·३०-८८ दर्शनपदे हरिविमामकथा 31-13८ ४२ (10) विनयपदस्वरूपं विनयभेदाय १-१८ ४५ घिनगद धनदेवकथा १८-८९ ४१ (11) आवश्यकपदे स्वरूप भेदाय १-२ १-सामापिफे स्वरूप भेदाभ 3--1२ ४. मामायिकफल १३-१५ २-चतुर्विशतिस्तयस्वरूपं १:-- ९ ११ ३-चन्दनकभेदाः चन्दन फाले ૨–૨૨ ૫૧ ४-प्रतिक्रमणभदफलानि २३-२४ ५१ ५-कायोत्सर्गस्वरूप २५-२८ ५१ ६-प्रत्यारगानस्वरूप २६-४२ ५२ आवश्यफपद अनणदेयकथा ४३-१७५ ५३ (२) प्रानपदे स्वयं भेदाभ १- ९ ५७ শান্তা বরখা ૧૧૬૫ ૫૭. (१३) क्षणलवध्यानपदस्पररं ध्यानक्षेदनिरूपणं E-२६१३ ध्यानपद हरिवाहनकथा १४ (१४) तपःपदे स्वरूप फलं घ तपापदे कनरुतुकया १९-७ (१५) दानपदस्वरूप पानापानविचारणा ३-२० दानपदे नरवाहनरुया. (16) पामृत्यपदस्परूम वैपागृत्यपदे जीमूतफेतुरुथा ४- ७७ (१७) समाधिपदस्वरूप समाधिपदे पुरन्दरका ७-1४८ (१८) अपूर्यमान ग्रहणपदस्वरूपं अर्यज्ञानपदे मागरपंद्रका ७-1८५ ७९ (१९) शुतातिपदस्वरूप 3 ७ ६ ७४ ·૨ दादशांगीपदप्रमाणे चतुर्दशपूर्वपदममाणसंख्या ७.२६ श्रुतभक्तिफलानि श्रुतभक्तिपदे रनबूलटपकथा ३४-१३२ (२०) प्रवचनमभावनापदस्थरूपं विनापदे पेरूपशटपकथा 3-2१८ उपसंहार विंशतिस्थानकाधिकारसंग्रहः १-२० प्रशस्तिः इति समाप्तोऽनुक्रमः प्रार्थना-प्रारब्धोऽयं मुद्रयितुं वटपद्रे लहाणाख्यमुद्रणालये मुक्तस्तेनाष्टपष्टिं पत्राणां मुद्रपित्या, पश्चादर्पितः सुरतीयजैनयन्त्राय, तेन तु पत्राष्टकमेव मुद्रितं, पश्चात् पादलिप्तस्थानगतबहादुरसिंहाख्ये यंत्रे पयि त्वा समापित इति क्षन्तव्यं वर्णभेदे एकोनससत्यष्ठयष्ठयोः पृष्ठयोश्च पृष्टव्यत्यय इत्यर्थयते आनन्दः

·श्रेष्ठी देवचंद लालभाई जहवेरी.
जन्म १९०९ चैत्रमादे निर्याणम १९६२ वैक्रमा
कार्तिकशुकादश्या, सूर्यपरे । पौषकृप्यतृतीयायाम् , मुम्बय्याम,
The Late Sheth Devchand Lalbhai Javeri.
Dorn 1353AD Surs
Died 13th January 1906 A D Bernbay.
10000-1-21

·विंशति स्थान० ॥१॥ सम्पग्-भावेन भजते फलम् । स्वाद प्रादुर्भवेद्भोज्ये, किं नाम लवणं विना ? ॥ ९॥ भूयास्यपि तपांसि स्यु , प्रसिद्धानि जिनागमे । परं श्रीविंशतिस्थान-तपस्तुल्यं तपो न हि ॥ १० ॥ यतः-- *वीसाए अन्नयरं, ठाणमणाराहिऊण णो जी । अरिहाईणं मन्झे, जिणिंदपदमुत्तमं लहइ ॥ ११ ॥ अरिहंत १ सिद्ध २ पवयण ३ गुरु ४ थेरे ५ बहुसुए ६ तबस्सीसु ७ । वच्छलया एएसि, अमिरखनाणोवओगे अ॥ १२ ॥ सण ९ विणए १० आव-स्सए य १० सीलबए निरइयारे ११ खणलव १२ तब १३ चियाए १४, वेयावचे १५ समाहीए १६ ॥ १३ ॥ अप्पुवनाणगहणे:१८, सुयभत्ती १९ पवयणे पभावण्या २० । एएहि कारणेहिं, तित्थयरत्त लहइ जीवो ।। १४ ॥ पुरिमेण पच्छिमेण य, एए सबवि फासिया टाणा । मज्झिमएहि जिणेहि, एग दो तिनि सधे वा ।। १५ ।। इति २० स्थानकानि । ततो भव्योपकाराय, स्वार्थसंपत्समीहया । दर्शितरपष्टदृष्टान्तं, तत्स्वरूपं निरूप्यते ॥ १६ ॥ इह हि द्विविधाहदर्ममूलरूपस्य श्रीसम्यक्त्वस्य विशुद्धये एतानि विंशतिस्थानकानि विवेकिना साधुना श्रावकेणापि च सर्वदा सम्पगाराधनीयानि, सम्यग्दर्शनविशुद्धिपूर्वकमेव सर्व सदनुष्ठान परमार्थफलोदयाय जायते. यत - x विंशतानन्यतरत्स्थानमनाराध्य न जीवोऽहंदादीना मध्ये, जिनेन्द्रपदमुत्तम लभते ॥ ११॥ अर्हत्सिद्धप्रवचनगुरुस्थविरबहुश्रुततपस्विषु । वत्सलतया एतेषा अभीक्ष्णज्ञानोपयोगी च ॥ १२ ॥ दर्शनविनयो आवश्यक शीलम्रो निरतिचार । क्षणल्व तपस्त्यागे वैयावृत्त्ये समाधौ ॥ १३ ॥ अपूर्वज्ञानग्रहणे श्रुतमक्ती प्रवचने प्रभावनता । एतै कारणैस्तीर्थकरत्व लभते जीव ॥ १४ ॥ पूर्वेण पश्चिमेन चेतानि सर्वाणि स्पृष्टानि स्थानानि ! मध्यभनिने एक द्वे त्रीणि सर्वाणि वा ॥ १५ ॥ - ·* संपुण्णफलं देइअ, जिणिंदमग्गंमि देसिया किरिया । सम्मत्तनाणसहिया, इयरा अन्नाणकट्टसमा ॥ १७ ॥ तद्यथा- दानानि शीलानि तपांसि पूजा, सत्तीर्थयात्रा प्रवरा दया च । सुश्रावकत्वं व्रतधारकत्वं, सम्यक्त्वमूलानि महाफलानि ॥ १८ ॥ तब सर्वेष्वपि स्थानकेषु श्रीसम्यग्दर्शननैर्मल्यकारिणी श्रीजिनपूजा त्रिकालं विधेया, यतः-- *जो पूएइ तिसंझे, जिणिदरायं तहा विगपदोसं । सो तइयभवे सिन्झइ, अहवा सत्तहमे जम्मे ॥ १९॥ जिणपूअणं तिसंझ, कुणमाणो सोहए य सम्मतं । तित्थपरनामगुत्तं, पावइ सेणियनरिंदर ॥ २०॥ तद्यथा-एकशोऽश्मकारा विधेया जिनार्चा, पंचशकस्तवैश्व देवा वन्दनीयाः, तत्र दव्यभावाम्यां द्विविधा जिनपूजा, सद्यस्कसुरमिपुष्पादिमिर्यदुत्तमद्रव्यैर्जिनार्चा सा द्रव्यपूजा, सम्यगाज्ञापालनं भावपूजा, यतः-- 'दुविहा जिणिंदपूआ, दव्वे भावे य तत्थ दव्वंमि । दव्वेहिं जिणपूआ, जिणआणापालणं भावे ॥ २१ ॥ अहवा उ भावएआ, * संपूर्णफलं ददाति मिनेन्द्रमार्गे देशिता क्रिया । सम्यक्त्वज्ञानसहिता इतरा अज्ञानकष्टसमा ॥ १७ ॥ * यः पूजयति त्रिसन्ध्यं जिनेन्द्रराज तथा विगतदोषम् । स तृतीयभवे सिध्यति, अथवा सप्ताष्टमे जन्मनि ॥ १९॥ निनपूजनं त्रिसन्ध्यं, कुर्वन् शोधयति च सम्यक्त्वम् । तीर्थकरनामगोत्रं, प्राप्नोति श्रेणिकनरेन्द्र इव ॥ २१ ॥ द्विविधा मिनेन्द्रपूजा द्रव्ये भावे च तत्र द्रव्ये । द्रव्यैर्जिनपूजा, निनाज्ञापालनं भावे ॥२१॥ अथवा तु भावपूजा स्थित्वा चैत्यवन्दनोचिते स्थाने । यथाशक्ति चित्रस्तुतिस्तोत्रादिना देववन्दनम् ॥ २२ ॥ उत्कृष्टं द्रव्यस्तवमाराध्य यात्यच्युतं यावत् । भावस्तवेन प्राप्नोत्यन्तर्मुहूर्तेन निर्वाणम ॥ २३ ॥ ॥१॥ *DORDocom

·विंशति-
स्थान
॥२॥
ठाउँ चिइवंदणोविए ठाणे । जहसत्ति चित्तथुइथुत्त-माइणा देववंदणयं ।। २२ ।। उक्कोसं दध्वयं, आराहिअ जाइ अच्चुअं
जाव । भावत्थएण पावइ, अंतमुहुत्तेण निव्वाणं ॥ २३ ॥ अथवा विविधा पञ्चविधाऽविधा वा जिनपूजा. यत.-1 विग्यो-
वसामिगेगा, अब्भुदअसाहिणी भवे बीया । निव्वुइकरणी तइया, अंगग्गयभावओ तिहा पूआ ।। २४ ।। पंचोक्यारजुत्ता, प्रा
अट्ठोवयारकलिया य । रिविविसेसेण पुणो, नेया सव्वोवपारा वा ॥ २५ ॥ वरकुसुमावलिअक्खय-चंदणदवधूवपवरदीवहिं । पं-
चोवपारपूआ, कायव्वा वीयरागाणं ॥ २६ ॥ कुसुमक्खयगंधपईव-धूवनेवेज्जफलजलेहि पुणो । अविहकम्ममहणी, जिणपूआ
अहहा भणिया ॥ २७ ।। सम्बोषयारपूआ, न्हवणचणवत्थभूसणाईहिं । फलबलिदीवाइनट्ठगीयआरत्तियाईहि ॥ २८ ॥ निच्चं चिय
संपुण्णा, जइवि हु एसा न तीरए काउं। तहवि अशुचिट्टियव्वा, अक्खपदीवाइदाणेणं ॥२९॥ (श्रीहरिभद्रसरिकृत) पंचवस्तुके,
स्नानं विलेपनविभूषणपुष्पवास-पप्रदीपफलतण्डुलपत्रपूगैः । नैवेद्यवारिवसनं चमरातपत्र-वादिषगीतनटनस्तुतिकोपवृद्धि
॥३०॥ इत्येकविंशतिविधा जिनराजपूजा, ख्याता सुरासुरगणेन कृता सदैव । खण्डीकृता कुमतिमिः कलिकालयोगा-बद्य:
त्मियं तदिह भाववशेन योज्यम् ।। ३१ ।।
+ विघ्नोपशमिकैका अभ्युदयसाधनी भवेद् द्वितीया । निर्वृतिकरणी तृतीया अगाग्रभावतस्त्रिधा पूजा ॥२४॥ पञ्चोपचारयुक्ता, पूजाध्यो-
पचारकलिता च । मद्धिविशेषेण पुननेंथा सर्वोपचारा वा ॥२५॥ वरकुसुमावल्यक्षतचन्दनक्यूपप्रवग्ढी पैः । पञ्चोपचारपूजा कर्त्तव्या वीतरागाणाम्
॥ २६ ॥ कुसुमाक्षतगन्धप्रदीपधूपनैवेद्यकलनले पुनः । अप्रविधकर्ममथनी, जिनपूनाऽधा भणिना ॥ २७ ॥ सर्वोपचारपूना स्नपनार्चनवस्त्रभूपणा-
दिभि । फलबलिदीपादिनृत्यगीतारात्रिकादिभिः ॥२८॥ नित्यमेव सपूर्णा यद्यपि चेपा न शक्यते कर्नु । तथाप्यनुछातव्या अक्षतदीपादिदानेन ॥२९॥

·अय पूजाविधिः-विमुच्य निद्रा परमे नियामा-यामार्द्धभागे शुचिमानसेन । पुष्कर्मरक्षोदलनैकदो, ध्येयरिखधा
श्रीपरमेष्ठिमन्त्रः ॥ ३२ ॥ ततो विशुद्धो विधिवद्गृहीत-सामायिकः साम्यसुधाप्रशान्तः । निशातम छेदनिशातशत्रं,
कुर्यात्मतिकान्तिविधि विधिज्ञः ॥ ३३ ॥ विलोक्य वामेतरपाणिरेखां, संयोज्य हस्तौ रचयन् स्वभाले ।
वदनदम्भामिति गां जिनाय, नमोऽस्तु सर्वन सुखी जनोऽस्तु ॥ ३४ ॥ विज्ञातनिर्दोषतरोरदीर्व-तुच्छानतिस्थूलशेन मौनी ।
घद्धामिरदिदिजशोधनेन, फुर्याद्रसज्ञादशनादिशुद्विम् ॥३५॥ स्नानीयपानीयमयोपनीय, निवेदितः कालविदा जनेन । स्नानाहवासो
विशदं वसीत, निःशीतातातपसाददेशे ॥३६॥ नीरन्द्रनिर्जन्तुविशुद्धभूमि-विमूषणोच्चासनसंनिविष्टः । जातोद्यमोऽम्यानमर्दनाम्यां,
स्नापादनायासमना हि मौनी ॥३७॥ अखण्डदुग्धोदकधौतवस्त्र-युग्मं पवित्रं सुदृढं वसीत । श्रीचन्दनालङ्कृतभालपाणिः, शुचिः
सुधीरर्चति वीतरागम् ॥ ३८ ॥ तथा-विशुद्धिं वपुषः कृत्वा, यथायोग्यं सुवारिमिः । धौतवस्त्रे वसीत द्वे, विशुद्धे धूप-
धूपिते ॥ ३९ ॥ मनोवाकापवस्त्रोत्री--पूजोपकरणस्थितेः । शुद्धिः सप्तविधा कार्या, श्रीअर्हत्पूजनक्षणे ॥४०॥ यतः-- * काऊण
विहिणा पहाणं, सेयवत्यनिअसणो । मुहकोसं तु काऊणं, गिहिबिबाणि पमज्जए ॥ ४१ ॥ गंधोदएण पहावित्ता, जिणे वेलु-
कबंधवे । गोसीसचंदणाईहिं, विलिंपित्ता य पूअए ४२ ।। त्यक्तकोधादिविकृतिः, पापन्यापारवर्जितः । एकाग्रहृदयो मूत्वा,
जिनेन्दं पूजयेशुचिः ॥ ४३ ॥ परपूगफलवारिमञ्जुला-खण्डतपदुलनिवेद्यढौकनम् । धूपधूपनमवामचालना-ऽऽरात्रिकस्य सह
* कृत्वा विधिना स्नानं परिहितश्वेतवस्त्रः । मुखकोशं तु कृत्वा, गृहविम्बानि प्रमानयेत् ।। ४१ ॥ गन्धोदकेन स्नपयित्वा निनान् त्रैलो-
क्यवान्धवान् । गोशार्पचन्दनादिभिर्विलिप्य च पूजयेत् ॥ १२ ॥
॥२॥

·स्थान विंशति- मालाचिषा ॥४४॥ एष पूजन विधिक्रमो जिने, तेन पुण्यमनसा विधीयते । विस्तरेण पुनरस्ति यो विधि-जीयते च स विशेषपर्वसु ॥४६॥ तथा--भास्वत्मकाशिते वस्तु-जाते जन्तुकृपाकृते । अर्हन्तं पूजयेत्मातः, शुचिद्विधटिकावधि ॥४॥ ॥३॥ तथा---प्रातः शुवीभूय सुधौतवासा, निर्माल्यमुत्तार्य विशुद्धभूमौ । संस्थाप्य तन्निर्मलपट्टपीठे, निधाय बिम्ब विधिना जिनस्य ॥ ४८ ॥ पुष्पगन्धविशुद्धाम्बु-पूरैः पुण्यतरैः पुनः । अमिषिञ्चति पूतात्मा, सूत्रपाटपुरस्सरम् ।। ४९ ॥ युग्मम् । पाठश्चायं- x बालत्तणमि सामी, सुमेरुसिहरंमि कणयकलसेहिं । तियसासुरेहि हविओ, ते धन्ना जेहि दिहोसि ॥ ५० ॥ तथा च- चक्रे देवेन्द्रराजैः सुरगिरिशिखरे योऽभिषेकः पयोमि-नृत्यन्तीमिः सुरीमिर्ललितपदगतैस्तूर्यनादैस्तु दीप्तैः । कर्तुं तस्यानुकार शिवसुखजनक मन्त्रपूतैः सुकुम्भ-बिम्ब जैन प्रशान्तं विधिवचनपरः स्नापयाम्पर काले ॥ ४९ ।। युक्तिशक्त्यादिसद्भावे, दुग्ध- दध्यादिभिः सुधीः । अभिषेकं जगद्भर्तुः , कुर्यात्सर्वातिशान्तये ॥५०॥ यतः खीरेण जोऽमिसेअं, कुणइ जिणिदस्स भत्तिराएणं । गोखीरधवलविमले, रमइ विमाणे चिरं कालं ।। ५१ ॥ दहिकुंभेहि जिणंद, जो सिंचइ होइ सुरविमाणेसुं । उप्पज्जइ लच्छिधरो, देवो दिव्वेण रूवेणं ।। ५२॥ इत्तो घयामिसेअं, जो कुणइ जिणेसरस्स पययमणो । सो होइ सुरहि- x बालस्ये स्वामिन् सुमेरुशिखरे कनक्कलशैः। त्रिदशासुरे. स्नपितस्ते धन्या यहप्टोऽसि ॥ ५० ॥ क्षीरेण योऽभिषेक करोति जिनेन्द्रस्य पक्तिरागेण | गोक्षारधवलविमले, रमते विमाने चिरं कालम् ।। ५१ ॥ दधिकुम्भैजिनेन्द्रं योऽभिपिश्चति भवति सुरविमानेषु । उत्पद्यते लक्ष्मीधरो, दिन्यो दिव्येन रूपेण ॥ १२ ॥ अतो धृताभिषेक यः करोति जिनेश्वरस्य प्रयतमनाः । स भवति सुरभिदेहः सुरप्रवरो वरविमाने ॥ १३ ॥ RECOREOGLE.X500-5000

·देहो, सुरपवरो वरविमाणमि ।। ५३ ॥ वस्त्रेणातिपवित्रेण, मृदना च सुगन्धिना । सावधानतया जैनं, बिम्ब कुर्याद्गतोदकम्
॥५४॥ कर्पूरकेसरोन्मिश्र-श्रीखण्डेन ततोऽर्चनाम् । कुर्वन् जिनेशितुर्भाले, कुर्वीत तिलकं धुरि ॥ ५५ ॥ नवाने तिलकैः
कार्या, ततः पूजा जगत्पतेः । अंहिजानुकरांसेषु, शीपें श्रीखण्डयोगतः ॥५६॥ पश्चादालिपयेदङ्ग, घुसृणैर्मसृणैविभोः । कण्ठे
हदि न्यसेच्छी , ततः स कुसुमस्रजः ।। ५७ ॥ मुकुलैः कुसुमैः सृष्टया, विरफुरबूरिसौरभैः । वस्त्रावृतमुखाम्भोजः, पूजयेच्छ्री-
जिनं ततः ॥ ५८ ॥ पञ्चवर्णैस्ततः पुप्पै-यथास्थाननियोजितैः। अर्चनां रचनायोगादचयेद्रुचिदां नृणाम् ॥ ५९॥ यतः-
न शुष्कैः पूजयेद्देवं, कुसुमैन महीगतैः । न विशीर्णदलैः स्पृष्ट-नाशुभै विकाशिमिः ॥ ६ ॥ कीटकेनापविद्धानि, शीर्णपर्यु-
पितानि च । वर्जयेवर्णनामेन, वासितं यदशोभनम् ।। ६१ ॥ पूतिगन्धीन्यगन्धीनि, आम्लगन्धीनि वर्जयेत् । मलमूत्रादि-
निर्माणा--दुत्सृष्टानि कृतानि च ॥ ६२ ॥ ग्रन्यिमादिचतुभेदैः, पुष्पैः सद्यस्कसौरभैः । निजान्यहृदयानन्द-दायिनी कुरुतेऽचनाम
॥ ६३ ॥ ततोऽर्चयेजिनाधीश, नालिकेरादिमिः फलैः । प्रियकरैरशीर्णाङ्गै-नागवल्लीदलैस्तथा ।। ६४ ॥ अक्षतै रक्षितुर्विश्वं,
पुरः पुञ्जत्रयं सृजेत् । ज्ञानदर्शनचारित्र-शुद्धये शशिनिर्मलैः ॥ ५॥ राजतैस्तण्डुलैरगे, रचयेदष्टमङ्गलीम् । दर्पणादिसदाकारै-
मङ्गलार्थ दिने दिने ॥ ६६ ॥ यतः- दिप्पण १ भद्दासण २ वर-माण ३ सिरिवच्छ ४ मच्छ ५ वरकलसा ६ । सच्छिय
७ नंदावत्ता ८, लिहिया अहह मंगलया ॥ ६७ ॥ वासधूपप्रदीपादि-पूजां कृत्वा ततः पुनः । नैवेद्यं दर्शयेत्पूतं, वारिपाचपुर-
1 दर्पणं भद्रासनं वर्धमान श्रीवत्समत्स्यवरकलशाः । स्वस्तिकनन्दावर्ती लिखितान्यष्टाए मग्लकानि ॥ १७ ॥
॥३॥

·"विंशति-
स्थान
॥४॥
रसरम् ॥ ६८ ॥ यत.यह होइ असणपूआ, वरखज्जगमोअगाइभक्खेहिं । दुदहीघयाईणं (हिषयाइ) भायणेहिं तह ओ-
अणाईहिं ॥ ६९ ॥ साइमपूआइ पुणो, नेयं पूगफलपत्तगुलपमुहं । पंचंगुलिलिहणाई, पुष्पगराइदीवहिं ॥ ७० ॥ गंधवन-
हवाईप-लवणजलारतिआइदीवहिं । जं किज्जइ तं सव्वं, अवयरई अग्गपूआए ॥ ७१ ॥ ततः सुश्रावकः कुर्वन्, लवणाम्बु-
विधिक्रमम् । कुर्वीतारात्रिकं पूजा-पूर्व मङ्गलदीपकम् ॥ ७२ ॥ नैपेधिकीविधानेन, भावपूजाविधित्सया । प्रमायौवी प्रतिक्रम्ये-
पिथिकी समाधिमान् ।। ७३ ॥ मुद्रात्रिकादिविधिना, द्वादशाधिकृतिस्थिते. । पञ्चाङ्गमणिपातेन, वन्दित्वा वन्दतेऽहंतः ॥७४॥
प्रत्यहं समनुष्ठेयो, देवपूजाविधिः सताम् । स्नात्रोत्सवविधि किञ्चित्, संक्षेपादुच्यतेऽधुना ।। ७५ ॥ तत्र-धौतवासाः सदाचार,
सालङ्कारः सुधी. शुचिः। पुरो विधाय बिम्बस्य, कलशं जलसम्भृतम् ।। ७६ ॥ निर्माल्यकरणं सूत्र--पाठपूर्व जगद्गुरोः ।
कुस्ते श्रावकः शुद्धो, धूपोक्षेपपुरस्सरम् ॥ ७७ ॥ युग्मम् । किं लोकनाथ । भवतोऽतिमहार्षतैषा, किंवा स्वकार्यकुशलत्वमिदं
जनानाम् । किंवाद्भुतं सुमनसां गुण एष कश्चि-दुष्णीषदेशमविरुह्य विभाति येन ।।७८॥ प्रतिमोष्णीपभागे तु, कुसुमारोपणं व्यधुः ।
पद्येनानेन वन्दास-लोकानां श्रेयसे किल ॥ ७९ ॥ ततः पुष्पाञ्जलीः पञ्च, सप्त वा श्रीजिनेशितुः । विधिनाये विधायोच्चै-
स्वर्यवानमनोहरम् ।।८०11 जन्माभिषेकं जैनेन्द्रं, गन्धर्वश्रुतिबन्धरम् । पठति श्रावकः श्रीमान् , सुधासोदरया गिरा ॥८१॥ युग्मम् ।।
स्वर्णरूप्यकलशाङ्कितहस्ता, हस्तिराजपतिसन्निभशोभाः। श्रावका. सकललोकविलोक्यस्तोकमूषणमृतो गुणवन्तः ॥१२॥
5 इह भवत्यशनपूजा वरखाद्यमोदकादिभक्ष्यै । दुग्धदधिधृतादिभाजनेस्तथौदनादिभि १६९॥ स्वाद्यपूनाया पुनर्नेयं पूगफलपनगुडप्रमुखम् ।
पञ्चाङ्गुलिलेहनादि पुप्पप्रवरादिदीपै । ॥ ७० ॥ गान्धर्वनाट्यवादिनलवणनलारात्रिकादिदीपै । यत्क्रियते तत्सर्वं अवतराति अग्रपूजायाम् ॥ ७१ ॥

·| आनन्दमेदुरहदः कलशादिपाठ, सदूपधूमलहरीसुरमीकृताशाः। मिथ्याशामपि सृजन्ति जिनेन्दधर्म-स्थैर्य गमीखचसा रचपन्त उर्ध्याम्
॥३॥ युग्मम् । नृत्यनारीसहस्रं चलचमरयुगं वादितानेकवावं, व्याक्षिप्ताशेषलोकं सकलसुरगणं कुर्वदानन्दपात्रम्। स्नावं नैलाक्यनेतुर्दुरितश-
तहतिः श्रादलोकः फ्रमेण, कुर्या देवेन्द्ररीत्या जिनमतगुरुतां दर्शयन् वारिपूरैः ॥ ८४ ॥ अमिपेकतोयधारा, धारेव ध्यानमण्डला
ग्रस्य । भवभवनमित्तिभागान्, भूयोऽपि मिनत्तु भागवती ॥ ८५ ॥ एतवृत्तं पठन्तोऽथ, श्रावकाः शुद्धवारिणा । सन्तापशा-
न्तये धारां, जैनबिम्बोपरि व्यधुः ॥८६॥ गन्धकापयिकाख्येन, सिचयेन जिनेश्वरम् । रत्नादर्शमिवोन्मृज्य, व्यधुरुज्ज्वलमार्हताः
॥८७॥ ततः पूजां यथोद्दिष्टां, श्रीखण्डकुसुमादिमिः । रचयन्त्यद्भुतां भक्या, यथायोगं जिनेशितुः ॥८८ ॥ विधि विधाय
निःशेष, सम्यक् लवणवारिमिः । चन्दनस्वस्तिकं कृत्वा, रत्नस्थालोपरिस्थितम् ॥ ८९ ॥ अभ्यर्च्य चन्दनैः पुष्पैः, प्रणम्य च
| जगत्पतिम् । विधिनोत्तास्यत्युच्चै-दींप्रमारात्रिकं सुधीः ॥ ९० ॥ मझलोपपदं दीपं, गजेन्द्रारूतमुज्ज्वलम् । विधत्ते विधिना
धीमान्, चर्चितं चन्दनादिमिः ॥ ९१ ॥ यतः विषष्टीयश्रीआदिचरित्रे-प्रमोदतः सुरगणैः, प्रकीर्णकुसुमोत्करम् । भर्तुरुत्ता-
रयामास, तधिस्त्रिदशपुंगवः ॥ ९२ ॥ श्रेयोदीपं प्रदीपं तं, निवेश्य श्रीजिनाग्रतः । भावपूजाकृते श्रादः, कुरुते चैत्य-
वन्दनाम् ॥ ९३ ॥ इति स्नात्रम् ॥
अथाद्यस्थानकं कुर्वन्नहभक्तिचिकीर्षया । विशेषात् कुरुते सम्पग्दृष्टिः पूजां द्विधार्हताम् ॥ ९४ ॥ पदस्थध्यानशुद्धात्मा,
परमेष्ठिनमस्कृतेः । अष्टोत्तरसहस्रं, तु, जपेदाद्यपदं सुधीः ॥ ९५॥ यदा पठन् शुचिमनाः परमेष्ठिमन्त्र, सम्पत्पदाक्षरलयोत्तमसा-
म्यशीतः । श्रीखण्डपुष्पवरतण्डुलपूजनेन, भक्तिं महोदयपदं कुरुते जिनस्य ॥ ९६ ॥ इत्यहमतिमाया यः, षण्मासी भक्तिमद्भुताम् ।
-
optionakaceswaro
॥४॥

·स्थान विशति वितनोति शुचिं तस्प, सम्पदः स्युमनीषिताः ॥ ९७ ॥ ऐहिकाशुफलप्राप्त्यै, फलेनाभ्यर्च्य भक्तितः । श्रीखण्डाक्षतसत्पुष्पैर्मन्त्रजापपु- रस्सरम् ॥ ९७ ॥ शुभाज्यदीपमुद्योत्य, पूजयेज्जगतः पतिम् । मुद्रादिविधिना सम्यक्, वन्दते स्तौति चाहतः ॥ ९८ ॥ तथा- ॥५॥ पुष्पप्रदीपाक्षतधूपपूगीफलैजिनेन्द्रप्रतिमा प्रपूज्य । ये लक्षशः श्रीपरमेष्ठिमन्त्रं, जपन्ति ते तीर्थकृतो भवन्ति ॥ ९९ ॥ तथा-शाश्वताशाश्वतान्यहबिम्बानि विजगत्यपि । प्रणिधाय नमस्कुर्या-चैत्यवन्दनपूर्वकम् ॥ १८ ॥ चन्द्रप्रभपुष्पदन्तौ, शुद्ध- ध्यानसमाधिमान् । ध्यायेहद्गुणस्मृत्या, श्वेतद्युतिसमन्वितौ ॥ ९८ ॥ जन्तुंश्चतुर्गतिक्लेशावेशानातुमिवोत्थिता । नामाकृति- द्रव्यभाव-चतुर्की श्रीमदर्हतः ॥ ९९ ॥ यो नमस्कुस्ते भक्त्या, त्रिसन्ध्यं पूजयत्यपि । उपारते ध्यायति स्तौति, सद्भुतगुण- कीर्तनैः ॥ १० ॥ युग्मं । ला विलेपनं पूजामष्टधा दिव्यवस्तुमिः। कुर्यात्तेषां महालङ्कारैर्वस्त्रैश्च पूजनम् ॥ १ ॥ आग- मोक्तेन विधिना, निर्मिमीते नमस्क्रियाम् । तत्कचैत्यानि नव्यानि, नव्या मूर्तीश्च कारयेत् ॥२॥ इक्षोः खण्डं रसं पाकं, गुडं खण्ड सितोपलाम् । यथा स्वादयतः पुंसः, सुखं स्यादधिकाधिकम् ॥ ३ ॥ तथा श्रद्धादिरूपेण, स्वान्तानन्देन भावितः । नमस्करोति यो जैनमूर्ति शक्रस्तवादिमिः ॥ ४ ॥ देवपाल इवासाद्य, स राज्यं स्वःसुखान्वितम् । तीर्थकृत्पदवी प्राप्तो, मोदते मुक्तिसम्पदा ॥ ५॥ विभिर्विशेषकम् । तथाहि---अत्रैव भरतक्षेत्र, खण्डेन्द्राकारधारिणि । पदसण्डवसुधाधीशकीर्तिकर्पूरवासिते ॥५॥ सन्नन्दकभियोपेतं, कमलापति- पाणिवत्। अस्ति स्म स्वस्तिकाकार, भुवोऽचलपुरं पुरम् ॥ ६ ॥ राजा सिंहरथो नाम, धाम तत्राद्भुतश्रियः । आसीदासीकृताराति- रनतिक्रमविक्रमः १७॥ प्रिया कनकमालेति, ख्यातामन्छीललीलया । तस्य विश्वयस्लैणगुणसौन्दर्यजित्वरी ॥ ८॥ दिव्यो-

·पयाचितशतैरासीद्विश्वकविश्रुता । मनोरमा रमाकारा, तयोः पुत्री पवित्रधीः ॥ ९॥ अथाव पुरे श्रेष्ठी, जिनदत्तः सतां मतः ।
राज्यमान्योऽभवद् भूयोधनेन धनदोपमः ॥ १० ॥ सम्यग्दृष्टिशिरोरत्नमुपकारपरम्पराम् । यः कुर्वन् पौरवर्गस्य, विरराम न हि
क्वचित् ॥ ११ ॥ तद्गृहे देवपालोऽभूद्, भूपालान्वयसंभवः । कृपालुः सर्वजीवेषु, धर्मपुत्रोऽप्यतिप्रियः ॥ १२ ॥ विज्ञात-
जिनधर्मोऽसौ, सुसाधुगुरुसङ्गमात् । गोकुलं श्रेष्ठिनस्तस्य, पालयत्यनुवासरम् ॥ १३ ॥ वर्षाकालेऽन्यदा वारिप्लाविते सरितस्तटे ।
स युगादिजिनाधीशमूत्तिभैक्षिष्ट निर्मलाम् ॥ १४ ॥ चिन्तामणिमिवालोक्य, तामसौ मुदिताशयः । सुकृती कृतवानेव, विमर्श
निजमानसे ॥ १५ ॥ अहो पुण्योदयः कोऽपि, प्रादुरासीन्ममावुना । यदियं विजगदत्तुं-प्रतिपथमागमत् ॥ १६ ॥
भगुरेतरभाग्यानि, न विना दर्शनं निजम् । देवो दत्ते परोऽप्येष, विशेषात्रिजगत्पतिः ॥ १७ ॥ पवित्रे तदसौ स्थाने, क्वापि
स्थाप्या मयाधुना । स्थापयत्नहतो मूर्ति, जगत्पूज्यो भवेद्यतः ॥ १८ ॥ ततस्तृणमयं वेश्म, निवेशमिव सम्पदः । कृत्वा तत्र
सरित्तीरे, स तां पीठोपरि व्यधात् ॥ १९॥ यावज्जीवमिमां मतिमहतो गहिंतापहाम् । पूजयित्वा नमस्कृत्य, मफा भोक्तव्य-
मन्वहम् ॥ २० ॥ सर्वेषु सविशेष तु, चतुर्दश्यादिपर्वम् । इत्युग्रभाववान् देवपालोऽभिग्रहमग्रहीत् ॥२०॥ युग्मम् ।
ततोऽसौ चारयन्नित्यं, सुरमीः मुरतिस्थितिः । अर्चस्यादिजिनाधीशप्रतिमा कुसुमादिभिः ॥ २१ ॥ पयसैकार्णवीभावं,
लममिते मण्डले भुवः । निरन्तरमहापृष्टया, सप्तरात्रं पयोमुचः ॥ २२ ॥ तदर्चनकृते गन्तुं, वेनाशक्नुवता बहिः । अभिग्रहवता
सप्तोपवासाः खलु निर्मिताः ॥ २३ ॥ युग्मम् । सप्ताहं सततं जैनपूजाध्यानवशाशयः। क्षपणैः क्षपयामास, विटकर्मावली-
मसौ ॥ २४ ॥ निवृत्तायां ततो वृष्टी, कृशीमूते पयःप्लवे । अष्टमेऽसि जिनेन्द्रस्य, पूजार्थं स ययौ प्रगे ॥ २५॥ तां मूत्ति
09000000000000000000%
॥५॥

·शति स्थान -RROK भक्तितोऽभ्यर्प, देवपालो जिनेशितुः । भक्तिमुग्यो विशुद्रात्मा, कृताञ्जलिर्व्यजिज्ञपत् ॥ २६ ॥ क्षमख त्वं क्षमाधार, कृपा- गार जगत्मभो ! । समाहं यदपूज्योऽम्मन्दभाग्यतया मम ॥ २७ ॥ त्वदर्शनं बिना स्वामिन् ! ममामूत्सप्तवासरी । अकृतार्था पपारण्यभूमीरुहफलावलिः ॥ २८ ॥ श्लाघ्योऽयं दिवसो नेतः !, शस्योऽयं समयस्तथा । यत्वं नेत्रातिथिर्जातो, ममाद्य जगदीश्वर! ॥ २९ ॥ तद्भाग्यमपि मूयोभिर्भाग्यरेवोपलम्पते । येन त्वं दृश्यसे देव !, सेवधिः शिवशर्मणः ॥ ३० ॥ इसहदक्तिवि ज्ञप्तिरसावेशवशंवदम् । तमवर देवता काचित्, प्रीता प्रत्यक्षतां गता ॥३१॥ विम्बाधिष्ठायिका देवी, त्वदीयाद्भुतभक्तितः । सन्तुष्टाऽहं महाभाग !, मनोऽभीष्टं वरं वृणु ॥ ३२ ॥ तेनापि तत्पुरैश्वर्यसम्पदो मुग्धचेतसा । मार्यिता यज्जनः माय, ऐहिक फटमीहवे ॥ ३३ ॥ दिनैः कतिपयैवत्स!, राज्यं तव भविष्यति । भावपूजा जिनेन्द्रस्य, भक्तकामगवी यतः ॥ ३३ ॥ इत्यु- दीर्य तिरोजज्ञे, तरक्षणाद्देवता पुनः । आससाद मुदं देवपालोऽपि जगद्भुताम् ॥ ३४ ॥ तत्पश्चाप्रणामेन, रजस्तिलकितां निजाम् । भारस्थलीमसौ तन्वन्, भोजानायागमद् गृहम् ॥ ३५ ॥ ततोऽसौ परमानेन, श्रेष्ठिनिर्मितगौरवम् । पार निर्ममे पायदान निर्माय निर्निभम् ॥ ३६ ॥ तस्मिन्नवसरे तर, दमसारमहामुनेः । उत्पन्नं केवलज्ञानं, शुक्ध्यानानुभावतः ॥ ३८ ॥ आसनानिदशैश्चक, ततस्तन्महिमा महान् । तत्कृतं कनकाम्भोन-मलञ्चक्रे स सर्ववित् ॥ ३९॥ नृपः सिंहरयः सान्तःपुरः पौरप- रिक्तः । केवलज्ञानिनं नन्तुं, तनागान्मुदितस्तदा ॥ ४० ॥ उपाविशदिशामीशस्तस्याये नतिपूर्वकम् । विदधे च तदा धर्म- देशनां केवली मुनिः ॥ ४१ ।। शिवपदमुखाभिलापो, निवेदो भवमुखेषु धीम पाम् । जगदुपकारे वित्त, लक्षणमासन्नमोक्षस्म ॥ ४२ ॥ येन प्रमुस्वजनवैभवदेहगेहे, चिन्तातुरेण सुकृतं न कृतं कदाचित् । वैवाहिकव्यतिकराकुलितस्य तस्य, नो पाणिपी.

·डनविधिः स्मृतिमाजगाम ॥४३॥ आयुर्वर्षशतं नृणां परिमितं रानौ तदर्घ गतं, तस्यास्य कदाचिदमधिक बालत्ववृद्धत्वयोः ।
शेष व्याधिजरावियोगविवशैः सेवादिभिनीयते, मानुष्ये चपले चलाचलतमे सौख्यं कुतः प्राणिनाम् ? ॥ ४४ ॥ एकजन्मसुखस्यार्थे,
कल्पान्तं नरकायुष.। अचिराय शरीराय, किमर्थं पापमाचरेत् ॥ ४५ ॥ इत्याकये गुरोर्वांचं, प्रबुद्धः स्माह मूपतिः । कियदा-
युर्विभो ! मेऽस्ति, स जगी दिवसनयम् ।। ४६ ।। श्रुत्वैतद्विदघे भूमान् , पश्चात्ताप निजे हदि । अहो मया महेश्वर्यप्रमादवि-
वशात्मना ।। ४७ ।। सुकृतं न कृतं किञ्चिद्भवान्तरसुखावहम् । पृथैव हारितं जन्म, पापकर्मैककारिणा ।। ४८ ।। युग्मम् ।।
मुवनं जिनस्य न कृतं, न च बिम्ब नैव पूजिता गुरवः । दुस्तपतपो न तप्तं, जन्म मुधा हारित मूः ।। ४९ ॥ कुर्वजनुशयं
भूमानेवं सर्वाङ्गिसाक्षिकम् । आश्वासितो मुनीन्देण, सुधामधुरया गिरा ॥५०॥ वर्षकोटितपोभिर्यत् , पुण्यमन्यैरुपाज्यंते । अन्तर्मुहूर्त
भाषेण, तदन्येन महात्मना ॥५१॥ तथापि साम्मतं राजन् ।, गुदसम्यक्त्त्वपूर्वकम् । भजस्व देशतो धर्म, द्वादशनतमूषितम् ॥५२॥
सम्यग्दृष्टेरनुष्ठान, यतः स्तोकमपि ध्रुवम् । निर्जरायै भवेद्राजन् ।, भूयः क्लिाष्टकर्मणाम् ॥५३॥ ततो गृहीत्वा साकारं, धर्म सद्दर्श-
नोज्ज्वलम् । राजा केवटिनं भक्त्या, प्रणम्यागामिजं गृहम् ॥ ५४ ॥ अथ दभ्यो धराधीशश्चङ्गसंवेगपूरित.। निराधार धेरैश्वर्य,
मोक्तुं युक्तं कयं मम ? ॥ ५५ ॥ आयुस्तु सुतरां स्तोकं, राज्यभारधुरन्धर । कोऽप्यस्ति नात्मजो गेहे, ततोऽहं करवाणि किम् ?
॥५६॥ इति चिन्तातुरे राज्ञि, राज्याधिष्ठायिकाऽवदत् । पञ्चाधिवास्य दिव्यानि, मुच्यन्तां परितः पुरः ॥ ५७ ॥ अमीभिरभि-
पिक्तस्य, स्वकन्योद्वाहपूर्वकम् । राज्यं पुंसस्त्वया देय, ततो वृदिर्भविष्यति ॥ ५८ ॥ ततस्तथा कृते राज्ञा, सचिवादिविचारतः ।
देवपालोऽभवद्राजा, जिनपजानुभावतः ॥ ५९॥ मुतां मनोरमां तस्मै, मदाय समहोत्सवम् । ततः केवलिन पायें, तपस्यामाददे
॥६॥

·शिति- स्थान 100 नृपः ॥ ६॥ चारित्रं निरतीचारमाराध्य द्विदिन सुधीः । देवोऽभूत्प्रथमे कल्पे, राजा सिंहरथामिधः ।। ६१ ॥ दिनमात्र वर सम्पा, तपस्या समतान्चिता । न पुनर्ममतायुक्ता, वर्षकोटिं निषेविता ।। ६२ ।। एकाहमपि निमोह, प्रवज्यापालकः शमी । न पेमोक्षमवाप्नोति, तथापि स्वर्गभाग्भवेत् ।। ६३ ॥ यत.- प्रणिहन्ति क्षणार्द्धन, साम्यमालम्ज्य कर्म तत् । यन्न हन्यान्नर- तीनतपसा जन्मकोटिमिः ॥ ६४ ॥ अपि प्राप्तवतः मोनैः, सम्पदं पूर्वभूमुजः । अज्ञातकुलजात्यादिस्वरूपत्वात्पुनस्तदा ।। ६५ ॥ मूमनो देवपालस्य, श्रेष्ठिसामन्तमन्त्रिणः । आज्ञा न केऽपि मन्यन्ते, स्वजातिबलगविताः ॥ ६६ ॥ युग्मम् ।। ततोऽसौ चिन्तयामास, प्रज्ञाविक्रमसम्पदाम् । लीलावेश्म पुरा मेऽस्ति, प्रभुः श्रेष्ठी पुराग्रणीः ।। ६७ ।। समाहूय महामात्यपदे स्थाप्यः स गौरवान् । तन्महिमा ममाप्यस्ति नावृति विनी पुरे ॥ ६८ ॥ आहूतोऽपि ततः श्रेष्ठी, प्रतीहारेण मूभुजा । नापाति जातिप्रमुतामदोन्मत्ततपा परम् ॥ ६९ ॥ ततो दूनमना मान्, गत्वा सान्तःपुरो बहिः । प्रणम्य श्रीजिनाधीश, कुटीरस्थं व्यजिज्ञपत् ।। ७० ।। निराज्यभोज्यवद्राज्यमहैश्वर्यं प्रभोज्झितम् । किमर्थं भवताऽदायि, प्रसन्नेन मम प्रभो ! ।। ७१ ।। आविप तदाऽगादि, राज्ञे देवतया तया! मा सेदं कुरु वत्स । त्वं, शृणु वार्ता मदीरिताम् ।। ७२ ॥ मन्मयं गजमारुह्य, राज- केलिरत्वया पुरः। परितोऽस्या विधात या, विस्मयं कुर्वताद्रिनाम् ॥ ७३ ॥ दिव्यानुभावतो हस्ती, सजीवोऽसौ भविष्यति । ताजा पोरलोकेषु, भाविन्यस्खलिता ततः ॥ ७४ ॥ परं जैनेन्द्रपूजायो, सावधानो मृशं भव । यदसौ कामधुक् सर्व, प्रसूतेऽ- मीप्सितं फरम् ।। ७५ ॥ इत्याकर्ण्य गिरं देव्या, मुदितो मेदिनीपतिः । तद्रिम्वं भक्तितोऽम्पर्य, गृहं प्राप्य च विस्मितः ॥ ७६ ॥ कुम्भकाििनर्माप्य, गजेन्द्र नाशं जवात । ऐरावतमिवोनुर, हेमालङ्कृतिमण्डिनम् ।। ७७ ।। आरुरोह स्वयं याव- ·तावद्दिव्यानुभावतः । स गजो गर्जितं चक्र, सजीवीमय तत्क्षणात् ॥ ७८ ॥ त्रिमिर्विशेषकम् । तमारूढस्ततो राजा, देवराज इव मजन् । आजगाम युगाधीश, नन्तुं भक्तितरजितः ॥ ७९ ॥ तं नमस्कृत्य पञ्चाङ्गैः, प्रणम्य पृथिवीपतिः । लीलया कल- यन् केलिं, करोति स्म सविस्मयम् ॥ ८० ॥ तं तादृशं गजारून, मरूढामूदविक्रमम् । सामन्तश्रेष्ठिमुख्यारते, नमन्ति स्म सविस्मयाः ।। ८१ ॥ देवपालस्ततो भूमीपालस्तं श्रेष्ठिपुङ्गवम् । अस्थापयन्महामात्यपदे पुण्यनयास्पदे ॥ ८२ ॥ ततः सुकृतसम्भार- सम्भावितमनाकुलम् । मन्विन्यस्तघराभारं, स राज्यं बुभुजे चिरम् ॥ ८३॥ स श्रेष्ठी जिनदत्तोऽपि, प्राप्य मन्त्रिपदं परम् । विदधे पौरलोकानामुपकारपरम्पराम् ॥ ८४ ॥ अन्यदा तत्पुरोधाने, दमसारमहामुनिः । सर्ववित्समवासापर्षीद्गीर्वाणश्रेणिसेवितः ॥८६ ॥ आपासीन्नृपतिर्नन्तुं, तं तदा मुनिपुङ्गवम् । सामन्तामात्यसंयुक्तः, समं दयितया तया ॥ ८७ ॥ विपरीय परीवार- सहितं महितं मुरैः । महीस्वामी प्रणम्यामु, यथोषितमुपाविशत् ॥ ८ ॥ हैमारविन्दमासीनो, नवीनोदितभानुवत् । वाचो विस्तारयामास, सम्यग्मार्गप्रकाशिनीः १८९॥ आधारो पत्रिलोक्या जलधिजलधराकेंन्दवो पनियोज्या, मुज्यन्ते यत्प्रसादादपुर- सुरनराधीश्वरैः सम्पदोऽपि । आदेश्या यस्य विन्तामणिसुरसुरमीकल्पवृक्षादयस्ते, श्रीमान् जैनेन्द्रधर्मः किसलयतु स वः शाश्वता- नन्दलक्ष्मीम् ॥ ९० ॥ शुक्लपक्षे यथा चन्द्रः, कलया कलयाऽधिकम् । वर्द्धते धर्मवान् भाणी, सम्पदाऽपि तथाऽनिशम् ।। ९१ ।। साधुश्रावकभेदाम्यां, स धर्मो द्विविधो मतः । विशुद्धं तस्य सम्यक्त्वं, मूलमाहुमहर्षयः ॥ ९२ ।। अर्हतां विजगज्जन्तुजातजी- पातुसम्पदाम् । सम्पग्ज्ञानेकपूर्वाया, भक्यास्तच्छुद्धिरुल्लसेत् ॥ ९३ ॥ द्रव्यभावप्रकाराम्यामहशक्तिदिधा स्मृता । तवाद्यानेकथा पूजा, तदाज्ञाराधनाऽपरा ॥ ९४ ॥ आद्योत्कृष्टफलं तत्र, कल्पावधि मुखोदयः । भावभक्तिफलं सम्यम्, महोदयपदस्थितिः ॥

·शवि- स्थान ॥८॥ - . ॥ ९५ ।। पतः- उक्कोसं दवपअमाराहिय जाइ अच्चु जाव । भावपूएण पावइ, अंतमुहुत्तेण निवाणं ॥ ९५ ।। मेरुस्स सरिरावरस य, जत्तियमित्तं तु अंतरं होई ।' दवपअमावपआण, अंतरं तत्तियं जाण ॥ ९६ ॥ साच्चिकी राजसी भक्तिस्तामसीति विधाऽथवा । जन्तोस्तत्तदमिपापविशेषादहतो भवेत् ॥ ९७ ॥ अर्हत्सम्यग्गुणश्रेणिपरिज्ञानेकपूर्वकम् । अमुचता मनोरडमुपसर्गेऽपि म्यसि ॥ ९८ ॥ अर्हत्सम्बन्धिकार्याथै, सर्वस्वमपि दित्सुना । भव्याङ्गिना महोत्साहात्, किपवे या निन्तरम् ।। ९९ ।। भक्तिः शक्यमुसारेण, निःस्पृहाशयत्तिना । सा साविकी भवेद्भक्तिलोक्दयफलावहां ॥ २०० ॥ निमिविशेषकम् । यदैहिकफलप्राप्तिहेतवे कृतनिश्चया । लोकरञ्जनवृत्यर्थ, राजसी भक्तिरुच्यते ॥ १ ॥ द्विपदापत्पतीकारकृते या कृतमत्सरम् । हताशयाद्विधीयेत, सा भक्तिस्तामसी भवेत् ॥ २ ॥ रजस्तमोमयी भक्तिः, 'सुपापा सर्वदेहिनाम् । दुर्लमा साचिकी भक्तिः, शिवावधिसुखावहा ।। ३ ।। उत्तमा साविकी भक्तिमध्यमा राजसी पुनः । जवन्या तामसी ज्ञेपाऽनाहता तत्ववेदिभिः ॥ ५ ॥ अथवा पवधा भक्तिभेदैः पुष्पार्चनादिभिः । विधिवद्विहिता दत्ते, मुखानि निखिलान्यपि ॥ ५॥ यत.-पुष्पाद्यर्चा तदाज्ञा च, तद्रव्यपरिरक्षणम् । उत्सवास्तीर्थयात्रा च, भक्तिः पञ्चविधार्हति ॥ ६ ॥ स्यादाभोगादनाभोगाद्, द्विधा वा भक्तिराहती । आधा सर्वोत्तमा ज्ञेया, द्वितीयादिगुणावहा ॥ ७ ॥ यतः- + उत्पृष्टा द्रव्यपूनामाराध्य यात्यच्युतं यावत् । भावपूगया प्रामोति अन्तर्मुहुर्तेन- निर्वाणम् ॥ ९९ ॥ मेरो सर्पपस्य च यावन्मात्रं स्वन्तरं भवति । द्वन्यपूनाभावपूनयोरन्तरं तापमानीहि ॥१६॥ . ASS••kal.

·* देवगुणपरित्राणा, तभावाणुगयमुत्तमं विहिणा । आयरसार जिगपूअणेण आभोगदपथओ ।। ८ ।। इत्ती चरितलाभो, होइ लहु सपलकम्मनिद्दलणो । ता इत्य- सम्ममेव हि, पपट्टिपवं मुदिहीहिं ॥ ९ ॥ अनाभोगमाह-पूआविहिविरहाओ, अपरित्राणाओ जिणगयगुणाणं । सुहपरिणामकयत्ता, एसोऽणाभोगदवधओ ॥ १० ॥ गुणठाणठाणगुत्ता, एसो एवंपि गुणकरो चैव । सुहपरभावविसुद्विहेउओ बोहिलाभाओ ॥ ११ ॥ असुहक्खपण धणियं, धन्नाणं आगमेसिभदाण। अमुणियगुणेवि नूणं, विसए पीई समुल्लसइ ॥ १२ ॥ होइ पओसो विसए, गुरुकम्माणं भवामिनंदीणं । पत्थंमि आउराण व, उवदिए निच्छिए भरणे ॥ १३ ॥ इत्तोऽचियत्तं नृणं, जिणवेि जिणवरिंदधम्मे वा । अमूहन्भासभयाओ, पओसलेसपि वजंति ॥ १४ ॥ तृणगो- मयकाष्ठामिप्रमुखैरष्टवायवा । भेदैर्जिनेश्वरे भक्तिर्गदिता योगदृष्टिमिः ॥ १५ ॥ यतः-तृणगोमयकाष्पदीपकानलरनोडुरवीन्दुभा- निभा । जिनभक्तिरिहार्दपुद्गलात्तवते मुक्तिसुखानि तदवे ।। १६ ॥ सम्पग्जिनेन्दसद्भक्तिद्वये शुद्धचेतसा । विधेयं प्रथम स्थान, * देवगुणपरिज्ञानात् तद्भापानुगतमुत्तमं विधिना । आदरसार निनपूननेन आभोगद्रव्यस्तपः ।। ८ ।। इतश्चारित्रलाभो भाति लघु सकल- कर्मनिर्दलनः । तस्मादन सम्यगेप प्रयतितव्यं सुदृष्टिभिः ॥ ९ ॥ पूनाविधिविरहात् अपरिज्ञानाजिनगतगुणानाम् । शुभपरिणामतत्वात् एषोऽना- भोगद्रव्यस्तवः ॥ १० ॥ गुणस्थानसानकोक्त, एप एवमपि गुणकर एप । शुभतरभापपिशुद्धिहेतुतो बोधिलाभात् ॥ ११॥ अशुभक्षयेण नाद धन्यानामागमिप्यन्द्राणाम् । अमुणितगुणेऽपि नूनं विषये प्रीतिः समुल्लासति ॥ १२ ॥ भवति प्रद्वेषो विषये गुरुकर्मणो भवाभिनन्दिनाम् । पथ्य आतु- राणामिन उपस्थिते निश्चित मरणे ॥१३॥ इतोऽनीतिकं नूनं निषिम्ने निनवरेन्द्रधी वा । अशुभाभ्यासभयात् प्रपडेशमपि पर्नयन्ति ॥१५॥ ॥८॥ POE.03.000 ·स्थान विंशति- निदानं तीर्थकृत्पदः ॥ १७ ॥ निशम्य देशनामेवं, स राजा गुरुरालियो । प्रतिपंवाहतं धर्म, सम्यग्दर्शनवासितः ॥ १८ ॥ जिनेन्द्रमन्दिर हेम, निकषा राजमन्दिरम् । निर्माय नगरस्यान्तः, प्रतिमां तामतिष्ठिपत् ॥ १९॥ युग्मम् ॥ ( तामिति कुढी- ॥९॥ रमव्यस्थितां ) पात्रेऽहति धनं न्यस्तं, रत्नपात्र इवामृतम् । प्रकल्प्यते नृणां भुक्तिमुक्तिौल्योपपत्तये ॥ २० ॥ इति ध्यात्या रसय भूमानायं स्थानं सृजन सुधी. । महति स्म जिनेन्दं विनिश्छद्माऽऽन्तरभक्तिमृत् ॥ २१ ॥ कैलाससदृशान्यूमिर्हचैत्यान्य- चीकरत् । यच्चयनिर्मितेरहत्पदवी प्राप्यते नृणाम् ।। २२ ।। केवलिना प्रतिष्ठा प्य, महोत्सवपुरस्सरम् । अतिष्ठिपजिनाधीशपति- मारतेषु काश्चन ॥ २३ ॥ रत्नमाणिक्यगाड्नेयालहकारैरता अम्पयत् । तासां स्नानोत्सवं भक्त्या, विदधे सर्वपर्वसु ।। २४ ।। तदानां पालयामास, पञ्चाश्रवनिरोधतः । यदि निनाय तद्रव्यं, दानादानविधानतः ॥ २५॥ साधर्मिकेषु वात्सल्य, तन्वन् दीन- दयामयम् । निर्ममे विधिना तीर्थयानाः पाविश्यकारिणी ॥ २६॥ पड्मिः कुलकम् । एवमाराधयन्नाद्यस्थानकं जिनभक्तिभूत् । बबन्चे तीर्थकृत्कर्म, देवपालो नरेश्वरः ।। २७ ।। मनोरमान्यदा देवी, नरेन्द्रेण समं बहिः । व्रजन्ती कञ्चनालोक्य, नरं काष्ठ- भरोतहम् ॥ २८ ॥ मूळमाप्य क्षण शीतोपचारैतिचेतना । कुर्वन्ती नृपतेर्हर्पमरमात्प्रिाग्भवं भवम् ।। २९ ।। युग्मम् ।। ततः सा नृपति स्माह, स्वामिनेप पतिर्मम । आसीद् दरिद्री दुष्कर्मा, माग्भवे काटहारकः ॥ ३० ॥ अन्येयुरमुना साकं, गतया काटहेतवे। मयाऽदर्शि जिनाधीशबिम्बं गिरितटीतटे ॥ ३१ ॥ प्रक्षाल्प पयसा पूर्व, पूजयित्वा गुमादिमिः । नमश्चके मया भक्त्या, प्रमूतमीतचेतसा ॥ ३२ ॥ अयमेव मया मोचे, गिरा मधुरया तदा । नत्वाऽहमतिमामेती, स्वं जन्म स्वं कृता- र्थप ।। ३३ ।। अस्य देवाधिदेवरय, जगदानन्ददायिनः । भवकोटिकृत पाप, विनाशं याति वन्दनात् ॥ ३४ ॥ असारमटय-

·,
जीवत्वान्न परं श्रद्दधे कुधीः । हारयमेव तदा कुर्वन ननाम मनागपि ॥ ३५ ॥ प्राणनाथ ! तथैवायं, दुःखान्यनुभवंस्ततः
दुष्कर्मणा करोत्सत्र, दुर्भरोदरपूरणम् ॥ ३६॥ ततोऽहं परमैश्वर्य, मापं तत्सुकृतोदयात् । उच्चैःकुलं पुरं प्राप्ता, दुष्पापमकृता-
त्ममिः ॥ ३७॥ नृपोऽपि तद्गिरं श्रुत्वा, श्रुतिपीयूषवर्णिनीम् । विस्मितस्तं तदाहूप, देवलं काष्ठहारकम् ॥ ३८ ॥ तस्याः स-
मक्षमपाशीस्वरूपं प्राग्भवोद्भवम् । न्यक्षतः सोऽपि नमास्यस्तत्तथैव न्यवेदयत् ॥ ३९ ॥ परं नरेश्वरादिष्टं, जिनधर्म जगद्वितम् ।
श्रेयोऽनहतया नैव, पापात्मा प्रत्यपद्यत ॥ ४०॥ अभव्यः सर्वथा धर्म, न श्रद्धत्ते मनागपि । दूरभव्योऽपि नों कश्चित्,
श्रद्दधाति च कश्चन ॥ ४१ ॥ अद्वत्ते भव्य एवाडी, . धर्म निश्छद्मचेतसा । आसन्नसिद्धिकः सम्यक, श्रद्दधाति करोति च
॥ ४२ ॥ अयोग्यं धर्मरत्नस्य, तं विज्ञाय विशांपतिः । स्फुरत्संवेगरङ्गात्मा, निजावासमशिश्रिपत् ॥ ४३ ॥ देवसेनामिधे
ज्येष्ठपुत्र सवृत्तसम्पदम् । मनोरमामहादेवीकुक्षिमुक्तामणिं ततः ॥ ४४ ॥ निवेश्य सोत्सवं राजा, राज्ये शिश्राय संयमम् ।
चन्द्रप्रभगुरोः पावें, समं देव्या तया क्रमात् ॥ ४५ ॥ ततस्तपस्यामासाद्य, स राजा रजसोज्झिताम् । अध्पैष्टंकादशाहानि,
नव पूर्वाणि चात्मवित् ।। ४६ ।। तत्रापि प्रथमं स्थानमाहती भक्तिमुद्वहन् । विधिना विदघे धीमान्, राजर्षिर्गुरुणोदितः॥४७॥
चतुविशदतिशयैर्विश्वानन्दविधायिनाम् । अर्हता निर्ममे ध्यान, धृतिमानेष नित्यशः ॥ ४८ ॥ विश्वत्रितयचैत्यस्पाः, प्रतिमाः |
शाश्वता निजे । अशाश्वता अपि स्वान्ते, विधाय प्रणनाम सः ॥ ४९ ॥ आशातनापरित्यागं, विधा शुद्धयाऽहंदादिषु । कुर्वन्
धकार सर्वन, तेषां सद्गुणकीर्तनम् ॥५०॥ अहंतां जन्मदीक्षादिभूमीस्तीर्थतया स्मृताः । ववन्दे विधिना गत्वा, तर सूत्रा-
र्थतत्ववित् ॥ ५० ॥ इत्याराध्य पदं पूर्व, निश्छद्मजिनभक्तिमान् । षष्ठाष्टमादिमासान्ततपोमित्रतः परैः ॥५१॥ नितीधा-
॥९॥

·स्थान विशात रचारिनाराधनाक्रमतोऽभवत् । स मुनिः प्राणते स्वर्ग, स्वर्गी स्वर्गेश्वरः प्रभुः ॥५२॥ विधिनाऽऽराध्य चारित्र, श्रमण्यपि मनोरमा। ॥१०॥ विधूय युवतीवेदं, लेमे तवैव देवताम् ॥ ५३॥ ततश्च्युतो विदेहेषु, भावी तीर्थकरो नृपः । राज्ञी मनोरमा तस्य, गणभृय भविष्यति ॥ ५४ ।। एवं य. प्रथमस्थान, विधिनाऽऽराधयेत्सुधीः । आसादयत्यसौ सार्व, पदं सर्वश्रियां पदम् ।। ५५ ॥ श्रीम- जिनेन्द्रोज्ज्वलभक्तियुक्तं, श्रीदेवपालक्षितिपालवृत्तम् । श्रुत्वाऽऽद्यमानन्दपदमदायि, सृजन्तु सम्पपदमद्भुतथि ॥ ५६ ॥ इति श्रीविंशतिस्थानकाधिकारे तपागच्छाधिराजश्रीसोमसुन्दरसूरिशिष्यपण्डितश्रीजयचन्द्रसूरिशिष्यश्रीजि- नहर्पगणिविरचिते प्रथमस्थानककथानकं संपूर्णम् ॥ अप द्वितीय स्थानकं सिद्धभक्तिरूपं निगद्यते, पथा-तर सकलकर्मवेशातीताः शाश्वतचिदानन्दमयस्वरूपा लोकायक्षेत्र- स्थायिनः परमात्मानः सिद्धाः, यतः-मातं निजं येन पुराणकर्म, यो वा गतो निर्वतिसौधमूनि । ख्यातोऽनुशास्ता परिनिष्ठि- तार्थो, य. सोऽस्तु सिद्धः कृतमङ्लो मे ॥ १ ॥ तेषा स्मरणध्यानतत्प्रतिमावन्दनपूजनतनामजापावर्णवादाशातनावर्जनादिना वि- वेकिना सततं भक्तिर्विधेया, यत.-अर्हतामपि मान्यानां, परिक्षीणाष्टकर्मणाम् । सन्तः पञ्चदशमिदां, सिद्धानां न स्मरन्ति के ? ॥ २ ॥ निरचनाश्चिदानन्दस्वरूपा रूपवर्जिताः । स्वभावमाप्तलोकायाः, सिद्धानन्तचतुष्टयाः ॥ ३ ॥ साधनन्तस्थितिजुपो, गुणेकविंशतान्विता. । परमेशाः परात्मानः, सिद्धा मे शरणं सदा ॥ ४ ॥ न जातिन ।मृतिस्तन, न भयं न पराभवः । तथा न क्लेशलेशोऽपि, यत्र सिद्धाः प्रतिष्ठिता. ।। ५ मोबास्तम्भ इबासार, संसारः कैप सर्वथा । क्व च लोकाग्रज लोक- 1 - . -

·सारत्यासिद्धवैभवम् ॥ ६ ॥ इति, सिद्धानां गुणत्रयातीतत्वेऽपि अष्टौ गुणा, स्मृता., यथा-- राम्मत्तनाणसणवीरिय मुहुमं तहे।
अवगहणं-। अगुरुलटु-अदाबाई, अठ्ठ-गुणा इंति सिद्धाणं ॥ ७ ॥ ते घ पञ्चदशभेदा भवन्ति यया-केऽपि स्वान्यगृहस्थ-
पण्डपुरुषस्त्रीलिङ्गतोऽन्ये स्वयंमत्येकातिबुद्धयोधिततया तीयेवतीय परे । सिद्धारतीर्थकृतोऽय केचिदितरे के तथकाकिनरते
सर्वेऽपि दिशन्तु पञ्चदशधा सिद्धाः समृद्धि सताम् ॥ ८॥ श्रीसिद्भभक्तिचिकीर्षुणा महातीर्थपुण्डरीकाशापदसम्मेतशिखरोजयन्ता-
दिपुःसिद्धस्थानेषु विधिना तीर्थयाना विधेया, यतः- अट्टावयंमि उसभों, सिद्विाओ वासुपुज्ज. चपाए। पावाए बदमाणो,
अरिहनेमी उ उज्जते ॥ ९॥ अवसेसा तित्ययरा, जाइजरामरणवणविमुक्का । सम्मेयसेलसिहरे, वीसं परिनिए वंदे ॥१०॥
तया-चित्तस्स पुनिमाए, समणाणं पंचकोडिंपरिवरिओ। मुत्तिनिलयंमि पत्तो, सिरिसित्तंजयमहावित्थे ॥ ११ ॥ (श्रीपुंडरीक-
गणधर इति शेष) तेन तथाना ह्यात्मनः परमं पवित्रीकरणं, यतः--अन्पतीषु पद्यावासहोः पुण्यमाप्यते । तदेकयानया पुण्यं,
शघुञ्जयगिरी भवेत् ॥१२॥ पदे पदें विलीयन्ते, भवकोटिकृतान्यपि । पापानि पुण्डरीकादेवायां गच्छतो विधेः ॥१३॥ अन्यत्र
॥१०॥
* सम्यनस्यतानदर्शनवीर्याणि सूक्ष्म तथैव अवगाहनम् | अगुल्धुरव अध्यायाधवमष्ट गुणा भवन्ति सिद्धान म ॥ ७ ॥
1 अष्टापदे कपभ सिद्धि गतो वासुपूज्यश्चम्पायाम् । पापाया वर्धमानोऽरिष्टनेमिस्तु उन्नयन्ते ॥९॥ अयगंपास्ताधारा नातिनरामरणरन्ध
नविभुक्ता । सम्मेत शिखरे विंशति परिनिर्युता (नान्) बन्दे ॥ १० ॥ चैत्रम्प पूर्णिमाया श्रमणाना पञ्चकोट्या परिपृत । मुक्तिनित्य प्राप्त
श्रीशन्नयमहातीर्थे ॥१॥

·स्थान० विंशति- वर्षकोट्या यत्तपोदानदयादिमि. । प्राणी बन्नाति सत्कर्म, मुहादिह तद् अवम् ॥१४॥ गमो सिदाणमित्येतत्पदं सिद्धिपदप्रदम् । सिध्यानकतानेन, मनसा बहुशः स्मरेत् ॥ १५ ॥ यत.- सिद्धाण नमुक्कारो, जीवं मोएइ भवसहरसाओ । भावेण कीरमाणो, होइ पुणो बोहिलाभाए ॥ १६ ॥ अथैतत्स्थानकं कुर्वन् , सिद्वभक्तितरङ्गितः । गुरूदितैन विधिना, सम्यग्दृष्टिः प्रशान्तहृत् ॥१७॥ सिद्धस्थानेष्वमीषां यो, मूर्तीः प्रासादवचिनीः । निर्मायार्चयति स्तौति, हस्तिपालनरेन्द्रवत् ॥ १८ ॥ स वइयचूर्णवल्लन्चा, तीर्थ- कृत्कर्म दुर्लभम् । भवे तृतीयेऽहल्लक्ष्मी, वशीकृत्य प्रमोदते ॥ १९ ॥ त्रिमिर्विशेषकम् । तथाहि-अत्रैव भरतक्षेत्रे, श्रीमत्साकेत पत्तने । हस्तिपालनरेन्द्रोऽभत्सुरेन्द्र इव तेजसा ।। २० ॥ वासांसीव प्रमुर्दवा, यो पांसि दिशो दश। युगपत् शोभयामास, निवास सर्वसम्पदाम् ॥ २१ ॥ तन्मन्त्री चैत्रनामासीत्, पवित्रः पात्रदानतः। आधारः पौरलोकानां, सदाचाराध्वगामिनाम् । ॥२२॥ सोऽन्यदा भमृदादेशात्, श्रीमीमनृपसंनिधौ । आयासीत्पुरि चम्पायां राजकार्यचिकीर्षया ॥ २३ ॥ पुरश्रियं ततो मन्त्री, पश्यन् | विश्वातिशायिनीम् । श्रीवासुपूज्यतीर्थेशमासादे जगदद्भुते ॥ २४ ॥ प्राप्तवान् पुण्यपोगेन, धर्मधोपमुनीश्वरम् । अभङ्गरूपसौन्दर्य, लक्ष्मीकेलिनिकेतनम् ॥ २५ ॥ दृष्ट्वा दृष्ट्युत्सवाकार, धर्ममूर्तिमिवामलम् । स्वभावेन विनीतत्वात्, प्रणम्योपाविशत्पुरः ॥ २६ ॥ रेषकम् । योग्यतां तस्य विज्ञायावधिज्ञानोपयोगतः । गुरुणापि तदाऽकारि, देशना धर्मदेशना ॥ २७ ॥ संसारापारका- न्तारमान्तश्रान्तसुधासराः । धर्मः सम्यग् जिनेन्दोक्तः, माप्यते कर्मलाघवात् ॥ २८ ॥ जन्तूनां पालनादेव, स धर्मः परमः स्मृतः । जीवितादपरं प्राणिमियं नैव यतो भवेत् ॥ २९ ॥ एकस्मिन् रक्षिते जीवे, त्रैलोक्यं रक्षितं भवेत् । धातिवे घातितं तस्मान ४ सिद्धाना नमस्कारो नीव मोरयति भवमहाया । भावन क्रियमाणो भवति पोंजिटाभाय ॥ १६ ॥ . .

·, जन्तून् घातयेत्मवी. ॥ ३१ ।। जीवा. संसारिणो मुक्ता., पञ्चाक्षा. संश्यसंज्ञिनः । स्युद्धिविचतुरक्षाश्व, पर्याप्ता इतरेऽपि च ॥ ३२ ॥ जीवस्थानान्यमून्यहत्प्रणीतानि प्रयत्नतः। विज्ञाय रक्षणीयानि, सम्यग्धमुनाऽदिना ॥ ३३ ॥ परागमेऽप्युक्तम-~यर जीवः शिवरतन, न भेदः शिजीवयोः । न हिंस्यात्सर्वभूतानि, शिवभक्तिचिकीर्षकः ॥ ३४ ॥ तर जीवदया सायोविंशत्या स्याद्विशो- प। तदे(साय)फेनाद्विनो रक्षा, गदिता गृहमेधिनः ॥ ३५ ॥ मुक्ता एकस्वभावाः स्युर्जन्मादिक्केगवर्जिताः । अनन्तदर्शनज्ञान- वीर्यानन्दमयाश्च ते ॥ ३६॥ चिदानन्दैकरूपाणां, सिद्धानां गतकर्मणाम् । जराजन्ममृतिकशास्तन न स्युः कदाचन ॥ ७ ॥ तेषां स्थानं तु लोकायं, सिद्विक्षेत्रमिति स्मृतम् । अनन्तानन्तसौख्यश्रीविलासपरवेदमभम् ॥ ३८ ॥ सुरासुरनरादीनां, यानि सौख्यानि संसती । ततोऽनन्तगुणं शर्म, स्वभावान्निर्वतात्मनाम् ॥ ३९ ॥ यथामृतरसास्वादी, नान्या रमते जनः । तथा मुक्ति- सुखामिज्ञो, रज्यते न सुखान्तरे ॥ ४० ॥ योको निर्वतात्मा स्यात्तनानन्ता भवन्त्यमी । अमूर्तत्वादमीषां नो, विवाधाऽस्ति पररपरम् ॥ ४१ ॥ विशतानि उपस्त्रिंशद् धनुपामवगाहना । विभागेनाधिकोत्कृष्टा, नित्ती निर्वतात्मनाम् ॥ ४२ ॥ रतिविभागतो न्यूनाश्चत्वारो रनयः स्मृताः । मध्यमातिकनिष्टा तु, हस्तश्चाष्टाइगुलाधिकः ॥ ४३ ॥ सिध्यानाद्रिलीयन्ते, जन्तोर्दुष्कृतकोटयः । पीयूपविन्दुमारेण, यथा तीवविषोर्मयः ॥ ४४ ॥ सम्यक सिद्विरवरूपं यो, निजात्मप्रतिविम्बितम् । पश्यति निजगत्गज्यं, पदं नस्य न दुर्लभम ॥ ४५ ॥ इत्यादिदेशनां श्रुत्वा, धर्मयोपगुरोस्ततः । सिदभन्या समं मन्त्री, श्रादधर्ममशिश्रिपत् ॥ ४६ ॥ निर्माय राजकार्याणि, ततो मन्त्री पवित्रहत् । गुरुराजं नमस्कृत्य, क्रमात्मापनिजं पुरम् ॥ ४७ ॥ किमप्याश्चर्यमालोकि, मन्त्रिस्तर पुरे त्वया । इत्यार यातो नरेन्द्रेण, धीसखरतमुद्राहगत् ॥४८॥ प्राप्तोऽहं नगरे नर, नगरेकारिमन्दिरे ॥ (पर्वतभान्तिरिमन्दिरे ·शति- स्थान . इत्यर्थः ) जगायनमस्यस्य, वासुपूज्यजिनशितः ॥ ४९ ॥ प्रासादं जगदाहादपदमनाक्षमुनतम् । लोक्यसुन्दर नाम, धाम स- ME तश्रियः ॥ ५० ॥ युग्मम्।। दिवस्पतिरपि प्रेक्ष्य, यस्य सौन्दर्यसम्पदम् । स्वर्षिमानश्रियो नेव, स्मरत्यपि मनाग विभो । ॥ ५१ ॥ तर प्रैटोस्यनेयाणां, कार्मण मणिनिर्मिताम् । प्रतिमामुपमातीतां दिव्याभरणमपिताम् ।। ५१॥ तस्य नेनातिथीकृत्य, जिनेन्दस्य जगत्पतेः । साफल्यं मे शां जी सत्पुण्योदययोगतः ॥ ५३ ।। युग्मम् । तत्र श्रीधर्मयोपाख्यमुनिनाथस्य स- नियौ । धर्मचिन्तामणिः प्राप्तः, प्राप्तव्यावधिराईनः ॥ ५४ ॥ स्वरूपं तस्य सिद्धानांसिद्धेश्व गुरुणोदितम् । मन्बी धात्रीपतेरये, तदोवाच यथास्थितम् ॥ ५५ ॥ तत्स्वरुपं नृपरवान्ते, रत्नादर्श इबोज्ज्वले । प्रतिबिम्पीभवत्साक्षाद्वीक्षितं तववेदिमिः ॥५६ ।।। अयान्तरे, नरेन्द्रस्योद्याने ध्यानेप्सितप्रदः । महर्षिः समवासापीद, धर्मयोपो मुनीश्वरः ॥ ५७।। नृपस्तदागर्म ज्ञात्वा, प्रमोद- भरमेदुरः । ततागत्प ववन्दे तं, मुनीन्द्र मन्त्रिणा समम् ॥ ५० ॥ समं सिद्धस्वरूपेण, गुरुणा करुणामयः । धर्मः सम्यग द्विवाऽऽ- ख्यायि, साधुश्रावकभेदतः ॥ ५९ ॥ आहेतः साहंत धर्म, सदर्शनमनोहरम् । तदा प्रपद्य पुण्यात्मा वन्दित्वा पृष्टवानिति ।। ६०॥ मुक्तात्मनां कयं भक्तिरस्मामिः क्रियते यतः। अमी दृग्गोचरीमावं न भजन्ते। कताचन ॥ ६१ ॥. गुरुराख्यन्महाराजा, नि: जात्मानं निाञ्जनम् । शाश्वतकमनिष्टानं, विमुक्तं निखिलैर्गुणः ।। ६२ ॥ सिबरवरूपसम्मिश्री निष्कपायो. जितेन्द्रियः । योध्यायति. विशुद्धात्मा, तल्लपालीनमानसः ।। ६० ।। मुक्तात्मनां प्रतिकृतीः, सिद्धस्थानेषु संस्थिता । नमस्करोति भावेन, द्विधा पूजापुर- रसरम् ।। ६१ ॥ सिद्वभक्तिभवेत्तस्प, घातिकर्मविघातिनी । क्रमेण निजगन्नाथपदसम्पत्रिवन्धनमः ॥ ६२ ॥ इत्याका. विभुः,ए- प्याः, प्रमोदी गुरुसलियो । सिदभक्तिपदं सम्पर, भपेदे. सनतोदयः ॥ ६३.|| आजगाम निज धामः प्रणम्याप, मुनीश्वरम् ।

·सिद्धध्यानं सुखस्थानं, धृतिमान् विदधे नृपः ॥ ६४ ॥ सिद्धरथानेषु पुण्येषु, सम्मेतशिखरादिपु । भूमान् पविश्यामार, यात्रयात्मान- मात्मवित् ॥ ६५ ॥ सिमक्षेने जगत्पूज्ये, श्रीशत्रुञ्जयपर्वते । समन्त्री स व्यधाद्यानां, सिद्धभक्तितरहितः ॥ ६६ ॥ नमो सिद्धाण- मिसेतत्पदं प्रतिपदं सुधीः । मारापरमारमुक्तात्मा, सस्मार फरकमहम् ॥ ६७ ॥ एवं मुक्तात्मनां भक्त्या, सम्यक् सिद्धान्तशुद्धया । बबन्ध तीर्यकृत्कर्ग, राजेन्द्रः शर्मकारणम् ।। ६० ।। पालयित्वा चिरं राज्यं, धानीमृच्चित्रमन्नियुत् । तस्यैव श्रीगुरोः पात्रे, चारित्रं प्रत्यपद्यत ॥ ६९ ॥ अघीत्यैकादशाहानि, राजर्षिः सिद्धभक्तिभार । सिद्धसूतीनमस्कनु, श्रीसम्मेतगिरौ समम् ॥७० ॥ वजन् भक्तपरि- त्यागामिग्रही गुरुणाऽन्यदा । स्वर्गिणाऽग्निकुमारेण, वज्रिस्तुत्यसहिष्णुना ॥ ७१ ॥ नानोपसर्गसंसगैमर्मभिद्भिपतः । मुनीन्द्रः क्षुत्पिपासादिव्यथया व्यथितोऽधिकम् ॥ ७२ ॥ द्विमासक्षपणैः क्षामदेहोऽपि न परं व्यधात् । सिद्धभक्तिविपर्यास, न च तस्योपरि. अवम् ।। ७३ ॥ आविर्भूय ततरतेन, नाकिना प्रीतचेतसा । व्यथां सस्य वेगेन, रत्नवृष्टिविनिर्ममे ।। ७४ ॥ ततो नत्वा मुनि नाकी, जगाम निजसद्मनि । सिद्धमूर्तीश्च वन्दित्वा, सोऽपि पारणकं व्यधात् ।। ७५ ।। आराध्य निरतीचारं, राजर्षिः संयमं ततः । समाधिमृतिमासांद्य, देवोऽमूदच्युते महान् ।। ७६ ॥ ततो राजा विदेहेपु, च्युत्वा तीर्थकरश्रियम् । आसाद्य जगदानन्दी, भावी. भव्यतमोऽपहः ॥ ७७ ॥ तच विदशो मूत्वा, मन्त्री च्युत्वा क्रमात्ततः । भावी गणभृतामायरतस्यैव श्रीजिनेशितुः ।। ७८ ॥ एवं यः कुरुते भक्ति, सततं निर्वतात्ममु । सम्यग्दृशिखिवा शुद्धः, स भवेत्रिजगत्पतिः ॥ ७९ ॥ श्रीहस्तिपालनृपचिरच- रितमेतत्, श्रीसिद्धभक्तिकलितं हृदये निवेश्य । आराधनीयमनिशं किल सिद्धभक्तिस्थानं द्वितीयमिदमाईतहादायि ॥ ८० ।। इति श्रीविंशतिस्थानकाधिकारे द्वितीयस्थानककथानकम् ॥ ॥१२॥ १८

·विशति-
अप तृतीयस्थानके विवेकिना निर्व्याजं विधेया प्रवचनभक्तिः, तर प्रवचनं चतुर्विधः श्रीश्रमणसवस्त्रिभुवनजनपूज्य-
रयापि श्रीजिनेश्वरस्य पूज्यः, पूज्यतमस्य तस्य भगवतरतीयकृत्कर्मार्जनमूलपीजं. यतः- एयंमि पूइयंमि, नत्यि तयं जं न पूइये होइ।
भुवणेवि पूगणिज्जो, न गुणी संघाउ जं अन्नो ॥१॥ द्रव्यभावभेदाम्यां तदक्तिद्विप्रकारा, तनाद्या-निरवद्यट्यापारकनिष्ठस्वान्तवृत्तीनां
निरतीचारचरणावरणतत्पराणां निश्छद्मदशविधधर्मधुरन्धराणां साधूनां साबीनां च कल्प्यकालोचितन्यायागतवस्त्रपात्रानपानोपाश्रयादीनां
सदापर्व विधिवदानेन धर्मावशम्भजनन, श्रीसम्पत्तवमूलद्वादशस्तविभूषितात्मनां श्रीसर्वज्ञशासनप्रभावनाविर्भावकारिनैकप्राणियोधि-
चीजनिदानविधिवत्प्रासादाहत्मतिमाप्रतिष्टाधीतीर्थयात्राऽऽचार्यादिपदप्रौढोत्सवादिपुण्यानुबन्धिपुण्यकार्यपरम्पराकृतार्थीकृतन्यायार्जितनि-
जसम्पतशालिनां श्रावकादीनां यथायोग्यं बहुमानपूर्व भोजनवस्रताम्बूलफलक्दनकुसुमादिमिर्वात्सल्यविधानं, भावभक्तिस्तु
तत्तद्धर्मकाणु सीदतां तेषां यथायुक्ति स्थिरीकरणं, सम्यग्गुणवत्तया निश्छद्मविनयपूर्व बहुमानदानं, तत्तद्गुणानुमोदनया तचित्त-
संतोषजननं, तद्वैयारयविधानेन समाधिसंपादनं, नमः श्रीप्रवचनायेति पुनः पुनरेकायतया पदध्यानेनात्मनस्तन्मयीकरणं च, यतः-
तचं प्रवक्तीत्येतस्मादन्धर्यादमिघीयते । बुधैः प्रवचनं सङ्घरूपमाहतदर्शनम् ॥ १॥ ता वृशिशुग्लानशिक्षाणां कल्प्यवस्तुमिः ।
भक्तिं यः कुरुते साधुही वा जिनदत्तवत् ॥ २ ॥ स सत्यंकारयित्वाऽऽये, भवे तीर्थङ्करश्रियम् । तातीयिके च तां भुक्त्या,
शाधतानन्दमश्नुते ।। ३ ।। तथाहि-
एनम्मिन् पनि नास्ति तयत पमितं भवति । मुग्नेऽपि पूजनीयो न गुणी सच यायः ॥ १ ॥

·o2016
द्वापेऽस्मिन् भरतक्षेत्र, वसन्तपुरपत्तने । आसीदासीकृतारातिररविन्दनरेश्वरः ॥ १॥ तत्रच जिनदासोऽमूनिवासः सर्वसंप-
दाम् । श्रेष्ठी सदृष्टिपूतात्मा, राजमान्यः सदग्रणीः ॥२॥ जिनदासी प्रिया तस्य, नामाऽपि गुणतोऽप्यभूत् । वित्तव्ययी विवेकी
च, जिनदत्तस्तयोः सुतः ॥ ३ ॥ यौवने प्राप्तवांश्चन्द्रातपविद्याधराधिपात् । परमात्सुहृदो हृद्या, स विद्या बहुरूपिणीम् ॥४॥
सोऽन्यदा कारयनाट्यमुद्याने सवयोऽन्वितः । चित्रकृद्हस्तविन्यस्तामपश्यचित्रपट्टिकाम् ॥५॥ जिनदत्तस्तमाचख्यौ, वक्षोजो-
ल्लाससालसम् । कस्या रूपमिदं भद्र !, प्रोनिद्रावयवाद्भुतम् ? ॥६॥ सोऽलपत्पुरि चम्पायां, धनेन धनदोपमः । प्रवाहः पुण्य-
कृयानां, सार्थवाहो धनावहः ॥ ७ ॥ तस्यास्ति भवने वस्तुद्वयमत्यन्तमुत्तमम् । एकमेकावलीहारो, मुक्तानामतिनिर्मलः ॥८॥
द्वितीय भाग्यसौभाग्यधन्या विज्ञानशालिनी। कन्या हारप्रभानामी, तस्या रूपमिदं पुनः ॥ ९॥ देवतादत्तविज्ञानवरसिद्धिविलो-
कनम् । कुर्वता लिखितं वृत्तिकृते दिङ्मावतो मया ।। १० ।। त्रिमिर्विशेषकं । जिनदत्तो निशम्येति, तद्रूपालोकविस्मितः । लक्ष-
मूल्यं ददौ तस्मै, कटिसूत्र मणिप्रभम् ॥ ११ ॥ ततोऽसौ गृहमागत्य, तद्रूपगतमानसः । योगीव लयलीनात्मा, विस्मृतान्यक्रियोऽभवत्
॥ १२ ॥ लक्षवित्तव्ययं कुर्वश्चित्रमात्रकृते मुधा । वत्स! मुग्धोऽसि तातेनोपालम्मीति स दुर्वचः ॥ १३ ॥ विद्याया बहुरूपिण्याः,
प्रसादेन गरीयसा । तत्स्वरूपं परिज्ञाप, निखिलं श्रेष्टिसूस्ततः ॥ १४॥ स्वपितृशिक्षासारेण, किश्चिन्म्लानमुखाम्बुजः । एकाकी पुरि
चम्पायां, सार्थवाहगृहं गतः॥ १५॥ स्वप्नालोकितकल्पद्रुसंवादप्रीतचेतसा। गौवं गौवंशस्य, तस्य तेनापि निर्ममे ॥ १६॥
सदाचारतया तिष्ठन्नसौ तव पवित्रत् । तत्कुटुम्ब व्यवादहदर्भकमैंककर्मठम् ॥ १७॥ विज्ञातकुलशीलाय, तद्गुणाकृष्टहत्क्रमात् ।
ददौ हारप्रभा कन्या, धनस्तस्मै कृतोत्सवम् ।। १८ । नानायौतकदानेन, तस्मिन् सन्मानशालिना । जामातुर्थतनोत्तस्य, सार्थेशः
॥१३॥

·स्थान ॥१४॥ . मीतिमान्तराम् ॥ १९ ॥ दिनानि कतिचित्ता, स्थित्वाऽसौ स्वजनाग्रहात् । आगच्छन् प्रियया साक, वसन्तपत्तन प्रति ॥ २० ॥ प्रपन्नप्रतिम दृष्ट्वा, विद्याधरमुनीश्वरम् । स्थादुत्तीर्य वेगेन, स ननाम प्रियान्वित ॥२१ ।। युग्म ।। स मुत्तवा मतिमा दवा, दयात्मा सुकृताशिपम् ।। तयोविनीतयोरये, विदधे धर्मदेशनाम् ॥ २२ ॥ तद्यथा-वमण धर्मममल समुपार्जयन्ति, धर्मेण च द्रविणमूजितमजयन्ति । धर्मेण कामसुखमय लभन्त एव, वर्मेण मुक्तिमपि यान्ति जना मेण ॥ २३ ॥ श्रीधों दयपैकथा निजगदे ज्ञानक्रियाम्या द्विधा, जानाद्येत्रिविधश्चतुर्भिवतया ख्यातो बते पश्चगा । पोढाऽऽवश्यकपालनेन नयत सप्ताण्या मातृमि , सत्तत्वेनवधा गुणैर्दशविध क्षान्त्यादिमिर्विश्रुत ॥ २४ ॥ लक्ष्मीकल्प- स्ताया, भोग कुसुम फल पुनर्शनम् । तस्माद्भवति हि जन्तो , पुण्य तबीजमिह ॥ २५ ॥ इत्याकये मुनर्वाणी, स प्रणम्य व्यजिज्ञपत् । केनाय भगवन् । धर्म , प्रणीत परम सुहृत् १ ॥ २६ ॥ मुनिराह महाभाग 1, वर्मोऽप हित- हेतवे । अर्हद्भि केवलज्ञानशालिभि समुदीरित ।। २७ ॥ श्रुत्वेति श्रेष्टिनाऽऽख्यायि, वर्मतीर्थकृता भुवि । पुण्येन केन हे स्पामिनहता पदमाप्यते । ॥ २८ ॥ तमाख्यत्स मुनिस्तीर्यक्रत्पद लभ्यते नमि । अर्हगम्सादिमि श्रेष्टिन् ।, विंशत्या हेतुभि शुभै ॥ २९ ॥ तृतीयेऽथ पदे तेषु, सङ्घभक्तिगरीयसी। विवकिना विधीयेत, निश्छद्माशयपूर्वकम् ।। ३० ॥ यत. गुणानामिह सर्वेषा, स्नानामिव रोहण । श्रीमान् श्रमणसद्धोऽयमाधार परमो भुवि ॥ ३१ ॥ अर्हन्नपि वदत्युच्चे , केवल- ज्ञानवानपि । नमरतीय विश्वेषा, समक्ष भक्तिपूर्वकम् ॥ ३२ ॥ एक्त सर्वकार्याणि, सङ्घवात्सल्यमन्यत । एकतोऽखिलती- योनि, पुण्डरीकादिन्यत ।। ३३ ।। कुर्वन् विशालदत्तात्य , श्रेष्टी सुश्राद्वगौरवप । तस्मिन्नेव भवे चिन्तारन ले मेऽदिदेवत ॥ ३४ ॥ . १ .

·सर्वात्मना भवेच्छुद्धं, यस्य श्रीसद्धगौरवम् । तस्य सम्यक्त्वनैमल्यं, भवेदहत्पदमदम् ॥ ३५ ॥ 'भूसिज्जइ सम्मत्तं, तह जिणमय-
भत्तिरायरयणेण । जह तित्थयरसिरीवि हु, सम्मत्तधरं नरं वरइ ॥ ३६॥ इक्कु(त्तच्चिय पुषभवे, जिणपश्यनिविडभत्तिराएणं ।
पत्तं तित्ययरतं, सिरिसंभवतित्थनाहेणं ॥ ३७ ॥ इत्याकर्ण्य प्रवचनगरीयस्त्वं विशेषतः । तृतीय स्थानकं तेन, प्रपेदे गुरुसन्निधौ
॥ ३८ ॥ ततोऽसौ परया भक्तया, महस्तस्य पारणम् । कारयित्वा स्वयं शुद्धैरनाथैः समयोचितैः ॥ ३९ ॥ क्रमेण स्वगृहं
प्राप्य, प्रीणिताशेषसज्जनम् । आरराध ययाशक्ति, सङ्घभक्तिपदं तथा ॥ ४० ॥ चतुर्विधस्य सङ्घस्य, विदधे विदितागमः
वात्सल्यं प्रत्यहं श्रेष्ठी, नानायुक्ति ययोचितम् ॥ ४१ ॥ तपस्विग्लानवालादिमुनीनां स विशेषतः । कल्प्यैराहावसतिवस्रपानौ-
पधादिमिः ॥ ४२ ॥ यतः-संघे तित्ययरंमि य, सूरीसरसीसगणमहग्घेसु । जेसि चिय बहुमागो, तेचि चिय दंसणं सुद्ध
॥ ४३ ॥ मूर्खाः कुटुम्वं पुग्णन्ति, भोज्यदौर्गत्यकृद्धरैः । विवेकिनः प्रवचनं, पुनदोर्गत्यनाशनम् ॥ ४४ ॥ स्वदेहं रडवद्धोज्य-
रहश्चिन्वन्ति बालिशाः । बुद्धाः प्रवचनं स्वर्गापवर्गसुखदं पुनः ॥ ४५ ॥ कुपापु धनं न्यस्तं, कुपथ्याहारवन्नृणाम् । सुखाभासं
मुखे पुष्णत्, परिणामे न सुन्दरम् ॥ ४६॥ यः श्रीश्रमणसङ्घस्य, वात्सल्यं निर्ममेऽनवम् । बभूव संपदा साकं, तेषां जन्म
भूप्यते सम्यक्त्वं तथा जिनमतभक्तिरागरजनेन । यथा तीर्थकरश्रीरपि च सम्यक्त्वधरं नरं वृणुते ॥ ३६ ॥
एकेनैव पूर्वभवे निनप्रवचननिविडभक्तिरागेण । प्राप्तं तीर्थकरत्वं श्रीशम्मवतीर्थनाथेन ॥ ३७ ॥
सधै तीर्थकरे च सूरीश्वरशिष्यगणरानिकेषु । येपामेव बहुमानस्तेपामेव दर्शनं शुद्धम् ॥ ४३ ॥ १ विधुतागमः .
॥१४॥

·विंशति- स्थान प लेग्रहि ।। ४७ ॥ शृण्वनिति फलं पात्रदानस्य गुरुसन्निधौ । श्रीमत्प्रवचने भक्ति, श्रेष्टी चक्रे निरन्तरम् ॥४८॥ अथ रत्नावली रमाभूतप्रीतचेतसः । राज्ञः श्रेष्टिपदं प्राप्य, जिनदत्तः पुरे महत् ॥ ४९ ॥ चकारोद्घोषणापूर्वमाहूय निजवेश्मनि । सम्पाहाष्टजनश्रेणि, परिताशं सगौरवम् ॥ ५० ॥ युग्मम् उच्चैर्मानं गतोऽप्येष, प्रसादात्पृथिवीभुजः । न मानं विदधे क्वापि, लक्ष्मी- भाग्यकुलोद्भवम् ।। ५१ ॥ व्यवहारविशुद्धश्रीविधिवदाननिर्मलः । निरीहं निरहवारमहदा कतत्परः ॥ १२ ॥ अन्तःसभं दिवः स्वामी, प्रशशंस तमन्यदा । अहो धन्यायणीः श्रेष्ठी, जिनदत्तः सदुत्तमः ॥५३ ॥ भक्तिः शत्यनुसारेण, यस्य प्रवचनेऽबुना । नियाज हदि जागति, सम्यग्मार्गानुसारिणी ।। ५४ ॥ युग्मं । असहिष्णुगिरे तस्य, त्रिदशो नशेखरः । छद्मना श्रावकीभूय, तनागात्तं परीक्षितुम् ॥ ५५ ॥ गृहागतं तमालोक्य, श्रावक श्रावकाग्रणीः । वन्दित्वाऽवग महाभाग !, किमर्थं त्वमिहागमः ? ॥५६॥ सोऽवादीद्भवतः श्रुत्वा, भक्तिं प्रवचनेऽनवाम् । कुटुम्बप्रेरितोऽत्यथै, सम्यग्दृष्टिरणुव्रती ॥ ५७ ॥ एकावलीमहाहारं, दुःखवातापहारकम् । अहमागां कृपाम्भोधे !, प्रार्थयितुं त्वदन्तिके ॥ ५८ ॥ न भवान् प्रार्थनाभई, विधाता कस्यचित्युनः । तेनायित्वं सपनोऽस्मि, प्रति त्वां रवप्रियागिरा ॥ ५९॥ यतः किं न कुर्यानरः प्राज्ञः, प्रियया प्रेरितोऽधिकम् । मन्थाः सुवंश- जातोऽपि, मथ्नाति रनेहलं दधि ।। ६० ॥ श्रुत्वेति मुदितस्वान्तः, श्रेष्ठी सद्दष्टिकामधुक् । तस्मै तमार्पयद्वेगादहो आहतगौरवम् ।। ६१ ॥ तस्यौदार्य तदालोक्य, स नाकी विस्मितोऽधिकम् । पुष्पवृष्टिं सृजन शीर्षे, साक्षाद्भूतः रतुर्ति जगौ ॥ ६२ ॥ धन्य- म्वं सुकृतिवातावतंसो जिनशासने । यस्य प्रवचने भक्तिरीदृशी तर चेतसि ।। ६३ ॥ श्राद्रमावस्य सद्भ तया, भवतकावलिमि- माम् । ददता सत्यता नीतो, नाकिनां परमेश्वरः ॥ ६४ ॥ श्रीमन्तः सन्ति सर्वत्र, विश्रुताः स्वीयसंपदा । न पर वारशः कोऽपि, ·*3-corea-DANA सङ्घभक्तोऽस्ति साम्प्रतम् ॥ ६५ ॥ पूर्व विमृश्य पावास्यान्यालोक्य च यथोचितम् । दत्ते दानं खलु प्रायो, न तचके भवान् परम् ॥६६॥ तस्येति रतुतिमासूत्र्य, दत्त्वा चिन्तामणि पुनः । स देवखिदिवं प्रापदिन्द्रोक्तयाख्यानपूर्वकम् ॥ ६७ ॥ चिन्तारत्नं तदासाद्य, जिनदत्तः सुधीस्ततः । सर्वेषां पूरयामास, सदृष्टीनां मनोरयान् ॥ ६८ ॥ अन्यदा श्रेष्टिना तेन, पृष्टो रत्नप्रभो गुरुः । खां भवस्थितिमाचल्यो, चतुर्ज्ञानधरायणीः ।। ६९ ।। आये गवेषके देवो, भवान् मूत्वा महर्दिकः । विदेहे तीर्थकुलक्ष्मी, प्राप्य मुक्तिं गमिष्यति ॥ ७० ॥ निशम्येति गुरोः पावे, सप्तक्षेत्रेषु संपदः। व्ययेन सफलीकृत्य, जिनदत्तः प्रियान्वितः ॥ ७१ ॥ तपस्यामाददेऽनेकमहेम्पैरमितो घृतः । तादृशानां यतो जन्म, सर्वत्रोदयसंपदे ।। ७२ ॥ स तापि प्रवचने, भक्तिं निर्माय निर्म- लाम् । विशुद्धाहारपानाथैः, प्राप्तः कालोचितैः स्वयम् ॥७३॥ वीर्यकृत्पदवीं पुण्या, वशीकृत्य शमी क्रमात् । आधे देवोऽन- वद्यात्मा, श्रीमान् ग्रैवेयकेऽजनि ॥ ७४ ॥ युग्मं । ततश्चयुतो विदेहेषु, स भावी तीर्थनायकः । नामतो जगदानन्दी, जगदा- नन्दिरूपभृत् ॥ ७५ ॥ हारप्रभा च गणभृत्पदमासाव निर्मलम् । तस्यैव तीर्थनायस्य, तीये मुक्तिं गमिष्यति ॥ ७६ ॥ एवं तृती- यपदभक्तिफलमकाशं, वृत्तं निशम्य जिनदत्तमहार्हतस्य । भक्तिं दृढां प्रवचने रचयन्तु हर्षायेनाहतं पदमदम्भतया भवेदः ॥७॥ इति श्रीविंशतिस्थानकाधिकारे श्रीजिनदत्तपरमार्हतस्य तृतीयस्थाने कथानकं संपूर्णम् ॥ अथ चतुर्थस्थानके चतुर्थपुमर्थसाधनैकसाधनमूता सकलश्रेयोराजधानी निखिलसमयधर्मानुष्ठानजीवितरूपा निवद्यविद्याप- ·विंशति- स्थान० ॥१६॥ 0300930-00-03:00-1000x30003003oCCI0000 वित्रमन्त्रसिद्धिवीज श्रीगुरुभक्तिविवेकिना शुद्धाशयपूर्व विधेया, यतः--भत्तीइ जिणवराणं, खिज्जती पुसिंचिया कम्मा। आय- रियनमुक्कारेण, विज्जा मंता य सिझंति ॥ १॥ सापि द्रव्यभावाभ्यां द्वेधा, तर विशुद्धद्रव्यक्षेत्रकालोचितानपानपाववस्त्रकम्बलौ- पधवसतिदानादिना द्रव्यभक्तिः, एषाऽपि भावभक्तिहेतुतया महते सुकृतोदयाय धनसार्थवाहबज्जायते, भावभक्तिस्तु विधिवद्वन्द- नप्रदक्षिणाद्वादशावर्त्तवन्दनपदानविश्रामणांहिप्रक्षालनत्रयस्त्रिंशदाशातनावर्जनपट्त्रिंशद्गुरुगुणानुभावनागुरूक्तक्रियासम्यरुपालनादिना, तथा नमो आयरियाणमिति पदस्य सहस्रशः स्मरणेन, सुवर्णवर्णषोडशाहहन्दनपूजनतः, तथा 'चिउदस सया दुवन्ना, सबके गण- हरा वंदे ' इत्यागमोक्तश्रीपुण्डरीकादिगणवरस्मरणादिना वा भवति। यतः-गुणैः पदविंशता युक्तस्याचार्यस्य महात्मनः । पञ्चधाऽऽचार- पूतस्य, युगााँगमवेदिनः ॥२॥ वसत्यौषधवस्वादिदानरञ्जलियोजनैः । वैयापत्येन चित्तानुवृत्त्या वैनयिकेन च ॥ ३ ॥ प्रत्यक्ष- वत्परोक्षेऽषि, सद्गुणयामकीर्तनैः । समीपात्यजनैराज्ञाऽऽराधनैः कार्यसाधनैः ॥ ४ ॥ विपत्सु. प्राणदानेन, बहुमानोपदर्शनैः । वात्सल्यं सुधिया कार्य, पुरुषोत्तमभूपवत् ॥ ५॥ चतुर्भिः कलापकं । तथाहि-अत्रैव भरतक्षेत्रे, ख्याति तन्वति भारतीम् । पद्मावतीति पूरासीजन्मभूमिरिव श्रियः ॥ ६ ॥ तस्यां विश्वम्भराभारपुरन्धरभुजोऽजनि । अच्युतस्थितिमातन्वन्, भूपतिः पुरुषो- त्तमः ।। ७ ॥ विश्वं गुणमयं तन्वन् , विश्वगैरात्मनो गुणैः । व्याश्रयी गुण इति, ख्याति यो निर्ममे वृथा ॥ ८॥ अन्वयेनापि नानाऽपि, मुमतिस्तस्य धीसखः । धर्मस्येव विवेकोऽभूत, सद्विचारमनोहरः ॥ ९॥ आजन्म सद्गुरोयोगात्तत्त्वातत्त्वावोधतः । * भक्तया जिनवराणा क्षीयन्ते पूर्वसंचितानि कर्माणि । आचार्यनमस्कारेण, विद्या मन्त्राश्च सिध्यन्ति ॥ १ ॥ + चतुर्दश शतानि द्विपञ्चाशतं च सर्गकेन गणधरान् वन्दे । PDATE.30thare

·अभूतामहतो धर्म, राजा मन्त्री च निश्चली ॥ ९॥ अन्यदाऽभ्यर्च्य सर्वज्ञमतिमां भक्तिनिर्भरम् । सिंहासनमलइकृत्य, विशा-
मीशो न्यवीविशत् ॥ १० ॥ नृदेवं तं नमस्कृत्य, श्रेष्टिसामन्तमन्विणः । पर्पदं पूरयामासुः, स्वस्वस्थाननिवासिनः ॥ ११ ॥
तस्मिन्नवसरे तन, विद्याविकटविग्रहः । कपाली रुद्रनामाऽऽगात्, कूटकोटिनिकेतनम् ॥ १२ ॥ तमाशीर्वचसाऽऽनन्द्य, योगी
नृपमुपाविशत् । राजाऽपि तोषयामास, तं श्रेयोवार्तया पुनः ॥ १३ ॥ जगी योगी महाराज !, त्वयि राज्ञि हि राजति ।
श्रेयांसि कुमुदानीव, विजृम्भन्ति निरन्तरम् ॥ १४ ॥ राजाऽऽख्यद्भवतो योगिन् !, निःस्पृहकशिरोमणेः। आगतिनिकषा भूप-
मभवकिप्रयोजना ? ॥ १५ ॥ सोऽवग् नरेन्द्र ! पण्मासी, विद्यां साधयतो मम । पूर्वसेवाविधानेन, निर्विनाऽभूदतः परम् ॥१६॥
अपेक्षतेऽचुना तस्याः, सिद्धिरुत्तरसाधकम् । मेदिन्यां धान्यनिप्पत्तिर्य या सत्पवनोदयम् ॥ १७ ॥ युग्मं ॥ विश्वोपकारचौरेयस्ततो
दाक्षिण्यदीक्षितः । भव त्वं नृपते ! विद्यासिद्धिसांनिध्यदायकः ॥ १८ ॥ राजन् ! मिथ्याशां सङ्गो, नायतो गुणहेतवे । सम्य-
ग्दृशां भवेन्नूनं, सम्यन्वनतनूषणात् ॥ १९ ॥ मन्त्रिणेत्युच्यमानोऽपि, दाक्षिण्येन नरेश्वरः । वचनं योगिनस्तस्य, तत्ववेत्ताऽप्य-
मन्यत ।। २० ॥ ततः कपालिना तेन, साकं भूपाकशासनः ! असिपाणिनिशि प्रापदेकाफी प्रेतकानने ॥ २१ ॥ समग्रहोम-
सामयी, कृत्वा योगी जगौ नृपम् । एकं मृतकमानीहि, कुतश्चिद्रीरकुञ्जर ! ॥ २२ ॥ ततरतद्वचसा राजा, पुरीपरिसरे अमन् ।
साहसी तरुशाखाग्रालम्बि वीक्ष्य शबं क्वचित् ॥ २३ ॥ मण्डलाग्रेण तद्वन्धरज्जु चिच्छेद तत्क्षणात् । नाधः पपात तद् भूमौ,
कुतश्चित्कारणादहो। ॥ २४ ॥ युग्मं ॥ विरेवं भूभुजा छिन्ने, बन्धरज्जौ निजासिना । दिव्यानुभावतो नाधः, पतयेतत्कथञ्चन ॥२५॥
ततोऽसौ तरुमारुयोत्तारयेद्यावदात्मना । सत्पुण्योदयतोऽवादीत्तं तावत्कुलदेवता ॥ २६ ॥ भवन्तं जगदाधार, हत्वा दुष्टतमाशयः ।
॥१६॥

·दिति- स्थान ॥१७ - साधयिष्यति योग्येप, गाईयपुरुपं नृप । ॥ २७ ॥ सावधानतया तेन, भाव्यं मप ! त्वयाऽधिकम् । योगिभालस्थले धूमवर्गों- कारस्य जापतः ॥ २८ ॥ निशम्य तवचरतथ्यं, सावधानमना भृशम् । गृहीत्वा मृतक भूमान्, सन्निधौ योगिनो यपौ ॥२९॥ तत्पी दक्षिणे खदगं, निवेश्यार्चनपूर्वकम् । उपाविश्याग्निकुण्डस्य, निकटे कपटे यदुः ॥ ३० ॥ अष्टोत्तरशतं विद्याजापं योगी विनिर्गमे । ध्यानलीनमना मौनी, करवीरादिहोमतः ॥ ३१ ॥ युग्मं ॥ अभ्यञ्जरतत्पदो पद्ममृदुत्ता निजपाणिना । योगिभालेऽय सोऽपदय-ब्यूमं श्यामरतेजसम् ॥ ३२ ॥ सस्मार देवतादेशादोंकारं वैरिबन्दहम् । ध्यातवान् ध्याननियोंतचेतासाता भुवः स्थिरम् ॥ ३३ ॥ ॐकारस्कारमाहात्म्पात्, पूणे विद्याजपाक्यौ । शोऽपि सहसोत्याय, पश्चात्ता निषेतिवान् ॥ ३४ ॥ विधेयूंनाङ्गतां ज्ञात्या, योगी जापं पुनर्व्यधात् । तथैवोत्थाय तध्यानाल्लुलोठोवीतले शनः ॥ ३५ ॥ एवं पुनः पुनः कुर्वन् , योगी राजजि- घांसया । विद्यादेवतयाऽसमि, बुण्डमध्ये विभावसौ ।। ३६ ॥ स मृत्वाऽजनि गाड्नेयपुमान् भूपशुभोदयात् । परद्रोही हि किं क्वापि, स्वार्थसिद्धिमवाप्नुयात् ॥३७॥ यतः- द्रुह्यन्ति ये महात्मभ्यो, द्रुह्यन्यात्मन एष ते । सूर्येन्द्रोहकृद्राहः, शीर्पशेषोऽभवन्न किम् ? ॥ ३८ ॥ ततो हाविपादाम्यामन्वितः काश्यपीपतिः । अहो विद्यानुभावोऽयमिति स्वान्ते व्यचिन्तयत्।।३९॥ तं निधाय क्वचिद गुप्तस्पाने पुरुष नृपः । आगत्य धवलागारे, ललौ निद्रामुखं क्षणम् ॥४०॥ युग्मं । मन्त्रिणः प्रातराख्याय, वृत्तान्तं तं यथास्थि- तम् । स्वोदमन्यानयामास, नरेन्द्रः काचनं नरम् ॥ ४१ ॥ वसुधां वसुधाधीशो, वसुधारामिवर्षणैः । सर्वतः शीतलां चके, तृष्णा- तापापहरततः ॥ ४२ ॥ साचनप्रतिमावन्ति, जैनचैत्यानि निर्ममे । निर्ममेशमतोक्तेषु, मृत्येपु निरतो नृपः ॥४३॥ उपो- पिनशातर्दश्यां पुण्यसपवित्रहा । मुखसुप्तोऽन्यदा मूमानदाशीस्वप्नमीदृशम् ॥ ४४ ॥ कस्याचित्पुरि विख्यातं, कलाकौशल- ·लीलया। वर्तते बकुलीरत्नादेव्याख्यं तापसीद्वयम् ॥ ४५ ॥ तत्समीपे नृपरका, कन्या विज्ञानशालिनी । शाखपाठोद्यता रूपाद्भुताऽस्ति मतिमान्चिता ॥ ४६ ॥ पाणौ करोति यो जाग्रदुग्रभाग्योदयेन ताम् । धर्मार्थकागास्तस्यैव, भवन्ति भुवना- द्भुताः ।। ४७ ॥ निभिर्विशेयकं ॥ ततः प्रबुद्धो मन्नीशं, समाहूय नृपोऽलपत् । समयं स्वमवृत्तान्तं, तत्पाणिग्रहणोत्सुकः ॥ ४८ ॥ मन्नी कर्णातिथीकृत्य, भूमृतोक्तं ततोऽत्रवीत् । कः प्रत्ययः प्रभो ! स्वमप्राप्ते वस्तुनि धीमताम् ।। ४९ ।। वातपि- तकफोद्रेकचिन्तास्वप्नो हि निष्फलः । मूर्खतापसवृत्तान्तमनार्थे शृणु भूपते ! ॥ ५० ॥ धनपुराभिधे ग्रामेऽभिरामे ग्राम्यसंपदा । तपरवी तापसः कश्चित, पशुमेहायोऽभवत् ॥ ५१ ॥ मठापवरकः सिंहकेसरैमोदकैर्भूतः । स्वप्ने तेनान्यदाऽदर्शि, ताहक् चिन्तातुरात्मना ।। ५२ ॥ हृष्टोऽसौ प्रातरुत्थाय, सच्छायवदनाम्बुजः । कुलालादिषु शिष्ये पु, मूर्खमुख्येषु तज्जगी ॥५३॥ तैश्चाथ तद्विचारेण, भोजनाय जनावली । ग्रामीणाऽऽकारिता वेगान्मठं प्राप्ताऽब्रवीदिति ॥ ५४ ॥ तपोधना जनाः सर्वे, प्राप्ता एते भवन्मठे । परं भोजनसामग्री, न मनागपि दृश्यते ॥ ५५ ॥ जगुरते गुरुणाऽस्माकं, मठोऽयं मोदकैर्मृतः । स्वप्नेऽदर्शि ततोऽस्माभिस्तैवों भक्तिः करिष्यते ॥५६ ॥ निशम्येति गिरं तेषां, ग्रामीणारते परस्परम् । कुर्वन्तो हास्यमायाता, निज धाम बुभुक्षिताः ॥ ५७ ॥ एवं स्वप्नोपलब्धार्थे, सत्यासत्यत्वसंशये । मन्त्रिणोक्तोऽपि भूनेता, न मुञ्चति तदाग्रहम् ॥ ५८ ॥ स्वमदृष्टार्थसंवादितापसीद्वयसन्निधौ । पठन्त्या नृपकन्याया, दिव्यरूपेण मण्डितम् ॥ ५९॥ नानाविदेशजश्रेणिभोजनाय नृपा- ज्ञया । पुरीपरिसरे मन्त्री, सनागारं ततो व्यधात् ॥ ६० ॥ युग्मं ॥ भोज्यन्ते विविधैर्भोज्यैः, पान्थारतत्र दिने दिने. श्रूयते मन्त्रिणा तेभ्यो, देशोदन्ता नवा नवाः ॥ ६१ ॥ दूरदेशागतौ पान्यौ, श्लथकन्यासमन्धितौ । अन्येधुमन्त्रिणा वीक्ष्य, भुजानी ॥१७॥ " ·स्थान० ॥१८॥ शिति- साश्रुलोचनौ ॥६२॥ जगदाते कुतो हेतोर्भवतोः साश्रुनेत्रता ?? दृश्यते कुर्वतोः स्वादु, भोजनं गौरवोज्ज्वलम् ॥६३॥ युग्मम् ।। ताबूचतुर्महामन्त्रिनेतचित्रविलोकनात् । अस्मत्पुरी समायासीत्साम्प्रतं स्मरणावानि ॥ ६४॥ तेनावयोः स्वबन्धूनां तत्थान- स्मरणादमूत् । तद्वियोगातिसंसर्गानेनयोरनुपानता ।। ६४॥ युग्मम् ॥ अथ तौ सचिवः स्माह, भवत्पुर्या किमद्भुतम् । तस्यामस्तीति तो श्रुत्वा, वदतः स्म समाहतौ ॥ ६५ ॥ अरत्युत्तरस्यां विख्याताऽसंख्यातगुणशालिनी । पुरी प्रियङ्करीनाम, धाम धर्मनय- स्थितेः ।। ६६ । यस्पाः पुरो महामात्य !, पुरी पौरन्दरी ब्रुवम् । स्वान्ते सुमनसां शश्वदरीव प्रतिभासते ॥ ६७ ॥ मही- पाल इति ख्यातो, महीपालनलालसः । राम्राज्यं कुरुते तस्या, यथा दिवि दिवस्पतिः ॥ ६८ ॥ विश्वाद्भुताइसौन्दर्या, पद्म- श्रीस्तस्य नन्दिनी । अरत्युन्मादपदं यूनामनूना गुणसंपदा ॥ ६९ ॥ अधीत्याखिलशास्त्राणि, तापसीद्वयसन्निधौ । वाग्वादिनीव विख्याता, याऽजनि निजगत्यपि ।। ७० ॥ श्रुत्वेति धीसखः स्वर्णदानेनानन्ध तौ ततः । तत्स्वरूपं नृपरयाग्रे, मुदितात्मा व्यजिज्ञपत् ॥ ७१ ॥ निशम्य पान्यवृत्तान्तं, नितान्तं कौतुकाकुलः । ततो राज्यधुरं गुर्वी, तस्मिन् विन्यस्य मन्त्रिणि ॥७२॥ स्वप्नोपलम्भं मन्वानः, समयकन्यादिदृक्षया । उदीच्या प्रस्थितः स्वामी, स्थिरायां मण्डलायवान् ॥ ७३ ॥ युग्मं ॥ स्थावरेतर- तीर्थानि, नमस्कुर्वनरायणीः । पुरी प्रियङ्करी प्रापत् , कमात्प्रीतिकरों नृणाम् ॥ ७४ ॥ तोद्याने मुरागारे, नृपतिर्मणिनिर्मिते । कन्यारत्नं तदालोक्य, तापसीद्वयसन्निधौ ।। ७५ ॥ किमिदं जगदानन्दिपुण्यलावण्यसंपदः । निधानं कामभूभर्तुर्मुदितात्मा व्यचि- न्तयत् ॥ ७६ ॥ युग्मं ॥ ताभ्यां समं विनिर्माय, निर्माय शास्त्रसंकथाम् । तस्यां नरेन्द्रकन्यायां, गतायां निजवेश्मनि ॥ ७७ ॥ पुष्पपाणिनमस्कृत्य, विनयी तापसीदयम् । उपाविशादिशामीशस्तदने वशिनां गुरुः ॥ ७८ ।। तं वीक्ष्य स्पहणी-

·.
नवरा--000000
याई, गाङ्गनीरमिवामलम् । तापस्याश्चतुर्वत्स !, कुतोऽत्र त्वमिहागमः १ ॥ ७९ ॥ कुसुमैरसमामोदः, सप्रमोदमना नृपः । अभ्य-
य॑ चरणाम्भोजं, तयोरेवं न्यवेदयत् ॥ ८०॥ पद्मावत्या अहं पुर्याः, पृथिव्यालोककौतुकी। भवत्पदाम्बुजद्वन्द्व, नन्तुमनागतो-
ऽस्म्यहम् ॥ ८१॥ नूनं महानुभावोऽयमिति निध्याय ते उभे । सुभोज्यैश्चक्रतुस्तस्य, वात्सल्यं विद्ययाऽऽहतैः ॥ ८२ ॥ भोज-
नानन्तरं तवोद्याने छायातरुघृते । सुष्पाप भूपती रत्नपट्टिकायां तयोगिरा ॥८३ ॥ अथ विद्याधररतर, कश्चित्क्रीडार्थमागतः ।
निदायमाणमुर्वीशं. सौन्दर्यजितमन्मथम् ॥ ८४ ॥ होतदूपसौन्दर्य, निजस्त्री मोहसंभवम् । मा कार्षीदोषधीबन्धाद्, युक्ती कृतवा-
न्नृपम् ॥ ८५॥ युग्मं ॥ तत्कान्ता कान्ततां तस्य, वीश्य विश्वातिशायिनीम् । संभाव्य च तदालोकात्, स्वकान्ते मोहमूढताम्
॥८६॥ औषधीवलयेनाश, तां पुमांस पुनर्व्यधात् । पुण्याश्रयो यतः माणी, भवेत्सर्वन सौख्यभाक ॥ ८७ ॥ युग्मं ॥ मुक्त-
निद्रो नरेन्द्रोऽय, निजयोः पाणिपद्मयोः । औषधीवलयद्वन्द्वं, बद्धं दृष्ट्या सविस्मयः ।। ८८ ॥ पुंरूपवलयं दैवात्, पृथक चके स्व-
पाणितः । आत्मानं वनिताकारं, दृष्ट्वा चागात्स विस्मयम् ॥ ८९ ॥ ततो द्वितीयं तत्काण्डं, वामहस्तात् पृथग् व्यधात् । निजा-
स्मरूपमासाद्य. मुमुदे च महीपतिः ।। ९० ॥ युग्मं ।। ततस्तदौषधीयुग्मं, संस्थाप्य क्वापि भूपतिः । आयासीत्तापसीपार्थे, सायं
विश्रामकाम्पया ॥ ९१ ॥ त्रैलोक्याद्भुतसौभाग्यां, वीक्ष्य तस्याकृति तदा । तापस्याबूचतुर्वत्स !, कोऽपि त्वमसि भूपतिः ॥१२॥
सोऽवरु पद्मावतीपुर्याः, शास्ताऽस्मि पुरुषोत्तमः । स्वप्नानुसारतः माप, द्रष्टुं राजसुतामिह ॥ ९३ ॥ परं पुण्योदयः कोऽपि, प्रादु-
रासीन्ममावना । भवत्योर्दर्शनं तत्र, येन संजातमत्तिहत् ॥ ९४ ॥ तस्यां विज्ञाय मूजानि, कन्यायामनुरागिणम् । तापसी रत्नदे-
व्याख्यत्, तमीपस्मितपूर्वकम् ॥ ९५ ॥ पुरुपद्वेषिणी राजन्!, राजकन्याऽस्ति सा पुनः । करग्रहं न कस्यापि, मन्यते मन्यु-
॥१८॥

·शति- स्थान १९॥ नाऽचिता ॥९६ ॥ तत्कथं भवता भद, जनमाण सा कनी । पाणी करिष्यते शीव, दुहा घुसदामपि ॥ १७ ॥ जजल्प जगतीनेता, प्रसन्या ठे तपस्विनि ! । स्त्रीरुपेण करिष्यामि, तां वश्यां स्ववशामहम् ॥ ९८ ।। ताभ्यामुक्तं कथं राजन् ।, स्त्रीरूपं त्वं करिष्यसि | सोऽनवीदीपधी मेऽस्ति, नारीरूपविधायिनी ।। ९९ ।। ततस्तां दर्शयामास, तापस्योरौषधी नृपः । तस्थौ तर तदादेशाद्रूपं कृत्याऽय योपित. ॥ १०० ॥ अथ प्रातः समायातां तामालोक्य नृपात्मजा । स्वामिन्येपाऽस्ति का पोषा १, दत्तहमैत्यभाषत ॥ १॥ सोवाच तां मम मातुस्तनपाऽसौ सुलोचना । नाला पद्मावतीपुर्या, मिलनार्य समागमत् ॥२॥ अगण्पपुण्यलावण्या, तहेहातिसंपदम् । सा स्वनेनपुटैः पीत्वा, तापस्यो विस्मिताऽवदत् ॥३॥ स्वामिन्येषा मनस्तुष्टिं, दत्ते दृष्टा ममाधिकम् । मत्पाधै तिटतां तस्मादेवमस्त्यिति सा जगौ ॥ ४॥ तदादेशात्ततो राजा, तया साकं नृपालयम् । आयातः परमं मापद्रौरव गुणगौरवात् ॥ ५ ॥ नानायन्यकथाक्रीडासुधास्वादकतृप्तयोः । क्षीरनीरोपमा गीतिस्तयोरासीत्परस्परम् ॥ ६॥ यत.- धीरेणात्मगतोदकाय हि गुणा दत्ताः पुरा तेऽखिला, क्षीरे तापमवेश्य तेन पयसा ह्यात्मा कृशानौ हुतः । गन्तुं पावकमुन्म- नस्तदभवद् ध्याऽय मिनापदं, युक्तं तेन जलेन शाम्पति पुनमैत्री सतामीदृशी ॥ ७ ॥ व्याजहारान्यदा राजा, राजकन्या रहस्यदः । नरोपरि रुप देयो ?, यौवनेऽप्यस्ति ते सखि । ॥८॥ जामे । सा स्माह मे जातिरमृतेषोऽस्ति पूरुपे । राजाऽऽख्यने कुतः ! मान्यजन्मज्ञानमजायत ॥ ९॥ लज्जानमाननाचख्यो, सा ततस्तां मृदुत्वनिः । दृट्वेभमिथुन कीडाम- रमार्प माक्तनं भवम् ।।१०॥ तवया हस्तिमिथुनं, विन्ध्याचलवनावनी । अन्योऽन्यं निविटनेहमन्यरं समभूत्किल ॥ ११ ॥ तान्पदा स्फुरज्ज्वालाकराले पनपावके । जाते प्रत्यूपरक्षेत्रं, तत्मापद्धीतिविवलम् ।। १२ ।। तद्रीश्य शूकरव्यालमृगादिपाणि- ·मितम् । जीवानुकम्पया, त्यत्वा, तद्गतं द्रुतमन्यतः ॥ १३ ॥ भयातुरः करी मुग्या, ततः कान्तां क्वचिद्गतः। आगतायां मृतो जन्तोः, कः कस्य स्यात् किल प्रियः ? ॥ १४ ॥ वज्रं पततु शीर्थेऽस्य, धातुर्यस्ताहशेष्वपि । पुंस्त्वं विधत्ते स्वप्राण- कृते मुञ्चन्ति ये मियाम् ॥ १५ ॥ इति ध्यात्वा स्वयं स्वान्ते, निःस्नेहा सा मृता सती। प्राणिनां कृपया जाता, सुताऽहं पृथिवीभुजः ॥ १६॥ ततो नान्यं समीहेऽहं, वरीतुं पुरुषं सखि ! । प्राच्यजन्मप्रियं त्यक्त्या, समानसुकृतोदयम् ॥ १७ ॥ तत्स्वरूपं नृपः श्रुत्वा, स्मृत्वा च प्राग्भवं निजम् । चिन्तामेवं दधौ स्वान्ते, कट रे धर्मवैभवम् ? ॥ १८ ॥ अमूवं पुनरप्ये- वंविधः श्रीमानहं नृपः । यस्यानुभावतः प्राणिराणामिमायजन्मतः ॥ १९ ॥ युग्मं ॥ कृपा निर्याजमायाता, यस्य जन्तुषु चेद् हदि । बोधिलाभस्तदा भावी, तस्यावश्यं भवान्तरे ॥२०॥ यतः-महतामपि दानानां, कालेन क्षीयते फलम् । मीताभय- मदानस्य, क्षय एव न विद्यते ॥ २१ ॥ स्वाकारगोपनं कृत्वा, भुवो गोप्ता ततोऽखिलम् । तापस्योः कथयामास, वृत्तान्तं कन्ययोदितम् ॥ २२ ॥ सस्नेहं हस्तिना हस्तदण्डेन शीतलाम्बुना। हस्तिनी सिच्यमानाङ्गी, पतिभक्तितरङ्गिताम् ॥ २३ ॥ लिखित्वा तापसी, चित्रपट्टिकाया पुरेऽखिले । दर्शयामास सर्वेपामाप्तपुंसा विवेकिना ॥ २४ ।। युग्मं ।। कमेण नृपतेः पुनी, तां दृश्या चिनपट्टिकाम् । किमरत्येतन्महाभागेत्यवोचत्तं सविस्मया ॥ २५ ॥ सोवाच तामसौ पद्मावतीपुर्या अधीश्वरः । सोमान्वयी कृपा- म्भोधिपः श्रीपुरुषोत्तमः ।। २६ ।। अयं प्राच्यभवे हस्ती, जातो विन्ध्याचलावनी । दग्धो दवाग्निना माष्य, मृत्युमन्याश्रिरक्षणात् ॥ २७ ॥ नरेन्द्रपदवी प्राप्तो, जातजातिस्मृतिः पुनः । इदं विवं विनिर्माय, ज्ञातुं माच्यमियां क्शाम् ।। २८ । समानमुकृतार- म्भनिर्दम्भगुणशालिनीम् । पृथिव्यां दर्शयामास, सन मम पाणिना ॥ २९ ॥ निमिविशेषकं । अथ नेरपुरैः पीत्वा, सा तद्रूपसु- ॥१९॥ .

·शिति- स्थान० ॥२०॥ -- धारसम् । गलरसजसंतापा, सत्वरं तं पुर्षति ॥ ३० ॥ तत्स्वरूपं पिता तस्या, विज्ञाय प्रीतिमन्मनाः । निर्मायोद्धाहसामग्री, समयां स्वर्गसनिमाम् ॥ ३१ ॥ समं स्वमन्त्रिराजेन, परिवारपुरस्कृताम् । तां सुता पयामास, प्रति पद्मावती पुरीम् ॥ ३२ ॥ ॥ गुग्मं ॥ सा प्रणम्य पितुः पादाम्भोजं गन्तुं समुत्सुका । इति शिक्षाश्रयीचके, मभुजा हितहेतवे ॥ ३३ ॥ कुर्याः प्रमादं मा धौ, तस्मिन् पुनि ! गुणाधिके । दत्ते भव्येगु यो मुक्ति, जीवाकृष्टि विनाद्भुतम् ।। ३४ ।। प्राणेम्योऽप्यधिक शीलं, पालनीय प्रयत्नतः। शीलमुक्तो यतो दुःखं, लभतेऽडी भवे भवे ॥ ३५ ॥ भर्नुः प्रसादमासय, गर्वः सर्वगुणापहः । न विधेयः कदाप्युच्चैः, पज्यानाट्यतिकमात् ।। ३६ ॥ ततोऽसी तापसीयुग्म, भक्तिपूजापुरस्सरम् । अमिवन्द्यायलद्राजाऽऽदेशतरता पुरी प्रति ॥ ३७ ।। तमा समं नरेन्द्रोऽपि, ताहोगविमृपितः। प्रीतिमान् कार्यसंसिया, तापस्यादेशतोऽचलत् ।। ३८ ॥ कयाविनोदं तन्वाना, स्त्रीरू- पोभुजा समम् । कमात्पद्मावतीपुर्या, सा मापत्सपरिन्दा ॥ ३९ ॥ अवद्यमित्र योगीन्दः, स्त्रीत्वं हित्वा ततो नृपः । सायं पापनिज धाम, लन्धलक्षगणाग्रणीः ॥ ४० ॥ राजसौधागतं वीक्ष्य, राजानं कुशलेन तम् । आनन्दं परमं प्रापुः, श्रेष्टिराामन्तम- निगः ॥ ४१ ॥ तदागमसुधास्वादप्रमोदोद्गममेदराः । प्रतिवेदम व्ययुः पौरास्तदा तर महोत्सवान् ॥ ४२ ॥ ततो वृत्तान्तमा- ख्याय, राजा ख मन्त्रिणः पुरः । तस्याः सपरिवारापा, भक्तिं भोज्परचीकरत् ।।४३ उपयेमे ततो भूमान्, महोत्सवमनो- हरम् । पद्मश्रियं निपं साक्षात्, संपदा पुरुषोत्तमः ॥ १४ ॥ पुनः पुरुषसिंहोऽमृत्, सिंहवमोपलम्भमृत् । तयोः कोण सर्गदगुग्वरागरममयोः ।। १५ ।। तत्कजन्मोत्सवणि, प्रीणिताखिलमार्गणाम् । खजनानन्दिनी चके, मृदितो मेदिनीपतिः ॥४६॥ पदाधिपः प्रमोदाय, पृषीशो पिये निजे । विनिममें दगादानं, निदानं सर्वसम्पदाम् ॥ ४७ ॥ वल्परिव देवीमिर्नन्दने

·नृपनन्दनः । धानीमिः पञ्चमिः पाल्यमानो वृद्धिमवाप सः ॥ ४८ ॥ असी राजसुता अष्टौ, विशिष्टगुणसंपदः । जनका-
देशतः पाणी, चकार नवयौवनः ॥ ४९ ॥ कालान्तरे महादाहज्वरात नामशेषताम् । पद्मश्रीरगमकर्मपरतन्त्रं यतो जगत्
॥ ५० ॥ तद्वियोगविमूढात्मा, रोदिति प्रत्यहं नृपः । रङ्कवदिपदं मातो, धीरः कोऽप्येव जायते ॥ ५१ ॥ तस्मिन्नवसरे तत्र,
सर्वदेवमुनीश्वरः । चतुर्ज्ञानः समायासीत, माणिश्रेणिशुभोदयात् ॥५२॥ पञ्चाभिगमवान् राजा, तं नमस्कृत्य भक्तितः ।
शुश्राव देशनागेवं, भवक्लेशविनाशिनीम् ॥ ५३ ॥ मानुष्यार्यक्षेवदेशान्वयायुनीरोगत्वाचार्यबुद्धयादिसंपत् । संसारेऽस्मिन्
मानवानां समया, सामग्रीयं दुर्लभा धर्ममार्गे ॥५४॥ दुर्लभमिति मानुष्यं चतुरधिकाशीतियोनिलक्षेषु । प्रमति हि यदेष जीवः
प्रकटं कुलवोटिलक्षेषु ॥ ५५ ॥ प्रत्येकं क्षितितोयवसिमरुतां कायेषु सप्तोदिताः, प्रत्येकाख्यवनस्पती दश चतुर्युक्ताश्च
साधारणे । प्रत्येक विवलेन्द्रियेगु युगले सप्ताहते ते नृणां, तिर्यनारकदेवयोनिगणना लक्षाचतुष्कं पृथक् ॥ ५६ ॥ अनन्त-
पुनलावर्तान्, ममता प्राणिनाऽमुना । अतन्तशो भवाम्भोचौ, प्रत्येकं पूरिता अमः ॥ ५७ ॥ अमन्नेतासु संसारी, कथञ्चित्कर्म-
लाववात् । चत्वारि परमाझ्गानि, गृजन्मादीनि लब्धवान् ॥ ५८ ॥ यतः-संप्राप्य दुर्लभतरं नरजन्म सारं, दानोपवा-
सनियगेपु मनो विधेयम् । यस्मादुपैति हत मृत्युरयं क्षणेन, यत्ने कृतेऽप्यसुमतां विविधैरुपायैः ॥ ५९॥ नानन्वेनापि कालेन,
नृसुरामुरसंभवः । तृप्तिगिर्भवेज्जन्तोनद्योरिख वारिधेः ॥६० ।। यत्स्वतन्वामिमानस्य, सुखं तदपि किं सुखम् । स्वकर्म-
परतन्त्रस्य, भोगतृष्णाकुलात्मनः ।। ६१ ॥ सांसारिकमहादुःखविमोक्षोऽत्र तदा भवेत् । सम्यग्धर्मविधायित्वं, यदा स्पारोधिपूर्वकम्
॥ १२ ॥ इत्यादिदेशनां श्रुत्वा, प्रबुद्धः पृथिवीपतिः । नत्वा विज्ञपयामास, श्रीगुरून् रचिताञ्जलिः ।।.६३ ।। दुःखमयमहा.
॥२०॥

·विंशति- . स्थान ॥२९॥ वर्ते, दोषत्रपमहोरगे । भव मे प्रमतो भतः !, कर्णधारो भवार्णवे ।। ६४ ॥ ततो गुरुनिदेशेन, प्राप्त. सवेगवान् गृहम् । सप्त- क्षेनेषु निर्माय, वित्तव्ययमनेकधा ।। ६५ ॥ न्यस्य राज्यधुरं ज्येष्ठपुत्रे सुत्रामविक्रमे । स समन्त्री गुरोः पार्थे, नृपो दीक्षामुपाददे ॥६६॥ तपरफा पालयो, स्थितः समितिगृप्तिगु ! अनगारगुणश्रेणि, बभार विनयात् मुनाम् ॥ ६७ ॥ राजर्षि व पूर्वाणि, पीजबुतिरधीतवान् । तपास्यनेकधा पाष्टमादीनि व्यपात्युनः॥ ६८ ॥ अन्यदा स मुनिर्दध्यो, धौतचेताः शमाम्बुभिः । गुरोर- प्रतिकार्यत्वमरत्युपकारकोटिमिः ॥ ६९ ॥ यन. दुष्पतिकारी मातापितरौ स्वामी गुरुश्श लोकेऽस्मिन् । तब गुरुरिहामुर व सुदुष्करतरप्रवीकारः ॥ ७० ॥ स गुरुः स पिता माता, स च चिन्तामणिः स्मृतः । यः शास्त्रोपायमाख्याय, नरकेभ्यः समुद्धरेत ॥ ७१ ॥ इति ध्यायन स्वयं साधु:, सिन्युः संवेगसंपदाम् । जगाह गुरुवात्सल्पाभिग्रहं दुर्यहं परैः ॥ ७२ ॥ तद्यथा--विविधं त्रिविधेनाशातनाः स प्रयस्त्रिंशतम् । पर्यहापीममथनी, पुण्याब्धेः पुरुषोत्तमः ॥ ७३ ॥ भक्तपानौषधैर्ववैदेशकालोचितैः शुभैः स कल्पनरुवत्कल्प्पैरोत्सिल्यमातनोत् ॥७४॥ अड्गमईकवचाङ्गं स गुरोः राममर्दयत् । यथाऽवसरमुत्सर्गापवादज्ञोऽखिलं व्यचात् ॥७५॥ पदविंशतं गुरुगुणानन्तःस्वान्तं सदा स्मरन् । प्रत्यक्षेऽपि परोक्षेऽपि, चकाराचारसंस्तुतिम् ॥५६॥ एवं समाधिसिद्धान्तविधिनाऽऽज्ञा- विधानतः । तद्वयानलयलीनात्मा, कुर्वन्निश्छद्महृद् गुरोः ॥ ७७ ॥ राजपिरर्जयामास, तीर्थकृत्पदसंपदम् । यद्भक्तिः सद्गुरोः सर्व- धर्माणां जीवितं परम् ॥७८॥ युग्मम् । अवान्तरे गुरोर्भक्ति, सुधर्माधिपतिः स्वयम् । अक्षाविष्ट नरेन्द्रः,समाजे दनुजद्विपाम् ॥७९॥ पथाहा भरतक्षेने, राजर्षिः पुरुषोत्तमः । धते विवागुता विते, गुरुभक्तिनदीशताम् ॥ ८०॥न तया साम्प्रतं कोऽपि, निष्को- पहृदयोऽनिशम् । यथाशक्ति गौ भक्ति निर्णानां जनयत्यहो ।।८।। तदाकर्ण्य सरः कश्चिदील्लिर्जिनशासने । प्रवर्तकमने .

·रूपं, निर्माय भुवमागतः ॥ ८२ ॥ नानापवाददोषादिकरणैः कटुभाषणैः । गुरुभक्तिरतस्वान्तं, निर्दम्भं तं पदे पदें ॥३॥ निष्ठुर तर्जयामास, जातिनिन्दनपूर्वकम् । न भावमस्तस्यासीन चाकुप्यत्स तं प्रति ॥ ८४॥ त्रिमिर्विशेपकं । ततः प्रदक्षिणी- कृत्य, तं मुनि प्रणिपत्य च । इन्द्रस्वरूपमाख्याय, स नाकी नाकमासदत् ॥ ८५॥ ततः श्रीगुरुवात्सल्यामिग्रहं परमं मुनिः । प्रतिज्ञाकोटिमारोप्य, निःस्पृहः शुद्धसंयमः ।। ८६ ॥ सम्यक् श्रीगुरुराजेम्यो, नमोऽस्त्वेवं पठन सुधीः । मासानशनमाराध्य, देवोऽ- भूदच्युते महान् ॥ ८॥ युग्मम् । ततश्च्युतो विदेहोव्यो, राजा श्रीपुरुषोत्तमः । भावी तीर्थकरः श्रीमान् , गुरुभक्तिमभावतः ॥८॥ इति पुरुषोत्तमनरपतिचरितं श्रुत्वा सहर्षमुखवसतौ । यतितव्यं गुरुभक्तौ भवति यतस्तीर्यकरलक्ष्मीः ॥ ८९ ॥ इति चतुर्थस्थानकोपरि गुरुभक्तिविषये नृपनीपुरुषोत्तमानिनायकवरिनं संपूर्णम् ॥ अथ पञ्चमस्थानके लौकिकलोकोत्तरमेदाभ्यां द्विविधेषु स्थविरेषु सर्वगुणश्रेणिप्राप्तिकारणं भक्तिविवेकिना विधेया, तपाद्याः स्थविरा जनकजनन्यादयः, एतेष्वपि भक्तिलोकद्धयसुखावहत्वेन महवे गुणोदयाय जायते, यतः-गुणवृद्धेषु वृद्धेषु, यो भक्तिं कुरुतेऽनघाम् । भवद्वपी भवेत्तस्य, सर्वदाऽपि मुखावहा ॥१॥ मातृपित्रादिवृद्धानां, नमस्कार करोति यः । तीर्थयात्राफले तस्य, तत्कार्योऽसौ दिने दिने ॥ २॥ इति, लोकोत्तरपद्धाश्च पञ्चमहानतमूपिता निस्साचित्तवृत्तयो यतय एव परमार्थतः; यतः-तपःश्रुतधृतिध्यानविवेकवतसंयमैः । ये युद्धारतेऽत्र शस्यन्ते, न पुनः पलिताइकुरैः ॥ ३ ॥ श्रीभागवतेऽपि-महत्सेवां द्वारमाहविमुक्तम्तमोतारं योषितां सविसङ्गम् । महान्तरते समचित्ताः प्रशान्ता, विमन्यवः मृदः साधवो ये ॥ ५ ॥ ॥२१॥ Co0-10 ·स्थान विंशति-Vil आचार्यादिभेदैः पञ्चधा, यतः-*आयरियउवज्झाए पवत्ति धेरै तहेव रायगिए । एएसि किइकम्म कायवं निजठाए ॥५॥ ॥२२॥ | इति, ता सम्पासंयमयोगेषु सीदतां बालग्लानादिसाधूनां यथार्हसाहाय्यदानेन स्थिरताविधायिनः स्थविरा भवन्ति. यतः-xधिरकरणा पुण धेरे, पवत्तिवावारिएसु अत्येसु । जो जत्य सीदइ जई संतरलो तं थिरं कुणइ ॥ ६॥ तेषां विशुद्धानपानवस्त्रपारमे- पजोपाश्रयादिदानविश्रामणपर्युपासनसंमुखागमनसंप्रेषणमार्गदर्शनाभ्युत्थानासनोपढौकनविनयाजलिविधानद्वादशावर्तवन्दनसुखसयमया- पानिर्वाहपृच्छादिमिरनेकधा द्रव्यक्षेत्रकालाद्यौचित्येन विघीयमाना भक्तिर्नयसारस्येव सर्वश्रेयोनिबन्धनयोधिपीजलाभाय भवति, यतः-वखं पारं भक्तपानं पवित्रं, स्थानं ज्ञानं भेषजं पुण्यहेतुः । ये यच्छन्ति स्वात्मभावकसारं, ते सर्वाङ्गं सौख्यमासादयन्ति ॥ ७॥ तथा स्थविरभक्तये ' नमो लोए सदसाहूण ' मिति पदं श्रीमुनिसुव्रतश्रीनेमिध्यानेन सहस्रशः स्मरणीयं, सर्वार्हत्प- रिवारसाधुवन्दनं साम्प्रतसनये महाविदेहमवर्तमानद्विकोटीमितोत्कृष्टकेवलज्ञानिद्विसहस्रकोटीमितोत्कृष्टसंयमधरसाधुवन्दनं विधेयं, साधुगुणानामनुमोदना च तद्गुणप्राप्तये विधेया, साधुगुणास्त्वमी, पया-+वयछक्कमिदियाणं निग्गहो" भावकरणसचं च । ख- * आचार्योपान्यायाः प्रवर्तक स्थविरस्तथैव रत्नाधिकः । एतेषां कृतिकर्म कर्तव्यं निर्जरार्थाय ॥ ५ ॥ * स्थिरकरणात्पुनः स्थविरः प्रवर्तकन्यापारितेप्वर्षेठ । यो यत्र सीदति यतिः सहदस्त स्थिरीकरोति ॥ ६ ॥ + प्रापकमिन्द्रयागां निग्रहो भावकरणसत्यं च । क्षमा विरागताऽपि च मनआदीनां निरोधश्च ॥ ८॥ कायानां पत योगे युक्तता वेदनाध्यासना । तथा मारणान्निस्यध्यासना चैतेऽनगाग्गुणाः ॥ ९ ॥ .

·- ........ Song2047 मयाँ विरागयावि थे, मणमाईगं निरोहो * ॥८॥ कायाण छक जोगंगि जुत्तयों वेयणाहिआसणया । तह मारणतियहि- पारणी य पुण्ऽगगारगुणा ॥ ९ ॥ इति, तथा-पर्यायेण विंशत्यन्दा, वयसा पष्टिवार्षिकाः । शृतेन समवायाङ्वराः स्युः स्थापिरासिधा ॥ १०॥ स्थपिराणां निदानां तेषामन्नादिवस्तुगिः । वात्सल्यं भक्तिनिस्तुल्यं, कुर्वाणोऽडी गुणो- ज्ज्वलः ॥ ११ ॥ शिवूय सहसा नीचेगोल स्मोदितोदयम् । लभते तीर्थकृल्लगी, पद्मोत्तरनृपो यथा ॥ १२ ॥ युग्मम् । तयाहि-क्षेत्र भग्ते पुर्या, वाराणस्यामजायत । वसुधाऽधीश्वरः पद्मोत्तरः सुकृतिमत्तरः ॥ १३ ॥ लावण्यामृतरूपाने, यस्य रूपे नतवार । विश्रान्ताः परमानन्द, दृशः प्रापुरिवावगाः ॥ १४ ॥ न गजे नाङ्कने यस्य, सियां नैव न च श्रियाम् । उपकार विना स्वान्तं, नितान्तं क्वापि मोदते ।। १५ ।। इतः शुभनिधानायां, पुर्या वर्षविभाऽर्यमा । जयोऽजनि जगज्ज्या- यान् , न्यापधर्मगुणेपः ॥ १६ ॥ पद्मिनी पद्मिनीघासीत्, सुता तस्यालिशालिनी । अन्या कुमुदिनीनाम, धाम सौभाग्य- संपदः ॥ १७ ॥ तथा गजरे सिंहरयस्य पृथिवीपतेः । आद्या भोगावती कन्या, परा विममवत्यभूत् ॥ १८ ॥ कन्या एतायतस्रोऽपि, पद्मोत्तरनरेशितः । वीक्ष्य चित्रपटे रूपं, लिखितं विश्वतोऽद्भुतम् ॥ १९ ॥ स्वयंवराः समायाताः, प्राचीन- सुकृतोदयात् । परिणीता नरेन्द्रेण, तेनोत्सवपरस्सरम् ॥ २० ॥ युग्मं ॥ सपनीनामपि प्रीतिस्तासामासीत्परस्परम् । सोदरीणा- मित्र रवान्ते, नासूया तु मनागपि ॥ २१ ॥ मेश्यादिभावनाभिः स्यात्, संयतस्प यया धृतिः । तथा चतसृमिस्ताभिः, प्रियाभिः पृथिवीभुजः ॥ २२ ॥ अन्यदा कोशलास्वामी, कामी सुग्रीवभूपतिः । तासां लीलायितं श्रुत्वा, मशं सस्पृहमानसः ॥ २३ ॥ नाः कान्ताः कान्तिमिः शान्ताः, नीतेन यांचवे । पंदोत्तरतु सत्तेजा, ने दत्ते संनियोत्तमः ॥ २४ ॥ ततोऽन्योऽन्यं तपो- ॥२२॥ - ·विशति- थान ॥२३॥ रामीत्, पोधोद्रोधान्धनेत्रयोः । घुसदामपि दुर्लक्ष्यरतदर्थ दारुणो रणः ॥ २५ ॥ परं पद्मोत्तरः कान्ताशीललीलानुभावतः । भटको- दीविनिर्जिय, जयश्रियमशिश्रियत् ॥ २६ ॥ काममेव पुमर्थपू, ततोऽधिकतया नृपः । सेवमानश्चिरे कालं, निन्ये तदूपमूदाहृत् ॥२७॥ अयेन्द्रनालिको बटुमिन्द्रशर्मा नरेश्वरम् । समीहते परं तस्मै, न दत्तेऽसौ स्वदर्शनम् ॥ २८ ॥ खड्गपाणिस्ततो भूत्वा, पुमान् पुण्यतमाकृतिः । दिव्यदिव्याङ्गनायुक्तः, स पाप नृपसंसदम् ॥ २९ ॥ तमालोक्य नृपः प्राह, भद्र ! त्वमसि कः पुमान् ? । का न्येपा युवती रेखां, रूपेण स्त्रीषु विमती ॥ ३० ॥ केन प्रयोजनेनागाद्राजसंसदि सम्पति । स प्राञ्जली मरकृत्य, भूयमेवं न्यवे- दयत् ॥ ३१ ॥ अहं विद्याधरस्वामी, राजनामा मणिनमः । इयं सुलोचना मेऽस्ति, माणेभ्योऽपि मिया प्रिया ॥ ३२ ॥ लीला- वन विनोदेन, वजन्ती वैरिणा पुनः । हताऽसौ वजनादेन, खेचरेण दुरात्मना ।। ३३ ।। समं संग्राममाधाय, तेनेयं वालिता मया। स ततो हन्तुमागन्छन्नस्ति मां प्रति कोपभृत् ॥ ३४ ॥ गतनाणामिमां प्राणप्रियां मे रक्ष भूपते ! । यया यामि समं तेन, विधातुं दारुणं रणम् ।। ३५ ॥ यतः-शास्त्रं सुनिश्चितधिया परिचिन्तनीय, स्वात्मीकृताऽपि युवतिः परिरक्षणीया । आराधितोऽपि नृपतिः परिशनीयः, शाग्ने नृपे च युवती च कुतः स्थिरत्वम् ॥ ३६ ।। इत्युक्त्वा नृपतेः पाश्चे, तो मुत्त्वा सोऽगमत्क्षणात् । स पुनः स्थापपामास, स्वतारमिव वेश्मनि ॥ ३७॥ ततोऽहिप्रमुखा देहावयवाः खेचरेशितुः । निपेतुर्नभसरतस्य, क्षणेन क्षोणिमण्डले ॥ ३८ ॥ तदवावयवान् सर्वास्तानालोक्योपलश्य च । पत्कारं कुर्वती तीवं, तद्भार्या भूपमनवीत् ॥ ३९ ॥ प्रतीको मत्प्रियस्यैते, १ भागमा ·प्रभो ! सर्वेऽपि निश्चितम् । करिष्ये तदहं साकममीमिः काष्ठभक्षणम् ॥ ४ ॥ ततो नरेश्वरामात्यमुख्यानापृच्छय सा द्रुतम् । ज्वलद्वनिप्रवेशेन, स्वात्मानं भस्मसाव्यधात् ।। ४१ ।। सविस्मयमना यावत्तस्थी राजाऽऽसने स्थितः । तावत् स खेचरः मातो, याचते दयितां निजाम् ॥ ४२ ।। सखेदं भूभुजाऽऽख्याते, तवृत्तान्ते ययास्थिते । आचख्यो तीवदुःखातः, खेचरोऽपि क्षितीश्वरम् ॥ ४३ ।। त्वादृशा अपि भुपालाः, शरणागतवत्सलाः । गरीयांसः स्खलन्त्येवं, प्रतिज्ञातार्यवर्मनः ॥ ४४ ॥ कस्या- धारे तदा लोके, लोकेश्वर ! विचारय । चराचरजगद्वन्धुर्धर्मः शर्मनिधिर्भवेत् ।। ४५ ।। इत्याकर्ण्य सकर्णानां, गुरुवर्णाग्रणीभृशम् । हीणः प्रतिवचो दातुं, तस्य नामीन्मनागलम् ॥ ४६ ।। अथागत्य क्षणाद्वाला, बालादित्योपमप्रभा । कुर्वती विस्मयं तत्र, तद्वामा- अमशिश्रियत् ।। ४७ ॥ किमेतत्तं नृपः प्राह, सोऽवर तं विद्यया मया। त्वत्प्रबोधाय राजेन्द्र !, माया ह्येवं विनिर्ममे ॥ ४८ ॥ दृष्टनष्ट क्षणादाजनिन्द्रजालमिदं यथा । तथा स्त्रीराजऋदयादि, सर्व संसारवर्मनि ॥ ४९ ।। यतः न्यस्तो हन्त यदेन्द्रजालविदुषा मोहेन बन्धो दृशां, दृष्टाः काञ्चनचन्द्रचम्पकनिभाकारास्तदा योषितः । सम्प्रत्यत्र विवेकमन्त्रपयसा ध्वरते यथावस्थितं, तत्कायेषु वसात्वगस्थिपिशितस्तोमादि संलक्ष्यते ॥५०॥ ततः संजातसंवेगरगः सङ्गपराङ्मुखः । हेमकोटिमदानेन, तमानन्दपदं व्यधात् ॥५१॥ तत्रोद्याने समायासीदेवप्रभगुरुस्तदा । भूपालोऽपि नमस्कर्तुमाययो तं प्रमोदवान् ॥ ५२ ॥ तस्मै विनयनम्राय, सुधा- मधुरया गिरा। मुनीन्द्रोऽपि व्यधादेवं, सम्यक् श्रीधर्मदेशनाम् ।। ५३ ॥ यथा-लज्जातो भयतो वितर्कविधितो मात्सर्यतः स्नेहतो, १ पर्वथाऽधाक्षीत् ॥२३॥ २ ममत्व.

·विशति स्थान ॥२४॥ लोभादेव हटामिमानविनयात् शृद्धारकीर्यादितः । दुःखाकौतुकविस्मयव्यवहृतेर्भावात्कुलाचारतो, वैराग्याच भजन्ति धर्मममलं तेषाम- मेयं फटम् ॥ ५४ ॥ धर्मः श्रुतोऽपि दृष्टोऽपि, कृतोऽपि कारितोऽपि च । अनुमोदितोऽपि राजेन्द्र !, पुनात्यासप्तमं कुलम् ॥५५॥ निशम्येति क्षमारवामी, शान्तमोहो मुनीश्वरम् । अप्राझीतिक विभो ! पाच्यभवे पुण्पमहं व्यधाम् ? ॥ ५६ ।। गुरुराह महाराज!, बमासीजन्दने पुरे । मृत्यः शङ्गमहेभ्पस्य, सन्मतिनन्दनामिधः ।। ५७ ॥ स्मेराम्बुजवजोपेतं, वजन्तं त्वां गृहं प्रति । कन्याभि- युगसंख्यामिनिरीक्ष्य जगदे मुदा ॥ ५८ ॥ स्फुरत्सौरभसंभारसाराणि करपद्धजे । अर्हत्पूजोपयोगीनि, सन्त्यस्य कमलान्यहो ॥५९॥ निशम्येति प्रशान्तात्मा, नन्दनोऽपि जगाद ताः । साधु साधु वयः मोचुर्भवत्यो मे शिवायहम् ॥ ६० ॥ यतः-सद्यस्कपुष्पस- त्पनमनोरमफलादयः । धन्यस्यैवोपयुज्यन्ते, भावतो जिनपूजने ॥ ६१ ॥ ततोऽसौ निर्मलीभ्य, तद्वचःप्रेरितोऽधिकम् । अर्हतो निर्ममे पूजा, निमगेन सचेतता ।। ६२ ॥ मूमो न्यस्तं यथा वीजं, सुवायुजलयोगतः । शतशो वईते भावविधिसारा तथाऽर्चना ॥ ६३ ।। यतः-श्रेयस्तनोति दुरितानि निराकरोति, लक्ष्मी करोति शुभसंचयमातनोति । पूज्यत्वमानयति कर्मरिपनिहन्ति, पूजा जिनस्य रचिता निजभावसारम् ।। ६४ ॥ चोऽनुमोदनारतामिः, कन्यामिनिनिभाशयम् । नृपतिस्त्वं ततो जातस्ता एतास्तु तब मियाः ॥ ६५ ।। धर्मः स्वल्पोऽपि सद्भावानिर्विकल्पेन चेतसा । निर्मितः कुरुते प्रेस सद्भुतसुखश्रियम् ॥ ६६ ॥ एवं गुरुगिरं श्रुत्वा, जातजातिरमृतिपः । स्वसामाज्यपदै न्यस्य, पुत्रं श्रीपद्मशेखरम् ॥ ६७ ।। अहंन्चेत्येषु सर्वेषु, विधायाशाहिकोत्सबम् । २ निर्ममापन ३ अगाधारणा यमायपूर्वकम् .

·सलंगः परिनन्यां, साटमा समाददे ॥ ६८ ॥ युग्मं ॥ पटोकादशाङ्गानि, रागपिविधिनत्सुतीः । अश्रीधीत्वगुरोः पाश्चे, ज्ये-
भक्तिभवं फलम् ।। ६९ । वयःपर्यायसवायगरिष्टेषु तपस्विए । तनोतिच्छद्मना मुक्तो, यो भक्तिं शक्तितोऽनिशम् ॥ ७० ॥स
लिएक निःशेष, विषय सहसाऽऽत्मनः । उच्चैो समासाद्य, मोदते तीर्थकृत्भिया ।। ७१ ॥ युग्मं ॥ श्रुत्वेति स मुनिः प्रीत-
स्वान्तोऽभिग्रहमग्रहीन् । भोजनादनु भोक्तव्यं, मया ज्येष्टानगारिणाम् ॥ ७२ ।। विधेया च यथाशक्ति, भक्तिरता विशेषतः ।
अनपानीपधमायः, मायोग्पनौषितावधि ।। ७३ ।। प्रशशंस यतिस्वामी, ततस्तं बगुमानतः । धन्योऽसि त्वं महाभाग !, यस्य ते
मतिरीशी ।। ७४ । जायद्गुणगरिधानां, ज्येष्टानां भक्तिरुत्तमा । न वै ग्रन्येिकसचेन, रियातुं शश्यते क्वचित् ॥ ७२ ।।
गच्छे तर गरीयांसो, भूपांसः सन्ति साधवः । वयसा तपसा पूर्वश्रुतेनाद्भुतलब्धयः ॥ ७६ ।। भक्तिलो भक्तमानीय, पानीयं वा
नवं नवम् । औप, भेषजं वनपानाणि च दिने दिने ॥७७ ॥ निर्मीयं ददतस्तस्य, राजतिसंततेः । न क्वापि जिमनां प्राप,
उद्यमो विगमेऽप्यहो ॥ ७८ ॥ अन्यदेन्द्रकृतां तस्य, राजगुणसंस्तुतिम् । श्रुत्वा रत्नाइदो देवः, सदृष्टिः साधुभक्तिमत् ॥ ७९ ॥
हेमाद्देन देयेन, रामं मिथ्यादृशा भुवि । आयामीत्तत्परीक्षार्थ, नगरे पोतनाहये ॥ ८० ॥ राजर्षी शृपति माह, मितं हेमानः
सुरः । शशारतपोधना लोके, पविना दुप्फरमताः ॥ ८१॥ जैनास्तु यनयः समें, शौचाचारपराझन्मुखाः । सन्त्येते मलिनाकाराः,
सायपाः स्वानुभोजिनः ।। ८२ ॥ गुग्मं ॥ सादरतदाऽवादीद्, हसन हेमादं पुनः । भन्येतरपरिज्ञानं, नो वेत्सि पतिनां यतः
१ शि. २ मनः प्र. ३ गाli ४ भाषा:
गागगि मिना गन्धिापरा. ६ मागानम्
--
॥२४॥

·विंशति- यान ॥२५॥ ॥८३॥ जैनस्याभिनवस्यापि, मुनेनहिन्ति पोडशीम् । कलां शवाः शरल्लक्षतपालेशविधायिनः ॥ ८४ ॥ निन्दारतुती तयोरेव, श्रुत्वा राजपिरात्मवित् । कोपं दत्ततपोलोपं, प्रमोदं च न हि व्यधात् ॥ ८५ ॥ ततो निर्माय तौ कीरद्वन्द्वरूपं स्फुरदति । समीपे जग्मतुः शेवमार्गाबगतपस्विनां ॥८६॥ कीरेण निर्ममे कीर्या, पुसे वाचा प्रगल्भयो । निन्दा तपस्विनां तेषां, निजाचारविधायि- नाम् ॥ ८७ ॥ शैवास्तपोवना एते, सदारों अविवेकिनः । भक्ष्याभक्ष्यपरिज्ञानपरित्यक्ताः पशूपमाः ।। ८८ ॥ कीरः क्रूरगिरा कुर्द- मेवं तन्मतगहणाम् । केनचिन्मुनिनाऽमारि, शैवेन कुपितात्मना ।। ८९ ॥ रत्नाइदोऽवदद्देवं, मित्रं हेमादं प्रति । स्वरूपं भवता ह, शैवाहततपस्विनाम् ? ।। ९० ॥ वर्षकोट्याऽर्जितस्यापि, इत्ते तिलजलाञ्जलिम् । यतिः स्वतपसो नूनं, परमाणजिवांसया ।। ९१ ।। ततः परीक्ष्य राजपज्येष्ठभक्तिस्थिरात्मताम् । नानोपसर्गनिर्मागर्देवमायासमुद्भवैः ॥ ९२ ।। मिथ्यात्वमोहनीयस्य, क्षयो- पशमयोगतः। समन्वं दुर्लभं लेभे, तदा हेमाङ्गदः सुरः ॥९३॥ युग्मम् ।। साक्षाद्य ततो नत्या, तं राजर्षि शमाम्बुधिम् । निवेद्य- न्द्रगुणस्यांतिस्वरूपं तो दिवं गतौ ॥ ९४ ॥ रथरिश्रेणियात्सल्यविधानसुकृतेन सः । निजद्रतीर्थकृत्कर्म, शुक्रे कल्पे सुरोऽभवत् ॥ १५ ॥ ततश्युत्वा विदेहेपु, पद्मोत्तरनरेश्वरः । अर्हतः पदमासाद्य, समेष्यति महोदय ।। ९६ ॥ एवं निशम्य गुणवृद्धमुनीन्द्र- शवद्वात्सल्यदर्शितफलं चरितं सहर्पम् । पद्मोत्तरस्य नृपतेः किल भव्यलोका !, ज्येष्ठेपु भक्तिमनिशं रचयन्तु सम्यम् ॥ ९७ ॥ इति श्रीपञ्चमस्थानके वृद्धभत्त्युपरि नृपश्रीपद्मोत्तरनरेन्द्रकथानकम् ॥ १ शुरु २ शैरमार्गानमाग्णिा तपोधनानाम् ७ मोक्षम् ३१ष्टया ८ .भ.

·अथ पष्ठस्थानकाधिकारः, तर बहुश्रुतानामाचार्योपाध्यायादिसर्वसाधूनां वात्सल्यं विधिवद्विधेय, श्रुतं तु बदाबद्धमेदाभ्यां
द्विविध, यतः-"बदमबद्धं तु सुअं, बदं (तु) दुवालसंगि निदिई । तपिवरीयमबद्धं, निसीहमनिसीह बद्धं च ॥१॥ बद्धं च तत्
सम्यस्श्रुतं योगोगहनविधिनादेशसमुद्देशानुज्ञापूर्वकोपसंपदा प्राप्तं बहु-सूनार्थोभयभेदैः कालिकोत्कालिकानपविष्टादिदैश्वानेकधा
श्रुतं येषां ते बहुश्ताः, ते च द्वादशानीधरदशपूर्वधरादिभेदैरनेकधा, तेषां भक्तिविशुद्धबलपानभक्तपानादीनां ययोचितदानेन 'नमो
अज्झायाणं, नमो चउद्दसपुतीणं । चेत्यादिपदानां बहुशः पटनेन तया द्वादशावर्त्तवन्दनप्रदानविश्रामणादिना च भवति, बहुमानसारं
बहुश्तेषु विधीयमाना भक्तिस्तीर्थरनामकर्मोदयाय जायते, यतः-बहुश्रुतानां यो भक्ति, विधत्ते वस्तुभिः शुभैः । महेन्द्रपालमू-
पाल, इव स्यात्स जगत्प्रभुः ॥ २ ।। तथाहि-अधित्यकायां सिद्वादेः, श्रीसोपारकपत्तने । महेन्द्रपालभूपाल, आसीद्विद्याविदग्रणीः
॥३॥ अधीती दर्शनयथेष्वरतोंघी शब्दवर्मनि । यो बभूव भुवो मैती, विनयी गुरुसेवया ॥ ४॥ परिच्छदो ऽपि तस्यासी-
कलासु कुशलोऽखिलः । लोकोक्तिस्तदसौ सत्या, यथा राजा तथा प्रजा ॥५॥ मन्यते सद्गुरोयोगाऽभावान्मिथ्यामतिः परम् ।
स सद्भूततया पञ्च, भूतान्येव महीपतिः ।। ६ ।। विना गुरुम्यो गुणनीरधिम्पो, जानाति धर्म न विचक्षणोऽपि । आकर्णदीवों-
ज्ज्वललोचनोऽपि, दीपं विना पश्यति नान्धकारे ॥७॥ तस्य वाचस्पतिर्वाचस्पतिवेत्मतिभाद्भुतः । सर्वज्ञधर्मपूतारमा, सममू-
बदमबद्धं तु श्रुतं बद्धं तु व दशाड्गी निर्दिष्टम् । तद्विपरीतमनद्धं निशीथमनिशी बद्धं तु ॥१॥ १ पर्यनतलामना भूमिः अधित्या
२ विषाघराधीश ३ अभ्यासयतः ४ अब्धम-ग ५ सना ६ परिवारः ७ वर्तमानतया ८ नाम्ना ९ सुरगुबत् १० ननयोग
॥२५॥

·शिति- स्थान ॥२६॥ सचित्राणी ॥८॥ तस्यास्ति श्रुतशीलाख्यः, सोदरः सुन्दराशयः । प्रागेभ्योऽपि प्रियः पृथ्वीभर्तुः शश्वत्सहजः ॥ ९॥ अन्यदा कुती गानं, श्रोतृओनसुधास्रवम् । सुवर्णकुण्डलोद्योतविद्योतितमुखाम्बुजाम् ॥ १० ॥ मातङ्गस्वामिनी वीक्ष्य, निग्ध- मुन्धतनुपतिम् । मोहग्रहगृहीतात्मा, कामातोऽजनि मू मित् ॥११॥ युग्मं ॥ तद्भावमिनितैत्विा, श्रुतशीलो विवेकवान् । उपदेशः सुधासारदेइयैरतं सिक्तवानिति ॥ १२ ॥ मा दृश्यतां हृदय ! हन्त तमस्करोऽयमेणीदृशो वदनरूपधरो मुङ्गाकः । आच्छाध निर्मलविवेकश विसारि, यस्मादिदं स्फुरति मोहमहान्धकारम् ॥ १३ ॥ यो विशुद्वान्यपी नारों, पुमान् कामयतेऽवमाम् । सोऽधमां गतिमामोति, शतशः पापपूरितः ॥ १४ ॥ व्यसनैकनिवासमन्दिर, कुलमालिन्यविधानकज्जलम् । जनतावचनीयताऽऽरपदं, परना- रीगमनं न शोभते ॥ १५ ॥ सा बुद्धिः मलयं प्रयातु कुंलिशं तरिमन् श्रुते पात्यतां, वल्गन्तः प्रविशन्तु ते हुतभुजि ज्वालाकराले गुणाः । यः सः शरदिन्दुकुन्दविशदैः प्राप्तैरपि प्राप्यते, भ्योऽप्यत्र पुरन्निगर्भनरककोटाधिवासस्पहा ॥ १६ ॥ इति । तथापि कामदावामिसंतप्तं नृपतेर्मनः । न मनाग शीतलीमतमहो, तापो मनोभुवः ॥ १७ ॥ राज्याधिष्ठायिका देवी, ततो मन्दिरमता सनी । तं शशास दुराचार, वपुपि व्याधिसंक्रमात् ॥ १८ ॥ तदोगव्यथयाऽत्यर्थं, व्यथिताङ्गो नरेश्वरः । विलाप रङ्कवत्कुर्वन्, व्यरमत्पाप्मनस्ततः ॥ १९ ॥ ततो निर्णित्तराद्भक्त्या, तामानीय प्रसन्नताम् । निरामयं नृपं मन्त्री, कृपालुर्विदधे पुनः ॥ २० ॥ भूमता, स्वात्मशुद्धयर्थ, पश्चात्तापं वितन्त्रता। पापव्यपगमोपायं, मन्त्री पृष्टोऽन्यदाऽवदत् ॥ २१॥ लोके जलमयान्येव, सन्ति तीर्थानि शालिनी मतिः १ अमात्योत्तमः २ सदा महनर, ५०ममान. ६ वचम् ७ असो ८ कामम्ग •-3650-3001 ३ भद्रक० ४ राजा ·. भूपते । । तेषु स्नानेन कायस्य, शुद्धि. स्यान्मनसो न हि ॥ २२ ॥ यतः-वित्तमन्तर्गत दुष्ट, मलिन कर्मरेणुमिः । शतशोऽपि जलैधोंत, सुराभाण्डमिवाशुचि ॥ २३ ॥ तथापि विदुषां पञ्चशती प्रातः सभागता। प्रष्टव्या पाप्मनामात्मलग्नानां शुदिहेतवे ॥ २४ ॥ तत प्रातः समाहूय, विद्वत्पञ्चशती नृप अमाझीत्पापनिर्मुक्तिनिमित, साऽपि तं जगी ॥ २५ ॥ गापगापय.पा- नात्तीर्थतोयोमिषेकतः। विद्यया बक्षिहोमेन, दानः शोवोदितैस्तथा ॥ २६ ॥ नर्मदाया मृदालेपाद्, व्रतै नातपोमयः । शुद्वयन्ति माणिनः प्रायः, पापर्ममलीमसा ॥२७॥ यत.-कालेन स्नानशौचाभ्यां, संस्कारैस्तपसेज्यया । शुद्धयन्ति दानैः संतुष्टया, द्रव्ये- णात्मा तु विद्यया ।। २८ ॥ तथा-क्षान्त्या शुद्धयन्ति विद्वांसो, दानेनाकार्यकारिणः । प्रच्छन्नपापा जापेन, तपसा वेदवित्तमाः ॥ २९ ॥ स्थ्याकर्दमतोयानि, स्पृष्टान्यन्त्यैश्च वायसै । मास्तरेव शुद्वयन्ति, पक्केष्टक्वथितानि च ॥ ३० ॥ पन्यानश्च विशुद्धयन्ति, सोमसूर्याशुमारुतै । अद्भिर्गावाणि शुद्धयन्ति, मनः सत्येन शुद्धयति ॥ ३१ ॥ विद्यातपोम्यां भूतात्मा, बुदिर्शानेन शुद्धयति । ब्रह्मचारिंगतं भैश्य, नित्यं शुममिति स्मृतम् ॥ ३२ ॥ इत्याकर्ण्य नृपः माह, सर्वेषां संमतं मतम् । किमस्त्येतज्जगुस्तेऽपि, स- समेतन्नराधिप ! ॥ ३३ ॥ अन्येधुस्तत्परीक्षार्थ, दुग्धकुम्भान् विभुर्भुवः । पण्डितान् पार्थयामास, कस्मिंश्चित्पुण्यकर्मणि ॥ ३४॥ रोभक्षोभारतस्वान्ता, अम्भ कुम्भास्तु केवलान् । निश्यानीय नृपावासे, न्यधुरते तुल्यबुद्धयः ।। ३५ ॥ अम्भ एव नृपः प्रात- वीश्याख्यद्विदुषोऽखिलान् । भवन्तोऽत्र यथा जाता, लोभान्धा विप्रलम्भकाः ॥ ३६ ॥ तथाऽत्र पाप्मनः शुद्धिविधौ मृढधियो १ नही ३ पृगया ५ राना ६ म्यापयामाए ७सारकाः - ॥२६॥ २०१० ४ मार्ग ·विशति- स्थान ॥२७॥ सुवम् । ततो विवादो पिद्रद्धि , सहामूद् ममृतश्चिरम् ।। ३७ ॥ तस्मिन्नपसरे तत्र, पुरे पुण्योदयात्सताम् । श्रीयेगमुनिरापासीद- साममहिमोदधिः ॥ ३८ ॥ तमानम्य नृपोऽमाझीत्, पाप्मनः शुद्विकारणम् । मुनिराख्यत् द्विधा शुद्धिर्वा द्याभ्यन्तरभेदतः ॥३९॥ शुद्धिर्जलादिमिर्वाद्या, जटेरेव विधीयते । अशुद्धः पाप्मनाऽन्तश्चेहि शुद्ध्या हि किं भवेत् ? ॥ ४०॥ यत.-न मृत्तिका नैय जलं, न चामि. कर्मशोधनम् । शोधयन्ति बुधाः कर्म, ज्ञानध्यानतपोजलैः ॥ ४१ ॥ सत्यं शौच तपः शौचं, शौचमिन्द्रियनिग्रह. सर्वभूतदया शोच, जलशौचं तु पञ्चमम् ।। ४२ ॥ कामरागमदोन्मत्ता , स्त्रीणां ये वशत्तिनः । न ते जलेन शुद्धयन्ति, स्नाना- जीर्थशतेष्वपि ॥ ४३ ) अन्तरङ्गा भवेच्छदिर्मनोमलविशोधनम् । सम्यग्ज्ञानक्रियायोगाद्भावतीर्थावगाहनात् ॥ ४४ ॥ यत.- आलोचनानिन्दनगर्हणामिः, सम्यक्रियाबोधतपोमिरुयैः । तत्पापकर्मसृजतस्त्रिधाऽपि, स्माहुर्विशुद्धि खलु दुष्कृतानाम् ॥ ४५ ॥ सर्वाभानिरोधेन, संयमेन शमी मुनिः । शोवयेत्तत्क्षणादेव, क्लिष्टकर्मावलीमलम् ॥ ४६ ॥ राजन् ! मुहूर्त्तमारेण, सर्वसवररूपया । तपस्यया भवेत्प्राणी, कर्माष्टकमलोज्झितः ।। ४७ ॥ श्रुत्वेति देशनां तस्य, सम्यक् शुद्धिमकाशिनीम् । तपस्याऽऽदायि संवेगात्, श्रुतशीलेन मन्त्रिणा ।। ५८ ॥ गृहीतसंयमं श्रुत्वा, श्रुतशीलं नृपो हृदि । गुरुन् प्रति वहन् द्वेष, गन्त्रिणा मतिबोधितः ॥ ४९ ॥ तनान्यदा सदाचारवानिन्दुरिव शीतलः । समन्तभद्रनामाऽऽगादाचार्यः श्वतकेवली ॥५०॥ मन्त्रिप्रेरणया राजा, तवागत्य तमान- मन् । गुरुणाऽपि तयोरगे, निर्ममे धर्मदेशना ॥ ५१ ॥ तथाहि-मत्ताश्च कुञ्जरवरेन्द्रशिरोऽधिरूढा, हाराहारमणिकुण्डलभषि- १ परिमाण २ देशविनिम्पा, मातिरतरतरत्र पोरवर्णनात् ममन्तभनागमे मन्त्रिप्रेरणा मिनाय ·" ताताः । निन्ति मइगलशतः परिपूज्यमाना, धर्मस्य तत्फलमुहारमुदाहरन्ति ॥ ५२ ॥ धर्मादधिगतैश्वर्यः, सेवते धर्ममेव यः । सत्यं शुभगतिर्भावी, स कृतज्ञशिरोमणिः ॥ ५३ ॥ अन्यस्य धर्मार्जनतत्परस्य, कुर्वन्ति ये मूढधियोऽन्तरायम् । तस्योपरि द्वेषम- थानयन्ति, ते दुःखभाजो मनुजा भवन्ति ॥ ५४ ॥ ये धर्मकार्योधमतत्पराणां, राहाय्यमुच्चै रचयन्ति तेषाम् । भोगोपभोगोतम- शमलक्ष्मीणोति वै नित्यमनन्तरायम् ॥ ५५ ॥ यायत्स्वस्थमिदं कलेवरगृहं यावच्च दूरे जरा, यावच्चेन्द्रियशक्तिरमतिहता यावत्क्षयो नायुषः । आत्मश्रेयसि तावदेव कृतिना कार्यः प्रयत्नो महान्, संदीप्ते भवने हि कूपखननं प्रत्युद्यमः कीदृशः १ ॥ ५६ ॥ निशम्येति गिरं सरेः, पीयूषवसोदराम् । जयन्ततनयं राज्ये, निवेश्योत्सवपूर्वकम् ॥ ५५ ॥ महेन्द्रपालभूपालः, समेतस्तेन मन्त्रिणा । शिश्राय संपमं मुक्तिपथपाधेयमक्षयम् ॥ ५८ ॥ पठित्वाऽसी क्रमादेकादशाङ्गी गुरुसन्निधौ । गीतार्थोऽजनि निष्णोतो, निश्चयव्य- वहारयोः ॥ ५९॥ यतयः सन्ति गच्छेऽनाध्ययनाध्यापनोद्यताः। नानालब्धिमतोऽनेके, तपस्यन्तो बहुश्रुताः ॥ ६० ॥ महेन्द्र- पालराजपिरन्यदा गुरुसन्निधौ । स्थानकानां शृणोति स्म, विचारं विंशतेरिति ॥ ६१ ॥ एतेषु विंशतिस्थानेष्वेकं येनापि मुद्दों । विधिनाऽऽराध्यते सम्यग्, तयानाधीनचेतसा ॥ ६२ ॥ तस्य जैनेश्वरी संपनिष्कम्पोदयशालिनी । सम्यक् तत्पुण्यमाहात्म्याद- शीभवति लीलया ॥ ६३ ॥ स मुनिः श्रवणोत्तंसीकृत्येति वचनं गुरोः । बहुश्रुतेषु वात्सल्यामिग्रहं जगृहे ततः ॥ ६४ ॥२५॥ तथाहि-सूपार्थापेक्षया खस्माद्यावत्पूर्वधरानपि । बहुश्रुतानुपाचारीद्भोज्यवस्त्रोपवादिमिः ।। ६५ ॥ विश्रामणादि तन्नामधद्वात्सल्यं १ ०९ख० २ कुशलः ३ अनेकारलब्धियुताः ४ सम्यग्दृशा ५ श्रवणयोरवतंसो-मुकुट तथाकृत्वा अवधायेंत्यर्थ. ६ असेविष्ट ७ संवाहनादि •••prachar aapko0-00RIYA ·स्थान शत न स ध्यधात् । का मर्यवार्ताऽरज्यन्त, न के नाकेऽपि नाकिनः ॥ ६६ ।। धनदेनान्यदा चके, शके शृण्वति संसदि । महे- ॥२८॥ न्दपालराजः, सद्गुणस्तुतिरीही ।। ६७॥ धन्यारते गृहिणो येषां गृहं राजपिरहिमिः । पुनीतेऽसौ विशुद्धात्मा, श्रृतभृद्भक्ति- भावितः ॥ ६८ ॥ असावपि नरेन्द्रषिः, शाध्यजन्मा महात्मनाम् । बहुश्रुतेषु वात्सल्यं, विधत्ते योऽहंदाज्ञया ।। ६९ ॥ यतः- कुर्वन्ति पानसादस्वमपि स्वीकृत्य केचन । एके स्वमपि नो वस्ते, धिक चि जन्मिनां मनः ॥ ७० ॥ स्थूललक्षन्यहो केचिद्, दरिद्रत्वेऽपि साच्चिकाः । अन्ये कोटीश्वरत्वेऽतिकृपणन्त्यथ ही विधिः ॥ ७१ ॥ श्रीदेनेत्युक्तमाकर्ण्य, ततो नाकिविभावसुः श्रेटीभूय पुरि पापोजयिन्यां तं परीक्षितुम् ॥ ७२ ॥ ग्लानस्य कस्यचित्साधोरुपचारार्थमन्यदा । तस्य वेश्मनि कूष्माण्डपाकमार्थ- नहेतवे ।। ७३ ।। असौ राजर्षिरायासीद्, धर्मलाभाशिष ध्रुवन् । सोऽपि तं दातुमुत्तस्थौ, ससंघममनाः स्वयम् ॥ ७४ ॥ निमे- योज्झितनेरत्वादनिमेष विभाव्य तम् । ऋषिनिषिद्धवानेष, देवपिण्डो न कल्पते १७५॥ कुपितेन ततस्तेन, सर्वानेषणा कृता । अन्वेषयामु शुध, बनाम प्रतिवेईम सः ।। ७६ ।। कमेण स ययौ शूरसार्थवाहस्य वेश्मनि । मापसुविशुद्ध पाकमनाभोगादिवौ- कसः ॥ ७७ ।। सुपानदानतुष्टेन, नाकिना तेन तद्गृहे । वृष्टियवायि रत्नानां, पौराणां विस्मयावहा ॥ ७८ ॥ साक्षाद्य पुरः सोऽपि, नत्वा तं सद्गुरुं मुनिम् । ततो गुणस्तुति कुर्वन्, निजसद्मनि जग्मिवान् ॥७९॥ राजपिरर्जिताहन्त्यकर्मा निर्माय गौरवम् । बहुश्रेयस्यभूत् अवेयकेऽसौ नवमै सुरः ॥ ८० ॥ तत च्युत्वा विदेहपु, भविताऽसौ जिनेश्वरः । श्रुतशीलमुनि- १ सणे २ देवाः ३ पानाधीनं ४ परकीयमपि ५ पानसादिति गम्यं ६ बहुमाधिपादानरनि ७ समिति ८ प्रतिगृहं ९ नगाम .

·*
-
रतस्य, गणव भविष्यति ॥ ८१ ॥ महेन्द्रपालक्षितिपालवृत्तमिदं समाकर्ण्य बहुभुतेषु । निस्तुल्यवात्सल्यविधौ विधेयो, यतो जिने-
न्द्रमभुतापदायी ॥ ८२॥ इति षष्ठस्थानके भूपालश्रीमहेन्द्रपालकथानकम् ।।
अथ सप्तमस्थानके दुरतरतपःकरणतत्पराणां विशुद्धाशयपूर्णफमशुभोदयकमनिर्जरानिदानं विवेकिना गौरवं विधेयं, पतः-
*सुतरिसपाण पूआपणामसक्कारविणयकज्जपरो । यद्धपि कम्ममगृह, सिदिलेइ दसारनेया व ।। १ ।। तर बाह्याभ्यन्तरमेदाम्यां
द्विप्रकारमपि तपो भूयोभवाजिंतनिकाचितकर्मनिर्जराऽवन्ध्यकारणं, यतः-दीप्यमाने तपोवी, या पाम्यन्तरेऽपि च । यमी जरति
कर्माणि, दुर्जराण्यपि तत्क्षणात् ॥ २॥ तम बाह्यमुपवासादि षोढा, यतः अणसणमूणोयरिया, वित्तीसंखेवणं रसधाओ ।
कायकिले सो संलीणया य बन्झो तबो होइ ॥ ३ ॥ तानशनं चतुर्विधाहारादिपरित्यागरूपं द्विधा-इत्वरं यावत्कथिकं च, तनाचं
परिमितकालोपवासरूपं चतुर्थादिषण्मासपर्यन्तमभक्कार्थापरनाम यस्य, अवासो इह भणिओ, परखेवाहावज्जणं चउहा । उत्तर-
गुणवृद्धिकए, मुणीण निरवज्जवित्तीणं ॥ ४ ॥ यावत्कथिकं त्वाजन्मगाविवेशेपाधिमेदतखिमकार-पादपोपंगमनं इक्तिमरणं
भक्तपरिज्ञा च, तनायं व्याघातवन्निावातवच, व्याघाते सिंहादिरूपे सति यत्तत्, उक्तं च-सीहाइसु अमिमूओ, पाउवगमणं
x मुतपस्विना पृनाप्रणाममत्कारविनयकार्यपरः । परमपि कर्माशुभं, शिधिलयति नेतेव दशार्हाणाम् ॥ १ ॥
* अनशनमामौर्य वृत्तिसक्षेपणं रसत्यागः । कायलेश संलीनता च बाह्यं तपो भवति ॥३॥
+ उपराम इह भणितः प्रक्षेपहारसननं चतुर्था । उत्तरगुणवृद्धिकने मुनीनो निरक्यवृत्तीनाम् ॥ ५ ॥ : सिंहादिभिरभिभूतः
पादपोपगमनं करोति स्थिरचित्त । आयुषि प्रभवात विनाय परं गीतार्थः ॥ ५ ॥ चत्वारि (वर्षाणि) विचित्राणि विकृतिनियूंढानि चस्पारि
-
11॥२८॥

·,
वीसत्थो ॥११॥ एषाऽल्पाहारादिभेदतः पथथा, * अप्पाहार अबढा, दुभाग पत्ता तहेब किंचूणा । अह दुवालस सोलस घ3-
वीस तहकतीसा य ॥ १२ ॥ भावोनोदरता कषायत्यागतो भवति, यथा- कोहाईणमदिणं, चाओ जिणवयणभावणाओ ।
सा भावोणोदरिया, पनत्ता वीयरागेहि ॥ १३ ॥ इत्यूनोदरता । अथ वृत्तिसंक्षेपः-स च साधूनां गोचरामिग्रहरूपः, श्राद्धादीनां
द्रव्यादिसंक्षेपरूपः, अभिग्रहः पुनव्यक्षेत्रकालभाश्चतुर्धा, द्रव्यतो निलंपादिद्रव्यग्रहण, यतः- लेवडमलेवर्ड वा, अमुगं दवं च
अज्ज घिच्छामि । अमुएणं दवेणं अह दवाभिग्गहो नाम ॥ १४ ॥ क्षेत्राभिग्रहः पुनः स्वग्रामपरग्रामनियतगृहावलिनियमरूपः,
कालामिग्रहः मथमद्वितीयतृतीयपौरुष्यादिकालरूपः, यतः- काले अमिग्गहो पुण आई मज्झे तहेव अवसाणे ॥ १५ ॥
गायतो रोअंतो, जे देइ निसनमाइओ वावि । ओसक्कण अहिसकण परंमुहालंकिइयरो वा ॥ १६ ॥ इत्यादिरूपो भावामिग्रहो
ज्ञातव्यः । अथ रसत्यागः, तन रसाः ॥ खीर १ घय २ दहि ३ तिल्लं ४ गुलं ५ पक्कन्नं ६ छ भक्खविगइओ' ति वचनात्
क्षीरादिपदविकृतपः, तासा त्यागः, 'लू हवित्तीसुसंतुटेण । ' अमिक्खणं निधिगई गया य ' इसाद्यागमवचनात्, प्रत्यहं विकृतीनां
'अल्पाहारा अपार्धा द्विभागा प्राप्ता तथैव किञ्चिन्यूना । अष्ट द्वादश षोडश चतुर्विंशतिस्तथैकत्रिंशच ॥ १२ ॥
* क्रोधादीनामनुदिन स्यागो जिनाचनभावनातश्च । सा भाषावमौदर्गता प्रज्ञप्ता वीतरागैः ॥ १३ ॥
1 लैपदलेपद्वाऽमुक द्रव्यं चाद्य ग्रहीप्यामि । अमुकेन द्रव्येन असौ द्रत्याभिग्रहो नाम ॥ १४ ॥
* कालेऽभिग्रह. पुनरादौ मध्येतथैवावसाने॥१५|| गायन रुदन् यद्ददाति निपण्णादिको वापि। अवष्वप्कणमभिप्यष्कणपराङ्मुरालइकृतेतरो वा ॥१७॥
॥ क्षीरं घृतं दधि तैलं गुड पकानं पड् भश्यनिकृतयः । क्षत्तिसुसंतुष्ट.। अभीक्ष्णं (पुष्टालम्बनमन्तरा) निर्विकृतिगताश्च
-
-
+
॥२९॥

·स्थान विशति-कोइ थिरचित्तो । आउमि पहुप्पंते वियाणिउ नपरि गीयत्यो |॥ ५ ॥ चत्तारि विचित्ताई, विगइनिहियाइ चत्वारि । इत्या- दियुत्त्या क्रियमाणं नियायात, इतिप्रदेशे मरणमिद्वितमरणं, एतच्चतुर्विधाहारपरित्यागरूपं चाणिक्यस्येव, यतः-'इगियदेसंमि ॥२९॥ सया, चउबिहाहारचायनिष्फनं । उपत्तणाइजुत्तं तं पेयं इंगिणीमरणं ॥६॥ भक्तपरिज्ञा त्रिविधचतुर्विधाहारत्यागादिभेदैरने- कधा, यतः- भत्तपरिणाणसणं, तिविहाहाराइचायनिष्फणं । सप्पडिक्कम नियमा, जहासमाहिं रिणिदिलं ॥ ७ ॥ अयोनीदरता व्यभावाम्यां द्विप्रकारा, ताया उपकरणभक्तपानादिविषया, तत्रोपकरणोनोदरता जिनकल्पिकमुन्यादानां, न पुनरत्येषां, उपकर- णाभावे समग्रसंयमाभावात्. यतः-जंपि वत्थं व पायं वा, कंबलं पायपुंछणं । तंपि संजमलज्जष्ठा, धारति परिहति य॥८॥ जं बट्टइ उवयारे, उवगरणं तंपि होइ उबगरणं । अइरेगं अहिंगरणं, अजओ अजयं परिहरंतो ॥ ९॥ भक्तपानोनोदरता निजाहारपानादूनाहारग्रहणेन ज्ञातव्या, यथा- 'बत्तीस किर कवला, आहारो कुच्छिपूरओ भणिओ। पुरिसरस महिलियाए, अठ्ठावीस भवे कवला ॥ १० ॥ कालाण य परिमाणं कुक्कुडिअंडप्पमाणमित्तं तु । जो वा अविगियवयणो, कवलं निक्खिबइ * इशितदेशे मदा चतुर्विधाहारत्यानिष्पन्नम् । उद्वर्तनादियुक्तं तज्ज्ञेयमिड्गिनीमरणम् ।।६।। भक्तपरिक्षाऽनशनं विविधाहारादित्याग- निष्पन्नम् । सप्रतिकर्म नियमात यथासमाधि विनिर्दिष्टम् ॥७॥ x यदपि वस्त्रं वा पात्र वा कम्बलं पादपोच्छनम् । तदपि संयमलजार्थ धारयन्ति परिहरन्ति (उपभुञ्जते) घ< यद्वर्तते उपकारे उपकरणं तदेव भवत्युपकरणम् | अतिरेसं अधिकरणमयतोऽयतं परिहान् ॥९॥ । द्वाविंशकिल कवला आहारः कुक्षिपरको भणितः । पुरुषस्य महेलाया अटाविंशतिः भवेयुः कवल · ॥ १०}} कवलानां च प्रमाणं छहु- त्याप्रम मात्रं तु । यो या अपिलवान नवल नितिपनि विश्वम्न ॥ ११ ॥ 3300020230-00-44CONCE. &05 EASR29

·वीसत्यो ॥११॥ एपाऽल्पाहारादिभेदतः पञ्चधा, * अप्पाहार अवड्ढा, दुभाग पत्ता तहेव किंचूणा । अह दुवालस सोलस चउ-
वीस तहकतीसा य ॥ १२ ॥ भावोनोदरता कषायत्यागतो भवति, यथा-कोहाईणमणुदिणं, चाओ जिणवयणभावणाओ ।
सा भावोणोदरिया, पन्नत्ता वीयरागेहिं ॥ १३ ॥ इत्यूनोदरता । अथ वृत्तिसंक्षेपः-स च साधूनां गोचरामिग्रहरूपः, श्राद्धादीनां
द्रव्यादिसंक्षेपरूपः, अमिग्रहः पुनव्यक्षेत्रकालभावश्चतुर्धा, द्रव्यतो निलंपादिद्रव्यग्रहणं, यतः- । लेवडमलेवढं वा, अमुगं दवं च
अज्ज घिच्छामि । अमुएणं दवेणं अह दवाभिग्गहो नाम ॥ १४ ॥ क्षेत्राभिग्रहः पुनः स्वयामपरग्रामनिपतगृहावलिनियमरूपः,
कालामिग्रहः प्रथमद्वितीयतृतीयपौरुष्यादिकालरूपः, यतः * काले अमिग्गहो पुण आई मज्झे तहेव अवसाणे ॥१५॥
गायंतो रोअंतो, जे देइ निसनमाइओ वावि । ओसक्कण अहिसक्कण परंमुहालंकिइयरो वा ॥ १६ ॥ इत्यादिरूपो भावामिग्रहो
ज्ञातव्यः । अथ रसत्यागः, तत्र रसाः- ॥ खीर १ घय २ दहि ३ तिल्लं ४ गुलं ५ पक्कन्नं ६ छ भक्खविगइओ ति वचनात्
क्षीरादिपविकृतयः, तासा त्यागः, 'लूहवित्तीसुसंतुटेण । ' अमिक्खणं निधिगई गया य ' इत्याद्यागमवचनात्, प्रत्यहं विकृतीनां
+ अल्पाहारा अपार्धा द्विभागा प्राप्ता तथैव किश्चिन्यूना । अष्ट द्वादश षोडश चतुर्विशतिस्तथैकत्रिंशच ॥ १२ ॥
* क्रोधादीनामनुदिनं त्यागो जिनवचनभावनातश्च । सा भावावमौदर्यता प्रज्ञप्ता वीतरागैः ॥ १३ ॥
1 लेपकृदलेपद्वाऽमुकं द्रव्यं चाद्य ग्रहीप्यामि । अमुकेन द्रव्येन असौ द्रव्याभिग्रहो नाम ॥ १४ ॥
* कालेऽभिग्रह. पुनरादौ मध्येतथैवावसाने ॥११॥गायन रुदन् यद्ददाति निषण्णादिको वापि। अवप्वष्कणमभिप्वकणपराङ्मुखालकृतेतरोवा ॥१७॥
॥ क्षीरं घृतं दधि तैलं गुड पकान्नं पड् भक्ष्यविकृतयः । रुक्षवृत्तिसुसंतुष्टः । अभीक्ष्णं (पुष्टालम्बनमन्तरा ) निर्विकृतिगताथ
॥२९॥

·विंशति-
4
॥३०॥
ग्रहणं नानुज्ञातं, यतः-- * दुदहीविगईओ, आहरेइ अमिक्खणं । अरए अ तबोकम्मे पावसमणति बुचइ ॥ १७ ॥ विगपं
| विगईमीओ, विगइगय जो अ मुंजए साहू। विगई विगइसहावा, दिगई विगई बला नेइ ॥ १८ ॥ सुश्रावकाणां शक्ती पर्वणि-
विकृतिवर्जनं, शेषकालं नियतविकृतिग्रहणं च वाच्यं, यतः-- * जहा दग्गी परेधणे वणे, समारुओ नोवसमें उवेइ । एविदि-
यग्गीवि पयामभोइणो, न बंभयारिस्स हियाय कप्पइ ॥ १९ ॥ कायक्वेशः पुनर्वीरासनादिरूपः, यतः- वीरासणअकुडुअआस-
णलोआइओ अ विन्नेओ। कायकिलेसो संसारवासनिवेयहेउत्ति ॥ २० ॥ वीरासणाइसु गुणा कायनिरोहो दया य जीवेसु । परलो-
अमई य तहा, वहुमाणो चेव अनेसि ॥ २१ ॥ तथा आसनेन रुजं हन्ति, प्राणायामेन पातकम् । प्रत्याहारेण योगीन्द्रो,
विकारं हन्ति मानसम् ॥ २२ ॥ अथ संलीनता-इयं चेन्द्रियसंलीनतादिमेदाच्चतुर्धा, यतः-- ४ इंदियकसायजोए, पढ़च्च सलीगया
+ दुग्धदधिनी विकृतीआहारयति अभीक्ष्णम् । अरतश्च तप कर्मणि पापश्रमण इत्युच्यते ॥१७॥ विकृति विगतिभीतो विकृतिगतं यस्तु मुके
साधुः । विकृतिविकृतिस्वभावा विकृतिविंगति बलान्नयति ॥ १८ ॥
यथा दवानिः प्रचुरेन्यने वने समारतो नोपशममुपैति । एवमिन्द्रियाग्निरपि प्रकामभोनिनः न ब्रह्मचारिणो हिताय कल्पते ॥ १९ ॥
* वीरामनोत्कुटुकासनलोचादिकश्च विज्ञेय । कायलेश संसारवामनिवेदहेतुरिति ॥ २० ॥ वीरासनादिषु गुणाः कायनिरोधी दया च नीषु ।
परलोकरतिश्च तथा बहुमान एवान्येषाम् ॥ २२ ॥
* इन्द्रियापाययोगान् प्रतीत्य संलौनता मुणितव्या । तथैव विविक्ताचर्या प्रनाला वीतरागैः ॥२३॥ समिन्द्रियदोषेण गर्ताशूकरत्वं यान्ति जीवा ।
निदालोलो च्याप्र: प्राणाशात् सर्पमातिषु ॥२४१ नयन्द्रियेण पतद्गा भवन्ति मृगा परं श्रवणदोपेण । एने पञ्चापि नियनं प्रनन्ति पन्द्रिय पुनः ॥२५॥

·गुणेयवा । तह य विपित्ता चरिया, पनत्ता पीयरागेहिं ॥ २३ ॥ फासिंदियदोसेणं, विपडसूअरत्तणमि जति जिया । जीहालोलो बग्यो घाणवसा सप्पजाई ।। २४ । नयाणिदिएणं पयगा, होति मिया नवरि सवणदोसेणं । एए पंचवि निहणं, वयंति पंचिं- दिएहि पुणो ॥ २५ ॥ तथा-इन्द्रियविजितो जन्तुः, कपायैरमिमूयते । वीरः कृष्टेष्टकः पूर्व, वप्रः कः कैर्न खण्ड्यते ॥ २६ ॥ तहिन्द्रियजयं कुर्यान्मनःशुद्धया महामतिः । यां विना यमनियमः, कायक्वेशो पृथा नृणाम् ॥ २७ ॥ इत्यादीन्द्रियवशताविपाक विज्ञाय शब्दादिसुन्दरेषु विषयेषु रागद्वेषाकरणमिन्द्रियसलीनता, कपायोदयनिरोधोदीर्णविफलीकरणलक्षणा कषायसंलीनता, यतः-- * उदयरसेव निरोहो, उदयंपत्ताण चाफलीकरणं । जं इत्य कसायाणं, कसायसंलीणया एसा ॥ २८ ॥ योगसंलीनताऽकुशलयो. गनिरोधः कुगलयोगोदीरणादिरूपा, यतः- + अपसत्याण निरोहो, जोगाणमुदीरणं पसत्थाणं । कज्जमि य विहिगमणं, एसा संलीणया भणिया ॥ २९ ॥ विविक्तचर्या स्त्रीपशुपण्डोज्झितालयसेवनं, यतः * आरामुज्जाणाइसु, थीपसुपंडयविवन्जिए ठाणे । फलगाईणं गहणं तह भणियं पुसणिज्जाणं ॥ ३० ॥ इति बाह्यं तपः, अस्य फलं- 'पोरसीचउत्पछडे, काउं कम्म खवंति * उदयम्यैव निरोधः उदयप्राप्तानां चाफलीकरणं । यात्र कपायाणां कपायसंलीनतैपा ॥ २८ ॥ 3 प्रशनानां निरोधो गोगानामुदीरणा प्रशम्तानाम् । कार्ये च विधिगमनमेपा संलीनाा भणिता ॥ २९ ॥ आरामोद्यानादिषु सीपशुपण्ड कविवर्निते म्थाने । फलकादीनां ग्रहणं तथा भणितमेपणीयानाम् ॥ ३० ॥ । पौरपी तुर्थपष्ठान् कृत्वा फर्म क्षपयन्ति यमुनयः । तन्नो नारकनीवा वर्षशतमहालक्षेः ॥३१॥ नमस्कारादिभिर्दशमानौर्मुनयः कर्म क्षपयन्ति यद् गुप्त' नो वर्पशनादिभि कोटीकोट्या नैरयिकाः ॥३२॥ यन्नारकाश्च सीवाः क्षपयन्ति बहुभिर्वर्षसहखैः। तच्चतुर्थभोज्येव जीवो निर्मरयति शुभभावः ३३॥ - ॥३०॥ x Eve

·विशात
स्थानक
॥३१॥
-
॥
जं मुणिणो । तं नो नारयजीवा, बाससयसहस्सलाखेहि ॥ ३१ ॥ नमुआईदसमेहि, मुणियो कम्म खवंति ज गुत्ता । ते नो
वाससपाईकोडाकोडीहिं नेरइया ॥ ३२ ॥ जं नारया य जीवा, खवंति बहुएहिं वाससहसेहि । तं खलु उत्यभोई जीवो
निज्जरइ सहभावो ॥ ३३ ॥ तथाभ्यन्तरतपो यथा-- * पायच्छित्तं विणओ, वेयावश्यं तहेव सम्झाओ । झाणं उस्सरगोवि य,
अम्भितरओ तमो होइ ॥३४॥ तत्र पापं छिनतीति पापच्छिन्, प्रायो यथावस्थितं चित्तमरिमन तत्मायश्चित्तं, जओ---+ पात्र
छिदइ जम्हा, पायच्छित्तंति भण्णए तम्हा । पाएण वावि चित्तं, विसोहए तेण पच्छित्तं ॥ ३५ ॥ तत्पुनरालोचनादि दशया
यथा- । आलोयण पडिक्कमणे, मीस विवेगो तहा विउस्सग्गो । तब छेय मूल अणवठ्ठया य पारंचिए चेव ॥ ३६॥ अथ
विनयः-स चाहदादिदशपदेषु विधिवद्विधीयमानः क्लिष्टकर्मनिर्जरायै भवति, यतः- अरिहंतसिद्धचेइयानुए य धम्मे य साहु-
* प्रायश्चित्तं विनयो पैयावृत्य तथैव म्वाध्याय । ध्यानमुत्सगोंऽपिन अभ्यन्तर तपो भवति ।। ३४ ॥
+पापं छिनत्ति यग्म त पापनिउदिति भण्यने तन्मात् । प्रायेण वापि चित्त विशोधयति तेन प्रायश्चित्तम ॥ ३५ ॥
| आलोचना प्रतिक्रमणं मिश्रं विवेक. तथा व्युत्सर्गः । तपश्छेद मूलमनस्थाप्यं पाराञ्चिकं चैव ॥ ३६॥
" अर्हसिद्धचैत्यश्रुतं च धर्मे च माधुवर्गे च । आचायें उपाध्याये प्रवचने दर्शने विनयः ! ३७ ॥ अर्हन्त -विहरन्नः सिद्धा. कर्मक्षय
शि प्राप्ताः । प्रतिमाश्चैत्यानि श्रुमिति सामायकादिकम् ॥ ३८ ॥ धर्म चारित्रधर्म नावारम्नस्य साधुवर्ग इति । आचार्या उपाध्याया विशे-
पगुणसंगताम्तन्न ॥ ३९ ॥ प्रयचनम् अशेपमाघ दर्शनमिच्छन्ति अत्र सम्यक्तदम् । विनयो -शानामपां कर्तव्यो भवत्येवं तु ॥ ४० ॥ भक्तिहु.
मानो वर्णपज्वटनं अकरणमार्णवादम्य । आशातनापरिहारो, विनय सक्षेपत एष ॥ ११ ॥

·वग्गे या आपरियउवज्झाए, पवयणे दंसणे विणओ ॥३७॥ अरिहंता विहरता, सिद्धा कम्मरखए सिवं पत्ता । पडिमाउ चेइयाई सुपंति सामाइयाईयं ॥३८॥ धम्मो चरित्तधम्मो, आहाये तस्स साहूवग्गत्ति । आयरियउवज्झाया, विसेसगुणसंगया तत्य ॥३९॥ परयण- मसेससंबो, देसणमिच्छंति इत्य सम्मत्तं । विणओ दसण्हमेसिं, कायचो होइ एवं तु ॥ ४० ॥ भत्ती बहुमाणो यणसंजलणम- करणमतवायरस । आसायणपरिहारो, विणओ संखेवओ एसो ॥४१॥ इति विनयः । तथा व्याप्तस्य भावो वैयारत्यं, यतः- * गार वापडभावो इह धम्मशाहणनिमित्तं । साहम्मियकुलगणसंवसंगयं तमिह कायवं ॥ ४२ ॥ स्वाध्यायः पञ्चधा वाचना १ पुरना २ पसातना ३ अनुप्रेक्षा ४ धर्मकथा ५ रूपतः, तयाऽऽर्त १ रौद्र धर्म ३ शुक्क ४ ध्यानभेदाव्यानं चतुर्धा, सा-राज्योपभोगशयनारानराहने, खोगधमाल्यगणिरत्ननिभूपणेषु । इच्छाऽमिलापमतिमात्रमुपैति मोहाद्, ध्यानं तदातमिति तत्पव- ति नीराः ॥ ५३॥ समिनिमम्जनमारा, बन्धमहारदमनैर्विनिकृन्तनैश्च । ये यान्ति रागमुपयान्ति न चानुकम्पा, ध्यानं रीमिति सम्मानित वीरा ॥४५॥ पार्थसाधनमहातधारणए, बन्धममोक्षगमनागमहेतुचिन्ता। पञ्चेन्द्रिपव्यपगमश्च या च मूते, ध्याने मिति सपति पीसः ॥ ४५ ॥ यस्येत्रियाणि विपयेषु पराङ्मुखानि, संकल्पफल्पनविकल्पविकारदोपैः । योगैः सालगिरहो नितान्तरात्मा, प्यागोतम मारमा पान्ति ॥५६॥ आले तिर्यगितिरतथा गतिरधो ध्याने तु रौदे सदा, जापति: गुभं पशुफले पाले जन्मक्षयः । तमामापिरुगातो पितारे संसारनिहिके, ध्याने शुबरे रजःप्रमथने *Agent गागभाना इस पर्भसानिमितम् । सामाणिसंगो सलिल गर्दा गम् ॥ ४२ ॥ 1 href=11 निरो-निकारासास्मिन् ॥३१॥ a ·विशति- स्थान कुर्यात्मयत्नं बुधः ।। ५७ ॥ तथा-आतरमृतेः मापदपापकोऽपि, मण्डूकता सेडकनामविप्रः। श्रीवीरनामश्रवणात्प्रणामध्यानं विनाऽधोगतिमन्वयास्यत् ॥ ४८ ॥ रोस्मतेस्तण्डुलनाममीनो, हिंसादिदुष्कर्म विनापि याति । असंख्यदुष्कर्मकरालमूतं, तमेवं मूयो नरकं दुरन्तम् ।। ४९ ॥ दुनिसंघानमहानिदानमाहुः कपायान् विषयान्मुनीन्द्राः । पार्श्वेऽपि ते सन्ति सदैव दुरध्यानं तदाधिस्यमा नराणाम् ॥ ५० ॥ तेनागमानाममृतं निपीतं, शुश्रूपिताः सद्गुरवश्च तेन । पञ्चेन्द्रियार्थाश्चतुरः कपायानेकै- कवीरानपि यो जिगाय। ॥ ११ ॥ झ्यभावाभ्यां व्युत्सों द्विधा, तब द्रव्यतश्चतुर्धा-गणशरीरोपध्याहारत्यागतः, भावतोऽने- कधा शोधादिपरित्यागरूपः, यतः- दवे भावे य तहा, दहा उसग्गो चउपिहो दचे । गणदेहोवहिभत्ते, भावे कोहाइचाओत्ति ॥ ५२ ॥ अच्छवासमानदेहोत्सर्गस्यापि ज्ञानोपयोगयुक्तस्यैतत्फलं भवति- पुगूणवीसं लक्खा, तेसहिसहस्स दुसयसत्तट्ठी । पलियाई देवाउं, बंधइ नवकारउस्सग्गे ॥ ५३ ॥ एकस्मिन्नपि चतुर्विंशतिस्तवकायोत्सर्गे फलं यथा-* लक्खिगसठ्ठी पणतीस- १ आत यानान २ अप्रनिछानाख्यम् ३-४ नकारो गम्य नये भाये या द्विधा व्युत्सर्गश्चतुर्विधी द्रव्ये । गणदेहोपधिभक्तेषु, भावे क्रोधादित्याग इति ॥ ५२ ।। एकोनशिक्षा विपष्टिः सहस्राणि द्विशताधिका सप्तपष्टिः । पल्योपमानां देवायुर्वनाति नमस्कारकायोत्सर्गे ।। ५३ ।। एस्पष्टिक्षाः पञ्चशिसहस्राणि हे शो पधिके ( पल्योपमानां देवायः) वनात्यधिकं नीवः पञ्चविंशत्पुन्छवासकायोत्सर्गे।। १४ ।। काले- गणटेट्यो अतिरिनाशुद्धभत्तामान म् । कोशानां मतनं कतै यो भवति त्याग इति ।। ५५ ।। pload212022

·सहस्स दुसयदुअपलिअदेवाउं । बंधइ अहियं जीवो, पणवीसूसाराउस्सग्गे । ५४ ॥ काले गणदेहाणं, अइरित्ताराद्धभत्तपाणाणं ।
कोहाइयाण सपयं, कायदो होइ चाओत्ति ॥ ५५ ॥ पविधान्तरतपांसि धारयन् , यस्त्रिधा भवति तत्वजागरः । संयमस्य च
शमस्य साधकस्तस्य न स्युरिह भाववैरिणः ॥ ५६ ॥ इत्यभ्यन्तरं तपः। एवंविधद्वादशविधतपोवन्तस्तपस्विनस्तेषु भक्तिः, तथा
-पूर्वक्षमाधराकारारते जीयासुरतपस्विनः । यनोदेति तपोभास्वान्, द्वादशात्मा तमंश्छिदः ॥ ५७ ॥ आमोषधिपुख्याः स्युर्यत्तपो-
महिमोदयात् । भूयस्यो लब्धयस्ते स्युः, श्रेयसे श्रीतपस्विनः ॥५८ ॥ तेषां तपस्विनां शुद्धभक्तपनिमहापधैः । बसपात्रादिदा-
नैश्च, वात्सल्यं विदधाति यः ॥ ५९ ।। स तत्मभावतो लक्ष्मी, तात्तीयिकभवेऽहतः। पाप्य सिद्विपदं यायाद्वीरभद्रमहेभ्यवत्
॥ ६० ॥ तथाहि नगरी श्रीविशालाऽस्त्यवन्तिमण्डलमण्डनम् । पूज्यन्ते कौतुकं यस्यां, संकलना महर्षयः ॥ ६१ ॥ तस्यां
वृषभदासोऽमद्, भूतातिहरणोद्यतः। श्रेष्ठी सनन्दनः श्रीमावनेतो मेरुबतिक्षेतौ ।। ६२ ॥ तस्यासीद्दयिता वीरमती भाग्यवती
सती । तयोः सूतुरनूनश्रीवीरभद्रामियोऽजनि ॥ ६३ ॥ विज्ञानेपु समयेपु, कलासु सकलास्वपि । कौशलं कुर्शली मेजे,
स पुनर्योवनोदये ॥ ६४ ॥ इतश्च पद्मिनीखण्डपत्तने परमार्हतः । श्रेष्ठी सागरदत्तोऽमूद्, मरिभूतिर्महेशवत् ॥ ६५ ॥ सम्परह-
टिशिरथूढारतेनाद्भुततेजसा । स्नगर्भाऽभवन्नूनं, यथार्या श्रेष्ठिनाऽमुना ।। ६६ ॥ तदीयतनया वीरभद्रेण प्रियदर्शना । श्रीगुवा-
१ ज्ञानावरणादि वानच्छेदित्यात् २ मर्वनन्तुरक्षकाः कौतुफार्थे कलत्राणि स्त्रियः ३ नन्दन-चनं नन्दना-पत्रः
४ पक्षे गम्भीरः
उपयुकोवा ५ पक्षे हानायपि.
६ सौम्ययुना
२ मातापित्रायानामाज्ञायाः
॥३२॥

·शति- ० ॥३३॥ देशतः पाणी, चऽतिप्रियदर्शनः ।। ६७ ॥ सर्वाङ्गसुखदायिन्या, संगतः प्रियया तया। वीरभद्रोऽन्यदा दयौ, श्रीक स्थि-रयान तः मुधीः ॥ ६८ ॥ कलासु कौशल मेऽत्र, पुरे स्वजनशालिनि । विफलं सकलं जातं, दुर्भगाभरणं यथा ॥ ६९ ।। तनो विदेशमासाद्य, स्वकटोत्कर्षसंपदः । फलं ग्राग्यं मया कल्पलताया इव निनिभम् ।। ७० ॥ ततो निर्वाय सौरयेन, कतिविधि- वसानसी । प्रियालापैः पियां पुण्या, सन्मान्य प्रियदर्शनाम् ॥ ७१ ।। आत्मपुण्यपरीक्षार्थ, गुटिकायाः प्रयोगतः। कृत्वा रूपा- न्तर पापद, द्वीपे सिंहलनामनि ॥ ७२ ।। युग्मं । शइखवेष्टिगृहे तत्र, पवित्र वज्रपाणिवत् । सुखेन पुत्रवत्तस्थौ, कलाकौश- लदर्शनात् ।। ७३ ॥ तत्र रत्नाकरक्षोणीभर्तुः सौन्दर्यशालिनीम् । अननसुन्दरी नाम, सुतां विज्ञानरिताम् ॥ ७४ ॥ श्रुत्वा श्रेष्टिमुखाम्भोजायौपनोदपमन्यराम् । गुटिकाभावतो योपिद्रूपं निर्माय कौतुकात् ॥ ७५ ॥ शइखस्यात्मजया साकं, द्रन्टं सरगृहमानसः । राजवेश्म ययौ वीरभद्रोऽन्येयुर्वराकृतिः ॥ ७६ ।। पिभिर्विशेषकं । वीणायास्तत्करस्याया, नादं कृत्वा सुबा- श्रवम् । तत्क्षणाञ्जयामास, वीरभद्रो वशकृितिः ।। ७७ ॥ राजकन्याऽपि तद्रूपं, निरूप्य प्रीतिमत्तरा । सगौर निजे पाथे, स्थापयामास तं पुनः ॥ ७८ ।। तर स्थितपता तेन, ताग्रूपपता सुखम् । गीतनृत्यकयोदन्तकलामिः प्रीणिता सती ॥ ७९ ॥ स्वस्वम्पं परिज्ञाप्य, क्रमाद् मूमिमृदाजरा । जाग्रत्पुण्यानुभावेन, परिणिन्ये कृतोत्सवम् ॥ ८० ॥ युग्मं । अयालेख्य जिनेन्द्र स्प, प्रतिमाश्विरपट्टके । तथा रूपाणि साधूनां, दर्श दर्शमने कशः ॥ ८१ ॥ वसन्नसौ नृपावासे, सम्यग्धर्मनिवेदनात् । क्रमा- २ ग्रहम् ३ अमापारणं १ प्रसिद्धाम ६ माम् ७ निताप. ८ अभीक्ष्ण दर्शचिवा १ पम्पतर ५च्या ·दाहतधर्मज्ञां, चकारानङ्गसुन्दरीम् ॥ ८२ ॥ युग्मं । कृतौनत्यगुणग्रासे, निवासे श्वशुरौकसः । श्रीमतोऽपि किमन्यस्य, महिमा हीयते ध्रुवम् ॥ ८३ ।। यतः-उत्तमाः स्वगुणैः ख्याता, मध्यमाश्च पितुर्गुणैः । अधमा मातुलैः ख्याताः, श्वशुरैश्चाधमा- धमाः ॥ ८४ ॥ इति ध्यात्वा नृपादेशादादायानङ्गसुन्दरीम् । महेभ्यं शइखमापृच्छय, प्रतिपत्तिपुरस्सरम् ॥ ८५ ॥ यानपानं समारुह्य, निमृतं सारवस्तुमिः । वीरभद्रः प्रशरतेऽनि, प्रतस्थे स्वपुरं प्रति ॥८६॥ दुदैवोदयतस्तोयेनिधौ दुर्वातयोगतः । पोतोऽभज्यत वेगेनापुण्यस्येव मनोरथः ॥ ८७ ॥ सदर्शनमिवासाद्य, फलकं नृपतेः सुता । उत्तीर्य तटिनीनाथ, तरं मापत्रिमिर्दिनः ।। ८८ ॥ कश्चित्कुलपतिः प्रेक्ष्य, तां दयाऽऽमनास्ततः । आनीय पालयामास, स्वाश्रमे पुत्रि- कामिव ॥ ८९ ॥ नवीनयौवनोन्मादसौरभाद्भुतविग्रहाम् । तां निरीक्ष्यान्यदा दयौ, स्वान्तेऽसौ तापसाग्रणीः ।। ९० ॥ सर्वानचङ्गसौभाग्यनिमृताया नतभुवः । नास्याः सङ्गो गुणाऽऽधायी, यतीनां ब्रह्मचारिणाम् ॥ ९१ ॥ यतः-मदिराया गुणज्येष्ठा, लोकद्धयविरोधिनी । कुरुते दृष्टमानापि, महिला अहिलं जगत् ॥ ९२ ॥ यथाऽमिसंनिधानेन, लाक्षाव्यं विलीयते । धीरोऽपि कृशकायोऽपि, तथा स्त्रीसंनिधौ नरः ॥ ९३ ॥ सन्मार्गे तावदारते प्रभवति पुरुषस्तावदेवेन्द्रियाणां, लज्जा तावद्विधत्ते विनयमपि समालम्बते तावदेव । भ्रूचापाकृष्टमुक्ताः श्रवणपथजुपो लोलपक्ष्माण एते, यावल्लीलावतीनां न हृदि धृतिमुपो दृष्टिबाणाः पतन्ति ॥ ९४ ॥ एवं विमृश्य पूतात्मा, ततः कुलपतिः स्वयम् । समीपे पद्मिनीखण्डपत्तनस्य मुमोच ताम् ॥ ९५ ॥ यूथेश्वरपरिमष्टा, १ महिमाभक्षणे २ सस्तिप्रमाणश्नयुक्तश्रीमदओसरः ३ प्रणामादिपूर्व रुम् ४ दुप्फर्म. ५ समुद्रे ६ कायः ॥३३॥ valammatoPERA ·स्थान विशति- मृगीच तरलेक्षणा । इतस्ततो भ्रमन्ती सा, पुरीपरिसरे क्षणम् ॥ ९६ ॥ विलोक्य सुत्रतां नाम, गणिनां सुकृतोदयात् । साध्वी- रूपपरिज्ञानाद्ववन्दे सा तपस्विनीम् ॥ ९७ ॥ युग्मं । कस्यासि तनया वत्से !, कस्य वा सहचारिणी । गणिन्येत्युदिताऽवादीत्, सा स्वरूपं यथास्थितम् ॥ ९८ ॥ तवृत्तान्तं परिज्ञाय, सा सान्वीमिरुपाश्रये । आनीय शिक्षिता दक्षा, धर्म श्रीअर्हतोदितम् १९९॥ आस्तिकाकृतसानिध्या, तत्र सा नृपनन्दिनी । पठन्ती पुण्यशास्त्राणि, मापद् धृतिमनुत्तराम् ॥१००॥ शमामृतरसास्वादा- न्मुदिता सा दिने दिने । श्रुतज्ञानोपयोगेन, क्लिष्टकर्मक्षयं व्यधात् ।। १ ।। यतः- * जं अन्नाणी कम्मं, खवेइ बहुआहि वास- कोडीहिं । तं नाणी तिहिं गुत्तो, खवेइ ऊसासमित्तेण ॥ २ ॥ तान्यदा तयारूपां, तो वीक्ष्य प्रियदर्शना । स्वामिन्येषाऽस्ति का योपेत्यवादी संयतीश्वरीम् ॥ ३ ॥ सोवाच तामसौ भद्रेऽमिधयाऽनङ्गसुन्दरी । श्रेष्टिनो वीरभद्रस्य, सिंहलेश्वरनन्दिनी ॥ ४ ॥ सपत्नीति ततो ज्ञात्वा, तगिरा प्रियदर्शना । प्रीता प्रीतिसुधासारमुग्याचा तामतोषयत् ॥ ५॥ ततस्तस्याः पितुगेंहे, तिष्ठन्ती सा तदायहात् । सुखेन कुरुते धर्म, चतुर्थान्तरमुक्तिमृत् ॥ ६॥ ते उभे संयतीप्रख्यां, विश्रुति शीललीलया। प्राप्नुतस्तर पौरेपु, गुणसौरभधारिपु ।। ७ ॥ श्रेष्टी सागरदत्तोऽपि, सुकृती स्वसुतामिव । सारनेपथ्यभोज्याद्यैः, प्रीणयामास तामपि ॥८॥ इतश्चो- निसद्भद्रोदयेन फलकाप्तितः । तीर सप्तदिन देवीरभद्रोऽपि लब्धवान् ॥ ९॥ पुलालवङ्गकपूरकदलीचारुचारुषु । वेलाकुलेषु स माम्यन् , रतिं नापत्तया बिना ॥ १०॥ अथ रनपुरस्वामी, खेचरो रनवल्लभः । तर क्रीडार्थमायातस्तमालोक्य कलोज्ज्वलम् १ श्राविश ३ चारली. * यदलानी क्षति हाभिर्षिकोटीभि । ताज्ञानी विभिप्त अपयति उच्छ्वाममानेण ॥ ४ ॥ २उत्कृष्ट

·marware
॥ ११ ॥ आनीय स्वगृहेऽसौ च, सूनुमत्कृतगौरवम् । स्थापयामास यन्नूनं, सर्वन मुक्ती सुखी ॥ १२ ॥ स्वकीयं बुद्धदासेति,
तन नाम प्रकाशयन् । रत्नप्रभा गुणकीतां, पाणी चो तदङ्गजाम् ॥ १३ ॥ अथ विद्याधरावीशो, विद्यां गगनगामिनीम् ।
आभोगिन्या समें तस्मै, जामाने प्रददौ मुदा ॥१४॥, दशोपवासतपसा, साधयित्वा जिनायतः । विद्याद्वन्द्वं पवित्रात्मा, सोऽम्-
द्विद्याधररतत ॥ १५ ॥ नत्वा नत्वा जिनेन्द्राणां, मूतीस्तनानुवासरम् । स रत्नप्रभया साकं, श्रीसिद्धायतनादिषु ॥ १६ ॥ विद्या-
चारणाश्च, से सेवं स्वभक्तित. । सम्यत्तवं विमलीचके, फलं लेभे च जन्मनः ॥ १७ ॥ आभोगिन्या परिज्ञाय, विद्यया स
प्रियायुगम् । सुननासंयतीपाश्वे, स्थितं निर्मलशीलयुग् ॥ १८॥ अहानि कतिचित्तन, भुआन. पञ्चधा सुखम् । समं तया समु.
तस्थी, देवो दोगुन्दुको यथा ॥ १९ ॥ युग्मं ॥ वीरभद्रोऽन्यदा तन, पद्मिनीखण्डपत्तने । समियः कौतुकेनागात्, प्रियायुग्मदिक्षया
॥ २० ॥ सुनतोपाश्रयाऽऽसत्ती, मुक्त्वा तामपि स प्रियाम् । देहचिन्तामिषात् क्वापि, वामनीभ्य जग्मिवान् ॥ २१ ॥ ममन्ती
साऽपि रात्पुण्यात्, सुरताया उपाश्रयम् । प्राप्ता ताभ्यां समं तस्थौ, तर धर्मोद्यता मुखम् ॥ २२ ॥ सोऽपि सूक्तः सुधासारैगी-
तैर्नृत्यैश्च कौतुकै. । अपीपणत्पुरे तर, पौरलोकं पदे पदे ॥ २३ ॥ अथ रत्नप्रभानमन्दरी प्रियदर्शनाः । तुल्यदुःखतया मेजुः, प्रीति
निस्रोऽपि ता मियः ॥ २४ ॥ पटन्ति पुण्यशालाणि, साम्वीनां सन्निधौ समम् । ताः पूजयन्ति प्रतिमां, विवेलं निजगद्गुरोः
॥ २५ ॥ भक्या सुपारदानेन, सुसाधुपदवन्दनः। पोटाऽऽवदककृत्यैश्च, ता भजन्ति जनु फलम् ॥ २६ ॥ संतुऐन क्षितीशेन,
तविज्ञानकलादिगिः । दया प्रसादमस्थापि, सोऽपि वागनरूपवान् ॥ २७ ॥ विदधे कौतुकी कश्चिदन्यदा नृपपर्पदि । तासां
तन वसन्नीनां, सतीनामिति संस्तुतिम् ॥ २८ ॥ धर्गव्यानस्थिरस्वान्ताः, साध्वीनां सविधी स्थिताः । पटन्यः पुण्पशालाणि,
॥३४॥

·"वशति- स्थान स्वात्मपाविश्यहेतवे ॥ २९ ॥ समानाकारसौन्दर्या, विपयेषु पराङ्मुखाः । तिम्रोडर ममदाः सन्ति, मुक्तनमकुतुहलाः ।। ३० ॥ न कदाचन जल्पन्ति, पुम्भिरालापिता अपि । मौनबन्यो महासत्यो, यौवनेऽपि जितेन्दियाः ॥ ३१ ॥ विभिर्विशेषकं । तत् श्रुत्वा विस्मितः स्माह, तदा संसदि भूपतिः । यः कश्विज्जल्पयत्येतारतरय यच्छामि वाञ्छितम् ॥ ३२ ॥ वामनेन तदाऽवा- दि, सदर्पमिति संसदि । भाषणीया मया तिस्रोऽप्येताः पश्यन कौतुकम् ॥ ३३ ॥ ततो नवरदेशात्, संयतीनामुपाश्रये । आगत्य यतिनीः सर्वां, नत्वा द्वारि निविष्टवान् ॥ ३४ ॥ कथां कथय साश्चर्या कामपीति मणोदितः । पूर्वरांकेतितः पुम्भिः, सोऽपि तानिसभापत ॥ ३५ ॥ अमूद् वृषभदासाख्यविशालाबासिनः सुतः । वीरभदः कलाशाली, पशिनीखण्डपत्तने ॥ ३६॥ सागरस्य सुनां त्यचया, स प्रिया प्रियदर्शनाम् । क्वाध्यगादिति साद्यन्तं, स्वमेव चरितं जगौ ॥ ३७ ॥ तन्मुखादिति ताः श्रुत्वा, रवस्य निश्चित्य चेतसि । एकवल्लभसंवाद, मुदिता वामनं जगी ॥ ३८ ॥ वीरभद्रः स कुत्रारित, साम्प्रतं वद वामन ! । सोऽप्यास्यन्न परस्त्रीमिर्मुवेऽहं पृच्छयतां परः ॥ ३९ ॥ कयभिदुपलक्ष्याथ, तमेव दयितं निजम् । श्यामत्वं वामनत्व च, ता जवेन व्यमोचयन् ॥ ४० ॥ ततः सागरदत्तैन, श्वशुरेण सगौरवम् । आनीय रथापितो गेहे, निजेऽसौ सौख्यमन्वभूतु ॥ ४१ ।। यथा सायः क्षमामैनीकृपामिभपितो भवेन् । जगतो मूपणं तामिः, स पियामिरतथा पुरः ॥ ४२ ॥ तत्स्वरूपं परिज़ाय, नृपति- विस्मिताशयः । प्रसन्नहृदयस्तस्मै, प्रसादं विदधेऽनवम् ॥ ४३ ।। अरनाथोऽन्यदा तर, श्रीमानष्टादशो जिनः । सर्वज्ञः समवासापर्षीत् , सेव्यमानः सुरासुरैः ।। ४४॥ वीरभद्रः स्वपत्नीमिः, सागरेण च संयुतः । तवागत्य जगन्नाथ, त्रिःपरीय नमोऽकोत् ॥ ४५ ॥ १ निय. प्राशिमा वा ,

·संभाषानुगामिन्या, सुधामधुरया गिरा । भगवान् विदधे धर्मदेशनां ता तद्यथा ॥ १६ ॥ मानुपं भवमवाप्य दक्षिणावर्तशग-
बदमु भवाम्युधौ । पूरयेत्सुकृतगाचारिणा, पापडत्तिसुरया न चोत्तमः ॥ ४७ ॥ सुरासुराणां पां, मानुष्यमतिदुर्लभम् । तत्सं-
प्राप्य तथा कुर्यात गच्छेनरकं यथा ॥ ४८ ॥ धर्मों जगति सारं सर्वसुखानां प्रधानहेतुत्यात् । तस्योत्पत्तिर्मनुजात् सारं तेनेव
मानुष्यम् ॥ ५९ ॥ मानुष्यं यः समासाद्य, स्वर्गापवर्गसाधकम् । द्वयोर्न साधयत्येकं, स मृतस्तप्यतेऽधिकम् ॥५०॥ जीशः
मुखैषिणः संघ, तन्मोक्षे मुख्यमक्षयम् । तच्च ज्ञानक्रियाम्यां रयाद्यतनं तर भो जनाः ! ॥ ५१ ॥ धर्मोपदेशनामेवं, विधाय
विरतेऽहति । प्रणम्य सागरः श्रेष्ठी, प्रान्जलिस्तं व्यजिज्ञपत् ॥ ५२ ॥ अमुना वीरभद्रेण, जामामाऽथ जिनेश्वर ! । कीहरू
प्राच्यभवे पुण्यं, निर्ममे' मे निवेदय ॥५३ ॥ आदिदेश जिनाधीशरतमेवं अष्टिपुष्यम् । इतो भवे तृतीयेऽगत्, पुरे
रत्नपुरामिधे ॥ ५५ ॥ जिनदासामिधः आदः, अनावानिर्धनोऽपि हि । धर्मायी व्यवहारेण, सत्यप्तधनार्जकः ॥ ५५ ॥
अन्यता सददी दानं, चतुर्मासोपवासिने । भल्याऽनन्तजिनेन्द्राय, शुचिशुभाजपानयोः ॥ ५६ ॥ द्वादशस्वर्णकोटीनां तदा पष्टिः
सुरः कृता । वेदमन्यानन्दितैरतरय, ततोऽसौ धनवानमूत् ॥ ५७ ॥ तदानार्जितपुण्येन, अमलोके सुरश्रियम् । माप्पासो वीरभद्रोऽ-
मृदीशां संपदा पदम् ॥ ५८ ॥ सुपारे श्रद्धया दानं, स्वल्पमप्पद्भुतं फलम् । पुण्यानुगन्धिपुण्यत्वादत्ते शिवसुखावधि ॥ ५९ ॥ अ.
दया साध्यते धमों, न महनिर्धनोत्करः । निष्किश्चना हि मुनयः, श्रद्धावन्तो दिवं ययुः ।। ६० ॥ सर्वखं जीवितं वापि, दत्त-
मश्रदया नरैः । निष्फलं जायते सर्व, तुषाणां वपनं यथा ॥६१ ॥ अकृत्वा परसंतापमगत्या खलभारताम् । अनुत्सृज्य
१ विदो
[॥३५॥

·- विशति- सनां मार्ग, यदल्पमपि तद्रहु ॥ ३२ ॥ अत्रान्तरे नमस्कृत्य, वीरभद्रो जिनं जगौ । किवद्भोगफलं स्वामिनद्यापि मम वर्तते ॥ ६३ ॥ वर्षाणां विंशतिर्भद्र!, दानभोगफलं तव । ततो भोगफले क्षीणे, तपस्या ते भविष्यति ॥ ६४ ॥ इत्याकर्ण्य जिने- न्द्रोक्तं, वीरभद्रो जिनाधिपम् । प्रणम्यागान्निजं वेइम, सागरप्रेष्टिना समं ॥ ६५ ॥ स्थित्वा कतिपयान्येप, दिनान्यथ सगौ- स्वम् । वेदमनि श्रेष्टिनस्तस्य, सुखास्वादैनवेनवेः ॥ ६६ ॥ साधर्मिकेषु वात्सल्यमहनक्तिपुरस्सरम् । निर्माय भूभुजादेशात्, साग- रानुमतेस्तदा ॥ ६७ ॥ विधापि सकलत्रोऽसौ, प्राप्तवान् स्वपुरं ततः । निर्ममे जनकेनोचैरुत्सवानां परम्परा ॥ ६८ ॥ आराध्य पितरो तर, तीर्थवद् हार्दभक्तितः । चके फलेग्रहिरवेन, श्रीमता गृहमेधितो ॥ ६९ ॥ विधिवत्पुण्यतीर्येषु, सम्मेताष्टापदादिपु । वीरभद्रस्य साहायान्नत्वा नत्वा जिनेश्वरान् ॥ ७० ॥ आराध्य निरतीचारां, देशतो विरतिं तथा ! क्रमतः पितरौ तरय, देव- यमुपेयतुः ॥ ७१ ॥ युग्मं । ततः श्रेष्ठिपदं प्राप्य, प्रसादान्मेदिनीभुजः । वीरः क्षीरयशाश्चक्रे, परोपकृतिसंततिम् ॥ ७२ ।। कैलासगिरिसंकाशं, प्रासादं परमॉर्हतः । अवीकरत्पुरे ता, स्वर्णकोटिव्ययादयम् ॥ ७३ ॥ श्रीरदेववीरदत्तवीरचन्द्रामियाः क्रमात् । अजायन्त सुतास्तस्प, प्रियाणां तिरुणामपि ॥ ७४ ॥ पुमर्येषु समर्थेषु, तेपु न्यस्य पदं निजम् । प्रियामिस्तिसृमिः साकं, वीरभद्रो विरजान् १९७५ ॥ श्रीसमुटुसुरोः पाथे, सर्वश्रुतमहोदयः । तपस्परमाददे श्रेटिशन: पसमिन्वितः ॥ ७६ ॥ पालयन् संयमं सम्पर, पटन् पूर्वगतं श्रुतम् । तपस्विनामसौ भक्तेरौपीरफलमन्यदा ।। ७७ ॥ * सधेसि पयडीणं । परिणामासा १ ममीक रक्षा कलावामाता इति प्रिया. २ पलाती० ३ गृहायता ४ देरभाव. रायमासा. ७ दीक्षा * मर्यामा प्रतीना परिणामयशादुगरमो भवति । प्रायोऽनिरानिताना तपमा त निकाचितानामपि । स्थान PRACKonde ५ परमश्रावक ·. उपक्रमो होइ । पायमनिकाइयाणं, तसा उ निकाइयाणि ॥ ७८ ॥ विरज्य विषयेभ्यो यैरसेपे मोक्षफलं तपः । तैरेव फल- मङ्गस्य, जगृहे तत्ववेदिमिः ॥ ७९ ॥ तपःप्रभारतो नैका, लब्धयः स्युर्महात्मनाम् । तेजोलेश्यादयो घोरा, दुस्सहा धुरादामपि ॥८०॥ त एवं मुनयो धन्या, मान्याश्च जगतामपि । दुस्तपं यैस्तपस्तप्तं, निःस्पृहाशयत्तिमिः ॥ ८॥ क्षेत्रकालाविरोधे- नाशनपानौषधादिभिः । शुद्धस्तपस्विनां भक्ति, कुरुते छद्मनोज्झिातः ॥ ८२ ॥ राजहंसीव तीर्थेशलक्ष्मीरागामिजन्मनि । तस्य लीलायते पाणिपङ्कजे जगदद्भुता ।। ८३ ॥ युग्मं ॥ महर्षिवीरभद्रोऽथ, श्रुत्वेति स्वगुरोर्वचः । तपस्वियतिवात्सल्यामिग्रहं जगृहे सुधीः ॥८४ ॥ ततरतपस्विनां भक्तपानकादीनि भक्तितः । आनीयानीय सर्वेषां, दत्ते चित्तेप्सितानि सः ॥ ८५ ॥ वैयावृत्य व्यधात्तेषां, वपुर्विश्रामणादिभिः । प्रायोग्यदाधिदुग्धादिसारवरतून्यदौकयत् ॥८६॥ युग्मं ॥ नवकल्पविहारेण, विहरन् गुरुणा समम् । शालिग्रामेऽन्यदा पापद्वीरभद्रमहामुनिः ॥८७॥ मासोपवासिनस्तर, पुण्येनातिथिपुङ्गवाः । सूरयो मुनिचन्द्राख्याः, पापुनिप्पापचेतसः ।। ८८ ॥ भक्तितः स्यापयित्वा तान्, पारणार्थ गुरून् मुनिः । स्वयं प्रायोग्यमिक्षार्थ, तदासने पुरे ययौ ॥ ८९ ॥ अतिक्रम्यान्तरालस्थां, नदी संक्रमणाबना । गुरुपायोग्यभक्तादि, विहत्योऽऽशु पुरात्ततः ॥ ९० ॥ स पश्चाद्यावदा- याति, गुरुभक्तितरङ्गित. । दुरुत्ताराऽभवत्तास्तु , पयःपूरेण सा सरित् ॥ ९१ ।। अशक्तः शीवमायातुं, ततोऽसौ जगदे जनैः । मुनेऽयं सरित. प्ररश्चिररथापी दुरुत्तरः ॥ ९२ ॥ अत्रैव भोजनं तेन, विधेहि विजने क्वचित् । पश्चात्तापं ततस्तन्वन्निति चिन्ताः मुनियवात् ।। ९३ ॥ युग्मं ॥ ममैव भाग्ययोगेन, प्राप्ता मासोपवासिनः। गुरवोऽतिथयो ज्येष्ठाः, पारणार्थ स्थितास्तथा १ देशाना २ शीघ्रम्० ३ नदी ४ कुन्। , Formancer (॥३६॥ -- ·पनि . ३७॥ ॥ १४ ॥ ताहरपुण्योदयाभागानदीपूरो रेयोल्वणः । विधत्तेऽद्यान्तरायं मे, कुवेऽहं किमतःपरम् ? ॥ ९५ ॥ प्रायः पुण्यात्मनामेव, पारणा तपस्विनाम् । भवेत्सदातुसामग्री, सफला सिद्धिसाधनम् ॥ ९६ ॥ पदशिता गुरुगुर्गुरुः पूर्वविदगणीः । अतिथि: प्राप्पवे पुण्योदयादेर तपोनिधिः ॥ ९७ ॥ इत्यादिभावनां तस्य, साधोवियतरततः । आविर्बभूव हुशात्मा, लवणाधिपतिः सुरः ॥ ९ ॥ तं नमस्कृत्य संहत्य, सरित्पूरं स्वयंकृतम् । स स्वागः क्षमयामास, पप्रच्छेति गुरुं पुनः ॥ ९९ ॥ भावनां भाग्यरेप, किं फलं प्राप्तामुनिः ।। गुरुराख्यत्सुरपृष्टस्तीर्थकुकर्म निर्मलम् ॥ १०० ॥ सर्वेषु धर्मकार्येपु, तपोदानार्चनादिपु । पाहाभागे भोजन्तोः, स ताहा फलमभुते ॥ १ ॥ यतः-ज्ञाने घ्याने दाने, मौने देवार्चने तथा तपसि । यदि निर्मलो न भावरतदा दुतं भरमनि समग्रम् ॥ २ ॥ ततस्तं सद्गुरुं हृष्टयो, नत्वाऽऽगात्स्वपदं सुरः । पारणं कारयामास, स पुनर्भ- तितो गुरुन् ॥ ३ ॥ एवं तपरिश्वात्सल्यं, निर्मायामायपा मुनिः। आराव्य संयम स्वर्ग, देवोऽम्दच्युते क्रमात् ॥४॥ आगा- मिनि भो भारी, वात्सल्येन तपरिवः । विदेहे तीर्यवृद्धीरभद्रो भद्रदरः सताम् ॥ ५॥ श्रीतीर्थकृत्पदविधायितपस्थिवर्गात्स- ल्पपुण्यपदवीमभिगम्प सम्यग् । श्रीवीरभद्रमुनिवद्विधिना विवेयं, स्थानं हि सप्तममिदं शिवसौरस्पहेतुः ॥ ६ ॥ इति सप्तमस्थानके वीरभद्रग्रेष्ठिकथानकम् ॥ अपाष्टमस्थानके पिपकिना मूरिनरलिष्टकर्मनिर्जराकारणत्वानिखिलसद्नुष्टानसंपूर्णफलदायी प्रतिक्षणं जानोपयोगो विधेयः, गार २ शाम ३ मुम्पा मुगेनमः Asarara..

·.
यत.-क्षपयेन्नारकः कर्म, बबीमिर्षकोटिमिः । यत्तदुच्छ्वासमानेण, ज्ञानोद्युक्तस्त्रिगुप्तिमान् ॥१॥ छष्मदसमडुवाल-
सेहिं अबहुसुअस्स जा सोही । इत्तो अ अणेगगुणा, सोही नाणिस्स जिमिअस्स ॥२॥ सम्यग्ज्ञानोपयोगेन, स्वात्म-
तत्वविचारिणाम् । नृणां जीर्यन्ति कर्माणि, दुर्जराण्यपि तत्क्षणात् ॥ ३॥ इत्यहत्मणीतक्रियासु ज्ञानोपयोग एव म-
हनिर्जराकारण, तद ज्ञानं पुनर्मतिश्वतारधिमन.पर्यायकेवलज्ञानैः पञ्चमकार, तत्र मतिज्ञानमष्टाविंशतिभेदं, तद्यथा-व्यञ्जनावग्रहो
मनोनयनवर्जनाचतुर्धा, अर्थावग्रहहापायधारणानां प्रत्येकं पञ्चेन्द्रियमनसां संबधित्वेन पइविधतया चतुर्विंशतिधा, इत्यष्टाविंशतिविध
भतिज्ञानं, तथा सामान्येन चतुर्दशभेदं श्रुतज्ञानं अक्षरसंशिसम्यम्सादिसपर्यवसानगमिकामविष्टरूपप्रकारेः सप्रतिपक्षैर्भवति, अनु-
गामिवर्द्धमानप्रतिपातिरूपभेदैः सप्रतिपक्षैः कृत्वा पड्विधमवधिज्ञानं, अजुमतिविपुलमतिमेदाभ्यां द्विविधं मन.पर्यायज्ञानं, सकलाव-
रणव्यपगमादेकविधं केवलज्ञानं, अब च स्वपरोपकारितया श्रुतोपयोगाधिकारः, यतः-मूकं ज्ञानचतुष्टयं स्वविषयं नैवामिधातुं क्षम,
दक्षं चात्मपरमकाशनविधौ सम्परुश्रुतं दीपवत् । तदाने ग्रहणे श्रुतस्य न पुनः शेषाणि कश्चित्क्षमो, दातुं ज्ञानवराणि निर्मल-
गुणप्राप्तानपि प्राणभृत् ॥ ४ ॥ तर श्रुतं बदाबद्धभेदाभ्यां द्विविध, यत.- बदमबद्धं तु सुअं, बद्धं तु दुवालसंगि निदिई ।
तधिवरीयमबद्ध, निसीहमनिसीह बद्धं तु ॥५॥ बद्धं तु सूतार्थतदुभयप्रकारैः पुनखिधा, ततरतेन श्रुतज्ञानेन सर्वनोपयोगिना सकल-
। पठाष्टमदशमद्वादशभक्तै अबहुश्श्रुतस्य या शुद्धि । इतश्चानेश्गुणा शुद्धिनियुक्तम्यनिमितस्य ॥ २ ॥
* बदमबद्धं तु श्रुतं बद्ध तु द्वादशाडगी निर्दिष्टा । तद्विपरीनमत्रद्ध निशीथमनिशीथं बद्ध तु ॥ ५॥
--
"
॥३७॥

·शिवि- स्थान ॥३८॥ . रायपु सावधानता, अनुपयोगो पर मिति वचनादुपयोग विना सर्वानानं द्रव्यरूपतां भजति अतः सम्यक्सूनायोपयोगपर्व सततं सदगुष्टानं विधिवद्विधेयं, यतः-सम्परुश्रुतोपयोगेन, द्रव्यक्षेत्रानुसारतः । यो विधत्ते क्रियाकाण्डताण्डवाडम्बरं सुधीः ॥ ६ ॥ जय- न्तदेवराजपिरिवासाय जगद्विताम् । स श्रीतीर्थकृतो लक्ष्मी, लभते सिद्विसंपदम् ॥७॥ युग्मम् । तथाहि-जयन्तदेवनामाऽऽसीत, सीमा प्रत्यपिजेतृपु, भूपतिर्मथितारांतिः, कौशाम्ब्यां पुरि विश्रुतः ॥८॥ दरिद्रान् सृजेतो धातुः, कृतार्यान् कुर्वतोऽधिनः । परस्परं चिरादोऽमूद, मूभर्नुस्य सर्वदा ॥ ९॥ पुरीपरिसरोद्यानदीर्घिकास्वनुवासरम् । सान्तःपुरः स्फुरत्तेजा, मीनध्वज इवाङ्यान् ॥ १०॥ चन्दनागुरुककरतरीभरसोरभैः । परितः परिपतासु, जलकलिं करोत्यसौ ॥ ११॥ युग्मं ।। अन्यदाऽसौ विशामीशो, जलकेलिं पवाचि । विनिर्माय निजावासमागच्छन्नन्तराऽवनि ।। १२ ।। कुर्वतः कनकाम्भोजे, निविष्टान् धर्मदेशनाम् | अपश्यविश्वव- न्याधीन्, पशोदेवमुनीश्वरान् ।। १३ ॥ युग्मं । उत्तमत्यात्समुत्तीर्य, गर्वादिव करीटिनः । तान्नमस्कृत्य मूजानिरधोजानुरुपावि- शत् ॥ १४ ॥ दत्वाऽऽशीर्वादमानन्दाइ, गुरुः कल्पतरुः सताम् । सुधासारमुचा वाचा, विदधे धर्मदेशनाम् ।।१५।। ज्ञानाद्विदन्ति राल कृत्यमत्यजातं, जानाचरितममलं च समाचरन्ति । ज्ञानाच भव्यभावनः शिवमाप्नुवन्ति, ज्ञानं निदानमखिलोत्तमशर्मल- म्याः ।। १६ ।। अजातस्याजया हा घिर, देहभाजश्चराचराः । स्वीकृत्य भूमिकास्तास्ता, भवरने नटन्त्यमी ।। १७ ।। १ नगनशीरेषु २ निर्गाशितशः ३ विशयकम्य ४ विधेः ५ मार्गणान् ६ प्रतिदिम नगणी ९९तिम १० गपः ११ भगनीश. - ७सामः

·अज्ञाना एर बहवो, इपन्ते ज्ञानिनोऽल्पकाः। यथा तारापथे ताराः, स्युस्तया नेन्दवो निशि ॥ १८ ॥ क्षणं रक्ता विर-
ताश्च, क्षणं सषु वस्तुपु । अज्ञानेनैव कार्यन्ते, माणिनः कपिचापलम् ॥ १९॥ अज्ञानतिमिरग्रस्ता, विपयामिपलम्पटाः ।
भ्रमन्ति शतशो जीवा, नानायोनिपु दुःखिताः ॥ २० ॥ श्रुत्वेति नृपतिः स्माह, प्रणम्य मुनिपुत्वम् । भगममहमज्ञानी,
ज्ञानवान् वा निवेद्यताम् ॥ २१ ॥ गुरुः मोवाच राजेन्द्र ! , भवान् भर्ता भुवोऽनिशम् । आस्तामज्ञानिनः प्रायः, सन्ति
केचित्सुरा अपि ॥ २२ ॥ मृत्यु मृतं जरा जीर्णान्, व्याधींश्च व्याधितान् हृदि । मत्वैवं निर्भरं वल्गन्, कथं ज्ञाती भवे-
ज्जनः १ ॥ २३ ॥ विपर्याकुलीभावं, ज्ञानवानपि चेदजेत् । अज्ञानिज्ञानिनोलॉके, को विशेषस्तदा भवेत् ? ॥२४ ।।
ततः संजातसंवेगः, श्रीजयन्तक्षितीश्वरः । जयवर्मामिधं न्यायधर्मापनि धुरन्धरम् ॥ २५ ॥ अनुज मनुजैश्चैथे, पदे संस्थाप्य
सोत्सवम् । शिवाय संयमारामममिरामं गुरोगिरा ॥ २६ ॥ पालयनिरतीचारं, चारितं स यतिस्ततः । प्रमाण द्वादशाज्ञानि, सूत्रा-
घोंगयमेदतः ॥ २७ ॥ परं चारिनयोगेपु, मोहकर्मानुभावतः । सातगौरवमनोऽसौ, प्रमादी समजायत ॥ २८ ॥+ चउदसपुषी
आहारगा य मणनाणिणो वीयरागा य । इंति पमायपरवसा, तयणंतरमेव चउगईया ॥ २९ ॥ मज्जं विसयकसाया, निदा
१ लाभातरं.
+ पतुर्दशपरिणः आहारकाश्च मनोज्ञानिनो वीतरागाच । भवन्ति प्रमादपरवशाम्तदनन्तरमेर चतुर्गतिमः ।।२९ ॥ मधं विषयाः सपागा निद्रा
विमान पञ्चमी भणिता । ले पच प्रमादा नी पातयन्ति संसारे ॥ ३० ॥
"
२ राज्ये
॥३८॥

·शति- स्थान ॥३९॥ विकहा य ५चमी भगिया । पर पंच पमाया, जीवं पाडन्ति संसारे ॥ ३० ॥ इत्यागमाहस्यानि, निवद्य गुरुणा तनः । प्रय- बोधि जादेव, सुसाघुर्गुणसिन्धुना ॥ ३१ ॥ यतः-सुखेन बोध्यते ज्ञानी, नैवाज्ञानी पुमान् क्वचित् । अयत्नान्मार्गमापाति, घामानेतरः पुनः ॥ ३२ ॥ ततः प्रमादं निःशेपं, विधूप ध्वस्तसक्रियम् । जयन्तदेवराजर्षिः, स जग्राहेत्यभिग्रहम् ॥ ३३ ॥ अनः परं मया ज्ञानोपयोगो हि प्रतिक्षणम् । विधेयो विकथानिद्राकषायादिविवर्जनात् ॥ ३४ ॥ ततः संयमशेगेषु, राजनि- निखिलेष्वपि । ज्ञानोपयोगमातन्वन्, यथाकालं व्यधाक्रियाः ॥ ३५ ॥ सम्यनिगुप्तिगुप्तात्मा, शुतज्ञानोपयोगवान् । भारण्ठ- वकिपाकाण्डमप्रमत्तोऽनिशं सृजन् ॥ ३६ ॥ स मुनि किनायेन, विस्मयाञ्चितचेतसा । कृत्वा स्वर्गाङ्गनारूपं, दिव्याभरणमपि- तम् ॥ ३७ ॥ हावभावनवनवैयविनोन्मादमदुरैः । नाचम्यत् क्षुम्यमानोऽपि, निष्पकम्पः सुमेरुवत् ।। ३८ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ।। निर्मायागो ततो रुप, विमस्यातिगरीयसः। संनिधौ तस्स राजरमाक्षीदायुरात्मनः ॥ ३९ ॥ सम्यग्ज्ञानोपयोगात्गा, तं मुनिः माह बासस् । सागरोपमयुग्मं ते, नूनमायुग्तः परम् ॥ ४० ॥ निगोदाः कीदृशाः सन्ति, श्रीजिनेन्द्रमते मुने ! । इतीन्द्रेणो- दिते मोचे, तत्स्वपमसी यथा ॥ ४१ ॥ * गोला अ असंखिज्जा, असंखनिग्गोअओ हवइ गोलो । इकिमि निगोए, अर्णतजीया मुणेयया ॥ ४२ ॥ समयं बताणं, समयं तेसिं सरीरनिवित्ती। समयं आणग्गहगं, समयं ऊसासनीसासा • गोलकाध नगन्यया अमव्यनिगोदो भाति गोलकः । एकस्मिन् निगोदे अनन्ना जीना ज्ञातव्याः ॥ ४२ ॥ समकं व्युत्क्रमना गमा गांसानिति । मामानग्रहण, गमाननामनिसामी ।। ४३ ॥ मापारण आहार: मागणमानपानमरणं न ! रणनीपान मा पारण- . - ......

·॥ ४३ ॥ साहारणमाहारो, साहारणमाणपाणगहण च । साहारणजावाण, साहारणलाखण एय ॥ ४४ ॥ जह अयगाला धता,
जाओ तत्ततवणिज्जसंकासो। सबो अगणिपरिणओ, निगोअजीबो तहा जाण ॥ ४५ ॥ इकरस दुण्ह तिण्हवि, संखिज्जाण व
न पासि सका । दीसंति सरीराई, निगोअजीवाणऽगताणं ॥ ४६ ॥ लोगागासपएसे, निगोअजीवं टवेइ इक्किक । एवं मवि-
ज्जमाणा, हवंति लोगा अणंता उ ॥ ४७ ॥ तथा लोए असंखजोअणमाणे पइजोअणअंगुला संखा । पइ तं असंखअंसा, पइ
अंसअसंखया गोला ॥ ४८ ॥ गोल असंखनिगोओ, सो अणंतजिओ जियं पइ पएसा । असंख पइपएस, कम्गाणं वग्गणाणता
॥ ४९ ॥ पइवग्गणं अणंता, अणुअ पइअणु अणंतपज्जाया। एवं लोगसरुवं, भाविज्ज तहत्ति जिणवुत्तं ॥ ५० ॥ इत्याकर्य
निगोदानां, विचारं तद्गिरा ततः । प्रीतस्वान्तः सुराधीशः, प्रत्यक्षीभूय तत्क्षणात् ॥ ५१ ॥ जयन्तदेवराजर्षि, विपरीय प्रगम्य
लक्षगमेतत् ॥ ४५ ॥ यथाऽयोगोलको ध्मातो जातस्तप्तपनीयसंकाशः । सर्वोऽग्निपरिणतो निगोदनीवस्तथेति जानीहि ॥ ४५ ॥ एकस्य द्वयोस्त्र-
याणामपि न द्रष्टुं शक्तानि संख्येयानामपि । दृश्यन्ते शरीराणि निगोदनीवानामनन्तानाम् ॥ ४६ ॥ लोकाकाशप्रदेशेषु, निगोदनीव स्थापयरेकम् ।
एवं मीयमाना भवन्ति लोका अनन्ता एव ।। ४७ ॥ लोके असंख्ययोजनमाने प्रतियोजनमड्गुलानि असंख्येयानि । प्रतितत् ( अड्गुलं ) असं-
ख्या अंशा प्रत्यंशमसंख्या गोलकाः ॥ ४८ ॥ गोलोऽमंख्यनिगोदः सोऽनन्तजीवो जीवं प्रति प्रदेशाः। असंख्याः प्रतिप्रदेशं कर्मणां वर्गणा अनन्ता.
॥ ४९ ॥ प्रतिवर्गणं अनन्तानन्ता अणुकाः प्रत्यगु अनन्ताः पर्यायाः । एवं लोकस्वरूपं भावयेत् तथेति निनोक्तमिति ॥ ५० ॥
१ प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा
॥३९॥

·शति- .. १४०॥ च। गुरुं जिपयामास, पाञ्जलिजनितस्तुतिः ॥ ५२ ॥ युग्मं । ज्ञानोपपोगतोऽनेन, किमासादि फलं विभो ! अजितं तीर्थ- पत्कर्म, निश्छति जगी गुरुः ॥ ५३ ॥ ततः प्रणम्य राजर्पि, सुपर्वेशो दिवं ययौ । नित्यं ज्ञानोपयोगेन, स सर्वच व्यपाकि- याम् ॥ ५४॥ क्रमादाराध्य चारितं, महाशुक्रे सुरोऽजनि । ततश्च्युतो विदेहेऽहलसी भावी जगद्गुरुः ॥ ५५ ॥ एवं जयन्तक्षितिपालतं, कर्णातियीकृत्य कृतप्रमोदम् । ज्ञानोपयोगे सततं विधेयो, यत्नो यया तीर्थकरत्वमेति ॥ ५६ ॥ इत्यष्टमस्थानके जयन्तदेवराजर्पिकथानकं संपूर्ण । अय नवमस्थानकाधिकारः--तर सम्पग्दर्शनं मिधा शुद्धं पालनीयं, तच्च यथाऽवरियतदेवगुरुधर्मसम्यभद्रानरूपं, यतः- अरिहं देवो गुगुरु, सुसाहुणो जिणमयं मह पगाणं । इन्चाइ गुहो भावो, सम्मत्तं विति जगगुरुणो ॥१॥ तयाने कथा परिणामविशेषाद्भवति, यथा-पगविहदुविहतिविहं, चउहा पंचविहं दसविहं सम्मं ॥ एगविहं तत्तरुई, निस्सग्गुवएसओ भवे दुरिह खइयं सओवरामियं, उपसमिप इइ तिहा नेयं ॥ २ ॥ खइआइ सासणजुअं, चउहा वेयगणुभं च पंचविह दशया त्व-निरसगुपएरारुई, आणरुई गुत्तथीअरुइमेय । अभिगमवित्याररुई, किरियासंखेवधम्मरुई ॥ ४ ॥ तस्यैव माप्तिकमो • भईन देशः मुगुरुः सुसाधरः निनमतं मम प्रमाणम् । इत्यादि.शुभी भागी नगरमो मुश्ने सम्यत्तयं ॥१॥ एफपि विविध मिचितुर्धा पनि शानिय मम्गगयम् । प्राविधं सत्तरुनि, निगरौपदेशनो भयद्विविधम ॥२॥ क्षायिक क्षायोपशामिल औपशामिर्फ इति प्रिया पग्यायम् । दागिदिमायानगु गनु पदर पशिम् ॥ ३ ॥ निमगोपटेशानी आशानि मायानाशी पण । 1 मनिमममिनारमनी निगा-

·•°FOLONICOFLOG
यथा--सुइर भवेसु भगिड, पाय चरिममि पुग्गलपरट्टे । सन्निपणिदियपज्जत्तओ य वढनपरिणामो ॥५॥ मोहे कोडाकोडी,
सत्तरी वीस नामगोयाण । तीस अयराण चउण्ह, तित्तीसयराइ आउस्स ॥ ६॥ इय कम्मुक्कोसठिई, पलियअसखराहीणअयराण ।
कोडाकोडिं इक्क, मुत्तु सयल खविय सेम ॥ ७॥ गिरिसरिउपलनिहेण, जीवो अ अहापवत्तिकरणेण । अणभोगपत्तिएण,
आगच्छइ गठिदेसमि ॥८॥ गठित्ति सुदुन्भेओ, करक्खडवणरूढगूढगठिय। जीवरस कम्मजणिओ, घणरागदोसपरिणामो
॥९॥ इत्य य अणतखुत्तो, आगतु अभवियावि पावति । दधसुअ न उ सम्म,' पुणरवि बति जिठिइ ॥१० ।। भव्य
पुन -भिंदिय अपुष्करणेण त च अनिगट्टीकरणओ तत्तो। अतरकरण काउ, करेइ मिच्छस्स ठिइजुअल । ॥ ११ ॥ अत-
मुहुत्तपमाण, हिटिलठिइ खवेइ सुहभावो । अतरकरणद्वाए, पढमे समयमि वट्टतो ॥ १२ ।। ऊसरदेस दढिल्लिय च विज्झाइ
सक्षेपपर्मरुचय ॥ ४ ॥ सुचिर भवेषु भ्रान्त्वा, प्रायश्चरमे पुद्गलपरावर्ते । सज्ञिपञ्चेन्द्रियपर्याप्ताश्च वर्धमानशुभपरिणाम ॥ ५ ॥ मोहे कोट कोट्य
सप्ततिर्विशति मगोरयो । विंशचातराणि चतुणी त्रयस्त्रिंशदतराण्यायुप ॥६॥ इति कर्मणामुत्कृष्टा स्थितय पल्यासख्येयहीनाऽनराणा कोटीको
ट्या मुक्त्वा सवल क्षपयित्वा शेषम् ॥ ७ ॥ गिरिसरिदुपलनिभेन जीवश्च यथाप्रवृत्तकरणेन । अनाभोगनिवर्तितेनागच्छति ग्रन्थिदेशम् ॥८॥ ग्रन्थि
रिति सुदुर्भन कशानरूदगूढग्रन्थिरिख । जीवम्य कर्मननितो घनरागद्वेषपरिणाम ॥९॥ अत्र चानन्तकृत्व आगत्य अभव्या अपि प्राप्नुवन्ति ।
द्रव्यश्रुत न तु सम्यक्त्व पुनरपि बघ्नन्ति ज्येष्ठस्थितिम ॥ १० ॥ भित्ता पूर्वकरणेन त चानिवृत्तिररणतम्तत । अन्तरकरण कृत्वा क्रोति मिथ्या.
(वन्य स्थितियुग म ॥ ११ ॥ अन्तर्मुहूर्तप्रमाणामाम्तना स्थिति क्षपति शुभभाव । अन्तरसरणाद्धाया प्रथमे ममय वर्तमान ॥ १२ ॥ अपरदेश
K.Cook:
॥४०॥

·स्थान विंशनि- वणदो पप्प । इप मिच्छरस अणुदए, उवसमसम्म लहइ जीवो ॥१३॥ उवसमसम्मत्ताओ, चइडं मिच्छं अपावमाणस्स। सासायणसम्मत्त, त्यंतरालंमि छावलियं ॥१४॥ तउ पडिरहनसम्मो, मिच्छमपत्तो स होइ सासाणो । अहवा उवसमसम्मी, करेइ मिच्छस्स पुंज- तिगं ॥ १५ ।। परिणामविसेसेणं, पओगओ मयणकुवाणं व । सुद्रो अवविसुद्धो, अविशुद्धो तत्थ पढममि ।। १६॥ वटुंतो वे खओषसमी, पीए मीसो अतईयर मिच्छी । मिच्छमवइपुग्गलपरट्ट छावट्टयर संमं ॥ १७ ॥ अंतमुहत्तं मीसं, उक्कोस जहन्नओ अ सपाणि । पणवारा उपसमियं, असंखवारा खओवसमिअं ॥ १८ ॥ कलसंबु खओवसमी, पसन्नसलिलं व उपसमियसमी । साइयमम्मदिष्ठी, विनेओ विमलसलिलं व ॥ १९॥ खाओसमोवसमियसमाणं भन्नए अह विसेस । उपसमगो नो वेयइ, पएसओ वावि मिच्छत्तं ॥ २० ॥ उकोसं सासायणअसमिया हुंति पंचवाराउ। वेयगखहगा इकसि असंखवारा खओव- ग्मं च नियायति वनसः प्राप्य । इति मिथ्यात्वम्यानुदये औपशमिफमम्यक्त्वं लभते नोवः ॥ १३ ॥ औपशमिकसम्यत्वात् च्युत्वा मिथ्यात्वम- प्राय | पापादनमम्यक्त्वं तस्तराल पडावलिकाः ॥ १४ ॥ ततः परिणतत्सम्यरा मिथ्यात्वमप्राप्तः स भाति सास्वादनः। अथवौपशमिकसम्यक्त्व- गान् करोति मिथ्यातम्य पुननिरुम् ॥१५॥ परिणामविशेषेण प्रयोगतो मदनकोद्रवाणामिव । शुद्धोऽर्धविशुद्धोऽविशुद्धस्तत्र प्रथमे ॥१६॥ वर्तमानः सायोमिको द्वितीय विश्व नृतीये मियादृष्टि । मिथ्यात्वमपार्धपद्लपरावर्त पट्पष्टयतरं सम्यक्त्वम् ॥१७॥ अन्तमुत्त मिश्रमुत्कृष्टतो नपन्यतश्च पाणि । पनारान् औपशामिकममध्यवारान् सायोपशमिकम् ॥१८॥ कलुपाम्बु क्षयोपशमी प्रसन्ना लिलयत् औपशामिकसम्यक्त्ववान् । क्षायिक- मानवान् विज्ञको विमनसास्टिपत् ॥ १९ ॥ क्षायोपशमिकोपशमिक्सम्यक्त्वयोभन्यो विशेषः । श्रीपशमिको न वेदयति प्रदेशतो वापि मिलायम ॥२०॥ रास्यः पालादनापशमिक मा. पवारान् | रक्षानिकायमसारं भगन्यमारान् क्षायोपरामिक ॥२१॥ सपने व साधे

·समी ॥२१॥ सम्मत्तमि य लढे, पलिपपहुत्तेण सापआ हुज्जा। चरणोवसमखयाणं, सागर सखतरा हुंति ॥ २२ ।।
वुत्तार दूरतीरे, फुडिए जाणमि मजमाणस्स । पुरिसस्स जलहिमसे, जह फलयासायण सरणं ॥ २३ ॥ तह संसारसमुद्दे,
दुत्तारे दुसह जलहिगंमीरे। जीवरस होइ सरणं, संमत्तासायण चेव ॥ २४ ॥ जह दुक्काले काले, असणविहीणस्स कस्सवि
नररस । छुहियास होइ सहसा, परमनं किंपि पुनहिं ॥ २५ ॥ तह दूसमए काले, पमायबहुलस्स जीववग्गस्स । दुहियस्स
होइ सहसा, सम्मत्ते अमयनिस्संदं ॥ २६ ॥ चिंतामणी मणीणं कप्पतरू तरुवराण जह पवरो। तह सम्मत्तं पवरं, भणिय
सवाणरि गुणाणं ॥ २७ ॥ क्षायोपशमिकं सम्यग्दर्शनं क्षायिक तथा । चिन्तारत्नमिवासाद्य, दुर्लभं भववारिधौ ॥२८॥
रिभात हदि यः गई, पज्ञानीचारखर्जनात् । हरिविकभवत्तस्य, विश्वविश्वातिशायिनी ॥ २९॥ जिनेन्द्रपदवी राजहंसीव करप-
इले। सीजे सानन्दपरसंपत्सहोदरी ॥ ३० ॥ घिमिर्विशेषकं ॥ तद्यथा-अवामूद् भरतक्षेत्रे, हस्तिनागपुरे पुरे । हरिषेणो
htra
॥४१॥

·विशति- स्थान ॥४२॥ - ANDR.05a-.. भुवो भर्ता, मयसां महंसां पदम् ॥ ३१ ॥ निष्णानो जिनपूजायां, न दीनः साधुसेवने । सम्यक्त्वेऽतिस्थिरस्वान्तो, यो जज्ञे सद्गुरोगिरा ॥ ३२ ॥ तस्य सीमन्तिनीसीमा, गौरीनाम प्रियाऽजनि । तयोश्च तनयो जज्ञे, विक्रमी हरिविक्रमः ।। ३३ ।। पितरदेशतो राजकन्या धन्याइसंपदः । नृपसूनुः क्रमेणैष, द्वात्रिंशतमुढवान् ।। ३४॥ भुञ्जानः स सुखी तामिः समं वैष यिकं सुखम् । अहानि गमयामास, स्वर्वासीव कियन्त्यपि ।। ३५ ।। अथाष्टौ तस्य कुष्ठादा, दुष्कर्मोदययोगतः। रोगा भोगा- रयः मादुरासन् देहेऽतिदुरसहाः ।। ३६ ॥ आकन्दं कुरुते घोरं, ततो रङ्क इवानिशम् । सङ्गेि पीडितो रोगै, राजसू प्रतिव- जितः ॥ ३७॥ वैद्या विद्याविदश्चक्रुरुपचाराननेकशः । जरते- विफलास्तस्मिन्, कुपाने दानवत्परम् ॥ ३८ ॥ धनजयामि- धानस्य, यक्षस्याक्षततेजसः । पुराधिष्ठायकत्वेन, विख्यातस्याखिले जने ॥ ३९ ॥ ततरतेन रुगावेगविवशीकृतचेतसा । गेने मि- ध्यात्वमूढत्वात्, स्वयमेवोपयाचितम् ॥ ४० ॥ वपुर्वल्मीकतो मेऽमी, कान्वेयों · इवामयाः। यक्षराज ! प्रयास्यन्ति, यदि स्वत्कानुभावतः ॥ ४१ ॥ तदा भक्ति करिष्यागि, यात्रोत्सयपुररसरम् । यमर्यानशतेनाहं, तब सेवकवत्सल ! ॥ ४२ ॥ विभिर्विशेषकं । तस्मिन्नवसरे तर, श्रीमांश्चन्द्रमुनीश्वरः । केवली समावासापीत, सर्वजीवदयामय' ।। ४३ ॥ तदागमं तदाकर्ण्य; हरिषेणनरेश्वरः । आससाद महानन्दं, कलापीवाम्बुदवनिम् ॥ ४४ ॥ ततोऽसौ' सूनुना तेन, समं तन पवित्रहृत् । आगत्य यतीनामीश, विशामीशो नमोऽकरोत् ॥ ४५ ॥ राजसूनोर्जवात्तस्य, रुजः 'सर्वाः क्षयं ययुः । गुरोस्तस्यानुभावेन, रविणेब तमो- उर्तयः ।। ४७ ॥ जिनपूजनमुनिवन्दनसुपानदानादिपुण्यकर्माणि विहितानि - भावपूर्व, भवन्ति महते फलायाशु ॥ ४८ ॥ १ नेमपा २ निमुख ২ নজিও ४ रोग ६ महिला, . . ५ नागा:०

·,
ततस्तेषां प्रबोधाय, सर्वविद्भगनान्मुनिः । विदधे देशनामेव, सम्यग्धर्ममुवाश्रयाम् ॥ ४९ ॥ यदन किपते कर्म, तत्परतोपभुज्यते ।
मूलसिक्तेषु क्षेषु, फलं शाखासु जायते ॥५०॥ यस्मिन् देशे यदा काले, वयसा याहशेन च। कृतं शुभाशुभं कर्म, तत्तथा
तेन भुज्यते ॥५१॥ पस्मात्पापन दुःखानि, तीवाणि विविधान्पपि । तस्मात्पापं न कर्तव्यं, परपीडाकर क्वचित् ॥५२॥ पापेन
कर्मणा जीवा, नरके यातनाश्विरम् । अनुभूय भवन्त्यन, नानामयभरादिता- ॥ ५३ ॥ हिंसकाः सर्वसत्वानां, ये नराः पापवृत्तयः ।
ते सर्वे शतशो राजन् । , द खिताः स्युर्भवान्तरे ॥ ५४॥ दानेदयामिरपि संयतदेवताहद्गुवर्चनाप्रणतिमिश्च जपस्तपोमि.
इत्युक्तपुण्यनिचयैरपचीयमानाः, प्राक्पापजा यदि रुज. प्रशमं प्रयान्ति ॥ ५५ ॥ अवान्तरे. नमस्कृत्य, तं गुरुं नृपसजगौ । किम-
कारि मया पापं, प्रभो । प्राक्तनजन्मनि १ ॥ ५६ ॥ यौवने माभवन् येन, रोगा भोगापहा मम । उवाच केवलज्ञानी, तमेवं
करुणार्णवः ॥ ५७ ॥ माग्विदेहे भवानासीन्नृपतिः श्रीपुरे पुरे। पद्माक्षो नाम निवर्मा, कुकर्माऽऽरामसारणिः ॥ ५८ ॥ अन्यदा
गच्उता तेन, पापव्यिसनार्थिना । अदर्शि सुवतः साध:, प्रपन्नप्रतिमः पथि ॥ ५९॥ तं मण्डकमिवोक्षिप्य, फुन्वेन कुपितोड़-
धिकम् । पापात्मोच्छालयामास, विहायसि शमीश्वरम् ॥ ६० ॥ पतितश्च मुनिभूमी, हतस्तेन दुरात्मना । विवेको न भवेत्मायो,
जन्तोदुर्गतिगामिनः ॥६१ ॥ मन्यीशश्रेटिसामन्तममुखैः गौठपूरुषैः । ऋषिहत्यामहापापपूरपरितवियहम् ॥ ६२ ॥ सुखप्राज्या-
ततो राज्यातं निष्काश्य नयोज्ज्वलः । तत्पुनः पुण्डरीकाक्षः, साम्राज्येऽस्थापि सोत्सवम् ॥ १३ ॥ युग्मं । इतस्ततोऽन्यदा तेन,
ममता काननादिपु । मुनि मारयितुं कोपादारब्धं दुष्टचेतसा ॥ ६४ ॥ साधुनाऽपि ततस्तेजोलेश्यया ज्वालितो नृपः । सप्तमे
नरके जातो, नारकोऽनेकदुःखभाए ॥६५॥ द्विद्रिः स नारकीय, नरकेपखिले चपि । कृष्णलेश्यो महापापनितान्तं दुखमन्वस्तु
॥४२॥

·विंशति- स्थान ॥४३॥ पालया- ।। ६६ ॥ अनन्तशस्ततस्तिर्गगजातो दुष्कर्मयोगतः। अज्ञानी तीवदुःखातों, भायं प्राममयं पुनः ॥ ६७ ॥ अकामनिर्जरायोगात्, क्षपयित्वाऽय दुष्कृतम् । श्रेष्ठिनः सिन्बुदत्तस्य, सुतोऽभूद् गुणसुन्दरः ॥ ६८ ॥ तन युग्मम् । तस्याभवद् भमा, दीनानिषु दया- लुना। अन्नदानकनिष्ठस्य, धर्मबीजमनुत्तरम् ॥ ६९ ॥ प्रान्ते भोगपरित्यागात्तपरयां तापसीमसौ । तपोमिदम्भनिर्मुक्तः, मास दुःसहाम् ॥ ७० ॥ ततस्तत्पुण्ययोगेन, त्वममभुजोऽङ्गजः । अनगाभङ्गसौभाग्यशाली श्रीहरिविक्रमः ॥ ७१ ॥ ऋषिह- त्याशुभेनाथ, भुक्तशेपेण सम्पति । यौयनेऽप्यभवहेहे, व्याधयस्तव दारुणाः ॥ ७२ ॥ यतः--दुःखं ददाति योऽन्यस्य, ध्रुवं दुःखं स विन्दति। तस्मान्न कस्यचिद् दुःखं, दातव्यं दुःखमीरुणा ।। ७३ ॥ पापदः पापमाप्नोति, दाता लक्षगुण ततः । तस्मान दद्यान्मे- धावी, पातकं जातु कस्यचित् ॥ ७४ ॥ तवशुश्रूषया सम्यग् , मुनीनां वन्दनात्तथा । तच्छेषकर्म निःशेष, तबाऽऽगात् साम्प्रतं क्षयम् ॥ ४५ ॥ कर्माणुवर्गणाः क्षीणा, असंख्याता यदाऽगिनः । तदा सत्तच्चशुश्रूषा, भवेद् भव्यस्य भावतः ॥ ७६ ।। सम्यक सत्तत्वशुश्रूषापरिणामवतः सतः। क्षीयन्ते तत्क्षणाद् सूयो, वर्गणाः क्लिष्कर्मणाम् ॥ ७७ ॥ मिथ्यात्वमोहनीयस्य, क्षयो- पशमतरततः । उल्ललास रुचिरतस्य, धर्मे श्रीअर्हतोदिते ।। ७७ ॥ सम्यक्त्वरत्नमासाय, गुरुरत्नाकरात्ततः। प्रमोदं परमं प्राप, नृपसहरिविक्रमः ॥ ७ ॥ सम्यत्त्वगुणदोषादिबोधार्थ तस्य केवली । श्रीगुरुर्विदधे धर्मदेशनाममूतप्रपाम् ॥ ७९ ॥ द्विविधस्यापि धर्मस्य, मूलं सदर्शनं स्मृतम् । तीर्थकृत्पदवीप्राप्तिनिमित्तं सिद्धिसाधनम् ॥ ८० ॥ अनन्तपुद्गलावन्,ि भ्रामं ग्राम भवार्णवे। कोटाकोट्यन्धितः शेषां, स्थितिं कृत्वाऽष्कर्मणाम् ॥१॥ अपार्द्धपद्गलावर्तशेषायां तु भवस्थितौ । सम्यतवं लभते प्राणी, १ ानीयशाला .

·ग्रन्थिभेदे कृते सति ।। ८२ ॥ युग्मम् । तदनेकविधं ख्यातमनेक्गुणभूषितम् । सत्यारोपमं मोक्षसपदंः क्षायिकादिकम् ॥ ८३॥ इत्यादिदेशनां श्रुत्वा, प्रीतस्वान्तो नृपात्मजः । समहं गृहमागत्य, पश्चातीचारवर्जितम् ॥ ८४ ॥ सम्यक्त्वं पालयामास, निवास- मखिलश्रियाम् । कुर्वन् सद्धर्मकृत्यानि, तद्विशुद्विविधित्सया ।। ८५ ॥ युग्मं । जिनेन्द्रभक्तिर्मुनिपर्युपास्तिः, सत्तीर्थसेवा करु- णाऽचिर्गे । श्रीसंबवात्सल्यमुदारवृत्त्या, सम्यक्त्वनैमल्यकृते कृतानि ॥८६॥ महिपोपयाचितं यक्षो, धनञ्जयस्तमन्यदा। याचते न परं दत्ते, स पुनर्जिनधर्मवित् ॥ ८७ ॥ धर्मबन्धून्नमस्कृत्यान्यदा साधून वनस्थितान् । आगच्छन्तं निजावासं, कुमारं हरिवि- क्रमम् ॥८॥ यक्षो निरीक्ष्य दुष्टात्मा, ज्वलन् क्रोधाग्निनाऽधिकम् । उत्पाट्य मुद्गरं धोर, मारणार्थमधावत ॥ ८९॥ तदी- यसुकृतोल्लासात्पुर एव स्थितः परम् । स पापः प्रार्थयामास, सेरिमेयोपयाचितं ॥ ९० ॥ अवादीत् सदयस्वान्तः, साहसी हरि- विक्रमः । नाहं कुर्वे वधं जन्तोः, स्वप्राणान्तेऽपि कस्यचित् ॥ ९१ ॥ धिगस्तु तव. देवत्वं, प्रौढश्वर्य विगस्तु ते । जाननपि यतो जन्तुघातं वाञ्छसि दु.खदम् ॥ ९२ ॥ त एव स्तुत्यता यान्ति, देवदानवमानवाः। यदीयं मज्जति स्वातं, कारुण्यक्षी- रसागरे ॥ ९३ ॥ अहं तु केवलज्ञानिमुनीन्द्रस्य प्रसादतः । अमूर्व रोगनिर्मुक्तस्तव नैव प्रभावतः ॥ ९४ ॥ ततो मुधा सुधास्वादिन् कुतस्त्वं तत्समीहसे ? । महिषैरात्मनोऽयुक्ता, प्रीतिदुर्गतिदायिनी ॥९५॥ इति तद्वचसा कर्णाऽऽडितेन निपीडितः । मुद्गरेण क्रुधा यक्षः, कुमार तमताडयत् ॥ ९६ ॥ मूर्छयाऽसौ ततो भूमौ, छिन्नद्रुम इवापतत् । तथापि प्राणिहिंसायां, तन्मनो न मनागभूत् ।। ९७ ॥ वनवातैः सतां स्वान्तैरिव शीततौरसौ। मुक्तमूर्छः समुत्तस्यौ, सेवकानां समं मुदा ॥ ९८ ॥ आप- १ महिप २ देव ८ ॥४३॥ an .

·विशक्ति स्थान ॥४४॥ यपि दयादाय, ज्ञात्वा तद् हदि विस्मितः । देवोऽवम् तं सूतं वीर!, महिपैमें त्वदर्पितैः ॥ ९९ ॥ परं प्रणाम निर्माण, नियिमनसा मम । जीवन् याहि निजं वेदम, नान्यया मुक्तिरस्ति ते ॥१०० ॥ तमाख्यत् क्षितिमत्पुत्रो, मिथ्यात्वतिमि- रान्धलम् । नाहं देवं नमस्कुर्वे, जीवहिंसामलीमसम् ॥ १॥ नत्वाऽर्हन्तं जगन्नापमन्यं को। हि निनसति ? । सद्यः सुधारसं. पीत्वा, कः क्षाराम्भः पिपासति ॥ २॥ परं यदि दयाधर्म, धत्से सम्यक्त्वपूर्वकम् । तदानीं गौरवं कुर्वे, साधर्मिकतया तब, ॥३॥ एवं तदक्तिमिः शान्तस्वान्तः पीयूपदृष्टिमिः । यक्षोऽपि विगलकोपः, सम्यग्दृष्टिरजायत ॥ ४ ॥ सम्पग्धर्मानुभावेन,, सोऽपि यक्षः मसत्तिमान् । तस्यानुचरवचके, साहाय्यं सर्वकर्मसु ॥५॥ आसाद्य पैतृकं। राज्य, क्रमेणा हरिविक्रमः । एकात- परमैश्वर्य, जिनधर्मस्य निर्ममे ॥ ६॥ कलिङ्गविषयाधीश, यमराज यमोपमम् । निर्जिया यक्षसाहाय्यावहार्यप्रभुतास्पदम् ॥ ७ ॥ जिनेन्द्रशासनं सौवशासनं च नयोज्ज्वलं । तस्मिन् देशे निधायासौ, महाराजोऽजनि मात् ॥ ८ ॥ युग्मम् । जिनेन्द्रशासनात् स्थैर्यप्रमुखेः पञ्चमिर्गुणैः । सम्यतवे निश्चलीचक्रे स मनो मेरुवनिजम् । ॥ ९ ॥ सम्यग्दृशां प्रमोदार्थमय तेनावनीभुजा,। चके तन जिनागार) हैम हैमाचलोपमम् ॥ १०॥ विधाय विधिना तस्मिन् , चन्द्रकान्तारमनिर्मिताः । विदधे श्रीयुगादीशप्रतिमाः शतशो ना. ॥ ११ ॥ युग्मं । सिद्धाचलोजपन्ताद्रिसम्मेतशिखरादिपुर। भक्तितः पुण्यतीर्थेषु, पूजं पूजं जिनावलीम् ॥ १२ ॥ सम्यतवं निर्मलीचक्रे, तया श्रीहरिविक्रमः । मुनयोऽपि बभूवांसो, यथा तस्मै। स्पृहालवः ॥ १३ ॥ युग्मं ।। एकदाऽऽगाद् गुरुस्तन, राजा तं वन्दितु ययौ । धर्म श्रुत्वाऽयहीदीक्षां, पु राज्ये विवेश्यः सः ॥१४॥ (पुत्रं विक्रमसेनाख्यं । विक्र- माक्रान्तशाश्वम् । क्रमेणे- स्वपदे न्यस्य, न्यायधर्मामिवृद्धये ॥ १ ॥ श्रीमचन्द्रगुनीन्द्रस्य, समीपे संयमश्रियम्, 1. प्रपेदे

·THAKUNKNORokar-OAX01003E-
चनसंवेगारिविक्रमभूपतिः ॥ २ ॥ युग्मम् इसपि पाठान्तरं) अध्येष्ट द्वादशाङ्गानि, राजर्षिबीजबुद्धिमान् । जानपूर्वा क्रिया यस्मा-
भवेत्सम्यर शिवावहा ॥ १५॥ स्वगुरोशनामेवमश्रौपीदन्पदा मुनिः । मतेऽन विंशतिस्थानतपरतुल्यं तपो न हि ॥१६॥
विधिनाऽऽराधितेनान, तपसाऽनेन सदृशः । अमुन निजगद लभन्ते पदमद्भुतम् ॥ १७ ॥ तनापि नवमे स्थाने, निदान
सर्वसंपदाम् । सदर्शनं विधा शुद्धं, पालनीय प्रयनतः ।। १८ ।। श्रुत्वेति नवमं स्थानं, कुर्वन् सर्वजभक्तिभृत् । आचारैरष्टभिः
शुद्धः, सदा निःशद्धितादिमिः ॥ १९॥ हरिविक्रमराजर्षिः, सर्वत्रौचित्यकृत्पवित् । निष्णकम्पमना जज्ञे, सम्यक्त्वे गेरुङ्गपत्
॥ २० ॥ अन्यदा श्रीपुरे माप्त, राजर्षि त रजोऽतिगम् । अमरो भरतक्षेत्राधिष्ठाताऽनाहतः स्वयम् ॥ २१ ॥ सविस्मयमना मान्यं,
सम्यतवस्थिरतागुणैः । ससंघमं समुत्थाय, नमश्चके पुनः पुनः ॥ २२ ॥ युग्मं । तद्गुणाश्रदधानेन, देवो विश्वावसुस्ततः ।
छद्मना तर सार्थेशरूपेणागत्य ऋद्धिमान् ॥ २३ ॥ सुधादवमुचा वाचा, वार्चयममुवाच तम् । मुतवा क्लेशकरी दीक्षामाईती नीर-
सामिमाम् ॥२४॥ कन्यामेतां गुणोपेतां, हेमकोटिसमन्विताम् । पाणौकृय मदादेशाद्वेवमाश्रमनिवासभृत् ॥२५॥ मुश्च भोगाननगा-
तितापनिर्वापवाःपाः। देशाङ्कभोगसामग्री, यतोऽसौ सुकृताद् भवेत् ॥२६॥ विभिर्विशेषकम् । विरक्तो भवभोगेभ्यः, केनचिदेतुना
यदि । अर्हन्मार्गमिमं मुक्त्वा, मूरिकष्टाल्पसौख्यदम् ॥ २७ ॥ बौद्धधर्म सुखासेव्यं, महत्पुण्यफलप्रदम् । नानातिशयसंपन्नमङ्गीकुरु
मुनीश्वर ! ॥ २८ ॥ युग्मम् । इत्यादिभोगयोगोक्तिदर्शनान्तरयुक्तिमिः । चाल्पमानोऽपि नाचालीवाहतात्तेन वर्मनः ॥ २९ ॥ त्यत्वा
पानीयशाला २ अनादि: उत्तराध्यनोमा
३. मार्गात
॥४४॥

·विंशति- स्थान ॥४५॥ क मायामसो देवः, साक्षाय प्रमोदवान् । पुरो नाट्यविधि दिव्य, विधाय बहुभड्रीमिः ॥३०॥ हरिविक्रमराजषि,सम्यक्त्वोज्ज्वलचे- तसम् । प्रणम्य परया भगया, निर्ममे स्वस्तुतेः पदम् ॥ ३१ ॥ धन्यस्त्वमेव राजर्षे !, श्लाघ्योऽसि मरुतामपि । यस्यातिशायिनी जैनधर्मे निश्चलतेदशी ।। ३२ ॥ अन्यतीर्थचमत्कारस्फुरद्वैभवदर्शनात् । जायते मूहद्दष्टित्वं, प्रायः पूर्वविदामपि ॥ ३३ ॥ न पर भवतस्तत्रभवतो भोगतृष्णया । ममोक्तिमेरितस्यापि, दृग्मोहो न मनागमूत् ॥ ३४ ॥ राजर्षिमिति संस्तुत्य, नाझी माप निजं पदम् । सोऽपि सम्यत्वातात्मा, तीर्थकृत्पदमर्जयत् ॥ ३५ ॥ चारित्रं निरतीचारमाराध्य मुनिसत्तमः । द्वात्रिंशत्सागरागुष्को, देवोऽभूद्विजये क्रमात् ॥ ३६ ॥ विमानाद्विजयाच्च्युत्वा, महर्षिहरिविक्रमः । विदेहे पूर्वदिग्भागे, भविता जिनपुङ्गवः ॥ ३७॥ सम्यक्त्यकाञ्चनविशुद्विकपोपलस्य, श्रुत्वा कथानकमिदं हरिविक्रमस्य । सद्दर्शने निजभनो दृढयन्तु सम्यग, येन स्वयंवरतया जिन- संपदेति ॥ ३८ ॥ इति नवमस्थानके श्रीहरिविक्रमनृपतिकथानकम् ॥ अथ दशमस्थानके विवेकिना अहंदादिषु त्रयोदशपदेषु सर्वोपधाविशुद्धः सर्वश्रेयोमूलं विनयो विधेयः, विनीयते-अपनीयतेऽट- प्रकार क्लिष्टकर्मानेनेति विनयः, स च सामान्यतः पञ्चधा, तथपा- * लोगोवयारविणओ, अस्थनिमित्तं च कामहेउं च। भयविणय १ देवानाम् * लोकोपचारविनयः अर्थनिमित्तं च कामहेतुश्च । भवधिनयो मोक्षविनयो विनयः खलु पञ्चधा भपितः । ११ अभ्युत्था- नमजलिरामनठानं नातिषिपना ना लोकोपकारविनय देवतापूजा न विभनेन ।२। अभ्यामत्तिन्दोऽनुदतना देशकालदानं न! अभ्युत्थानमञ्जलि- ODN00000000

·मुस्खविणओ विणओ खलु पंचहा भणिओ ॥१॥ अम्भुटाणं अंजलि, आसणदाणं च अतिहिपूआ य। लोगोवपारविणयो,
देवयपूआ य विहवेणं ॥ २ ॥ अब्भासवित्तिछंदाणुवत्तणा देसकालदाणं च। अम्मुष्ठाणं अंजलि, आसणदाणं च अत्यकए ॥३॥
एमेव कामविणओ भएवि नायव आणुपुधीए । मुक्खंमिवि पंचविहो, परूवणा तस्सिमा होइ ॥ ४॥ दंसणनाणचरित्ते, तवे य तह
ओवयारिए चेव। एसो अ मुक्खविणओ, पंचविहो होइ नायो॥ ५॥ दवाण सबभावा, उबइठ्ठा जे जहा जिणिंदेहिं । ते तह
सहइह नरो, दंसणविणओ हवइ एसो ॥ ६॥ नाणं सिक्खइ नाणं, गुणेइ नाणेण कुणइ किच्चाई । नाणी नवं न बंधइ, नाण-
विणओ हवइ तम्हा ॥ ७ ॥ अष्टविहं कम्मवयं, जम्हा रित्तं करेइ जयमाणो । नवमन्नं च न बंधइ, चरित्तविणओ हवइ तम्हा
॥८॥अवणेइ तवेण तम उवणेई सग्गमुक्खमप्पाणं । तवम्मि विणयनिच्छियमई, तबविणओ हवइ तम्हा ॥९॥ अह ओवयारिओ
पुण, दुविहो विणओ समासओ होइ । पडिरूवजोगजुंजण, तहय अणासायणाविणओ॥१०॥ पडिरूवो खलु विणओ, काइयजोगे
रामनदानं चाहते ॥ ३ ॥ एवमेव कामविनयो भयेऽपि ज्ञातव्य आनुपूर्व्या । मोक्षेऽपि पञ्चविधः प्ररूपणा तस्यैषा भवति ॥ ४ ॥ दर्शनज्ञानचारित्रेषु
तपमि तयौपचारिकथैव । एप च मोक्षविनयः पञ्चविधो भवति ज्ञातव्यः ॥ ५ ॥ द्रव्याणां सर्वभावा उपदिया ये यथा जिनेन्दैः। तान् तथा श्रदधाति
मरो दर्शनविनयो भवत्येपः ॥ ६ ॥ ज्ञान शिक्षते ज्ञानं गुणयति ज्ञानेन करोति कृत्यानि । ज्ञानी नवं न बध्नाति ज्ञानविनयो भवति तस्मात् ॥ ७॥
जाविधकर्मवयं यस्मात् रिक्तं करोति यतमानः । नवमन्यच न पनाति चारित्रविनयो भवति तस्मात् ॥ ८ ॥ अपनयति तपसा तम उपनयति स्वर्ग:
मोक्षावात्मानम् । नपोनिनयनिश्चितमतिस्पोतिनयः स भवति तस्मात् ॥ ९॥ अौपचारिक पुनर्द्विविधो विनयः समासतो भवति । प्रतिरूपयोगयो-
॥४५॥

·त्यान -नवशति- ॥४६॥ - य वायमाणसिओ । अचउविहदुविहो, पावणा तस्सिमा होइ ॥ ११ ॥ अभुट्ठाणं अंजलि आसगदाणं अभिग्गहकिई अ। सुरसूसणमणुगच्छण संसाहण कायअविहो ॥ १२ ॥ हियमियमफरुसवाई, आलोइयभासि वाइओ विणओ । अकुसलमणोनिरोहो, कुसलमणउदीरणं चेव ॥ १३ ॥ पडिरूवो खलु विणओ, पराणुवित्तिमओ मुणे यहो । अप्पडिरूबो विणओ, नायबो केवलीणं तु ॥ १४ ॥ एसो भे पडिकहिओ विणओ पडिरूवलक्खणो तिविहो । बावन्नविहिविहाण, विंति अणासायणाविणयं ॥१५॥ तित्थयरसिद्धकुलगणसंघकिरियधम्मनाणनाणीणं । आयरियधेरुवज्झायगणीणं तेरसपयाणं ॥१६ ।। अणसायणा य भत्ती, बहुमाणो तहय वण्णसंजलणा । तित्थयराई तेरस, चउग्गुणा इंति वावन्ना ॥ १७ ॥-यथोक्तं विनयं कुर्वन्नर्हद्गुर्वादिषु स्वयम् । धनवत्तीर्थकुल्लक्ष्मी, लभते भुवनाद्भुताम् ॥ १८ ॥ तथाहि-आमद्भरतक्षेत्रे, नगरी मृत्तिकावती । कल- जना तया चानाशातनाविनयः ॥ १० ॥ प्रतिरूपः खलु विनयः कायिकयोगे च वाचिकमानसिकौ च । अष्टचतुर्विधद्विविधाः प्ररूपणा तम्यया भवति ॥ ११॥ अभ्युत्थानमन्जलिरासनदानमभिग्रहकृतिश्च । शुश्रूपणाऽनुगमनसंसाधनानि काये अष्टविधः ॥ १२ ॥ हितभितापरुपवाटीआलोच्यभापी वाचिको विनयः । अकुशलमनोनिरोधः कशलमनउदीरणं चैव ॥ १३ ॥ प्रतिरूपः सलु विनयः परानुवृत्तिमयो मुणितव्यः । अप्रतिरूपो विनयो ज्ञातव्यः केव- लिनां तु ॥ १४ ॥ एए भवद्भयः कथितो विनयः प्रतिरूपलक्षगस्त्रिविधः । द्वापश्चाशद्विधिविधानं यते अनाशातनाविनयम् ॥ १५ ॥ तीर्थकरसिद्ध- कुद्धगणमनियाधर्मज्ञानज्ञानिनाम् । आचार्यस्थविरोपाध्यायगणिनां त्रयोदशानां पदानाम् ॥१६॥ अनाशातना च भक्तिर्वहुमाना तथा न वर्गसंज्वलना। तीर्थकगद्यास्त्रयोदश चतुर्गुणा भवन्ति द्विपचाशत् ॥ १७॥ बवाTOEM ·भोल्लासिमिगेंहैर्नगरीतिप्रकाशिनी ॥ १९ ॥ तस्यामासीजितारातिर्जितारिः पृथिवीपतिः । मानमुक्तं सदा यस्य, मानसं परमोटॅकम् ॥ २० ।। दत्तदानः सुपायेषु, मुदत्तः श्रावकारणीः। सच्चरिनपविनात्मा, तथा तबाभपद् गृही ॥२१ ॥ स सम्पन्हशामग्रेसरं पौरा विवेफिनम् । यं सर्वन पुरोधाप, कुर्वते पुण्यसंततिम् ॥ २२ ॥ अमूतां तनयौ तस्य, वेश्माधारधुरन्धरौ। आयो धनोऽन- वयात्मा, द्वितीयो धरणः पुनः ॥ २३ ॥ धनोऽभून्यमूर्द्धन्यः, सगुणवतः पुरे । धरणः शरणं सर्वपाप्मनां रहग्मनाः ॥२४॥ कर्पूरपूरक्कीतिर्धनस्पाजनि सर्वतः । धरणस्थापकीर्तिस्तु, तमाबार इवावभौ ॥ २५ ॥ असहिष्णुरभद्रात्मा, धरणः करुणोज्झितः । धर्माधारं धनं हन्तुं, ततश्छिद्राणि वीक्षते ॥ २६ ॥ अपश्यंस्तानि पापात्मा, धरणो धनमभ्यधात् । आवाम्यां गम्पते बन्धो !, धनमर्जयितुं क्वचित् ॥ २७ ॥ आषयोर्जायते तर, भाग्याभाग्यपरीक्षणम् । तेजो विजृम्भते पुंसो, न हि देशान्तरं पिना ॥ २८ ॥ अजानस्तस्य कौटिल्यं, ज्यायानजुतया ततः । अनुजेन समं देशान्तरं प्रति स जग्मिवान् ॥ २९ ॥ धरणोऽय धनं स्माह, गच्छंस्तुच्छमनाः पथि । संसारेऽत्र मुखं भातर्धात्स्यादथवाऽवतः ॥ ३० ॥ धर्मेणैव सुखं वत्स !, जापते नात्र संशयः । सर्दिन इवावन्यामित्युवाच धनोऽपि तम् ॥ ३१ ॥ यतः-पुण्यमेकमनेकानां, सौख्यानां कारणं परम् । यथा संसारकाए, लक्ष्मीः सर्वार्थसाधनम् ॥ ३२ ॥ अहो धर्मस्य माहात्म्यं, को वा वर्णयितुं क्षमः १ । स्युर्यदाभासमानेण, माणिनो १ हस्मिक भानामुत्माहदातृमि, मुग्वेन वामात् २ पर्वरीति० ३ प्रमाणेन मानेन परहितम् ४ अन्येपामानन्ददायि पक्षे श्रेष्ठमया . पमिद ·विशति- स्थान ॥४७॥ ••••Dxook विश्वपृजिताः ॥ ३३ ॥ धरणोऽप्यवद्धातमिथ्या किं भाषसे १ यतः। अधर्मादेव दृश्यन्ते, शर्माणि प्राणिनां भुवि ॥ ३४ ॥ इत्थं विवदमानाम्यामुक्तियुक्तिमयुक्तिमिः । नेत्रार्पणपणस्ताभ्यां, चक्रे रभसवृत्तितः ॥ ३५ ॥ क्वापि ग्रामे ततस्ताम्यां, पृष्टा दुष्टा- शया नराः । भवेधर्मादधर्मादा, देहिनां शर्म भो ! जनाः ? ॥ ३६ ॥ तैरूचे नास्तिकमायैः, पापादेव सुखं भवेत् । नास्ति यन्मूखलोकानां, पुण्यपापफलज्ञता ॥ ३७॥ ततः करमना नेत्रे, धनस्य धरणोऽग्रहीत् । तत्रैव ते तयाऽवस्थ, मुक्त्वाऽगाच्च स्व- वेदमनि ॥ ३८ ॥ तेन पित्रोः पुरः भोचे, धनो व्याघ्रण भक्षितः । सुतोऽन्तःकाननं तात !, ततोऽहं गृहमागमम् ॥ ३९ ॥ तद्वात श्रवणात् शोको, विदघे जनकादिमिः । धनाभावो हि शोकाय, कस्य न स्यात् सचेतसः ? ॥ ४० ॥ इतवाद्भुतपु- ण्यात्मा, वनदेवतया धनः । दिव्याञ्जनप्रयोगेण, निर्ममे निर्मलेक्षणः ॥ ४१ ॥ तदञ्जनमुपादाय, दत्तं देवतया तया। सुभद्रपुर- मायासीत्, सुदत्तश्रेष्ठिसूस्ततः ॥ ४२ ॥ अरविन्दनरेन्द्ररय, पुत्री तत्र प्रभावती । कलाकलापनिष्णाता, सौभाग्यरसवाहिनी ॥ ४३ ॥ यौवनेऽप्यभवत्प्राच्यपापकर्मानुभावतः । मृगनेत्राऽपि नेत्रा, कपालोत्कटरोगतः ॥ ४४ ॥ यः करोति नरे- न्द्रस्य, सुतां सज्जेक्षणामिमाम् । अर्द्धराज्यश्रियं तस्मै, दत्ते राजाऽनया समम् ॥ ४५ ॥ आकर्योद्योपणामेवं, धनो धन्यजनायणीः । दिव्याञ्जनाञ्जनेनाश, तामुज्ज्वलशं व्यधात् ॥ ४६ ॥ प्रीतः पृथ्वीपतिस्तस्मै, समेत सुतपा तया । अईराज्यश्रियं प्रादात्, सन्तः सत्यगिरी यतः ॥ ४७ ॥ धनस्य राज्यलाभादिस्वरूपममृतस्रवम् । निशम्य १ पनाभिधान पुत्र पक्षे त्यं OK ·- , स्वजनाः सर्वे, जहपुर्धरणं विना ॥ ४८ ॥ जनकादेशतस्तर, धरणो धनसन्निधौ । दुष्टाशयतया यातो, मिलनव्याजतोऽन्यदा ॥ ४९ ॥ धनेन भूर्धनेनापि, सुकृतोनतचेतसा । सौर्यस्नेहतोऽतोषि, धरणः स्वश्रियोऽर्पणात् ॥ ५० ॥ धनस्याद्भुतमैश्वर्य, परं प्रेक्ष्य स मत्सरी । राजानमन्यदाऽवादीदरविन्दं रहस्यदः ॥ ५१ ॥ श्वपाकः स्वसुतादानादनो गौरवितस्त्वया । कुरुते नग- रीलोकं, लोकनाथ ! मलीमसम् ॥ ५२ ॥ तद्गिरा कुपितस्वान्तो, राजा मारयितुं धनम् । अचिन्तयत्परं दैवात्स एवामारि तजनैः ॥ ५३ ॥ यतः-पद्भिर्मासैस्तथा पक्षैः, षभिरेव दिनैः किल । अत्युग्रपुण्यपापानां, फलमवैव जायते ॥५४॥ सप्तमं नरकं प्रापद्, धरणः पापकर्मणा । निष्कलको धनश्वासीत्, सत्कृती नभसो गिरा ॥ ५५ ॥ तत्स्वरूपं परिज्ञाय, संवे- गामृतसागरः । आकार्य पितरौ तत्र, पवित्रौ पुण्यसंपदा ॥ ५६ ॥ सुतं मलयकेतु स्वं, निवेश्य पितुरन्तिके । भुवनप्रभसूरीणां, पावे दीक्षामशिश्रियत् ॥ ५७॥ युग्मम् । अघीत्यैकादशाहानि, सहोपा.रजायत । भावसाधुः प्रसन्नात्मा, निस्तरनपयोधिवत् ॥ ५८ ॥ भावसाधुलक्षणं यथा-निर्वाणसाधकान् योगान्, यस्मात्साधयतेऽनिशम् । समश्च सर्वभूतेषु, तस्मात्सावुरुदाहृतः ॥ ५९॥ क्षात्यादिगुणसंपन्नो, भैश्यादिगुणभूषितः । अप्रमादी सदाचारे, भावसाधुरत्वसौ स्मृतः ॥ ६० ।। सूत्रार्थपौरुपीयुक्त्या, वजन यामपुरादिषु । धनर्षिरन्यदाऽऔषीन्मुखाम्भोजाद गुरोरिति ॥ ६१ ॥ विनयेन गुरोस्तोपः, सम्यग्ज्ञानं ततो भवेत् । सद्दर्शनमतः सम्यश्चारित्रं परमं ततः ॥ ६१ ॥ तस्माच्च संवरस्तस्मात्तपप्तस्माच्च निर्जरा । ततः कर्मक्षयस्तस्मात्केवलज्ञानमु- ॥४७॥ १ राता २ भातृ० ·विंशति- ॥४८॥ ज्ज्वलम् ॥ १२ ॥ मुक्तिश्रीसंगमस्तस्मात्तस्मात्सुखमनन्तकम् । सर्वेषां श्रेयसामेवं, विनयो मूलकारणम् ॥ ६३ ॥ प्रतिरूपा-स्थान शातनागिः, पट्पष्टिधा भवेदसौ । तनावश्चतुर्दशधा, कापवाचित्तभेदतः ।। ६४ ॥ अभ्युत्थानं तदालोकेऽमियानं च तदागमे । शिरस्यञ्जलिसंश्लेषः, स्वयमासनौकनम् ॥ ६५ ॥ आसनामिग्रहो भक्त्या, वन्दना पर्युपासनम् । तद्यानेऽनुगमति, विनयः कायिकोऽष्टया ।। ६६ ॥ चतुर्धा वाचिकः पथ्यमद्वल्पालोच्यभाषणैः । द्विधाऽऽन्तरस्तु सदसन्मनोवृत्तिनिवृत्तितः ॥ ६७ ॥ सङ्घः कुलं गणो धर्मः, पञ्चापि परमेष्टिनः । ज्ञानं किया च स्थविरा, ज्ञानी चेति पृथक् पृथग् ।। ६८ ॥ आशातनापरित्यागो, भक्तिः सन्मानसंस्तुती । चतुर्भिर्गुणितेष्वेषु, त्रयोदशपदेविति ।। ६९ ॥ द्वापश्चाशद्विधोऽन्यस्तन्, पद्पष्टियमीलने । तं कुर्वनि- रतीचार, मुनिराहन्त्यमश्नुते ॥ ७० ॥ श्रुत्वेति स्वगुरोर्वाच, सर्वाङ्गीणां शुभायतिः । तदा धनमुनिर्धन्यान् , स जयाहेत्यमिय- हान् ॥ ७१ ।। मनोवाक्तनुमिः कार्यों, विनयः परमेष्टिषु । विशेषाद् गुरुपादेषु, सर्वश्रेयोविधायिषु ।। ७२ ॥ ततः मशंसपा- मास, सम्यग्विनयतत्परम् । तपोधनं धनं सूरिः, सुधासोदरया गिरा ॥ ७३ ॥ बास्तिपोभिः क्लिश्यन्ते, युगकोटि जडाशय: । मुक्तेरौपयिक चैनपिकं त्वेकं न जानते ॥ ७४ ॥ गुणानां विनयो राजा, गीयते जिनगासने। पं विना निष्फलाः सर्वे, गुणाः शमदमादयः ।। ७५ ।। पक्षोभयविशुद्धात्मा, विनयं कुरुते यतः । चक्रवर्ती नमत्युचर्न पुनः प्राकृतो यतिः ॥ ७६ ॥ विधिना विनयं कुर्वनहंदादिषु संयमी । भुजानोऽप्युपासस्य, प्रत्यहं लभते फलम् ॥ ७७ ।। इति, विधा शुद्धं ततस्तन्वन् , विनयं विकसन्मनाः । परमेष्ठयादिषु सद्रोधिवीजाधायिपदेष्वसौ ॥ ७० ॥ गुरुगा सह साकेतपुरोयानविभूषणंम् । आयासीद्वन्दितुं १ अहहादिप

·.
देवान्, चैत्ये श्रीमपभप्रभो ॥ ७९ ॥ मुद्रानिर्मितपाणिपद्मवटनां शीपाञ्जलीनां विधि, सूनायोभयसंपदामधिमनो नित्योपयो-
गात्मताम् । नान्यासनिजाधिपड्डजगतिमासादभागस्थिति, यः सम्यक्कुस्ते स एव सुकृती ये विनीतः स्मृतः ॥२०॥
इत्यादि चैत्यविनयं, विधिवत्र्वतो मुने. । नागेन्दो धरणस्तत्र, जिनं वन्दितुमागमत् ॥ १॥ मनोनिश्चलतां तस्य, ज्ञातुं
विनयकर्मसु । नानोपसर्गनिर्माणात्तदा विक्षोभमातनोत् ॥ २॥ नागेन्द्रनिर्मितैर्नागे वेष्टितोऽसौ सगन्ततः । दष्टो दुरैश्च नो
चैत्यविनयायचलन्मनाम् ॥ ८३ ॥ विनये मेरुवीक्ष्य, निश्चलानं मुनि ततः । प्रत्यक्षीभूय भोगीन्द्रः, प्रणम्य गुरुमत्रवीत्
।। ८४ ॥ विनयं कुर्वताऽनेन, विशुद्ध श्रीजिनादिपु । किमासादि फलं १ रमाह, गुरुस्तीर्थकृतः पदम् ॥ ८५ ॥ मुनिमतल्लिका
नत्वा, ततस्तं निः परीय च । स्वधानि जग्मिवान् वेगात्तद्गुणै रजिताशयः । ८६ आराध्य निरतीचारं, संयम धनसंयमी ।
क्रमेण त्रिदशो जज्ञे, सहस्रारे स्फुरद्युतिः ॥ ८७ ॥ ततश्च्युतो विदेहेपु, विनयाराधनात्पुनः । धननामा मुनिर्भावी, जिनेन्द्रो
जगदीश्वरः ॥ ८८ ॥ एवं धनर्पिचरितं दुरितापहारि, श्रुत्वा सृजन्तु विनयं गुणवत्सु सम्यग् । येन तिलोकजनवान्छितपुण्य-
पुण्या, तीर्थद्वरस्य पदवी न दवीयसी स्यात् ॥८९॥
॥ इति श्रीदशमस्थानके धनमुनीश्वरकथानकं समासम् ॥
अकादशस्थानकाधिकारः-तोभयसन्ध्यं सायायिकादीनि षडावश्यकानि सूत्रार्थसंपत्सावधानतया विधिवद्विधेयानि,
१ गुनिारंग
॥४८॥

·कह
भाविध्यपदेशान्तरतया खल्पकालं, तच्च मथमचरमतीर्थकरतीर्थे भरतखतक्षेत्रेषु प्रथमशैक्षस्य यावन्महानतारोपो न विधीयते तावद्
ज्ञेयं, पश्चाच्छेदोपस्थापनीयचारित्रं, आत्मनः कथां यावदारते यत्तद्यावत्काथकं, यावज्जीवमित्यर्थः, तच्च भरतखतक्षेनेषु श्रीअजि-
तादिद्वाविंशतितीर्थकरसाधूनां विदेहसाधूनां चावसे यं, तस्य लाभः श्रीजिनागमे एवं निवेदितो यथा--सायायिकोपवातिज्ञाना-
वरणीयदर्शनावरणीयमिथ्यात्वमोहनीयकर्मणां सर्वघातिए रपर्धकेषु उद्घातितेषु सत्सु देशवातिषु स्पर्धकेषु अनुद्घातितेषु अन-
न्तगुणपद्धया प्रतिसमयं विशुद्धयमानः शुभशुभतरपरिणामवान् प्राणी भावतः सामायिकस्प पूर्वाक्षरं ककारं लभते, एवमनन्तगुण-
पद्धयैव प्रतिसमयं विशुद्धयमानः सन् रकारादिवर्णावलीमाप्नोति, एवं भावतः सामायिकस्य लाभो भव्यस्य भवति. यतः- +
सामाइयलंभो ?, तस्सदविवाइदेसवाघाई । देसोवघाई फडग अणंतवुड्ढी विसुद्धस्स ॥ ५॥ एवं ककारलंभो, सेसाणवि
एवमेव कमलंभो ॥ इत्यादि, तस्य चत्वारि एकार्थिकानि, सामं १ समं २ सम्यग् ३ इकं ४ चेति, इकशब्दो देशीयभापया
कापि प्रवेशाथै गीयते, तत्र द्रव्यभावाम्यामेतानि द्विविधानि, द्रव्यसामं मधुरपरिणाम शर्करादिदव्यं, द्रव्यसमं तुलारूदं द्रव्यं,
द्रव्यसम्यग् क्षीरखण्डादियुक्तिः, द्रव्यमिकं सूत्रे मुक्ताकलापस्य चयनं चितिः मोतनमित्यर्थः, यतः- * महुरपरिणाम सामं
१ समं तुला २ खीरखंडजइ ३ संमं । दोरे हारस्स चिई ४ इगमेयाइं तुं ददमि ॥ ६ ॥ भावसामादिस्वरूपं त्वेवं यथा
+ कथं सामायिकलाभः ! तासर्वोत्यातिनो देशोपघातिनः । देशोपघातिषु स्पर्धकेषु अनन्तवृद्ध्या विशुद्धस्य ॥ ५ ॥ एवं ककारलाभः शेषा-
णामपि एवमेव तम्य लाभः । * मधुरपरिणाम सामं समं तुला क्षीरखण्डयुक्तिः सम्यक् । दवरके हारस्य नितिरिकमेतानि तु द्रव्ये ॥ ६ ॥
॥४९॥

·विंशति-
यतः-
+
रथान
॥४९॥
-
सामाइयं १ चवीसत्थओ २ बंदणयं ३ पडिकमणं ४ काउरसग्गो ५ पञ्चरखाणं ६, तत्र सामायिकं सम्यक्तवसासा-
मायिकादिभेदौस्त्रधा. यतः-- * सामाइयं च तिविहं सम्पत्त सुअंतहा चरितं च । दविहं चे चरितं अगारमणगारिय व
॥१॥ तत्राथमोपशमिकादिभेदैः पञ्चधा, श्रुतसामायिकं द्वादशाङ्गीरूपं सम्यरुश्रुतं, चारित्रसामायिकमगागनगाराभ्यां द्विधा,
तत्राद्यं देशविरतिरूपं द्वादशवताराधनात्मकं, द्वितीयं सर्वसावधव्यापारवर्जनापं पञ्चमहानतपश्चसमितिविगुप्ति सावधानस्यानगारिणो
भवेत्, यतः-* सावज्जजोगविरओ तिगुत्तो छसु संजओ। उवउत्तो जयमाणो, आया सामाइयं होइ ॥ २ ॥ अथवा समानां
ज्ञानदर्शनचारित्राणामायो लाभः समायः, यद्वा समो रागद्वेषविप्रमुत्तो य आत्मवत्सर्वभूतानि पश्पति स समस्तस्यायो लाभः,
समो हि प्रतिक्षणमपूर्ज्ञानदर्शनचारित्रपर्यायैयुज्यते, समाय एव सामायिक मूलगुणानामाधारभूतं. यतः-सामायिकं गुणानामा-
धारः खमिव सर्वभावानाम् । न हि सामायिकहीनाश्चरणादिगुणान्विता येन ॥ ३॥ तस्माजगाद भगवान सामायिकमेव निरु-
पमोपायम् । शारीरमानसानेकदुःखनाशस्य मोक्षस्य ॥ ४ ॥ यद्यपि सर्वमपि चारित्रं सकलसावधव्यापारपरिहाररूपत्वात्सामायिक-
मुच्यते, तथापि छेदादिमकारैनानात्वं भलते, तत्राद्यमविशेषतया सामायिकमुच्यते, तच्च द्विधा-इत्वरं याकथिकं च, तत्वरं
+ सागायिक चतुर्विशतिम्नव. वन्दनकं प्रतिक्रमण कायोत्मर्गः प्रत्यारम्यानम्
* सामायिक च त्रिविधं सम्यक्त्वं श्रुतं तथा चारित्रं च । द्विविधं चैत्र नारित्रमगारिकपनगारिक नै ॥ १ ॥
*सत्ययोगविरा रिगुप्त पद्सु सयन । उपयुक्तो पनपान आमा सामायिा भाति ॥ २ ॥

·भाविव्यपदेशान्तरतया स्वल्पकालं, तब प्रथमचरमतीर्थकरतीर्थे भरतैरखतक्षेत्रेषु प्रथमशैक्षस्य यावन्महासतारोपो न विधीयते तावद्
ज्ञेयं, पनाच्छेदोपस्थापनीयचारित्रं, आत्मनः कथां यावदारते यत्तद्यावत्काथिकं, यावज्जीवमित्यर्थः, तच्च भरतखतक्षेनेपु श्रीअजि-
तादिद्वाविंशतितीर्थकरसाधूनां विदेहसाधूनां चावसेयं, तस्य लाभः श्रीजिनागमे एवं निवेदितो यया-सायायिकोपयातिज्ञाना-
वरणीयदर्शनावरणीयमिथ्यात्वमोहनीयकर्मणां सर्वघातिषु स्पर्धकेगु उद्घातितेपु सत्सु देशवातिषु स्पर्धकेपु अनुद्घातितेषु अन-
न्तगुणवृद्धया प्रतिसमयं विशुद्वयमानः शुभगुभतरपरिणामवान् प्राणी भावतः सामायिकस्य पूर्वाक्षरं ककारं लभते, एवमनन्तगुण-
वृद्धयैव प्रतिसमयं विशुद्धयमानः सन् रकारादिवर्णावलीमाप्नोति, एवं भावतः सामायिकस्य लाभो भव्यस्य भवति. यतः- + कह
सामाइयलंभो ?, तस्सवविवाइदेसवाचाई । देसोवघाई फडग अणंतवुड्ढी विसुद्धस्स ॥५॥ एवं ककारलंभो, सेसाणवि
एवमेव कमलंभो ॥ इत्यादि, तस्य चत्वारि एकाथिकानि, सामं १ समं २ सम्यग् ३ इकं ४ चेति, इकशब्दो देशीयभापया
क्वापि प्रवेशार्थे गीयते, तत्र व्यभावाम्यामेतानि द्विविधानि, द्रव्यसामं मधुरपरिणाम शर्करादिद्रव्य, द्रव्यसमं तुलारूढं द्रव्यं,
व्यसम्यग् क्षीरखण्डादियुक्तिः, द्रव्यमिकं सूत्रे मुक्ताकलापस्य चयनं चितिः प्रोतनमित्यर्थः, यतः महुरपरिणाम सामं
१ समं तुला २ खीरखंडजुइ ३ संमं । दोरे हारस्स विई ४ इगमेयाई तुं ददमि ॥ ६ ॥ भावसामादिस्वरूपं त्वेवं यथा
+ कयं सामायिकलाभः ! तत्सर्वोवघातिनो देशोपघातिनः । देशोपघातिषु स्पर्धकेषु अनन्तवृद्ध्या विशुद्धस्य ॥ ५ ॥ एवं ककारलाभः शेषा-
णामपि एवमेव तम्य लाभ । * मधुरपरिणामं सामं समं तुला क्षीरखण्डयुक्ति सम्यक् । दवरके हारस्य चितिरिकमेतानि तु द्रये ॥ ६ ॥
॥४९॥

·विशात ॥५०॥ स्थानः -- | आओवमाइ परदुक्खमकरणं रागदोसमझत्या नाणाइतियं तह आयपोअणं भावसामाई ॥७॥ जस्स सामाणिओ अप्या, सजगे नियमे तवे । तस्स सामाइयं होइ, इइ केवलिभासियं ॥ ८॥ जो समो सधभूएम, तसेसु थावरेसु अ । तस्स सामाइयं होइ, इइ केवलिभासियं ॥ ९॥ श्रावकोऽपि कृते चास्मिन् , यत्स्यात् श्रमणवत्ततः । पुनः पुनरिदं कुर्यात, क्षणिकरत यदा तदा ॥ १० ॥ मनोदुष्पणिधानाद्यास्याज्याः पञ्चातिचारकाः । कुरूपश्वासकासादितीबदुःखौघदायिनः ॥ ११ ॥ त्यक्तातरौद्रव्यानस्य, त्यक्तसावधकर्मणः । मुहूर्त समता या तां, विदुः सामायिकवतम् ।। १२ ॥ इदमपि श्रावकस्य महते लाभाय भवति, यतः- * दिवसे दिवसे लक्खं देइ सुवणस्स खंडियं कोई । इयरो पुण सामइयं करेइ न पहुप्पए तस्स ॥१३॥ सामाइयं कुणतो समभावओ सावो घडियदुर्ग । आउं सुरेसु बंबइ इतिपमित्ताई पलियाई ॥ १४ ॥ बाणवइ कोडीओ लक्खा गुणसहि सहस्स । आत्मोपमया परदु खाकरणं रागद्वेषमाध्यस्थ्यम् । ज्ञानादित्रिक तथाऽस्मप्रोतनं मावसामादयः ॥ ७॥ यस्य समान आत्मा संयमे नियमे तपसि । तस्य सामायिक भवति इति केवलिभागितम् ॥८॥ य समः सर्वभूतेषु त्रसेषु स्थावरेषु च। तम्य सामायिक भवति इति केवलिभापितम् ॥९॥ १ निव्यागार + दिवसे दिवस लक्षा' मुवर्णम्य खण्डिका ददाति कश्चित् । इतर पुन. सामायिकं करोति न प्रमपति तस्मै ॥ १३ ॥ सामायिकं कुर्वन् समभावतः श्रावको घटिकाद्विरम्। आयु. सुरेषु नाति एतावमात्राणि पल्यानि ॥१४॥ द्विनवतिः कोय लथा एकोनपष्टिः सहस्राणि पञ्चविंशतिः। नव शतानि पन्चविंशति सत्रिभागा अभागा पल्यव्य !! १५ ॥ .

·पणवीसा । नवसयपणवीसजुआ सतिहा अडभाग पलियस्स ॥१५॥ तथा चतुर्विंशतिरतवः-श्रीमदहतां सान्वयनामकीर्तनरूपी
नामस्तवाभिधानः, असावपि पदसंपदुपयोगतः सार्थकतया द्विसन्ध्यं पठ्यमानो महते सुकृतोदयाय भवति, यतः- चवीसत्थाएणं
भंते जीवे किं जणइ १, चवीसत्यगुणं दंसणविसोहिं जणेइ, तथा-ससूत्रार्थोपयोगेन, चतुर्विंशतिसंरतवम् । यः पठेत्प्रयतात्माऽतो,
लभते तीर्थकृत्पदम् ॥ १६॥ अप फिदाछोभद्वादशावतभेदेखिधा वन्दनं, यतः- * गुरुवंदणमिह तिविहं, तं फिट्टा छोभ
बारसावत्तं । सिरनमणाइसु पदम, पुण्णाखमासमग्णदुर्ग बीयं ॥ १७ ॥ । तइयं तु छंदणदुर्ग, तत्य मिहो आइमं सपलसंधे ।
धीयं तु दसणीण, पयष्ठियाणं च तइयं तु ।। १८ ॥ अन तु द्वादशावर्तवन्दनं विवेकिना श्रीगुर्वादीनां विधेयं, एतत्पञ्चनामा-
दिद्वाविंशत्या द्वौरदिनपत्यधिकचतुःशतप्रकारचं विधीयमानं विष्टकर्मनिर्जराये भवति, यतः--+दणएणं भंते जीवे कि जणेइ ?,
बंदणएणं जीवे नीआगो कम्गं खवेइ उच्चागोअं निबंधइ, सोए च अप्पडिहयं आणाफलं नियत्ते इदाहिणभावं च णं जणेइ । वंदणय
साहूणं, जो सम्म देइ गुणसयरयाणं । सो पावइ सयलसुह, हरिय कम्मक्खयं कुणइ ॥१९॥ दुओणयं अहाजाय, किइकम्मं बारसावयं ।
x चतुर्विंशति नवन भदन्त ! जीवः किं जनयति ? चनुर्विंशतिस्तवेन दर्शनविशोधिं जनयति ।
* गुरुनन्दनमिह त्रिविधं तत् स्फटास्तोभद्वादशावर्तात् । शिरोनमनादिषु प्रथमं पूर्णक्षमाश्रमणद्विकं द्वितीयम् ॥ १७ ॥
1 तृतीयं तु बन्दनाद्रिकं तत्र मिध आद्य सकलमधे । द्वितीयं तु दर्शनिनां पदस्थितानां न तृतीयं तु ॥ १८ ॥
+ बन्दनकेन भवन ! जीव किं जनयति ?, वन्दनेन जीवो नीच्चर्गात्रं कर्म क्षपयति उनैगो कर्म निवनाति, सौभाग्यं चामतिहतमाक्षाफलं
निवर्त पति दाक्षिणेगा। च ननयति । वन्दनकं साधुम्यो यः सम्पम् ददाति गुणशतरतेभ्यः । स प्राप्नोति सकरसुखं हरिवत् कर्मक्षयं करोति ॥१९॥
॥५०॥

·SSrearrearPATRAPOORDING
वतातिचारविशुद्धयर्थ जघन्येनान्तमू हुर्तप्रमाणः द्वितीयः कष्टाष्टकर्माष्टकजयार्थ कायोत्सर्गः श्रीबाहुबल्यादिवत्, यतः- * सो उस्सग्गो
दुविहो चिहाए अमिभवे य नाययो । मिक्खायरिया ३ पढमो उराग्गमिजुजणे बीओ ॥ २५ ॥ अहविहंपि य कम्मं, अरि-
मूअं तेण तज्जयहाए । अम्भुढिया य तवसंजमंमि कुषंति निग्गंथा ॥ २६ ।। * तस्स कसाया चत्तारि, नायगा कम्मसत्तुसेनरस ।
काउसग्गमभग्गं, करति तो तज्जयहाए ॥ २७ ॥ संवच्छरमुक्कोसं, मुहुत्तमद्धं तु अमिभवुस्सग्गो । चिहाउस्सगस्स उ कालपमाणं
उवरि वुच्छ ॥ २८ ॥ अथ प्रत्याख्यानं-श्रुतप्रत्याख्याननोश्रुतप्रत्याख्यानभेदाभ्यां द्विविधं, तब श्रुतप्रत्याख्यानं पूर्वश्रुतमत्या-
ख्याननोपूर्वश्रुतप्रत्याख्यानभेदाभ्यां द्विमकारे, तत्राद्यं नवमं पूर्व प्रत्याख्यानमवादास्य, नोपूर्वश्रुतमत्याख्यानमेतदेव यत् साम्प्रतं
श्रीवीरतीथें वर्तते, नोभुतपत्याख्यानमपि मूलोत्तरगुणमत्याख्यानाम्यां द्विविधं, तपाद्यं सर्वदेशभेदाभ्यां द्विप्रकारं, एकैकमपि इत्वरं
पावत्कथिकं च, तत्र पंचमहावतरूपमूलगुणपालनरूपं इत्वरं प्रत्याख्यानं धम्मिलस्येव ज्ञेयं, यावत्कथिकं च सर्वसाधूनां,
श्रावकस्यापि पञ्चायुनतपरिपालनमयं, देशमूलगुणभत्याख्यानं च इत्वरं यावत्कधिकं च भवति, तत्र साधूनां विविधनिविधेन प्र-
x स व्युत्सर्गः द्विविधश्धेष्टायामभिभवे च ज्ञातव्यः । भिक्षाचर्यायां प्रथम उपसर्गाभियोनने द्वितीयः ॥ २५ ॥
अष्टविधमपि कर्म अरिभूतं तेन तज्जयार्थम् । अम्युत्थिताश्च तपःसंयमयोः कुर्वन्ति निम्रन्थाः ॥ २६ ॥
* तस्य कपायाश्चत्वारो नायकाः कर्मशत्रुसैन्यस्य। कायोत्सर्गमभग्नं कुर्वन्ति ततस्तजयार्थम् ॥ २७ ॥ संवत्सरमुस्कृष्टः मुहूर्तान्तस्स्वभिभयोग्सर्गः।
नेटोमार्गस्य तु कालामाणमुपरि वक्ष्ये ॥ २८ ॥
॥५१॥

·है स्थान , विंशति-त्याख्यान, अगारिणां तु विविधविविवादिभेदेन, यत.तं दुविहं सुअनासुअ, सुअं दुहा पुवमेव नोपुन्न । पुल्बसुअ नवमपुल्य, नोपुवसुअं में चेव ॥ २९ ॥ नोसुअपञ्चक्खाणं मूलगुणे चेव उत्तरगुणे य । मूले सच्चे देसे इत्तरियं जावकहियं च ॥३०॥ मूलगुणावि य दुविहा, समणाणं क्षेत्र सावयागं च । ते पुण विभजमाणा, पंचविहा हुति नायव्वा ।। ३१ ।। इति । पाणिवह मुसावाए, अदत्तमेहुणपरिग्गहे चेव । समणाणं मूलगुणा, तिविहं निविहेण नायव्वा ॥ ३२ ॥ इति, उत्तरगुणपत्याख्यानमनेक विधगुपवासादिकमेदेन, यत.-- पञ्चक्रवाणं उत्तरगुणेसु खमणाइयं अणेगविहं । तेण य इह पगइयं तंपिय इणमो दसविहं तु ॥ ३३ ॥ अणागयमइकंत कोडीसहियं नियंटियं चेष । सागारमणागारं परिमाणकडं निरवसेस ॥ ३४ ॥ संकेयं चेव अद्वाए, पञ्चक्खाणे तु दसविहं । सयमेवणपालणिय दाणुवएसे जहसमाही ।। ३५ ॥ नवकारपोरसीए पुरिमड्ढेगासणेगठाणे य । आयंबिलअभत्तहे, चरिमे य अमिग्गहे विगई ॥३६॥ दो चेव नमुकारे, आगारा छच पोरसीए उ। सनेव प पुरिमड्ढे, .03.051:00:04X7000..

·एगासणगि अहेव ॥ ३७ ॥ सत्तेगठाणगरस 3 अव य अंबिलस्स आगारा । पंचेव अभत्तटे छप्पाणे चरिम चत्तारि ॥ ३८ ॥ पंच चउरो अभिग्गहे निविइए अट्ट नव य आगारा । अप्पाउरणे पंच उ हवंति सेसेसु चत्तारि ॥ ३९ ॥ पम- करवाणमि कए, आसवदाराई हुंति पिहिआई। आसवयुन्छएणं, तण्हावुच्छेपणं होई ॥ ४० ॥ तण्हावुच्छेएण य अउलोचसमो भवे मणुरसाणं । अउलोवसगेण पुणो पच्चरखाणं हवइ सुद्धं ॥ ४१ ॥ इति ॥ विधोपयोगतस्तन्वनावश्यककियां मुवीः। लभते तीर्थकृलक्ष्मी, श्रीमानरुणदेववत् ॥ ४२ ॥ तथाहि-अव भरतक्षेत्रे, नगरं मणिमन्दिरम् । तमो निरस्पते नित्यं, याहन्मणिम- न्दिरैः ॥ ४३ ॥ तवासीनासितारातिर्भूपतिर्मणिशेखरः । यथार्थनामवान् जज्ञे, यस्त्यांगैस्त्यागि क्षिती ॥ ४४ ॥ तस्याभून्मणि- मालेव, मणिमाला लियाऽमला । भूपयन्ती सदा गर्नुः, सद्गुणा हृदयस्थलम् ॥ ४५ ॥ तयोः पुत्रोऽभवत्पानं, निस्खासगुणसंपदः । श्रीमानरुणदेवाख्यः, क्षितिविख्यातविक्रमः ॥ ४६ ॥ सुमतिः सुमतिस्तस्य, मित्र मन्विसुतोऽजनि । सहायः सर्वकार्येषु, सुखदुःख- समाशयः ॥४७॥ मिनेण सममन्ये युगौवनोन्मादमन्थरः । वसन्ते फीडया क्रीडोद्याने भूपसुतोऽगमत् ॥४८॥ रुचिमान् स्वयंस्तस्मिन् , ॥३७॥ रसिकम्पानाम्ग तु अष्टावेपानामालस्याकारा । पञ्चाभका पट् पाने नरमे चत्मार ॥३८॥ पश्च चत्वारो (या) अभिप्रहे निविनावट ना चाकाराः । अप्रावरणे पश्च तु भवन्ति शेषेषु चत्वार. ॥ ३९॥ प्रत्याख्याने कृते आश्रद्वाराणि भवन्ति पिहितानि । आश्रव्युच्छेदेन तृप्याव्युच्छेदनं भवति ॥ ४० ॥ तृप्णाव्युच्छेदेन चातुन्न उपशमो भवेन्मनुष्याणाम् । अतुलोपशमेन पुन प्रत्याख्यानं भाति शुभम् ॥ ४१ ॥ २ महात्मा ॥५२॥ १ दाने ·स्थान * शिति-पारस्यान, अगारिणां तु द्विविधनिविवादिदेन, यतः- दुविहं सुअनासुन, सुदुहा पुडगेव नोपुवं । पुष्वगुभ नवमपुर, नोपुबगुआं इमं चेव ॥ २९ ॥ नोसुअपञ्चरखाणं मूलगुणे चेव उत्तरगुणे य । मूले सब्वे देसे इत्तरियं जावकहियं च ॥३०॥ ॥५२॥ मूलगुणावि य दुविहा, समणाणं घेव सावयागं च । ते पुण विभजमाणा, पंचविहा इंति नायव्वा ।। ३१ ॥ इति । पाणिवह- मुसावाए, अदत्तमेढुणपरिग्गहे चेव । समणाणं मूलगुणा, तिविहं तिविहेण नायया ॥ ३२ ॥ इति, उत्तरगुणमयाख्यानमनेक- विषयुपवासादिकमेदेन, यतः- पशाखाणं उत्तरगुणेसु खमणाइयं अणेगविहं । तेण य इह पाइयं तंपिय इणमो दसविहं तु ॥ ३३ ॥ अणागयमइकंतं वोडीसहियं नियंटियं चेत्र । सागारमणागारं परिमाणकडं निखसेसं ॥ ३४ ॥ संकेयं चेत्र अनाए, पञ्चरखाणं तु दसविहं । सयमेवणपालणियं दागुवएसे जहसमाही ।। ३५ ॥ नवकारपोरसीए पुरिमड्ढेगासणेगटाणे य । आयंविलअभत्तहे, चरिमे य अमिग्गहे बिगई ॥ ३६॥ दो चेव नमुक्कारे, आगारा छच्च पोरसीए उ। सत्तेव य पुरिमढे, तद्विविधं श्रुतनोश्रुतात् श्रुतं द्विधा पूर्व नोपूर्व । पूर्वश्रुतं नवमं पूर्व नोपूर्वश्रुतमिदमेव ॥२९॥ नोचलप्रत्याख्यानं मूलगुणे व उत्तरगुणे च । मूने सई देशे इत्परं यावत्यधिकं च ॥३०॥ मूलगुणा अपिन द्विविधाः श्रमणानां देशे श्रावकाणां ११ ते पुनर्विभज्यमानाः पञ्चविधा भवन्ति ज्ञातव्या. ॥ ३१ ॥ प्राणिश्चमपावादे अदत्तमैथुनपरिग्रहेषु र । श्रमणानां मूलगुणाः प्रिनित्रिविधेन ज्ञातव्याः ॥ ३२ ॥ प्रत्याख्यानमुत्तरगुणेषु क्षपादिक- मनेपियम् । तेन र मनं तद्पीदं दशविधमुक्तम् ॥ ३३ ॥ अनागतमनिकन कोटीमहितं नियन्त्रितमेव । साकारमनाकारं परिमाणकृतं निरव- गौरम् ॥३४॥ संकतमद्धायागेर प्रत्यारुगानं तु दशविधम् । स्वयमेवा पालनीय, दानोपदेशयोर्ययासमाधि ॥३१॥ नमस्कारसहितं पौरुपी पुरिमामे- वामनमेम्मान ।। आनामभक्तार्थ नरम भाभिग्रहो विकृतिः ॥३६॥ दाव नमकारे आकारी पडेय पौराणां तु। सप्तव न पूर्षि एकाशनेव * మంగళకరంగా ·, एगासणमि अठेव ॥३७ ॥ सत्तेगठाणगरस उ अहेव य अंबिलस्स आगारा । पंचेव अभत्तटे छप्पाणे चरिम चत्तारि ॥ ३८ ॥ पंच चउरो अभिग्गहे निविडए अह नव य आगारा । अप्पाउरणे पंच उ हवंति सेसेमु चत्तारि ॥ ३९ ॥ पक्ष- क्खाणंमि कए, आसवदाराई इंति पिहिआई। आसवन्छेएण, तण्हापुरछेयणं होई ॥ ४० ॥ तण्हावुच्छेएण य अउटोवसमो भवे मथुरसाणं । अउलोवसमेण पुणो पञ्चकखाणं हवइ सुद्धं ॥ ४१ ॥ इति ॥ विधोपयोगतस्तन्वतावश्यकतियां सुधीः। लभते तीर्थक्लक्ष्मी, श्रीमानरुणदेववत् ॥ ४२ ॥ तथाहि-अव भरतक्षेये, नगरं मणिमन्दिरा । तमो निरस्यते नित्यं, गवाहनमणिम- न्दिरैः ॥ ५३॥ तत्रासीघ्रासितारातिर्भूपतिर्मणिशेखरः । यथार्थनागवान् जज्ञे, यस्त्यांगैस्त्यागिषु क्षिती ॥ ४४ ॥ तस्याभून्मणि- मालेव, मणिमाला प्रियाऽमला । भूपयन्ती सदा भर्नः, सद्गुणा हृदयस्थलम् ॥ ४५ ॥ तयोः पुत्रोऽभवत्पानं, निखासगुणसंपदः । श्रीमानरुणदेवाख्यः, क्षितिविख्यातविक्रमः ॥ ४६॥ सुमतिः सुमतिस्तस्य, मिवं मन्त्रिसुतोऽजनि । सहायः सर्वकार्येषु, सुखदुःख- समाशयः ॥४७॥ मित्रेण सममन्येयुयौवनोन्मादमन्थरः । वसन्ते कीडया कीडोद्याने भूपसुतोऽगमत् ॥४८॥ रुचिमान् रचयंस्तस्मिन् , ॥३७॥ सैकम्मानकस्य तु अष्टावागामालस्याकाराः । पधैवाभत्ता पट् पाने नरभे रत्यारः ॥३८॥ पञ्च गवारो (वा) अभिग्रहे निकितापष्ट नर जाकाराः । अप्रावरणे पच तु भान्ति शेपेषु चस्पारः ॥ ३९॥ प्रस्याल्याने कृने आश्वनाराणि भवन्ति पिहितानि ।' आश्रयम्युच्छेदेन तृष्णात्युच्छेदनं भपति ॥ ४० ॥ तृप्णाव्युच्छेदेन चातुल उपशमो भवेन्मप्याणाम् । अतुलोपशमेन पुनः प्रत्याख्यानं मानि शुद्धम् ॥ ४१ ।। " 4.Corpoex. ॥५२॥ १ दानः २ महात्मसु ·विशति- स्थान ॥५॥ स पुग्पावचय ने । कन्या धन्यां व्यलोकिष्ट, काश्चिदोलावलम्विनीम् ॥ ४९ ॥ त्रैलोक्याद्भुतलावण्यां, पश्यन्तं तां सुलोर- नाम् । निविड ताइयामास, तं कामः कङ्कपत्रिमिः ॥ ५० ॥ यतः-चित्ररथा अपि चेतांसि, हरन्ति हरिणीदृशः। किं पुनः रमाविरमेरविस्फारितविलोचनाः ॥५१॥ तस्मिन्नवसरे तनागतः कश्चिन्नभश्वरः । उपादाय समित्रं तं, तत्याज गहने वने ॥५२॥ रा युद्धेन विनिर्जित्य, कुमारेण खगाधमः । चक्रन्द पातितो भूमी, व्यथया तीवयाऽधिकम् ॥ ५३ ॥ तद्भाषाऽशनिवेगेन, क्रुधो- क्षिप्य महौजसा । कुमारोऽक्षेपि गम्भीरे, कूपे पापीय दुर्गती ॥ ५४ ॥ पुण्यानुभावतस्तत्र, पपाताल्पजलावनौ । स्वस्थीभय पुनः कूपरात्, कञ्चिनिययो बहिः ॥ ५५ ॥ कर्मानुकूल्यतस्तुत्र, कथञ्चिन्मिलितेन सः । मिनेणानुगतो गच्छन्, देशान्तरदिर- शया ॥ ५६ ॥ लक्ष्मीदेवीगृह्मसत्ती, क्वचिदीक्षितवानरम् । दिव्याकार तरौ बदमूर्खपादमधोमुखम् ॥ ५७ ॥ तत्समीपे च सुदती, रुदती करुणस्तरम् । भूपनिमितोद्योता, दिव्याडी देवतामिव ॥ ५८ ॥ युग्मं । कुमारः करुणाम्भोधिरभ्यधानां मृगेक्षणाम् । दुरवस्थामिमां कोऽयं, पाप्तोऽस्ति सुकृती पुमान् ? ॥ ५९॥ साऽवर विद्याधरस्वामी, भद्रायं मम वल्लभः । कुसुमावचयं कुर्वन् , लक्ष्मीरमणकानने ॥ ६० ॥ लक्ष्मीदेवतया बदः, क्रुद्धयाऽत्र महाशय ! । मोचनीयस्त्वया विश्वोपकारस्फारचेतसा ॥ ६१ ॥ तस्या याचं तदाकप, कुमाररतस्य मुक्तये । समभ्यर्च श्रियं भत्त्या, प्रस्तौति स्मौचिवीपतिः ।। ६२ ॥ जय त्वं कमले देवि !, से- वकामीष्टदायिनि ! । सुरासुरनरश्रेणिसेव्यमानपदाम्बुजे ! ॥ ६३ ॥ तव प्रसादतो मातदोषा अपि गुणात्मताम् । श्रयन्ति प्राणिनां तस्मात्प्रसीद परमेश्वरि ! ॥ ६४ ॥ इति स्तुतिवचःप्रीता, पद्मा प्रत्यक्षतां गता । तमुवाच वरं वत्स !, वृणीष्व हृदयंगमम् १ कण

·"
,
॥ ६५ ॥ साउलिस्तां ततोऽवादीत्, प्रीतिमान् पृथिवीशसः । अमुं विद्यावरं देवि !, मुञ्च विश्वानिवत्सले ! ॥ ६६ ॥ तद्गिरा
खेचरोऽमोचि, पद्मयाऽथ प्रसन्नया । परोपकारनिष्ठस्य, देवाः सेवाभृतो यतः ॥ ६७ ॥ पुनर्जातमिवात्मानं, मन्वानः खेचरेश्वरः ।
व्याजहार नराधीशनन्दनं नन्दिताशयः ॥ ६८ ॥ पुरन ! रत्नगर्भेयं, भवता भूरजायत । स्वार्थादप्यधिको यस्य, परार्थों हृदयेऽभवत्
॥ ६९ ॥ यतः-शुद्राः सन्ति सहस्रशः स्वभरणब्यापारमात्रोद्यताः, स्वार्थो यस्य परार्थ एव स पुमानेकः सतामग्रणीः । दुप्पूरो-
दरपूरणाय पिबति श्रोतःपति वाड्यो, जीमूतस्तु निदाघसंभृतजगत्संतापविच्छित्तये ॥ ७० ॥ ततः प्रत्युपकारार्थ, कृतज्ञः खेचरे-
श्वरः । प्रज्ञप्तिममुखारतस्मै, विद्या अर्पितवान् दश ।। ७१ ॥ प्राप्तविद्यः श्रियं देवी, प्रणम्य परमादरात् । कुमारोऽथ समं व्योम-
गामिना मुहृदाऽन्वितः ॥ ७२ ॥ पुरो व्रजन तरुश्रेणिफलपुष्पसमाहितम् । अपश्यत शान्तिनाथस्य, चैत्यं काञ्चननिर्मितम् ॥७३॥
युग्मं ॥ पयोमिनिर्मलीभूय, चन्द्रकान्तविनिर्गतैः । प्रविश्य विधिना तस्मिन्, भृतो भावेन भूयसा ॥७४ ॥ अभ्यर्च्य प्रतिमा
पुष्पैः, श्रीशान्तेः सौरभाद्भुतैः । पञ्चाङ्गेन प्रणामेन, प्रणम्य स्तुतवानिति ॥ ७५ ॥ श्रीशान्ते ! जगतां नेतनिजात्मप्रतिबिम्बतः ।
चिदानन्दमय स्वामिन् !, ममात्मानमलइकुरु ॥ ७६ ॥ विश्वसेननराधीशवंशाकाशविवस्वति । पद्मोल्लासपदे दृष्टे, त्वय्यासीन्मे दि-
नोदयः ॥ ७७ ॥ यस्ते धत्ते शिरस्याज्ञां,तस्याज्ञां नाथ ! मृसु । संपन्नवसुधाभोगा द्योपामूपाश्च कुर्वते ॥ ७८ ॥ त्वद्भक्तिकलिता
मुक्तामया दृढगुणान्विताः । वक्षःस्थले विराजन्ते, हारा इव शिवश्रियः ॥७९॥ त्वत्स्वरूपमयं यस्य, सम्यक स्वान्तं भवेद्विभो !
तस्य विश्ववयैश्चर्यपदवी न दवीयसी ॥ ८० ॥ यन्मनस्त्वन्मयीभावं, दुग्धाम्बुवद्विभो ! व्रजेत् । स एव सुकृती मून, भवेदासन्न-
सिद्धिकः ॥८१॥ दूरीकृततमा विश्वविदुरः सद्गुणालयः । श्रीशान्तिददतां शान्ति, तीर्थेशोऽन्येऽपि शाश्वतीम् ॥८२॥ इति स्तुत्वा
॥५३॥

·विशात स्थान ॥५४॥ जिनाधीश, श्रीशान्ति कान्तिभासुरम् । सोऽपश्यदारती देवी, मन्डिता तर मण्डपे ॥ ८३ ॥ सर्वविद्वदनाम्भोजचतुष्पथप्रतिष्ठि- ताम् । भक्तितोऽसौ नमस्कृय, तां स्तौति रम सितयुतिम् ॥ ८४ ॥ सत्ताम्यनादपक्षाभ्यां, भुवनायचारिणी। देवी सरस्वती हंगी, रमतां मम मानसे ॥ ८५ ॥ यस्त्यद्वस्वमुगाडूमण्डलमिलत्कान्तिप्रतानोच्छलचञ्चचन्द्रकचक्रविनितककुष्कन्याकुलं ध्यायति । पाणी वाणि । विचिषभइगुरपदमागल्भ्यशृङ्गारिणी, नृत्यत्युन्मदनर्तकीय सरसं तदस्मरगागणे ॥८६॥ इति स्तुतिसुधारवादप्रसन्ना सा सरस्वती । वो तस्मै ददौ यता , कन्यां शान्तिरती भवान् ॥ ८७ ॥ परिणीय पराबादपदं मैवीमिवामृताम् । भूयाद्विद्या- धरस्वामी, योगी वेपर्यसंगत. ॥ ८८ युग्मं ॥ श्रीशान्तिवेदमतरतेन, ततो निर्गच्छता पुर. । दृष्टा शान्तिमती कन्या, लावण्यामृ- तसारिणी ॥ ८९ ॥ ततोऽसौ चिन्तयामास, दोलालीलावलम्बिनी । उद्याने या मयाऽदर्शि, दर्शनानन्दकौमुदी ॥१०॥ सैवेयं सुख- सवी, जीवितं जगतीतो । उपकारी महानेप, व्योमगो गे ततोऽभवत् ॥ ९१ ॥ प्राच्यपुण्योदयादस्मिन्नानीतो विपिनेऽमुना । ऐन लक्ष्मी महादेयाः, सपफलशालिनी ॥ १२ ॥ युग्गं । कन्यापि तं तदालोक्य, कुमारं कामसन्निभम् । बभार परमां प्रीति, रोमाञ्चोदितागुका ।। ९३ ।। उत्फुल्लचापकग्रेगेथित्वा सा सुमस्रजम् । मूर्जपरं च गाङ्गेय, स्वहस्तलिखिताक्षरम् ।।९।। सधानीपाणिना भैपीत्, तस्मै हार्दानुरागतः । मालामादाय तत्प, सोऽपि वाचितवान् यथा ॥ ९५ ॥ वैतान्ये दक्षिणश्रेण्यां, नगरे शिवमन्दिरे । वज्रगोऽस्ति मूभर्ता, वज्रवेगा च तत्प्रिया ।। ९६ ॥ तयोः शान्तिमती नाना, नन्दनाऽहं परार्थिनी । नैमित्तिकगिरा सौवपितुरादेशतरतया ॥ ९७ ॥ पूजयन्ती प्रतिदिनं, श्रीशान्ति भारती तथा । धाध्या समं सुखेनान, वसागि विजने वने ॥ ९८ ॥ पुण्यपुण्योदयादा, भारत्या मुप्रसन्नया । अपितोऽस्ति वरो मही, भवानाभवान् गुणैः ॥ ९९ ॥ समयोता- .

·हसामग्रीसहित. प्रातरेप्यति । भवदागमनं श्रुत्वा, पिता मे मुदितोऽधिकम् ॥ १०० ॥ ततः प्रसादमाधाय, कृपाधाम नृपात्मज ।। एकरानं त्वया स्थेय, वनेऽत्र हृदयंगमे ॥ १॥ अवगत्येति पनार्थ, कुमारो हृदयंगमम् । पुष्पमालां हृदि न्यस्य, प्रीत्या प्रणयि- नीमिव ॥ २ ॥ उनिदस्नेहतो मुद्रां, निजनामाद्भितामसी। कन्याय प्रेषयामास, धाश्या हस्ताम्बुजन्मना ॥ ३ ॥ वज्रवेगः अंगे तत्रागय नीत्वा च तं पुरे । सुतामुद्राहयामास, ततस्तां रचितोत्सवम् ॥ ४ ॥ स विद्यामृहदी तस्मै, पाणिमोचनपणि । राज्यलक्ष्म्या समं दिव्यमणिमाणिस्यमण्डलीम् ॥५॥ तस्मिनबसरे नाट्योन्मत्तेन व्योमचारिणा । दुरात्मना इतस्तस्य, सुमतिः परमः सुहृत् ॥ ६॥ प्रज्ञप्तिविद्ययाऽऽनीय, कुमाररमृतयाऽर्पितः । न विरस्थायिनी येन, विपत्सद्वृत्तशालिनाम् ॥ ७ ॥ ॥ युग्मं ॥ विधाय विधिवविद्यासाधनं क्रमतः सुधीः । जित्वा च खेचरं नाट्योन्मत्तं संग्रामकर्मणा ।। ८॥ सम्राट विद्याध- रश्रेणे, सोऽमृद् भूरिपराक्रमः । धर्मो जयति सस्मिमिति सत्यापयन् पदम् ॥९॥ युग्मं । सोऽन्यदा शुश्रुवे धर्मदेशनां दपितासेख । चारणश्रमणस्वामिजयन्तस्वामिना कृताम् ।। १० ॥ यथा-तीर्थे याना विधेया निजकरकमले: पूजनीया जिने- न्द्रा, धार्य सम्पत्तवरत्नं मनसि निरुपमं जन्तवश्चानुकम्प्याः । देयं पानेषु दानं सुकृतितनुभृतो माननीया विाय, तीर्यशश्रीस्ति- लोकीतलतिलकसमा प्राप्यते येन पुण्यों ॥ ११ ॥ ततोऽसौ तं नमस्कृय, सम्पगवतभूपितम् । शान्तिदेव्या समं सम्यम्, श्राद्ध- धर्ममशिश्रियत् ॥ १२ ॥ शाश्वताशाश्वतान्यहवेत्यानि निखिलान्यपि । मणम्य भक्तितः सम्पगहाष्टनर्मल्यहेतवे ॥ १३ ॥ जगृहेऽ- . ॥५४॥ १ प्रभाते २ लत्रेण सहित ३ निपट ४ पविना ·शतिन स्थान . मगदेवेन, फलं साज्यसंपदः । विकी यत् श्रियं प्राप्य, सत्कार्य न प्रमायति ॥ १४ ॥ युग्मं ॥ चाऽय यावेगाय, श्रेणि- दपत्रपधिया । शान्तिदेध्या राह श्रीमानरुणः खेचरेश्वरः ॥ १५ ॥ दिव्यं विमानमारदः, मो विद्याधरैर्वृतः । नानाऽऽतोयनि- मादेन, गणयन् व्योगमण्डलम् ॥ १६ ॥ पापत् कृतोत्सवे परिः, पुरे श्रीमणिमन्दिरे । निजतातपदाम्भोज, विनीतात्मा ननाम च ।। १७ ॥ तिमिशिषकं ॥ मणिशेखरमपाला, स्याङ्गजश्रीरिलो कनान । पिदधे मुदितवान्तः, सत्सवपरम्पराम् ॥ १८ ॥ निज- राज्यपदे न्यरय, तनयं गुरुयोज्ज्वलम् । मुनिप्रभगुरोः पाश्चे, राजा जग्राह संयमम् ॥ १९ ॥ श्रीमानरुणदेवोऽपि, प्रजो इस निजमजाः । पालयन् दर्शयामास, एन्यानं न्यायधर्मयोः ।। २० ।। श्रीपदामणगौराई, पद्मशेखरमाजम् । अजीजनत्क्रमाच्छान्ति- देवी राज्यधुरन्धरम् ॥ २१ ॥ मधुमासेऽन्यदा गच्छन् , लीलोद्यानं स लीलया । मणिशेखरराजर्षि, प्रशान्ताशेपकल्मषम् ॥ २२ ॥ सहा दृष्टात्सयाकारमनगार पुगे बहिः । सस्मार प्राक्तनी जाति, जगतीजानिरात्मनः ।। २३ ॥ तपाहि-शुक्तिमत्यां पुरा पुर्या, गाहारम्भावितोऽजनि । करकर्मा गृही श्रीमान्, वैद्यो विद्याविदग्रणीः ।। २४ ।। धनेकदृष्टिना नानाफूटयोगोपदेशतः । तेनायुर्वे- दिना करो, रोरो नो वशितः शिती ? ॥२५।। तरयान्यदा गृहे कश्चिद्वेषजार्थी तपोनिधिः । गुरुणा प्रेपितः पापन्मुनिधर्म शायान् ।। २६ ॥ विशुद्धमौषधं तरमै, स वैयः प्रददौ स्वयम् । मुनिनाऽपि तदाऽऽदेशि, तरय हितहेतये ॥ २७ ॥ प्राय- कित्सिक शान, बहारम्भककारणम् । पापशुतापाऽऽख्यातं, निमित्तं दुर्गतेः परम् ॥ २८ ॥ ज्योतिःशाग्यं चिकित्सा घ, धातु- पान ·. 450302 वर्वादोऽथ वैद्यकम् । पात्रं विना न देयानि, पापव्यापृतिदर्शनात् ॥२९॥ तथापि भवता भद्र !, मुनीनां विरतात्मनाम् । कल्प्यौ- पधानि देयानि, यथायोग स्वभक्तितः ॥ ३० ॥ संप्राप्तियोंधिमीजस्य, येनागामिनि जन्मनि । भवतोऽपि भवेन्नूनं, मुक्तिशर्म- निबन्धनम् ॥ ३१ ॥ यतः-गृहिणां गृहिधर्मस्य, सारमेतत्परं स्मृतम् । यथाशक्ति सुपाचेपु, दानं यच्छुद्धवस्तुनः ॥ ३२ ॥ ततः प्रभृति साधूनां, दयाहृदया मनाक । क्वचित्क्वचिद्ददौ कल्प्यौषधानि विविधान्यपि ॥ ३३ ॥ आर्तध्यानात्परं मृत्वा, स जजे वानरायणीः । वानरीणां पतिः पञ्चशतीनां काननावनौ ॥ ३४ ॥ सोऽन्यदा जातिमस्मात्सिशल्यमुनिदर्शनात् । यद् दृष्टा अपि जन्तूनां, साधवः स्युः शिवावहाः ॥ ३५ ॥ प्राग्भवाभ्यासतः साधुमौषधीभ्यामसौ व्यधात् । गतशल्यं भवाम्भोधेः, पारमाप च तत्क्षणात् ॥ ३६ ।। न्यवेदि साधुना तस्मै, धर्मो निश्छद्मचेतसा । पीयूपादपरं किञ्चित्किमिन्दुर्भुवि वर्षति ? ।। ३७ ॥ वा- नरोऽपि ततः प्राप्य, बोधिलाभ मनोहरम् । त्रिदिनी पालयामास, सम्यग् सामायिक व्रतम् ।। ३८ ॥ ततोऽनशनमाराध्य, मुने- र्वाचा प्रशान्तहृत् । विपल्यापुरसौ स्वर्ग, सौधर्मे त्रिदशोऽजनि ॥ ३९ ॥ ज्ञानेनावधिना ज्ञात्वा, तं मुनि गुरुसन्निधौ । गत्या स्वरूपमाख्याय, नत्वा देवो दिवं ययौ ।। ४० ।। ततश्च्युतोऽभवद्देवोऽरुणदेवामियो नृपः । संस्मृत्येति निजां जाति, सोऽप्य- नसीन्मुनि पुनः ।। ४१ ॥ विमुच्य प्रतिमा तस्मै, धर्माशीर्वादपूर्वकम् । प्रददौ स मुनिर्धर्मदेशनाममृतस्रवाम् ॥४२॥ न्यग्रोधे दुर्लभं पुष्पं, दुर्लभं स्वातिजं पयः । दुर्लभं मानुषं जन्म, दुर्लभं जिनशासनम् ॥ ४३ ।। कल्पद्रुस्पर्शपाषाणदक्षिणावर्तशवत् । तवापि दुर्लभं राजन् !, तत्त्वश्रद्धानमान्तरम् ॥४४॥ जिनेन्द्रो देवता तत्र, सर्वज्ञः सर्वदोपहर। निश्छमब्रह्मपूतात्मा, सर्वसावद्य- हृद् गुरुः ॥ ४५ ॥ शमादिर्दशधा धर्मः, शिवशर्मपदं पुनः। एतानि त्रीणि तचानि, प्रणीतानि जिनागमे ॥४६॥ रत्नत्रयमिदं ·सिंशति- स्थान ॥५६॥ सम्यग्, यः श्रदते शुभाशयः । तस्य भव्यत्वपाकेन, भवेच्चारितयोग्यता ॥ ४७ ॥ तदेशसर्ववितिस्वरूपाम्यां द्विधा स्मृतम् । तनायं गृहिणां प्रोक्तं, द्वितीयं तु जितात्मनाम् ॥४८॥ देशचारित्रमाराध्य, प्राणी देवत्वमश्नुते । सिद्धिगामी भवेन्नूनम्, सर्व- संयमपालनात् ॥ ४९ ॥ मुहूर्त्तमात्रं चारिवं, यदि रयानिष्कपायिकम् । वैमानिकपदैश्वर्य, भवेन्मायस्तदाऽगिनः ॥५०॥ इत्याकी गिरं सायोः, प्रबुद्धोऽसौ महीपतिः । पद्मशेखरपुत्राय, पवित्राय नयश्रिया ॥५१॥ वितीर्य निजसामाज्यं, निर्मिताष्टाहिकोत्सवम् । स श्रीप्रभमुनीन्द्रस्य, पाच शिवाय संयमम् ॥ ४३ ॥ युग्मं । शान्तिदेवी तदा देवी, संवेगरसपूरिता । दीक्षां जग्राह जैनेन्द्रीमनेकांहःक्षयक्षमाम् ॥ १३ ॥ अधीयन् द्वादशाङ्गानि, स्थानकानां फलं महत् । अन्यदाऽरुणराजर्पिः, शुश्राव गुरु- सन्निधौ ॥ ५४ ॥ एकादशे पदे साधुः, सम्यग्ज्ञानोपयोगवान् । विधा शुद्धेन विधिना, कुर्वन्नावश्यकक्रियाम् ॥ ५५ । तीर्थ- कृत्परमासाद्य, मोदते मुक्तिसंपदा । आवश्यकोपयुक्तस्य, गुर्वी स्यान्निर्जरा यतः ॥५६॥ यतः-आवश्यकेषु शान्तात्मा, सोप- योगमना मुनिः । दुर्जराण्यपि कर्माणि, तत्क्षणाज्झरति ध्रुवम् ॥ ५७ ॥ श्रुत्वेत्यरुणराजर्षिः, सोऽमिग्रहमजिग्रहत् । पञ्चधाऽपि परित्यज्य, प्रमादं विषमेष्वपि ॥ ५८ ॥ आवश्यकेषु सर्वेषु, सदा सामायिकादिपु । सम्यक् स्वान्तोपयोगेन, प्रिया कार्यों मयो- धमः ॥ ५९॥ युग्मं । सामायिके ततः सम्यक, संयमामलतावहे । कृतसम्यक्त्वनैर्मल्ये, वंशतिसंस्तवे ।। ६० ॥ कुर्व- निश्च्छा सर्वत्र, सावधानतयोद्यमम् । राजपिस्तीर्थकृत्कर्म, स्वसत्ताकं विनिर्ममे ॥६१ ॥ चतुर्भिः कलापकं । पणमासावधि राजस्तस्याकारि परीक्षणम् । लक्ष्मीदेवतया यो रैरुपसर्गशतैरपि ॥ ६२ ॥ शब्दरूपरसस्पर्शविषयैः सुखहेतुमिः । क्वचिद्देवाङ्ग- नाउन्दरमन्दानन्ददायिमिः ॥ ६३ ॥ योगिनोऽपि स्पहामार्हावभावपररसरम् । प्रार्थितोऽपि स निर्यन्यः, स्नेहगर्भ पदे पदे Son04902300000000000000000000000000 ·॥ ६४ ॥ अप्रीतिकारिमिः क्वापि, दुर्वाक्ये. क्रकचोपमै । वृषर दोषमुधोष्य, भत्सितोऽप्यमियडुरैः ॥ ३५ ॥ न रागद्वेष- कालुष्यनिर्मित निर्णमायणी. । अतीचारं पर कालातिक्रमं च मनागपि ।। ६६ ।। आनिन्ये समताशाली, प्रशोऽसी वस्तुवेदिए । विशेषेण निधा शुद्धो, वरत्वावश्यककर्मसु ॥ ६॥ पञ्चभिः कुलकं । श्रीदेवी मुदितस्वान्ता, मादुर्भूय ततो मुनिम् । वन्दित्ता क्षमयामास, तन्वती सदगुणस्तुतिम् ।। ८॥ धन्योऽसि त्वं महाभाग । बन्योऽसि स्वगिणामपि । शम्दादिकमुपाग्रामरमिरामभंगा कृतः ॥ ६९ ॥ रागद्वेषोदयः क्वापि, भवतो भवतोयधेः । पूर्णिमेन्दूदयमायो, यस्य नासीन्मनागपि ॥ ७० ॥ विमिविशेषकं ॥ मारण बहिषः सन्ति, व्यावश्यककारिणः । सन्तीह कतिविझानावश्यकेषु रताः पुनः ॥७१॥ स्तुत्वै बहुमानेन, नमस्कृत्य पुनः पुनः। श्रीर्जगाम निजं धाम, तद्गुणग्रामरजिता ॥ ७२ ॥ पारिनधर्ममाराध्य, क्रमाद्राजर्पिरुत्तमम् । देशोऽभू बादशे स्वर्ग, स्वर्गेश इवे संपदा ॥ ७३ ।। ततश्च्युतो विदेहेऽसौ, पदवीमहतोऽद्भुताम् । आसाद्याक्यमुक्तात्मा, परमात्मा भविष्यति ।। ७४ ॥ एवं निशम्यारुणदेवम्भतो, वृत्तं जिनाधीशपदातिभासुरम् । आवश्यकेवादतिरात्मशक्क्या, सदा विधेया विविधोपयोगात् ।। ७५ ।। ॥ इत्येकाशस्थानकेऽरुणदेवकथानकं संपूर्ण ॥ अथ द्वादशस्थानके विवेकिना निर्मलं शीलं पालनीयं, यत-नृषु चक्री सुरेचिन्द्रः, पूज्येषु श्रीजिनेश्वरः । यथा मुख्य- स्तथा ब्रह्मवतं सर्ववतेष्वपि ॥ १॥ चिन्तामणि रे तस्य, तस्य कल्पद्रुमो गृहे। कामधुर सविधे तस्प, यस्य शील समुज्ज्वलम् ॥२॥ तच्चावादशभेद, यथा-दिव्यौदारिकामाना. कृतानुमतिकारितैः । मनोवाकायतस्त्यागो, ब्रह्माष्टादशया मतम् - ·घशति- स्थान. ॥२७॥ ॥ ३ ॥ अथवा त्रिविध शील, यथा-सदाचारशील अष्टादशमहस्राङ्गलक्षण नवब्रह्मगप्तिसनायनानतपालन च, यत:-+सुध समा- यारमनिन्दणिज्ज, सहस्सअटारसलक्खण च । बंभाभिहाण च महावयंति, सीलं तिहा केवलिगो वयंति ॥ ४ ॥ तच यतिमिः सर्वाङ्गनापरिहाररूप दशनाचर्यसमाधिसहित मनोवाकायै कृतकारितानुमोदनावर्जनेन यावज्जीवं पालनीय, गृहमेधिमिरित्वरपरिण- हीतविश्वापणाइगनादिपरिहारेण स्वदारसंतोषरूप यावज्जीवं पञ्चपर्यादौ स्वदार नमिगमनं च पालनीयं, तया शील विविधधर्म- साररूप सकललोकजनीय च, यत.-प्राणभूत चरित्रस्य, परमेककारणम् । समाचरन् ब्रह्मचर्य, प्रजितैरपि पूज्यते ॥ ५ ॥ हरति कुलकलाई लुम्पते पापपङ्क, सुकृतमुपचिनोति शाध्यतामातनोति । नमयति सुरवर्ग हन्ति दुगोपसर्ग, रचयति शुचि शीलं स्वर्ग- मोक्षौ सलीलाम् ॥ ६॥ * जो देइ कणयकोटिं, अहवा कारेइ कणयजिणभवणं । तरस न तत्तिय पुन, जत्तिय बंभवए धरिए ॥ ७॥ काषण यमचेरे, धरति सघाउ जे अ मुद्धमणा। कप्पंमि गंभलोए ताणं नियमेण अबाओ ॥८॥द्वादशे निरतीचार, तद्धार्य पिशदं बुध. । जिनेन्द्रपदवी येन, प्राप्यते चन्द्रवर्मवत् ॥ ९॥ इहव भरतक्षेत्रे, पवित्रजनसमनि । माक- न्दीपुरि पुण्यात्मा, चन्द्रवर्मा नृपोऽभवत् ॥ १० ॥ बदमुष्टिरपि स्वर्गश्रियं सर्वेषु वैरिए । रणे यच्छन् कृपाणोऽस्य, गोकारो शुद्ध समाचारोऽनिन्दनीय सहस्राष्टादशलक्षण च । ब्रह्माभिधान च महायामिति शील त्रिधा केल्लिो वदन्ति ॥ ४ ॥ * यो ददाति कनककोटी अथवा कारयति यनानिनभानम् । तस्य न तावा पुण्यं, यावद् ब्रह्मानं धृतं ॥ ७ ॥ । सागर यापनर्ग धारयन्ति वायुए ये च शुदमनम् । करूपे नमरों नपा नियमेनापपात ॥ ५ ॥ + ·- बभूव न ॥ ११॥ विनयेन सम विद्या, साकं दानेन सपदः । निवासं विदधुर्यस्मिन् , भूभुजि ज्यायसि श्रिया ॥ १२ ॥ तस्य चन्द्रापली देवी, निलोफीतिलकोपमा । आसीनिरसीमसौभाग्या, श्रीरामस्येव जानकी ॥ १३ ॥ तया दयितया ममान् , श्रिये पुरुषोत्तमः। प्रीतिमान् विरतो नित्य, नारीष्वन्यास्वजायत ॥ १४ ॥ तनान्यदा चतुनिजगच्चक्षुः समागतः । श्रीमांश्चकेश्वरः सरिस्तन्वनानात स्थितिम् ॥ १५ ॥ तुझं सिंहासनं हैमं, मेरुगृङ्गमिवोज्वलम् । तस्यासनकृते देवैर्मुदितैस्ता निर्ममे ॥१६॥ तमानन्तुं महीनेता, वनपालगिराऽगमत् । भक्तिमान् अष्ठिसामन्तममुखैन गरैर्वृतः ॥१७॥ तनागच्छन् भुवः स्वामी, नयनानन्ददा- यिनी । कायोत्सर्गासनौ साधू, सिन्धू इव शमश्रियः ॥१८॥ निरीक्ष्य कनकाम्भोजदीधिती गुरुसन्निधौ। नत्वा सविस्मयस्वान्तः, मूरि- राजं व्यजिज्ञपत् ॥ १९ ॥ युग्मं ॥ अमुना मुनियुग्मेन, तिग्मांशूपमतेजसा । यौरने हेतुना केन, गृहीतं दुष्कर व्रतम् ? ॥२०॥ गुरुः स्माह महाराज!, शृणु वैराग्यकारणम् । अनयोर्दधतोः साधुगुणानां सप्तविंशतिम् ॥ २१ ॥ कुशस्थलपुरे श्रेष्ठी, गदनः सदनं श्रियः। अजायत गुणश्रेणिसज्जसज्जनमण्डनः ॥२२॥ आद्या चण्डा प्रचण्डा च, द्वितीया दयिते उभे । तस्याभूतां महापापमत्सरग्रस्त- चेतसी ॥२३॥ ययोरासीन्मनःप्रीत्यै सततं कलहे लय.। न पुनः क्वापि सस्नेह, स्वभर्तुः कलहेलेयः ॥२४॥ चत्वारस्तनयास्तस्य, वेश्मा- लकृतिकौस्तुभाः । ताम्यां जाताः क्रमादासन्, मनोविश्रामभूमयः ॥ २५ ॥ क्रमेण निर्ययौ लक्ष्मीस्तद्गृहाच्चिरसंचिता । कल- १ स्त्रिया २ भास्वान् ३ विविधतपोमर्यादम् ५ सुवर्णकमलतेजसौ ७ सूर्य ८ आमन्निति विया उपनारोऽयों वा. 200304 romans- ॥५७॥ ४ समुद्रौ ·स्थान विंशति- योस्तयोंनित्यकलहोदेजिता किमु ॥ २६ ॥ प्रचण्डासुखममात्मा, प्राप्तोऽमौ बटुमिर्दिनैः । चण्डालयेऽन्यदा श्रेष्ठी, पनवं स्वद- तेऽधिकम् ॥ २७ ॥ चण्डा चण्डाशयोत्पाट्य, मुशलं विकटाकृतिः । मुमोच सेहसा हन्तं, तं भरिमफि मुधा ॥२८॥ तद्भयेन पुन श्रेष्ठी, नष्टः पश्चाद् हुतं क्रमैः । तत्पृष्ठौ पन्नगीभूयायासीन्मुशलमप्यहो ॥ २९ ॥ समीपं स प्रचण्डाया, आगा- ध्याकुलमानसः । ऊर्वशीय पुरुद्वत, साऽपीति स्माह ते तदा ॥ ३० ॥ आर्यपुत्र ! मृशं श्वासपूरितानननासिकः ॥ स्वेदवान् थपनरत्वं, वेगादेवागत. कथम् ? ॥ ३१ ॥ सोऽभ्यधान्मुशलं मुक्तं हन्तुं मां कोपचण्डया । चण्डया पन्नगीमूर्य, पृष्ठावायोति 'सत्वरम् ॥ ३२ ॥ ततोऽहं वेश्मनस्तस्याः, पापाया द्रुतमागमम् । जवानयाकुलः पाहि, पाहि मां प्राणवल्लभे ! ॥ ३३॥ एवं वदत एवास्य, स भोगी भीषणाकृतिः । फुत्कार पयन् घोरैः, सर्व यावदुपाययौ ॥ ३४ ॥ अशोद्वर्तनसंजातमलसंभारवत्तिकाः । निर्मुक्ताः संमुख तस्प, पन्नगस्य समन्तत ॥ ३५ ॥ दयित रक्षितुं तावल्लब्धलक्षतया तया । अवधैकपदं विद्या, पठित्वा तत्क्ष- गादपि ॥ ३६॥ युग्मं ॥ सहसा नफुलीभूप, प्रसर्पन्त जवोद्धतम् । सर्प तं भक्षयामास, अहो चि तयोर्महत् ॥ ३७॥ वस्थामृतस्तत. श्रेष्ठी, निशि तस्या गृहे स्थितः । दध्यौ स्वान्ते प्रिये ! एते, उमे अपि दुराशये ॥ ३८ ॥ मन्त्रतन्वौषधश्रेणि- परिते सुकृतोझिते । एते करिष्यतः कोपं, सार्क यदि ममोपरि ॥ ३९ ॥ तदा मे धर्ममुक्तस्य, मरणं शरणं विना । अकाठेऽपि समायातं, लोकायसुखापहम् ॥४०॥ युग्मम् । तस्मादहमितः स्थानादास्यमादाय वेगतः। क्वचिदन्यत्र गच्छामि, या स्यात्मकृतागमः ॥ ११ ॥ इति निध्याय शुद्धात्मा, सतवा ते दयिते स्यात् । ततो देशान्तर गच्छन्, स सांकाश्यपरं ययौ ॥ ४२ ॥ भाननामा - ·, . , रमाधाम, श्रेष्ठी तत्रास्ति नेगम । मायाँ भानुमती तस्य, चत्वारश्च तयोः सुताः ॥ ४३ ॥ पुना विद्युल्लता विधुल्लतव शुतिशालना । नानाविज्ञाननिष्णाती, तथा प्राणप्रिया पितुः ॥ ४४ ॥ युग्मं ॥ तस्मै तो स ददो श्रेष्ठी, गोत्रदेव्या निदेशतः । प्रायेण हि सुवृत्तस्य, न चिरं स्थायिनी विपत् ॥ ४५ ॥ नवोठया तया साक, स भुञ्जन् पञ्चधा सुखम् । मदनः सदने तस्यास्तस्थी वर्षाणि कानिचित् ॥ ४६॥ अन्यदा मदनश्रेष्टी, प्राचीनसदनद्वयं । स्मृत्वा पुत्रकलादिचिन्ताविवशमानसः ॥ ४७ ॥ विद्युल्लता मियां पधा, जगाम स्वपुरं प्रति । तस्मै करम्पक सापि, पथि पाथेयमर्पयत् ॥४८॥ युग्मम् । एकाकी स ततो मोहात्, सपाथेयः पथि वजन् । तापसातिथये प्रादात्तदर्द्ध भोजनक्षणे ॥ ४९ ॥ अन्नदानं सदा देयं, सत्पात्रेषु विशेषतः । स्ववित्तायनुसारेण, धीमत्ता सुकृतार्थिना ॥ ५० ॥ अतियीनथिनो कुस्थान्, भक्तिशक्त्यनुकम्पनः । कृत्वा कृतार्थानीपिसानोक्तुं युक्तं महात्मनाम् ॥५१॥ उपाविशत्सररतीरे, भोजनार्थ स यावता । प्रतीक्षस्व क्षणं तावनभोगीरित्यजायत ।। ५२ ॥ विकी स शा तस्थी, पापताऽकृत. भोजनः । मेपीभ्य समायासीत्तावत्तन स तापस ॥ ५३ ॥ स तं ताग्विधं दवा, दध्या विस्मितमानसः । किमेनदथवा सीणां, चरित्रं गहन यत ॥ ५४ ॥ * रविचरियं गहचरियं, ताराचरिय च राहचरियं च । जाणंति बुद्धिमंता, महिलाचरिय न जाणंति १ -मीयानम् २णिक ३ शय * रविचर्या ग्रहचर्या तागर्या न राहगर्या च । जानन्ति बुद्धिमन्नो महामन्ति न जानामि ॥ १ ॥ माम्मानि जग ति आपण पक्षिणाएपनि । महिलाना दगमार्ग बीपि गो ने गो॥२ || द शवम

·विंशति-
स्थान०
.
॥५५ ।। मच्छपय जलपथे, आगासे पंखियाण पयपती । महिलाण हिययमग्गो, तिनि वि लोए न दीसंति ॥ ५६ ॥ इति,
बजनेप ततो मेषः, सांकाइयं पत्तन प्रति । विद्युल्लतागृहं प्रापदहो कार्मणमुत्कटम् ॥ ५७ ॥ मदनोऽपि रहोवृत्या, समं तेन
कुतूहली । आगत्य बहिरेवास्थाद्वेश्मनो विजने क्वचित् ॥ ५८ ॥ विद्यल्लता गृहायातं, तं मेषं वीक्ष्य यघिमिः । निर्दय ताड-
यामास, स्तम्भे बदवा दुराशया 11 ५९ ॥ वारिता सा जनैर्दुष्टा, नैव तिष्ठति वक्ति च । यो भक्षति करम्बं हि, विडम्वंस
सहिष्यति ।। ६० ॥ सोपशान्ता सखीवाचा, ततस्तं मन्त्रवारिण। ययावस्थितरूपं तं, तापसं निर्ममे क्षणात् ॥ ६१ ॥ भय-
भान्तमनाः श्रेष्ठी, ततश्चिन्तामिति व्यधात् । ताभ्यामप्यधिका योपिरहो एषा विशेषतः ।। ६२ ।। अयासी तामपि त्यक्त्वा, राक्ष-
सीगिव साहसी । हसन्ती स्वश्रिया स्वर्ग, हसन्ती नगरी ययौ ॥ ६३ ॥ तत्र श्रीपभस्वामिचैत्ये चन्द्रांशुनिर्मले । आहती
प्रतिमा नया, परमां प्रीतिमाप सः ॥ ३४ ॥ तवागतेन पूजार्थ, धनदेवेन धीमता । पृष्टोऽस् मदनश्रेष्ठी, स्वस्वरूप यथा-
स्थितम् ।। ६५ ।। धनदेवोऽवन्द्र ।, किमेतत्कौतुकं तप । यद्भवन्ति स्त्रियः प्रायः, कौटिल्यैकनिकेतनम् ॥ ६६ ॥ यतः--
आवतः संशयानामविनयभवनं पत्तनं साहसानां, दोषागां संनिधानं कपटशतगृहं क्षेवमपत्ययानाम् । अयाझं यन्महद्भिर्नरवर-
पभैः सर्वमायाकरण्डं, स्त्रीयन्वं केन लोके विषममृतमयं शर्मनाशाय सृष्टम् १ ।। ६७ ॥ आकर्णय सकर्ण ! , स्वरूपं मग
वेश्मनः । तापोपशान्तितः खान्तं, यत्ते शीतलतां येत् ॥ ६८ ॥ इभ्यो धनपतिर्नामा, पुराऽवाभवत्कृती । धनसारो
धनदेवश्य, तस्याभूतां सुतावुभौ ॥ ६९ ॥ क्रमावनपतौ जाते, स्वारीनयनातियो । सम्पदोऽपि ततो नेशुस्नत्नेहादिव
बेइमतः ॥ ७० ॥ प्रातरौ तु नतो जातो. प्रथम् पृथग्ग्रहे स्थितो। न भवेत्स्यजनस्नेह, प्रायो यमपदं विना ॥ ७॥

·धनदेवः पुनः कन्या, धन्यामन्यामुडवान् । सपन्या सह तत्पीतिमत्य स व्यचिन्तयत् ।। ७२ ॥ प्रायः परस्परं वैरं, सपत्नीनां स्वभावतः । नागानामिव गेहेषु, वीश्यते श्रीमतामपि ।। ७३ ।। अनयोरुभयोरस्ति, परा प्रीतिः परस्परम् । केनचिद्धेतुना भाव्यं, ततोऽत्राहं विलोकये ॥७४॥ ध्यात्वेति कैतवात् कृत्वा, स्वदेहापाटवं मनार । सकालेऽपि स सुष्चाप, दृढवखापताननः ॥७५॥ निदायमाणं तं वीक्ष्याचचक्षे दयिताऽऽदिमा । सज्जीभव जवाज्जामे !, यद्यावस्तर साम्प्रतम् ॥ ७६ ॥ सापि शृङ्गारमादाय, तदुक्तिप्रेरिता सती । गन्तुं समुत्सुका जज्ञे, सपन्या समुदो सह ॥ ७७ ।। ततः पुरावहिर्गत्वा, ते स्वमन्त्रानुभावतः । याव- दामं समारुह्य, जग्मतुर्नभसि द्रुतम् ॥ ७८ ।। तावत्स कौतुकी भर्ता, समं ताभ्यां शनैः शनैः । संयानेन निजं बध्या, चूतमूळेऽगमद्रहः ॥ ७९ ॥ आमोऽपि दक्षिणाम्भोधि, वेगादुल्लङ्घय तद्विरा । रनद्वीपपरिष्कॉरे, पुरे रत्नपुरे ययौ ॥१०॥ तदुधाने विमुच्यामं, ततरते श्रेष्ठिनः मिये । उत्तीर्य प्रापतुमध्ये, पुरं सोऽप्यनुजग्मिवान् ॥ ८१॥ तस्मिन्नवसरे तत्र, पाणिग्रहमहो महान् । श्रीदत्तस्य कुमारस्य, वसुदेवाङ्गजन्मनः ॥ ८२ ॥ श्रीपुजश्रेष्ठिनः पुण्या, श्रीमत्या सह वर्तते । स्फूर्जत्तूर्यप्रतिध्वान- 'वाचालितदिगाननः ॥८॥ युग्मम् । विस्मितस्तद्गृहद्वारे, तदुत्सवदिदक्षया । धनदेवस्तदा तस्थौ, त्यक्त्वा तद्दयिताद्वयम् ॥८॥ समाप्तः सपरीवारस्तोरणद्वारि यावता । कुकर्मोदययोगेन, तावता मृतिमाप्तवान् ॥ ८५॥ सशोकः स्वजनैः सार्क, पसुदेवोऽय दुःखवान् । पश्चात्स्वगृहमायासीद्वैचिश्यं कर्मणामहो ॥ ८६ ॥ ततस्तां देवतादेशाद्धनदेवः स दैवतः । उपयेमे हि सर्वत्र, भाग्य २ भगिनि। ३ सप्रमोदया ४ उत्तरीयेण ५ मध्यगने ६ विधेः ७ परिणिय ॥५९॥ १ वेगेन , ·शाति स्थान . जागत्यंभइगुरम् ॥ ८७ ॥ भ्रान्स्वा स्वैर पुरस्यान्तरते उभे अपि लीलया । द्रष्टुं तदुत्सवश्रेणि, तवायाते दुराशने ॥८॥ धनदेव पति वीक्ष्य, तदाऽन्योऽन्यमजल्पताम् । आर्यपुवः समायापीदयमत्र कपञ्चन ।। ८९॥ अथवाऽत्र कथं प्राप्तिस्तस्य द्वीपेड- ब्धिमध्यगे । भूय प्रकारे सादृश्यं, परमस्मिन्निरीक्ष्यते ॥ ९० ।। इत्याकूताकुलस्वान्ते, तदुत्सवपरम्पराम् । चिरं नेत्रातियीकृत्य, जग्मतुस्ते पुरावहिः ॥ ९१ । सिचयस्पानले तस्याः, कुङ्कुमेन तदाऽलिखत् । निजस्वरूपबोधार्थ, श्लोकमेकं सुधीर्यथा ॥ ९२ ॥ क्व हसन्ती रत्नपुर, क्व क्वासौ गगनमण्डनश्चूत. । धनपतिसुतधनदेवो, विधेर्वशात्सुखकृते वृत्तः ॥ ९३ ॥ विनिर्मा- येत्यभिज्ञान, कायचिन्तामिषेण स. । रहोवृच्या समं ताभ्यां, प्रियाभ्यां बहिराययौ ॥ ९४ ॥ तथैवामप्रयोगेण, श्रेष्ठी पाप्प निज पुरम् । स्वशव्याया निशाशेपे, निद्रया सुखमन्वभूत् ।। ९५ ॥ प्रभातेऽथ तमालोक्य, सकलूणकर मियम् । उदः का- प्यसौ राजावित्याह रम ततो मिय ॥ ९६ ॥ ततो दवरकं लग्याऽमिमन्थ्य दक्षिणे करे । निवभ्य स शुकीचके, वृद्धादेशेन दुष्टया ॥ ९७ ॥ अयोचावंचया वाचा, स ता-या तयतेऽन्वहम् । वामध्रुवाऽथवा को न, सुधीरप्यमिभूयते १ ॥९८॥ श्रीपुजः प्रातरालोक्य, श्रीमत्या- सिचयाञ्चले । आर्या तां वर्णकन्यक्तपर्णा निर्णीतवानिति ॥ ९९ ।। हसन्तीनगरीवासी, जामाताऽसौ कञ्चन । अवागय मुतामेता, पाणौ कृत्वा गत पुनः ॥१०॥ तस्यां सागरदत्तेन, व्यवसायार्थ गच्छता । लेख संप्रेषयामास, तस्मै हारेण संयुतम् ॥१॥ सोऽपि तस्यां क्रमात्मा, कुशली तत्कलत्रयो । लेखं हारसमं दचा, श्रीपुञ्जोक्तं न्यवेदयत् ॥२॥ १ उचनीया २ वर्णने निराणा गा गागाप ·*शिति- स्थान ॥६॥ अपि । निर्जिस सेवकीभावं, कारिते किल कौतुकम् ॥ १८ ॥ तासां समानशीलानामभूत्मीतिः पररपरम् । भयप्रान्तमनाः श्रेष्ठी, तथैवाजनि दुःखितः ॥ १९ ॥ स चाहमस्मि भो बन्धो !, गृहबन्धविडम्बितः । ताः परं विपदः साक्षात्त्यक्तुं शकोमि न प्रियाः ॥ २० ॥ न दुःखं भवना कार्य, भवतापार्तचेतसा । न करको वञ्चितो यरमानारीमिः कुटिलात्ममिः १ ॥२१॥ यतः-वाचि भयोटेशि गतावलकारलीपु, यासां मनःकुटिलतातटिनीतरङ्गाः । अन्तर्न मान्त इव दृष्टिपयं प्रयाताः, करताः करोतु सरलास्तरलायताक्षीः? ॥ २२ ॥ तदुक्तं मदनः श्रुत्वा, दध्यौ वैराग्यमृन्मनाः । धन्यः स एव लोकेऽस्मिन्, योपिद्रियों न मोहितः ॥ २३ ॥ यतः-- चलति गलितधैर्यः को न मोक्षान्तरालात्, झगिति गवलनीला यत्पुरो वकिताजी ? । इयमुपशमरूपं मार्गमावण्डयन्ती, चलति कुवलयाच्या भूलता सर्पिणीव ॥२४॥ तस्मिन्नवसरे तर, देववन्दनहेतवे । प्राप्ता वयं महाराज!, यतिराजिपुरस्कृताः॥२५॥ श्रुत्वोपदेशमस्माकं, रनत्सं- वेगमानसी । मदनो धनदेवश्च, दीक्षामाददतुरतदा ॥२६॥ शमशीलदयावन्तौ, तावेतौ मुनिपुङ्गवौ। अधीत्यैकादशाङ्गानि, माप्ती गीतार्यता गणे ॥२७॥ नृपोऽथावर मुनिस्वामिन् !, श्रीपूज्यैः केन हेतुना । तपस्या जगृहे मुम्वा, यौवनेऽपि गृहाश्रमम् ॥२८॥ गुरुः स्माह महाराज, ! विविधतिविधात्मना । रक्षायै सर्वजन्तूनां, शिश्रिये मुनिचारिता ॥ २९ ॥ यतः-धर्मार्य गृह्यते दीक्षा, धर्मः पदकाय- रक्षणात् । पड्जीवरक्षणं नारित, गृहवासे कथश्चन ।। ३० ।। खण्डिनी पेषणी नुल्ही, जलकुम्मी प्रमाणिनी । पञ्च सूना गृहस्थस्य, ततो जीवदया कथम् १ ॥ ३१ ॥ गृहस्थधर्मसेवायां, भवेज्जीवनधो महान् । दृपः केवलिमिः सूक्ष्मप्राणिनां रक्तज- न्मिनाम् ॥ ३२ ॥ स्त्रीणामेकैकसंपोगे, नालक्षाणि तत्क्षणम् । संसक्तयोनिसंजातप्राणिनां हन्ति कामुकः ॥ ३३ ॥ * असंख- * अगंग्या गोनरमैथुन त ममिनिमानुपा । निसपा गाना विभागापो भनि निन नारो ॥ 3 ॥ .

·इत्यीनरमेहुणाओ, समुच्छिपंचिदियमाणसा उ । मासेसअंगाण विभत्तिचंगे, भणइ जिणो पण्णवगाउवंगे ॥३४॥ 'पुरिसेण सहग-
याए तेसिं जीवाण होइ उदवणं । वेणुगदिद्वन्तेणं, तत्तायसिलागनाएणं ॥ ३५ ॥ मीताभयमदानाय, निरताः सन्ति मुरयः ।
भुवने मैथुनत्यागास्तोका एवाभयप्रदाः ॥ ३६॥ एवं तदेशनां श्रुत्वा, प्रबुद्धः पृथिवीपतिः। चन्द्रसेनसुतं राज्ये, न्यस्य
न्यायधुरन्धरम् ।। ३७ ॥ अर्हदेवमसु निर्माय, मौनपूजामहोत्सवान् । शिवाय संयम चन्द्रवर्मा श्रीगुरुसन्निधौ ॥ ३८ ॥ युग्मं ॥
पटनेकादशाङ्गानि, मूत्राथोंभययोगतः । अन्पदा देशनामेवमोपीद् गुरुणोदिताम् ॥ ३९ ।। विंशतिस्थानकानां यो, विधत्तेऽन्य-
तरत्सुधीः । तीर्थकृत्पदवी माप्य, मोदतेऽसौ शिवश्रिया ॥ ४० ॥ नृगतावेव जीवेन, सम्यग्दर्शनशालिना। तदपते परं पुंसा,
स्त्रिया वाऽन्यतमेन वा ॥ ४१.॥ तत्रापि द्वादशे स्थाने, विधा शुद्धं निरन्तरम् । पालनीयं पुनः शीलमक्षोम्यं विदशैरपि
॥ ४२ ॥ पामरैरपि दीयन्ते, दानानि विविधान्यपि । परं पालयितुं शक्यं, शीलं वीरपुरन्दरैः ॥ ४३ ॥ सर्वेषामपि दानानां,
शीलं संजीवनौषधम् । शीलं चूडामणिमाय, तपःसीमन्तवमनि ॥ ४४ ॥ श्रुत्वेति शुभलेश्यात्मा, राजर्षिनिर्मलं विधा । शील-
माराधयामास, तीर्थकनक्तिभावितः ॥ ४५ ॥ निद्राप्रमादमुक्तात्मा, रूक्षाहारपरो मुनिः । दृष्टिं न्यवर्त्तयन्नित्यं, स्त्रीरूपाद्भास्करादिव
॥ ४६ ।। स्त्रीकयां वर्जयामास, तज्जातिकुलवर्णनम् । स्यादिससक्तवसतौ, निवासं स महामुनिः ॥ ४७ ॥ मनोज्ञेषु मनो मैव,
कुर्यात स्त्रीहसितादिषु । दृष्टिं तदृष्टिभिः सार्क, न बबन्ध कदाचन ॥ ४८ ॥ तस्य पालयतो जि तर ब्रह्म महामुनेः ।
- पुरषेण मह गतायां तेषां नीवाना मवत्युपद्रवणं । वेणुदृष्टान्तेन, ततायःशलाकाज्ञातेन ॥ ३१ ॥ १ यथास्थितं.
॥६१॥

·विशति- स्थानः ॥६२॥ शब्दरूपरसस्पर्शगन्धेषु विषयेष्वय ॥ ४९ ॥ न कदाप्यभवत् तृष्णा, न मोहो न स्पृहापि च । सदैव सावधानस्य, नवसु ब्रह्मगुप्तिपु ॥ ५० ॥ युग्मं ॥ अन्यदा तस्य राजर्षे सवः स्वर्गिसंसदि । प्रशंसामकरोदेवं, नमस्कृतिपुरस्सरम् ॥५१॥ चन्द्र वर्मा नरेंद्रर्षिीयाधतिमतल्लिका । यस्य ब्रह्ममयं वर्म, दुर्गेधं त्रिदशैरपि ॥५२॥ इत्याकर्ण्य वचस्तस्य, विजयो नाम निर्जरः । आगत्य भरतक्षेने, तत्परीक्षा व्यवादिति ॥ ५३ ॥ दिव्यं देवानावृन्दममन्दानन्दसादरम् । निर्ममेऽवयेमेतेन, नर्मकर्ममनोरमम् ।। ५४ ॥ तत्कलाकुशलं दिव्यैहावभावैर्नर्नवै. । क्षोभयामास राजर्षि, गृहीतप्रतिम वने ॥ ५५ ॥ आत्मारामकविश्राम, स्वान्तं तस्य महात्मनः । दुर्वा तैरिख क्षुब्ध, न परं मेरुमध्यवत् ॥ ५६ ॥ ततस्तुष्टमना. स्पष्टभक्तिमृदमृताशनः । चकारेति स्तुति तस्य, सद्भूतगुणगर्भिताम् ॥५७ ॥ दानवीरारतपोवीराः, विद्यावीराः परे पुनः । तृणवत्सुलभाः सन्ति, ब्रह्मचारी सुदुर्लभः ॥ ५८ ॥ यतः अह्नाय वह्नौ बहवो विशन्ति, शस्त्रैः स्वगात्राणि विदारयन्ति । कृच्छाणि चित्राणि समाचरन्ति, मारारिवीर विरला जयन्ति ॥ ५९॥ मत्तेभकुम्भदलने भुवि सन्ति शूराः, केचित् प्रचण्डमृगराजवधे प्रसक्ताः । किंतु ब्रवीमि भवतो बलिनः पुररतात, कन्दर्पदर्पदलने विरला मनुष्याः ॥ ६० ॥ इति । गुन्नत्वा ततो नकी, पृष्टवानिति विस्मितः । शीललीलायि तैरे तै, किं मासं साधुना फलम् ! ॥ ६१ ॥ गुरुराख्यत् सुरपृष्ठ !, तीर्थक्रत्कर्ग निर्मलम् । राजर्पिणाऽमुना लेमे, शीलबीलोज्ज्वलात्मना ॥ ६२ ॥ भत्तया राजर्षिमानम्य, ततो नाकी दिव ययो । सोऽप्यासीत् क्रमतो ब्रह्मलोके त्रिदशपुत्र. ॥ ६३ ॥ ततश्च्युत्वा जिनो भावी, विदेहे विश्ववत्सलः । विजये पुष्कलावत्या, चन्द्रवर्मा यतीश्वरः ॥ ६४ ॥ इत्यं लसच्छीलमहानुभावं, ये द्वादशं

·SHOROXxxoc
स्थानकमाश्रयन्ति । ते चन्द्रवमेव जिनेन्द्रलक्ष्मीमासाद्य नियोदयमाप्नुवन्ति ॥ ६५ ॥
इति द्वादशस्थानके श्रीचन्द्रवर्मनरेन्द्रकथानकं समाप्तम् ॥
अप योदशस्थानकाधिकारः, तर निरुपमतमशमरसाम्भोधिमनमनसा मुनिना सदा शुभध्यानं विधेयं, यतःक्षणे
क्षणे शुभध्यान, विधातव्यं लवे लवे । समतायां स्वमारोप्य, प्रमादपरिवर्जनात् ॥ १॥ दुरन्तदुःखपरम्परानिमित्तमातरौद्रध्यानद्वपं
परित्यज्य समनश्रेयःपरम्पराहेतुमूते धर्मव्यानरालव्यानरूपे शुभध्याने मनो विधेय. यतः--+ अद्वेणं तिरियगई, रुद्दज्झाणेण गम्मए
निरयं । धम्मेण देवलाए, सिद्धिगई सुक्कझाणेणं ।। तलक्षणं यथा-सदाइविसयगिलो, सद्धम्मपरंमुहो पमायपरो। जिणमयमण-
विस्खेतो, वट्टइ अट्ठमि झाणमि ॥ ३ ॥ परखसण अमिनिंदिय, निरविक्खो निरओ निरणुतावो। हरिसिज्जइ कयपायो,
रुदज्झाणोवगयचित्तो ॥ ४ ॥ जिणसाहूगुणकित्तणपसंसणा दाणविणयसंपुण्णो । सुअसीलसंयमरओ, धम्मज्झाणी मुणेयवो
॥ ५॥ अह खंतिमद्दवज्जवमुत्तीओ जिणमयप्पहाणाओ। आलंधणेहिं जेहिं, सुक्कझाणं समारुहइ ॥६॥ चतुर्धा तु शुभ-
+ आसेन तिर्यग्गतिः रौद्रध्यानेन गच्छति नरकम् । धर्मेण देवलोके, सिद्धिगतिः शुर यानेन ॥ २ ॥ शब्दादिनिषयगृद्धः सद्धर्मपराईगुग्गः
प्रमादपरः । निनमतमनपेक्षमाणो वर्तने आतें ध्याने ॥३॥ परव्यसनमभिनन्दयिता निरपेक्षो निर्दयो निरनुतापः। हप्यति मनपापो रौद्रन्यानोपगतनित्तः
॥ ४ ॥ मिनमाधुगुणोरकीनप्रशंसनः दानविनयसंपूर्णः । श्रुतशीलसंगमरतः धर्म यानी ज्ञातव्यः ॥ ५ ॥ भग क्षान्तिमार्दयानरमुक्तयो निनमने
प्रधाना. { मालम्वनैः शुक्ल यान समारोहति ॥ ६॥
| ॥१२॥

·2001 स्थान ध्यान, पिण्डस्यादिविभेदतः । निश्छद्मसाम्यसमतं, भवकोटिरजोऽपहम् ॥ ७॥ यतः-- । झाणं चउव्विहं होइ, तत्थ पिंडत्थयं विंशति- पयत्थं च । रूवत्यं स्वाईय, एएसिमिमं च वक्खाणं ॥ ८ ॥ देहत्थं गयकम्म, चंदाभं नाणिणं विऊ जत्थ । परमेसरीयं अप्पं, ॥६३॥ पिच्छइ त होइ पिडत्थं ॥ ९॥ मन्तक्खराणि सारीरपउमपत्तेसु चिंतए जत्थ । जोगी गुरूवएसा, पयत्यमिह वुच्चए तं तु ॥ १० ॥ पणतीस सोल छप्पण, चउ दुगमेगं च जाव झाएह । परमेटिवाययाणं, अन्नं च गुरुवएसेणं ॥ ११ ॥ तत्र पञ्च- परमेष्टिपदैः ३५, अरिहनसिद्धआयरियउवज्झायसाहू १६, अरिहंतसिद्ध ६, असिआउसा ५, अरिहंत ४, सिद्ध २, अ० १, अथवा ॐ, तब अकारो लक्षयोजनप्रमाणः सुवर्णाभोऽमृतश्रावी स्वभावस्थो ध्येयः, ॐकारः काञ्चनाभो लोकालोकप्रमाणः विद्या- सहस्रस्थानं सर्वदेवपूज्यः सर्वशान्तिकरः पञ्चपरमेष्टिप्रथमाक्षरसंभवः सर्वदा ध्येयः, जं पुण सपाडिहरं, समुसरणत्थं जिणं परम- नाणि । पडिमाइसमारोविय, झायइ त होइ स्वत्थं ॥ १२ ॥ जं परमाणंदमयं, परमप्पाणं निरंजणं सिद्धं । झाएइ परमयोगी, ध्यानं चतुर्वियं भवति, तत्र पिण्डस्थ पदार्थ च । रूपस्थं रूपातीतं एतेषामिदं च व्याख्यानम् ॥ ८॥ देहस्थं गतकर्माणं चन्द्राभं ज्ञानिनं विद्वान् यत्र । परमैश्वर्यमात्मानं प्रेक्षतं तद्भवति पिण्डस्था ॥ ९ ॥ मन्त्राक्षराणि शारीरपद्मपत्रेषु चिन्तयद्या । योगी गुरूपदेशात् पदम्पमिहोच्यते तत्तु ॥ १० ॥ पन्चत्रिंशतं पोडश षट् पञ्च चत्वारि द्वै एक च यावध्यायत । परमेष्ठिवाचकानामन्यच्च गुरूपदेशेन ।। ११ ॥ यत्पुनः समातिहार्य समवसरणथ निनं परमज्ञानिनम् । प्रतिमादिसमारोपितं ध्यायति तदवति रूपस्थम् ॥ १२ ॥ यत्परमानन्दमयं परमात्मानं निरन्जनं सिद्धम् । "यायनि परमयोगी, रूपातीतं नदिह ध्यानम् ॥ १३ ॥ 8341001+000000 -

·"
ख्वाईयं तमिह झाणं ॥ १३ ॥ ध्यानं विधित्सता ज्ञेयं, ध्याता ध्येयं तथा फलम् । सिध्यन्ति न हि सामयी, बिना कार्याणि
कहिचित् ॥ १४ ॥ इन्द्रियैः सममाकृष्य, विषयेभ्यः स्वमानसम् । धर्मध्यानकृते तस्मान्मनः कुर्वीत निश्चलम् ॥ १५ ॥ विरतः
कामभोगेभ्यः, स्वशरीरेऽपि निःस्पृहः । संवेगहुदनिर्ममः, सर्वन समतां श्रयेत् ॥ १६ ॥ सुमेरुरिव निष्कम्पः, शशीवानन्ददायकः ।
समीर इव निस्सङ्गः, सुधीर्याता प्रशस्यते ॥ १७ ॥ आत्मनश्चिन्मयं रूपं, परब्रह्मैकतां गतम् । स्वदेहस्यं सदा ध्येयं, सुधि-
योपाधिवजितम् ।। १८ || निवेश्य हृदयाम्भोजे, पदानि परमेष्टिनाम् । तद्वर्ण लयलीनात्मा, ध्यायेतानन्दमेदुरः ॥१९॥ अर्हन्तं
कर्मनिर्मुक्तं, केवलज्ञानभास्करम् । आसीनं समवसृतौ, मातिहार्यविराजितम् ॥ २० ॥ ध्यानालम्बनतां नीत्वाऽथवा मृतीर्जिने-
शितुः । मनसः स्थिरतां कुर्यानिर्विकल्पं समाधिमान् ॥ २१ ॥ क्रमेणाम्यासयोगेन, सम्यग्योगविदग्रणीः । संघ्यायेत्परमात्मानं, निराकार
निरज्जनम् ॥ २२ ॥ प्रच्छन्नपाप्मनः शुद्धिरिहाधिव्याधिनिर्गमः । परत परमैश्वर्य, पदस्थध्यानसिद्धितः ॥ २३ ॥ अतीतानागतार्थानां,
वेदिताऽटसमृद्धयः । बिन्दुनादवपुःशुदिः, पिण्डस्थध्यानयोगतः ॥ २४॥ रूपस्थध्यानलीनात्मा, क्लिष्टकर्मक्षयात् शमी । लभते केवल-
ज्ञानं, पाणी पुण्यात्यभूपयत् ॥ २५ ॥ रूपातीतपदं ध्यायन्निष्कपायो विकल्पमुक । ध्याता रूपविनिर्मुक्तश्चिदानन्दमयो भवेत्
॥ २६ ॥ तथा सुभआरकेणाप्येतत्स्थानकं कुर्वता प्रमादपरिहारार्थ रागद्वेषपरिहाररूपं बहुशोऽपि सामायिकवतं विधेय. यतः-*
* जीयः प्रमादबहुलो नदुशोऽपिच यहुविधेष्वङ्गेषु । एतेन कारणेन बहुशः सामायिक कुर्यात् ।। २५ ॥ यः समः सर्वभूतेषु असेषु
स्थावरेषु म । तस्य मामायिक भाति इति केवलिभाषितम् ॥ २६ ॥
॥६३॥

·स्थान
विशति-
॥६४॥
जीवो पमायबहुलो, बहुसोवि य बहुविहेसु अत्थेसु । एएण कारणेणं, बहुसो सामाइयं कुज्जा ॥ २७ ॥ जो समो सब-
मूएस, तसेसु थावरेसु अ । तस्स सामाइयं होइ, इइ केवलिभासियं ॥ २८ ॥ जन्मलक्षवतैरुयैयन्नैव क्षीयते क्वचित् । मनः
शमरसे लग्नं, तत्कर्म क्षपयेत्क्षणात् ॥ २९ ॥ शुक्ललेइयाविशुमात्मा, शुभध्यानसमाधिमान् । लभते तीर्थकृलक्ष्मी, हरिवा-
हुनभूपवत् ॥ ३० ॥ श्रीसाकेतपुरे पुण्यनृपोऽभूरिवाहनः । विवस्वानिव तेजस्वी, सच्चक्रानन्दिमण्डलः ॥ ३१ ॥ युवराजोऽभव-
न्मेघवाहनस्तस्य सोदरः । विदुषां विद्विषां चक्रे, स वीरः सर्वदादरम् ॥ ३२ ॥ नानाक्रीडारसास्वादविवशात्मा विशांपतिः । प्रमा-
दपरवान धर्म, न करोत्यहतोदितम् ॥ ३३ ॥ यतः-* आलस्समोहऽवन्ना, थंभा कोहा पमाय किविणता । भयसोगा अन्नाणा,
वक्खेवकुऊहलारमणा ॥ ३४ ॥ एएहिं कारणेहिं, लद्रूण सुदुल्लहपि मणुअत्तं । लहइ सुई हियकार, संसारुत्तारिणिं जीवो
॥ ३५ ॥ तवान्यदा चतुर्ज्ञानी, भव्याम्भोरुहभास्करः । शीलभद्राह्वयः सूरिप्रवरः समवासरत् ॥ ३६ ।। युवराजस्तमानन्तुं,
विनीतः समुपागमत् । स श्राद्धष्ठिसामन्तव्यवहारिपुरस्कृतः ॥ ३७ ॥ निर्माय द्वादशावर्त्तवन्दनां विधिना पुरः। गुरुस्तस्योपवि-
टस्य, यावम प्रकाशयेत् ॥ ३८ ॥ भवितव्यतया तावन्नरेन्द्रो वाजिकेलये । वजंस्तत्रागतोऽऔपीगिरं तेषां सुधाश्रवाम् ॥ ३९ ॥
वाजिक्रीडां परित्यज्य, विस्मितात्मा नरेश्वरः । तत्रागत्य पदाम्भोज, ववन्दे विनयी गुरोः ॥ ४० ॥ यतः-विनयं राजपुत्रेभ्यः,
१ विद्वत्पक्षे शधदादरं द्विपक्षे नित्यं भयं. * आलस्यं १ मोहः २ अवक्षा ३ स्तम्भः ४ क्रोधः ५ प्रमादः ६ कृपणत्वम्
७ । भयं ८ शोकः ९ अज्ञानं १० व्याक्षेपः ११ कुतूहलं १२ रमणम् १३ ॥३२॥ एतैः कारणैर्लब्ध्वाऽपि सुदुर्लभं मनुनत्वम् । न लभते श्रुति
हितकरी संमारोत्तारिणी जीवः ॥ ३३ ॥

·पण्डितेभ्यः सुभाषितम् । अनृतं धूतकारेग्यः, सीम्यः शिक्षेच कैतवम् ॥ ४१ ॥ प्रतिध्वनिविधायिन्या, सुधासोदरया गिरा । तदये विदधे धर्मदेशनां श्रीगुरुस्तदा ।। ४२ ॥ आर्यदेशकुलरूपयलायुर्बुद्धिबन्धुरमवाप्य नरत्वम् । धर्मकर्म न करोति जडो यः, पोतमुज्झति पयोधिगतः सन् ॥ ४३ ॥ येन प्रभुस्वजनवैभवदेहगेहे, चिन्तातुरेण सुकृतं न कृतं कदाचित् । वैवाहिकत्यतिक- राकुलितस्य तस्य, नो पाणिपीटनविधिः स्मृतिमाजगाम ॥४४॥ आदित्यस्य गतागतरहरहः संक्षीयते जीवितं, घ्यापरिर्बदुभार- कर्मगुरुमिः कालो न विज्ञायते । दृष्ट्वा जन्मजराविपत्तिमरणं त्रासश्च नोत्पद्यते, पीत्वा मोहमयी प्रमादमदिरागुन्मत्तमूतं जगत् ॥ ४५ ॥ विषयाः पञ्च निद्राश्च, चतस्रो विकथास्तथा। कपायाः पोडश देधा, मधं चेति जिनोदितैः ॥ ४६॥ द्वारा- विंशतोरिसक्तं, प्रमादं हन्ति यो रिपुम् । सोऽत्र मगधवेश्येव, लभते विजयध्वजम् ॥४॥ युग्मं अभूदाजगृहे पुण्यलक्ष्मीलीलागृहे पुरे । वेश्या मगधसेनाख्या, विख्याता रूपसंपदा ॥ ४८ ॥ अन्या विज्ञाननुत्सादिकलानां कुलमन्दिरम् । सुरेन्द्रसुन्दरीतुल्पा, नाR मगधसुन्दरी ।। ४९ ॥ परस्परं तयो रूपसौन्दर्याखवगर्वयोः । निजानेककलाभ्यासे, विवादोऽमदिवानिशम् ॥ ५० ॥ ततो भूपा- दिगिः मोचे, तयोर्दाभिमृतयोः । दर्शपतां कलां स्वां स्वां, संसदः पुरतोऽधुना ॥५१॥ ततो मगधसेना रवं, गीतनृत्यादि- कौशलम् । संसदोऽदर्शपत्तस्या, विस्मयो नाभवत्परम् ॥ ५२ ॥ सर्वानाद्भुतसौभाग्या, कलां दर्शयितुं निजाम् । रशमण्डपमाया- सीततो मगधसुन्दरी ॥५३ ॥ रत्नस्वर्णाद्यलसारस्फारोदाखपुःश्रियम् । उत्फुल्ललोचनः करको, नापश्यद्विरमयेन ताम् ? ॥ ५४ ।। विपमिश्रमहासचिसंयुतायां तु तद्भुवि । कणिकाग्द्रपुष्पाणि, न्यग्मुखानि दुराशया ॥ ५५ ॥ कलिकाः सहकाराणां, तेषामुपरि सर्वतः । मोपिता गुरुणा पेन, नया मगवसेनया ॥५६॥ विमुच्य कर्णिकाराणि, सौरम्यनिगतान्यपि । पतन्ती अमरणि, , ॥१५॥ , ·विशति- स्थान अन्यायकलिकोत्करम ५७ ॥ माता मगधसुन्दर्या, विदग्धाऽऽवलिमण्डनम् । निधाय कथयामास, गीतमध्येन तद्यथा ॥ ५८ ॥ भ्रमराः कर्णिकाराणि, दरतः सुरभीग्यपि । विमुच्य सहकाराणां, मञ्जरां समुपासते ।। ५९ ॥ अर्थतः त्रिमिविशेषकम् ॥ विज्ञाय तमिमाय, माऽपि बोक्तिकोविदा । अप्रमत्ततया तानि, परित्यज्याखिलान्यपि ॥६०॥ सृजन्ती चरणन्यासं, गीतनृत्यकलां नि- जाम । अदर्शपत्तथा तत्र, दक्षा मगवसुन्दरी ॥ ६१ ॥ अमन्दानन्दनिरपन्दमन्ना राजादयो यथा । हेममाणिक्यरत्नानि, ददुस्तस्यै यथोविनम ॥३२॥ विमिशेिणक कलावतीपु सर्वासु, तथा पण्याङ्गनाम्बसौ। छत्रचामरसंयुक्तां, लेभे जयपताकिकाम् ॥६३॥ लोके मगयगेना तु, भूमृताद्यपमानिता । स्वनाट्यगुरुणा साकं, लेभे सर्वत्र लाववम् ॥ ६४ ॥ एवं यः पुण्यकार्येषु, न प्रमाद सृजे- ज्जनः । सोऽभीष्ट लभते सिधि, सुखरीभारशालिनीम् ।। ६९ ॥ निशम्येति गुरोः पार्थे, रावेगरससागरः । शिप्राय संयम राजा, निजान्त पुरसंयुतः ॥ ६६ ।। युवराजरततो राज्येऽमिपितः सविधादिमि. । राजेन्द्रलक्षणश्रेणिलक्षितो मेघवाहनः ॥ ७ ॥ नरवाहनराजर्षि, वन्दित्या मेक्वाहनः । सद्दर्शनसखं श्राद्धर्मगार्गमशिश्रियत् ॥ ६८ ॥ अधीत्य द्वादशाङ्गानि, राजर्पिस्त- त्वविद् गुरोः । श्रीभद्राख्यमुनीन्द्रस्य, समीपे श्रुतवानिति ॥ ६९ ॥ विंशतिस्थानकान्येव, तीर्यकृत्पदसंपदः । आश्रया ( वा) मुनिमिः ख्याता, अहद्भक्तिमयात्मनः ॥ ७० ॥ तेषु प्रयोदशस्थाने, शुभध्यान निरन्तरम् । विधेयं श्रीमता सम्यग् , साम्य- वासितचेतसा ॥ ७१ । रुन्वा योगी कपायनसरमतिबलानिन्द्रियाश्वानियम्य, त्यक्त्वा व्यासगमन्यं परमसुखपदप्राप्तये बदबुधिः । कृत्वा चित्तं स्थिर स्खं शमरसफलितं सत्त्वमालम्ध्य गाढं, ध्यानं ध्यातुं यतेत प्रतिदिनममल शुद्धधर्मा मुनीन्द्र. ॥७२॥ आत्मन्येव मनो नियुज्य विषयद्वाराणि सर्वात्मना, योगेन प्रतिरुद्धय शुद्ध्यति पुनर्योगीश्वरः कोऽपि यः । तस्य स्यादमनस्क- - ·KOroxidroxxALKOTAXXX तापरिचयात् पञ्चेन्द्रियरयाप्यहो, स्पष्टानिन्दियता मनः स्थिरतरं तत्वावबोधोदयः ॥ ७३ ॥ ध्यानाभ्यासाद्विपयविमुखोद्भूतसाम्यो- पयुक्तादात्मारामस्तदनु तनुते शाश्वतं स्वस्य तेजः । तस्य ज्ञान प्रभवति विप व्याधयो वा न जन्तोः, देहर्मुक्तः स भवति ततः कोऽपि लोकोत्तरश्रीः ॥ ७४ ॥ इत्याकर्ण्य गुरोर्वाच, स्थानं कुर्वस्त्रयोदशम् । अप्रमत्तः शुभध्यानं, विदधे सर्वदापि सः ॥५५॥ निष्कपायमना मौनी, निस्पृहकशिरोमणिः । सर्वसङ्गविमुक्तात्मा, कायोत्सर्गासनोऽनिशम् ॥ ७६ ॥ शुक्ललेश्यान्वितो योगी, सुखदुःखसमाश्रयः । इहापि परमानन्दवर्णिकामन्वभूदसौ ॥ ७७ ॥ अन्यदा निदशस्वामी, प्रशसा तस्य निर्ममे । अक्षोभ्योऽयं मुनिया॑नान्नूनं नाकिशतैरपि ॥७८॥ पौलोमी भुवमायाताऽश्रद्दधाना हरेर्वचः । ततो देवानापन्दं, मोहसैन्यमिवोत्कटम् ॥७९॥ गीतनृत्यकलाकेलिं, दर्शयदर्शनप्रियम् । आविष्कृत्य मुनेस्तस्य, पुरः स्फुरदुरुधुति १८०॥ षण्मासी क्षोभयामास, स्वाङ्गोपाङ्गमकाशनः । दुष्पांपैदेहिनामल्पसवानां च स्पृहावहैः ।।८१॥ त्रिमिर्विशेषकं । नासायन्यस्तनेनरय, न पर तस्य सन्मुनेः । क्षणमानमपि स्वान्त, क्षोभमाप मनागपि ॥८२॥ इन्द्रायमहिषी मादय भूयः स्वशक्तितः । ततो राजर्षिमानम्य, ययौ धाम सुधाभुजाम् ॥ ८३ ॥ वसत्तीकृत्य तीर्थेशकर्म शर्माद्भुतं ततः । सनत्कुमारे देवोऽमृत्, राजर्पिसियोपमः ॥८४॥ ततश्च्युतो विदेहोया, कल्पनाकल्प- पादपः । भाषी जिनेश्वर. श्रीमान्, राजा श्रीहरिवाहनः ॥८५।। निर्जराया निमित्तेपु, समता स्याद्गरीयसी । यया मुहूर्तमानेण, जन्तुर्याति पवित्रताम् ॥८६॥ यतः-प्रणिहन्ति क्षणादेन, साम्यमालम्ब्य कर्म तत् । यन्न हन्यानररतीव्रतपसा जन्मकोटिमिः ॥८॥ श्रुत्वेति वृत्तं हरिवाहनस्य, सम्यक् शुभध्यानफलोज्ज्वलस्य । तीर्थकरश्रीसुखसाधनेषु, पदेषु चेतो रमयत्वमीपु ॥ ८८ ॥ इति त्रयोदशस्थानकाधिकारे हरिवाहननृपकथानकं समाप्तम् ॥

·विंशति-
स्थान
॥६६॥
अथ चतुर्दशस्थानकस्वरूपं, तर पूर्वोक्तस्वरूपे द्वादशप्रकारे तपसि विशेषतो यहो विधेयः, यतः-पस्माद्विवपरम्परा
विघटते दास्यं सुराः कुर्वते, कामः शाम्यति दाम्पतीन्द्रियगणः कल्याणमुन्मीलति । उत्सर्पन्ति महर्षयः कलयति ध्वंसं च यः
कर्मणां, स्वाधीनं विदिवं शिवं भवति च श्लाघ्यं तपस्तन किम् १ ॥१॥ अपति तपसा कर्म, निकाचितमपि क्षयम् । यदागमे
गणधरैः, मोक्तमेवं तप.फलम ॥२॥ कर्म निर्जरयत्यन्नग्लायकः संयतो हि यत् । नरके नारका वर्षशतेनापि न तत्खलु ॥३॥
प्रातरेव शुधा ग्लायन्, यः स्यात् पर्युषिताऽशनः । अथवा निःस्पृहः प्रातर्भोज्यनग्लायकः स्मृतः ॥ ४॥ तथा चतुर्थभक्तोम,
यत्कर्म क्षपयेन्मुनिः । न तरपिका वर्पसहस्रेणापि दुःखिताः ॥५॥ पष्ठभक्तेन या साधोनिर्जरा कर्मणां भवेत् । लभन्ते
नारका वर्गलक्षेणापि न तां ध्रुवम् ॥ ६ ॥ मुनेरष्टमभक्तस्य, निर्जरा क्लिष्टकर्मणः । या भवेद्वर्पकोट्यापि, न सा नरकवासिनः
॥७॥ दशमाहारिणो यावान्, क्षयो दुष्कर्मणां भवेत् । कोटाकोट्यापि वर्षाणां, न तावनारकाशिनः ॥८॥ * अहमभत्ते
कोठी कोडाकोडी य दसमभत्तमि । अओपरं बहनिजाहेऊ नूर्ण तवो भणिओ ॥ ९॥ दुष्कर्मद्रुमभड्राय, द्विरदोपमविक्रमे ।
विविघे तपसि प्राज्ञ ।, प्रमादं मा कृथा पृथा ॥ १० ॥ तप्पमानस्तपरतीवं, मुनिः प्रशमशीतलः । घृणुते तीर्थकृल्लक्ष्मी,
भृत्कनकोतुवा ॥ ११ ॥ अन्याङ्गिपरितापेन, निर्विविवेकतया पुनः । क्रियते सनिदानैर्यत्, पुण्यं पापानुबन्धि तत् ॥ १२ ॥
* अगमले कोटी कोटाकोटी च दशमले । भात परं निराहेतु नूनं तपो भणितम् ॥ ९ ॥

·अविराहियजिणधम्मा निरवायं निरुवमं विगयसायं । भरहव लहंति जओ, पुण्णं पुण्णानुबंधि तयं ।। १३ ॥ नीरोगाइगुणजुआ महड्डिया कोणियव पावरया । पावाणुचंधिपुन्ना हवंति अनाणकटेणं ॥ १४ ॥ जं पुण पावसमुदया दरिदियो दुखियावि पावंति । जिणधम्मं तं पुनाणबंधि पावंति दयाइलवा ।। १५॥ पावा पर्यडकम्मा निद्वम्मा निग्विणा निरुंच्छाहा । दुहिया य पावनिरया पावणुबंधित्तयं लहइ ॥ १६ ॥ तथाहि भरतक्षेने, क्षमाऽलङ्कारिसंपदि । काम्पिल्ये नगरे नाफलोकवद्भोगशालिनि ॥ १२ ॥ आसीविश्वंभराभर्ता, प्रतिकर्ता प्रजाऽऽपदाम् । नामा विश्वंभरस्तस्य, प्रिया च कनकावली ॥ १३ ॥ सूनामेव पवित्रोऽभूत्तयोः सूनुरनूनरुक् । विनीतः कनककेतुः, केतुवढेरिणां कुले ॥ १४ ॥ स क्रमात् यौवने सर्वकलासु कुशलोऽजनि । मोहनीयोदयादेप, परं धर्मपराइमुखः ॥ १५ ॥ न रोचते नरेन्द्राय, सदा सुकृतशालिने । सम्पग्धर्मकलातीतः, स्वागजोऽपि मना- गसौ ॥१६॥ अन्यदा नगरोधाने, सूर्याभः श्रुतकेवली । श्रीशान्तिमरिरायासीविश्वजीवहितावहः ॥१७॥ तवागत्य नरेन्द्रस्तं, मुनीन्द्र सूनुना समम् । प्रणम्य भक्तितोऽश्रीपीन्मुदितो धर्मदेशनाम् ।। १८ ॥ परोपकारिणां धुर्यो, धर्म एव श्रितेषु यः । ददाति निति x अविरानुनिनधर्मा निरपायं निगम निगतासातम् । भरत इव लभन्ने यत. पुण्यं पुण्यानुबन्धि तत् ॥ १३ ॥ नीरोगादिगुणयुता महर्दिकाः कोणिकवत् पापरताः । पापानुबन्भिपुण्यात् भवन्ति अज्ञानकष्टेन ॥ १४ ॥ यत्पुनः पापस्योदयात् दरिद्रा दु ग्विता अपि प्राप्नुवन्ति । निनधर्म तत् पुण्यानुवन्धि पापं दयाया लवात् ॥ १५ ॥ पापाः प्रचण्डकर्माणः निर्माणो निर्वृणा निरुत्साहाः । दुखिताश्च पापनिरता. पापानुवन्धिपापाव लभन्ते ॥१६॥ १ इन्द्रवत् २ पूर्णकान्ति " ·विशति- स्थान शिति स्वरय, सत्तायामपि निःस्पृहः ॥ १९ ॥ ये धर्मेण विना सौरव्यं, समीहन्तेऽतिवर्जितम् । पानीयमथने ते हि, सिद्धि वाञ्छन्ति सर्पिषः ।। २० ।। यः प्राप्य दुष्पाप्यमिदं नरवं, धर्म न यत्नेन करोति मूढः । क्लेशप्रबन्धेन स लब्धमब्धौ, चिन्तामणिं पात- यति प्रमादात् ॥ २१ ॥ इत्यादिदेशनामान्ते, पृथ्वीमद् गुरुमनवीत् । असौ ममाङ्गजः स्वामिन् !, सद्गुणश्रेणिवानपि ।।२२।। सम्यगजिनेश्वरमोक्ते, न धर्म कुरुते मतिम् । निदाने संपदापत्र, कदा साऽस्य भविष्यति ? ॥ २३ ॥ ततो यतिपतिाज- हारेति पृथिवीपतिम् । अनया चिन्तया राजनलं तव दुरन्तया ॥ २४ ॥ जीवाः संसारिणः सबै, स्वकर्मवशवर्तिनः । गवि- तव्यतया धर्माधर्मभाजो भवन्ति हि ॥ २५ ॥ कोऽपि लचयितुं नेष्टे, नरेन्द्र ! भवितव्यताम् । येन यत्रान्ति गन्तव्यं, तस्य चेष्टाऽपि तादृशी ॥ २६ ॥ अनुकूलो यदा कर्मपरिणामनृपो भवेत् । तदा धर्म सुखेनैव, समीहा जायतेऽमिन. ॥ २७ ॥ राजा स्माह मुनि स्वामिस्तहिं नैव कदाचन । चिकित्सां रोगवान् कुर्यात्, क्षुधातों भोजनक्रियाम् ॥ २८ ॥ श्रुत्वेति ममतो वाचं, वाचंयमपतिर्जगौ । द्रव्यक्षेत्रादिसामग्या, येषां योगः कृताहसाम् ॥ २९ ॥ निवृत्ति यिनी यर, काले तत्रैव भूपते ! तेषां निर्व- त्युपायेधूपक्रमः प्रायशो भवेत् ॥३०॥ युग्मम् दृष्टान्तः श्रयतामत्र साधुमिस्त्रिमिरन्यदा । स्वमुक्तिप्राप्तये पृष्टः, सर्वविद्भगवान् जगौ ॥ ३१ ॥ अस्मिन्नेव भवे मुक्ति विनी भवतामिति । निश्चले वचन जात्या, साधवः सर्ववेदिनः ॥ ३२ ॥ प्रवज्यां ते परि- त्यज्य, संश्रिन्य गृहमेधिताम । चिरं चुभुजिरे भोगानारीभिः सह लीलया ॥३३॥ युग्मं ॥ पुन. पान्ते निजे भोगकर्मणि १ पुण्यापुण्यक्षयान्मुक्तिरित्विचनात् पुण्याच्यापि क्षयविधानात् ·- क्षयमागते । स्वपापकर्म निन्दन्तः, संवेगामृतशीतलाः ॥ ३४ ॥ त्रयोऽपि प्राप्तचारित्राः, शुक्लध्यानकशालिनः । आसाद्य केवल- ज्ञानं, मुक्तिमीयुर्मुनीश्वराः ॥ ३५॥ कोटाकोटिमिता जन्तोः, सप्तानामपि कर्मणाम् । स्थिति पैदा भवेद्धर्म, रुचिः स्यादाईते तदा ।। ३६ ॥ पत: * सत्तण्हं पयडीणं, अभितरओ अ कोडाकोडीणं । काऊण सागराण जइ लहइ चउण्हमन्नयर ॥ ३७॥ तवाप्ययं तनूजन्मा, क्रमादत्रैव जन्मनि । भूयोभावमले क्षीणे, भावी समर्मतत्परः ॥ ३८ ॥ ततः पुण्यानुभावेन, भवे राजन् ! तृतीयके । भविष्यति विदेहोवींमण्डनं श्रीजिनेश्वरः ॥ ३९ ॥ एवं गुरोगैिर श्रुत्वा, प्रबुझः पृथिवीपतिः । प्रदाय सूनवे राज्यं, निजं तस्मै कृतोत्सवम् ॥ ४० ॥ जग्राह संसतिग्राहमुक्ता मुक्ताफलोज्ज्वलाम् । तपस्यां तपसा प्राज्यां, भवको- टिरजोऽपहाम् ।। ४१ ॥ प्रपद्यमानश्चारित्रं, पवितो भूपतिस्तदा । बभूव केवलज्ञानी, शुक्लध्यानानुभावतः ॥ ४२ ॥ युग्मं ॥ राजापि कनककेतुः, मतापप्रथितप्रभः । न्यायेन पालयामास, मजा इव निजप्रजाः ॥ ४३ ॥ दावज्वरेण तीवेणान्यदा तप्तब- पुर्नुपः । निद्रादरिद्रः शुश्राव, श्योकं दुःखातुरो निशि ॥ ४४ ॥ सुखाय सर्वजन्तूनां, मायः सर्वाः प्रवृत्तयः । न धर्मेण विना सौख्यं, धर्मश्वारम्भवर्जनात् ॥ ४५ ॥ ततः संजातसंवेगो, हृद्येवं ध्यातवान्नृपः । प्रातर्बतं गृहीष्यामि, मुक्त्वा मोहं भवोद्भवम ॥४६॥ एवं विदधतस्तस्य, धर्मकर्ममनोरथम् । सखी सुखरय निद्राऽऽगात्सर्वरोगोपशान्तितः ।। ४७ ॥ ततः प्रातः पवि- प्रात्मा, कृतपथ्यक्रियाविधिः । निवेद्य सविवादीनां, वृत्तान्तं रजनीभवम् ॥ ४८ ॥ हेमकोटिव्ययं कृत्वा, सुपात्रेषु प्रमोदतः । तनूज x साप्तानां प्रकृतीनां अश्यनारगश्च कोटीकोना' । फुन्या सागरोपमाणां यदि लभते नतुर्णामन्यतरतु ॥३७॥. १ भाप्रतिपादिरहिता ६॥

·स्थानक - विंशति- मलयकेतुं, निजे राज्ये निवेश्य च ॥ ४९ ॥ शान्तिमरिगुरोः पायें, स संवेगतरङ्गितः । दीक्षामुपाददे सार्वा, राजन्यसचिवा- ॥६॥ दिमिः ॥ ५० ॥ निमिर्विशेषकं ।। स पठन् द्वादशाङ्गानि, जितानको मुनीश्वरः । गुरोगिराऽन्यदाऽश्रीपीत्, स्थानकास्यतपःफलम् ॥ ५१ ॥ विंशतिस्थानकान्यहननया निनिक्तयाऽन्वितः । विधत्ते विधिवत्सम्यग्दृष्टिवैशिष्टयहेतवे ॥५२ ।। चतुर्दशपदे तत्र, सर्वा- शारहितं यदि । तपो विधीयते तीर्यकृत्पदं प्राप्यते तदा ॥ ५३ ।। यतः--यथैवोपचितो दोषः, शोपमायाति लानात् । तथैव तपसा कर्ग, क्षीयते पूर्वसंचितम् ।। ५४ ॥ श्रुत्वेति स मुनिप्रष्टरतपसि द्वादशात्मनि । जग्राहामिग्रहं घोरं, वैराग्यव्यवसायवान् ५५ ॥ ततधतुर्थादारभ्य, षण्मासावधिवृद्धिमत् । निरर्दद्वन्दनापूर्व, विधेयं विधिवन्मया ॥ ५६ ॥ उञ्छवृपया यथाप्राप्तैनिःपै- भक्तपानकैः । आचामाम्लं तथा कार्य, माणान्तेऽपि हि पारणे ॥ ५५ ॥ युग्गं । ततस्ती तपः कुर्वन्, संतोषानन्दवान् मुनिः । स्थूल एवाभवमो, ग्रीष्मे मीष्मे यथाम्बुधिः ॥ ५८ ॥ अथ शङ्गपुरोपान्ते, तपती तप्तभूतले । आतापनां वितन्वानं, कर्मणां तनुताकृते ॥ ५९॥ निर्माय तद्गुणलावामस्तावां मधर्वो दिवि । प्रणनाम नमन्मौलिभक्तितस्तं महामुनिम् । ।।६०॥ युग्मं ॥ तद्गुणस्तुतिमाकर्ण्य, सौमयो वरुणामिधः । लोकपालः परीक्षार्थमाययो भारतावनी ॥ ६१ ॥ विधायानेपणादोपान्, शुशोञ्छे प्रतिसद्मसु । खदिराङ्गारसंकाशा, रथ्यायां वालुकास्तथा ॥६२॥ पण्मासी क्षोभयामास, राजर्षि रोपणाशयः । मनागपि न नुक्षोभ, स पुनः सत्त्वसागरः ॥ ६३ ॥ अथास्ति नगरे तन, व्यवहारी धनञ्जयः । धन्यानामयणीः सर्वपोरलोकप्रियङ्करः ॥ ६४ ॥ २ युक्तः ५ ईर्ष्यायुतः १ निर्मलया ३ बहुलम् ·तस्य गृहे विधा शुद्धशीलमाहात्म्यत सुराः। निर्मातुं नेशते क्रूरा, उपसर्ग मनागपि ।६५। देवोपसर्गसंसर्ग, ज्ञात्वा ज्ञानोपयोगतः। तदीयवेश्मनि पि, गुरुणा पारणाय सः ॥६६॥ तत्र शुद्धान्नसंप्राप्ती, पारणं विश्धे मुनिः । दैमष्टिं तदाऽकादि, हष्टोऽथ वरुणस्तदा ।। ६७ ॥ प्रत्यक्षी- भूय संभूयस्तपोभिस्तपनप्रभम् । लोकपालो नमस्कृत्य, राजर्षि स्तुतवानिति ॥ १८॥ धन्यस्त्वमसि राजर्षे !, वन्द्योऽसि मरुतामपि । यस्येहगी मनोवृत्तिनिष्कपाया निरन्तरम् ॥ ६९ ॥ इन्द्रस्वरूपमाख्याय, स नवा गुरुमनवीत् । सुदुन्तपस्य तपसो, महर्षेरस्य किं फलम् ! ॥७०॥ चतु- दशपदं शुद्ध, तपसा कुर्वताऽमुना । अर्जितं तीर्थकृत्कर्म, साधुना शमसि-धुना ॥७१॥ गुरुणेति तदादिष्टे, प्रणम्यासौ ययो दिवम् । राजर्षिरपि माहेन्द्र, देवोऽभूद्भासुर. क्रमात् ॥ ७२ ॥ ततो विहे जैनेन्द्रपदं प्राप्य गुणोचमम् । चिदानन्दपदस्वामी, स राजर्षिभविष्यति ॥७३॥ इति चतुर्दशमाह तभक्तित., पदमनन्तसुखोदयदायकम् । कनककेतुनरेन्द्र इयानिश, सृजाते यः स भवेत्रि जगत्पति ।। ७४ ॥ ।। इति चतुर्दशस्थानकाराधनावपये कनककेतुनरेन्द्रकथानकं संपूर्णम् ।। ॥ । पञ्चदशस्थानकस्वरूपं ॥ तत्र विवेकिना सुत्रेषु निर्णिक्तभक्तिरागपुरस्परं सर्वश्रेयोनिदानं दानं विधेयं, यतः--धर्मस्य मूलं पदवी महिमा, पदं विवेकस्य फल विभूने. । प्राणाः प्रभुत्वे प्रतिभूश्च सिद्धेनं गुणानामिदमेकमेव ॥ १ ॥ स्वर्गापवर्गयोस्तस्य, पदवी न दवीयसी । प्रदतेः यः सुपात्रेषु, दानं श्रीशालिभद्रवत् ॥ २ ॥ स्मृनानि तत्र पात्राणि, देयभावविभेदतः । द्विविध नि प्रधानादिरूपाणि तत्त्वेदिभिः ॥ ३ ॥ रत्नगाङ्गेयरुप्यादिपात्राणि व्यवहारिणाम् । सर्वोत्तमोत्तमानि स्युव्यपात्राणि वेश्मपु ॥ ४ ॥ तामादिधातुपात्राणि, मध्यमानि यथा भुवि । लोहादिधातुरूपापि, जघन्यानि गृहे गृहे ॥५॥ मृन्मयादीनि पात्राणि, गृहस्थाभासशालिनाम् । पानापात्ररूपाणि, भवन्नि व्याएनौ सदा ॥६॥ अमूनि भावपात्रगण, रुपातानि निनशामने। प्रदत्तं विधिवद् येषु, प्रायोऽनन्तगुणं भवेत् ॥७॥ [11६८॥ .

·- नरवाह एवाभूद्यस्य रूारमोपमा ॥ २४ ॥ तस्याऽभूत् प्रतिमाम्मोधिधिरश्चिः सचिव प्रगीः । गम्भीरिमपदं श्रीमान् , धीवरैःपरितो वृतः ॥ २५।। ऋपमत्व मिनश्चैत्य, सत्यंकारं शिवत्रियः । मन्त्रिणा निर्मितं तेन, तत्र चित्रीयितामरम् ॥२६॥ आगच्छन्नन्यदा भूमांस्तवालोकनको- तुकाधनेश्वरमहेभ्यस्य, पुरष्ठस्य वेश्मनि ॥२७॥ दृष्ट्वा महोत्सव श्रेणी, प्रीणिताखिलमार्गणाम् । पपच्छ सचिवं केन, हेतुनाऽत्र महो महान् ! ॥२८॥ मन्व्युवाच विभो! पुत्रजन्माभूदस्य वेश्यनि । जायः स्वजनानन्दी, तेनानाय महोत्सवः ॥२९॥ नरेन्द्रोऽथ जिनेन्द्रस्य, नैत्यं चन्द्रां- शुनिर्मलम् । दृष्ट्वा दृष्टिफलं लेगे, बोधिर्धाजं च हर्पतः ॥ ३० ॥ नमस्कृत्य जिनेन्द्रस्य, प्रतिमा स्ननिर्मिताम् । तत्र भक्तिपवित्रात्मा, वेश्मा. गानृपतिस्ततः ॥३१॥ द्वितीयेऽथ दिने श्रुत्मा, पुनस्तत्रैव भूपतिः । अकस्मात्स्वजनश्रेणि शोकाकन्दपरम्पराम् ॥३२॥ उवाच सचिवं कस्माद, दुस्सहः करुणध्वनिः । सोऽप्याख्यत्स सुत. स्वामिन्नाभशेषोऽजनि क्षणात् ॥ ३३ ॥ अपुत्रस्य ततः श्रेष्ठिपुड्गवस्य गृहेऽधुना । निर्मरे सन्ति शोकार्सजना कन्दन्युरस्तुदाः ।। ३४॥ निशम्येति वचस्तस्प, राजा संवेगपूरितः । अनित्योऽयं भवाभोगः, सर्वो हि ध्यातवान् हदि ।। ३५ ।। तस्मिन्नवसरे तत्र, श्री धनेश्वरसूग्यो । आययुर्जगदम्भोजराजीरानीववन्धवः ॥३६॥ मुनीन्द्रास्तानरेन्द्रोऽथ, नमस्कषु तदाऽगमत् । तदने गुरुभिर्धर्म- देशनां निर्ममे यथा ॥ ३७ ।। भांगे रोगभयं सुखे क्षयभयं वित्तेऽग्मिभूभृद्धा, माने म्लानिमयं जो रिपुभय वशे कुयोषिद्भयम् । दासे स्वामिभयं गुणे सलभयं देहे कृता- ५ वैश्रमण. ६ बुद्धिशालिमि. ७ आश्चर्य गमिता अमरा येन. ८ पुरोचमस्य, २ जाता: सन्ति. ३ भवविस्तार श ·. ००००००००० पञ्चदेश स्थानके पात्रापा- ने विचा- पार्शति ३ क्षीणमोहयथाख्यातचारित्रगुणपितम् । रत्नपानोपमं पात्र, पाहुः सर्वोचमं बुधाः ।। ८ । सम्यग्ज्ञानक्रियोपे, प्रशान्तमनगारिणम् । लामा स्थान लाभसमस्वान्त, स्वर्णपात्रोपमं जगुः ॥ ९ ॥ सम्यग्दर्शनसंशुद्धद्वादशवतमूषिताः । रूप्यपात्रोपमा भेजु , सर्वेऽपि गृहमेधिनः ॥१०॥ चतुर्थे ये गुणस्थाने, विशुद्ध सर्वदा स्थिताः । ते श्रणिक इवाख्यातास्ताप्रपात्रोपमाः सताम् ।। ११ ॥ मृदादिपात्रतत्पश्च. मिथ्याष्टिजनोखलः । ॥६॥ गुणेन के नचियुक्तो, धर्ममार्गानुसारिणा ॥ १२ ॥ सरा स्यावासक्ता, अजिताक्षा मदोद्ध गः । अपात्राणे भवन्त्यत्र, तत्त्वमा पराङ्मुखाः ॥१३|| पर ये प्राणिनो दीनाः, क्षुतिपासादिपीडिताः । दातव्यं कृपया तेषु, यथाशक्ति विवेकिना ॥१४॥ तथा-चमपर साह मज्झिमपत तु साक्या भगिया । अविस्यसम्मदिछी जहन्नातं मुणेयव्वं ॥ १५ ॥ अन्यत्राप्युक्तं-मिध्यादृष्टि महसपु, वरमेको ह्यणुवती । अणुनतिसहसेषु, यरमेको महाप्रती ।।१३।। गहावतिसहसेषु, वरमेको जिनाधिपः । जिनाधिरसमं पात्रं, न भूतं न भविष्यति ॥१७॥ इति । ज्ञानाभयसुपाना- दिभेदैनिमनेकधा । तथापि पात्रदानेनाधिकाराऽत्र निवेदितः ॥ १८ ॥ वस्तुतो यतयः सर्वसावद्यारम्भवर्जकाः । सर्वोत्तमतया पात्रं, निगदन्ति मनीषिणः ॥१९॥ सोधिज्ञानचरित्रतपोनिधिमलामन्नाम् । मुनीनां संविभाग यो, विशुद्धैरन्नपानकः॥२०॥ विधचे प्रत्यहं भक्त्या, नरवादनम् पवत् । तीर्थकर पदवी प्राप्य, मोदतेऽसौ शिवांश्रया।२१। तथाहिः-देशः कालिजनामास्ति, मरत्तक्षेत्रभूषणम्। प्रजास्वीतिर नीतिश्च, यस्मिन्नामेव विश्रुने ॥ २२ ॥ वाचनाचलवत्तत्र, पुरं कायनमित्यभून सनन्दनैश्रियोपेतं, सुवर्गस्थितपेशलम् ॥ २३ ॥ तत्रासीसारभृतेजा, राजा श्रीनरवाहनः । १ + उत्तमपात्रं साधुर्मध्यमपानं तु श्रायका भणिताः । अविरतसम्यग्दृष्टयः, जघन्यपान ज्ञातव्यम् ॥ १५ ॥ १ ईतय उपद्रवाः अनी तिश्च व्यसनं । २ शोभननन्दनायकनलक्ष्न्या सत्पुरुषानन्दनसमृव्या चा ३ फाचनम् शोभनवर्णश्च ४ पलदेवः ·विंशतिः स्थान. पञ्चदशे स्थानके नरवाह- ननृप- दृष्टान्तः 00000०००००००००००००० न्ताद्भप, सर्प नाम भय भवेदिदमहो वैराग्यमेवाभयम् ॥३८॥ यथा कुमारी स्वपनागरेषु, जातं च पुत्र च मृतं च पश्येत् । जातेति हष्टा विगतेति खिन्ना, तथा जना जानत सर्वभावान् ॥ ३९॥ इति । भूपोऽप्यवसरं प्राप्य, त पाच्छ मुनीश्वरम्। धनेश्वरगृहे हो, विपादश्च कथं विभो ।।। ॥४०॥ गुरुगाद राजेन्द्र !, फलं प्राचीनकर्मण. । सर्वोऽपि लभते पाणी, मोहमूहमनाः खलु ॥ ४१ ॥ धर्मार्थी त्यागवानेष, श्रेष्ठी प्राचीन- जन्मनि ॥ जन्तुग सन्तापयामास, तस्येदं कर्मणः फलम् ॥ ४२ ॥ मिथ्यात्वमानशोकासौर्मोहस्य सुभटैलिमिः । सर्वोऽपि पीडितो जन्तु. रुन्मत्त इव चेष्टते ॥ ४३ ॥ मिथ्यात्वमोहितः प्राणी, कृत्यामृत्यबाहेर्मुखः पशूगलतरुश्रेणीर्देवयुद्धया नमस्यति ॥४४ ।। मोहितात्मा मवा वतें, मिथ्यादर्शनमन्त्रिणः । सम्यग्देवादितत्येपु, भवेत्यायः परामुग्वः ।। ४५ ॥ यतः-जन्मन्येकत्र दुःखाय, रोगोऽन्धत्वं विष रिपुः । अपि जन्मसहस्रेषु, मिथ्यात्वमचिकित्सितम् ।। ४६ ॥ न सर्वज्ञा न नीरागाः, शङ्कर ब्रह्मविष्णव । प्राकृतेभ्यो मनुष्येभ्योऽप्यसमजसवृत्तयः ॥४७॥ अब्रह्मचारिणः शश्वत्, पटायारम्भिणश्च ये । मूढारमा तान् गुरून् कृत्वा, भवाम्भोधिं तिनीति ॥ ४८ ॥ रड्कोऽपि देहभृद्राजन्नभिमानेन पूरितः । आत्मानं मन्यते मूढो, गरीयासं नृपादपि ॥ ४९॥ यतः :-शौर्यमदो भुजदी, रूपमदो दर्पणादिदी च । काममदः वीदर्शी विभ- वमदम्वेष जात्यन्ध ॥५०॥ अस्तोकशोकसंग्रस्तचैतन्यो निर्विवेकहृत् । इष्टे स्वरूपेऽपि नष्टे तु, रकवद्रोदिति ध्रुवम् ॥५॥ स एव मुच्यते मोहभटेरेभि. शरीरभान। यो जिन शरणीकृत्य, तपस्तपति दुस्तपम् ॥१२॥ यतः-इप्टे नष्टे सुखभ्रष्टे, कष्टे निकटवर्तिनि । ममूदमनसा युक्तं, वैराग्याभरण तपः ।। ५३ इति तद्देशना श्रुत्ग, मोहम तो नरेश्वरः । भवभोगविरक्तात्मा, दीक्षामादत्त तत्क्षणे ॥ १४ ॥ राजर्षिनिरतीचार, चारित्रं प्रतिपालयन् । अध्यैष्ट द्वादशाहानि, विनीतप्रतिभाटुनः ॥६५॥ विंशतिस्थानकतप.फलोद्भवविभाविनीम् । देशनामन्यदाऽश्रौषीत्, स मुनि रसनियौ ॥५६॥ अन्नगनिजानीतपिशुद्धैभक्तिनिर्मरम् । संविभाग वितन्यानो, मुनीनां गुणशालिनाम् ॥५७।लभते ...

·. संयमी भये। सम्यकारण सामग्री, कार्यामद्धौ हि साधनम् । १८॥ यथ रब्धानपानाचैरनिन्यैः सर्वसाधुपु । संविभाग विधायैव शेष भाक्तव्यमात्मना ॥२९॥ गुरोगिय राजर्षिः, स जगाहे त्यभिप्रहम्। अविभागिनः सिद्धिर्यतो नैव मुनर्भवेत् ॥६०॥या:-मैक्षांशदानं भिक्षुभ्यो, यद्भिक्षोरनवद्य- हम् । जिनैतिदानमवैकं, धर्मे मुख्य प्रगीयते ॥३१॥ असंविभागिनो गच्छयासिनो नोदरंभरेः । जगदे जगदेकानाष्टकस्यापि निवृतिः ॥२॥ इति । निविशेष ततस्तस्य, गच्छवासिषु साधुपु । संविभागं मन शुड्या, कुर्वतः मतिवासरम् ॥६॥ प्रशंसा त्रिवशैश्चक्र, चमरेन्द्रस्य संसदि । विनाऽमुं संविभागेऽस्ति, न मुनिः कोऽपि तत्परः ॥६४॥ साधुरूपं विनिर्माय, मायया दययोज्झितः । पुरः सुवेलनामाऽऽगानिर्मातुं तरीक्ष- णम् ।। ६१ । नेपेधिकाविधायासी, तन्त्र ताबहुभुक्षित. । फच्छनीति राजपिरपि श्रीपुरपनने ॥ ६६॥ विहृत्य भक्तपानादि, समायात उपाश्र- यम् । विशुद्ध हो मायासाधये श्रद्धयाऽखिलम् ॥६७॥ यावानिमानीय, भरतादि मुनिसत्तमः । गुरुभ्यो विधिनाऽऽलोच्य, पारणाय निवि. एवान् ।। ६८॥ निर्गमे वेदना तारत्तस्य देहेऽतिदुस्सहा । साधोयाविना वेन, निविवेकेन नाकिना ॥ ६९॥ युगम् । विज्ञाय वेदनावेगमड्गे तस्य महागुनेः गुरवो विदधुः खेदं, मानसे मुनिभिः सगम् ॥ ७० ॥ गुर्वदिष्टं ततो वैद्योपदिष्ट भैषजं जवात् । प्रायोग्यं तस्य राजनीतमनगा. मिः ॥ ७१ । राजपिर्ने गृहाति, कश्मप्यौषधं हि तत् । विज्ञप्तिं च व्यधाद्भक्त्या, गुरूणामिति साञ्जलिः ॥ ७२ ।। कस्मै चन सुपात्राय, पुण्यगात्राय सावे । अदत्त्वा भैपज नैव, मम क हि युज्यते १७३॥ संविभागमतं स्वामिन् !, प्राणान्ते नत्यजाम्यहम्। भय नश्वरस्यास्य, शरीरस्य कृतेऽधुना ।। ७४ ॥ संविभागं सुखाभोगनिदानं गुनिप्यावहम् । धन्या एव वितन्वन्ति, दशधा धर्मधारिषु ॥ ५५॥ संविभागवतो नशे, याहुनामा मुनीश्वरः । भरता भरतक्षेत्रे, सार्वभौमाग्रणीनृपः ॥७६।। तदाधिकाधिका तस्य, शरीरे वेदनाऽजनि । असुरेण कृता तेन, कृतान्त- १ जिनकल्पिफादेः . 1७०11. 100068006 ·विशति- स्थानः पञ्चदशे स्थानके नरवाह- नप- दृष्टान्तः ॥७॥ पूरचेतसा ॥ ७७ ॥ परं राजर्पिणा तेन, संविभागात निजम् । न मुक्तं सर्वशवरया हि, विनयं तम्चता गुरां ॥ ७८ ॥ तद्धार्य तादृश ज्ञात्वा, संविभागे विपद्यपि। प्रशान्तात्मा पुरः साक्षादभूदद्भुतवैभवः ७९ ॥ ततः सुधामयीं वृष्टिं, तस्योपरि व्यपादसौ । शशाम तत्क्षणादेव, तस्कृता तपुर्व्यथा ।। ८० ।। ततः प्रणम्य राजर्णि, सुरः सूरि त्यजिज्ञपत् । सविभागवतस्थैर्यात्, किं फलं प्राप्तवानयम् ॥ ८१ ॥ स आख्यतीर्थ- कृतम, बबन्धे साधुनाऽमुना। ततः सोऽपि निजं धाग, जगाम नतिपूर्वकम् ॥ ८२ ॥ माराध्य तादृशं साधुसंविभागवतं पुनः । राजपिरपि देषोऽभूदच्युताख्ये तिविष्टपे ।। ८३ ॥ तत,युतो विदेहोवा भूषणं दृषणोज्झितः । भावी नीर्थकरः श्रीमान्, नरवाह न भूपति. ॥ ८४ ॥ श्रुत्वोत वृत्तं नरवाह नस्य, भूपस्य तीर्थक्रशर्मसारम् । भवत्या गुनीनां श्रुतशीलमानां, सृजन्तु भव्याः । फिल सविभागम् ॥ ८३ ॥ इति श्रीपञ्चदशमस्थानके पानदानोपरि नरवाहनकथानकं संपूर्णम् ॥ ॥ अथ पोडशस्थानकव्याख्या विधीयते ॥ तम्राईदाचार्योपाध्यायसाधुबार गृद्धालानतपरिवरय श्रमण रुधादिपु सम्यग्दर्शनपूलाममा मुनिना सुश्रावण या पिशुद्धाशयपूर्व येयावृत्त्यं विधेय. यत *-वेयावध निअयं, परेह उत्तम गुणे धारताणं । सव्वं फिर पडिवाई, यावचं अपडिवाई ॥ १ ॥ पडिभग्गस्स गयस्स य नासइ चरण सुअं अगुणणाए । न हु वेयायञ्चकर्य, सुहोदयं नासए कम ॥ २ ॥ यावृत्यं मनःशुया, ॐ वैयावृत्य नित्यं कुरुतोत्तमगुणान्धारयताम् । सर्व किल प्रतिपाति वैयावृत्यमप्रतिपाति । १ । प्रतिभमस्य मृतस्य च नश्यति परणं श्रृंगगगुणगया । नैव चैयामृत्यहत शुभोदय नश्यति कर्म ।२।

·विधेस यो जिनादिषु । मृणुतेऽसौ जिनेन्द्रस्य, श्रिय नीमूतकेतूबत॥ ३ ॥ तथाहि-जम्बुद्वीपाभिधे द्वीपे, दोने दक्षिणभारते । पुरं पुष्प-
पुरं नाम, धामासीद हुतश्रियाम् ॥ ४ ॥ जयकेतुः पतिः पृथ्व्याः, पृथुवत्प्रथितमभः । तताऽजनि प्रिया तस्य, जयमाला च विश्रुता
॥ ५॥ तदाजो रजोऽतीतगुगनिपिराजितः । जीमूतकेतुनामाभूद् भारधरणे क्षमः ।। ६ ॥ लावण्यपुण्यं यद्रूपं, दर्श दर्श मृगेक्षणाः
। निजेक्षणविनिर्माण, मेनिरे सफल न का.! ॥ ७ ॥ पितुः प्रसादतः प्राप्य, यौवराज्यं स यौवने । जगती रजयामास, निर्मलैरपि
सद्गुणै ॥ ८॥ अथ क्षितितलाख्याते, रलस्थलपुरेऽभवत् । सूरसेनः क्षमापालः, पनावत्सपनसम्पदाम् ॥ ९॥ यशोमती सुता तस्य,
विश्वरवकौमुदी । आसीलि.सीमसौभाग्या, कलानिरिव भारती ॥ १० ॥ जीस्तकेतुसौन्दर्यातिशयं विश्ववि श्रुतं । उद्याने किलरेगीयमानमा-
नन्ददायिनम् ॥११॥ श्रुत्वा तत्करमहणसभीहापूरिताधिरम् । गृपामजा वर नान्यं, बुजूर्वति कथयन ॥१२॥ युग्मम् ।। तस्यास्तदाशयं ज्ञात्वा,
ततो मन्त्रिविचारतः । स्वयंवरे समाहतो, जीमूतो भुभृतादरात् ॥ १३ ॥ स सेनया समागच्छन्, तत्पुरं प्रति भूपः । प्राप्तः सिद्धिपुरोपान्ते
मूमासेदिवानथ ॥ १४ ॥ मनीपधादिभिमात्रामुखै ख्यपूरपैः । उपनाराः पृतास्तरस, भूयासोऽपि खशक्तितः ॥ १५ ॥
कुपात्रे दानवत्स, तेऽभूवनिष्फलाः परम् । सम्यग्ज्ञानं विना यरगान क्रिया फलदायिनी ॥ १६ ॥ तदाऽकलकदेवाख्यः सूरि-
रिगुणादपिः । तेषा पुण्योदयादागाचत्र श्रीयुत घली ॥ १७ ॥
श्रीश्रुतके वली ॥ १७ ॥ तस्यानुभावतो मुपिगमादुस्थितः क्षणात् ॥
तत्राऽऽगारा नमस्क, राजसूनु ममोदतः ॥ १८ ॥ तस्य प्रबोधमाधातुं, गुरणा परणाधिना । विदधे देशना सम्यतत्त्वमार्ग-
प्रााशिनी ॥१९॥
॥७१॥

·विशति- स्थान पञ्चदशे स्थानके नरवाह- ननृप- दृष्टान्तः ॥७॥ .. पूरचेतसा ॥ ७ ॥ परं राजर्षिणा तेन, संविभागात निजम् । न मुक्तं सर्वशवत्या हि, विनयं तन्वता गुरां ॥ ७८ ॥ तद्भाव तादृशं ज्ञात्वा, संविभागे विपद्यपि । प्रशान्तात्मा पुरः साक्षादभूदद्भुतवैभवः ७९ ॥ ततः सुधामयी वृष्टिं, तस्योपरि व्यधादसौ। शशाम तत्क्षणादेव, तकृता सद यथा ॥ ८० ॥ ततः प्रणम्य राजर्षि, सुरः सूरि त्यजिज्ञपत् । संविभागवतस्थैर्यात् , किं फलं प्राप्तवानयम् ॥ ८१ ॥ स आण्यत्तीर्थ- वृकर्म, बबन्धे साधुनाऽमुना । त्तः सोऽपि निज घाम, जगाम नतिपूर्वकम् ।। ८२ ।। आराध्य तादृशं साधुसंविभागवतं पुनः । राजपिरपि देवोऽभूदच्युताख्ये त्रिविष्टपे ॥ ८३ ॥ तत,युतो विदेहोपीभूषणं दुपणोज्झितः। भावी तीर्थक्रः श्रीमान्, नरवाहनभूपतिः ॥ ८४ ।। शुरखोत वृत्तं नरवाहनस्य, भूपस्य तीर्थव रशर्मसारम् । भवत्या मुनीनां श्रुतशीलमानां, सृजन्तु भव्याः ! किल संविभागम् ॥ ८३ ॥ इति श्रीपञ्चदशमस्थान के पात्रदानोपरि नरवाहनकथानकं संपूर्णम् ॥ ।। अथ पोडशस्थानकव्याख्या विधीयते ॥ तत्राईदाचार्योपाध्यायसाधुबालवृद्धग्लानतपस्विचैत्य श्रीश्रमणसम्यादिषु सम्यग्दर्शनपूतात्मना मुमिना सुश्रावकेण वा विशुद्धाशयपूर्व धेयावृत्त्यं विधेय. यत *-यावच्चं निअयं, वरेह उत्तमगुणे धारताणं । सव्वं किर पडिवाई, यावच्चं अपडिवाई ॥ १ ॥ पडिभग्गरस मयस्स य नासइ चरणं मुझे अगुणणाए । न हु वेयावश्वकर्य, सुहोदयं नासए फम्म ॥ २ ॥ वैयावृत्यं मनःशुया, * वैयावृत्य नित्यं कुरुतोत्तमगुणान्धारयताम् । सर्व किल प्रतिपाति वैयावृत्यमप्रतिपाति । १ । प्रतिभनस्य मृतस्य च नश्यति घरणं श्रुतमगुणनया । नैव वैयावृत्यकृतं शुभोदय नश्यति कर्म ।२।

·, , र यो जिनाविधु । घृणुतेऽसौ जिनेन्द्रस्य, भियं नामूक्तूबत॥ ३ ॥ तथाहि-जम्बुद्वीपामिधे द्वीपे, क्षेत्रे दक्षिणभारते । पुर पुष्प- पुरं नाम, धामासीदतुतक्रियाम् ॥ ४ ॥ जयतुः पतिः पृथ्व्याः, पृथुवत्मथितमभः । तताऽअनि मिया तस्य, जयमाला च विश्रुता ॥५॥ तदनो रजोऽतीतगुणामिविराजितः । जीमूतकेतुनामाभूद् भारधरणे क्षमः ॥ ६ ॥ लावण्यपुण्यं यद्पं, दर्श दर्श मृगेक्षणाः । निजेक्षणविनिर्माण, मेनिरे सफल न का! ॥ ७॥ पितुः प्रसादतः प्राप्य, यौवराज्यं स यौवने । जगती रजयामास, निर्मलेरपि सद्गुणैः ॥ ८ ॥ अथ क्षितितलाख्याते, रतस्थलपुरेऽभवत् । सूरसेनः क्षमापालः, पावत्सपद्मसम्पदाम् ॥ ९॥ यशोमती सुता तस्य, विश्वौरवकौमुदी। आसीनिःसीमसौभाग्या, कलाभिरिव भारती ॥ १० ॥ जीमूतफेतुसौन्दर्यातिशयं विश्ववि श्रुतं । उद्याने किन्नरेगीयगानमा. नन्ददायिनम् ॥११॥ श्रुत्वा तत्परमहणसमीहापूरिताधिकम् । नृपाजा वर नान्यं, बुवूर्पति कथयन ।।१२॥ युग्मम् ॥ तस्यास्तदाशयं ज्ञात्वा, ततो मन्त्रिविचारतः । स्वयंवरे समाइतो, जीमूतो भुभृतादरात् ॥ १३ ॥ स सेनया समागच्छन्, तत्पुरं प्रति भूपः । प्राप्तः सिद्धिपुरोपान्ते मूळमासेदिवानथ ॥ १४ ॥ मन्त्रीपधादिभिर्मत्रिप्रमुखैमुख्यपूरपै. । उपचाराः कृतास्तस्य, भूयांसोऽपि खशक्तितः ॥ १५ ॥ कुपाने दानवत्सर्वे, तेऽभवन्निष्फलाः परम् । सम्यग्ज्ञानं विना यस्मान क्रिया फलदायिनी ॥ १६ ॥ तदाऽकलंकदेवाख्यः, सूरि- भूरिगुणोदधिः । तेषा पुण्योदयादागातत्र श्रीश्रुतके दली ॥ १७ ॥ तस्यानुभावतो मुपिगमादुत्थितः क्षणात् ।। तन्नाऽऽगाव नमस्का, राजसूनुः प्रमोदतः ॥ १८ ॥ तस्य प्रबोधमाधातुं, गुरणा परणाधिना । विदधे देशना सम्यतत्त्वमार्ग- माशिनी ॥ १९॥ ||७१॥ 064 ·यतः-४ न ००० विशति- स्थान पोडशके स्थानके जीमूत केतुकथा 1७२॥ पाविपर्यतः रौद्रामानहेतुभिः भमान्ति प्राणिनः प्रायो, विवंशाः सर्वयोनिपु ॥२०॥ सा आइ न सा जोणी, न त ठणं न तं बुलं । न जाया न मुया जत्थ, सव्वे जीवा भणतसो ॥ २१ ॥ तथा-पापी रूपविवर्जितो रतकृषो यो नारवादागतस्तिर्यग्योनिममागतश्च क्पटी नित्यं बुभुक्षातुरः । मानी ज्ञानविवेकबुद्धिकलितो यो मर्त्य- रोकागतो, यस्तु स्वर्गसमागतः स सुभगः प्राज्ञ' कविः श्रीयुतः ।।२२।। गैद्रध्यानमयः पायविषयासक्तः सदा मत्सरी, बह रम्मपरिगहाकु- स्मानः पञ्चाक्षहिसारतः । मासाशी नरकं बजेतिल पुमान् कूटभयोगोधतो, मायावी व टुवागगतात्मविरतिस्ति गतिं गच्छति ॥ २३ ॥ निर्दम्भः सहयो दानी, सदाचारपरायणः । इद्भूतभापी सर्वत्र, नृगति जन्तुगप्नुयान् ॥ २४ ॥ सुपात्रदानी मधुरेव भापी, रुद्दपूजा सचिम र विनीतः । सम्पक्रियो बोधकृताभियोगः, स्वर्गनिया क्रीडति सर्वदाऽही ।। २५ ॥ इत्यादिदेशनामान्ते, गुरु विज्ञप्तवानिति अचिकित्स्या कुत्तो मूर्छा, ममाऽभूत्कर्मणो विभो ! ॥२६॥ तस्वरूपमुवाचैषं, गुरुर्गुरुगुणाकरः । भूप घातकीखण्डे सारसाकेतपनने ॥२७॥ अगईखर्चतुड्गात्मा, दुर्गसाः कोपनो मुनिः। ममादी यतिचर्यायां, गार बत्रयग-थरः ॥२८॥ युग्मम् ।। अन्यदा गुरुभिः सार्फ, सात पतनं प्रति । स व्रजन् विषमे मागें, तृपावापु साधषु ॥ २९ ॥अादिष्टो विधिनासने, ग्रामे गत्वा समानय । पानीय त्व मुने । बालानादिमुनिहेतये ॥ ३० ॥ गुरोरुपरि क्रोध, तदाकर्ण्य दधद् हृदि। वचास्युच्चावचान्याइ, यतीना स परे पदे ॥ ३१ ॥ मई का मृदुभिर्वाश्यैः, स्थवित्तिोऽपि सः । न शशाम मनामैव, विदधे च गुरूदितम् ॥३२॥ सद्गुणश्शेणिमाणिक पूरिते गुणसागरे । भ्व त्येवविधाः केचितश हव कर्कशाः ॥ ३३ ॥ ततो गच्छोपरि द्वेष, विश्राणः फरमानमः । निर्मात्य स गणात्तस्मादने ४ न सा जानिन सा योनिन तत्स्थान न तखुलम । न जाता न मृता यत्र सर्वे जीया अनन्तश ॥ २१ ॥ 4000000000000000000 ·. क्यापि दुधीमृतः ॥ ३४॥ साम्यां नरकावन्यो, नारकोऽभू-महारिभृत् । यसिशसागरायुः, साधुद्वपकुकर्मणा ॥ ३५ ॥ युग्मम् ।। ततो भूयो भवान् आमं, आम दुःखभरादितः । सस्कोपशमादेप, ग्रामे कोटुम्बिकोऽजनि ॥ ३६॥ श्रीनिदानं तदा दानं, दत्त्वा मासोपया- सि। तत्प्रभावासवानासीतेजस्वी राजसूः सुखी ॥ ३७ ॥ न्यायवृत्या श्रिय प्राप्ताः, सुपात्रे च नियोजिता । पुण्यानुपन्धिपुण्यत्वाजायते शर्महेतवः ॥ ८ || अधुना शेपमात्रेण, गुरुविद्वेषकर्मणा । मया तेऽभवदेहे, व्ययोदयमुपेयुपा ॥ ३९ ॥ तरकर्म साम्प्रतं क्षीणं, नि.शेष मुनिवन्दनात् । ततर दिनमानेण, नीरम् भावी शुभोदयात् ॥४०॥ निशा म्येति गिरं तस्य, प्रयुद्धो नृपसूस्ततः । सस्मार प्राक्तनी नाति, बभून च निरामयः ॥४१॥ मन्त्रीपधायसाध्यानां, दाधीनां प्राणिना- मिह । तदेतौ कणि मयः, क्षीण एवं दायो भवेत् ॥ १२ ॥ अईद्धक्तिदयादानतयोगिविधिनिमितः । कुर्म क्षीयते जन्तोः, सद्धरो- वचनेन च ॥ ४३ ॥ जीमूतोतुरुवाशसूनुः संवेगमागतः । ततो लोचं विनिर्माय, पञ्चभिर्मष्टिमिः स्वयम् ॥ ४४ ॥ सन्निधौ सगुरोस्तस्य, तपस्या शिथियेऽनपाम् । संसारसागरोचारे, तरणीय गुणान्विताम् ॥ ४५ ॥ युग्मम् ॥ संयमश्रीपतिं श्रुत्वा, कुमारं तं मनोवृतम् । यशोमत्यपि चारित्रं, सती राजसुता ललौ ॥ ४६ ॥ अधीत्यैकादशानानि, राजर्पियोगात्ततः । पदानुसारिणी प्रज्ञा, विअद्विनयतत्परः ॥ ४७॥ अश्ली- पीदन्यदा पूर्वार्धायानः समाधिमान् । विशतिस्थानमतप.फलमेवं गुरोगिरा ॥४८॥ युग्मम् ।। पदेपु बहुमानेन, जिनेन्द्रादिषु विंशती। सदर्शन- स्थिरखान्तो, लभते तीर्थकृत्पदम् ॥ ४९ ।। गुरूपाध्यायशिप्येषु, चार वृद्धनपस्विपु । सधग्लानकुलगणेवादरेण दशस्वपि ॥ ५० ॥ भकपा- नौपधवसासनविश्रामणादिभिः । वैयावृत्त्यं सृजस्तन, विशुद्धया पोडशे परे ॥ ५१ ॥ जिनेन्द्रपदवी पौढां, लभते विश्वतोऽद्भुताम् । सुरासुरन- रेदाणा, श्रियो यत्रादपासरः ॥ १२ ॥ विधेयं दशधा वैयावृत्त्यं नित्य मयेति सः। ततोऽद्धक्तिपूतात्मा, घोराभिमहममहीत् ॥ १३ ॥ वैयावृत्त्य " ॥७॥ ।

·विशति- स्थान पोडशके स्थानके जीमृतके ॥७३॥ तोवारिक . विधा शुद्ध, अस्नन्वत सत । बालसानादिसाधूना. गुरुणा च वेशेषतः ।।५५ प्रशंसा निशस्वामिनिर्मिता देवसंसदि । श्रन्या सोमायो लोकपाल उत्चालमानसः ।।५५|| तस्य व्य वृतचित्तस्य, यावृत्त्ये विवानिशम् । परीक्षा मुवमागत्य, निर्ममे निर्ममेशितुः ॥५६॥ त्रिमिविशेषका यमती निमितो ग्नानसाधुरेकः स्वमायया । अतीव कृशता मातो, दायज्वावलद्रपुः ॥१७॥ द्वितीयातु मुनेस्तस्य,गोचर प्रमुपेयुष. | बिलोकनाथ लोकोक्तिनिष्ठुरो विकृत कृतिः ॥५८॥ भानुश्रेष्ठिगृहे प्रत, निरीह मुनिमण्डनम् । गुरुपायोग्यसद्भोज्यमाप्तयेतं विलोक्य सः ॥१९॥ राजर्षि तीक्ष्णव वसा, तुतोदाऽयमानस । न चुकोप परं क्वापि, स पुन शमसागर ॥६०॥ उपाश्रयं ततः पाप्य, तद्विग शीघ्रमेव सः ॥ वैय वृत्त्यं व्यधातम्य, निगल्या श्रीगुस १६ १॥ तदा ग्रानमुद्यैः, सहकारफर द्रयः । वर्गपशान्तये पोचे, मरिचाज्यावीमाश्रितः ॥१२॥ गुर्वा- देशने राजपिस्तदानयनहेतवे । बभ्राम नगरे तत्र, प्रेष्ठिमन्त्रिगृहनिपु ॥६३॥ नासो प्रातः परं क्वापि, देवदाभानुभावतः । मुनिना विधिना सेनाऽऽलोययमानोऽपि सर्वत ॥६४॥ ततो म्लानमुनि. कोप टॉएताप्रमुखद्युति. । राजर्षि तर्जयामास, दुर्वाक्यरतिदुस्सहैः ॥१९॥ सोऽपि शान्तममास्तस्य, प्रणग्याक्षिद्वय मुदा। अकापरसा खनां मामवनोमिरमृतथव : ॥६६॥ सोमोऽथ तन्मनोभाय, जास्सैकान्तहिसावहम् । प्रत्यक्षी. भूय तुष्टात्मा, सं तुष्टाव कृताञ्जलिः ॥ ६ ॥ त्वमेव मुवि राजर्ष ।। मामणीरनगारिणाम् । विधाने स्वर्गिणा स्वामी, यस्य ते सद्गुणस्तुतिम् ॥६८ ॥ सा पुनः प्रत्यता नीता, भवता सम्बता स्वयम् । मायामयमुनेरस्य, वैयावृत्त्य गलस्पृहम् ॥६९|| शतशोऽधीतिनः सन्ति, सन्त्यनेके तपखिनः। न कोऽपि तादृशो लानवैयावृत्यकरः परम् ॥ ७० ॥ ग्लानाना प्रतिजा गर्ना, भाकपानापधादिभिः। ममासौ पतिजागर्तेत्यूचे तीर्थकृता स्वयम् ॥७१॥ देवमायां ततोऽशेषा, परित्यज्य स्यादयम् । प्रणिपत्य क्षमित्या च, लोकपालो विवं ययौ ॥७२॥ दशस्वपिपदेपूरै- वैयावृत्त्यं सजन सदा । राजर्षिर्जयामास, तात्कर्म निर्मकम् ॥७३॥ आराध्य संयम सम्यग, वैयावृत्यैकसत्परः । स मुनि कगतो। जजे,

·-
०००००००००
[
जयन्ते मुरामणीः॥७४ || वो जागतरामास्वा तसातादयात् । श्रीकच्छविनये भाषी, जगज्यो जिनेश्वरः ॥ ५॥ नरसाचार-
चारित्रा, यशोमत्यपि संयती । तपासा देवत्व, तद्गणभृद्भविष्यति ।।७६॥ जीमृतफेतुप्रथिवीपतिवृत्तमेतत् , त्या जिनेन्द्रपवर्गनिन्ध-
स रम् । यनं सृजन्तु विधिना मुनिवर्गवैयाकृत्ये जगद्गुरुगरिमसुखस्दा चेत् ॥ ७७ ।।
॥इति थैयारत्यकरणोपरि नृपश्रीजीगृतकेतुस्था योदशस्थानके सपाता।
। अथ सप्तदशस्थानकस्वरूपं.
तत्र सलगुणस्लरलाकररय त्रिभुवनजनमहनीयण' चतुर्विधावइ पार्माधाररूपस्य श्राधमणसएपस्य निर्भरमफिभरगर्भसमाभिषिकिना
विधेय :,यतः-या संसारानिरासलालसमतिर्मुखयथापिष्ठते, यंता कथयन्ति पावनतया येनाऽखि नान्य : समः । यस्मै तीर्थपतिनमस्यति सता
यस्माच्छुभं जायते, रफूर्यस्य । सन्ति च गुणा यसिन् स सड्योऽर्यताम् ||१॥ नाई : परमो वेवो, न, गुक्त परमं पदम् । यीसवाना
परं क्षेनं, नास्ति नास्ति जगस्त्रये ॥ २॥ समाधिरतु मध्यभावाभ्यां द्विविधः, यत :-~* मणवडिययत्शृणं, वाणेणं वीणदुहियनीवाणं । जं
किज्जइ संतोसो, दवसमाही इवइ एसो ॥३॥ सारणवारणचोभणदाणेण संठनेह विहिपुणे । जे नाणाहगुणेसु, मावसमाही
हवह एसो ॥ ४ ॥ तप: कुर्वन्ति दु:खाऊ, नीचा अपि यथा तथा । पर समाधिमापातुं, गरीयांसो भयात्सलम् ॥ ५॥ इति । य: समाधि
विधी सो विधाने विश्वपूजिते । स तीर्थकृत्पदं पुण्यं, पुरन्दर इवाऽऽधयत् ॥ ६॥ तपथा-वाराणस्यां पुरि मौढविजयश्रीविराजितः । राजा
* मनायायितवस्तूनां दानेग दीनदुःखितजीयानाम् यः क्रियते संतापी द्रव्यसमाधिर्भवस्येष: ।३। स्मारणषारणचोदनादानेन
संस्थापयति विधिपूर्वम् । यत सानादिगुणेषु मावसमाधिर्भवत्येप ।।४।
॥७३॥

·सप्तदश स्थानके विशति- स्थान । कथा ॥७४॥ . विजयसेनोऽभूयूयसा महसा पदम् ॥ ७ ॥ तस्याऽयमहिषी एग्रमा गद्भुतसोरभा । सम नि मधर्मस्य, पद्ममालाभिघाऽभवत्।॥ ८ ॥ पुन्दरस्तयोः पुत्रः, पवित्रः सुमनोऽप्रणी: । आसीत गोत्रभिन्नपि, दागवारीय विश्रुतः ॥ ९॥ क्रमेण प्रतिभाशाली, सोऽधीत्य सकलाः कलाः । पामिनीहृदयोन्मादजननं यौवनं ययौ ॥ १० ॥ सोऽन्यदा सन्निधौ जैनमुनीनां वनवासि नाम् | भोपीद्देशनामेवे, सम्यग्धर्म- सुधाभवाम् ॥ ११ ॥ इणमेव धम्मीयं, इणमेव धम्मकणयफसवट्टो । इणमेव दुक्कर अं, कीरइ परदारविरइवयं ॥ १२॥ घना ते चिय पुरसा, रूवं दद्रूण परकल ताणं । धाराहयच्व बसहा, वचंति मही पलोअंता ॥ १३ ॥ यस्तु स्वदारसन्तोषी, परस्त्रीपु विरक्तिमान् । गृहस्थोऽपि स्वगीलेन, यतिकरूपैः स उच्यते ॥ १४ ॥ श्रुत्वेति नृपतेः सूनुरनूनसुकृतोन्नतिः। परदारपरित्यागवतं जनाइ निश्चलम् ॥ १५ ॥ मुनयस्तं पुनः प्राहुर्वस ! सदर्शनान्वितम् । शीलनतमिदं प्रायो, वस्तुतः फलदायकम् ॥ १६ ॥ सदर्शनं भवेन्मूलं, यतो धर्म- महीरुहः । तत्त्वश्रद्धानरूप तन्निसर्गाधिगमोद्भवम् ॥ १७ ॥ देवे गुरौ धविधौ विशुद्ध, शादिदोषाकलुपीकृतस्य । सम्पद्यते या रुचिर- न्तरणा, सभ्यक्रवमेतामुनयो वदन्ति ॥ १८ ॥ यथा. यथा जिनेन्द्रपु, भक्तिः स्यानिनिभाशया। सम्यग्दर्शनसंशुद्धि यत च तथा तथा ॥ १९॥ यतः-जिनेषु कुशलं चित्तं, तन्नमस्कार एव च। तत्प्रणमादि संशुद्धं, धर्मपाजमनुत्तरम् ॥ २० ॥ अङ्गीकृत्य ततो राजसूनुः १ तेजसाम् २ मुमनसो देवाः पण्डिताश्चः ३ गोवभेदकः ४ दाननिषेधकः असु रिपुश्च । ~* इदमेव धर्मवीजमिदमेव धर्मकनककपपट्टः इदमेव दुष्करं यलियते परदारविरतिव्रतम् ।। १२ ॥ धन्यास्त एव पुरुषा रूपं दृष्ट्या परकलनाणाम् । धाराहता इव वृपमा प्रजन्ति महीं प्रलोकयन्नः ॥ १३ ॥ ५ असाधारणभाध्ययसायवर्ती 60464 ·सम्यस्त्वमुत्तमम् । चितारलमिवानर्य, मुदितो गृहमासदत् ॥ १ ॥ परदारपरीहारमत सदर्शनारितम् । तस्य पारयत: शश्वत्रिविधत्रिविधात्मना ।। २२ ।। अन्ये धुरपरा माता, मालती भुनादभुतम् । निरूप्य रूपसौन्दर्य, सरागहृदयाऽजनि ॥ ९३ ।। यथा यथाऽभवत्तस्या ,भाजोऽन्य दर्शनम् । भूयस्तथा तथा भेने, म हृदागसागर ।। २४ ।। साs यदा तयथारेगनासतापपीडिता । भशोकवनिकामध्य, सौवर्णकदलीगृहे ॥ २५ ॥ सगौरव तमाहूय, स्वपाच्या पण्डिताख्यया। उयाच रास्मितोलारा, राह मन्थरया गिरा ॥ २६ ॥ कुमार वीर कोटीर !, पदलीदल शीतल । मारापस्मारसन्नापर तप्त मे भृश वपु ॥२७॥ निर्वापय पाधार, पुलावण्यासागर । मनोरथशतप्राप्यसयोगसौ सगमात् ।। २८ ॥ युग्मम् ।। चन्द्रमाश्चन्दन चिन्तामणिश्च सुजन पुमान् । भूतार्सि शान्तये जाता, यथा विश्वे भवास्तथा ।। २९ ॥ इत्यायें गिर मातुनृपसू पाप्मन पदम् । सुधाद्रमुचा वाचा सरउनस्तामयोधयत् ॥३०॥ परासिया रतिमतिर कद्वार सुचिका । सर्वाधर्मतरोर्मूल, निषिद्ध तत्त्ववेदिगि ॥ ३१ ॥ परीसगमोद्भुतपाप नम्लक्षित । इहाऽपि र पुता याति, अ वागामिन-मनि ॥ ३२ ।। अनन्यजन्यसाजन्य गनी जननी पुन ।भस्मसात्पुरुते वज्रज्वालावत्मविसगमात् ॥ ३३ ॥गुरोजीया पितुर्जया, भातृनाया स्नुपा सुताम् । नरकातिथयो नून, कामयन्त नराधमा || ३४ ।। इत्यात निवेद्याशु, तम्या त्या पदाम्बुजम् । स जगाम निज स्थान, सातसिन् रुष दधौ ॥ ३५ ॥ तद्वयली ततो राज, किश्चि क्या दुराशया। सा तदा प्रेषयामास, विदेश त शुभाशयम् ॥३६॥ रहगपाणि जनप, रहेन द्विजाना । पलाश पथि निर्जित्य, दुर्जय दुर्मयोदपिम् ॥३७॥पाप नन्दिपुरोद्याने, सततरुचारणि । नयभस्वामिन. थै वे चश्वकाञ्चननिमिते ॥३८॥युग्नम् ॥ साया वापिजले तत्र, पवित्रस्मेरपङ्कनै । जिनेन्द्र पूजयामास, निवास राजसू श्रिय १३९। यत १ सदस्य कलागुता च • नीयममागमा ३ अभिगायकम ४ विन्दुम 1600००० ॥७॥ - - ,

·-
राज्यभियः सारं, फेनापि व्यामचौरणा ॥१९॥ युग्गम् । रुपयोक्नसौभाग्यशालनी ललनामिद । करको नेत्रातिथी कृत्य, कृत्याकृस्य विचारयत्
॥१०॥ भटा नृपतेः पुत्री, मत्माहत्तुं समुरसकाः। परस्परकृतोत्साहा, कुर्वन्ति तुमुलं शृशम् ॥६॥ इत्युर्य तदादेशान्नृपधाम
जगाम सः । तं व्याजहार राजापि, सुतेयं फथमेप्यति ! ॥६२।। सोऽपि विज्ञायागास, प्रणतो भभिवासवम् । मानयिष्यति राजेन्द्र कन्यामेai
सुहन्मम ॥१३॥ आय बहुमानेन, तमुपतिनननम् । उपपतिरुवा, चाचा प्रतिसुधामुचा ॥१॥ कन्या धन्यामिमा वीर ! यद्यान-
यसि सन्मते ।। दौचित्यपरे देया, तपा सुसमाधनम् ॥६५॥ राजन् : सप्तदिनं मध्ये, मयाऽऽनेया तबाज जा । इत्युत्ता नृपतेरमे, सप्रतिज्ञम-
सौ ययौ ॥६६॥ विमानं निर्मित विश्वस्वाभिन्याय प्रपनया । विद्ययाऽऽरम तरकन्यासानं मापज्जवेन सः ॥६७॥ वैतापपर्वते गन्धसमृद्धे
नगरे तनः । मणिचूदाभिषानेन, खेचरेण दुरात्मना ॥३८॥ द्वीपे नन्दीश्वरे यात्रा, विधायऽऽगच्छता सता । तद्भुतवपूरपसौभाग्याकृष्टचतसा
॥३९॥ ना पन्धुमती राजसुतामानीय तत्क्षणात् । चकार स्कारमानन्दं, गृपादीनां नृपात्मजः ॥७०॥ युगमम् ॥ उपयमे ततो राजसुतां
तां पशासनात् । पुरन्दरः स्फु द्वाग्य ता फान्तिमिवाद्भुताम् ॥७॥ सप्तभौमे ततः सौने, स छिन् भभुनापिते । सवीगसुखसा.
मनोसममे पिया समम ॥७२॥ गुमानः पञ्चधा भोगानभद्गमुकृताशयः । लोकानां पूग्यामास, प्रीतिदान मनोरथान् ॥७३॥ बभूव
मगिचूशेऽपि, नमोगामिनृपाणी । सुखावहः सखा तस्य, प्राचीनसुरुनोदयात् ॥७४|| पुरन्दरः स्फुरलाग्यभासुरः स्वपराक्रमात् । क्रमा-
द्विधारश्रेणी, विधतोऽशीन विश्रुतः ॥७५॥ नादीवरादितीथेंगु, मणिचूडान्वितः सुधीः । शाधतीः प्रतिमा नत्वा, स जन्म सफलं व्यपात्
॥७६।। अन्यदा समवासापान, सूरि रिगुणोदधिः । अवधिज्ञानवास्तत्र, पुरे श्रीमलयमभ : ॥३७॥ ववन्दे तं नृपस्तनाऽऽगत्य सतकृत्यतत्परः।
१ कारण प्रतिर्गम्यः ३ पोलादलम
॥७॥

·वंशति- थ.न. सप्तदशे स्थानके पुरन्दर कथा |६|| - । पुर-दरकुमारण, राम साम्यसुधा सवम् ॥ ७८ ॥ आचरयो स क्षमास्वामी, धर्ग शर्मपदं ता । आसीनः कनकम्मा, व चा माधुयधुर्यया ॥ ७९ ॥ युग्मम् । विषव द्विपमं पापं, मुरत्या हिंसादिसमवम् । सुधोपमं बाधा ! धर्म, सेवध्वं शिवशर्मदम्॥ ८० ॥ सम्यधर्मविमुक्तम्य, क्रूरकर्मे क. कारिणः । न जन्म गदित उस्ताविपक्षोपमं बुधैः ॥ ८१ ।यत - अवदेशीतरू. केपा, के.पाञ्चिद्वषपादपः । किम्पा कतारत्येषां, परेपा कल्प पादपः ॥ ८२ ॥ वैभवः दुगद लभ्योऽयं, भवकोट्याऽपि दुर्लग, । तत्तकर्मानुसारण, प्रणीत: प्राणिनां किल ॥ ८३ ॥ युग्मम् । सुकृनं न कृतं सिनियः प्रमादपरायणैः । तपां त्रिवर्गशत्यानामबके दिश रूपमाः ॥ ८६ ॥ तमोमयः पुनर्थ हूँ, पापं पापानुबन्धि थे. 1 तत्तेपा शानियादीना, विपरिव दुःसदम् । ॥ ८५ ॥ मिथ्यात्वकांके, पुण्य पापानुन्धि यः । तत्तेपा र उपादीना, किम्पातकरसन्निभम् ॥ ८६ ।। पुण्यानुगन्धाधुनि, सुकृतानि कृतानि यः । तेपा मनुष्यजन्मेदं, भदेसल्पतरूपमम् ।। ८७॥ कृपा सर्वेषु जीवेषु, विधिज्जिनपूजनम् । विशुद्धा न्यायवृत्तिश्च, पुण्यं पुण्यानुबन्धि तत् ॥ ८८ ॥ समता सर्वभूतेषु, दान पात्रेषु भक्तितः । सम्माज्ञानक्रियायोगः । पुण्यं पुण्यानुबन्धि तत् ।। ८९ ॥ परोपतापविरतिः , पडावश्यकपालनम् । शुक्ललेश्या शुभध्यान, पुण्यं पुण्यानुबन्धि तत् ॥१०॥ अन्यानिपरि- तापेन, निधिकतया पुनः । क्रियते सनिदानपुण्यं पापानुगन्धि तत॥९॥अविराहियजिणधम्मा, निरवयं निरुवामं च गयासाय । गरहव्य लहंति ओ पुन्नं पुन्नाणुबंधि तयं ।।९९ ॥ नारोगा गुण जुआ मइटिवया कोणियव्य पायरया । पावाणुरथिना, इति मन्नणय ण ।। ९३ ॥ जे पुणे पावस्युदया, दहियो दुविवावि पावति । जिणधम्म तं पुन्नाणु धिपाय दयालवा ॥९४ ॥ पाया पयंडमा निद्धमा निधिणा निरणुतावा । दुहिया य पावनिरया, पावं पाचागुधि तय ॥ ९५ ॥ इति । स धर्मः स्याद् द्विधा सम्यक, साधुश्रावफ- भेदतः । तस्याप्टमिर्गुण: शुद्धं, मूलं सम्यक्त्वमीरितम् ॥२६ ।। यावत्सग्यारवर्मिल, तायद्धर्मफलं शुभम् । वातानुकृव्यतः शस्यसमृद्धिः -1

·कृषिकर्मणि ॥ ९७ ॥ इत्यादिदेशनां श्रुत्वा, गुरोस्तस्य प्रजागुरुः । तदा सम्पत्वसंयुक्ता, प्रपेदे द्वादशवतीम् ॥९८ ।।
विर्जिनद्रार्चनापूर्त, श्रादधर्मसरद्रुमम् । आरोपपत्कुमारोऽपि, निजे हृदि गुरोगिरा ॥ ९९ ।।
ततो गुरूनमस्कृत्य, राजाऽगानिजमंदिरम् । पुरंदरकुमारेण, समं सद्धर्मवासितः ॥ १०० ॥ समुद्रदत्तनामागाद-
न्यदा नगरात्ततः । श्रेष्ठी वाराणसीपुर्या, वाणिज्यायाऽऽर्हताग्रणीः ॥ १॥एकदा श्रेष्ठिना तेन, नृपस्याग्रे सविस्मयम्
। पुरंदरकुमारस्प, वृत्तांतो निखिलोऽकयि ।। २ ॥ ततो विजयसेनोवीपतिः प्रणयपूरितः । जनं लेखसखं पीव, पु.
आनयनहेतवे ॥ ३ ॥ कुमारोऽपि पिनात्या, लेखार्थ प्रेमपूरितम् । शूरोवांपतिमापृच्छय, स्वस्थात्मा दयितासखः
॥ ४ ॥ त्रैलोक्यस्वामिनीविद्याप्रभावाखेचरैतः । दिव्यं विमानमारुता, नमस्यस्तीर्थसंततिम् ॥ ५ ॥ वाराणसीपुर
माप्य, पितुः पादौ नमोऽकरोत् । कुलीना ऋद्धिमतोऽपि, न त्यजति विनीतताम् ।। ६ ।। विभिर्विशेषकम् । यतः-'साली भरेण
तोरण जलहरा फलभरेण तरुसिहरा । विगयेण य सप्पुरिसा नमंति न हु फस्सवि भपेण ॥ ७ ॥ निवेश्य स्वपदे
राजा , तं क्रमानिमिवोत्सवम् । मलयप्रभसूरीणा, पार्षे शिश्राय संयमम् ॥ ८॥ अथ विद्यानुभावेन, पुरंदरनरेश्वरः।
राजाधिराजपदवीपाससाद महोदयाम् ॥ १ ॥ प्रतिग्राम प्रतिपुरं, स पृथिवीममंडयत् । प्रासादैः पूरिताहादैजिनेंद्रमतिमाङ्ग-
वैः ॥ १० ॥ श्रीसंघानववात्सल्प, प्रत्यहं स नृपो व्यधात् । परोपकारैः सर्वेपी, समाधि च पदे पदे ॥ ११ ॥
आगच्छंती क्रमाद्वीक्ष्य, जरां तेजोऽपहारिणीम् । पुरंदरनराधीशः, संवेगरसपूरितः ॥.१२ ॥ ,
१ वाली भरेण तोयेन जलपरः फतभरेग तहशिखराणि । विनयेन च सरपुरुषा, नमान्त नैव कस्यापि भषेन ॥ ७ ॥
॥७६॥

·शनि. सप्तदशे स्थानके पुरन्दर कथा 1:६॥ । । ०००००००००6000.00 पुर.दरमारण, राम सामसुध सत्रम् ॥ ७८ ॥ आचर या स क्षमास्वामी, धम शर्मपदं तदा । आसीनः कनमाम्भोजे, व चा माधुयधुर्यया १ ७९ ॥ युगम् । विश्व द्वैपणं पापं, मुक्ता हिंसादिसमवम् । सुधोपम नधा ! धर्म, सेवध्यं शिवशर्मदम्॥ ८० ॥ सम्यग्धर्मविमुक्तन्य, क्रूरफ रु. परिणः । नृजाम गदित जनताविपक्षोभ बुध ॥ ८१॥यत - भकशीतरु. केपा, वे पाचि द्विपपादपः । किम्पास्तरन्येपा, पोपा कल्प पादर. ।। १२ । नृषिः पुण्पलभ्योऽयं, भवकोटयाऽपि दुर्रम । तत्तत्कर्मानुसारण, गणीतः पगिना किल ॥ ८३ ॥ युग्मम् । सुरुतं न र हिनदीः प्रमादपरायणैः । तपा त्रिवर्गशत्यानामवकेशि रूपमाः ॥ ८४ ॥ तमोमयः पुनर्वहं, पाप पापानुगन्धि में। तत्पा शौनिकादीना, विपरिव मुगदर । ।। ८५ | मिथ्यात्यवश के, पुण्यं पापानुन्धि ३: । ततेपा छपादीना, किपातकरसन्निभम् ॥ ८६ ॥ पुण्यानुमनि, गुरुवानि कृतानि यः । तेषां मनुष्यजन्मेदं, भदैरसरूपतरूपणम् ॥ ८७॥ गृपा सपेंषु जीवेषु, पिजिनपूजनन् । विशुद्धा न्याय वृत्तिश्च, पुण्यं पुण्यानुपन्भि तत् ॥ ८८ ॥ समता सर्वभूतेषु, दान पात्रेषु भत्तितः । सम्यग्जानक्रियायोगः । पुण्यं qUIानुपन्धि तत् ।। ८९ ॥ परोपतापविरतिः , पडावश्यकपालनम् । शुक्लले श्शा शुभध्यान, पुण्यं पुण्यानुवन्धि तत् ॥२०॥ अयागिपरि- तापन, निर्विवतिया पुनः । क्रियते सनिदान पुण्यं पापानुवन्धि तत॥९॥अधिराहियजिगधम्मा, निरवयं निरुवामं च गयासाय । भरहव्य लदंति जो पुन्न पुन णुपंधि तयं ॥५२॥ नारोगाइगुण जुआ महदिया कोणियव्य पावरया । पावाणुबधिपुन्ना, ति अन्नाणक्छण ॥ २३ ॥ पुणे वस्तुदया, दरिदियो दुरिसमाधि पावति । जिणधम्म 6 पुन्नाणुरधिपावं दवावया ॥९४ ॥ पापा पयउ.. निम्मा निधिणा निरणुतावा । दहिया य पावनिरया, पाय पायाणुसंधि तय ।। ९५ ॥ इति । स धर्म: स्याद् द्विधा सम्यक, साधुश्रावफ- भेदतः । तस्यामिणः शुद्धं, मूलं सम्यक्त्वमग्निम् ॥२६॥ यावत्सम्यासनैमर. तावद्धर्मफलं शुभम् । वातानुकृल्यतः शस्यममृद्धिः --- ·" कृषिकर्मणि ॥ ९७ ॥ इत्यादिदेशनां श्रुत्वा, गुरोस्तस्य प्रजागुरुः । तदा सम्यक्त्वसंयुक्ता, प्रपेदे द्वादशवतीम् ।।९८ ॥ विभिनंद्रार्चनापूर्त, श्रादधर्मसुरद्रुयम् । भारोपयत्कुमारोऽपि, निने हृदि गुरोगिरा ॥ ९९ ॥ ततो गुरुनमस्कृत्य, राजा गानिजमंदिरम् । पुरंदरकुमारण, समं सद्धर्मवासितः ॥ १०॥ समुद्रदत्तनामागाद- न्यदा नगराततः । श्रेष्ठी वाराणसीपुर्या, वाणिज्यायाऽऽहताग्रणीः ॥ १ ॥एकदा श्रेष्ठिना तेन, नृपस्याग्रे सविस्मयम् । पुरंदरकुमारस्प, वृत्तांतो निखिलोऽकथि ॥ २॥ ततो विजयसेनोवीपतिः प्रणयपूरितः । जनं लेखसखं प्रेषीत, पु. पानयन हेतवे ॥३॥ कुमारोऽपि पिवीत्वा, लेखा प्रेमपूरितम् । श्रोवीपतिमापृच्छय, स्वस्थारमा दयितासखः ॥ ४ ॥ बैलोक्यस्वामिनीविद्यामभावाखेचरैतः । दिव्यं विमानमारुह्य, नमस्यस्तीर्थसंततिम् ॥ ५ ॥ वाराणसीपुर प्राप्य, पितुः पादौ नमोऽकरोत् । कुलीना ऋद्धिमंतोऽपि, म त्यति विनीतताम् ॥६॥ त्रिभिर्विशेषकम् । यतः-'साली मरण तोरण जलहरा फलभरेण तरुसिहरा । विणयेण य स पुरिसा नमति न हु कस्सवि भयेण ॥७॥ निवेश्य स्वपदे राजा , ते क्रमानिर्मितोत्सवम् । मळयप्रभसूरीणां, पार्षे शिश्राय संयमम् ॥ ८ ॥ अथ विद्यानुभावेन, पुरंदरनरेश्वरः। राजाधिराजपदवीमाससाद महोदयाम् ॥ १॥ मतिग्राम प्रतिपुरं, स पृथिवीममंडयत् ।प्रासादैः पूरिताडादेर्जिनद्रभातिमान- तैः ॥ १० ॥ श्रीसंघानववात्सल्प, प्रत्यहं स नृपो व्यधात् । परोपकारैः सर्वेपा, समाधि च पदे पदे ॥ ११ ॥ आगच्छती क्रमाद्वीक्ष्य, जरा तेजोऽपहारिणीम् । पुरंदरनराधीशः, संधेगरसपूरितः ।।.१२ ।। , १ भाली भरेण तोयेन जलधराः फलभरेण तरुशिखराणि । विनयेन न सत्पुरुषा, नमन्ति नैव कस्यापि भषेन ॥ ५ ॥ ॥७६ ·स्थान -- १७७॥ यत:- मुतं बंधुपतीनातं, जयंत जयशालिनम् । स्वपदे सोत्सा न्यस्य, निरस्य मातरम् ॥ १३ ॥ द्विना गुरोध तु शत्या, नरेंद्राणां समं सुधीः । समीपे स्वपितुर्दीक्षा, जग्राह दपितासखः॥१४॥ युग्मम् । अधीत्यैकादशांगानि, राजर्पि- विधिपूर्वकम् । स्थानकाभिग्रह घोरं, चके गुरुगिरा यथा १५ ॥ संघस्य भोज्पवस्त्र दिदानरापनिवारणैः । तीर्थयात्रा- दिकार्येषु, प्राज्यसाहाग्यपूरणैः ॥ १६ ॥ भक्तायः साधुसाध्वीना, श्राद्धश्रादीवजस्य च । कृत्यैर्यथोचितः कुर्वन, स. माधानं निशुदितः ॥ १७ ॥ स्थान सप्तदशं तीर्थकरकर्मनिबंधनम् । आराध्य पुरंदरर्षिर्यावज्जीव पराक्रमी ।। १८ ॥ -श्रीसंघवात्सल्पमुदारचित्तता, कृतज्ञता सर्वजनेपनुग्रहः । प्रपन्नधर्मे दृढताऽर्यपूजनं, तीर्धकरैश्वर्य निबंधनानि ।१९। रानाहिदयस्थैर्य-परीक्षार्थ विद्वौजसा । आधेन पुंडरीकादि-यात्रायां विधिना बनन् ।। २० ॥ सम्यग्ज्ञानक्रियाशाली, सत्पात्रेषु धन व्ययी । श्रीसंघो दर्शितो भूयान् , पादगामी चतुर्विधः ॥ २१ ॥ किंचि म्लानमुखांभोनः, पथि पाथेयमंतरा । श्रीगलयप्रभमरीमत्वा संघो व्यनिशपत् ॥ २२ ॥ निवेदय मुनिस्वापिन्, मुनिसंघसमाधिदम् । गुरुणा दर्शितस्तस्य, स राजर्पिरुदारहत् ॥ २३ ॥ ततो राजर्पिमानम्य, श्रीसंघतीर्थमार्गगः । विनयं दर्शयन् निजगाद सगदम् ॥ २४ ॥ चौरै रुद्धस्य संघस्य, पाथेयं नास्ति सन्गुने ।। भवता भ- वतापार्तितायिना देयमनसा ॥ २५ ॥ भूयस्पो लब्धयः संति, भवतोऽतितपस्विनः । नियानं संपवात्सस्पसद्मतैकावि- धायिनः ।। २६ ।। श्रीमान् श्रमणसंघस्तु, माननीयोऽईतामपि । ततस्त्वयाऽपि सान्निध्य, विधेयं तस्य सांप्रतम् ॥ २७ ॥ यतः- देव'गुरुसंघकजे, सुन्निजा नाहिसन्नपि । कुपिओ मुणी महणा पुलागलद्धीइ संपन्नो ॥ २८ ॥ गुरोरादेशमासाधा, सम्यम्, ·. तनः साधुः समाधिमान् । श्रीसंपध्यमायाता, कल्पद्रुरिव जंगयः ॥ २९ ॥ सुवर्णदृष्टिं निर्माण, निर्मायनिजलब्धितः । तीर्थ- याधिकलोकाना, यथेच्छ शंचलं ददौ ॥ ३० ॥ साधूनां संयतीनां च, भक्तपानादि शुद्धिमत् । ग्रामांसरादुपानीय, स भक्ति शक्तितो व्यधात् ।। ३१ ॥ संघोपतापिनः सर्वे, चौराः कुराशयास्ततः । स्तंभिता मुनिना तेन, विमुक्ताः प्रतिबोध्य च ॥३२॥ तीर्थगामी ततः संघा, ममोदं परमं दधत् । तमानम्याग्रतोऽचालीद्विधिना निरुपद्रवम् ॥ ३३ ॥ संघ संमेष्य राज- पिः, पथात् श्रीगुरुसन्निधौ । आगन्छन् भावनामेवं, विदधे पथि शुद्धधीः ॥ ६४ ॥ तः एव मुनयो मान्यास्तेषां जन्म फले- ग्रहि । निर्माय निर्मिता संघभक्तिनिनशक्तितः ॥ ३५ ॥ यतः- आसनसिद्धियाणं लिंगमिणं जिणवरेहिं पन्नत् । संघमि चैव पूआ सामनेणा गुणनिहीण ॥३६॥ संघे तित्थयरं- मि य सूरिरिसीसगुणमहन्येनु । जेसि चिय बहुमाणो तसि चिय देसणं सुद्धं ॥ ३७ ॥ इत्येवं भावनां तस्य, कुर्वतखिदशे- श्वरः । स्वांतशुद्धिं परिज्ञाय, प्रादुरासीत्मसनहृत् ॥ ३८॥ नत्या स्तुत्वा च राजपि, तं भक्त्या स्वर्गिणां पतिः । मलयप्रम- नूरीदें, तद्गुरुं पृष्टवानिति ॥ ३९ ॥ सृजता संघात्सल्य, साधुना गुणसिंधुना । मुनींद्र ! किं फलं प्रापि, गुरुरारुपदिवस्प- तिम् ॥ ४० ॥ अनेन तीर्थकुकर्म, शर्मश्रेणिमयं महत् । अर्जितं संघवात्सल्यं, साधुना कुर्वता सत्ता ॥४१॥ निशम्येति, दिवः स्वामी, मुदितात्मा निज पदम् । आससाद मणम्पांघी, मुगुरोस्तस्य तत्सणात् ॥ ४२ ॥ आराध्य स्थानां सप्तदशं दवगुरुसपकार्य, चूणयत् चपवत्तिसैन्यमपि । कुपितो मुनिमहात्मा, पुलाकर या सपान ॥२८॥ २ आसप्रसिद्धिरामा लिड्गमिद जिनपर प्रज्ञाप्त । स एव पूजा सामान्येन गुणनिधानाम् ॥ ३३ ॥ रघे तीर्थकरे च सूरिसूरिशिष्यगुणमहाध्यषु। येषामेव बहुमानो पामर दर्शन शुद्धम् ॥ ७ ॥ ॥७

·शाने
स्थान
.
॥७॥
.
राजारात्मसात् । ममाचके महाशुक्रश्रियं शझपदोपमाम् ।। ४३ बंधुमत्यपि तत्रदै, देवलोक मुरोऽभवत् । मायाशल्यवि-
निर्मुक्त:, शुदसयमपालनात् ॥ ४४ ॥ विदेहे तीर्घक भावी, राजपिस्तु ततश्च्युतः । तथा गणभृतामाद्यो, भावी वधुमतीमु-
रः॥४६॥ विश्वत्रयोत्तष्टगुणावलोके, श्रीसंघलोके विलसद्विवेके । द्विधा समाधि कुरुते सुधीर्यः, स एष लोफे पुरुषोत्तमः
स्यात् ।। ४७ ॥ एवं पुरंदरनरेश्वरपुंगवस्प, श्रीसंघलोकगुरुभक्तिसमाधिसारम् । वृत्तं निशम्य शुचिदृष्टिविशुद्धिमानः, श्री
स्थानकान विरचयतु तपोभिल्यैः ॥ ४० ॥ इति सप्तदशस्थानकं समाप्तम् ।।
मपाष्टादशस्थानकाधिकारः-तत्र विरेफिना विशेपतोऽपूर्वश्रुतग्राहिणा निरंचरं भवितव्पं, श्रुतं चांगानंगभेदाभ्या द्वि-
मफार, तप्रांगानि श्रीआचारांगादीनि, अनगानि च चतुर्दशपूर्वो(औपपातिकायु)पागावश्यकोत्तराध्ययनश्रीकल्पायध्यनादी-
नि, मार्योभयरूपस्य ग्रहणं सावधानतया पठनपाठनवाचनाविलोकनैकाग्रता च, यतः :-अपूर्वज्ञानग्रहणे महती कर्मनिर्जरा।
सम्पन्दनस्याचधातत्वमोपतः ॥१॥अज्ञानी पत्कर्म क्षपयति बहुचर्पकोटिभिः माणी ॥ तद् ज्ञानी गुप्तारमा क्षपयत्यु-
एमासपात्रेण ॥२॥ 'छठपदसमदुवालसेहिं अपहुसुअस ना सोही । इचो अ अणंतगुणा सोही निमियरस नाणिस्स
॥३॥ नाणमकारणं बंधू नाणं मोहघयारदिणाधू । नाणं संसारसमुधो । ४॥
पारमदामादोरबहुप्रतार या गाद । इनाउन तगुणा गुदामितस्य हानिन ॥३॥ ज्ञानमारण कभु ज्ञान माहrधकारादिनपधु । शान म
सारगमुदावारणेपुर जानाति ॥४॥

·.
भारणे वधुरं जाण ॥४॥ नागेण सम्ममावा, नमवि मुहुमयापरा लोए । तम्हा नाणं कुसलेण, सिक्सियन पयत्तेणं ॥५॥ अपूर्वज्ञानमहणा-
सांकृत्यतमुत्तमम् । लमते भुवनानन्दि, माणी सागरचन्द्रवत् ॥६॥ तथादि-दहव भरतक्षेत्रे, मलयादिमदरसुरे । आसीदमृतचन्द्रारूपः, क्षिति
सीमतिनीपतिः ॥७स्वान्ते तस्य भुगो भयमेवातिवल्लभम् । पराहनापरित्यागः , परप्रातिपूरणम् ॥८॥ तस्य चन्द्रवाला लन्द्रको
वाजनि निर्मला । पचनेत्रा पवित्राशी, मिया पीयूपशीतला ॥९ii तयोः सागरचन्द्रोऽभूत्तयन् कुवलयोअतिम् । विश्वातिशायिसौन्दर्यवर्यश्री-
वसतिः सुतः ॥१०॥ नक्य इव नृत्यन्ति, यस्याने रसमण्डपे । फला अधिक लोः शश्वत, पृथुलक्षणशालिनि ॥११॥ वर्द्धमान : अमोप,
पाचीनसुकृतोदयात् । यौवनं प्राप्तवान् विश्वदृष्टिसारकाननम् ॥१२॥ नवीनोद्गतसौभाग्यामृतसागरसचिभम् । सागरेन्दं तदालोक्य, न फरको,
विस्मयं ययौ ? ॥१३॥ प्रसन्ना नृपतेः प्राप्य, युवराजपदामयम् | फस्योपकार नाऽकार्षीदसौ सुकृतिपुङ्गवः ॥१४॥ हैमपञ्चशीदानात् स
मनस्वी महाशयः । विद्यायिदोऽन्यदा करमादार्यामेतामुपाददे ॥१५॥ "मपार्थितमेव यथा, समेति दुःखं तथा मुखमपीह । तत्यक्त्वा , संमोई,
प्रयतध्वं धर्म एव बुधाः । ॥१६॥" पठनार्यानिमा मन्त्रवर्णावलिगयामिव । प्रमोदगाससादाऽसौ, युवराजः पदे पदे॥१७॥ लीलोधानेऽन्यदा
मातः , क्रीडायै सवयोऽन्वितः । प्रागजन्मवैरिणा हत्या, नापिना केनचित्क्षणात् ॥१८॥ सागरः सागरेऽक्षेपि, कोलफल्लोलीपणे ।
क्रियोज्झितेन गुरुणा, प्राणीय भवसागरे ॥१९॥ युग्मम् । आसाथ फलफ तन, सम्यक्त्वमिव सुस्थिरम् । ससभिर्वासरैस्तीा, संसारमिव
सागाम् ॥२०॥ अमरद्वीपमायातो, निर्वाणमिव निम्धलम् । सूर्यातपफलस्वादादिभिः स्वस्थीचभूव सः ॥२१॥ अन्तःस्वान्ते. सारनायो, मुखी
तारणे वन्धुरं जानीहि ॥४॥ ज्ञानेन सर्यभाषाः शायन्ते सूक्ष्मपादरा लेोके । तस्मात् ज्ञानं कुशलेन सिक्षितव्य
प्रयत्नेन ॥५॥ २ मित्रम्
॥७॥

·विंशति सटाद- दश. .. स्थान. ||७|| मा. गरच. मालयोः पाग. B सौ । मकार सदाकार, ददर्श फरित ततः ॥२२॥ तच्छायोमायया यावत्,सागरे दुः सुखप्तया । अष्टिद्वन्द्वारसवं तावत, कन्या- भाट न ॥२३॥ तसिसासरे म रविहारगरपीडिता । निक्षित गले पाश, वदन्ती अवमुच्चरः ॥२४॥ उद्यानदेवताः सर्वाः, मामिनो दिशाम । शृणन्तु मा तथ्यो, सावधाना गिरं मम ॥२५॥ मर्ग सागरचन्द्रो मे, पुण्य लावण्यसागरः । न स्यावह भो माग निजाम ने ॥२६॥ चतुर्भि पलाप | स्वनामश्रणोदू प्रमोव. सहाशयः । ततोऽमौ विस्मितो दथ्यो, पा विश्ववियो. दि.la पागं तूर्गमुरिठघ, सुधामधुरया गिरा । पाइ चात्मवध भद्रे! , किमर्थ कुरुप बने? ॥२८॥ लग्ना- भारती तला, पायमल्लाचना । ता३'द्वचाधरः पवित्र "त्य न्यवेदयत् ॥२९॥ एतस्मिन्नमरतीपे, पुरे सुरवराभिधे । राजाऽस्ति भुगमभानुर्भानुमानिय नसा ॥३०॥ नन्द्रागना मिया तस्य, इसमाला च तत्सुवा । रक्ता सागरचन्द्राख्येऽमृतचन्द्रनृपात्मने ॥३१॥ हता राने पता, सुसनव्योगधारिणा । यौवनोन्मादमसेन, पामान दुगमना ॥३२॥ द्वन्द्वयुद्धेन सम्प्रेप्य, यमसमनि त नवात् । मातुलेन या मेमानीताऽपितत मता ॥३३॥ मतियोगाना Fu, नेपा चन्द्रमुखी स्खे ! । मवता रशिला पाशच्छेदतो मृतिमिच्छती ॥३४॥ उमा. सार्थ, पन्यासः स्थितिम दृशम् । समप्यारयाहि वृन्त, निज वीरपुरन्दर ॥३१|| सावरू स्वयं यातु, युक्तं नैव म.मना । निजे वाले विचिति, तम्यौ मीनेन सागरः ॥३६॥ सागरेग्दुरसाव हेममावि देवति । रजाविनयदाक्षिण्यैर्विदुषी निधि- कापसा ॥३७॥ अत्रान्तरे समायत', रिममिततेमसः । माता विधुनानाम, धाम सम्यत्वसम्परः ॥३८॥ पवित्र मानेः पुत्रं, तमालोक्य गौ तदा । ममा नन्दीश्वो बोरे, पन्दिरला श्रीजिनावरीम् ॥३९॥ आगरछन्त्या निजं स्थानमसी सौन्दर्यगमितः । मलयादिपुरे दृष्टो, रटेर- १ सदयाभिप्रायः २ निपुणः ·. मृतकृष्टिभूत् ॥ १०॥ युग्मम् । सागरेग्दुः स पचाय, नूनमत्र महायने । केनचिदेवनाऽऽयासीत, कन्याभाग्यमोवयात् ॥४१॥ ततोऽमै दी. तामपा, वत्साऽतुरटमहोत्सवम् । अनुरूपयरप्राप्तिकार्याः श्रेयसा मवेत् ॥४॥ पाणिमहोत्सवं तत्राऽमिततेबानमश्चरः । ततस्तयोविनिमीय, शर्मारा मुखाम्बुदम् ।।४।। अमरादिपुरे तो घ, नीतबानुछूितध्वजे । दृष्टो भुवनभानुस्तु, नामातुतिमातने त् ॥४४॥ युग्मम् । सप्तमीमे ततः साँधे, समं वनय माल्या । स तस्थौ मुदितरवान्तो, दिराससुखमाल्या ॥४१॥ सुप्तो निश्यन्या केनचिदु पाय दुगगना । प्रक्षितः श्वापदाकान्त, सागर पर्वतोपरि ॥४६।। पुण्यानुभावतस्तत्र, पतितोऽसौ सरोवरे । तरीत्या बहरायातो विवेकी राज्हसवत् ॥४७॥ अथ भानूदये तत्र, अमम् भूभृति सागरः । ममालावियोगातो, विमर्श चिरं हदि ॥४८॥ यायवेकस्य दुःखस्य, पार नैव ममाम्यहम् । तावद् द्वितीयम:यात, तदहो गुरुकर्मता ॥१९॥ यतः-यदुपार्जितमन्यजन्मनि, शुभमशुभं वा स्वर्मपरिणत्या । तत् शक्यमन्यथा नेय, पतं देवासुरैरपीह ॥१०॥ ये वनमयदेहास्ते, शलाकाः पुरुषा अपि । न मुच्यन्ते विमा भोगे, स्वनिकाचितकर्मणः ॥११॥ इति, मद्वियोगेन सा बाला, पथ प्राणान् धरिप्यति? 1 कोमला कदली नेवाशनिपातक्षमा भवेत् ॥१२॥ यद्वाऽऽर्याया ममाऽस्त्यर्थः, मुखदु से ससा परः । ध्यायति स पठन्नायो, फलैर्वृत्ति विनिर्ममे ॥५३॥ ततो गच्छन्नसावी, ददर्श सुकृतोदयात् । प्रसनप्रतिम विद्याधरं निर्य-यपुअवम् ॥१४॥ सागरो बहुमानेन, तं नमाम मुनीश्वरम् । मुनिनापि तदाकारि, तदमे धर्मदेशना ||११|| मवेषु नृभषः स ध्यस्तस्मिनुचकुलोदयः । तस्मि- सप्याई तो धर्मस्तत्रापि भुतदेवता ॥१६॥ शरीशद्वाङ्मयो धर्मो, वाण्यान्मानसो महान् । जघन्यमध्यमोत्कृष्टः, माणिनः शर्मकारणम्॥५०॥ वियुमपात -७९॥ - ·अष्टाद. दश- स्थान विंशति स्थान. ॥७९॥ केसा- गरच. न्द्र हेम. मालयोः पाणि सत्र मनसो । सहफाई सदाकार, ददर्श फलितं ततः ।।२२।। वच्छायोमायया यावत्,सागरेन्दुः सुखेप्सया । दृष्टिद्वन्द्वात्सव तावत, कन्या. मैक्षिाट ३ चन ॥२३॥ तसिनयसरे मारविहारभरपीडिता । निक्षिपनी गले पाश, बदन्ती अवमुच्चकैः ॥२४॥ उद्यानदेवताः सर्वाः, यामिनो दिशाम | शृणन्तु सात तथ्यो, सावधाना गिरं मम ॥२५॥ मा सागरचन्दो मे, पुण्य नावण्यसागरः । न स्थविर भने चराद्गादागामिजमाने २६।। चतुभिः य लाप। स्वनामश्शवणोद्भूप्रमोदः सकृपाशेयः । ततोऽमो विस्मितो दध्यो, कैपा विश्ववियो. दिनी ॥२॥ तं पाशं तूर्णमुच्छिध, सुधामधुरया गिरा । माह चागव, मद्रे ! , किमर्थ कुरुये बने ? ॥२८॥ लग्ना- मानवती सस्था, यावकमललोचना । तावद्वियाधरः कश्चित्य न्यवेदयत् ॥२९॥ एतस्मिन्नमरतीये, पुरे सुरक्रानिधे । राजाऽस्ति भुवनमानुर्भानुमानिय तेजसा ॥३०॥ चन्द्रागना मिया तस्य, हेममाला प तरसुता । रक्ता सागरचन्द्राख्येऽमृतचन्द्रनृपात्मने ॥३१॥ हता लीलादने माता, सुसेनव्योपचारिणा । यौवनोन्मादमत्तेन, कामान्धेन दुरात्मना ॥३२॥ द्वन्द्रयुद्धेन सम्प्रेष्य, यमसन तं नवार । मातुलेग मया सेयमानीताऽमिततेमसा ॥३३॥ तद्वियोगा गना सा, सैषा चन्द्रमुखी सखे ! । मवता रक्षिता पाशच्छेदतो मृतिमिच्छती ॥३॥ उमा- भाग :समाये, यन्यायाः स्थितिमीदृशीम् । समप्यास्याहि वृत्तान्त, निज वीरपुरन्दर ॥३९॥ स्वस्वरूप स्वयं वक्तुं, युक्तं नेव महात्मनाम् । निज स्वान्ते विचिन्त्येति, तस्थौ मौनेन सार: ॥३६॥ सागरेन्दुरसाव हेमपादेति चेतसि । लाजाविनयदाक्षिण्यैविदुषी निश्च पाय सा ।।३७१ अप्रान्तरे समायाता, तस्मिमिततेमसा माता विद्युल्लुनानाम, थाम सम्यतवसम्पदः ॥३८॥ पवित्र मात्रैः पुत्रं, समालोक्य बदा ! मया नन्दीश्वर द्वीप, वन्दित्वा श्रीनिनावलीम् ॥३९॥ आगच्छन्त्या निजं स्थानमा सौन्दर्यगमितः । मलयादिपुरे दृष्टो, रटेर- १ सदयाभिप्रायः २ निपुणः - ·, मृतवृष्टिभृत् ।।४०॥ युग्मम् । सागरेन्दुः स एवायं, नूनमन महायने । केनचिवेतुनाऽऽयासीत, कन्याभायमरोदयात् ॥४१॥ ततोsमि दी. तामपा, वरसाऽतुच्छहोत्सवम् । अनुरूपपरमातिनार्याः श्रेयस मवेत् ॥४॥ पाणिमहोत्सवं ताऽमितत्जानमश्वरः । ततस्तयोविनिमाय, शर्मा मुम्बुरम् ॥४३॥ अमरिपुरेतीप, गीतवानुपितयो । दृष्टो भुयनभानुमत, नामातुभक्तिमातने त् ॥४४॥ युग्मन् । सप्तभौमे ततः सोधे, समं वनय माल्या । स तस्थौ मुदितरवान्तो, पिलाससुखमाल्या ॥४१॥ सुप्तो निश्यन्या केननितु पाठ्य दुगरमना । पक्षिप्तः श्वापदाकान्ते, सागर पर्वतोपरि ॥४६|| पुण्यानुभावतस्तत्र, पतितोऽसौ सरोवरे । तरीका पहरायातो विवेकी राज्हंसकत् ॥४७॥ य भान्दये तत्र, ग्रमन् भूमृति सागर: 1 हेममालावियोगातो, विममर्श चिरं हदि ॥४८॥ यायदेशस्य दुःखाय, पार नै प्रजाम्यहम् । सावद् द्वितीयमायात, तदहो गुरुकता ॥१९॥ यतः-यदु पाणितमन्यजन्मनि, शुभमशुभ या स्व परिणत्या । तत् पापयमन्यथा नेय, पतं देवासुरैरपीह ॥१०॥ ये वजमयदेहास्ते, शलाफ पुरुषा अपि । न मुच्यन्ते विना भोगे, स्वनिकानितकर्मणः ॥११॥ इति. मनियोगेन सा वाला, मथं माणान् धरिप्यति ? कोमला कदली वाशनिपातक्षमा भवेत् ॥५२॥ यद्वाऽऽर्याया ममाऽत्यर्थः, मुखदु से ससा परः । ध्यायति स पन्ना, फरेति विनिर्ममे ॥१॥ हो गच्छन्नसावने, ददर्श सुकृतोदयात् । प्रसनप्रति विद्याधरं निर्मन्यपुस्तम् ॥१४॥ सागरी बहुमानेन, तं ननाम मुनीश्वरम् । मुनिनापि तदापारि, तदमे धर्मदेशना ॥१५॥ मवेषु नृभयः सध्यत्तस्मिन्नुपकुलोदयः । तस्मि• सध्या तो धर्मस्तत्रापि भुतदेवता ॥१६॥ शरीरावाङ्मयो धमों, वापयाम्मानसो महान् । अपन्यमध्यमोहए:, माणिनः शर्मकारणम् ॥५४॥ १ वियुत्पात ॥७९॥ - 1044

·विशति-
स्थान
अष्टाद.
शे स्था-
नके सा-
गरचन्द्र
16011
कथा
दानशीलतपोभावधर्मोऽय स्याचतुर्विध । एकैकोऽपि भवद्भनेत्रिधा सत्त्वादिभिः पुनः ॥५॥ प्रवया परमा शुद्धो, मनोवाकायामः ।
अफगकाइ क्षमिधर्मः , कृतोऽय सालिकः स्मृतः ॥१९॥! सरकारमानपूजार्थ, धर्मोऽय छपना भवेत् । रूपातोऽयं रानसो राज्यऋद्धयादि-
फलकाक्षिणाम् ||६०॥ मिथ्याग्रहण यच्चात्मपीडया क्रियते क्रिया । परस्योच्छेदनाथ वा, तामसं सुकृतं मतम् ॥३१॥ सात्विक मुकृतं सों
तम सर्वसुखावहम् । निधा शुद्धेन भावन, निर्मित शालिभात ॥१२॥ राजस सुकृतं शिश्चत, शुदं स्यास्वर्गसम्पदे । पापानुबन्धिपुण्यामं,
तामस तदुदाहृतम् ।।६३।। जिनेन्द्रपुजन पावरान सन्मुनिवन्दनम् । सत्वतो निर्मित धर्मयुक्त स्यादिवशर्मणे ।।६४॥ मम्यग्यदर्शनसशुद्धा
क्रिया स्यात्मफ्लाऽखिला । मिथ्यात्वदूषिता सा तु, दुर्भगाऽऽमरणोपमा ॥६५॥ निशम्य देशनामव, सागरः प्रत्यपयत । सम्यत्तयशुद्ध
सुयाद्धधर्म श्रीगुरुसन्निधौ ॥६॥ यतीन्द्र तं नमाकृत्य, वजनमे नृपज । आगच्छाती निविष्ट, सेनां कस्यापि भूभुज ॥१७॥
गजवाजिरयारूदै , मरूढान्तरमरसरः । उदायुधैस्ततो वीरकुन्जरवार केसरी ॥८॥राहसा सागरः प्रोपे, घेररिखा समन्ततः । शत्र गहाण
रे दुष्ट ! ; मृत्युगगातवाधुना ॥१९॥ 10युग्मम्।। सर्वतः सैन्यमालोक्य, रुपान्तानलवज्ज्वलत् । उत्प्त्याऽऽयुषसम्पूर्णे, निविष्ट कस्यचिद्र
१७०॥ सागरोऽपे रथी श्रीमान् , हत्या तटमारथीं । वध्वा परिकर युद्धकर्मणे सज्जता दषौ १७११ युग्मम्॥ युद्धं विषाय तैः साई,
कुद्धोऽसौ विविधाऽऽयुप । दूगेचक द्विपत्सैन्य, भानुपतिमिराकरम् ॥७२॥ ततः पुण्यानुभावेन, द्वन्द्वयुद्धविधानतः । भूपं समरविजयं तं
जिगायाssजौ जवन स. १७३|| तस्मिन्नवसरे तनाऽऽगत्यका विनयान्विता ! वृद्धा पोक्षणाऽऽदरुयो, सागरं नतिपूर्वकम् ॥७४॥ मूमान् फमल.
चन्द्रोऽस्ति, नगरे कुशवर्द्धने । प्रिया समरकान्ता च, तस्य वामानमण्डनम् ॥७५।। तयोर्भुवनकान्ताऽसित, नन्दना विश्वनन्दना । जिनेन्द्र
धर्मनिष्णाता, पूतादगी जिनपूजया ॥७६॥ कभन्चिद्भवतः श्रुत्वा, सौमाग्यगुणसम्पदम् । सानुरागैयमिच्छन्ती, स्वत्साणिमणोत्सवम् ॥७७॥

·वया शैलेशनगरस्वामिमुददीनांगजन्मना । संग्रामविजयाख्येनानौता हृत्वाऽत्र कानने ॥ ७८ ॥ युग्मं ॥ स निजितो चीरः, स्वौजसा समरांगणे । तेनोदइ सुतामेतां, गुणक्रीतां नृपात्मजः ॥ ७९ ॥ अहं चंद्रानना तस्या, धात्री तत्मपिता सती । इहागमं विलयं मा, तद्विधेहि मयोदिते ॥ ८० ॥ पाणौ चक्रे ततस्तेन, सा तदैव तदुक्तितः । सं- ग्रामविजयमायने निर्मितीत्सवम् ॥ ८१ ॥ सस्कृतो भूभृता पुरभीतिस्फीतिपुरस्सरम् । रथारुढा विनिर्माय, सागरस्तां सर्मिणीम् ॥ ८२ ॥ सुकृतीव श्रियं हृष्टो, निजपुरं प्रति । रत्नमदिरमैक्षिष्ट, प्रभामंडलमंडितं ॥ ८३ ॥ रथ एव मिया मुत्या, फौतुकाकुलमानसः । तन्मध्ये प्रविवेशासो, साहसी साहसाधिकः ॥ ८४ ॥ वेणुवीणामृदंगाच्या, गीतनृत्य- परायणाः । अद्राक्षीद्वर्णिनीः पंच, वर्णनीयवपूर्षिभाः ॥ ८५ ॥ तास्तत्र चित्रकद्रूपा, दृष्ट्वा दृष्टि धास्रवाः । उत्कल्लोल- मना आसीत्सागरः कौमुदीनिभाः ॥ ८६ ॥ प्रतिपत्तिस्तदा ताभिरभ्युत्थानासनार्पणैः । सौदर्यशालिनस्तस्य, विदधे विनयागुता ॥ ८७ ॥ तासु ज्येष्ठा गुणज्येष्ठं, तमाख्यद्रचितांजलिः । कोऽसि व सुकुती फस्य, तनूजश्च निवेदय ॥ ८८ ॥ न्यवेदि तेन निःशेष, स्वरूपं स्वं यथास्थितम् । तनिशम्य पुनः प्राइ, सा विस्मरमुखांबुना ।। ८९ ॥ दै- नाट्यपर्वते रत्नपुरे विद्याधरप्रभुः । सिंहबसिंहनादोऽस्ति, विभ्राणो नविक्रियाम् ॥ ९१ ॥ तस्य भद्रा जया गौरी, नारा रमेति विश्रुताः । मुतास्तवागम ज्ञात्वा, नैमित्तिकगिरा क्यम् ॥ ९२ ॥ विद्याशक्त्या विनिर्माय, रत्नमंदिरमुन्न- तम् । स्थापिता जनफेनात्र, पाणिग्रहणहेतवे ॥ ९३ ॥ ततः प्रसादमाधाय, कृपाधाम विधेहि नः । मनोरथानां सर्वे पी, पूर्ण नृपनंदन ! ॥ १४ ॥ तदेव निर्ममे तेन, कुमारण प्रमोदतः । गंधर्वविधिना तासां, युगपत्पाणिपादनम् (11८००

·विशति-
स्थान
।। ९५ ॥ततस्ताभिः समं तत्र, सुस्वादा मोदकावली । आस्वाद्य स सुखं भेजे, प्रियासंयोगजे क्षणम् ।। ९६ ॥क्षण-
मा रतियुक्ता, सौख्ये सांसारिके सताम् । ध्यात्वेति स ततस्ताभिरलचके स्थं सुधीः ॥ ९७ ॥ ततो ब्रजन्नसौ
मार्गे, स्थस्थपवधूयुतः । आलुलोकेऽहंतश्चैत्य, विभ्रकांचनसंपदम् ॥ ९८ ॥प्रविश्य विधिना तस्मिन्नसौ चंद्रांशुनिर्म-
ला: । ननाम प्रतिमा जैनी, पंचांगनतिपूर्वकम् ॥ ९९ ॥तमिया आप निष्पापाः, मणम्य श्रीजिनेश्वरान् । भाव-
नां भावयामासः, सुधामधुरया गिरा ॥ १० ॥ कुमारः कौतुकी चैत्यगृगमारूढवांस्तदा । पश्यन् मासादसौंदर्य, के-
नचित्पातितोऽचनौ ॥ १ ॥ अखडिताखिलोगोऽसौ, परं पुण्यानुभावतः । तस्थौ यन्न चिरस्थायि, दुःख सन्याय-
शालिनः ॥ २॥ मार्याविलोकन यावत्मृनलहगृहे ततः । तावदालोकते नैवः , ताः पुनः कापि सागरः ॥ ३ ॥
मिया मे जैनवेश्पस्याः केनचिद् द्विपता हताः । इति ध्यायन् क्षणं तस्थौ, चिंतालांतमना असौ ॥ ४ ॥
ततः सर्वार्तिशात्यर्थ, शुचीभूय जगत्पतिम् । अर्हत पूजयामास, स सुधीः स्मेरवारिजः ॥ ५ ॥ यतः-याति दु.
पृदुरितानि दूरता , कुर्वते सपाद सपदः पदम् । भूपति भुवनानि कीर्तयः, पूजया विहितया जगद्गुरोः ॥ ६ ॥
तस्मिन्नवसरे तबामृतचंद्रमहीभुजः । वयस्यः श्रीपुरस्वामी , भार्यया सुतया समम् ॥ ७ ॥ धर्मनामा भुवो भर्चा,
प्राप्तवान् सपरिच्छदः । नैमित्तिकगिरा ज्ञात्वा, सागरेंदु समागतम् ॥ ८ ॥ युग्मं ॥ मुताभिः पचभिः साक,
सिंहनादोऽपि खेचरः । तत्रायातोऽईता मूर्तीदित्वा निजगाद तम् ॥ ९ ॥ कुमार ! भवता दृष्टोऽमिततेजा न-
भश्वरः । यः मार कनकपालाया, मातुलो जलधेस्तटे ॥ १० ॥ पद्मोत्पलौ मुतौ तस्य, दुविनीती महोद्धती
,
.
॥८१ ॥

·हृता भुवनकोता ते, प्रिया पमेन तत्र सा ॥ ११ ॥ पातयित्वा जिनागारशृंगात्यामुत्पलेन तु । भच्चा हेमटई भार्यापंचक जगृहे तव ॥ १२ ॥ मया निर्माप संग्रामें, घोरं विधावळाचतः । मियापंचकमानीतं, निहत्योत्पलखेचरम् ॥ ९३ ॥ पद्मस्तु पाप्मनः सद्म, रुदती मुदती तव । गृहीत्वा दयितां प्राप, वैताध्ये तरसा गिरौ ॥ १३ ॥भवद्वियोगरोगार्चा, निराहारा निराश्रया । तत्र सा युक्ती नूनं, प्राणत्याग फरिष्यति ॥ १४ ॥ इत्याकये कुमारोऽभूदुःखातस्तद्वियोगतः । प्रियापंचव पा. कोक्य, मनाग भीतमनाः पुनः ॥ १५ ॥ ततो धर्मात्मनां तत्र, परिणीयाय सागरः । भूगसी जगृहे विद्या, सिं- हनादनभवरात् ॥ १६ ॥ पाउसिद्धास्ततो विद्यास्तस्य पुण्यप्रभावतः । सर्वा जयवर प्रादुर्भूय प्रददिरे रपात् ॥१७॥ ततोऽभ्यर्थं जगहः, प्रतिमा भक्तिभावितः । सिंहनादादिभिः साऊं, पाकशासनसन्निभा ॥ १८ ॥ वैताब्यपर्वते नाफपुरे मुरपुरोपमे । विद्याविमानमारुह्य, सागरः प्राप्तवान् क्षणात् ॥ १९ ॥ युग्मं ॥ आदादमिततेजास्त, भयो- ध्य तनयं निजम् । तस्मै भुवनकांताख्या, प्रिया पुण्यवती सतीम् ॥ २० ॥ आनाय्प फनफमाला, तत्रासौ त. स्थिवांविरम् । मियाभिरष्टभिः साकं, हृदयंगमशर्मभाक् ॥ २१ ॥ दत्ता विद्याधराधीशैः , स तन परिणीतवान् । विद्याधरसुता अन्या, अपि रूपगुणान्विताः ॥ २२ ॥रूपं क्या परि. फरः पटुता मभुत्वमारोग्यमाप्त्यतिशयश्च फलाकलापे । तज्जन्म ते च विभवा भवमर्दनस्प, भक्तौ व्रजति विनियो- गमिहाहतो ये ॥ २३ ॥ ध्यायेति सागरः स्वति, विचकविकसन्मनाः । सिद्ध कूटादित्येपु, नित्य स्नानोत्सर्व , . 11 ८१॥

·पेशति उपयात् ॥ २४ ॥ अथ विद्या परश्रेणिसेव्यमानो निजे पुरे । सागरेंदुः समापासीपितृपादनिनंसया ॥ २५ ॥ अथो विमानानुत्तीर्य, पितरौ मणनाम सः । सकलनं द्विधा पुत्र, दृष्ट्वा दृष्टौ च तौ भृशम् ॥ २६ ॥ उच्छ्रितध्वजशोभाट्ये, पुरे पोरैः प्रमोदिभिः । विदधे वसुधाधीशादेशाद्वर्धापनोत्सवः ॥ २७ ॥ अन्येदुराययौ तत्र, केवलालोकभास्करः । भुवनावबोधनामा, सूर्योधाने मुनीश्वरः ॥ २८ ॥ वदितु तं समायासीन्नृपातेस्तनयान्वितः । मुनींद्रोऽपि पुरस्तस्य, ध. ममार्ग न्यवेदयत् ॥ २९ ॥ तद्यथा- लक्ष्मीश्मनि भारती च वदने शौर्य च दोष्णोयुग, त्यागः पाणितले सुधीच हृदये सौभाग्यशोभा ननौं । कीनिदिक्षु सुपक्षता गुणिजने यस्माद्भयेदेहिनां, सोऽयं वांछितमंगलावलिकृते धर्मः सदा सेव्यताम् ॥ ३० ॥'पूआ जिणिदेस रई वएस, जत्तो भ सामायपोसहेसु । दाणं सुपचे सवणं मुतत्थे, मुसाहुसेवा सिबलोगमग्गो ॥ ३१ ॥ आसाधावसरं राजा, सांजलिस्तं व्यजिज्ञपत् । हतः केन कुतो हेतोः, सुतोऽयं मुकृती पम ? ।। ३२ ॥ गुरुरा रूयद्विदेहे द्वौ, भ्रातरौ स्नेहमयरौ । अभूता दयिता लासीज्ज्येष्टस्य स्नेहला सती ॥ ३३ ॥ न कदापि बहिर्गतुं, महत्यपि प्रयोजने । दत्त साऽनुमति भर्तुः , प्रेमस्थेवमशीकृता ॥ ३४ ॥ अन्यदा गृहकार्यार्थ, प्रेपितो लघुवंधुना । ज्येष्ठो ग्रामांतरे भ्राता, प्रनियोध्य च तत्प्रियाम् ॥ ३५ ॥ अनुजेन परीक्षार्थ, सा न्यगादि रहस्यदः । तीरोगेण ते भनी, मृतो ग्रामांतरे पुनः ॥ ३६ ॥ देवरोक्तं तदाकर्ण्य, कर्गाचसन्निभम् । मृता साऽपि क्षणादेव, म्नेहस्या- । पूजा जिनद्र मुरतिगोषु यलय सामायिकपोषधयो दान मुपात्र श्रवण श्रुताययो सुसाधुमेवा शिवगामागे ॥3 ॥८२) ·. हो दुरंतता ॥ ३७ ।। पथाचा ततश्चके, लगुभ्राता चिरं हाद । परासोरागतिनव, पर कस्यापि दृश्यते ॥ ३८ ॥ फतिभिर्दिवसैज्येष्ठो, बंधुरागानि गृहम् । अनुजेनोदितां वाचं, श्रुत्वा शोकातुरोऽजनि ॥ ३९ ॥चिरं रुरोद त- न्मोहातीयवुःखामानसः । लघुयंधूपरि द्वेष, धभार च निरंतरम् ॥ ४० ॥ न तेन सपमाख्याति, न भुंक्ते च कथंचन । विधचे नैव विश्वास, क्यापि कोपकरालहत् ॥ ४१ ।। क्रमेण मोहवैराग्यात् , तपस्यां तापसीमसौ। ज्येष्ठो जग्राह मिथ्याग्, दधत् कोपं लघूपरि ॥ ४२ ॥ समाराध्य तपस्तीनं, स फ्रमादमुरोजनि । सम्यग्दृष्टिलघुभ्रा- साऽप्याश्रगत्संपमश्रियम् ॥ १३ ॥ स तपस्यस्तपस्ती, निष्कपायो जितेंद्रियः । एकादशांगमध्यष्ट, विनयी गुरुस- निधौ ॥ ४४ ॥ पूर्वजन्मजवरेण, ज्येष्ठधात्राऽसुरेण तु । स मुनिर्मारितः स्वर्ण, सुरोऽभूत्पाणताभिधे ॥ ४५ ॥ ततच्युतो भवत्पुत्रो, जातोऽयं मुनाफरः । ज्येष्ठधुरपि च्युत्वा, ततो भ्रांतो भवावलीम् ॥ ४६ ॥ वैभवं पु. नरासाप, तापसमततोऽभवत् । देवो यहिकुमारेषु, मिथ्याष्ट्रिर्दयोज्झितः ।। ४७ ॥ प्रारजन्मचरतस्तेन, कुमारोऽयं महा- वे । उत्पाव्य सहसा सिसो, निद्रया मुद्रितो निशि ॥ ४८ ॥ माग्भरे निरतीचारचारिताराधनादयम् । प्रापन्न पवापि दुःखानि, तीमाणि विषमेऽप्यहो ॥ ४९ ॥ त्रसस्थावरजंतूना, रक्षां यः कुरुते त्रिधा । तस्य दुःखमपि भाया, सौख्याय फिल फसते ॥ ५० ॥ उमाकर्णिः समाकर्ण्य, सद्गुरोरिति देशनाम् । जातजातिस्मृतिः स्माद, साग- रंदुमुश्विरम् ॥ ५१ ॥ संसारे भमतो जतोर्योनयो दुःखखानयः । किपत्यः सकलाः संति, कुलानां कोटिभिाभो! ॥ ५२ ॥ अवादीत्केवलज्ञानी, शृणु भूपाळनंदन! । योनीनां च कुलाना प, सरूपं गदितं जिनः ।। ५३ ॥'पुर- , Hal८२ ॥

·विशति स्थान वाइभैयभिन्ना, जेण भवे हुँति बहुविना जीवा । नत्थान र बहुविगप्पा जोनी य कुलााण य तहा य ॥ ५४ ।। पु- ढवीदगअगणिमारुभ इकिके सत्तजोणिलक्खा य । वणपत्तेय अगैते दस चउदस जोणिलक्खा य ॥ ५५ ॥ विगले. दिएमु दो दो चउरो चउरो य नारयमुरेसु । तिरिएम हुति चउरो चउदस मणुएमु लकवा य ॥ ५६ ॥ बारस सत्त व तिनि य सत्त य कुलकोडिसयसहस्साइं । नेया पुढवीदगभगणिवाऊणं चैव पत्तेयं ।। ५७ ॥ छवीसा पणवी- सा सरनेरइयाणं सयसहस्साई । वारस य सयसहस्सा कुलकोडीणं मणुस्साणं ।। ५८ ।। सच नव य कमसो वेइंदितई- दिचउरिदियाणं तु । सट्टा बारहलक्खा कुलकोडीउ जलयराणं ॥ ५९ ॥ सट्टा चारहलक्खा कुलकोडीउ हवंति ख- यराणं । दस लक्खा कुलफोडी पनत्ता थळयराणपि ॥ ६० ॥ दस नव उरशुजसणे लक्वा अडनोस घणस्सईसु भवे । कमसो कोडी कुलकोडीणं सट्टा सत्ताणवइलक्खा ॥ ६१ ॥ इत्थ य नरवर ! जोनी कुलं च इधिक्य च पत्तेयं । दुहिएहिं भइयंत्र अणतसो सजीवेहिं ॥ ६२ ।। जम्हा अणाइकालो अणाइ जीवो अण इ कम्माई । इय चिंतिऊण योहो न कस्स केणावि कायवो ॥ ६३ ॥ जीवा कसायवसगा विसयपसत्ता पणासनिउत्ता । एगिदियमाईसुं सहति जोणीस दलाई ॥६४ ॥ जया मोहादभो तितो, अन्नाणं सु महमयं । कोमल वेय- णिज तु । तया एगिदियतकं ॥ ६५ ॥ जं नरए नेरइया दुक्खं पाति गोयमा ! तिक्खं । तत्तो अणतगुणियं निगोयमझे मुणेयवं ॥ ६६ ॥ भपिओ अणतारं जोणीम् इमासु विविहरूबासु । जीवो जिणभणिएणं धम्मेण विवजिओ दुहिओ ॥ ६७ ॥ नाणाइभेयभिन्नो चउहा धम्मो निणेहिं पाचो। निशाणगगणगग्गो दुग्गहगुमणं निवा-

·रेइ ॥ ६८ ॥ जजो-नाणं च दसणे नेव, चरितं च यो तहा । मोकखपत्ति पन्नो, निणेहिं वरदसि-
हिं ॥ ६९ ॥ इत्यादि तद्वचः श्रुत्वा, मयुद्धः सागराऽग्रहीत् । तपस्यां श्रीगुरोः पार्थे, प्रियाभिरष्टाभिः समम् ।। ७० ॥
अथामरमरेंद्रोऽपि, सागरेंदुमुतं निने । पदे श्रीसूरनापानमारोप्योत्सवपूर्वकम् ॥ ७१ ॥ अहेचत्येषु सर्वेषु, निर्मा-
याष्टदिनोत्सवम् । भवार्णवतरीतुल्या, भज्यामाददे तदा ॥ ७२ ।। पठन्नकादशागानि, राजर्षिः सागरः पुनः ।
शुश्रावाटादशस्थानविचारं गुरुसन्निधौ ॥ ७३ ॥ निदायिकथया मुक्तसिगुप्तो भक्तिमान् गुरौ। उधुक्ता पटन् साधुः,
सिद्धांत विधिपूर्वकम् ॥ ७४ ॥ असंख्यभवदुष्कर्म, क्षिपते क्षणमात्रतः । यतो मानोपयोगोऽन, निर्जराहेतुरादिनः
॥ ७५ ॥ किंचोक्त तीर्थकुन्नामधस्थानेषु विंशतौ । तिनैरष्टादशस्थानमज्ञानसंग्रहात् ॥ ७६ ॥ वाचना मच्छना स-
म्यग् , धर्माख्यानार्थचिंतनम् । कुर्वन्नपूर्वशास्त्राणां, शुभर्जियेद् दृहम् ॥ ७७ ॥ निशम्य गुरोर्वाणी, सर्वागीणा-
पनवान् । सोऽप्यपूर्वश्रुतज्ञानपाठाभिग्रहमग्रहीत् ॥ ७८ ॥ प्रथमायां स पौरुप्या, स्वाध्यायं विधिना व्ययात् । दिनी-
यस्यां पुनस्तस्या, सम्यगर्थीनींचतनम् ॥ ७९ ॥ गुरोगिरा तृतीयस्या, भक्तपानगषेपणम् । अपूर्वस्य श्रुतस्याय,
चतुझ्या पाठमातनोत् ॥ ८० ॥ युग्मं ॥
इत्यपूर्वश्रुतशानपावैकोयतचेतसः । विभ्रतो निरतीचारं, ज्ञानाचारं जिनारया ॥ ८१ स्वामी चपरचंचागा,
अन्यदा तस्य सन्मुनेः । चमरेंद्रः स्थिरीभावमश्लाधिष्टात्मसंसदि ॥ ८२ ॥ सागरदुमुनेः सम्, श्रुतज्ञानोपयोगवान् ।
नान्योऽस्ति भरतावन्या, साधुः सिंधुः शमांपुनः ॥ ८३ ॥ देरी हेमांगदः शूरा, पासवम्पत्युदीरितम् । अश्रद्धानं
॥८३॥

·विशांतन स्थान परं विभ्रन्मिध्यात्योदयदुर्मतिः ॥ ८४ ॥ जवाज्नयपुरं माप्य, राजगुरुसानियौ । अपूर्वापूर्वसिद्धांतपाठोयुक्तस्य सं- तनम् ॥ ८५ ॥ अस्वाध्यायं व्यधासामसरंभांच दियानिशम्। प्रकीर्णकादिसूत्राणि, सोऽध्यष्ट प्रयतः पुनः ॥ ८६ ।। भंगात ध्रुनाशीनी, शोभयामास ते मुरः। न प्रमादं परं साधुः, क्षणमात्रमपि व्यधात् ॥ ८७ ॥ ततः प्रमो- दवानाकी, प्रत्यक्षीभूय तं मुनिम् । बंदित्वा विपिनाऽमाक्षीद, प्रांगालिः श्रीगुरुनिति ॥ ८८ ॥ गर्पिः किं फलं स्वामिनपूर्वयुनपाठनः । पाप्तास्तीत्कर्मेत्यवादीतं गुरु पुनः ॥ ८९ ॥ ततः केवलिनं नत्वा, सराजर्षि मुराग्रणी: । समित्या बहुमानेन, निनं धाम जगाम सः ॥ ९० ॥ आराध्याप्टादशस्थान, नित्यशः श्रुतपाठतः । विमाने विजयें देवा, सागरेंदुरजायन ॥ ९१ ॥ ततःच्युतो विदेहेऽसौ, प्राप्य तीर्थकरथियम् । सागरेंदुमुनि श्रीमान् , सिद्धिसाधं भविष्यति ॥ ९२ ॥ अपूर्वापूर्वसिद्धांताधीतिः कार्या विवकिना । सम्यग्दृष्टिमता शश्वव , साधुना श्रावकेण वा ॥ ९३ ।। राभिर्मणा येन, श्रुतमानोपयोगतः। पीयते तत्क्षणादेव, सित्रितयंशालिनः ॥ ९४ ॥ एवं निशम्य चरितं दुरिताप- हारि, श्रीसागरदुगृपतेर्गुणसागरस्य । अष्टादमे नवनवश्रुतपादरूपे, पत्नः पदे निरुपमे मुनिभिविधेयः ॥ ९५ ।। इत्य- हादसस्थानके सागरचंदफपानकं संपूर्ण। भौकोनविंशतिस्थानकं-तत्र सफलश्रेयोनिदाने स्वपरोपकारितया निखिलमनगरिष्ठ श्रीश्रुतज्ञाने विशुद्धाशयपूर्व- के भक्तिनिपिना विधातव्या, श्रुतं पार्थतोऽईत्मणीतं सूत्रतस्तु गणमृदादिभिः संहन्ध, यतः-'अत्थं भासइ अरिहा भारत र प्रधान्त गभरा निपुग । शासनस्य हितार्थं ततः सूत्र प्रयत्तते ॥ 1 ॥ 1८४॥

·+ मुक्त गुंपति गणहरा निउणं । सासणस्स हियठाए नओ सुत्तं पवत्त ।। १ ॥ सुत्तं गणहररइयं तहेन पत्तेयबुद्धरइ- यं च । सुअफेवलिणा रइयं अभिन्नदसपुषिणा रइयं ॥२॥ तचोगानंगभेदरैनकधा, अंगानि श्रीआचारोगादीनि, अ. मंगं बद्धापद्धभेदाभ्यां द्विधा, तत्र पदं ( नौनिशीयं ) श्रीद्वादशांगरूपं, अपद्धं (निशीथं ) श्रीमहानिशीयादि, तत्रांग- पदंसख्या यथा - आयारगेऽटारसपदसहसा दुगुण दुगुण सेसेस । वियतियचउ च्छतीस विसरिलखे- गोआला ॥ २ ॥ पंचमि दुलक्स अडसी छड़े पण लाख सहस्सछस्सयरी | सत्तमि लपल इगार दुवन्न अकृमि तेवीसलाख 'चऊ ॥ ४ ॥ नवमे छचचलख अह विणवइ लाख सहस सोल पय दसमे । एगारसेग. कोडी चुलसीलक्स सहस्स बत्तीसा ॥ ५॥ सवंग पर तिकोडी लम्खा अइसष्टि सहस यायालो । उपसागअनेवा. इयनामक्खाइपिस्सपया ॥ ६ ॥ अथ पूर्वपदसंख्या-पूर्वमुत्पादपूर्वारुयं, पदकोटीपमाणकम् । इन्पध्रौव्यच्ययोत्पादन- यव्गवर्णनात्मकम् ॥ ७ ॥ लक्षः पणवतिर्यन, पदानां तेन दृष्टयः । वर्ण्यतेऽग्रायणीपेन, स्वमत्याध्यपदानि च ॥ ८॥ पदानां सप्ततिलक्षा, यर वर्णयति स्फुटम् । तत् श्रीवीर्यमवादाख्य, वार्य वार्यवतां सताम् ॥ ॥ अस्तिना. १ सून गणधररचित तथैव प्रत्येकबुद्धरचित चा श्रुतकवलिना रचित अभिन्नदरपूर्विणा राचत ॥ २ ॥ २ आचासो पदानि अटादा सहमारणे शषेषु द्विगुणावगुणानाधिद्वताये तृतीये चतुर्थे पार्टशत् सहस्राणि द्वासप्ततिश्चैवचतुश्वत्याशित्सहसूधपरक्षा ॥२॥पय ने द्वेलक्षे अटाशीति सहमाणि पर्छ पंच लक्षा पट्सप्ततिः सहसाणि । सप्तमे एकादश लक्षा द्विपचासत्सहमाणि । अष्टमे नयोविंशतिरक्षा बत्वारि सहमाणि ॥४॥ 16/1८४ ॥ नवमेषट्यत्वारिंशरक्षा असहमाणि दशम द्वामवति रक्षा पोडश सहमाणि पदाना एमादम एका बाटी चतुरशीति लक्षादानिशत्महमाण ॥ ५॥ सर्वेपामहना पदानि तिम काव्योऽटपाटमा हुनिशन्सर माणिऔपमगिरपिातिकनामिकाख्यातमामिश्राणि पदानि ॥ ६ ॥ - ·शति थान स्निमवादं च, यत् पष्टिपदलक्षयम् । जीवाद्यस्तित्वनास्तित्वं, स्वपरादिमिराह नत् ॥ १० ॥ एकोनपदकोटीक, यति श्रुतम् । पूर्व ज्ञानप्रवादालयं, ज्ञानं पचविध गुणैः ॥ ११ ॥ पूर्व सत्यमवादाख्यं, पदकोट्यकपट्पदम् । भाषा द्वादगधा प्राइ, दशधा सत्यभापणन् ॥ १२ ॥ कोट्यः पविशतिर्यन, पदानां परिवर्णिताः । आत्मपनादपूर्वेऽपि, भू- पायुक्तिपरिग्रहः ॥ १३ ॥ तर कर्तृत्वभोक्तृत्तनित्यताऽनित्यतादयः । आत्मधर्म निरूप्यंते, तददाश्च सयुक्तिकाः ॥ १४ ॥ माशीति पदल- कपदकोटीप्रमाणकम् । पूर्व कर्मप्रवादाख्यं, कर्मबंधस्य वर्णकम् ॥ १६ ॥ लक्षाश्चतुरशीतिश्य, पदानां यत्र पर्णिताः {पूर्व नपामाख्यातं, प्रत्याख्यानं तदाख्यया ॥ १६ ॥ प्रनिमापतिम तत्र, द्रव्यभावसमाश्रयम् । प्रत्याख्यानं तदाख्यातं, यञ्च प्रामाण्यवर्द्धम् ॥ १७ ॥ कोटी च दश लक्षाच, यत्पदानां प्रवर्तिताः। तत्सद्विद्याप्रवादाख्यं, पूर्व दशममुच्यते ॥ १८ ॥ लब्धयोगासनोद्या, विद्याः सप्त शतानि च । रोहिण्याद्या महाविद्याः, प्रोक्ताः पंच शतानि च ॥ १९ ॥ कोथ्यः पविगतैर्यन, पदानां सुप्रतिष्ठिताः । कल्याणनामधेयं तत् , पूर्वमन्धर्थनामकम् ॥ २० ॥ ज्योतिर्गण- स्य विस्तार, विपष्टिपुरुषावितम् । मुरासुरस्य कल्याणं, वर्णयांत मुविस्तरम् २॥ १॥ यत्रयोदशकोटीभिः , पदानां संमधिष्ठिनम् । पाणावायाख्यपूर्व तत् , माणांन द्वादशं परम् ॥ २२ ॥ यत्र कायचिकित्सादिरायुर्वेदोऽधोदितः । प्राणापामविभागादिभूतकर्मविधिस्तथा ॥ २३ ॥ क्रियाविशालपूर्व तु, नवफोटीममाणकम् । छंदाशब्दादिशास्त्राणि, तत्र शिल्पाल्पा गुणाः ॥ २४ ॥ पंचाशत्पदलक्षाणी, कोव्यो द्वादश यस च । पूर्व चतुर्दशे लोकपिंदुसारे तु तन च ॥ २५ ॥ , + ·- " भारादिविविधाज्यपहारिविधिस्तथा । परिकर्मविधिः प्रोक्तः, समस्तश्रुतसंपदाम् ॥ २६ ॥ इत्यादि श्रीजिनागमस्य द्रव्यभावाभ्यो दिमकारा भक्तिः, तत्राथा श्रीजिनागमहृयपुस्तकलेखननानाविधज्ञानोपकरणनिर्माणादिना श्रुतवता वसपात्र पुस्तफदानविशुदाबपानार्पणविश्रामणाभ्युत्थानपहुमानदानादिना च भवति, एपाऽपि सम्यग्भावागतया महते लाभाप भाति, यतः-पुस्तकेषु विचितपु, श्रीजिनागमलेखनम् । तत्पूनावस्तुभिः पुण्यैव्याराधनमुच्यते ॥ २७ ॥ पापामयो- पधं शासं, गारा पूण्यनिर्वधनम् । चक्षुः सर्वत्रगं शास्र, शारां सर्वार्थसाधनम् ॥ २८ ॥ लौकिफा अप्याहुः-पाय- दक्षरसरुगानं, विद्यने शापचये । तावदर्षसहस्राणि, वर्ग विद्यामदो भवेत् ॥ २९ ॥ श्रीजिनागमपूजेथे, भवगाड्य- विघातिनी । फेवलज्ञानजननी, कता भवति भाविनाम् ॥ ३० ॥ भावभक्तिस्तु विधिना श्रीजिनागपपठनपाठननदर्य- विलोकनवाचनदानतत्पुस्तकालिखनशोधनजीर्णोद्धारादिना भवति, यतः-श्रवणं थधान च, पठन पाठनं तया । तद्विदा बहुमानय, भावभक्तिः प्रकीर्तिता ॥ ३२ ॥ क्रियते येन नियाज, द्रव्यभावपकारतः । श्रुतज्ञानस्य सद्भक्तिः सम्पर श्रुतवतां तथा ॥ ३३ ॥ तीर्थकरैश्चय, मोदते मुक्तिसंपदा । असौ विश्वातिशायिन्या, रत्ननूढनरेंद्रवत् ।। ३४ ॥ युग्मं ।। तथाहि-अस्ति स्म भरतक्षेत्र, पवित्र जैनवेमाभः । तामूलिप्तीपुरी पोरगुणसौरभशालिनी ॥ ३५ ॥ य- स्थामुन्नतसादया, फरिणो व्यवहारिणः । पदवारिधियोपेता:, श्रयति संपदं सदा ॥ ३६ ॥ रत्नशेखरनामाऽऽसी. तस्यां राजा फलालयः । श्रीमान् कुपलयोप्लासी, सदा मृदुकरस्थितिः ॥ ३७ ॥ मिया रत्नावली तस्य, बभूव गुणसंश्रया । धनुलेतेव सर्वेशा, नमदाकारधारिणी ॥ ३७ ॥ तयोः सूनुरनूनश्री, रलचूडाभिधोऽजनि । निजोदयेन , ·शति न यः सोमवंशलक्ष्मीपभूपयन् ॥ ३८ ॥ वर्दमान फ्रमात्मापयौदने सहकारवत् । सच्छायतनुसारभ्यप्रीणिताखिलरधूपम् ॥ ३९ ॥ मुमतिः मुपतिस्तस्य, मुबुद्धर्मत्रिणः मुतः । श्रीपुंजसार्थवाहस्य, नंदनी मदनस्तथा ॥ ४० ॥ नैगम- श्रीधास्यापि, गनो नामांगजोरजाः । अभूवन महदो देहच्छायावत्सहचारिणः ॥ ४१ ॥ युग्मं ॥ तुल्यांगभोगशृगारा- सल्यसोभाग्यसंपदः । न कस्य विस्मयं कुर्युस्ते पुनर्निजलीलया ॥ ४२ ॥ उद्याने तेऽन्यदा प्रापुर्निष्पापस्वांतत्तयः । समीपे सिंहमुरीणां, विशातजिनशासनाः ॥ ४३ ॥ वरस्य पंच दाक्ष्यं, सौंदर्य शतिक पुनः । बुद्धिः साह- सिफी पुण्यं, शतसाहसिकं विदुः ॥ ४४ ॥ श्रुत्वेति श्लोकमस्ताविस्मयास्तत्परीक्षणे । चलिताः कलितोत्साहा, विदेशं प्रति सत्वरम् ॥ ४५ ॥ विभिर्विशेषकं ॥ चत्वारोऽपि वनंतस्ते, सहृदः सौहृदेोज्ज्वलाः । अगृहीतात्मपाथे. पाः, मयंतः कयाः पपि ।। ४६ ।। नानावनफलाहारः, सृजंतः माणधारणम् । आयाताः कुत्रचिद् ग्रामेऽभिरामे दशभिर्दिनः ॥ ४७ ॥ युग्मं । लब्धलले फलाद, जगुस्ते श्रष्ठिनंदनं । त्वयाऽत्र भोजनं देयं, निजचातुर्यसंपदा ॥ ४८ ॥ मध्येमामं नतः प्राय, श्रेष्ठिसूचतुराग्रणीः । प्रणम्य श्रीनिनाधीशप्रतिमाथैत्यसंस्थिताः ॥ १९ ॥ जरीयस पहे पस्य, कस्मिचिरपर्वपासरे !! कस्पचिणिजो भूपोग्राकाकुलचतसः ॥ ५० ॥ लघुहस्ततया दत्त्वा, साहाय्य उसतां गिना । चना भोजनं भव्य, पंचद्रम्मव्ययादौ ॥ ५१ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ द्वितीयेऽहनि सार्थेमतनयो पिनयोदधिः । अनंगाभंगसौंदर्यवर्यभारद्भुतद्युतिः ॥ ५२ ॥ ग्रामांतः प्राप्य दुष्पापरूपसौभाग्यसंपदा । विस्मापयन् जनंसर, तस्थौ वेश्यागृहावनी ॥ ५३ ॥ युग्मं । सोऽनंगसेनया पग्यांगनयाऽथ सगौरवम् । भानीय सरसभॊज्य- .

·- -- भौजितस्तैः समं गृहे ॥ १४ ॥ तेषां सद्भोजनस्थानविलेपनमुखैः मुखः । सा तपविमोहेन, शतद्रव्यव्ययं व्यपात् ॥ ५५ ॥ तृतीयेऽप दिने पुरो, मंत्रिणः प्रतिभान्वितः । काशनाख्यपूरे प्रापनदादेशेन भुक्तये ॥ ५६ ॥ तत्र 'राजगृहे प्राप्तः, समामध्ये निपेदुपाम् । संवादं श्रुतगनेर्व, जायमानं परसरम् ॥ ५७ ॥ तद्यया- को देवः शिवदापी ? फथ गुरुभवसमुद्रसेतुसमः । को धर्मो विश्वहितः ? सर्वेषां कि प्रियं परमम् ? ॥१८॥ श्रुत्वैवं मुमतिः स्माह, तानिति प्रददाति यः । अस्पोनर फियत्नस्य, भवद्भिदीयते धनम् ॥५९॥ तैरुचे दीयते द्रम्मसहस्त्रं तस्य तत्क्षणम् । ततो मंत्रिसुखोऽवादीददीनवदनद्युतिः ॥ १० ॥ देवोऽईन शिवदायी निग्रंथगुरुश्च भवति भवभेदी। धर्म: पाणिषु करुणा जीवितमिह बल्लभं परमम् ।। ६१ || निशम्येति समस्यां ना, मंत्रिपुत्रेण पूरिताम् । तदा संवादमासाघ, तत्पुण्येन नभोगिरा ॥ ६२॥ हेमप्रभमनापालादेशान्मुदितमानसः । ततस्तस्मै ददुम्मसहस्र ते मुदा रयात् ॥६३॥ युग्म।। तस्मिन् दिनेऽभवत्तेपा, सर्वेषां तद्धनव्ययात् । सर्वांगभोगसामग्री, कीर्तिदानपुरस्सरम् ॥ ६४ ॥ चतुर्थे दिवसे मोचुः, महदस्ते नृपात्मनम् । त्वयाऽय भोजनं देयमम्माकं सुखसाधकम् ।। ६५ ॥ अनाकण्यैव तद्वाचं, तस्थौ मौन राजसः । चक्रे नोपक्रमं किंचिद्भोजनानयनाय च ॥ ६६ ॥ धर्मो जयति सर्वत्रत्युक्त्वाऽग्रोफतरोस्तले । तलब घ पुरोपति, मुष्वाप सुखनिद्रया ॥ ६७ ॥ तस्मिन्नेर दिने देवादपुत्रेऽय मृते नृपे । अभिषिक्तः पंचदिव्यै, रत्नचूडः शुभोदयात् ॥ ६८ ॥ राज्येऽनेकमुखपाज्ये, न्यवेश्यानंदसंपदि । माकनं पळत जतोर्यतः सर्वातिशायकम् ॥ ६९ ।। ८६। -

·समयासापीच केवलज्ञानभानुमान, ॥ ८४॥ तमानतुं समायासी, रत्नगूढो नृपाग्रणीः । पिद्वद्भिस्तैः समं श्रीमान् ,
पौरश्रेणीसमन्वितः ॥ ८५ ॥
सर्विनिर्मित हैमकमळे विमलमभे । आसीनः स मुनि, पुरस्तेपी न्यवेदयत् ॥ ८६ ॥ लक्ष्मी रूपं श्रुतं
शील, विषको विनयः शमः। औदार्य नाप्यते चापपुण्यरित्यद्भुताष्टकम् ।। ८७ ॥ यो पीमान् कुलजः क्षमी दिन-
यवान् सत्यवतः श्रीलवान् , रूपैश्चर्यपुतो दयालहृदयः श्रीमान् शुचिः सत्रपः । सद्भोगी गुरुदेवभक्तिकालती दाता
कुतशः कृती, सौजन्यस्य गृहं नृजन्म सफल तस्पेह चामुत्र च ॥ ८८ ॥ इत्यादिदेशनापीते, गुरुः पृष्टो महीना
। जिनेंद्रः पाकृते स्वामिनागमो निर्ममे कुतः ? ॥ ८९ ॥ उवाच केवलज्ञानी, मुखोचारार्थमंगिनाम् । सत्यदमागधी.
मापारूपाः श्रीअईतो गिरः ॥ ९० ॥ यतः-
बालखीमंदमूर्खाणां, नृगां । चारितकांक्षिणाम् । अनुग्रहार्थं तत्त्वहः, सिद्धांतः प्राकृतः कृतः ॥ ९१ ॥
अनंताय वचः सर्वे, जितेंद्रागमसंगतम् । अगोचरं सदा पुंसां, मिथ्यालांधितचेतसाम् ॥ ९२ ॥ नो पात्रं परमा-
ईतोऽस्ति सुकृतं नान्यजिनेंदार्चनादौचित्याचरणादुणोऽस्ति परमो बंधुन धर्मात्परः । नान्यः कर्मरिपो रिपुखिभुवने
। चारित्रशन्देन चारित्रशुद्धिप्राधा, तथा चात्तचारिमाणं तस्वाध्येयः सिद्धान्त इते फलितोऽर्थ; स्वरूपाविशेषण चेद, अन्यथा प्राप्तचारित्रशुद्धीनो पथाश्रुनाथत्व
च प्राप्तनारित्राणां न योग्यता स्यात् सिद्धान्तपाठस्य, चारित्र चान देशसान्यतमविरतिरूप आवस्यकादीनामगोपांगादीनां प्रास्तत्वात, योग्यता चागमाक्तय
नुसारिण्यय न स्वकपिता ।
॥८७॥

·विनाति- स्थान , रत्नपूडस्ततो जसे, राजा राजन्यपूजितः । सुमातेस्तस्य मंत्री च, राज्यभारधरोऽजनि ॥ ७० ॥ काशोधपपद सार्थ- वाहसुनोर्ददौ नृपः । श्रेष्ठिसूनोः पुनः श्रेष्ठिपदवीं प्रौढसंपदम् ॥ ७१ ॥ तत्र ते सत्यतानीतगाथार्याः प्रभुताजुपः । धर्ममेवोत्तमं लोके, मेनिरेऽखिलवस्तुपु ।। ७२ ॥ स्वसंपत्तविभागेन, या परेपूपकारकः । देवेभ्योऽपि गरीयांसं, तं पुमांस जगुर्जनाः ॥ ७३ ॥ इत्यालोच्य स्वयं धीमान् , धर्मशः पृथवीपतिः । संपदं स ददौ शश्वत् , सर्वेषां मुकुतात्मनाम् ॥ ७४ ॥ युग्मं ।। रत्नशेखरभूभा, रत्नचूड निनांगंजम् । श्रुत्वाऽथ प्राप्तसाम्राज्यं, कांचनादिपुरे पुरे ॥७५ ॥ आजूहवत् मुहयुक्तं, शिवयपुरोधसा । पितुरादेशमासाद्य, सोऽपि तत्राययौ जवात् ।। ७६ ॥ रत्नचूई ततो न्यस्य, स्वराज्ये रत्नशेखरः । स्वीचक्रे नृपतिश्रृंगा, संवेगात्सयमश्रियम् ॥ ७७ ॥ रत्नचूदनरेंद्रस्य, सोमायौ मुतौ । अनायतां जगत् पूज्यौ, ज्यायोधर्मनयथिया ॥ ७८ ॥ शूरस्य प्रददौ यौवराज्यं तत्र पद नृपः । कांचनादिपुरे सोम, नृपश्रीदयितं व्यधात् ॥ ७९ ॥ अन्येयुः मुधियस्तत्र, संगता नृपसंसदि । मिथ्यादृशो व्यधुः शास्त्रविचार स्थूलमेधसः ॥ ८० ॥ वेद- स्मृतिपुरणादिशात्राणि निखिलान्यपि । श्रूयते संस्कृतान्यव, श्रेयोऽर्थ सर्वधीमताम् ॥ ८१ ॥ नानागमान्विता जैनागमाः पाकृतभापया । दुर्गमाः संति सर्वेपा, न तत्पाठस्ततः शिवः ॥ ८२ ॥ मिथ्यामिर्मितामेवं, निदां श्रुत्वा जिनागमे । किंचिह्नपना मौनी, तस्थौ राजा स तत्ववित् ॥ ८३ ॥ तस्मिन्नवसरे वत्रामरचंद्रमुनिश्वरः । उद्याने ८७॥ ,

·.
समयासापदि केवलज्ञानभानुपान, ॥ ८४॥ तमानतुं समायासीत् , रत्नचूडो नृपाग्रणीः । विद्वद्भिस्तैः समं श्रीमान् ,
पौरश्रेणीसमान्वितः ॥ ८५ ॥
मुरैर्विनिर्मित हैमकमले विमलमभे । आसीनः स मुनिर्धर्म, पुरस्तेषां न्यवेदयत् ॥ ८६ ॥ लक्ष्मी रूपं श्रुतं
शील, विवको विनयः शमः। औदार्यं नाप्यते चाल्पपुण्यरित्यद्भुताष्टकम् ॥ ८७ ॥ यो धामान् कुलजः श्रमी विन-
यवान् सत्यव्रतः शीलवान , रूपेश्वर्य युतो दयालुहृदयः श्रीमान् शुचिः सत्रपः । सद्भोगी गुरुदेवभक्तिकालतो दाता
कृतज्ञः कृती, सौजन्यस्य गृहं नृजन्म सफलं तस्पेह चामुत्र च ॥ ८८ ॥ इत्यादिदेशनामांने, गुरुः पृष्टी मही भुजा
। जिनेंद्र पालते स्वामिनागमो निर्ममे कुतः ।। ८९ ॥ उवाच केवलज्ञानी, सुखाचारार्थमंगिनाम् । संत्यर्दमागधी-
भापारूपाः श्रीअर्हतो गिरः ॥ ९० ॥ यतः-
घालस्त्रीमंदमूर्खाणां, नृगां । चारित्रकाक्षिणाम् । अनुग्रहार्थं तत्व:, सिद्धांतः प्राकृतः कृतः ॥ ९१ ।।
अनंतार्थ वचः सर्वे, जितेंद्रागमसंगतम् । अगोचरं सदा पुंसां, मिथ्यात्वांधितचेतसाम् ॥ ९२ ॥ नो पात्रं परमा-
हतोऽस्ति सुकृतं नान्यजिनेंदार्चनादौचित्याचरणादणोऽस्ति परयो बंधुन धर्मात्परः । नान्यः करिपो रिपुस्विभुनने
१ चारित्रशब्देन चारित्रशुद्धिप्रांया, तथा चात्तचारित्राणां तस्वाध्येयः सिद्धान्त इाले फलितोऽयं, स्वरूपविशेषण चेद, अन्यथा प्राप्तचारित्रशुद्धीनो यथाधुनाथत्वे
च प्राप्तचारित्राणां न योग्यता स्यात् सिद्धान्तपाठस्य, चारित्र चार देशमान्यतमविरतिरूप आवश्यमादीनामगोपांगादीनां प्रास्तत्वात्, योग्यता चागमक्तिय
नुसारिण्यत्र न स्वकल्पिता ।
॥८७॥

·पिसा स्थान ज्ञानान चक्षुः परं, सिद्धांतान परें गभीरममृतं नान्यद्गुरो पितात् ॥ ९३ ॥ सतः सर्वनिदा नेन, मुनिना ते म- नीपिणः । नृपाभिप्रायत्तः पृष्टा, रूप लोकस्य तद्यथा ॥९४ ॥ नित्यो वाऽस्त्यथवाऽनित्यो, लोकोऽयं सचराचरा । नित्यवेत्केन रूपेणाऽनित्यो वेति निगद्यताम् ॥९५ ॥ असमर्थाः परं तस्य, दातुं प्रतिवचस्तदा । विद्वांसस्ते ब- भूवांसः , सम्यग्दृष्टिशुभाशयाः ॥ १६ ॥ आदिदेश मुनिस्वामी, ततस्तेपामपि 'स्फुटम् । श्रुतभक्तिः श्रियो मूलमहतखिजगद्गुरोः ॥ ९७ ॥ ज्ञानानामिह सर्वेषण, श्रुतशान गुरु स्मृतम् । स्वपरावोधकारि, मदीप इव विश्वगम् ॥ ९८ ॥ आधारो द्विविधस्यापि, धर्मस्याऽऽईत- शासने । अंगोपांगमयं सम्यम्, श्रुतज्ञानं निगद्यते ॥९९ ॥ यत:-पोहं धियो हरति कापधमुत्तिउन्नति, संवेगमुन्नमर्यात मशमं तनोति । स्वर्गापर्वर्गपदवीदमाननोति, जैनं वचः श्रवणतो किमु नो तनोति ॥ १०० ॥ न नरा दुर्गति- माग्नुवति, न मूकतां नैव जडस्नपारम् । न चांधता पुद्धिविहीननां च, पठति भक्याऽऽगममाईत ये ॥ १ ॥ शुतस्याशातनां कुर्वन् , माणी मामोति दुर्गतिम् । सम्यग् तद्वहुमानेन, जगत्पूज्यं पदं पुनः ॥ २ ॥ इत्याकर्ण्य स- कर्णामा, फेवलझानिनो गिरः । रत्नचूढोऽवनीनेता, श्रुतभक्तिवतं ललौ ॥ ३॥ द्रव्यमाश्मकाराभ्यां, शुतभाक्त ततो नृपः । विधिना विदधे नित्यं, लिष्टाष्टकविधातिनीम् ॥ ४ ॥ श्रुतज्ञानवनां शुदा, वस्त्रपात्रानदानतः । वितन्वानो नृपो भक्ति, विराम नहि कचितः ॥ ५ ॥ ततो विशेषतः श्रौतहानभक्तिचिपिया । राज्ये न्यस्य मुतं ज्येष्ठं शूर- . 11८८॥

·. नामानमात्मपित् ॥ ६ ॥ अमरेंद्रगुरोः पार्चे, रत्नचूडनवरः । तपस्यामात्मसात्कृत्य, समाधि भेजिवान् पराम् ॥८॥ पठित्वैकादशांगानि, सूत्रार्योभययोगतः । गीतार्योऽजान राजारादर्श इस निर्मलः ॥१॥ यावज्जीवं मया कार्या, श्रुतभक्तिः स्वशक्तितः । इत्यभिग्रहमुशिमुनिश्चक हवं हृदि ॥ १० ॥ सतत बहुमानेन, अनापारेषु साधुषु । श्रुतेप्वी- तिवध्यापफेप्वपि भावशुद्धितः ॥ ११ ॥ वखानपानभैषज्यादिभिर्भक्ति वितन्वतः । मुनेस्तस्यागमत्कालः, कियान्मुदित. चेतसः ॥ १२ ॥ सोऽन्यदा गुरुभिः सार्क, श्रुतभृद्भक्तिभावितः। भारतीपत्तने प्रापन्मुनि मतमेद्रियः ।। १३ ॥ विप्ररूपं विनिर्माय, कौतुकादेव मायया । ईशानेंद्रः मुरस्वामी, पुरे तस्मिंस्तदाऽऽगतः ।। १४ ॥ श्रुतभक्तिपवित्रस्य, तस्याशयपरी- क्षणम् । प्राकृनत्तादिदोपाणा, कथनेन विनिर्ममे ॥ १५ ॥ युग्मं ॥ माकृत सुकृतवातयाति प्रातरुदीरितम् । तेन जैना- गमस्याहो, पाठः श्रेयान्न तेऽधुना ॥ १६ ॥ श्रुत्वेत्यासीन्मनाम् नास्य, श्रुतभक्तावनादरः । श्रुतवत्स मुनींद्रपु, नाव- हेला च चेतसि ॥ १७ ॥ शमैकगर्भया वाचा, तमुवाच यतिस्ततः । मा पापं चिनु भो विष !, श्रीजिनागमनिंदया ॥ १८ ॥ अंधता मूकता तीबा, हीनयोनि च दुर्गतिम् । सिद्धांतावर्णवादेन, प्रति प्राणिनो द्विज ! ॥ १९ ॥ आशातना जिनेंद्राणां, तगिरी वा विकथनाम् । मिथ्यात्वमूळवीजाभां, दत्ते दुःखपरंपराम् ॥ २० ॥ तित्ययरं पवयणमुयं आयरियं गणहरं महडियं । आसायंतो बहुसो अणंतसंसारिओ होइ ॥ २१ ॥ कुर्वन्ना- शतनामईद्वाचा सत्यसुधामुचाम् । भाप्नुयादधिकं पापमाचार्यादेवधादपि ॥ २२ ॥ महामोहतमोऽन्धानां, भ्रमतां भववान । तर्यिकर प्रवचन ध्रुव आचार्य गणधरै महर्दिक भाशातयन् बहुसाऽनन्तसम्रारिको भवति ॥ २१ ॥ . . 11८॥

·विंशति-
.
। श्रीजिनागमदीपोऽयं, प्रकाशं पुरते गिनाम् ।। २३ ॥ यत:-' अंधपारे दुरुत्तारे, घोरे संसारसागरे । एसो चेव
महादीचो, लोपालोपविलोअणो । एसोनादो अणाहाणं, सवभूमाण भावओ। भावबंधू इमो चैव, सवमुक्खाण कारणं
॥ २४ ॥ इत्यादि तद्वचः भुत्वा, श्रुतभक्तिमाघस्रवम् । ईशानेंद्रस्ततो हृष्टः, मादुरासन्मिहोदयः ॥ २५ ॥
त्रिः परीयाय राजर्पि, प्रणम्य परमादरात् । वजी विज्ञपयामास, मांजलिर्मुनिनायकम् ॥ ३६ ॥ निर्णितां त.
त्वता तेन, श्रुतस्प बहुमानताम् । साधुना किं फलं लेभे, दुर्लभं भवकोदिभिः १ ॥ २७ ॥ गुरु: स्माइ सुरस्वामिस्तिी-
कृत्पदमब्रुतम् । श्रुत्तभक्यनुभावेन, समासादि महात्मना ॥ २८ ॥ निशम्येति सुरस्वामी, सगुरूं तं मुनि ततः ।
वंदित्वा स्वपदं मापत् , तद्गुणश्रेणिभाविनः ॥ २९ ॥ एकोनविंशमाराध्य, स्थान राजर्षिरात्मचित् । प्राणते त्रिदशी
विंशत्युध्यायुरजायत ।। ३० ॥ ततज्युतो. विदेहेऽसौ, प्राप्य तीर्थकरश्रियम् । रजोराजीविमुक्तात्मा, मुक्तिप्यति चाश्व-
सीम् ॥ ३१ ॥ श्रीरलचूदावनिपालवृत्त, श्रुत्वेवि सम्यग्श्रुवभक्तिसारम् । एकोनविंशं विधिना विदध्वं, स्थानं निदान,
जिनराजलक्ष्म्याः ॥ ३२॥ इति श्रीभ्रुतमक्तिरूपैकोनविंशतिस्थानकाधिकारे श्रीचंद्रनरेंद्रकथानकं समासम् ।।
अथ विंशतिस्थानकाधिकारः-परमपदशाश्वतमुखमाप्त्यवंध्यबोधिचीजरूपसम्पर्गदशनानध्यरत्ननैमल्यकारिश्रीपदई
त्रिकालपूनापुरस्सरपंचशस्तवदेववदनादिविधितत्परेण श्रमणेन श्रावकेण वा विश्वयपाक्ने श्रीसर्वशशासने निर्मिता.
१ अन्धकार बुरुत्तारे पोरे ससारसागर । एष चैव महादीप । द्वीप ] लोकालोकावलोकन ॥ २२ ॥
२ एष नाथोऽनाधानां यर्वभूताना भावत । भावबन्धुरयमेव सर्वसौख्याना कारण ॥ २४ ॥
॥८९॥

·खिलजंतुजातानंदाविर्भावना प्रभावना विधया, पत:-'भलपूर्वमि भवोदयमि, लईनि तित्यस्स पभावणाए। तित्यसरत
अमरिंदपूज, दसारसाहो इव सेणिो वा॥ १॥ सा च जिनेंद्रमासादमौतमतिमातीर्थयात्रास्नात्रोत्सवाचार्यादिपदमातिष्ठा-
प्रौदसापिकवात्सल्यशासनात्पनीकोच्छेदनादिनानाविधलब्धिदर्शनादिौदपुण्यकार्यकरणर्भवति, तथा जिनेंद्रशासने अष्टधा
भभावका भवति, यत:-
पावयणी धम्मकही वाई नेपित्तिओ तबस्सी य । विजा सिद्धे अ कवी अहेव पभावगा भणिया ॥१॥
प्रभावना यो जिनशासनस्य, करोति पुण्योत्सवकारिकाः । मेरुपभोवीपतिवरमतिष्ठा, मामोत्यसौ विचजनार्चनीयाम्
॥२॥ तथाहि भरतक्षेत्र, पुरे सूर्यपुराभिधे । अरीणां दमनौजस्वी, राजाऽरिदमनोऽजनि ॥ ६॥ तस्यानमहिपी जज्ञे,
नान्ना मदनसुंदरी । तयोः सूनुरभून्मेरुभभो मेरुरिवोन्नतः ॥ ४ ॥ माणेभ्योऽपि प्रिया राज्ञः, पराऽऽसीद्रत्नमंजरी ।
तदगी पहासेननामा धामाधिकः पुनः ॥ ५॥ पापपात्रेण तन्मात्रा, स्वमूनो राजालप्सया । धान्याऽदायि रहो मेरु-
प्रभस्य विषम विषम् ॥ ६॥ परं पुण्योदयाचस्मै, तत्स्वरूपं निवध सा! विप नैव ददौ दैवं, प्रायो जागर्ति देहिनाम् ॥७॥
यतः वने रणे शत्रुजलाग्निमध्ये, महार्णवे पर्वतमस्तके वा । मुप्तं प्रमत्तं विषमस्थितं वा, रक्षति पुण्यानि पुरा
कृतानि ॥ ८॥ अपरं रूपमादाय, ततोऽजनमयोगतः । असिपाणिः सुधीर्मेरुमभी देशांतर ययौ ॥ ८॥मतीच्या स
१ अलन्धपूर्वे भवोदके लभन्ते तीर्थस्य प्रभावनया । तोश्वरत्वममरेन्द्रपूज्यं दशारसिंह इव श्रेणिक व वा ॥1॥
२ प्रायचनिको धर्मकपको वादी नैमित्तिकस्तपस्वी व विद्यासिद्ध. मन्त्रसिद्धक्ष कविरष्टव प्रभावका भाणताः ॥७
॥८९॥

·বিয়াৰ-
,
स्थान
अनन् पापक्रमाच्छांतिपुरं पुरम् । तन्मध्य चाहतश्चैत्यं, श्रीशांतः कातियामुरम् ॥ ९ ॥ प्रविश्य विधिना तर, पवित्रः
पुण्यवारिणा । आनर्च मतियां तस्य, पुष्पैः सौरमधारिमिः ॥ १० ॥ प्रणिपत्य ततो भत्त्या, विचित्रस्तोत्रपाठतः ।
स्तौति स्म विस्थितस्वांतः, प्रतिमां तां कृतांजलिः ॥ ११ ॥ ततोऽसौ जगतीशोभा, बहिरेत्त्य विलोकयन् । ददर्शाभय-
घोपाख्यं, यतींद्र दुरितापहम् ॥ १२ ॥ तं प्रणम्प क्षमानांय, स क्षमायां तदतिके । निविष्टः शुश्रुवे धर्म, शर्मगुमसुधास्त्र-
धम् ॥ १६ ॥ यथा-जिणधम्मो अ जीवाणं, अपुत्रो कप्पपाययो । सगापवग्गमुक्खाण, फलाणं दाययो जए ॥१४॥
अहवा चिंतामणी एसो, सवत्य मुहदायगो । निहाणं सवमुक्खाणं, धम्मो सबन्नुदेसिओ ॥ १५ ॥ धम्मेण धणम-
णतं धम्मेण नरामरिंदवरकामा । धम्मेण होइ मुक्खो तम्हा धम्मुज्जम कुणह ॥ १६ ॥ इत्याख्याय गुरुः श्राद्ववर्गायति
न्यवेदयत् । द्रव्यतीर्थकरः क्षोणीपालसुनुरयं महान् ॥ १७ ॥ भविष्यति जिनेंद्रस्य, शासनस्य प्रभावकः । ततः संगोप्य
युप्पाभी, रक्षणीयोऽत्र कुत्रचित् ॥ १८ ॥ युग्मं ॥ समेष्यति कियत्सैन्यमस्यापद्वहेतवे । प्रेषितं परमा मात्रा, सांमतं
पापरूपया ॥ १९ ॥ गुरोगिरी ततो गुप्तीकृत्य भूमिगृहे निज । तं ररसाईतः श्रीमान्, श्रेष्ठिमुख्यो धनेश्वरः ॥२०॥
मध्याहेऽय समागत्य, फियत्सैन्यं गुरुदितम् । संशोध्य नगरे तत्र, तं जगाम यथाऽऽगतम् ॥११॥ पीतो मेरुममः
मोचे, नमस्कृत्य तवो गुरुम् । श्रीमतीक्ष्यमसादेन, भवतां भवतारिणाम् ।। २१ ।।
२ जिनधर्मच जीवानामपूर्व कल्पपादप । स्वर्गापवगसौख्याना फलाना दायको जगति ॥ १४ ॥ अथवा चिन्तामाणेरेप सवत मुखदायक । निधान सवसौख्या-
नो धम. सर्वशदशित ॥ १५ ॥ धेमण धनमनन्तं धर्मेण नरामरेन्द्रवरकामा । धर्मेण भरवि मोक्षस्तस्मात् धर्मीयम कुरुत ॥ १६ ॥
॥९॥

·२० तीर्थ
पदे मेस-
,
.
मभकथा
जीवितं मयका लेभे, जीवानां वल्लभाषधिः । तदानुग्यमई कर्नु, नालं वो विश्वतायिनाम् ॥ २२ ॥ गुरुराख्यन्म-
हाभाग ! , तदानुण्यं भवेचव । विधत्से त्वं यदा धर्म, शुदं सदर्शनान्वितम् ॥ २३॥ यः प्राप्य सम्यग् जिनधर्ममार्ग,
प्रभावयत्यद्भुतपुण्यकार्यैः । असौ कृतज्ञः सुकृतांगभाजा, वात्सल्यमुच्चैर्विदधेऽसिलानाम् ॥ २४ ॥ यतः-धर्मादाधिग-
तैश्वर्यः, सेवते धर्ममेव यः । सत्य शुभायति(वी, स कृतज्ञशिरोमणिः ॥ २५ ॥ द्विविधस्यापि धर्मस्य, ततो निति-
दापिनः । पृच्छन् स्वरूपं श्री मेहमभस्तव तस्थिवान् ॥२६ ॥ अथारिदपनो राजा, रुजाक्रांततनुः सुतम् । तत्रस्थ
तं समाहूय, सत्याभिज्ञानपूर्वकम् ॥ २७ ।।
मातुमनःप्रमोदाय, महासेनाय दीपनाम् । राज्यं तत्सवकोऽस्मीति, दंतमपि निर्निभम् ॥ २८ ॥ तं कृतो-
त्सवसंभारमभिषिच्य पदे निज । योवराज्ये महासेनपुतं तं प्रवरमभम् ॥ २९ ॥ समशीलदयादान:, पंचावनिरोध-
वान् । स्वजन्म सफलीकृत्य, स्वर्गलोकपशिश्रियत् ।। ३० ।। चतुर्भिः कलापकं । मेमभमहीनानिः, कुरुराजनृपात्मनाम्
। उपयमे मनोहरिरूपां तैलोक्यसुदरीम् ॥ ३१॥निश्छनौचित्यसौंदर्यर्पया प्रियया तया । कल्पद्रुः कल्पवल्येव, सर्वतः शुशु-
भेतराम् ॥ ३२ ॥ अन्यदैवर्यसौंदर्यलीला विश्वातिशायिनीम् । आलोक्यासूयया माता, ज्वलंती रत्नमंजरी ॥ ३३ ॥
हेमार्पणवशीभूतमालाफारेण केनचित् । मध्ये कुसुममालाया निर्मायागम्यमायया ॥ ३४ ॥ विपभावितगंभोज,
जरेतरसौरभम् । प्राभृतीकारयामास, पेरुमभमहीपतेः ॥ ३५ ॥ विभिविशेषकं ॥ तामादाप भुनो भी, स्वसमीपे
॥१०॥

·विंशति-
२०तीर्थ
पदे मेक
स्थान
प्रतकथा
.
निपेदुपः । यौवराज्यवतो भ्रातुः, कंठे प्रश्रयतो न्यधात् ॥ ३६ ॥ तयोगान्मूईया सोऽपि, पपात पृथिवीतले । तता.
गतस्ततः सर्वोऽप्यरोदीत्तत्परिच्छदः ॥ ३७ ॥ तत्स्वरूप परिक्षाय, राना स्वाजन्यमोहतः । तदुःखप्रतिविधन, दुःखि-
तात्माऽभवमृशम् ॥ ३८ ॥ विद्यापिद्भिस्ततो वैद्यैः, सन्जीचक्रे ,नृपानुनः । उल्ललासोत्सवैः साक, नृपानंदेन सर्वतः ॥३९॥
मालाकाराननाद् शावा, तन्मातुश्चेष्टितं क्रमात् । शक्रवविक्रमादयोऽपि, न विरूपपही व्यपात् ॥ ४१ ॥ दीयमानं तदा
राज्यं, मयेदं तव सुनवे । नादायि हेतुना केनाधुना तु स्थितिरीदृशी ? ॥ ४२ ॥ तस्या दत्त्वेत्युपालभ, शुभयुर्जगती-
पतिः । विकविकसत्स्वांतः, संवेगामृतसागरः ॥ ४३ ॥ अनुने निजसाम्राज्य, महासेने निधाय च । शिनापाभय-
घोपस्य, संयम सनिधों गुरोः ॥ ४४ ॥ चतुर्भिः कलापकं ॥ अधीतद्वादशांगोऽसौ, क्रमेण गुरुणा मुनिः । स्वपदे
स्थापितो नशे, जिनशासनभानुमान् ॥ ४५ ॥ ग्रामानुग्रामपातन्यन् , विहार स मुनीधरः । चित्रकूट पुरं प्रापत् ,
पृथिव्यामकलोचनम् ।। ४६ ॥ तत्र माच्या पुरद्वारे, यक्षवेश्मनि संस्थितः । धर्म दिदेश पीयूपमुचा चाचा पुरां गिनाम्
॥ ४७ ॥ निशम्य देशनां तस्य , सद्गुरोरमृतस्रवाम् । प्रत्यक्षीभूय यक्षोऽपि, सम्पत्वं प्रत्यपद्यत ।। ५९ ॥ विश्वा-
डादकरं नाट्यविधि विविधभंगिीभः । ततः प्रीतमना नाकी, पुरस्तस्य विनिर्ममे ॥ ५० ॥ जितारिस्तत्पुरस्वामी, श्रुत्वा
तद्भुवनाद्भुतम् । तत्रागत्यातः पौरभक्तितस्तं नमोऽकरोत् ।। ५१ ॥ नाकिना निर्मिते तेनासीनः कनकनीरने ।
सोऽपि ,तेषां विवोधाय, देशनां विदधे यथा ॥ ५२ ॥ दुर्गः संसारमार्गों परणमनियत व्याधयो दुर्निचार्या, दूष्मापा
कर्मभूमिर्न खलु निषततामस्ति हस्तावलंबः । इत्येवं, संगधार्य प्रतिदिवसनिशं पानसे शुद्धयुद्धया, धर्मे चित्तं निधेयं नि-
॥९॥

·२० तीर्थ
पदे मेरु
प्रकथा
यतमतिगुणं वांछता मोक्षसौख्यम् ॥ ५३ ॥ स सर्वदेशभेदाभ्यां, द्विविधोऽभिदधे जिनः । आगारिणां भवेदायो, दि.
तीयस्त्वनगारिणाम् ॥ ५४ ॥ श्रुत्वेत्ति देशनां तेषां, प्रबुद्धः पृथिवीपतिः । अग्रहीदाहेतं धर्म, द्वादशनतभूपितम् ॥५५॥
बौधिवीजपरोहकहमिथ्याशामपि । जिनेंद्रशासनस्यौचरासीद्विश्वे प्रभानना ॥ ५६ ॥ स सुरिः समवासापीत , ततो
वेलापुरे पुरे । प्रबोधयन् प्रतिग्राम, भव्यजंतूननेकशः ॥ ५७ ॥ उपदेशः सुधादेश्यैस्तत्र संतोप्य सूरिराट् । लक्ष्मीदेवीं
व्यधाच्छुद्धसम्यग्दर्भननिर्मलाम् ॥ ५८ ॥ रत्नवृष्टिस्तदा चक्र, पुरस्तस्य मुनीशितुः । सर्वप्रशासनन्नित्यहेतवे प्रीत्या
तया ॥ ५९ ॥ श्रियाऽपितस्तदा रत्नैः, श्राद्धश्रेणिगृहावली । सत्य रत्नवतीनाम, वभार वत सर्वतः ॥ ३० ॥ श्रुत्वा-
ऽरिदमनो भूमान् , तत्मभावमहोदयम् । तत्रागत्य नमश्चके, तं गुरुं गुरुभावतः ॥ ६१ ॥ गुरुणा देशना चक्रे, पुरस्त-
स्य सुधारवा । हेमांभोजे श्रिया दत्ते, निवश्यागुतैसारे ॥ ६२ ॥ यथा-श्रद्धांभोजनिताऽत्र चित्तविपिने सम्यक्त्व.
मूला व्रतश्रेणीकदलिताऽन्विता समरसोल्लासेन पूर्णातरा । लोकाचारसहिस्त्वचा सद्द बुधैः पलादि इत्वाऽऽदिम(क्ता धर्म-
मयी यष्टिरको ससारतापच्छिदे ॥ ६३ ॥ इत्यास्वाद्य गुरोर्धर्षदेशनापमृतोपमाम् । राना सदर्शनोपेतामाददे द्वादशन-
तीम् ॥ ६४ ॥ तस्मिन् कवीश्वरश्रेणी, प्रमाणनयतत्ववित् । दृष्टिशनकाशेन , स गुरुः पत्यवोपपत् ।। ६५ ॥ ततो.
ऽतिमहती जैनमतस्यासीत्मभावना । मेरुमभमुनींद्रस्य, सपं सौंदर्यसंपदा ।। ६६ ।। महिमाब्धिस्ततः मूरिस, मतिष्ठा-
नपुरे पुरे। आयासीत्साधुभिः साक, बजनागमरीतितः ॥ ६७ ॥ महाकावतया ख्यातिस्तत्रासीनगरेऽखिले । गुणिनो
मुनिरानस्य, चित्रपान मनसिनाम् ॥ ६८ ॥ निमलचननामाय, तत्र वादीवरामणीः । अवादीन्नृपति विद्याखर्वग-
॥९॥

·विंशति- २० तीर्थ । पदे मेरु स्थान (मभकथा वैकपर्वतः ॥ २९ ॥ भारतीभवने गला, समक्षं विदुषां मया । नाचायः समं वादः , कार्यों मेरुमभायः ॥ ७० ॥ तेपामादानमाधाय, वतोऽसौ मदमैदुरः । वाग्देवीवेशमान प्रापवादाडंबरपूर्वकम् ॥ ७१ ॥ सूरयाऽपि नृपादूतास्तवायाता मदोज्झिताः। आईतैः कालता मंलिश्रेष्ठिसामंतनागरैः ॥ ७२ ॥ भगवंतं तमालोक्य, लोकपृणगुणाकरम् । स्वदेशमनि समायांत, नृदेवापरवदितम् ।। ७३ ॥ भारती सहसोत्थाय, भक्तिरागेण भूयसा । नमस्कृत्य पुरस्कृत्य, हेमेपद्म न्यवे- शयत् ।। ७४ ॥ माहात्म्यं तादृशं वीक्ष्य, गुरोस्तस्य महात्मनः । वादींद्रोऽजाने निःपृष्टव्याकरणः क्षणादपि ॥ ७ ॥ मिथ्यात्वमोहनीयस्यापगमारकर्मणस्ततः । नादीद्रः माप्प सम्यक्त्वं, तस्पति व्रतमाददे ॥ ७६ ॥ महेंद्रोडप्याईतीभावं, भेजे सम्यक्त्वभावितः । भारत्याऽपि पुनलेंभे, सदृष्टिविष्पोत्तमा ।। ७७ ॥ शासनस्पोनतिभूमी, बभूव जगदीशितुः । उल्ललास मुनीशस्य, कीर्तिः कार्तिकसोनरुक् ॥ ७८ ॥ निप्पापवृत्तयः पापुस्ततस्ते पाटलीपुरे। कुवेराख्यो धनी तत्र, तद्राि श्रावकोऽजनि || ७९ ॥ यशोवर्मनरेंद्रम्य, तस्य दर्शनतो ययौ । तृतीयस्तु महाघोरी, ज्वरस्वरक्षणमात्रतः ||८०|| श्राद्धधर्व समासाघ, विशुदं गुरुसन्निधौ । यशोगाऽभवद्राजा, नतः पौडमयावकः ॥ ८१ ॥ अथ येरुमभः मूरिः, प्राप्तो गोगपुरे पुरे । चनुर्धाभिऽग्रहं चक्रे, चतुर्मासीमुपोषितः ॥ ८२ ।। द्रव्यतो मोदकपासिः, क्षेत्रतोऽत्र पुरे यदा । कालतोडन चतुर्मास्यामशेपायामपि धुवम् ॥ ८३ ॥ भावतो हि भवेदाता, गोचराग्रं गतस्य मे। पहस्ती नरेंद्रस्य, स्वयमेव पदो- स्वणः ॥ ८४ ॥ तदाऽई तपसः पूर्ति, विधास्पे नान्यथा पुनः 1न घोरकर्मणो मुक्तियतस्तीव्रतपो 'विना ॥ ८५ ॥ ॥१२॥ - +

·२० तीर्थ
-
पदे मेक
प्रभकथा
विभिर्विशेष ॥ तपोऽतिदुष्कर तैपामित्यग्रहपूर्वकम् । दिमासौ. कुर्वता जाता, गवार्तिमनसा ततः ॥ ८६ ॥ क्षयोपशम:
तस्तेषामंतरायस्य, कर्मणः । आलानस्तंभमुन्मूल्य, राजस्वी मदोद्धरः ॥ ८७ ॥. विशालस्थालमादाय, स्थूलमोदकपूरि-
तम् । पश्यत्म, पौरलोकेषु, स्तोकेतरशुभोदयात् ।। ८८ ददौ दयालहृदयो, भिक्षा दक्षाप्रणीस्तदा । तरवोऽपि प्रयचं.
ति, यत्फलं मुकतोदयात् ॥ ८९ ॥ विभिर्विशेषकम् । पंचाचर्य मुरैश्चक्रे, तत्रानंदचदै । पदे पदे. स्फुरदनणित
प्ठ्या मनोहरम् ।। ९० ॥ मिथ्यादशोऽपि केऽप्यापुर्बोधिरत्नं सुदुर्लभम् । अईन्मतोन्नतिश्चासीचा सर्वातिशायिनी ॥११॥
ततस्ते मधुरामापुर्वजतो विधिवत्क्रमात् । तत्व हेमध्वजो राजा, प्रशास्ति निखिला प्रजाः ।।१२।। स.बौद्धमतरतात्मा, नाईत.
मन्यते मतम् । तद्दाक्षिण्याजनाः सर्वे , प्रायः सौगतदृष्टयः ॥९३॥ न ते यच्छति साधूनापन्नपानानि कहिचित् । गुणेष्वसूया कुर्वाणा,
जल्पत्येवं मुनीन् प्रति ॥.९४ ॥ सौगता गुरवोऽस्माकं, मरीयोमामाद्भुनाः । भिक्षा, दयस्ततो 'नैव, जनानामनगा:-
रिणाम् ॥ ९५ ॥ शानद् गुरुभिर्विद्याभावात्स्तभितास्तदा । सौगताः, पदमप्येक, वां गंतुं न च क्षमाः ॥९६ ।।
तत्परिता नरेंद्रस्य, चतुरंगचमूः पुनः आगच्छंती, गुरुन् हेतु, स्तंभितर, निदात्तमैः ॥ ९७ ॥ नभोवाणी तदेत्यासी:
धदि घो जीवितस्पृहा । तदानीं सद्गुरोरस्य, मनध्वं पदपंकजम् ॥ ९६ ॥ ततोऽजनि महीपाला, आंतक:: सौगनैः
समम् । समांगिकृपारूपं, माध्य, धर्म शिवावहम् ॥ ९९. मुनीनामन्नपानादिमाप्तिरासीद् गृहे गृहे. शासनस्योन्नतिस्तर
स्मिन् , पुरेऽभूत्सर्वतोमुखी ॥ १० ॥ मापन्मेरप्रभारदस्तिनागपुर, ततः । नत्र, म नभाय त्रिदर्शर्पिदधे : महतु ॥१॥
निविष्टोऽसौ ततस्तत्र, साधुश्रेणिसमन्वितः । धर्म दिदेव, पौरेभ्यः, सुधासोदरया गिरा.॥ २॥ तदाका पतिा पृथ्व्या,
--॥१२॥

·२०तीर्थ घेशति- . . पदे मेस- स्थान ममकथा . विस्मयस्मेरमानसः । ववंदे तं गुरुं भक्त्या , तत्रागत्य कृतोत्सवम् ॥ ३॥ नृपतिर्देशनां श्रुत्वा, गुरोस्तस्य गरीयसीम् । सम्यक्त्वं प्रतिपद्याथ, चक्रे धर्ममभावनाम् ॥ ४॥ म्लेच्छसैन्यं समायातमन्यदा तत्र दुर्जयम् । कल्पांतानलवद्रौद्रं, दृष्ट्वा राजा जगौ गुरुम् ।। ५ ॥ प्रभो ! कृपामपामाया, मम साम्राज्यसंपदः । समितं गमयिष्यति , संहारं प्रजया समम् । ॥ ६ ॥ सूरिः स्माह सतो राजन् ! , जयः पुण्यवतां ध्रुवम् । भावीति मा भयं का , कुरु धर्म विशेषतः ॥७॥ एवंवादिनि सुरांदे, राजाने पुण्यशालिनम् । चरा व पयामास , सानंदा रचितांजलि ॥ ८॥ म्लेच्छसैन्याग्रणीः स्वामिन् ! , रजन्यां मृतिमाप्तवान् । यावनी जवतः सेना, ततः पश्चात्पलायिता ॥ ९ ॥ तत् श्रुत्वा नृपतिः प्रातः प्रणम्य श्रीगुरुत्तमम् । पर्दापनं पुरेऽकापीजिनधर्मोन्नतिप्रदम् ॥ १० ॥ ततो भोगपुरे मूरि रिमाहात्म्यपूरितः। आयासी- विश्ववित्तीर्थ, भास्वानिव प्रकाशयन् ॥ ११ ॥ आयस्वर्गपतिस्तत्रागत्य नत्वा च तं गुरुम् । निर्माय निर्मम भक्या, तद्गुणावलिसंस्तुतिम् ॥ १२ ॥ जिनेंद्रशासनौन्नत्यं, कुर्वन् सर्वांगिसौख्यभृत् । अयं तीर्षकरो भावी, गुरु: मुकृतसागरः ॥ १३ ॥ एतदही नमस्कृत्य, जन्मकोटिकृतान्यपि । दुष्कृतानि विलीयंते, महाबातायावुदाः ॥ १४ ॥ इत्याख्याय स्वयं वजी, पुरस्तान्मुनिसंततेः । तं प्रणम्य पदं प्राप, निजं जन्मफलं श्रयन् ॥ १५ ॥ सम्मेतशिखरं प्राप्प, विधायानशनं गुरुः । ब्रह्मलोके सुरो जझे, क्रमेण युतिमासुरः ।। १६ ।। ततरुच्युतो जिनो भावी, मेरुमणमुनीश्वरः । विदेहे विहि- तानेकलोकास्तोकमुखोदयः ॥ १७ ।। एवं जिनश्वरमवोन्नतिमनुता ये, कुर्वति सर्वजनवोधिविधानहेतुं । ते तीर्थराजप- दवीं कलयंति सम्यग् , हर्पनकर्पकलितां सततानुभावाम् ॥ १८ ॥ इति श्रीविंशतिस्थानकविचारामृतसंग्रहाख्ये १९३॥

·-
२० तीर्थ
पदे मेरु
मिभकथा
.
ग्रंथे श्रीतपागच्छेशनीजयचंद्रसूरिराजशिष्येण जिनहर्पगणिना निर्मिते विंशतिस्थानककथानकं संपूर्णम् ॥
अथ प्रशस्तिः-अहकर्मासवाणां यो, विंशतेरेकमप्यदः। पदमाराधयत्येवं, सम्यविधिपुरस्सरम् ॥ १ ॥ भूयसीव-
गणाः क्लिष्टा, निरस्याशुभकर्मणाम्। प्राप्योचैःकुलगोत्रादि, स भवेत्रिनगद्गुरुः ॥ २॥ पुरा श्रीवजनाभन, सार्वभौमेन
भूभुजा द्वादशांगविदा सम्यक, चारित्रोज्ज्यलचेतसा ॥ ३॥ कृतानि त्रिंशता भक्तत्यागैरेतान्यनंतरम् । तत्र पुण्यानुभा-
वैन, सोऽभूदायजिनेश्वरः ॥ ४ ॥ युग्मम् | श्रीवीरत्तीर्थनायेन, प्राध्ये नंदनजन्मनि। संलगैः क्षपणेसिशन्मितरेकातनि:स्पृहः
॥ ५॥ अमृान विंशतिस्थानकानि दुष्कर्मशांतये । विधिनाऽऽराधितान्यईद्ध्यानधौतांतरात्मना ।। ६ ॥ ततो देवपदं
प्राप्य, दशमे देवसयनि । ततश्च्युतो जगन्नता, वर्दमानाभिधोजनि ।। ७ ॥ प्रिभिर्विशेषकम् ॥ यता-'पढमो ति-
त्ययरत्तं वीसहिं ठगीह कासीय ॥ इति ।। पवन पुहिले सयसहस्स सवस्थ मासभत्तेणं ॥ ८॥ इत्यादि, तदिशति-
स्थानाधिकारसंग्रहो यथा-तत्रैकमर्हदाणां, विधानेन च पूजया । अवर्णवादव्यापेधैः, सद्भूतार्थस्तवैरपि ॥१॥
सिद्धानां सिद्धिस्थानेषु, मतिजागरणोत्सवैः । यथावस्थितसिद्धत्वकीर्तनाच द्वितीयकम् ॥ २ ॥ वालग्लानशैक्षादीना, य-
तीना यस्त्वनुग्रहः । प्रवचनस्य वात्सल्यं, स्थानकं तत्तृतीयकम् ॥ ३ ॥ आहारौपधवसादिदानादंजलियोजनाद । गुरू-
णामपि वात्सल्यफरणं तु सुरीयकम् ॥ ४॥ विंशत्यध्दपर्यायाणां, पष्टिवायुपा तथा । समवायभृतां भक्तिः , स्थविराणां
तु पंचमम् ॥ ५ ॥ अथ व्यपेक्षया स्वस्मादहुश्रुतभृतां सदा । अन्नवस्त्रादिदानेन, पष्ठे चात्सल्यनिर्मितिः ॥ ६॥
मुविकृष्टतपःकर्मनिर्माणानां तपस्विनाम् । भक्तिविश्रामणादानात्सल्यमि सप्तमम् ॥ ७ ॥ द्वादशांगे श्रुते प्रश्नवाचना-
१ प्रथमः [ जिनः ] तयारत्वं विंशत्या स्थानकैरकापति । प्रनयापेदिळे ( भवे ) शतसहल यावर सर्वत्र मासक्षपणः ।।
॥२३॥

·शति २० तीर्थ पदे मेरु न्यान , पितकथा दिभिरनहम् । सूत्रार्योभयगो ज्ञानोपयोगो यस्तदष्टमम् ॥ ८ ॥ शंकादिदोपरहित, स्थैर्यादिगुणभूषितम् । शमादिलक्षणं सम्यग्दर्शन नवमं पुनः ॥९॥ ज्ञानदर्शनचारित्रोपचारैश्च चतुर्विधैः । कर्मणां विनयनतो, विनयो दशम पुनः॥१०॥इच्छामिथ्या करणादिगोगेष्वा वश्यकैप्वलम्।अनीचारपरिहारो,यत्तदेकादशं तु वत् ॥११॥ अहिंसादिसमित्यादिमूलोत्तरगुणेषु या प्रवृत्तिनिर- तीचारा, स्थानकं द्वादशं तु तत् ॥ १२॥ शुभध्यानस्प करणं, क्षणे क्षणे लवे लने । प्रमादपरिहारेण, स्थानमेतत्रयो- दशम् ॥ १३ ॥ अनाबाधेन मनसो, वषुपश्च निरंतरम् । यथाशक्ति तपाकर्म, स्यानमेतच्चतुर्दशम् ॥ १४ ॥ अन्नादीनां संविभागो, यथाशक्ति तपस्विषु । मनोवाकायशुध्ध्या या स्थानं पंचदर्श हि तत् ॥ १५॥ आचार्यादीनां भक्तिचो, भक्तपानासनादिभिः । वयात्त्यस्य करणं, स्थानक पोडश तु नत् ॥ १६॥ चतुर्विधस्य संघस्य, सर्वोपायनिधनात् । मनासमाधिजनन, स्थानं सप्तदशं हि तत् ॥ १७ ॥ सूत्रस्पार्थस्पोमयस्याप्यपूर्वस्य, मयत्नतः । अन्वहं यदुपादानं, स्था- नमष्टादश हि तत् ।। १८ ॥ श्रद्धानेनोद्भासनेनाऽवर्णवादच्छिदादिना । श्रुतज्ञानस्य भक्तिस्तत् , स्थानसेफोनविंशकम् ॥१९॥ विद्यानिमित्तकवितावादधर्मकथादिभिः । मभावना शासनस्य , तदिशतितम पुनः ॥ २० ॥ इत्यावा जिनवरेंद्रपदोदयस्य, कुर्वति विंशतिमिता अमितानुभावाः । चेतांसि दर्शितीनदर्शनसत्फलाच, श्रीतीर्थनाथपपदवीमुखसस्पृहाणि ॥ १॥ निमो: हमूदन मया पर्युक्तमईद्वचोऽतीतमिह प्रमादात् । मपि प्रसादं कृपणे विधाय, तत् शोधनीयं कृपया महद्भिः ॥ २ ।। योऽईत्पदानंदविधायिपुण्यमकाशकं ग्रंथममुं शृणोति । सोऽभीप्सितानेकसमृद्धिशालि, येत्पदं शाश्वतहर्पसौख्यम् ॥ ३ ॥ तपोगच्छेऽभवन्ना, महिन्ना विश्वविद्युतः । जगचंद्रगुरुः श्रीमान् , सम्यग्ज्ञान क्रियानिधिः ॥ ४ ॥ श्रीदेवेंद्रगुरु- १९४॥ .

·३० तिर्थ पदे मेरु मम कथा स्तस्य, पट्टेऽभूत्मकटपभः। यद्देशनासमाजेऽभूदस्तुपाला सभापतिः ॥ ६॥ तच्छिष्याः क्षितिविख्याता, विद्यानंदमुनीश्वराः। अजायन नगन्या, ज्यायोमानक्रियागणैः ॥ ६॥ तत्पद्रोदयभास्वानासनिःसीमतेजसा राशिः। श्रीधर्मघोपगणभृत् सबक्रानं दिगुणविभवः ॥७॥ ततश्च-श्रीसोमप्रभ इत्यासीरिः सीमा महात्मनाम् । व्यपागौतमवारशासन यो युगो- चमः ॥ ८॥ ततः शतक्रतुस्तुत्यः, श्रीसोपतिलकाइयः । रिभूरिया जरे, विशेषु प्रथितो धुरि ॥ ९॥ श्रीदेव- दरगुरुर्गरिमायुराशिवित्रासितारिरभवढुवनातिशायी। तत्पट्टपंकजरविः पविपाणितेजा, भूजानिर्वदितपदः शिवमार्गदर्शी ॥ १० ॥ सरियुगोचमसमोऽजान तस्य पट्टे , श्रीसोमसुंदरगुरुगुरुभाग्यशाली । यं श्रीमपगुरुणा गणभृत्पुरोग, सर्वांगि- चंगिमगुणैस्तुलपति संतः ॥११॥ वरिष्यः प्रथमः सपर्यमहिमा वैविधगोष्टीगुरु मूरिः श्रीमुनिसुंदर पुरगुरख्यातिः क्षिती भया । अस्ति प्रास्ततमोभरस्तदपरः मूरिस्तु भूरिप्रभाशाली श्रीजयचंद्र इत्यभिधया सर्वत लब्धादयः ॥ १२॥ यो विश्वात्तलब्धिभिः मुयनसामावर्यकृतिः कलौ, सोभाग्यायुधिराससाद पदवीं श्रीगौतयस्वामिनः। स श्रीमद्गुरसोप- संदरपदाभोनाकराहपतिजीयात् श्रीजयचंद्रमुरिरचनौ सूरीश्वरग्रामणीः ॥ १३ ॥ शिविस्थानकाचाराविचारामतसंग्रहः । गच्छेशश्रीजपचंद्रमुरिशिष्येण निर्मितः ॥ १४ ॥ वीरमारुयपुरे रम्ये, युग्मव्योमेंदुपंचमिः [१५०२ ] । पिते वत्सरे हाजिनहण साधुना ॥ १५ ॥ ग्रंयस्यास्य पवित्रस्य, वासनश्रवणादिभिः । भने प्राणिनः मौदा, श्रीजिनेश्वरसंप. दम् ॥ १६ ।। ग्रंथोऽष्टाविंशतिशतानुमिवः सर्वसंख्यया । जीपादयं बुधश्रेणीवाच्यमानो निरंतरम् ॥ १७ ॥ यस्मिन् हपथपागेतऽपि सहसा नश्यति विश्वानयो, लेभे सर्वननातिशायिविभवा येनोपमा गौतमी । जीपाद श्रीगुरुसोपोदरप-