिपुटोहरिः ॥ पुरस्तस्थौभगवतीनिरीक्षेस्तन्मुखांबुजं ॥ ३२ ॥ ऋषयऊचुः सूतमूतवदा न्योसिजीवत्वंशाश्वतीःसमाः । पिबामोयन्मुखात्सेव्यंहरिलीलाकथामृतं ॥३३॥ गोलोकवासिनासूनकिमुत्तंकिंकृतंवद ॥ विष्णुश्रीकृष्णसंवादःसर्व लोकोपकारकः ॥ ३४ ॥ विधिमुनःकिमपृच्छपीश्वरंतदधुनावदमूततपस्विनः ॥ परमभागवतःसहरेस्तनुस्तदुदितंवचनंपरमौषधं ॥ ३५ ॥ द तिश्रीबृहबारदीयपुराणपुरुपोत्तममाहात्म्यश्रीनारायणनारदसंबादेपुरुपोत्तमविज्ञप्तिीमपठाध्यायः ॥ ६॥ सूनउवाच भवद्विर्यःकृतःप्रश्नस्तमची करदाशुगः ॥ यदुत्तरमुवाचेशस्तद्वदामितपोधनाः ॥१।। नारद उवाच विष्टर अवसिमौनमास्थितेसंनिवेद्यपरदुःखमपारं ॥ किंचकारपुरुषोत्तमःप रस्तद्वदस्वबदरीपते धुना ॥ २॥ श्रीनारायणउवाच गोलोकनाथोयदुवाचविष्णुंतदेवगुत्यकथयामिवत्स ।। वाच्यंसुभक्तायसदास्तिकायशुश्रूषवेदभ विवर्जिताय ॥ ३ ॥ सुकीर्तिकृत्युण्यकरंयशस्य॑सत्पुत्रदंवश्यकरंचराज्ञां ॥ दारिद्य दावाग्निरनल्यपुण्यैःश्राव्यंतथाकार्यमनन्यभत्तया ॥ ४॥ श्री पुरुषोत्तमउवाच समीचीनंकृतविष्णोयदत्रागतवान्भवान् ॥ मलमासंकरेकृत्वालोके कीर्तिमवाप्स्यसि ।। ५॥ यस्त्वयोरीकृतोजीवःसमयैवोररीकृतः ॥ अतएनंकरिष्यामिसर्वोपरिमयासमं ॥६॥ गुणैःकी-नुभावेनषट्भगैश्चपराक्रमः ॥ भक्तानांवरदानेनगुणैरन्यैश्चमामकैः ॥ ७॥ अहमे तैर्यथालोकेप्रथितःपुरुषोत्तमः ॥ तथायमपिलोकेषुप्रयितःपुरुषोत्तमः ॥ ८॥ अस्मैसमर्पिताःसर्वेयेगुणामयिसंस्थिताः ॥ पुरुषोत्तमतिमना •.

·अ.
॥
॥
पु०मा० मप्रथितंलोकवेदयोः ॥ ९॥ तदप्यस्मैमयादत्तंतवतुष्टयैजनार्दन ॥ अहमेवास्यसंजातःस्वामीचमधुसूदन॥ १० ॥ एतन्नाम्नाजगत्सर्वपवित्रंचभवि
प्यति ॥ मत्सादृश्यमुपागम्यमासानामधिपोभवेत् ॥ ११ ॥ जगत्पूज्योजगदंद्योमासौयंतुभविष्यति ॥ पूजकानांचसर्वेषांदुःखदारिद्यखंडनः॥१२॥
॥८॥ सर्वेमासाःसकामाश्चनिष्कामोयंमयाकृतः ॥ मोक्षदःसर्वलोकानांमत्तुल्योयंमयाकृतः ॥ १३ ॥ अकामःसर्वकामोवायोधिमासंप्रपूजयेत् ॥ कर्माणि
भस्मसात्कृत्वामामेवेप्यत्यसंशयं ॥ १४॥ यदर्थचमहाभागायतिनोब्रह्मचारिणः ॥ तपस्यंतिमहात्मानोनिराहारादृढव्रताः ॥ १५ ॥ फलपत्रानिला
हाराःकामक्रोधविवर्जिताः ॥ जितेंद्रियचयाःसग्रावृट्कालेनिराश्रयाः ॥१६॥ शीतातपसहाश्चैवयतंतैगरुडध्वन ॥ तथापिनवमेयांतिपरमपदमव्य
यं ॥ १७ ॥ पुरुषोत्तमस्यभक्तास्तुमासमात्रेणतत्पदं ॥ अनायासेनगच्छंतिजरामृत्युविवर्जितं ॥१८॥ सनसाधनतःश्रेष्ठःसर्वकामार्थसिद्धि
दः ॥ तस्मात्संसेव्यतामेपमासोयंपुरुषोत्तमः ॥१९॥ सौतानिक्षिप्तबीजानिवर्द्धतेकोटिशौयथा ॥ तथाकोटिगुणपुण्यकृतंमेपुरुषोत्तमे ॥२०॥
चातुर्मास्यादिभिर्यजःस्वर्गगच्छंतिकेचन ॥ तत्रत्यंभोगमासाद्यपुनर्गच्छंतिभूतलं ॥ २१ ॥ विधिवत्सेवतेयस्तुपुरुषोत्तममादरात् ॥ कुलंस्वकीयमु
दृत्यमामेवैष्यत्यसंशयं ।। २२ ॥ मामुपेतोत्रसंसारेजन्ममृत्युभयाकुलं । आधिव्याधिनराग्रस्तंनपुनीतिमानवः ॥ २३ ॥ यद्त्वाननिवत्तैतेन
द्वामपरमंमम || इतिछंदोवचःसत्यमसत्यनायतेकथं ॥२४॥ एतन्मासाधिपश्चाहमयैवायंप्रतिष्टितः ॥ पुरुषोत्तमतिमन्त्रामतदप्यस्मैसमर्पित
॥२५॥ तस्मादेतस्यभक्तानांममचिंतादिवानिशं ॥ तदक्तकामनाःसर्वाःपूरणीयामयैवहि ॥ २६ ॥ कदाचिन्ममभक्तानामपराधोधिगण्यते ।।
..
॥८॥

·%D पुरुषोत्तमभक्तानांनापराधःकदाचन।।२जा मदाराधनोविष्णोमदीयाराधनप्रिय।।मदत्तकामनादानेविलंबेऽहंकदाचन।।२८मदीयमासभत्तानांन विलंबाकदाचन।।मदीयमासभक्तायममैवातीववल्लभाः॥२९।। यएतस्मिन्महामूढाजपदानादिवर्जिताः ॥ सत्कर्मस्नानरहितादेवतीर्थद्विजद्विषः॥३०॥ जायतेदुभंगादुष्टाःपरभाग्योपजीविनः ।। नकदाचित्सुखंतेषांस्वप्नेऽपिशशशृंगवत् ॥ ३१ ॥ तिरस्कुतियेमूढामलमासंममप्रियं ॥ नाचरिप्यंतिये धर्मतेसदानिरयालयाः ॥ ३२ ॥ पुरुषोत्तममासाद्यवर्षेवपेतृतीयके ।। नाचरिष्यतिधमैयेकुंभीपाकेपतंतिते ॥ ३३ ॥ इहलोकेमहहुःखपुत्रपौत्रक लत्रनं ।। प्राप्नुवंतिमहामूढादुःखदावानलास्थताः ॥ ३४ ॥ तेकथंसुखमेधतेयेषामज्ञानतोगतः ॥ श्रीमान्पुण्यतमोमासोमदीयःपुरुषोत्तमः ॥३५।। याःस्त्रियःसुभगाःपुत्रसुखसौभाग्यहेतवे । पुरुपोत्तमेकरिष्यतिस्नानदानार्चनादिकं ॥३६॥तासांसौभाग्यसंपत्तिसुखपुत्रप्रदोह्यहं ॥ यासांमासोगतः शून्योमनामापुरुषोत्तमः ।। ३७ ॥ नतासामनुकूलोऽहंनसुखंस्वामिजंभवेत् ॥ भ्रातृपुत्रधनानांचसुखस्वप्नेपिदुर्लभं ।। ३८ ॥ तस्मात्सर्वात्मनासः स्नानपूजाजपादिकं ॥ विशेषेणप्रकर्त्तव्यंदानंशत्तयनुसारतः॥३९ ॥ येनाहमचितोभत्तयामासेऽस्मिन्पुरुषोत्तम ।। धनपुत्रसुखंभुत्त्कापश्चाद्गोलोक वासभाक् ॥ ४०॥ ममाज्ञयाजनाःसर्वेपूजयिष्यतिमामकं ।। सर्वेषामपिमासानामुत्तमोयमयाकृतः ।। ४१ ॥ अतत्त्वमधिमासस्यचितांत्यत्त्कार मापते ।। गच्छवैकुंटमतुलंगृहीत्वापुरुषोत्तमं ॥ ४२ ॥ श्रीनारायणउवाच इतिरसिकवचौनिशम्यविष्णुःप्रबलमुदापरिगृह्यमासमेनं ॥ नवजल दरुचंप्रगम्यदेवंझटितिजगामनिजालयंखगेन ॥ ४३ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्येश्रीनारायणनारदसंवादे धिमासस्यैश्वर्यपानि 3735

·अ०
८
.
+
पु०मा०
नामसप्तमोऽध्यायः ॥ ७ ॥ सूतवाच नारदःकृतवान्प्रभपुनरेवतपोधनाः ॥ विष्णुश्रीकृष्णसंवादश्रुत्वासंतुष्टमानसः ॥ १॥ नारदउवाच
। वैकुंटंगतवतिमक्मिणाशेकिं जातंतदनुवदयभामे ॥ वृत्तांतहरिसुनकृष्णयोश्चमर्वेषाहितकरमादिपुंसोः ॥ २ ॥ इतिसंप्रश्नसंदटोभगवा
॥९॥ नबदरीपतिः।।उवाचपुनरेवामुंजगदानंददंबृहत् ।। ३ ।। श्रीनारायणउवाच ।। अथश्रीरुक्मिणीनाथोकुंटंगतवान्मुद्रा ॥ तत्रगत्वाधिमासंतवासया :
मासनारद ॥ ४॥ तत्रत्यवमतिप्राप्यमोदमानाभवत्तदा ।। मामानामधिपोभूत्वारमतेविष्णुनासह ।।५।। द्वादशेप्वषिमासेपुमलमासंवरं प्रभुः ॥ नि:
धायमनसातुष्टोबभूवप्रकृतिप्रियः ॥६॥ अथार्जुनमुवाचंदभगवान्भक्तवत्सलः।।युधिष्ठिरंचपांचालीनिरीक्षन्कृपयामुने ॥७॥ श्रीकृष्णउवाच नाने
हंराजशार्दूलतपोवनमुपागतैः॥ भवदिदुःखमने हतःपुरुपोत्तमः ॥८॥ वृंदावनकलानाथवल्लभःपुरुषोत्तमः ॥ प्रमादात्गतवान्मासाभवतांकाननौक
साम् ॥ ९ ॥ युष्माभिवविज्ञातोभयदेपसमन्विनैः ।। गांगेयद्रोणकर्णेभ्योभयसंत्रस्तमानसैः ॥१०॥ कृष्णद्वैपायनादानविद्याराधनतत्परे ॥ इंद्र
कोलंगतवतिबीभत्सौरणशालिनि ॥ ११ ॥ तद्वियोगपरिक्लिष्टर्नज्ञातःपुरुषोत्तमः ।। युष्माभिःकिंकर्तव्यमदृष्टमवलंब्यताम् ॥ १२ ॥ अष्टंयार
शंपुंसांतादृशंभासतेसदा ॥ अवश्यमेवभोक्तव्यमदृष्टजनितफलं ॥ १३ ॥ मुखंदुःखभयंक्षममहष्टात्प्राप्यतेजनैः ॥ तस्मादधनिष्ठश्चभवद्धिःस्थीय
तांसदा ॥ १४ ॥ अथापरंप्रवक्ष्यामिभवतांदुःखकारणम् ।। सेतिहासमहाराजश्रूयतांमन्मुखादहो॥२५॥ श्रीकृष्णउवाच पांचालीयमहाभागापूर्व
जन्मनिसंदरी ॥ मेधावीदिनमुख्यस्यपुत्रीजातासुम-यमा .॥ १६ ॥ काळेनगच्छतारानन्संनातादशवार्षिकी। रूपलावण्यललितानयनापांगशाले
॥९॥

·नी ॥ १७ ॥ चातुर्यगुणसंपन्नापितुरेकैवपुत्रिका ॥ वल्लभातीवतेनेयंचतुरागुणसुंदरी ॥१८॥ लालितापुत्रवनियनकदाचित्प्रलंभिता ॥ साहित्य शास्त्रकुशलानीतावपिविशारदा।।१९॥ तन्मातास्वर्गतापूर्वपित्रासापोषितामुदा ।। पार्श्वस्थालीसुखंडष्ट्रापुत्रपत्रसुखस्पृहा ॥२०॥ तर्कयतीतदाबाला: मामेवंचकर्थभवेत् ॥ गुणभाग्यानेधिभत्तासुखदःसत्सुताःकयं ॥२१॥ एवंमनोरयंचक्रेदेवेन वंसितंपुरा ।। किंकृत्वाकिंविदिलामेकमुपास्येमुरेश्वर म्।।२२।।किंचामुनिमुपातिष्ठेकिंवातीर्थमुपाश्रये।।ममभाग्यंकथं सुप्तंभ"कोपिनवांच्छति।।२३॥पंडितोपिपितामूढोममभाग्यवशादहो।।विवाहकालेसंपाम: नदत्तासदृशेवरे॥२४||अध्यक्षाहंसखीमध्येकुमारीदुःखपीडिता।।नाहंस्वामिसुखाभिज्ञायथाचाठेिगणोमम॥२५॥ममभाग्यवतीमाताकथंस्वर्गगतापुरा ॥ एवंचिंताकुलाबालामनोरथमहोदधौ।।२६।। निमग्नामोहसलिलेशोकमोहोमिपीडिता।मेधावीऋषिराजोसोविचचारमहीतले।।२णाकन्यादाननि मित्तंचविचिन्वन्सहशेवरम्।।ताशंवरमप्राप्यनिराशःस्वमनोरथे ॥२८॥ सुतास्वकीयभाग्याभ्यांभग्नसंकल्पपंजरः ।। अवापदैवयोगेनज्वरंतीव्रसुदारू, णम् ॥ २९ ॥ स्फुटत्सर्वांगसंभिन्नतापज्वालासमाकुलः ।। श्वासोच्छाससमायुक्तामहादारणमूर्च्छया ॥ ३० ॥ प्रसवलनिपतन्भूमौमदिरामत्त वदशं ॥ आगच्छन्नेवभवनंसपपातधरातले ॥३१।। यावत्सुतासमायातापितरंभयविव्हला ॥ तावन्मुमूर्षुःसंजातोभूसुरस्तामनुस्मरन् ।।३२।। भावि नार्थबलेनैवसहसाजातवेपथुः ।। कन्यादानप्रसंगोत्यमहोत्सवविवर्जितः ॥ ३३ ॥ अथप्राचीनगार्हस्थ्यकृतधर्मपरिश्रमात।।संसारवासनात्यकाहरौ चित्तमधारयत्॥३४॥सस्मारश्रीहरितूर्णमेधावीपुरुषोत्तमम् ।। इंदीवरदलश्यामंत्रिभंगललिताकृतिम् ॥३५॥ रासेशराधारमणप्रचंडदोर्दैडदूराहत

·पु०मा०
अ०
८
॥१०॥
निर्जगरे।।अत्युपदावानलपानकर्तुःकुमारिकोत्तारितरत्रहतः॥३६॥श्रीकृष्णयोकिंदहरेमुरारेराधेशदामोदरदीननाथ।मांपाहिसंसारसमुद्रमग्नंनो
नमस्तेल्हाकेश्वराय।।३७॥ इतिमुनिवचनांनेशभ्यदूराइझटितिययुश्चचरामुकुंदलोकात्।।तदनुमृतमुनिकरेगृहीत्वाचरणसरोरुहमीयुरीश्वरस्य॥३८॥
प्राणोत्क्रमणमालोक्यहाहेतिसासुतारुदत।।अंकेकृत्वापिनुदेहविललापसुदुःखिता ॥ ३९ ॥ कुररीबचिरंसातुवेिलप्यभृशदुःखिता ॥ उवाचपितरंबा
लानीवंतमिवविव्हला ॥४०॥ बालोवाच ॥ हाहापितःकृपासिंधोआत्मनानंददायक । कस्यांकमानिधायाद्यगतोसिवैष्णवंपुरम् ॥ ४१ ॥
पितृहीनांचमांतातकोवासंभावयिष्यति ॥ नभ्रातानैवबंधुश्चनमेमातातपस्विनी ॥ ४२ ॥ भोजनाच्छादनेचिंतांकोमेतातकरिष्यात ॥ कतिष्ठाम्यहंशू
न्यवेदवानविवनिते ॥ ४३ ।। आश्रमतेमुनिश्रेष्ठअरण्यइवनिर्जने ॥ अतःपरंमरिष्यामिजीवनेकिंप्रयोजनम् ॥४४॥ असंपाद्यैववैवाहविधिंद
हितृवत्सलागतोसिपितस्तातहहागच्छतपोनिधे ॥४५॥ वाणींवदसुधाकल्पांकयंतूष्णीमवस्थितः।।उत्तिष्टोत्तिष्ठहेतातचिरंमुप्तोऽसिसांप्रतम् ॥४६॥
इत्युक्त्वाश्रुमुखीबालाविललापमुहुर्मुहुः। मुक्तकंठंररोदा कुररीवसुदुःखिता ॥ ४७ ॥ तत्सुतारोदनं श्रुत्वाविप्रास्तदनवासिनः ।। अतीवकरु
णकोवारोदत्यस्मिंस्तपोवने ॥ १८ ॥ मेधाऋषेःसुताशब्दशनिश्चित्यतापसाः ॥ ससंभ्रमाःसमाजग्मुर्हाहाकारसमन्विताः ॥ ४९ ॥ आ
गत्यदहशुःसर्वेसुतांकस्थमृतंमुनि ॥ ततःसंरुरुदुःसर्वेमुनयःकाननौकसः ॥ ५० ॥ सुतोत्संगाच्छवनीत्वाश्मशानेशिवसन्निधौ ॥ अंतोष्टिंनिधि
नाकृलातेदहनकाष्ठनेष्टितम् ॥ ५१ ॥ ततःकन्यांसमाश्वास्यसतेखगृहान्ययुः ॥ कन्योधर्यसमालंव्ययथाशत्तचकरोतव्ययं ।। ५२ ॥
.........
॥१०॥

·॥ .. ॥ ॥ ॥ त्यावंदैहिकविधिप्रणिधायपत्र्यपुत्रीनिवासमकरोच्चतपोवनस्मिन् ॥ साविव्यथोपितृजदुःखदवाग्निदग्धारंभेववत्समरणातसुरभीवबाला ॥५३॥ इतिबृह बारदीयेपुराणपुरुयोत्तममाहात्म्यश्रीनारायणनारदसंबादेकुमारीदिलापोनामाष्टमोऽध्यायः ॥८॥ सून उवाच ॥ ततसंविस्मयाविष्टःपप्रच्छनारदोमुनिः मेधावीदिजवर्यस्यसुतावृत्तांतमतं ॥ १ ॥ नारद उवाच ॥ मुनेमुनिसुनानकिंचकारतपोवने ॥ कोवामुनिवरस्तस्याःपाणिग्रहमचीकरत् ॥२॥ श्रीनारायगउवाच ॥ निवसंत्यास्तनस्तस्याःकियान्कालोविनिर्गतःस्मारस्मारस्वपितरंशोचंत्याश्चमुहमहुः ॥ ३ ॥ शून्यमद्मनिसंविष्टांयूथभ्रष्टांमृगी मिव । गलदायोवनयनांजलवृदयांकजाम् ॥ १॥ विनिः वातारादीनांसंरुद्धामुरगीमिव ॥ चिनयंतीमपश्यंतीदुःखपारंकृशोदरों ।। ५ ॥ तामा ससादभगवान्भविष्यबलनोदितः यदृच्छयावनेनारमनपरमःकोपनोमानः। ६॥ यद्विलोकनमात्रेणवस्येदपिशतक्रतुः।।जटाकलापसंछन्नःसाक्षादिवस दाशिवः॥ ७॥ यस्त्वज्जनन्याराजेंद्रशैशवेतिप्रसादितः ॥ त्रिदशाकर्षिणीविद्यांददावस्यैसुपूजितः ॥ ८ ॥ येनाहमापभूपालसर्वदेवनमस्कृतः॥ रथेसंयोजित साक्षादुक्मिण्यासहनारद ॥ ९ ॥ उभाभ्यांचालितेमार्गेरयेदुर्वाससान्विते ॥ अत्युग्रयातृषाशुप्यत्ताल्वोष्टपुटयानया ॥१०॥ चितोऽहंजलार्थिन्यास्कंधस्थयुगयापुरा ॥ गच्छन्नेवपदाग्रेणसंपीकावसुधातलम् ।। ११॥ आनीतवान्भोगवतीप्रियाप्रेमपरिपुतः ॥ सैवोर्ध्वगामिनी 9 भूत्वातावन्मात्रेणवारिणा ॥ १२ ॥ न्यवारयन्महाराजसविमणीतृषमुल्बणाम् ॥ तदृष्टवातक्षणोतक्रोधेनप्रवलन्निव ॥१३ ॥ प्रलयाग्निरिवोत्ति एन्शशारकोपनोमुनिः ।। अहोश्रीकृष्णतेऽत्यंतवल्लभारुक्मिणीसदा।।१४ायद्वान्मामवज्ञायप्रियाप्रेमपरिप्लुतः॥पाययामासपानीयंमाहात्म्यदर्शयन्स 10 ·अ. ॥ पु०मा०४ कम् ॥ १५ ॥ दंपत्योरुभयोरेववियोगोऽस्तुयुधिष्ठिर ॥ इतियोदत्तवानशापंसएवमुनिसत्तमः ॥१६॥ साक्षादृद्राशसंभूतःकालरुद्ररवापरः।। वेरुयतपःकल्पवृक्षदिव्यफलंमहत् ॥ १७॥ पतिव्रताशिरोरत्नाऽनुसूयागर्भसंभवः ॥ दुर्वासानाममेधावीयविमूर्तिमत्तपः ॥१८॥ नैकतीर्थजल ॥११॥ क्लिन्नजटाभूपितसच्छिराः ॥ तमालोक्यसमायांतंकुमारीशोकसागरात् ॥ १९ ॥ उन्मज्योत्यायधैर्येणववंदेचरणीमुनेः ॥ नत्वास्वाश्रममानीयजान कीवाल्मिकियथा ॥२०॥ अर्घपाद्यैर्वन्यफलैःपुप्पैश्चविविधर्मुनिम् ॥ स्वागतपृच्छयाबालापूजयामाससादरम्।।ततःसक्नियाराजनुवाचमुनिकन्यका ॥२१॥ बालोवाच नमस्तेस्तुमहाभागअत्रिगोत्रदिवाकर ॥ कुतोऽधिगमनंसाधोदुर्भगायाममाश्रमे ।। ममभाग्योदयोजातस्तवागमनतोमुने ॥२२॥ अथवामपितुःपुण्यप्रवाहप्रेरितोभवान ॥ संभावयितुमासेवह्यागतोमुनिसत्तमः।।२३।।भवादशांपादरजस्तीर्थरूपमहात्मनाम् ॥ स्पृशंस्याःसफलंजन्मसफ लंचाद्यमेव्रतम् ॥ २४ ॥ अद्यमेसफलंपुण्यमद्यमेसफलोभवः ।। भवाहशामहापुण्यायन्मेदृष्टिपथंगताः॥२५ ।। एवमुत्त्वाचसाबालातस्थीतूष्णींतद ग्रतः ॥ सस्मितमुनिराहेदंदुर्वासाःशंकरांशनः ॥२६ ॥ दुर्वासाउवाच साधुसाधुदिजसुतेकुलमभ्युद्धतंपितुः।।मेधाऋषेःसुतपसःफलमेताहशीसुता॥ ॥२७॥ कैलासादहमागच्छंज्ञालातेधर्मशीलताम् ॥ त्वदाश्रममनुप्राप्तस्त्वयासंपूजितोऽस्म्यहम् ॥ २८ ॥ गमिष्यामिवरारोहेशीघंबदरिकाश्रमम् ।। द्रष्टुनारायणंदेवसनातनमुनीश्वरं ॥२९॥ तपश्चरंतमेकायमत्युग्रलोकहेतवे ॥ बालोवाच ऋषेलदर्शनादेवशुष्कोमेशोकसागरः ॥ ३० ॥ अतः ॥११॥ परंशुभंभावियस्मात्संभावितात्वया ॥ समुद्भूतबृहन्ज्वालदावहत्यभुजमुने ॥३१ ॥ किनवैत्सिद्यासिंधोतचिर्वापयशंकर ॥ हर्षहेतुर्नमेकश्चिदृश्यतेस .. %3D ॥ ............ALI ·...........................more em...m.inrime विचारतः ॥ ३२॥ नमावानपिताधातायोमेधर्वप्रयच्छति ॥ कयंकारमहजीवेदुःखसागरपीडिता ॥ ३३ ॥ यांयांदिशंप्रपश्यामिसासाशून्या विभातिमे ॥ ममदुःखमतीकारंकुरुशीघंतपोनिधे ॥ ३४ ॥ नमांकामयतेकश्चित्पाणिग्रहणहेतवे ।। अतःपरंभविष्यामिवृषलीतिमहद्यम् ॥३५ ॥त. स्माबजायतेनिद्रानरुचिोजनेमम || ब्रह्मन्मुमूर्षुरस्म्येवइतिमेनिश्चयोऽधुना ॥ ३६ ।। इत्युक्ताश्रुमुखीचालाविररामतदग्रतः ॥ दुर्वासारतदुपाया । विचारमकरोत्तदा ॥३७॥ श्रीनारायणउवाच इतिमुनितनयावचौनिशम्यबहुलतमामुनिरादविचार्यछंदः ॥ अतिशयकृपयाविलोक्यबालांकि, मपिहितंनिजगादसारभूतम् ॥ ३८ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्येदुर्वासस्तपोवनागमननामनवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥ नारदउ वाच किंविचार्यबृहदामापरमःकोपनोमुनिः ॥ अब्रवीदृषिकन्यांनांतन्महितपोनिधे ॥ १ ॥ सूतउवाच नारदस्यवचःश्रुत्वापोवाचबदरीप स्तः ॥ दुर्वासोवचनंमुज़सर्वेषांहितकृतदिनाः ॥ २ ॥ श्रीनारायणउवाच शृणुनारदवक्ष्येऽहंयदुक्तंमुनिनातदा ॥ मेधावीतनयादुःखमपनेतुकृपा लुना ॥ ३ ॥ दुर्वासाउवाच शृणुसुंदरिवक्ष्यामिगुह्याद्रुह्यतरंमहत् ॥ आख्येयनैक्कस्यापित्वदर्यंतुविचारितं ॥ ४ ॥ नविस्तरंकरिष्यामिसमासे नब्रवीमिते ॥ इतस्तृतीयःसुभगेमासस्तुपुरुषोत्तमः ॥ ५ ॥ तस्मिन्स्नातोनरस्तोर्यमुच्यतेभ्रूणहत्यया ॥ एतत्तुल्यानकोप्यन्यःकार्तिकादिषुसुंदरि ॥६॥ सर्वेमासास्तथापक्षाःपर्वाग्यन्यानियानिच ।। पुरुषोत्तममासस्यकलांनाहतिषोडशीम् ॥णासाधनानिसमस्तानिनिगमोक्तानियानिच ॥ मास स्यैतस्यनाहीतकलामापेचषोडशीम् ।। ८॥ द्वादशाब्दसहस्राणिगंगास्नानेनयत्फलम् ॥ गोदावरीसकृत्स्नानायफलसिंहगेगुरौ ॥ ९ ॥ तदे .......................

·पु०मा० अ० १० . ॥१२॥ 6 वफलमाप्नोतिमासैवैपुरुषोत्तमे ॥ सकृतसुस्नानमात्रेणयत्रकुत्रापिसुंदरि ॥१०॥ श्रीकृष्णवलभीमासोनाम्नाचपुरुषोत्तमः || तस्मिन्संसेवितेबालेसर्व भवनिवांछितं ॥ ११ ॥ तस्मानिषेवयाशुत्वंमासंतपुरुषोत्तमम् ॥ मयापिसेव्यतेसोऽयंपुरुपोत्तमवन्मुदा ॥ १२ ॥ एकदाभस्मसात्कर्तुमंबरीपंक्रु धामया।।मुक्ताकृत्यातदाबालेसुना हरिणाज्वलत् ॥१३॥ मामेवभस्मसात्कनुतदान प्रेरितंमयि ॥ पुरुषोत्तमव्रतादेवतच्चक्रसंन्यवर्त्तत ॥१४॥ त्रै लोक्यंभस्मसात्कर्तुसमर्थनच्चसुंदार ।। मय्यकिंचित्करंजातंतदामेविस्मयोऽभवत् ॥१५॥ तस्मादजस्वमुभगेश्रीमंतपुरुषोत्तमम् ।। इत्युक्त्वामुनि शार्दूलोविरराममुनेःसुताम् ॥१६॥ श्रीकृष्णउवाच दुर्वासोवचनं श्रुत्वाबालामूदाधियाऽवदत् ॥ भाविनाप्रेरिताराजनसूयाप्रेरितासती ॥ १७ ॥ दुर्वाससंमुनिश्रेष्ठंमनसिक्रोधसंयुता ॥ बालोवाच नमारोचतेब्रह्मन्यदुक्तंभवतामुने ॥१८॥ कयंमाधादयोमासाअकिंचित्करतांगताः ॥ क यंकार्निकमासंलमूनवदासतद्वद ।। १९ ॥ वैशाखःसवितःकिंवानदास्यतिसुकामितम् ॥ सदाशिवादयोदेवाःफलदाःकिंनसेविताः ॥२०॥ अ थवाभुविमार्तंडोदेवःप्रत्यक्षदर्शनः ॥ सकिनदाताकामानांदेवीचजगदंबिका ॥ २१ ॥ गणेश सेवितःकिंवानसंयच्छतिकामितम् ॥ व्यतीपाता दिकानयोगानदेवान्शवादिकानपि ॥ २२ ॥ सर्वानुलंघ्यवदतस्त्रपार्कितेनजायते ।। अयंतुमलिनोमासःसर्वकर्मविगर्हितः ॥ २३ ॥ असूर्यसंक्र माश्रेष्ठःक्रियतेचकर्थमुने ॥ वेदाहंसर्वदुःखानांपारदंश्रीहरिपरम् ॥२४॥ नान्यंपश्यामिभूदेवचितयंतीदिवानिशम् ॥ रामाद्वानानकीजाने शं॥१२॥ करात्पार्वतीपतेः ॥ २५ ॥ नान्यःकोपिमहान्देवायोमेदुःखंव्यपोहति ॥ एतान्विहायविद्रकथंस्तौषिमलंमुने ॥ २६॥ एवमुक्तस्तयाविप्रपुच्या ..

·सक्रोधनोमुनिः ।। जान्चल्यमानवपुषाक्रोधसरक्तलोचनः ॥२७ ।। तथापिनशशापनामित्रनांकृपयान्वितः ॥ मूढेयंनवजानातिहिताहितमपूर्ण धोः॥ २८॥ पुरुषोत्तममाहात्म्यंदुईयविदुषामपि ॥ किमुताल्पधियांपुंसांकुमारीणांविशेषतः ॥ २९ ॥ पितृहीनाकुमारीयंबालादुःखाग्निभार्ज ता ॥ अतीवोयतरंशापंमदीयंसहतेकयम् ॥३० । इत्येवकृपयाक्रो,संजहारमनस्थितम् ।। स्वस्थोभूत्वामुनिःपाहतांबालामतिविव्हलाम् ॥३॥ दुवीसाउवाच अहोबालेनमेकोपोमित्रनेत्वयिकश्चन ।। यत्तेमनसिनिर्भाग्येयथारचितयाकुरु ॥ ३२॥ अपरंधूयतांबालभविष्यंकिंचिदुच्य : ते ॥ पुरुषोत्तममासस्ययत्त्वयाऽनादरःकृतः ॥ ३३ ॥ सर्वथातत्फलंभाविइहवापरजन्माने ॥ अतःपरंगमिप्यामिनरनारायणालयम् ॥ ३४ ॥ नशशापिमयाभोरुमन्मित्रतेपितायतः ॥ हिताहितंनजानासिबालभावाच्छुभाशुभम् ॥ ३५ ॥ स्वस्तितेस्तुगमिप्यामिमास्तुकालात्ययोमम ॥ शुभंशुभे. तरंभाविनकेनाप्यनुलंघ्यते ॥ ३६॥ श्रीकृष्णउवाच इत्युदीर्यजगामाशुतामसस्तापसामुनिः ॥ तक्षणंनिःप्रभासाभूत्पुरुषोत्तमहेलया ॥ ३७ ॥ विमृश्यसुचिरंकालंतत्कालफलदेशिवम् ॥ आराधयामिदेवेशंतपसापार्वतीपतिम् ॥ ३८ ॥ इतिनिश्चित्यमनसामेधावीतनयानृप ॥ दुष्करंतत्तपःक: तुमियेषस्वाश्रमेस्थिता ॥ ३९ ॥ सूतउवाच आर्षेयोप्रबलमुनर्वचोविनिंद्यप्रोद्युक्तांधकरिपुसेवनेवनेखे ॥ लक्ष्मीशंबहुलफलप्रदविहायसावित्रीपतिम पितादृशांनिरस्य ॥ ४०॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुपोत्तममाहात्म्यश्रीनारायणनारदसंबोदकुमारीशिवाराधनोद्योगोनामदशमोऽध्यायः ॥ ॥१०॥ नारदडवाच अचीकरत्कुमारीयंमहत्कर्ममुदुष्करम् ॥ मुनीनामपिसर्वेषांतन्मेवदमहामुने ॥१॥ श्रीनारायणउवाच अथारभतकल्याणीत । सी D ·अ. पु०मा० ॥ ॥१३॥ पःपरमदारुणम् ॥ चिंतयंतीशिवंशांतपंचवकंसनातनम् ॥२॥ भुजंगभूषणदेवनंदि गिनिषेवितं ॥ चतुर्विंशतितत्वेश्चगुणनिभिरभिष्टुतम् ॥३॥ महासिडिभिरष्टाभिःप्रकृत्यापुरुषेणच ॥ चंद्रखंडलसदालंजटाजूटविराजितम् ॥ ४॥ चचारदुश्वरंबालातमुदिश्यपरंतपः ॥ पंचाग्रीनांच मध्येसास्थायिनीग्रीप्मगरवी ॥ ५॥ हेमंतेशिशिरेचैवशीतवार्यतरस्थिता ॥ व्यक्तवातथारेनेजलस्थंकमलंयथा ॥ ६ ॥ शिरोध-प्रसृतश्या मनीलालकविगुंठिता ॥ जंबालवलरीपुंजेवेष्टितेवाबभीजले ॥ ॥ ब्रह्मरंध्रौद्गतश्रीमडूमराजिय॑दृश्यत ।। नलिनंसेव्यमानेवमिलिंदालिःप्रसर्पिणी ॥८॥ वर्षास्वना वृताशेतस्पंडिलेवृसिकान्विते ॥ संध्ययोरुभयोस्तन्वीधूमपानमचीकरत् ॥९॥ पुरंदरःपरांचिंतामवापाश्रुत्यतत्तपः ॥ दुर्द्धर्षादिवि ने सवैःस्पृहणीयामहर्षिभिः ॥१० ॥ एवंतपसिवृत्तायामारेय्यांनृपनंदन ॥ गतान्यब्दसहस्राणिनवरानन्यभूषण ॥११ ॥ संतुष्टस्तपसातस्याभग वान्पार्वतीपतिः ॥ दर्शयामासबालायनिजंरूपमगोचरम् ॥ १२ ॥ तदृष्ट्वासहसोत्तस्यौदेहःप्राणमिवामतम् ॥ तपःकृशापिसाबालादृष्टपुष्टातदाभवत् ॥१३॥ भूरिवातपसंक्लिष्टादेवमोढागरीयसी ॥ साबालावनताभूत्वावर्वदेगिरिजापतिम् ॥१४॥ मानसरुपचरिस्तंसंपूज्यविश्ववंदितम् ॥ तुष्टावजग तांनाभक्तियुक्तेनचेतसा ॥१५॥ बालाबाच अयशैलजावलभप्राणनाथप्रभोभर्गभूतेशगौरीशशंभो ॥ नमःसोमसूर्यानिदिव्यत्रिनेत्रमदाधारमुंडा स्थिमालिनमस्ते॥१६॥ नरोज्नेकतापाभिभूतांगपीडःपरंपोरसंसारवाडौँनिमग्नः॥खलव्यालकालोबदंष्ट्राभिदष्टोविमुच्येदवतंशरण्यंप्रपत्रः ॥१णावि ॥१३॥ भोयेनबाणःस्वकीयीकृतश्चमृताजीविताळभूपाळपलीदवानायभूतेशचंडीशभव्यभवत्राणमृत्युंजयप्राणनाय॥१८॥मखध्वंसकर्त्तःसमस्तारिहर्त्तःस Power ·द्वासेवकानांभवध्वंसकर्तः।।नमोजन्महतःपुरासृष्टिकर्तस्त्वदीयामवप्राणनाथाघहर्त्तः॥१९॥इत्येवंमनसागचाशिवस्तुत्वातपस्विनी ।। विरराममहाभागा । मेधविातनयानृप।।२०॥श्रीकृष्णउवाच तत्कृतस्तोत्रमाकर्ण्यतपसोग्रतरेणच॥प्रसन्नवदनांभोजस्तामुवाचसदाशिवः॥२१॥शिवउवाच वरंवरयभद्रते। यस्तैमनसिवांछितः ॥ प्रसन्नोऽस्मिमहाभागेमामाखिदतपस्विनि ॥ २२ ॥तदाकर्ण्यकुमारीयमहानंदपरिपुता ॥ उवाचवचनराजन्मप्रसनंसदाशिव । म् ॥२३ ।। बालोवाच दीननाथदयासिंधीप्रसन्नश्चेन्ममोपरि ॥ तदामत्कामितंदहिमाविलंबंकुरुप्रभो ॥ २४॥ पतिदेहिपतिमापतिपतिमहंवृणे ।। पतिदेहिमहादेवनान्यन्मेचिंतितंहदि ॥ २५ ॥ एवमुत्त्कातदादीविररामकपर्दिनम् ।। तदाकर्ण्यमहादेवोजगादमुनिकन्यकाम् ॥ २६ ॥शिवउवा संच लयायत्स्वमुखेनोक्तंनदसुमुनिकन्यके ॥ पंचकृत्वस्त्वयायस्मात्पतिःसंप्रार्थितोऽधुना ॥२७॥ तस्मात्पंचभविष्यतिपतयस्तवसुंदरि ॥ शूराःसक लधर्मज्ञाःसाधवःसत्यविक्रमाः ॥२८ ॥ यज्वानःस्वगुणख्याताःसत्यसंधाजितेंद्रियाः। त्वन्मुखप्रेक्षकाःसर्वेराजन्यागुणशालिनः ॥२९।। श्री कृष्णउवाच इत्याकर्ण्यवचस्तस्यधूर्जटेरनातीप्रियम् ॥ उवाचावनताभूत्वाबालावाक्यविशारदा॥३०॥ बालोवाच एवंमैगिरिजाकांतमास्नुलोके ति कौतुकम् ॥ एकस्याएकएवास्तिभतीनार्याःमदाशिव ॥३१॥ नदृष्टानश्रुताक्वापिनार्यकापंचभर्तृका ॥ एकस्यपंचपल्यस्तुपुरुषस्यभवंतिहि।। ३२॥ लदीयाहंकथंशंभोभवेयंपंचभर्तृका ।। नैवाहसिवचस्वेवमयिवक्तुंकृपानिधे।।३३।। तवैवनायतेलब्जावदीयाहंयतःप्रभो ॥ इत्याकमेवचस्तस्याःशं करःपाहतांपुनः।। ३४ ॥ शिवउवाच मास्तुतेऽस्मिन्भवेभीरुभव्यतत्परजन्मनि ।। अयोनिसंभवातत्रभविष्यसितपोबलात् ॥३५ ॥ भर्तृसुखमासाय .. ॥

·अ. .. पु०मा० १ ततोयंत्रीपरंपदम् ॥ दुर्वासामेप्रियामूर्तिःसत्वयाऽवमतःपुरा ॥ ३६ ॥ सचेत्कोपावृतःसुभूर्निहेढुवनत्रयम् ॥ त्वयागातिरेकेणब्रह्मतेजःप्रमर्दितम ॥ ३७ ।। पुरुषोत्तमस्त्वयामासोनकृतोभगवत्प्रियः ॥ यस्मिन्नर्पितमैश्वर्यश्रीकृष्णेनात्मनःस्वकम् ॥ ३८ ॥ अहंब्रह्मादयौदेवानारदाद्यास्तपस्विनः ११ ॥१४॥॥ यदादेशकराबालेतदाज्ञांकोविलंघयेत् ॥ ३९ ॥ समासोनत्वयामूढेपूजितोलोकपूजितः ॥ अतस्तेपंचभतरोभविष्यतिदिनात्मने ॥४०॥ना न्ययाभावितबालेपुरुषोत्तमखंडनात् ॥ यौवौदतितमासंसयातिधोररौरवम् ॥४१॥ विपरितंभवेत्तस्यनकदाप्यन्यथाभवेत् ॥ पुरुषोत्तमस्ययभक्ताःप पौत्रधनान्विताः ॥ १२ ॥ ऐहिकामुष्मिकीसिद्धियातायास्यंतियांतिच ।। वयंसपिगीर्वाणाःपुरुषोत्तमसेविनः ।। ४३ ॥ यस्मिन्संसेवितेशीघंपी यतेपुरुषोत्तमः ।। सेवनीयंकर्थमासंनभजामःसुमध्यमे ॥ ४४॥ अत्युत्कटानांमहतांवचोमिथ्याकयंवद ॥ अनुनेयाहिमुनयःसदसदादवादिनः॥ ॥ ४५ ॥ वदनेवनीलकंठःक्षिप्रमंतर्दधेहरः ॥ चकितासाभवत्बालायूथभ्रष्टामृगीयथा ।। ४६ ॥ सूत उवाच शशांकलेखांकितभालदेशेसदा शिवेशैवदिशंप्रयाते ॥ चिंताबबाधेमुनिराजकन्याहत्यायथावृत्रहणंमुनीशाः ॥ ४७ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्येशिववाक्यंना मएकादशोऽध्यायः ॥११॥ नारद उवाच शितिकंठेगतेनाथबालाकिमकरोच्छुचा । तन्मेवदविनीतायशुश्रूषाधर्मसिद्धये ॥१॥ श्रीनारायणउ वाच एवमेवपुरापृष्टःश्रीकृष्णःपांडुसनुना ॥ यदुवाचवचोराज्ञेतन्मेनिगदतःश्रृणु ॥ २ ॥ श्रीकृष्णउवाच एवंगतेशिवेराबन्साबालाविमतप्रभा ॥१॥ निःश्वासपरमाभीतासाश्रुनेत्राकृशोदरी ॥ ३ ॥ ददयागिलसवालावलितांगीकुमारिका ॥ दावाग्निदग्धपत्राट्यालतेवासतपस्विनी ॥४॥ .

·2: am................. दुःखमाामाप्तवत्यामेवंकालोमहानगतः ।। असौतामवचस्कंदताहशींतापसींप्रभुः ॥ ५॥ सहसातांसमापनांफणीवाखुनिवेशनं ।। इतिकालेनबलिना ६ वर्शनीतातपस्विनी ॥ ६ ॥ प्रावृष्मेघावृतन्योनिविद्युत्सौदामिनीयथा । तथाश्रमेखकेनष्टातपसादग्धकल्मषा।। ७॥ तदानीमेवमिष्ठोयज्ञसेनोनराधि पः ॥ बृहत्संभारसंपन्नमकरोद्यज्ञमुत्तमम् ॥ ८॥ तद्यज्ञकुंडादुताकुमारीकनकप्रभा ॥ सेयंद्रुपदशार्दूलतनयाप्रथिताभुवि ।। ९ ॥ द्रौपदीसर्वलो केषुह्यायायापुराभवत् ॥ सेयंस्वयंवरेराजन्मत्स्यवेधकृतेसति ॥ १०॥लब्धार्जुनेनपांचालीरुभितेराजमंडले ॥ तृणीकृत्यनृपान्सर्वान्भीष्मकर्णा दिकान्बहून ।। ११ । सेयंकचग्रहप्रामादुष्टदुःशासनान्मुने ॥ वचांसिकर्णशूलानिश्रावितावरवर्णिनी ॥ १२ ॥ मयाचोपैक्षिताराजनपुरुषोत्तमहे लनात् ॥ यदामयिकृतस्नेहामनामान्यवदन्मुहुः ॥ १३ ॥ दामोदरदयासिंधाकृष्णकृष्णजगत्पते ॥ हेनाथहेरमानाथकेशवक्लेशनाशन ।। १४ ॥ नमातानतातोनचभ्रातृवर्गोनसख्योनजामिनवैभागिनेयः ॥ नबंधुनचेप्टोनवैप्राणनायोटपीकेशसभवानेवमेऽस्ति ॥ १५ ॥ गोविंदगोपिकानाथदीनबं धोदयानिधे ॥ दुःशासनपराभूनांकिनजानासिमांप्रभो ॥ १६ ॥ दुःशासनपराभूतातदादुपदनंदिनी ॥ मदयिस्मरणप्राप्तविस्मृतापिमयापुरा ॥१७॥ शीघंगरुडमारुद्यतत्रागत्यस्थितेनवै ॥ पूरितानिमयाराजन्नस्यैवासांस्यनेकशः ॥ १८ ॥ सदामयिकृतस्नेहामत्प्राणामत्परायणा ।। ममातिवलभा साध्वीसखीमेमाणसनिभा ॥ १९ ॥ तथाप्युपेक्षितेयंसापुरुषोत्तमहेलनात् ॥ पुरुषोत्तमतिरस्कारकतारंपातयाम्यहम ।। २०॥ सर्वथामुनिदेवानांसे व्योऽयंपुरुषोत्तमः ॥ किंपुनर्मानुपाणांतुसर्वार्थफलदायकः ॥२१ ॥ तस्मादाराधयस्वैनमागामिपुरुषोत्तमम् ॥ वर्षेचतुर्दशेपूर्णेसर्वतेभावताशुभम् ।

·अ. %3D पु०मा० ॥२२॥ व्यालोकिचिकुरवातोयेरस्याःपांडुनंदन ।। तबारीणामहराजनिपिप्ये लकानषा ॥२३ । सुयोधनादिभूपालान्सर्वान्नेप्येयमक्षयम् ।। स वंशत्रुक्षयकृत्वात्वंचराजाभावप्यासे ॥२४॥ नमेक्षीरोदतनयाप्रियानापिहलायुधः ॥ नतयादेवकीदेवीप्रद्युम्नोनापिसात्यकिः ॥ २५ ॥ यादृशामे ॥१२॥ ॥२५॥ प्रियाभक्तास्तादृशोनास्तिकश्चन ॥ येनपीडिताभक्तास्तेनाहंपीडितःसदा ॥ २६ ॥ देप्यामेनास्तितत्तुल्योयमस्तस्यफलप्रदः ॥ नावलोक्योमयानु टोदंडार्यमापांडव ॥ २७॥ श्रीनारायणउवाच श्रीकृष्णस्तान्समाश्वास्यपांडवान्द्रौपदीतथा ।। कुशस्थलीजिगमिषुरुवाचमधुसूदनः ॥२८॥ राजनद्यगामष्यामिद्वारकांविरहाकुलाम् ॥ वसुदेवोमहाभागोबलदेदोममाग्रजः ॥ २९॥ मन्मातादेवकीदेवोगदसांबादयोऽपरे ॥ आहुकाद्याश्चय दवोरुक्मिण्याद्याश्चयात्रियः ॥ ३० ॥ संवतेऽनिमिपर्नेमंदागमनकांक्षिणः ॥ मामेवचिंतयत्येवंमदर्शनसमुत्सुकाः ॥३१ ॥ श्रीनारायणउवा च इत्युक्तवंतदेवेशंकथंचित्पांडुनंदनाः ॥ हरिप्रयाणमालक्ष्यतमूचुर्गद्दाक्षरम् ॥३२॥ जीवनंनोभवानेवयथावारिजलौकसाम्॥ पुनदर्शनमल्पेनका लेनास्लुजनार्दन ॥ ३३॥ पांडवानांहारे थोनान्यःकश्चिन्जगत्त्रये ॥ इत्यंसर्वेवदंत्यद्धातस्मान्न पाहिसर्वदा ॥ ३४ ॥ नविस्मायर्यावयंसर्वेत्वदीयाजग दीश्वर ।। अस्मञ्चेतोमिलिंदानांजीवनंत्वत्पदांबुजम् ॥३५ ॥ अवलंबनमेवास्तुप्रार्थयामोमुहुर्मुहुः । असकृत्पांडुपुत्रेषुगृणत्स्वेयदहः ॥ ३६ ।। मंदमंदसमारूवरयंप्रेमपरिघुतः ॥ययौदारवतीमेतान्पराकृत्यानुगच्छतः ॥ ३७॥ श्रीनारायणउवाच अथश्रीद्वारकानाथेगतेदारवतीतदा ॥ राजा ॥१५॥ पिसानुजलप्यस्तीनिविचचारह ॥ ३८॥ पुरुषोत्तमेमनःकृत्लाब्रह्मन्श्रीभगवत्प्रिये ॥ अनुजानाहकृष्णांचविष्वक्सेनवचःस्मरन् ॥ ३९ ॥ अ ·%3D होश्रुतमतीवायमाहात्म्यपारुषोत्तमम्।। कयंसुखानिलभ्यतेनाभ्यर्यपुरुषोत्तमम् ॥४०॥ सधन्योभारतवर्षेसपून्य श्रेष्ठएवसः ॥ विविधर्नियमैर्यस्तुपूजये त्पुरुषोत्तमम् ॥ ४२ ॥ एवंसर्वेषुतीर्थेषुभ्रमंतःपांडुनंदनाः ॥ पुरुषोत्तममासाद्यव्रतंचेरुविधानतः ॥ ४२ ॥ तदंतेराव्यमतुलमवापुर्गतकंटकम् ॥ पू र्गेचतुर्दशवर्षेश्रीकृष्णकृपयामुने ॥ ४३ ॥ दृढधन्वानृपःपूर्वसूर्यवंशसमुदुवः ।। पुरुषोत्तममासस्यसेवनान्महतींश्रियम् ॥ ४४ ॥ पुत्रपौत्रसुखंचैवभु काभोगाननेकशः ॥ जगामभगवलोकमगम्यंयोगिनामपि ॥ ४५॥ एतन्मासस्यमाहात्म्यमतुलंमुनिसत्तम । नाहवक्तुंसमर्थोऽस्मिकल्पकोटिशतैर पि ॥ ४६ ॥ सूतउवाच पुरुषोत्तममासस्यकृष्णद्वैपायनादहम् ॥ माहात्म्यं श्रुतवाविप्राःसौपिवक्तुंशशाकनो ॥ १७ ॥ अस्यमाहात्म्यमखिलंवेत्ति नारायणःस्वयम् । अथवाभगवान्साक्षाद्वैकुंठनिलयोहरिः ॥ ४८ ॥ ब्रह्मादिदेवानतपादपीठगोलोकनाथेनस्वकीकृतस्य ॥ सर्वमहात्म्यंपुरुषोत्तम स्यदेवोनजानातिकुतोमनुष्यः ॥ ४९ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्यश्रीनारायणनारदसंवादेपुषोत्तमव्रतोपेदशोनामद्वादशोऽध्यायः ॥ १२॥ ऋषयऊचुः सूनसूतमहाभागवदनोवदतांवर ॥ दृढधन्वाकथंप्रापपुरुषोत्तमसेवनात् ॥ १ ॥ सौराज्यपुत्रपौत्रादीनळलनांचपतिव्रताम् ।। कथंचभगवलोकमवापयोगिदुर्लभम् ॥२॥ शृण्वतोतेमुखांभोजात्कथासारंमुहुर्मुहुः ।। अलंबुद्धिननस्तातयथापीयूषपानतः ।। ३ ॥ अतोविस्तरतो बहिइतिहासंपुरातनम् ॥ अस्मद्भाग्यबलेनैवधात्रासंदर्शितोभवान् ॥ ४॥ सूतउवाच सनातनमुनिर्विपानारदायपुरातनम् ।। इतिहासमुवाचेसएक्पो । च्यतेऽधुना ॥५ ॥ शृण्वंतुमुनयः सर्वचरित्रंपापनाशनम् ॥ ययाधीतंगुरुमुखाद्राज्ञौढधन्वनः ॥ ६ ॥ श्रीनारायणउवाच शृणुराजन्प्रवक्ष्येऽहंभूप:

·अ० .. पु०मा० स्यरधन्वनः । कथापुरातनीरंम्यांस्वयूँनीमिवपावनीम्॥७॥आसौद्धहयडेशस्यगोनाश्रीमान्महीपतिः ॥ चित्रधर्मतिविख्यातोधीमान्सत्यपराक्रमः ।। ॥८॥ तस्यपुत्रो तितेजस्वीहढधन्वैतिविश्रुतः ॥ ससर्वगुणसंपन्नःसत्यवाकधार्मिकःशुचिः॥ ९॥ आकर्णीतविशालाक्षःपृथुवक्षामहाभुजः ॥ अवर्द्ध १३ ॥१६॥ तमहातेजाःसाईगुणमणरसौ ॥ १० ॥ अधीत्यसांगानिगमांश्चतुरश्चतुरोमुदा ।। सकृन्निगदमात्रेणप्रागधीतानिवस्फुटम् ॥ ११ ॥ दक्षिणांगुरवेद त्वासंपूज्यविधिवच्चतम् ॥ गुरोरनुज्ञयाधीमानपितुःपुरमजीगमत् ।। १२ ॥ जनयन्त्रयनानंदनिजपत्तनवासिनाम् ॥ चित्रधर्मापितंपुत्रंष्ट्वालेभेपरांमुद म् ॥१३ ।। युवानसर्वधर्मसंप्रजानांपालनक्षमम् ।। अतःपराकमत्रास्तिसंसारेसारबर्जिते ॥ १४ ॥ आराधयामिश्रीकृष्णविभुजमुरलीधरम् ।। प्र सन्नवदनंशांतंभक्तानामभयप्रदम् ॥ १५ ॥ ध्रुवांबरीषशानिययातिप्रमुखानृपाः ॥ शिबिश्चरंतिदेवश्वशशबिंदुभंगीरथः ॥ १६ ॥ भीष्मश्चविदुर श्चैवदुष्यंतोभरतोपिवा ।। पृथुरुत्तानगदश्वप्रहादोऽयविभीषणः ।। १७।। एतेचान्येचराजानस्त्यत्त्काभीगाननेकशः ।। अध्रुवेणध्रुवंप्राताआराध्यपुरुषो त्तमम् ॥१८॥ अतोमयापिकर्तव्यमरण्यहरिसेवनम् ।। छित्वास्नेहमयंपाशंदारागारसुतादिषु ।। १९ ।। इतिनिश्चित्यमनसासमर्थेढधन्वनि ॥ धुरंन्यस्यजगामाशुविरक्ताःपुलहाश्रमम् ॥२०॥ तत्रगत्वातपस्तेपेश्रीकृष्णमनसास्मरन् ।। निस्पृहःसर्वकामेभ्योनिराहारोनिरंतरम् ॥ २१ ॥ कियत्कालंतपस्तत्वाहरे मजगामसः ॥ दृढधन्वापिसुश्रावस्वपितुर्वैष्णवींगतिं ।। २२ ।। हर्षशोकसमाविष्टोद्यकरौदीर्ध्वदहिकम् ॥ पितृभत्तयामही । ॥१६॥ पालोविदन्ननवचःस्थितः ।। २३ ।। पुष्करावर्तके पुण्येनगरेऽयंतशोभिते ॥ राज्यंचकारभूगलोनीतेशास्त्राविशारदः ॥२४॥ तस्यशीलवतीभायां ·.. नाम्नायागुणमुंदरी ॥ विदर्भराजतनयारूपेणाप्रतिमाभुवि ॥ २५ ॥ पुत्रान्सासुषुवेदिव्यांश्चतुरश्चतुरानशुभान् ॥ पुत्रींचारुमतीनामसर्वलक्षणसंयुताम्।। ।२६॥ चित्रवाकचित्रवाहश्चमणिमांश्चित्रकुंडलः ॥ ॐवैतेमानिनःशूराविख्यातानामभिःपृथक् ॥ २७ ॥ हृढधन्वागुणःख्यातःशांतोदांतोहढव्रतः ॥ रूपवानगुणवान्शूरःश्रीमान्प्रकृतिसुंदरः ॥२८॥ वेदवेदांगविद्वाग्मीधनुर्विद्याविशारदः ॥ सुनिनितारिषड्वर्गःशत्रुसंघविदारणः ॥ २९ ॥ क्षम यापृथिवीतुल्योगांभीर्यसागरोपमः ।। पितामहसमःसाम्येप्रसादेगिरिशोपमः ॥ ३० ॥ एकपलीव्रतधरोरघुनाथइवापरः ॥ अत्युग्रवीर्यःसद्धर्मीका र्तवीर्यइवापरः ।। ३१ ।। श्रीनारायणउवाच एकदानिशिमुप्तस्यचिंतासीत्तस्यभूपनैः ।। अहोऽयंभवः केनपुण्येनमहताभवत् ।। ३२ ।। नमयाचतप स्तनदत्तनहुतंवचित्।। कमिदंपरिपृच्छामममभाग्यस्यकारणम॥३३॥एवंचिंतयतस्तस्यरजनीविरतिंगता ॥ ब्राह्ममुहूर्त्तउत्यायस्नानंकृत्वायथावीधे ॥३४॥ उपस्थायार्कमुद्यतसंतर्यभगवत्कलाः ।। दत्वादानानिविप्रेभ्योनमस्कृत्वाऽश्वमारुहत् ॥३५ ।। ततोरण्यंजगामाशुमृगयासक्तमानसः ॥ मृगान्वराहांन्शार्दूलान्जघानगवयान्बहून ॥ ३६ ॥ कश्चिन्मृगोहतोरण्येबाणेनहढधन्वना ॥ वनानांतरंयातो बागमादाय सत्तरम् ॥ ३७॥ शोणि तस्तुतिमार्गेणराजाप्यनुययामृगम् ॥ मृगःकुत्रापिसंलीनोराजावभ्रामतदूनम ॥ ३८॥ तृषाक्रांतःसकासारंददर्शसागरोपमम् ॥ तत्रगत्वासुपीत्वा सौपानीयंतीरमामतः ॥३९ ॥ ततोददर्शन्यग्रोधंधनछायंमहातरुम् ॥ तन्जटायांनिबध्याश्चनिषसादमहीपतिः ॥ ४० ॥ तत्रागमत्खगःकश्चि कीर परमशोभनः ॥ मानषीमीरयन्नाणीमतलांनृपमोहिनीम् ॥ ४५ ॥ शुकःपपाठसुश्लोकमेकमेवपुनःपुनः ॥ संबोध्यबढधन्नानमेकाकिनमुपस्थि

·अ०
१३
पु०मा०तम् ॥ ४२ ॥ विद्यमानातुलसुखमालोक्यातीवभूनले ॥ नचिंतयसितत्त्वत्वंतत्कयंपारमेष्यसि ॥ ४३ ॥ वारंवारमिदंपापपाठनृपतेःपुरः ॥ श्रुत्लात
स्यवचोरानामुमुदेमुमुहे पिच ॥४४॥ किमेतदुक्तवान्कीरएकंपापुनःपुनः ।। नारिकेलमिवागम्यंदुर्बोधंसारसंभृतम् ॥ ४५ ॥ किंवानायंभवेत्कृ
॥१७ष्णद्वैपायनमुतःपरः ॥ श्रीकृष्णसेवकंमूढ़मग्नंसंसारसागरे ॥ १६ ॥ विष्णुरातमिवौद्ध तुकृपयामांसमागतः ॥ इतिचिंतयतस्तस्यतत्सेनासमुपाग
ता ॥ ४७॥ कीरस्त्वदर्शनंप्राप्तोबोधयित्वानराधिपम् ॥ राजास्वपुरमागत्यकारवाक्यमनुस्मरन् ॥१८॥ वाच्यमानोपिनावोचदिनिद्रस्यक्तभोज
नः ॥ राज्ञीरहःसमागत्यराजानंपर्यपृच्छत ॥ ४९ ॥ गुणसुंदर्युवाच भोभोपुरुषशार्दूलदौर्मनस्यमिदंकुतः ॥ उत्तिष्ठोत्तिष्ठभूपालभुनभोगान्वचोव
द ॥५०॥ एवंस्त्रियानुनीतोपिनकिंचिदवदनृपः ॥ स्मरनशुकवचस्तथ्यंदुर्जेयममरैरपि।।५।।सापिबालाविनिःश्वस्यभञदुःखातिपीडिता ॥ नबुबो
धनिजस्वामीचिंताकारणमुत्कटम् ॥ ५२ ॥ एवंचिंतानिमग्नस्यराज्ञःकालाकियान्गतः ॥ संदेहसागरोत्तारेहेर्नुनैवाभिपश्यत ॥ ५३ ॥ नारदउ
वाच इतिचिंतयतोधरापतवदनातंहढधन्वनश्चकिम् ॥ विमलंचरितहिवैष्णवकलुषंहतिमनाकश्रुतंमुने ॥ ५४॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममा
हात्म्येश्रीनारायणनारदसंवाददधन्नोपाख्यानेडेढधन्वनोमनःखेदोनामत्रयोदशोऽध्यायः ॥ १३ ॥ श्रीनारायणउवाच अचिंतातुरस्यास्यगृहंवा
ल्मीकिराययौ ॥ योरामचरितंदिव्यंचकारपरमाद्धृतम् ॥ १॥ दूरादालोक्यभूपालःसमुत्यायससंभ्रमम् ॥ अनीनमत्तच्चरणीदंडवद्भक्तिसंयुतः ॥
॥२॥ संपूज्यस्थापयामासतमृषिपरमासने ॥ पादाकगतीकृलाकराभ्यांसमलालयत् ॥ ३ ॥ पादावनेननीरापःशिरसाधारयन्मुदा ॥ उगचस्नि
%D
॥१७॥

·ग्वयाचाचास्मरन्कीरवचौनृपः ॥ ४॥ दृढधन्वोवाच भगवन्कृतकृत्योहंभाग्यवानास्मसांत्रतम् ॥ अयमेसफलंजन्मगार्थोधिगत-प्रभो ॥ ५॥ श्रुतं मेसफलंजातंयद्भवानभिगोचरः ॥ किंवय॑मेमहदाग्यं जगत्पावनपानन ॥ ६॥ श्रीगरायणउवाच इत्युत्त्कामुनिशादूलंबिररामसभूपतिः ॥ राल्मी किरपितंदृष्ताराजानविनयान्वितम् ॥ ७॥ उचाचपरमप्रीतोहर्षयन्जनतांनिः ॥ बाल्मीकिरुवाच साधुसाधनृपश्रेष्ठलप्यंतदुपायते ॥८॥ चिंतातुरः कथंरानन्दस्वैमनोगतम् ।। किंचिहक्स्पृह तेस्तितद्दस्वमहामते॥९॥ढधन्यावाच भवदीयपढांभामकृपयामेमुखंसदा ।। परंलेकोमहाविदनसं देहोवदयमम ॥१०॥ तमपाकुरुशल्यं ववन्यकीरमुखोद्गतम् ॥ कदाचिन्मृगयाकामोगतोहंगहनेवने ॥११॥ भमनपश्यंकासारंतत्रपातंजलंमया।। श्रमापनादनाकांक्षीमहान्यग्रोधमाश्रितः ॥ १२॥ स्निग्धछायंसुनिबिडंमनोनयननंदनम् ॥ तत्रपश्यस्थितंकीरंमनोमोदावधायकम् ॥१३॥ दत्तह ष्टिरहंयावज्जातस्तस्मिन्नतत्रिणि ॥ तावन्मांसंमुखीभूयश्लोकमकंपपाटह ॥ १४ ॥ विद्यमानानुल सुस्वमालोक्यातीवभूतले । नचिंतयसितत्त्वत्वंतत्कयं पारमेष्यसि ॥ १५ ॥ इतिवाचःशुकनोक्ताआकहिंसुविस्मितः ॥ नतन्जानाम्यहंब्रह्मनाकमुवा चहरिच्छदः ॥१६॥ हममेहादसंदेहंभवानुचं तुमर्हति ॥ ममराज्यसुखंपुत्राश्चत्वारश्चारुदर्शनाः ॥ १७ ॥ पनीपतिव्रतारम्यागजाश्वरथपत्तयः ॥ समृद्धिरतुळाब्रह्मनकेनपुण्येनमेधु ना ॥१८॥ एतत्सर्वसमासेनविचार्यबत्तुमर्हसि ॥ श्रुवाकाक्यानिभूास्यवाल्मीकिमुनिसत्तमः ॥ १९ ॥ प्राणायामपरोभूत्वा मुहूर्तव्यानयास्थितः करामलकरिश्वंभूतंभव्यंभवचयत् ॥ २०॥ विलोक्यनादिनिश्चित्यराजानंप्रत्युवाचसः ॥बाल्मीकिरवाच श्रृणुभूगतिशार्दूल पारजन्मपरितंतन ॥२९

·अ.
पु०मा०
izcil
१४
पुराजन्मनिराजेंद्रभवान्द्रविडदेशनः ॥ द्विव कश्चिसुदेवास्यस्लामपर्णीतटेक्सन् ॥२२॥धार्मिक सत्यवादीचयपालगनदोषान् ।। दाध्ययनसं
पत्रोविष्णुभक्तिपरायणः ॥२३॥ अनिझेत्रादियागयतोषयामासतहरिम् ।।सदैववर्तमानस्यभायांसीवरवर्णिनी ॥२४॥ गौतमीनिसुविख्यातागौतम
स्यमुताशुभा ।। पतिपर्यचरत्नेम्णाभवानीवभवंप्रभुम ॥२५ ॥ गृहमेधविधीतस्यवर्तमानस्यधर्मतः ॥ व्यतीतःसुमहान्काळःप्रापसासंततिनहि
॥२६॥ एकदासनसविष्टःसेव्यमानःस्वकांतया। उवाचवचनंविप्रोविषण्णोगद्दाक्षरम् ॥२७॥ अयिसुंदरिसंसारेसुखंनास्तिसुतात्परम् ॥ लोकांत
रसुखपुण्यंतपोदानसमुवम् ॥२८॥ संततिःशुद्धवंश्याहिपरवेहचशर्मणे॥ तमप्राप्यवरं पुत्रंगीवितममनिष्फलम् ॥२९॥ नलालितोमयापुत्रोवेदार्यों
नप्रबोधितः ॥ नोदाहश्चकृतस्तस्यवृयाजन्मगतंमम ॥ ३०॥ सयोमेमृतिरेवास्तुनवायुश्चनियमम ॥ इत्यप्रियवनःशुलासुंदखिनमानसा॥३१॥
समाश्वासयितुंधीराप्रियवाक्यविशारदा ॥ अवीवदद्वचःसौम्यप्रियप्रेमपरिपुता ॥ ३२ ॥ गौतम्युवाच मामापापेश्वरबहिच्चियक्यानिसांमतम् ।।
भवद्विधाभागवतानवमुह्यंतिसूरयः ॥ ३३ ॥ सत्यधर्मपरोऽसिलंबितःस्वर्मस्त्वयाविभो। कथंपुत्रःसुखावाप्तिजानिनस्तवसुव्रत ॥ ३४॥ चित्रके
तुःपुराब्रह्मपुत्रशोकेनतापितः ॥ सनारदेनांगिरसाभ्येत्यसंतारितोभवान् ॥ ३५ ॥ तथांगरानादुःपुचानादनमगानिशि: ॥ तयातेसंततिःस्वामी
नदुःखदाचभविष्यति ॥ ३६ ॥ तथापितसत्पुत्रलालसाचेत्तपोधन ||आराधयनगन्नाथहरिसर्वार्थदंमुदा ॥३७॥ यमाराम्यपुराबहानकर्दमः
पुत्रमानवान् ॥ सांस्याचार्यस्तुतदेवकापलंयोमिनावरम् ॥ ३८ ॥ धर्मफ्ल्याचशेयंश्रुत्वारिप्रशिरोमणिः ॥ निधनौरंतयागाईतामपर्णीतटंगवः
॥
॥१८॥

·॥ ३९ ॥नालापविरजेरण्येचचारपरमंतपः ॥ शुष्कपर्णनलाहारःपंचमेपंचमेदिने ॥ ४० ॥ चलायब्दसहस्राणिमान्योउपनिषः । तस्यैत त्तिपसायंकायोलोकाश्चकापरे ॥ ४५ ॥ अत्युग्रंतत्तपोष्वाभगवानभक्तवत्सलः ॥ प्रादुर्बभूवतरसागकडोपरिसंस्थितः ॥ ४२ ॥ श्रीना रायणउच ।। तंदृष्टानवजलदोपममुरारिंदोर्दैनंगदवनक्षमश्चतुर्भिः ॥ संलक्ष्यमुदितमुखंसुदेवशर्मासाष्टांगनातिमकरोन्मुदामुकुंदं ॥ ४३ ॥ तिश्रीबृहनारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्येश्रीनारायणनारदसंबादेचतुर्दशोऽध्यायः ॥१४॥ श्रीनारायणउवाच ॥ ततस्तुष्ट्याक्तदेवंश्रीकृष्णभक्तवत्स लं । बद्धांजालपुटोभूत्वासुदेवोगद्दाक्षरं ॥१॥ नमस्तैदेवदेवेशत्रैलोक्याभयदप्रभो ॥ सर्वेश्वरनमस्तेऽस्तुत्वामहंशरणंगतः॥२॥ पाहिमांपरमे शानशरणागतवत्सल ॥ नगढुंचनमस्तेऽस्तुप्रपन्नभयभंजन ॥३॥ जयस्वरूपंजयदंजयेशंजयकारणं ॥ विश्वाधारंविश्वसंस्थांस्वकारणकारणं ॥४॥ विश्वकरक्षकंदिन्यविश्वविश्वपंजरं ॥ फलबीनंफलाधारंफलमूलफलप्रदं ॥ ५ ॥ तेनःस्वरूपंतबोदंसर्वतेबासनांवरं ॥ कृष्णविष्णु वासुदेववंदेहंदीनवत्सलं ॥ ६॥ नलांब्रह्मादयोदेवास्तोतुंशक्ताजगत्प्रभो।। कथमंदोमनुष्योऽहमत्यबुद्धिर्जनार्दन ॥ ७ ॥ अतिदुःखतरंदीनंत्व मामुपेक्षसे ॥ तत्कयलोकबंधुत्वंप्रभालोकेवृयागतं ॥ ८॥ वाल्मीकिरुनच ॥ इत्यभिष्ट्रयभूमानदिनस्तस्यौहरेःपुरः ॥ तदाकयेहरिक्यिमुवाच बलदस्वनः ॥९॥श्रीहरिरुवाच सम्यक्संपादितंवत्सयत्त्वयाचरितंतपः ॥ किमिच्छसिमहापाजतपोधनवदस्खमे ॥१०॥ तत्ते हवितरिष्यामिस तुष्टस्तपसातव ॥ एतादृशंमहत्कर्मनकेनापिकृवंपुरा ।।११ ॥ सुदेवउवाच ॥ यदिप्रीतोऽसिहेनाथदीनबंधोदयानिधे ॥ सत्पुचंदेहिमविष्णोपुराणपुरु

·०मा०
पोत्तम ।। १२ । हरपुत्रविनाशून्यंगार्हस्थ्यमेनरोचते ॥ रतिविप्रवचःश्रुखाजगादहरिरीश्वरः ॥ १३ ॥ श्रीहरिरुवाच ॥ अदेयमपितेसर्वदा अ.
स्य पुत्रविनाद्वैन ॥ तवपुत्रसुखवसविधानानवनिर्मितं ॥१४॥ त्वदीयभालफलकैरर्णाःसर्वेमयक्षिताः तत्रनवास्तितेपुत्रसुखरूममुजन्मसु ॥१५॥ १५
॥१९॥ इत्याकहरेर्वाक्यंतचनिर्धातनिष्टुरं ॥ सपपातमहीपृष्टेछिन्नमूलइक्दुमः ।। १६ ॥ पाततितमालोक्यप्रमदात्यंतदुःखिता।पश्यंतीस्वामिनंपुत्रस्पृहाशू में
न्यमहरूढत् ॥१७॥ पश्चार्यसमालंव्यसायो चत्पतितंपति ॥ गौतम्युवाच ।। उत्तिष्ठत्तिष्ठनाथर्किनस्मरसिमेवचः ॥१८॥ विधाचलिखि:
तंभालेतलभेतसुखामुखं ।। किंकरोतिरमानाथःखकृतभुजतेनरः ॥१९॥ अभाग्यस्यकृतोद्योगामुमोरिबभेषजं ॥ तस्यसभवेदव्यथैयस्यदेवमद
क्षिणं ॥२०॥ ऋतुदानपःसत्यव्रतभ्योहरि सेवन ।। श्रेष्ठसर्वेषुवेदेषुनौदवबलंबरं ॥२१ ।। तस्मात्सर्वत्र विश्वासविहायोतिभसुरदेवमेवावलंब्या
शुहरिणाकिं प्रयोननं ॥ २२ ॥ इत्याकर्ण्यवचसस्यास्तीव्रशोकसमन्विनं ॥ वैनतेयोनदविष्णुक्षोभसनातवेयुः।।२३।। गरुडउवाच शोकसागरसंम
म्नांब्राह्मणींवीक्ष्यहेहरे ॥ तथैवत्राह्मणनेत्रगलवाष्पकलाकुलं ॥२॥दोनवोदयासिंधभक्तानामभयंकर भक्तदुःखासहिष्णास्सेदयायक्गताप्रभो
॥ २५ ॥ अहोब्रह्मण्यदेवस्वस्तधर्मःक्मतोऽधुनः। वक्तस्यवधीनिमुक्तिःकरतलेस्थिता ॥२६॥अहोतयापिनेच्छंति वहायभक्तिमुत्तमांतदग्रेसि
द्वयश्चाष्टकरीभूयसंस्थिताः ॥२७॥ वडासधनमाहात्म्यमेवेसर्वत्रविभुतं ॥ ता.वयस्यपुत्रेच्छापूरणेक-परिश्रमः ॥२८॥ गजमर्पयतःसोवांकु
शेक-परिश्रमः ॥ अतःपरंनकेनपिसव्यततेपदांबुनं ॥२९॥ यदरष्टगतगुसस्लेदेवभविताधुर ।। इतिलोकेप्रथामातालतिर्विलयंगता ॥ ३० ॥
॥१९॥

·कर्तुमकर्तुसामाझुंतवसर्वत्रविश्रुतं ।। तदेवाद्यगतनाथनचेदस्मैसुतप्रदः ॥३१॥ अतस्त्वंसर्वयादेहिपुत्रमेकंदिजन्मने ।। सुदामालांसमाराध्यलेभेवैभवमु त्तमं ॥३२॥ सांदीपिनिमृतपुत्रमवापकृपयातव ।। इतिनेशरंगप्राप्तादंपतीपुत्रलालसौ ॥३३॥ श्रीनारायणउवाच ॥ इतिगरुडवचौनिशम्यविष्णुर्व चनमुवाचखगंसुधोपमानं ॥ आयखगवरपुत्रमेकमस्मैवितरमनोगतमाशुवैनतेय ॥ ३४ ॥ इतिहरिवचनंनिजानुकूलंगटितिनिशम्यखगोतिहष्ट चेताः अदददतिविषण्णमानसायसुतमनुरूपमिलासुरायरम्यम् ॥३५॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणपुरुषोत्तममाहात्म्येहढधन्वोपाख्यानेश्रीनारायणना रदसंदादेसुदेववरप्रदाननामपंचदशोऽध्यायः ॥१५॥ श्रीनारायणउवाच श्रृणुनारदवक्ष्येहयदुक्तंदृढधन्वने । वाल्मीकिनामहाप्राज्ञचरितपरमातम ॥१॥ वाल्मीकिरुवाच हदधन्वन्महाराजश्रृणुष्ववचनमम ॥ सुपर्णःकेशवादेशादिदमाहदिजेश्वरम् ।।२।। गरुडउवाच सप्तजन्मसुतेपुत्रसुखनाम्ती तियदचः ॥ हरिणोक्तंद्विज श्रेष्ठतत्तथैवतवाधुना ॥ ३ ॥ तथापिस्वामिनाज्ञातःकृपयादायतेसुतम् ॥ मदंशसंभवःपुत्रोभविताततपोधन ॥ ४॥ येनत्व माशिषःसत्यालप्स्यसेगौतमीयुतः।।परंतजनितंदुःखंयुक्योभविताध्रुवम।।५।।धन्यो सदिजशार्दूलयत्तनाताहरौमतिः।।सकामाप्यथानष्कामाहरिभाक्तिह रेःप्रिया।।६।।बलबुदवत्पुंसांशरीरंक्षणभंगुरम्।।तदासाद्यहरेःपादधन्यश्चितयतेटदिाजा हरेरन्योनसंसारात्तारये हुदुस्तरात्।।हरेरैवकृपालेशान्म यादत्तःमुतस्तवा। मनसिश्रीहारधृत्वाविचरवयथासुखम्।।उदासीनतयास्थित्वा वसंसारमंसुखम्॥९॥वाल्मीकि वाच दंपत्योःपश्यतो सद्योदला रमनुत्तमम् ॥ खगद्वाराहारःशीघंययोनिजनिकेतनमा॥१०॥सुदेनोपिसपनीकोवरलवामनोगतम्।।आमाद्यस्वगृहभेजेमाहत्यसुखमुत्तमम् ॥११॥ ..

·अ. १६ पु०मा० कियत्कालक्रमेणास्यादोहदःसमपद्यना।दशमेमासिसंप्राप्तेपूर्णगर्भोबभूवह ॥१२॥ प्रसूतिकालेसंपानेमासूतसुतमुत्तमं । सुदेवस्त्वात्मजेजातेजाताल्हा दोबभूवह ।। १३ ।। आहूयजातककर्मचकारदिनसत्तमान् ॥ बृहदानंददौतेभ्यःसुस्नातोदिजसत्तमः ॥१४॥ नामचास्याकरोद्धीमान्ब्राह्मणैः पा२०॥ स्वजनतः ।। अयंसुनःसुपर्णेनदत्तःप्रेम्णाकृपालुना ॥ १५ ॥ शारदेंदुरिवोद्य तेजस्वीशुकसनिमः ॥ शुकदेवेतिनामार्यपुत्रोक्नुममवल्लभः ॥१६॥ अवर्द्धतसुतःशीघंशुक्लपक्षइवोडुपः ॥ पितुर्मनोरयैःसाकंमानमानसनंदनः ॥१७॥ उपनीयमुतंतातःसावित्रीदत्तवानुमुदा।।संस्कारवैदिकं प्राप्यब्रह्मचर्यव्रतस्थितः ॥१८॥ तत्तेजसान्वितोरेजेसाक्षात्सूर्यइवापरः।।वेदाध्ययनमारभकुमारोबुद्धिसागरः ॥ १९ ॥ सदुद्धानंदयामासस्वगुरूं गुरुवत्सलः ॥ सकृत्रिगदमात्रेणविद्यांसर्वामुपायवान्।।२०।वाल्मीकिरुवाच एकदादेवलोऽभ्यागात्कोटिसूर्यसमप्रभः ।।तमालोक्यसुदेवोऽसौननामइंड वन्मुदा ॥ २१ ॥ पूजयामासविधिवदयंपाद्यादिभिर्मुनिम् । आसनंकायामासदेवलायमहात्मने।।२२॥ तत्रोपविष्टोभगवानदेवलोदेवदर्शनः।।चरणे पतितंदृष्टाकुमारंदवलाऽब्रवीत् ॥२३॥ देवलउवाच भोभोमुदेवधन्योऽसितुष्टस्तेभगवान्हारः यतस्त्वंप्राप्तवानपुत्रदुर्लभंसुंदरंवरम् ॥२४॥ एतादृशः सुतःकापिकस्याप्यनवलोकितः॥विनीतोबुद्धिमान्वाम्मीवेदाध्ययनशीलवान् ॥२५॥एहिपुत्रकिमेतत्तेकरेपश्यामिकौतुकम।।सच्छत्रचामरयुगंकमलंय वसंयुतम् ॥२६॥ आजानुलंबिनोहस्तीहस्तिहस्तसमौतव ॥ आकीतविशालेचचक्षुषामधुपिंजरे ॥२॥ वपुर्वर्तुलकंमध्यंवलित्रयविभूषितम्।। एव मुस्कासुतंदृष्ट्वापुनराहोत्सुकंद्विजम् ॥२८॥ अहोसुदेवतनयस्तवायंगुगसागरः ॥ गूढजत्रुःकंचुकंठःस्निग्धकुंचितमूर्द्धलः ॥२९॥ तुंगवक्षाःपृथु ॥२०॥ -- ·मीनासमकोवृषांसकः ॥ सर्वलक्षणसंपूर्णःपुत्रोभाग्यनिधिर्महान् ॥३०॥ एकएवमहान्दोषोयेनसर्ववृथाकृतम् ॥ इत्युत्कामौलिमाधुन्वन्विनिः श्वास्याब्रुवन्मुनिः ॥३१॥ पूर्वमायुःपरीक्षेतपश्चालक्षणमादिशेत् ॥ निरायुषःकुमारस्यलक्षणे किंप्रयोजनम् ॥ ३२ ॥ सूदेवतनयोयंतेद्वादशहाय नेनले । मृत्युमेष्यतितस्मात्त्वंशोकमाकुरुमानसे ॥ ३३ ॥ अवश्यंभाविनोभावाभवत्येवनसंशयः ॥ तत्रप्रतिविधिनास्तिमुमूर्षारिवभेषजम् ॥ ३४ ॥ वाल्मीकिरुवाच इत्युदीर्यगतोब्रह्मलोकदेवलकोमुनिः ॥ सुदेवःसहगौतम्यापपातधरणीतले ।। ३५॥ विललापचिरंभूमौदेवलोक्तंवचःस्मरन् ।। अथ सागौतमीपुत्रस्वांकमारोप्यधैर्यतः ।। ३६ ॥ चुचुंबवदनप्रेम्णापश्चात्पतिमुवाचसा ॥ गौतम्युवाच द्विजराजनकर्तव्याभीतिभाव्येषुवस्तुषु ॥ ३७१। नाभाव्यभविताकुत्रभाव्यमनभविष्यति ।। किंनुनादुःखमापनानलरामयुधिष्टिराः ॥ ३८ ॥ बंधनंबलिराजापिपासवान्यदवःक्षयम् ।। हिरण्याक्षावध चोरोवृत्रोपिनिधनंगतः । ॥ ३९ ॥ कार्तवीर्यशिरश्छेदंरावणोपितथातवान्।। विरहरघुनायोपिजानक्या प्राप्तवान्मुने ॥ ४० ॥ परीक्षिदापरानर्पि ब्राह्मणान्मृत्युमानवान् ॥ एवंयभाविनोभावाभवरोवमुनीश्वर ॥ ४१ ॥ अतउत्तिष्ठहनाथहरिभजसनातनम् ॥ शरण्यंसर्वनीवानांनिर्वाणपददायकम् । ॥ ४२ ॥ वाल्मीकिरुवाच इतिनिजवनितावचोनिशम्यप्रकृतिमुपागतवान्सुदेवशर्मा।हदिहरिचरणांबुजंनिधायझटितिजहौशुचमात्मजावित्रीम् ॥ १३ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणपुरुषोत्तममाहात्म्येश्रीनारायणनारदसंवादेहढधन्वोपारव्यानेसुदेवप्रतिबोधोनामषोडशोध्यायः ॥ १६ ॥ नारदउवाच ततःकिमभवत्तस्यमबुद्धस्यमहीपतेः ॥ तन्मेवदकृपासिंधोशृण्वसांपापनाशनम् ॥ १॥ श्रीनारायणउवाच स्वकीयचरितंश्रुत्वाप्राक्त ·अ० ४ पु०मा० नंचकिताननम् ॥ रामानंपुनरेवाहवाल्मीकिःश्रवणोत्सुकम् ॥ २॥ वाल्मीकिरुवाच इतिता शीतलावाचःसमाकर्ण्यप्रियामुखात् ।। सुदेवोधैर्यमा लंब्यहरोचित्तमधारयत् ॥ ३ ।। निश्वस्यदीनवदनोयदाव्यंतदविष्यति ॥ इतिनिश्चित्यमनसापुप्पाद्यर्थवनंययौ ॥ ४॥ एवंकृतवतस्तस्यकियानका १ ।२९॥ लोगतःक्रमात ॥ समित्कुशफलाद्यर्थकदाचित्काननययो॥ ५ ॥ सुदेवोमनसाध्यायन्हरे पादसरोरुहम् ॥ तस्मिन्नेवदिनेगच्छदापीसूनुःसुदृतः ॥६॥ प्रविश्यवापींचिक्रीडेवयस्यैःसहनारिणे ॥ जलयंत्रैःक्षिपन्चारिबालकेषुस्मयन्मुहुः ॥७॥ जलेक्रीडामुहुःकुर्वनग्रीमेमोदमुपाययो॥ ए सर्वेषुबालेषुकीडसुप्रेमनिर्भरम् ।। ८ ॥ अगाधवारिणितिष्ठन्बालकैरुपमर्दितः ॥ सपलायनमान्वच्छन्सुत्दूर्गभयाद्रुतम् ॥ ९ ॥ विधिनानादि तस्तत्रनियम्यश्वासमात्मनः ॥ ममन्नागाधतोयसौवचयनात्मनःसखीन् ॥१०॥ तत्रापिव्याकुलीभूयततोनिर्गनुमुन्मनाः ॥ सहसामृतिमापनःकुमा रोगाधवारिणि ॥ ११ ॥ जलादनिर्गतंवीक्ष्यसर्वेचकितमानसाः ॥ समानवयसःसर्वहाहाकृत्वाप्रधाविताः ॥ १२॥ गौतम्यकथयामासुबुंहच्छो कपराणः ॥ वचपातसमांवाचंबालानामनातप्रियाम् ॥ १३ ॥ श्रुत्वाभूमीपपाताशुगौतमीपुत्रवत्सला ॥ एतस्मिन्नेवसमयैवनादिपःसमाययौ ॥ ॥१४॥ निशम्यपुत्रमरणत्वष्टेवावापतद्धवि ॥ ततउत्थायतौविप्रदंपतीवापिकांगतौ ॥१५ मृतपुत्रंसमालिंग्यवांकेकृत्वाकलेवरम् ॥ सुदेवःपुत्रव दनंचुचुंबचमुहुर्मुहुः ॥ १६ ॥ ततःस्साकेस्थितंपुत्रमृतंवीक्षन्मुहुर्मुहुः ॥ सरुदन्विलपन्नेवगद्गदाक्षरमूचिवान् ॥ १७॥ सुदेवउवाच वदपुत्रशुभांवा ॥२१॥ गोममशोकविनाशिनीम् ॥ शीतलांललितांवत्समनसोमोदमावह ॥ १८॥ विहायपितरोवृद्धौनत्वंगंनुमिहार्हसि ॥ वत्साव्हयतिसन्मित्रवेदाध्यपनहेत ·क वे ॥१९॥ मुदाव्हयत्युपाध्यायस्त्वमध्यापनहेतवे ॥ तूर्णमुत्तिएहेपुत्रकयंसुप्तोसिसांप्रतम् ॥ २० ॥ त्वांविहायनगच्छामिगृहोकेमेषयोजनम् ॥ शू न्यारण्यमिवाद्यैवत्वहतेसदनमम ॥ २१ ॥ वनेपिनैवगच्छामिगमनोकिप्रयोजनम् ।। फलमूलप्रियंत्वंचनोत्तिष्ठसिममाग्रतः ॥ २२ ॥ नमयाचरितंग बैब्रह्महत्यापिनोकृता । केनकर्मविपाकेनपुत्रोमेनिधनंगतः॥२३ ॥ अहोधातःकिमेतावत्फलंलब्धत्वयामहत् ।। लोचनममदीनस्यवृद्धस्याकष्यनिर्द य ॥ २४॥ निर्धनस्पधनंबालंदंपस्योरवलंबनम् ॥ हरतस्कर्थलज्जाजायतेनाहिकुत्रचित् ॥ २५ ॥ सर्वत्रसदयस्त्वं वैमयिनिर्दयतांगतः ॥ कथ मित्यन्यथाभावोममभाग्यवशादहो ॥ २६ ॥ कुत्राहंशोधयाम्यद्यपुत्रप्रकृतिसुंदरम् ।। द्रक्ष्येतवान कुत्रपुत्रचारुसुलोचनम् ॥ २७ ।। पर्जन्यःस्रव , तेवारिसृतेधान्यंवसुंधरा ।। गिरयौरत्नजातानिमुक्तासारंपयोनिधिः ।। २८ ॥ नतंदेशंप्रपश्यामियत्रपुत्रमृतंलभेत् ॥ यदानुसमालिंग्यद्गतंतापमु त्सृजेत् ॥ २९ ॥ हेवत्सत्वंसकृद्राचं श्रावयाशुदयांकुरु ॥ विलपन्यतितेमाताकुररीवमनत्रपा ॥ ३० ॥ तांदृष्ट्वातुकथंपुत्रदयानोत्पद्यतेतव ।। अननु ज्ञाप्यपितरौनकदापिभवानगतः ॥ ३१ ॥ आवामपृष्टवाकिंदीर्घमार्गयातोसिपुत्रका विदाध्ययनसदाणीकस्योप्यामिसांप्रतम् ॥३२॥ त्वामनुस्मरतो वत्सकलवाक्यंमनोहरम ।। शतधोदीयतेनौद्यह्यायसंहदयंमम ॥ ३३ ॥ मन्येसुधन्यंकिलकोशलेंद्रयःकाननंदाशरयौप्रयाते ।। दधारनो मन्सुत तापदग्धोधिङमांसुनस्यप्रलयेप्यनष्टम् ॥ ३४ ॥ गोविंदविष्णोयदुनाथनाथश्रीरुक्मिणीप्राणपतेमुरारे । दीनानुकंपिन्भगवन्दयालोमांपाहिपुत्रानलता पतमम् ॥ ३५ ॥ देवाधिदेवाखिललोकनायगोपालगोपीशरयांगपाणे ॥ कलिंगकन्याविषदोषहारिन्मापाहिपुत्रानलतापतप्तम् ।। ३६ ॥ वैकुंठवि ·S पु०मा० प्णोनरकासुरारेचराचराधारभवाब्धिपोत ॥ ब्रह्मादिदेवानतपादपीठमांपाहिपुत्रानळतापतनम् ॥ ३७॥ शठोमदन्योभवितानकोपियोदवकीसुनुव अ० चोविलंध्य ॥ पुत्रेदुराशांकनवानभाग्योलभनेकादृष्टविनष्टवस्तु ॥ ३८॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहात्म्यश्रीनारायणनारदसंवादेरढध १८ i॥२२॥ न्वोपाख्यानेसुदेवविलापोनामसप्तदशोध्यायः ॥ १७ ॥ नारदउवाच हदधन्वमहीपालंकिमुवाचततःपरम् ॥ वाल्मीकिर्भगवान्साक्षात्तद्वदस्वतपोनिधे ॥१॥ श्रीनारायणउवाच दृढधन्वासराजर्षिःश्रुत्वाप्राक्तनमात्मनः ।। सविस्मयःसमापृच्छदाल्मीकिंमुनिसत्तमम् ॥ २॥ हदधन्वोवाच ब्रह्मस्तवव चोरम्यंसुधाकलनवनवम् ।। पीत्वापीत्लानतृनोस्मिभूयोवदततःपरम् ॥३॥ वाल्मीकिरुवाच एवंदिलपतस्तस्यविप्रस्यजगतापते ॥ अकालजलदोभ्या गाद्यंश्चदिशोदश ॥ ४ ॥ वौवायुःखरस्पर्शःकंपयनिवार्वतान् ।। बृहल्लसन्महाविद्युत्स्वनेनापूरयनादेशः ॥ ५॥ यावन्मासंववर्षेवमहीपूर्णज लाभवत् ॥ नासौविज्ञातवान्किंचित्पुत्रशोकाग्नितापितः ॥ ६ ॥ नपपीबुभुजेचैवपुत्रपुत्रहतिब्रुवन् ॥ एवंविलपतस्तस्यमासोयोविगतस्तदा ॥७॥ श्रीकृष्णवलभोमासःसोभवत्पुरुषोत्तमः ॥ अजानतोपितस्यासीत्पुरुषात्तमसेवनम् ॥ ८॥ तेनात्यंतप्रसन्नःसन्प्रादुरासीद्धरिःस्वयम् ॥ नवीनजलद श्यामोवनमालाविभूषितः॥९॥ प्रादुर्भूतेजगन्नायेविलीनाधनराजयः। ततोददर्शविप्रोसौश्रीकृष्णपुरुषोत्तमम् ॥१०॥ सहसांकगतंपुत्रदेहभुविनिधार यच ।। सपत्रीकोनमश्चक्रेदंडवच्छीहारमुदा॥११॥ बद्धांजलिपुटोभूत्वासंस्थितःश्रीहरेःपुरः ॥ श्रीकृष्णएवशरणंममास्त्वितिविचितयन् ॥१२॥ ॥२२॥ भगवानपितुष्टःसनपुरुषोत्तमसेवनात् ।। अवोचन्मधुरांबाणीबृहत्पीयूषवर्षिणीम् ॥१३॥ श्रीहरिरुवाच भोभोसुदेवधन्योसिभाग्यवान्सांप्रतंभवान् ॥ ..

·त्वदाग्यवर्णितुंकोवासमोंभुवनत्रये ॥१४॥ शृणुवत्सप्रवक्ष्येहंयत्तेभावितपोधन ।। द्वादशाब्दसहस्रायुःपुत्रस्तेभवितादिन ॥ १५॥ अतःपरंनसं देहस्तवपुत्रौद्भवेमुखे ॥ मयायतेसुतोदत्तःप्रसन्ननद्विजोत्तम ॥१६॥ तवपुत्रसुखंदृष्टवादेवगंधर्वमानवाः ॥ सस्पृहास्तेभविष्यतिप्रसादान्मेदिनोत्तम ॥ १७॥ अत्रतेकथायेप्यामिइतिहासंपुरातनम् ॥ मार्कडेयेनमुनिनापुराप्रोक्तंरचून॒पम् ॥ १८॥ पुरामुनीश्वरःकश्चिद्धनुर्नामामहामनाः पश्यन्पुत्राधिाने दग्धान्लोकान्दीनमनाअभूत् ॥ १९ ॥ अमरपुत्रमान्विच्छन्तपरतेपेसुदारुणम् ।। सहस्राब्दगतेकाळेदेवास्तमब्रुवन्मुनिम् ॥ २० ॥वरंवरयभद्रंते यस्लेमनसिवांछितः ॥ प्रसन्नास्मोवयंसर्वेतीव्रणतपसातव ।। २१ ॥श्रीनारायणउच इतिदेववचःश्रुत्वामुतृप्तोमृतसनिभम् ।। वक्रेतपोधनःपुत्रममरंचुद्धि शालिनम् ।। २२ ॥ तमंचुर्नेि राःसर्वेनवंभूतोस्तिभूतले ॥ पुनराहमुनिर्देवानिमित्तायुर्भवत्विति ।। २३ ॥ सुराःोचुनिमित्तंकिंवदसोप्यवदन्मु निः ॥ असौमहानगिरियांवत्तावदायुर्विधीयताम् ॥ २४ ।। एवमस्त्वितिसंपाद्यासेंद्रादेवादिवंययुः ॥ धनुःशर्मामुतंलेभेकालेनाल्पनतादृशम् ।।२५ सपुत्रोववृधेतस्यतारापतिरिवांबरे ॥ प्राप्तेनुषोडशेवर्षेपुत्रप्राहमुनीश्वरः ॥२६ ।। हैवत्समुनयःसर्वेनावज्ञेयाःकदाचन ॥ शिक्षितोपितयापुत्रःसोदेगा नकरोन्मुनीन् ॥ २७॥ निमित्तायुर्बलोन्मत्तोब्राह्मणानवमन्यते ॥ कदाचिन्माहेषोनामामुनिःपरमकोपनः ॥ २८॥ पूजयामासविधिनाशालिया मशिलांशुभाम् ॥ तदानींससमागस्यतामादायत्वरान्वितः ॥२९॥ चिक्षेपनिजचांचल्यात्कूपेपूर्णजलेहसन्॥ ततःक्रोधसमाविष्टःकालरुद्रापरः ॥ ३०॥ शशापधनुषःपुत्रमद्यैवनियतामयम् ॥ नमृतंत्रमालक्ष्यदध्यामनासकारणम् ॥ ३१ ॥ निमित्तायुरयंदेवैः कृतोयंधनुषःसुतः॥इतिचिंताप ·पु०मा० रेणाशुनिःश्वास प्रकटीकृतः ॥ ३२ ॥ महिषःकोटिशोनातास्तारिःशकलीकृतः ॥ तदानींमृतिमापन्नोमुनिपुत्रोतिदुर्मदः ॥ ३३ ॥ धनुःशर्मा तिदुःखेनविललापमुहुर्मुहुः ॥ विलप्यबहुधाविप्रोगृह्यपुत्रकलेवरम् ॥ ३४॥ प्रविवेशचितावन्हिपुत्रदुःखातिपीडितः ॥ एवंहठामपुत्रायेनसुखंयांति ॥२३॥ कुत्रचित् ॥ ३२ ॥ वैनतेयेनयोदत्तस्तनयायंतपोधन ॥ तेनत्वंपुत्रवानलोकेस्पृहणीयोभविष्यसि ।। ३६।। पुरुषोत्तममाहात्म्यात्प्रसंन्नेनमयानघ । चिरंस्थापितोयहितनयःसुखदोस्तुते ॥ ३७ ।। गार्हस्थ्यमतुलंभुत्कासहपुत्रेणसर्वदा ॥ ततस्त्वंब्रह्मणोलोकंगत्वातत्रमहत्सुखम् ॥ ३८ ॥ दिव्या । ब्दवर्षसाहस्रभुत्कागंतासिभूतले ॥ ततोराजाचक्रवत्तौभविष्यसिद्विजोत्तम ॥ ३९ ॥ दृढधन्वेतिविख्यातःसमृद्धबलवाहनः ।। संवत्सराणामयुतंरा म्यंभोक्ष्यसिपार्थिवम् ॥ ४० ॥ अव्याहतबलैश्वर्यमाखंडलपदाधिकम् ॥ गौतमीयंतवांगार्द्धहारिणीमहिषीतदा ॥ ४१ ॥ पतिसेवारतानित्यंनाम्ना : घगुणसुंदरी॥ चत्वारस्तेसुताभाव्याराजनीतिविशारदाः ॥ ४२ ॥ कन्यैकाचमहाभागासुशीलासुवरानना ॥ भुत्त्वाभागान्महाभागसुरासुरसुदु लभान् ॥ ४३ ॥ कृतायौहंधरापीठेइत्यज्ञानविमोहितः ।। अतिदुस्तरसंसारविषयाकृष्टमानसः ॥४४॥ यदाविस्मरसेविष्णुंसंसारार्णवतारकम् ।। अयंतेतनयोविपशुकोभूत्वातदाने ॥ ४५ ॥ वट वृक्षसमाश्रियत्वामेवंबोधयिष्यति ॥ वैराग्योत्पादकंपाषठवमुहुर्मुहुः ॥ ४६ ॥ श्रुत्वावाक्यंशुक मोक्तंदुर्मनागृहमेष्यसि ।। अयचिंतार्णवमग्नत्यत्त्काविषयसुखम् ॥ ४७ ।। वाल्मीकिस्त्वांसमागत्यबोधयिष्यतिभूसुर ॥ तद्वाक्यश्छिन्नसंदेहस्त्य ॥२३॥ कालिमहरे पदम् ।। ४८ ॥ गमिष्यसिसपनीकापुनरावृत्तिवर्जितम् ॥ वदत्येवमहाविष्णीसमुत्तस्थौदिनात्मनः ॥ ४९ ॥ दंपतीतीसुतंदृष्ट्वामहा ·सीमाः॥ रामपिस्नुहार सुनाए ॥ ५७ मधुकदेवपित्रीहरि तिची साडीपरिसंवाष्टकमुसादिनम् ।। ५ बक्षिसभूत्ययमाग्रीहरिकला ॥ यहांडलिटोरिस:योवानबादी ५९॥ सादस्वसंधाधुहर्षगादकामिरा- ॥५३॥ चमार्यबसलमेरवरिशंकांतबेतुका सागरचालयानिमादित्यस्याहरेशम #स्लिाविलोकिसक्योकारितनवास्तिहितवाक्यंग्यातलं पामेरासुवोल्पामेचहेतुंबछ':५४॥इनिधीचारदोषेपुसमुस्वोच्चमाहात्म्यप्रसाराभारदसंबादेसुद्देसुरीनंगामा शादशोभ्यायः ॥५८ बहरहनिमुनपानीमुनियनपसिनः ॥ अनापत्रिसदारानारदोमुनिसचमः ।। ॥ विमुबायोमानमुताविधिक ॥ प्रसनो भगवानपुस्तमनहितविर ॥१॥ श्रीनारायणबब इत्ययावेदित विष्णुासुदेलमहात्मना ।। प्रत्याहीणयन्याचाभगवनभक्तवत्सलः॥३॥ मरामप्यतेनेतदन्याचारियति । नततिभालूनयमातुष्टिमातमान् ॥ ४॥ अपमममियोमास प्रयातःपुरुषोत्तमः ॥ तत्सेधतेसम बनिकमास्यसखिया ५ ॥एकमप्युपासाबरोयस्मिस्तपोनिधे । अखाधनंतसपानिमस्त्रीवृत्यदिनोत्सम ॥६॥ सुरयानसमारुहावैकुंठया विमा-माससानिराकारोबाकाकादायमान ॥ विषुकालेषुनेस्नानसंगाप्रतिवासरम् ॥ ७॥ अत्रलानलयाळब्धमासमातमोधन || सवासावतेतामाययाधमांडिताः॥ शोकसागरमात्मपुरुषोचममा। अपामोक्सिंबासंचेतनाराहतस्यते ॥ ९॥ त्वदीयसाधन समाजकारिणतिः । एवमानावको रुपयामि ॥१॥ वापिस निसंतान मुरुषोत्तमम् । तोलयामारदेवानांसानिधी ·पु०मा० ५५ समकालिकातासिसुरुषपुरुषोत्तमः । तस्मादमिस्थितयों का पूम्यतेपुरुषोतवः ॥१२ । पुरुषोत्तममासस्नुसत्रास्तितपो अ. Prette समितिमीलोकेपमित सफलोमवेत । १३॥ तस्मात्सर्वात्मनामसमपानधन्योस्तिसांप्रतम् ॥ यदस्मिस्तप्तवानुग्रंतपःपरमदारुणम् ॥ १४ ॥२४॥ मान्मसंगम्यमासेभीपुरुषोतये ॥ सामझामाविरहिसादारदाबन्मजन्मानि ॥ १५॥ तस्मात्सर्मात्मनासेव्योमप्रियःपुरुषोत्तमः ॥ समेवल्लभताया सिकयोभम्ययुसोनर ॥ १६ ॥नारायणाजवाच हवमुसाहरि शीघंजमामनगदीश्वरः ॥ वैनतेयंसमारुह्यवैकुंठममलंमुने ॥ १७ ॥ सपनी समुदेवस्तुसमुदायसंभवम् ।। मोत्यिकंशुकंष्टलापुरुषोसमसेवनात् ॥ १८॥ अजाक्तोममैनासीत्पुरुषोत्तमसेवनम् ॥ तदेवसफलंजातंयमपुत्रोम सोस्थितः ॥१९॥ अहोरतारचौमासा कदाचन ॥ रखेवंविस्मयाविष्टस्तमाससमपूजयत् ॥२०॥ तेनपुत्रेणमुमुदेसपक्षीकोदिजोत्तमः ।। सिंख्यामासानुमायोपिसर २९ । स्तुवन्मासंचाविरगुंगपूजयामाससाबरम् ॥ कर्ममार्गस्पृहांत्यकाभक्तिमार्गकसस्पृहः ॥ २२ ॥ स मुसलामामारि पुरुषोत्तमम् ॥ अपहोवालिभिमस्मिनभवच्छोहारखिया ॥ २३ ॥ भुस्कायविषयान्सवान सहस्राब्दमहनिशम् ॥ जगामप रमंलोकंसातीकोरिनोत्तः ॥२४॥ योविनामपि प्रापंथानकामांसुतत्कुमः। यत्रगलानशोचतिरसंतोहारेसन्निधौ ॥ २५ ॥ तत्रत्यंसुखमा सयसपकोभुक्तः ॥ सवालंथितापषिविपतिः ॥२६ ॥ पुरुषोतमासस्यसेलास्सका भात ॥ महिषीर्यपुगगनगौतमीपतिदेव ॥२॥ २७ ॥बाचेसमास्यासिकमा शुकस्तुतमभूषापूर्वजन्मनिवासुमा # २८ ॥ शुकदेवदतिख्यातोहरिणायो नीवितः।। दाद 1 ·शालाlayation: सरकारवारसिवटवृक्षसमायिक स्वागतमालोक्यपितरपूर्वजन्मनः॥ ३० ॥ हितामामुदि रंगदेवसमसारसायरेमविववव्यासपी ।।३१॥ अत्यंतकृपयाविष्टविनयामासकीरमा ।। बोधयामिचेपममा पर्वधर्मभवेत् ।। ३२॥ मामनाकाबनुभयतापमान लिनुपर्थमोधोरिस्थादेवायायममम ॥ ३३ ॥ तस्मादुकरिष्यामिपितरपूर्वजन्मनः ॥अधार्यवच वीरगोनीदासतकाधितंकवयत्पृष्टंल्यालय ।। अतःपरममिष्यामिसम्यूपापनाशिनीम् ॥ ३५ ॥ श्रीनारायणठवाकर रियायधीरबहाभूत्वप्रथितयशस्लिमविरायगच्छ मुनिमावसजराज प्रायोपनिपिनमनमण्यपुण्यः ॥३६॥ इतिश्रीबृह बारदीयेपुराणेपुरुषोत्तममाहाल्पग्रीनाराकामारदसंबादेवाल्मीकियोक्तहमन्योपास्याने पुरुषोत्तममाहात्म्पकप नामकोनविंशतितमोऽध्यायः ॥१९ सूसबारमारायणबुखातश्रुवाशक्षामना व्यतितृतमनानिप्राचारदापृष्टवानमुनिम ॥९॥मारदडवाच किमुवाचमहाराजोवाल्मीकिमुनि सचममन्मेक्दविनीतायस्पोधनसुविस्तरम ॥२॥ श्रीनारायणउवाच शृणुनारदरदयेऽहंयदुतहमन्वनाअनुनीयमहाप्राज्ञवाल्मीकि मुनिसम्सम ३.u.श्लोकच पुरुपोखरमासोऽभयंकायोमुमुक्षुभिः कीरशीकस्वपूजाचकिंदाब्रोविधि, nonएक्सीसमाचक्षसर्वलोकहितायमें ।। समेकाहिताविपरतिहिमवादशा H५वमीमासास्वयंसाक्षाभूमामपुरुयोसमा तस्मिन्कृतमहत्पुण्यंत्वग्मुखासंभूतमम॥ ६॥ पूर्वजन्म सायंभूलासुदेवाणीचमा विधिमालवाव्यासापुमृतास्थितम् । # अमातोपिमाह्मन्पुत्रशोकादचेतसः निराहारस्यसततंगतश्वयु 米女兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵兵法 ·पु०मा०बोनमा साप्येतत्पलंगातंशुको मृतोत्थितः ॥ अनुभूतामिममासंसंसहरिणोदितः ॥ ९ ॥ इहजन्मनितत्सविस्मृतमेतपोधना। एत सूजाविधानसक्दानिस्तरसम्पुरः ॥१०॥जल्मीकिनाच ब्राहोमुहूर्सचोत्यावपरब्रह्मविचिंतयेत् ।। सतोमेनेनंताशांबृहत्सोदकभाजनः ॥११॥ ॥२५॥ अमाम्मरतरंगच्छेत्पुरुषोत्तप्रसेवकः ॥ हिदासंध्या सुवर्णस्थासमूत्रउदङमुखः ॥ १२ ॥ अंतर्धायतृणभूमिशिरःप्रावृत्यवाससा ॥ वक्रनियम्ययन बोडीयोसेदपि ॥१३॥ कुयोन्मूवपुरीपंचरात्रीचेक्षिणामुखः ॥ गृहितशिप्रोत्यायगृहीतशुचिमृत्तिकः ॥ १४ ॥ गंधळेपक्षयकरंकुर्या सोचमानिस । एकालिगेगुदेपंचवियोमेदशचोभयोः ॥१५ ॥ दिसमपाइयोरगाहस्र्थशौचमुच्यते ॥ कृत्वाशीचंतुमक्षाल्यपादोहस्तीचमृ बताशोचनीताकुमारिणाअरनियसंचारित्यत्त्वाकुर्यादाते ॥१७॥ पश्चात्तच्छोधयत्तीर्थमगुरुमन्यथाहितत् ।। विसंतगुरुपोतमसदावती ॥ २४॥ समाषोडषगंडूषन्यकुर्याददादोरगा ।। मूत्रोत्सँगैतुगंडूषानटीवाचतुरोगृही ॥१९॥ उत्यायनेत्रपक्ष्या लवासनहरेद । इसमंवसमुवावधाक्रमाचरेत् ॥२०॥ आयुर्वलंयोमबापशुक्सानच ॥ ब्रह्मप्रज्ञांच मेधाचवनोदहिवनस्पत २६ ॥ अमावादमादशांगुलवणः ।। कमिशांगुलियस्यूगायतकूकम् ॥ २२ । 'शुचिदिशगंडूनिषिद्धमानुपासता आचम्बंध बतासययासमा समान रमतारत्तपत्तीर्यदेवता । समुद्रमानदीस्मानमुतगंपरिकीर्तितम् ॥२४॥मपीस्तडांग ॥२५॥ weigकमान्यस्वराजिता ॥२५॥ समस्याच ॥ उसरीयसाधार्यप्राह्मणविमान ...

·साः॥२६॥ उपसिसशुमादेशेारमुखोपाउदमुखः ॥ भूत्यवाशिषःकुयादतबानुभुजद्वयम् ।। २७॥ सपवित्रेणहस्तेनकुर्यादाचमनक्रिया
॥नोच्चिाटतत्सतिचंतुभुत्तोच्छिष्टंतुवर्जयेत् ॥२८॥आचम्यतिलकंकुर्याद्रोपीचंदनमृत्स्नया ॥ पुंड्रमृजुंसौम्यंदंडाकारंप्रकल्पयेत् ॥ २९
संगिंगमध्यछिद्रप्रकल्पयेत। दिनमत्यू_पुंडेतुश्रियासहहरिःस्वयम् ॥३०॥ त्रिपुंधर्वटिःसाक्षादुमयासहसर्वदा॥ विनाछिद्रंतुतघुइंशुनः
भादसविदुः ॥ ३१॥ तंज्ञानकरंगोरक्तंनश्यकरंनृणाम् ॥ पीतंसर्वदिंमोक्तमन्यत्तुपरिवर्बयेत् ॥ ३२॥ शंखचक्रादिकंधार्यगोशचंदनम्
ला-संसारक्षयकरपूबांगर तितम् ॥३३॥ शंखचक्रांदिचिन्हानिदृश्यतेयस्यविग्रह।। मत्योमोनविज्ञेयःसनित्यंभगवत्तनुः ।। ३४॥ पा
सुधावपद्बायतेतस्यदेहिनः । संखचक्रादिचिन्हानियोधारयतिनित्यशः ॥ ३५ ॥ परायणायुधैनियंचिन्हितौयस्यविग्रहः ॥ पापकोटियुत
स्वविवाकिंपुरुतेयसः ॥ ३६ ॥ प्राणायामंततःकृलासंध्यावंदनमाचरेत् ।। पूर्वसंध्यांसनक्षत्रामुपासीतयथाविधि ॥ ३७ ॥ गायत्रीमभ्यसेत्तावा
बदादित्वदर्शनम् ॥ साविचरनमत्ररूपस्थायकृतांबलिः ॥ ३८ ॥ आत्मपादौत्याभूमोसंध्याकाळे भिवादयेत् ॥ यस्यस्मृत्येतिमंत्रणयदूनपरिपूरये
त् ॥ ३९ ॥ यस्नुसंध्यामुपसविश्वशाविधिवददिनः ॥ नतस्यकिंचिदु-मापंत्रिषुलोकेषुवियते ॥ १०॥ दिवसस्यादिमेभागेकृत्यमेतदुदीरितम्।। ए
प्रोत्सानियांहरिपूजांसमाचरेत् ॥ उपलिपशुचौदेशेवियतोताम्यतः शुचिः ॥ नृचंगचतुरखंगामंडलंमोमयेनतु ॥ ४२ ॥ विधायाष्टदळकुर्या
चंदुलर्धतमिरे । सबत्तंबामकृमसुखनाम् ॥४३॥ अखणंकल्शंशुरंस्थापयेन्मंडलोपरि ॥ नबोदकंसमापूर्य शुद्धतीर्थादशिवम् ॥१४॥

·अ. [०मा० ४ २६॥ ॥ ४४॥कलशस्वमुखविरुणःकठेरुद्रःसमाश्रितः ।। मूलेतत्रस्थितोब्रह्मामध्येमातृगणा स्मृताः॥४५॥ कुक्षौतुसागराःसर्वसप्तदीपावसुंधरा॥ ऋग्वेदोज्य २० यधुदम्मामवेदोत्ययवंगः ॥ ४६॥ अंगैश्चसहिताःसर्वेकलशंनुसमाश्रिताः । एवंसंस्थाप्यकलशंतत्रतीनियोजयेत्॥४७॥ मंगागोदावरीचैवका वेरीचसरसनी ॥ आयांतुममशात्यर्थदुरितक्षयकारणात् ॥ ४८॥ ततःसंपून्यकलशमुपचारैःसमंत्रकैः ॥ गंधाक्षतैश्चनैवेद्यैःपुष्पैस्तत्कालसं भवेः॥४१॥ तस्योपारेन्यसेत्पात्रताम्रपीतांबरावृतम ॥ तस्योपरिन्यसमंराधयासहितहरिम् ॥ ५० ॥ राधयासहितःकार्यःसौवर्णःपुरुषोत्तमः ॥ तस्यपूजाप्रकर्तव्याविधिनाभक्तिपरैः॥ ५५ ॥ पुरुषोत्तममासस्यदैवतं गुरुपोत्तमः ।। तस्यपूनाप्रकर्तव्यासंप्राप्नेपुरुषोत्तमे ॥ ५२ ॥ संसारसा गोमनमुत्तारयतियोध्रुवम् ॥ कोनसेनेतलोकमत्योमरणधर्मवान् ॥ ५३॥ पुमामाःपुनर्वित्तपुनःपुत्राःपुनर्गृहं ॥ पुनःशुभाशुभंकर्मनशरीरंपुनःपु अनः ॥५४॥ तद्रक्षितंतुधर्मार्थधर्माज्ञानार्थमेगाह।। ज्ञानेनमुलभोमोक्षस्तस्माद्धर्मसमाचरेत् ॥५५॥ देहरूपस्यवृक्षस्यफलंधर्मःसनातनः ॥धर्महीनस्तु योदेहोनिःफळोवंध्यवृक्षवत् ।। ५६ ॥ नमाताचसहायार्थेनकलत्रनुनादयः ॥ नपितासोदरावित्तधर्मस्तिष्ठतिकेवलं ॥ ५७ ॥ जराव्याघीवभयदा व्याधयःशत्रदोयथा ॥ आयुयातिप्रतिदिनभमभांडात्पयोयथा ॥ ५८॥ तरंगतरलालक्ष्मीर्यौवनंकुमुमोपमम् ॥ विषयाःस्वप्नावषयाइवसनिरर्थकाः ॥ ५९ ॥ चलंवित्तंचलंचित्तंचलंसंसारमैसुखम् ॥ एवंज्ञात्वाविरक्तःसन्धाभ्यासपरोभवेत् ।। ६. ॥ अर्ड्सग्रस्तोहिनाभेकोमक्षिकामत्तुमिच्छ ॥२६॥ वि ॥ काळग्रस्तस्तथानीयः परपीडाधनारतः॥ ६॥ मृत्युशस्तायुषपुसकिसुखहर्षयत्यहो ॥ आघातंनीयमानस्यवध्यस्येवनिरर्थकम् ॥ ६२॥ध ·.. मार्थचयदाचिनवित्तंसुलभंतदा ॥ यदारित्तंनचतदाचित्तधोन्मुखंभवेत् ।। ६३ ॥ चित्तरित्यदास्यातांसत्पात्रनतदालभेत् ॥ एतचितयसंबंधीय दाकालेनुसंभवेत् ॥ ६४ अनिचार्यतदाधर्मयःकरोतिसबुद्धिमान् ॥ वित्तप्राचुर्यसंसाध्यधर्माःसंतिसहस्रशः॥ ६५ ॥ पुरुषोत्तमेस्वल्पवित्तसाध्योध मॉमहानभवेत् ।। स्नानंदानकथायांचविष्णोःस्मरणमेवच ॥६६॥ एतन्मात्रोपिसद्धर्मस्वायत्महतोभयात् ॥६७॥ गंगवतीर्थस्मरएवधन्वीक्तिंतुानी वगुणास्तुरूपम् ॥ मासेषुसर्वेषुतथैवसाक्षान्मासोत्तमायपुरुषोत्तमोहि ॥६८ ॥ यद्यप्यसोनिद्यतमःपुरासीत्सर्वेषुकृत्येषुमखादिकेषु । तथापिसाक्षाद्ग क्प्रसादात्तनामनानाभुविविश्रुतोभन् ॥ ६९ ॥ यथाहास्तपदलीनंसर्वप्राणिपदंभक्त || धमाःकलास्तथासविलीनाःपुरुषोत्तमे ॥ ७० ॥ * यथामरतरांगण्यानसमाःसकलापगाः ॥ कलवृक्षेणनसमायथासकलपादपाः ॥७१ चिंतारलेनरलानिनसमानियथाभुवि ॥ कामधेन्वायथाधे नुनराजापुरुषाःसमाः ॥७२॥ नवे दैःसर्वशास्त्राणिपुण्यकालास्तथाखिलाः ॥ पुरुषोत्तममासेनसमोमासोनकालैंचित् ॥७३ पुरुषोत्तममासस्य दैक्तंपुरुषोत्तमः ॥ तस्मात्संपूजयेदृक्त्याबद्धयापुरुषोत्तमम् ।। ७४ ॥ शास्त्रज्ञनिपुणंशुवैष्णसत्यवादिनम् ॥ विप्राचार्यमथाहूयपूजांतेनप्रकल्पये त ॥ ७९ ॥ संसारसागरमतीवगभीरवेगमंतस्थमोहमदनादितिमिगिलौघम् ।। उलंध्यगंतुमभिवांछतिभारतैस्मिन्संपूजयेत्सपुषोत्तममादिदेवम।। ७६ इतिश्रीबृहबारदीयपुराणे श्रीनारायणनारदसंबादेढधन्वोपाख्यानेआन्हिककथननामविंशतितमाध्यायः ॥ २० वाल्मीकिरुवाच अनलोत्तारणंकृ त्लापतिमायास्ततःपरम।।माणप्रतिटांकुर्वोतह्यन्यवाधातुरेवसा।।१।।प्रतिमायाःकपोलौदोस्पृष्टवादक्षिणपाणिना।।प्राणप्रतिष्ठांकुर्तितस्यादेवस्यौहरेः।।२।।

·२१ पु०मा० अकृतायांप्रतिष्ठायांप्राणानांप्रतिमासुच ।। यथापूर्वतयाभागःस्वर्णादीनांनदेवता ॥ ३ ॥ अन्येषामपिदेवानांप्रतिमास्वपिपार्थिव ॥ प्राणप्रतिष्ठाकर्तव्यात अ. स्यांदवलसिद्धये ।। ४।। पुरुषोत्तमबोजेनतद्विष्णोरित्यनेनच ॥ तथैवददयेंगुष्ठंदत्वाशश्वञ्चमंत्रवित् ॥५॥ एभिमंत्रैःप्रतिष्ठांतुददयापसमाचरेत् ॥ ॥२१॥ अस्यैप्राणाःप्रतिष्ठनुप्रस्थप्राणाःक्षरंतुच ॥ ६ ॥ अस्यैदेवत्वसंख्यायस्वाहेतियजुरीरयन् ॥ मूलमंत्रैरंगमंत्रैवैदिकैरित्यनेनच ॥ ७॥ प्राणप्रतिष्ठांस वत्रपतिमासुसमाचरेत्॥अथवानाममंत्रैश्चश्वनुयतेःप्रयलतः॥८॥ स्वाहांतेश्वप्रकुर्वीततत्तद्देवाननुस्मरन् ॥ एवंप्राणान्प्रतिष्ठाप्यध्यायेच्छीपुरुषोत्तमं ॥९॥ श्ररित्सवक्षसंशांतमीलोत्पलदलछविम् ॥ त्रिभंगललित यायेत्सराधापुरुषोत्तमं ॥ १ ॥ देशकालौसमुलिख्यानियतोवाग्यतःशुचिः॥षोडशैरुपचार आपूजयेत्पुरुषोतमम् ॥११॥ आगच्छदेवदेवेशश्रीकृष्णपुरुषोत्तम ॥ राधयासहितश्चात्रगृहाणपूजनमम ॥ १२॥ श्रीराधिकासहितपुरुषोत्तमायन मः ॥ आवाहनसमर्पयामि ॥ इत्यावाहनम् ॥ नानारलसमायुक्तंकातस्वरावभाषितम् ॥ आसनंदेवदेवेशगृहाणपुरुषोत्तम ॥१३ ।। श्रीराधा आस नं०॥ गंगादिसर्वतीर्येभ्योमयाप्रार्थनयाल्टतम्।।तोयमेतत्सुखस्पर्शपाद्यार्थप्रतिगृह्यतां ॥ १४ इतिपायोनिंदगोपगृहेजातोगापिकानंदहेतवे ॥ गृहाणार्य्यम यादत्तराधयासहितोहरे ॥१५॥ इत्ययः ॥ गंगाजलंसमानीतंसुवर्णकलशोस्थितम् ॥ आचम्यतांतषीकेशपुराणपुरुषोत्तम ॥ १६ ॥इत्याच मनम्॥ कार्यमसिद्धिमायातुमितत्वयिधातार ॥ पंचामृतैर्मयानी तैराधिकासहितोहरे ॥१७॥ रातिस्लान।।पयोदधिघृतंगव्यंमाक्षिक शर्करातया ॥ महा ॥२७॥ मानिद्रव्याणिराधिकानंददायक ॥१८॥ इतिपंचामृतस्नान।।योगेश्वरायदेवायगोवर्द्धनधरायच ॥ यज्ञानांपतयेनाथगौनिंदायनमोनमः ॥१९॥ में %D %3D ·गाजन ममशीनंनदीतीर्थमगुवाः । मानंद मया कणगृपनांनंदनंदन ।। २० ।। इनिपुनःस्नानम पीतांबर युगदेवर्सवकामार्थसिद्धये ॥ मयानि वैदितंभकल्यागृहाणमुरमत्तम् । नियम । अचमनम् ।। दादर नमनन्त्रादिमांभवमागरान् ।। ब्रह्ममूसानरीयगृहाणपुरुषो नग । २२ ।। लालगं ।। आचमनं : दनंदित्यगंधाममनोहरं !! विलनमुर श्रेष्ठ प्रोगप्रनिगानां ।। २३ ।। चंदनं ।। अक्षता म्नुमण्यमानाः मुभिनाः । मन नाम नया गहागापात्तम । इत्यक्षनान ।। माव्यादीनिमगंधी निमालत्यादीनिनप्रभा ।। म या दनानिएलायपुष्पाणिमानिधनाम !! इनिष्णा ।। नत्र गाहानंदात्मजाको दायाम्मन या केशिमदनः ! ममागतारक वन्य नमाविरूधक २६ । प्राय मानिन्ः भीकमकन्लान्याक !! नान केशवश्चमवाभिचनामनः ।।२ ! पागम्फानचाजानू जघनच • कमया मदनविनय कायदा 15/1 नेम्वनामविश्वमाननीयन ।। मायादायक्रमाचनुले मन्पनिम् ।। २२ ।। प्रयंगानांकनानान केनानिभिः ।। चनुनि तानि विश्वचनुयश्रनामभिः ।।३.१ मादाय गय केलय गुरुपातमम ।। ३. ॥ बनामनिरमो दियोग स्वागधरल: ।। आजका दिवाना तो निगराम ।। २ । इनिका ।। ज्योतिःमचंदवानाने जमानज उत्तमम् ।। आ मोतिः परंभागदी प्रनिग धनः । इनितीमा ।। नदेवा यनदिनभक्तिमयचलाकर । ईमिनमदग्दहिपरबचपरांगनिम ॥ ३४ । इनिन । मनीत :: गंगा समानी सदर योन्थिनम् ।। आरभ्यतांदपीके शत्रैलोक्यव्याधिनाशन ।। ३५ ।।

·अ० पु०मा० ॥ इत्याचमनम् ॥ इदंफलंमयादेवस्थापितंपुरतस्तव ॥ तेनमेसफलावाप्तिर्भवेन्जन्मनिजन्मनि ॥ ३६ ।। इतिश्रीफलम् गंधकर्पूरसंयूक्तंकाया दिमुगासतं ॥ करोदर्तनकदेवगृहाणपरमेटवर ॥ ३७॥ इतिकरीदर्तन पूगीफलसमायुक्तंसकरिंमनोहरम् ॥ भक्त्यादत्तमयादेवतांबूलं प्रतिगृह्य ॥२१॥ ॥२८॥ तां ॥ ३८ ॥ तांबलं ।। हिरण्यगर्भगर्भस्यहेमबोजविभावसोः ॥ अनंतपुण्यफलदमतःशांतिप्रयच्छमे ।। ३९।। इतिदक्षिणां ॥ हारदीवरदयाम त्रिभंगललिनाकृति ॥ नीराजयामिदेवेशंराधयासहिनंहारम् ।। ४०|| इतिनीराजनं रक्षरक्षजगत्रायरक्षत्रैलोक्यनायक।। भक्तानुग्रहकत्विंप्रदाक्ष णांगृहाणमे ।। ४२ ॥ इनिप्रदक्षिणां यज्ञेटवरायंदेवायतथायज्ञोदवायच ॥ यज्ञानांपतयेनाथगोविंदायनमोनमः ॥ ४२ ॥ इतिमंत्रपुष्पम् विक्रवरा । यविश्वायनथाविवोदवायच ॥ विश्वस्यपनयेतभ्यंगोविंदायनमोनमः ।। ४३ ॥ इतिनमस्कारान ।। मंत्रहीनेतिमंत्रणक्षमाप्यगुरुपौत्तमं ।। स्वाहांतैनाम: मंत्रैश्चतिलहोमोदिनदिने ।। ४४ ॥ दीपःकार्यस्त्वखंडश्चयावन्मासंचसर्पिपा ।। पुरुषोत्तमस्यप्रीत्यर्थसर्वार्थफलसिद्धये ॥ ४५ ॥ यस्यस्मृत्येतिमंत्रण नमस्कृत्यजनार्दनम् ।। यदूनंनत्तुसंपूर्णविधायविचरेत्सुखम् ॥ १६ ॥ इत्यंश्रीपुरुषोत्तमंनवघनश्यामसराधमुदासंप्रागेपुरुषोत्तमेवनितलेलब्ध्वाजनुर्म नवम् ॥ भक्त्यायःपरिपूजयेत्प्रतिदिनंकृत्वागुरुंवैष्णवंभुत्त्काह्यत्रसुखंसमस्तमतुलंपश्चात्सगच्छेत्परम् ॥४७॥ इतिथीबृहन्नारदीये श्रीनारायणनारद संहढधन्वोपाख्यानेपुरुषोत्तमपूजन विधिनामकविंशोभ्यायः ॥ २१ ॥ राजोवाच पुरुपोत्तमस्यनियमान्वतिनोवदविस्तरात् ॥ किंभाज्यंकिमभोज्यं ॥२८॥ वाचावयेतपोधन ॥ १ ॥ श्रीनारायणउवाच सएवंभगवान्पृष्टोभूभृतावाल्मिकोमुनिः ॥ पुंसांनिःश्रेयसायतमाहबहुमानयन् ॥२॥ बाल्मीकि ·--- रुवाच पुरुषोत्तममासयनियमाःपरिकीर्तिताः ।। तान्शृणुप्तमयाराजन्कय्यमानान्समासतः ।। ३॥ हविष्याचंच जीतप्रयतःपुरुषोत्तमे ।।गोधूमाः शालयःसर्वाःसितामुद्रायवास्तिलाः ।।४॥ कलापकंचनीवारावास्नुकंहिलमोचिकाः ॥ आर्द्रकंकालशाकंचमूलंकंदंचकर्कटीं ॥५॥ रंभासेंध वसामुद्रेलवेदधिसर्पिपी ।। पयोऽनुल्धृतसारंचपनसानेहरीतकी।।६। पिपलीजीरकं चैवनागरंचैवचिंचिणो ॥ क्रमुकंलवलीधात्रिफलान्यगुरमैक्ष वम् ॥ ७ ॥ अनेटपकंमुनयोहवियंप्रवदनिच ॥ हविप्यभाजन गामुपवाससमविदुः ॥ ८ ॥ सर्वामिपाणिमांसंरक्षासागरकतथा ॥ राजमाषादिकंचैवराजिकामादकनया ॥ ९ ॥ द्विदलंनिलतैलंचतथान्नंशल्यदूषितम् ॥ भावष्टंक्रियादुष्टशन्ददुष्टचरजयेत् ॥ १० ॥ परानंचपरद्रोहपरदारागमतथा ।। धावेनाप्रयाणचपरदेशंपरित्यजेत् ॥११ ।। देववेदद्विजानांचगुरुगोब्रतिनांतथा ॥ स्त्रीराजमहतांनिंदांव जयेत् । रुपोत्तमे ॥ १२ ॥ प्राण्यगमामिपंचूर्णफल जंबीरमामिपं ॥ धान्यममुरिकाप्रोक्ताह्यन्नंपर्युपितंनथा ॥ १३ ॥ अजागोमहिषीदुग्धादन्यदुग्धादि । चामिपं ।। द्विजक्रीनारसाःसंवैलवणभूमिजंतथा ॥ १४ ॥ नाम्रपानस्थितंगव्यंजलचर्मणिसंस्थिनं ।। आत्मार्थपाचितंचानमामिपतधैःस्मृतं ।।। २१५ ।। ब्रह्मचर्यमधःशय्यांपत्रावल्यांचभोजनं ।। चतुर्थकालेमुक्तिंच प्रकुर्यात्पुरुपात्तमे ॥१६।। रजस्वलांत्यजम्लेंच्छपतितत्यिकैःसह । दिनदिद देवबाह्येश्चनवदेत्पुरुषोत्तमे ।।१७। एभिचकाकैश्चमूतकानंचयवेत् ।। द्विःपाचितंचदग्धान्ननवाद्यात्पुरुषोत्तमे ॥१८॥ पलांडेलशुनमुनाछत्रा १ कंगूजनंतथा ॥ नालिकंमूलकशिगुवर्जयेत्युस्पोत्तमे ।। १९ ॥ एतानिरर्जयेनित्यव्रतीसर्वव्रतेष्वापे ॥ कृचायचापिकुर्वीतस्वशक्त्याविष्णुपुष्टये ।।

·अ० el २७ । कामादंदनी चै वाणीलकंन ! श्रीलंकलिंगचधात्रक तथा ) || नारिकेलमलावटोटंबदरीफलं !! धर्म नानिक मादी गायनजर गया ।। २ । द्वारका जानिदोनिक्रमा प्रनिदादा पात्रोकर बौनादर्जये सर्वदागृली ॥ २३॥ यद्यो वायी कपिपुर २० पानमधी-:: न मात्र हा गट माय सर्वदेवा ।। २ ।। कुदिनांवाने यमान्वनी कार्निकमावयः। नियमनविनामजनालेनैवानुयादवनी ।।२', * उपयोगकर्तव्यनियर पीनमः । अपना गया पानमसाचिन:! !! फलाहारादिवाकार्य यथाशक्यानार्थना ।। ब्रत गोमयान... म्यांचा कार्यविचग: म पनि यातायातकनावालिकाःक्रियाः । महायाभिमान वाश्रीकृष्णचन्दादिग्मग्न !!२/1! उपया समानत : म्य चै कमायभान एक चनिश्चकत्याच मनाममा चरेन थानाम गमक्या यानध्यपुवातमै । सत्यवचमावतुं विधानापिनशाकुयान ।।.८ ।। सानिया का समान रूपोनी : तुलसीदन्टरनगरम्य प्यानंतकं ।। ३१ !! यथातबनिनावामामधीम्या नभे !! यमदनाः । पायनेसिया गया गान्मामव्रतराजगंटकनुमानादागि। कनक यानुयात्सर्ग गालापीपोना ।। ३३ ।। पृथिव्यांयानिती यानि । सत्राणिमनदेवनाः !! यो मानिनिमियः कयामतनग ।। ३१ ।। दृःस्थांचे वदारियांकृत्रिवयंचयन ।। नामविन्द पंगानिकनेत्रीपुरुपोत्तम । !! ३' ।। पोचावावानिश्चलं हार मेव कम विवादयनियकायायुमपानमप्रीतये ।। ३६ !! पुम्पानमध्यविनायत्रयत्रवमंनिच । भूतप्रेत . १॥२९॥ पिशाचाद्याननिष्टंपिनयन: ।। याविधिनाराजन यांच्यापपत्तिमं ।। सहावदनानान फलं वक्तुमंजसा ।।३८ ।। श्रीनारायण उवाच ·g .. .. पुरुपोत्तमंप्रियममुंपरमादरेणकुढनन्यमनसापुरुपोत्तमोयः ॥ पुरुषोत्तमप्रियतमःपुरुषःसभूत्वापुरुषोत्तमेनरमतेरसिकेश्वरेण ॥३९॥ इतिश्रीबृह बारदीयेगुरुपोत्तममाहात्म्ये धीनरायणनारदसंवादेहदधन्दोपाख्यानेपुरुपोत्तमव्रतनियमकथननामहाविंशोऽध्यायः ॥ २२॥ राजोवाच किंफलंदी पदानस्यमामेश्रीपुरुषोत्तमे ।। तन्मेवदमुनिश्रेष्टकृपयादीनवत्सल ॥ १ ॥श्रीनारायणउवाच इत्यविज्ञापितःग्राहनाल्मीकिमुनिसत्तमः ॥ प्रवृद्धहर्षो ६.राजानंदिनीनंग्रहसन्निव ॥२॥ वाल्मीकिरुवाच गुवराजशार्दूलकथांपापप्रणाशिनीम् ॥ यांश्रुत्वायातिविलयंपापंपंचविधमहत् ॥३॥ सौभाग्यन गरेराजाचित्रबाहुरितिश्रुतः ।। सत्यसंधोमहाप्राज्ञश्वासोच्छ्रतर परः ॥४॥ सहिष्णुःसर्वधर्मज्ञःशीलरूपदयान्वितः ॥ ब्राह्मण्योभगवद्भक्तःकया श्रवणतसरः ॥ ५ ॥ वदारनिरतःशश्वनाशुपुत्रसमन्वितः ॥ चतुरंगवलेपितःसमृदध्याधनडोपमः ॥ ६॥ नस्यभायांचंद्रकलाचतुःषष्ठिकला विना ॥ पनिवनामहाभागाभगवक्तिसंयुता ।। ७ ।। तयासहमहीपालोबुभुजमंदिनीयुवा । विनाश्रीकृष्णदेवंसनैवज्ञानातिदैवनम् ॥ ८॥ एक स्मिन्दिवमेराजाचित्रबाडुमहीपतिः ॥ दृष्ट्वासमागतंदूराइगस्त्यमुनिपुंगवम् ॥९॥ प्रणम्यदंडवदूमौविधिनातमपूजयन् ॥ कल्पयित्वासनं भत्तयानस्था मुनिवराग्रतः ॥ १० ॥ विनयावनतोभूत्वाजगादमुनिसत्तमम् ॥ राजोवाच अद्यमेसफलं जन्मत्यद्यमेसफलदिनम् ।। ११ ॥ अद्यमे सफलंराज्यमद्यमेसफलंगृहम् ॥ यस्वंसमागतोमे द्यगृहे श्रीकृष्णसेवकः ।। ५२ ॥ मुतोहपापसंघातायत्त्वयाहनिरीक्षितः ॥ नुभ्यसमार्पतराव्यं * गजाश्वरयसंयुतम् ॥ ३ ॥ वैगनोऽसिमुनिश्रेष्टनास्त्यदेयंमयातव । मेरुनुल्यंभवेत्स्वल्पवैष्णवायसमार्पतम् ॥ १४ ॥ कपर्दिकाप्रमाणंतुव्यंजनंवान ·पु०मा० २३ 1३०॥ मुत्तमम नयच्छतिदिरेयस्तुवैष्णवायद्विजन्मने ।। १५ ॥ तदिनंविफलंतस्यकथितंवेदपारगैः ।। विष्णुभक्ताश्चयेकेचित्म-पूज्यादिजातयः ॥ १६ ॥ अ. तेषांसंभावनाकार्यावाङ्मनःकायकर्मभिः ॥ कथितममगर्गणगोतमेनसुमंनुना ॥१७ ॥ तावत्प्रभाचताराणायावत्रोदयतेरविः ॥ तावदन्याद्वैजन्म को यावन्नायातिवैष्णवः ॥ १८ ॥ अगस्त्यउवाच चित्रबाहोमहाभागधन्यस्त्वंसांप्रतंनृप । इमाधन्याःप्रजाःसर्वायस्त्वंरक्षासिवैष्णवः ॥ १९ ॥ तस्ति नगनवस्तव्ययस्यराजानवैष्णवः ।। वरावासावनेशून्येनतुराष्ट्रेन्यवैष्णने ॥ २०॥ चक्षुहीनोयथादह पतिहीनायथाप्रिया ॥ निरक्षरोयथाविप्रस्तथा राष्टमवैष्णवम् ॥ २१ ॥ दनहीनायथाहस्तीपक्षहीनायथाखगः ॥ द्वादशीदशमीविद्धातथाराष्ट्रमवैष्णवम् ॥ २२ ॥ दर्भहीनायथासंध्यातिलहीनंच तर्पणम् ।। वृत्यर्थदेवमेवाचतथाराष्ट्रमवैष्णवम् ॥२३॥ सकेशाविधवायव्रतस्नानाविवर्जितम् ।। शूद्रश्चब्राह्मणीगामीतथाराष्ट्रमवैष्णवम् ॥२४॥ स रामापोच्यतेसविर्यः श्रीकृष्णपदाश्रयः ॥ तद्राष्ट्रबर्द्धतेनित्यंसुखीभवतितत्पना ॥२५॥ दृष्टिमसफलारानन्यन्मयात्वनिरीक्षितः ॥ अद्यमसफलावा णात्यच्युतेयत्त्वयासह ॥ २६॥ इदंराज्यत्वयाराजनप्रकर्तव्यममाज्ञया ॥ प्रतिष्ठितोमयाराज्यगमिष्याम्यस्तुस्वस्तिते ॥२७॥ श्रीनारायणउवाच ॥ रत्युत्कागंतुकामंतमगस्त्यमुनिपुंगवम् ।। ननामपरयाभक्त्यामहिषासापतिव्रता ॥ २८॥ अगस्त्यउवाच अवैधव्यंसदातेऽस्तुभत्तयाभनपतिशुभे ॥ ढातेस्नुसदाभक्तिःश्रीगोपीजनवलभे ॥२९॥ इत्यमाशीददानंतंगूयःप्राहमहीपतिः ॥ बद्धांजलिपुटीभूत्वाविनयानतकंधरः॥३०॥ चित्रबाहुरुवा ॥३०॥ च विपुलामेकर्यलक्षीःकथराज्यमकंटकम् पतिव्रताकथंपनीकिकृतंसुकृतंमया ॥ ३१ ॥ एतन्मबाहविद्रतवाहंशरणंगतः ॥ करस्थामलवत्सर्व ·C नानासिलंमुनीश्वर ॥३२॥ श्रीनारायणउवाच इत्यमावेदितोराज्ञात्यगस्त्योमुनिपुंगवः ॥ समाहितमनाभूत्वाजगादनृपसत्तमम् ॥ ३३ ॥ अग रस्यउवाच मयाविलोकितसर्वप्राक्तनंचरितंतव।।तत्सर्वकथयाम्यद्यसतिहासंपुरातनम्।।३४||चमत्कारपुरेरम्यमणिग्रीवाभिधानभृत्॥ लमभूःशूद्रजाती योनीवहिंसापरायणः॥३५॥नास्तिकोदुष्टचारित्रःपरदारप्रधषकः।कृतम्रोदुनिीतश्चशिष्टाचारविवार्जेतः ॥३६॥याचेयंभवतोभार्यापूर्वजन्मनिसुंदरी कर्मणामनसावाचापतिसेवापरायणा॥३७ ॥ पतिव्रतामहाभागाधर्मनिष्ठामनस्विनी ।। भावनकुरुतेदुष्टंतवोपरिकदाचन ।।३८॥ ज्ञातिभिस्त्वंपरित्यक्तो बंधुभिःपापकर्मकृत् ॥ राज्ञाक्रुद्वेनतेसर्वगृहीतंधनमुत्तमम् ॥ ३९ ॥ ततोऽवशिष्टंयत्किंचित्गृहोतंज्ञातिभिस्तदा ॥ गतेद्रव्यंधनाकांक्षातवासीदिपु लातदा ॥४०॥क्षीयमाणेधनेसाध्वीनत्वामत्यजदुन्मनाः ।। एवंतिरस्कृतःसर्वैर्गतवानिर्जनंवनम् ।। ४१ ॥ हत्वा जीवाननेकांश्चलंचकात्मपोपणम् ॥ एवंवर्तयतस्तस्यपल्यासहमहीपते॥ ४२ ॥ एकदाधनुरुद्यम्यमणिग्रीवोवनंगतः ।। बहुव्यालमृगाकीर्णमृगमांसजिघृक्षया ॥४३॥ तस्मिन्निर्मानुषे रण्येमत्यमार्गमहामुनिः ॥ उग्रदेवइतिख्यातोदिङ्मूढोविव्हलोभवत् ॥ ४४ ॥ तृषासंपीडितोत्यर्थमध्यंदिनगतेरवी ॥तत्रैवपतिताराजन्ममूर्परभवत्तदा ॥४५॥ तंदृष्ट्वातदयाजातादिग्भ्रष्टंदुःखितंद्विजम् ।। उत्थाप्यतंद्विजन्मानंगृहीत्वास्वाश्रमंगतः।। ४६ ॥ दंपतिभ्यांकृतासवादुःखितस्यदिजन्मनः।उ ग्रदेवोमहायोगीमुहूर्तानंतरंतदा।।४ाअवाप्यचेतनांतत्रविस्मयंसमजीगमत्॥ तत्रस्थोऽहंकुतश्चात्रकेनानीतोवनांतरम् ॥४८॥श्रीनारायणउवाच मणि ग्रीवबिददिप्ररमणीयमिदंसरः॥अत्रास्तेशीतलंवारिपद्मिनीपुष्पवासित॥४९॥ तत्रस्नात्वाबलेशीतकृत्वापूर्वाहिकाःक्रियाः॥कुरुब्रह्मन्फलाहारंपिववार

·अ.
२
पु०मा० राजीवला ॥ ५० ॥ सुखेनकुरविश्रामंमयासंरक्षितोऽधुना ॥ उत्तिष्टलमुनिश्रेष्ठप्रसादकर्तुमर्हसि ॥५१ ॥ अगस्त्यउवाच लब्धसंज्ञस्सदाविप्रउ
ग्रदेवोगतश्रमः ॥ मणिग्रीववचःश्रुत्वासमुत्तस्यौतृपातुरः ॥ ५२।। मणिग्रीवभुजालंबोजगामसरसीतटम् ॥ उपविष्टश्चित्रबाहोतत्तटेवटशोभिते ॥
॥३१॥ ५३॥ विश्रम्यतत्क्षणविप्रोवटच्छायामधिश्रितः ॥स्नात्वानित्यविधिकृत्वावासुदेवमपूजयत् ॥५४॥ देवानपितश्वसंतमेपपौनीरंसुशीतलं ॥ उग्रदेव
स्ततःशीघंवटमूलमुपाश्रितः ॥५५॥ मणिग्रीवःसपत्नीकोननाममुनिसत्तम।।विनयेनावदद्वाचमातिथ्यंकत्तुमुन्मनाः॥ ५६ ॥ मणिग्रीवउवाच अस्म
संतारणायाद्यमढाश्रममुपागतः ॥ ब्रह्मंस्त्वदर्शनादेवपापविलयंगतम् ॥५७ ॥ इत्युत्का प्रियामाहमणिग्रीवोमुदान्वितः ॥ अयिसुंदरिपक्कानिस्ता
दूनियानियानिच ॥ ५८ ॥ तानिचूतफलानिवंशीघमानयमाचिरम् ॥ अन्यत्कंदादियत्किंचित्तदानयशुभानने ॥ ५९ ॥ निजनाथवचःशुत्वा
फलान्यादायसुंदरी ॥ कंदादिकंचविधायेस्थापयामासहर्पतः ॥६०॥ मणिग्रोवःपुनर्वाक्यमुवाचमुनिसत्तमम् ॥ फलान्यंगीकुरुब्रह्मन्कृतार्थीकुरुदंप
ती ॥ ६१ ॥ उग्रदेवउवाच त्वामहंनैवजानामिकस्त्वंभोकथयस्वमे ॥ अज्ञातस्यनभातव्यंब्राह्मणनविजानता ॥ ६२ ॥ मणिग्रीवउवाच शूद्रोहंदि
मशार्दूलमणियोवाभिधानतः ॥ स्वजनैतिवर्गेश्वपरित्यक्तःस्वबांधवैः ॥ ६३ ॥ इत्यंशूद्रवचःश्रुत्वाफलाहारमचीकरत् ॥ उग्रदेवःप्रसन्नात्मा
ततोनीरमपापिबत् ।। ६४ ॥ ततोविप्रंसुखासीनमणिग्रीवोवदद्वचः ॥ लालयस्तत्पदांभाजयुगंस्खांकगतंमुहुः ॥ ६५ ।। मणिग्रीवउवाच क्वगंतव्यं
मुनिश्रेष्ठकुतस्त्वचेहकानने ॥ निर्जनोनिनलेदुष्टेहिंस्रजंतुसमाकुले ।। ६६ उग्रदेवउवाच ब्राह्मणोऽहंमहाभागप्रयागंगंनुमुत्सहे ।। अधुना ज्ञातमार्गणसं
-
॥३१॥

·प्राप्तोदारुणेवने ।। ६७ ॥ तत्रांतस्तृषाक्रांनोमुमूर्षुरभवंक्षणात् ।। जीवितमत्वयादत्तंब्रूहितेिददाम्यहम् ॥६८।। अरण्यकेनदुःखेनदंपतीभ्यांसमा श्रितम् ।। तहःखमपनेप्यामिमणिग्रीववदस्वमे ॥ ६९ ॥ अगस्त्यउवाच इत्युग्रदेववचनंललितनिशम्यपल्याःसमक्षमनुनीयमुनीरंतम् ।। दारिद्र्य सागरतितीपुरसौखकीयंवृत्तांतमाहनिजकर्मविपाकमुग्रम् ।। ७० ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणपुरपोत्तममाहात्म्यग्रीनारायणनारदसंवादहढधन्वोपा ख्यानेत्रयोविंशोऽध्यायः ।।२३ ।। मणिग्रीवउवाच चमत्कारपुरेरम्य विद्वन्जनसमाकुले ।। ममवासभिवत्तत्रधर्मपल्यासहद्विज ॥ १ ॥ धनाढ्यस्य पवित्रस्यपरोपकृतिशालिनः ॥ कदाचिदैवयोगनदुर्बुद्धिःसमपद्यत ॥ २॥ निजधर्मपरित्यागःकृनामदुष्टबुद्धिना । परस्त्रीसेवननित्यमपेयंपायतरमह ॥३॥ चौहिंसाएरश्चाहंपरियतावबंधुभिः ॥ बृहलनभूपेनमद्गुहलुटिनंतदा||अवशिष्टंचयत्किचित्गृहीतंबंधुभिर्धनम् ।। एवंनिरस्कृतःस वैवनवासमचीकरम् ।। ५ ॥ कृत्वानीववधनित्यंजीवयंभार्ययानह ।। एतस्मिन्विपिनचोरेवसतोमदुरात्मनः ॥ ६ ।। कुरुप्वानुग्रहंजामनगपयुक्तस्य सांप्रतम् ॥ प्राचीनपुण्यपुंजनसंप्रामोगहनेभवान् ।। ७ ॥ तवाहंशरणयातःसपत्नीकोमहामुने ।। उपदेशप्रसादेनकृनार्थीकर्तुमईसि ॥ ८॥ येनमैती * बढारियविलयंयातितक्षणान् ॥ अनुलंबैभवलब्धवाविचरामियथासुखम् ॥९॥ उग्रदेवउवाच कृतार्थोऽसिमहाभागयदातिथ्यंकृननम || अतस्तैभावि कल्याणसपनीकस्यमांप्रतम् ॥ १०॥ विनातीवनातीयविनाढनिरयलनः ।। द्वारियनेलयंयातितनिधरितमया ॥११ ।। अनःपतीयोऽस्तिमा सःयापुरुषोत्तमः ।। भवद्भ्यांतत्रविधिनादंपनीभ्यांप्रयत्ननः ॥ १२ ॥ कर्त्तव्यंढीपदानंचपुरुषोत्तम प्रीतये ।। तेनतेनविदारियल मूलं नागमे यांना ·%D अ० 1॥३२॥ लतैलेनकर्तव्यःसर्पिषांवैभवेसात । तयोर्मध्येनकिचित्तेकाननेवसतोऽधुना ॥ १४ ॥ इंगुदीनेनतैलेनदीपःकार्यस्त्वयानघ ॥ यावन्मासंस पु०मा० ११२ मणिग्रीवस्त्रियासह ।। १५ अस्मिन्सरोवरेस्नात्वासहपल्यानिरंतरम् । एवमेवहिकर्त्तव्यंमासमात्रंत्वयावने ।। १६ ॥ अयमेवोपदेशस्तुसपत्नी कायमेकृतः ॥ त्वदातिथ्यप्रसन्ननमयानिगमनिश्चितम् ॥ १७॥ अन्यथाढीपदानंहिरमावृद्धिकरंनृणाम् ।। विधिनाक्रियमाणंचेकिं'नःपुरुषोत्तमे ॥ १८॥ वेदोक्तानिचकर्माणिदानानिविविधानिच ।। पुरुषोत्तमदीपस्यकलांनाहतिषोडशीम् ।। १९ ॥ तीर्थानिसकलान्यवशास्त्राणिसकलानिच ॥: पुरुपोत्तमदीपस्यकलांनाहतिषोडशीम् ॥२०॥ योगीज्ञानंतथासांख्यंमंत्राणिसकलान्यपि ।। पुरुषोत्तमदीपस्यकलांनाहैतिषोडशीम् ।। २१ ॥ कृ च्छ्रचांद्रायणादीनिव्रतानिनिखिलानिच ॥ पुरुषोत्तमदीपस्यकलांनातिपोडशीम् ।। २२ ।। वेदाभ्यासोगयाश्राद्धंगोमतीतटसेवनम् ॥ पुरुषोत्तमदी पस्य० ॥२३ ।। उपरागसहस्राणिव्यतीपातशतानिच ॥ पुरुषोत्तम ॥२४॥ कुर्वाढिक्षेत्रवाणिदंडकादिवनानि च ।। पुरुषोत्तम० ॥ २५॥ एतद्गुह्यतमवत्सनाख्यययस्यकस्यचित्।।धनधान्यपशुव्रातपुत्रपौत्रयशस्करम् ॥२६॥ वंध्यावंध्यत्वशमनमवैधव्यकरंस्त्रियाः ॥ राज्यदंराज्यभ्रष्टस्य चिंतितार्थकरंनृणाम् ।। २७ ।। कन्यादितभरिंगुणिनंचिरजीविनम् ।। कांतार्थीलभतेकांतांसुशीलांचपतिव्रताम् ।। २८ ।। विद्यार्थीलभते विद्यांसु सिद्धिसिद्धिकामुकः ।। कोशकामोलभेत्कोशंमोक्षार्थीमोक्षमामुयात् ।। २९ ॥ विनाविधिविनाशास्त्रयःकुर्यात्पुरुषोत्तमे ।। दीपंतुयत्रकुत्रापिकामितंस ॥३२॥ वमानुयात् ॥ ३० ॥ किंपुनर्विधिनावत्सदीपंकुर्यात्प्रयत्नतः ॥ तस्माद्दीपःप्रकर्त्तव्योमासेश्रीपुरुषोत्तमे ॥ ३१ ॥ एतदुक्तंमयातेऽद्यतीव्रदारिद्रयनाशन ·.. म् ॥ स्वस्तितेऽस्तुगमिष्यामिसंतुष्टःसेवयातव ॥३२ ॥ अगस्त्यउवाच इत्युत्त्काविप्रवर्यो सौप्रयागंसंजगामह ॥ द्विभुजंमुरलीहस्तंमनसाश्रीहरिस्मर न् ॥ ३३ ॥ अनुगत्वोपदेवतंकियन्मासनिजाश्रमात् ॥ पुनराववतुर्नत्वादंपतीलष्टमानसौ ॥ ३४॥ आसाद्यस्वाश्रमंभक्त्यापुरुषोत्तममानसौ ॥ नि न्यतुमासयुगलंदिनभक्तिपरायणौ ॥ ३५ ॥ गतेमासद्येश्रीमानागतःपुरुषोत्तमः ॥ तौतस्मिंश्चक्रतुःपंगुरुभक्तिपराणौ ॥३६ ॥ इंगुदीजेनतैलेन वैभवार्थमतंद्रितौ ॥ एवंतयोः कृत्वतोजगामपुरुषोत्तमः ॥३७॥ उग्रदेवप्रसादेनविनिधूनमनोमलौ । कालस्यवशमापन्नीपुरंदरपुरांगतौ ॥ ३८॥ तत्रत्यंभोगमासाद्यपृथिव्यांभारताजिरे ॥ उग्रदेवप्रसादेनवरंजनुरखापतुः ।। ३९ ।। वैरबाहुसुतस्त्वंचचित्रबाहुरिनिश्रुतः ॥ पूर्वस्मिन्योमणिग्रीवो • मृगहिंसापरायणः ॥ ४० ॥ इयंचंद्रकलानाम्नीमहिषीयाधुनातव ।। सुंदरीतिसमाख्यातापुनर्जनुषित गना ।। ४१ ॥ पातिव्रत्यन_णतवाद्यांगाई हारिणी ।। पतिव्रताहियानारीपतिपुण्याईभागिनी ।। ४२ ॥ कृतेनदीपदानेनमासेश्रीपुरुषोत्तमे ।। इंगुदीजेनतैलेनतवराज्यमकंटकम् ॥ १३ ॥ किं: पुनःसर्पिषादीपतिलतैलेनवापुनः ॥ यःकरोतिह्यखंडंदैमासेश्रीपुरुषोत्तमे ।। ४४ ॥ पुरुषोत्तमदीपस्यफलमैतन्त्रसंशयः ।। किंपुनश्चौपदासाद्येश्वरनः पुरुषोत्तमम् ।। ४५ ॥ वाल्मीकिरुवाच चित्रबाहुचरितंपुरातनंसन्निरूप्यकलशोदवीमुनिः ॥ सत्कृतिसमधिगम्यतत्कृनामक्षयाशिषमुदीयनियंयो। ४६ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणपुरुषोत्तममाहात्म्येश्रीनारायणनारदसंवाददृढधन्वोपाख्यानदीपमाहात्म्यकथननामचनुर्विंशोऽध्यायः ।। २४॥ दृ ढधन्वोवाच अथसम्यग्वदब्रह्मवुद्यापनविधिमुने ।। पुरुषोत्तममासीयव्रतिनांकृपयानृणाम् ।।१ वाल्मीकिरुवाच समासतःप्रवक्ष्यामिमासेश्रीपुरुपोत्तमे .. %3D ·पु०मा० ० ५॥ उद्यापनविधिसम्यकूव्रतसंपूर्णहेतवे ।। २॥ कृष्णपक्षेचतुर्दश्यांनवम्यापुरुषोत्तमे ॥ अष्टम्यांवाथकर्त्तव्यमुद्यःपनमुदीरितम् ॥ ३ ।। यथालब्धोष र * हारेणमासेश्रीगुरुपोत्तमे ॥ पुण्ये स्मिन्प्रातरुत्यायकृत्वापूर्वाण्हिकाःक्रियाः॥४|| समाहितमनाभूत्वात्रिंशद्विमानिमंत्रयेत् ।। सपत्नीकानसदाचारान्वि र ॥२५॥ ॥३३॥ प्णुभक्तिपरायणान् ॥ ५ ॥ यथाशत्तयथवासतपंचवित्तानुसारतः ।। ततोमध्यान्हसमयेद्रोणमानेनभूपते ।। ६ । नढर्द्धनतर्दुननिनशक्त्यनुसारतः।।। पंचधान्येनर्वोतसर्वतोभद्रमुत्तमम् ।। ७ ॥ चत्वारःकशलाःस्थाप्याहैमाबाराजताःशुभाः ॥ ताम्रावामृन्मयाः शुद्धाअव्रणामंडलोपरि ॥ ८ ॥ चतु दिक्षुचतुर्वृहप्रीतयेश्रीफलान्विनाः ।। सद्स्त्रवेष्टितानागवल्लीदलसमन्विताः ।। ९।। वासुदेवंहलधरंप्रद्युम्नंदेवमुत्तमम् ।। अनिरुद्धंचनुप्दैवस्थापयेत्कल शेषुच ।। १० । पुरुषोत्तमव्रतारंभस्थापितंपुरुपोत्तमम् ॥ सराधंदेवदेवेशंकलशेनसमन्वितम् ॥११॥ ततआनीयतन्मध्येमंडलोपरिविन्यसेत् ।। आचायवैष्णवंकृत्वावेदवेदांगपारगम् ।। १२ । विप्राश्चत्वारएवात्रवरणीयाजपार्थिना ॥ द्वेवस्त्रेचदातव्येहस्तमुद्रादिमयुते ॥ १३ ।। आचार्यसम लंकृत्यवस्त्रभूषादिभिर्मुढा ।। ततोदेहविशुद्ध्यर्थंत्रायश्चित्तंसमाचरेत् ॥ १४॥ ततःपूर्वक्तविधिनापूजाकार्यासहस्त्रिया ।। चतुव्यूहजपःकार्योवृत्रिमै श्चतुर्विधः ॥ १५ ॥ चतुर्दिाप्रकर्त्तव्यादीपाश्चत्वारउद्धताः ॥ अर्घढानंततःकार्यनारिकेलादिभिःक्रमात् ।। १६ ॥ पंचरत्नसमायुक्तैर्जानुभ्यांस क्तभूनलः ।। स्व गणिपुटमध्यस्थैर्यथालब्धैःफलैः शुभैः ॥ १७॥ श्रद्धाभक्तिसमायुक्तःसपत्नीकोमुदान्वितः ॥ अर्बदद्यात्प्रदृप्टेनमनसाश्रीहरिस्मरन् । ॥३३॥ ॥१८॥ अर्वमंत्रः।। देवदेवनमस्तुभ्यपुराणपुरुपोत्तम ॥ गृहाणाध्यमयादत्तंराधयासहितोहरे ॥१९॥ वंदेनववनझ्यामंद्विभुजंमुरलीधरम् ॥ पीतांबर ·धरंदेवंसराधंसुरुषोत्तमम् ।। २०॥ एवंभ स्याहारनवासरा,पुरुषोत्तमम् ॥ चतुर्यतैर्नाममंस्तिलहोमंचकारयेत् ॥ २१ ॥ ततस्तदंतेतन्मत्रैःका येतरणमार्जने ॥ नोराजयेत्ततोदेवंसरा,पुरुषोत्तमम्॥२२॥ अथनीराजनमंत्रः॥नोराजयामिडेवेशमिंदीवरदलच्छविम् ॥ राधिकारमणप्रेम्णाकोटि कंदर्पसुंदरम् ॥ २३ ॥ अपध्यानम् ॥अंतज्योतिरनंतरत्नराचितेसिंहासनेसंस्थितवंशीनादविमोहितव्रजवधूवृंदावनेसुंदरम्।। ध्यायेद्राधिकयासकौस्तुभम णिप्रयोतितोरस्थलंराजद्रलकिरीटकुंडलधरंप्रत्ययपीतांबरम् ॥ २४ ॥ ततःपुष्पांजलिंदवाराधिकासहितेहरौ ॥ नमस्कारप्रकुर्वीतसाष्टांगंगृहिणी युतः ॥२५ ।। नौमिनववनश्यामंपातवाससमच्युतम् ।। श्रीवत्सभासतोरस्कंराधिकासहितंहरिम् ॥२६ ॥ पूर्णपात्रंततोदद्यादब्रह्मणेसहिरण्यकम् । आचार्यायततोदद्यादक्षिणांविपुलांमुदा ॥२७॥ आचार्यतोषयतयावसौराभरणरापे । सपत्नीकंततोदद्याविभ्योदक्षिणापराम् ॥ २८ ॥ धेनु रेकाप्रदातव्यासुशीलाचपयस्विनी ।। सचैलाचसवत्साचघंटाभरणभूषिता ॥ २९ ॥ ताम्रपाठीहेमशृंगीसरौप्यखुरभूषिता । घृतपात्रंततोदद्यात्तिलपा तथैवच ॥ ३०॥ उमामहेश्वरंदद्यादंपत्योःपरिचायकम् ।। पदमष्टविधंदद्यादुपानयुगुलंतथा ॥ ३१ ॥ श्रीमद्भागवतंदद्याद्वैष्णवायदिजन्मने ॥ श क्तिश्चैत्रविलंबेतचलमायुर्विचारयन् ॥ ३२ ॥ श्रीमद्भागवतंसाक्षादगद्रूपमद्भुतम् ।। योदद्याद्वैष्णवायैवपंडितायद्वितन्मने ।। ३३ ॥ सकोटिकुलमुगु त्याप्सरोगणसेवितः ॥ विमानमधिसबैतिगोलोकयोगिदुर्लभम् ॥ ३४॥ कन्यादानसहस्राणिवाजपेयशनानिच ।। सधान्यक्षेत्रदानानितुलादानानि । यानिच ॥ ३५ ॥ महादानानियान्यष्टोछंदोदानानियानिच ॥ श्रीभागवतढानस्यकलांनाहतिषोडशीम् ।। ३६ ॥ तस्माद्यलेननहेर्यवैष्णवायद्वितन्म ·अ. २५ 12 पु०मा० नै ।। संभूष्यवस्त्रभूषाभिहेमसिंहासनास्थतं ॥३७ ॥ कांस्यानिसंपुटान्येवत्रिंशद्वैयानिसर्वथा ॥ त्रिंशत्रिंशदपूपैश्चमध्येसंपूरितानिच ॥ ३८॥ प्र ॥३४॥ त्यपूपंतुयातिछिद्राणिपृथिवीपते ॥ तावदूषसहस्राणिवैकुंठेवसतेनरः ॥ ३९ ॥ ततःप्रयातिगोलोकनिर्गुणयोगिदुर्लभम् ॥ यद्गत्वाननिवर्ततेज्योतिर्धाम सनातनम् ॥४०॥ साईप्रस्थत्यंकांस्यसंपुटंपरिकीर्तितम् ।। निर्धनेनयथाशक्त्याकार्याणिव्रतपूर्तये ॥ ४॥ अथवापूपसामग्रीमपक्कांसफलांपराम।। तत्राधायप्रदेयानिपुरुषोत्तमप्रीतये॥४२॥ निमंत्रितानांविषाणांसस्त्रीकाणांनराधिप । संकल्पंचप्रकुर्वीतपुरुषोत्तमसन्निधौ ॥४३॥ अथप्रार्थना।।श्रीक ष्णजंगदाधारजगदानंददायक ॥ ऐहिकामुष्मिकान्कामानिखिलान्यूरयागुमे ॥४४॥ इतिसंप्रायंगोविंदभोजयेब्राह्मणान्मुद ।। सपत्नीकानसदा चारान्संस्मरन्पुरुषोत्तमम्।।४॥संपूज्याविधिवद्वत्त्याभोजयेत्वृतपायसैः। विप्ररूपहरिस्मृत्वास्त्रीरूपांराधिकांस्मरन् ॥४६॥भोजनस्यनुसंकल्पमाचरे विधिनाव्रती ॥द्राक्षाभिःकदलीभिश्चचूतैश्चविविधैरप॥४७॥घृतपाचितपक्कात्रैःशुभैश्चमाषकैवटैः॥शर्कराघृतपूरैश्चफाणितैःखंडमंडकैः॥४८॥उर्वा, सकर्कटीशाकैराद्रकैश्चसुनिबुकैः॥अन्यैश्वविविधैःशाकैरात्रैःपक्कै पृथक्पृथक्॥४९॥चतुर्धाभोजनरेवषड्सःसहसंगतैः॥वासितानगोरसांस्तत्रपरिवे ६ष्यमदुब्रुवन्।।५०॥इदंस्वादुमुदाभोज्यंभवदर्थेप्रकल्पितम् ॥ याच्यतांरोचतेब्रह्मत्यन्मयागाचे प्रभो ॥५२॥धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मिजातैमेजन्मसा र्थकमााभोजयित्वामुदाविप्रान्देयास्तांबूलदक्षिणाः॥५२॥एलालवंगकर्पूरजावित्रीजातिनानिच।।कस्तारमुरमांसीचचूंर्णचखदिरंशुभम् ॥५३॥ एतै ॥३४॥ श्चमालितैर्दयतांबूलभगवत्प्रियम् ॥ तस्मादेवंविधायैवदेयंतांबूलमादरात् ॥५४॥ तांबूलंयोजाग्यायएवंकृत्वाप्रयच्छति।।सुभगश्चभवेदत्रारत्रामृतभु .. ..

·. म्भवेत् ॥ ५५ ॥ पारतोष्यसपत्नीकान्हस्तेदद्याचमोदकान् ॥ फ्लोभ्योवैणवीदद्यादलंकृत्यविधानतः ॥५६॥आसामांतमनुबन्यत्राह्मणांस्तान्विसन येत् ॥ मंत्रहीनतिमंत्रणक्षमाप्यपुरुषोत्तमम् ॥५७ ॥ यस्यस्मृत्येतिमंत्रणनमस्कृत्यजनार्दनम् ॥ यदूनंतत्तुसंपूर्णविधायविचरेत्सुखम् ॥ ५८ ॥ अनं विभन्यभूनेभ्योयथाभागमकुत्सयन् ॥ भुंजीतस्वजनैःसामिथ्यावादविवर्जितः ॥ ५९ ॥ दर्शस्यदिवसेप्राप्तकर्यान्जागरणांनशिाराधिकासहितंहेमं पूजयेत्पुरुषोत्तमम् ॥ ६० ॥ पूजांतचनमस्कृत्यसपत्नीकोमुदान्वितः ॥ व्रतोविसर्जयेहेवंसराधंपुरुषोत्तमं ॥६१॥ आचार्यायततोदद्यादुपहारसमूर्ति कम् ॥ अनदानंयथायोग्यंदद्यादिच्छानुसारतः ॥ ६२॥ येनकेनाप्युपायेनव्रतमेतत्समाचरेत् ॥ कुर्याचपरयाभक्त्यादानवित्तानुसारतः ॥ ६३ ।। नारीवाथनरोवापिव्रतमेतत्समाचरेत् ॥ दुःखदारियदौभाग्यंनाप्नुयाब्जन्मजन्मनि ॥ ६४॥ येकुवैतिजनालोकेनानापूर्णमनोरयाः ॥ विमानान्यधिरुदै वयांतिवैकुंठमुत्तमम् ॥६५॥ श्रीनारायण०॥ इत्ययोविधिमवलंब्यचर्करोतिश्रीकृष्णप्रियतममासमादरेण ॥ गोलोकंवनतिविधूयपापराशिंचात्रत्यंसु खमनुभूयपूर्वभिः ॥ ६६ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपुनारायणनारद दृढधन्वोपाव्रतोद्यापनविधिकथनंनामपंचविंशोऽध्यायः ॥२५ ॥ अयोद्या पनानंतरंव्रतनियममोक्षणमुच्यते ॥ वाल्मीकिरुवाच।। अशेषपापनाशार्थप्रीतयेगरुडध्वजे । गृहीतनियमस्यागश्चीच्यतेविधिपूर्वकः ॥१॥ नक्तमानी नरोराबन्ब्राह्मणानभोजयेदय ।। अयाचितेव्रतेचैवस्वर्णदानसमाचरेत् ॥२॥ अमावास्याशनोयस्तुप्रदद्याद्रांसदक्षिणाम् ॥ धात्रीलानंनरोयस्तुदधिवा क्षीरमेवच ॥ ३ ॥ फलानांनियमेराजन्फलदानसमाचरेत् । तैलस्थानेघृतंदेयंवृतस्थानेपयस्तथा ॥४॥ धान्यानांनियमराजनगोधूमानशालितंडु * ·अ. ३५॥ मा० लान् ।। भूमौचशयनेरानन्सतूलींसपरिच्छदाम् ॥ ५॥ सुखदांचात्मनोन्यस्यत्यंतर्यामाप्रियोजनः ।। पत्रभोजौनरोयस्तुभोजनंघृतशर्कराम् ॥ ६॥ मौनेघंटांतिलांश्चैवसहिरण्यान्प्रदापयेत् ॥ दंपत्योभोजनचैवसरूहंचसुशोभनम् ॥ नखकेशधरोराजनादर्शदापयेधः। उपानहौप्रदातव्येउपान २६ हविवर्जनात् ।।८॥ लवणस्यपारत्यागेदातव्याविविधारसाः ॥ दीपदानेनरोदद्यात्तात्रयुक्तंचदीपकम् ॥९॥ अधिमासेनरोभत्त्यासवैकुंठेवसेत्सदा ॥दी पंचसघृतंताम्रकांचनीवार्तसंयुतम् ॥१०॥ पलमात्रप्रदेयंस्याव्रतसंपूर्णहेतवे ॥एकांतरोपवासेनकुंभानष्टौप्रदापयेत् ॥११ ॥ सवस्रान्कांचनोपेतान् मृन्मयानयकांचनान् । मासांतमोदकांत्रिंशच्छत्रोपानहसंयुतान् ॥ १२ ॥ अनड्वांश्चप्रदातव्योधौरेयस्तुधुरक्षमः ॥ सर्वेषामप्यलाभेचययोक्तकर गविना ॥ १३ ॥ द्विजवाक्यस्मृतराजन्संपूर्णव्रतसिद्धिदम् ॥ एकानननरोयस्तुमलमासंनिषेवते ॥ १४ चतुर्भुनोनरोभूत्वासयातिपरमांगतिम् ॥ ए कानाबापरंकिंचित्पवित्रमिहविद्यते ॥ १५ ॥ एकानान्मुनयःसिद्धाःपरंनिर्वाणमागताः ॥ अधिमासेनरोनक्तंयोभुक्तेसनराधिपः ॥ १६॥ सर्वो कामानवानोतिननिवात्रसंशयः ।। पूर्वाण्हेभुंजतेदेवामध्यान्हेगुनयस्तथा ॥ १७॥ अपराण्हेपितृगणाःस्वात्मार्थस्तुचतुर्थकः ॥ सर्ववेलामतिक्रम्यय स्तुभुत्तेनराधिप ॥१८॥ ब्रह्महत्यादिपापानिनाशंयांतिजनाधिप ॥ नक्तभोनीमहीपालसर्वपुण्याधिकौवेत् ॥ १९॥ दिनदिनेऽश्वमेधस्यफलं प्राप्नो तिमानवः।तस्मिन्विवर्जयेन्माषमाधमासेहरिप्रिय॥२०॥ सर्वस्मान्मुच्यतेपापाद्विष्णुलोकंसगच्छति।। तिलयंत्राणिपापात्माकुरुतब्राह्मणोपिसन।।२१॥ति ॥३५॥ लानांसरन्ययारानन्सवौतिष्ठतिरौरवे॥ चांडालयोनिमामोतिकुष्ठरोगेणपानते ॥२२॥ शुळे कुष्णेनरोभस्यद्वादशीसमुपोषयेत् ॥आरुह्यगरुडंयाति ·॥ ॥ नरोभूत्वाचतुर्भुनः ॥२३॥ सदेवैःपून्यमानोपियप्सरोगणसेवितः ॥ दशमीद्वादशीचैवएकभुक्तचकारयत् ॥२४ ।। प्रातयदपदपस्यरस मवानुयात् ॥ सर्वदापरयाराजन्दर्भकूच विवर्जयेत् ॥१५॥ दर्भणमायेद्यस्तुपुरीषमूत्रमेवच ।। श्लेप्माणरुधिरंवापिविष्ठायांजायतेकृमिः ॥२६॥ ॥ पवित्राःपरमादीदर्भहीनावृयाक्रियाः॥ दर्भमूलेवसेब्रह्मामध्येदेवोजनार्दनः ॥ २७ ॥ दीयेतुामानाथस्तस्माहभैनमार्जयेत् ॥ नदीनुद्धरेच्छू दोनापेबेत्कपिलापयः ॥२८॥ मध्यपत्रेन जीतब्रह्मपत्रस्यभूपते ॥ नोच्चरेतप्रणवमंत्रपुरोडाशंनभक्षयेत् ॥ २९ ॥ वासनंनोपवीतंचनाचरेद्वैदिकों : क्रियाम् ॥ निषोद्धाचरणंकुर्वनापतृभिःसहमज्जति ॥ ३०॥ पतंतिनरकेघोरेयावादेंद्राश्चतुर्दश ॥ पश्चाच्चकुकुटीयोनिस्करीवानरींचवा ॥१॥ एतस्मात्कारणाच्छूद्रः प्रणवर्जयेत्सदा ॥ नमस्कारेणविप्राणांशूद्रोनश्यतिभूमिप ॥ ३२ ॥ एतत्कृत्वामहराजपरिपूर्णव्रतंचरेत् ।। अदत्वादक्षिणांवा । पिनरकंयांतिवैनराः ॥ ३३ ॥ व्रतवैकल्यमासाद्यत्यंधःकुष्ठीप्रजायते ॥३४॥ धरामराणांवचनैर्नरोत्तमादिवौकसंविपदमाप्नुवंति ॥ नोलंघयेद्रूपवचा सितेषांश्रेयोभिकामीमनुजःसविद्वान् ॥ ३५ ॥ इदंमयाधर्मरहस्यमुत्तमंश्रेयस्करपापविमर्दनंच ॥ फलप्रदमाधवतृष्टिहेतोःपठंतिनियमनसोभिरामम् ।। ३६ ॥ यःशृणोतिनरोराजनष्ठतेवापिसर्वदा ॥ सयातिपरमंलोकंयत्रयोगीश्वरोहरिः ॥ ३७॥ इतिश्रीबृह गृहीतनियमत्यागोनामषड्दिशोऽध्यायः ॥२६॥ श्रीनारायणउवाच इत्युक्त्काविरतंराजामुनीश्वरमनीनमत् ॥ अजयत्ततोभक्यासपत्नीकोमुदान्वितः ॥१॥ ठररीकृत्यनत्पूजामाशी दमुदीरयन् ॥ स्वस्तितेऽस्तुगमिष्यामिसरयूंपापनाशिनी ॥२॥ आवयोदतोरेवसायंकालोऽधुनाभवत् ॥ इत्युकासुजगामैववाल्मीकिमुनिसत्तमः॥३॥ KAR

·अ.
पु०मा०
॥३६॥
२७
आसोमांतमनुव्रज्यगजाप्यागतवानगृहम् आगत्यस्वप्रियामाहसुंदरोंगुणसुंदरोम् ॥ ४॥ दृढधन्वोवाच अयिसुंदरिसंसारेत्यसाकिंसुखंनृणाम्
रागद्वेषादिपट्शत्रुगंधर्वनगरोपमे ॥ ५॥ कृमिविभस्मसंज्ञांतेदेहेमकिप्रयोजनम् ॥ वातपित्तकफोद्रेकमलमूत्रासृगाकुले ॥ ६ ॥ अध्रुवणश
रेणध्रुवमजायतुंवने ॥ गमिष्यामिवरारोहसंस्मरन्पुरुषोत्तमम् ॥ ७ ॥ तदाकर्ण्यप्रियाप्राहसाध्वीसागुणसुंदरी ॥ विनयावनताभूत्वाबद्धांजलिपुटा
शुचा ॥ ८॥ गुणसुंदयुवाच अहमप्यागमिष्यामितवैवसहभूपते । पतिव्रतानांस्रोणांतुपतिरेवाहदैवतम् ॥ ९ ॥ पत्यौगतेतुयानारीगृहतिष्ठतिसौनव।।
स्नुषाधीनातुसानारोशुनीवपरवेश्मनि ॥ १० ॥ मितंपिताददास्येवमिनंभ्रातामितंसुतः ।। अमितस्यप्रदातारंभर्तारंकानुनव्रजेत् ॥ ११ ॥ प्रियावा
क्यमुरीकृत्यसुतंराव्येभिषिच्यच ।। सहपल्याययोशीघमरण्यमुनिसेवितम् ॥ १२ ॥ हिमाचलसमोपेचगंगामासाद्यदंपती ॥ त्रिकालंचक्रतुःस्ना
नंसंप्रापुरुषोत्तमे ॥ १३ ॥ पुरुषोत्तमसमासाद्यविधिनातत्रनारद ॥ तपस्तेपेसपलोकःसंस्मरन्पुरुषोत्तमम् ॥ १४ ॥ उर्ध्वबाहुर्निरालंबःपादांगु
छैनसस्थितः ॥ नभौष्टिनिराहारःश्रीकृष्णंतमजीजपत् ॥ १५ ॥ एवंव्रतविधौतस्यतस्थुषश्चतपोनिधे । सेवाविधीप्रपन्नासीन्महिषीसापतिव्रता ॥
१६॥एवंकृतवतस्तस्यसंपूर्णपुरुषोत्तमे।।विमानमागमत्तत्रकिंकिणीजालमंडितम।।१॥पुण्यशीलसुशीलाभ्यांसेवितंसहसागतम् ।। तदृष्ट्वाविस्मयावि
टःसपत्नीकोमहीपतिः ॥ १८ ॥ अननिमाद्विमानस्यौपुण्यशीलसुशीलकौ ॥ ततस्तोतंसपत्नीकविमा निन्यतुनुपम् ॥ १९॥ विमानमधिरुत्याथस
पत्नीकोनराधिपः ॥ गोलोकंगतवानशीघंदिव्यधृत्वावपुर्नवम् ॥ २०॥ एवंतत्वातपोराजामासेश्रीपुरुषोत्तमे ॥ निर्भयंलोकमासायमुमोदहरिसन्नि
॥३६॥

·धौ ॥ २१ ॥ पतिव्रताचतत्पलीसाप्तिलोकमाययौ ॥ पुरुषोत्तमेतपस्यंतसंसेव्यंनिजवल्लभम् ॥२२॥ श्रीनारायणउवाच वर्णयामिकिमया हयदेकरसनामम ॥ पुरुषोत्तमसमकिचित्रास्तिनारदभूतले ॥ २३॥ सहस्रजन्मतौनतपसातन्त्रगम्यते ॥ यत्फलंगम्यतेपुंभिःपुरुषोत्तमसेवनात् ।। ॥ २४ ॥ व्याजतोपिकृतेतस्मिन्मासेश्रीपुरुषोत्तमे ॥ उपवासेनदानेनस्लानेनचनपादिना ॥२५॥ कोटिजन्मकृतानेकपापराशिर्लयंब्रजेत् ॥ य थाशाखामृगस्याशुत्रिरात्रस्नानमात्रतः ॥ २६ ॥ अजानतोषिदुष्टस्यप्राक्तनानांकुकर्मणाम् ॥ संचयोविलयंयातोमासेश्रीपुरुषोत्तमे ॥२७० ॥ सोपिदिव्यंवपुर्धत्वाविमानमधिरुह्यच ॥ अगमदिव्यगोलोकंजरामृत्युविवर्जितम् ॥२८॥ अतःश्रेष्ठतमोमासःसर्वेभ्यःपुरुषोत्तमः ॥ दुष्टं शाखामृगयो सौव्याजेनापिहारनयत् ॥२९ ॥ अहोमूढानसेवतेमासंश्रीपुरुषोत्तमम् ॥ तेधन्याः कृतकृत्यास्तैतेषांचसफलोभवः ॥ ३०॥ पुरु घोत्तममासंयसेवतेविधिपूर्वकम् ॥ स्लानदानजपामरुपोषणपुरःसरैः ॥ ३१ ॥ नारदउवाच सर्वार्थसाधनंवेदैमानुषंजनुरुच्यते ॥ अयंशाखाम गोप्यढामुक्तोययाजसेवनात् ॥ ३२ ॥ तदसकथामेतांसर्वलोकाहतायमे ॥ कुत्राऽसौकृतवान्स्नानंत्रिरात्रंतपसांनिधे ॥३३॥ को सौकपिःकिमा हारःकुत्रज्ञातःकचावसन् ॥ व्याजेनतस्यकिंपुण्यंजातंश्रीपुरुषोत्तमे ॥३४ ॥ तत्सविस्तरेणैवमांशुश्रूषवेवद ॥ नतृप्ति यतेत्वत्तःशृण्वतोमेकथामृ तम् ॥ ३५ ॥ श्रीनारायणउवाच कश्चित्केरलदेशीयोदिजःपरमलोलुपः ॥ निबंधनचर्यदक्षःसरवेवधनप्रियः ॥३६ ॥ लोकेकदर्यइत्याख्यां गतस्तेनैवकर्मणा ॥ चित्रशर्मपुरानामतस्यासीपितृकलितम् ॥ ३७॥ सदनंचसुवस्त्रंचनभुक्तंतेनकुत्रचित् ।। नस्वाहानस्वधावापिकृतातेनकुबुद्धि

·अ०
२७
पु०मा० ना ॥ ३८ ॥ यशोयनकृतंकिंचित्पोप्यवर्गोनपोषितः । सर्वभूमिगतंचक्रधनमन्यायसंचितम् ॥ ३९॥ नमातिलदानंचकृतंतेनकदाचन ॥ का
तिकेदीपदानंचब्राह्मणानांचभोजनम् ॥४०॥ वैशाखेधान्यदानंचव्यतीपातेचकांचनम् ॥ वैधृतौराजतंदानंसर्वदानान्यमूनिच ॥ ४५ ॥ रविसंक्रमणे ।
॥३७॥ र कालेनदत्तानिकदाचन ॥ चंद्रमूर्योपरागेचनजप्तनहुतंकचित् ॥४२॥ अवीवदानवाचंसर्वत्राशुपरिप्लुतः ॥वर्षवातातपाक्लष्टःकृःशःश्यामकलेवरः ।।
४३ ॥ चचारधनलोभनमूढधीभूतलेसदा ।। कोपियच्छतुतत्किंचित्पामरायमुहूर्वदन् ॥ ४४॥ सगोदोहनमात्रहिकुत्रापिस्थातुमक्षमः ॥ लोकाधिकार
रसंदग्धोबनामोदिनमानसः ॥ ४५ ॥ तन्मित्रंवाटिकानाथ: :कश्चिदासीदनेचरः ॥ सतनिवेदयामासस्वदुःखसंरुदन्मुहुः ॥ ४६ ॥ तिरस्कुर्वति
मांनियंगुटभेदनवासिनः । अतस्तत्रमयास्थातुनशक्यपुटभेदने ॥ १७ ॥ इत्येवंवदतस्तस्यकदर्यस्यद्विजन्मनः ॥ अतिदीनतरांवांचमाकर्ण्यकृपया
पृतः ॥४८॥ मालाकारःप्रपनतंदीनंमत्वाकरोहयां ॥ हेकदर्यत्वमत्रैववाटिकायांवसाधुना ॥ ४९ ॥ मालाकारवचःश्रुत्वाकदर्यःसर्वनागरैः ॥ ति
रस्कृतःसतदाटीमध्युवासमुदायुतः ॥ ५० ॥ नित्यतन्निकटस्थायीतदाज्ञापरिमालकः । तेनवाटीपतिस्तस्मिन्विश्वासमकरोदृढं ॥ ५१ ॥ अतिवि
वस्तचित्तेनतस्मिन्सवाटिकापतिः ॥ तमेवाचीकरद्विपंखकलंवाटिकापति ॥ ५२ ॥ ततःसर्वात्मभावेनममायामितिनिश्चयात् ॥ विहायवाटिकाचिंतां
सिषेवराजमंदिरम् ॥५३॥ राजदारेसदाकार्यतस्यान्संतमबीभवत् ॥ पराधीतनयाचासौवाटिकांनजगामह ॥ ५४॥ तत्फलानिकदर्यस्तुजघास।
निर्भरंमुदा ॥ अक्रीणतावशिष्टानिलोभवातीवदुर्वलः ॥५५॥ अगृण्हाद्दविणंतज्जंसर्वस्वयमशंकितः ॥ यदापृच्छदनाधीशस्तदग्रेवीवदन्मुधा ॥५६
॥३७॥

·भामभामंचनगरंयाचयाचंचमैक्षकम् ॥ घासंघासंदिद्यरात्रीपरिचर्यामितेवनम् ॥ ५७॥ तयाप्यस्यफलान्यासमासंगच्छतिपक्षिणः॥ पश्या तोमया केचित्नाशिताःखचराभृशम।।५८ तेषांमांसानिपक्षाणिपतितानीहसर्वतः॥ तदृष्टवातीवविश्वस्यजगामवाटिकापतिः।।५९||एवंप्रवर्त्तमानस्यजम्मुवर्षा णिदुर्मतेः ॥ सप्ताशीतिकदर्यस्यजराजर्जरितस्ततः॥६॥ममारम्हास्तत्रनैवापवन्हिदारुणी।। नभुसंक्षीयतेपारभितिवेदविदोवदन ॥६५॥तस्माद्धा हाप्रकुर्वाणोमुद्राघातपीडितः॥अनोगमन्महामार्गकृच्छ्रेगतिविषिगम्।।६२॥स्मरनूर्वकृतंकमल पन्बुदबुद्दाक्षरमा। अहोमेश्यताज्ञानंकदर्यस्यच दुर्मतः॥६३॥आसाद्यमानुषंदेहंदुर्लभंविदशैरपि।।खंडेस्मिनभारतपुण्येकृष्णसारमृगान्विते।।६॥किंकृतंधतलोभेनव्यथैनीतंजनुर्मयातद्धनंनुपराधीन चिरकालार्जितंमया॥६५॥किंकरोमिपराधीनःकालपाशावृतोधुनः।मानुषंजनुरासाद्यनकिचित्कृतवान्शुभम्॥६६॥नदत्तनहुतंवन्हौनताहिमगव्हरे।। नगांगसेवितंतोयंमात्रमकरगेरचौ ॥६७॥ उपवासत्रयंचातेनकृतंसुरुषोत्तमे ॥ नकृत कात्तिके प्रातःस्नानंसत्तारकागणम् ॥ ६८ ॥ नपुष्टश्चमयादेहो मानुषःपुरुषार्यदः ॥ अहोमेसंचितंद्रव्यस्थितभूमौनिरर्थकम् ॥ ६९ ॥ जीवोजीवनपर्यंत क्लेशितोदुष्टबुढिना ।।कदाचिज्जाठरोवन्हिनाननिर्वापितोमया ॥ ७० ॥ नापिसदासनाछन्नःस्वदेहःपर्वणिकचित् ।। नज्ञातयोबांधवाश्चस्वजनाःस्वसृजाअपि ॥ ७ ॥ बामाताचमुतावापिपितामातानुजास्तथा ।। पतिव्रतापिगृहणीब्राह्मणानैवतोषिताः ॥ ७२ ।। मिष्टात्रैरेकवारंचतार्पतानमयाक्कचित् ॥ एवंविलपमा तानन्युःकोनाशसनिधिम् ॥७३॥ तंदृष्ट्वाचि वगुप्तस्तुविलोक्यैतच्छुभाशुभम् ॥ अवोचत्स्वामिनधर्मकदर्योऽयंदिजाधमः ॥ ७४ ॥ नकिचित्सुकृतंत्वस्यधनलुब्धस्यदुर्मतेः ॥ असावचीकरत्पापंपू ·. पु०मा० 'कलंबाटिकास्थितः ।। ७५ ।। अचूचुरत्फलान्यद्धाविश्वस्तावाटिकापतेः ॥ ततोजघासतान्येवपक्कानियानियानिच ॥ ७६ ।। अक्रीणादवश् िशानिध: अ. नलोभेनदुर्मतिः ।। फलचौर्यकृतंपापांवेश्वासवातजंपरम् ।। ७७ ।। एतत्पापयंचास्मिन्नत्युवर्ततेप्रभो ॥ अन्यान्यपिचपापणानसंत्यस्मिन्विविधानिच ॥३८॥ ॥७८|| नारदउवाच इत्यंनिशम्याविधिनंदनाचत्रगुप्तवाक्यंक्रुधाप्रबलयाप्लुतधर्मराजः॥आहेषयातुकपिजन्मसहस्रकृत्वाविश्वासघातकृतिजंफलमस्य ॥२७॥ पश्चात् ॥ ७९ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीये कदयोपाख्यानेसप्तविंशोऽध्यायः ॥२७॥ श्रीनारायणउवाच तनिशम्यभटानाहचित्रगुप्तश्चिरंभृशम् ॥ पू वैलोभाभिभूतायपश्चाच्चौर्यमचीकरत् ॥१॥ अतःप्रेतलमासाद्यपश्चादवतुवानरः ।। ततश्चाहंप्रदास्यामिबव्हॉनरकयातनाम्॥ २॥ अयमेवक्रमःश्रेया नधमराजगृहेभटाः ॥ इत्येवंचित्रगुतेनसमादिष्याविभीषणाः ॥ ३ ॥ तथाचक्रुर्भटाः शीघ्रताडयंतश्वतंद्विजम् ।। प्रेतत्वंपापितःपूर्वकाननेविफलेदिनः ॥४॥ निर्जलेबहुकालंभप्रेतयोनिमवाप्यसः ।। क्षुत्तृभ्यांच्याकुलोऽत्यंतंबभ्रामगहनेवने ॥५॥ प्रेतयोनिगतंदुःखमनुभूयततःपरम् ।। फलचौर्यस मुतांकरियोनिमजीगमत् ॥ ६ ॥ दिव्येकालंजरेशैलेजबुखंडमनोहरे ॥ सुशीतलजलछायेफलपुष्पसमन्विते ॥७॥ तत्रासोहेवराजेननिर्मितकुड मुत्तमम् ॥ सरोवरसमंपुण्यंसत्सेव्यंपापनाशनम् ॥ ८ ॥ मृगतीमितिख्यातंमुराणामापदुर्लभम् ॥ यस्मिन्कृतेनाद्वैनपितरोयांतिसद्गतिम् ॥ ९ तत्रदैत्यभयाइवामृगाभूत्वानिरंतरम् ॥ अभिसस्नुनिरालंकामृगतीर्थमतोविदुः ॥ १० ॥ तत्रायंप्रथमंजन्मकापयंलब्धवान्द्विजः ॥ फलंचार्यकृतात्पापा , ३४ दासायमानुषांतनुम् ॥ ११ ॥ गरदउवाच त्रैलोक्यपावनेरम्यमृगतीकथंकपिः ॥ आवासमकरोदृष्टःपापकोटिसमन्वितः ॥१२॥ छिधिमेसंश ..........................

·यंनायतपोधनमनोगतं ॥ भवाशांनगोप्यहिस्खशिष्येषुकदाचन ॥ १३ ॥ सूतउवाच एवंसन्नोदिताविप्रानारदेनतपोनिधिः ॥ उवाचपरमप्रीतः सत्कुर्वन्नारदमुनि ॥ १४॥ श्रीनारायणउवाच कश्चिद्वैश्योमहानासोनाम्नावैचित्रकुंडलः ॥ तत्पत्नीतारकानाम्नीपातिव्रत्यपरायणा ॥ १५॥ तावुभौ चक्रनुभक्त्यापुण्यश्रीपुरुषोत्तम् ।। तयोःकृतवतोर्मासोगतःश्रीपुरुषोत्तमः ॥ १६ ॥ चरमेहनिसंप्राप्तेउद्यापनमथाकरोत् ॥ सपत्नीकोमुदायुक्तःश्र द्वयाचित्रकुंडलः ॥१७॥ द्विजानाकारयामासवेदवेदांगपरगान् ॥ उद्यापनविधिक सपत्नीकान्गुणान्वितान् ॥ १८॥ कदर्योप्यगमत्तत्रधनलोभे ननारद ।। उद्यापनविधीपूर्णसंजातेचित्रकुंडलः ॥ १९ ॥ अत्युग्रदानस्तान्विप्रान्सपत्नीकानतोषयत् ।। तुष्टेषुतेषुसर्वेषुभूयसींदक्षिणामदान् । २० ॥ तदत्तभूयसीतुष्टाअन्येविप्रागृहान्ययुः ॥ अतिलुब्धःकदर्यस्तुरुदंस्तस्यौतदयतः ॥ २२ ॥ विनयावनतोभूत्वासगढ़दमुवाचह ॥ चित्रकुंडलवैदये शभगवद्भक्तिभासुर॥२२॥पुरुषोत्तमव्रतंसम्यक्भवताविधिनाकृत।।नतयाचकृतंकेनकुत्रापिपृयिवतिले।।२३।।भवानद्यकृतार्थोऽसिभाग्यवानसिसर्वथा।। यत्त्वयापरयाभक्त्यासेवितःपुरुषोत्तमः॥२४॥धन्यस्तवपिताधन्यामाताचपतिदेवता।।याभ्यामुत्पादितःपुत्रस्त्वादृशोहरिवल्लभः॥२५॥धन्यादन्यतरचा यंमासःश्रीपुरुषोत्तमः।यत्सेवनादवाप्नोतियैहिकामप्मिकंफलम्।।२६॥दृष्वाहितावकीपूजांचकितोहावेशांपते ॥अहोत्वयामहत्कर्मकृतमेतत्रसंशयः॥ २॥अन्येभ्योब्राह्मणेभ्यश्चधनदत्तंबृहन्मुदा । नददासिकर्यमाभाग्यहीनायभूरिद॥२८॥इतिविज्ञापितस्तेनतस्मैधनमदादसौ ॥तद्गृहीत्वाकरोद्विपोधनं भूमिगतमुदा ॥ २९॥तत्रानेनमहापूजादृष्टाश्रीपौरुषोत्तमी ॥ पुरुषोत्तमम ममासश्चधनलोभनसंस्तुतः ॥३० ॥ पूनादर्शनमाहात्म्यात्पुरुषोत्तमसंस्तवात् ॥ .. १०.४४% ·०मा० 张兵兵来素系 ॥ धनलोभकृताद्वापिमृगतीर्थमुपागतः ॥ ३१ ॥ सूतउवाच ॥ दर्शनास्तवनादापिधनलोभकृतादपि ।। दुष्टशाखामृगस्यापिजातसत्तीर्थसेवनम् ॥ ३२॥ किंपुनःश्रद्धयाक दर्शनस्तवनेद्विजाः।। पुरुषोत्तमदेवस्यसपलीकस्यसादरम् ॥३३॥नारद उवाच ॥ सुशीतल जलेब्रह्मनस्निग्धछायेमनोहरे ३९॥ सदामोडतेरण्येतस्थितःकारणवद ॥३४॥श्रीनारायणउवाच ॥ श्रृणुनारदवक्ष्यामिनुभ्यंशुश्रूषवेऽनघ ॥ अत्रास्तिकारणकिंचित्श्रवणात्पापना ॥२८॥ शनं ॥ ३५ ॥ यदादाशरथीरामःसर्वार्थफलदायकः ॥ हतवानरावणंदुष्टबध्वासेतुमहोदधौ ॥३६ ॥ विभीषणाहतैतेनराक्षसानावशेषिताः॥ ततो बन्हिविशुद्धासाजानकीस्वीकृताधुना ॥ ३७ ॥ चतुर्मुखमहेशानपुरंदरपुरःसरैः ॥ दशवझवधप्रीतहॅरीमत्ववरंवृणु ॥ ३८ ॥ इत्युक्ते वीवदद्रा मोभक्तानामभयंकरः । मुराःशृणुतमदाक्ययादिदेयोवरोऽधुना ॥ ३९॥अत्रयेवानराःशूरारक्षोभिनिहताश्चते ॥ संजीवयततानाशुसुधावृष्टयाममाज्ञ या ।।.४० ॥ तथेत्युत्तासुधावृष्ट्यावानरानसमजीवयन् ॥ चतुर्मुखमहेशानपुरंदररःसराः ॥ ४१ ॥ ततःसंजीविताःसर्वेवानराजयशालिनः ॥ अडुढौकनामभदंचिरंसुमोत्थिताइव ॥ ४२ ॥ अयपुष्पकमारुह्यवानरान्सर्वतःस्थितान् । अनीगदत्सपत्नीकःप्रसन्नमुखपंकजः ॥ ४३॥श्री रामउवाच ॥हेसुयोवहनूमंतौहेतारात्मनजांबुवन्॥मित्रकार्यकृतंसर्वभवादःसहवानरैः ॥४४॥ आज्ञारयंतुनानमर्वान्भवंतीवानरानितः ॥ भवदाज्ञापि ताःसर्वेयथेष्ट्यांततेयतः ॥ ४५ ॥ यत्रयत्रबनएतेमामकादीर्घजीविनः ।। वसतिवानरास्तत्रवृक्षाःपुष्पफलान्विताः ॥ ४६ ॥ नयोमृष्टजलावायशीतलं ॥३९॥ सुभगंसरः ॥ नकेपिधर्षयिष्यंतिसर्वयांतुममाज्ञया ॥४७॥ अतोरामप्रभावेनयतोवानरजातयः ।। तत्रनयोमृष्टजलासरश्चसुभगवने ॥४८॥ छ ..

·सत्फलामहावृक्षाःपुष्पपलवसंयुताः ॥ परंतुसुखदुःखानिप्राक्तनादृष्टनानिच ।। ४९ ॥ यत्रयत्रवसेन्जंतुस्तत्रतत्रोपयांतिहि ॥ नभुक्तंक्षीयतेकम इतिवेदानुशासनम् ॥ ५० ॥ श्रीनारायणउवाच अथासौवानरस्तत्रववृधेपर्वतोपमः ।। बृहत्त्क्षुत्तृट्समायुक्तोलोलुपोऽयचरदूने ॥ ५५ ॥ जन्मत स्तस्यवक्के भूत्पीडापित्तसमुद्वा ॥ ययासृकच्यवतेतकत्रव्रगतश्चदिवानिशम्।। ५२॥ अत्यंतवेदनाविष्टोनात्तुंशक्तस्तुकिंचन ॥सचदानरचापल्याद्रुमे भ्यःसत्फलानिच।।५३।।लुनीयवदनाभ्याशेनीत्वातत्यानभूरिशः।। नैकत्रपीडयास्थानुशक्तोऽसौवाटर:कचित् ।।५४ ॥ वृक्षावृक्षांतरगच्छनमेनम त्युंसुखावहम् ॥ कदाचिदपतभूमौविळलापातिदुःखितः ॥५५।। अरूदग्नगात्रनिरिभ्रष्टोयथाझपः ॥ भसौक्षुत्तृट्समाविष्टःश्लथदेहोगलन्मु खः ॥ ५६ ॥ पेतुर्दतास्तथासर्वव्रणरोगणपीडिताः ॥ पूर्वजन्मकृतात्यापादेवंदुःखमनीगमन् ॥ ५जा एवंप्रवर्त्तमानस्यनिराहारस्यनित्यशः ॥ दैव योगात्समागच्छन्मासःश्रीपुरुषोत्तमः ॥ ५८ ॥ तस्मिन्नीपतयैवास्तेशीतवातादिपीडितः ॥ कदाचिबहुलेपक्षेविचरन्गहनेवने ॥५९।। तृषितः कुंडनिकटेनाशक्नोत्पातुममृतम् ॥क्षुधाविष्टोपिचापल्यात्तत्रोचैवक्षमाम्हत् ।। ६०॥ वृक्षावृक्षांतरंगच्छन्मध्येकुंडमपपितत् ।। सचिरायनिराहारः श्वथदिंद्रियनर्जरः॥६१ ॥ निर्बल शिथिलप्राणःकुंडप्रांतमुपाश्रितः ॥ एवंदिनानिचत्वारिदशमादिनतःकपः ॥ ६२ ।। गतानिलुटतःकुंडेमासे श्रीपुरुषोत्तमे ॥ पंचमेदिवसेपानेमध्यंदिनगतेरवौ ॥ ६३ ॥ व्यसुःपपाततत्तीर्घतोयक्लित्रवपुःकपिः ॥ सतदेहंसमुत्सृन्यविनिर्धूतमलाशयः ॥६४|| सयोदिन्यवपुःप्रापदिव्याभरणभूषितम् ॥ इंदीवरदलश्यामंकोटिकंदर्पसुंदरम् ॥ ६५ ॥ स्फुरद्रलकिरीटंचसुचारुझषकुंडलम् ॥ लसत्पातपटंपु ·पु०मा० सद्रलकटिमेखलम् ॥ ६६ ॥ लसत्केयूरवलयंमुद्रिकाहारशोभितम् ॥ नीलकुंचितसुस्निग्धचिकुरावृतसन्मुखम् ॥ ६७ ॥ तदानीमागमच्छी , अ. घंविमानवैष्णवाश्रितम् ॥ भेरीमृदंगपटहरेणुदीणानृहत्स्वनम् ॥ ६८ नृत्यदेवांगनदिव्यंगायद्धकिन्नरम् ॥ तनिरीक्ष्यमहाभागोदिव्यदेहधरःकापः॥ २८ ॥४०॥६९ ॥ विस्मयपरमंयातोमहापापस्यमेकुतः । एतत्पुण्यतमस्यैवयोग्य वैमानिकंसुखम् ॥ ७० ॥ अथकाचित्तदुपरिदधारछत्रमिदुभम् ॥ चक्रतुश्चा मरेतस्यकेचिदप्सरसौमुदा ॥ ५ ॥ काचित्तांबूलहस्ताचननृतुश्चाप्सराःपुरः ॥ काचिढुंगारकंहेमंस्वधुनीवारिसंभृतम् ॥ ७२॥ हस्तकृत्वापुरस्त स्थौगीतवाद्यादितत्परा ॥ एवंवैमवमालोक्यचित्रन्यस्तइवाभवत् ।। ७३ ॥ किमेतन्केनपुण्येनममापुण्यस्यदुमतेः ॥ नास्तिमेसुकृतंकिंचियेनयामिह रैःपदम् ।। ७४ ॥ श्रीनारायणउवाच इत्यंतर्कयतोबृहत्सुखनिधिदिव्यंरिमानंपुरोदृष्ट्वाविस्मितचेतसोहरिभटौज्ञात्वास्यहार्दपरम् ॥ बध्वायकरसंपु? टंसविनयनत्वातदीयंपदंवाक्यसुंदरसूचतुःकापेजनुस्त्यत्त्वापुरःसंस्थितम् ॥ ७५ ॥ इतिश्रीबृहन्नारदीयेपु०श्रीनारायणनारदसंवादकदोपाख्या : नेकपिजन्मनिविमानागमनंनामाष्टाविंशोऽध्यायः ॥ २८ ॥ पुण्यशीलसुशीलावूचतुः ॥विभोप्रयाहिगोलोकंकथमत्रावलंबसे ॥ पुरुषोत्तमसान्निध्यं लयालब्धविशेषतः ॥१॥ कदर्यउवाच बहूनिममकर्माणिसंतिभोग्यान्यनेकशः ॥ केनमेनिकृति तायतोगोलोकमानुयाम् ॥ २ ॥ यावंयोवर्ष धाराश्चतृणानिभूरजःकणाः ॥ यावत्यस्तारकाव्याम्नितावत्पापानिसंतिमे ॥ ३ ॥ कथमेतन्मयाप्राप्तवपुर्दिव्यंमनोहरम् । एतत्कारणमत्युग्रंमाब्रूतं ॥४०॥ हरे प्रियौ ॥ ४॥ श्रीनारायणउवाच इतिवाचमुपाकर्ण्यहरेदूताचयोचतुः ॥ हरिदूतावूचतुः अहोदेवकथनैवविज्ञातंसाधनंमहत् ।। ५ ॥ प्रभोनज्ञा ·यतैकस्मान्मासःसर्वोत्तमोत्तमः। विष्णुप्रियामहापुण्योनाम्नावै पुरुषोत्तमः ॥ ६॥ तस्मिंस्त्वयातपश्चीर्णमशक्यंयत्सुरैरपि ।। अविज्ञातमहाराजकपि देहेनकानने ॥ ७॥ मुखरोगादनाहारव्रतंजातमजानतः । त्वयाचकपिचांचल्यात्फलान्युत्कृत्यततः॥८॥क्षिप्तानिपृथिवीपीठेतृप्तास्तैरितरेजनाः ॥ पानीयमापनापातमंतर्दुःखेनभूरिशः ॥ ९ ॥ संजातंतेतपस्तीव्रमज्ञानात्पुरुषोत्तमे । परोपकारःसंजातःफलपातेनतेऽनघ ॥१०॥ शीतवातातपारी द्राःसोढाविचरतावने ॥ महातीर्थेवरेरम्येपंचाहपुवनंकृतम् ॥ ११ ॥ तस्मात्तेस्नान पुण्यमासेश्रीपुरुषोत्तमे ।। एवंरुग्णस्यतेजातमज्ञानात्तपउत्तमम् ॥ १२ ॥ तदेतत्सफलंजातमनुभूतत्वयाधुना ॥ व्यानतोपिकृतेनैवसफलंस्याद्ययातन ॥ १३ ॥ किंपुनःश्रद्धयैतस्मिन्मासेश्रीपुरुषोत्तमे ॥ विधिनाकु वंतःकर्मज्ञानामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ १४ ॥ यस्त्वयासाधितःस्वार्थस्तादृक्क चकःक्षमः ।। यस्मिन्नेकोपवासेनमुच्यतेपापराशिभिः ॥ १५ ॥ नैतत्तु ल्यंभवेत्किचित्पुरुषोत्तमप्रीतिदम् ।। तेधन्या कृतकृत्यास्तेतद्वतयेप्रकुर्वते ।।१६।। दुर्लभंमानुषंजन्मभूखंडेभारतानिरे ॥ तादृशंजनुरासाद्यसेवतेपुरु षोत्तमम् ॥ १७ ॥ तेसदासुभगाःपुण्यास्तेपांचसफलोभवः ।। येपांसर्वोत्तमोमासःस्नानदानजपैर्गतः १८ ॥ दानानिपितृकार्याणितपांसिविविधानि । च ॥ तानिकोटिगुगान्येवसंग्रामे पुरुषोत्तमे ॥ १९ ॥ धिक्तंचनास्तिकंपापंशठंधर्मध्वनंखलम् ॥ पुरुपोत्तममासाद्यस्नानदानविवर्जितः ॥ २० ॥ श्रीनारायगउवाच पुण्यशीलसुशीलाभ्यामदृष्टवर्णितंनिजम् ॥ तन्धुत्वाचाकतोत्दृष्टःपुलकांकितविग्रहः ॥ २१ ॥ तीर्थदेवान्नमस्कृत्यकालं जरगिरिंततः ॥ ननामकाननाधीशानसर्वगुल्मलतातरून् ॥ २२ ॥ ततःप्रदक्षिणीकृत्यविमानविनयान्वितः ॥ आफरोहघनश्यामोलसत्पी ·०मा०तांबरावृतः ॥ २३ ॥ पश्यत्मसर्वदेवेषुगंधवांद्यैरभिष्टुनः ॥ नाद्यमानेषुवाद्येषुकिन्नराचैर्मुहुर्मुहुः ॥२४ ॥ पुष्पवृष्टिमुचौदेवामंदमदमुदा: अ. न्विताःसादरंजयांचक्रुःपुरंदरपुरःसराः।। २५ ॥ ततोजगामगोलोकंसानंदयोगिदुर्लभम् ॥ गोपगोपोगवांसेव्यरासमंडलमंडितम् ॥ २६ ॥ २९ ॥४१॥ यत्रगत्वानशोचंतिनरामृत्युविवर्जिते ॥ तत्रासौचित्रशमाचपुरुषोत्तमसेवनात् ॥ २७ ॥ व्याजनापिमुमोदोचैविहायवानरंवपुः ॥ द्विभुजंमुरलीहस्तं दृष्टवायोपुरुपोत्तमम् ॥२८ ॥ श्रीनारायणउवाच इदमाश्चर्यमालोक्यदेवाःसर्वसुनिस्मिताः । स्वस्वखर्गययुःसर्वेशंसंतपुरुषोत्तमं ॥ २९ ॥ नारद: उवाच ॥ दिवसस्यादिमभागत्वयान्हिकमुदोरतम् ॥ ताईवापरभागीयकथंकार्यतपोधन ॥ ३० ॥ गृहस्थस्योपकारायवदमेवढतांवर।। सदासवों पकारायचरतिहिभवादृशाः ॥३१ ॥ श्रीनारायणउवाच ॥ प्रातःकालोदितंकर्मसमाप्यविधिवत्ततः ॥ कृत्वामाध्यान्हिकीसंध्यातिलतर्पणमाचरेत् ॥३२॥देवामनुष्याःपशवावयांसिसिद्धाश्चयक्षोरगदैत्यसंधाः।।प्रेताःपिशाचाउरगाःसमस्तायेचानमिच्छंतिमयात्रदत्तम् ॥३३॥ ततःपंचमहायज्ञानकु दूितबलिंततः।।काकस्यचशुनश्चैवलिंदत्वैवमुच्चरन्।।३४।। इत्युत्त्कासर्वभूतेभ्योबलिंदद्यात्पुनःपृथक।तताचम्यविधिवत्श्रद्धयाप्रीतमानसः ॥३५ द्वारावलोकनं कुर्यादतिथिग्रहणायच ॥ गोदोहकर्ममात्रंतुभाग्यात्यानेतिथौयदि ॥ ३६ ॥ आदौसत्कृत्यवचसादेववत्पूजयेत्सुधीः ।। तोषयेत्परयाभ स्यायथाशक्त्यन्नपानतः ॥ ३७॥ भिक्षांचभिक्षवेदद्याविधिवब्रह्मचारिणे।।आकलितानादुत्धृत्यसर्वव्यंजनसंयुतत् ॥३८॥ यतिश्चब्रह्मचारीचप ॥४॥ कानस्वामिनावुभौ ।। ॥ तयोरनमदलैवभुत्त्वाचांद्रायणंचरेत् ॥ ३९ ॥ यतिहस्तेनरंदद्याद्वैशंदयात्पुनर्नलं ।। तद्वक्षमपणातुल्यंतन्जलंसागरे ·.. मम् ॥ ४० ॥ सत्कृत्यभिक्षवेभिक्षायःप्रयच्छतिमानवः ॥ गोप्रदानसमंपुष्यमित्याहभगवान्यमः ॥४१ ॥ ततश्चभोजनं कुर्यात्यांङमुखामौनमास्थि तः॥ प्रशस्वशुद्धपात्रच जीतान्नमकुत्सयन् ॥४२॥ नैकवासाःसमश्रीयात्वासनेनिनभाजने ॥ स्वयमासनमारूल्यस्वस्थचित्तःप्रसन्नधीः ॥४३॥ एकएवनुयो क्तखकीयेकांस्यभाजने ॥ चत्वारितस्यवद्धतायुःप्रज्ञायशोबलम् ॥ ४४ ॥ सत्यंत्वतेतिमंत्रेणजलमादायपाणिना ॥ परिषिच्यचभो क्तव्यंसघृतंव्यंजनान्वितम् ॥४५॥ भोजनाकिंचिदन्नारयमादायैवंसमुच्चरेत् ॥ नमोभूपतयेपूर्वभुवनपनयेनमः ॥४६॥ भूतानांपतयेपश्चाद्धर्मायचततोब लिम् ॥ दत्वाचचित्रगुनायभूतेभ्यइदमुच्चरेत् ॥४७॥ यत्रकचनसंस्थानांभुत्तृपोपहतात्मनाम् ।। भूतानांतृप्तयेऽक्षयमिदमस्तुयथासुखम् ॥ ४८॥ प्राणायापानसंज्ञायव्यानायचततःपरम् ॥ उदानायततोत्रूयात्समानायततःपरम् ।। ४९ ॥प्रणवपूर्वमुच्चार्यस्वाहांचतिघृतपुतं ॥ पंचकृत्वोग्रसेदन्नजि व्हयानतुदर्शयेत् ॥५०॥ ततश्चतन्मनाभूत्वाभुंजीतमधुरंपुरः ॥ लवणाम्लौतथामध्पेकटुतिक्तीततःपरम् ।।५।। प्रागद्रवंपुरुषोश्रीयान्मध्येतुकटिनाश नम् ॥ अंतेपुनद्रवाशीनुबलारोग्येनमुंचति ।। ५२ ॥ अष्टोग्रासामुनेर्भक्ष्याःषोडशारण्यवासिनः ॥ द्वात्रिंशचगृहस्थस्यत्वमितंब्रह्मचारिणः ॥५३॥ नाद्याच्छास्त्रविरुदतुभक्ष्यभोज्यादिकंद्विजः । अभोऽयंप्राहुराहारंशुष्कंपयुपितंतथा ॥ ५४॥ सर्वसशेषमनीयात्घृतपायसवर्जितम् । अग्रांगुलिषुत च्छेपनिधायभोजनोत्तरम् ।। ५५ ॥ जलपूर्णाजलिंकृत्वापीत्वाचैवतदकम् ॥ अग्रांगुलिस्थितंशेषभूमौदलांजलेर्जलम ।। ५६ ॥ शेषंनिषिचेत्तत्रैन पठन्मंत्रमिमंबुधः । अन्यथापापभाकृविप्रः प्रायश्चित्तेनशुल्यति ॥५जारौरवपूयनिलयेपद्मार्बुदनिवासिनाम् ।। अर्थिनामुदकंदत्तमक्षय्यमुपतिष्ठतु॥५८ ·॥ अ पु०मा० निषिच्यामेनमंत्रेणकुर्यास्तविंशोधनम् ॥ आचम्यपात्रमुत्सायकिंचिद्रावेणपाणिना ॥ ५९ ॥ ततःपरंसमुत्थायबहिःस्थित्वासमाहितः ॥ शोधयेन्मु खहस्तौचमृदाशुद्धजलेनच ॥ ६० ॥ कृत्वाषोडशगंडूषान्शुद्धोभूत्वासुखासनः ॥ इमौमंत्रौपठन्नेवपाणिनीदरमालभेत् ॥६१ ॥अगस्त्यकुंभक २९ ing२॥ चशानंचवडवानलं । आहारपरिपाकार्यस्मरेदीमंचपंचमम।।६२॥आतापीमारितोयेनवातापीचनिपातितः।। समुद्रःशोषितोयेनसमेऽगस्त्यःप्रसीदतु ६३॥नतःश्रीकृष्णदेवस्यकुर्वोतस्मरणंमुदा।।भूयोप्याचम्यकर्तव्यंततस्तांबूलभक्षणं ॥६४॥ भुक्तोपविष्टःश्रीकृष्णपरंब्रह्मविचारयेत् ।।सच्छास्यादिवि नौदेनसन्मार्गाद्यविरोधिना ॥६५॥ ततश्चाध्यात्मविद्यायाःकुर्वीतश्रवणंसुधीः ॥ सर्वथावृत्तिहीनोपिमुहर्तस्वस्थमानसः ॥६६॥ श्रुत्वाधर्मविजानातिश्रु लापापंपरित्यजेत् ॥ श्रुत्वानिवर्त्ततमोहःशुत्वज्ञानामृतंलभेत् ॥ ६जा नीचोपियवणेनाशुश्रेष्ठत्वंप्रतिपद्यते ॥ श्रेष्ठोपिनीचतांयातिरहितेश्रवणेनच ॥ ६८॥ व्यवहारंततः कुर्याब्दहिर्गत्वायथासुखम् ॥ श्रीकृष्णंमनसाध्यायेत्सर्वार्थासद्धिदायकम् ॥६९ ॥ मूर्येऽस्तशिखरंप्राप्तेतीर्थगत्वाथवागृहम् ॥ सायंसंध्यामुपासीतधौतांघिःसपवित्रकः ॥ ७० ॥ यःप्रमादानकु तसायंसंध्यांद्विजाधमः ॥ सगोवधमवाप्नोतिमृतेरौरवमामुयात् ॥ ५ ॥ : कदाचित्काललोपेपिसंकटेवापथिस्थितः ॥ आनिशीथात्प्रकुर्वोतसायंसंध्यांद्विजोत्तमः ॥ ७२ ॥ यस्त्रिसंध्यमुपासीतब्राह्मणःश्रद्धयान्वितः॥ तत्तेजोवर्द्धतेऽयंतघृतेनेवहुताशनः ७३॥ सादित्यापश्चिमांसध्यामर्दास्तमितभास्कराम् ॥ प्राणानायम्यसंप्रोक्ष्यमंत्रेणाब्देवतेनतु ॥७४ ॥ सायमानश्च ॥४२॥ मेत्युत्काप्रातःसूर्यस्यपः पिबेत् ॥ प्रत्यङ्मुखोपविष्टस्तुवाग्यतःसुसमाहितः ।। ५॥ प्रणवव्यादतियुतांगायत्रोंतुबपेत्ततः ॥ अक्षसूत्रंसमादायसम्य rememn ..

·गातारकोदयात् ।।७६ ॥ वारुणीभिस्तदादिस्यमुपस्थायप्रदक्षिगम् ।। कुन्दिशोनमस्कुर्यादिगीशांश्चपृथक्पृथक् ॥ ७७ ॥ उपास्यपश्चिमांसंध्यांहु त्वाग्निमनियात्ततः ॥ भृत्यैः परिवृतोभूदानातितृप्तोऽथसंविशेत् ।। ७८ ॥ सायंप्रातर्वैश्वदेवः कर्तव्योबलिकर्मच ॥ अननतापिसततमन्ययाकिल्बिषी भवेत् ॥ ७९ ॥ कृतपादादिशौचस्तुभुत्त्कासायंततोगृही ।। गच्छेच्छय्यांततामृदीमुपधानसमन्विताम् ॥ ८० ॥ खगृहेपाशिरा शेतेश्वाशुरे दक्षिणाशिराः ॥ प्रवासेपश्चिमशिरानकदाचिदुदशिराः ॥ ८१ ॥रात्रिसूक्तंजपेत्स्मृत्वादेवांश्चसुखशायिनः ।। नमस्कृत्वाव्ययविष्णुंसमाधिस्थः स्वपेनिशि ॥ ८२ ॥ अगस्त्योमाधवश्चैवमुचुकुंदोमहाबलः ॥ कपिलोमुनिरास्तीकापंचैतेसुखशायिनः ।। ८३ ॥ मांगल्यंपूर्णकुंभचशिरःस्था ननिधायच ॥ वैदिकैर्गारुडैमैत्रैरक्षांकृत्वास्वपेत्ततः ।। ८४ ॥ ऋतुकालाभिगामीस्यात्स्वदारनिरतःसदा ।। पर्ववर्जव्रजेदेनांतव्रतीतिकाम्यया ।। ८५॥ प्रदोपपश्चिमौयामौवेदाभ्यासेनतौनयेत् ॥ यामद्यंशयानस्तुब्रह्मभूयायकलने ॥८६॥ एतत्सर्वमशेपेणकृयजातंदिनदिने ॥ कर्त्तव्यंगृहभिः : सम्यक्गृहस्थाश्रमलक्षणम् ।। ८७ ॥ अहिंसासत्यवचवंसर्वभूतानुकंपनम् ॥ शमोदानंयथाशक्तिगार्हस्थ्योधर्मउच्यते ॥ ८॥ परदारेवसंस गोधर्मस्त्रीपरिरक्षणम् । अदत्तादानविरमोमधुमांसविवर्जनम् ।। ८९ ॥ एपःपंचविधोधोबहुशाखःसुखोदयः ॥ देहिभिर्देहपरमैःकर्तव्योदेहसं भवः ॥ ९ ॥ श्रीनारायणउवाच अशेपवेदोदितसच्चरित्रमेतद्हस्थाश्रमलक्षणहि ॥ उक्तंसमासेनचलक्षणेनतुभ्यंमुनेलोकहितायसम्यक् ॥९१ इतिश्रीबृहबारदीश्रीनारायणनारदसं० आन्हिककथननामएकोनत्रिंशोऽध्यायः॥२९॥नारद उवाच आत्मानंधर्मकृत्यंचपुत्रदारांश्चपीडयन् ॥ देव * ·मा. तातिथिभृत्यांश्चसकदर्यइतिस्मृतः ॥ १ ॥ स्तुतापतिव्रतानारीत्वयापूर्वतपोनिधै ॥ तलक्षणानिसर्वाणिसमासेनवदस्वमे ॥ २ ॥ सूतउवाच नोदितो अ० नारदेनेत्यपुरातनमुनिःस्वयम् ।।पतिव्रतायाःसवीणिलक्षणान्याहभूसुराः ॥३॥ श्रीनारायणउवाच शृणुनारदवक्ष्यामिसतीनांव्रतमुत्तम् ॥ कुरूपौवा ॥४३॥ कु-तोवासुस्वभावोथवैपतिः ॥ ४॥ रोगान्वितःपिशाचोवाक्रोधनोवाथमद्यपः ॥ वृदावाप्यविदग्धोवामूर्को धोबधिरोपिवा ॥ ५ ॥ रौद्रोबाथदार द्रोगकदर्यःकुत्सितोपिवा ॥ कातरःकितवोवापिललनालंपटोपिवा ॥६॥ सततंदेववत्पूज्यःसा व्यावाकायकर्मभिः ।।नजानुविषमभर्तुःस्त्रियाकार्यकयं । चन ॥ ७॥ वालयावायुवत्यावावृदयावापियोषिता ।।नस्वतंत्रणकर्त्तव्यंकिंचित्कार्यगृहेष्वपि ॥८॥ अहंकारवहायाथकामक्रोधौचसर्वदा मनसोरं बनपत्युःकार्यनान्यस्यकुत्रचिन्॥९॥सकामंवीक्षिताप्यन्यैःप्रियवाक्यैःप्रलोभिता।।स्पृष्टावाजनसंमर्दैनविकारमुपैतिया ॥१०॥यावंतोरोमकूपाःस्युःस्त्री पांगावेषुनिमिताः ॥ तावदर्षसहस्राणिनाकंताःपर्युपासते॥११॥पुरुषसेवेतनान्यमनोवाकायकर्मभिः।।लोभितापिपरेणार्यैःसासतीलोकभूपणा ॥१२० दौत्येनप्रार्थितावापिबलेनविधृतापिवा।। वस्त्राद्यैवी सितावापिनैवान्यभजतेसती॥१३॥वीक्षितावीक्षितेनान्यैहासितानहसत्यपि|भापिताभाषतेनैवसासावीसाधु । लक्षणा॥१४॥रूपयौवनसंपन्नागीतेनृत्येऽतिकोविदा।।स्वानुरूपनरंदृष्ट्वानयातिविकृतिसती।।१५।। सुरूमंतरुणंरम्यंकामिनीनांचवल्लभम।। यानेच्छतिपरं B कांतविज्ञेयासामहासती॥१६।देवोमनुष्योगंधर्वःसतीनांनापरःप्रियः अप्रियनैवकर्त्तव्यंपत्युःपल्याकदाचन।।१७ा क्तेभुक्तेयथापत्यौदुःखितेदुःखि ४ ॥४३॥ ताचया।।मुदितेमुदितात्यर्थमोषितेमलिनांबरा।।१८।।सुप्तेपत्यौचयाशेतेपूर्वमेवप्रबुद्ध्यति। विशेचैवयावन्हौयातेभर्तरिपंचताम् ॥१९॥ नान्यकामयते ·MuSimi चित्तसाविज्ञेयापतिव्रता भिक्तिंश्वशुरयोःकुर्यात्वत्युश्चापिविशेषतः ॥ २० ॥धर्मकार्येनुकूलत्वमर्थकार्यपिसंचये ॥ गृहोपस्कारसंस्कारसक्ताया प्रतिवासरं ॥२१॥ क्षेत्रादनाद्वारामादाभत्तीरंगृहमागतं ॥ प्रत्युत्यायाभिनंदेतआसनेनोदकेनच ॥ २२ ॥ प्रसन्नवदनानित्यंकालेभाजनदायिनी ॥ भुक्तवंतंतुभतीरंनवदेदप्रियंकचित् ॥ २३ ॥ आसनेभोजनेदानेसंमानप्रियभाषणे ।। दक्षयासर्वदाभाब्यंभार्ययागृहमुख्यया ॥२४ ॥ गृहव्ययनि मित्तंचयद्रव्यंप्रभुणार्पित।।निवृत्यगृहकार्यसाकिंचिद्बुध्यावशेषयेत् ।।२५॥ त्यागार्थमर्पितेद्रव्येलोभात्किंचिन्नधारयेत् ।। भर्तुराज्ञांविनानैवस्वबंधु भ्योदिशेद्धनम् ॥ २६ ॥ अन्यालापमसंतोपंपरव्यापारसंकथाः ॥ अतिहासातिरोषंचक्रोधंचपारवनयेत् ॥ २७ ॥ यच्चभतीनपिबतियच्चभर्त्तान खादति ॥ यच्चभत्तीनचानातिसर्वतर्जयेत्सती ॥२८ तैलाभ्यंगंतथास्नानंशरीरोदर्तक्रियाम् ॥ मार्जनंचैवदंतानांकुर्यात्पतिमुढेसती ॥२९॥ वेत्ताप्रभृतिनारीणांमासिमास्यातमुने । तदादिनत्रयंत्यत्काशुद्धास्याद्गृहकर्मणि ॥३०॥ प्रथम हानचांडालद्वितीयब्रह्मघातिनी ॥ तृतीयेरजकीमो के क्ताचतुर्थेऽहनिशुल्थ्यति ॥३१ ॥ स्नानं शौचंतथागानंरोदनंहसनंतथा ॥ यानमभ्यंजननारीद्यूतंचैवानुलेपनम् ।।३२॥ दिवास्वप्नविशेषेणतथावैदंतधाव नम् ॥ मैथुनमानसंवापिवाचिकंदेवतार्चनम् ॥ ३३ ॥ वर्जयेच्चनमस्कारंदेवतानारजस्वला ॥ रजस्वलायाःसंस्पर्शसंभाषांचतयासह ।। ३४ ॥ त्रिरा: स्वमुखवैवदर्शयेच्चरजःस्सला ॥ स्वताक्यावयन्त्रैवयावत्स्नातानशुधितः ॥ ३५ ॥ स्नात्वान्यंपुरुषनारीनपश्येच्चरजस्वला ॥ ईक्षेतभास्करदेवंब्रह्म कूर्चततःपिबेत् ॥ ३६॥ केवलंपंचगव्यंचक्षीरंवात्मविशुद्धये ॥ यथोपदेशंनियतावर्तयेतवरांगना ।। ३७ ।। गर्भिणीचेद्ववेत्रारीतदानियमतत्परा ।। अलंकृतासुप्रयाताभर्तुःप्रियहितैरता ॥ ३८॥ तिप्रेत्प्रसन्नवदनास्वधर्मनिरताशुचिः ॥ कृतरक्षासुभूषाचवास्तुपूजनतत्परा ॥ ३९ ॥ कुलीभिर्ना ·अ० ॥४४|| .. पु०मा० : भिभाषेतशूर्पवातंचवर्जयेत् ॥ मृतवत्सादिसंसर्गपरपाकंचसुंदरी ॥४०॥ नबीभत्संकिंचिदीक्षेनरौद्रांशृणुयात्कथां ॥गुरुंवात्युष्णमाहारमजीर्णनस माचरेत् ॥ ४२ ॥ अनेविधिनासाध्वीशोभनंपुत्रमाप्नुयात् । अन्यथागर्भपतनस्तंभनवाप्रपद्यते ॥ ४२ ॥ होनांनिजगणैरन्यांसपत्नीनैवगर्हयेत् ॥ ई ३० यारागसमुद्भनेविद्यमानापमत्सरे॥४३॥ अप्रियनैवकर्त्तव्यंसपत्नीभिःपरस्परं ॥ नगायढन्यनामानिनकुर्यादन्यवर्णनम् ॥ ४४ ॥ नवसेहरतःप त्युःस्थेयबलभसन्निधौ । निर्देवमहीभागवलभाभिमुखवसेत् ।। ४५॥ नावलोक्यादिशःखैरंनावलोक्यःमरोजनः ॥विलासरवलोक्यस्यात्पत्यरा ननपंकजम् ॥ ४६॥ कथ्यमानाकथाभत्रीश्रोतव्याःसादरंस्त्रिया।। पत्युःसंभाषणस्याग्रेनान्यत्संभाषयेत्स्वयम् ।। ४७॥आहूनासत्वरंगच्छद्रतिस्था नंरतोत्सुका । पत्यौगायतिसोत्साहंश्रोतव्यंदृष्टचेतसा ।। ४८॥ गायतंचपतिदृष्ट्वाभवेदानंदनिवता ।। भर्तुःसमीपेनस्थेयंसोद्वेगंव्यग्रचित्तया ॥ ४९ कलहोनविधातव्यःकलियोग्यप्रियखिया || भसितानिंदितात्यर्थताडितापिपातिव्रता ।।५० ॥ व्यथितापिभयंत्यत्त्काकंठगृहीतबल्लभं ॥ उच्चैनैरो दनंकुयात्राकोशेचतंप्रति ।। ५१ ॥ पलायनंनकर्तव्यनिजगेहाद्वाहः स्त्रिया।। उत्सवादिषुबंधूनांसद यदिगच्छति ।।५२ ॥ लब्ध्वानुज्ञांतदापत्यु : गच्छेदव्यशक्षिता ॥ नवसेत्सुचिरंतत्रप्रयागच्छेदगृहसती।।५३।। प्रस्थानाभिमुखेपत्यौनासन्मंगलभापिणी ॥ नवार्योऽहनिषेधोक्त्यानकार्यरोदनंत दा ॥ ५४॥ अकृत्वोद्वर्तनंनित्यपत्यादेशांतरेगते ॥ वधूजीवनरक्षार्थकर्मकुर्यादानंदितं ५५ ।। श्वश्रूश्वशुरयोःपावनिद्राकार्यानचान्यतः ॥ प्रत्य। हंपतिवातीचतयान्वप्याप्रयत्नतः ॥ ५६ ॥ दूनाःप्रस्थापनोयाश्चपत्युःक्षेमोपलब्धये ।। देवतानांप्रसिद्धानांकर्त्तव्यमुपयाचनं ।। ५७ ॥ एवमादिवि ॥४४॥ धातव्यसत्यापोषितकांतया ॥ अप्रक्षालनमंगानांमलिनांबरधारणम् ।। ५८॥ तिलकांजनहीनत्वंगंधमाल्यविवर्जनम् ।। नखरोम्णामसंस्कारोदश न r ·नाममार्जनम् ।। ५९ ॥ उच्चैहासःपरैर्नर्मपरचेणाविचिंतनम् ।। स्वच्छापर्यटनंचैवपरपुंसांगमर्दनम् ॥ ६० ॥ अटनंचैकवस्त्रेणानेर्लज्जत्वंयथाग, तिः ॥ इयादिदोषाःकथितायोपितोनित्यदुःखदाः ॥ ६१ ॥ नित्यगृहकार्याणिहरिद्रालपनस्तनुम् ॥ प्रक्षाल्यशुचितोयेनकुर्यान्मंडनमुज्वलम् ॥ ६२ ।। समीपंप्रेयसौगच्छविकसन्मुखपंकजा ।। अनेननारिवृत्तनमनौवाग्देहसंयुता ॥ ६३।। आहूनाग्रहकार्याणित्यत्त्कागच्छेच्चसत्वरम् ॥ किम थव्यात्दतास्वामिन्मप्रसादोविधीयताम् ॥६॥माचिरंनिष्ठतेदारिनद्वारमुपसेवयेत् ॥स्वामिनादापितकिंचित्कस्मैचिन्नददात्यांप।६५।सेवयेदर्नुसूच्छिष्ट मिष्टमन्त्रफलादिकम् ।। महाप्रसादइत्युकामोदमानानिरंतरम् ॥ ६६ ।। सुखसुनंसुखासीनरममाणयहच्छया । आतुरेप्वपिकार्येषुपतिनोत्थापयेत्व चित ।। ६७ ।। नैकाकिनीकचिद्रच्छन्ननग्नास्नानमाचरेत् ।। भविद्वपिणींना सानोभावयेत्वचित् ।। ६८॥ नोलूखेलनमसलनवान्यांहपद्य पि ।। नयंत्रकेपिदेहल्यांसतीचोपविशेक्वचित् ।। ६९ ॥ तीर्थस्नानार्थिनीनारीपतिपादोदकंपिबत् ॥ शंकरादपिविष्णोवीपतिरेवाधिक स्त्रियाः ॥ ७० ॥ व्रतोपवासनियमपनिमुलंध्ययाचरेन् । आयुप्यंहरतेभनुनागरकमृच्छति ॥ ७॥ उक्ताप्रत्युत्तरंदद्यान्नारीवोधनतत्परा ।। सरमाजायते ग्रामैसृगालीनिर्जनेवने ।। ७२ ॥ स्त्रीणांहिपरमश्चैकोनियमःसमदाहनः ॥ अभ्यच्यभर्तुश्वरणीभक्ति व्यंचसदास्त्रिया ॥ ७३ ॥ यामतीरं परित्यज्यमिष्टमनातिकेवलम् ॥ उलूकीजायतेरावृक्षकोटरशायिनी।। ७४|| याभत्तीरंसमुत्सृज्यरहश्चरतिकेवलम्।।यामेवामूकरीभूयानबल्गुलीवाश्व विभुजा॥७॥याहुंकृत्याप्रियंत्रूनेसामकाजायतेखलु ॥ यासपतींसदेव्येतदुर्भगासान्यजन्मनि।। ७६।।दृष्टिविलुप्यभनुयाकंचिदन्यसमीक्षते ॥ काणा वाविमुखीचापिकुल्पाचैवज्ञायते ॥ ७७ ॥ बाह्यादागतमालोक्यत्वरिताचजलासनैः ॥ तांबुलैव्यंजनैश्चैवपादसंबाहनादिभिः ॥ ७८ ॥ अतिप्रियत ..

·अ.
०मा०
३०
१४॥
रैवाक्यैर्भत्तीरंयासुसेवते ॥ पतिव्रताशिरोरत्नंसनारीकथिताबुधैः ।। ७९ ॥ भदिनोगुरुभंतीधर्मतीर्थव्रतानिच ॥ तस्मात्सर्वपरित्यज्यपतिमेकंसमर्च
येत् ।। ८० ॥ जीवहीनोयथादेहःक्षणाढशुचिनांव्रजेत् ।। भर्तृहीनातथायोपिन्मुस्नाताप्यशुचिःसदा ॥ ८१ ।। अमंगलेभ्यःसर्वेभ्योविधवाह्यत्यमंग
ला। विधवादर्शनासिद्धि तुकापिनजायते ॥ ८२ ॥ विहायमातरंचैकामाशीर्वादप्रदायिनीम् ।। अन्याशिषमापिप्राज्ञस्त्यजेदाशीविषोपमां ॥ ८३॥
कन्यांविवाहसमयेवाचयेयुरितिद्विजाः।।भर्तुःसहचरीभ्याब्जीवतोऽजीवतोपेिवा ।। ८४॥ तस्मादर्तानुयातव्यादेहवच्छाययावया ॥एवंसत्यासदास्ययंभ
त्यापत्यनुकूलया ॥ ८५ ॥ व्यालयाहीयथान्यालंबिलादुदरतेबलात् ।। एवमुत्क्रम्यदूतेभ्यःपर्तिस्वर्गनयत्सती ॥ ८६ ॥ यमदूताःपलायंसतीमा
लोक्यदूरतः ॥ अपिदुष्कृतकर्माणमुत्सृज्यपनि गतिम् ॥ ८७ ॥ यावत्स्वलोमसंरव्यास्तितावत्कोव्यायुतानिच ॥ भस्वर्गसुखंभुक्तरममाणापतिव्र
ता ॥८८॥ शीलभंगेनदुर्वृत्ताःपातयंतिकुलत्रयम् ॥ पितुःकुलंतथापत्युरिहामुत्रचदुःखिताः ॥८९ ॥ अनुयातिनभत्तारंयदिदैवात्कथंचन।।तत्रापि
शीलंसंरक्ष्यंशीलभंगात्पतत्यधः ।। ९० ॥ तद्वैगुण्यापितावासति पततिनान्यथा ।। विधवाकबरीबंधोभर्तृबंधायजायते ॥ ९१ ॥ शिरसोवपनं
कार्यतस्माद्विधवयासदा ॥ एकाहारःसदाकार्योनद्वितीयःकदाचन ।। ९२ ॥ पर्यकशायिनीनाराविधवापातयेत्पतिम् ।।तस्माद्भशयनकर्यपतिसौख्य
समीहया ॥ ९३ ॥ नैवांगोदर्तनकार्यनतांबूलस्यभक्षणम् ॥ गंधद्रव्यस्यसंभोगोनैवकार्यस्तयाकचित् ।। ९४ ॥ तर्पणप्रत्यहंकार्यभर्तुःकुशातिलोद
कैः ॥ तात्पनुस्खापितुश्चापिनामगोत्रादिपूर्वकम् ॥ ९५ ॥ श्वेतवस्त्रंसदाचार्यमन्यथारौरवंव्रजेत् ।। इत्येवंनियमैर्युक्ताविधवापिपतिव्रता ॥ ९६ ॥
श्रीनारायणउवाच नैतादृशंदैवतमस्तिकिंचित्सर्वेषुलोकेषुसदैवतेषु ॥ यदापतिस्तुप्यतिसर्वकामालभ्यात्प्रकामंकुपितश्चहन्यात् ॥९७ ।। तस्मादपत्यं
॥
॥४५॥

·विविधाश्चभोगाःशय्यासनान्यद्भुतभोजनानि ॥ वस्त्राणिमाल्यानितयैवगंधाःस्वर्गेचलोकेविविधाची।। ८॥ २॥?" रायणनारद पतिव्रताधर्मनिरूपणं. त्रिंशोऽध्यायः॥३०॥सूतउवाच इत्यंपतिव्रताधर्ममाकर्ण्यनारदोमुनिः ॥ किंचित्प्रष्टुमनाविप्रामुनिमाहपुरात नम् ॥ १ नारदउवाच सर्वदानाधिकंकांस्यसंपुटंपरिकीर्तितम् ॥ एतत्कारणमन्यतंवदमेबदरीपते ॥२ श्रीनारायणउवाच एकदैतव्रतंब्रह्मत्रची करदुमापुरा । तदापृच्छन्महादेवकिंदयंदानमुत्तमम् ।। ३ ॥ येनसंपूर्णतायातिव्रतमेपौरुषोत्तमम् ॥ तन्मेवददयासिंधौसर्वेषांहितहेतवे ।। ४ ॥त त्श्रुत्वामनसिध्यायन्ध्यायनश्रीपुरुषोत्तमम् ।। उमामजीगदच्छंभुःसर्वलोकहितैषिणीम् ।। ५ ।। श्रीमहादेवउवाच नशक्यंकिंचिदेवास्तिदानंश्रीपुरुषो त्तमे । व्रतपूर्णविधिकर्तुमपर्णेछंदसिकचित् ॥ ६ ॥ यद्यद्वानगिरिसुत्युत्तमंपरिकीर्तितम् ॥ श्रीकृष्णवल्लभेमासितसंवेगौणतांगतम् । ७ ॥ त स्मादेतादृशंदानंनवास्तिकापिसुंदरि।। येनतेव्रतसंपातैभवेच्छ्रीपुरुषोत्तमे ॥ ८ ॥ पुरुषोत्तममासेऽस्मिन्व्रतसंपूर्णहेतवे ।। ब्रह्मांडसंपुटाकारंतदर्हदेयमंग ने ॥ ९ ॥ नशक्यंतत्तुकेनापिदातुंकापिवरानने । तस्मादेतत्प्रातिनिधिकृत्वाकांस्यस्यसंपुटम् ॥ १०॥ तन्मध्यपूरयित्ववापूपांशिन्मितान्मुदा।। स सतंतुभिरावृत्यसंपूज्यविधिवत्प्रिये।। ११ ।। देयविप्रायविदुषेव्रतसंपूर्णहेतवे ॥एवत्रिंशान्मतान्येवदेयानिमतिवैभवे ॥१२ ॥ इत्याकर्ण्यवचोरम्यंधूर्जटे रुपकारकम् ।। अबीभवदुमात्दृष्टासर्वलोकहितषिणी॥ १३॥ त्रिंशत्कास्यानिविद्भ्यःसंपुटानिव्यतीर्यसा ॥ पूर्णव्रतविधिकृत्वामुमोदातीवनारद ॥ १४॥ सूतउवाच इत्याकर्ण्यमुनिार्वेप्रानारायणवचोऽमृतम् ।। पुनराहातितृतोऽसौनामनामंपुनःपुनः ॥१५॥ नारद उवाच सर्वेभ्यःसाधनेभ्योऽयंमासः श्रीपुरुषोत्तमः ॥ वरीयानिश्चितोमेऽद्यश्रुत्वामाहात्म्यमुत्तमम् ॥१६ ॥ श्रुत्वापिजायतेभत्यामहापापक्षयोनृणाम् ॥ किंपुनःश्रद्धयाकर्विधिनाचेतिमे ·.. मा० मतिः ॥ १७ ॥ अतःपरंनकिंचिन्मेप्रोतव्यमवशिष्यते ।। पीयुषात्यंतसंतृमोनान्यत्तीयंसमोहते ॥१८॥ सूतउवाच ।। इत्युक्त्काविरतविशनारदामुन निसत्तमः ।। अनौनमत्पादपचुपुरातनमुने परम् ।। १९ ।। भारतेजनुरासाद्यपुरुषोत्तममुत्तमम् ।। नसेवतेनशृण्वंतिगृहासक्तानराधमाः ॥२०॥ ग ॥४६॥ तागतंभजतेऽत्रदुर्भमाजन्मजन्मनि ।। पुत्रमित्रकलत्रात्पवियोगादुःखभामिनः ॥२१ । अस्मिन्मासदिन श्रेष्ठानासच्छास्त्राण्युदाहरेत् ।। नस्वपत्परश य्यायांनालपोद्वतयंकाचत् ।। २२ ॥ परापवादानबूयान्नकथांचेत्कदाचन ।। परानंचन बीतनकुर्वोतपरक्रियाम् ॥ २३ ॥ वित्तशाबमकुर्वाणोदानं दद्याद्विजातये ॥ विद्यमानधनेशाबंकुर्वाणोरोरनंव्रजेत् ।। २४ ॥ दिनेदिनाजेंद्रायदत्वाभोजनमुत्तमम् ॥ दिवसस्याष्टमेभागेव्रतीभोजनमाचरेत् ।। २५ ।। धन्यालेगुरुषालोकेयनित्यपुरुषोत्तमम् ।। अचयतिविधाननभक्त्याप्रेमपुरःसरम् ॥ २६ ॥ इंद्रद्युम्नःशतद्युम्नीयौवनाश्वोभगीरथः ॥ पुरुषो तममाराध्ययपुर्भगवदंतिकम् ॥२७॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेनसंसेव्यः पुरुपोत्तमः ।। सर्वसाधनतःश्रेष्ठःसार्थफलदायकः ॥२८॥ गोवर्द्धनधरंवंदेगा। पालंगोपरूपिणम् ।। गोकुलोत्सवमीशानंगोविंदंगोपिकाप्रियम् ॥ २९ ॥ कौडिन्येनपुराणोक्तमिममंचंपुनःपुनः ॥ जपन्मासंनयेइत्यापुरुषोत्तममाप्नु । यात् ॥ ३० ॥ ध्यायत्रबचनश्यामंदिभुमुरलीधरम् ॥ लसत्पीतपटंरम्यंसरापुरुषोत्तमम् ॥ ३१ ॥ध्यायध्यायवयेन्मासंपूजयन्पुरुषोत्तमम् ।। ए यःकुरुतेभत्त्यास्वाभीष्टं सर्वमाप्नुयात् ।। ३२॥गुह्याद्गुह्यतरंचैतन्त्रवांच्ययस्यकस्यचित् ॥ मयापिकथितनैवकस्याप्यतपोधनाः ॥ ३३ ॥ श्रोतव्य मेतत्सततंपुराणमभीष्टदंपावनमादरेण ॥ श्लोकैकमात्रश्रवनपुंसामधानिसर्वाणिनिहतिविप्राः ॥३४॥ गंगादिसर्वतार्थेषुमन्जतोयत्फलं भवेत् ॥ तत्फ ॥४ लंशृण्वतस्तस्यमाहात्म्यंमुनिसत्तमाः ॥ ३५ ॥ इलांप्रदक्षिणीकर्वनयत्पण्यंलभतेनरः । तत्पुण्यंशृण्वतस्तस्यमाहात्म्यंपौरुषोत्तमम् ॥ ३६॥ बाहा ·Aam-in-0000.... पु०मा० णोब्रह्मवर्चस्वीक्षत्रियोवसुधाधिपः ॥ वैश्योधनपतिर्भूयाच्छूद्रःसत्तमतांलभेत् ।। ३.५॥ येऽन्यकिरातहूणाद्या पशुचर्यापरायणाः ॥ तैसमुक्तिमाया तिथुत्वामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ ३८ ॥ पुरुषोत्तममाहात्म्यंलखयित्वादिजन्मने ॥ संभूप्यवस्त्रभूषाभिर्विधिनायःप्रयच्छाते ॥ ३९ ॥ कुलत्रयंसमुत्स्य ॥७७॥ गोलाकंयातिदुर्लभम् ।। यत्रास्लेगोपिकावृदेवेष्टितःपुरुषोत्तमः ॥ ४० ॥ लिखित्वाधारयेद्यस्तुगृहेमाहात्म्यमुत्तममतत्गृहेसर्वतीर्थानिविलसतिनिरंतर म् ॥ ४२ ॥ मासोत्तमस्यमाहेमानमनंतपुण्यंश्रुत्वासुविस्मिनधेियोमुनयश्चस ॥ ऊचुश्चमूनतनयंविनयेनविष्वक्सेनाघिसवनविधौनिपुणानितांतम्॥४२॥ • अपयऊचुः मूतमूतमहाभागधन्यो सित्वंमहामते।। लन्मुखामृतपाननकृताधीस्मोवयंभृशम् ॥४३ ।। चिरंजीवसदासूतपौराणिकशिरोमणे ।। अस्तुते ॐ शाश्वनीकीर्तिजगत्पावनपावनी ।। १४ ॥ तुभ्यंप्रदत्तंनिमिपालयस्थैर्ब्रह्मासनंपूज्यतममुनशैिः ॥ त्वदीयवनांबुननिर्गतश्रीमुकुंदवा मृतपानलोलैः ।। ४५ ॥ विटर अवसएववित्रायावदेववितताभुविकीर्तिः ।। नावडत्रमुनिवर्यसमाजेश्रीहरेर्वदकथांकमनीयाम् ॥ ४६ ॥ इत्यंद्विजाशीर्वचनंप्रगृह्यप्रद क्षिणीकृयदिनान्समस्नान् ।। नवागमहेवनदीस्वकीयंकृत्यंविधातुंसचसूनसूनुः ।। ४७ ॥अन्योन्यमचुनिमिपालयस्थावरिष्ठमाहात्म्ममिदपुराणम् ।। मासस्यदिव्य पुरुषोत्तमस्यसमाहितार्थार्पणकल्लवृक्षम् ॥४८॥ इनिश्रीबृहन्नारदीयेपुराणेपुन्पत्तिममाहात्म्यश्रीनारायणनारदसंवादेपुरुषोत्तममाहात्म्य श्रवणफलकथनंनामएकत्रिंशोऽध्यायः ॥ ३१ ॥ ॥ श्रीकृष्णार्पणमस्तु । पुम्नक नु मुंजय यवागमदाशिवशेटगिटेनीबईधन करयांगोंपापल्यासारखान्यांन गपिलें,राके १८८ क्रोयननामसंवत्सरे फाल्गुनवद्य ५ मंगळवारत्यादिवशीसमाप्त, ||७|| ॥ %D the

·•मा.
LO-000000
X
॥ इतिश्रीपुरुषोत्तममाहात्म्यंसमाप्तम्
OOOOO

·No text on this page.