·No text on this page.

·साल शब्दकालाद्रुमः। . पञ्चसकारडम्। मितः शक श, नानागवारः। म त गयो गण्यमयणः । [मच, फम्पापम् । (यथा, राजेन्द्रका "बापाय महामान: मोमपाः गंमित. यटनविणरा । पम्यांमारणाम सानु । पुर। ११ । ग्रताः") अति मन्वयाकरणे ॥ (तथा पशिपायाम् । य: कोभियतो पतो नृपगुपैयः तनुः गंता, [प] पु. (गंस + "बटची मि- गन्तनुः ") पदादिभ्यः ममायां चानिटो।"Sणा• २ "काठा यायियगास्ताम्तम्या पोष्टमाय गमम् । गाम्यम् । रति गम्दरमायली । ८४ सि टन् । यहा, इन्दमि "प्रमितम्क- प्रम पापं यथा- म:, , गियः । नमाम् । इति गदरवायनी। भितम्तभितति।" । २ । ४ । प्रति "शकार परमागि! शृगा धणं शधिमिले। गंयुः, वि.(गंभमप्यामोति।+ कंगंभ्यां गंयुः, चि.(शंगभमन्याममोति। मं+ "कंगंभ्यां निपातनात् माधुः ।) तोता । होता । रति गावप्रभाकारं मयं परमागहलो। चभयुम्तित्तयमः।" ५।२।१३८ । इति मंशिसमारीपादितिः। (प्रगास्ता । यथा, तिवंगप्रदं देवि ! शकार ब्राह्मविग्रहम् । युम् । ) सभान्वितः । इति पिकाएरोपः । पावेद । ११९२१५ पञ्चदेवमयं वर्ष पदमापामय प्रिय ! (यथा, हिः। ४।१८॥ "होताध्वयंरावया पग्निमिन्यो रनामावतमोयुफ विविन्दुमरितं मदा। "पुर्याणा पयत: गंयन् सविपी रामानमा प्रावग्राम उत गंमता मुविमः ॥" विगतिमस्ति यर्णमामादितत्वमंयुतम् ॥" पु, हग्यतिपुषोऽग्निविशेषः । यथा, महा "गंम्ता प्रशाम्ता।" इति तझा सायणः।) इति कामधेनुतन्धम् ॥ ॥ भारत । ३।२१८ । २ । गंस्खः, वि, (शं शुभे तिष्ठतीति। गम् + स्था+ (वदीयवर्णमालायाम ) तसेखनप्रकारे यघा, | "प्रातिष यम्याग्ने ईविपाध्यं विधीयते । "स्वः कच।" ३109! ति कः।) शुभा- "कुचिता पामतोटगता च गोधनिम्त्वधः । मोऽग्नि इम्प्रतः पुचः शंयुनाम महाव्रतः।") न्वितः। शंपूर्वस्वाधातोडप्रत्ययेन निष्पव- पुनमगता ताल पत्रिचन्द्रदिया करा: । गंवः, पु, मुसस्ताग्रस्थलीचमपलकः । यषम् । मिदम् ॥ मावा भवानी विनया ध्यानमम्य प्रचलते।" इति धरणिः ॥ शंस्थाः, वि, (गं+या+ “म्यः कच । ३।२। इति वर्गातारतन्वम् ॥ * ॥ गंवः, त्रि, (गमभ्याम्तीति । शं+ "कंगंभ्या ७०। इति किए।) शुभान्वितः । शम्- महाचकानि यथा- मिति।" ५।२।१३८ । ति यः ।) शुभा पूर्वस्वाधातोः किप्प्रत्ययेन निप्पन्नमेतत् ॥ "शः मध्यय कामरूपो कामरूपी महामतिः । न्वितः। इति पिकामहोपः । शंस्यः, वि, (शंस+ एयत् । एडवन्द शंसटुहां मौग्यनामा कुमारीऽस्यि थोकराठा हपतनः ॥ गंवरं, को, (गं ग्योतीति। ह+अन् ।) एयतः।" ६१।२१४॥ इत्याद्युदात्तः।) हिंस्यः । हपनः शयनं शान्ता सुभगा विस्फनिहिनी। जलम् । इत्यमरः। स्तुत्यः। शन्सधातोः ध्यणमत्ययेन निष्पत्रमेतत्य मृत्युदयो महालक्ष्मीमहेन्द्र: कुलकोलिनी॥ गंम, उ हिमाम्तुत्योः । इति कविकल्पद्रुमः ।। शक, ड वामशङ्कयोः । पति कविकल्पद्रुमः॥ बातमो वियन टनहागः नलः । (भ्वा० पर०-मवा-मेट् । सावट।) ताल (म्वा०-प्रात्म-वासे अक०-शायां सक वामोरः पुराण रोकामा कान्तिः कन्यागा व्यादिः। 8, गंसिल्वा शस्त्वा। यः शंसति सेट।) पासोभयम् । गत संशयारोपः । छ, वाचकः।" मतामिति इलायुधः ॥ अनेकार्थत्वात् काधने. शहराते व्यानाचनेन । ङ, शते पुरपत्वं इति योगिनोतन्ये ३माग पटले वर्षाभिधानम्॥ ऽव्ययम् । यथा रघौ । गशंस वाचा पुनरुत- स्थागौ। स्थाबी पुरुपो वा इति संशय- (काव्यादायम्य प्रथम प्रयोग मुखं फलम् । यथा, वैवति। न मे जिया शंसति किश्चिदो- मारीपयतीत्यर्थः । इति दुर्गादामः। हत्तरवाकरटोकायाम्। सितमित्यादि च । इति दुर्गादामः ।। शक, न घर ज शती। इति कविकल्पद्रुमः ।। *श: सुछ सस्तु खेदम् ॥ शंमा, स्वरो, (गंम+थः । स्त्रियां टाप.) (म्वा०-पर-प्रक- सक..चवेट।) न, गो. धात्वनुसन्धविशेषः । यधा, कविकल्पद्रुमः। वाक्यम् । वान्छा। इति मेदिनी। प्रशंसा। त्यशक्यमम्यानी विजेतुं य इति इलायुधः । वो हतादिः तदादिकः ॥" इति शन्दरनावली दर, अशकत् श्रगकोत् प्रशानीत् । लूदित्व - प्रतेन तुदी ना व्यथे तुदति ति म्यात् ।) गंमित:, त्रि, (गंम+:1) नियित: । इति नाम्मानित्यंड इत्यन्ये। ऊ, शकिष्यति गं, को, शुभम्। इति विकागदपशब्दरवा हलायुधः । हिंसित: । स्तुतः । इति गन्म. शक्ष्यति। पृथक्पालादाद्यो न स्वादिः । हावे- वन्यो । (यथा, देवीभागवते । ३ ११८।01 धातो: ताप्रत्ययेन निष्पनमतत् ॥ (यथा, वानिमावित्यन्ये । पहखरानुबन्धः कपाधि- "नच दम्य बने शं में दीर्घिकायां न पर्वते ॥") महाभारते । १ । ११८ १२५ । दनुरोधात्। दाविव सकर्मको। तथा च । क ·- इत्यमरः। प्रकटः शकुन गोपमन्युभवता दिननुमिति रयः । रजः कापि यान्ति धिगयाचिताशनाः परिणामभेदोन पकाते प्रत्यास्यामिति तत्व सूयेसप्तपिठराम्बुपायिनः") कौमी वाचम्पतिमियः। गका मपेनापि गकट हा, [न् ] 4, (गकटं हन्तोति । इन्+ मुदीमरानामिति नेपधम्। इति दुर्गादाम: किए।) श्रीकण । इति हेमचन्द्रः । (एसहित मक,य व गती।इति कविक्रम्पद्रुमः । (दिवा. वरणं भागवगे १. स्कन्धे ७ अध्याये तथा उभ..मक. मेट। ) गनिर्दियादिप भमा | हरिवंगे ६१ अध्याय च द्रष्टव्यम ।) शकट- मादिपचे मामयम् । यत्र, मयति शक्यते । नाशके, नि। दुदीनः । इति दुर्गाटामः । कटाहा, स्त्री. (गकटमिति पाहा यस्या: ।) सक, पु. ([+ पन् ।) जातिभेदः। नृपभेदः। रोहिणीनचवम्। तस्याः पञ्चतारामयशकटा- रहिमदनी मच नृपः शादित्यः इति कसित्वात्। मानवाहन इति च नाना प्यातः। तम्य गकलं, को, (गकोतीति । शक् + शकिशम्यो- मरपतिमाधि वभरगणनाः गकादेति | नित्। उपा. १।११। इति कलः।) माणाधिकायां निप्यने। मच खे- स्वक् । खण्डम् । (यथा, रषः । २१४६.. हामिः। भन्ययुगे मगरराजेनाम्य मम्स. "प्रयान्धकारं गिरिगहरायां सामुदिता वैदशावमकारि। यया, दंष्ट्रामयूखेः शकलानि कुर्चन् ।) "ER कान एयरमान कायोगान् पारदा | रागवस्तु । वस्फलम्। इति मेदिनो। गरुकम्। म्तथा। पांगतिभाषा इतिशकलिनगददर्शतात्म Naturविनिमेशन कणमिती सपः । गजलः, पुं. को, (थक् + कलः।) एकदेशः । मानाबान भगीन मोजमा। (यया, मनुः ।। वाम गर्यरंगपुरीरितम् । *प्रतियध पुटेनेव पाणिना शकलेन वा) गि माया ममये याम्य सानृषिः। पगइम्। यया,- पदामामध्योदयायदान “भित्तं गकलनगडे या पुंम्यो समेगक॥" arratufमान निगम मुमदारमः । গখালা বাশাখা ( यया, मनुः।१।१४ मा मायामाम भूपतिः । “माभ्यां म गाम्नाभ्याच दिवभूमिश्च मिर्ममे।") नामा म:म शापोजानामि दिनमकानो, [न] प, (गकनमस्यास्तोति । निः।) रmaine मन मारिण। towयाददागन मनियमकारका मकान्तकः, पु, (गकम्य बजातिविशेषस्य Tarपने मगरांपाध्यानम् १५ पः। मनकः ।) विक्रमादित्यराजः । इति केचित् । मत मि। (यथा, माये । गकारः, पु, राम प्रगटायाः स्त्रिया माता। यया, माहित्यदपणे परिच्छेद। • वर्धन्वारान पानपादान् | "मदमूसंताभिमानो दुष्कनसमयमयुखः। गवान्। मोऽयमनढाधाता रानः ग्यानः गकार समान मा शायिनोदधि गता। pr.पी. (जोति मार पोमिति। गवारिः, पु, (सत्रम्य में त्रातिविशेषग्यारिः। समायोटन् । 3. ४:८॥ ग) विक्रमादिलराज, मह उमयनी. ।) यामपि । गाडी निभाया। देगाधिपतिः । यथा- मरचय सत्यमरः । पष.३"माहमागशारि.प्यात्रिमादिग्य इत्यपि दारिपुण्यामुगवियत्र। रति जटाधरः. मिनमानम् । मरवाया। मारः मनं.को. (गनीतिगमागर्भ विधातुमनेनैति। मानबाट. निमत्र "प्रबनानोमानय.।"उगा.४९ पनि उनः।) ममानिमित्तम् । ति "सोसारमननं दरम्। मदिना गुन तिन्दिामापानमनमाम् । पर पीपाद नाय ज्यनयानः पय गमगमानि। *बीनात् यती ग्निीशनात PATI मनः। (. मनात ममपि ममोहरम् । दि.13 मानाय वमनमादिश विगा यामाममानवमी। Re-Tel स्याबाहा मामादमानित पाimitraaमममा. मामि। शकुनं गीर्वाणयोगाफम्नभद्रपौठ- पुष्पाननालङ्करणायुधानि । ताम्बूनयानामनवईमान- ध्वज्ञातपत्रयजनाम्बराणि अम्भोजभृङ्गारममत गजाजवाधः कुगचामरागि। रवानि चामोकररूप्यतामा बडकायोषधयः मुराय। वनस्पतेनूतनगाकमेव मानल्यपशादिदं प्रदिष्टम् । शभेषु कार्येश्वशुभेयु पेय कार्यं गताना रामदा; मव । एतानि दृष्ट्वा गुभदर्शनानि कुन्ति दृष्टः पथि दक्षिणेन । सशहिलीकादगभावहानि त्वयानि वामेन सभा भवन्ति । गान्धारपड़ जाइपमम्तथान्ये खरेषु गम्भौरमनोरमा थे। पादित्रवेदध्वनिगोतहत्य- मित्यादिगम्तं किल यव रोदम् पादाय रि कलम नलार्थी यदि प्रजेत् कोऽपि महाधगेन । पूर्ण समादाय निवतिमी यया कृतार्थ: पथिकस्तयेव ।- अनारभम्न्धनरभुपा पियाककार्पामतपास्थि विधाः । तणायमावस्करहणधान्य- पाषाणकेगा भुजगोपधानि । मेलं गुई चर्म वमा विभिनं रिमाल भागई मवणं णञ्च । মামলা সলছিখামা: कायं चित् गिदिमे मशताः स्वपादयानम्वनमं नृपाणं भः कचिदयानपनायनछ । हाराभिघाताध्वगगमापासा: प्रस्यानविघ्रं कथयन्तु यातुः। मानारयुहारयदर्शनामि कमि: कुटुम्वण्य परम्परा चित्तव्य कानुष्य शरच मवं गाः प्रयागप्रतिषेधनाय। घटे गये रोदनगदहोने महाडिः कथितोयमे, प्रयेगेषु गवः गया इ मदोघांमया ददाति गएपमारयता गराणा- मनगम चत प्रगिल्लकमात् । मतदामामिनमोण्यभाभी यःोकीम निलम्यमत भिनं झटिति दनाधाव ममुर्थ पनि या पामरें। मोर भर्शत वोचित याममापितमिदं हिमामृतम्।" मन्यःयमर . तात.

·३ शकुनं शकुनिः शकुनी इति वमन्तराजशाकुने विचारिता: शुभाया उग्रं भवेद्रोदनमग्रभाग भारते गन्यमणि द्रष्टव्यम् ॥) ववादोकादश- पध नराजितविचारः। भयं भवद्भिविभागभूते। करणान्तर्गताष्टमकरणम्। इति मेदिनौ । "अथाभिधाय दिपदेपुतावत् नत्वकोये रणमार्गरोधो तत्करगा जातफलम् । प्रधानभावात शकुनं नराणाम् । वायव्यको रुदितं समुदा।। "परजनधनही बकः क्रचेष्टः नैमित्तिकं यत् प्रतिभाव्य सर्व मृत्युः सुतानां हितेन पृष्ठे करतकरवालो व्याहतस्त्रामिपनः । फलं शुभाशीभनयोनवीति। लाभो भवेत्तर निमत्तनेन । अतिशयपरदारामतचित्तः सरोपो नरोऽभिरूपः मितवस्वमाल्यो मृत्यस्तदाये रुदिर्तन गन्तुः भवति शकुनिजम्मा मानव शीघ्रकम्मा।" वाचं प्रशस्त मधुराच जल्पन् । सिडि विधत्ते रुदितं रिपूणाम् ॥" इति कोठीप्रदीपः ॥ * ॥ एवंविधा योपिदपि प्रयाण इति वसन्तराजशाकुनै नरादित्ते उपश्रुति- दुःमहपुचः । यथा,- प्रवेशकाले च करोति सिदिमा प्रकरणम् ॥८॥ वकचक्रवाकटकाटिभिकार- "दुःमहत्याभवत् भार्थ्यांनिभाष्टिर्नामनामतः। वमविकेगो इतमानगवः एडवभासमारहानमयूरकपिनललावकरटधी जाता कलेस्तु पामायां तोच गहालदर्शनाता विवागनग्नान्त्वनतेलदिग्धाः । लुककपोतगोवरसकुछुटकलविलभारतीचास तयोरपत्यान्यभवन् जगापोनि पोडश। रजस्वला गर्भवतौ रुदन्ती खननकाकपिङ्गलारूपाणिशकुनानिघोटक- अष्टौ कुमाराः कन्याध तथाष्टातिभोपया। मलान्वितोन्मत्तजराधवाय॥ हषमहिपखरगोमहिथनाजमड़कोष्ट्रकुच्युदन्तारुष्टिस्तथीप्तिय परिवर्तस्तथा परः। टौनो पित्यविमुबकेगा: न्दरीमूपिकमार्जारवानामृगवरावकलास- अङ्गधुक् शकुनिथैव गण्डपान्तरतिस्तथा ॥" क्रमलकस्याः खरमरिभस्थाः । नकुलचिकपिपोलिकापलो कुकुरादिरूप- | तस्य पञ्च पुचा यथा- सन्यासिमांक्रन्दनपुंसकाद्या शकुनानिच वसन्तराजशाकुने द्रष्टव्यानि। "प्येनकाककपोतांश ध्रोलकी च वै सुतान्। दुःखावहाः सर्वसमोहितेषु #n हस्तिशभकमृगालपट्पदशरभसर्परूपाणि अवाय शकुनिः पच जराहुस्तान मुरासुराः । पृथ्वोपतिर्बाह्यगाहर्पयुक्तो शकुनानि तत्तछन्दै ट्रष्टव्यानि ॥ श्वेन जग्राह वै मृत्युः काकं कालो होत- वैश्या कुमारी सहदः सुकेशाः। शकुन:,पुं.(शक + उनः।) पनिमावम्। (यथा, वान् । मार्यो नरायावहपाधिस्टा: महाभारते । १ । ७२० १०॥ उनकं नि तिचापि जग्राहातिभयावहम् । शुभाय दृष्टाः शकुनोधमे * "तं वने विनने गर्भ सिंहव्याघ्रसमाकुले। ग्ध्र व्याधिस्तदोशोऽय कपोतच स्वयं यमः । জান্না: বিমলা: दृया भयानं शकुनाः समन्तात् पय्यवारयन्।") एतपामेव चैवोक्ताः कृताः पापोपपादने । रुपणां सज मू िविधारयन्ती। पक्षिविशेषः । र इति स्यातः। इति मेदिनो तस्मात् श्येनादयो यस्य निलीयन्ते शिरम्यथा । दृष्टा सकोपा यदि सप्पवर्षा कश्यपपत्रोताम्रायाः श्येनग्धादयः पुत्ताः। नेनात्मरक्षणायालं शान्तिः काया बिजोत्तम ।। नारी नरेस्तदिपटो भवन्ति । इति यीभागवतम् ॥ ग्रप्रस्थाशभफलं यथा, गैहे प्रसूतिरेतेषां तहन्नौनिवेशनम् । खेताम्बरा देतविलेपनाया "वामेऽपसव्ये पुरतश्च पृष्ठे न शस्तं वयेहेई कपोताक्रान्तमस्तकम् । मालां सिता मूदि विधारयन्ती। युदं विभेदं मरणं स्त्रिया। वेनः कपोतो टधी चा कौथिको वा राई दृष्टा प्रशटा यदि गौरवर्या ध्रः स्वितः सन् कुरते क्रमेण नारी नरैः स्यात्तदमोहमिहिः । शब्दोऽपसब्धोऽस्य विपत्तिहतः ।" प्रविष्टः काधयन्त्यन्तं वसतां तत्र वैश्मनि । हतातपत्रः सुविलवासाः इति वसन्तराजभाकुनम् ॥ ईदृक् परित्यजेहे इंभान्तिं कुर्यादिजोत्तम । ব্ৰহ্মনিয়নৰিবিনা। विपदः । इत्युणादिकोपः । तहिवरणं भाग- स्वप्नेऽपि हि कपोतस्य दर्शनं न प्रशस्यते ॥" नियाययुक्ताः कृतभोजनो या यते धनम् । गीतविशेषः । तत्तु उत्सवादिपु इति मार्कगडे यपुराणे दुःसहवंगोत्पत्तिनामा. विप्रः पठन् यति सर्वसिदिम् ॥ मजलायंगेयम् । इत्यजयपाल: । शुभशंसो। ध्यायः ॥ विकुनिपुनः । तथा অড়েনি যন্ত্র ঘি যান इति शदरनावली "वैवस्वतमनोरामोदिनाकुः पृथिवीपतिः । स्तीपुरुपाऽप्यथवा फलहस्तः । शकुनना, स्त्री, (शकुनं नानातीति। जा+कः । तय पुचतं चासोदिक्षियठ उच्यते ।। सर्वसमोहितमिहिरवश्यं खियामाप्।) ज्येष्ठौ । इति विकाण्डशेपः । सोऽयोध्याधिपतिवीरस्तस्य पञ्चदश स्मृताः । तस्य नरस्य भवत्यचिरैण" शकुननातरि, त्रि ॥ (यथा, कथासरित्-गकुनिप्रमुखाः पुचा रचिता रीमर्पिता: ।" वसन्तरानमाकुनै नरान्तेिषित- सागर । ३१ १ ५३ । इति वष्टिपुराणे मगरोपाख्याननामाध्यायः । मंत्रम् ॥ "प्राणिोप्राडिपिहापिसख्या शकुनाया। शनिप्रपा,स्त्री,(शकुनीनां पधियां पानार्थ या "गति पृष्टे पुरतम्तधैव वागोदृशो केनचिटुप्यमाना। स्वतन्नोऽभिनवारदो युवतीनां मनोमयः।")/प्रपा) पचिण: पानीयगाला! तपस्यायः । कुनिः, घु, (शनोति उबेतुमानानमिति। योग्रहः। इति धारावली। লাঠিযানিন নাম- शितम्य तुहिर्षिजयाय माम् । गफ गरनोन्तोन्युनयः ।" उपा• ४८ कुमो,श्री, ग्रामापी । ति राननिर्धगटः॥ इति उनिः।) पक्षी। लमर:॥ (यबा, चटको। इति केचित् । (पीपधारिणी सिता पिरावा नहि छिन्दि भिन्दि पूतना । यया, महाभारते । ५।१:०१५। त्यादयः वधोधतानाम् । "क्रव्यादान शकुनीन् साम्तया ग्राम "धन दिता बाल्ये पूतना गनुनी तथा।" का यासि मा गचत चवमाया: निवामिनः । तया चरिदंगे। ६२१- प्रयोजनारमनिवारणार्धा: । पनिर्दिष्टांचकयफांटिभि विवर्जयेत् ।) "कविय काल मौनधार स्वये स्थिरार्यादगमनं तदा- चिक्षपदी। इति ईमचन्द्रः । मौवनः । मधात्री गोमय भोजपूतान या धाक्यानितिविनिवतितार्यात् । कोरवमातुलः। (अयं हि दुर्योधनमन्त्री ने पूनना नाम कुनी मोग प्रा लाभ नयं भरममन्न वा पाण्डवान् जित्वा यनं मंग्यामामधी दिपानगामारावे बुध्येत तत्तप्रतिपादनार्यात् ॥ कौरवयुद्धे सादेवन निरमा विजः। । । '- महा ·d.. - - - 8 शतः शक्तिः मर गा.पं. (नोनो पतियामोमरः।) कुनाभंक, पुं. (शकुलम्य पर्भक इस ) गडक- रति हेमचन्द्रः । (यथा, मनुः ।। मनि मम्मा यमरः। (गडामा ति भाषा)| "मातणां यस्तु नेहेत धनं गतः म..(फोनि उत्पतिमिति मक+गानौ. मो, (मकुन + डीए) मत्स्यविशेषः। न निर्भाग्यः स्वकादंगात् किश्चिहल "rimनोमयः। ना• ति मृगान् इति भाषा। महागकुल इति केचित्।। T)पा यमरः। (यथा. महा. पस्या पाकारो गुणाय। प्रियंवदः । इति गगब्दटोकाय र *गनी गंहिताकागभूमी प्राययरत्यमो। गतः पुं, भूचि, भयवादिचूर्णम् । मारियां माना कशाटा मामयनिः। गु| पार्क च मधुरा भेदिका दोषकोपना।" भाया। यथा-- नमा मेनशानाम् ।) इति राजयममः। “धाना भष्टय ये भूग्नि स्त्रियां कनिदिनो। पुस्तकासरे गानी इति च पाठः। (मदो. केचित्त मारनीति वन्धुरा रोमाभिमायन पायते । विगंषः । यथा, माकंगडेये। ५० ॥ २३ ॥ ranvar: मियामाप ।) मैन समेगजा गतिमती कुलो त्रिदिया क्रमुः। पम्य विवरण ग गन्दे द्रष्टव्यम् । nermia प्रमिला कगा। मा स्कन्धपादनमूता ये सामान्या वेगवाहिनी") गति:, स्त्री, (भक + बिन ।) । मामिला। दुनाजन गवत, को, (मनोति म मिति। गक् + *गके मामध्यम् । यथा,-- Informat. गार्गतिन् । उणा• 1५८ पति तिन ।) | “या देवी मयंभृतेषु गशिपेय शिलारस्यमरः । यथा,(भागवते। शरसि देयोमाहात्माम्य टीकायां म पशिक्षिता। “म हा पाइदयः गमय विमुशति ।")/गकाते जेतुमनया। मा ry-it-मादा मचापि ततोमया" गजकारः पुं. मसौ, (गलत् करोतीति गम् + मैदातिविधा । तब प्रभुत्वे -मामा१11111 ह + मागतोगिन। २४ाति इन दण्डो प्रभुगनिः । विमण गया. Perfmarाममाभिमानन वमा यमरदत्यादिति विद्याविनोटः। रणमरमाइति: २। मध्यादीनां । MirrTE पापनादिकार:, कि, मनस्यागकारकः । नत् । माच ययावम्यान मागति: RT RE पापिन ८ गतीरयर्थ गजचन्दात् धातो: पण (प)/ मावम् । मत्पर्य्याय: । द्रविणम् २ तरः प्रययन निष्पवः। ४ दसम्५ गीर्यम् । स्याम: mr...नवापामा पुन । गजहार को. (गकतो हारम्।) मनहारम् । क्रमः८पाया: १.०स्यमरः गुमाए सत्पथांय: । अपानम् २ पायुः । गदम् ।। १२ । इति गदरबानी । मनः १३ । rrinममामाचति अधोम विमोका: वो ८। जटाधरः कापः। मातु म रति मानार्थ पमरभरतोः गोग। '. Irrfgfमना + गर, पशुप। पति हेमचन्द्रः । मंदिमो नमोः। रति गम्दमासा in IEETA REम. ( या गरि, पुषः। इति विकागडोपा। विगनायो यथा,- गरी, मा, हन्दोमदः । नदीमदः । मन्त्रणा। “एपा विगतमाहिया Trendra ति मंदिनी। मा र समयसापड विगति- पपा मेता परायटि: मात्तिको सो.) मददीलगतचतुइंगवान्दः। यथा- एपेच रमा रजमिगायो परिकीर्तिता “क्याल्युनया तथा मध्या प्रतिष्ठाया एपेच कमा सममो रौद्री देवो . मुश्विका। परमात्मा यया देवी एक एक विया FREE: । इति गायागगनटप नहातो पहिरवा সয়াগলামিক বিবিখামধনু। answeमयमा रिटप न जगतार तथातिजगती मना। इति वारा.. Tमा,मारने मानिपूर्वा चादहत्यष्टी तथा मता। नियानिनिय पनि प्रगति:। “मिन्दुः गिमकताय बीज मल्याम নিবন্তি লম্বা নিয়নি: मानामा ममा यो चादमतभ्यो जाता प, परम प1ि2 दंगावापादमरमदामि माना ranमराamxमामान नमार दया। मोमोमीनोम मिरवाया। मानिया समाजानं गोरो ग्रामोत: सम-मत्रा मामः।। faulifa ति पायोतिin- बनाम घोग्दा ना मित्रा निरस्ता Tantrieमाददापट गीला- 7. TERE Iभार माया मोगामी मोलाना inालामा प्रद ratrain मांगा प्रायमा intwitRIमादाम भीमति। mar me PERMER ११पयायः.. . पिच। ,

·No text on this page.

·। ५ शक्तिः शतिः नव शक्तयो यथा-- वातवैद्यानना देवि जवनी द्विविधा स्मृता। विना गत्या तबाइच स्वष्टिं का मनमः । "तत्र पो चाटदले मध्ये च भलिपूर्वकम् । बौद्धकन्या विधा देवितया कोचाङ्गना प्रिण। সমিধানা মুছি স্বল নক্ষন। देशवाश्चैव ब्रह्माणी रोद्री माहेश्वरी तथा । पूचाताभिः सहेकव चतुःषष्टिय शक्लयः ।" प्रहमात्मा च निलितोयः सानीच नारसिंहीच वाराहोमिन्द्राणी कार्तिकी तथा। इति रेवतीतन्ये ३ पटलः । * ॥ दैहिनाम्। सर्वगतिवरूपाक्ष प्रधानां सर्वमङ्गलाम् । अपि । देहा: प्राशतिका: सवें नवरा: पाञ्चभौतिकाः॥ नवलीच संपूज्य घटे देवांय पूजयेत् ।' "पश्चाचारण देवेशि ! कुलशक्ति प्रपूजयेत्। अहं नित्यगरीरी च भानुविग्रहविग्रहः । इति ब्रह्मवैवत्ते प्रातिपण्डे ६१ अध्यायः ॥ नटो कापालिको वेश्या रजको नापिताना सर्बाधारा च प्रशतिः सवात्मा जगत्स् च।। ব্বিান্বিথাময়ী বয়া,~ बाह्मणो शूद्रकन्या च तथा गोपालकन्यका। प्रहमामा मनी ब्रह्मा जानरूपी महखरः। “कौतिः कान्तिस्तुष्टिपुष्टी धतिः शान्तिः क्रिया मालाकारस्य कन्या चनव कन्याः प्रकीर्तिताः पञ्च प्राणाः स्वयं विपणुबुद्धिः प्रशतिरोखरी ।। दया। विशेषवैदग्धायुताः सा एव कुलाङ्गनाः । शत्यो निद्रादयता:साय प्रकृत: कन्नाः। मेधा सा हा स्थानमा लक्ष्मी: सरस्वतौ रूपयौवनसम्पदा शोलमौभाग्यशालिनी। सा च शैलेन्द्रकन्येयमिति वेदनिरूपितम्॥" प्रौती रती रमा प्रोता: मेग स्वरशताया। पूजनीया प्रयत्नेन ततः मिदिमवेद ध्रुवम् ॥" দুনি স্নান অর্থমন্তু ৩ গ্রামঃ ।। जया दुर्गाप्रमा मत्वा चण्डावामी विलासिनी॥ इति गुप्तसाधनतन्चे १ पटलः ॥ अपि च। विरजा विजया विखा विनदा सुनदा स्मृतिः । तम्या: प्रशंसा यया। *सा ति: सृष्टिकाले च पञ्चधा चेवरच्छया डिः मदिरादिय भक्तिमुक्तिर्मतिःचमा । "ति विना महेशानि सदाई भवरूपकः । राधा पद्मा च सावित्री दुर्गा देवी सरस्वती। रमोमा लदिनौ किन्ना वसुदा वसुधा परा। गनियुक्तो यदा देवि ! शिवोऽहं सर्वकामदः प्रायाधिहादेवी या सणस्य परमात्मनः । परा परायणा सूक्ष्मा सन्ध्या प्रज्ञा प्रभानिया शक्तियुक्तं जपेन्मन् न मन्त्र केवलं जपेत् । पाणाधिकप्रियतमा सा राधा परिकीर्तिता। प्रमोघा विद्युता चेति गल्तयः सर्वकामदाः । सावित्रीसहितो ब्रह्मा सिक्षोऽभूनगनन्दिनि ऐश्वर्याधिष्ठालदेवी सर्वमङ्गलकारियो। एता: प्रियतमाइन्यु निपम्माः सस्मिताननाः । हारवत्यां कृष्णदेवः सिहोऽभूत् सत्वया सह। परमानन्दरूपा च सा लक्ष्मीः परिकीर्तिता विद्युद्दामसमानान्धः पाजाभयवाहवः "onतया कोचवधूसद्भान्मम सिद्धिर्वरानने । विद्याधिष्ठादेवी या परमिंगम्य दुर्लभा । पागदगलयो यथा- इंसरोऽहं महादेवि ! केवलं शक्तियोगतः । वेदशास्त्रयोगमाता सा सावित्री प्रकीर्तिता। "गुग्योदरी म्यारिजा माल्मली तदनन्तरम् । शहियोगेन देवेशि ! यदि मिहिर्न जायते ।। वुहाधिष्ठावदेवी या सर्वतिस्वरूपिणी। लोलाची वत्तलानी च दीर्घोणा ममोरिता तदैव परमेगानि मम वाक्यं वृथा भवेत् । सब ज्ञानामिका सर्वा सा दुर्गा दुर्गनागिनी । सदोघमुखीगोमुख्यो दीजिहा तथैव च। यदत्त जलगण्डपं यक्तिवत्री सुरम्बरि !॥ रागाधिष्ठावदेवी या शास्त्रज्ञानप्रदा सदा। कुण्डोदय नेम्यो च तथा विकृतमुस्यपि । सिन्धुरूपं महेशानि } तब्बलं नाव संगयः । कृष्णकण्ठोद्भवा या च सा च देवी सरस्वती। ज्वालामुखौ ततो जेया पचाटुल्कामुखी ततः। स्त्रीचेष्टदेवोभावन भोजयेत्ताञ्च यवतः ॥ पञ्चधादी स्वयं देवी मूलप्रततिरीश्वरी॥ सुयोमुखी चैव विद्यामुग्यताः स्वग्यतयः । शसिय कप्यते देवि मृणुष्वं सुरसुन्दरि। ततः सृष्टिक्रमेणव बहुधा कलया च सा। महाकालीसरस्वयी समितिसमन्विते । वयोदयादाटूद्ध' या पन्चविंगतिवार्षिकी। योपितः प्रतिरंगाः पुमांसः पुरुषस्य च "' गोरोवलोक्यविद्या स्थानमन्वसिहिततः परम् अप्रमूता विओपेय पश्वमपि भवेत् प्रिये। इति च ब्रहावैवत्तं गणेशखण्ड ४० अध्याय: भामयतिर्भूतमाता तथा लम्बोदरी मता। सुन्दरी तु विशेषेण प्रसूता वाप्रसूतिका !! बधाणीगत्पत्तियथा। यवश्वं पञ्चमं कुर्यात् गतिमात्रे महेवरि" “ततो ब्रह्मादयो देवा भयं जगसुः सवासवाः । इति शतिकागमसर्वस्त्रम् ॥ * ॥ / यदि स्याविजिती देवः चयः सर्वदिषोकमाम्। स्थादकालीयोगिन्यो गहिनी गनिनो तथा तस्या उत्पत्तिमाहात्मादि यथा- पतसिवन्तरे शक! प्रधा चिन्तयते किया। कालराधिय कुसिया कपर्दिन्यपि वबया । नारायण उवाच। म्त्रीरूपधारिणी भूत्वा सहायव महेन्खर । जया च नमुखमया रेवती माधवी ततः । "मह वुदा बुद्धिमन्तो न वहुमुचितं मुराः । शिमं कुरु स्वकार्ये त्वं एवं विजेखर रणे। वारणी वार्षवी मीना पयाद्रचोविदारिणी। सर्व मतयालया वि गतिमन्तो हि नीविनः ततो द्योतितवान् गम्भुः स्वगति किरणो- तत सहजा लमोचापिनी माययान्विता ब्रह्मादिवरापर्यन्तं सर्च प्राकृतिक जगत्। ज्वलाम् एता रुद्राइपोटस्थाः सिन्दूरारुणविग्रहाः ॥ सत्यं नित्यं विनामा मया शति: प्रकागिताधरूपधरा किन्त ललनाकारविग्रहाम् । रजोत्पनकपालाभ्यामनन्तकरावजाः।" पाविर्भूता च सा मत्तः सप्टो देवी मदीच्या इंसम्यन्दनमारूढ़ा सकीयायुधधारिणी । इति प्रपञ्चमार तिरीहिता च सा पे सृष्टिसंहरण मयि । तन्नयन्ती महाजिन दानवानां भयारी। कुलशयो बधा- सटिकची च प्रतिः सर्वेषां जननी परा! নয়া ঘণি কাশি ধান বিক্ষয় মি: "या परमेगानि ! विदाधा: सर्वयोपितः । मम तुत्या च मन्माया तैन नारायणो मता का पुनः नदः महा महातिप्रतिषचनिन् । नटी कापालिको वैश्या मालिनी कुडमालिनी मचिरत तपम्त गम्भुना ध्यायता च माम् । तस्याः क्विंद्वितीया सलागि परा- चाण्डाली च कुलानी व रजकी नापिताइना। तेन तम्मै मया दत्ता तपमा फवापिणो जिताम्" गोपिनी योगिनी गहा मामी राजकन्यकावतव नोकशिक्षामस्या न स्वार्थमेव च। इति देवीपुरा गरवध धावत्यत्तिः 11 कोचाइना च देवगि! तवैव शाकारिणी। त्यं व्रतानां तपमा फलदानी जानी । नन्दाती किमन्यविचानिधी यया । एता: पविंशतिः कन्या देवानामपि दुर्लभा । मायया मोहिताः सर्वे किमन्या वास्तवं व्रतनावीमावनादिमध्यान्न देवना व्याधवामा च तवा मांसापहारिणी। साध्यमस्या बतफर कसे कन्य पुनः पुनः নইৰ মুল দু ना वोडाच नवनी देवि तथा रसपनारिण। मुरंगरा यदंगाय विष्णुमहगाराः। तदभाव पाशति वैया चतुर्विधा पोशादिविधा कुटुनासिनो कला: कनांगरूपान्ते विनय मुरादयः । मवानां देवा धावरो दिविधा मोजा तव गपिकाइना । नदा विना कुत्तालय इटं क दयाक्षमः। रति देश प्रया कुमारी विधा प्रोलातव गोपिनो मता। दिना खवरकार: II . - -- - यः परः। kinema ·इति भाव शक्ति 'शतः शक्यः प्रशतिः । यथा,- - मलिहेमिक त्रि, (गलिईतिः प्रहरणास्त्र यस्य । गलकः पुं, विपभेदः । तस्य लक्षण “प्रधान प्रक्षतिः गनिनित्या चाविक्रतिस्तया। सत्यस्वधारियोहा। तत्पर्यायः । गालोकः । “यदन्यः यतकनैव पूर्णमध्यः म' एतानि सम्या नामानि पुरुप या समाथिता" इत्यमरः । लक्ष्यायुधधरः। इति शब्दरवावलो। गः पं को (शक + वाहुलकात् तन )भजित-गलुफला, स्त्री. समीक्षः । इत्यमरः तम्या गुणानाह। “सत्व रजम्तमत्रोणि विन्नयाः प्रकृतेर्गुणाः।" | यवादिचूर्णम् । छातु इति भाषा । यथा या फलो.स्त्री,गमोहतः । इति शब्दर इति भावप्रकामः10 "धाना मुटयवे भूमि स्त्रियां भूमि शनया शत्यह:,.(शलरहः।) थमहारा कु केचित्तुयारस्त्रीति वन्धुरा भूमनि स्त्रियाम् ।। ग्रोवासूत्पद्रो धम्मः दीर्घ निखामय । प्रतिविषयक पुण्याणि यथा,- “पय पुष्पं प्रयच्यामि कम्मयोगे महेसरि। इप्ति जटाधरः। “कुक्षौ ललाटे प्रोवायां यदा धर्मः ! यगत परया भन्या ययोमं ब्रह्मणा पुरा घस्य गुणाः। भनय तं विनानोयादायतोकामम कमले करबोरे के कुसम्भे तुलसोदयम् । "यवानां मलवी रूचा लेखना पगिवईनाः। पायमोके बेतकी कुमारीचम्पकोत्पलम् । वातनाः कफरोगना वातवोऽनुनीमनाः ॥ यतिः पुं, वगिठमनेज्यंठपुतः । इति । कुन्दमन्दारपुवागपाटलानागचम्पकम् । धानामंजास्तु तेऽतीव दुर्जरा लेखनाः स्मृताः। (यथा, महाभारते । १ । १७७।। पारम्वधं कर्णिकारं पावन्ती नवमसिका। गुर्वी पिण्डोकतात्यर्थ लधौ मैव विपर्ययात्। | "पपश्यजित: संख्ये मुनि प्रतिमुखा भोगधिक मकारपई पलागागोकसञ्जकाः । शतनामार जोय्यंत मृदुत्वादवलेपिका ॥" शतिनाम महामार्ग वशिष्ठकुलवईन मिन्धुपागे अपामार्गवापुलीकञ्च कामजम् ॥ इति राजवल्लभः। ज्येष्ठ पुचं पुचगतात् वशिष्ठस्य महा वाप्रपनं दमनक मम्वकं ततः परम् । अयं हि इक्ष्वाकुवंगोयं कल्माषपाटन सा अलकपूर तगरच जया तया ॥ "धान्यानि भानभष्टानि यन्त्र पिष्टानि शलवा" अगपत्। स च नृपतौ राक्षमो भूत्वा मिरपुष्प दोषपुष्पं कामरानं मुशतकम् । तव यवशावः। मभक्षयत् । एतवृत्तान्तस्तु महाभारत पन्यानि वनपयामि जनजस्य लजानि च । "यवजाः पावः शोता दोपना लघवः सराः । अध्याये द्रष्टव्यः ।) गिरितानि दंगमानि नानाप्यास्वतः परम् ।"| कफपित्तहरा रूक्षा लेखनाच प्रकोर्तिताः ॥ शकः, त्रि, प्रियंवदः । इत्यमरटोकायां इति प्रपञ्चमार ते पीता बलदा वृथा इणा भेदनास्तथा। शः, वि, प्रियवदः । इत्यमरः॥ पतिपर. ए. (गरिमातीति । यदि + यह तपेशा मधुरा रुयाः परिणाम बनावहाः ॥ गया, [], (गक + अगिकिभ्या र +"विना सागति।" ॥२९ । इत्यस्य | कफपित्तथमचड्वणनेवामयापहाः । उपा० ४ । १४६ । इति मनिन् ।) वानियोतया पच।) गिरः। कार्तिकेयः । प्रगम्ता घम्मेदा हृद्या व्यायामातं शरोरिणाम् भकधातोरोणादिकमनिन्प्रत्ययेननिष्प मसिं पाति यः रत्वयें गलिगम्दपूर्वकपह-पय चणकयवमलयः । सिद्धान्तकौमुदी (स्न्द्रः । इत्यूचन पातोरन्प्रत्ययेन निष्पव रति केचित्॥ (गो-] "निम्तुपैयणक ष्टतूयोगेय यवः सताः । १४६ ॥ को, शक्यतेऽनेनाभिमत प्राप्त पो पापम् । ) मम्दतिमानम्। यया। गायः गर्करासपि माला प्रोमेऽतिपूजिताः॥"तोष्ट साधयितुं वा शक्यते कतर्माि "पमात्मदात् पयों बोदव्य तीख- प्रथ यालिगवयः । शक+मनिन् । कम्मे । इति निघण्टुः । रशा विरिति ताकिंवाः। तचानन्तु | "गावः शालिमभूता वडिदा लवको हिमाः। यथा. ऋग्वेदे।८।२४।३। चाशरणादिभ्यः। मधुरा ग्राहियो रुयाः पथ्याय बलगमदाः ।। "दुन्ति शकाना पयः 'মঞ্জি ঘাশীষমন नभुमा नरदेशित्वा न नियायां नवा वहन्। “मकाना कमेणाः। इति तदाप्ये साय कोपातशाचाहारहारतय। न मचान्तरितान् न दिः मलनयाव केवलान्। मक्या, वि, (शक+शकिसहोय।" ३१ पाखभचारितचंदन्ति पृथपान पुननिं सामिपं पयमा निथि। इति यत्) समर्थनीय: । (यथा, रघुः। माधिवत: मिडपदस्य वा।' दन्तचंदनमुश्व मा गल्लयु वर्जयेत् ।" "गक्योऽम्य मन्युभवता विनतुं रति मायाति दुर्गादामः । इति भावप्रकागः। गाः कोटियः स्पर्षयता घटोत्रीः। मविपार, प. व्यासापोपमानादिः । मलि- | जतियो तधणफलम्। ज्योतिषे । शक्याश्रयः। (यदा भावे यत् स्यात् जीता। मवि पाश्यति समाति च । “मजून खादति यस्तु तम्य रिपको ना कोवलितः स्यात् । यथा, गोतायाम १ रच पानापासपायातीवंश (बनुन) प्रयान्ति ध्रुवं| "नहि यक्य देवता त्यां कमास्यमे मददैन नियतमेतत् । भुइय यस्तु निरामिपं स हि भवेत् नमान्तरे तयाच रामायणे।२।१३।५। 'सि.पं. (परतोति+पच् । यधर।) पण्डितः।" | "तानि सर्वाणि संयत्नु गराम जित जानिमय (ययारिय। इति तिष्यादितत्वम्। पुं, वायोऽयः । यथा,- “रेनमा चरवान चरितन । मंघमशास्यां तहानविधिर्यया । मृतिः । "गक्योऽयोऽभिधया श्रेयः लक्ष्यो लक्षण बात हिरस्तुयोन कएन मानुगः / “मपादो मबयो दया वारिपूणां च गर्गरो। nि(या, पारितायाम्। महा। व्ययो व्यञ्चनया यस्तितः सदस्य इत्त “यो ददाति हिमपादो गहनम्ब घाबितान समारप्रतियोगिनुए। पितुख विप्रेयः प्रबंपाप: प्रमुयते। ...। पति द्वार। जिभ्यः पादु शव पिळभ्यो विषुवे भम् “यो सादृश्यबुद्धिस्तु भवेदुपमितो गुणः शनि. . (वामिन, पासो रति तिवादितत्वम्। समसमाना। धातुमासात प्रात.मानय तगवशे दक्षिा अपि । जरसदेतः शनिम्तया अर्यको ग.(भिॉति मनबिर। यया । नारदायन् । पद वाचकम्। यथा गोवादिविशिष्टवी ११.) गति। ति मन्दः। निन्यसाने सिंगाविसंह वृतमयः । गवादिपदं तदोध्योऽर्या गवादियांश: स नियमान प्रात:बार। इति मनमामतत्सम नयाय ग्यश्चत। रति अतिवादः । । त्यहारमा पन्यच! । अति भाषापरिच्छ ·५ "प4 -- - गक्रव गनय HIT विमानाया परदका) नया मक्या तुम ना मामाज्यमन. उदुम्बराजगदपत्रेने गोमना दरः। भाममानवः । यथा । मम् बजाय यहाम देर उमाननान्मान ।। वाहमाम्य गरयतापदफन्त्र उनि पायानरमाईपध्याय: कन्या मध्ये न वायटी: करमानन कनपयेत् । दारिमरा ति मनियादः । ( ममयं. विा यया, वंदे।४।१६।। साटासगमनापन करापरा! का, पं.सामोनिदेयान् नाग चतुम् । गय+ "विवानि गझी नगालिपिहा. प्रगन्नतां किमचितां नया पचिनिम्तनान । "स्साधितीति। उमा. २११३॥ इति रक।) नया रिंच मामिनिकामः।" वन्मकिपिवयनत्रां मुगलकोटरान्त राम् ।। रन्द्रः । यमरः । (वा, पः।३।३८! "विद्वान् जानन् गकः ममय इन्द्रः।" इति कुजाव घटमिकाउ तया स्त्रानामगहितान् । “धनुभलाममा एप रचिना तद्वाघे मायय:) विद्यदरवहतार टग्याउ परिसनयंत् ।। जहार गमः किन गृषिप्राः ॥") याकोडाचनः, पं. (न्य क्रीडाचनः कोड़ा. पनाम वन्दनं भान गानगासमयं तया । पुटिनाक्षः । पजननः । ति मंदिनी ॥ पञ्चतः ।) मुमरुपयनः । इति नायुधः । कत्तयंगविहान वाननं कवित्॥ व्यठानपत्रम् । बधा- गगोपः. पं. इन्द्रगोपकारः । इति जटा धर: गमभूमिमरं ग्रान गुमतीयं गमावहन् । "गो नि तिम्तीय विचरित्री हरिवम्-(यचा, हरियो । ६६ । ५। ततःमपूजयाचं प्राइनुपांदमुपोऽपि वा। पेरणः। | "नययायमितानि गगोपाकुनानि च । नमोरचपत च त्वामयति पार्थिवः प्रजपादोधियः पूपा तीसरा भानाम् ॥" नष्टदावाग्निमार्गाणि वनानि प्रचकागि ") अनायं तत्वती नाच प्रन्यया उपगम्यताम् ।। दति ज्योतिम्तत्वम् । गजः, पं. (गमात्रायते इति । जन--3.।) सवा देयो वनिम्नव गटने तववव। धतु गन्दा यया,- काकः । इति विकागेपः । न्नात, पि. वामानां महावा धान्यत्र गम्यतान।। "विवभुक र विपयियः गति: गिधिरवचा गजातः. पुं(समाजातः ।) काकः । इति ध्वना देशराजजन शालिन्तय प्रपत्र । विभुमनीजवचैव नयाजम्मी डिमाया गदरवायनी ॥न्दजाने, चिन पूजयित्वा ततापनि भृताव दापयेत् ।। पद्धतय तथा गान्तिम्तया देवधरोपः। गाजिता, (चक जितवानिनि। जि+शिप) प्रभाते ईदयान गुमनतादिदगंनेः । रतधामा दिय: मामी चिः कापतांग रावणयुधः। इति पिकापः ॥ ( यया, गुलाबरधरयर ममुद्रतरगं नही। बामदिनमामादपुरन्द्राणां नागमंग्या यया। रघुः। १३ । ८३ । चान् नमान् गमान् चारानारोहत् देयता- "बा दिन नन्यन्ति चतुग पुग्न्दराः । “पपि मभुः मानुगयोभुना मात् लवन् । गानिमामि चत्वारिधिगत्या सहितानि च। किमतमुकः गाजतोऽपि इन्ता ") देयो दिजन्तया मानिावन्न पररपि। प्रद पक्षमइयाणि चत्वारिंगतानि च” न्द्रतरि, वि, ॥ प्रतिमा पूजिता सचिन मिडिफन्नप्रदा। इत्याद्य वठिपुराने गाभेदनामाध्यायः - गद्रुमः,(नाम्य पुं दुमः।) देवदामयः । इति मग्मामांमधिलाभ गाधरं नृतरादनम् ॥ इन्द्रत्वप्राप्तिकारगां यया,- पगम्यागमनं दृष्ट्वा पाग मिडिफलप्रदम् । इन्द्र उसाच। गधनुः, [म्] को, (गझन्य धनुः ।) इन्द्रधनुः । द्रमान्तिन धन धान्य गचुनागं क्या गमम् ।। "रमाकान्तभवन्प्रीन्य होतं तुगतं पुरा। इत्यमरः ॥ गण्डी इति रामधनुक इति च | फलं पुष्प मिता दूर्वा सप्रे लया जयावहाः। नन पुरखे न मम्प्रारं मया पारन्दरं पदम् ॥ गढ़गारम्तया दन्तिलामा राज्यप्रदायकाः ॥ प्रदानी नतनः कोऽपि जातो दिवि पुरन्दरः। “इन्द्रायुधं गमधनुः कोगिकायुधर्मित्यपि। गा: मवमा नवमता हटा पुत्तफलप्रदा। नतेन धम्मो पिधितो न तन फ्रतवः कृताः । ऐरावतं रोहितं स्यादव यदि तदनुः । पइस्योहरणं कूप श्याधिमोचकर चिरात् ।। मम मिहामनं दिव्यं करमाकान्तमयत। मति गदरतावनी।। एवं समान् शुभान् दृष्ट्वा तवा शिन्देत पाद- इत्वैवं वदतस्तस्य गुखा वापर रमापतिः। (यवा, महाभारते । ५।२६ । ११ । उन्मोलितम्मितासोऽमावुवाच मधुरं वचः । “यधाकागे गधनः प्रकाशते उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा मधुबवाळपगुना। यीभगवानुवाच । न चेकवर्ण न च वैशि कित्रु तत् ॥") पूर्वोत्तर घ पतनं गस्तोगदोऽबर: शमः । देवादयो मनुष्यान्ता मम सेवापरायणाः। गक्रध्वजः, पुं (गक्रम्य धनः।) इन्द्रधनः । अलग्नपादप चान्ये अन्यथा तु परित्यजेत् ।। मदयाजनरता लोया मद्भक्तिस्तुतिपाटकाः ॥ (यधा, पायांसप्तसत्वाम् । २६८। पहा[लं त्यजेत् भूले यो तन्तु जले विपत् । मन्मूत्ति पु कृतध्याना मलयायवणा छ । "ते बेठिन: क सम्प्रति गनाधूज ! येः कृत- तथा तमानबहस शकटेन पैरपि ।। मत्पादोदकनैवेद्यभोजिनोऽन्वहमेव वै॥ म्तयोच्छायः। युवानवलसम्पन्नयं तत्पुरतः परम् । मवामकीत नपरा मम स्म तिपरायणाः । ईपा वा मेटिं वाधुनातनास्त्रां विधिसन्ति ॥") नोयमाना यदा यष्टी समा वा चतुरनका ॥ मन्मन्वज्ञापका नित्यमनन्याययसम्पदः ॥ तविवरण यया,-- वृत्ता वाभङ्गमाधत्ते रानः पुत्वं पुरोहितन् । कि विधिलं किमिन्द्रत्वं देवत्वमपरं किमु । नृपवाहन उवाच। प्रारभ ववं भिन्दाद्वान्यनाशं क्षयं तथा । तपामलभ्य यत्किञ्चित् दुर्लभं नास्ति संसृती॥ "भगवन् योतुमिच्छामि तस्य उत्यापनं यया। अर्थस्य पक्षभान शान्तिन्तत्र तु कारयेत् । किं दानरल्पफलदः कि तपोभिः किमध्धरः। क्रियते दिन ऋचे च द्रव्यमन्त्रविधिं वद । इन्द्रवमन्त्रेण जातदेवसमापि वा ।। सेव्यमानः चितितले समम प्रीतिमान् सदा।। तथा नीला शुभ लग्ने पुरस्तादुपवेगवेत्। इन्द्र उवाच। ब्रह्मणा कवितं गक हहस्पतिसमीपतः । हारगोमां पधरथ्या रहे ह च कारयेत् ।। भगवन् कम्मेणा केन स त्वयोतिपरो भवेत् । यवा तथा प्रवक्ष्यामि विधि केतो: समुच्छ्रये ॥ यदा पटहनादाय वैश्यागहदिजातयः । तबदस्त्र महाबाहो प्रपत्रभवमनन । बृहस्पतिरुवाच। सङ्घलेर्वेदगरदय ता नया यव उच्छ्वत् ॥ यीभगवानुवाच । शुभाई ऋचे करण मुइत शुभमले। तवस्थाञ्चिवकम्मानिनितम्तान्तु वेष्टयेत् । प्रनकधा मद्भजनं मम प्रीतिकरं परम् । देवतः सूत्रधारय वनं गच्छेत् महायवान् । वम्त्रैरएइजरोमात्य : शुभे. गोयवाक्रामन् ॥ यद्भत्या तत् पदं लेभे तत् गृणुप्व पुरन्दर । देवीप्रतिष्ठाविधिना यावाया या प्रचोदिता। नन्दोपनन्दमन्नाय कुमार्य : प्रथमांगगाः । जपत्वष्टादगाध्यायगीतानां शोकपञ्चकम् । गता हच शुभं पुष्प अवार्जुनप्रियङ्करम् ॥ | देवा जयविजयाख्याः पौड़गांगव्यवस्थिता । भावप्रकागः॥ भापा। पन् । अगस्त्य उवाच।

·रात्री धध्यायः॥ शक्रध्व शक्रश गोत्या अधिके शव जयित्रो तथार्थमा देवतेर्दण्डाः । पति तु तथैव कुर्य्यादुत्थाने यागी पूजा। गमगायो, नि], (गक्रनामकः ध्वजपरिमाणाय सपरिधिः प्रथम पिटम् । भछत् पातने नो दृष्टं काककपोतेः । कुटजवचः । ति भावप्रकागः पोदशांगविहोनानि कुख्छ पाणि बुद्धिमान।। याति नृपं सहराष्ट्र ययेव कारयेत् केतुम्। गागाला, स्यो, प्रति ययः । इति भू रसनां विचित्रवणी प्रथमां दद्यात् खयम्भूः।। नगरे वा युरे खेटे यद्येवं कुर्वते पौराः। पुस्तकान्तरे मनशाना अति पाठय सुरत चतुरस्राञ्च विखकम्मा हितोयतः । पुरे नगरम्य हारे पमिहखगोस्थितम् । भाला।) इन्द्रग्रह अष्टासान्तु स्वयं शको नोलरतां प्रदापयेत्॥ केतु समस्तघोरा नायनं अयदं महत् । गागिरः []को, (गझम्य गिर स्वा) कृष्णं यमेन वृत्तञ्च वरुणेन सहसिकम् । एवं पूर्व हरि: केतुं प्राप्तवान् वपवाहनात् । इति राजनिघ पट:रन्द्रमतंकय। मनिठाजलदाकार वासुदेवो मसूरकम् ॥ तथा ब्रह्मसतनव ब्रह्मणः गक्रमागतः । गकमारथिः, प, (गक्रम्य सारथिः।) नीलवर्षञ्च तं दद्यात् स्कन्दो वहुविचिवितम्।। तेन सोमस्य तद्वत्तं ततो दक्षे समागतम् । इति इनायुधः। वतन्तु दहनो दद्यात् सुवर्णाभं तथाष्टमम् ॥ तदाप्रभृति कुर्वन्ति नृपा अद्यापि उक्रयम् गमुतः, , (कम्य मुतः।) वा वैदूर्य्यमयमिन्द्रो ग्रेवेयं दापयेद बुधः । एवं यः कारयेद्राजा केतु विजयकारकम् । इलायुधः । इन्द्रपुचमाव" चाकतिन्तु सूर्या विखेदेवाः पद्मनिभम्।। | तस्य पृथी बलोपेता महीपा वशगा भवेत् ।” गसुधा, स्वा.(क्रम्य मुर्धय।) पान ऋषयो नियमं दद्यु!लं नोलोत्पलाभासम् । | इत्याद्ये देवापुराये इन्द्रध्वजलक्षणम् २१ शब्दचन्द्रिका । कुन्दुरुखोटो इति भ गुरुया शक्र ण ततो विधा मूईनो न्यस्तम् ॥ यक्रसटा. स्त्री, (गण मटा): गृहविचिवापि बहुमाटभिःस्वानि रूपाणि । शक्रनन्दनः, पु, (यकम्य नन्दनः।) अज्जुनः इति विकाराइयेपः । यद्येकेनव दत्तन्तु केतोस्तत्तस्य भूपणम् ॥ इति जटाधरः। (इन्द्रपुचमानमपि। शक पक्रायः, पु, (गझम्य पास्या यम्य।) तदेव ते विजानीयादयन्त्रादिभिस्तमुच्चयेत्। नन्दयतीति । नन्दि+ ल्युः।) इन्द्रानन्द- इति विकागदोपः । इन्द्रनाम, कि, प्रथमं प्रविधमाना भूमि यष्टिईन्ति राष्ट्रम् ॥ कारके, वि गकाणी, स्त्री, (गक्रम्य पी। डीपीप बालानां मालशष्दन देशविघातं समाचटे। पर्यायः, पु,(शक्रम्य पर्यायो नाम यम्य ) गचो। इति जम्दमाला ( यदा, नृपबधकरा वियोगी शुभावहा मन्वं सान्द्राच॥ कुट वृक्षः । इति रबमाला। इन्द्रवाचकय भारत। ५। ११ । २२ । गभुसूर्य यममक्रमोमधनदवारुणः । गक्रपादपः, मु,(गक्रस्य पादपः)देवदारुहवः। “स्पतिरयोवाच शकायों भयमोहित वहीगपिमन्याय होतथा दधि चाचताः ॥ इत्यमरः । कुटजवक्षः। इति राजनिघण्ट: । गशाशनं, को, (शक्रेण अश्यते इति । अकस्कन्दगुरुरुद्रप्रप्सरादि प्रपाठयेत् । पक्रप्पिका स्त्रो,(यक्रपुष्यो+स्वार्थ कन् । मत ल्युट्।) भना। भाङ् इति भाषा पुत्वा तु विधिवहिज्वालालक्षेत बुद्धिमान् ॥ त्वम्।) अग्निशिखावृक्षः । इति रखमाला : सतेजाः सुमनो दोसः संहतो चिरप्रभः। शक्रपुथ्यो, स्त्री, अग्निशिखाक्षः । इत्यमरः । “মামনীষী মী স্কুল रकामोकरमाकारो रथभेरोसनः गुभः ॥ शक्रवौज, को, इन्द्रजयः । इति राजनिघण्ट: । बलमेधानिकत् ने भदोपहारि रसायन पादुन्दुभिमेधानां नादा: शस्तास्तु पावके । मनभवन, लो, (शक्रस्य भवनम् ।) स्वर्गः । इति इति राजव सत: मकदलोचदण्डान् पताकानि समुच्ये त्रिकाण्डश्येषः । अन्यत् विजयागन्दै द्रष्टव्यम् । इन्द्रभोज अन्याय विविधाः गोभाः शक्रकेतुममुच्छये। गक्रभित्, [६] पु, (शक भिनत्तीति । भिद + शक्राशनः, पु, (सका इति नाम भश्रुते मोठपदे तपटम्या सायां गोभने ऋई॥ किए।) इन्द्रजित् । स च रावणपुचः। इति तोति । अश्य+स्युः।) कुटनाचः । इति भाजिने वाथ पकायां ययणेनाय उच्छयेत्। यदरवावली । चन्द्रिका चौरजनलम्न हन्दः पटभेरीनिनादितम् ।। पक्रभूभवा, स्त्री, इन्द्रवारणी। इति शब्द का पु, (शक्रस्य पाहा यस्य ।) इन्द्र वितानधजनोभाव्य पताकाभिः ममुज्जलम् । चन्द्रिका। इति राजनिघण्टः । इन्द्रनामके, वि। विष्वीमयकमन्त्रण सिंहरक्षाकृतन च ।। शक्रमाता, स्त्रो (गक्रम्य मानिव । ) भागों। शक्रिः, पु. (पक+बाहुलकात् किन् ।) हदमायकरथुस्य एभतोरणमाकुलम् । इति राजनिर्धण्दः । इन्द्रजननी च॥ वचम् । इस्ती। पर्वतः। इति सविस्तर अविनमितमुत्यानमभग्नपिठकं समम्॥ सक्रमाबका, स्त्रो, (पकस्य मायकेव।) मक- णादितिः॥ न वा समुत्याप्य केतु वासवज विभी। ध्वजाइयष्टिविओपो यथा, कालिकापुराणम् । चकोत्यानं, को, (घकास्य पक्रध्वजस्य उत्था उफ्रित रक्षयप्राश काकोलूशकपोतयोः । "कुमार्यः पञ्च कर्तव्याः शक्रस्य नृपसत्तम । शध्वजोमयः । पस्य विधिलिख्यते । नममुत्यापन दद्यादन्ये पामपि पक्षिणाम् । श्रीपौव उवाच । यम्बाशन त कुयात् मुखे कंतीयथाविधि । “प्रथातः शूरा राजेन्द्र शास्यानवजोत्स नया मस्थितं पूज्य मुनयन्त्रमुन्वितम् । मारकादप्रमाणात यन्चे इस्तदय सथा। यत्कृत्वा नृपतिर्याति नो कदाचित् पराम रावी जागरण कुप्यादिन्द्रमन्चानुकीतनम् । एवं कला कुमारीय मादको केतुमय च । रखी हरिस्थे हादग्या वणे मितपदके । पुरोपित पदेव गभयासिरतः मदा। एकादश्यां सित पचे यष्टीनाधिवामनम् । भाराधयेवृपः सम्यक् सर्वविघ्नोपशान्तये। पाता नृपयात् पताका महिपावधम् । इति तिय्यादितत्वम्। राजोपरिचरो नाम वसुनामापरस्तु यः। पिटी युराशय मचियमनुसम्पत।। गनमूहा, निस्त्रो, (शक्रम्येव मूर्दा यस्य ।) नृपस्त नायमतुलो यः प्रावर्तितः पुरा रासारणपातन धर्म पवषयो भवेत्। वल्मीकः इति विकाण्डशेयः। प्राविट्काले च नभसि हादश्यामसिततर पतित मदतु नृपमन्यं समादित् । पक्रपदो, खो, (गप्रिया वनो।) इन्द्र- पुरोहितो वविध येस्त समन्वितः । मिजान व्याने मनभातम्करायम् । वारुणोदति राजनिघण्टः॥ प्रयम पक्रकेत्वर्थे वचमामन्दा वढयत् । सुमन मस्मिते मानिनपप्य नगरस्य च मक्रवारना.पु. (गर्क वाइयतोति। वह सांवत्सरो वाकिय तकौतुकमबलः। मानतिन तिसितारत पौरा. महा पिद+अ) मधः । इति गम्दचन्द्रिका। उद्यान देवतागार मयान मागमध्यतः । इटाः। यमरामन, की, (क्रस्य मरासनम्।) इन्द्र- ये जातास्तरवस्तास्तु वर्जयेदवासवध्वजे ॥ उतामिरता यवने भूधोयास्मिकन्याय । धनुः । इति इनायुधः। ववनोयुत शक बकपटकसंयुतम् । 1 । । । . ...

·.. मोत्या शक्राल्या धादनीयुत लताच तर त्यजेत्य पेटके म्याने परिति च पाठः । तत्तुत्यः कोऽपि नान्योऽस्ति प्रियः कस्य बवासममाको कोटरेबदुभियुतम् । "शिरतिकान्तय नानाथमुपूरितः। पादि। नानविधम्तं तर योन वर्जयेत् । यघावयंघार्दिगयोजितन्त्रवटितैः ।। तस्य पूजा सवपूना देण्याद्याम तवगा: ॥ रोमंजार ये सचा पतिइया प्रतिमाः। युक्तं तं किरिणीजालबदघण्टौपचामरः । मकलकनुपहारि व्याधिदुर्भिक्षनागि न् सदा वर्जयेदीरः सदा ममपूजने । भूपितं बहुरतच मास्येवंडुविधम्तया ॥ मकनभवनिवेगं मवमोभाग्यकारि। जुनोऽस्यनकर्षय प्रियको धव एव च । वहुपुष्प: सुगन्धेय भूपितं रखमालया। सुरपतिराहगामीझाञ्चनं गतोः डुबरय पोते केत्वयं सत्तमाः स्मृताः ॥ चिवमाल्याम्बरधरेयतुभिरपि तोरणः । प्रतिगरदमनकः पूजयेत् योविहर।" न्ये च देवदार्वाद्याः गालाद्यान्तरवम्तया। उत्यापयेन्महाकेतुं राजामात्यः मनःगनेः। इति योकानिज्ञापुराणे ८८ अध्यायः । परिपाचा नाप्रशम्ताकदाचन ॥ तमुत्वाप्य महाकंतुं पूजितं मगइलान्तरे। गोत्सवः, पुं, (गक्रस्योत्सवः।) इन्द्रस्य उत्सवः। घरचं ततो राघो स्पृष्टा मन्त्रमिमं पठेत् । प्रतिमां तां नयेन्म नं केतोः शक्र विचिन्तयन्। तत्पर्य्यायः । ध्वजोत्यानम् २।६ति विकाण्ड- नि वृक्षेतु भूतानि तेभ्यः स्वस्ति नमोऽस्तु वा यजत्तं पूर्ववत्तव यचों मातलिमेव च ॥ पः। (यया, महाभारते । १।३ । २७ । पहारं रहीवमं क्रियतां वामबध्वजः। जयन्तं तनयं तस्य वधमरावतं तथा। "वरदानमहायस्तवा गोसवेन च । विस्वां वरयते स्वस्ति तेऽस्तु नगोत्तम । ग्रहांयाभ्यध दिक्पालान् सर्वाय गणदेवताः। संपूनिता मघवता वमुवेदीलरो नृपः।") बजायं देवराजन्य पूजेयं प्रतिग्टधतान् ।। अपूपाः पूजयेत्तु बनिभिः पायसादिभिः । प्रस्य विवरगं गोवानगन्दे दृष्टव्यम् ।। तोऽपीडितं छित्त्वा मूलमष्टाहुलं पुनः । पूजितानाच देवानां जनडोमं समाचरेत् ॥ गमा, पं.(गक + "मूझक्याविभ्यः रतः। उपा ले क्षिपेत्तदग्रस्य हित्वं वं चतुरङ्गलम् ॥ होमान्ते तु वलिं दद्यात् वामवाय महात्मने॥ ४ ॥ १०८ । इति ।) प्रियंवदः । इति गल- तो नीत्वा पुरहारं क्षेतं निम्नाय तव वै। तिनं तं चाचतव पुप्पं वीं तवैव च । गन्दटीकायां भरतः । गलाष्टम्यां भाद्रपद केतुं वेदों प्रवैयेत् ॥ एतेन्तु जुहुयाद्दे वान् वैः ख मन्वनरोत्तमः ॥ अक्षरः,पं, पः । इति सिद्धान्तकौमुद्यानुगादि- द्वाविंगदम्तमानम्तु वधम: केतुरुच्यते । ततो होमावमानि तु भोजयेदपि वानगान् । वृत्तिः । द्वाविंशत्तु ततो न्यायान् वाचत्वारिंगदेव च ॥ एवं मंजवित्वं सप्तरात दिने दिने । गारी, स्त्री. (गमोति कन्माणि कर्तुमिति । ततोऽधिकः समास्यातो धापवायनयोत्तमः । बान्द्रायः महितों राजा वेदवेदाङ्गपारगः । ग+ "सामदिपदोति ।"उगा० ४ १ ११२ । कुमार्यः पञ्च कत्र्तव्याः शक्रस्य नृपमत्तम ! ॥ सर्वत्र सक्रपूजासु यन्जेयु परिकीर्तितः । इति वणिय । वनो रच। ४ । १।। इति गालमव्यस्तु ताः सव्वास्वपरा:गक्रमाटकाः। घातारमिति मन्वोऽयं वासवस्य प्रियः सदा। डीवो।) अङ्गुली। इति सिद्धान्तकौमुद्या- कतोः पादप्रमाणेन काव्याः शक्र कुमारिकाः ॥ एवं कृत्वा दिवाभागे शक्रोत्यापनमादितः । मुणादिवत्तिः॥ नदीविशेषः । मेखला । छन्दो- माटकादप्रमाणात्तु यन्त्र इस्तवयं तथा । यवणयुतायान्तु दादयां प्रार्थिवः स्वयम् । भेदः । इति मेदिनी ॥ स तु चतुगाचरपाद- एवं कृत्वा कुमारीय मारकां केतुमेव च ॥ अन्त्यपदि भरखास्तु निशि शक विसर्जयेत् बत्तम् । तद्भदा यथा असंवाधा१ वसन्त- एकादवां मित पचे यष्टि तामधिवासवेत् । मुप्पु सवलोपु यथा राना न पश्यति । तिलकम् २ सिंहोदता ३ अपराजिता ४ प्रह- अधिवास्य ततो यष्टि गन्धद्वारादिमन्त्रकैः ।। पण्मासान्मृत्युमाप्रोति राजा दृष्ट्या विसर्जनम् ॥ रणकालिका ५ वामन्ती दलोला नान्दोमुखी हादश्यां मण्डलं शत्वा वासवं विस्त तात्मकम्। शकस्य नृपशाईल तस्मावत तं नृपः । पाइति छन्दोमरी । (ऋक् । यथा, ग- अच्युतं पूजयित्वा तु शक्रपयात् प्रपूजयेत् ॥ विसर्जनम्य मन्वोऽयं पुराविद्भिरुदीरितः ।। वेदे।१०।७१।११। गक्रस्य प्रतिमां कुयात् कानकी दारवीं तथा। साई सुरासुरगणः पुरन्दर शतक्रती। "ऋचां त्वः पोपमास्ते पुपुष्वान् अन्यतेजमभूतां वा सवाभाव तु मृण्मयीम् ॥ उपहारं ग्रहोवेमं महेन्द्रध्वज गम्यताम् ॥ गायत्रत्वो गायति गकरोषु ॥"* ॥ तां मण्डलस्य मध्ये तु पूजयित्वा विशेषतः। सूतके तु समुत्पवे वार भोमस्य वा शनेः । शोति क्षीरादिप्रदानेन तदन्तं प्रोणयितु तत: गर्भ मुहत्ते तु केतुमुत्यापर्ववृपः । भृमिकम्पादिकोत्यात वासवं न विसर्जयेत् ।। स्पर्शनेन वा पापमपनेतुमिति । शक+वनिप। वस्वहस्त मुरारित वहुनव पुरन्दर । उत्पाते सप्तरावन्तु तथोपनवदर्शने । डोनी च। गौः । इति निघण्टुः । २ । ११॥) चेमा सर्वलोकानां पूजेयं प्रतिधताम् व्यतीत्व निभौमौ च धन्यऽपि विसर्जयेत् ॥ गया,[न] ए. (शनोतीति । शक् + "नामदिप- पटोहि सर्बामरसिद्धमंधे- मृत त्वथ संग्रामे व्यतोते सुतके पुनः दौति।" उणा. ४ । ११२ । इति वनिप।) रभिष्टुती ववधरामरंग !! तम्मितस्मिन् दिन चैव सूतकान्ते विसर्वयेत्म हस्ती । प्रति सिद्धान्तकौमुद्यामुणादित्तिः । समुवितस्त्वं श्रवणाद्यपाद तथा रक्षेबृपः केतुं पतन्ति शकुना यथा। गः, पुं, शकटादिवाहकहपभः । यथा, ग्टहाण पूजां भगवन् नमस्ते । न कतौ नृपशाईल यावत्रापि विसर्जनम् ॥ "स्कन्धवास्तु शय की गौरक्षपूर्तिलः।" एवमुत्तरतन्वीनर्दहननवनादिभिः । शनै: गनैः पातयेत्तु यथीत्यापनमादितः । इति हारावली इति मन्त्रेण तन्वेण नानानैवेद्यवेदन: ऋतं तथान्यथा भग्न केतो मृत्युमवाप्नुयात्।। अकारः, पुं, (गं कल्याणं करोतीति । गम् + आपूपैः पायसः पान गुर्धानाभिरेव च । विसृष्टं शक्रकेतुं तं सालद्वारं तथा निशि। - "गमिधातो: संजायाम्।३।२।१४। भक्षी भावैरा विविधैः पूजयेत् योविद्धये ॥ चिपेदनेन मन्त्रेण स्वगाधे सलिले नृपः ।। इति अच्।) शिवः । इत्यमरः ॥ अस्य व्युत् घटेषु दगदिक्पालान् ग्रहांच परिपूजयेत् । तिट केतो महाभाग यावत् मंवत्सर जले। पत्तिर्यधा,- साध्यादौन् सकलान्देवान् मातृः सावन भवाय सर्वलोकानामन्तराविनाशक ! ॥ "सदा ध्यानाच भक्तानां पवनं यनिरामयम् । क्रमात् ॥ उत्यापवैयरवैः सर्वलोकस्य वै पुरः। भूतनावलमप्यस्मात्तेनाई गवरः स्मृतः ।" ततः गभ मुइत्ते तु नानिवर्द किसंयुतः । रहा विसर्जयेत् केतुं विशेषोऽय प्रपूजन । इति स्कन्दपुराणम् ॥ कतोगत्यानभूमिन्त यज्ञवेद्याय पश्चिम । एवं यः कुरुते पूजां वासवस्य महात्मनः । अस्य भम्माखिधारणकारणं यथा, विप्रः पुरोहितः साई यन्वनिष्टं समाटकम् । सचिरं पृथिवों भुजा वासवं लोकमान यात् ॥ "विसन्य तान् ब्रह्माविषमयान सभा रन्जभिः पञ्चभिवंड़ यन्त्रविष्टं समाकम् । न तम्य राज्य दुर्भिक्ष नेतयो नाप्यधर्मकृत् । पादाय सगणान् सर्वान् कामरूपा कुमारीभिश्च संयुक्तं दिक्पालानाञ्च पेटकैः । । स्वास्यन्ति मृत्यु काले जनानां तर 'गत ।। उग्रतारां ततो देवों गाय प्रा V. ॥ ॥ --- ·- पपिच। . १२ शद्धद्रा भक्तपु गडिनी अन्त्यं मध्य पराईच दशहड्डया यथाक्रमम् ॥", हिगुण पश्चलवणं मातुलुगारमेन च ॥ १. भूलना ११ शङ्मानिनो १२ प्र इति भरतस्तब्रह्माण्डपुराणवचनम् ॥७॥ | काचकुष्यान्तु सप्ताहं वासयेदमयोगतः । गुणाः। हिमत्वम् ; तित्वम्। मेधा धर्मशास्त्रायोजकमुनिविशेषः । यथा गहचूयंपलं दत्वा वारुणीयन्तमुहरेत् ॥ काग्विम् । ग्रहभूतादिदीपनागिलम् । व "मन्वत्रिविष्णु हारोतयाज्ञवल्कयोशनोऽद्विराः। सर्वधातून् हरेछीघ्र वराटोगनकादिकान्। करममिडिदाढत्वच। इति राजनिव गर यमापस्तम्बसम्वत्ता: कात्यायनहहस्पती॥ उदरादिसबंरोगाणां सद्यो हिनागक: पर पपिच। पराशरव्यामरावलिखिता दक्षगोतमौ। इति शङद्रावका गा | “गमपुप्पी तु तोपोच्या मध्या क्रिमिति गातातपो वशिष्ठय धमेशास्त्रप्रयोजकाः ॥ इति याचवरकरवचनम् ॥ “योगिनोभेरवाभ्याञ्च बलिमादौ प्रदापयेत् । इति राजवाभ समक, को, बलयः। इति मेदिनी। पवादयन्त्रञ्च कत्तथ्यमेवाह परमेश्वरी। अन्यञ्च गाकः, पुं ली. (म स्वार्थ कन् ।)कम्प । रम- शइन्द्रवा नाम शम्भुदेवेन भापितः । "गापुथ्यो तु गाडा महन्या कुसमापि गिरोरोगे,पुं। इति मंदिनी ॥ तस्य लक्षणादि | गुयादगुद्यतमं गुह्यमिदानों कष्यते मया । परपुपी मरा मंध्या वृषा मानमरोगनुत् । यया,- शाचू यवक्षारं सब्जिकाचारटङ्गमम् । रमायनी कपायो या स्मृतिकान्तियनाम्विन्द शइकमाह। समत्व पञ्चलव स्फटिकारो नृयादरम दापापस्मारभूतासक कुकिमिविषप्रयुत् "पित्तरतानिला दुष्टाः सहदेगे विमूचिताः। काचकुप्यां ततः विघा वारणोयन्वमुहरेत्। इति भावप्रकार तोवहाहरागं हि भोयं कुर्वन्ति दारुणम् ॥ | यामाई ट्राक्यत्येप गहशक्तिवराटकान् । गइप्रस्वः, पुं. चन्द्रम्य चितम् । यथा,- मगिरो विसवगाबिरुध्याशु गलं तथा। अशोसि नाशयेत् पट् च मूत्रलच्छाश्मरी तथा " लिशृञ्च चिइञ्च सहप्रस्थो विधीरय विरावाजोवित इन्ति भट्टको नाम नामतः। उदराष्टविध इन्ति गुल्मसीहोदराणि च ॥ इति गन्दमाता चाहाजीयति भैषज्यं प्रत्याश्यैयस्य कारयेत् ॥ मजीर्ण नाशयेच्छौ ग्रहणीश्च विसूचिकाम्। महत्, प, (श विभाति । भ+लिए पित्तरसानिस्ताः पव कफोऽपि योज्यः । भुतागेपे च भोक्तव्यो मापमायो रसोत्तमः। विष्णुः । इति ईमचन्द्रः (यथा, मराभार फतानुतापः कफपित्तर रिति सशुतवचनात्। क्षणमात्राद्भवेद्भम्म पूनर्भोजनमिच्छति। १३।१५८।१२। विमूधिताः प्रवडाः। विरावात् विगावमध्ये प्रत्यहं भोजनान्ते च संसेव्योऽयं रसोत्तमः॥ "शभूवन्दको चको माईधन्वा गदाट । मारयति। इति भावप्रकाशः॥ अस्य चिकित्सा | न रुजायां भयं कापि सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । गमुखः, पं, शडवत् मुखं यस्य । कुधार .गिरोरोगराम्दे द्रष्टय्या ॥ (ललाटास्थि । यथा, न देयं यस्य कस्यापि सदा गोप्यञ्च दारयेत् । इति हेमचन्द्रः ॥ (नागविशेषः । यथा, मा यावस्करः।३।। रस: शहदवो नाम धैदानामुपकारकः । भारते । १।३५ । ११ । ज्यरत्नावलौ। "नागः समुपचव तथा कुमाडकः पर ...जोति । 8+ णिच् अहमूलं, लो, (गइवत् शक क्रमसूक्ष्म वा गाकार, पुं, (गा करोनोति । म+क+ + णिनिः1) अम्लवेतसः । इति राजनिघण्टा यस्य । ) मूलकम् । इति राजनिर्ध एट। । पण् ।)वणे सहरजातिविशेषः । भाषारिइति गइधरा, स्त्री, (धरतीति। +धच । टाए। महारयः,, (शा इति पास्या यस्य !) भाषा। स तु शदागर्भ विजकारसाज्जातः। गइस्य धरा।) हिलमोचिका। इति रत्न- बखो। इति रनमाला इति ब्रह्मवैवर्तपुराणम् ॥ तत्पर्यायः। महाद्वा स्त्री, (गक इति भाता नाम यस्याः पाहिकार काम्बजकः३॥ इति शब्दरवा गडमः, पु, (गधमतीति । भा+कः ।)म- | शायुयो। इति राजनिघण्टः। वलो। मामविकः ४ । इति जटाधरः। वादकः । तत्पर्यायः । भाडिकः । इति जटा महिका, स्त्री, शववत् पुष्पमस्त्यस्याः। गायरोमो, (शहा, ल चाटास्यि चरतोति। चर धरः ॥ (यथा,वाजसनेयसंहितायाम् ।२०।१८।। ठन् ।) विशेषः । चोरबहुलौ इति भाग +ट: स्त्रियां डीए।) ललाटिका । इति | "कोचाय तूणवममवरम्पराय गइभम् ॥ यथा । गहिन्यां शक्किा चोरा। इतिशत विकाण्डपः। गहन्याः, पुं. (गा धमतीति । मा+किए।) चन्द्रिका ॥ गावों, मो. सलाटिका । इति शम्दरबा. गावादकः । इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥ गहिनी,स्त्रो, ( सहवत् पुष्पमस्त्यस्याः। । गइनमः, पुं, क्षुद्रग्रहः । जोड़ाति भापा। इनिः।) चोरपुष्पो। इत्यमरः । खेतपुवाम गाणे, को, (मास्य चूर्णम्। ) गजात- इत्यमरभरतो (यथा,महाभारते ॥१३२५०।२०) इति विखः । स्वतन्दा। इति मेदिनी । मम् । भापर चूप इति भाषा। अस्य “नम्न : गानपेगावेकोथिरिवार्पितम्।” चुका। इति शब्दरबावली। बुडक्लिभेद गुराः। नखोनामगन्धद्रव्यम् । इति शब्दरखावलो। इति विकाण्डशेपः। यतिया। इति राम “माणे कटु चारमुग क्रिमिहरं परम्" इबखी। यथा,- निर्घ एटः॥ चतुर्विधस्त्रीमध्ये स्त्रीविशेष इति राप्रवनमः “महास्वसौभइनमःमहाख्यो गन्धसारपः। गात्रः पु. (मात्रायते इति । बन+ड..) इति रखमाला॥ "दोधी सुदौघ नयना वरसुन्दरी या अपोतडिपारदरखा। इति केचित्। गनना, स्त्री, मनखी। यथा,- कामोपभोगरसिका गुणशीलयुमा। मात्राताम्नुनि, वि. "विधा मानपास्यान्या शक्रयास्या वदरी रेखायण च विभूषितकण्ठदेशा मादार, पु.मा द्वाश्यतीति। दु+पिच् सम्भोगकालरसिका किल हिनी सा। बन्।) पौरपरिषः । यया:- इति रखमाला॥ शयकं पद्मिनी तुटा चिविणी रमत गम् मालया निशा तितारपचित्रकम् । यमपुप्पो, खो, (यश्वत पुर्य यस्याः । डीए) वृषभं शाइना तुष्टा इस्तिनी रमते इयम्। पगमायामम रमतं प्रदत् । वचवियपः । गहाली इति डानकुनी रति पगिनी पगन्धा व लीनगन्धा च चित्रियो मिना पतन यारपतां गतम् । घमापा । तत्पबायः ! सुपुप्पी २ यहाडा गहिनी घारगन्धा स्यात् मदगन्धा च मारन ममोपानी दोधारो राम तया। कमाम्नुनिनी पीतपुप्पी काबुपुष्यो मध्या पारनमादमागर्माय मोरशतग। मचविनायिनी-किरिटी गाकुममा . माता पलोत तसवय यथा- हस्तिनी। इति रसवरी ·. ॥ शचीप शठ गड । यथा-- गट, माद। गोर्गी । गती। रुजि । इति कवि- गठ,क पालम्ये। गत्वसंस्कृतमम्कृते। इतिकवि- ती चापिनी वाणभुगण्डोपरिघायुधा।" | कल्पद्रुमः । (भ्वा० पर० प्रक०-गतो सक.. कल्पद्रुमः । (चुग़ पर•-प्रक-सेट।) क, इति देवीमाहात्माम् ॥ | मेट् ।) सादोऽवमादः । गोणिभेदः । गटति गाठयति हदः क्रियासु मन्दः स्वादिवर्घः । ५। गहिनीवासयदायदगं- लोकः अवमौदति। विनाति। गति इति दुर्गादामः । जति वा इत्यर्थः । इति दुर्गादासः । यठ, क नाघे। इति कविशत्पमः ॥(चुरा.. पु, (गहिन्याः फनमिव फलं गट. क ङ साधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (चुरान पात्म-प्रक० सेट् ।) क ङ, गाठयते । इति 1) गिरीषवः । इति राजनिघण्टः ।। प्रात्म. मक-सेट।) क ङ, गाटयते । इति दुर्गादासः । 7. पुं. (गहिन्या वाम पायय- | दुर्गादासः ॥ गठ, त् क दुर्बाचि । इति कविकल्पद्रुमः । 1) गाखोटचः । इति गम्दचन्ट्रिका ॥ पटः, त्रि, अम्नः । मटधातोरच प्रत्ययेन निष्पन्न- (पदन्तचुरा पर-मक्ष. सेट।) गठयति [न] पुं.(गोऽम्यास्तीति । गड + इनिः।); मैतत् । इति सिहान्त कौमुदी नीचः कुप्सितं वदतीत्ययः। रमानायम्त समुद्रः । इति नैदिनी । माश्किः। गटा. स्त्री, (गट अच् । टाप ।) सटा। जटा। सन्यगभापये प्रति मत्वा गठयति मम्यम्बदती- वि। इति गन्दरतावली इत्यमरटीका व्यर्थ इत्याइ। सम्बगभापणे उति जोमराः । हरिवंशे भविषपर्वपि।८।१२। गटिः, स्त्री, (घट+इन् ।) पटी। इति मन्द मम्बगभावे इत्येके । इति दुर्गादासः ॥ क्रि विष्णु खबिन गदिनं रवावनी॥ गउं, को, (गठ+पच ।) तगरन् । कुष्मन् । विभुम् ॥ गटी, स्त्री, (मटि+वा डीप ।) स्वनामप्याती- नोहम् । इति राजनिघण्टः । नचि वि। यथा, मार्कराइये। पधिः । वन पादा इति भाषा। कचूर इति गठः, पुं, मध्यस्थपुरुपः । धृत्तः । ( यया, मनुः । हिन्दी भाषा। तत्पर्यायः । गन्धनूनी २ ४ । ३०॥ 4पी५.५.. गी नरो भवति नर्वदा ॥") पड्यन्यिका ३ कर्वरः पनागः ५। इत्य “पापगिइनो विकन्मस्थान वैड़ानवतिकान् र छ गत्वाम् । इति कविकल्पद्रुमः । मरः ॥ मटी । पटौँ गन्धगटी ८ करः ८ गठान्। ..पात्म-मक-सट।) ङ, गवते । इति कबूं: १. । इति भरतादयः । मुगन्धा ११ तुकान् वकतोय यानाचेगापि नापयेत्॥") दासः॥ मटिः १२ गटिः १३ गन्धमूला१४ गन्दोनिः१५ धुम्तम्। इति मंदिनी ॥ गठम्य तपम् । ड वाचि । इति कविकल्पद्रुमः । (वा गन्धमूलकः १६ । इति गब्दरतावनी । गन्ध- यया,- (म.-मफ. संद।) ङ, पचते। इति दुर्गाः । सटा १७ वधुः १८ गन्धमूलम् १८। इति "प्रियं यति पुगेन्यव घिमियं कुरुते भृगम् । जटाधरः ॥ जीमूतमूनन २० कसोरम २१ चहापराधटय गटोऽयं कथिती वधः।" वः, सी, (पच वाचि + *मबंधातुभ्य इन्। हिमजा २२ । इति रखमाला ॥ मी २३ इति विष्णुपुराण ॥१८॥ २१ । मोकटोका। पा. ४ । ११०। इति इन्।) इन्द्रपी। पड़ग्रन्थि: २४ मुव्रता २५ गन्धानी २६ चतुर्विधपायन्तर्गतपतिविशेषः। नम्प नचपम्। धमटीकायां भरतः॥ पन्नागा २० हिमा २८। इति ग्रन्यान्तरम् शामिनीविषयकपटपटः । यथा.- क.मी. (चि + क्षदि कारादिति डीए।) पड़ग्रन्या २८ पाननिगा३० मुगन्धमूला३६ ! “माली दाम विधाय भानफन चामिात्र Pati तत्पर्यायः। पुनीमजार इन्द्राणी। गधाली ३२ गटीका ३३ पलाशिका ३५ বখালী .rane. मरिः ५ मची ५ मचिः । । रति मुमद्रा ३५ वी ३६ दूर्वा ३० गन्दा ३८ कयर भुभयोनिधाय कुरोपियन मुबा- भरतः ॥ पूतकता! ० पीलामी कति पृथुपलाशिका ३८ सोन्या ५. हिमोडमा ४१ यजमा बटार मान्दी ८ .जयवाहिनी । गन्धरः ४२ । पम्या गुणाः । तिहत्तम् । शिक्षामं ममुपात्र यन् मगम: कानिया पाए प्रतापरा१२ इति मन्दावापली पम्बरसत्वम् । लघुत्वम् । उपत्वम् । रुचि (यथा, रधुः । ६ । १३ । कारित्वम् । चरकफासकानपदोपरमामय-बोगविमपायरीति मदुना इम्तेन राम “उमापात गरजमना या घसकारिलम्। इयत्वचा इति राजनिटः। यथा जयन्तन यचोपुरन्दरी। पपि। पथगन्धपलासी मुगन्दा कामनार, अति रममा तथा नृपः माप सुतन मामधी ममिहम्। (जिनीयवियः। यक्षा, रिकामश्वि ननन्दनुस्तमहन मममी) "भटी पलायी पड़पन्या ममता गन्द समूभी। वापरयातरम। ननु पिष्टिकरण- नूलिया। इनमदं मिनः पुत्र हासिटमायो । मिति निरतिमदिनी । (क । ति गन्धारिका गन्धरः पृथुपलामिका : मटता, बा(पट देन्द्र पर मा नि: २१॥ यथा, भावंदनवनपताशे तु धाया मायो सः । तत्पनांय: । मादान ३ ति "Afrप्यमानां नियन्ता मुन्नताना " तिलाया करशानुसायमलनानी! निति: ५। रतिपद: । FIR fAUT: ३१८ धाः । इति , भोपकासासारभूतासानहाहा!" "जिया पटाया। नि: I) निमाराम अट नम: fine frre CRITITAममिकामदार रामा (माया..। भलमाया। सा- शासन "na Mare. " निरिक . - tfairsgम: . . समान ...। नि - तमाम 1 साना HAN) in a ! ९८ ६ .

·भतभागय। विनः। शतकु शत? गणान। ड, अमाते। कारहो और नती गयिका, स्नी. (यष+लियां टाप। कन् । पत सतकुम्भः, ए, पर्वतविशेषः । इति मात बयः । इति मांदासः । लम्।) गणपुष्यो। इति राजनिघण्टः । शब्दटीकायां भरतः । (स्त्री, नदीतीवि मर, म दान। ति कविपदुमः । (म्बा गोरं, की, मोनमध्यस्यपुलिनम्। ददरोतटम्।। यथा, महाभारते। ३।८।। पर. मा. मंद।) म, मण्यति। इति दुर्गा-इति मेदिनी। "सगन्धां शतकुम्भ्रान्त पश्चयचाच भारत गण्डं को, पद्मादिसमूहः। इति' सदरवा. अभिगम्य नरयेह स्वर्गलोके महीयते।' मर, को, (गय+पन्।) उपविगेषः । तत्प- वली। गतकोटिः, पं.(यतं कोटयोऽषा: गिरडा या पाया। भार मानुनानो।। इति हेम. गडा, पं, नपुंसकम् । गोपतिः। इति भरत- वयम् । इत्यमरः । बन्दसंख्या लीलायती पतः।(यथा, महाभारत । १।१४५ ॥११॥ दिरूपकोपः। प्रासंस्था "गर मन तर उतु दापि व हि। यण्डता, स्त्री. (यण्इस्य भारः । तल ।) पण्ड-गतक्रतुः, मु, (शतं क्रतवो यम्य ।) इन्द्रः ।। ननि मनि मापि निधिपेया: मम त्वम् । गण्डगम्दात् भावे तमव्ययस्यानन्तरं | धनञ्चयकोपः । (यया, महाभारत ।।५। सत:") पाए प्रत्ययेन नियवमेतत् । "पाहमासमरयेटः पिता तव शतक्रतुः । मा+पचार) पनामन्यात कुप शाण्डिल, पु, (शड़ि रुजायाम् + "सलिकन्यनि- बहुकम्पा । वहुप्रतः । यथा, अमेदे। १५. मानपुधः २ वमनः ३ कटः महिडिभडिण्डीति। उपा. ११५५॥ “ब्रह्माणस्वा भतफत उशामिव गिरे friनिमावनः दो मामः । लति इलच्।) मुनिविशेषः। इति सिहान्त- "हे भतक्रतो बहुकम्मन् बहुमन का। मार दोपया प्रय गुणाः। कौमुदी तजाये भायणः ।) भसामा शयत्वम् । ममगभानपातनलम्। यण्टा पुंरगाम्यति प्राम्यधम्मात्। गम+"समेटः मतपण्डं, की. सुवर्षम् । यथा,- मामालिन नितीनामांनागि- उपा• १।११। इति टः।) अन्तमानिकः । “समिरुकं महाधातु: शतख राई मनन् । गनिमः। पभ्यन्तरमोरक्षकोऽयम्। पोजा इति भाषा। इति मन्ददिका antarit (पए पर तमुराद तत्पयायः । वर्षपरः २ । तलक्षणम् यथा,- बागबन्। राधि पत “वपमयाः प्रथमा: सीवाय स्वीसभा- गतन्यिः, स्त्री, (गतं पन्थयो यस्याः।) दूर्ग सम्पनिमः। इति राजनिघण्टः॥ revitी. (पमा पमन्याः । जात्या न दुष्टाः कार्येषु ते वे यवराः स्मृतागतनी, स्त्री, (मतं इन्तीति । इनर SEAairat इति। डीए) शहाभेदः । पस्य लक्षणम् । यथा- Refernit (पुदीपाय शत् । पत नपमम् । हिजई प्रति भापा। इत्यमरः "अय.कण्टकसमा गती महती वा र) ARI KRIभरतो. मन भरती गीपतिः। गत रति भाना। रति इति विजयरक्षितः Merrfanोलिभा मंदिनी । बस्यएकपः। इति जटाधरः। "दुगंध परिवोपेत चयाहालकमंयुतम्। mat.va पुपमप्या) पत्त: । इति धमन्नय' । गतम्रीयन्त्रमुग्यय मतगय समायतम् । Asmina परतिपन गर्ने, को, (दा दगतः परिमायमस्येति । गोपुरं सकवाटच तत्र स्यात् सुमनोपरम्। AN HIN) प्याय। पहिरिगतिसिदिति | इति सपनाकं गजारूदी येन राजा विगत पुरम शिपीपी दगाना यभाव निपायते) दगणित- रति माश्य राजधर्म दुर्गमम्पत्तिनाम १५ ant1 0 पायधिशादममा एजयपी पति हिन्दीभाया। अध्यायः (यथा, रघुः। १31441 Exicryaan) मिाग्विम्। (यथा, मातिगत।। "पय गडचिता र गतीमय गये। 44 निरः। “नि.म्रो वटि गतं गती दयगतं मई महया. तां यवस्वतस्येव यूटगालालमपित A. (वा) पश्चिम् । धिप:") "अय रचो राव. पयसः गहुभिः का INICA रवान। समय तत्पयायः । दति: २। इति पुराणम् ॥ पिता की गती सीरकपटक कोलित Kenाति मृदंगाः । मानिस धारा १ गतभिषा विगपाम् । गतम्रो त चतुम्ताला सोय पर एफ. नारयणादिमांग-पुरायुषः । रानाचि: ४ पादनम् विना टि:- RAANEE पोदनमादिधमान रदयः । अभियोजनम् । इति यदि ति तोकायो मरिनायः 1) पशिान दान वय वयनता । (१ तिनिधष्ठः। ३१ वरमश: ति मंदिनी । गस गम्भिर रामानबर। यथा, सर्वदा ! यिान मताय पथ निदानसपकमा गरी saxi मूव- मतामध। “मताय बनामेतत् परि दरयाः । मिलायतिताध मायनः ।) मतदा पनि बदायय) ति। मनमः, वि. (मत परिमामय मत + | निविय का ति भार 1ोगपति माया पतिमदनाया: बना ॥१२॥ मतदानमा FAME रातमतमभ्यामि यया । गान्ति- गततमःवि, मतम्य पूरणः। TAMATE 1: तमामतादातरदात्यायनमाननिय वर्मतत् । Artistमारिन। (दया, मारातारा, श्री, (मत नारायणाम् ।। amrat यापस्या तक समुदाती भान पवम् । रति चित। मा मतदतियानो.नागदी तिर ............... मद्रामधीमता intim Ant nirxiताय।) र उषा ११TI) नदीरि 4. मलनानिमिदी भाषाहामि. - - ·। - - - - १५ शतप গনণ गत विधागायां मिनिता । (प्रया नाम- यत्वम्। कुठमखस्कोटपित्तदाइनागित्वम् ।। दे दो च चि २० । चुचे चो ला लिनु ने जियया, महाभारत । १६ १७८181 यत्वम् । सुरभित्वञ्च । इति राजनिघण्टः । लोकलयुक्तः प्रकारयुक्रेन ने यः हम्बन धा विदुला यम्माकृतरिति पियुता" गतपत्रिका,त्रो, (गतपत्रो+कन् । टाप । पत दीर्घा ने यः । तालव्यगकारेग दन्त्यसकारो व्यायः । गितद्रुः २॥ इत्यमरः ॥ तुद्रिः३ | इत्वम् ।) गतपत्रो । इति राजनिघं गठः ।। नेयः । इति गतपदचक्रम्। इति ज्योतिस्तत्त्वम् टू: ४। पुत्रगोकसन्तप्ती वशिष्ठः कण्ठ गतपथिकः, (शतपथमधीते तद इति वा । गतपदी, नी, (गतं पादा यस्याः । डा।) बिदा नद्यामस्यां प्रविष्टस्ततो भोत्या "शतपटेः षिकन् पयो बहुलम् । ४ । २।६० बहुपदयुतकीटवियपः। काणविछा इति गतघा द्रुता इति गतद्रुः । इति तट्टीकायां इत्यस्य वार्तिकोका गत-गब्दोत्तरपयिन्- | कानकोटारी इति च भाषा। तत्पयायः । तः ॥ (एतदृत्तान्तम्तु महाभारते ।।१०८ गदात् पिकन्प्रत्ययेन निप्पत्रः ।)नानामताव कम्जलीकाः २॥ इत्यमरः । कर्णकोटी ३ लम्बी। नानापथगामो। इतिसिद्धान्तकौमुदी। भीमः ४ गतपादिका ५ कर्मजलुका हा इति यि द्रष्टव्यः ।) पम्या जलगुणाः । गतपदचक्र को, (गतं पदानि कोठा यस्य तब अन्दाबावनी । गतपात ७ गतपादो। इति “गतद्रोविपाशायुनः मिन्धुनद्याः जटाधरः । गतावरी । इति राजनियट: सुगीतं लघु स्वादु सर्वामयनम् । तमकवेति।) नामा नचवज्ञानायं चक्रम् । नलं निम्पलं दीपनं पाचन यघा,- गतपनं को, खेतकमन्नम् । यथा,- प्रदत्ते वलं बुद्धिमधायुपश्च ॥" "चक्र गतपदं वच्च ऋचांगाचरमम्भवम् । “गतपनं महापद्म पुण्डरीक सिताम्बुजम् " इति राजनिघण्टः ॥ ' नामादिवर्णता ने या क्षराम्गकाम्तथा ॥ इति रवमान्ता वा, स्त्री, दूर्वा । इति शब्द चन्द्रिका ॥ तिर्यगूईगता रेखा रुद्रसंप्यानिखेदबुधः। गतपची, [न] पुं. (शतं पर्वाणि यस्य ।)वंगः। धा, व्य, (शत+धाम् । यतप्रकारम् । यथा, : जायतै कोठकानाच गतेक१०.नाव मंगयः । इत्यमरः ॥ इत्तुभेदः । यवा- पास्तीकवचनं गुल्ला यः सर्पो न निवर्तते। भ-य-क-इ-डा ऐगान्यां.म-ट प-रता हरिति । “गतपदा भवेत् किश्चित्कोगकारगुणान्वितः। तधा भिद्यते मूर्हि गिरीपस्य फलं यया" चाग्नेय्याम्। विगेपात् किश्चिदुप्पच सनारः पवनापहः" इति भावप्रकायः॥ न-य-माज-खा नेत्यांग-स-द-च-ला वाय- इति महाभारतम् ॥ धामा,[न] पुं, (गतं धामानि वचासि यस्य। गतपवा, स्त्रो, (गतं पाणि यस्याः।) दूबी। व्याम् ॥ वगुः । इति नटाधरः । पञ्च पत्र क्रमेणैव विंगवर्णान् प्रयोजयेत् । बचा। भार्गवपना। (वया, महाभारते। धार, लो, (गतं धारा: कोणा यस्य) पञ्चवरसमायोगे एकैकं पञ्चधा कुरु ॥ ५। ११०।१३। "वृहस्पतिय तारायां गुनाच गतपर्वया ॥") बम्। इति विकाण्डगेपः ॥ गतधारायुक्त प्रवर्णाद्याम्नयो न याः सथ्यचरयुताम्तया । काजामरपूर्णिमा। इति अब्दरत्नावली । । यघा,- सजातीयैक्यमास्वाय पञ्चवरविनिर्णयः ।। वसोः पविवमसि गतधारं वसोः पविवमसि । ऋदलतीरप्यकारेण शेन सस्य परिग्रहः । कटुका । इति राजनिघण्टः ॥ मतपचिका, स्त्री, (गतपब्बी कन् । टापि कुर्यात् कु-पु-भुटुमाने वोणि वौषक्षराणि सहस्रधारम् । अत इत्वम् ।) दूर्वा । वचा । इति मेदिनी : पवित्रेण शतधारण मुल्ला कामधुप्त" इति पगपतिपद्धतिः ॥ कु-व-ङ-छा भवेत् स्तम्भे रोटे लोगानगोचर / यवः । इति गब्दरनावली। ततिः, पुं. इन्द्रः। (यथा, महिन्नः स्तोत्र । पु-पण-ठा भवेत् स्तम्भे हस्ते चाग्ने यसकागतपर्वेशः, पुं, (शतपर्वावा ईयः ।) शुक्रायः । "रध: नीणो यन्ता गततिरगैन्द्रो धनुरयो॥")भु-ध-फ-टा भवेत् स्तम्भे पूर्वाषाढ़े च इति विकाण्डशेपः ॥. नेते। स्त्री, (शतं पादा यस्याः । पाटख ब्रह्मा । इति मेदिनी ॥ (यया,भागवती दु-य-डा भवेत् स्तम्भे वायव्ये भाद्र उत्तरे ॥ शतपात् गतपाद, पात्।) कर्णजलौकाः । इति जटा- “एवं हतं शततिहिरण्यकशिपीरथ") एव स्तम्भचतुष्कच नातव्यं स्वरवदिभिः । स्वर्गः। इति विखः । धियानि शत्तिकादोनि प्रत्येक चतुरक्षरः। तिपत्र सो, (गतं पवाणि यस्य ।) पद्मम् । इत्य- साभिजिन्वंगकास्तव गतेक हादशाधिकम्॥ गतपादिका, स्त्री, (गतपाद + स्वार्थ कन् : मरः ॥ (बधा, महाभारत । ३६८२० । यहांगक कोठस्वः कर: मौम्योऽपि वा ग्रहः।। टाप् । अत इत्वम्)) काकोली। इति जटाधरः "इमामसितकेशान्तां गतपत्रायतेक्षणाम् ॥") | तवस्यो वैधवत् सम्यक् मुमो नामादिमाचरम् | कर्णजलौकाः । इति शब्दरत्नावलौ ॥ तपत्रः, पुं. (गतं पत्राणि पना यस्य मयूरः। मौविदं शुभं ने यमगभं पापनेचरैः । गतपुप्पः, पुं, मारविः । स तु किरातार्जुनोयग्रन्य- मारसः। दाघाटपक्षी। इति मंदिनी मिय मित्रफल तवनिर्वधन शुभाशुभम् ॥ का। दात विकाण्डपः । राजकीरः। नुरो इति भापा। इति हेम- यहाच्यं सर्वतोभद्र ग्रहोपग्रहवेधतः । गतयुप्पा, स्त्री, (यतं पुष्पाणि यस्याः।) माक- चन्द्रराजनिर्धण्टौ। ( यया, महाभारते । ३। | शुभाशुभफलं सवं तदिहापि विचिन्तयेत् ॥” विशेषः । प्रति भरतः ॥ भलुफा इति ख्याता। १०८1८1 पञ्चवरा अ-इ-उ-ए-श्रीकारास्तयोंगधिष्टानि (यथा, वृहत्संहितायाम् । ५१ ॥१५॥ "मयूरैः शतपय जीवजीवककोकिलैः ॥") नक्षत्राणि । अव चतुभिर्वर्णरकनक्षवं यधा, "गन्धमांसिगतपुष्पया वदेत् ॥") गतपत्रकः,पुं.(गतपत्र + खार्थे कन् ।) दार्वाधाट अ इ उ ए ३ । यो व वि बु ४। वे वो क कि तत्पीया मितच्छवा र प्रतिच्छवा३मधुरा पों। इत्यमरः ॥ काट्ठीकरा इति भाषा । ५.। कु घ छ ६ । के को ह हि ७ । हुई ४ मिसिः ५ अवाकपुष्पों ६ कारवा ७ इन्व- गतपत्रनिवासः, पुं, (शतपत्रे निवासी यस्य।) हो डा डि डु डे डोम मि म में 1 मरः । गताक्षी ८ शतपुष्पिका ८ मधुरिका ब्रया । इति कविकल्पलता ॥ पद्मस्खे त्रि॥ मोट टि टु ११ टे टोप पि १२ । पुप ग १० मताद्वा ६१ हवा १२ मिशिः १३ मिनी शतपदी, स्त्रो, (गतं पवापि यस्याः । डोप।) १३ । पे पो र रि १४ । २ रे रो त १५ । १४। इति गदरत्नावली॥ माधवो १५ घोपा पुष्पविशेपः। सेउती इति भापा। ति तु ते तो १६ । न नि नु ने १७ 1 नो व यि १६ । इति जटाधरः ॥ अम्या गुणाः । मधु- वर्णासो गोलाव इति वदन्ति। तत्पबायः । यु १८ । वै यो म भि १८ । भुध फट २० । रत्वम् । वातपित्तहरत्वम् । गुरवध। इति सुमना: २ सुगोता ३ शिववलमा ४ सौम्य-मे मो न जि २१ । जु ने नो ख । खिम्न राजवन्नम: ॥ * ॥ पवित्रपः। मौरी इति गन्धी ५ शतदला ६ महत्ता ७ शतपत्रिका ८ से सी २२ । ग गि गुगे २३ । गोग गि भापा। तत्पधायः। गताद्वा २ मिसिः३ अस्या गुणाः । हिमलम् । तितलम् । कपा- २४। गे पो द दि २५ । दुधमन २६ । घोपा ४ पोतिका५ अतिमवा वाक- ॥ धरः॥ -- । पाटल- ·१४ ।। । .." .... . . . . भतभागय। । विनः। शणालु शतकु शतट्ठ भण्डाते। ड, शण्इते । काण्डो वीरं रजती गणिका, स्त्री; (गण + स्त्रिया टापा कन् । पतगतकुम्भः, पु, पर्वतविगेयः । इति गातार त्यर्थः । इति दुर्गादासः॥ इत्वम्।) शणपुष्पो। इति राजनिघण्टः। शब्दटोकायर्या भरतः ॥ (म्बो, नदीतीविरोध मण, म दाने। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (बा गणोरं, को, गोनमध्यस्थपलिनम्। ददरोतटम्। यया, महाभारते । ३ । ८४।१।। पर०सका सेट् ।) म, गणयति । इति दुर्गा- | इति मेदिनी: "मुगन्यां शतकुम्भा पञ्चयधाश्च भारत । गण्डू की, पद्मादिसमूहः। इति यदावा- पभिगम्य नरये ठ खगलोंके महीयते') दासः॥ भयं, की, (गण+अच् ।) सुपविशेषः । तत्प- | वली। गतकोटि:, पं.(गतं कोटयोऽग्रा: गिमा यम्य। व्यः । भङ्गा २ मातुलानी ३ । इति हेम गण्डा, पु, नपुसकम् । गोपतिः। इति भरत- | वयम् । इत्यमरः ॥ हन्दमस्या लीलावतीम चन्द्रः । (यथा, महाभारत। ।।१४५ ॥ ११॥ हिरूपकोपः॥ मनसंख्या। “मर्ष तैलं तचैव जतु दारूणि चैव हि । गण्डता, स्त्री, (गण्डस्य भावः ।' तल ।) पण्ड- यसक्रतुः, पु, (गतं क्रतको यम्य ।) इन्द्रः । इति तमिन् वेश्मनि सर्वाणि निःक्षिपेथाः सम त्वम् । शण्डशब्दात् भावे तप्रत्ययस्थानन्तरं धनञ्जयकोपः । (यया, महाभारत ।३।३।१५ न्ततः")| भाम् प्रत्ययेन निष्पवमेतत् । "माह माममरयेटः पिता तब तकतुः। पणः, (पण + पचायच् ।) खनामख्यातक्षुप पण्डिलः, पु, (गड़ि रुजायाम् + "सलिकल्यनि- बहुकम्मर । बहुमनः । यया, कम्वदे। १.१ तत्पर्यायः। माल्यपुप्पः २ वमनः ३ कटु महिडिमण्डिखण्डौति । उपा. १५५ "ब्रह्मास्त्वा शतक्रत उपामिव येमिरे।' तिकः ४ निभावन: ५ दीर्घ शाखः त्वक् । इति इलच्।) मुनिविशेषः । इति सिदान्त- ] "हे शतक्रतो बहुसम्मन् बहुप्रन का।इति सारः दीर्घ पल्लवः । प्रस्य गुणाः। | कौमुदी। तद्भाये सायणः) +मुवनम् यया,--- :। नशाधातुः मतखण्डं मजकम।' वा इति राजनिघण्टः । अभ्यन्तरस्त्रीरक्षकोऽयम्। खोजा इति भाषा। इति मन्दचन्द्रिका। अपटिका, स्त्री, (शणस्य घण्टेव तत्तुल्यशब्द- तत्पर्यायः । वयंवरः २ । तलक्षणम् यथा,- कारिफलवावात्। इवायें कन्। टापि प्रत “ये त्वल्पसत्त्वाः प्रथमाः कीवाय स्वीसभा- गतन्यिा, स्त्री, (गतं ग्रन्ययो यस्याः।) दूर्वा । त्वम्।) अणमुप्पी। इति राजनिघण्ट: । इति राजनिघण्टः॥ जयपी, स्त्री. (गणस्य पर्णमिव पर्णमस्थाः । माला न दुष्टाः कार्येषु ते वैवर्षवराः स्मृता "एतनी, स्त्री, (गतं हन्तीति। इन+ट । डीम्।) अमनपर्यो। इति गन्दरतावलीम इति ।। डीए) शस्त्रभेदः । अस्य लक्षणम् । यया--- अपपुष्पिका, स्त्री. (गणपुषी+स्वार्थे कन् । प्रत नपुंसकम् । हिजड़े इति भाषा । इत्यमर "पय.कण्टकसमा एतनी महती गिता।' रत्वम् ।) घण्टारवा। इत्यमरभरती। झन- भरती ॥ गोपतिः। शाड़ इति भागा। इति इति विजयरचितः। झनिया इति धनयोष इति च भाषा: बध्यपुरुषः। इति जटाधरः । “दुर्गध परिखोपेत चयाहालकमंयुतम् । शपपुष्पी, स्त्री, (गणस्य पुष्पमिव पुष्यमस्याः।)| उन्मत्तः । इति धनञ्जयः । शतनीयन्त्र मुख्यय शतशय ममातम् ॥ सुपरिषः । अपहली इति मम इति बन गतं, को, (दश दशत: परिमाणमस्येति। गोपुरं सकवाटच तत्र स्यात् सुमनोहरम् । अपर प्रति च भापा। तत्पर्य्यायः । हत्- “पंक्लियितिविंशदिति ।५।१५। इति | सपताकं गजारूदो येन राजा विशेष पुरम। पुप्पो र गणिका ३ गणघण्टिका 8 पीतपुष्पी त: दयानां शभावश्च निपात्यते।) दशगुणित- इति मात्रय राजधर्म दुर्गसम्पत्ति म १८१ स्थ सफला ६ लोममा ७ माल्यपुष्पिका । दशसड़ा। एकगयी इति हिन्दीभापा। पध्यायः ॥ (यथा, रघुः । १२१८। पस्या गुणाः । दतिलालम् । वमिकारित्वम् ।। (यथा, गान्तियतकं । "प्रय गाचिता रक्ष. सतनीमथ शत्रवे। रसनियामकत्व । इति राजनिघण्टः। “नि:खो वष्टि शतं शती दशशतं लक्षं सहस्रा-हता वैवस्वतस्यैव कूटशाल्मलिमक्षिपत्। सपसू, की. (गणस्य स्वम् ।) पविषकम् । धिपः ॥") | "अय रचो रावयः अयस: गाभिः कोले इत्यमरः । “गणतजाले। ययस्य सूत्र | तत्पीय.। दशति: २। इति पुराणम् । यितां कोण सतनी लोहकण्टककोलिताट सपथम् । पयति ददाति सूत्र गण । गण | तहाचकानि। धार्तराष्ट्रः १ शतभिषातारा २ | विशेषाम् । शतनी त चतुस्ताला लोइकण्टक यम दाने पन् । भणः नालव्यगादिईन्य. | पुरुषायुपः ३ रावणालि: ४ पादलम् ५ सञ्चिता । यष्टिः-- पानाः इति वा मनोदश्यमादिदमयनान्त | इन्द्रयः । अब्धियोजनम् । इति कवि- इति नहीकायां मशिनाय. ॥ ) पिकाली। इति चित् । सम्भवे पन द कल्पलता (बहु । इति निघण्टुः।३।१॥ करनकः। इति मंदिनी ॥ गलरीविशेष रूपम् ।सपो दन्यसादिमूहन्यणान्त इत्यपर। | यथा, ऋग्वेदे। वा “चिया न शताय अस्य निदानलक्षणचिकिमा रोधियोरम सपश्पिमपिञ्चाकपकोणाणा इति मून्य- गतामघ।" "मताय बहुनामतत् पपरि- द्रष्टव्याः म पारी विद्याभरणम् । मिताय। इति तहाथे सायनः ।) मतच्छदः, पु,(शतं छदा यस्य ।) काठापची 'मापांसमपनीत स्यादिपस्योईत वित्। गतकः, वि. (अतं परिमाणमस्य। मत+ इति निकाण्डपः ॥ काहीकरा इति भाषा मनवमयं रामो वैश्वस्या विकसीविकमाइति "मस्याया अतिमदन्तायाः कन्।"५॥१॥२२ ॥ मनुगमनात् पविषकमपि तदुच्यते 1 पानाय | इति कन् । गतसस्याविशिष्टः। यया। गान्ति- गततमः, वि, शतस्य पूरणः । शतप्रदात्तमद इत्यादि मनुष्क शालेय के । धानाय पद्यादि गतकामहगतकादिः । शतसम्दात् प्रत्ययेन | प्रत्ययेन निष्पनमसत् ॥ पोशा चिायते मन् साम्याधुचितमपि निष्पवमेतत् । (यथा, माकण्डये । ४६।३०। गततारा, स्त्री, (यत तारा यस्याम् । ) गत पोहतमिति तिम्" इति तहीशा “सध्यासण्यामक व मतको समुदाहती) भिषाननवम्। इति केचित् ।। स्वार्थ केयनकच्च गतदन्तिका.स्त्री,नागदन्ती। इति राजनियर वानुमः . (यवानुशालार्थ कन्।) पार- प्रतकोनि, पु, भायइंडियः। इति ईमचन्द्र यतः स्त्री, (शतधा द्रवतीति । गत + । मत यति भदरवासी योपान तितकुन्द प, (गतं कुन्दा यस्य ।) करवीता उपा।। इति ।) नदीविशेष. इति राजनिघ एटः। शतत्त इति हिन्दी भाषा। सा हिमाया मेदिनी। ॥ इति कथा दान इत्यस्य मतदलपद्मञ्च भाषा

·No text on this page.

·. यया - १५ গন शतपु. । विपागायो मिमिला। (प्रया नाम: यत्वम् । कुटमुयम्फोटपित्तटारनागित्वम्। टे टोच वि २७१ चे चो ला लिनुले महाभारत । १११०८१८ रथत्वम् । सुरमित्व । ति राजनिर्घ गटः ॥ लो ३ । नृयुताः अकारयुक्तीन यः हम्मे न ५ बिटुमा यमातदुरिति विश्रुता" गतपधिया,म्बो, (शतपनी+कन् । साए। पत दीपों मयः । तालव्यगकारंग दन्त्यमकारो 4.1 गितः । इत्यमरः । मदिइलम् ।) गतपत्री । इति राननिर्घ गटः ।। जयः। इतिगतपदचक्रम् इतिज्योतिस्तत्वम् ४। पुत्रगोकमतमो वशिष्ठः कण्ठे गतपधिकः(गतपयमधील तहेट इति या। गतपदी, मसी. (गतं पादा यस्याः । डोम्।) बिहा नद्यामन्यो प्रविष्टम्ततो भोत्या "शतषष्टेः पिकन् पयो बहुलम् ।"४ १२ १६० बहुपदयुताकीटविशेषः। कागयिका इति गतघा द्रुता इति गतः । इति नहीकायां इत्यम्य यातिकोना शत-गब्दोत्तरपधिन्- कानकोटारीदति घ भापा। नत्पर्याय: । ॥ कर्गकोटी ३ .. ॥ (एतहत्तान्तम्तु महाभारते ।।१०८१ गदाय पिकन्प्रत्ययेन निष्पन्नः)नानामताव! कर्णनलौकाः २ यदृष्टयः॥) पम्या लन्तगुणाः । लम्बी । नानापथगामी। प्रतिमिहान्तकौमुदी भीरुः ४ शत्यादिका ५ कर्णजलुका ६ । इति *गतद्रोविपाशायुजः मिन्धुनद्याः गतपदचकली. (गतं पदानि कोहा यम्यतच अन्दरदायनी। गतपात ७ शतपादी इति सुगीतं लघु स्वादु मामयनम् । तसकञ्चेति ।) नामा नवजाना चकम् । नटाधरः ॥ शतावरी । इति रालनिर्घरटः । जल निम्मे टोपनं पाचनश्च शतपन को, खेतकमन्नम् । यघा, प्रदत्ते बलं बुद्धिमधायुपञ्च ।" "धक शतपटं बच्चे ऋक्षांशाक्षरमभवम् । "तपनं महापद्म पुण्डरीक सिताम्य जम् ॥" इति राजनिघण्टा नामादिवर्णता या क्षराध्यकाम्तथा । इति रत्नमाला॥ म्ही, दूर्वा रति शब्द चन्ट्रिका । तिर्यगृहं गता रेग्ला रुद्रसंख्या निवेदयुधः । गतपञ्चा, [न] पुं, (शतं पळयि यस्य ।)वंगः। व्य, (शत+धा ।)गतप्रकारम् । यधा, जायते कोष्टकानात गतेकर..नात्र संशयः॥ इत्यमरः ॥ शुभेदः । यथा- ". ५: शुत्वा यः सर्पो न निवर्तते । प-व-क-इ-डा ऐगान्यांम-ट परता रिति "गतपर्चा भवेत् किञ्चिकोशकारगुणान्वित ..५ मिद्यसे मूर्ति गिरीपस्य फलं यथा" चाग्नेय्याम्। विगेपात् किश्चिदुष्पच सक्षारः पवनापहः।" प्रति भावप्रकार:॥ इति महाभारतम् ॥ न-य-भ-न-खाने त्यां ग-स-द-च-ला वाय- वामान] पुं, (गतं धामानि बचीसि यस्य। गतपर्वा, मो, (गतं पर्वाणि.यस्याः ।) दूवी। व्याम् ।। ५५..ति जटाधरः॥ पक्ष पत्र क्रमेणव विंगवान् प्रयोजयेत् । बचा। भार्गवपनौ। (यया, महाभारत । पार, लो, (तं धारा: कोणा यम्य।) पक्षसरममायोगे एककं पञ्चधा कुरु ।। ५१११७११३॥ नम्। इति विकादशेषः ॥ गतधारायुक्त, प्रवर्णायाम्तयो जे याः सभ्यतरयुताम्तथा । "वृहस्पतिय तारायां शुमार शतपर्वया ॥") त्रा यथा- सजातीयवयमास्वाय पश्चस्वरविनिर्णयः॥ कोजागरपूर्णिमा। इति शब्दरत्नावली॥ ५.सी. पवित्रमसि शतधारं वसोः पवित्रमसि ऋदलतोरण्यकारेण शेन सस्य परिग्रहः । कटुका । इति राजनिघण्टः॥ सहस्रधारम् । कुर्यात् कु-पु-भु दुस्माने बौणि वीराणि गतपर्विका, स्त्री, (गतपी + कन्। टापि सी. पवित्र ए शतधारण सल्वा कामधुच ।।" अत इत्वम् ।) दूर्वा । बचा । इति मेदिनी ॥ इति पशुपतिपद्धतिः॥ कु-घ-उ-छा भवेत् स्तम्भे रोट्र वीगानगोचरी | यवः । इति शब्दरत्नावली। aeति, पुं, इन्द्रः । (यथा, महिम्नः स्तोत्र ।। पप-गण-ठा भवेत् स्तम्भहस्ते चानतपर्वेशः, पुं, (शतपाया ईश: ।) शुक्रग्रहः । "ग्य: नौणो यन्ता शतष्टतिरगेन्द्रो धनुरयो॥") भु-ध-फ-ढा भवेत् स्तम्भे पूर्वाषाढ़े च नै ते॥ इति विकाण्डशेपः॥ ब्रह्मा । इति मेदिनी ॥ (यथा,मागवती७४।१६ दु-य-म-डा भवेत् स्तम्भे वायव्ये भाद्र उत्तरे ॥ शतपात्, ?स्ती, (शतं पादायस्याः । पादस्य "एवं हतं शततिहिरण्यकशिपोरथ ॥") एवं स्तम्भचतुष्कञ्च जातव्यं स्वरवेदिभिः ॥ गतपादन पाता) कर्णजलीका ति बटा- स्वर्गः। इति विश्वः ।। धियानि कृत्तिकादोनि प्रत्येक चतुरचरः। "१५ सो.(यतं पवाणि यस्य ।) पद्मम् । इत्य- साभिजिन्य कास्तत्र गतेक हादशाधिकम्॥ गतपादिका, स्त्री, (शतपादन स्वार्थ कन् + मरः ॥ (यथा, महाभारत | ३ १६८१२० । यक्षांशक कोठस्यः करः सौम्योऽपि वा ग्रह। टाम् । अत इत्वम्।) काकीलो। इति जटाधरः। "इमामसितकशान्तां शतपवायतक्षणाम् ॥") नबस्यो बेधयेत् मन्यक पुमो नामाटिमातरम् कर्णजलौकाः । इति शब्दरबावनी । पुं, (शतं पत्रारिए पक्षा यस्य )मयूरः। सौम्यविदं शुभं ज यमगभं पापखेचरैः मारम: दाघाटपक्षी। इति मेदिनी ॥ मिर्थ मियफलं तवनिबंधन शुभाशुभम् ॥ शतपुष्पः, पं, भारविः । स तु किरातार्जुनीयप्रन्य- कर्ता। त विकाण्डशेयः ।। राजकीरः। नुरी इति भापा। इति हेम-यहाथं सर्वतोभद्र ग्रहोपग्रहवेधतः । तपुप्पा, स्त्रो, (शतं पुष्पाणि यस्याः।) गाक- चन्द्रराजनिघण्टो ।। (यथा, महाभारते ।३। शुभाशुभफलं भवं तदिहापि विचिन्तयेत् ॥" विशेषः। इति भरतः ॥ शलुफा इति ख्याता। पञ्चस्वरा अ-इ-उ-ए-थोकागतयोगेधियानि (यथा, हहत्संहितायाम् । ५१ । १५ । "मयूरैः शतपत्र च जीवजीवककोकिले. ") नक्षत्राणि । अव चतुर्भिर्वर्णरेक नक्षत्र यथा, "गन्धमांसिगतपुप्पथा वदत् ।") शतपत्रक यं. (शतपत्र + स्वार्धे कन् । दार्वाघाट अ इ उ ए ३ । श्री व वि वु ४ । वे यो क कि तत्पयायः मितच्छत्रा २ प्रतिच्छना ३मधुरा पक्षी। इत्यमरः । काठोकरा इति भाषा ॥ ५। कु घ ङ, ६ ! के को हहि 91 हुई ४ मिमिः ५ अवाक पुप्पी ६ कारवो सत्य- मतपत्रनिवासः, पुं, (शतपत्रे निवासी यस्य) ही ड ८१ डि डु डे डी ८ । म मि मु में १० । मरः ॥ शतानी सतपुष्पिका ८ मधुरिका ब्रह्मा। इति कविकल्पलता॥ पद्मस्थे त्रि। मोट टि टु ११ टे टोप पि १२ । पु पण शतपत्री, स्तो, ( शतं पनागि यस्याः । डोपट १३ । पै पो र रि १४ । करे रो त १५ । १. शताहा ६१ वा १२ मिति: १३ मिमी इति शब्दरत्नावली। माधवी १५ धोपा घुप्पविशेषः। सेउती इति भाषा: वर्णामी गोलाव इति वदन्ति । तत्पयायः। यु १८ वे यो म भि १८ । भुध फट २० । पाटल- ति तु तो १६ । न नि नु ने १०/नीय यि १६ । पति नटाधरः ॥ अस्या गुणाः । मधु- रत्वम् । वातपित्तहरत्वम् । गुरवच! इति समनाः २ सुशोता ३ शिववल्लभा ४ सौम्य में भी न जि २१ । न नोख निम्न राजवनभः ॥ ॥ क्षुपविशेषः । मौरी इति गन्धी ५ शतदला ६ मुहत्ता ७ शतपत्रिका ८ खेसो २२ ग गिग २३ । गो ग शिश भापा। तत्पयायः । शताधा २ मिसिः३ अस्या गुणाः । हिमत्वम् । तितत्वम् । कपा २। पोद दि २५ । दुघ सन २६ । धांपा प्रीतिका ५ प्रतिच्छता है पवाक धरः॥ 141.1 -- १४॥ -- ई ·गतमि शतम 7 , मार गिमा १. मा तु पयोमुग्नी। यया.- "इन्द्रम्य रूपं गतमाममायु. मा १२ वममा १५ "पपजियमपिवापिशापयुक्त चन्द्रेण ज्योतिरमतं दधामः।" माना १५ नाना । पूर्णवयं गभिया च ममाप्यु इ नि । "गतानामने केपी प्राणिमा मार्ग पूजा Pramा १८ वनपा १८ पतामधोमप्रगणानि गिनि नित्यं तत् जगत्पूज्यमित्यः।" तिनाम mar.भापविना २१ प्रियायमूमिसननेषु च भूषितानि ।' Funnापमा इति ज्योतिस्तत्वम् । गतमाज:, . ( गते मतवारं मायति । एम.faxe। मनन । भाति-नवजातनम् । गोपि । मज हो+णिच् + पद।). minागनाशिनि प्रग. "गातभोतिरतिमाहमी मदा कारकः । इति कचित् ॥ (कपित् मनः मिरी हिचतुरो मरो भवेत्। रति पाठः।) HITतिमा टानम्। परिणामतिगयेन दारुपो मतमूसा, सी, (यतं मूलानि यस्या.) Kerreदिरावर वारणोड़ यदि यम्य मभवे ।" वचारत राजमिघट, Thmiri इति कोठीप्रदीपः शतमूनिका, खो. (मतं मूसानि यथा.! •rrrrrrrrमिनो जालम मियगुणाः । यथा। स्वायें कन् ।) यत्तीति राजनि *गताननादित्य विमायमंत्र गतमूली, स्त्री, (गतं मूलानि यस्याः। 'पापत्र गोडा मियगुणा: प्रदिटाः। ७॥१५४ । डोप।स्वनामध्यातोपा Arranti गिगामाभिवा जयन्या: तत्पर्य्यायः । यासता र पभोकरदी •eomimar गोगमत्परपा भवन्ति ।" ४ वरी : प्रथमोला। भोरपनीमा शादी मतभिवादियोंगे ज्वरोत्पतिफल यी ८ गतावरील पहा . यम रधिणी ११ गटी १२ वीषियव:।। " गिभिवागतो याम्यपंम्सिपूर्ण: जटाधरः । ऋथ्यगता १ तिर अनिमियार भगोष्ठोनयम्याम् । पही। गतपदी १५ पीयरी १५ धीररी समानयोग यो गिगापयुतः तथा १८ दिया दीपिकार. दार पानिममद मोऽपि मृत्यु प्रयाति । २१ शुभमपवा २२ सुपता २३ वहुमूना मागियामामो यो मया। गताध्या २५ स्वादुरमा २५ गता। tert.ru निवायाममाम वान न दगारकम् ।" मधुपणिका २८पामगुप्ता २८ जटा पनि ज्योति मातकोशिकवचनम् । ३१ गतवोर्या २२ महापधौ ३३ मा Firmana) भीर, श्रीमगिमा । सत्यमरः ॥ गर्न वानी | गतममा ३५ कंगिका ३६ मतपत्रिका friनाभीयोध्या ति भागोतविया वयोवा! ४ मा or irrfan न पाटः । तदा येमिकत्वेन गोता. पियारी ४१ दुर्मना।२ मेलामो ॥ •rror harrr-नितिमोतीरतिभात, गुणाः । प्रयतम् । मधुरत्वम् । हिमतम् । मय, प. (गर्न मया या यस्य । ) : कफवातपित्तमागिलम् । हिमालम् । निनादुध (यया, कमा লালপ। নিরালিয়ঃ খবি “ माप्तन्यस्ततागत: “गतावरी बमुता भीमग्निीवी की मातम पमतम् प्रानि पश्यन्या।") नारायणी गतपदी पदवीयां च पोर। मथ , प. मत मला तो यय): महागतावरी खन्या गतमूत्रपिट' परमा.(या भागवत।।८।। महीया ईतष नाथीलामीदा। ४.feer *यमाम विनियनपत्र। गमारगे गह: गीता तिरमार ... मग नरिमनमोतिनात् । मधानिपटिया बिना an गुमानित trainरा. वि। या, हमीर. । गक्रमामय बचा लिामो * हमारा:मानः । बामपनमा । पति समारो वातप्रितमे ni Truमम • • •ritrimeHATHER 'म यो वा तश' . ( पटटी मा - Timrai NR AANTIREET पर I दामना मार रबि, IT बाट MERESTHATrirati RITERY "मादप गए।' र: Mir. सदम. RAHA AM मामा... . प्रतिभा ·२८४ ई. । । १७ शताव शत्रः ती वेदविहांमौ तव हा शतरुद्रियम् ॥ शताक्षी, म्बी, रात्रिः । शतपुप्पा। इति शब्द- 1 वर्तते इति वा शतावर्त्तः ।" इति नत्र भाइर- टोनाग्रन्यविशेपे, लो। यथा, महा- रत्नावनी ॥ पार्वती। यथा- भाष्यम् ॥ महाटेवः । यथा, महाभारत ।१२। ।।७।२०० । १४६ । "भृयव शतवापिक्यामनाहयामनभसि । वैशतस्दीयं मृण्वंय मततोचितः ॥") मुनिभिः मंस्तुता भूमौ मम्भविप्वाम्ययोनिजा ॥ "शतोदर शतावत्तं गतजि नमोऽस्तु ते ॥") , स्त्री, (शतं रूपाणि अस्याः ।) ब्रह्मणः ततः गतेनं नेत्राणां निरोतिष्यामि यन्म नौन्। गतावी,[न] पुं, विष्णुः। इति विकागड़गेपः ॥ पत्नी च । यथा- कीर्तयिष्यन्ति मनुजाः शताक्षीमिति मां गताहा, स्त्री, (शतं पाहा यस्याः । गतपुप्या । तत्त्वात्मकं सवा नगह धाम्वनौजनत् । ततः ॥ इति नटाधरः ॥ शतावरी॥ इति राज- रवीं लोकनिहाय दिला ममास्थितः ॥ इति मार्कण्डेयपुराणे टेवीमाहात्मा देव्या- निर्घगटः ॥ मजपनस्तस्य भित्त्वा देशमकल्मषम् । चरितम्तुतिनामाध्यायः ॥ शतिकः, वी, (गत + "गताच ठन् यतावश्ते।" रुपमईमकरोद पुरुपरूपवत् । गताङ्गः, पुं. (गतं अङ्गानि अवयवा यस्य । ५ । १ । २१। इति ठन् । ) गतेन क्रीत: पाच मा ख्याता माविचौ च निगद्यते। ग्यः । इत्यमरः ॥ तिनिमनः। इति राज शतस्य विकारः। शतसम्बन्धी। इति सिद्धान्त- वत्यथ गायत्ती ब्रह्माणीच परन्तप । निर्घ ग्टः ॥ (दानवविशेषः । यघा, हरिवंशे। कौमुदी ॥ तांव्यषितम्तावत् कामवाणास्तिो विभुः | २३२ । ६ । गतेरः, पुं, (गद गातने + "शदेस्त च ।" उणा. येमे म विग्वात्मा शतरूपामनिन्दिताम् ।। "करानो न्वान्लनिय गताःगनलोचन:॥" | १।६१ । इति एरक तकारान्तादेव।) : कालेन महता तत: पुत्तोऽभवग्मनुः । शतावयवविशिष्ट, वि। यथा, महाभारते। | शत्रुः । हिंसा । इत्युग्णादिकीप: ॥ यम्भुव इति ख्यातः स विराडिति न: ६। १८८।२२। शत्या, वि, (गत + "शताच ठन्यतावगते । ५॥ दुतम् ॥" | "शताङ्गानि च तुर्याणि वादकाः समवाद १।२१। इति यत् ।) गतस्य विकारः। शतेन एति मारमा ३ अध्यायः ॥ यन् ॥") क्रोतः।धनपतिसंयोगः। शतमम्मे वृदिः प्रायः पपुराणमते ऽयं स्वायम्भु बमनोः पत्नी। गतानकं, लो, श्मशानम् । इति विकाण्डशेप: लाभ: शुल्कमुपदा वा दीयते इत्यर्थे गत्यः स, वेध । ११७।१४-१६ । गतानन्दः, पुं. (गतं बहुल: पानन्दो यग्य।) गतिकः । गत्वं गतिकम् । दक्षिणाभिमन्दनं सो ब्रह्मात्मसम्भूतं पूर्व स्वायम्भुवं प्रभुः। मुनिभेदः। स तु जनकराजपुरोहितः । देवको- गतम्य निमित्तमित्यर्थः। इति सिद्धान्तकौमुदी। मानमेव रुतवान् प्रजापास्ये मनु दिन नन्दनः । इति मेटिनी ॥ ब्रह्मा । गौतममुनिः। गतिः, पुं (गद् + "रामदिभ्यां विप।" उगा. रुपा तु नां नारी पोनिधूतकायाम्। इति हेमचन्द्रः । विपरयः । इति विकाण्ड-61६७।इति त्रिय !) इम्ती। प्रति मिहान्त- यम्भुवी मनुदेव: पत्नीले जगह विभुः । पः ॥ (विष्णुः । यथा, महाभारत ।१३। कौमुद्यामुणादित्तिः॥ (राजर्पिविरोपा यया, पाच पुरुषात् देवी गतरूपा व्यजायत । १४८1७८1 ऋग्वद। ५।४।८। यवतात्तानपाटी प्रस्त्यावृतिमंजितम् ॥") “म्वतः वङ्गशतानन्दो नन्दिज्योतिर्गणेश्वरः ॥ "शत्तिमग्न उपमां केतुमयः ॥" 'लुम्पः, । पुं. भारविः । इति विवारडु- गतानीकः, पुं, (गतं अनीकानि यम्य ) वृतः । "चिं एतनामक राजर्पिम् ।" इति तमाये ग्म्पक:परिप्रयोगा। मनिभेटः । म तु व्यामगिप्यः । राजभेदः । म सायणः॥) योध्या, मत्रो, (गतं वीागि यस्याः) वेत च चतुर्ययुगे चन्द्रवंगीयहितीयराजः । तस्य शत्रु:, पुं, (गट गातने + "कादिभ्यां क्रन्।" वा । एत्यमरः । शतावरा। कपिनदाता। पिता जनमेन्यः पुचः महम्रानोकः । इति उणा• ४१.३ इति ऋन् ।) स्वदेगादनन्त- नि गजनिधषटः॥ मेदिनी । सुदामराजपुत्तः। इति यौभागवत | रोऽध्ययहितकविषयाभिनिवेशिराजा यया, विधी, [न] पुं, (भतं विधतीति । विध+ म्क २२ अध्याय:॥ (नकुलपुचः । यथा, “विषयानन्तरो राजा गर्मिषमतः परम !" निः।) पनवेनमः । इत्यमरः । महाभारते । १२३४।१०। नम हम, (गतगुणितं महसम् । मध्यपद- "पुत्तस्ते प्रतिदिनाय मतमोमम्त या विभुः । भातकः । निपातकारीत्यर्थी तत्पर्याय! रिपुः गोपियामाधारयः ।) मानगुणितमहसम् । लक्ष युतकम्माननिय व गतानीकय नाकुन्निः ॥ २ घेरिः ३ मपनः ४ पार: ५ पिपः। षणः मिति यावत् । यया पागतः। मणियामो महदेवाइ यो जातः शुनमनम्त दात्मजः । दुई दस हिट ८ विपक्षः १० प्रहित: ११ गपादिनां प्रतिपई माथिवाटमएस जपेत् । म कुमलिनो वीगः सताम्ताय मुताम्त वn"), अमित्रः १२ दम्युः १३ गावव: १४ घभिधानी पर मध्यम मातम वाटाराई पयोव्रतं महारं की, (गतं धाराणि पाय । ) पञ्चम् । १५ पर: १६ घराति: १७ प्रत्ययों १८ परि. गतमसममप्रतियोपिति । इति भद्धि-रति विकागदपः । पौराति चामरः। दृपः २० प्रतिपक्ष नवम् । (यघा चहरियो । १२ । १३ । तार:- [म लो, कुष्ठभेदः इति शब्दरत्ना २१ । इति जटाधरः ॥ दिपन् २२ घातक: "पष्ट मतममाटेगजातमा श्या::") तारुपी.म्दी, विनी । तप्य रूपमा २३ हेपी २५ विधिपः२५ हिमय:२६ दिहिट TAYटा, सी. (गतं इटा पििप यः। "रहस्याव मदाहात्ति मतार: म्याइनाणम् । २० पप्रियः २८ अभिधानि: २८ पतिः शक्षा, गतं सादामदायम्दाः । निपातनात् रति भावप्रकाश ३. दीईट: ३१॥ গনি মাল্লাব। म्यः) विद्युत् | eAR (यथा, परिवंशी नारी, मसी, (शतपावति । पा++ तम्य व्यापायो यथा, १४६१८ पद । गौरादित्वात् डीए) गरमूली। य- "ममुनधः म राम रानन् मरः रन्द्रमाया। ति मदरसादली। "मपामपायानां दान शंकर मापदासीप्रमाभिगमः।") मी तिटिनी पटने भनिटानीमानी ! यति तिदिनी समाविमा यघा, का, पं. दि तिमिन्दः । (रा. न मोम्ति गद्दाम पाया। दमी पापनाशी निगरादा। मामा १३ ११८..! दानेन वा देवा मला मटा योः विधामपतमा विद्युत ममा.."नः मतादनं. पोपनि।' दानम्ना मनमा नियापुरा मानुन मतान्टायो Viharin समास: मदर्भाशयों मामामाया न मानः । मा प्रति, 1 - ५ -- - - - । है ·लिनिय । ततस्तु।) गमि,पुरयादिनाहाना मोमवामा:४ मन्दः५वाया। मा. मंत्राय भूत-जिटाधरः.वाम ... 11४. घरातोमन) मिस:२..यो) 7-11tlaमोरागानामनि। शनि गतम सराय भीतनिदर्ग. ममेत गद, तब भी गाते। शनि Trnar arrz गन । भीमो मामवरण या। RANTI मा (भ्वा..पर.-प्रक-स मरण पुन अजिनीपति अगदत् । ज,मादःशामा वांगिणमा भयानु दुस्सम् ।" पतनं पासना। गौरते am इति मासो १८ पध्यायः गदोऽपि ममित्यविपये मामभेदी तसचदेश्यो। दिमं तदादौ पठिन्या तमाम गाव पं. (यान तीति। इन् + मूलविभुः पदानित्यत्वे गौयती : जादिला का। या, पम्नथका कवि रसि दुर्गादामः । TrmI नपिगमात् तत्र यानादय मिहा इति गद, पी गती। २५ दुर्गमि।) गोरामय भाता। तत्पर्याय: । द्रुमः । बाल-पर• मझा निः मामान: । पति पदावारनी सह व्यादिः। पागीयते। भो ।। नमा मोटिभोजनादमावि । यया- इति दुर्गादासः । "fast गते दलिममभ्यसोपे गदः, पं. फनमूनादिः तिविमेकणि राजपयाः। नियवमेतत् । रति मिहाना *....... जोगिएटमदारवाया गदिः, पुं. (शीयते इति । यह मिस प्रमोचतुरः सपमान् । भिभ्यः क्रिन्। उ• ४i जोगधामा समेत रामः मेधः । जिष्णुः । इति मेदिनी प्रामगोनो भातमा तोऽभूत् । प्यादिकोषः। ग्रामो मतप्रदारपेट गदिस्ती, (गद गती+पनि मैं सुमित्रा महामना" विद्युत्। इति हेमवन्द।। रति रिवाथे १ मर्ग:मिहासकोमधामलादिमि! (etfe Ryामिनो नागाण्यगन- गहः, नि. (गद गाते । भन निरमा। परिन रामायती उत्तर- ३।२ । १५८। इति ।). अध्यायमारय द्रष्टयम् ॥ TR- गन्ना। रति गदधातो Alfa यगा, माययो । २।१।।रति व्याकरणम् । "मनमा मामा भान तदानधः । . . rrr sariram : निगमोर प्रोतिपुरकृतःचन्द्रिका गा। मनोवो, (गव प्रम्य जननी) समिक्षा गपणी, मी, (गगम्येष पर्वावर ....... marati पोदरादित्यात् ' ( गायोनि fr+ " मर गदचन्द्रिका । Prepar. ध । तप्प प मायः । माल २ गया। ....... या पनि माग यपुगणम् । भा.प. किमयादि निममन्द्रः। +4 '... in या, गमायने ।। " जना नाम मायाममा | Ramit पार ifraमरमर ददामि दिया" Free xaf. miri a r এ আসঃ + ণবাঘায় HINAHANE KE गनवावलिः, सो, गजपियनी।। मायामा गम्य) विशामागेपः । पाrom छायासुतः भाaft. पक्रः १8 कोमा ११ मा गः। पशि..। , पिता पर। "17 मन IMit] ...मक। Preranwir. " . मंः। MAA Ratin rinititionary पता: fam SHEET -MITH Mar ·१४ - - - - शनि शनि शनिवा पाया,- तेन मातन पश्यामि किञ्चिदवस्तु स्वचक्षुषा। पीतवस्त्रयं जीवे हरिद्राकनकानि च । 1. कश्यपो नमे तम्माजन विभावसुः । तत: प्रभृति ननाम्यः प्राणिहिमाभयादहम् ॥ अयः शुक्र मितो देयः शुलधान्यानि यानि भार्याभवत् मंज्ञा पुची लहः प्रमापते:॥ इति ब्रह्मवैवत्तं गगापतिखण्डे ११अध्याय:non शनी च सतिला देया कृष्णा गोलौहमुत्तमम्। ततेनोमयं रूपं मोढुं मान्न विवस्वतः । प्रम्य भोगकाली यघा- राही च महिपोच्छागी मापाच तिलसर्पपाः। "मी ततन्छायां मवणी निर्मम स्वतः ॥ "रविर्मासं निशानाय: मपादिवमदयम् । प्रजामपौ च दातव्यो केतो चानच मिथितम् वाच ततशयां सवर्णशृणु मे वचः। पक्षवयं भूमिपुत्तो वधोऽष्टादश धामरान् ॥ स्वर्णगोविप्रपूनाभिः सर्वपां शान्तिरत्तमा ।" यास्यामि मदनं पितुस्त्वं पुनरव मे । वर्षमेकं सुराचायसाष्टाविंगहिनं भृगुः । इति न्योतिस्तत्त्वम् । नवम कल्यागिा निविंग ममानया । शान: साईइयं वर्ष स्वर्भानु: साइवत्सरम् ॥" ग्रहाणां वलयो यया,- । छायां रहे स्याप्य संशागात् पितुरा- इनि ज्योतिस्तत्त्वम् ॥ | "गुड़ीदनं पायसञ्च इविष्यं चौरपष्टिकम् । लयम्। तस्य जपमन्वो यचा,- दध्योदनं हविसूर्ण मांसं चित्रानमेव च ॥ नोऽथ तां मंज्ञां मवर्णायां तथा रवि "प्रणवं वागभवं मायां योसुदृत्य शनैयरम्।। दद्यात् ग्रहकमाञ्चेदं हिनेभ्यो भोजनं बुधः । ननयामाम मनुयेष्ठ महीपते । चतुष्यन्त मनं प्रोता रविसूनोनवाचरम् ॥" शक्तितो वा ययालाभं सत्कृत्व विधिपूर्वकम् । हितीयच मुतं भद्रां रतीयि काम् ॥ ॐ ह्रीं शनसराय। इति रुद्रयामलम् ग्रहाणां दक्षिणा यथा,- इति प्रा स्वर्गखण्डे ११ अध्यायः ॥ | सईपाणिम्तन्मन्त्र जपेत् । यथा, “धेनुः शहस्तधानडान हम वामो इयस्तथा। क्रूरदृष्टः कारणं यथा,- "सूर्यारगहुमन्दानामूईपाणी जपेद्धः । रुणा गोरायस छाग एता वै दक्षिणा: क्रमा Vaiमरतत्र द्रष्टुं शहरनन्दनम् । सोमवीरधः पाखोर पां गुडपाणिकः ॥" प्रति संस्कारतत्त्वम् । Main महायोगी सूर्यपुत्रः शनैयरः ॥ इति च रुद्रयामलम् ॥ शनिचक्र, लो, (धनेचक्रम् ।) नृणां शुभाशुभ- त्यन्तामनवद। ईपम्मीलितलोचनः । तम्य होममन्त्री यथा। शत्री देवीरभीष्टये जानायभनिभोग्यनक्षत्रादिसप्तविंशतिनचत्र- रिशूलहस्तक्ष विशालानमुवाच ।। शवो भवन्तु पौत योरभिस्रवन्तुनः । यथा | युक्तनराकारचक्रम् । यथा,- शनवर उवाच । शनवराविति पुनः गबो देवीति होमयेत् । "गनिचक्र नराकारं लिखित्वा सौरिभादितः गवानया गि दर यामि सदरकिधर । इत्युदाहतत्वतमसापुराणम् ॥ वारविशेषः नाम ऋनं भवेदयव फलं तव शुभाभम् ॥ • असदपाना मुनीनामनुरोधतः । तव वारवेला यया,- एक मुखे दक्षहस्ते चत्वारि पद पदहये । विशानात उवाच । "छतमुनियमगरमगल- हदि पश्च करे याम चत्वारि मस्तके वयम् ॥ भावहीन देवानां नाइंगहरकिहरः । रामतभास्करादियामाई। इयं नवये गुह्ये इयं तव न्यसे दुधः । । दातुमगतोऽहं विना मम्मातुगतया ॥ प्रभवति हि वारवेला सुख हानिर्जयो दक्षे भ्रमः पादयियो प्रदि। दी वम प्रदेशाय चतुःकोणानया ततः । न शुभाशुभकार्य करनाय "n वामे भोर्मस्तके राज्यं नवे सौग्यं मतिर्मुदे ॥ पान... गत्वा ननामानन्त्र कन्धरः ॥ तव कालवला यया,- तूर्याटहादी ऋचे यदा विघ्नकरः निः । रतमिहामनम्याच पावतों मग्नितां मुदा । "कालम्य बैला रवितः शराति- तदा मौग्यं वपुःस्वन्तु इच्छोप नेवदक्षयोः । नत सूर्यमुत दृष्ट्या दुर्गा मंभाप्य यवतः । कालानलागायुधयो गजेन्टू। बतीय कादशे पठे यदा मौग्यकरः शनिः । भाभियं दट्टी तम्मे पृधा तत्कुशतं शुमा । दिने निगायामृतवेदनेछ- तदा विनः गरीरस्यो गुधे वकऽतिवामयोः ॥ पावत्युवाच । नगेपु रामा विधुदन्तिनी च ॥" यम्य पीड़ाकर: गोरिम्तम्य चक्र फलनिवदम् कधमानम्नवतास्त्वं योतुमिच्छामि साम्प्रतम्। तब कुलिफवला यथा,- लिखित्वा रुगद्रव्येप तेलमध्ये क्षिपेत्ततः । कथं न पश्याम मां माधो वालकच ग्रहबर । “पठाटकं दिनेशात् क्रमश इ दिने मन्त्रि- निक्षिप्य भूमिमध्यम्यं रुणपुष्पैः प्रपूजयेत् । शनिरुवाच। चण्डेन्जरोक्तः | तुहिं याति न सन्देशः पीड़ां त्यक्षा गर्नयरः। म प्रकरणः माधि भुनत वादित फलम् पूर्व वाराईयामः कुलिक इद परी मध्यमयंति इति धीतितत्वम् । शुभाशुभं वा यत् कम्न कोटिकम्पन नुप्यते ॥ कालः।" निममः, स्त्री, (गनः प्रमर्डननी।) धाया। इतिहामं धातिगीयं गा गहरवाली। तहिने पूर्व दिग्गमननिषेधो यथा- मूय्यपनो। इति भूग्मियोगः। पकप्पं जननीमाचासज्जाजनककारणम् । "शुक्रादित्यदिन न वारणदिन कुशे गनिप्रियं, को, (मनः प्रियम् ।) नीलमतिः । पायालार रुपणमहोऽहं सध्यानधमानमः घोत्तरा) इति केचित् ॥ तपन्यामुरतः त्रदिपये विगतः मदा। मन्देन्दीय दिने न गक्रककुभं याम्यां गुणेन निवार:,.(मनिीय निर्वा धारः 1) नि. पिता दी विदारीन कन्यां पिरचय छ। व्रजेत् ।"on | भोग्यमावादनम् । तनु उदयादीदयकामः। মিনমিনী गरनपटानरता RAEEमरजीमोरी दीपो यया,- एकदा माशपाता मुगंविधाय च । "धादित विश्वा नागममि व पनियता। “गतकाटिपर दो दिनमामाप्टपास्तथा। रानटारमा मनिमानम्मोहिनी। न्या महन्तयार दुध सोभाग्यमेव च। मध्यममानिय मादनन प्रीमिता।" ' परिपाद भायमानं मा मां पायलबार ती पतिः योमान् शुक्र चापल्लमर । दिनाधिषप्य रमादम्याद दिनं धार मममीपं मनागमणिसानननोरना। गनो धन्य विजानीयात् प्रथम की रक्षामना माइनानीहम् । गगाए मामपावनतमनना पोपः । नियोतिस्तावम् । “टदयाहोदयाहानीभाममाददामा।" वाघमानधिसीन र भानंदमानमान मन् । पचनशानां प्राणां दानानि । अति मियादिया नरहालया नि नराम् । "मय नु नाम गोधन हरदनम् । मतभिमान महोदाsar त्वया घटना यदयानु मूट म दिनाति । पन्द्र बन्दनाही समक्ष विराट योगमारामार या पर विरते घशाने सामती पुगीन् । दुधपः प्रसाद डोटनम् । "गरम मसारमा माटी मा मोईन महा सा पदाला पार उपनाम सिवा गाय यदि मनमरRI N यथा- 1.

·. शपः भफत शमः गनियारममायुक्ता मा महावारुपी स्मृता । प्रायः । शपनम् २ । इत्यमरः । गायः ३ ।। "प्राचतुर्दशकाढलो यम्य नो राजदैविकर। इति तिथ्यादितत्त्वम् इति हेमचन्द्रः । मत्यम् ४ ममयः ५ शाप: ६ । व्यमनं जायते धोरं स यः गपये शचि ।' सब जातफनं यथा.- प्रत्यय: ० अभिपडःसाइति जटाधरः। व्यसनमापत् । धोरमतिपीडाकरम् । नयाद कपः सुवेग कुन्नकीर्तिहोनी चतुष्पादयवहारम्य क्रियापादाङ्गम्। यथा कोपाधिकारे यस्य पश्येदित्यनुत्ती विष्णुः । बगयुतो मध्यधनोगहीनः । अथ शपयः। "रोगोऽग्नि तिमरणं राजातामथापि वा। तमोगुण केशको नराणां "युनिष्वयवमवास गपथैरेनमईयेत् । तमश विजानीयात्तथा मुझे विपर्ययात्रा कात्यायन:। प्रयंकालबलापेक्षमग्न्यम्ब सुशतादिभिः ।" मन्दम्य वारप्रभयोऽतिमन्दः ।" इति कोठोप्रदीपः ॥ ॥ | अर्थम्य विवादाम्पदस्य बल बदल्पभावः। "तम्यकम्य न मर्वम्य जनम्य दि मम्भवेत् । सव यात्रानिधो यया,- कालम्य च बलं पुण्यापुण्यत्वम् । तदपेनं यथा रोगोऽग्नि तिमरणमृणं दद्यात दमयम। *मत्यजेविसे यावां सूारार्कोन्द्रवक्रिष्णाम् । स्थादित्यर्थः। दूर्वाकरत्वम्य पुनादिम्पर्गस्य | ज्वरातिमारविस्फोट गूढास्थिपरिपीडनम्। इति ज्योतिस्तत्वम् ॥ चाग्रे दर्शनीयत्वात् । अव मयतत् शतं न वा नेवाग्गसरोगय तोम्भादः प्रजायते । धारयेनादिगनिगदे द्रष्टव्यम् । इति प्रतिज्ञामुच्चार्याग्नौ नले वा हस्तं प्रति- शिगेरुग्गुदभनय देविका व्याधयो नृगान् ।' गम: मिथ पदुसम् । इत्यमरः । यथा: पेत् । एतन्मिथ्यात्वं मम सुकृतं नश्य दिति वा तस्यैकस्यति न तु दंगय्यापकमरणादि.। मन “गविद्या गर्नः पन्याः शनै: पर्वतमामहेत्। यात्ान त्वग्निपरीर्घा जलपरीक्षांवा कुर्यात् "न हया शपयं कुर्यात् बम्पेऽप्यर्थ नगे बुधः मन: कामय धम्मंय पञ्चतानि गनैः शनैः ॥” इत्यभिप्रायवर्णनं युक्तम् । तम्या महाभियोग- हथा हि शपयं कुर्वन् प्रत्य ह च नयति । इति गागड़े १८ अध्यायः ॥ विषयकत्वेन शपथसमभिश्याहारानईवात्। कामिनी' विवाहे गवां मध्ये तयेचने। गरः । इति मेदिनी सुकतादिभिरित्यादिना दूर्वासत्याभ्यु पग्रहः । ब्राह्मणाभ्य पपत्तौ च गपधे नास्ति पातकम्।' गर्नया:, . ( गर्न मन्द मन्दं धरतीति । घर. तया च विष्णुः । मर्वप्वेवार्थजातेषु मून्य कनक कामिनोचिति रहमि कामिनीममोपाय हा गतो+पमाघम् ।) गनिः । इत्यमरः । पथ्य | प्रकल्पयेत् । तत्र कृष्णलोने शुद्र दूर्वाकरं | शपथः । पवं विवाहमियं गोगामा स्तोत्रं यथा- गापयेत् । हिष्णलोने तिलकरम् । विक्षण- पावश्यकहोमेन्धनावें वाणरशामांत- भीमाशुनचयपप्य रविन महायहम् । लोने जलकरम्। चतुतणनीने स्वर्णकरम् । घनादौ । यमः । जायाया गर्भमभूत वदे भन्या गर्नेगरम् ॥ पञ्चश्वगलीने मौतोहतमहीकरम् सुवर्णाहोंने “वृथा तु शपथं कृत्वा कोटथ्य वधर्मयुतम् । याममोहमिदं स्तोवं यः पठेत् मयतो नरः। कोपो देयः । शूद्रस्य ययासमये विहिता क्रिया अन्तेन च युज्यत वधेन च तथा नर । दिया या यदि पा रावोगाम्तिम्तम्य न तया दिगुणेऽर्थ राजन्यस्य विगुणेथे वैश्याम्य | तम्मान गपयं कुर्यातरी मिथ्याधभितभ।' मंगयः । चतुर्गुणेऽयं ब्राह्मणस्येति । कृष्णलः काञ्चन- ) कोटयेति प्रानिमावोपलक्षणम् । तदधान रति व्यामभापितम्तीवम् ॥ रतिका तन्मध्यादून कणखोने एवमन्यत्र ।। वृथागपथकर्ता युज्यत प्रत्यर्थः । इति व्यवहार गप्प्यापीमारः। गए करोति। इति मिहान्त- मनुः । तत्त्वम्॥ कोदो। "मत्येन गापये दिपं सनियं वाहनायुधः । उापन, को, (अप क्रोशे + म्युर ।) गपथः । इन्द आप य प पो । क्रोगे। रति कविकल्पद्रुमः। गोबोजकाचनवग्य शूद्र सर्वम्तु पातकः । मरः। गालिः। इति विकाएइशेषः । गप. पोष) (दिशा-वा-च उम.-मक.) पुचदारम्य वाप्येव गिरोमि स्पयेत पृथक् ॥ शम:-(प:1) ग विशेपः । इति राम पनिदा) को तासचादी। य अ. गति प्राधणेन मयैतत् कतं न कृत धेति प्रतिभा- | चन्द्रिका । उलु इति भाषा अभिशापरत, गयो । पो. गता। पो. गामोत् । अ, | मुन्चार्य मत्यमिति यतव्यम् । तथैव क्षत्तियण | वि॥ (यथा, भागवते । । । १८ ॥४१॥ पति गते । सोग विधिपः । निर्भमन- वाहमायुधं पटव्यम्। तयैव वैश्येन गोबोज "निशम्य शममतई नरेन्द्र मिति धनुभ। महपगोडमी गपयानपश्यत् काञ्चनानामन्यतमं स्पष्टशम् । शूद्रेण तु पूर्वोतं म ब्राह्मणो नामसमभ्यमन्दत् ") कागो भादिप गामिदानम् । गपते । मिले | मध टयम् । नेपा दृयाकृतम्मान गर्फ, सो, गवादीनां सुरक्षा (यथा, यारवर चिमण्यार्यागन्मनुभाति नियमात अपये पातकहेतुत्वात् पातकगदेन निई गः । इला. ११२०४। पासपद पन्य परम्पदन् । रणाय गपत युधोऽप्येवम् । देवक्रियाविषयमा नारदः । "हेमडा शशेयः सुशोना वसा युता। गोगे। पहिलो मारमा। पति रघी 1 | "परखे निर्जन गवायतमनि मासे । मकांस्यपावा दातव्या शौरिणी गौः समामि यदि शिदिपिम्मरामि। रति न्यामापहरी व दिया मम्भवति किया। वाचा सपनामादिति पाणिनीयाः। वृधम्पतिः । दिन पर नियमामनेपदंपन्यव निभा- "देवमाणपादांय पुनदारशिरामि च । चमूमम् । इति मेदिनी। गर, पुं. सी. मस्यविशेषः । इत्यमरः पुर्व पमा मग प्रतिवादमदत गरः एतं तु मरया प्रीता मनुना सम्पकारणे । तिभापा. (यथा, - पमानामधिभूभनि माघः। ति मार्मिश्चभिगापे च दिश्यामि विगाधनम्।" "केवनकर्कशवरात् गफरातोऽपि शाम.. पव गपयदिययो: पृथक्त्वप्रतीत: गप न र...निमामिभनम् दियधम्माः। किन्नु वधे सम्मेणि सब गोचायें | यया छ। जाले पुननिपतितः सकरी रियाक'' सनिामनगरपादनात् । मानाचमनादिकायम् । दिशानित दिव्यता "अगाधननमधारी सिकारी न च रोहित । Rs. sinनिमोनि। कदानि भाद्र मिषितानि। पवाभियुलन गराष्ट्रपजसमाष गफरो फरफरायसे । कार) अमन वदन् पयः कत्तथ यमगं. उभय या पभिः बरवपारित प्रियानिा-मोटाशिवाइ भारदः। पर नदिमामापाचा | "मिया गिरीरत्ती मवय प्रकीर्तितः। শিক্ষাধি:, ০, সন্ধ্যায় প্ল্যামা অথিং Rita निपट गया नयादतर: कुवादितगे वायेभिः।' मोगममा इतिविकापः । तत्पया EिR ALE माग समित। न कात्यायन.। गि. २ वारिकपूर: ३ गाई यः ४ ममता ५। इति विकागोषः । - - सदक्षिणा इत्याइट।

·- - मताः। २१ शब्द: शब्दः शब्दः क शब्द कती। कविकल्पद्रुमः ॥ (चुग- मया कृतं तटेवान्येनापि कृतमित्यादिदर्शना- विभा ५१०॥ अथ संस्कृतप्राकृतममपुंलिङ्ग- -प्रक-सेट् । ) क, गध्दयति। मोपमर्ग- दितिभाव इति मिहान्तमुक्तावली गदाः । पाहार १ हार २ विहार ३ सार विकृती मतः। प्रगम्दयति गभीरमत्व | दगविधादा यथा,- ४ समर ५ सम्भोग रोग ७ प्रमुर संहार :: स्फुटीकरोतीत्यर्थः । इति दुर्गादामः ॥ "चड़जपभमगान्धारमध्यमः पक्षमम्तया। ८अमर १०वार ११ वारण १२ गण १३ पुं.(शब्द+भावे घञ् । यहा, गप प्राक्रोगे प्रतः परन्तु विज्ञ यो निपादो धैवतम्तया । टार १४ भार १५ आकर १६ लोन्ल १० 'शायपिभ्यां ददनी "उणा• B129 1 इति इश्यानिटशब्दय संहतः प्रविभागयान् । उसोल १८ विनास १८ वायम २. हर २१ 1पकारस्य बकारः।)योवग्राह्यगुणपदार्थ- इत्यानमैधिकपर्व । प्रहार २२ होर २३ प्रहुर २४ नीहार २५ पातत्यप्यायःनिनादार निनदः ३ध्वनिः शविशेषाणां नामविशेपा यया,- उरग २६ राग २० भाल २८ तरल २८ निः परवः हवनः खानः निर्धोप:र "गग्दो गुणानुरागोत्यः प्रगादः गोत्सतं गोविन्द ३० कन्द ३१ उदर ३२ तरुण ३३ दि. १० नादः ११ निस्वानः १२ निम्वनः नृणाम् । तरणि ३४ दास ३५ मोह ३६ मन्दोह ३७ भारवः १४ पाराव: १५ संराव: १६ | पहनं गुदजे शब्दे कई = कुक्षिसम्भवे ॥ माम ३८ खुर ३८ खर ४० तर ४१ मत ४२ वः १७॥ इत्यमरः । मरवः १८ रावः १८ खेड़ा तु मिहनादोध क्रन्दनं मुभटध्वनिः। महर ४३ प्रारम्भ ४४ हाम ४५ कर ४६ नगन्दचन्द्रिका ॥ घोपः २० । इति जटा- कोनाइनः कनकन्नम्तुमुलो व्याकुलो रवः । करि४० किरि४८ कोर४८ कोत. कन्दोल : मच ध्वन्यात्मको वर्गात्मकय। यथा, ममेरो वनपणादर्भूषणानान्तु गिश्वितन् । धीर ५२ मल ५३ मन्नय ५४ करोर ५५ हएहसंयोगादिजन्या वास्ते कादयो हेपा हेपा तुरमागां गजानां गन्नहित । वामदेव ५६ अमि ५.७ वीर ५८ नर ५८ नरक विष्फागे धनुपां हम्भारम्भे गोजलदम्य च । ६० करड६१दण्ड६२चण्डाल ६३ रद६४ शब्दो नमोहत्तिः योवोत्पनन्तु ग्यवत । नितं गर्जितं गनिः स्वनितं रमितादि च ॥ दर ६५ मरल ६६ कलह ६७ कम्बल ६८ चीतरङ्गन्यायेन तदुत्पत्तिस्तु कीर्तिता। कृजितं वाहिइनानां तिरयां रुतवागिते । प्राकार६८ प ७० खन्न ११ वहुन ७२. दम्बगोल कन्यायादुत्पत्तिः कम्पचिम्पते । हकप रेप रेवा बुकनं भपणं शुनः । कुरङ्ग ०३ देह ७४ मन्देह ७५ मङ्ग०६ पर त्पन्नः को विनरः क इति वुदेरनित्यता। पोड़ोतानान्तु कपितं मणितं रतकूलितम् । ७७ कुरर ७८ तरह चार ८० सुधार ऽयं क इति बुद्धिम्नु माजात्वमवनम्बते । प्रकार: प्रकणम्तन्वा महन्नस्य तु गन्दतः । भङ्ग ८२ प्ररि८३ हरि ८४ परिगाह ८५ "वोपमित्यादी मनातीऽपि दर्शनात् ।' क्षोननन्तु कोचकानां मया नादम्तु टहरः । कण्ठ ८६ कुण्ड ७ अहि८८ दाह ८८ परि- इति भाषा परिपेदः तारोन्युचध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कनः । मर ८० रवि ८१ हाहा ८२ मन्न,८३ मन्त्रीर टं निरपयति । काकन्नी तु कन्न: मूहम एकतानो नयानुगः । २४ वा६८५ अचन कुन कुमार गम्दो ध्वनिय वर्गय मृदयादिभवो ध्वनि:।' काकुर्वनिविकार: स्यात् प्रति यत्तु प्रतिध्वनिः कुम्भ ८८ कुम्भीर १०० मार १०१ विरल१०२ बगदो नभोत्तिः योवोत्पन्नम्तु ग्रहात ।” उति हेमचन्द्रः। कवल १.३नार १.४ कन्दर १.५ उदार इति प्रयकायांनुनोमविलोमममशब्दाः । नयन १ १.६ पार १०० जम्बीर १.८ कैगरि १.६ मोतिराकागममवेतः। दरम्य शब्दम्याग्र-नर्तन २ कनक ३ कगटक ४ महिम ५ कनर वराह११० मुरारि१११ काल ११२ काकीन गादाह योवोत्पत्र पति कण्टमंजोगादिजन्या कालिका ७ मरम ८ महाम८ मध्यम१. ११३ कुन्तल११४ चमूर ११५ विराम ११६ पास्ते कादयो मता इति। नतु महायव मटस्य ११ नवेन १२ तावता १३ तारता १४ वानु११० प्रानोल ११८ वाइ ११८ र १२. शेदनापन गष्ट यो कयमुत्पत्तिरत: पाद विभवि१५ करक१६ कम्ब क१७ काधिकार मार१२१ चोन १२२ भार १२३ मंमार १२४ दीतर न्यायन तदुत्पत्तिस्तु कीर्तिता इति। नन्दन । दलद २० दम्भद २१ योग्ययो: २२ केरल १२५ ममीरण १२६ टर. १२७ तान पायगदप्य बहिर्दगदिगदछिनोऽन्यः गद-लगुन्न २३ नुततनु२४ हाववहार५पतदातप२६ १२८ पामार १२८ चामर १३• कुलीर:३१ ते नव गम्देन जन्यने लेन दापरस्त व्यापक दरभैरव२० कनपुन्नकर८ वरकरवर८ वरपोरव त१२ सूर१३३ कटान १३४कन्दन १५ एवं क्रमल यात्रोत्पयो तेति। कदम्ब • तरुपौरत ३१ रदमोदर३२ नदमदन३३ कराल १३६ विकाम १३० पुर. १३८ हसम्म गोमकन्यायादुत्पनिः फचिन्मने इति पाय- दम्पतीपदम् नदाकदान५. माधववाहब १६८ कम्बु १४. विधु १४१ मिन्धु १४२. बुध गप्दात् दगदितु दश गप्दा उत्पान्ने । ततः वधमा ६६ नन्दनन्दन ३०हित ३८ समाम १४३ अनुवन्ध १४४ कुन्द १५ रन्द्र १४६ या दा गयदा उत्पयन्त इति भावः । ३८ कारिका. पादपा. नन्दन४२ नाना मदर १५० ममीर १४८ ममृत ११८ गन्ध परिमन् कम्यै गौरवादु कम्यचिन्मने इति । ४३ मम ४५ प्रधान्यायकानुनीमपिलीम- ११० भीम १५१ पर १५२ महर. ननु गदम्य नित्यत्वाटुत्पत्तिः कथमतः पार। मदाः । वन्दे १ देवर सेयर रवी ४ मानो किरीट:५४ तमान५ गुना ५६ हिन्नान उम्पः को विनष्टः कति दुहेरनित्यता ति।। ईमादीदा ७ यामा ८ विभु ८ पद १. १५.तोमर १५८ महाग १५८ दिय. गदानामुम्पादविनावाप्रत्ययगालिवानियल पन ११ यम १२ कम्य १३ राधा १४ राधया पुख पिरपिट दर: मित्या । मद मण्यायं एकार इत्याटिप्रत्य. १५ मुबामा १६ नन्दक १७ माटिका १८ मंदर १६५ होत १५६ का १४७ भिमानाशदानां नित्वलम् । स्वदीयाद- कानिनीय राजते २० भारती २१ शामिका ८ मीमा पनि १०. विकार ११ पिनामभिमपा पवन पा मोऽयंक २२. गगननः करका २४ भागद २५ कटकन दार १९२ दमन्तबाद : दमन दुहितु माजाचमरम्मत। देशीषय दौनरता २० महारगा २८ वातापिना १८ वाम बामद ... दामा १८० मियादी महातविपि सनात् इति । तय आदिमाक्षिदा. मदानिश, मात्रामार!2 मार शिर प्रत्यभिज्ञानय कामजातीय विषयः। नमु १२ एग्टिदे मयायामा मदिरा १२. घर ! वाम मायमेदो दियः टमी तिदिरोधात् । योरपि शोर्न भममिति। ननु मरिमर्दन । मारवानिवY. HER-मटार मददन ६ दमदर: मामादुन ८ मम्बामणि मनातीयत्व मोऽमिति प्रत्यमिनायां माम्मद ४१ मार ४२ दना दुसरा गदा ५. रमि व हमिन्दत पाइनर्देति दिदी र मया १० मतादुत ४५ मामाका । /- 1 ·THrt::दिनकर। दया भार . - २२ शमः ममी पानी १५ भारती १० गोली १८रुति २४ वाया २५ लाया २६ कया २७ सम्दभेदी,नि]. (शब्दमनुसृत्य मैसू गोनाम rite मी.मीणा" शामा २८ धावी २८ वि ३. रति १ भिद+णिनिः।)अर्जुनः। इति विभाग गोमा, वगैदा महा गति ३२ कन्धरा ३३ धारणा ३४ धारा ३५ / पायुः। इति केचित् । वावगेपः। orirमजनमो ८ मारी. तारा ३१ कारा ३० जरा ३८ धरा ३८ रामायणम्। बमा भी दमुमरा ३४ प्राजि • राजि ४१ रजनी ४२ प्रर्ति ५३ सदधी. [] . (गन्द मनुमत्य की कामपामडा 10 पता कौति ४ कन्या ४ तटी ४६नटी ४७नारी मम्य । यिध+गिनिः।) भर्जुनः । इति । meम.मीय १८ मारी ४८ दरी ५. दामी ५१ घटिका | नयः ॥ दगरयराजः । यथा,- निमामा ।बन फन परिका ५३ जटा ५४ कक्षा ५५ रक्षा ५६ | "मदान्दैन कोचल्ये कुमारण धनुमना। ...ओमान कनगिपा मग्या ५८कानिन्दी कलिकार.] कुमारः गन्दवेधीति मया पापमिदं शतम्। मा. मिा ११ मभीर कमा ३१ कानी ६२ करानी २३ दुर्गा ३४. इतिवारमीकीये रामायणे ३पयायः । " बमन १५ भोरपथ निरोठाकोनिजमदाः। घर पदयेधी इत्येवं सब्दकीर्तिनति यात्।। १८. रजत काप २ वा ३ पत्त ४ मधष ५ तक ६ | सहीका manामान, पटोर " रजत ० गत शरीर और १. नीर ११ गम्दाधिष्ठान, को. (गन्दम्य अधिष्ठान पार •rninार पति १२ मीर १५ धन १४ कनक १५ | स्थानम् ।) कर्णः। इति हेमचन्द्रः। merTERममा निधान १ ध्यान १० समान १८ दान १८ गम, उभय गमे। इति कविश्वपम । PERTRE परमनिम २. मगर २१ गाय २२२२३ नय२४ (दिवा-पर-पक.- मैट। जाद): Amitr...१ पनि २५ दाव पानिजन २० स्थाम२८ शमित्वा गावाम य गायति । सहम का तागि नरिव ३. जन २१ स्थल ३२ मत् पगमीत् । पुपादित्वाविव हदगे।। ध्यान कभव ३४ निव५ कोनान २६ मम:भातीभावः। गणाम हयाशिवाय ...rers मानपानाम पदन्य निननिरिति रघुः । गम इति पदम्य वाम पार बारपामा ४३ हिरण्य ४४ मम्य ४५ ] मभये गानीकरऽप्ययमिति धातुरोग। ...aamrature पनि ४७ यान ४८ प ४८/ वरेप शमिरा सोकानलं दग्धं तिर । .fuitarनावान.पानन फानन ५२ हाटक५३ इति कुमारमा माट ५४ नाय ५५ मा ५६ चेल ५०रमा. 'यची निगम्याधिपतिर्दिवोकसाम् । तम ५६ पदम १८ मदन. मानव निदान इत्यादानकार्यत्वात् गुल्वेत्यर्थः या धमा ६१ प ६३ चन्दन ।। पचर मन इत्यत वागदम्य याम्यागविवादमी मतगमगाय ६८ दल ०० नित्यं इस्य: गमयति । इति दुर्गादाम । 10. पथ निरोष्ठक्रियापदानि । गम, हकप पानाचे । ति करिब ..मर गापामा र पम्ति २ नास्ति ३ निन्दति । (नुरापात्म उभारतिषित मा ....... तर मति पागन (क्रारति ध्यायतिः | भालोध: प्रणिधानम् । वा समयमा पनि यापन नि । यति र वागदप्य व्यवस्यायोचिलात अभ्य भा. पागात १४ गते १५ गतमाभानामत यायला १॥ तितिा मर्यात१८ पायाति गामयति गामयी। ....... ... साति यानि यति समयमात्मनेपदाग्य। ति दुर्गादामः । ..नि. २ प्रवाति माति निगामय सदुपति बिमारादती मना शांति यति पायो १ गम , , (गमन पनि । गम + सनि ....rifer- मममम । rani Ter, faEC नीति + अ मा. (यया. गलानि स्याम् । मौदानोपदेगेतिहाभार, ) from मनोरमाईति || "विरामसमधितान rem Hereप्य पात् मममुधोदना viz.यममरम्मा पर मासनम् । मोच निविभाहा पाfeer रन नागरमोद पान गमगप्टीबायो मायम, TY यम् । निगः। निमो:म: निदानमारः। ....... Ran.ए. (४ यति। marilru... HTTAREE यामीमामी (ET, निभानाMETET NEET मा भय ......... THE PAANTERESTRATian Termer दयोaantiTALE HERE terial)/माम मोमोमदिनमा . तम्य मि पनि - .

·अपि । । म । शमिः शमीधा शम्वर मनिटत्तिः । यया, गीतायाम् ।६।३। गमिनः, वि. (ममः।) गान्तः । इलमर। तम्ब समः कारणमुयते । गमिरः,पं. गोइनः । इति गदरबावनी "गुरुधान्य गीधान्यं ममातीनं प्रगमत। : उपरमः मकर्मभ्यो निवृत्तिः।" इति गमिरोहः, पुं, गिवः । इति विकाण्डपः ॥ परतो वातद्वन्तं प्रायमातिन गुरु रमाष्यम् । शान्तरमप्य न्यायिभावः। यया, गमी म्बी, विशेषः। गांड इति भाषा। यवगोधूममापाच तिचायातिनवा हिताः । हत्वपरी।३।२३८1 (यया, गाकुन्नते।३। पुरामा विरमा सना न तयाकरा मता न्ति: गम: स्यायिभाव उत्तमः प्रकृति “प्रवेहि तनयां ब्रह्मदग्निगभी गमौमिक ") इति रानवहसः मंतः। तत्पप्यायः । गफना २ गिवा : {इल मरगमीपदा, स्त्री, (गन्याः पवाव पवागि 3 1.1 यया, राजतरहिवाम् । २ | ५६ गफली ४ । इति गदरबावनी । शान्ता ! वयाः।) नुन्नानुहनः । इति नटावर:। भनिन्मन्नं व्योम बौकत्वः मह प्रमात्। तुहा ६ कररिपुफला गमयनी दंगानी गमीरः, पुं, (इम्बा गमौं । कुटीगीगण्डाभ्यो कं भूपानगोकन दुर्मिचच गर्म यचो) नदीः १० तपनतनया ११ इटा१२ गुम रा"५।६।।इति।) अत्या गमी। त: त्रि, यामयतीति। गम+गिन्+तुम्। करी१३ इविवार मध्या५ दुरितदमनी इन्यमरः । ति! 0:३।३४ । इनिन | १६ गहमनिका १० नमुद्रा १८ महन्या १८ गन्या, सी, विद्युत् । इन्धमा छ:।) गान्तिकारकः । बान्तगमधातो-रमि. २० पापगमनी २१ भद्रा २२ गहरी सम्पाकः, पुं, चारग्वधः । इत्यमरः । विपाकः । कप्रत्ययेन नियद तत् । २३ गइनी २४ शिवमता २५ मुपवा २६ यावकः । इति ईनदन्तः ॥ (इम्तिनापुरवामी यः , (गल "गमिटमिभ्यय । इति मुखदा २७। अन्य गुणाः । रूदत्वन् । कया- कयिवादपः। यया, महामारते। १२ । यः । इत्युबलदत्तः ।३।११४1) गान्तिः। यत्वन् । रहा पित्तातिनारनागित्वच। तत्पन्न- त्यमरः । मन्त्री । इति मेदिनी गुमाः । गुरुत्वन्। बाटुत्वम् । रुचवन् । “इत्येतहास्तिनपुरे नानोपयर्मितम् । इन, ली.(गम - न्युर) बद्धार्थपणहननन् । उपतन्। केगनागित्वच। इति राज- मन्पारन पुरा म_तन्द्रानामा परी मनः त्यमरः । गान्तिः। इति मेदिनी । (यथा, निन्दः अपि च । गन्यात:, पुं. बारम्बवः । इति गटावादी। नो।५।१ । ३८ ! "वान गमनं “गर्मा गद्यपदा तुहा गहन्त्री गिवानला। गम्ब, गती । इति कविकसनः । (या. पर तोपनं वा।" रति कागिका) चपन् । मन्या द तथा दमाः गमार: वन्धिका मकः-सेट ।) गम्मति ! ति दुर्गादानः । ति धरपिता हिंमा। इति हेमचन्द्र ऋता सम्बः, पं.(गन् : “गनन् । उमा ४ 1८४ । प्रतिमहारा यथा, नारय । गमी तिहा कटुः गीता ज्यादा रेदीं नः। इति वन् । बहाः समस्यति ! “गया कम्पचासयमहामाभिजित् कृता" वमयुम्तिनुनयमः" ।। दियः ।) 'निर्मपकोटाटिमयः कानरयः श्यामकः । इति भावप्रकार::! वदम्। (यथा, ऋग्वंट 1 201४101 प्रमीद से जया रूपं तेडागमनं कुर" गिन्या। हिमड़ा ति मापा। "यो वागमः पुतहत तैन ।” निवारका यया, तव माहाना। दागुनिः। इति मंदिनी (अन्यायया, ऋग-मन्द इति वचनामति नहाये माय:। "टुत्तममनं तव टेदि ! गाल) बटे ।२३। मुमनाममनोहमदनकन् । नि मंदिनी: मनः, पुं. (गमयति पापिनां कर्म पानोदय “इंट मि. गगनमामिः।" मोइशादी। प्रति ईमददः। पदोन- तामि । कतरिन्युः।) दमः । इलम नग- "गर्मामिः कर्मभिः दाहायपादिभिः पम्। इति कमातादीशायां मानः । मंदः। इति सदन्द्रियाः कन्द्रायः। इनिति तदा माया) टरिदः इति मनमानादित्तिा माग्द- गनिष्ट गमी, [] विमान्तः । ममी दियनेम डबर्थे , ति, वि। निगमायमः समदस्यमा, [ग] सी. ( गमनम्र यमदनदान निमिदम् । बाली, मटिनन । प्रतना दिनन् । न पमा!) यमुना रखमः। समांकः, पुं. मुनिदिशेषः । यथा,- नानाग्दनाया। दिवम् । दोदवीपः। सामनी.मी.(मायनितीमापारान् । गम "नागरामद दिवेग माग्मत। रति विमरदी (सा, चोटे। मुसिया डाए । ) रातिः। इनि कमनी ददननिमानीनं मान मानिननीदनम् !' ।।२। “मटरमना मन्दादि पदाटदगंदाम्। (मान्दनं न इन्द पति मागदर्द! ! 1201 . “गलाचगमनाबाद पटाद- कर मटि मानिकार, वि। था. भाग पमाः। पदमारः सान्। प्रxि. विटारितवाद पनि नहाई माया दरे।३।२४1: मारमन् मनि समारनन मोर सर, पं. मगरिय:। देविराट "माद दाभानिकी दिदां जननी मर-मामी नटिन (यथा, सटा..! पाम् !' मागानन्या गर्भः) मारःपग्निः । "दावोदिवसामान अमलीपदाए. (मसद मदनानि । नद तिहमदन्दः। "म पदामानम्मान" दिदी पए निकादरः । राम: 1 मिविशरण शाकाहार्दिक बधान मादः दयामरामा माटायमरः नाराष्ट। पगेनमदिरंगारपिटः। समनी (माकान्दादिम्। डा. मागिता: मसाद नमा पराम) ११ मिटान्नरः दरममा पापम् ।रतिदिनानिया, दंदना म्रा प्रा. जमानः ! far.! ! निधार भाग। दिमः। रात्रि टणे यामना!" मनामयमा कासार पर Aere: - नाममातगतिमा दय:। निविपर नमा दिनमा - - . - . -- ·२४ शम्भल शम्भुत शयन सम्बरमदम, मी, (गम्परनामकं चन्दनम्।) / पताकाध्वजचिवार्ययेन्द्रग्यामरावती : गभुनन्दनः ', ( गम्भीनन्दमः । गणेशः। र चभमविपः । तत्पश्चायः । कैरातम् २ वहन- यवास्तं पटितीर्यानां मम्भवः गम्मलेभिवत् । गदरवावनी । कात्तिक यय । गमम् ३ सच्यम् । ४ गधकाठम् ५ करातकम्। मृत्यी मीचः चिती कल्केरकरकस्य चयाश्रयः गभुमिया, स्त्री. (गम्भोः प्रिया) पामर्श गनगन्यम् । 01 अप्य गुणाः । गीतमत्वम्। वनोपवनमन्तामनानाकुसुममा मः। इति गदन्द्रिका । दुर्गा च। farak | पुगतम् । अंपानिनयमपित्त- गोभितं गम्भनग्रामं मन्ये मोक्षोपम भुवि गभुवनम, की. (गम्भीर्वममम् देशकमर- रिम्पोटपामादिकुष्टयपातापविमोहनागित्वच महीमायाम्य भगवान् निजजन्मतोद्यमः। इति रामनिधंगटः शिवप्रिय, वि। प्रतिनिर्यगरः। गम्भनग्रामविप्रपिमाविप परात्मकः। प्रम्या.स्त्री, (गम्यतेऽनयेति। गम+यत् । र गयाम्टन,.(गम्बरं मदयतीति। मुद+युः । समस्या विष्णुयगमा गर्भमाधत्त वेगवम् । युगकीलकः । इत्यमरः । (यया, ऋग्वेदे। कामदेहिमायुधः । द्वादश्यां गलपक्षम्य माधव मामि माधयः । २३११३॥ गcि.(गमायागिः।) कामदेवः । जाती दहगतः उत्तुं पितरी परमानमी। "उहम्मिं शम्या: इन्वायो योहानि ग्यमरः॥ धावी माता महाषष्ठी नाडोत्री तदाम्बिका मुवत। परीयो पागुपौ। ति मंदिनी माया गनोदकदमोचा सावित्री माननीयता। दनिणहम्तमाहीसतानविरीषः। तिमी निगमरमामी। सभ्य विष्णोरनम्तम्य मारकादात पय:मधाम् गाम्नम्। (दगइयष्टिः। इति मेधातिथि म. ए.को, कुनम् । पाथेयम् । मम्मरः । मुमतिम्त मतं मन्या विष्णुं जिणं जगत्प्रभुम् । यया मनुः । ८ । २३७॥ मिदिमी। पूर्णकामा विप्रमुयामाहयादात् गया शतम् ॥ | "गम्यापातास्त्रयो वापि विगणो नगरमा REET.fय (n+ो रितोयरतीयगम्य तं वालक नराकार विशु' मत्वा मुनीमराः। गम्यासेपः, पुं, (गम्यायाः क्षेपो यत ।) म जान हानि डाए) दिवार• कास्क करकविनामार्यमाविर्भूतं विबुंधाः । क्षिप्तयटिप्रामयावद्भुमर्दगः । यया- raमा सत्ययाय रिगुणाशतमाहितीया- मामाकुम्ततम्तम्य कनिकरित्यभियियुतम् ।" "भ्रामयित्वाबहुगुणयदिःक्षिप्ता ममावान समरिरम् मीत्यम् ५ रित्यमरः । इति करिकपराणे १ अध्यायः । भुव: प्रदेगं यावन्तं गम्याक्षेपः मत प.पं. गाएका यथा- गधनी, सी. (गम्भ कन्यापयुक्त नायकादिक | रति मार्कण्डेयपुराण विविगचरित मामा- “ग गम्युको कामनु मदा। माति पक्षातीति। सा+कः। गोगदित्वात् । ध्यायः ॥ (यन्त्रविरोषः। यथा, मामा महिनापीत पवित" डीप।) कुहनी। इत्यमरः । ३12.1५॥ नाम । इम्यमारी काया भगतः गभु, पुं, (गं मगन भयत्यामादिति । गम् + } "पुष्यवाण्यायने दिश्यं शिवमग्निगिरी सम्म. (गम् मार्य का ) गमुकः यथा, "मितहादिभ्य उपमध्यानम् । ३।२।१८. सहदेवोऽयजत् यत गम्याचेपेण मारत !! *गज गाको भयः पर्वमानन मयंदा त्यम्य वात्तिकीनया दुः।) गिवः । इत्यमरः । “বলধনা দিম মান্য লবিমঘী থাবা मामाचा पवितर।" (यथा, भाग । ४।०।५७। पीत् तावान् यत्रमगडपो यस्मिन् यना मयमाटोभायो भागः। "एतावत: गभोः कर्ममंदयावरहरः। क्षेपस्तन।" तिनहीकायां नीलकर।' प... निगमायावयो। शुभ भागवतात मियादवामे हात" •.(गते ममम्मिबिप्ति प्रायो वनुन rभोगम् + पूजादयति उया एकादगदाणामन्यतमः । यथा दिपुराणे । धौनलात् । मी+मीति धः ।) अतः। .! 'युगागमप मिपायने) १।५।१२०-१२। मरः ॥ गया। मर्पः । इति मेदिनी। निद्रा अगर । माल भाषामा 'हरप बमपर वायकवापराजितः । पमाः । रति विसः। पर मारियमरागपुगा सपाकपिय गभय कपी ग्वाम्तथा । गयपड़ः, वि, (गीति । गी+पण्इन् । मम पुत्र । मम्युः० भृगयाघ्रय मय कपाली च महामुने । ज्यनः । १।१२८1) निद्रागोमः । इत्य rrier दावारनी। जन पचायत प्रथिता हामित्रभुवनेमाः।" ) दिकोषः। (पुं. विषयः । दंगः। कि दुल १. पाम ११। तिम्रा। (यश, महाभार : १.१४।४५। टीका।१।१२८॥) Amit नभांग । घोr: "नामवाण महागन भूमि मितिः प्रभुः। गयत, पु, निद्राः। रति मधिप्तमारोगा मा ताने। प्रभव, ममतानामोग गभु प्रजापतिः) | ति:। “भयेमयमादविवार मुरारति मदिनाविणः । इतिहमायुधः गययः.पं. (गैते इति । गोड+गोपिर wal- गिगा मम यति। (यथा महाभारत । १२४३१०॥ वोविमाणिभ्योऽयः।" सणा.३।११३॥ समय सिमानतप्त "विष गभुरकाव रिभदामोदरोऽपि चा* | प्रथः।) पनगरः। मृत्युः । निदान Marafनादन मिनिसाय तालिम । ममा रतिमा PART विदिशा (मिः । यथा. महाभारत ।। मारोगादिवत्तिः। (मरणम् । यश फर्ण KRRITIानिया, 1014 बार) मन मम्मिमय प्राश्नांप्रया पैदपारगा। “विमायुः गयय प्रधान ritter: पारमरित्रा: पारदीपनि ममम् !" "गय पे गदनिमित परनायत्ययः।" । ree.firyमममम कोरता भूषद मायरिदि। यथा, यंदा ताथे भायणः।) ५. पतीशांति MARiमादान गयन, की, (गी+युटा) निद्रा। प्रय "मनुषणवागतम् । इत्यमरः। (यया, महामारत १४ দুধ মাহি।”সিয়াঘ। “গালালি ঘিসি নানি ময়লা- Name from SAAMANA (सीसम्मः।) बानियः। मेथनम् । इति मंदिनी । अथ मार विधात यानि पाण्डमा यथा सुध्येत ये पित में । कादमी मग म गया. . इत्यमा 2.111 कानः।

·॥ प । 1 २५. शयनं शयनं शयनं पुनन्च उचाना मन मुनीन देव तनधारविवभिंतम् ॥ | "ण्यमान मन्येग रुपण मुखापत्तनः । ढ़ो ममायाति प्रजम घोत्तमायणम् ।हिनीयेऽडिदिनाग्राय फलं दद्याविचक्षणः। मुझे त्वयि जगद्राय नगर मुमं भवेदिटम् । बपिति देयगो भोगिभोग ग्रियः पतिःलमोधर प्रीयता मै इत्यशार्थ निवेदयेत् । विबुद्दे त्वयि बुध्येत नगत् मवें चराचरम् ॥" विभी तमिान् देवगधगताकाः । अनेन तु विधानेन चातुर्मास्यव्रतं चरेत् । इति मन्त्रण पृनयेत् ॥ नां मातरयापि प्रसुमायाप्यनुक्रमात् ॥ यावयि कराणिम्यः प्रतिभाति टियाकरः । "प्राभाद्रपटे मामि एकादश्यां मितानि। नारद उवाच। ततो यि बुध्वनित मुरा: क्रमशः क्रमगो मुने । कटदान भवेदिगोमहापुजा प्रवर्तते ।" 44 मुगटीनां गयने विधिमत्तमम् । नभये मामि च तथा या स्यात् कृष्णाहमी कटदान पापरिवर्तः । कामरुपौयनिबन्। सानु पुरस्माल्य मनाईनम् ॥ "एवं मपृच्च विधिवद भादग्य हादगीदिने । युक्ता मगगिरेगेय मा तु कामाटमी मृता । मन्चे गानेन देवेगं पान परिवर्तयेत् ॥ पुन्नन्य उवाच । यनाभिगते सूर्य गकपचे तपोधन । तम्यां मधु निड्ने पु तिथी म्वपिति गहरः। वामुटेव भगवाय प्रायं हादगी तव । । नगसम्वामिगयनं परिकल्पयेत् ॥ यमते मानिधान तु तव पृजानया स्मृता ॥" पान परिवर्तन मुलं खपिछि माधव । भाग झवा मंपृश्य केशवम् । इति वामने १६ अध्यायः त्वयि सुने नगवाय नगरमयं चराचरम् ।" वीपवीतफचव मम्यक मप्रभ्य च विज्ञान् । प्रय परिणयनादिव्ययम्या । भविष्य नारदी- ब्रह्मपुराण । सवामणेभ्यय हादग्यां प्रयतः गचिः। ययोः । "एकादण्यान्त गुमायां कार्तिक मामि केगवम् पीताम्बरधरं म्पम्तिनिद्रां ममानयेत् ॥ "मैंवादापाटेबापती विपशु- प्रमुप्त योधयेद्रावी यहामहिममन्वितः।" तत: कामः वपते शयने गमे । वाप्यमध्ये परिवर्त्तते च । रावी प्रसुप्तमित्यन्वयः । वोधनन्तु दिवैव दम्बानां मुगन्धानां कुसुमैः परिकम्पित ॥ पोषणावमान च मुरारिहन्ता "रुत्वा व मम कम्माणि हाटग्नांमत्परो नरः। यो नमो यक्षा: मपन्ति मुग्नगीतले प्रबुध्यते मामचतुध्यन । ममैव वोधनार्याय इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ ५५... मुखाम्तीर्णोपधानके । मेवमनुराधा । वैष्णवं यवधाापीय रेवती। महेन्द्रग्रभिनयमानो गिमाम्यामुमानाघः बपरी चामस्तरे। भविधे। भवावृपिवन्दितवन्दनीयः । च जटामारं ममदाप्यान्यचर्मणा ॥ "निगि खापो दिवोत्यानं मध्यायां परिवर्तनम् प्राप्ता तवेयं किन्न कौमुदाया तो दिवाकरी राज मंप्रयाति च ककटम् । अन्यव पादयोग तु हादग्यामिव कारयेत् ॥" नारसव नाग्टव च लोकनायक नाम रजनी भवते दक्षिणायनम् ॥ इत्यच नसवयोगप्राप्ती फलातिगयः । एत मेघा गता निम्नपूर्णचन्द्र: हा प्रतिपदि तथा नीलोत्पलटलेऽनघ । विधानं वामनपुरारी। भारद्यपुष्पाणि च लोकनाय । बपिति टेयानां दर्शयन् मार्गमुत्तमम् । "एकादश्यां जगत्वामिगयनं परिकल्पयेत् । अहं दानीति च पुरवतो- वश्वकम्मा द्वितीयायां रतीयायां गिरः मुता। शेषाहिभोगपर्यत फत्वा संपूज्य केशवम् ॥ नाग्टव ताग्टव च लोकनाथ। बनायचतुर्थान्त पञ्चम्यामपि धम्मंगट् ॥ पनुन्नां वाणिभ्यय हादग्यां प्रयतः शुचिः । एवं कर्माणि कुऊरन् हादग्यां ये यगम्विनि। ४i म्कन्दय स्वपिति भातम्यां भगवान् गविता) लब्धा पीताम्बरधरं देवं निद्रां समानयेत् ॥” मम महा नरयेष्ठास्ते यान्ति परमां गतिम् ।” यानी तथाष्टम्यां नयम्यां कमनान्लया । अनुज्ञां लब्धा इत्यन्वयः । एकादगीममये दिवा- पत्र मन्त्रहयपाठान्तरम् । • . भुजगेन्द्राय स्वपम्ति वायुभोजनाः । शयनीयफन्पनं. रात्री दादगीप निद्रेति। "उत्तिठोत्तिष्ठ गोविन्द वन निद्रां जगत्पते । एकादश्यान्तु रुणायां माध्या ब्रमन् स्वपन्ति विशुधर्मोत्तर। त्वया चोत्यीयमानेन उत्यितं भुवनवयम् " | "स्वास्तोर्णगयनं कृत्वा प्रोणवेडोगगायिनम्। इति मम्प्रदायागतम्तृतीयः नोक इति वाच- ५ क्रमन्ते गठितो निशायां जयने मुने। पापाइशलहादग्यां विष्णुलोके महीयते ।" स्पतिमियाः ॥ शयनोत्यानमन्त्रास्तु कल्पतरु- म्रपत्स तेषु देवयु प्राहटकान: ममाययो।। सास्तीशयन शोभनान्तरणयुत खहादि। प्रभृतिग्रन्यमंवादासिन्विताः । तदेवं हादवां कहाः ममं वलाकाभिरारोऽन्ति नगोत्तमान् । बगहपुराप बीभगवानुवाच । एकादम्यां वा रेवत्वन्तपादयोगवाहियोत्यानं वायमायापि कुर्वन्ति नीड़ानि मुनिपुटव । "अन्यत्तु मंप्रवक्ष्यामि का मंमारमोचनम् । नचवयोगाभाव तु हादग्नामय कारयेदिति पायय वपन्त्येता ऋती गर्भभगलमा:। कटम्ब कुटनयव धवकोऽर्जुनकम्तया । गुरुचरणाः । जीमूतवाहनम्नु भयिष्ये । यम्यां तिप्यां प्रखपिति विम्बकमा प्रजापतिः। एभिरभ्यम्भन कुयाविधिदृष्टेन कम्मंगा। "प्रा-भा-का-सितपटेषु मैवयवएरेवती। द्वितीया सा शुभा पुण्या सुपुष्या गयनोदिता। ततः मस्यापन कृत्वा मम मन्नविधिः स्मृतः । प्रादिमध्यायमानेषु प्रस्त्रापावबोधनम् ॥” तम्यां तियावच्चा हरि श्रीवरमा चतुर्भुजम् । नमो नारायणायोका इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ पा-भा-का-मितपपिपु पापाद-भाद्र कात्तिक- पयस्वं मम नया गन्धपुष्पादिभिर्मुने । पश्यन्तु मेघानपि मेवण्यामं शरूपचेषु। एपाव द्वादश्यां प्राप्ती मुस्य. 'ततो देवाय ध्यायांफनानि प्रतिपत् क्रमास्। धुपागतं मिच्यमान महोमिमाम् । कम्पः । भविष्यपुराणम् । मुरमीणि निवेदोत्यं विनाप्यो मधुसूदनः । निद्रां भगवान् गहातु लोकनाथ "निशिस्त्रापो दिवोत्यानं मन्यायां परियानमः यथा हिलमा न विद्युन्यमे त्वं वर्षाम्खिमं पश्यतु मवन्दम् ॥ अन्यत्र पायोगे तु हादवामय कारयेत् ॥" त्रिविक्रमानन्त जगविवाम ! नात्य पायव च लोकनाय मामा विष्णुधर्मोत्तरे। तयाम्वशून्यं गयनं मदेव यत्वारि वैकुएटम्य च पश्य नाय । "विष्णुर्दिवा न सपिति न गवी प्रतिवध्यते । त्वम्माकमेवह तव प्रमादात् । प्राषाढ़गमहादयां मर्वशान्तिकरं गिरम् ॥ हादग्यानक्षमयोगे पादयोगो न कारणम् । । तदा त्वशून्यं तव देव तल्प य एतेन विधानेन भृमि ! मै कर्मकारयेत् । घप्राप्त हादगीनने उलानगयने रैः । मयं हि नक्ष्मया गयने मुरंग । म पुमान् न प्रगानेच मंसारेषु युगे युगे" पादयोगेन कत्तय्येना होरावं विदिन.येत् ।” मत्वेन तेनामितवीर्य विपी शयने कुटजविधानात् विष्णुधर्मोत्तरोयनि- वचनान्तरम् । गाभ्यारागो मम चाम्नु देव ॥ धोऽन्यव । धयक: कपित्यः । मंग्यापन समा- "रवत्वन्ती ती हादग्या च.ममन्वितः। : इन्चार्य प्रणम्येणं प्रमाद्य व पुनः पुनः । 1 पनम् । भूमि इति पृथिव्याः मम्बोधनम् । - । 7 ·पपिच। शयन शयनं शयनं दिनाने विधा विभक्तदिनवतीयमागे दिवो-1 ब्रह्मपुराऐ यद्यप्येकादश प्रबोधममयः। तेन प्रत्यक्गिरा: प्रवामे तु न कदाचिदुदका यानमियनुरोधात् । प्रतएव । पराहपुराणे हाटगां प्रबोधाभिधानम् । यम- मार्कण्डेयपुराणे । "गवी विरोधी विनिन्ति पोरान् म्मृती कार्तिकयां प्रबोधाभिधानम् सर्वसमञ्जस- "प्रागिराः शयने पिचाप बापो दिवा गष्ट्रकुनं नृभर्तुः । मिति। एवमेव यौदत्तोपाध्यायाः। कल्पतरम्त पश्चिमे प्रवलो चिन्ता हानि मृत्यु तयो मथ्याध्ये घम्पफना धरियो एकादयामेव गयन प्रबोधय । यमस्मृतावा- तथा। भद्रगनामपि रोगलम् । पाढी कार्तिकम्येयमिति व्युत्पत्त्या न तप्रत्यः "नमस्कृत्याययं विष्णु समाधिस्य: वो 'इनियुतिः। वराहपुराणे। यानुपपत्तिः। अपवादविषयके कचिदुसर्ग- | मार्कण्डेयः । हादग्यो मधिममये नक्षवाणाममभवे । प्रहत्तेरित्याह । योभगवहाक्यम् । "शून्यागार प्रमशाने च एकाक्षे चतुई भाभा का मिनपर्टषु शयनापर्सनादिकम् ।" "मच्छयने मदुत्याने मत्यापरिवर्तने । महादेवायहे चापि शर्करालोपागषु । सटे गयनाटी कालचतुष्टयम् । द्वादश्यो फलमूलभलाहारी दि शल्यं ममार्पयेत् ।” | धान्यगोविप्रदेवानां गुरुणाञ्च तथोपरि निगाही नक्षप्रयोगः। सदभावेऽपि निगाद्य- | फलाहारपदमनशनपरम् । तेन मर्वथा अन न चापि भग्नभयने नागची नाचिस मादीन शिपनी पादयोगः । तम्याग्यमाव-शनपरत्वम् । इत्येकापीतत्त्वम् ॥ ॥ नाद्रवासा न नग्नय नोत्तरापरमम्ता', जपि मध्यायां मनवमानयोगः तम्यायभाव माना गयविधिनिषेधी यथा, नाकाशे सर्वशून्ये च न च चैत्यमें तथा जाग्यो मभ्यायामिति । विधतिर । भूत उवाच। न खपेदित्यर्ध । इत्याडिकाचारतत्तम्। सिचायपादेन दगम्बंगेन यो दिया। "उपास्य पचिमा सन्ध्या हुत्वाग्नीस्तानुपाम्य च अन्यच्च । योगगन बिन प्रतिपचय यो निमि। | भृत्यः परितो भुला नातितोऽथ संविशेत् | "भुका च विधिवमन्वहिंजो भुलायटः अनि दामीप्रसिपदोमपेपार पकादम्यादि-चिं देशं विवितास्तु गोमयेन तु लेपयेत् । मसहदान्धवजन: वपेत् शुष्कयदो निमि पीपमालाना तिथीनामभ्यनजानम् ॥ प्रागुटक्प्ररणे चैव संवपेस सदा बुधः । नोत्तराभिमुखः सप्यात् पचिमाभिमुखो समी भदेवगदमादिकमन्त्र यथा प्राणिराय सपेनित्यं तया व दक्षिणागिराः। "पपिरमरोहा पधियारी तिथिः। सपेदुदगिरा ने तथा प्रत्यक्गिरा न च । न चाकागे न नग्नो वा नागचिनापने कृषि विया देया स्तियात निधीनामत्तमा ग्मृता न चान्तानहीने त म तिर्यक् च कदाचन । न शीर्णयान्तु खटायां शून्यागार न दे । बतायामामाय चतुर्थी मत्सुतण च । गून्यालये ग्मगाने तु एकवले 'चतुष्पथे। नापि वंश्येच पालाश शयने वा कदादन बरामीमामा पठी प्रोडा गुस्य । महादेव धापि मारयेश्मनि न वपेत् ॥ इति कौम्म उपविमागे १८ पध्याय । मामी भाकामीहा दुगांयापारमी मता। न यचनागायतने म्कन्दस्यायसने तया । पालना पोछारसमी वागमतया । गर्भेषु च विना दीधा न स्वपेच कयञ्चन । "कृतपादादिशौचय भुधा सायं ततो स्वामी जीगासी चक्रपाधिनः।" धान्यगई च विप्राणा गुरुणाञ्च तयोपरि । | गच्छेत् गय्यां ममन्याच प्रयवादापनि पाश्मिरतिपद्यरत्ययात्। नागपी पर्णकी तु नाचिर्नागिखम्तथा। शामलम्य कटम्यम्य नीपमन्दारकम्य प "बमोदमी समाप मिवामा चतुरंगी। दिने सन्धी न मम्नध भीत्तरापरमस्तकः । किंगकम्य बरम्याय तया कुशमयस्य ।। मग मियपोमामी तिथि: मृता) पाकागे पर्वते मूड न च चैत्यमे तथा। भारोहपाद भवेत् पापं समातेन पपदेशप्य यवतवं तिथिपया। म तुपाश्रमाको ना पादम्बधारितः । मददशपिनारमादिकम ।' पाना गयने नैव बहुदारकत न च । मरोहगां मूत्रे वा अपर्ग परमेश्वरि । minावापादादिविधानात् माह न दाये विद्युता व वहिमुटे जले तथा। नगको नापविवेचन हो न च भूतने पामनिया । व्धीविनापि नम्बपत् मध्ययोनित्यं न गिरम्यामने कटे। तूलिकाया तथा धगय्याभाव पैदा "प्रतिपदा मिटन शिजाय एवं सपन् नगे नित्यं मुनयेह परवभाक् । खपेव पहाच कनडी कम्पनर बसिमिता तिथि मयः। प्यत्यय च भवेद की मृतो नरकमयत ।" रति मत्स्यमा ४४ पटन भानिहानि विवाद: इति पष्टिपुराण प्राधिकरपानामाध्यायः : पपि च । रमादितिय मामि पपि छ । मति मूयं गया न न पातनीया “सूर्यगाभ्युदितो यस्तु व्यक्त समय गारगरिति समागमाम् । एवं सूर्योदयात् पूर्वमनोनीया। तथा च मृतिः। भन्यवानुरमावार प्रायवित्तीयते नरः। हमने यंत्रामेति । पहि- "भाम्कराहटमानिनिस्याम्निमनिलानि च। इति विशुपुरा । भगे ११ भानाम्। दर मबारनीसदीयानि मुसा वैमामि मान. यम्मिन् मुले मर्य प्रति म मुर्या ना भी पाया भविगमि। यानिशानयोग प्रदत पदार पामन वमन गया मायापल्य कमातु । मम्।यन्मिन् मम पम्त याति म भूर्य मूर्योदयास्तममययो' सपन प्राधि TETTER सिरदर्शन। पामना मनिरतानिन यांमां कदाचन।" पातकी भदित्य सितम्य पदा मानन कदापन इत्यनुमति विना पन्यामिप्यानु किच। पदवीन वर पाःयाम.. "ामानटी समुत्तानस्तान् हि Hiranatमानं "गादेशिनुमोमयेनोपनिाई। प्रायने र मविशतु मदा बुधः । Krut Enादनमा माने निधापयत्। ततम्ताहिगुमान् :२ वाम पहातमा wiriदाद विमान रतावा प्रशतः।" freez। वामदिगायामननी नामोति समर का दरवारमा पारी मिला Trmगा। पर तम्मान पामपाय गयोत मासा 1 गिरा। इति भारत ·वरः। अपि च । । - भयुः शरं शरगां , ली, (तेऽस्यामिति । शी+पधिकरण भयुनः, , अजगरः । इत्युगादिकोपः ।। गरः, पुं.(शृगात्यनेनेति । शृगि हिंसे "ऋदो ।) गया। इत्यमरः ॥ (यथा, गया, स्त्री, (शी शयने + "संज्ञायां समजेति।" | रम्।” ३१३ । ५७ । इति अप।) वाणः । ।१२। ५। ३।३।८८ । इति क्यए । ) गुम्फनम् । इति | इत्यमरः ॥ (यथा, रघुः । १।६।। परिचय नश्यद्रतन्द्रः कश्चित् मेदिनी ॥ गीयते यत्र सा। तत्पर्याय: । शय- "तव मन्त्र कतो मन्द गरात् प्रशमितारिभिः । शियनोये चरी किं करोत "ला) नीयम् २ शयनम् ३ ! इत्यमरः ॥ तल्पम् । प्रत्यादिश्यन्त इव मे दृष्टलक्ष्यभिदः शराः ॥") यो: वि॥ (यथा, रामायणे । २ । इति जटाधरः ॥ शयनौकम् ५। इति शब्द- दध्यग्रभागः। इति मेदिनी। दुग्धशरस्य १९१। रत्नावली ॥ तम्या गुणाः। नामान्तरम् । सन्तालिकः। दधिशरस्य नामा- धनीयम्ते पर्यावो हमभूषितः । "सुख गय्यासन सेव्यं निद्रापुरितिपदम् । न्तरम् । दधिसारः। दधिने ः। कहरच । मिलाकुजन: प्रमुष्टः प्रतिभाति म ॥")| यमानिलहरं गम्तं विपरीतमतोऽन्यथा। इति रत्नमालादयः ॥ टणविशेपः। कांडा इति 14, को, (शयनीयमेव । स्वार्थ कन् ।) भूशय्यानिलपित्तघ्नी हहणी शुक्रवहिनी । हिन्दी भाषा। (यथा, महाभारते ।। "। प्रति शब्दरत्नायलो ॥ ( यघा, कथा- | खटा तु वातला प्रोक्ता पट्टी रूक्षोऽतिवा १३८ । १५। सागर ३३ ॥१७॥ ततः ॥" | "प्राचार्यः कलसाज्जातो द्रोणः शस्त्रभृतां. कलिङ्गसेनायाः मुप्तायाः शयनीयके। एति राजवल्लभः ॥ मदनवगं तं स्वरूप स्थितमैक्षत ॥") गौतमस्यान्ववाये च भरस्तम्याच गौतमः ॥") कादगी,स्त्री.(गयनाय शयनम्य वा एका- "विदोपशमनी खटा तूली वातकफापहा । तत्पय्यायः । पु: २ कागहः३ वाग्यः४ मुलः५ ।) थीहर: शयनसम्बन्धितिधिः । सा भूगया हदगो कृप्या काष्ठपट्टी तु वातला ॥" | तेजनः ६ गुन्द्र कः ७ । इति रत्नमाला ॥ उत्- । तहिवरणं शयनशब्दे अन्यत् पुनराह। कटः८ शायकः ८ तुरः १० नुमः ११ ब्द च द्रष्टव्यम् ।। "भृगय्या वातलातीव रूक्षा पित्तामनाशिनी। रिकापत्रः १२ विशिषः १३ । अस्य गुणाः। पुं, (गो+गानच् । ततः कन् । यहा, | सुशय्याशयनं हृद्यं पुष्टिनिद्रातिप्रदम् । मधुरत्वम् । सतिसालम् । कोणत्नम्। कफ. : .पा.गोभियः।" इति पाना ।) सर्पः । यमानिलहरं वृष्यं विपरीतमतोऽन्यथा ॥" यान्तिमदापहत्वम्। बलवीर्यकारित्वेमा निन्य पादि. ॥ रुवान्ताम: । इति हेमचन्द्रः। इति भावप्रकाशः ॥ * ॥ निपेवितविधिदातकारित्वचा इतिराज- Mg., वि.(शयनशोतः । गी+"शोडो ग्रहणं तहमनविधानं यथा,- निर्घ गदः ॥ अपि च । यम् ॥३।२।१५८ । इत्यस्य वात्तिकोतया | "तपादावशीचय भुका मायं ततो यही "भद्र मुजः गरी वाणम्त जनयक्षुयेष्टनः । ।। ( निदानुः । प्रत्यमरः ॥ (यथा, गच्छेत् शय्यामस्फटितामेव दारमयों नृप ॥ मुष्ठो मुन्नातकी वाणः म्यूनदर्भः समिधमः ॥ व।२।८.1 नाविधाला न वै भग्नां नाममा मलिनां न च । नजदयन्तु मधुरं तुवरं गिगिरं तथा। ७. माणित-पि नन्नन्वर्याः प्रमाद्यतः। न च नन्तुमही शय्यामधिगच्छेदनास्तृताम् ॥” दाहटणाविससमूत्रयमाधिरोगजित् । न्ति नोपायमोऽपि गयानुस गयुगान् ।” इति विष्णुपुराग्ये ३ अंशे ११ चध्यायः ॥७॥ दोपवयहरं हप्यं मखलासपयुज्यते ।" यालः,पं. (गीन धातुच् । प्रजगरः ।) कुकरः। तदानफलं यथा । यात्रवल्करः । इति भाषप्रकार: तिहारापली॥ "ग्रहधान्याभयोपानवमास्यानुलेपनम् । उगीर'। महापिगडीतगः। इति घ राज- वि.वि, (शी+R:)निद्रालुः । इत्यमरः ॥ यानं हवं प्रियं शय्यां दत्वात्वन्तं मुग्नी भवेत्॥" निर्घण्टः ॥ हिंमा । इति गृधात्वर्यदर्शनाल । (रुतगयनः । यथा, कयामरिमागरी ५६.१८७। प्रियं यदयस्य इम्प्रमादि । प्रतिग्रहममर्थन (ज्योतिपोपक्षमाः । यया साहित्यपणे । "सयोः पितयोः स्वामि भने भोजितयो शय्या न प्रत्याग्येया। यथा याज्ञवल्काः । ४।२६४ । स्तयोः। "कुगाः माकं पयो माया गन्धाः पुप्प दधि | "वेदग्वाग्निशरा:गुढे रिपुवाणाग्निमायका:") गयेथितयोन्तन प्रानमीग्विधं मम ॥") क्षितिः । गरज,को. (गरात् जायरी यत् तत् । गन्+टः।) वमन्तकुसुम, पुं। यथा,- मांमगण्यामनं धानाः प्रत्याप्येयं न धारि च " या वीनम् । इति हेमचन्द्रः ॥ नयनौतम् । "यमन्तकुसुमः गेनुः गयिती विजकुरिमतः । नमोहन्य कदत्तगय्याग्रहरो दोपो यथा । बाम- इति केचित् ।। इति शब्दमाला॥ पुरापम् । गरजन्ना, [न] पुं, (गी भयाणे जम्म यम्य।) गायने, ली। "शव्याल हारवम्तादि प्रतिग्रा रतस्य च । कार्तिकयः । इत्यमरः । (यया, रमः, IFE! गयितयान, वि, निद्रानुः । शोधातोः सातवतु नरकार निवर्तन्ते धेनुं तिलमयों तथा ॥ ८॥ "माहपाहा गरजन्मना यया प्रत्यधन निप्पमतम् ॥ मा प्राजानादिगंटेषताया। यघा, यथा जयन्तन पाएपन्द।। गपुर, पुं(जैसे इति । गो+3:1) घागरः। " शपणानिनंगयां मामनर्मव । तथा नृपः मा घमुतन मागधी इत्यमरः । (पिपिपः । यचा. प्राम्बद । १ पानसीरुपादानं तथा यत् प्रारर्जितम्। ननन्दतुमा मगेन रूममी) पीतानाद्विरमन्य तत् प्रतियीत मालयः ॥" 'ट:पं, (+शादिवा परन् ।) :- : "याभिरा गये वाभिग निमदितवम् ! •॥ । साक:तिमाला मयामः। हाद- "नरा नहागनी एग जिन् पाले पुमामिपयो नयापन बघा.- माटोमा (पा.- गय एतत्सलाय रपये। रति नद- "मरहमनहारं पायाचदिएम्तरम् । "महग्य मांगाट :: भाप भयान. वि। यघा. जाद।। पाधिस्तार उप्राये दगार समोभनम् । निशाना 4. १८१२। पाना माएं सानुपरमाननादिनमा arti (निदाननि। - यूट "मातरं vिaar मजा दिगुणकारनामवरम् !" मा, मसाना !!!., जयं प.स्वामांगमन। कागद हरीमान्दामाद एकाशि- ! "मxिimijeमाया। "करतोय. मय गयानं परमं या . दरमामामाद दोमट मारि, पा व पनिषमित् ।” हिरापन) मर, पोकना । दिनदिनी। माया । . 1 -- .

·. इति ! शरगी शरत् शरधिः "Exममारममारंभन गाणं पावतीरमणना गरगड:,पु, पक्षी। कामुकः। इति शब्दरत्रावली सम्या गुणाः । विममिरि तिमिरं विश्वमिदं तप निदेग-| धृत्तः। शरटः भूपणभेदः । इति मेदिनी: "गरदुष्णा पित्तकर्वी .i रति भावप्रकार कम् ॥")। चतुयात् । इति संक्षिप्तसारोणादितिः । रापम् । वधः । इति मेदिनी। घातकः। भरण्यः, त्रि, (Pषाति भयमिति । शइिंसा- तत्र जातफलम्। इति गदावावनी याम् +"रम्योय। उपा. २१.१॥ इति "नरः शरमप्रकलबजम्मा मला, बोसमारणो। इति गहरवावलो। अन्यः। यहा, भरणमिव । शरण+ "शाखा भवेत् सुकम्मा मनुजस्तरम्बी। गरमागतः, वि. (गरमागतः प्रामः ।) गरणा- दिभ्यो यः।" ५।१.३॥ इति यः। ) रक्षा अचिः मुशोलो गुणवान् समानी परातत्ययाय: । गाणाकार भभिपत्रः३) कत्ता यथा,- धनावितो राजकुलप्रपत्रः। मानार्थी शाति विकागदोपः । तद्रमाणा "ध्येय मदा परिभवनमभीष्टदोई इति कोठीपदी नियोः गलटीयो यया- सोयीस्पदं शिवविरिश्चिनुतं शरण्यम् । तत्र वर्णनीयानि यथा। चन्द्रपटुता। "माहोमव भोतव दोनच गरणागतम् । मृत्यत्तिहं प्रणतपालभवाधिपोतं पटुता। जलशुष्कता। प्रगन्यः । मः। यौन रसत्यहिः कुम्भीपाकै धमेदयुगम् ॥ वन्दे महापुरुष ते चरणारविन्दम् ॥" मर्पः । सप्तच्छदः। पनम् । गरम्यगमामाच रसिता ममते फलम् । इति श्रीभागवतम् । गिसिपक्षमदपातः । इति कविकम्पलता। परमपर्ययुबय धमे ग म भवेदिइ ।' गरण्या, स्त्री, (गरण्य+टाए।) दुर्गा। यया गरकामी. [] पं. (गरदि गरवाले वाम प्रिय पत्रनिपपई ५५ अध्यायः ॥ | "वियाग्निभयधोरेषु भरखं मारणादयतः । कुकुरीमिति। कम+पिड+गिनि) र शरण्या सेन सा देवो पुराणे परिपव्यते ।" তুমি সাবলী। "गापागार य: मागरपि धर्मरपि। इति देवीपुराणे देवोनिसलाध्यायः गरत्पनं, को, (शरदः पाम् ।) सितायोजन कुषी मानो मामी तप्य पुच्च निगामय गरयः, पु, वारिदः । वातः । इति विखः॥ इति राजनिर्धण्टः ॥ पारविनिमयो हरयामग्नपि । भरण्य: । इति शब्दमाला शतत्पवन] क्ली, (शरदः पची बोशमा पायगोल प्रमोपं योगिनामपि दमभमागरत, [६] सी (हिंमायाम् + ("शू दृभ- पूर्णिमा । यथा,- निक्रियायोगमा महामाहामा माम मोदिः।" उता. १२८॥ इति अदिती) कोजागरः परत्पर्य गारदी धूता।' पसरः । (यथा, रघुः । १०।१। "यायापि यस्य गरणागतम्। | "यियों गासतमाम्य पाकशासनतेजमः। भरतपुष्य, को. (गरः पुष्पम् ।) पारगम RETARin चादमागमोदितः। किशिदूममनुनई गादामयुत ययौ।") इति राजनि एटः पादुवकुममध। विनिमाविमामपि। ऋतुविशेषः। स चाम्बिनकार्तिकमासहया. शरद, स्त्री, (यू+अदिः।) शरत् । इत्यमा PRETAIT निति चित्मकः । इत्यमरः ॥ सत्यायः । शारदा २ शरदन्तः पुं.(गरदः तदात्य ऋतोरन्तो Hदानास्यानिलयनागाध्याय कानमभातः३॥ इति गदरवायलो काल- हेमन्तः। राजनि गटः इति । rrial Ep, (गर पयोति ।। प्रभातम् ।। इति विकाशेषः । वर्षाव-गरदा, स्त्रो, वक्षरः। शरहनुः । रतिमा निम) लागतः । तिम. मानः ५. मघात: ६ पाउडत्ययः । (यया. रखापती॥ रा, महाभारी. रघः।४।२४ । गरदिज, ति, (शरदि जायते यत् । अन+ "Srew TEETराणाधिनः। "मरितः कुछ तो गाधाः पयसागानक ईमान्। ] “माइगरस्कालदिवां जे ॥३॥१५॥ . सामान वर्गमी गरिती) यावार्य चोदयामाम सं गो : प्रथम गरत् ) सप्तम्या अलुआ। ) शरत्काल जातम् ।। rif, (मरणामपंथति पाहान । सरगुणाः । "नयः माहविजास्तुपौनसमातिर Fairi) मानापयः । ति “वामु नाममं वारि वतीहिदमेव वा। शिलार। मच गादि हमने नहाग मारमन्तु वा पच्या वातकफापहाः शरदिशा म rit-HITRमरः । मापनयहि नव यानवायुयंया- माचि पनि दाता पिवमसे दक्षिणी वातो मवेतवर्षास पचिमः। भत्ता समयन्ति संविदधते गिर्यशाम उत्तर: गारद काम पूर्वो मागिरे।" यादाहमियमातिगमदा ग्रीम सय मानिस मारिनिदादादरममा इति राजनिधए मिबियभार प्रवदना गरनि अपि च । दिम दाम न पानि “गारदवानमिदिम सत्परिकीर्तितम् । गरदुदागर्य, को, गरवासीनमर्गवरम यथे safarmरयः । इति मनियंत्रमं धिय बच्चरितं गुरु" "गरदुदागये साधुज्ञातमतः * पन(हिमा अति रामसभः॥ मरमिजोदरीमुषा । १.व. যখন সিদ্ধান্য:। শিল্প। सुरतनाथ कदामिका "TETRA मामी। "सपर ममाप्यात रवे राग संक्र. पाद निघ्नतो ना किंवध ।" भिमानिदानी मात्। इति यौभागवत Trai मरवायी घटयो प्रोट: प्राट् मिट गरदागय गरवालोनमामि । इति श्री am ...भादौ । मिरय मानापियो म मामा। +KATA भाभी नईमनो वमन कुलमो. (मरा धीरन्तम्मिप्रिति गरे (at) मापन् । मग Exit Linममी नोभी वर्गमामिल कि:) नतिरेमच धा+"कमधिशरपेचा ।। मादमापदम्म यही परमादमो. राजकपूर । २३ । - गुरु इति राजनिधन ।

·वनी॥ वली। - . । - शरम भरारिः भरास्य वाट्ने कवचं नियध्य गरधिं कृत्वा पुरो गरयः, । नी, नदीविशेषः । इति दिरूपः रामः, घि, (मृगातीति। - "यन्यो- माधवं गग्य:, कोपः ॥ दन्त्यमाटिरयं शब्दः । इति रारुः ।" १७३ । इति धामः।) हिंमः स: फरवधान्धयोदयधिया धुन्वन् धनु- घहुमम्मतः॥ इत्यमरः॥ विती ।") रतः, पि, विगीतः। बचादयः । हत्तविशेषे गरारोपः, पुं, (गरम्यारोपो यम्भिन्। ) धनुः । शा, म्यो पुं, (गरम्य पय प्राधतिय म्या:) पं। इति मारम्बताभिधानम्॥ दन्त्यमादिरप्यय- इति नटाधरः ॥ लोहमारुतिविशेषः। भरफोका ति मिति बहुमम्मतः ॥ गरालिः, स्त्री, गरारिपत्नी। इति गन्दरता. न्दोभाषा ! तत्पर्यायः। कागड़पुहार वाण-गरलक, ली, नलम् । इति गम्दचन्द्रिका । . पुपुष्टिका ४ शायकपुना ५ पुपुरा गरवणोद्भवः. पुं. (गरवणे उदयो यस्य ।) कात्ति गरालिका, स्त्री, गरारिपनी। इति गदरना- तम्या गुणाः। कटुत्वम् । उणत्वम् । समि- केयः । इति केचित् ॥ (यथा, महाभारते। करुजापहत्वम्। ज्वेताया गुणाव्यत्वच । ३।२३१1८1 गराली, म्यो, गरारिपक्षी। इति गदरसा- ते राजनिघण्टः ॥ अपि च । "खचारी ब्रह्मचारी च मूरः गरवणोद्भवः ।")| वलो। पुडो यातमोगुस्मनविपापहः । गरवाणि:. पुं. गरमुखम् । पदातिः। भरनीवी। गराव:, की, (गरं जलं प्रवति रक्षतीति । तिः कपायः कामासबरवासहरो लघुः ॥" | पति हेमचन्द्रः ॥ अब रक्षणे+अण् ।) मृत्पावविशेषः। गरा अति भावप्रकाशः गरव्यं, लो, . (गरवे हिमायै वागशिक्षाय वा इति भाषा। तत्पयायः । वईमानक: २ । गम्य पचे, पुं॥ (ली, यन्नविशेषः । यथा, माधु । गरु+ "उगवादिभ्यो यत् ॥ ५॥१२। इत्यमरः । मात्तिकः ३ सरावः ४ गाना- श्रुतें । १ । ७ । “तपां गएडूपदशरपुनसर्प- इति यत् । यहा, शगन् व्ययति । व्ये+डः।) जिरम् ५ पार्थिवम् ६ मृत्कांस्यम् ७ । प्रति डिशमुखे हे हे एसपव्यूडनचालनाइ- | लक्ष्यम् । इत्यमरः ॥ (यवा, माघ, १७॥२४ । गदरनावली ॥ (यया, पायर्यासप्तगत्याम् । ग्णार्यमुदिश्यते ॥") "विदधाति ननतामनःगरव्य- १२६ । (ल)म:,पुं,(शृणाति हिनम्तीति । गृ हिंसा व्यधपटुमन्मथचापनादशहाम् ॥") "उदितेऽपि तहिनगहने गगनपान्ते न याम् + "कृपेशलि कलिगर्दिभ्योऽभच। उपा० गराघातः, पुं, (गरम्याघात:।) वाणाघातः । दीप्यते तपनः । ३।१२२ । इति प्रभच् ।) मगेन्द्रविशेषः। तत्पर्यायः । प्रचलाक: २ । इति जटाधरः । कठिनसपूरपूर्ण शरावशिरसि प्रदीप इव॥") इत्यमरः । तत्पय्यायः महामृगः २ महा- गराटिः, स्त्रो, (गरं जलं अटति प्राप्नोतीति। कुड़वहयपरिमाणम् । तत्तु चतुःपष्टितील- कधी ३ महामनाः 8 अष्टपादः ५ महासिंहः | अट+इन् ।) गरालिपक्षी। इति शब्दरत्ना- | कात्मकम् । सेर इति भाषा। तत्पर्यायः । ६ मनम्खी ७ पर्वताययः । इति राज वली मानिका २। इति शब्दमाला वैद्यकपरि- निवंगटः । अस्य लक्षणं यथा,- गराडिः, स्त्री, शरालिपक्षी। इति शब्दरत्ना- भाषा च ॥ "अटपादूनयन कई पादचतुष्टयः। शरावती, स्त्री, (शरास्तुप विशेषाः सन्त्वन्या- तं सिंहं हन्तुमागच्छन्मुनेस्तस्य निवेशनम्॥” गरातिः, स्त्री, (गरं जलमततीति । प्रत+ मिति । शर+मतप । “शराटीनाञ्च ।"६ । इति महाभारतम् ।१२।११७ ॥ १२ ॥ | इन्।) शरालिपक्षी । इत्यमरटोकायां रामा-/३ । १२० । इति दीर्घः।) नदीविशेषः । इत्य- करमः । (यथा, ऋतुसंहार। १ । २३ । मरः ॥ (यघा, महाभारते।६।८।२० । "धमति गवययथः सचतम्तोयमिच्छन् गराभ्यासः, पुं, (गराणामभ्यासः ।) वाणशिक्षा। "गरावती पयोष्णीव वेग्मां भीमरचोमपि" गरभकुलमाननं प्रोडरत्वम्ब कूपात् ॥") तत्पयायः । उपासनम् २ । इत्यमरः ॥ विक- लवम्य राजधानी। यथा, रघुः । १५ । ८७ । वानरविशेषः । इति मेदिनी ॥ उदः । इति । परमम् ३ खुरली ४ शस्त्राभ्यास: ५। इति | "म निवेशय कुशावत्वां रिपुनागागुगं कुगम् । जटाधरः॥ (विपाः। यया, महाभारते । शब्दरत्नावलीn गरावत्या मतां सूक्तः ननिताल लषम् ॥") १३।१४८। ५२। शारि:, पुं. (गरं जलं ऋच्छतीति । ऋगती+गरावाई, ली, (शरावस्य पदम्।) कुड़वपरि- "अतुलः शरभो भीमः ममयन्नो हविर्हरिः ॥" | "अच ड: । इति : 1) शरालिपक्षी। तत्य- माग्यम् । तत्तु हाविंशत्तोलकात्मकम् । प्राधसेर दनुपुचविशेषः । यया, तत्रैव ।१ । ६५ । २६ । प्यायः । पाटिः २ प्राडिः ३ । इत्यमरः । इति भापा । इति वैद्यकपरिभाषा । "गरमः शलभ व सूर्याचन्द्रममौ तथा । प्राड़ी 8 भराड़ी ५ पाड़िका ६ गराली ७ गराययः, , (शराणामाययः।) तूगः इति पत स्याता दनोव दानवा: परिकीर्तिता:" गरालिः ८ शराटिः गरालिका १० । इति ईमचन्द्रः ।। नागविशेषः । यथा, तत्रैव । १ । ५७ । ११ । शब्दरतावली ( यया, ऋतुसंहर । ४।८। रामनं,ली. (गरा अम्यन्त क्षिप्यन्त निति । "विहङ्गः गरभो मैदः प्रमोदः संहता "प्रफुझनीलोत्पलशोभितानि प्रस+ करणे ल्युट।) धनुः । पनः ॥") शरारिकादम्बविहितानि । (यथा, रघुः ३ । ५२ । गरभृत, पं. (गर गरवणे भुरुत्पत्तियम्य ।) प्रसवतीयानि मशैवनानि “म एवमुना मघवन्तमुन्मुखः कार्तिकेयः । इति हेमचन्द्रः ॥ सरांसि चेतांसि हरन्ति यूनाम् ॥") करिष्यमाण: सगरं शरासनम् ॥" नरमयं, वि, (गरम्य विकारोऽवयवो वा । भर अस्य गुणाः । पवनापहत्वम्। म्रिग्धत्वम्। पुं, धृतराष्ट्रपुत्राणामन्यतमः । यथा, महा- | "नित्यं हडगरादिभ्यः ।४।३ । १४४ । इति सृष्टमलत्वम् । वृष्यत्वम्। वातरक्तहरत्वम् । भारत । १ । ११ । ४ । मयट ।) गरनिम्भितम् । यथा,- हिमत्वच । इति राजवनम: । अपि च । "चिवीपचित्री चिवाचवारुचिव: गरा- "भरमयवस्पिा कुशमयहिधिवत् ।" इति | "ईममारमकाचाक्षवकाशगरारिकाः । मनः ॥") म्मृतिः ॥ नन्दोमुखीसकादम्बा: वलाकाद्याः सवा: गराम्य, लो, (गरा अम्यन्त नैनति। अम् + गरमसः, पं. (गर भरवणे मम श्व।) पनि- मुमता:॥ यत् । ) धनुः । यथा,- विगेपः। इति भन्दचन्द्रिका॥ गोगालिक इति भवा: पित्तहराः सिग्धामधुरा गुरवो हिमाः। “चिच्छेद तस्य तान् वाणान् भरास्यप मडा. भापा (गर वानिक्षेपादौ मसः।) वाप- वात भप्रदायापि वलशुक्रकरा: मरा:." चोदा च॥ इति भावाक ग: : : युयुधातऽतिसरी परम्परवपिन वली॥ चमः॥ इत्यमरः॥ 8 ·-- शरीरं. शरीरं शरीर इति मार्कण्डेय पुराणे नैमिनिखगई पुराणं [३५ नम्वः३० पर्वइ८ चपेटक: ३८ कण्ठः ४० ततो मायावीत् कोपात् सा च दुर्गा प्रकी. परिपूर्णम् ॥ शिरोधि.४१ श्मश्रु ४२ मुखम् ४३ श्रीष्ठः ४४ रिमा, [-] पुं, (गाति यौवनमिति गृ+चिवुकम् ४५ हनुः ४६ भूकम् ४७ तालु ४८ न मयाम्य विना भूतिरित्यज्ञानदंध पुनः। "मस्त गृभ्य इमणिच् । उणा० ४।१४ा | रदः ४८ जिक्षा ५. नासा ५१ भूः ५२ गण्डः । ततो दिशः समुत्तस्थुरुचुयध वचो महत् ॥ इति इमणिच् ।) प्रसवः । इति सिहान्त- ५३ लोचनम् ५४ अपाङ्गः ५५ तारा ५६ | नाम्माभी रहित कार्य भयोति न मंगयः । कीमुद्यामुगादिशत्तिः। कर्णः ५७ भाल: ५८ मस्तकम् ५८ केशः ६. चतम भागता: काठा अपयाताः क्षणात्तदा। गरी, स्त्रो. एरकाढणम् । इति भावप्रकामः । इति कविकल्पलता।" ततो धनपति युमध्ये तत्पलासम्भवः । गरीरं, की, (+ कणकटिंपटियौटिभ्य परमेखरगरीरतो देवानामुत्पत्तिर्यया, शरीरम्येति सोऽभ्य वमुक्ता मुहानगोऽभवत् । ईरन्।” उणा.४।३। इति ईरन्।) “सर्वे देवाः मपितरो प्रयाद्यायाण्डमध्यगा। ततो विणोमनो घूयात नायं देहो मया विना गीयते रोगादिना यत् । सम्पयायः । कले. विष्णोः सकामादुत्पदाइतीयं वैदिकी ति: जन्यमप्युत्सहे स्वातमित्युतान्तदंधे पुनः । धरम् २ गावम् ३ वपुः ४ महननम् ५ वर्ष पग्विस्तथाग्जिनौ गौरी गजवको भुजङ्गमः । ततो धर्मोऽब्रवीत् सवमिदं पालितवाहनम् । विमः ७ कायः ८ देहः मूर्तिः १. तनुः | कार्तिकेयस्तथादित्यो मातरो दुर्गया सह ॥ इदानीं मय्युपगते कयमितविति। ११ नन्ः १२ । इत्यमरः । क्षेत्रम् १३ पुरमा | दिशो धनपतिविष्णुधर्मो रुद्रः गयी तथा। एममुका गते धर्म तकरीरं न गीयते। घमः १५ अङ्गम् १६ पिण्डम् १७ । इति राज- पितरयोति मभूताः प्राधान्चे न जगत्पतेः । ततोऽब्रवीन्महादेवयाव्यतो भूतनायकः । निघंगटः । भूतात्मा १८ वर्गलोकेशः १८ हिरण्यगर्भस्य तनौ सर्व एव समुद्भवाः । मइसंन्नो मया हीनं शरीरं नोभदयया। म्कन्धः २. पञ्जर: २१ कुलम् २२ बलम् २३ | पृयक् पृथक् ततो गर्व वहमाना. समन्ततः। एवमुमा गतः गम्भुम्तच्छरीरं न गीर्यते । पामा २४ । इति जटाधरः। स्कन्धम् २५ । पई योग्यस्व ई याज्य पति तेषां स्वनो महान्। तया पितरयोचुम्तन्मात्रा यावदम्मभिः । रति यदरयावली इन्द्रियायतनम् २६ भूः श्रूयते देवसमिती सुधसागरमविभः ॥ प्राणान्तरेभिरेतय शरीरं शीर्यते ध्रुवम् । २० मूर्तिमा २८ करणम् २८ वरम् ३. तेषां विवदमानानां तिरुत्थाय पार्थिव । एवमुखा तु तं देवं त्यकान्तहानमागताः । भन्नरः बन्धः २२ पुलम् २३ । इति हेम-उवाच मां यजखेति ध्यायध्व मामिति ब्रुवन्। भग्निः प्राणः अपानय पाकाय व धातवः । चन्द्रः . गरीरधम्मा यथा,- प्राजापत्यमिदं ननं शरीरं महिना कृतम् । क्षेत्र तत्वहंकारो भानुः कामादयी मया। "गरीर भम्ममाडूने प्रतिविम्मः म चात्मनः। विनागमुपपद्येत यतो नाई महानहम् ॥ काष्ठा वायुर्विष्णुधम्मी शम्भु वेन्द्रियार्यकाः । जीवस्तवातरोधस्य उवाच विनयं विभुम् । एवमुक्षा गरीरन्तु त्यता पहिर्विनियंयो। एतर्मुलन्तु तत् क्षेत्र मुनाविव समस्थितम् । जीव उवाच। निर्गपि ततस्तम्मिस्तच्छरीरं न शौर्यते । मोमेन पाल्यमानन्त पुरुयेणेन्दुरूपिणा मदुमिर्धा कक्लिा कोपः सन्तोप एव च । ततोऽसिनी मूत्तिमन्तौ प्राणापानगरोरगी। एवं व्यवस्थित सोम पोड़गारमन्ययाक्षरं । मोमो मोहय कामय पिपामादिक यत् | पायां प्रधानावित्येवमूचतुर्याज्यवत्तरी प्राग्वत्तव गुणोपेतं क्षेत्रमुत्थाय यद्भवेत् । म्योन्य कागाच नागय EATE समुद्भवम् । एवमुखा भरोरं तो विहाय क्वचिदास्थिती। प्रागरस्यं गरीरन्तु दृष्ट्या सर्वचालितम् । सचं परमेय न मीपस्य म चात्मनः । तयोरपि च शाला दोषं तत्परमास्थितः । ता: क्षेवदेवता: मविलच्यं भावमाथिताः। मारजमाम रति भरोरं विगुणात्मकम् । सतयं वाप्रवीहोरी प्राधान्यमपि सस्थितम् । तमेव तुटुयु: सर्वास्त देवं पामेम्बरम् । तष मानाप्रकारच प्रशोध कथयामि। माप्ये यमुखा क्षेत्रात्तु नियकाम यहि सभा ॥ इति वाराहे महातपोपाख्यानमामाध्याय किधित् मत्वातिरिच किष्क्षिदेव रजो तया विनापि तत् क्षेवं वागूमं व्यवतिठते। शरीराम यथा, अधिकम् । सती गणपतिवांश्यमाकागारयोऽब्रवीत्तदा । "शरीरमापः मोमय विविध चावमुच्यते । तमोतिरिकश्चित न ममं कुवचिभने । न मया रहितं किञ्चिच्छीरस्थोऽपि दूरतः। प्राणो धग्निस्तयादित्यप्तिमीका एक एव तु" मलाया च मुलीला कमेछ। घरजी कालान्तरेत्येवमुमा मोऽमि निष्कम्य देहतः । इति गारई २१५ अध्याय." गुणात्। | पृथग्भूतम्तया प्ये मछरीर नाप्यनीनगत्। मानसकायिकाको माध्यव्रतं यथा,- हमोगुणाजीवस्मिा कोपोहार एव च विना मांण्यञ्च तत्वन तयापिन विगीर्यते । धरावाच। कोपात् कशिनिंदत इदुक्या पता भवेत्। गपिरम्नु विहीन हटा क्षेवं व्यवस्थितम् । "कथमाराध्यसे देव महिमगिविभो। तथा वाप्रियता मयः मधुः कः कस्य भूतने। गरीरधातवः मई ते युवांधव हि स्त्रीभिर्वा सर्वमेत शंस त्वं भूतभावन । कोवादियोप्रियो वा काकिं मिवंकी पमाभितिरितम्य न शरीरम्य धारणम् । रिपुर्भुवि । भवतीत्येवमुक्षा ते जडः सर्थ शरीरिणः । भावमाध्यम्वई देवि न वि जपरहम् । दिसापिप जोगनि सरंच ममिवयो। मयंपेतमपि चेनं पुगपेष प्रयायते। माध्यम्तथापि भूतानां काय गं वदामि ते । शिवार योगमप २४ तहमा सर्वात् फन्दः सोऽनदारः प्रकी कर्मणा मनसा वाचा मचित्तो यो नरो पर पीएमयोः सपजानि पादापादिमिर:- भवेत्। पर्यनानि। एपदम् १ : गुम्फ ३ मया विना गरीरस्य मुम्भतिरपि नेयी । सम्य प्रतानि पत्ये विविधानि निधोध में। पाणि: जानु जर वाय. एरमुक्षा गरौरान मोश्चर्पतः पृथक स्थितः । पइिंमा सत्वमस्त यं वाचबमकल्कता। afterमम् .. नितमः ॥ फिर तैनाक्षनेन सत्वं बिना मुखपदास्थितम् । एतानि मानमान्यादतानि त धराधर । गरि १५ प १४ पदाम् १ अधनम् | नाता कुपितो मानुः म पादियः प्रकोसितः। एकमतं मघा नवमुपयामादिक यत् । ११ मि.१८ मिः सतन.. मया दिना कवमिम वषमपोयत। तत् मधे कायिक मा प्रतं मर्यात नान्यथा सन् १जोडम् २ रोम २३ व २४ एकमुशाय यानः मतदीरं नयीयत। इति वारा मत्यतपोपारयानमामाध्याय । म २.८.२०पाय: २८त. कामादित्याय गणो मारकमनिसः । गरीरमः..(गरीरात् जायते इति । जन- ग.:३१:३६न या व्यतिरिक्षण गरम्य व्यवम्पितिः। इ.) रोग.। कामदेवः । (यघा महाभारत । पनि रमः मनमा छ यातस्तु मरोरं तब गोयते । . वाराउवाच तितः - ·-- ग ।२४।४। मिति। ॥ निर्घन्टः ॥ গ্রী शरीरी शर्करा तं दातुं वरं दागाय शान्तनुः । चेतनास्थानमुत्तममिति अयमभिप्रायः । गमः, पु, (शृ हिंसायाम् + "स्त्र निहित्य- जैन तीवेग दद्यमानोऽपि भारत ।") "चेतनानाधिष्ठानं मनी देय मेन्द्रियः । सोति।" उणा. १ । ११ । ति उ:1) क्रोधः। 1 पति धरणिः। (यवा, महाभारते। केशलीमनवाग्रान्तर्मन्नं द्रव्यगुणैरिना।" वचम् । इति मेदिनी । वागः । इति हैम- इत्यु भवता चरकैग सकलं शरीरं चेतनास्थान- चन्द्रः। अायुधम् । इति सिद्धान्तकौमुद्या- 7 पृष्टो मया राजन् परागरगरीरलः । मुक्त तदपचया हृदयं विगेपतपेतनावस्थान- मुग्णादित्तिः । (हिंमा। यथा, ऋग्वेदे।६। निपुगी धर्मे निःसगयमनुत्तमम् ॥") जाते, वि। यया,- "कनयोक्षमो: मन्त्री नत्रुणी समुदाहते। "चीवन्त: गरव पत्यमानाः ।" औरनेः कम्मंटोपैयांति स्थावरतां नरः। कक्षे उमे ममायाले तयोः स्याता वंक्षणी "शरवे हिमाये।" इति तशाचे मायणः । वक पचिभूगतां मानमरन्यजातिताम् ॥" उदरं पक्षम भागं पढ़ पार्श्व इयं मतम् । गवर्वविशेषः। यचा, महाभारते। १ प्रति प्राययित्ततत्त्वम् । मपृष्ठवंशं पृष्ठन्तु ममम्तं मप्तमं स्मृतम् ॥ १२३ १ ५.५ । मस्कार, , (गरीरस्य मम्कारः।) देइ- उपाङ्गानि च कथ्यन्ते तानि नानादि यवतः । “विश्वावसु मन्यु च मुचन्द्रश्य शरुस्तथा ॥" परकम् । शरीरम्य गोमनं मानव ॥ जोगिताजायते लोहा वामतो हृदयादधः ॥ हिमके, वि। यया, तवेव . वर की, (भरीरय भावरणम् ।) चम्। रहवाहिगिराणां म मूलं च्याती महर्षिभिः । "दिवा नहं शरुममायोतम् ॥" 1 राजनिघण्टः ॥ कायवेटनव (वम्मे। हृदयाहामतोऽधय फुण्फुसो रतफेणजः । "गर हिंमकम् ।" इति तद्भाचे सायणः ।) , महाभारत 1 ७११८५.1 ४२ ॥ पधो दक्षिणतयापि हृदयादयशत स्थितिः। गरेटः, पु, प्रामः । इति जटाधरः । चित्रविविधाकार गरीरावरगारपि। तत्तु रवकपित्तम्य स्थानं गोगितजं मतम् ॥ करकः, पु, (गकर + “दुञ्चकठेति । ४ । चवेय स्वमग्न हतय गजवानिभिः ।") अधस्तु दक्षिणे भागे हदयात् लोम तिष्ठति । २१८० । इत्यनेन कः ।) मधुरजम्बीरः । इति सेन पु, शरीरमम्यास्तीति । शरीर+ जलवाहिगिरामूनं हृष्णाच्छादनसन्मतम् ॥” | राजनिघ गटः ॥ नः।) गरीरविगिरः। तत्पय्यायः । लोम तिनकं एतत्तु वातरक्तमम् । प्रवाह च गरजा, म्बी, (शकंगनायते इति । नन । बोया च प्राणी तु गरीरिजन्य जन्तवः । हवागभटः। म्तियां टाए।) सिताखण्डः। इति राव. पभूधेतनो जन्मी चित्तन्तु हृदयं मनः । "रसादंनिन्तसंयुतात् कालीयकममुद्रवः ।" प्रति जटाधरः॥ इति शर्करा, स्त्री, खगइविशतिः । चिनी इति भापा। गं यथा- "मदःशोणितयोः साराट्वुफयोयुगन्नं भवेत्। तत्पय्यायः । मिना २ । एल्मरः । शक्लोपना गर्भागयगतं गक्रमात जीवनकः । ती तु पुरिकरी प्रोकी नठरस्य मदमः । शक्षा ४ मितोपन्ना । ति रमाला॥ इतिः मषिकारा । तर म गर्भमंत्रकम् । उहाः मास्त्रियो व्यामाः पुंसामन्त्राणि मीनाडी ता.मम्बग्डिका ८ प्रद्धि- निन परितो गर्मी यद्यद्रीपाद्रमंयुतः । मूरिभिः । त्राट मुमिकता १० गुडीरवा १५ । पमा वैजदा म मुनिभिः गरीति निगयते ।" प्रवामिन होनानि योपितोऽन्वारा निहित् गुगाः । मधुरत्वम् । गीतत्वम् । पित्तटाह. 'होपामयुतःचाङ्गोपाठः। उपकार कटी चापि त्रिकं वस्तिय वंक्षी।मरमदीपभ्रान्तिकमिकोपनागित्वा रति तम्य वान्गुणगानि मात्वा मुसुतशास्ततः । कराराण प्ररोहः म्यान्मदाणां वोयमूवयोः। माधारणगकंगगुणा: 10 T म्तकादभिधीयन्ते शिक्षा: मृणत यवतः । म एव गर्भाधान कुबाह गये पिया: । पच गकराविशेषगुणाः। गदामगिरः पोहां हटुपादानि कुन्तलाः । गहनाभ्यासतियॉनिम्वरावर्ता मा च कीर्तिता “निधा पुण्डकगरा हितकरी सीनिय. मान्तमनुतनय मलाटभयुगं तथा । নানা বাধন দনিনি। रोचक नवयं नयारमतरी कीनि। हप भवतः मागत् कझाम इमाममदमाम्। पपा बनगईनी मुमधुगरधा घी- दृश्यं गोनी तमामाद वर्मनि वावारिणिधारीतीमती पारणाती। सुना। पध्मानपाड़ी गीच कापी ताम्कुलीडयम। गुदम्य मानं मवम्य मः प्यास्तुहनम् ॥ दृष्था दसियनपदा यमरामाला पानिय फर्णली च नामिका ८ प्रतिता नव प्युयन्तयन्तिम नामानिमाम्नु ताः । गोगन्दा पोहाधरी च सपती मुख तान्नु इनुदयम् । प्रवासी भयत पूर्या माहालमिता मता। सिग्मा कालिका मानिताना दन्ताय दन्तटार रमना दिदुशंगल। उनलिनी नु तदधः मा मानमम्मिता। पिडित।" दिमाया पौधा तु क्या मूर्दा विधार्यते । না : ক্ষাননি इति पदे नगरपाः पतीय दारयुगनं रुदुरामान्यपी दुधि । पनामापन्न दुधगंदमुमतम् । "शायदानी रिमोटरदा विमानी रिमाया सोपरिमकामदानी प्रगट भाकमध! मनोमय मागा:यं पायुदे विनिर्मित दारिका एटा गुटमा मदिन्दुला । योनिम्न माध: प्रकोटयुग नपा पुंसः साधी मला यी तो नितानाच रिमारा मानना माता विवाद मनिया र सी नदीपाइयो दमा योपित.!! नपा समान नाचा दावा: पर्पमिता: यो: कुश्दर माता मा पनी मम्म् हामीमारिकारमा दागदायिनी : तुम पपस्तु सामान्य पुरे। कदुमानि दम्भी शानिमियादयन् । दमियाजागा...! नमी मनापा माला निरोग्यम् । कटि साली की पदया। माला मrans पानामानाचा:म: मनी। पादायाप हा दादरा" मारिशमा मचन्दा मतावासाकरिait तिभा मिलाकर दर्द पुदमार्गमादधीम् । (देवी! E, : TEETrt SCRIसिना निमादि। "का नाम । समान मागसमन। 7:"TErrore पानिमोनियोrefer . ॥ - . Y ·शर्करा, अपि छ। मराः॥ मपनः। किच। शर्करा शर्करो मचंबोजानि संस्थाप्य चतुर्दिक्षु समन्ततः । बर उपाच। "मल्याण्डकाः खण्डमिता गुण येठा ययोत्तरम् सौवर्णमुखाणि मौक्तिकानयने तथा । "गरामप्तमी बच्चे तहत् कलायनागिन विमनाः शीतला सिग्धा गुम्बीः स्वादुतराः गुड़ेन त मुख कार्य जिद्धा पिष्टमयी तथा।| पायुरारोग्यमवयं ययानन्तं प्रजायते । कम्बल पसूत्रेण कण्ठाभरणभूषितम्। माधवम्य सिते पचे ममस्या युक्तपद्यतः। वृथास्त पाचततीपरतपित्तानिलापहाः । इनुपादा रौप्यपुरां नवनीतमयतनीम्। प्रातः साला तिल: गुरुक गएकमात्यानु. मस्यण्डी ग्राहिणी बल्या कपाया वातजिद- । प्रशस्तपवयवां मितचामरभूषिताम् । गुरुः । पञ्चरवसमायुधां वस्त्रैराश्छादितां तथा। स्थगिडले पद्ममालिप्य कुडुमैन सकनिक खण्डं गुरु मरं रुयं वातघ्न बनपष्टिदम् । गन्धपुष्परलदत्य माधणाय कुटुम्बिने । तम्मै नमः सविवे तु गन्धपुष्पं निवेदयेत् । मितोपना भरा गुरु वातघी न कफप्रदा" योवियाय दरिद्राय साधुत्ताय धीमते। स्थापयेदुदकुम्भश्च गर्करापाथमयुतम् । इति पायापथ्यविवेकः ॥ | वेदवेदाइविदुपे पाहिताग्नविशेषतः । शकवस्नरलहत्य सस्कमान्थानुलेपनः । अदुष्टाय प्रदातव्या न तु मत्सरिणे न्य। सुवर्णानसमायुक्त मन्त्रणानन पूजयेत् । *अकरा वरपित्तासामूहिर्दिवपापहा। अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते प्रशिक्ष! । विषयेदमयो यम्मात् वेदबाटोति पञ्चत टणाघ्रम्तवराजन्तु वरदाहायपित्तनुत् ॥ एए पुख्य पु कालयं यदृच्छा वा सदार्पयेत्। त्वमेवामृतमबम्बमतः कान्तिं प्रयच्छ में। ममिकाफापितगुडडगडमत्स्यण्डिकासिताः । | सत्यावन्त हिजं दृष्ट्वा पागतं योवियं रहे । पञ्चगव्यं ततः पीत्वा स्वपेत्तत् णमंतःदि निला मघयोन या गीतवीया यथोत्तरम् । तागाय प्रदातच्या पुच्छदेगे विग्रन च । सौरसूक्तं स्मरणास्त पुराणवययेन च । यया यधपी वमन्य भवेयं तथा तया" पूर्वाभिमुखमास्थाय अथवा स उदमुखः । अहोरावे गते पयात पटम्यां कृतनैतिक इति राजवमभ: non गां पूर्वाभिमुखों कृत्वा वयसमुत्तरतो न्यसेत् । तत् स वेदविदुपे ब्राह्मणाय निवेदयेत् । दानकाले तु ये मन्त्रास्तान् पठित्वा समर्पयेत्ा भोत्रयेच्छलितो विप्रान् शर्करातपायमः "माउसु मिकसारूपं समेत भरा सिता। संपूज्य विधिवहिप्रं मुद्रिकाकर्णभूषणः । भुत्रोतातेलनवणं खयमप्यय वाग्यतः । मिता मुमधुरा तथा वातपित्तासदाहजित् । स्वशत्या दक्षिणां दत्वा वित्तगाव्यविवर्जितः । अनेन विधिना म मासि मासि समाचरी मूहिदियरान हन्ति समीता शक इस्तै तु दत्तिणां दत्त्वा गन्धपुथमचन्दनाम्। । मंवत्सरान्ते गयनं शर्कराकलमातिन् । कारिणी | धनुं समर्पयेत्तस्य मुखञ्च न विलोकयेत् । मोपस्करसंयुक्त तयकां गां पयम्बिनीम मदे मधुमिता गोसारतावितहरी नपुः । एकाई गर्कराहारो ब्राह्मणस्त्रिदिनं वसेत् । रहच गलितो दद्यात् समस्तोपस्करान्चि मितीपणा मरा मघी वातपित्तकरी हिमा मर्चपापहरा धेनुः मर्वकामप्रदायिनी। महणाय निष्काणां तखा दद्यात् मतेन मना गराचा कफपितारी गुरुः । सर्वकाममम हन्तु जायते नात्र संशयः। दगभिधीय निकाय तदनाथ पमितः सतीमाबडदार बरा हिमा। दीयमानां प्रशंसन्ति ते यान्ति परमां गतिम् | सुवर्णावा प्रदातव्यः पूर्ववन्धन्तवारनम् । यया यथेषा मन्य मधुरत तया तया। यदं गृपयाडक्या पठसे वापि मानवः। वित्तगायन कुर्वोत कुर्वन् दोष समद्युत प्रहलाघवन्यानि रमत्वञ्च तथा सया" मुच्यते मयापिभ्यो विष्णु नीक स गच्छति ।" अमृत पिवतो वक्षात् सूर्यभ्यामतबिन्दः रति भावप्रकागः1) रति वाराहे गराधेनुमाहात्मानामाध्याय। निपेतुयें तदुस्यामी गालिमुद्रेक्षाः स्मृताः अपमा। कारागः। ( यया, महाभारते। सकरामभा,स्ती,(गकरेव प्रभा यम्या: )जिनानां शरापरमम्तमादितुमारोऽस्तात्मक । 11५।२। नरकविशेषः । यथा- इटा रवरत: पुण्या कराव्यकव्ययीः । "मलो वायुम्हान् गोघो नीचः गरवण.." रखशर्करावालुकापाधूमतमःप्रभा। शर्करा सप्तमी चचा वाजपेयफलप्रदा। गरान्वितदेगा। गेगमेदः । मकनम् । रति | महातम प्रभा पेयधोधो नरकभूमयः।" सर्वदुःखोपगममी पुनसन्ततिवईनीम् । मंदिनी । गकरारोगम्य निदानचिकिमादि. रति हेमचन्द्रः॥ यः कुर्यात् पग्या मनया म परं अगर मुंबल गदै द्रष्टयः (कूम्मचक्रम्य पुछर्दय- गहराबुदः, पु, को (गरावदर्युदः।)पुद्ररोग- | कश्पमेकं बसेत् सर्ग ततो याति महत्य दिदेगापः । यथा, माए ये । १८ विगेप: । तनक्षणं यया,- इदमन गृणोति यःमरहा "तारपुरा मानका सरा: गाद "प्राप्य राम गिरा वायु मैदः शेमा तयानिनः परिपठतीद दिवाकरस्य लोके । वेग्मत्रा:) प्रयिकरीत्यमो भित्री मधुसर्विसानिमम्॥ मतिमपि च ददाति सोऽपि राम. (मामयोऽचनः ।) दानार्थ- सरत्यासावमत्ययं तव हहिं गतीनिम्नः । देवरमरवधूजनमालया च पूज्य: विमगरामयावधि । पम्य विवरणं ममं विमीय प्रथितां गतं जनयल इति माया ७२ अध्या समयम्। दुर्गलिचमत्स्ये नानावण मत: गिराः । गरिक, वि, (परा विद्यते पधि मरान: सी. (भिनिमिता धेनुः।) शान्ति महमा र पिन्द्याच्छराघुटम"ञ्छणकठजितेति ||८० । इति कु दामारानिर्मितधेनु' । नरिधिया,- सरावानुकातुम्या । तचिकित्सा यया.-दित्वात् ठक् । ) सर्करावान् । इति सिर बोलोमोग। "मरीदबिधानन माधये चराचुदम् । ( कोमुदौ। "नाम मा जन् ययातः। पति मावप्रकामा यरिलः, चि, (सरा विद्यते पम्मिन् । निरम गाजिनगोर। गरावान् [a] वि. (गरा विद्यतेऽस्मिन् । सुबिनची च।"५।२।१.५॥ इति इस पदा राजन् छला मारचाटयम् । "दंगनुदिनची ध। २०१॥ इति मतमा) गगवान् । इत्यमर. मायक्ष मारमोन दमकम् । कपरागनदेगः। तत्पयायः । मरा र सकरी,सो,कन्दोविणेपः। नदी । मैसला। मनमा शानियामारपतु। गरिनः । मारवमर हस्तमिजिनमदिनी सिखना रति धर पपोत समितवत.. सरामतमो, ती, (पराया दानविधायिका मुद्दारितमदिनीहमपट्यो. रफशून्यहि सदरमालम। मामी।) मायोमुस्का मातमी। तब मादयामा म पोयत। यिदा- ।" मध्यपाटा प्रम्या विपरवं मरी' द्ररथम.

·- - भर्गा शरमा शांनी दिर को रायमरा- " नाम कुन पितय गनि । गन्दवान मादाजी राममन्वितम्। म्। मिनिरपाना प्रति भरया नियम मगम्यं दिवादिगुतम् । नमा मुखोदामकर विष्टाय मनोदयम् । दयार पृर्व नराचं नग्नाम तम विगिट मह दीवानमानीबांटाभिधान " गीतनेन धोमिता गभगवंग। गमायुनम् । स विपरम् । नवप्रतानि उत्तरपटानि कायानीति 11.५५५५५५ मान्यता "गमा देबय यिप्रय यम बाता तु भमुगः। मनुटीकापि। बीनामंतु यगोदायीलादि रोदफनाना पमिदं विदुषां मुगो । भृतिटकार पग्यम दामः गद्रय कारयेत् योगदानमिन्यपि पृर्वप्रतीकमात्र परम् । 4. Ali मान्न गिगिरं मरम् । नियमय धनात्। वैग्यम्य गमानमिति तु परागरः । एयर पातपित्तायनाशनम्। पवयकारेण देवगणोः ममुनयः । प्रवापि, टानाटी चैत्रगमन माधनायेत्यादि स्वरूपं पीपादति ..परम् ॥"! माद्यन्नतामा गावातप:: वाशमा इनिहनिर्णयः) पति भायप्रकागः॥"म्मान प्राप्रपा मारमारत चविययन गम्मंगः, ६. वम्बभेदः। इतिधतिः। .ए. (रधु मदफुतुमाया+घन् ।)प्रपा- धनानदेय वयम्य टामान्त धान्यजम्मन गम्मंग, ती, दारिद्रा। इतिधरधिः ॥ ..। मधधातोघंजप्रत्ययेन गिप्पयमतरा। इति वाहतत्त्वम् । गया, नी, गविः । ययाः- १. यचा, ऋग्वेट।४।१।१२। (सया घ विपुगणे । २ । १०1८1 वियामागधरी गर्या चयनोमणटापा।" "प्रगपातं प्रथमं विपन्या" "तम नाम पुर्यात पितय गर्मनि। इति भरततवानप्रतिः। ..." इति नाघेमायणः । देवपुर्व नराप्यं हिम्नयनाटिमंयुतम् । (: । यया. ऋग्वेदे ।।११४ 181 १. । यया, नवेय। १ । ६४।१। गति वावगम्यो घम्मति घधर्मययम् । “गाममना मनुद्युन्। "गयां पयः गर- "पणे गर्वाय समपाय धमे ।" गुमदामामकं नाम प्रगत वैश्यगद्रयोः ।" मयः। इति याम्कः "इति तदा मायामः। गर्दाय समूदाय ।" इति तद्वाप्पे मायमः ॥ "दर्गानि प्रतीते इति रोपः तमामी- अनिः। यथा, तवय ।८।११०१५ । : नीलपि । यथा, तव ॥३०॥ धान्तोपनसपम् । पर्व व कालान्तरमध्याह । "गाभिनभरमागोगमम्योः।" 'प्रयः शर्वाय कृपये वेप द्युम्नाय गमिणे ॥" ! यथा, "गांभिरणनीभिः ।" इतिताये मायणः । ५६५ प्रमहनगीनाय । इति तसाये मायया "नामधेयं दगम्याव कैरिदिन्ति पार्थिव । गांति: पुं, यवस्वतमनुपुचः। तस्य पुध पानतः पुं. (शदं नातीति ! हा+"एजे: दादग्रामघवा रावां मामे पूर्ण तयापर" यया,- । ३ । २ । २८ । प्रत्यव । वातगनीति- इति "प्रानत्ती नामगति: मुकन्चानाम दारिका। पिति" पश् । “घहिपदनन्तम्यति दयपूर्व कुलदेवतानामपूर्वकं कुलदेवतामम्बन्धी पानतम्याभवत् पुची रोचमाणः प्रतापयान् । ।३।१०। पति मुम्।) मापः यया । नाम कुयात् इति गोतः। नराप्यं पुरुप- पानत्तों नाम देगोऽभूनगरी च कुशस्यलीn" पादत्वं जहाति इति गईजहो मापः। वाचकम् । तव प्रान्त शर्मयन्मादिसंयुतम् । इति मारो। १२ अध्यायः इति मुग्धबोधव्याकरपटीकायां दुर्गादामः । यया, मोमगम्मा इन्द्रवमा चन्द्रयम्मा चन्द्र गुप्तः (प्रत्य विग्यविवरणं भागवते । १३ ॥ ईनं, ली, (गर्द + न्युट अधीवायुः । इति शिवदामः इत्यादि । इति तहोकायां स्वामी एव ८ । १। अध्याय च द्रष्टव्यम् ॥) मनुटीकायां कालक-भः ॥ वातकम् इति "तवादी नाम निर्णयः । गर्व, हिंसे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०- परं.. "जम्नेति बाप्रणम्योत वने ति घचमथयम्। सकल-मैट् ।) शर्वति । इति दुर्गादासः ॥ 1व, हिम। गती। इति कविकल्पद्रुमः। गर्वति। गुप्तदामात्मकं नाम प्रगम्तं वैश्य गद्रयोः ।" गर्व: पुं. (ऋणाति सर्वाः प्रजाः सहरति प्रलये इनि दुर्गादाम:। इत्यवेति पदम्बरमेन यद्यपि गम्मपदात्मकमेव महारयति वा भन्नानां पापानि । “कृ + ..,[न] क्ली, (+ “मर्च धातुभ्यो मनिन् ।” नामावगम्यते तथापि तावम्मावन नाम किन्त गृ दृभ्यो वः।" उग्या० १६१५५॥ इति वः ।) टपा० ४ । १४४ । इति मनिन् । ) मुखम्। तहवामिति निीयतै हावरं चतुरचरं इत्यादि- शिवः । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, रखुवंगे। इत्यमरः ॥ (यथा, ऋग्वेटे । ४ । ३५।४। ग्यदर्शनात् । एवञ्च परिशम्मी नारायण ११।८३॥ "तमा अग्निर्भारतः गम्भ यं सत्।" भर्मेत्यादि मिध्यति गर्मपदमावात्मकत्वात् । “कतिचिदवनिपाल: गर्वरी: गर्वकल्पः ।। "गम्म सुखम् । इति तदाप्ये सायगः॥ ययाच तमाम्नचतुरचरता न म्यादेव । तथाच नारा- दन्त्यमादिरप्ययम् । विशुः । यथा,- कयामरित्सागर । ७८ । ४६। यादिपदशर्मपदाभ्यां निगीतमव नाम हान- "शर्वः सर्वः शिवः स्थाणभूतादिनिधिरव्ययः ।" "म्वामिभनाम्तदेतम्य शम्मोपामिमं गृणु ") रादिकन्तु शांपूर्वप्रतिकमावमेष पतएव इति तस्य महसनामस्तोत्रम् ॥ तति, वि ॥ रहम् । इति निघण्ट: ।।४॥ दानादौ नामोचारणे चत्रगर्माण इत्येव गवरं, की, तमः । कन्दर्पः । इति संक्षिप्तसारो- (यथाच ऋम्बेद।३।१३।४। यूयते । गोमिन्तः । पादिहत्तिः॥ "म नः गम्माणि वीतयाग्नियंच्चतु शन्तमा।" "शर्मनादिक कायं गर्मा तर्पपकर्मणि। शरी, सी, (मृणाति चेष्टामिति । शु+"क गृ- "गर्माणि शमशब्दो रहयाची छाया शति गर्मणोऽक्षय्यकाले प्यादिवं कुर्वन मुञ्चति ।” | गृतिभ्यः वरच् ।” उणा० २। १२३ । तनामम पाठात् ।" इति तद्वाप सायपः ॥) इदमयुत्तरप्रतीकमावपरमुक्तरोन महकमून, इति वरच। पिलातडीम्।) राविः । इत्यमरः गम्मा,[न] यं, (शृणात्य शुभमिति ।+ "मर्व-त्वात्। एतेन गर्म मुखनीर्यामति कर्क दर्शनात् । (यघा, ऋग्वदे । ५। ५२ । ३ । धातुभ्यो मनिन् ।" उपा० ४ । १४४ । इति गर्मपदमर्थपरं तेन शुभरत्यायेव नामवपाम्त "प्रतिस्कन्दन्ति गवरी: ") मनिन् ।) वाद्ययस्योपाधिविशेषः । यघा, गोभिलविरोधात्। कर्कन्तु पूर्वप्रतीकमात्रपरमा योपित्। इति मेदिनी। हरिद्रा । इति विश्नः “गम्मन्द्रादि कार्य सम्मा तर्पपकर्मणि। तेन शुभरगर्मा भीमगमत्यादि सिध्यति एवञ्च सन्ध्या । इति मंनिप्तमारोणादित्तिः ॥ शर्मयोऽक्षय्यकाले च पितॄणां दत्तमचयम्॥" हव्यकव्ये चैतादृशमेव नाम तपां प्रयोज्यम्। शवला, स्त्री, तोमराम्नम्। इत्यमरटोकायां शम्मनित्यनेन गोत्रसम्बन्धनामानि पितृनां | अपवादकामावादिति । अवैव मनुः । रायमुकुटः॥ दन्त्यसादिरप्ययम् । परिकम्पयबित्येकवाक्यतया सम्मान्त नाम "मद्गस्य वाघ्रणम्य स्यात् चचियस्य बलान्वितम् गाणी, स्वी, (गर्वस्त्र भार्या । "इन्द्रवरए. प्रतीयते । तथा च विष्णुपुराणम् । वैश्यस्य धनसंयुक्लं शुद्रप्य तु जुगुप्सितम् ॥ भवति ।" ४१४। इति डोप।) पार्वती। T. . भापा॥ . 9 र ·११५८। 5 । शलभः भलाट: इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, कथासरित्सागरे। (असुरविशेषः । यथा, हरिवंगे । ३ । ८८ 1 गलाटुः, वि, अपरफलम्। इत्यमरः ।। गरमः गलमयेव विप्रचित्तय वीर्यवान् ") | (यथा, सुधरी। १।४३ | "निपत्य पादयोस्ताभ्यां जयया मह बोधिता। गललं, की,(गल चलनसंवरणयोः+गादित्वात्। “मदनगलाटुचूर्णान्येवं वा वकुनरम्य कोप- मापात प्रति गर्वाणो गनर्वचनमब्रवीत् म) कसः ।) गलम् इत्यमरः । युतानि मधुलवणयुक्तानीति) दम्त्यसादिरप्यय भन्दः। गलली, स्त्री, (गलल+गौरादित्वाजातिवाहा गलाटुः पुं. मूनविणेयः । इत्यणादिकोषः । सगरीकः, पु, (भू+"गपृटमा हेरक चाभ्या- डोषु ।) मलम् इत्यमरः ॥ गली। ति राज- इति राजनिर्घ गटः । सम्य।” उणा. ४।१८। इति ईकन् हित्व- निधण्यः । गलामोलिः, पुं, उता इति हेमचन्द्रः। मभ्यासस्य रुक च ।) हिंस्रः । खलः । इत्यु- गलाका,स्त्री, (शल + बलाकायदय । उणा. गलालु, क्लो, सुगन्धिद्रावगेमः । पादिकोपः ॥ अखः । मङ्गलाभरणम् । अग्निः। ४१४॥ इति पाक: । स्त्रिया टाप ।) गत्यम् । सिहान्तकौमुदी। इति संक्षिप्तसारोणादित्तिः ॥ मदनक्षः। शारिका। शसकी। छत्रादि- नानुकः, वि, गलानुना क्रोतं वन्तु । यय गल, वेगे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (वापर.- काष्ठी। (यया, गुरुगीतायाम् । "मलातुनोऽन्यतरम्याम् । ४।४1111 भक सेट ) गलति । इति दुर्गादामः ॥ "प्रज्ञानतिमिरान्धस्य मानाञ्जनशलाकया। पई ठक् । शलालुकः । गलानुकी। पार गन, क ड माघे। इति कविकल्पद्रुमः ॥ चतुरुन्मीलितं येन तस्मै श्रीगुरवे नमः ") तुकः । शालानुको। गतालु मन्दिर (पुरा--भात्म-मक० सेट् ।) क ड, गालयते गरः । इति मेदिनी ॥ पालेण्यकर्चिका। इति | विशेषः । इति मिहान्तकौमुदी। परिणत धीरः । इति दुर्गादासः ॥ हेमचन्द्रः । अस्थि । इति शम्दचन्द्रिका । गली, स्त्री, (गलं गमकोलोम पत्यम्या इति यस्त, घनने । स्तृती। इति कविकल्पद्रुमः । गलाकापरि, व्य, गलाकाक्रीड़ाया पराजयः । गल+अच । डीम् ।) स्वल्पयायकः। ना (मा. प्रात्मक पका-सया--च-सेट्।) ड, यथा। “प्रशलाकासंख्या: परिणा।।११० पर्यायः । गलली २ शापित३ । घम्य में असते । चलनं कम्पः । स्तृतिरिक्ष संवरणम्।। द्यूतव्यवहार पराजये एवायं समासः। प्रक्षे | गुणाः । गुरुत्वम् । सोधत्वम् । शीतनत्वम् रति दुर्गादासः ॥ विपरीतं उत्तम्। अक्षपरि। एवं गलाका- कफपित्तनागिलच । इति राजनिघण्टः । सन, न गती। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०- परि। एकपरि। इति सिद्धान्तकौमुदी। गल्फ, को, (शल चलने स्तुती एमोक पर. सक.-मेट्। )ज, गालः भलः । इति । अपि च । “नन्वेकस्याक्षस्य गलाकाया वा पागन्यतिमचिभ्यः कन् ।" उणा. ३ ॥ ४३ दुर्गादास व तेऽन्यथापातनमित्यर्थे अक्षपरिशलाकापरि ति कन् ।) खण्डम् । वस्कलम् । इत्यमरः सन्त, को, (गल + ज्वनितिकसन्तेभ्यो लः।" इत्यव्ययीभावेऽव्याप्तिस्तयोरव्ययगर्भवेऽपित्रव्यय मत्स्यत्वक् । पाइस इति भाषा । यथा,- २।१।१४. । इति णः।) मनकोलोम। पूर्ववाभावात् । इति शब्दशक्तिप्रकाशिका । "शल्क स्यात् वल्कले खण्डे शल्कन्तु मस्य- मजारकाटा इति भाषा | तत्पय्यायः। मलली गलाकापुरुषाः पुं, बौहानी विषष्टिदेवपुरुपा। वल्कले। २ गवतम् । इत्यमरः॥ तव हादश चक्रवर्तिनः । चतुर्विंशतिर्जिनाः। इति भरतशतकोपः। सनः , गमतम् । भृष्टी। क्षेत्रमेदः । ब्रह्मा। नव वासुदेवाः। नव बलदेवाः । नव प्रति-(यथा, महाभारते । १२ । ३६।२३। रति मेदिनीगन्दरमावल्यो। कुन्तास्त्रम् । इति वासुदेवाय । यया,- अभया ब्राधणेमसः शल्का विव चिकाएगेपः। । इति हेमचन्द्रः। "यः सर्वमण्डलम्येशो राजसूयय योऽयजत्। र्जिताः") (पाकिवंगीयमविशेषः । यया, महाभारते। चक्रवर्ती सार्वभीमस्ते तु हादश भारत : गल्फलं, क्लो, मत्सावस्कलम् । क्षत्वक । पापभिर्भरतस्तत्र सगरस्तु समितभूः । धातोः कलचमत्य यन निष्पवर्मतत् ।' "कोटियो मानसः पूर्ण: गम पाली हलीमका मघवा वैजायरयावसेननृपनन्दनः । सिद्धान्तकौमुदी मन्तनुराजपुचः । यथा, भागवते ।।२२।१८। सनत्कुमारोऽय शान्तिकुन्यु ररोजिना थपि। रास्कली,[]पु.(गल्फलमस्यास्तीति । प्रस्ता "असर गन्तनोरामीत् गङ्गायां भीम पात्म गभूमस्तु कार्तवीर्यः पनः पद्मोत्तरात्मजः । निः । (मसाः। रति हेमचन्द्रः । वान्।" | हरियणो हरिमतो जयो विजयनन्दनः । गल्को, नि] पुं. (यस्कमस्यास्तीति । शल मन्पराजायचा, मागते । १।१५।१६ अनसुनुवादत्तः सर्वे वेश्याकुवंशजाः। इनि.) मसाः। इति हेमचन्द्रः। “नविगसंगलसैन्धवाहिकायः। प्राजापत्य विपृष्ठोऽथ दिपृष्ठो ब्रह्मसम्भव । फंसामात्यः । यथा, तवैव । १० । ३६ ॥ २१॥ स्वयम्भू रुद्रतनयः सोमभूः पुरुषोत्तमः । "ततो मुष्टिकावरगसतोगनकादिकान् ।") विपुरुषसिंहोऽय महासौरः समुनयः । गला, ड कस्यने । इति कविकल्पद,मः । (भा एस, मटः। इति विकारोषः। स्यान पुरुषपुण्डरीकी दत्तोऽग्निः सिंहनन्दनः प्रात्म-सक-सेट।)ङ गमत । कयन मामा ति भापा। नारायणो दाशरथिः क्षणस्तु वसुदेवभूः। प्रशंसा। इति दुर्गादासः ॥ मता, पु, सोशपासः। संपवियेषः । इत्यु वासुदेवा पमी कृष्ण मव शुक्ला घसास्वमो सस्पतिः पुं, शाल्मलौतषः । (यथा, वाजसनर पादिशोर। पचलो विजयो भद्रः समभय सुदर्शनः । सहितायाम् । २३ । १३ । 'गाल्मलिश पनमः पुं. (गन + लगगनिशालिगहिभ्यो- पानन्दो नन्दनःपनोरामो विष्णु दिपस्त्वमी "भाल्मलिशविशेषो वृधया वामस्तु शाम भा.३। १२२ । इति प्रभन्।) प्रसग्रीवस्तारकर मेरको मधुरैव च। वनस्पतीनां वर्षिष्ठं वहत इति श्रुतः । कोरपियेरः। परिति पापान इति च] निशुम्भवनिप्रदादनगमगधेरा। इति तद्भाष्यम् ) भाषा। तत्पयायः। पता:२। इत्यमरः । जिनः मह विष्टः स्युः गलाकापुरुषा पमी गरमली, स्त्री, गामलिहक्षः । यथा,- पापा। रति भदावासी। इति इमचन्द्रः । “गल्मलिस्यात् गाल्मलिर गाली गई तिगिराया- गजाट, पं.सकटपरिमाणम् । यथा- दा.. मनमा मूपिशाचगाः। “सुनापनगतं सामा विगत्या मार प्राचितः। इति भरततिरूपकोष राजानःमतयः मता।" मकर: माटीनर गलाटस्ते दगाचितः।" गय, की, (गलति चलतीशिगल + "मान गति योनिस्ततम् ।। इति हेमचन्द, वर्णसिपर्णसौति।" उपा.४।१०॥ । गल्पपणिका, स्त्री, मेदा। इतिराजनि - तथा। ।

·- । . - - मटाघर: Primarriaant.ki.rifirritwani riritra. I mirr दोधांग; TREETransi TERI.-- मान. न. ५ विगारः ।। frammar PATErrenternet . Marriasi नीम -tnef मान नागिपर। rrrrt Triram. गोमममय: मानहा। यानी : EMI पापम् Tranः । नागोमानि" अनः। निः(Anा, मदः । Arial entrl गि पाध्याय.. ५1१८॥ "feat funादी ama.. (मो.) मारः। "मोजमाया। famiमाध गराप्ताम् । सायिण मर; r (21, भारी मामान पदनानाय रोदन, infeमरमार्ग "रामरिया गया. (मीम कापियम) सवाघा यशारिति गोषणामायमराम ) Imtiनिगटनदिमा। प्रदापनि पद: । म यतिरमाणु: । (निमोनिकी या मोमी) जननी पिपिपिगमय । दोधनेग थापा at: रा. दिगनियंत्र एगाitी मधमा गुरु दोधमप ममाया। यमा. महागारित ,. (पपरियारकत्या) नार भग भाग। बुधिEि: निमनन्तः। M: मातिा; ममाया लाया। "पदरार मागमायापारमा प्रति माम् । निविदामः । (भार हमा पृष्पापगादप पनामा पनि पचायला यायाधनः। मरगट।) ममी नि दुर्गादामः: रामको परिणी की ममगा। पामासाpिant । मीधाग्यम् म माप मन्या पतिप्रियामायागी प्रतिय जगायान त । इति महादानी । सिमिया बा पाणुमायुरंग पानी भर गया. पं. मश: नि मायामी 'मणानन कहिगांमभिरमा विरात्।ि पार गित ग्रया, नया : 44131 (R: पाय फन् वा । इनि वधा मदनी राया पयानियत् । युधितिर उपाय। मामानी ५.व. प.त-प.ET: T-4.पा नय पर प्रया "रान जन् ! मागामायणगा। गरयः, ६. गोहप। ति पनि जायत । दुर्योधगम्य, यस वया याला प्रतियुगम् । (समकामाः। यथा, यासारो। १ । मागादिको नययोधणा गययातिपक बिगारिभद्रत किया गया प्रयंकारः पुरतो नगम्यि राशयकर्मप्यमपि फगरपि मामा "भलाः पपनपामधा गोधाकल्पगमकाः। अपोति मरयादायि । मम स्वयंशया वीर गण विशापयामि। गगाए गायपिटिमिंस्तुण्टकरीहिता: ।" जागोगदण्डीरगा तुगत्यः भयानि महाराज पाएदय हमी युधि सी.पी. पविशेषः। मजारु इति पद- प्रदे पायार: रणायमग्नी ।। कर्णानाम्यां प्रार्थ गासप्तग। भाषा। मारिन रति हिन्दीभाषा । तरा- याम्यां चकार: प्रवगास्थि वैश्म काय भवना कायं मारप्पं गाव मंगयः ॥ पर्यायः । गायित् २ गनका ३ गत्य: ४ । प्रभाषिनागं प्रकरोति गम्यम् । न पाल्पोऽर्जना गजन् यदि मनियमिणमि इति जटाधरः ॥ पाचपादः ५ वेदाः ।। रादिगि वारियरधग्यिमानां निजापधप । कार्यः मतिरामनयावहः। इति गदारतावनी गन्यकः गम्यमग:८ महदयं वति सुनिचितं तः ॥ पकतप्यमपि चोलत फर्नुमईमि मातुल । पगम्य: ८ वितगयः १.। प्रस्था मांस- प: पागिदिग्यि गिगोवाति गुणाः। मृत्यं प्रवामादगुदमय शम्यम् । शृणु पाण्डव भट्ट ने यदद्वयोपि दुरात्मनः । "गल्यमांमं गुराग्रिग्धं गीतलं कफपित्तजित् ॥" झी बायुकोणे नररुपमयि मजीवनिमित्तं मां सूतपुत्तस्य संयुगे । पति राजनिघण्ट: ।। टारिद्रामिवषयविधत्ते ॥" पहं तस्य भविष्यामि संग्राम सारथिर्धवम् । भावप्रकागोकगुणाः विलेगयगष्ट् दृष्टव्याः । "धनपदिगिकारः प्राह यिप्राधि वित्त धामुदेवन दिममं नित्यं मां स हि मन्यते । हक्षविशेपः । (यथा, रामायणे । २ ५५ ।। नयादथ पकारो पनि प्रक्षाम्यि बनी। तम्या कुरुणादन प्रतीपमाहितं यचः । "क्रोशमावं ततो गत्वा नीलं प्रेक्ष्य घ काननम् । नदि कुन यनाशं गोधनाना हानि ध्रुवं सदर्यायष्यामि योडु कामम्य संयुगे । शलकीयदरीमिर्थ राम वन्य य यामुनः । वितरति गृपनाथम्यापि गुप्तम्य देयः ।। यथा च तदर्पय इतनाथ पाण्डव । म पन्याधिवकूटस्य गतस्य बहुगो मया ॥") यो मध्यभाग भमित कपालं भघिति सुगडं हन्तु मत्यमेतद्रवीमि ते ॥" | तत्पर्यायः । गजभक्ष्या २ सुवहा ३ सुरभि: ४ कालायमं चाह कुलक्षयाय। युधिष्ठिरस्तु एनं इतवान् । एतद्वृत्तान्तानु रसा ५ महेरणा ६ कुन्दुरको हादिनी । यबादपास्यान्यधना प्रमाणे महाभारत शल्यपर्वणि १०अध्याये द्रष्टव्यः ॥) इत्यमरः ॥ गजभना सुरभीर०महरुणा११ मर्यन तथ्यं कथयामि गये ॥ सोमा। गलाका। इति हेमचन्द्रः ॥ विल्व-महारणा १२ डादिनी १३ सिलको १४ इन्द्ररमो जलेगान गलयं गार्द कर कटी। वृक्षः । मत्साभेदः। इति राजनिघण्टः ॥६॥ सम्लको १५। इति भरतः ॥ ''मा १६ यहान्तककुर्वरेपु पुरपे मध्यवासयोः ॥" शस्यनि:सरणीपधं यया- शिश की१०॥ इति टीकागर की१८ देवीपुराणम्। "कट लागलिकामून हिज्जलस्य तथैव च । मिभूमिका । इति "पुरुषाधःस्थितं गन्यं न गृहे दोपटं भवेत् । तन व्रणमुग्नं लिप्त गन्ग्रो निःमरति व्रणात् । स्त्री २० कुन्ती २१. प्रासादे टोपदं गन्यं भवेदयावन्जलान्तकम् ॥ चिरकाल प्रविष्टोऽपि तेन मार्गण गहार ॥ गलकोद्रवः, पुं. नि गृहारम्भेऽतिकण्डतिः साम्यने यदि नायते । दति गागडे १८३ अध्यायः ॥ गल्ला, पुं .. शस्य उवाच। - + .

·1 म पपिध। सया:। । भवः शवः शवः म. विमा। गतो। इति कविसम्पद्रुमः । वारावाचा अनुगम्याम्भसि सात्वा स्पृशांग तभुक् (भा.पर..म मेट गति चित्तं कामः। शृनु मुन्दरि सत्वेन या त्वं परिपृमि । गरि दरिदमाहामा कर्यायथामिहोदंशोभनं पापनाशनम् ॥ तप्रमादादनुगमने कथञ्चनयभिधानात् । म.मी. (मनिममनोति। गय+।) एकाहार दिनान् मप्त विदिनं चाप्युपोपितः। अभमि न तूह तोदके nu शूद्रम्य भनम् । रति मेदिनी। पञ्चगये सतः पीत्वा शीघ्र मुथति किषि गवाहने दोपो यया.-- मर..को.(पतिदनेन वित्तं विकरो- पात्॥ "मृतमानणदेहाय देवात् गूदा सीनि। म विशी+प) मृगरीरम्। गने म्पृष्टेऽपराधम्य एष ते कथितो विधिः। पदप्रमाणपंञ्च नेपाच नरके तिः । सत्यवीयः। कृपयः । इत्यमरः। शिति- मया वनीयो वै ममागवतन तुम ततस्तेपाच साहाय्यं करोति इरिरुपिणी। पानमामानी। माकम् ।। य एतेन विधानेन माययित्त ममाचरेत् । ददाति मुक्ति सभ्योऽपि क्रमेन च रनियापुरा तहाइविधिया,-विमुतः सर्वपापेभ्यः पपराधो न विद्यते। जन्म मुखवतां गेहे कारयित्या च भारत। 'मटमं ममताचा मृत्युवर्ग गतम्। स्थानं ददाति : মামণি মশা মশায় বিসিবি। वराह उवाच। इति ब्रह्मवैवर्स चौहणजन्मखगडे घरमममा माटेशोधनम् । "पृष्टधातु मृतक देवियोमत्वेषु तिष्ठति। शवदूषितगृहजलाशयादीनां गहियेथा,- पका भाणमा परिकपा गत वर्षमइसाणि गर्भयु परिवर्तने । महापुराणम्। हस्लिामिया भनिने निधाय । दश वर्षमहयाणि धडानव जायते। "येषामभक्ष्य मोसञ्च तक्षारयुतञ्च यत् । मायांमार मापाप सप कारयेत्। पन्धः मममहस्राणि मगडूकच गतं ममा: । धापीकूपतड़ागेषु जन मञ्च दुर्यात ।' पासनादन पुगिनो मशिना नोगि वर्षाणि टिभिकादशं ममाः । सरीरमंतगरौः। उत्तरवचने दग ये मत पाग्यामि तकलामो भवेत् समा: पात्। यया, Train. मी वर्षगाव सरो हाधिगको भवेत्। "मकुणपं मकई मं तेभ्यस्तोयमपास्य तत् । rinोनीन सारागिनी। माओरी मय पर्यापि वानरो दग पक्ष । प्रक्षिपेत् पञ्चगष्यच ममन्च सयक्षा। THEIRTE मानहाया। पर मचात्मदोषेण मम कम्मपरायणः । अपाम्य कुषपं विभ्यो बहुतायेभ्य एव मा। antarnatद्राया। मायोति समहासं देवि एव म मंगया। गतं पश्ययया विंगत् तोयम्भान् सम्बन् । featcomrite मा मागया। नतोविंच: युवा दुःऐन परिपृषाति । यापी मसोपाना । नि:मोपान कूयः | write anा ग्रामपाये। परममारमोचाय प्रत्युवाच वसुन्धरा । पद्माकरः। गतादिनलाम्पत्वापेक्षयार लिना विधानतः किमिद भाष मे देव मानुपाणां दुगमदम् । त्पम्य सोडारणाभिधानात्। एवं PHERPAथा। पास भीषण अवेव मम कम्प्रमोदकम् ॥ भमये गृहाविमाप्यते भन्यथा गृपस्य trafarpaRPET नागनम पाचाराध परिममाव कम्मपरायणः | म्यात् । ययान्मनुः । on forma Ra211 ननियन दर्गाणि प्रायशित नया दद। "मगूद्रपतिशायाश्या गतालिम। बजारमा वायत्रामला। गुखा भारततो वा मोकनायो जनाईनः । गोधं न प्रश्यामि मनुना भापित यमा, पग परतमाम । धर्ममरचचार्याय प्रत्युवान वसुन्धराम् । दगगयानि प्रेते मामायूदं भवति भीमार'. हाभ्यान्तु पतित गई सय मासघतारयान मा मत भूमे मम कम्पारायणः । प्रत्यस्य पण हमित्येय मनुरप्रवीत्।' errrrrmire पातार तम्मिट दिनानिग पञ्च ध। हाभ्यां मामाभ्यां मामगदपावात्। wrrerfrrar प्रसा। तन एवं विधि तवा पञ्चगथनु मागयेत् । चरः। पत्यता:मपाक। PREETA मामा विगहात्मा गासियत मियाः यमः। Merroriमान एक वदितं देवि पता मनवमय च। "जिम्य मरी वेगम विध्यति दिनका VEReRinोपरत पियाथ यत्त्वया पूर्वपतम् ॥ दिमकन यदिमिरमिणोजपलेपनः।" . दर्तन विधान प्रार्याय ममात्। यथाशकानानारकरथममयमः। ARTHAमानामानिमत्री मम मोजम गति।" “সিগাসি অধ্যয়ন। दायन्स पनि वागाई मतदर्भमन्यां नमायिसनामा- मौतमय मृण्मय पान मिइम ता" যা মামলা বয়া। ফু-বাঘাথ মণ নীময়সী। गोमयमापनियाय बागमायापधः । प्रेभन त्रिंfrieोगशनि कामरः । मानवीय विमः। समराला मनन महानि प्राय ममभाव यमय HEATREET/रिसर यात्रा मन्यालादेग गायची देवतः। REETurkra “মধা বা পাতা বা মধ্য দিয়ে। पहें nिanायाम पुनः। * ATTENagar দলমন দাখিলাম। दुटा शिविशवावि गत ममिया हान पानं भूमकरमेपनापन । २९riHITRI नपपात माय मत रामा। मनभिती नियमानुरः। काजामेलमिय यदिर, पिनो माम। वरायाचा ·है - . + . + - . का S . - ". Er. * . ":12 -- ::...: . ... -- 1 - . .................: . rem " । - म ... itter.itter: • Rites... air astr. t... . karva 1 । . ... . . riti Alientity, 14 - - . TERI' - RErin .. . It : Int. k ! ... ... RRC KKRREE: ritertREPEment, RE: < 1, 22110 Meri chí trở fact:ẽ k + 1 và ý 1 in Hn XKATNE :) ६4: 5Tranti : Racinाम.. (Ananik rte: {Tit ५॥ ५, पार .kin verm mentaried TERRATHI. VERIरोक्सिय । alpurthi i Rulithifcerty ! #fearyति पुरा धक्षा- Aur L (nfantilid +fxyth "गमित मारिरशिक्षना। .isfat EAAR ( at... Eng' (aal, Muft. मनिलाnिtral c. nit rinit, meerut मxjanuaHAKTI for first * पमान या मिमाथि 5. YE MARRIA. पद famifinit शासन AHATMata यादा.. teru fe. A--- - - - ..

·यया। ३८. शी शस्कुली (प्रथिनः कना । चन्द्रकला यया, "शशिगन्तुल्य वंगोऽपि निहन: परिभ्यते ॥") या तासणमाययित "कमलिनी मलिनी दिवसात्यये भदकाविशेषः । इति हेमचन्द्रः । पायमपूपगम्कुनीकगरमयावगिर शशिकला विकला क्षणदाचये। गोणे, को, (गशस्य उर्णा । अभिधानात् को- निर्यामामध्यप्रभवायां मनणे :नि विधिविदधे प्रमदामुखम् वत्वम् ।) मशम्य लोमा इत्यमरः। वामः। अकामसम्तदम् । चचियाटीना भवति विनतमः कामयी मनः।" गखत्, ध्य, (भय+बाहुलकावत् ।) पुनःपुनः पादहानिः। इति प्रायचित्तविवेक । इत्युटः) । इत्यमरः । (यया, गौतायाम् ।। ।३१1, गम्त र न बने। इति कविका मभिकास की. (गयो कान्तो यस्य।) कुमुदम् । “विमं भवति धर्मात्मा गच्छाम्तिं निय- (बाल-पर--पक मैट), स्यते। इति राजनिघण्टः॥ पति ") पाठेऽपि नस्य उपधात्वामावात अधिकान्तः, पु,(गणी कान्तो यस्य ।) चन्द्रकान्त- गपं, वधे । इति कविकल्पद्रुमः । (बा पर इदनुबन्धो वेदैपूधारणभेदार्यः । तु, गम्ति मणिः । इति राजनिघण्टः॥ यथा, (बहत- | सक सेट् ।) गपति । इति दुर्गादास. ॥ वैदिकः । इति दुर्गादामः । संहितायाम् । 2011 शकुलः, पुं, छित्तिः । इति शब्दचन्द्रिका । डर गस्तं, की, (गस्+1) कल्याणम् । “वैदूर्यविपुलकविमलक करमचा इति भाषा: (यया, महाभारते। ११.४२ राजमणिस्पदिकाशिकाता: ") गष्कुलो, स्त्री, (गष्क स + गौरादित्वात् डीप) लक्षयित्वा पुरोधान्तु बहुगम् . प्रशिधना, पुं, (गणो ध्वजे यस्य ।) भनाटपुर | सिलतण्डुलमाषमिथितयवागुः । इति शब्द- | शरीरम् । इति विकाइरोपः । 'राम:। यया, चन्द्रिका । कर्णरधम् । इति शब्दरबावली । यस्तः, वि, कल्याणयुक्तः । नुमः । इत्यमर *तः यगिध्वजीराजा युद्धादाइय पुनकान्। मन्साभेदः। सौरौ। ति हिन्दी भाषा। अस्या प्रशस्त: । इति मंदिनी । (यया, मागव मुगान्ताया मतिं वुहारमा प्रादात् म ककये गुणाः । ३।२८।१५॥ विगावयूपभूपाय रचिराखद्य संयुगम् । "गष्कली पाहिणी या मधुरा तुवरा *क्रियायोगेन शस्तन नातिहिंसेन निलय मध्यापमृणापि मनाटं पुरमाययुः।" स्मृता।" । निहतः। यथा, महाभारते। 13.1 इति कस्किपुराणे २५ पध्यायः । इति भावप्रकामः " | "शकाभिषेके समाहर्जनदनिम्वनम् । भगिमभ, की, (गिमः प्रमेन प्रभा यस्य 1)} (पिष्टकविशेषः । यथा, महाभारते । १२ । प्रमच दानवा: गम्तास्त्वया धन अभी समुदम् । इति गदमाता । मुहा। इति | २२८१६२। गस्तकं, को, पङ्गुनिताणम् । यया- रामनिपटा चन्द्रप्रभायुयो,वि । (चन्द्रप्रभा- “पायम कसरं मांसमभूपानय गष्क लीः ॥”) “अड्डलिव शस्तकच तया पाष्टरकन सहगे च, चि। यथा महाभारते । ११८६४। शप्प, लो, (गप हिसायाम् + "मुष्पषिल्पगप्प- ধন মহারান “सम्या याम: समुह मारतन गमिप्रभम् ॥") वाष्यरूपपर्पतल्पाः ।” उणा• ३ । २८ । इति शस्तकेशकः, वि, (गम्ताः केशा यम्य व मणिप्रभा, म्ली, (गगिनः प्रभार) ज्योत्या। पत्वं निपात्यते।) बालवणम्। इत्यमरः । प्रशस्तकेगयुक्तः । इति गदरबायली। सिटाधरः। (यथा, रघुवंशे । २। २६ । शस्त्र, को, (शस्यते हिंस्थते पनन । "पनि गणिभूषप.., (गगी भूपणं यस्य) पिवः । "गङ्गाप्रपातान्तविरूदगप्प मिदिशमिभ्यः ।" उणा. ४ । १६३ ।' रति गमिवरणददानात् । गौरीगुरोगहरमाविष") शाः । यहा, “दानोमसयुयुजेति । ३।२ । गमिषा, सी, चन्द्रकला। गुडूची। इत्तभेदः । गस,ठ वधे । इति कविकल्पद्रुमः भ्वा०-पर- इति हुन् ।) लोहम्। स्त्रम् । एवम रति मंदिनी नाम्य लपलादि यथा,- पक सेट् । सावट।) उ, मसित्वा सस्वा। शस्त्रास्त्र बहुधा मुमारित्यादिदर्शनात्म "मी मो यो पत् भवेसां सप्लाट केयन्द्रलेखा। इति दुर्गादासः ॥ स्त्रयोः कचिदमा। येन करना शिद ते मुरारं पाप्रशामा लगानी गम, भागिपि। पाइपूर्वकोऽयम्। इति तत् शस्त खनादि। येन क्षिप्त न । मानवायं दुकूल न भाजते विधती सा। कविकल्पद्रुमः ॥ (स्वा० पात्म-सक सेट् ।) दस्त काहादि । इति तट्टीकाया राधामोदय मध्ये सोसायथा चन्द्रलेखा ६, भामस्थत । र, प्राशसते। भागीरियाय-तत्पर्याय जितना भारती धत्ते ध्वजीवयोगम् | शंसनम् । यायामित्यन्य । इति दुर्गादासः अस्त शस्त्र प्रहरणमुहातो हैतिरायुध पति छदामधरी गसन, को, (मम + युट ।) यमार्थपहननम् । इति शब्दावाद मिटिशा लो, पुनर्नवा । इति राज- इति यमनगदटोकाया रामायमः । (गम्यते "एकसमस्त शस्त्रश्च देवमुक्त निए. अन्यतन इत्यधिकरणे स्युटि इत्यास्यानम् । चिद लीलय येशोजगता मधुसुदन । भगियरएं, (सपी गेपर यम्य।) पिः। यथा, वेदे। १।८८।१४। इति विष्णुपुराणे ५३. अध्याय प्रति पसायुधः। (यंशा, कयारिमागरे। "मित्रकवी यशसनैन गावः।" "समने विशसनस्थाने । रति सहाये सायणः नहीकारा पम्वाधार्यो यथा पस्त्र मन्त्राभिमन्वितम् ।यस्त तदिताद पानिपोस्टामामधिरोप्य मः । यता, सो, पिटकविशेषः । पुती पिटा इति "यन्वयुक्त पाणियुक्त प्रयुक्ती युकधारित रिमविरोमोतिभापेमगिरीष भाषा । (यथा, महाभारत 1 01६२१७॥ पम्त्राचार्यो निरईग: कुशलय पादः। सपर्यायाः ३ "मोदशान् परिकापूपान् धानाधमक- तदगारनियुताम्य लक्षणं यया,- जनादेश पासी नियोक मस्कुलो.") | "थापनाजातिवनः सततं प्रतिभाए मजाsirfa विशालपः। मी. पं.(मो:माह म+मिः | "पटाची कथा गम्कुमा कफपितला।' रामः म्यादायुधागार दक्ष कर्मस पोट प्रति मारमा १८ प्रथा काधियुतिनसम्बनी न्यान्या यया,-- THANEमाणक महोरदोहिमपुतिमांमैरिवविकारांप वानिम्तिसम्बनीम् मध्यायं व्यायामाम! विविधं कम। अम्नचिकिमा यथा ! "प्रयासोऽपोपहरण मातामा मूमनं मारपैन मधुना च न मचयेत्।" कम प्रधानकम् पय कति। तदष्ट इति राप्रपनमःमत्यपदेशाम: 1 अस्मिन् शास्त्र साखर - सहसा বিমি पया गुणा.

·No text on this page.

·शस्कुलो । M ॥ स्मृता। पत्राचार्थी निरगः कुण्सय विगिपत। सम्मो:") "स्थापनाशामित्वमः सततं प्रतिमा इति राममणप्रत्यपदेच्याम: । पस्मिन् गाने पर ३८. भणी (शयित: कना । चन्द्रकला । यथा, "गशिममतुल्यवंशोऽपि निईन: परिभूयते ॥") त्या. तइत्तगप्रायित यथा। "कमलिनी मनिनी दिवसात्यये महाजाविष। रति हेमचन्द्रः । गशिकता विकला क्षणदाचये। गगोणे, सो, (यस्य उ । अभिधानात् की निय्यांसामध्यप्रभवाणी भसगे रति विधिविदधे प्रमदामुखम पत्वम् ।) गशम्य लोमा इत्यमरः । वाम.। प्रकामतस्तदम् । चियाना भवति विनतम: क्रमगी जनः।" शखरा, ध्य, (श+बाहुलकाहत् ।) पुनःपुन: पादहनिः। इति प्राषिविवेकः । इत्युबटः।) इत्यमरः। (यया, गौतायाम्। ६ । ३१ ।। गस्त, १ र सुखप्रे। इति गणिकान्त, को, (गमी कान्तो यस्य ।) कुमुदम् । "मि भवति धर्मात्मा गच्छाम्ति निय- (वा. पर:-प्रक-मेट्), . इति राजनिघण्टः । पति )} पाठेपि नम्य उपधात्वाभावात् शशिकान्तः, . (जगी कान्तो यस्य ।) चन्द्रकान्त-, वधे । इति कविकल्पद्रुमः । (म्बा०पर.. इदनुबन्धो वेदपूधारणभेदार्थः । तु, स्ति. मषिः । इति राजनिघं एटः । यथा, (बहत्- | सक सेट् ।) अपति । इति दुर्गादासः । वैदिकः । इति दुर्गादाम:। महितायाम् । ८.।। गष्कुलः, पुं, छित्तिः । इति शब्दचन्द्रिका । डर गम्त, को, (गस्+1) कल्याणम् ।। “वैदूर्यविपुलकविमनक- करमचा इति भाषा (यथा, महाभारत। १३/१.१४२ राममणिस्फटिकगशिकाता:") गष्कुम्लो, स्त्री. (यष्कुस+गोरादित्वात् डीप) "सक्षयित्वा पुरोधान्तु बडगस्त 14 मगिधज्ञः, पुं. (गयो धणे यस्य ।) मझारपुर | तिलतण्डुलमापमिथितयवागुः। ति गद- गौरम् । इति विकाण्डरोपः। 'राजः । यचा, चम्ट्रिका । कर्णरन्धम् । इति गप्दरबावली यस्तः, वि, कल्याणयुक्तः । स्तुतः । इत्यमरः! *ततः प्रगिसो राजा युद्धादाइय पुचकान्। मत्साभेदः। मौरी। इति हिन्दी भाषा । पंस्था प्रशस्तः । इति मेदिनी (यया, मागनः सगासाया मतिं दुधारमा प्रादात् म कस्कये गुणाः। ३।२८।१५। विशावयूपभूपाय धिरामय सयुगम् । "गष्क ली पाहिणी इद्या मधुरा तुवरा “क्रियायोगेन शस्तैननातिहिंसेन नियमा गयाशप पेषापि भनाटं पुरमाययुः।" निहतः । यथा, महाभारत। 1.11 उति बस्किपुराणे २५पध्यायः। इति भावप्रकाशः "काभिषेक सुमहानुजलदनिस्तनम् । भगिम, को(गनिमः प्रभव प्रभा यस्य।) (पिष्टकविशेषः । यथा, महाभारत । १२ । प्रमद्य दानवाः गस्तास्त्वया तीन र प्रमो।' समुदम् । ति गदमाना। मुहा। इति २२८१६२। शस्तकं लो, पलिताणाम् । यया, राजनिषं पता चन्द्रप्रभायुनो नि । (चन्द्रप्रभा- “पायसं छासरं मोसमपूपानय गष्कलीः ॥१) “प्रति शस्तकञ्च क्षया पाष्टरन। सणे पनि। यथा महाभारते । १८६४ गप्प, सो, (गप हिसायाम् + खांगल्पयाय- "तम्या पाम: समुदत मागर्तन गमिप्रभम् ) / वाष्यरूपपर्यतत्परः।" उया. ३१२८ । ति शस्तकेशकः वि. (गम्ताः कैगा यम्य कर मगिमा, ली, (गिनः पभा । ) ज्योत्या। पत्वं निपान्यते ।) बालवणम्। इत्यमरः । प्रशस्तकेगयुक्तः । इति शब्दाबानी। तिजा (यथा, रघुवंगे।२।२६ । गस्त्र, की, (शम्यने हिंस्यते प्रमैन । गिभूप. पु. (गगी भूपर यस्य) पिवः । "गङ्गाप्रपातान्तविरुटयप्प मिदिशसिभ्यः कः।" उपा.४।१६।' रतिमिसगददगंनात् गौरीगुरोगारमाविषेश ॥") साः। यदा, "टानोगस्युयुजेति ।. समिसेमा तो. पदकमा । गुडूची। इत्तभेदः । गसाठ वधे । इति कविकल्पद्रुमः (मा:-पर- इति छन् । ) लोहम्। स्तम् । एवमा रति मंदिनी । सदरतम्य साधणादि यथा, - | सक सेट । माट। ) उ, थसिला शस्वा । स्वास्न यहुधा मुक्तरित्यादिदर्शनात् । "मो मो यो चत् भवतो समाकेयन्द्रलेखा।। इति दुर्गादासः । स्त्रयो कचिदमाह। येन करर्तन रिदै मुरारं पाए प्रशाया हगाडी गम, १ भागिपि। पाइपूर्वकोऽयम्। इति | सत् शस्त खादि। येन शिर्मन पानपाय दुकून न धारी विभतो मा। । कविकल्पद्रुम. ॥ (म्बा-मामसक० सेट् ।) नस काहादि । इति .... 'राधाभोदय मध्य मोसोया चन्द्रलेखा ह, प्रायस्यने । ङ, पाशमते। भागौरिटाय- तत्पर्यायः। विधात मरती धने भ्रषजीयोगम्। गमनम् । दायामित्यम्य । ति दुर्गादास. स्त्र प्रहरणमुहातो ईतिराध। इति इन्दामनरो। गमनं, क्लो. (गम +खुट्।) यज्ञार्थपशहननम् । मजिटिका, सो, पुनर्नवा । रति राम- इति गमनयदटोकाया रामायमः । (गम्यते । "सक्षम गम् देवमुक्त निघर इन्यतन इत्यधिकरण न्युटि इत्यास्थानम् । चिद मौनय वेगी जगता मधुसुदन मगिपर.ए. (गी मेपर यम्म1) शिः। यथा, ऋदें। १.१८८।१४। इति विश्णुपुराणे ५ अंश ३. तिसायुधः । (ग, बयारियागरे । "मित्र दो यच्छमनन गायः।" "ममने विगमनम्यान। ति तहाणे सायणः नहीका पनापार्यो यथा पस्त मन्वाभिमन्वितम् ।यस्व तदितरता "तमा निवरताममधिरोप्य सः । सकुन्ता, पी. पिटकविणेपः । पुमो पिटा इति "यन्वयुक्त पाणियुक्तो प्रयुक्त युधारित। नियरोमोति यभारेमगिरीष माषा (यथा, महामारने 101 धार्षिः। तापापः। रमः २३ | "मोदशान पूरिकापूपान् धानाधमक- सदगारनियुमण सक्षणं ययाः- जसपर देश परपाती निधी परति विशजमेर। पन्या गुणाः। सोएं. (मयोप्याति । मय+रनि. | "पटामपरी कथा गम्कु र कफपित्तमा रामः म्यादायुधागार दप कम स . इति मा १८ काचियुवतिनसम्कली स्याच्या यया, अम्नचिकित्मा यथा। मदमापदको लोरिमति: ममिरिचरिताराप वानिम्तिसगम्कुलीम् मध्यायं व्यायामाम । विविध का, मालामाका मूभ मापन मधुमा च न मधयेत्।। की प्रधानकम पय त्वामीति। নি মােন? । भर মি মান্নান माधा 4 ·: शस्त्र शस्त्र शस्त्रह न्यात् शस्त्र कर्मय तावत् पूर्वमुपदेयास- पान्तु त्वां सुनयो ब्राह्मया दिव्या राजर्पयस्तथा। इति ट्रन् । ) खगः । यथा,- सम्भारांय । तच्च · शस्तकमाविधम् । पचताचैव नद्यय सर्वाः सर्वेऽपि सागरा "रिटिः खन्नस्तरवारिः शस्तो भद्रात्मक यथा। छेद्यं भेद्यं लेग्यं वेध्यमेष्यमाहार्य पग्नी रक्षतु ते जिहां प्राणान् वायुस्तथैव च। पायं सोध्यमिति ॥ ॥ पतोऽन्यतमं कमी सोमो व्यानमपानं ते पर्यण्यः परिरचत । एति विकाण्इशेषः कपता वैद्येन पूर्वमेयोपस्पयितव्यानि। उदार विद्युतः पान्तु समानं स्तनयित्नवः । शस्त्रक, ली, (शस्त्रमेव । स्वार्थे कन् ।) लोहर ।.यन्वशस्त्रज्ञाराग्निशलाकातुम्ब- बलमिन्द्रो बलपतिर्मनुमन्ये मतिं तथा । इत्यमरः ॥ कालावूजाम्यवोठपिचुप्लोतसूत्रपत्रपमधु- कामांस्ते पान्तु गन्धर्वाः सत्त्वमिन्द्रोऽभिरक्षता शस्त्रकोणतः, पं. (शस्त्रस्य वनस्य कोश वसापयस्तैलतर्पणकापायालेपनकल्कव्यन- प्रज्ञा ते वरुणो राजा समुद्रो नाभिमण्डलम् ॥ तरुः।) महापिण्डीतमः। इति राजनिघण्ट तोणोदककटाहादीनि परिकर्मिणय चक्षुः सूर्यो दिशः यो चन्द्रमाः पातु ते मनः शस्तजीवी, नि] शस्त्रेण जीवतीति । जीव- ग्धाः स्थिरावलवन्तः। ततः प्रशस्तेषु तिथि नक्षत्राणि सदा रूपं छायां पान्तु निशास्तव। गिनिः।) शस्त्राजीवः । इति हेमचन्द्रः मामहतनक्षत्रेषु दध्यक्षतामपानरवरग्नि रतस्वाप्याययन्वापो रोमाण्योषधयस्तथा। (यथा, वृहत्संहितायाम् । १७१२४ । न भिषजचायित्वा सतालिमङ्गलस्वस्ति. भाकाशं स्वानि ते पातु देहं तव वसुन्धरा ।। "विजेन सिते विजित वनं लघु भुत्तावन्त प्रामुखमातरमुपवेश्य । वैश्वानरः शिरः पातु विष्णुस्तव पराक्रमम् । गणमुख्याः शस्त्रजीविनः क्षत्रम् यित्वा प्रत्यङमुखो वेद्यो मम्मभिरासायु- पौरुषं पुरुपयेष्ठो ब्रह्मात्मानं ध्रुवो भुवी ॥ शस्त्र धारगाजीववाः, वि, (शस्त्रधारीन जीव ध्यस्थिधमनीः परिहरबनुलोमं शस्त्रनिद• एता देहे विशेषेण तव नित्वा हि देवताः । तीति। जीव + गवन् । ) शस्त्राजीवः । इनि दापूयदर्शनात् सतदेवापहरच्छस्तमाशु च। एतास्त्वां सततं पान्तु दीर्घमायुरवाप्नुहि ॥ शब्दरत्नावली ॥ इतस्वपि च पाकेषु हाङ्गलं वाङ्गलं वा शस्त्र- स्वस्ति ते भगवान ब्रह्मा स्वस्ति देवाय कुर्व-स्वपाणिः, वि, ( शमन पाणी यया) शस्त्र हमुक्तम् । तत्रायतो विधालः समः सुविभक्त ताम्। हस्तः । यथा.. त वागुणाः । भवतयार। खस्ति ते चन्द्रसूर्यो च स्वस्ति नारदपर्वती॥ "उल्कास्तोऽग्निदो नेयः शस्त्रपानिय गयतय विद्यालय सुविभक्तो निराशयः । स्वस्त्यग्निश्चैव वायुश्च स्वस्ति देवाः सहेन्द्रगाः । घातकः सकालसतयापि प्रणः कम्मणि शस्यते ॥ पितामहसता रक्षा स्वस्थायुर्वतां तव। केशायोशिग्टहीतय युगपत् पारदारिकः १" यमाश क्रिया शस्त्रतेक्षणाकखेदवेपथ । ईतयम्ते प्रशाम्यन्तु सदा भव गतव्यथः ॥" इति व्यवहारतत्त्वम् संमोहय वेदास्य शतकम्मणि शभ्यते।" एति स्वाहा॥ अपि च। शेन वा वनाशुष्यमाणेनान्तरादाविध्य "सर्वदात्मकर्मन्च : कृत्या व्याधिविनाशनः । "अग्निदी गादी व शम्पानिर्धनायहः। परान् व्रणान् कुर्यात् । भवन्ति चात्र । मर्यवं छतरचस्व दीर्घमायुरवाप्नुहि ॥"n क्षेवदारापहारी च पड़ते प्राततायिनः ॥" पतो यतो गति विद्यादुत्सङ्गो यत्र यत्र च । ततः तरक्षमातुरमागारं प्रवेश्याचारिक इति प्रायचिनविवेकः व नत्र म कुयादयथा दोषो न सिष्ठति ॥" मादिशेत् । ततस्तृतीयेऽहनि विमुच्य वे बध्नी- शस्त्रभृत, वि, शस्त्रधारी। यस विभनॊति व भूगण्डमाललाटाक्षिपुटोष्ठदन्तवेष्ट कक्षा- याहस्वपढेन । न चैनं वरमाणोऽपरार्मोक्ष- भूधातोः क्विपप्रत्ययेन निष्पन्न मतम् ॥ (यथा तिवडणपु तिर्यककेट उप्तः ॥ येत्। द्वितीयदिवसे परिमोक्षणाहिथितो रघुः । २ । ४० । चन्द्रमगइलवञ्चदान पाणिपादे' कारयेत् । वसिराटुपमरोहति तीव्ररुजय भवति । श्रत "शम्प रय यदाक्यरच चन्द्राक्षतींचापि गुदे मढ़े च बुद्धिमान् ॥" दोपकालवलादीनवेक्ष्य कपायालेपनबन्धा- न तदयशः शस्त्रभृतां क्षिणोति ॥" ).. रन्यथा तु गिरामायुशंदनादतिमात्र वेदना., हाराचारान् विदध्यात्। न चैनं स्वरमाग: शस्त्रमाज:,,(शस्त्राणि मार्टीति । मृज + चगदयणमरोहो मामकन्दी प्रादुर्भावति । भान्तोपं रोपवेत् स य पेनाप्यपचारिणाभ्य-शस्त्रमार्जनकर्ता। मियानगर प्रति भाषा। दगांदगाऽमरीभगन्दरमुखरोगेष्वभुत । न्तरमुख कृत्वा भूयाऽपि विकरोति । भवन्ति तत्ययायः । अमिधायकः। इत्यमरः न पर तिः कम्म कुवात । ततः शस्त्रमवताय गौता-चाव। माज: अमिधावः ॥ इति शब्दावानी भरसिरातुरमातुभ्य ममन्तात् परिपीडया- "तरमादन्तर्वहि व मुशुई रोपयेदवणम् । गानानोवः ५. भमामत: । इति किग न्या प्रणभिमन्ध प्रक्षाल्य कषायण सोते-रदेऽप्यनीगोव्यायामध्यबायादीन् विवर्जयेत्॥ चन्द्रः ॥ नोदकमादायतिलकरकमधुसर्पि:प्रगाढ़ामीपध ह क्रोधं मयतापि यावदारचर्यमम्भवात् । वि, (गणपतः।) साधार्त- घुमा त्ति पणिदध्यात्। ततः कस्यानाच्यादा मामान् पट् मा वा नृणां विधिरपः प्रगम्यत । मृतः । तम्याशीचादि यथा । व्याघ्रः । नातिनिधी नातिरूषां नातिधनां कलिका हेमन्त शिशिर व वमन्त चापि मोक्षयेत्। “तिन मियत यस्तु तप्याशीचं भरिधा। दत्ता बापट्टेन बधीयाहेदनारशी धूपधूपये पाहात् यहाघारग्रीमवर्षास्वपि च बुद्धि पासप्ताहात् विराव स्यात् दगरावमतःपर दघार मन्त्र रक्षां कुर्वीत। ततो गुगंगुष- मान्॥ स्वाधात वाहादुई यदि कथित् प्रमीयते । गुरुमर्जरमवसागीरमषपचूर्णलवणनिम्बपविष्या पतिपनिपु रोगपु नेच्दैघिधिमिमं भिषक् । आगीचं मारतं तय मर्ववर्णपु निवा" मियराज्ययुधूपधूपयेत् । पाध्यशेषेण चाम्य दिमागारवधीतच कुर्यात् प्रतिक्रियामा अव गवधामपदं तितरसधातपरं पारि- मापान समालभता उदकुम्भाशापो सहीत्वा যা বলা মনিষানভানা भाविकाराघातपरमपि। यथा, देवीपुरा प्रोचयन् र शाकम कुयातयाम: n n तौमा गरीरं प्रदुनोति जन्तोः । ‘এপ্রিমী ও স্থিলিল; जवानां प्रतिघाताधं तथा रक्षोभयम्य च । तन मा शान्तिपनि मिळा বসনাবালদাশ্রিানিধি: रसाकी करिधामि व्रमा तदनुमन्यताम् । कोम यामधुकाविर्तन " मता जनप्रवेशेन है नया का नागा: पिशाचा गन्धवाः पितरो यमराक्षमाः। - लिममुस ५ अध्यायः । पन्दया शतं दिना पानादिभिः अभिवन्ति ३३त्यो मायाप्रन्तु नान् मदार, पं..(जमत्यननेति । मम वधे +"मिचि दिनमा अनध्ययमादा। विध्यामन्तरोघे प ये घरन्ति निगावराः। मिदिमिभ्या"TIT.१६ इतिहमलेनमारमा दिनुपाम्नुनियामाय पान्तु खां से नमकता:। यहा दानीगयुयुति।" ! १६ । मितिप्राचंबा-पारम -- ·४. एवं क . +- दापि यत् गद तत् क्रियापि पर शस्य गनवातग्राहयवदनापि तथायुहातात पारि• सया हारीतः। *: गोवस्मृतर्नुमः प्रत्याश्यामिषत्रियः। भापिकत्वादेव न प्रकरनियमः ॥ “पितामहऽपि नौवे वे पितर्येव ममापयेत् " पात्मानं घामयेदयन्तु मृग्वन्धनगनादिमि । "क्रोधात माय विप्र वहिं गतमहन्धन मनम्। नन्वे कोहिष्टमेव रायते । यथा गाः। पस्य विरामगौचं हितीये विमान गिरिप्रपातञ्च ये कुर्वन्ति नराधमाः । "सपिण्डीकरणादूईमृते करणचतईशीम् । हतीये कूदक नवा चतुर्थ श्राइमियते ।।. मरापासकिनी ये च पतितास्ते प्रकीर्तिताः। प्रतिमवसरादन्यदेकोद्दिष्ट न कारयेत् ।' प.सतानो न दाह: स्यावान्त्येष्टि स्थिमञ्चय यमः, मत्या बुद्धिपूर्वकमता अपि पाहाः . नपाठपातःपिण्डोवा कार्य थाहादिकं कचित् “मपिण्डीकरणादूई यत् पिटभ्य: प्रदीयते । लुप्तपिगडोटकवमिति घेत गोलमितिमा एतानि पतितानाच यः करोति विमोहितः। | एकोद्दिष्टविधानेन सत् कार्य गनघातिने ।” बुहिपूर्व पिण्डोदकक्रियासोपादिति । सत्यनव सस्य दिर्न चान्यथा।" भविष्यपुराये। श्रादविवेकः। मदिरख मरीचिः। "समत्वमागतस्यापि पितुः गवतम्य च । । गस्खास्त:, पु, गतस्तै यस्य सः। पति "विपनागपदाहितियंगमाह्मणघातिनाम् । चतुर्दग्यास्त कर्तव्यमेकोदिन पार्ययम् । থামিমলা चतुहंग्या क्रिया कार्या अन्य पान विहित चतुई ग्यान्त यच्छाई मपिण्डीकरणे कृते । गबाजीवि(शस्त्र ण पाजीवौतिया इति गहितत्वम् । एकोद्दिष्टविधानेन नकार्य गनघातिने "0 बीव+पम्।) अमिनीती। तत्पश्चायः। गतहाचतुर्दगी, मती. (यस्त्रहतानां चतुर्दशी। उच्यते । एषां वचनानाममूलकत्वात् ममूनत्वे काहपृष्ठः २ प्रायुधीय; ३ प्राधिकः ।। युशादिवताना पाहादिकर्मणि प्रगस्ततया- ऽपि पावणाणता विषयास्येतानि विष्णादिवच- इत्यमरः । कागइस्पृष्टः ५। इति तो! म्याम्तयात्वम्।) गौणामिनकृष्ण चतुर्दशी। नेषु पार्वणावगतः । भावादीनाम्त शस्त्रहता काण्डपृष्टः ६ शस्त्रधारयजीवकः । गोगकातिकवणचतुई गो च। यया, लिग नामकोहिष्टविधिना कार्यम् । शब्दरतावली पुरानम्। "अपुभा ये मृताः केचित् स्त्रियो वा पुरुषाय गस्त्राभ्यामः, पु, (यस्त्राणां अभ्यामः ।) पस "दीपमाल नया कणवतु ग्यां शिवाप्रतः । थे। शिक्षा। सत्पर्यायः। खरली । पति चतुपये पनद्याच घरवरपु ग्रहेषु च । तेषामपि च देयं स्याटेकोदिष्टं न पार्वणम् ॥ विकाण्डरोपः। पकषिगानीपेतो धर्मविष्यपुर भरः ।" इत्यापस्तम्बवचनेन पार्यनिषेधात् । तच नसायम, सी, (बाय यदायसम्।) लोम् । पागन तामामकाहानं अन्य पान्त दगें। सकलयपक्षमाधारणं विष्णादिवचनेषु याह- इति राजनिघण्टः॥ पति भवमाकीमुदी पन्यञ्च । पथ गदस्य पार्वणपरत्वो:। किन्वामिनमामीय गस्त्री, नो, ( गम् +ठन्। स्त्रियो हो।) गरमहंगी तब विराः। युदरतामा | कृष्णपक्षविषयम् । अधपुराणे प्रायोऽनशने । एरिका। इति मेदिनी (यथा, मा ४४॥ पारकम्पनि पाईगो प्रगम्ता। युहाताना-त्यादिना सकलकणपक्षसाधारणं यादमभि "शस्त्रीयामरंशभिरामट्ठतमन्न- मेवेति न नियमामिदम्। मनमुरा। धाय पाविने। तर्पणीयाचतुई श्यां लुप्तपिण्डो. छायामृच्छति नोली सलिलया) "मायानगनगाग्निविपापविनालया। दकक्रिया। इति यत् पुनरभिधानं सच्चस्त गस्ती, [न] वि, शस्त्रविशिष्टः । पत्रधागे अनुवात कसंध्य सत्यमिति निययः ।" इतमावादिविषयं अतएव तवामावास्यायां शगदादिन्प्रत्ययेन निष्पवमेतत् ॥ (यचा, माया मापयगमनम् । वायुपुराण । पितर: पूज्या नान्दोमुखासपोनि हकप्रपिता- कामन्दकीय नीतिमार। ०।३७१ "युगानस्तु पर यम्य मपातपात दापयेत्। महादीनामपि थाई दर्शितम् । इयञ्च चतु. "पाप्तगस्त्रानुगतः प्रविशेष गलत कसा ये नया दयामयीम्।" इंग्मामातहतयाइनिन्दा पाविनमासीय- माटे गहनेषु न तिछेत् ।) युगएर पिलादयो मृता प्रत्ययः । मरीचि । परवाहादिकल्पयतिरिक्षमामान्यतष्णपक्षवि शम्प, की, बालवयम् सत्यमाटोकायां मरता 'विषयमापदाहितिवंगापधातिनाम् । हितयारकाम्ययाहविषया प्रकरपदैन थाह प्रतिभाशानि: । ति जटाधरः । क्रिया कार्यापपान्नु विहित कम्मभेदात् मामान्यविगेपन्यायात उतरया गम्य, ती, (गम + "तकिमितियोति।' মঘেয়ামীদানি মাগামী য ব বসুয়া মঙ্গালিযৱহননি। মা =৩ বালিহ্মীয় যন ) वाला माता मत अतएव जगपक्षे दशम्यादी वयित्वा चतु- निष्यनम् । तत्पर्यायः । फलम् रत्वमा . HERधात: तस्य पतितत्वात पन्येपाम- गौमिति मनुवचनापि चतुई गोवर्जन पक्ष चाणां सतादौनाच फलं निष्पवत्तमायने ससादिरतानाम्। पतच महतया यदादिश्यतिरिक्तवादविषयम् ।। ननु । पामादिक गम्य सस्यपदपायरलमय! fryादिभि भामाशानिपना मकम अनादिहताना याइनियेधः श्रूयते। तथा फलति नियते फलं फलनिष्कको पादित सपपरमार पितादीनामर पाणविधि छागलेयः । दन्। मस्ति स्वपिति सस्य मम सर वो शाचा पायविधिना कार्यम् । "जनविप्रहतानाश निष्ठिसरीरूपः। "सरितारणा व यव प्रदीयते । पात्मनस्यागिनाच व यामधा न कारयेत् । मनोरोगति मदमको रिति य: मस्र्य दिदस्यम्। भास्यकविका ताबकारथिखा तानि।' भयं बुद्धिपूर्वकतानाम।। प्रमादमतानान्तु पात् । रति माना M शाहादिनमाहाधिरा। "धनं सीमकं सम्बयस्त मात्रा च मायः बन पयपानुभिरिता पनि वामात् । कर, “पय कर्थित प्रमादेन वियतेऽभ्युदकादिभिः । धि । नयष पुरानय | पगोप तय कप्त का व्या चोदवकिया। इत्युपविकाच । सामथ्यादिदयातयता CURamee पाविजाधिरपती रिमपि नादिभिः को कुरता हिमना हिमाचल्योरित्या शपथ सारपरोसनामाशीवा माविरपुर मताना नवयम् । यथा, अधपुराणम्। Frire करायम् । दया, मनु दिनपियानग्विस्त्रिया बसे। FREवधानि किना-पादपतिथ:कुर्वन मोडासतम्त या पायव रत्युप्रभदः । इति तोकाया मरत " दृश्यते । तासश्या पपि दयायमस्वर मा। परितय. बारादो गाम्रानुमत्या बुद्धिपूध-घेवस्थधान्यादि। यथा,- freeमलिामा मतानामपि संयम् । यथार गायः । "ययं विरास पाए सतर्ष धान्यमुचत । - - सम्।

·तम् वनो। शाकः गाकर विपमिल्छु मित्रमदाससम्ममी. मी. जाणम्य मी) अभिनय- बानि गनिधगरः गतिः । इति पनि मृतिः। निगराधान्यादिीपकम् । गीप रति भाषा: : मेदिनी : गिरोपाच: । इनि गटानापनी 1.नयमा.- नपयाय: । कणिगम् । यमरः । कपिगः । न्यौदः । इगि विमा दीपविगेपः । ...4 यमाय य गोगासनम्ननाः । यमिय: जनताका विध क्या- 4. पोटागन कोरपा: मयीनका गमफ. की, (गप्पय गयम्।) गणन मनवाना .११. टीधमानयः। नोपानम् 1 गठाति भाषा | सपर्याय: । "काकसोपच यच्चामि यथावदिह निययम् । मापा मुद्रा मम्गय निप्पाया: मकुन्नन्यता: पिंगामः २. त्यमरः। कध्यमानं निबोधगाकडी हिजोनमा:: 1६. ५..य गाणा: ममता गाता ॥ गप्यमम्बर:. . मानमरः । इलमरः अंबुद्दीपम्य विम्नगहिगुगम्तय निम्तरः । all श्रीपधीनान्तु ग्राम्यागां जातयो मुने "गप्यार. वि, गम्यमाः। गम्यं प्रति व्ययं । विम्नाराद्विगुणयापि परिगाह: ममन्तत: 41 म नि यहा:- पटधातोः वारि फिपप्रत्ययेन निष्पय मसत नाहत: ममुदो दोचन नवनोदधिः। पध्यो यज्ञियायव धान्यारम्यायतु। इति मुग्धयोधच्यावरणम्।। तव पुग्या ननपदायिराम मियते नमः॥ 1: -- यया मापा गोधूमावाणयम्तिना: ॥ गयागः, पुं. पुद्रगमोहयः। इति गहरवा- कुतएव च दुर्भिधं धमातेहायुतंघिट। प्रय मतमा ते पहमाम्त कुन्नत्यकाः । तवापि पर्वता: गमाः मप्लेव मणिमृपिता:। मीयारा जतिना: मगयेधका गांगपः,पुं. शिंगपाया विकारयममः। गिंगपा- शाकडीपाटिदीपेषु मात मप्त नगास्ति। 14 वायवाः प्रोक्ताम्तया मर्कटका मुने । गदादप्रत्यये एकारम्य पाडांगेन नित्यय न्यायता: प्रतिदिन निविटा यययंताः । 'या था. मृता होता श्रीपध्वस्तु धतुइंगा मेलम् । इति मिहातकीमुदी। रखाकरादिनामान: गोभावन्ती मदाचिताः । अति विपशुपुराणे १ अंगे ६ अध्यायगांगपायन:, पुं. मुनियिगेपः । इति पुराणम् । ममाचिताः प्रतिदिशं दोपविस्तरमानतः । नवमप्यमम्भोगनक्षवाणियधा,- (यथा, विपापुरान। ।।१८। उभयवायगादाय नयणक्षीरसागरी। *पनुराधा मृगशिरो रंपती चोतरावयम्। "कान्यपः मंहिताकत्ता मायनि: गांग. गा कहीप तु वयामि मात दिवान् महाचतान् । हन्ता चित्रा मघा पुचा ययणा च पुनसः ।। पायनः ।") देवर्षिगन्धवयुतः प्रथमो मारुच्यते। रोहिणी नवशम्याटिनवल्याशनादिए। गाक की.पुं, (गवत भोगामिति । गक+घ) प्रागायत: स मोव उदयो नाम पर्वतः । मगम्त नवपीठादिमभोग पविद्धदेत् ॥ ॥ पत्रपुष्पादि। माग पति हिन्दीभाषा। तत्तव मधाम्नु सध्ययं प्रभवन्ति च यान्ति च । नयरम्ययादादिकालो यथा, पर्याय: । हरितकम् २ गिग्रः ३ । इत्यमरः । तम्यापरण सुमहान् जलधारो महागिरिः । "शरहमन्तयोः केचियवय प्रचक्षसे । मिग्र: ४ । इति तट्टीका हारितकम्५ पति मेव चन्द्रः ममारयातः मषिधिसमन्वितः । धान्यपाकवगादन्ये ऽग्रामाको यनिन: ग्रा तः गदरबावनी ॥ प्रघ शाकवर्गः । तव गाक- | नम्माविल्यमुपाटते यास्यः परमं जलम् । इत्यनेन रहमन्तविदितनवगम्येष्टेः । निरूपणम् । नारदो नाम मेयोको दुर्गगेलो महाचितः । "श्यामाकंनीहिभिर्य व ययरन्योन्य कालतः । "पत्र पुष्पं फलं नालं फन्दं मम्वेद तथा। तवाचले ममुत्पत्री पूर्व नारदपर्वती प्रागयत्न सुन्यतेऽवश्न न ववाग्रयपात्ययः ॥" गाकं पड़ विधमुद्दिष्टं गुग विद्यात् ययोत्तरम् तस्यापरेण सुमहान् प्रनामो नाम महागिरिः। प्रति कालान्तरदर्शनात् थाऽपि तथा । पथ गाकानां गुणाः। यव श्यामत्वमापत्राः प्रजा: पूर्वमिमाः किल ।। पापयर्थ नवशम्येष्टिः। “प्राय:गाकानि सर्वाणि विष्टमीनि गुरुणि च म एव दुन्दुभिनाम श्यामः पर्वतसत्तमः । : "हरि शुरूपचे तु नवाब गम्यते बुधैः । हक्षाणि बहुपीमि सटविण्मारतानि च ॥ शरदमृत्युः पुरा तस्मिन् दुन्दुभिम्ताड़ितः सुरः। । अपर क्रियमाणं हि धनुष्येव कृतं भवेत् । गाकं भिनत्ति यपुरस्थि निहन्ति नवं वववालान्तरमयः शाल्मन्नधान्तरान्तहत् । धनुषि यत् रूतं या मृगनवासुराविषु। वर्ण विनाशयति रकमयापि शक्रम् । तम्यापरण रमतो महानम्मी गिरिः स्मृतः । 'पितरम्तन्न टिलन्ति नवादामिपकाधिय: ॥" प्रजातयश्च कुरते पलितप्त ननं मेव सोमक इल्युमो देवैर्यवामृतं पुरा। अपरे कृष्णपक्ष। इन्ति स्म तिं गतिमिति प्रवदन्ति तल्नाः । सम्भृतच हतञ्च व मातुरर्थे गरुत्मता ॥ "पोप चवे कृष्णपक्षे नवान्नं नाचरेट्युधः । गाकेषु मवे निवमन्ति रोगाः तस्यापरे चाम्यिकेयः सुमनार्य व स स्मृतः । भवेत् जन्मान्तर रोगी पितृणां नोपतिष्ठते । सहतवो देहविनाशनाय । हिरण्याक्षीवराहेग तस्मिन् शैले निसदितः । यद्यपि ग्रीहिपाके च यवपाके च पाथिय । तम्मादध: गाकविवर्ननश्च ग्राम्बिकेयात् परो रम्यः सर्वोपधिसमन्वितः । न तायाधी महारान विना थाई कपक्षना" कुर्यात्तथाम्ने पु स एव दोपः ।" विधाजस्तु समाग्यातः स्फाटिक: स महा इति विशुधम्मात्तरवणे थाई प्रति बीदियव- इति भावप्रकागः ॥ गिरिः॥ पायोनिमित्तलं प्रतीयते । तथापि नवोदक | अपि च । यम्माहिभाजते नित्यं विभ्राजम्तेन स स्मृतः । नवान्नं च इति गातातपदचने पृर्बोनाबदुपु "मवंगाकमचाक्षुष्यमलइयममैथुनम् । सेवेह केशवत्युको यतो वायुः प्रवायति । यचनेषु च नयावस्य गृर्तनवाबत्वेनैवोमयमाधान ऋतं पटोलवास्त ककाकमाची पुनर्नवाः ।" तेषां वाणि वक्ष्यामि पर्वतानां दिनोत्तमाः । । रणं निमित्तं नाघयात् । घभिलापवाको नवा. इति राजवल्लभः शृणुध्वं नामतम्तानि व्यावदनुपूर्वगः ॥ . । बागमनिमित्तमिति नियोज्यम्। न तु यवावा- गाकः, पुं, वृक्षविगेपः । सेगीन् इति भाषा। हिनामान्येव वर्याणि ययैव गिरयस्तथा । गमादि। हयिक शुक्लपक्षे च इति तु धनुरादि- तत्पयायः । गाकवृक्षः २ शाकाख्यः ३ ग्वर- उदयम्योदयं वर्ष जलधारति विश्रुतम् ॥ पयुदस्तेतरगोणकालमध्ये वृषिकस्य प्राशस्त्यः पवः ४ अर्जुनोपमः ५ । इति रखमाला॥ नाम्ना मान्तभयबाम वर्ष तत् प्रथमं स्मृतम् । मावार्थ न तु न्यादान्तरार्थमिति । इति मल क्रकचपत्रः ६ गरपवः ७ प्रतिपत्रः ८ अहि- होतोये जलधारस्य सुकुमारमिति स्मृतम् । मामतत्त्वम् । अन्यत् नवान्नगदे द्रष्टव्यम् । रुहः ८ येष्ठकाष्ठः १० स्थिरसार: ११ हा देव गैशिरं नाम वपं भंपरिकीर्तितम् । शम्यध्वंसी, [न] पुं, (गम्यानि ध्वंसयतीति । द्रुमः १२ । अस्य गुणाः । सारकत्वम्। पित्त- रैवतम्य तु कौमारं तथैव च मनोदयम् । ध्वंस + गिनिः!) तुद्राक्षः । इति शब्द- दाहयमापहत्वञ्च। अभ्य वल्कलगुणाः । कफ श्यामपर्वतवर्षन्तु मणीचकमिति मृतम्॥ चम्ट्रिका शस्यनाशके, वि। नाभित्रम् । मधुरत्वम् । रूचलम् । कपाय- | प्रानन्दकमिति प्रोमं तदेव मुनिभिः शुभम् । V. - .

·. - पाभनस्वामित्रावायाम कारनामोरमुखममोरोगह मन्दमा शम्वह गस्व गमवानपदवापि तयायुबलात् पारि-तया हारीतः। "E: सोचस्मृत मः। मापिनदिन प्रकरणनियमः ॥ "पितामहपि नौवे व पितव ममापयेत् ।' पात्मानं धातयेदयस्तु भवम्यनयनादिभि 'श्रीभार पायं वि वर्ष समुहमने बनम नवेकोदिटमेव रायते । यथा गरः। पस्य विरावमाहितीये त्वस्तिमाया। মিনিবাস য গুলি সাধনা। "मपिण्डीकरणामृत सागचतुगीम्। हतीये सूदकं हवा चतुयें बाहमियते. मामालिनी न पतितास्त प्रकीर्तिताः। प्रतिवमादन्यदेवोद्दिष्ट न कारयेत् । .एवं क्रीड़ातिरेकेशाहिपूर्व माता शामान पतमानानदारयावारिधिमञ्चय यमः मत्या बुधिपूर्वकमता पपि वाहा कर मनापात पिण्डोवा कार्यशावादिकं कथित "भपिछीकरणादूई यत् पिटभ्यः प्रदीयते । लुप्तपिण्डोदकमिति चेत् गोणमिति बूम। मानि पनिताना र करोति विमोहितः । पोदिविधान तत् कार्य गनघातिने ।” बुहिपूर्व पिण्डोदकक्रियासोपादिति । सम्पायन तय गरिम चान्यया ।। मविथपुराये। यादविवेकः। अशिमोगा "समत्वमागतप्यापि पितुः यस्तारतम्य ध। गलहता, गवते यस्य सः।। विगाहारिनिगमानातिनाम् । चतुर्दम्या कथमेकोशिष्ट न शर्वयम् । पाणिगददगंनात् ॥ पाश्यिामानां पधारा विस्ताई म्यान्तु यशामपिण्डीकरणे कृते । गस्नाजीवा, वि, (मस्त्रेण पाजीवतीति । रति गलितम् । पोधिविधानेन तलार्य जसघातिने ". जीव+प।) पमित्रीयी। पाया मामी, सी. (सामान चतुरंगी। उधते । एषा वचनानाममूमकत्वात् ममूलत्वे काण्डपृष्ठ:२ प्रायुधोय; ३ भायुधिकः । Punा दारिशमपि प्रगततया-पि पाणायत विषयावसानिविणादिवछ- इत्यमरः । काण्डसष्टः । इतिसा मामाचार) नातिमांगो। मेषु पाणापगतः । मावादीनान्त शस्त्रहता- काण्डपष्टः । शस्त्रधारण जीवकः । जानिमांगी। यशनि-मामेजोरिटविधिना कार्यम्। शब्दरमावली पापम्। "पपुमा ये मताः केचित् स्त्रियो या पुरुषाय गस्त्राभ्यामः, पु. (स्त्राणां अभ्यामः।) पत्र मांगपितः । ये। शिक्षा। तत्पर्यायः। सुरमी। पति पचनसामान तपामपि न देयं प्याटेकोदिष्ट न पार्षणम्॥ । विवागडीपः। Eartanारमाः।' त्यापम्तमवचनेन पावनिषेधात् । तच्च नगलायम, की, (नार्थ यदायसम्) मोद। MERMITापर्णपान दंग। मनमाणपषमाधारण विणादियचनेषु थाह- इति राजनिघण्टः । MARuripin पथ प्य पाणवालोन कियाग्जिनमासीय-जयी, मो. ( गम् + न्। स्त्रिया कोम्।) Market पुरातामा पत्तरिषयम् । प्रधगये प्रायोऽनशने. रिका। इति मेदिनी । (यथा, माथे 1813 শাখা । যামানা আশি বঙ্গবন্ধুবাল স্বামমি "गयोध्यामरंभिराहतमन्न Aile atarriमम्। गम्। धाय प्रामिने । तपंणीयाचतुईया सुप्तपिगड़ो. पायामच्छति नोली सनिलस्य।) GEETrarमराभिमानया। दशक्रिया। लियत पनाभिधानं तच्छत गनी, [न] वि, गविगिटः । पधारे। eginner मिति निषय | भावादिविषय अतएव तवामावास्यायां गागदादिनमत्ययम निष्पवमेतत् । (यप, CIRRErunारपरा। fan: पृण्या मान्दोमणापपीति पिता- | कामन्दकीयमोतिसार ।।७। "marew सशसंशनदान महादोनामपि यादगितम्। यच चतु "भामगण्यातुगतः प्रविरोध ragniगाया 'रंगामगमलयानिन्दा भामिनमामीय- मधु गहनपुन तिष्ठेत." material witष परासादिकन्यामरिमामायण भगवधि गम्य, मो, बालवयम् । स्यमाटीका मामा forwarranातिनाम । सिवायजाम्ययाइविषया प्रकरण देन यार- प्रतिभाहानिः । रनिटाधरः । Hatfanticामित वर्मभेदात् मामायविपन्यायात तथा गम्य, मो, (गम+"Affतियोति Irriati रा मजानिया गहनिदा म्यात यायपातिकतया यत्पादि irtinatam पनपत्र दापत्र दाम्यादी पयिन्या चतु-नियनम् । तत्पर्यायः फलम् । इत्यमर HINrnमात पपाम-मोमिति मनुवापि चाहे गोवन चवचालो मादीमा म नियवतममा रमहलमा दितिपिशवाहविषयम् ।। मन | प्रामादिक गम्य भस्यपदवाय सम्पद refनियमात मान प्रमादिशनानां वानियधः यी। तया पनति नियाले फर्म फसनिएको यपालि METufanामनेयः। दन्। मस्ति पपिति मस्य समरस ravinायम। “नवरतानाद दिदिमरोगपः। रितियः रा। बन परिपूतानाम प्रमादमानानयात् । मादिशमादिरा "मन मोम सम्य पतं मापाचा ARTAITREवित प्रमाणित: दशदिभिः Girl Aष पाता वय वथा चीदतिया। रविवाण । तामयादिन्याय ixerrewarenार नादिभिः को कुरता मामातुपोरियमान व REETरममावशम् । दवा :गणम् । वि Nimirria, रिदिशालिगः। गन विधामपि पना- Merretirizinागलयान CHEETA HITarat Brain नामया पिसार AIt मान, नारदो चापलापूर विमायादि। यथा - t: AMETHIमाता "मयंका पाद दिदस्यम्। प्रायसिमानार ·. वती " - - ४१ शस्यध्वं शाकः शाक: कामं वितुषमित्यु सिधमत्रमुदाइतम् ॥" गणमतरी. तो,(शम्यम्य मनगे) पभिनव-वन । इति गजनि पट: तिः । रति उति मुतिः। निगराधान्यादिनीयकम् । गीप उनि भाषा ॥ मेदिनी । गिरीषतः । इति शयदरक्षावनी । दाभ्याम्यानि यथाः तापाय: । कपिणम् २१ पत्यमरः । कगिगः नपभेटः । सति विमः। दोपविगेपः। तम्य बोयर यथार्थ य गोधूमावागाम्सिलाः । ३ गिपः ४१ पति तहीका । विवरणं यथा-- प्रयद्भवो दाराय कोरदूपाः मचीनका: " गम्यशृर्फ, की. (गम्यम्य शूकम्।) गम्यम्य सूत उवाच। उदारा: दीर्घशालयः । तोणाग्रम् । शुका पति भाषा । सत्पर्यायः । "शाकछोपम्य वच्यामि यथावदिइ निरायम् । "मापा महा ममराव निप्यावा: मकुन्नत्यमा किंगामः २ । इत्यमरः। कथ्यमान नियोधध्वं गाकदीपं विजोत्तमाः । पाटक्यय कार्य य गाणाः मप्तटग स्मृताः ॥ गण्यमम्बरः . मालाचः । इत्यमरः । अंम्हीपम्य विस्तगहिगुगम्तम्य वितरः । हत्येता पौषधीनान्तु ग्राम्याणां नातयो मुने । गण्यात. वि, शम्भनकः । गम्यं प्रत्ति इत्यर्थ विस्ताराद्विगुणवापि परिगाहः समन्ततः ग्राम्यारण्यशम्यानि यथा.- अटधातोः कर्तरि फिपप्रत्ययेन निप्पलमेतत् । तेनाहत: ममुद्रोऽयं होपेन लवणोदधिः । "चौपध्यो यत्तियाय व धान्यारवायतुग। इति मुग्धबोधव्याकरणम्॥ तव पुण्या जनपदायिराच मियते जनः । बोयर यवा मापा गोधूमावाणयस्तिलाः ॥ गम्यागः, पं. क्षुद्रशमोहः। इति शब्दरना- कुतएव च टुर्भिक्षमातेनोयुतेविद। प्रियङ्गमारमा छते अष्टमास्तु कुलत्यकाः । तवापि पर्वताः शुभ्राः मतेव मणिभूषिताः । श्यामाकाम्वध नोवारा जतिना: भगवैधुका मांशपः,पु, शिंगपाया विकारयममः । शिंगपा- गाकदीपादिहीपेषु सप्त सप्त नगास्त्रिषु। . तथा वेणुयवा: प्रोतास्तथा मर्कटका मुने। गदादण्प्रत्यये एकारम्य पाडाटेशन निप्पन ऋन्वायता: प्रतिदिगं निविष्टा वपर्यताः ॥ काम्यारण्याः स्मृता होता पीपध्वस्तु घतहंगा मैतत् । इति सिद्धान्तकौमुदी। रवाकराद्रिनामानः शोभावन्तो महाचिताः। इति विष्णुपुराण १ अंगे। अध्यायः ॥ गांगपायन:, पुं, मुनिविशेषः। इति पुराणम् ॥ समाचिता: प्रतिदिशं दोपविस्तरमानतः । नवगम्यमम्भोगनक्षत्राणि यथा- (यथा, विधापुराद । ३।६।१८। उभयवाद दाच लवणक्षीरसागरी। “अनुराधा मृगशिरी रेवती चोत्तरात्रयम् । "काश्यपः संहिताकर्ता भावणिर्ण: गांग शाकद्वीपे तु वक्ष्यामि सप्त दिव्यान् महाचतान्य इस्ता चिवा मघा पुप्या यवमा च पुनर्वसुः ॥ पायन: ") देवर्षिगन्धवयुत: प्रथमो मेरुरुच्यते। रोहिणी नवगम्यादिनवव्याशनादिपु । गाकं सी.पं. (शक्यतै भोक्नुमिति । शक +धा) मागायतः स सौवर्ण उदयो नाम पर्यतः । प्रशस्त नवपीठादिसम्भोगं ग्रहविदेत् ॥ ॥ पवपुप्पादि। साग इति हिन्दीभाषा। तत् तत्र मेघास्तु सध्ययं प्रभवन्ति च यान्ति च । नयशस्यथाहादिकालो यथा,-- पयायः । हरितकम् २ शिः ३ । इत्यमरः ।। तस्यापरेण सुमहान् जलधारी महागिरिः । "भरहमन्तयोः केचिन्नवयन्न प्रचक्षते । सिनः ४ । इति तट्टीका ॥ हारितकम्५ प्रति ) मैव चन्द्रः समायातः सर्वोपधिसमन्वितः । धान्यपाकवगादन्ये श्यामाको वनिनः मतःn" शब्दरत्नायनी ॥ अथ गाफवर्गः । तब गाक- तम्मानित्यमुपादत्ते वासवः परमं जलम् ॥ इत्यनेन गरहसन्तविहितनवशम्यष्टेः । निरूपणम्। नारदो नाम सैयोक्तो दुर्गगैलो महाचितः । "श्यामादिभिर्य व यवरन्योन्यकालतः । "पत्र पुष्पं फलं नान कन्दं संस्खेदजं तथा। तवाचत समुत्पनी पूर्व नारदपर्बतौ प्राग्यन युज्यतेऽवश्यं न त्ववाययणात्ययः ॥” गाकं पड़ विधमुद्दिष्टं गुरु विद्यात् यथोत्तरम्॥" परेण सुमहान् श्यामो नाम महागिरिः । इति कालान्तरदर्शनात् याऽपि तथा । अथ शाकानां गुणाः। यव श्यामत्वमापनाः प्रजाः पूर्वमिमाः किल । पाग्रयणं नवशम्येष्टिः। “प्राय:शाकानि सर्वाणि विष्टम्भीनि गुरुणि च स एव दुन्दुभिर्नाम श्यामः पर्वतसत्तमः । हरिके शलपचे त नवान्न गम्यते बुधैः । रूहाणि बहुवासि सृष्टविण्मारतानि च ॥ शब्दमृत्युः पुरा तस्मिन् दुन्दुभिस्ताड़ित:सरैः। अपर क्रियमाणं हि धनुष्येव कृतं भवेत् । गाकं भिनत्ति यपुरस्थि निहन्ति ने वध्वज्वालान्तरमयः शाल्मलथान्तरालकत् । धनुपि यत् रुतं थाई मृगनवास राविषु। वर्ण विनाशयति रामथापि शुक्रम्। तम्यापरेण रजतो महानम्भो गिरिः स्मृतः ॥ पितरम्तन्त्र हलन्ति नवावामिपकाधिप: " प्रनाक्षयश्च कुरुते पलित ननं मैव सोमक इत्युमो देवैर्यवामृतं पुरा। अपर कृष्णपने। इन्ति स्म तिं गतिमिति प्रवदन्ति तल्नाः ।। सम्भृतश्च हतञ्च व मातरधैं गरुत्मता ॥ "पोप चवें पापने नवान्न नाचरेवुधः । गाकेषु म निवमन्ति रोगाः तम्यापर चाम्बिकेयः समनायव स स्मृतः । भवेत् जन्मान्तर रोगी पितृणां नोपतिष्ठते ।। सहतवी देहविनाशनाय । हिरण्याक्षोवराहग तस्मिन् शैले निमुदितः । यद्यपि बीहिपाके च यवपाके च पार्थिय। तम्मादबुधः शाकविवर्ननन्त प्राबिके परी रम्यः सर्वोपधिसमन्वितः । न तावाद्यी महारान विना याई कथञ्चन॥" कुर्यात्तथाम्नेषु स एव दोषः ॥". विभ्राजस्तु समास्यातः स्फाटिकः स महा इति विपशुधर्मोत्तरवचणे या प्रति नीइियव- इति भावप्रकागः॥ पायोनिमित्तत्वं प्रतीयते । तथापि नवोदक अपि च । यम्माहिभाजते नित्यं विधानस्तेन स स्मृतः । । नवान्न च इति गातातपदचने पूर्वोक्तबदुपु | "मवंशाकमचाक्षुष्यमलहेन्यममैथुनम् । सेवेह केशवेत्युक्तो यतो यायुः प्रवायति । वचनेषु च नवानस्य श्रुतेनैवाबलेनेवोभयसाधा- ऋते पटोलवास्त ककाकमाचीपुनर्नवा: ॥" तेषां वर्षागि वक्ष्यामि पर्वतानां हिजोत्तमाः । - रणं निमित्तं लाघवात् । प्रमिलापवाक्ये नवा. ति राजवल्लभः ॥ | गृणुध्वं नामतस्तानि यथावदनुपूर्वगः ॥ * बागमनिमित्तमिति नियोज्यम्। न तु यवाना- शाकः, पुं, वृक्षविगेपः । सेगोन् इति भाषा: हिनामान्येव वर्षाणि यथैव गिरयस्तथा। + गमादि। हाधिके शुक्लपक्षे च इति तु धनुरादि- तत्पयायः । गाकक्ष: २ शाकाख्यः ३ खर- ( उदयस्योदयं वपं जलधारति विश्रुतम् ॥ । पर्युदस्तेतरगौणकालमध्ये सिकस्य प्रायम्त्य पत्र: ४ अर्जुनोपम: ५ । इति रनमाला॥ नाम्ना मान्तभयनाम वर्ष तत् प्रथमं स्मृतम् । मावार्य न तु बाडान्तरार्थमिति । इति मल क्रकचपनः ६ शरपत्रः ७ प्रतिपत्र: ८ अहि- होतीये नन्नधारस्य सुकुमारमिति स्मृतम् ॥ । मामतत्त्वम् । अन्यत् नवाबगदे द्रष्टव्यम् । रुहः येष्ठकाठः १० स्थिरसार: ११ ग्रह- तदव गिरं नाम वर्ष मंपरिकीर्तितम् । म्यध्वंसी, [न] पुं, (शम्यानि ध्वंसयतीति । द्रुमः १२ । अस्य गुणाः । सारकत्वम् । पित्त- रैवतम्य तु कौमारं तथैव च मुखोदयम् । ध्वंस+गिनिः ।) तुबहक्षः । इति शब्द- | दाहयमापहत्वक्ष। अस्य वल्कलगुणाः । कफ- स्याम न्तु मबीचकमिति स्मृतम्॥ - घन्द्रिका शम्यनाशके, वि ॥ नाशित्वम् । मधुरत्वम्। रुचलम् । कपाय- ति.प्रो तदेव मुनिभिः शुभम् । v. " गिरिः॥ . 1 . 11 i ·. . समता। . । मणपोति शिकारः) माकल । वाम ४२ शाकटि भाकषि शाका मोगकम्य गभं व विनय कुसुमोतरमा मोऽपि विभव मावर्षाणि पुरानागामि तप "रोहिया कोगनमद- नदेव गिमित्यु पर्व मोमफमजितम्। মামলাৰ সৃষিমনীবাসনালী कागिपाधानगाकटिका।") पामियम्य मैदाकि क्षेमकञ्चैव तत् मृतम् । चिवरेफरहरुपविमाधारमंजान् निधाप्याधि- गाकटीमः, पुं. विगतिनापरिमाणम् । मतपतकप्यापि महाद्ममिसिम्मृतम् । पतीन् पयं भगवायममा पायेगितमतिम्तपोपमा पर्याय.। भारः २ पापितः ३ गर । नदेव भुषमित्युकां व विधाजमजिसम्म प्रविवेश। पांचपमर्यादा गिरयो नपथ गनाट.तिहमनन्द्रः। पम्य परिपाइपदीर्घत्वमेव ।। मा मतद। रंगान, उरुगनो बालभदः गत- गाफतमः, पुं. (गाकाप्यसकः ) : जयुरोपिन मग्यासम्म गधे वनस्पतिः । फैशरः महसमोता देवपाली महानम पति।। इति दमानामागोन सिन्टिी भाग ाको नाम महासतम्य ममा महानुगाः । पनघा पार्दा उभयष्टिरपराजिता पक्षपदी गाकपमः, पुं. गियति रामनिधडा पतेषु देवगन्धः मिहाय मह चारण:। मायतिर्मिजतिरिति । तदापंपुरषा शतकवानेयः .मयष्टिाति गदरबारम विहरम्ति रमन्ते च दृशमानाय सेः सह । प्रतमत्ययसदानातानुरासनामामो भगवन्तं गाकम्भरी, सी. (माकेन विमति भया तर पुण्या जनपदाचातुर्वण्र्य समन्विताः । पायात्मके प्राणायामविधूसरजम्तममः परम डोप ) दुगां । यथा.- नेपु मधमा भात प्रतिष समुद्रगाः । समाधिना यजम् । इति श्रीभागवते ५म्कन्ये २० / मनोरमप्रिम नोकमामदेडममुर। दिमानव सामयी गाा मतविधाःग्मृताः | पध्यायः ॥ ॥ युधिष्ठिरविक्रमादित्यमानि भरिथामि मुरा. गाकराटे पानशा। प्रयमा सुकुमारीति गडा शिषजला गमा। यारमादिशकनरपतीनामतीतादः । + सभ्य माकम्भरीति वियातितदायायामाना । पनुतापमापा नदी मंपरिकीर्तिता प्रमाल दिनपशिकायर्या द्रष्टव्यम् । (गतिः। सवय च पधिष्यामि दुर्गमाण्य महासरन् । कुमारी तप:मिहा तिीया मामशः मही। कर्म । यथा, ऋग्वेदे। ।।२५।४। তুমি মাষ্টার ম্যালেসি। मन्दा प पावनोध घमोया परिकीसिंता "गचोवतस्ते पुरुगाक गाका पपि। गिषमोका चतुर्थो स्यात् विविधा च पुनः । गवामिव श्रुतयः सञ्चरणी।" "भ्य: सरास्तिथयुगे निराममा :. "३ पुरुशाक पहुकम्नचिन्द्र गधीयतः प्रज्ञा দ্বিী মীং সমাধি। र पशमी या सव च पुनः कम् । पतस्ते त्वदीयाः गाका: गलयः कर्माधिपा।" सोपान भरियामि तननगा- धमुका चमता व पष्ठी परिकीर्तिता। रति सहाथै सायणः । ॥ समय, मि यथा, मादा भविष्यामि माकभरीति गुप्तता च गममी च मममी परिकीर्तिता। प्रवदे। ५।३.११.। पति वामने पर पता: मम महाभागा प्रतिवर्ष गिवोदकाः। "मन्सा एन्ट्री पराजदस्य गाके. मगरविरोपासाभरोतिप्यात kिer पापयन्ति जन सर्व गाजहोपनियाभिगम् ॥ यंदी मोमासः सुपुता प्रमादन् ।' আজমীয়,মী,আলমগবােয়া पभिगनाति नापान्या नदीमय: मरासिया "गायः गोम्माभिः सह।" रति समाप्ये नगरीयजतागयशियोक्लामम् । प्रार मादकपरिया यती पति वामयः । सायणः ।) पति स्यातम् । नत्पायगुला यथा.. पामामामामधेयानि परिमाणं तक। गाकक्रिका,स्त्री, पिछाति राजनिर्धरः। "माकम्भरीयं कथित गडाम्य रोमा * गया परिमण्या पुण्यामता: मरिदुतमाः । गाकट, वि, (गकट + भए ।) गकटम्येदम् ।। गड़ाग्य लघु पातप्रमत्युग मदि पिता नापिन्ति महाया नदीमपदास्तु ते । गकटपोदा। इति मेदिनी। নীং অয়ি মুম্বামিখছি কয়নি, साततया प्रीताः प्रमोदारीत गाकर , श्रेष्मान्तकारः। रति राजनिघण्टर गिरा (गकट वइसीति । गकट + "गटादय।" तिमा पादामुपायव रोगप धुमा। ४.४।८. त्यण् । ) युगादिवोदा। मत्-गाकयोग्यः, ए. (गानम्य योग्यः ।) धारा এবাধাযু মার কাম বিশ্বস: ৪ पर्यायः । युग्यः २ प्रासाः ३ । सत्यमर । रति राजमघ परः। रोगामिन ममरणशर्मिताः। गाकटाय., पु. (गाकर इति पाग्या यम्य 1) गाकराज, . (गाशामा जानिदोषागा समनिमस्ति तयोमर्पिनी पुनः । धवतः। तिरखमाला। "राजासखिभ्यटन् । ५४८॥ इति ९ वामित भुगाम्या चतुयुगक्षता मधित्। गाकटायनः,पु. (गकटम्यापत्यं पुमान् । शकट + वास्तुका । इति रागिय गटः । देतायुगमम: कासम्ममा तत प्रयतते। "नादिभ्य फक्त फक्)पष्ट गायनः, पं. गशलेम मोलमधीयते । गारोपादिपु पतषु मर्भगः। गाष्दिकान्तर्गतमादिकपिप.। यथा- साम्पा महोश घोषी देशप्य न पिपारंप फायः साभाषितः स्मृतः इन्द्रपट कागत्या पियो गाकरा "गाला।।।३।१८। इति का नतमधिरांयमशनः पदित्। यनः। परमारासपोडा मिहीन वायभिचार एवातपिताजा पाचिन्यमरजैनेन्द्रा जयस्यष्टादिगादिका:" (रोगिया । यया, महाभारते । २।२।। नए माया शोभोपारंपासूया भय तथा। पति कविकल्पद्रुमः। 'गाकसडोपामारा मनसोपेषु ये भूपा। विपयो नेति भारिशम् ॥ (श्यन्तु नाममात्र धानुनि पदमाइ। यथा, अर्जुनस्य च मन्यस्तयिामतोऽभवत् ।। पानी नपामारपीन पदालिकामधे सामु उनादयो भूतापि इत्यत्र गानिश, ति, मलमपी मन vi चत्रास रपति परम्परम्।' विनीवनः। माभ्यामुपसण्यानन्।" १२।२ हिमामा १.१५पापः।" “नाम च धातुमा निमा বান্ধিয়া মালিক কামিজ। एर परप्तान सरोदात् पति म्याहरण गटय पतीक.। पनि माविषयोजनाम: यर पदाधिपममुग समाधिमinin| यस्मिन् कि पति सिहाकीमुदी प्रत्ययन प्रशप मदृष्टम् ।) नाम BIRTE प्रयागरामाटिकवि, माटगामा : मकटेन गमती, इति जटाधर.. गाविप. पु. ( गा विल्य इस ) m व सामिगत वर्ष रुपन्वयन नियमेतत् ।तिमित विश्वका . ( गाविसमा ३५ नपानांना धातिथि: बोमुदो। ( यया. रहितायाम् । १.४ पातांक ति विकाडोप । गाफलक, पा - ·- - n - प्रियः। शाकिनी शाकुनि शाताः कवोरः, पं. (गाकेषु वीरः ।) यास्त कगाकः। | पतिवद्योमागायायोगात् गायिनीयवाटिका गाकुनयः,,(गकुनैरपत्यम् । शकुनि+"भाटि एति विकाराशेपः ॥ जीवसायाः । इति राज-गाफाद्याहरणेन । गायो दुग्धाटिना । जान भ्या।" ४१ ११ १२३ । पति ढक ।) दुगडल- निघंगटः॥ मम्याचाहरणेन । अम्पन्दन स्वम्यानाद त्यागः पजी। इति गजनिर्घ गटः ॥ शकुनीपुत्तो शकहनः पु, (शाकाप्यो रचः) तरूविशेषः । ऋणादिनाभेन । व्ययाधियनियत्वा च । यनं बकासुरः। यथा भागवते । १०।८८ । २८ । इति रखमाला मेगोन इति भापा। अभ्य । फनपुप्याद्याहरणिन । अनूपं बहटकटेशः । “गाकुनय भवान् व्यायान्तः किं दूरमागतः । पायगुणी गावराद दृष्टगी। समृणालगानूयाद्याहरणन। पर्वतो गरिक- क्षण यियाम्यतां घुम आत्मायं मर्वकामधुका" पाकगाकटं, की, (गाकानां भवन चेवम् । | गृटाद्याप्रणेन । राजा भैचादिना। इला-गकुनमन्बन्धिान, वि शाक + "भवने क्षेत्र गायटगाफिनो।" इति निकतत्त्वम् ॥०॥ दुर्गाया अनुचरीविगेपः। गाकुन्तले यः, पुं, (गकुन्तलाया अपत्यमिति । शाकट: ।) गाकोवम् । पति हेमचन्द्रः ॥ यथा,- गकुन्तला+ "स्त्रीभ्यो ढक् ।" ४ । १ । १२० । शाकिन, की, (शाकानां भवनं क्षेत्रम् । गाक "डाफिनी योगिनी चंय ग्रेचरी गाकिनी तथा एति टक् । ) भरतराजः । इति जटाधरः ॥ शाकिनः ।) गाकक्षेत्रम्। इति हेमचन्द्रः। दिक्षु पूज्या प्रमादेव्यः सुमिदाः फलदायिका:" शकुन्तलासम्बन्धिनि, वि। गाकयेष्ठः, पु. (गापु ये छः।) वास्तू कशाकम्। इति कात्यायनीकल्पः ॥ गाकुलिकः, वि, गकुलान् हन्ति यः । गकुल- इति शब्दरयावली॥ "ब्रह्मा विषणुच रदय ईश्वरय सदाशिवः । गन्दात् "पतिमांसमृगान् हन्ति ।" ४ । ५ । माकयेठा, मनी, (शाकेषु येष्ठा।) जीयन्ती। ततः परगियो देवि पशियाः परिकीर्तिताः ॥ १५। इति ठक्मत्वयन निष्पन मैतत् । इति डोडीचपः । वार्ताकुः । इति राजनिर्घ गटः ॥ सूनाधारे तु ब्रह्माणं डाकिनीमहितं न्यसेत् । मिदान्तकौमुदी शाका, म्वी. हरीतकी । इति केचित् ॥ सर्वव वाक्षरीमुघा वादिसान्त सबिन्दुकम् ॥ गाकरः, पुं, (गकर एव । स्वाइँ अग् । ) धन- शाकाय', ली, (शाक इति धाग्या यम्य !) स्वाधिष्ठानाख्यचको तु सविष्णु राकिणों ड्ान् । इति हेमचन्द्रः ॥ पत्रपुष्पादि । इत्यमरः॥ तथा। गातः, वि, शक्तिर्दयता अभ्य। (शक्ति + "मान्य "व्यसनयोग्य पत्रपुष्पादि शाकापदयाध्यम् । वादिनान्त प्रविन्यस्य नाभी तु मणिपूरके । देवता।" ।२।२४ । इत्यम् । ) गत्युपासकः । पादिना फलमूलादिग्रहः। यदुाम् । डाटिफान्तामहितं रदन्च लाकिनी तथा। प्रम्य प्रशंसा यथा,- “मूलपत्रकरोगग्रफन्त काण्डाधिरदकम् । अनाहते कादिटान्त सरंकाविानों तथा ॥ "स्वर्गे मत्वं च पाताले नास्ति शाक्तात् परः त्वक् पुष्पं करकन व गाकं दाविधं स्मृतम् ॥" विशुद्वाख्ये महाचक्र पोडशस्त्ररनंयुतम् । तब मूनं मूलकाः। पत्र पटोलादेः। करीरं मदाशिवं गादिनीन्तु विन्यसेत् पूर्ववत्ततः ॥ सौराणां गाणपत्यानां वैष्णवानां तथैव च ॥ बंगामुरादि । अग्रं वेवादः । फल कुमारहादेः पानाचक्र तु देवेशि इ-न-वर्ण समन्वितम् । तदन्ते चैव शालाः म्यु: क्रमशः क्रमशः पिये। काण्ई उत्पलादिनाड़ी। अधिरूढ़ तालास्थि- परं गिवं व्रह्मरूपं दाकिनीसहितं न्यसेत् ॥" शृणु देवि वरारोह नोस्ति शाक्तात् परी जनः। मन्ना। अधिरूढ़ोऽझ र इति केचित् । त्वक इति तारान्यासभेदः । प्रति तन्वसारः ॥ गातोऽपि गकारः साक्षात् परं ब्रह्मस्वरूप मातुलुद्भादेः। पुष्पं कोविदाराटेः। करका गाकुणः, त्रि, परोत्तापी। पति शब्दमाला ॥ कत्रिका । शक्यते भोक्तुमनेनेति गाकम् । श्यति गाकुन:,पुं, (शकुनमविष्कृत्व शतो ग्रन्यः। शकुन पाराधिता येन कालो तारा त्रिभुवनेश्वरी ॥ सामर्थ्य तनूकरोति गौ तनुकरण बाहुल्याव +अण् ।) पशुपक्ष्यादिरूपगवानद्वारा मनुष्य- पोड़गी चैव मातङ्गी छिवा च वगलामुखी। कः शामित्वन्य।" इति तहोकायां भरतः ॥ शुभाशभनिद्यायकग्रन्यः । तस्येमी लोकी। धाराधिता महेशानि स शिवो नात्र संशयः॥ शाकारयः, पुं, (शाक प्रति पाग्या यम्य ।) शाक "शुभाशुमज्ञानविनिर्णयाय अतिगोप्यं महेशानि गातानां परमं पदम् । वृक्षः। प्रति रनमाला ॥ अन्य पायगुणी हेतु णां यः शकुनः म उक्तः । यो जानाति महीमध्ये स शिवो नांव मंगयः॥ १.शावागद ट्रष्टव्यौ । गतिः स्वरालोकनभावचेष्टां ब्रह्माद्यञ्चितपादालं यो भजेत् मततं मुदा । शाकाहं, लो, (गाकम्य प्रगमिव ।) मरिचम् । मंकीर्तयामो द्विपदादिकानाम् । स यात्यचिरकालेन मुक्तिमन्दिरमेव हि ॥ इति राननिघण्टः ॥ लोकोऽमुना गाकुनसंजकेन पावतीचरणहन्दभजनाकिदरो भवेत् । गाकान, क्ली, (गाके अग्यो यम्य ।) चाम्सम्। जानन विजातसमस्त कार्यः । स्वगंभोगच मीक्षा गातानां न भवेत् किम् ॥ इति राजनिघण्टः ॥ नापायकूपे पतति प्रसपन् शाप्तानातैव निन्दांये कुर्वन्ति हि नराधमाः । गाकाम्नभेदन क्लो,(शाकाम्लं भेदनञ्च ।) चुक्रम। गान्तं हि दिव्या हगतीन्द्रियेपु॥" तपां लोहितपानं वै कुर्वन्ति भैरवीगणाः ॥ १ इति राननिर्घ गटः॥ प्रति वमन्तराजशाकुन १ सर्गः॥ भैरवाय व भैरव्यः सदा हिंसन्ति पामरान् । शाकालावुः स्त्री, राजालावुः। इति राज- (गकुनम्यायमिति । शकुन + "तस्येदम्।”४1 गातान् हिंसन्ति गन्ति निन्दन्ति बहु- निघ गटः ॥ ३ । १२० । इति अण्। पक्षिमम्बन्धी। यथा, गाकाष्टका, स्त्री, (शाका अष्टो प्रदेया यव ।) मनुः । ३।२६८ । छिनत्ति तेषां देवगि गिरासि हरवलमा । गाकोपकरणकथाहार्हाष्टमी। सा च गाण- | "ही मामी मत्स्य मांसेन धीमासान् हारिणेन तु, शालेभ्य उत्तमो नाम्ति स्वर्ग म रसातले ।। फाल्गुनवपाष्टमी। तदिवरणं मांसाष्टकाशदे | चौरभेणाध चतुरः शाकुनैनाथ पञ्च वै॥") शाक्तस्तु शङ्करी जयस्त्रिनेत्रश्चन्द्रशेखरः। दृष्टव्यम्॥ गाकुनिकः, पुं. (गाकुनान् हन्तीति । शकुन + स्वयं गङ्गाधरो भृत्वा विहरत् नितिमण्डले ॥" शाकिनी, स्त्री, गाकोऽमयवेति । गाफ +इनिः। “पक्षिमत्स्य मृगान् हन्ति ।" ४ । ४ । ३५ । देवी प्रति शिववाक्यम् । गाकयुत्ता भूमिः । यथा,- इति ठक् ।) पनिहन्ता । पाखिमारा इति "मदंशाय य ये भृतास्ते शैवा नाव मंशयः । "काटः गाकिनी गायो नालसम्पन्दन वनम् । चिडिमार इति च भाषा । तत्पयायः । त्वदंशा व शाताय सत्यं वै गिरिनन्दिनि । अनूपं पर्वतो राजा दुर्भिक्षे नव वृत्तयः ॥" नीवान्तकः २। इत्यमरः ॥ (यथ मनुः । बहुवर्षसहसान्ते शैवाः शक्तिपरायणाः । शकटो धान्यादिवानदारणोपजीव्यः । माता वै गहरा टेवि यम्य कम्य कुलोद्भवाः । "पवं पुष्पं फलं कान्दं नालं संवेदनं तया । "व्याधान गाकुनिकान् गोपान् कैवर्त्तान् चाण्डाला बाधा: शृदा: त्तचिया वग्न- गाकं पड़ विधमुद्दिष्टं गुरु विद्यात् यथोत्तरम् ॥" मूलखानकान् ॥") भाका । -- - जल्पकाः॥ । मगत्या | ·यम्य शार। मभिष्यन्दि 'रमणमप्यननाशनः १२ पस्य गुणाः। तिलालम् । मदमविधिमावसय म्याइभिन्दिरमगंगाधानगरमित्यपि।इति उच्यत्वम् । पित्तकारित्वम्। वातहारिवा! "गापोट: पोतानको भूतावासः परपद। ४४ शाक्यमु भावान शाखोटः पते भाताजगडाविन मनुथाः कदाचन । त्वात् गावाः भाक्ययामी मुनि ति गाकर "प्रारभ्य मूननगराटपर नगरं हि यत् । पश्यन्ति मानुपान् लोके केवलं कर्मचक्षुषा । मनिः । तथा हिशाको वृक्षविशेष: तय भवा | तदभिथन्दि रमणं गावानगरमिलपि। बाणेः क्षत्रियबैश्यः शूरव घ जातिभिः । विद्यमानाः शाक्याः पितुः गापेन केचिदिक्षा-गावापित्तः, पुं. पाणिपादांगमूनदारः।। वाममार्गप्रभावेण कर्तव्य जपपूजनम् । कुवंग्या गीतमवंशजकपिलमुनरायमे गाक- राजनिर्घ गटः । ये माता बामणा दैवि चचिया ब्राह्मगा: वृक्षे कृतवासाय गाक्या उद्यन्ते। तमाम् । गाणापुरं, को.(पुरम्य गाग्वा अभिधानात् पर्व स्मृताः । । “गाकतप्रतिशन वाम यस्मात् प्रचक्रिरे । निपातः। शामेव पुरमिति था।) शाबाना वग्याच बाहना देविम शूदाय ब्राह्मणाः । तस्मादिक्ष्वाकुवंध्यास्त भुवि शाक्या इतिता रम् । तत्पर्यायः । उपपुरम गति बाह्मणा: महरायण्डि विधायन्द्रशेखराः।" इत्यमरटीकायां भरत: शाखाम्बा, स्त्री, (गाणायामम्रो यम्या । • इति मुण्डमालातन्त्र राश४.७ पटलाः शाक्यसिंहः, पुं. ( गायः मिह इव ।) गाक्य- माना। इति राजनिर्घ गटः । "माता एव विजाः म न शैवान च मुनिः । इत्यमरः। शाखामगः, पुं. (गाखाया मग।) वानर, वैष्णवाः। थाक्री, स्त्री. दुर्गा । यथा, इत्यमरः। (यया. उपासन्त यतो देवों गायचों परमाक्षरीम् ॥" | "इन्द्राणी इन्द्रजननी माक्री शक्रपराक्रमा। "मुनाफलाय करिणं हरि पलाय इनि निर्वाणतन्त्र ३ पटल ॥ वचाइगकरा देवी वचा तेनोपगीयते " सिंह निहन्ति भुजविक्रमसुननाय । मायुपासनानन्तरमन्योपासननिषेधो यथा,-- इति देवीपुराणे देवोनिरुताध्यायः । का नीमिरीतिरियतो नगीर! "चम्यायाराधन हत्वा नान्यम्याराधनं चरेत् । शक्रपती ध। गापामगे जरति यस्तव वापसोय । अन्यम्य स्मरणावि योगिनीशापमालभेत् । गाख, ऋ व्याप्ती। इति कविकल्पद्रुमः (वा.. रति गन्धर्वतन्ते २ पटलः ॥ पर मक-सेट ।) ऋ, अगशाखत् । इति गाहारण्ड:., वगामां नम्य पाभ्यन्तरसानं यथा,- दुर्गादासः। ध्ययनकती। तत्पर्यायः। पन्यमापन। "गासमाभ्यन्सरमानमुन् यीपञ्चमीमते। शाख:, . कृत्तिकापुतः। यथा, म्रानकारी दियिधो बाधाभ्यन्तरभेदतः ।। "अवाप चानिलात् पुनमम्नितुल्यगुणं पुनः । शाखारघ्या,सौ. पोडगहम्नप्रस्थय । पान्तरं मानमत्यन्त रहस्यमपि सादराय । अनिपुत्वः कुमारस्तु शारस्तम्वे व्यजायत । “धनंपि चैव चत्वारि गातारण्यास्तु निकला। कथयामि भयध्वस्त्य चतुर्वर्गफलातये । तम्य भाखो विशालय नेगमेयय पृष्ठजः । विकरायोपरष्याम्नु किराप्युपरक्षा। मम्मित्तयमनुगत्य धरणवयमध्यतः । अपत्यं कृत्तिकानाच कात्तिकेयस्तत: स्म तः । इति देवीपुराण गोमुरहारलक्षणनामाचाय. मयम्क मचिदानन्दममा भावगोचरम् । इति मात्सरे ५ अध्यायः । शाखालः, प, (शाखांलाति पाययतीति । विधिमाधनं पुंसां भरपादेव योगिनाम् । चित्तिः इति शब्दचन्द्रिका कः।) वानीरक्षः । इति राजनिष्टः। तन शक्तिमामानं भावयेत् भयशान्तये । गाखा, स्त्री, (शाखति गगनं व्याप्नोतीति। शाएगापाशिफा, स्त्री, (शाखाया: गिफा)का रति विसमारतन्वे २ पटल: 10 +पच । टाप।) हवागविशेषः । डाल इति ( दीनां शाखासन्धिशिफा। नाना न नम्य कुगविगेयी यथा- भाषा । (यथा, दुर्गापूजापद्धती। स्याता । तरोलादारभ्य भयं यावत् र "सन्या रजतं धाये खणं धायमनामया। *गावाच्छेदीदवं टुखं न च कायं त्वया लतागुडूच्यादिः। इति भरतः । तत्पर्यक। पप एव कुमायाले न दर्भो वनसम्भवः ।" प्रभो!)पवरोध:२१ इत्यमरः। इति म्यामारहम्यम् । तत्पर्यायः । लता २ । इत्यमरः । लक्षा। शाखी, इन] पुं. (माखाम्यम्येति। शापा (गतिमान् । यथा, कम्वेदे। 01१०३1५1 इति जटाधरः। शिखा ४। इति भरतकृत इनिः।) क्षः । इत्यमरः ॥ (यथा "वाच गाकम्येव पदति निक्षमाणः।" मेदिनी। पत्तान्तरम् । बाहुः। वेदभागः। “सौताया इदि यकिरीपकुसुमपाये पर "गितमा गियमाण' गिष्यः गावस्व इति.मेदिनी । (यया, मनी । ३११४५ । मतिमतः गिधस्य पाच यथा पनुवति "यवेन भोजयेछाई वध वेदपारगम् । पौलस्त्यस्य नितान्तकुण्ठकुलिश वनाधि नाति तहाथ सायणः ।) गावातगमयान छन्दोगन्तु ममाप्तिकम्।") पाटीक, पुं. (गशिपहरणमय । गधि+ ग्रन्यभेदः। इति धरशिः। पग्तिकः । इति | पापुर निममज मन्मयशरस्ताव "जयारीमच।।४।५८ इति का । विसः। (प्रकारः । यथा, गौतायाम् ।२१४१५ कः शाषी सखि! यस्य पुष्पमभवत् । सिधारकः सत्पर्याय: । गांव सिकः २। “बहुशाखा अनन्ताय दुदयोऽव्यवशायिनाम:") गापाकट:पुं. (शाखायां कण्टो यम्य )घ हो- रि, गाय पामशः। इति मतिमदात् उक्षः। इति राजनिगरः। पेदः। तुरुष्कास्यजनः । इति मैदिनौ । रात परमपर्यन निष्पवर्मनत् । गाखानगर, की, (गादेव मगरम् ।) मूननग-भेदः । इति हेमचन्द्रः । पासपुं, (गोभिधानमति। गक+ रादयत् पुरम्। त्यमरः ॥ (यथा, मागापोट, विशेषः । यायोडा 'निशादियी प्रारतिया भारत । १२१८०१८॥ भापा। तत्पर्यायः। पिशाचट्ठः गुरतिनायुधः। "थापानगरमईस्तु सहमपतिरुत्तममः।") मामुनि. INiमारतीमनिविशेषः मूननगरेऽममितम्य जनाधम्य स्थानाय मूम-भूततः ५ सकटः । पक्षधरः . फलः ३ कशष्टदः । इति विकास रममम पयांया गोतमाद नगरम्य समीप वायदन्यत् पुरं नारासर भरिप्रयोगः । गवाती ८ कापाम: सायानरं यथा। पत्रित में क्रियते तत् गायानगरं मूलनगरम्य तस्यानी, पनः१. पीतः १९ कैशियोजः १२ .. ध महामुनिः ५ पव. प. विमूर्षि ११ मिहापं. विज्ञापः। रति नहीशायां भरतः । इति रामनिघण्टः । अपि च । सिदारती गाय पिछ। यया, सदरवावस्थाम् । - वर स्यायुधम्।

·४३ " इत्यमरः॥ शाय्याय शागाः भातकु जोटो पित्ताविासनेभासिमारजित् ॥" | विधियाम्प इत्यनन कम्पान्तरनिषेधात् गोभि-गाणाजीन:, पु, (गाणन पाजीवतीति । पा+ रति भावप्रकागः । नीयकमाणि गाट्यायगहोमो न युक्तः । किन्तु जीव+प्रच।) अम्नमाजंकः । यधा,- 4:, त्रि, मामासम्बन्धी। गापागदार व्यतमममममहाप्यातिभिराममभिः प्राय- "गाणाजीयः गम्नमानीभमामलोऽमिधा- fল নির্মম पिहोमी युतः। विगारदप्रभृतयोऽप्येषम् । वकः॥" रं, की, मारपण।) वन्दोमेदः । इति मायायगहोमप्य ममूलत्वेऽपि गाण्यन्तरीय- उति हेमचन्द्रः । दनी । अभ्य रुपामारं गावरं गाकरष। त्वम् । इति मिथ्यादितत्त्वम् । गाणिः, पु, पक्षम। यधा,- रो देवताम्य इत्व पणि आदमियनम् । गाय्यायन', पु, मुनिविशेषः । इति पुगणम् ॥ "प राजगणः मानियिमिः क कसटपयकः ।" महात्महितायाम् । ०१।। गाव्य, लो, (गठम्य भावः । गठ+या, इति शब्दमाला गे तु मूपकास्यं व्यसत्वमेव गादरे ") गठता (यथा। "गठे गाव्य समाचरेत् ।") गाणित:, वि, तीणीकृतः। निशितः । तथागः पु. (गदरस्यायं वाहनत्वात् । पार+ तत्पर्यायः । कपट: २ व्याजः ३ दमः ४ / गाणगदादितप्रत्ययेन निप्पल मेहत्म ।) वनीतः। इति मेदिनी । (गार- उपधि: ५ छ । कतयम् ७ कुरतिः ८ गाली. स्त्री, (गणाम्य विकारः । गण। पन्धिगि, वि। यथा, कथामरिसागर। निकृतिः । नय प्रययाघ• टिड्ढेति डी।) गणमूवमयी पष्टिका । व्यवहारे। गठ बधे केगकैतये तालथ्यादिः यया, शिपां तदगुदाहारमानानां शाहरा अन् तम्य कर्मा पाठ्य पणाः। कपटादि- "गाणीमायापि वस्त्राणि शमीमाया ममी. गणा: ") | पटकं उनि कुसृत्यादिवयं चित्तकौटिल्ये कहाः। रिः, पु, गारम्यापत्यं पुमान् । शहर+ इत्ये के। कपटादिपटकं यश्चनमात्रफलम्। शूद्रप्रायास्तथा वर्णा भविष्यन्ति कलौ युगे ॥" अ) कात्तिभ्यः । गणेशः । इति मेदिनी ॥ कुसत्यादिखिकन्तु हिंमाफलमिति भेदः । इति इति विष्णुपुराग्ये ६ अंशे १ अध्यायः ॥ दुची, स्त्री, मोचनमात्म्यः । इति शब्द मनिन्दो मधुर । नवैये कार्या इति वक्ष्यः । गाषी गणसूत्रमयी पट्टिका सत्तुल्यानि मावली ॥ इति भरतः ॥ पिच । वम्वाणि । इति तहीका ॥ (यथा, महाभारते। .:, वि, हमम्बन्धि । शहशदात् पामत्या "पस्तियां कपटो व्याज उपधिदम्भ एव च। ३।१८४।१८। न निष्पन्नमेतत् ॥ कूटं कल्क छन छन मिपकेश्यकतवम् ॥ "वस्तायां प्रवरा शापी धान्यानां कोर- हिकः, , (गह करणं शिल्पमभ्य इति । गह। प्रथ गाव्यञ्च गठता कुमृतिनिहतिय सा। दूपकः ।) -ठक ।) नातिविशेषः । शाहारि पति हिमाफले चतुष्क स्यात् गाव्यपर्याय ईरितः॥ प्रावरणान्तरम् । ताम्बु ति भाषा| इति पा । तत्पर्यायः । काम्य विक: २। इत्यमरः ।। पूर्वः कपटपर्यायः फले वक्षनमावके । मेदिनी ॥ छिद्रवस्त्रम् । यथा। शाणी गोली सकार: ३ काम्बजकः ४। इति शदरवा उभयोरकपर्याय इति केचित् प्रचक्षते ॥" छिद्रवस्त्र । इति हेमचन्द्रः॥ हस्तकटाधादि. लो ॥ शहवादकः । तत्पर्यायः । धाः २ । इति शब्दरत्नावली ॥ सूचना । इशारा इति पारस्यभाषा । इति: ति नटाधर गाड, र ङ माघे । इति कविकल्पद्रुमः ॥(भ्वा० शब्दरवायली । मुष्ठा, गुष्का । ति रवमाला॥ प्रात्म-सक० सेट् ।) ऋ, प्रथशाड़त्। र, गाणीरं, ली, भोजनदमध्यस्थतटः । ददरौनदी- ट, पु, वस्त्रभेदः । इत्यमरभरती । यथा,- माइते गुणिनं गुणी। अन्तःस्थरतीय- तटः। इति विश्वः ॥ टूरतः गोमते मूझे लम्बशाटपटाहतः । युवादिरयमिति कस्यचिद्भमः । इति दुर्गा शाण्डिस्यः, पु, विवधः । रायमरः ॥ (यथा, वच शोभते मूर्यो यावत् किचिन भाषते ।" दास: । महागणपतिस्तोवे । इति चाणकाशतकम् ॥ गाइलः, पु, गाइलः । इति केचित् ॥ "हेरम्बं प्रणमामि यस्य पुरतः शाण्डिल्यमूले टिका, की, (शाट+स्वार्ये कन् । ) पट गाणं, को, (गणेन निर्मितमिति । शण+अण।) श्रिया यधा, कधारिसागरे । १३ । ३८ । गणनिम्तिवस्तम् । यथा। चौमं गाणं वा विभत्याम्बुरुहे समं मधुरिपुस्ते शहधक स राजवन्दिनामा तहत्त्वा शाटकममहोत्॥") बाधणस्य कार्पासं क्षत्रियस्य भाविकं वैश्यस्य । नाटकभेदः । इत्यमरभरती हुमा पतमी तम्या इदं भौमं तमरादि। वद्धिभेदः । (शण्डिलस्य मुनर्गोवापत्यमिति । टिका, स्ती, पाटो । इत्यमरटोकायां भरतःशोणं गणतन्तुमा तदुभयं ग्राद्राणस्य । इति शगिइल + "गर्गादिभ्यो यज । ४।११ १०५ । टी.स्ती, वनभेदः । गाडी पति भाषा। संस्कारतत्त्वम् । इति यश् ।) मुनिविशेषः। इति मेदिनी । इत्यमरः । अस्या निर्माल्यत्व निर्माल्यगन्दे गाणः, पु, (शएयते ज्ञायते गुणादिरोति। स तु गोवकारः भक्तिसूत्रकारय । तत्स्व- दृष्टव्यम् । गण+घञ्।) कपपटिका। कष्टिपातर इति [ भाष्यायनोको यथा,- यायनको प्रकृतकीयगुण्यप्रशमनार्यहोमः। भाया। तत्पर्यायः । निकपः २ कपः ३ । इत्य. "प्रपा परमं देवं चीखने खरमूरिणा। यथा। यत्तु प्रकृतकमावैगुण्यप्रशमनाय गाव्या. मरः ॥ शान: ४ निकमः ५ कसः ६ । इति । शाण्डिल्यशतसूत्रीयं भायमाभाप्यते ना !" यनहोमाभिधानं भवदेवमहसम्मतं तब प्रामा- भैरत: पाकपः । इति शयदरवायली शातं, क्ली, (गो+h: "शाछोरन्यतरस्याम् ।" पिकं तस्मादपि महाप्रामाणिकैनारायण- माषचतुष्टयम्। चारि मापा इति भाषा । ७.४ । ४१ । इति पये प्रत्वाभावः'1) सुखम् । घरगोभिलभाये तदप्रमाणीकृतत्वात् । तत्पर्यायः । निष्क: २ टझ३ । इति वैद्यक- ताति, ति। इत्यमरः ॥ (विनाशः। यथा, सन्दोगपरिशिष्टेऽपि पारितार्थ प्रकारवय- परिभाषा । यधा,- सुयुत । ४।१। मावमुम्बम् । यथा,- "मापयतुभिः र: शाप: स्यात् वरण: म निगद्यते। "पाणिप्राप्त पाणिदाई नखशातं करोति चा") "यव व्यातिभिहोमः प्राययित्तात्मको भवेत्।। टस एव कधितस्तवयं कोस उच्यते ॥" गाल: वि, (गो+: दुर्वलः।) निमितः । पतसस्तव विजेया स्त्रोपाणिग्रहणे यथा। इति भावप्रकाशः ॥ इति मेदिनी स्तूरः इत्यमा पपि वानासमित्येषा प्राजापत्यापि याहुतिः। लौशादौनां निकपः । मानपातरः इति भाषा। शातकुम्भ, ली, (गरुकुम्भे पवते भवम् । गत- तिच्या निर्विकल्पोऽयं प्रायपित्तविधिः . इति मेदिनी। करपवम् । करात् इति भाषा! कुम+भण।) काधनम् । (यथा, मांधे । स्मृतः।" इति विखः। 1 . वछन् ) - ८॥८॥ 12 ·प्रयमः। दितोपरमनिरा: प - में -- थति।" तत्वायः। महाभीमति दयाशेरादी विभौमूतवाइनादौ पन्तरारिति पाठस्नु बहुभिराम) पभितायादगमादहरोपममो नहरयते। गासा,सो,दगरधरापमा रविवादको मानस्तु मप्रशारणाहतारमगमत्ररूपलाव | मोमपादाय रामदास re'दकापसातवानमारमातिा पतय मागानन्द मान्स भाया । इति रामायण "कन्यां दयरथोराजाशानामा xm..पण मानध्य मांधावयायामधाम-राधिता या विषया. पायदानाममा एई रममिदत गान्ति, सी, (सम शान्तः शान्तिः “दुनगानिमगमती "पारलेषु यदा गिचे वनान्ते वनगोचरा. यता रसतामेति तदस्मिन् सञ्चार्य arinार पमि) कुचाम्तरणयुक्तोषु किं स्यात् सुखतरं ततः) मविरुहा.। ययाम्मिन् गान, अ तेजे । इति कविकल्पमः। (वा. पयिकसुषपाला विरोधः।। गुप्तावमा मा.करवीरहरारति मेदिनी। उम. सक-सेट।) मानम्तिणीकरणम् । “यस कामसुखं लोके यश दिर्थ माको पर्थम् । इति मरततिरुपकोप ब, गोगामति भोगांसते खई कम्पकारः। णामयसुष्ठम्यते नाईतः पोड (मिनिकि यदा, रामायणे। २१ ति दुर्गादामः । सर्वाकारमहाररहितवं अनि मानः, पु, गायः इत्यमरटीकायां भरतः। प्रवान्तर्भावमहन्ति दयावीरादय “कानोपानी कुभानामनिवसमामा ) गा(तानपाद पारिपानपर्वतः । (पस्य प्रादिशदात् वाम् । विनापनम् । यथा,-विवरणं परिवंगे १३१ पध्याये द्रष्टव्यम् ।) रतिमभृतयः। तत्र देवताविषया 'समरदाना हान पगातनम्।। चन्दनयंपाषाणः । इति महामारते हरि- "कदा याराणस्यामि पुरधुनी। मोदमानाय निरा, पिपगामिनःमः। चन्दतपिदिति भाषा। पसानः कौपीनं गिरमिनिक रति मारमनरो। गानी, स्त्री, इन्ट्रवारशी। इति गदचन्द्रिका पये गौरीनाथ विपुरहर शो: (यार...।। मान्त:, कि, (मम .. "वा दाम्तधान्तेति। प्रसीदेति मोगविमिमा नया " रमयाननं ०।२।२७॥ इति निपातितः1) उपमर्म इति साहित्य दर्प प्रापितः । प्राप्तोपगमः । इति भरतः ॥ तत्-गान्त, [म्] व्य वारणम् । इति में RAM, C. ( पामिन। कन् ।) पर्यायः । गर्मित: २ । इत्यमरः ॥ यान्तः ३ गान्तनवः पुं.(गान्तनोरपत्यं पुमान मितेन्द्रियः । इति ईमचन्द्रः समान्वितः ४ पण।) शान्तनुरामयुषः । योगीन्योतया प्रभागो धोत इति मेदिनी। विकाकीपः। (यथा, महामार पातमः। गाल: पुं, अभियुत्तः । रसभेदः । इति मेदिनी | ८० । Suntal मालपगासरसम्य मयादि यथा,- "तथा भोमः थान्सनवो गाया तिन्द्रका "गास: ममः स्थायिभाव उत्तमप्रजातिमतः। वसुवीयात् समभवत् महायीयों . . मनमानी। गनियमिः। कुदेन्दुमन्दर छायः श्रीनारायणदेवतः । गान्तनुः पुं, दापरयुगम्य चन्द्रा पनित्यवादिनागेपवस्तुनिःसारतात या। राजः। स गनायो भीमं जनया "रोममीमारिका परमार्यपदप पा सम्यानम्यनमिप्यते । पिता प्रदिपः। यया,- बिमामा पुयायमहरिवतीर्थरम्यवनादयः । "जयसेनस्तत्तनयो राधिको तोर rat.R(Srer+"रमानषियति महापुरुषाधाम्तम्योद्दीपनरूपिण' । ततयामोधनम्तम्मात् देवातिदिन kri.in ) मत-गमापायायानुभाशातथा म्युयभिचारिणः । | क्षमतस्य दिलीपोऽभूत् प्रतीयमा refनमन। निमंदाग्मरणमतिभूतदयादयः ।" देवापिः शान्तमुस्तम्य वाडीवाति rai (Exitतिमा+) यथा,- यं यं कराभ्यां समति जीया योग्य meaninाता थमा “रण्यातपरतमीथा तरकन्या मरस्या- गाम्तिमानोति वा ना वगः TET मोबा। मनु मनामन सकौतुकच सदर्य दृष्टम्य ते गरेः। बाहीशात् सोमदत्तोऽभूत भरिणीत र IT तिनिशीलतचितधारसमुदा निदायमाणम्य गाय शासनारासीत् माद Frienानिवि । दया, रषु । नि.गर फरटः वदा करपुटी भिक्षा वितुण्ठि- सामिाानमयः । wirinापुमा पष्टितु महाभारतादी दृष्टया। (सामा पा) स्वः। "निरहाररूपत्वात् दयाशेगदिरेप नो।" mriti ममरावत्याधनमगादरम्ते च विद्याधरपकरखमाला । नि।) रमानवमपातम्मन। चरित १ पो। " या९पंग भुम पिता मपिगमोन चकाचिदिया। रम. म मालयिती मनाः मां माप ममत्रमाणः।* परदायामस्थिती या गमः स एवं 1 मे इति श्रीभागरते र मधे१२६ पातीपः ३ रति विकास प्रतिपः ५। इति भावासो Pr... ) । । पपत्यशसिकांसमोर गमीमदः सपाय । समा - 1 • fe ·ज शान्तिः शान्ति: शान्तिः -इन्द्रियोपरमः। रति चगिहरीका नागोजी. बुधोदयपर्वणि ग्रहादीनां गणितागणितत्वेन रहे यस्य पतन्त्य से गेहं तम्य विपद्यते । भाः । तत्पर्यायः । गमयः २ गमः ३ । इत्य. प्रशतानामपि यदत्यासत्वं तमातम् । तत्कार- पनामामात्तथा वाम त्युः म्यादग्टइमेधिनः। प्रामः ४ उपगमः ५. प्रगान्तिः ।। पान गगमंहिताबाईपल्ययोः । पत्नयाः पुचम्य वा मत्यु व्यचापि विनश्यति । एति गहरनावनी॥ बनायः । प्रति "असिनोमादमत्यादा नाम्तियाहाप्यधर्मतः। प्राधगाय गृहं दत्वा दत्वा तन्म न्यमेव वा। रामचन्द्रः ॥ तहसणं यथा- नरापचाराणियसमुपसर्गः प्रयतरी॥ गृतीयादयदि रोचेत गान्तिलेमा प्रयोजयेत् ॥ यत्किञ्चिदम्त संप्राप्य म्यम्पंया यदि धा व ततोऽपचारानियतमपयजन्ति देयताः। एमां यध्यमाणाम् nam या तुष्टिीय चित्त शान्तिः मा गद्यते बुधैःn| ताः गजन्या तांतांस्तु दिव्यनाभमभृमिजाना "मांसास्थीनि ममादाय प्रमगानादगृध्रवायमाः -इति पद्मपुरागी मियायोगमार१५ अध्यायः॥ त एव विविधा लीके उत्पाता टेयनिमिताः। म्वा शृगानोऽथवा मध्ये पुरम्य प्रविगन्ति चेत्। भदम् । इति हेमचन्द्रः ॥ गोपीविशेषः । यथा, | विचरन्ति बिनागाय रूपः मम्योधर्यान्त च " यिफिरन्ति गृहादी च गमगानं मा महीम वेत् । राधिकोवाच । तांच परं न दगंदित्याह विष्णुः । नोल्यातं चोरेग इन्यते नोकः परचक्रममागमः ॥ "गान्त्या गोम्या युतस्वञ्च दृष्टोऽई रायमगइले। दर्गयेदिति । तत्र वेलानभवमण्डलनिश्पणम्। संग्रामय महाघोरो.दुर्भिक्षं मरकं तथा । वसन्तपुष्पगय्यायां माल्यवान चन्दनोचितः॥ यथा, दीपिकायाम्। अग्रतानि प्रस्यन्ते तत्र देशस्य विट्रयः । रत्नप्रदीपर्युकस रवनिम्माणमन्दिरे। "प्रादिविचतुभांग निगोरस तेषु मापु । प्रकाले फलपुष्पाणि देगविट्रयकारणम् ॥" रख पितभूपाट्यो रनभूपितया मह ॥ अनिलाग्निगक्रयरुणा मगदलपतयः गुभा. मल्यपुराग। तया दत्तच ताम्बूलं मुन्धयांच पुरा विभो । शुमैय " | "अतिरिनादृष्टिदुभिंचादिमयं मतम् । मद्यो मायदमावेप तिरोधानं कृतं तया । बेलामगडलः। प्रती त दिनादूई वष्टिया भयाय च ॥ शान्तिदेहं परित्यज्य भयादीना लयि प्रभो। “पर्यमणादिचतुष्कचन्द्रतुरगादित्येषु यायु निर, वाघ रावी वा खेतं यम्योत्तरेण तु । ततम्नप्याः शरीरक्ष गुपयेष्ठ वभूय ह ॥ भयेत् इन्द्रायुध ततो दृष्ट्या उल्कापातं तथैव च ॥ मंविमन्य लया दत्तं प्रेमगा परदता पुरा। देवेन्याविशापयाम्ययुगले पियाइये दिग्दाहपरिवेगी च गन्धर्वनगरं तया । विखे विषयिण किञ्चित् सत्त्वरूपाय विवे।। चानन्तः । परचमाभयं विद्याद्देशोपद्रवमेव च ॥" 'शुवसत्त्वस्वरूपाय महालक्ष्य पुरा विभी। विश्वादियघाटमैत्रयुगविन्द्रोभवेन्मण्डत: मामो वनकुक्कुटः ०n कंसनिधनसूचने हरि- त्वम्मन्त्रोपामभ्यय वैपावेभ्यय किछन । सोपांन्त्य गतान्यवूनयुगलेमानेष्वपामीर: वंगः । तपखिभ्यर धम्माय धर्मिष्ठे भ्यय किलन " | पवनदधनी नटी योगम्तयोरतिदीपदः । "वक्रमद्रारकय चिवायां घोरदर्शनः ।, इति ब्रह्मवैवर्त प्रसतिखण्डे ८ अध्याय: सुरपतिवरुणो गस्ती योगस्तयोरतिगोभन: ॥ चलत्यपर्वणि मही गिरिणांशिवराणि च।" दुर्गा यथा- मवरणमरुन्मियः शास्तधाग्निसमायुतः । वाणोत्पाते स एव । "उत्पत्तिस्थितिमांगेपु रजादिविगुणा मता। फलविरहित: सेन्द्री वायुम्तयाग्नियुतोऽम्युपः।"दक्षिणी दिगमास्त्राय धूमकेतुः स्थितोऽभवत् सर्वधा मवेत्तृत्वावधान्तित्वाच्शन्तिरुच्यते॥" यमण्डलेऽङ्गतं नातं शान्तिस्तद्देवतायया । वक्रमनारकथके कृत्तिकाम भयङ्करः" *} - इति देवीपुरा, देवीनिरुताध्यायः ॥1 तथा गान्तियं घायं मराइलहयजा ले nrn) कृत्यचिन्तामणी। 'धर्माद्दारा ग्रहदीःखाटुःस्वप्नादिभूचितैहिका- | विषणुधर्मोत्तरे । "त्वतागौचविवेकतत्त्ववसुधा लोकाः सुधा- “नितुदुरितनिष्टत्तिः । यथा,- “ग्रहवैरुतं दिव्यं प्रान्तरीचं निबोध में। पीड़िताः "यया शस्त्रप्रहाराणां कवचं विनिवारकम् । उल्कापातो दियां दाहः परिवेशस्तथैव च ॥ विप्रा वदहतास्तथा प्रचलिता बज्ञाशिनी तथा ट्रैवोपचातानां शान्तिर्भवति वारणम्" गन्धर्वनगरचैव वष्टिय विक्षता तथा। दुःखिताः। चालयभृतपहनराधिपप्रबलतरशत्रुदुःमह एवमादीनि लोकेऽस्मिन् नामसानि विनिहि- क्षीणीमन्दफला नृपाय विकलाः संग्रामघोरा रोगाभिभवातटुःखमयदीस्यादिनिमित्तक मही शान्तिकम्मापि मलमासे कर्तव्यम् । गुहकाल-चरस्विरभवं भौमं भूकम्पमपि भूमिजम् । प्रेताघातटुरन्तपीड़िततरा देवेन्यरातोयुती। (प्रतीक्षायाममहत्व नानन्चगतिकत्वात्। अत- जलाशयानां वैकृत्यं भीमं तदपि कौर्तितम् । रतो शस्त्रोदयोगो मांसास्थिवशादिभिर्मरकः। एवात्मानं सततं गोपायीत इति गुती मतत-भीम चाल्पफल नेयं चिरेण परिपच्यते। धान्यहिरण्यत्वक्फलकुममाये वर्पित भयं मित्युक्तम् । इति मलमासतत्त्वम् ॥ * ॥ उप-नामसं मध्यफलदं मध्यकालफलप्रदम् । विद्यात् । सर्गशान्तिगाया यया. दिव्यं तीव्रफलं जयं शीघ्रकारी तथैव च ॥३॥ अङ्गारपांशुवर्षे विनाशमुपयाति तनगरम् ॥ 1. "एपामिन्द्रो महावीर्यस्व लोक्यम्येश्वरोऽभवत्। गीतोष्णताविपर्यासः ऋतूनां रिपुनं भयम्। उपलं विनाजलधरविक्षता वा यदा प्रागिनो गतं ऋतूनामात्य सुशान्तिर्नाम नामतः ॥ पुष्ये फले च विकृत राजो मृत्यु तथा दिशेत् ॥ हव्या। तस्योपमगनाशाय नामाक्षरविभूषिता। अकालप्रभवा नाव: कालातीताः प्रजास्तथा। छिद्रं वाप्यतिष्टिं शस्यानामीतिसंनननम् ॥" प्रद्यापि मानवैर्गाथा गीयतेऽत्र महीतले । विक्षताः प्रसवार्थव युग्मप्रसवनं तया ॥ बुधकौगिकर्मधाद। मशान्तिर्देवराट गान्त: मुगान्निं न प्रयच्छति। होनाहाः अधिकाझार नायन्ते यदि वा त्रयः। “वल्लाः प्रपति च फलं शरटस्य प्ररोहणे । सहित: शिवसत्यास्तियैव वगवत्तिभिः।" पगवः पचिगाव तथैव च सगेस्पाः । गीय राजयियोऽवाप्तिर्भाले चैसयमय च ॥ इति माकण्डेयपुराणे उत्तममन्वन्तरसमाप्ता- | विनागं तम्य टेहम्य कुलस्य च विनिहिशेत् ॥ कर्णयोर्भूपणावाप्तिनेत्रयोर्वन्धदर्शनम् । प्रदीप कुपटारावी हेमन्त चापि कोकिला:। नामिकाया सौगन्यं वो मिष्टात्रभोजनम्। - प्रधान तगान्तिः । तत्रातनिरूपणम् । पद यादव काभिमुखः नारायो नृभयं दिशेत् ॥ कण्ठ चव थियोऽवाप्ति तयोविभवो भवेत् । - भुतसागरे पायर्वणा नवचनम् । प्रकृति- उलूको वसते यत्र निपतदा तथा ग्रहे। धनलाभो वाहुमूले करयोधनदिदः । . * विरुद्धमङ्गतमापदः प्राक्प्रवोधाय देवा सन जयो गृहपतर्मृत्युर्धननाशस्तथैव च । स्तनमूले च मौभाग्य हदि मौग्यविधईनम् । तीति । तेनापज्ञानाय भूम्यादौनां पूर्व- गृध्रः कः कपात उलूकः ग्नेन एव च । पृष्ठे नित्यं महीलामः पारयोर्वभुदर्शनम् ॥ के स्वभावप्रथयो. देवकत्तुं कोऽद्धत इति । एवञ्च चिन्वय धर्माचिसय भासः पाण्डर एव च ॥ कटिहये वस्त्रनामी गुये मृत्युसमागमः। 4 त्। ध्यायः ॥1 4- ·.. पास मागावा मतितम्मात्प्रापित शान्तिः शान्तिः शान्तिः पायोनि गुटे रोगभयं भवेत्। भूदोहानुपामाय गस्त घेत्यादियन्दनम् । नमस्ते मवलोकेश नमस्तै मृगुनन्दन। होमपानगतिमानुप्रयंमंधयः । कुयात् होम तथा दानं याई क्रोधविवर्ज कवे मयिनिहाय गृहागय नमोऽस्तु बामविरोः पाद मम मियतं भवेत्। नम्। एवं गुक्रोदये कुश्चन् यावादिषु ध मानः रोवर पररय च। पद्रोई भभूतेषु मंत्रों कुर्वन्ति पण्डिताः । मान् कामामधानीतिः दयामार मारदेश प्रायते। वयेदुपतों वाचमतिवादस्तियेव च। नमस्तशिरसां माय वाकपतऽय हाक मागे वोगरटय पालनम्। মাধুলা কুঘীস সুন্নবী সাল। क रमईपीड़ितानाममताय नमो गर । हिमाय मालिकाधियोड़ा विपर्यये। एवं माम्यस्योपाणि घोरापि हिजसत्तम। संक्रान्तावपि कौन्तेय याचाखभ्य दया ।। परनामनांगर यदि जाय। मयताना मनुथाषा पहर्षीयान्यनेकगः कुर्वन् वृहस्पतेः पूजां सर्वान् सामान सा परं परमवयन पर्म भवत्। सोगदाय तवयोला यया,- ग्वं पत्रो पातमम् । “पाजामाइवतामा देश्यादोगाच सौहदात् वणवामते व्यामः ! भोलिपलवाने प्राय भुवम् ॥ प्रयिया प्रतिमोके च मोकवादा इति स्मृता. "प्रायन: गान्तिकेय कि क्लियति मग मामो भए म जनमादिगेत्। तेच भभूतडाकिन्यायभिमयमानत्यय सीकि- यादवांनोशनम् । कोषधमन्यादयः। विपरीमालचण्डिका- | महाशान्तिकरः श्रीमान् । शायरान पेटये। गीतादयः । चत्यक्षादी क्षेत्रपालकुलदेवता- उत्पादान् दारुणान् एमां दुनिमित्तानी Extrमामा पूर्वमा पूनारा तथा धापम्तवः। स्त्रोभ्योऽवर- तुलस्या पूजितो मतया महापान्ति शरी पारधाम माम्। वर्षेभ्यो धनगपान् प्रतीयादित्येक इति। धर्म- पर। परिप्पासायला पान् अतिमृतिमदापारिष्षप्रमिहान् इति | पन व हापुराणीयो मन्यः । Traममा गान् । नारायनोपाध्याया। भूदोहय पावं दिना | "नमस्ते बहुरूपाय विणये परमाकने मारपरिः। भमी गोस्तन नियोष दुग्धोमर्ग:। त्य: firiमरामम् ।' पूज्यतेग यातो यामप्रधानमः । सया च छन्दोगपरिगिटम्। जाती। गोपापमयमामय बागोत्यात हरितंग। गोखभायास गमने यमान शिव statrenात्मागांपयो।"पगाच त्यप निपपात महीसले । जनने या काककागभयकायेनमारको Haritaiनिपग पति: मकन्याभिदानवाना महामनाम् साना गृहप्रयेगे मानुपस्योपरिविवार मम् हो पानीम् । पतिवादय पूज्यमति- मैव क्रियमाणे गृहहारारोहणे भन्यो । Partit-famar नायामिनाः । प्राप्य मावणात मत्स्यपुराणम् । भुतयु काल्पदृष्टेमा Meritiinframanife. “वासप्रवधान प्रभात दुःखदायक । पित्तान्याहुतीर्मोति पाताय राकानी मनशामन तो वा यदि ग्यते । सीमाय विष्णये द्राय वा मर्याय uttarfarinा दोष उनको धमते यव निपतित् वा तथा ग्रह। विखेभ्यो देवेभ्यः स्वाति स्थानीय यो पातम धनागम्तथैव च ॥ दिति कपोतं विपर्यात गोगा। fearnामा विपरितायाम्। “रबपादः कपोतायो परण्याचाः THE-नाना। "कोडागुरली रतिमांमधी सपाला HिETATAमा :: Ifममा भोतोपत्रान: पतितो विशः। अन्य पु गृहमध्ये वा वयोवस्यामादि। Priनारदम् । मामो एडम्यम्य पिनागहेतु শয়ন বিধিলা মূল্পী মাহৰি reatern दोषः ममत्वाचत पारायाः । इतो: अबुतदोपप्रगमनार्याः ort FTTTER पई पचविता कुथ्यांगामात गम् । भातायाग्नये स्वाहा ग्यादिमी तर mulifal देवा.शेनारिया जमथ माभिरिन। main नाम:। मार दया विविधा त्रिामा -n.rai नुयात् । बन्दीगपरिगिटम् । पा मचिना पनयुगात्तगया:। पायमल याचगान् भोजयित्वा गोt: "RTAम पर पापमुति गानि गान्तिमति। । गावर गोयेष्ठम् ।। ममापि निदिन तत्।" at गां सला दीपमाnिanitat . । त्रिपाभिः। प्रपिता पपिचोहम्। "RTATUR मनभाने। "गापिटमा सो विनिमय HTTER Amateufपनिटम । यो पासमा यो मार मारा नव निमःमतावर मात तामाडोरम । Tiruvi विशिमा !..मनपण! पार्यायाम यातस्य गुमाए "माम तुम सिवान मत। घरटंग्या मदारपद पर वामदयगानं मानि:faitial साप frmहिदा। वर्ग ममा बामदेण्णा मानिस नियोगमा पार्शतः ममासमा ifeTMENT म्पादित farmerlin'शामियादी हर Marrrrrrrrnा। অগ্নিবীন্তাশীষয়। 44 .

·। - - परता ४८ शान्तिः शाफनि गाव्दवी वी नव चन्द्रः गाम, पि, (गदम्यामिति गट :) चम दोपं जरयन्त्य यातान ताम्वभाव. गोमनः । नान गोमनन् । इति योनियकायम गदम्बन्धी । यया । एक माटो परयायः । कृतान् । गान्तिः पुंस्ताविशेषः। जिनवमयतिनियः इति दायभागःn (गदमयः। यथा, भाग- पाने: मोविद्याटेमिः ममामो नि हेमचन्द्रः दगमन्व नगगेन्दः । यथा,- यी । २।२।। घमन्धपुगणना "धम्मंपुषण पुचांना दगमम्म मने: गृनु। "जाटमनिअन पप पन्या बागनिमीकम्पमच्या गिधांत निघनाः। मुनेत्रयोत्तमौजाय भूमियेरणय यवान् । ঘনমিয়নি শ্রী রা: ) वैगरजोधमरकाम्तमयोदया:: मतानीको निमिवो प्रमेनो यद्रयः । । मरम्बयां नो, गाठी। रतिपित भ्योऽयरमसेएमपप्यफलोहमाः । भरियुग्नः मुवीय गान्तिग्निः प्रतापगन् । गान्टबोधः, पुं. (गाद: गष्टमम्मन्यो बोधः।) चिमदनिय गियि मधुमाधवे । माणे मृत्तियिमांव मातियाध्ययम्तथा। गन्दाजानम् । न्यायमर्न पटानानन्य. मापातकनुपं कप्रिनादेन्दुमदलम् । नामागोऽप्रतिमग व मौरमा ऋषयमाथा मानम् । तय कर पदमानम् । लप्य कारण निम्वननं मोटं धूमपानिराकृनम् । प्राजाप्या. मतमंग्याय टेवतानां गपातमा पदगतिमानम् । कदाचित् अदनानानम् । पदारुणा मध्या नभः शम्बायोपमम्। वानिगवुन धरिय गट्या घातयिष्यति । एवं पाकाहायोग्यतामत्तितात्पन्नान। ताशाम्बमंगोपं हटा ग्रीन गर्भ व्दता रति गामडे०पध्याय:। । यया,- युधपविगी विद्युच्छुकविगेहपम् । गान्तिकामः, वि, (गान्ति कामयी इति "पदनानन्तु करणं हारं तव पदाधीः । पोधनय कल्य रमनं दरक्षिसे:: कम+frs) मान्यभिनापी । यया. गाददोषः पनं तव गनिधी: महमारिणी " गुटपानमरमा साहरा भवनप्रवाः । 'योकाम: गालिकामो या प्रहयन्न ममा. इति भाषापरिद निद्धादिगदानां वांमुन मयावहम् " गाटवोवप्रकारं दर्यात पदाम्बिनि । रवंशे वर्षावरीनायाम्। दृयायुःपुष्किामी वा तयामि नरद्रपित न तु मायमानं पटं करण पटामावपिमोनि. चित् कन्दरहामादा गिनीन्याभर इति मंकारतवम् । योकादी नादबोधात् ! पदार्धारिति पद- कचित् ।” गान्तिग्टई, नी. (गान्ते गृहम् । ) गान्त्यालयः । जन्यपदायम्भरणं व्यापारः। प्रन्यया पदनान दर्शनात् वाम गिनीनोममीन भयावहा यमान्त गान्तिकुम्भननन मानण्य ग्रहम् । वतः प्रत्यनादिना पदार्थोपस्थितायपि गादबी. दश्यम्ब्रीभूतगविमानादभुतदर्गनम् । तत्पझ्यः । प्रायणम् २॥ इति हेमचन्द्रः । धापत्तेः। तत्रापि त्या पदजन्यत्वं बोध्यं अन्यथा इनवताराणां दर्गनव टिवाम्बर।। (यथा, हम हितायाम् । ४६ ।। वटादिपटात् मनवायनमम्बन्वेन पाकाग- तबादिवनि?पो वनपर्वतमानुपु । । “काठेपू निवनीयात् पटावे गान्तिरगानान" मरणे जाने पाशागस्यापि माष्टोधापत्रः । बडी रसोत्पत्तिरपापाः गरदि म्मृताः न शास्त्र मी, मान्तमा इत्यमाटीकामामुन्दगी वृत्तिः गरिबलचमान्यतरमबवः । अत्रय गति- सानिलनुपारत्वं नईनं मृगपचिपाम् । शान्तति, मत्री ब्राप्रगटिका। इति गद- । ज्ञानम्य उपयोगः। पूर्व गलिमहामाये नोयनाटिमत्तानां दर्शनं वागमानुपी। । चन्द्रिका पुस्तकान्तरे माननिरिति च पाठः पदन्नानेऽपि तत्मबन्न मरणानुपपत्तेः । गोधूमान्धकाराय गनमा वनपर्वताः। पुं.(गपनमिमि । गप: पञ् ।)घाक्रोगः। पटन्नानस्य हि मन्सन्निधानविषयायमार- चः मूर्योदयाम्तत्वं हेमन्ते गोमना मता: EGE (यया रघुः । ५। १६ । कत्वम् ।। गलिय पदेन मह पढायच इमपातानिन्टोत्यपातविरुपादभुतदर्शनम् । "ममोचित: मत्त्ववता त्या मम्बव:। अम्माच्दादयमयों वोइय इती. द्वाननाममाकागं तारोल्कापातपिधरम् । मापाभिरमार्थितदर्गनेन :") मरचारपा अाधुनिके नानि गहिरस्व दवा गर्भोद्भवाः स्त्रीपु गोऽज्ञाय मगपचिपाम। दियम् । इति मंदिनी। पाद्यम्य पायः। एकादगेऽनि पिता नाम फुयादितीसर- वाहरलतानाच विकाराः शिशिर गमाः मकरपि । इत्यमरः। प्रजोदनिः । छाया: मत्त्वात् प्राधुनिक तु मते न गति- उनुस्खमावता धेने दृष्टाः सत्ता गुभावहाः। प्रजननि: ४ अवग्रह: ५ निग्रहः । इति रिति मम्प्रदायः। नथाम्नु रंगरश न गलि: रत्तावन्यन चोत्याता दृष्टाम्ने मृगदारणा | भरतः । अभिमम्पात: 91 इति ग्रन्थान्तरम् । 'किन्विच्छेव तेनाधुनिकम तेऽपिरिम्तीति मत्तानाच या गाया पिशूनां चेष्टितदयत्। शेपण पायः। गपनम् २ गपय: - . वदन्ति । गलिग्रहय व्याकरणादितः । नयो यम प्रमापन्ते तत्र नास्ति व्यतिक्रमः मरः । मिष्यानिरमनम् ४ । इति गदरवा- चरति देवेषु पयाति मानृपान् । वनी। (उपद्रवः । यया, गमायरी १२६५ “गलिग्रहं व्याकरपोयमान- दिशिता वाम्बदति सत्या छपा सरस्वती "उवाम रजनी तव्र ताड़काया वन मुम्बम् । कोपालवाकाहारहारतर । इम्प्रतिः। मुहगापं वनं तच तम्भिव तदाहनि। वाक्य पातिवदन्ति. ज्योतिनानंतयोत्यातमविदित्वा तु वे गाम् रमणीयं विवधान यथा देवरयं वनम " माविध्यतः मिपदम्ब हहा:" पावयन्त्यलोमैन विनयान्तेऽपि यवतः" "मुलगा अपगतोपद्रवम् । इति तहीका । धातुप्रकृतिप्रत्यवादीनां गहिही व्याकरपाद- विनया दगइनीयाः। इति ज्योतिस्तत्वमा जलन् । यथा, ऋग्वेद।१०।८।४। भवति धचित्तु नति दाधक बन्यतऽपि। यया, नीमटियान्तरीचीत्पातगान्तिाम्य २.२ "प्रतीपं गाणं नवी वहन्ति।" वैयाकरराग्यात कत्तरि गहिरवत। पध्यायावधि २१२ अध्यायपर्यन्तं द्रष्टया। "नद्यो गडाया: सरितः प्रतीपं प्रतिकन गाय वा पदतीलादीकवां मह वैषम्यामिंदावा- या देवीपुग महाभ्युटयपादे मददीको उदकं वदन्ति " इति तद्वाचे मायः ४) स्तव गौरवाव मन्यते किन्नु कती महिपको मर्वोत्यातगान्तिममाताध्याय चमीरन्दे च गापटिकः, पं. मयूरः । इति चित् । नाध्यात् । कृतिय वादी प्रकारीभय माप। दृष्टया। तन्त्रोहा गान्तिः पटकन्ग गापान, पुं. (जाप एव पनयन।) मुनिः। नरकातुरनमिवानादेवादिपटानन्तरं टीया दृष्टया:प्रय शान्तिपोटिशमादिनन् । इति विकाडगेप। म्यादिति बाचं कत्तं ध्यानभिधान तत तन वारा रविमोमबुधष्पहम्पतियक्षायां तवयाफरिकः, पं. (गफगन् हन्तीति । गमरवत्वात्। प्यामिधानयोग्यय यम्मवाचन- नचवारि उत्तरापादा उत्तरपनगुण उत्तर- "पनिमहानगान् इन्ति।” १५ ! इति वनः । पयमान्तपदोपत्राप्यतालमा भाद्रपत् रोहिणी चिता अनुराधा नगगिरः ठक।) मनाधारकः । रति चित् । विपरवतात्पनाविश्यवन दिन त्र रद जापा, . -- तया हि। । 1 13 ट ·यव -- । । ५० गान्दवो शाम्भवी शारदा ममनोवादीन चे मध्यान्वयः। पाजपदमवयवगत्या पहजनिकर्तृरूपमर्थ गायकः, पुं, (शाययति शबून् । शी+: , बमाटो विषयवतात्पर्य नहारणाय ? बोधयति समुदायशतया च यद्यत्वेन रूपेग्य | गबुन् । यहा, शेते तुषार इति । गोवर प्रयमाति। यता धानोतिरिवाविगे- पद्म बोधर्याता यत्र प्रययवार्यरुयर्थयोः स्वात. वाल। इति जटाधर (यथा, नवीन पप प्रथमदनार्यः तेन चव व गा- वोण बोधस्तदयोगिकरूढ़ ययोड्दिादि- ४११ जोया भवादमारन मतोकं प्रवतीत्यादी पदम् । तव हि कईभेदनकर्ता तरुगुल्मादि "प्रियसखीनिवहेन सहाय सा स्तोमाटेगारवाय च हितोयदलम् । सम्य रपि बुधते । इति सिद्वान्तमुक्तावली । व्यरचयदगिरमईसमस्थया। रिलीयानोरम्याप्यवाहारणम् । एवं व्यापार- गाष्दिक, पं. (गम्द करोतीति। यद+"शब्द इदयममणि मम्मथगायकः विधिग्विात् । रयो गऋति इत्यादी द१रं करोति ।” ४।४।३४ । इति ठक।) चततमा बहु भापितुमचमा।) मशागपाययवेक्षा मचा।मानाति गदगासवेत्ता । वैयाकरणः । पादिशादिका) खः। इत्यमरटीकायां स्वामी। रसादौनुपाययवे नम्बतीत्यादी प्रतियोगित्वे यया,- शार, तुक दीर्वत्थे। इति कविकल्पद्रुमः।। निना अपमानास्यया गणिया- "इन्द्रयन्द्रः कागत्मा पिगली शाकटायन:। चुरा-पर-पक मेट् । )प्रययारत् ।। पायोलम् ।.. पर कोवादपि महिनाः पापिन्यमरमैनेन्द्राः जयन्यादिगादिकाः । दुर्गादासः । मनि पाकिमयान्यने यया मोनादि. इति कविकल्पद्रुमः गारं, वि, (+घञ्।) कवुरययः । इत्यमर दानानीमायादी भौमादिविगिटेष गति मचगादिका यथा। क्रमदीनरः । सर्वयम्मा। गारः, पुं, (भीर्यतेऽनेन शृणाति था। पादिना तथापि माघशत् नीनादी पमनामियः। वोपदेशः। ससर्वानन्दः। " वायुवर्णनिहत्तेषु।" ३ । ३ ॥२॥ fx:मोगादिमिट मदति।.। एन. भरतमणिकप्रभृतयः । सन्दसम्बन्धिान, नि: वात्तिकोल्या घञ्।) वायुः । इतर। HTRIANIML या मोविनः पिकपद-गाम, नि] की, माम। इत्यमरटीकासार- पक्षोपकरणम् । इति मेदिनी। मिन पाप मागिदा विवादिदिपाः मुन्दरी। करवर्णः। कुशे, स्त्री। इति केचित् । rammer या प्रयोजन घट. गाम, सी (गमनमेव । साथै पश्)मारपम्। गारङ्गः, पु. ( गीर्यते पातः । माया मारपरmयोन पर पानीत गाम्तिः। इति केचिां में दिभ्यय।" उपा. १।११।इति ) Cr पानी डालो पानयनप गामनः, पुं. (गमम एव । मनाया।) यमनः। चातकः । (यथा,- NER मानयोग्यं ति पुराणाम् । "अष्टी मासान् जलधर नवापेक्षया शार WHEIRMIREमायामानयादी गामनी, मो. (गममय यमप्येयमिति गमन+) गारगोऽहं निरवधिपतथानिमायातिका MAITRinterदाना बायाचित. पण। हो।) दक्षिणा दिक्। इति राज- पास्ता सावत् सलिलकणिकालाममभारत nirutam वाममेधा-निरः । वारभप्रयमसमये दारयो वसपातः।" HErrrr. EMERVIभरतीय गामित, की, याम् । पराममनम् । यत्रपावमा arunापार प्रयोग इति चित् । (ममिरिदम् । गमिट +अ परिणः । ( यथा, माकुम्तले ।।। गोरखामा शिक्षामा पोप- पस्मिनम् । यथा, भागवति । १।१६11 "एप रामेव दुमन्तः गारप्रेणातिरंहमा। Hilariffeोलतो भगवान् मृत्यः शामिनकम्मणि। इसी । म मयुर। कषुरवणीदि नं राम बापमाननम् । न कथिमि यस तापद यावदास्ते हातक:) यि । त्यमरटीकाया मुकुटादयः । HEATE Irfarपियामिन 'गामीन की, (गम्या: विकारः। "मम्याद गारगी, हो, (गार+डीप) वार Marati raffय मत्र।।३।१४२ । ति टमा) मम्म। विशेषः । इसि गदरतावनी मा। नानादिति मिशानकोदो। गारद, को.(रदि मवम् । शाद+ Ranादमिनियमचा- यामाही, यक। इति मिहान्तकीमुदी। तुममयेभ्योऽग 18३ । १॥ इति Kneerma In एशिरा सावरी, स्त्री, गमरदन्यनिर्मितमाया। दसकमलम् । इति राजनिघंटः ॥ (य Therefume प्रमाना-बानादिमाया । ल्यमाभरती। महामारी २1१1३। रकम् । शटोसि सावित्र, पु. गारिकः । इति जटाधरः । "गारदोत्यसपयाचा गारदोत्पनयधया wwwदने दिन मापन, पमम्वृतः । रति मदरसायसी, गारदोत्पलमविया पण शीममागया। firm साधारण पायामशति भाषा: Arierra दस साप पं. गम्दशा इत्यमरटीशायां भरतः। गारदा यं, (गरद+पए) शामः । गप्यम् । इति मेदिनीगदरखावयों। प.सदमा विभारि गायाal. (गभीरपरेमाय इतम् । परिमारत राजनिईः । वमरः। nाम्पर देशदारातिरानिध गहः । मंदिनी पीतमुः। पति हमचन्दः । गे' दो दिन माया, मिनी । गुमनः। इहि नि मिहातकोमुदी। KANTोलिसात गदिमा गाद:. वि. (गादिमा । र नपद: भाच, नमः। मधुमनि, मिरजानः। (यया, मनो Mere प्रियारिमामरे। १२ ॥१५॥ :: riदया व मानमिति मंदिनी । “वामगादेममयः प्रमा! a urine i niना,नानिनिति किमः। rate मर पदमा दया- * Tr": । पिनाया सारदा नो, मापतिविज्ञान HAI ननद- (स, मरियम्दी। Irr r rine Raft मदा पनि यदि पवागार का त्यमा गलतोयम् । दुगा (या, माग १.२॥११॥ इत्यु - - - - ·. ५१ गारदी गारिका शारो माया नारायणीगानी गारदेल्यम्विकेति प्राहकाम्ने विगेपेण प्राग्जिने हाष्टमीषु च । नोचना ७ गारिः। इति शब्दरबाबती। च) महाशब्दो नवम्याच नोके च्यातिं गमिष्यति॥ मदनगारिका ८ गलाका १० । इति जटा- -या व्युत्पत्तियथा,- इन्द्र उवाच। धरः ॥ योगादिवादनम् । तत्पर्यायः। कोगः २॥ इति हमचन्द्रः । गरकान्ले पुरा यग्मात् नयम्यां घोधिता सुरैः। पानिने घातिरी घोरे नवमी प्रतियरमरम्। भारदा मा ममायातापोटे लोके च नामतः योतुमिच्छाम्यहं तात उपवामप्रतादिकम् । गारिफन्नं, सी, पुं, (गारोगां खेलनीनां फलम्।) ति तिष्यादितत्त्वम् ॥ मचायत महापुण्य गदरारिनुष्ठितम् गारिपथः । गारिखननाधारः। छक इति गाविशेषः । इति शब्दरबापती मानी। कत्तय्य टेवराजेन्द्र देयीभक्तिममनितः । भाषा। तत्पर्यायः । अष्टापदम्.२ । इत्यमरः ॥ नारिवा। इति राजनिर्घपट: ॥ कन्यामम्ये रखी गम शुकामारभ्य नन्दिकाम्। फलकः । इतिगदरत्नावली। पाकपः ४. रदिक, लो. (घरट् + प्रादे गरदः। ४।३ प्रयागी त्वध वैफागी नशागी पाय थायदः । - गारिफलकः ५ विन्दुतन्त्रः ६ प्रक्षपीठी । इति जटाधरः। २ ति ठन् ।) बारम् । इति मिदान्त- प्रातःस्रायो जितइन्दः त्रिकालं गियपूजकः । तौमुदी॥ जपहोमममायुश: फन्यकां भोजयेत् सदा ॥ गारिफन्तकः, पुं, की, (गारीणां फलकः 1) शारि- . रदिकः, पु, (शरद + "विभाषा रोगातपयो: अश्म्यां नवगेहानि दारनानि गुमानि च । फलम् । इति नटाधरः॥ ।। ३ । १३ । इति उन ।) रोगः। प्रातपः । एव' या चित्तभावन कारयेत् सुरमत्तम ॥ गारिवा, म्त्री, ग्यामलता । तत्पर्यायः। गोपीर ति मिदान्तकौमुदी तम्मिन् देयी प्रकर्तव्या हेमी वा राजती च या ग्यामा ३ अनन्ता ४ उत्पनगारिवा ५ । इल्य- रदी, स्त्री, (भारद + डीप।) तोयपिप्पली। मृहाती लवणोपेता खन्ने शूलेऽव पूजयेत् ॥ मरः ॥ प श्यामलतायाम् । नागनिहाया- सपण: । इति मेदिनी॥ कोजागरपृर्णिमा। मोपहारमम्पनो वयरबफलादिभिः।' मिति केचित् । गोप्यादिवयं श्यामलतायां ति शब्दरतावनी शरत्कालीने, वि। कारयेद्रधदोलादीन् पृजाच बलिदेयकीम् ॥ अनन्तादिदयं अनन्तमूले इति केचित् । गुपू प्रथा, कान्दविघयोः। पुष्पादिद्रोणविग्वाम्म्रजातीपुवागचम्पकैः । रक्षणे गोणादित्वादीप गोपा च । 'गारटीचण्डिकापूजा विविधा परिगीयते । विचिवां कारयेत् पूजां घाटम्यामुपवासयेत् ॥ | 'गोपीश्यामा गोपपत्नी गोपा गोपालिकापि च।' सात्विको राजमी चैव ताममी चेति तां शृणा दुर्गाग्रतो जपेन्मन्त्रमेकचित्त: समावितः । इति वाचस्पतिः। सात्त्विकी नपयज्ञानवदीय निरामिपः तदर्पयामिनीगेपे विजयार्थ नृपोत्तमैः ।। "एकं पा शारिवामूलं मर्वतणविगोधनम्।" माहात्मा भगवत्याय पुराणादिपु कीर्तितम् ॥ पश्चाप्दै लक्षणोपेतं गन्धधूपनगचितम् । इति वैद्यकम् । इति भरतः । पाठस्तम्य जपः प्रोतः पठेद्देवीमना: प्रिये । यिधिवत् कालि कालोति जया खन्दन.घात अस्या गुणः। वायुपित्तरसटपणाच्छर्दिवर- राजमो बलिदानेन नैवेद्यः सामियेस्तथा । येत् ॥ नागित्वम् । इति राजवल्लभः ॥ सुरामांसाद्यपहारजपयन विना-तु या। तम्योय रुधिरं माम ग्रहीत्वा पूतनादिपु । गारिशृद्धला, स्त्री, (शारीणां गृहला यथ।) विना.मन्तैम्तामसी स्यात् किरातानात नै ताय प्रदातय्या महाकौशिकमन्वितम् ॥ पागकधिशेपः । यथा,- मम्मता ॥ तस्याग्रतो नृपः नायाशक कृत्वा तु पिष्टजम् । “चुचुरो तिन्तिडी द्यूतं पञ्चमो शारिगृहला । इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ खन्ने न घातयित्वा तु दद्यात् स्कन्दविशा नयपीठी चाष्टकाक्षी नयः स्याज्जयपुचकः । मंवत्सरसम्बन्धिनी । यथा, ऋग्वेदे ।१।१३१।४। खयो। एते पागकभेदा: स्युर्जयकोलाहलोऽपि च ॥" "यदिन्द्रशारदीरवातिरः सा महानो वा ततो देवी मापयेत् प्रान्नः क्षीरसर्जिला इति शब्दरत्नावली॥ तिरः ॥") दिभिः । गारी, स्त्री, (+ज । वा ङोप ।) कुशा । 'परदीयमहापूजा, स्त्री, (शारदीया महापूजा।) कुछमागुगकर्पूरचन्दनेद्यामधूपकैः । इति केचित्॥ (शकुनिकाभेदः । यथा, आया- भरत्कालीनदुर्गामहापूजा । यघा, इमानि पुष्परतानि वामांसि खाहतानि । सागत्याम् । ६२३ । "शारदीया महापूजा चतुःकम्ममयो शुभा । निवेद्यं समभृतन्तु देयं देव्याः सुभावितैः । “सा विरहदहनदूना मृत्वा मृत्वापि नीति 'तां तिधिनयमासाद्य वार्यात् भत्त्या विधा अावमधमवाप्रति भक्तिमान् मुरसत्तम । वराकी। नतः ॥” महानवम्यां पूजयं सर्वकामप्रदायिका ॥ गारीव कितव भवतानुकूलिता पातितानेग॥") इति तिप्यादितत्त्वम् ॥ मर्वेषु सर्ववर्णपु तय भत्या प्रकीर्तिता। गारीरं, क्लो, वृपः। (शरीरभवः । शरीर+ कृत्याप्नोति यगो राज्यं पुचायुर्धनसम्पदः ॥". अण।) शरीरजाते, वि । इति मेदिनी ॥५॥ "हत, घोर.महावीर मुरासुरमयहरै। इति देवोपुराणे २८॥३० अध्यायात् सङ्कलितं गारोरदण्डो यथा,- देवीमुपासका देवा: प्रभृता राक्षसास्तथा ॥ न तु सक्रमकम् ॥ “दिग्दण्ई प्रथमं कुर्यात् वाग्दण्डं तदनन्तरम् समेताः सर्वदेवास्ते देवी भक्त्या तुतोपिर। गारिः, म, ( हिंसायाम् + छन् ।) प्रक्षोप- रतीयं धनदगडच वधदण्डमतः परमिति ।" है बलिञ्च दर्भूतानां महियाजामिपेण च । करणम् । पाशकादेवलम् । गुटिका। इति | वधदण्डोऽपि शारीरो ब्राह्मण्यव्यतिरिकानाम्। एवं तमिन् दिन वस प्रेतभृतसमाकुलम् । मेदिनी ॥ तत्पय्यायः । गार: २ खेलनी ३ इति मिताक्षरायां व्यवहारकाण्डम् ॥ कृतवान् मर्वदेवय पूजाय गाखतीमहान् ।। इति हेमचन्ट्र:। शारीरदुःखं यथा,- जलदान्तेऽश्विने मासि महिपारिनिवर्हिणीम्। गारिः, स्त्री, (शृ+ "यः शकुनो।” उणा० ४ । "प्राध्यामिको वै विविध: गारीरो मानम- देवीं संपृजयित्वा तु पष्टमीप्वईरावियु। १२७ । इति इञ्।) शकुनिकाभेदः । युद्धार्थ- स्तया। वे घातयन्ति सदा भक्त्या ते भवन्ति महाबलाः गजपर्याणम् । व्यवहारान्तरम्। इति मेदिनी॥ | शारीरो वहुभिर्मेंदर्भिद्यते यूयताञ्च सः ॥ विलिश्च ये प्रयच्छन्ति सर्वभूतविनाशनम् ॥ कपटः । इति धरणिः ॥ गिरीरोगप्रतिघ्यायचरशूलभगन्दरैः । नेपान्तु तुष्यते देवी यावत् कल्पन्तु गादरम्। गारिका, स्त्री, (शारिरव । साथै कन् । पचिः गुल्मार्थनयधुवासच्छादिभिरनेकधा ॥ कोड़ते विविध गर्दैवलोके सुदुर्लभ विशेपः । मयना इति भापा। तत्पर्यायः । तथानिरोगातीमारकुष्ठाङ्गामयसन्नकः । यावदभूर्वायुराकाशं जलं वहिणियहाः। पौतपादा २२गोराटी ३ गोकिराटिका ४ । भिद्यते टेहजस्तापो मानसं योतुमईमि । तावञ्च चण्डिकापूजा भविष्यति सदा भुवि ॥ इति हेमचन्द्रः ॥ सारिका ५ गारी चित्र-कामकोधमयदे प्रलोभमोहविपादनः । अपि च ।

·J ५२ शारीरं : शारी शारो गौशाम्यापमामामामादिभयम्तथा। मतानि। पञ्च पेणीगतानि। नय म्रायुगतानि: | तेषां जानुनितम्यांसगण्ड सानुगागिर.स मानमोपिरिमये तापो भवसि मकधा। चोयस्थिगतानि। गीतर मन्धित। मप्लो. ग्लानि। दगनास्तु रुचकामि प्राणवार्य येवमादिभि दमतापो प्राध्यात्मिकः स्मृतः। तर मगतम् । चतुर्विगतिर्धमन्यः । वयो ग्रीवाधिकोषेषु तरुणानि । पाणिपादपानं पं महसगो भेदेभियने मुनिमातम । दोपाम्तयो मला: । · मय सोतांमि इति । पृष्ठोदगेरस वलयानि। शेषाणि नलम- सकुमारतनुगमें जगबहुमनाइने । ममामः ॥ विस्तारोऽत . उईम्। त्वचोऽभि- संझानि भवन्ति चान।। पुलमयेरितो भग्नएष्ठपोवातिमंहतिः। हिताः कलाधातयो मला दोषो यात्मीहानी "अभ्यन्तरगतः मारर्यथा तिष्ठन्ति भरडाः । पत्यसकरतीमोगलाषेमावभोजनः । फुप्फुम उण्डुको इदयं को घामा. भाग- | अस्थिसारम्तया देहा भियन्त देहिना भुवम्। पतितापिभिरत्ययं यमानानिवेदनः । यास्तु वाताशयः पित्ताशयः मे भागयो रता- | सम्मानिाविनष्टेषु त्वयासेषु गरीरिणाम। 'प्रमारलाकुचनादी नाना प्रभुरामनः । गय पामागयः पकायो मूवागयः स्त्रीण | पस्यौनि न विनम्यन्ति माराय तानि देहि गरभूवमहापागायी मच पीडितः। गर्भागयोऽष्टम इति साईविश्थामान्यत्राणि नाम्। निरजोमा मधेतन्यः परन् अमगताम्ययामा सीधामईयामसीनानि । श्रवणनयन-मांमान्यव निबहानि गिराभि पास गनिदान निजकर्मनिवन्धनः । वदनघाणगुदमेदाणि नव घोतामि नराणा पस्योन्यामम्बरकत्वान गोर्यम्से पतन्ति व मायमानः पुरोधाएऽ मूवयमादिनामनः । बहिर्मुखान्य तान्ये व स्त्रोणामपराणि च वीणि सन्धयस्तु द्विविधायटावन्त: स्थिराय । प्रसारयन पनि पोपमानाम्पियन्मनः। रेस्तनयोरधम्तादतवाहन पोडग कण्डरा गावास इन्वी: कट्याच चेष्टावतन्तु मन्या पोमपोजियते प्रामतिमारतः। तामाञ्चतमः पादयोस्तावत्यो इम्तपीवापठेषु। मेपास्तु सन्धयः सर्वे विजेया जिस्थिराउ जानिमाहि जठरामानुगता। तबाम्तपादगताना कण्डरा नखाः प्ररोहा मेण्यातस्तु दशोत्तर गते। तेषां गाय गुषामाय मरती ममष्टो वायायुना। पीपादयनिवन्धिनीना धोभागगतानां मेट वष्टपष्टिरकोनषष्टिः । कोष्ठे । ग्रीवा प्रत्य Narमामीति नातय मुनिमातम । योगिपठनिवन्धिमीना अधोभागगतानां विमः वाशीतिः । एकेकस्यां पादाङ्गस्यां वयस्वर कपट शिरिष दारितः । मूस्पिोऽचपिण्डादीनाञ्च मांसमिराम्राय- हावङ्गठे ते चतुर्दश। विनाविपतितो पायावमिको यथा। यिहानानि प्रत्येकं चस्वारि चत्वारि । तानि | एवं मतदमकस्मिन् सधि भरन्ति । शं विवागनपरियोमर, मणिबन्धगुम्फर्मथितानि परस्परनिमहानि | नेतरमथिवाइ च व्यास्याती। वयः वटी पामयामादिशातरमप्यायोतिराया। परम्परमपिटानि परम्परगवाषितानि चेति । | कपालेषु । पविगतः पृष्ठवंगे। तावन्त पापिया मग कोरगादिभिप्तथा। यगंगचितमिद गरीरम् ॥ ॥ पद कूर्चामते | पार्षयोः । उरस्पष्टी। तावत भलमानोsपि मम तिनिधार। रस्तपादनीरामदेषु। हस्तयोी पादयोही वयः कण्ठे। नाडौषु सपनाकानिमोनमरानि। | पोकामदयोरककः । महत्यो मामरज्जवयतमः | दग। दन्तपरिमाणादक मूलषु । एकः पामा पनि पाीितादिकामि ।। पश्यमभयतः पेशीनिधनायें है या लके नामायाचा दीवम महसगो नेवाय पमापी गदाताधारको नरः। पाभ्यन्तरे च मत मैवन्यः। गिरमि | गण्डकपंग व ककः। हो हनुमन्त्री। HAIR Friकवा गता किमा-विभवाः पञ्च जिजामफमोरकका ताः परि- परिष्टादयोः गायोय। पञ्च सिरकमा म" ष्याः गण चतुगाम्या मंधाताः। सेषु। एको मूर्ति ॥ त एते सन्धयों निरिणे । प्याय: पायो गुम्फमानुपए। एतेनेतामाथि- इष्टविधाः।। SETrian गार व्याया- बाइच प्याथ्याती। विकगिरमोरकका पायमएडमण्डसमहाया। पामरिक RE: मोरिन गारयस्थमा प्रति-चतुव मीमताः। ने चाम्यिमघालवण-बन्धगुलफजानुकूपरेषु कोराः सन्धयः । famiमपि गभरत व चेतमा झीया यतम्तयुका प्रसिधाताः । ये एताः वहणदगर्नयूद्वताः। लिन वाहमिति तेज एवं पति। मघातास्तु पखटाद के पाम बीणि म मामुद्राः। पौवापृष्ठयगयोः प्रतरा: । जिर Nireदिली मनि। पाशा पटायम्यिगतानि वैदवादिनी भाप । गम्य- कटोवपालेषु तवमेवनी। . . fnternet या द-मोन बोवा महानि Far- वायमतुण्डाः। कण्ठ उदयनेत्र कोमना निसानिमादिभिररसदागतं मापासु। मतदगोनरंग गोरिपा मण्डलाः । योवाटक महायाः । infficiawNayा मापा-पटोदाम्। पोशं मन्यु विषष्टिः। एव- तपो नामभिरंवाततयः मायेच व्याख्यान सोम पनि पामम्यां बोनि गतानि पृय । एकैशम्या : पम्यान्न मन्थयो नेते केवचाः । मनपा पार्शदापहनाभि- पादागा वोनिकोनि तानि पञ्चदग। तन पेगोग्रागिरानान्तु मन्धिमस्या न.. wazामगिरतापशा गुनपशितानि दग। पानामिकम् । मामायुगताना तामां गापास पट जगारमा रमपमा माया । बानो कम्। एकमुरारिति । गते गिय कोठे । पीडां प्रत्या fruireोरे। विमति विमदेवमेडम्दिन माथि भक्ति। पर्ने तर एकेकाप्यारा पादाटुल्यो घट । माय र मामा व प्रामविकासन याच्याती। योग पर नया गित्। नासत्य एवं तमगा; trans: पुन रदानम् । तर गुदभगनिमय पवारि विमतिमनम्। एव संशायाम् । दग आनुनि! HD दो मोर पत्रिममिनिन् लिये पम् । दूगे। दग पडणे। अपनी मा स्थान : जि। पटामिपम मयि भवनि। पतनतामाया REnामर गया माम् । न.पा वारियाणाती। पटिः कयाम् । पर्यtey PM मरट समोरमामा मामायो ग्रीनि। पागंयो: पटिः। सिगि। in Hदी नामुना गाउगोकम् । पर- ग्रीगयाम । मूर्षि पक्षिय समाधान मानद मागतानियाaatmभवति । HTTAR! या fer IITRARYनि वायुपताधा विद्यानात मा दिया। - - - .

·.. 1 - মী মাৰীৰ शारी निवत्यो हत्ताय पृष्ठाव शुपिरास्तथा । तस्यास्तुतीये त्वावर्ते गर्भशय्या प्रतिष्ठिता। शृङ्गाटकान्य कोऽधिपतिरिति । तत्र सलाद- निवत्यः शाखामु मर्वसन्धिषु चाप्यध । यथा रोहितमत्स्यश्य मुखं भवति रूपतः। येन्द्रवस्तिगुदस्तनरोहितानि मांसमम्माणि । स्तु कण्हराः सर्वा विजयाः कुशलरिहा तत्संस्थानां तथारूपां गर्भशय्यां विटुव॒धाः ।। नीलधमनी-माकाशाटकापाद्रस्थपनीफर- मपकाशयान्तेषु वस्ती च पिराः खलु । भाभुग्नोऽभिमुखः शेते गर्भो गर्भाशये स्त्रियाः। स्तनमूलापलापापस्तम्भवृदयनाभिपार्श्वसन्धि- बोरसि तथा पृष्ठे पृथलाय शिरस्य च ॥ स यीनिं गिरमा याति स्वभावात् प्रसवं प्रति हहतोलोहिताक्षीधाः सिरामाणिपारि- प्रथा फलकास्तीर्णा बन्धनहुभिर्युता। त्वपर्यन्तस्य देहस्य योऽयमङ्गविनिययः । विटपकचधरकूचकूच शिरोयस्तितिप्रांसयिधु- रक्षमा भवेदम, नृयुक्ता सुसमाहिता ॥ शल्य तानाहते.प वर्णतेषु केषुचित् । रोत्तेपाः सायुमम्माणि। कटीकतरणनित- मेव गरीस्मिन् यावन्त: सन्धयः स्मृताः। तम्मानिःसंशयं जान हर्ता शल्पस्य वाच्छता। बांसफलकथशास्वस्यिमम्माणि । मानुकुर्पर- युमि मिशास्तेन भारसहा मराः । गोधयित्वा मृतं सम्यक् दृष्टव्योऽङ्गविनिययः । सौमन्ताधिपतिगुल्फमणियन्धकुकुम्दरावर्सलका वस्थौनि नवा पेग्यो न गिरा न च सन्धयः। प्रत्ययतो हि या शास्त्रदृष्टश्च यद्भवेत् । टिकायेति सन्धिमम्माणि । तान्येतानि पक्ष पादिताम्तथा हन्धर्यथा वायुः गरीरिणम् में समासतस्तदुभयं भूयो जानविवईनम् ।" विकल्पानि ममाणि भवन्ति । तद्यथा। सधः- खायः प्रविजानाति वाघायाभ्यन्तरा तस्मात् ममम्तगावमविषोपडतं पदीर्घ व्याधि प्राणहराषि। कालान्तरमाणहराणि । विशय- स्तथा। पीड़ितमवर्षगतिक निःसृष्टान्वपुरीपं पुरुष-धानि । देकस्य कराणि । बजाकराणीतितत गृहें गन्यमाहतुं देवाशक्तीति दैरि मव इत्यामापगायां निवह पचरस्य मुत्र- सद्यःमाणइराण्ये कोनविंशतिः। कालासर नाम् ॥ ॥ वल्कलकुशाणादीनामन्यतमेनायेष्टिताचप्रमाणहराणि वयस्त्रिंशत् । बीपि पिवय- व पेशोशतानि भवन्ति । तासां चत्वारि काणे देश कोथयेत्। सम्यक्प्रकुधितचोदत्य नानि । चतुरात्वारिंश कायकराषि। स्टी तानि भावासु। कोष्ठ षट्पष्टिः। पीयाँ ततो देहं सप्तराबादशीरवालवावल्कलकुची- रुजाकराणोति ॥ * * भवन्ति चाय। चूचितुस्त्रिंशत् एकैकस्यान्त पादास्यां नामन्यतमन शनैः शनैरवर्षयंस्त्वगादीन "शृङ्गाटकान्यधिपतिः शवो कण्ठशिरोगुदम् । सिस्तिसम्ता: पदमा । दश प्रपदे । पादो- सर्वानेव वाध्याभ्यन्तराष्ट्र प्रत्यङ्गविशेषान् यथो- उदयं वस्तिनामी च प्रति सद्योहतानि । रे कूचमनिविष्टास्तावत्य एव । दश गुन्लफ-हान् लक्षयेचचपा । झोकी चाव भवतः । पठोमम्माणि सोमन्सतलभिप्रेन्द्रयस्तयः। नयोः । गुलफजान्वन्तर यिंगतिः। पल “न गक्ययनपा द्रष्टं देहे सूक्ष्मतमो विभुः । फटीकतरुणे सन्धी पार्श्वजी वृहती च या । नुनि। विगतिप्री। दश वह थे । मतमेव- दृग्नते ज्ञानचक्षुर्मिस्तपयक्षुभिरेव च । नितम्बाविति चैतानि कालान्तरहरामि। कस्मिन् मधि भवन्ति । एते नेतरमधि- शरीरे चैव शास्त्रे च दृष्टार्थ: स्याहिशारदः। उत्तेपी स्यपनी चैव विगत्यमानि निर्दिशत् 1. घ व्याख्यातौ । तिमः पायो। एका दृष्टगृताभ्यां सन्देहमवापोद्याचरेत् मिया" लोहितामाथि जानूर्वो कूर्या पिटपपराः । दे।सेवन्या चापरासपणयो। स्फिची: पाठोऽध्यायः। कुकुन्दरी कचधरे विधुरे सहकाटिके। व पक्ष । है वस्तिशिरसि । पयोदरे। प्रधातः प्रत्येकमनिर्देशं शारीरं व्याख्या- मांसफलकापागा नीले मन्ये फरशी तथा। भ्यामेका। पृठो संनिविष्टाः पच पच स्यामः । सप्तोत्तरं मम शतम् । तानि मम्माणि वैकल्पकरणान्याधुरावर्ती दी तयेय ध। . Fः । षट् पाग्योः । दश वक्षस। पक्ष- पक्षामकानि। तट्यथा। मांसमम्माणि | गुल्फी ही मणिबन्धी दी है गिरासि छ मी प्रति ममन्तात् सप्त। दयामाश- सिरामर्माणि मायुममाणि। प्रथिमम्माणि। रजाफराणि जानीयादष्टावतानि हिमान्। यो:। गाजीदो सन्धिमम्माणि चेति। न खतु मांसमिरा- क्षिप्राणि विद्यमावाणिन्ति फालासरप पा" सायस्थिमन्धिष्यतिरेकेणान्यानि मम्माणि मम्माधि नाम मांसशिरामायस्थिमविसदि सालनि। एका जितायाम्। मोहयो । भवन्ति यमानोपलभ्यते। तवैकादश मांस- पातास्तेषु स्वभावत एव विशेषेण प्राणातिष्ठन्ति शायां । रे नेवयो । गण्डयोयतमः । मम्माणि। एकचत्वारिंशत् शिरामम्माणि । तम्मानमर्मस्खभिहसास्तस्मान् मायानापयन्स । हर्णयो। पतम्रो मलारे । एका शिरसी. सतविंशतिः वायुममाणि। अष्टावस्थि-तव मयःप्रापहरायाग्न याम्यग्निगुपचाप এনানি প্তে ঘর্মীয়বালি * ममाथि । विंशतिः सन्धिमम्माधि। तदेतत् घोणेषु चपयन्ति । कासामारप्राणहराणि 'मिरासायम्पिपर्वाणि मन्धयय गरीरिणाम्। महोत्तरं मग्नशतम् तेपामकादशैकस्मिन् सौम्याग्ने यान्यग्निगुणेषाय शोषेषु कमेपर गोभिः महतान्यत वनवन्ति भवन्यत: " सधि भवन्ति । एतेनेसरमधिवाह व मोमगुणेषु कालान्तरप पयन्ति विषय- जीपान्त विशतिरधिका । दग तासां स्तनयो- व्यायाती। उदरीरमोदादग। चतुर्दश पृष्ठे সাঘবিয়ালি মনিহা যাই- ककस्मिन् । पच पच यौवने तामा परिदृधिः। पोवां प्रत्यूदं सप्तविंगत् । तच मधिमाथि दन्तायुस्तिष्ठति तारमीवत्युतमा त पपत्वपये पतसम्तासां प्रस्तभ्यन्तरती है चिपतनदयकूर्य पूर्णगिरीगुन्फन्द्रवम्तिभावा- गस्थे मप्रस्थानाधितोवायुर्विकामति तणात् मुपाथिते या छ प्रहरी है। गर्भधिद्र- वोसोहिताचाणि विटपति। एतेनेतर. सगस्यो जीवत्युतगल्यो मियते । बैंकला. संथितास्तियः । एकातिवभिन्यस्तिष एव। संधि प्यास्यातम् उदरोरसोस्नु । गुद- कापि मौम्यानि मोमो हिदिरवाज्याच पिसपकायमध्ये गर्भाशयो यत गर्भस्तिष्ठति। वस्तिनाभिहदयस्सनमूनस्त नरोहितापसापान्य, प्राधावसम्बनं करोति । रजाफरामिवार तामा यहलपेन्दयस्पुनागपतपदी,स्थिर पस्तम्भी पैति । पृष्ठमाधित कटीकतरण- गुरभूयिष्यामि पिपता को रसायरी। सदुपए कर्कमभावाः सध्यसिमिराणायु-कुकुन्दर नितम्यपार्मसन्धिहरमफटकायमा पाइभौतिकीच मामाहा। पिदार- मादका पादेयभावत: एक मम्ति तिा सामाणिधिनतनदयपूर-मामादीनां पहानामपि ममप्तान दिया. शिरोमहिन्धेसिपंरातोरिताहार्दिनाव समयायात् मयःमारहरादि। पर- "मों पेपरः पुरस्ताथा: प्रोम. कधर ति। एनसरो दाइसायातः। रोनानामबानो वा पायानमारादि। मुप्कना.. पपई मागिरतो धमन्यो माहा:, सिना सिमा faint मोगामात्य निहनि फसमस्तमंत तिरकारि।२t: ती दक्षतरित एवमिदान! ममंसिरा धामीसोतमामनगर प्रतिभाग.. पाही राशों । रातको समत. मोमिनपामर झोलिला. 'मानापाकलियोनिमारता सा प्रशस्तिता का सपना । पर मोममाः। पलारिसमा.. . तिमः1. . - मशक्ति पाया * ·+ ५8 शारीरं शारी गागर "चतुर्विधा यास्तु गिरा शरीर कव्या बागयो वमिनीम तथापि मधोमरण विभना: मीमना माम सपोमादमान प्रायेण ता मर्मसु सविविटाः। मम्मरोग्रणाहते । तवाप्यमयतो भियग जीय- नागेमरणम् । प्राणीयातिविडामगर मायस्थिमामानि तथैव मन्धौन् त्वेकतो मित्रे मूवसायी ग्रामो भर्याप्त । मह मिराणो मध्ये मिरामनिपातः मार मन्तप्यं टेई प्रतिपालयन्ति । यवेनीपमालो गति। पजामागययोमध्ये सानि चत्वागिममानिसवापिमधोनार ततः ते मम्मणि ताः प्रहहः सिरामभवा नामिनाम सवापि मद्य एव मर- मस्तकाभ्यन्तरोपरिहात मिसामचित्रित • समन्ततो धायुरभिस्तणोति । पम्। स्तनयोमंध्यमधिष्ठायोरयामागयहार | रोमावत: अधिपतिस्तवापि मद्योमामा • विवईमानस्तु म मातरिक्षा सत्वरजमाममामधिष्ठानं हदयं नाम तब मद्य एवमतानि माविगदूई जगतानि म राजः सुतीवाः प्रतनोति काये । एव मरणम् । स्तनयोग्धम्तात् दाइनमुभयस- व्यायामानिमानितपाय। राजाभिभूतन्त पुनः गरीरं सममूने नाम मम्मयो तत्र कफपूर्ण कोठतया "ऊची गिरामि पिटयेच मायाम प्रलीय नश्यति चास्य मंत्रा। कामवासाभ्यां मियते। स्तनचुकयोरहें। एककमानमिता मानपूर्णमलम् । अतो विशल्यं विनिहन्तुमिच्छन् झङ्गलमुभयतः स्तनरोहिती नाम सब विहानदयमितं मपिवयनक मम्माणि योन परोक्ष्य कत् ॥" लोहितपूर्णकोष्ठतया कामामाभ्याच मियते ही मानु-मपरं कर कुपराम्पा । एतेन शेपं व्यायातम्। तव सद्यःमाणहर- | अंशकूटयोरधम्तार पार्योपग्भिागयोरपलापी अम्यिकम गुदनाभि पदमिमी' मन्ते विदं कालान्तरेण मारयति । कालान्तर- नाम तब रन पूयभावं गतेन मरणम् । चत्वारि पचगने दग यालिच मापहरमा विह' घेकल्यमापादयति। विशल्य - उभयोवोरसो नाघी यातय हे अपम्तम्भी नाम নালি মহাবিবশ্বিনমিশালি पापहरमन्ते विवं कालान्तरेण कगयति | नव वातपूर्ण कोठतया कासम्बासाभ्याच मर पाण्ययेहि परिविस्तरोनानि । रुजाच करोति, रुजाकरमतीनवेदनं भवति। पम्। एवमेतान्य दरीरसोदिग मम्माणि एतत् प्रमाणमभिवोच्च पदमि नमः तब माणहराणि सप्तरावाभ्यन्तरामार- | व्याख्यातानि* मत सई पृष्ठमास्यनु गोप कमी करणं परिद्वय म। यन्ति । कालान्तरमाणहराणि पक्षामासादा। व्याख्यास्यामः । तव पृष्ठवंगमुभयतः प्रतियोगी पाभिधातितमपोर निहन्ति मन्त्र तेष्वपि तु क्षिप्राणि कदाचिदार मारयन्ति । काण्डमस्यौनि कटीकतरुणे नाम मर्मणी तव तम्माहि मम्ममदनं परिवन नीयम् । विश्यमागाइरापि वैकल्पकराणि च कदाचिः शोणितक्षयात् 'पाण्डुपिवणे होनरुपय शिवेषु पाणिधरणेप गिरा नराणां दत्यभिहतानि मारयन्ति ॥ ॥ प्रत नई म्रियते। पार्षजधनवहिर्भागे पृष्ठवंगमुमयतो सहोचमोयुरगन्यमनो निति । प्रत्येकगो ममस्थानान्यनुव्याख्यास्यामः । नव नासिनिम्ने कुकुन्दरे नाम मोपी ततस्पर्मा प्राध्यामितश्चमममममतो मनुष्या पादाङ्ग,ठान्योमध्ये क्षिा नाम ममम तव ज्ञानमधःकार्य चेटोपघातया योणीकाण्डयो मंछिवगापतरूपविधनंजयामि। विम्याक्षेप के मरणम्। मध्यमाइलोमनु- रुपयाशयाच्छादनी पान्तरप्रतिवही हिमेषु तव मतले इतेषु पत्र पूर्वेण मध्ये पादतलस्य तन्तहृदयं नाम तपापि नितम्रो नाम तवाध:कायगोषो दीयन्याय गधत्यतीय परनय गति। रुशाभिर्मरणम् । क्षिपप्योपरिष्टादुभयतः कूर्चा | मरणम् । अधःपान्तरप्रतिबदी जघनपा- एवं विनागमुपयान्ति हितव विशा नाम यव पादस्य भ्रमणवेपने भवतः । गुल्फ- | मध्ययोस्तिय॑गूईञ्च नघनात् पानमन्धी नाम हना वायुधषिघातमितत्तमूनाः । सन्धेरध उभयत: कूच पिरो नाम तब जा-तब लोहितपूर्णको तया नियते । स्तनमूना सम्मानयोरभिइतम्य तु पाणिपादं मोफो। पदजयोः सन्धाने गुल्फो नाम तत्र | टुभयतः पृष्ठवगम्य बृहती नाम तब शोणि त्तिव्यमार मणिबन्धनगुन्फर्दथे। समाधपादता रहनता था। पाणि प्रति | तातिप्रतिनिमित्तरपद्रवर्मियते। पृठोपरि मम्माणि गन्यविषयावमुदानि बहामध्ये इन्द्रयस्तिर्नाम तब गोणितपय पृष्ठवंगमुभयस्तिकसम्बद्दे असफनके नाम तब यम्माच मांस इता न भवन्ति भय। मरणम् । अहोर्यो: सन्धाने जानु नाम तब बाहोः वापः गोयो वा । बाहुमूई योवामध्ये जीवन्ति तत्र यदि वैद्यगुणेन करित पता जानुन समुभयतस्वालमापि ममपौठम्कन्धनिबन्धनामसी नाम तत्र स्तश्च- से प्रापयन्ति विकनत्वममंगयं हि। सन गोफाभिटादिः स्तम्धसथिता च । फर- बाडुता । एवमतानि चतुहश पृष्ठमाणि मम्भिवपरितकोगिरकपाला मध्ये जर्षी माम तय गोणितक्षयात् सथि- | व्याख्यातानि ॥ पत ह जनुगतामि जीवन्ति स्त्र वितिय शरीरदे । गोप। का आईमधोवरणसभेकरमूले व्याख्यास्यामः । मन कठनाडीमुभयसयतम्रो सोषिता नाम सब लोहितचयेण पचा-धमन्यो हेनीले ६च मन्ये व्यत्यासेन तन्त्र छिवय गयिभुजपादकररमेष- येषां न मम्नपतिता विविधाः प्रहा. धातः । पाषषश्योरन्तरे विटपं नाम तत्र मूकता वरवकृतमरमग्राहिता छ। पोवाया• सोममारतत जांसि रजमत्तमानि च पायमल्पगकता वा भवति। एषमेतान्ये का. मुभयसयतम: सिरामाटकास्तव सद्योमरणम् | मम्मसु प्रायशः पुंसां भूतामा धापतिइते । थिमम्मानि व्याप्यातानि। एतनेतर | शिरोनीवयोः सन्धान काटिके नाम तब ममाभिहताम्तमाम जीवन्ति शरीरिंग सपिशष्ट च व्याप्याती। विशेषतस्तु यानि पनमूहता । कर्ष पृष्ठतोऽध.मथिते विधुरे नाम | इन्द्रियायें चप्राप्तिर्मतोवुद्दिपियय ! सधि गुनफजानुविटपानि तानि वाही मपि नव योधिर्यम् । घापमार्गमुभयत: मोतोमार्ग रजय विविधांम्तीमा भवम्यागहरे हत। पन्धकूपरवक्षपराणि । यथा वहणपणयो । प्रतियो. पभ्यन्तरतः फणे नाम तव गन्धा- ते कालान्तर तु ध्रयो धातुक्षयो नृदान रगर टिपमेय वध कच्चयोमध्ये कधधर भानम् । म पुछान्तयोरधोलोचितोऽपाई ततो धातुक्षयाजन्तुर्वेदनाभिद्य नयति । सम्मिन् विरेत एवोपवाः । विगैयतस्तु माग- नाम सबाध्य दृध्य पघातो वा। भुवोरुपरि-हते धकस्य जनने केवलं यद्य-पुणात् । कुडता। कुपराप्ये कुणिः। करधर निग्रयोरावर्ती नाम तबाध्य दृष्टापघातय गरीरं क्रियया युक्त विकलत्वमवाधार कशातः । एवमेनानि चनुयत्वारिंगशापास) भुयो.पुशान्तयोरुपरिकललायोमध्ये गही विशयनेषु विनयं पृर्षी याच कारणा ममापि प्याशातानिपतमाम त सयोमरणम् । गहयोपरि केशात जाथि मम्माणि क्षतानि विविधा मदोरमोमयानान्यनुयाप्यास्यामः। तत्र उत्पी नाम सत्र मगन्यो नोवति पाशात कुर्वन्यन्ते च वैकल्यं कुवैद्ययागो यदि पानामनिरमन म्यूनावपतिदहं गुदं नाम मम पतितपस्योवानोइ तगल्यः। म वोमध्ये स्थपनो छदमदाभिधातभ्यो दहनावारदादपि । मयोमरणम् पिपामगोदितोऽभ्यरत नाम तातोपवत् । पञ्च सन्धयः शिरसि उपधात विज्ञानीयामशान्तस्य सधनम्।

·- जारो गारा शारी समाधान गपिनि करीमान् गगांयापि बनामः परा: मिरा पतरः। घायोग्याका मपन्यायका परि- मायालयोवापिनियोला। परन् । बांच्या 1 गायोटिंग तामां गामधिगता. पनि मनमगापिताम् यदा तु कुषितः गंमा मा. मिग: पनिय। म यो परिया। घाटग महिनामामा- শুনব। চিত্রনা सदाण विविधा गंगा आयनां ममम्भवाः पाद परिन् मीमनकामधिपता- माणधिनायविकारा धातना पृरण यणं गंधानममंगयम् । विति । एवमगमालाः पवागमण कई मगि काय विविधा नराणाम्। म्याः मिगः मवरदा वायामान्यान् गुणानपि, मिति । मनि पात्र । मावेनमा भवन्ति यदा तु कुपितं रमा मवरी नया: मिग:। “व्यायन्यमिता दे नामितः प्रगता: मिराः। লং এগ্রি মান্না: * * नदान विविधा गैगा जायन्त रहामाया। प्रसानाः पधिनीकन्दादिमादीनां यया जनम्" मामोधायः। नदिया मिग: काचिन पित्तं यनं नया पटमोऽध्यायः। प्रधान: मिरायनविशिनाम गारीरंधाप्या प्रमाण धा यान्यता प्रतः मयंग्रहा: स्मृताः । प्रयातः मिरायविधिगागरं ध्यायायामः । यामः । मा मिगणतानि भर्याना ।याभिरिट प्रदुष्टानां कि दीपाणामुधियानां प्रधावताना वानम्बयिरगन्जनतालमीमपरियान्तपीन- गणेगमागमय जम्नारिणीमिः केदार प्रयघ यमुमागंगमनमनः मर्यवहाः स्मृताः । द्याध्यकर्षितमत्तवान्तायरिहास्यापितानुवामि- च युम्माभिरम्निमार्ग अनुराधन चाफुलग तधामणा पानयहा: पृप्यन्त यायुना मिरा । नागरिकावलमगर्भिगीनां कामानामगोप- प्रमाणादिमिचिगेपः । दुमपत्रमेयनीनामिव | पिता दुधाय नीनाय गोता गाय: बिराः प्रहसरापेपकपक्षावातोपामपियामामू: घनामां प्रमानातामा नाभिमनं ततय कफात्। प्रपीडितानाच मिरां न विध्य त् । यावाव्यध्या अमरन्नामनिर्यक पल भवरापाव । पराग्यशाम गेमियः मिरा नात्युगीननाः यथ्यापाटा हटायायन्त्रिता यन्वितायानु- "यापत्य मिराः याचे मम्भयन्ति गरोरिणाम प्रत की प्रथयामि न यिध्ये दयाः मिरा सिता तिनागितावनकमाया विकारा: नाभ्यां मा निवदाम्ना प्रतवन्ति ममन्ततः । भिपक । मागभिहिताम्तेषु चापकेश्चन्य पु चानुलेपु नाभिरया: प्राणिनां प्राणा: प्राणाम्राभिर्युण-कम्यं मरणाश्चापि घ्यधात्तामां ध्रुयं भवेग। यद्याम्यानं यथान्याय मिग विध्य त् । प्रति- यिता। मिरागतानि चत्वारि विद्याध्यापासु बुद्धि-पिवानामपि च विपोपमग पाययिक पु मिराभिराहता नाभियनाभिरिवारकः ॥" मान् । मिरायधनमप्रतिपिदम् । तव खिग्धम्मिन्न- नामां मूनमिरारावारिंशत। सामा यात-पद्धि'गश गतं कोठ चतुःपहित.मूनि । मातरं ययादीयमत्वनीयादयप्रायमन्द्रं भुतपन्तं वाहिन्यो देश। पित्तवाहिन्यो दगा कफ- गारठासु पोड़ा मिरा: कोठे दापि गर्दय तु । ययागू पीतयन्त या ययाकानमुपसाप्यामीनं पाहिन्यो दा । दश रमवाहिन्यः । नामान्त | पचायनानुनगोमयेध्याः परिकीर्तिताः" | चितं वा पापानाधमानी वस्तपदृचम्मान्त- घालवाहिनीनां पातम्यानगतानां पञ्चमातिनव मिरागतमकम्मिन् मधिभयसि तामां यस्कनमतानामन्यतमन यन्ायित्वा नातिगाट गतं भवति । तावत्य एय पित्तवाहिन्यः । पित- जानधरा वेफा तिम्रयाभ्यन्तराः। तोर्यो नानिगिदिलं गरीरप्रदेशमासाद्य ययो गम्त्र पनि कफवाहिन्यय । कफस्याने रसवाहि- मन्ने ६ लोहिताक्षमता कतास्वयेध्याः। ग्टहीत्वा मिरां विध्यत् ॥ ७ ॥ चय । यारानीटोरेवमेतानि मप्तमिराशतानि एतेनेतरमश्विाह घ व्याप्यातायेयमगरव- वातिगीते नात्युणे न प्रवाते न चाझिते। नव यातवाहिन्यः मिरा एकगिन् मधि पत्त- कृत्या: पोड़ग गावामु। दाविंगत् चीयां मिराणां व्यधनं कार्यमरोगे वा कदाचन ॥" विंशतिः । एनेनेतरमधिदाह च व्याप्याती। तामामटायगवत्याः। ६ हे विटपयोः कटीक- तव व्यध्यसिरं पुरपं प्रत्यादित्यमुखमरविमा विशेषतन्तु कोष्ठे चतुस्विंगनामा गुदमेद्रा- तरुणयोय । अष्टावष्टायमिन् पाएँ बोरिश्ते उपवेश्यागने सक्योराकुञ्चितयो- विताः । योग्यामष्टो। हे वे पार्मयोः । पट तामामेकै कामूहगां परिहरेत्। पाखसन्धिगत निवेश्य कुपरमन्धिदयस्योपरि हस्तावन्तYढ़ा- पृ। नावात्य एव चोटी। दग वामि। च हे। चतम्रो पिंगतिय पृठवंशमुभयतम्तासा-ष्ठतसमुष्टीमन्थयो: स्थापयित्वा यन्त्रणमा एकचत्वारिंगचत्रुण फहम् । तामां चतुर्दश मूईगामियी ६ ६ परिहरन हती मिर। टकं ग्रोवामुथ्योरपरि परिक्षिप्यान्येन पुरुषेछ ग्रोवायाम् । कर्णयोचतसः । नव जितायाम्। तावत्य एपोदर तामां मेदोपरि रोमराजी- पयात स्थितन वामहस्तेनोत्तानेन गाटकान्त- पट नामिकायाम् । प्रष्टी नैवयोः । एवमेतत् मुभयतो दे दे परिधरत् । चत्वारिगहनामि | ध्यं ग्राहयित्वा ततो वेद्यो घूयाद्दक्षिणहम्तेन पञ्चमात्यधिकशतं वातवहानां मिराणां | तामां चतुगागमालवा। हृदये है है। सिरोत्यापनार्थ नात्यायतमिथिलं यन्त्रमाविष्ट- व्यायातम् । एप एव विभागः शेषाणामपि ।। हे स्तनमूने । स्तनरोहितापलापस्तम्बेयूभयतो यत्यसकस्रावणार्थ यन्त्र पृष्ठमध्ये च पीड़येदिति विशेषतम्त पित्तवाहिन्यो नैवयोदंग । कर्ण-टी एवं दाविंगदगम्ब शत्याः पृठोदरीरास कम पुरुषञ्च वायुपूर्णमुखं स्थापयेदेष उत्त- यो । एवं रहाय हा कफवहाय । एवमतानि भवन्ति। चतुःपष्टिशिरागतं नवुण आई भवति मागगतानामन्तर्मुखवानां सिराणां व्यधैन सतगिरागतानि भविभागानि व्याख्यातानिपतन पट्पञ्चागचिरोधरायां तासामष्टी चत- | यन्त्रणविधिः । तत्र पादव्यध्वसिरस्य पादं समे भवन्ति चात्री स्रय मम्मसंज्ञाः परिहरेत् । हे ककाटिकयोः । स्थान सुस्थिरं स्थापयित्वान्य. पादमीपरसस- "क्रियाणामप्रतीधातममोई बुद्विकर्माणाम् । हे विधुरयोः। एवं ग्रीवायां गोड़शाध्यध्याः। चितमुच्चैः कत्ला व्यध्यपादं लानुसन्धेरधः शाट- 'करोत्यन्यान गुमांयापिसा: मिरा: पवनचरन्। इन्वोरभयतोऽटायष्टी तासान्तु सन्धिधमन्यो । कनाविध्य इम्ताभ्यां प्रपोध गुल्फव्यध्यप्रदेश- यदा तु कुषितो वायुः खाः मिरा: प्रतिपद्यते। हे हे परिहरेत्। पविशन्निदायां तासा. बोपरि चतुरङ्गल प्लोतादीनामन्यतमन वहां तदाम्य विविधा बोगा नायन्ते वातमम्शया: ॥ मधः पोड़शागस्वकृत्याः रसवहे हे वाग्बहे च पादसिरा विवत् । प्रयोपरिधावती गृढा- भाजिष्णुतामचिमग्निदीप्तिमरोगताम् । है। द्विादश नामायां तासामीपनासिक्य- अष्ठसतमुष्टी सम्यगामने स्थापयित्वा सुखीप- समर्पत स्वा: मिराः पित्तं कुर्याचान्यान् गुणा- चतमः परिहरेत् । तासामेव च तालुन्येकां विष्टम्य पूर्ववदयन्त्रं बडा हस्तमिरां विवेत् । नपि मृटायद्देशे। अष्टाविंगदुभयो वयोम्तासाम- एभ्रमौविश्वाचोः समुचितजानुकुर्परः म्यादा यदा प्रकुपितं पित्तं सेवते स्ववडा: सिराः। कैकामपाङ्गयोः परिहरेत् । कम्योग तामां योगीपृष्ठस्वान्धेपूनानितपृष्ठम्यावामिास्कम्य तदाम्य विविधा रोगा जायन्ते पित्तसम्भवाः । गदवाहिनीनामकका परिहरेत् । नासानत्र- उपविष्टस्य विस्फुर्जिनष्ठम्य विध्य त् । उदरी- से हमनेषु मन्धीनां स्वयं वन्लमुदीर्णताम् । गताम्तु ललाटे पष्टिस्तासां केशान्तानुगता. ! रसो: प्रसारितोरस्कस्योद्रमितशिरस्कस्य . । - ।

·. | तिर्यग्गानान्त पतषां धमनीलाम प्रधानामागेगेषु च मामा तिमिरा-पगाजलीका स्यात् प्रच्छ पिण्डितहितम् तञ्च तासां मुखानि रोमकूपमतिकालिन बिगरलियामपुरनामिछ। मामाया मिराहण्यापर्क र गालावुचि स्थित स्टेदमभिवन्तिरसञ्चापि सन्तर्पयन्सार भारीरं शारीरं गारं नयमोध्याय:। विस्फ जितदेवम्य बाहुभ्यामवलम्बामानदेय मपाड्याता एव शिरोरोगाधिमन्यप्रति पार्षयोः। अयनामितभेदम्य मे । सवा- रोगविति । प्रत साईटश्यधनं पनु- भयातो धमनीशाकरण ani मितविदष्टजिताग्रस्थाधोजितायाम्। प्रति- व्याप्यास्यामः । तव दुर्पिहामिविया कुचिता स्यामः । चतुभिंगतिधमन्यो व्यत्ताननस्य तालुनि दन्तमूलेषु च । एवं सन्त्री पिचिता कुहिता प्रमता प्रत्युदोर्णा अभि अभिहिताः। तब विदाहुः पायानन्याय मिरोत्थापनहेनन् बुहायेक्ष्य | इसा परियष्का कूणिता पिता अनुत्थिताविद्या सोतमामविमाग: मिराविशारा एक गरीरवगेन व्याधिवशेन च विदध्यात् । मामा गमहता तिर्यग्विडा पविद्या प्रथाज्या विद्वता, प्रोतांमि चेति। सगुन मस्यज्ञा पया मेष्ववकागेषु यत्रमा गम् निदध्यादतोऽन्यः धेनुका पुनः पुनर्पिता गिरासायग्निमन्धिमा | धमन्यः प्रोतामि च मिराभ्यः 'वयवमानं प्रीहिमात्र या मोहिमुखेन । मेस चेति विंगतिदुष्टशधाः। शव या सूक्ष्मग वाम मम प्रियमात् .. अस्थनामुपरि कुठारिकया विध्येदईयवमानम् । विज्ञान व्यतामसंक् सवति राजा गोफवती सना परम्परमनिर्यात भवन्ति चाव। धमा दुविधा। प्रमाणातरिताविहायामः "व्य वर्षास वियेत पीसकाले तु शीतले। प्रविशति गोपित गोगितातिप्रतिर्वा साति-भवति । तासाना भाभिमगा -हेमन्तकाले मध्याई गम्ब कालाभ्नयः स्मृताः। विधा । कृधितायामप्येवम्। कुण्ठानप्रम- मांगा दगदग • सम्यक शस्त्रनिपातेन धारया या भवेदसक। पिता पृथुलीभावमापना पिशिता । प्रनासा माः। जहंगाः सह रहा तिठेच सुविहान्तां विनिर्दियत्। दिता पुनःपुनरन्तयोय बहुगः शम्बाभिहता यथा कुसुम्भपुष्येभ्यः पूर्वं सवति पीतिका। कुष्टिता। गीतभयमूछोभिरप्रवृत्तगोणिता पाभिवहन्ताः शरीर धारयन्ति । तथा मिराम विहास दुष्टममे प्रवर्तते ॥ अप्रता। तीक्ष्णा महासुखमलविहा पायु-१ मभिप्रपवासिधा जायन्ते तानिन्। मूवियनस्यातिभीतम्य यान्तस्य पितस्य ध। दीर्णा । अस्परहासाविष्यन्ते विहा पन्तभिः | वातपित्तकफगोणितरसान है। म वहन्ति मिरा विद्यास्तथानुस्थितयन्त्रिताः। हता। धीणगोणितस्यानिन्नपूर्णा परिशप्का। गदरूपरसगन्धानटाभिगोते। चोपय बहुदोषम्य मूरच्या विद्रुतस्य च । चतुर्भागावसादिता किचिमत्तगीपिता ! चहाभ्यां घोपं करोति भूयोऽपरा विसाव्या सापरास्वाहेऽपि वा कूणिता। दुःस्थानवधनाइपमानायाः गोषित- प्रतिमुध्यते । चानुवाहिन्यो। र सोपदोपन्त कुयादपि विचक्षणः । मम्मोहो भवति सा पिता। पयितविदा वातस्तेन मंयिते में एक नपातिममुतं कुर्याछेषं संगमनेर्जयेत् ॥ यामध्यवम् । हिवातिमहत्तशोणिता क्रिया- मभिवहसः। सास्वेतागित् । बसिनी बहुदोषम्य वय.स्वस्य गरीरिणः । सनकरी शस्त्रहता। तिर्यक् प्रशितयस्ता व्यायाताः। एताभिकी पर प्रमाणमिच्छन्ति प्रस्थं शोणितमोक्षणे ॥" | किविच्छेपा तिर्थग्विदा । बम पता होन-| पृष्ठोर.स्कन्धग्रीवाशाइयो भार्यते । तव पाददापादविवाहुकाटिप्यविसर्पवात- शस्त्रप्रणिधाननाविहा। प्रशस्तवत्या पत्र्याध्या च भवति चान। मोगितगतकटकविचम्किापाददारीप्रभृतिषु पनवस्थितविदा विठ्ठता। प्रदेशस्य बहुगोऽय. "आई गतान्तु वर्वन्ति कावं चिममय उपरिष्टात् दाइले मोहिमुखेन घटनादारोयव्यधा महायोणितसवा | अधोगमास्तु पक्ष्यामि । जिरा विध्येत्। ग्रीपदे तचिकित्सिते यया धेनुका। धूक्ष्म शस्त्रभ्यधनाडुगो विच्छिवा वखते। कोष्टकपिरखचपगुलपातवेदनास | पुनःपुनर्षिहा। मायुस्थिगिरासन्धिमभवन्ति।. वि.... पायो गुम्फम्योपरि चतुरडुने । अपच्या- विदा वा रजा भोपं वैकल्यं मरणं वापाद- मेवानपानरसं. मिन्द्रवम्तेरधम्साहन ले। जानुमरुपयधी | यति ॥ भवन्ति चाव। वहन्ताः गरीरं वा चतुरङ्गले ग्रस्याम् । ऊरुमूलसंस्थितान्त | "सिराम शिक्षितो नास्ति पचा घेताः स्वभा- तिर्यगगताना रसस्थानवाभिपूरयमि गलगण्डे । एतेनेतरमधिशाइ च व्याख्यानी वतः1) पुरोषखेदोय विपतनु वामवासी कुपरसधेरभ्यन्तरतो | मसावत् परिवर्तन्ते सन्मादयन साइयेत् । विधा जायन्ते सातिगत्।" मामध्ये शोज कनिष्ठिकानामिकयोमध्ये वा पक्षानता होते त गरी कायनिणतिते। एवंदविषदासी यत्तदा ये कफोदर पतामेव | भान्ति व्यापदर्यता बहवयाप्युपद्रवाः । कफमोनितरसान है वहतः मा५ वाहिन्यावन्ताविते तोयवह महामासयोरयादिपन्ति । ग्धम्यामिप | हादिभिः क्रियायोगर्न तथा सपनरपि । शिवाथाम् । योनिप्रति ममन्तात् पहले यान्त्या व्याधयः गाम्ति यथा सम्यक् सिरा-विसर्गाय ते एव : अपने मूबवाह रे गक्रयई है। मशक्षिकायो लिन्यां परिवर्तितोपदंगाव- दोपएशथापत्सु मेहमध्ये । षषयोः पाने | सिरायपिकिमाई शस्थतन्ते प्रकीर्तितः। व्यधात। मात्तवसंचम्। व@निरमन्यो माम् । नाभरधातुराले सेवन्या दाम- यथा पिडितः सम्यक् वस्ति: कायचिकित्- सदमपंयन्ति । तात्येतामिगत प्रतिवहे। पटापन्यास्तिय्यंगगाना पादकोदर वामपा कशाम्तनयोरनारे ऽस्तविधी पास से च । गाईगोपादा- नाम निस्तिववास्तविरितास्थापितानुवासित, मूवपुरीपगुदवम्तिमसक्यौनि सिले व्याख्याताः। एताभिरधानमः । पोरयवे वदस्य ययोरतर। विशमधिमध्य- मिराविक परिहत्तथानि। क्रोधायासमथुन-न्त च ॥ भवति पाच । गमा ती कमधिगतामन्यतर- दिवास्वप्रवाथ्यायामयानोन्यानामनचक्रमण- "धोगमाम्त कुर्धन्ति कमाये पाय मयिक । नुमधिमध्यगतामय गीतातातपविकासात्मोन्यावसलामा तियागाः सवधामि कर्मम तामा: मारेर मागासमधिगतामुरी पालमनामाठमेरे मन्यन्ते । एतेषां विस्तरमुपरिटा. रंतु चोदादेपमा । निधागेयधोयामः । भवतयाव । freो दायाधिषु च नानुनि नानशेषु । मिरादिपाय तुम्न जस्तोकाभिः पदम्तथा। परदीपपरि ममनातकणंगले तागपु च। अगाद ययापूर्व निहरेहटगोचितम् । याम्ताभिरिदं शरीरं गवाचित मा0 धामहमधा घोत्तरोत्तर विभन्यो ·रापास। सरा प्राण. शारी शागर भारीर नाम परियामाहारियणवीप्यमा परिवारजनोयाप कथा: गुष्क पयपित | पकानप्रवाहणात् यधिरं मृकं स्याहन irm भिपि पिकानि। तय गधित किन पानं नोपभुनीत । यहि-मुहाभिघातिनं काममामगोपीपट्टनं कुत्र सदमा वा एहानि । साम्प्रेमायरो निनमगं गून्यागारच लग्मगागत माययान् विकट या जनयति । तव प्रतिनीममनुमोमयेत् म पनि गमाः मविभागा घामानाः सोधभयमहागंप भाग भाप्यादिकं परि- गर्भमत योनि पपयेत् परामर्पनिम्मोंकेत दयानि गर्भ व्यापादयामा म चामोश पिण्डोतकेन या। यधीयाहिरण्यपुष्पीभूलं हमा- 'पा समापनः मामि गगाने विमधु च। सेनाभ्यगोमादनादीनि मिर्पयेतान चाया- पादयोधारयेत् सुवर्मनां विगप्पां वा AON मीना तथा पानिरमीयरुपचीयते । मय मागेर पूर्वी कानि न परिपरी । मयना. प्रय बातम्योप मणव मधयमपिया यिगोध पशामिभृताम्यय पवाय: मनं मृदास्त नान्युभमपाययोपेतममम्बा तामूहि पिचं दयाग नतो नाभिनाही. पक्षेत्रिय पवा भाषयनित । विध्यार । दयं मधुरमायं निबदीप- मष्टादनमायम्य वेण घडा केदयेत् सतमुवक- पन्द्रियं पतमु भावयित्वा मीयममा भोग भोगये मामान्यमेतदा टेगर कुमारम्प प्रौशयां मन्यवधीयात् । पचवमायामित विभागका "n प्रमवारमा विगंपामु गर्मिणी प्रघमहितीय-पय कुमारं गौताभिरकिरामाय जातकणि न बाहें मोतसां मूनविदमागमपटेयामः। रसीयमामेगु मधुरणोतदवसायमाहारमुपमे रुते मधुमर्पिरनन्तामानोरमेन सुवर्णा- नि तु पाणयोदकरमरकाममेदीमय- | पेत । विपसमा एसोये पष्टिकोटनं पयमा महत्वानामिकया लेश्येतती बनानाभ्यश्य पकायानि येवाधिकार पा भोजयेतयं दधा पक्षमे पयमा पठं मपिया धोररक्षकपायेप मर्यगन्धोटकेन वा कम्य- हनि। एतेषां विशेपा बहवः । घेल्ये।। चतुर्थ पयोनयनीतमंशमाहार-हेमप्रतमन या वारिमा चापटेनं फपिटापद- तयोर्मून हदयं रमपादिन्यय धमन्यः। माननाममहितं यमनं भोजयेत् । पक्षमे | कपाविस वा फोन ययाकानं यथादेगं रविश्य कोगनविगमनमोहनभमपयेपनानि सोरमर्पि:मंपृष्टम् । पाठे नटंट्रामिहय मर्पियो, यथाविमयं च । रवं पा भवति। अमरेनयोर्मुनमामा- मायां पाययेदययागं था। मप्तमे मर्पिः पृथक् "धमनीनां इदिस्यानां वितत्वादनम्तरम् । योऽत्रवाहिन्या धमन्यस्तव विष्णामान पण्यांदिमिह मेयमाप्यायले गर्भः। अष्टम यदी चतूरायाचिरावाहा मीणां स्तन्य प्रपती ।" लाब पी दिः पिपामाभ्यं मरणं या । | दकन वमातिवमागतपुययनम्नपयोदधिमत | तम्मात् प्रयमाधि मधुमपिरनन्तामियं मन्य दकथरहे हैं तयोमनं तालुकोम । तव मानवापमदनफलमवघमियेणाम्यापयेत् । पूर्त विकालं पाययेहितीये मच्मणामिई सर्वि- हिम्य पिपामा सोमरणद । रमपद है पुराणपुरीपशवायमनुलोमनाथश्च यायोः । म्त तीये च । तत: प्राइनियारितम्तन्य मधु. योद्नं हदयं रमयादिन्यश धमन्यम्तव | ततः पयोमधुर.कपायमिदन तेनेनानुवामयेदन. मर्पिः म्यपापितलमम्मितं दिकालं पाययेत् ॥ दिस्य गोपः प्राणवहयिहवच मरणं तक्षि-लोम हि वायो सुग्न प्रसूयते निरुपयाच पय सूतिका बलातलाभ्यतां वातहरीपर्धान:- पनि । रक्तापहे हैं तयोर्मूलं यतत्- भवति । अत कई निग्धाभिर्यवागूभिजायल- कायेनोपचरेत् समेपदीपान्तु तदा पिप्पली हानी रहायाहिन्यय धमन्यम्तव विहाय रमयोपक्रमैदाप्रमयकालादेवमुपक्रान्ता बिधा पिप्पलीमूलम्तिपिप्पलीचियकन येरचय्यचूर्ण सवागताध्वरो दाहः पागद्गुना गोणिताति- | बलवती सुखमनुपद्रया प्रसूयते । नवमै मासि | गुड़ीदकैनोन पाययेत् । एवं ঘিার मन रमानेवता चेति। मांसपहे है तयो- सूतिकागारमेनां प्रवेशयेत् प्रणम्ततिप्यादी । विराव वा कुर्यादादुष्टगोणितात्। विशुद्दे लं मायुत्वधं रक्तवहाय धमन्यसव विहस्य | सवारिष्टं माधणक्षचिययेण्यशूद्राणां तर ततो विदारिंगधादिसिदां इयवागू चौर- अयधुमीसगोप: सिराप्रन्ययो मरणम् । मैदो- पीतष्णेषु भूमिप्रदेगेषु विस्वन्यग्रोधतिन्दुक- यवागू वा पाययेत् विगवम् । ततो यवः हे तयोर्मूलं कटीकी च तव विदस्य भनातकनिर्मितं मांगारं यथासंध्यं तम्भय- कोतकुलत्यसिहेन जागलरसेन शास्योदनं वे दागमनं सिन्धानता तालुगोपः स्थूलगोफता पर्यमुपन्तिप्तभित्ति सुविभक्तपरिच्छदं प्राग- भोजयेहलमग्निवलचावय। प्रनेन विधिना पेपामा घ। मूवबहे ६ तयोर्मल वम्ति- | घारमुदगहारं दक्षिणदारं वाटपस्तायतचतु- अध्यईमानमुपसंस्कृता विमुवाहाराचारा दश्च तत्र विद्यम्यानहवस्तिता मूवनिरोधः | ईस्तविस्ततं रक्षामङ्गलसम्पन विधेयम् । ( विगतसूतिकाभिधाना स्यात् । पुनरातवदर्श तधर्मद्रता च। पुरोपबहे थे तयोर्मूलं पका- | "जाते हिंगिधिले कुक्षी मुक्तोदयबन्धन । नादित्येके । धन्वभूमिजातां सूतिका घनतेस्तयो- प्रयो गुदेव तब विवस्यानाहो दुर्गन्धता प्रथि- मशूले जघने नारी या मा त मजायिनी।" रन्यतरस्य मावा पाययेत् । पिप्यस्यादिकपा गन्नता छ। समावड़े ६ तयोर्मुलं स्तनी | ततापस्थितप्रसवायाः कटीपृष्ठं प्रति समन्ता- | यानुपाना मेहनित्या च स्यात्रिरावं पञ्चरावं पणीच तन विदस्य कीवता चिरात् प्रसेको वेदना भवत्यभीएणं पुरीपप्रत्तिर्मूप्रसि. प्रवला यवागं पाययेविरावं शकता च। पार्तववहे ६ तयोर्मुल थते योनिमुखात् नेपा च । प्रजनयिष्यमाणां | पञ्चरात्रं वा अत कहूं म्रिग्ध मानसंसर्गेयोप- र्भागयः पात्तववाहिन्यय धमन्यस्तव विहाया तमङ्गलपम्तिवाचना कुमारपरिहतां पुवाम. धरीत् । प्रायमचैनां प्रभूतेनोष्णोदकेन परि- ध्यात्व मेयुनासहिष्णुत्वमार्त्तवनाशय। मेवनी | फलहस्तां स्वभ्यासामुष्णोदकपरिपितामर्थनां विश्चत् । क्रोधायासमैथुनादीन् परिहरेत् । शेदाढनाप्रादुर्भायः। यस्तिगुदविलक्षणं । सता यवागूमाकडात् पाययेत् । ततः सतोप- भवतयान । पागुतामिति । मोतीविहन्तु प्रत्याभ्यायोपचरै- | धान मृदुविस्तीर्ये गय स्थितामामुग्नसकथा- "मिष्याचारात् सूतिकाया यो व्याधिरप- इतस्यन्तु घतविधानेनोपचरेत् । मुत्तानामगइनौयायतसः स्त्रियः परिणत- 'मूलास खादन्तरं देहे प्रस्तन्वभिवादि यत्। वयसः प्रजननकुशलाः कर्तितनखाः परिचरयु- स कृच्छ्रसाध्योऽसाध्यो वा भवेदत्ययतर्पणात् ॥ मोतस्तदिति विनेय सिराधमनिवनितम् । रिति प्रथास्या विशिलान्तरमनुलोममनु- | तस्मात्तां देशकाली च घ्याधिमात्मेपन कम्मेणा। प्रधातो गर्भिणीव्याकरणं शारीरं व्याश्या- खेति न चाप्राप्तायो प्रयास विशिखान्तर प्रयापरापतन्त्यानाहामानो कुरुते तस्मात् सुखमभ्यव्यात याचनामिका सुभगे प्रवाह- परीष्योपचरेदेयं नेयमत्ययमाप्नुयात् ॥ स्यामः । गर्भिणी प्रयमदिवसात् प्रभृति नित्यं मपत्यमार्गम्। ततो विमुक्त गर्भनाडीपबन्धे कण्ठमस्या: केशवेष्टितया त्या प्रमृजेत्। कटु- मटा शुयलहता शुक्लवसना, गान्ति- | मशूलए श्रोणिवणस्तिशिरःस प्रवाहधाः | कालावुकतवेधनसर्षपसर्प निर्मोकर्या कटुतेल- 'मङ्गलदेवताना पगुरुपरा च भवेन्मसिन- गनः जनः । ततो गर्भनिगमे प्रगादं ततोगविमियर्यानिमुखं धूपयेत् । सागलीमूसकरकेन विकृतहोनगावापि न स्मगेङ्गन्धदुर्दशनानि | योनिमुखं प्रपन्ने गादतरमाविशम्यभावात् Han वास्याः पाणिपादतलमाखिम्येत्। मूर्थिवास्या जायते । दशमोऽध्यायः। 15 ·३ A MR. - MON वासेनानापितां नाभि मरुजां तुण्डिसंनिताम् | मूत्रसङ्गाः। स्थानात् स्थानञ्चोपकामति के कारिकासि पयःगर्करामोदमिय पादेव पोवारमादिभिप नियामन्य मधुकाचापिन्दोदिवानिफनामिनम्। भनामालिशागरिकसञ्जरमरसाचनचर्या मन शारो शारीरं शारीरं महाक्ष वीरमनुषेचयेत् । कुष्ठलागलीमुल नाशों भवति अयाम्या धीरजननाय मोम- दाय द्विपञ्चमूली.... कल्क वा मद्यमूवयोरन्धतरण पाधयेत् । नस्यमुत्पाद्य यगोधूमगालिपष्टिकमांमरमः | पिडादासादिमाग्रीमिहम् । शालिमूलकरकं वा पिप्पल्यादि या मधेन । मुरामीवीरकपिण्याकनगनमत्स्य कसेरमशृङ्गा- मेधापि गिगोभनि बार सिदार्थककुष्ठलागलीमहालक्षीरमिथेष सुरा- टक-विमविदारिकन्दमधुक-गतावरी नालिका- सुग्ने ग्रहीयान चैन नर्जयेत् मामाने मण्डेन वा स्थापयेत् । एतेरेव मिद्देन सिहा- | लावूकालगाकप्रमतोमि विदयात् ॥०॥ बीभहिवाममया । ममा थकतैलेनोत्तरवस्तिं ददात्। विधेन वाम- यथास्याः सन्यमम परीक्षेन। तञ्चच्छीतल पेदापासादिविधातभयानानोपययेन नडेन इतनापहरेत् । प्रजातायाय ना- ममलं मनु महायमासमम्स न्यम्तमेकोभायं मयानित्यं चैनमनुपर्नेत प्रियगजट रुघशरीरायाम्तीहोरपिशोधितं रक्त वायुना गच्छत्यफेनिलमतन्तुमयोतनवते न मोदतिया तद्देशनातिमरुद नामेरधःपाईयोवस्ती यातकुजमिति विद्यात्तेन कुमारम्यारोग्यं भर्गरो- सम्पम्रो नौगेगा सप्रमत्रमनाय मति। . अस्थि या गिरसिया प्रयिं करोति । सतरा | पचयो बलहिय, भवति। न च सुधित तपविद्युत्मभापादपलता माभिवत्युदरपटशूलानि भवन्ति। सूचोभिरिव भोकात यान्तप्रदुटधातुभिणीचरितातितो गून्यागारनियस्थानासायादिभ्यो निम्नुपते भिद्यते. दीयंत य च पनागयः । णातिस्थूल-विदग्ध-भचविरुवाहार तर्पिताया: होपमगतय वान रक्षेत्।। समन्तादामानसुदर मूबसय भयतीति स्तन्य घाययेद्रात्री पधच धालं दोषोपध- "नाशुदी विसाल नाकागे विश्न ना मकालन्त क्षणम् । तव वौरतर्वादिसिहं जल-मलानां तोप्रवेगोस्पत्तिभयात् ॥ ॥ भवन्ति नोममारतवर्षपु रजोधूमोदशेषु । भूपकादिपतिपापं पाययेत् । यवक्षारचूर्ण पा) चात्र । शीरमामासया सौरमा गश्चमधारित मर्पिपा सुबोदकेन या लषपचूर्ण वा पिप्पल्या- “धावास्तु गुरुभि ज्यविषमैदोपलम्तथा । दद्यासाम्तन्यपा; . ... दिशायेन पिप्पल्यादिचूर्ण वा सुरामण्दन दोपा देहे प्रकुप्यन्ति ततः स्तन्य प्रदुष्यति । परमास मम मामयअहितका वरुणादिकार्य या पञ्चकोलेलाप्रतीवापं पृथक | मिष्याहारविहारिण्या दुष्टा यातादयः स्त्रियाः मररोधरतय म्याग कतर उपसर्मभगत पादिकाधंधाभद्रदारुमरिचसंसृष्ट पुराण- दूषयन्ति पयस्तेन शारीरा व्याधय: गियोः । गुड' वा विकट कचतुर्जातककुस्तुम्बु मिथ भवन्ति कुशलम्तांच भिषक् सम्यक् विभावयेत्। पय कुमार उजिते सम्यति रोदिन गट प्रादेद वा पिवेदरिष्टमिति ॥ अथ बालं घडप्रत्यङ्गदेशे तु रुजा यवास्य नायते । যী মনি নমনীমালগ ধৰ चौमपरिवर्स धीमय वास्तुतायां शय्यायां । मुधुर्मुहुः स्पृशति त सश्यमाने च रोदिति । माययम्। पोलुबदरीनिम्यपरुपकाखाभिर्धन निमौलिताशो मूईस्थे गिरोरोगे न धारयेत् ॥ विक्षिपत्य निरीधत फेनमुहमति भयो शुदति दन्तान् सादति कूजति संधी धीशयेत् । मुद्धि पास्याइरहस्तलापिचुमयचा- । यस्तिस्थे मूवसङ्गार्ता रुजा यति मूळ ति। करो भिद्रामवर्यादीनानखरो निमि कम रयेत् । धूपयेचैनं रक्षोन धूपः। रक्षोधानि विरम वसद्वैवर्य चोमानान्वकूजनैः। दुईलो यानाडोम चाम्य पाणिपादगिरोग्रीवासवराजेत्। तिला. कोठे दोषात् विज्ञानीयात् सर्वत्रस्थांय यया पुरा धागा. मत न्यौ नसीसपकांचा प्रकिरीता अधिष्ठाने चाग्नि रोदनः । लपतीति सामान्य न मध्यालयेत् । प्रणितोपासनीयधार्यक्षेत । ततो | मेषु च ययाभिहितं मृदुच्छेदनीयमौषधं विस्तरेणोत्तर वश्यामः ॥ दगमेहनि मातापितरी छनमङ्गलकोतुको मात्रया चीरपस्य जोरसपिपा धापाय ज्ञात्वा यथारणे विद्या ग्राश्येत्। " मस्तिवाचन हत्वा नाम कुर्यातां यदभिप्रेतं केवलमैत्र, विदध्यात् । चौराबादस्यात्मनि पञ्चविंशतिषीय हादसवीं मक्षपनाम पा॥ ततो यथावधानी- धावाशावादस्य कपायादीनात्मन्येव न पिताधार्थकामप्रजाः प्रासातीति।। मुपेयामध्यमप्रमाणां मध्यमवयसामरोगां गोल धात्रयाः। तव मासादूई चोरपायाहुन्नि- "ऊनपोडशवर्षायाममाप्तः पञ्चवियतिन् । तोमपपतामलोलुपामशशामस्थूलो प्रसन्न- पर्वयग्रहणसम्भितामौषधमानां विदध्यात् । यद्याधते पुमान् गर्भ चिस्यः म विपदः । शीरा अलपीठोमलम्बोईस्तनोमयशामध्यम- कोलास्थिसम्मिता कस्कमानां चीराबादाय | जातो वा न चिरं जीवत् नीयेहा निमी जीवरसा दोग्धी वम सामन्द्रकम्गिणी कोलमम्मितामवादायेति non कुसे आतामतो भूयिष्ठ व गुणैरन्वितां श्यामा- “येषां गदानां ये योगाः प्रपश्यन्ते ऽगदागः। प्रतिक्षायां दीधरोगिण्यामन्येन वा तस्मादत्यन्तवालायां गर्भाधानं नकार मारोग्यवसाये वानस्य । सतीस्तनी देषु तत्वल्कमंलिप्ती पाययेत शिस्तनी॥ कराल कुर्यात्। सम्बस्तनी नासिकामुग्छ । एक बौणि चाहानि वातपित्तकफम्बरे। योपसष्टायां गर्भाधान नैव कुति।। बादयित्वा मरणमापादयेत् । ततः प्रथस्तायां स्तन्यपायाहितं सपिरितराभ्यां यथार्थतः ॥ स्थाप्येवंविधस्य त एव दोषाः संभाना नियो शिरमातामहतपासममुदऽमुख गिग-नच गाभयादव पाययेत गिग स्तनो। पूर्वोत्यैः कारणैः पतिर्यात गर्ने मुपपेय धात्री पानुषीमुपपेय दक्षिणं स्तनं | दिप्रकास्तिवमनानाते कुर्याच नात्ययात् । वह पस्तिशूलानि रक्तदर्शनञ्च । सन: धौतमीपत्परियुतमभिमन्या मन्त्रणानेन पाय- मनुसुमच्यादयस्य वायुम्तास्वस्यि नामयेत् । गतशीतवीरपानेछ । भर्भस्फरणे ... परिकाबगाह. येत" तस्य इदैन्ययुक्तस्य सर्पिर्मधुरक; गृतम् । "पलार: मागरास्तुभ्यं स्तनयोः चौरवाहिया पानाभ्यननयोर्योन्य गोताम्बोजन तथा। स्तसन्धारपाय चौरमुत्पलादिमिर भवन्तु सुमग नित्य वाजस्य बनाये। प्रसंससाने पोमतरमं पीता कुमारस्ते रामानने। माइतघ्नः प्रगमयेत् से खेदोपनाइन। दोमायुरमादेशः प्राम्यागतं यथा: गुदपाके तु वान्तानां पित्तनों कारयेत् क्रियाम नायों कोठे संरम्भस्तन विधा: शौता किया बतोयानानाम्तन्योपयोयम्दामामाधि रमावनं विशेषेण पानालेपनयोहितम् ।। समातिारित यतिम्तयस्तन्यपूर्व चोराहाय मदिः पाययत् मिहाकाचा- मूबसङ्गदर्भादिसितम्। पानाहे डि. समानान्पत्तियोतमा गियोः कामयाम मामा-पयापामार्गगतारोगारिवानाधीपि लशनववामिदम् । प्रत्ययं भवति पोगदागातम्मादेरिधान मान्य न पाय| पनौहरिद्राकुष्ठसैन्धवसितम्। क्षीरावादाय -- . - +14 4. ५ . ३ .

·--- ॥ " शारी शार्करः शार्दूलः ह्यात् । यवालाभं न्यग्रोधादित्वक् प्रवाल अथ गर्भिणी व्याध्युत्पत्तावत्यये छईयन्मधुरा- | राभ्यां च ।” प्रा२।१०४ । इति अधि शर्करा- । वा पयसा पाययेदुत्पलादिकल्क वा स्ने नानोपहितेनानुलोमयेच संगमनीयश्च मुटु | विशिष्टञ्च ॥ यथा, शारं मधु । इति च रुगृङ्गाटकशालूककल्क वा शृतेन पयसो- विदध्यानपानयोस्त्रीयाञ्च मृदुवीयं मधुर- | काशिका) फलोदककन्द कायेन वा गरामधुमधुरेण प्रायं गर्माविरुद्धञ्च गर्भाविरुदाय क्रिया यथा- गाकरकः त्रि, शर्कराबहुलदेशः । शर्करा- लपिष्ट न्यग्रोधादिस्वरमपरिपीतं वा वस्त्रा. योगं विदधीत मृदुप्रायाः ॥ भवन्ति चात्र । शार्करिकः । शब्दात् कण्प्रत्ययेन प्णिकप्रत्ययेन योन्यां धारयेत् ॥१॥ प्रधादृष्टशोणित- | "सौवर्ण सुचतं चूगं कुष्ठ मधु वृतञ्च वा। च निप्पन्नः ॥ मायां मधुवाटेवदारुपयस्यासिद्ध पयः पाय- मत्स्याक्षकः शलपुप्यो मधु सर्पिः सकाञ्चनम् ॥ शारीयः, त्रि, शर्करायुक्तर्देशः । शर्कराशब्दात् " तदेवाश्मन्तकशतायरीपयस्यासिद्ध विदारि- अर्कपुप्पी मधु तं चूर्णितं कनकं बचा। गीयप्रत्ययेन निष्यन्त्रमिदम् ॥ दिसिद्ध वा वृक्षतोहयोत्पन्नशतावरीसारि- हेमचूर्णानि कैटयः श्वेता दूर्वा तं मध्वा शार्ङ्ग, लो, पाट्रकम् । इति राजनिण्टः ॥ पण्यामधुकसिद्ध पयस्याकपुयीसिद्ध वा | चत्वारोऽभिहिताः प्राणाः सोकाईपु चतु -(मृगस्य विकारः । शृंग+प्रण) विष्णुधनुः। पाययेदिति। एवं क्षिप्रमुपकान्ताया र्वपि। धनुर्मात्रम् । इति मेदिनी। गे, २६ ॥ (यथा, वतन्ते रुजी गर्भधाप्यायते । व्यवस्थिते | कुमाराणां वपुर्मेधावलवुद्धिविवर्दनाः ॥” रघुः । ४।६२। में गव्येनोड़ बरगलाटुसिदेन पयसा भोज- इति सुश्रुत आयुर्वेदशास्त्र ढतीयं शारीरस्थान “गाह्न कूजितविज्ञ यप्रतियोधे रजस्यभूत् ।) । अतीत लवणनेहवाभिर्यवागूभिरु- समाप्तम् ॥ इङ्ग रेजीभापायां एनाटोमीत्युप्ता- | शृङ्गसम्बन्धिनि, त्रि ॥ कादीनां पाचनीयोपसंस्कृताभिरपक्रमेत | मैतत् ॥ शारीर तपो यघा,- गाङ्गटा, स्त्री, महाकरजः। इति राजनिघंगटः . न्तो मासा गर्भस्य तावन्त्यहानि। वस्त्यु- "देवद्विजगुरुप्राजपूजनं शौचमाजवम् । पुस्तकान्तरे शाङ्गोठा इति च पाठः ॥ गुम्नेषु पुराणगुई दीपनीयसंयुक्तं पाययेद- ब्रह्मचर्यमहिंसा च शारीरं तप उच्यते ॥" गानी, [न] पु, (गाइमस्यास्तौति । भाग+ वा वातोपद्रवरहीतत्वात्। स्रोतसां लीवते इति भगवहीतायाम् १७ अध्यायः ॥ | इनिः । ) विष्णुः । इत्यमरः ॥ (यथा, रघुः । : सोऽतिकालमवतिष्ठमानो व्यापद्यते तं गारोरक, ली, (शरीरमेव शारीरं कुत्सितत्वात् | १२ । ७०। ना ने हादिक्रमेणोपचरेत् । उत्कोथरस- तन्निवासी शारीरको जीवस्तमधिकृत्य छतो “स सेतुबन्धयामास प्लवगैलवणान्भसि । सहामनल्पने हां यवागू पाययेत् । माप- | ग्रन्थः। शारीरक + अण )वेदव्यासकतवेदान्त- रसातलादिवोन्मग्न शेषं स्वप्नाय शाङ्गिः ॥") तविस्वशन्लाटुसिदान् वा कुल्मापान् मीमांसास्त्रम् । यथा। तथा च वयमस्या | धन्विमात्रम् । इति शाङ्गशब्दार्थदर्शनात् ॥ चिन्मधुमाध्वीकं चानुपिवेत् सप्तरात्रम्। शारीरकमीमांसायां प्रदर्शयिष्यामः । वेदान्त- गाईलः, पुं, (गृहिसायाम् + सजिपिलादिभ्य लातीतस्थायिनि गर्ने विशेषतः सधान्य- मीमांसाशास्त्रम्य व्याचिख्यासितस्येदमादिम ऊरोलची।" उणा० ४।२० । इति ऊलच खलं मुपलेनाभिहन्चात् विषमे वा याना- | सूत्रम् । अथातो ब्राजिनासति । इति गर- प्रत्ययेन माधुः। ) व्याघ्रः । उत्तरपदे श्रेष्ठार्थ- सेवेत । वाताभिपन्न एव शुष्यति गर्भः। भाप्यन् । (गरीरमेव शरीरकं तव भवम् । वाचकः । इत्यमरः ॥ राचमः । पशुभेदः। म मातुः कुतिं न पूरयति मन्दं स्पन्दते च तं शरीरक+अण्। गरीरभवे, त्रि। यथा, | तु सरभः । इति मेदिनी ॥ पनिविशेषः । इति हणीयः पयाभिमांसरसयोपचरेत् । गुमा- भागवत । ३ । ३१ । १८। धरणिः ॥ चित्रकः । इति राजनिघण्ट: । थितं वायुनाभिप्रपन्नमवमान्तजीवमामा "पग्यत्ययं धियणया ननु मप्तवध्रिः गार्दूलललितं, क्लो, तिहत्ती अष्टादशाक्षर- रत्युदरम् । तत् कदाचित् यदृश्योपगान्तं शारीरकै दमगरीयपरः वदेहे ॥") पादचएन्दोविशेषः । यथा,- मियापहतमिति भाषन्ते । तमव कदाचित् गारीरिकः, वि, (शरीर+ठक ।) शरीर- “मः सो ज: स-त-सा दिनेश ऋतुभिः गाईल- वीयमानं नागोदरमित्या पुस्तवापि लीनवत् सम्बन्धि । तत्पर्यायः। कालेबरिक: २ गाविकः लोकार: ॥ प्रत उई मासानुमासिक ३ यापुपिकः ४ मांइननिकः ५ वार्मिकः ६ | सत्वा कंममर्ग पराक्रमविधि शार्दूलललितं वैदिकः ७ कायिकः ८ दैहिकः ८ मौर्तिकः | ययको चितिभारकारियु सुररासिवतिदवम्। मधुक गाफीजच पवम्या मुरदार च । १. तानविकः ११ । इति अमरोमागरीर-मन्तोपं परमन्तु देवनिवहे प्रलोक्यगरणं श्मन्त कस्तिलाः कृणास्तामवाली गतावरी पर्यायशम्शात् णिकप्रत्ययेन निप्पमिदम् ॥ येयो वः स तनोत्वपारमहिमा लक्ष्मीप्रिय- चादनी पयम्या च लता चीत्पलमारि वा। गारकः, वि. (मृणातीति । गृ+ "लपपतपद- नन्ता मारिवा राम्रा पना मधुकमेव च ॥ खेति।" ३।२।१४। इति उकत्र ।) इति छन्दोमचरी २ स्तवकः । इयों काश्मरी चापि नीरिगङ्गास्त्वदो हिसकः । शृस्थाभूकम गर्मत्यादिना चुकप्रत्य- गाभवादनः, पुं, पावविंशतिपूर्वजिनान्तर्गत दृतम् । येन निप्पमिदम् । इति मुग्धबोधव्याक- जिनविशेषः । प्रति विकाण्डरोपः ॥ विपी वला शिग्र स्वदंष्ट्रा मधुपर्णिका ॥ रणम् ॥ (यघा, मुग्धदोध कारकप्रकरण। गाई लविक्रीड़ितं, की, पतितिहत्ती दान- नाटकं विसं दावा कर मधुकं सिताः। "दृष्ट्वा दधिं गारका मतदकान् विगतिपादयन्दीविशेषः। यथा,- सिते सप्त योगाः म्युरशोकममापनाः ॥ उग्रीतवन्त' यतिभिः मुदर्शनम् ॥") "मृयागम-स-ज-म्त ता: मगुरवः गान- ग्यासस्य प्रयोजच्या गर्भमाये पयोयुताः । गाः, पु, शर्करा । इति शब्दरवाली। विक्रोदितम् । पित्याहतीविरुषपटोले झुनिदिग्धिकाः ॥ शार्कक, पु, दुग्धफेनः। शर्करापिएम्। इति गोविन्दप्रगमोत्तमानरमन वं घोषयामि मूनानि शीरमिहानि पाययनिपगमे । मंदिनी ॥ पारी पृजयतं मन: गार पद तम्यामय ग. जयमे मधुकानन्तापयम्यामारिया: पिवेत् ॥ मार्करः, पुं, दुग्धफेन. । शर्कराम्यवेति । करा दौरं गुण्ठीपयस्याभ्यां मिदं स्वादशमे हितम्। + 'देश दिलची च।।२।१.५ । इति एवढेत् कुस्ताखिलं मम पिसं गीपांदय- सक्षोरा वा हिता गराठी मधुकं मुरदार च । अण्।) गर्करान्वितदेगः । इति मेदिनी । एखमाप्याव्यते गर्भस्तोत्रा रक घोपमान्यति॥" गर्करामम्बन्धिनि, वि (काव । “गकरा-न प्रेष्ये भवतां कृतं ममहामार निहत्तमसवायास्तु पुन: पड़भ्यो वर्षेभ्य साई दिभ्योऽए।" ५१३१ १.० । इल्ला । करा- प्रसवमानाया नााः कुमारोऽन्मायुर्भवति महगन् । इति कागि "मिरुताम- निदीमपुर ॥ - - ललितम्। ग्रामः। " तमः ॥ कम्। .

·- . ग्राण उपाचा गान्तमा गालग्रा गालया mat.ओ. पभाममन् । धातु विनिमहामारियाय नमः शोशणमूतये। गया सयारिापी मान्तयामि प्रकाशन (भारतम्रो) गामपामपिताहारगतलरिषकक । प्रस्बई हादय गिला: गालयामम्य योयना सज्ञामास्यय मोऽयासदेव योगदाधरः। द्वारमत्या. गिलायुधाः स वैकुण्ठ महीयते । Rो,वि. विमरटीशायां मरत सरवको चक्रामः पूर्णभागनु पुष्कलः । मालपामगिनायान्तुगार सम्यते नरः। मापोय प्रद्युमः सूमपास्तु पीतनः। पितरमास्य तिष्ठन्ति वताः कम्पान्तरं दिति मानसिपमा भामदीम गिरछिद्रो योऽमिरुस्तु वसः। गामग्रामयिला यत्र यत्र धारवती गिना। -मेर) मायाम्। मानाहाररिषर पथ नारायलोसितः । मते शिणुपुर याति सताय योजनवयम् । भारत न, समान। मर्च गदाशता रेषा मामिपप्रमहोबतः । अपपूजा च होमप स कोटिगुणं भवेत्। मा युवको नर्मिती व पिशोऽस्यानिमिन्दुका मनकाम: सदाभोर क्रोगमा ममता। ... (ति। माम+ पापविन्दुम्मपूजन अवारितः। कोकटेपि भूतो याति वैकुण्ठमारनं नरः । प.) माप माइति मातगतिशितोव्यानिमायपासः। गामप्राममिलायो यो भूत्यमुत्पादयनरः। Firmir रमाय । मनोमान्द्रिीयस्थनोऽय मूक्ति मन्दुिमान् विकता पानुमन्ता च यः परोधानुमोदन । Amritममा .. मन.मामा. पालवताठकः । सं ते मरकं यान्ति यावदाइतमम् । RTI समाना नानोपर परषोभ्यानसामागदारितः । प्रतम् वयविरिविनयात्रामम् । ...Regरम वाममो पर्नुमो नाम पामचनः पुरीसरः। मालपामोडयो देवो यो देवोहरवीर। rumentalmमायम्। मानारोशतिनांगभोगी खनन्तकः । उभयोः सामी यत्र मुखितवनमय । minोम और दमो दामोदरोनोमो मध्ये पक्र: सुनीसका दारफोरयः पलयमाचण चिडितः। पाति मोनारको बोस्यादय सम्रा समोहितः । चक्रमामोत् गिराकारचित्सकपनिरमा। iriमाधोपनानपदीया सविर परचक्राम्य जः पयुः । नमोऽस्योशाररूपाय सदानन्दसापिणे । mrritam महिना म्यूमन सणोऽपिन्दुप भिन्दुगत गानपामे महाभाग भतम्यानपावर। shetantri | बरन मामलोसामागार परिषः ममन्ततः । लया युतम्य धम्मम्य ऋणपस्थम्य में प्रभो।' बहुमतोमनाभाति एकपकात्मकोऽमितः । इति तव पचायः मसीदोषांमुत्राकारोबस्तु पाडपरश । RATNRemoir वामपोहचरंपः म्यामोवोस्थानिविक्रमः PE मामामामामारवायां बिताय गदिने नमः। "गण्डकीय नदी राजम् । सुरासुरनिमविता। परमपिती वीण्यादाधारी सदगंन । पुण्योदशपरोवाहतपातकसया। materia मोमाग या विभिम् निम्विविक्रमः दर्गनामागर्म पापं प्रगंगात कज दोन krmnivaariमभिर चना वासुदप पञ्चभिः । वाधिक खोयतोयम्य पानरः पापमयम् । । प्रधुन पर मिाथा मापन रत: तुतःदुष्टा: FATHIय प्रमाा रियाधम । ARRIrriwar पुरंपोनमोभिः स्वाग नापी वाग्रितः। पगडारिणपोनिकपापों पटवानिमाम् । ...maritmfrg दगारतारोवाभानियतादय । पमा नदी | पुण्योदा सगान सुमित rrrrianram सामाादाभित ही धनन्तः।" गर्मभागो मेव म्युपि पापत्र तो मा। रतिया पातास १. अध्यायः। तम्या भराये पारमनपपिहलाता। rrrrrrrrifierrrrrम पति मालागवन्तो रिसम्परूपधरा: पर। मासमा गिमाः मायदयतु नि पक्रयता: भदा। hreemini सापनीय माडमे प्रतिमाभु च। नाचिन्नमन्या कहा ममुपावित। ran नियन पत्रावन मेनन। Tum पूजयेद यो नरो धीमा गामग्रामशिना मनबामदंग मायामध्यन मात्। আবাল গুদ মাধ্যামিলি লিসম বাবা মাঘ মাখিৰীলিমা। स्पारिमामांत बोटिपावनामनम्। परदारपद्रविमुधन मापन। Vermapuriम। विपुलंदन समाविधकारनम् । पननीयः प्रयगानयामः मचा। ."rrrrrमोन। पत्रमा प्रभाष नमन। सया मात्र गमावगी। Harita मनकभि पुदिनाममा मतपमा पापा मालागि Karmer निजामा;। এ ব্যথায়দা মাখা । परिक्षा विभाटारमा मामपाधि पारः। TRI। FRRITATION wwয়ামখানি বা বুলা রামামা” पानमा पविधी मागही बार मादा हामा मापना। विनियामा- मपनि बिदामामामष मग मामांनीariant मामलरमा TEREममा विपणनमयरमा बम समुष्टयानमा या मुवाना परामा .4 .....

·-- 1 ६१ शालग्रा शालग्रा शालग्रा :धिकपापानि बदम्ति ब्राह्मणोत्तमाः।। मालग्राममिंतां पश्येत् तस्य पापचयोमवेत्॥ तस्योत्पत्तिलचमादि यथा,- नं विषपदाम कुडुमं ववमविमम् । शालग्रामशिला विम हत्याकोटिविनागिनी। "शालग्रामममुत्पत्ति खन्तु परमाडतान ! যু কালৰূদ্ধে মরন: সম্র स्मृता संकोत्तिता ध्याता पूजिताच नमस्ता गण्डक्या प्राक् तपस्तप्तं भवन्तु मम देयता: । जात सर्वात्मना त्याचा लिया: स्पर्ग: गालग्रामशिलां दृष्टा यान्ति पापानि दैहि. सर्वाः पुचा: मुखं दातुं ननानामिति ते मुराः। गिलोपरि। नाम्। तस्याम्नु तपमा सृष्टा ब्रह्मविषामहरा: । . ती याति नरकं यावदिन्द्रायतुर्दशा सिंह हा यया यान्ति वने गगणा भयात) वरं दातुं समुट्युता बद्रे मा स्वस्य पुचताम् । पे पापसमाचारो ब्रह्महत्यायुतोऽपि वा। नमस्कृत्वा तु यः कुर्यात् शालग्रामशिनाचनम्। प्रशलास्तं वरं दातुं तदा गतास्तथा क्रुधा । लग्रामगिलातीयं पीला याति परां गतिम् । भत्त्या वा यदि वामत्या म मुर्ति समवामुयात्॥ प्रतारणं मम सुराः कृतं यम्मात् पुनः पुनः । सी चन्दनं चशमो घण्टाय चक्रकम् । यः सेवां कुरुते नित्यं भालप्रामशिलाग्रतः। कोटयोनिं प्रपद्येयाः क्रुदास्ते बागपंच ताम् ॥ अविचाय वयं शतास्वया यत्तपमोडताः। ला ताम्सम्य पावन्तु विष्णोनाम पदामृतम् । वैवस्वताइयं तस्य न स्यान्मरणनम्मनी । मृतन्तु नवमिः पापरामिप्रदाइकाम् । शालग्रामशिलाचक्र पयोदषितादिक। तेन कर्मविपार्कन नड़ा कणा नदी भवं । न्ति मुनयः शान्ता: मयंगास्वार्थकोविदाः । यः सापयति नूनं स कल्पकोटिं वसेद्दिवि र अन्योन्यशापं युवेत्यं महान् कोलाहलोऽमयर तीर्थपरिवानात् सर्वक्रतुममर्चनात्। शालग्रामि नमस्कारों भादेनापि च यः सातः। प्रकम्पिता: मुरा: सा च ब्रह्मान्त जिज्ञपता च भवति याजन् विन्दी विन्दौ तदमृतमा मानदाः किं करियन्ति मन्या ते महीतले॥ ब्रह्मन् वाहि महागापादन्योन्यपतितात् क्रुधा लिग्रामगिना यत्र पृश्यते पुरापोत्तमैः । मनतिरगठिा मत्प्रभुन नमन्ति थे। इति देववचः श्रुत्वा ब्रह्मा शहरमब्रवीत् ।। व योजनमावन्तु तीर्थकोटीममन्वितम् ॥ | वैश्वान्ते न विनया मताः पापमोहिताः। गिवः प्रोवाच धातारमहं संहारकारकः । लियानाः समाः पूज्या: समय द्वितयं न हि गालग्रामशिला यत्र तव पुच वसान्यहम् ॥ त्वं सष्टिकर्ता विष्णुम्तु पालकी बुद्धिमत्तरः । पिमा एव पूज्या वै विपमेयु वयं न हि ॥ पृनितोऽहं न तमत्व स्थापितय न तेरैः। स प्रष्टव्यो यथासमयमुभयोः सम्भवेदिति। रिवतीभवं चना तथा वै गण्डकीभवम् । न कृतं मत्यन्तो यः भानग्रामशिलार्चनम् ॥ इति माहग्जरं गत्वा वचनं विप्रब्रवीत् । भयोः मनमो यत्र तत्र गङ्गा समुद्रगा। किमर्चितलिङ्गगर्विष्णुमतिवहिप्कृतः । गृणु ब्रह्मन् महादेव गृणु देव गजानन । ना. कुर्वन्ति पुरुषान् प्रायः बोभिर्विवर्जि-मालयामगिलाचक्र नाचितं यदि युवक । महणी ब्राह्मणी ग्राहमातही गायतोऽवतु। तान्। जम्मकोटिमहस्रेण पूलिते मयि यत् फलम् । भविष्यतम्तयोग्मोतं भविष्यामि कलेवरम । मात् सिन्धा मनोहारिरूपेण ददति थियम्। तत् फलं ममवाप्रोति शान्नग्रामगिलाचनात्। गोर्ण भविषति यदा तन्मे दोमन सम्भवाः ।। रायुप्कामो मरो यस्तु धनकामोऽपि यः पुमान्। अनहीं मम नैवेद्यं पत्र पुण्य फलं जलम् । पापाणान्तर्गता कोटा वचाख्या प्रमविषय । जयन् सर्वमाप्रीति पापं नौकिकमैहिकम् । मान्नग्राममिन्ताहट सवं याति पवित्रताम् ॥ अद्यैव गण्डकी पुस्या गगातल्या महानदी । गान्तकाले त यस्य भवेदाम्बवलादृप। नैवेद्य मे न मोल भुवा चान्द्रायणं चरेत्। गण्डक्यां गिरिराजम्य दचिणे दगयोजनम् । चि नाम हरेः पुस्य गिलासतिस्तदन्तिके । भुका केगवनैवेद्य कोटिमल्लिफलं लभेत् ॥ विस्तीर्ण तन्मनु क्षेवं पुखवं महीतले। चित्सु माणमार्गेपु यस्य विनम्मतोऽपि चेत् । सहदम्वचिती विपुः शालग्रामशिलाखितः । चक्रतीर्थमिति ख्यातं विपु तोक्पु विद्यतम् । शालग्रामशिलामूत्तिस्तदा मुनिन संशयः ।। ददाति विपुन्ना मुक्ति सर्वसङ्गविवर्जिताम् । शालग्रामगता देवा देवी द्वारावतीगतः। रा भगवता मोहमम्बरोपाय धीमत । महिद कीरिमिध्यंत फन्तं पृनितः स्तुतः । उमयोः मद्गमो यव मुतिस्तनन मंगयः । নাবী শ্বাম্বিনী মুন্না মাখামৰিাষ্য तत्फलं समवाप्नोति गालग्रामकपूजनात् ॥ सर्वदेवप्रीतिकरा भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी। शालग्रामगिलाचक्र यो विहान् पश्यति ध्रुवम्। भवन्वम्यान्तु पापापा वे तदन्तर्गता सुराः। सस्पषितयं महमेतदिक्षितिमण्डले । अञ्चलवो नित्यं तस्य पुखं निदोध में । प्रार्थितं विना सर्वे बवकोटा भवन्विति। रापिना पापनिवार कत्तुं तमुदत्तताम् । कोटिलिङ्गमहर्यत् पृजितेष्टिवीतटे। अनेनैव तु गण्डकाः पुचत्वं भवतामपि ॥ . निन्दन्ति पापिनी ये वा नाचग्रामणिनां महत्। काशीवासादयुगान्यष्टी दिनेनैकेन तद्भवेत् ॥ भविषति तदन्तय दिई तहवतोयम् । कुम्भीपाके पचनत्याग यायदाहतप्रवम् । तम्मादयव मदतीः प्रालयं मम पुचक । विज्ञाय यायिन्ति मा माता तस्य देवता पूनां भमुद्यतं कायो वारयति मृदाः । कत्तय्यमवंदा मांगानग्रामगिलाचनम् ॥ न यन्त्रम्य न मूत्रन हजयापि पूजनात् । तस्य माता पिता बन्नुः संयें नरकगामिनः । गालग्रामगिदारूपी यन तिष्ठति बैंगवः । सन्तोपो जायत तपांगदपत्रां माजनादयया। यो कति येउं शालग्रामाईनं कुर । तब देवाः मुरा यक्षा भुवनानि चतुर्दश इति विशुवचः शुत्ता प्रदा वचनमबीर : स छताओं नयत्या वैकुठं म्वन्तु पृथ्व: शानुपाममिला यः माई हतं भवेत्। कोहक पूज्या गिला वियोः किश्चिद्रा कस्य इति च तव २० पध्यायः वसन्ति पितरम्तयां विगुन्नाके न मंगयः । वनमा। वे पिवन्ति नरा नित्वं गान्दग्रामगिलादम्। किं फलं धाधिकारीच कैग मार्गदतद पक्षगथमहर्मन्नु प्राशितः किं प्रयोजनम् । पति प्रहारचा मृत्वा विवंदनमवयीत्। "मालपामशिनायान्तु बैलोर मचराचरम् । प्रायवित्त ममुत्पन्न किं दानः किमुपोषः । बारया गिना ज्या ग्राहपाय: मुषामय । सदा यमति देनाब विपुस्तिष्ठति मबंदा। बान्द्रायः किंदिताव पीत्वा पादोदक ম্বিয়া ব্রিা নন্মমরি বিছি কবি লালমামিলা কুর যাবল। गधिः।" गंजामिव महापुरवा चतुह्मफलप्रदाम् । पति पानं उत्तरदण्डे १७६ध्यायः मदशा दीर्तिता धनादारवत् मा दोहरा: अनि मनना वेनस्थापिता पूजिताया। फर्दममहनदयानन्तरं मद भारतं या पाए रुपागमनी गन्टिना पापग! 'यसकोटिम पुवं पाग त यति घान्यति। यथा- पता घरनं दवाटारवर्गस्तान् । यिस्तेन महान गर्भवासः सुदामः । "मालयामी हरंमृतिगमा भारतम् । नामा मंटिनी मामा ने मसिम् । पोतं येन सदा मिनीः गानप्रामयिनातनदा फदंगमहतान्नं या बाहर पटन।" गंगादा कमां मिट्टामा मानिन्। कामापोऽपि यो नित्वं महिभातशिक्षित शिवप्रय प्रतिहार पायदारिदकारिता याममा मधिमाधिका। मन। श्रीरघर याच ·मौरिमिमा दुमत प्रायःकनिदरी ममः। सातारा गिना शामित्राननमा गालया भालग्रा गालग्रा गा निशिगायुः मनावपमति र कम्मास्यां तु शिना पिठे वर्चला चोवता भवेत् | वामपा चक्रयुग्ममेकरेखा तु दधिरे। पारन मालिनया निफनं भाजनं विना। रितं वर्णमाप कोस्तुभेन च चिड़िता। कृष्णो नेयः गिला कणा सचत्रा वा नि पिनानिमक नेवरोगच पुरा। शिनाम:म विन्ने यः कूर्मनाकारस्तु यो भवेत मना माया बकापमानताम् । घकारिता तथा हत्ता पूजिता मा पदपदा प्रदक्षिणावर्तशतवनमालाविभूपिता। भावागतना न देता वियोगताम् । ज्यपीशेडगाकारा रेडा चना ममोपगा। चतुम्मखः स विन्ने यो चक्र मध्यदेशतः एषो करनी हायका मुनान पर।बपिन्दुसमायुक्त पृष्ठं नीरदनीलकम् ॥१॥ चतमः पागा रेखा वेदशास्त्रागमद मात्रा वर्षाका महागदम् । प्रेयः मौम्यायपोश हयपोवासमा गिला। विष्णो दा इमे प्रोला पवेवावाइयारिम् भमा सारिदमांना सधोमुखी। दीधया मेषया युवा रेखा वा तागी विसर्चयेच पूजान्त प्रतिष्ठां नान कारये महादिक मानमुपो सिमा मिश्विापदम् । भवेत् ॥२. गालग्रामाः समाः पूज्या ममेषु स्तियं न সানালি বিয়া কৰৰ বৰ। ययोप:म विघ्न यो मुसं यम्य इयाति।. पसमा मेव पूज्यन्त एकः पूज्यतमो मतः बापालामा भामिन प्रायते। पपाशति भवेद्यापि मामाले घिरस्तथा।२१ गिला हादग यो नित्य मत्या संपूजयेत्रा एपदावीप यया धका तथा बकुछम्तिमवर्णाभयक्रमकं तया ध्वजम् । दिने दिने धम्हविः पापनागय जायते । मुपम्हारोपरि तथा रेषा पूग्याकारा गोभना२२ गालपामगिला यस्तु मन्या संपूजयेवरः । anferenaममोसभिदादताए । श्रीधरस्तु तया देवपिडितो वनमालया। पतं दिनानि यस्तन तत: कामःम सिधा मरिमपियो यम पमपाकम्। कदम्पसमाकागरेणापञ्चकभूपितः ॥२३॥ मालपामा मत्वरूपाः गुग्ण तपासु सम मामा पापायानामभोटदः ॥ वामनः म तु विज यो योऽतिपय वर्तुचः। यसेवनारयेदिष्टमिह लोके परख पा . पारियोहार युग्मनम्। प्रतमोकुसमप्रभ्यो विन्दुना परिगोभितः ॥२४॥ शिवनामः स विनय: मसिहागरतात. निमिर पापनागमः । दधिधामननामा जहांधयकर्मयुतः। स्वयम्भुलिङ्गाकतिमान् मम्वमिरिविधायर भारमय प्राव पपायजामकम् । महापरिसिझम्यः सुभाष क्षेमदायकः ॥२५॥ वाम्यकः म त विशे यो यो बिन्दुव्यभूक्तिः पभागम्यमा सुमोभनः ।। सांनतया देवः ग्यामवर्णा महाद्युतिः। गुलाकाग तया रेषा गसपुंस्वपदाया। एकरपाधि दी शिपिवितम् वामपा तथा चक्र रकव तु दक्षिणे:२॥ धूटिः स तु विजयो यत्र रेखा टासमा पापी र प्रदायक ।। मरमाननामामी नागरिणामयी भवेत् । तिम्रो यस प्रदृश्यन्त मोचिनी शानदायर farmiभोजनानिमोमनः । पक्राकारा ययपइति: म मद्रव्यदायक ॥२० मभुम्तु पाण्डरो यो मिन्दुकणस्तु महतो पा. माणितम्य मी दामोदरी यम्य मध्ये चार प्रतिष्ठितम्। विल्यप्रमाणम्तेजस्वी पूजितः स्त्रीयार ! treसंतमंचा। पूर्ण रारमहीण: पोतमा धनपदः ॥२८॥ ईसरः म त वियो रखो बिन्दुस्तु महो MMISTोष ममाप्य दामोदरी ने यहांधयक्रवादिनम् । एकचको रिचको वाम्यतिरेरधय गोपदम्। समातिदीयं मुम मध्ये मम्बरेपा म भोगद ॥२८ मृत्युञ्जयः म विनयः वल्पमत्युपिनाया मगर दोपतम्। दामोदाम पि यो यथायनास्ति। प्रधषक तदुई मसारणा विगूगगन वाम एमिर प.. गभग विरं पूजित: सुखदः मदा १३.n | चन्द्रगेपरनामामावईचद्राततिम्त है। aninाम मुध पनमो वानप्यावागभोगेन चित्रितः। मध्ये चयं सप्य मेयनाद्रोगनासनम् ॥ भव। परममित्र: मांजामफलप्रदः ॥२१॥ कद्रः म एक पि यः कपिलो भूहि धित rruirविदामा पुष्योत्तमनामामी यम्य दिव विदिश च । चक्रमध्ये भयेद्रयामारयेद्रिमत्ततिम् । Nikrit भिमनु । गांयाम्दानि स्यने पागायफनप्रद100 गालग्रामामयो नये तिकीटममारत freehar योगमा म पियो नि यय गिरोगतम्।। येषां पुरमती देयो मयानी सुप्रमोदन ! irrore में। प्रत्यादिमायाना नागनो योगमिहिद योविद्या मा तने चक्र प्रहरी सपा १. पनामरपा रच: परमामयुतः । वा घण्ट्रारितो मूळ निन्धा मामाथि पएसजनाए। नुषणा पत्रितो निग्य दरिदस्तीपो भयेता। पोरन रमियामोरियाचपन्नाम: म्पटिको. महाकामोतु मायायोनिधिहमति पमः। हिछिद्राधा माँगना विनारिता kanारमानिन्। पा बादने मामाघरमाभिरवित यदायुधालतियोरा पनि मायामनना मराः मरिनदी मध्ये पजायाचित देगेमिमा मपमा यादवमापता या गरी पनि। रोहित्राममविनायन: माचिका याममांगन मोकासमा पण मारमःम त्रिंगमानियटानिया या पाररिता देशमा वामती fanfrinTT दर । दष्टं नमानिमारपियमितता REFERu मनोनीदोमामाहितीदा। प्रांजायन ग्रिाममा सोमबार नारी भित्रिदान are it या दोनमानि परिकामा भवेत् मा त धमाका HEALTE का पिता नामानिमिता ranासमा रामदिर। जय मिपात मम मनियम मोरया... नमuranfieमाम मामा दाता .

·. पधा गालगा शालग्रा शालयां गला तस्य दिक्यस्य सेव्या तदिशि नरसिंहाभिधं यं मदो वैराग्यदं नृणाम् ॥ "विमक्षत्रियवैश्यानां शालग्रामशिलार्चने । राज्यदा ॥ हिचक विस्त तास्यच्च वनमालासमन्वितम् । अधिकारी न शुद्राणांहरैरर्चिने तथा।" वन्ट्राकृतियंत्र दृश्यते शकलद्वयम् । लक्ष्मीनृसिंह विनयं ग्राहियां सखदं सदा॥ इति तत्रैव जन्मखण्डे २१ अध्याय: RH तु चन्द्रशिला वासयुक्ता भौमंशिला .हारदेश विचव सथीकच समं स्फुटम् । गालग्राम सदा विष्णोः स्थितिस्तत्य जने विशेषय मता ॥ * ॥ वासुदेवश्च विजेयं सर्वकामफलप्रदम् ।। यथा, कारण चिन जेया बुधशिला सराः। प्रद्युम्न सूक्ष्मचक्रच नवीननीरदपभम् । भूमिस्वाच । ण चतरमा युक्ता गुरुशिला मता शपिर छिद्रवडलं गृहिणाञ्च सुखपदम् ॥ "उता याः प्रतिमाः सर्वाः सुवर्यादिविनि- कोणा तु शक्रस्य चापाकारा शम्भता। हे चको चैकलग्न तु पृष्ठे यत्र तु पुष्कलम् । मिमता:। कारा तु राहोः स्यात् केतोस्तु ध्वज- सदर्पणन्तु विघ्न यं सुखदं गृहिणां सदा ।। तास तिष्ठसि सोस गालग्रामे च सर्वदा।। रूपिणी ॥ अनिरुध पीतामं वर्तुलञ्चातिमोभनम् । कति पूज्या ग्रहादी च पविशेषस्तु पूजने । कलियुगे घोर वामाचारविमिथिते । सुखप्रदं गृहस्थानां प्रवदन्ति मनीषिणः nan विशेषो वा भवेत्तम रहस्य वदमाधव । मध्यविचारादिरहित मनासाले । शालग्रामशिला यत्र तत्र सनिहितो हरिः। वराह उवाच। रोधादिभिर्याप्त जने स्त्रीभिविनिर्जित। तवैव लक्ष्मीर्वसति सर्वतीर्थसमन्विता ॥ ग्टह लिङ्गदयं नाचा शालग्रामदयं तथा। शयः क गुरुमान्तः क जपः क च मिइय: । यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च।। हे चक द्वारकायास्तु नाची सूर्यवयं तथा । ताप्दे कलयांत त्यजेरियाशिला महीम् । तानि सर्वाणि नश्यन्ति शालग्रामशिलाच नात्) शालग्रामशिला भग्ना पूजनीया सचक्रका। ज्जिाङ्गवीतीयं तद देवताशिला। छवाकारे भवेद्राज्य वर्तुले च भवेत् श्रियः। खण्डिता स्फटिता वापि शालग्रामशिला शमा एव कन्नौ येयान् गालसामानं यथा दुःखच शकटाकार शूलाग्रे मरणं ध्रुवम् ॥ शिला द्वादश वै दैवि भालग्रामसमुद्भवाः । इति मेरुतन्ये ५ पटलः । विक्षतास्ये च दारिद्रपिङ्गले हानिरव च। विधिवत् पूजिता येन तस्य पुण्य' वदामि ते ॥ लग्नचक्र भवहानिर्विशीर्णे मरणं ध्रुवम् ॥ कोटिहादशलिङ्गैस्तु पूजितः स्वर्णपद्धः । तुलस्यवाच । व्रतं दानं प्रतिष्ठा च यादव देवपूजनम् । यत् स्यात् हादशकल्पैस्तु दिननैकेन तद्भवेत् । नाथ ते दया नास्ति पापागसशस्य च । गालग्रामशिलायायै वाधिष्ठानात् प्रशस्तकम् ॥ यः पुनः पूजयेत्या शालग्रामशिलायतम् । न धम्मभद्रेन मम स्वामी त्वया इतः। सम्रातः सर्वतीर्येषु सर्वयज दीक्षितः । तत्फलं नैव:गतोऽहं वक्तुं वर्षगतैरपि । पाणहदयस्वञ्च दयाहौनो यतः प्रभो। सर्वदाने च यत् पुण्य प्रादक्षिणी भुवस्तथा ॥ शालग्रामो न स्पष्टव्यो होनवर्गवसन्धरे। नात् पापाणमगस्त्वं भवेद हाधुना । सर्वयन्ने पुतीषु व्रतवनशनेषु च । स्त्रीशद्रकरसंस्पर्शा ववस्पर्शाधिकी मतः ॥ श्रीभगवानुवाच । पाठे चतुणी वेदानां तपसा करणे सति। मोहादयः संस्पृशेत् शुद्रो योपिहापि कदाचन। वगैलरूपी च गण्डकीतीरसनिधी। तत् पुणं लभते नूनं गालग्रामशिलाच नात् ॥ स पतपरके घोरे यावदाइतसंप्लवम् । धेठानं करिषामि भारते तव शापतः।। शालग्रामशिलातोयं नित्यं भुङ्क्ते च यो नरः। यदि भतिर्भवेत्तस्य स्त्रीणां वापि वसुन्धर। वकोटास समयो ववदंष्ट्राय तव वे। मुरप्सितं प्रसादच जन्ममृत्युजरादरम् ॥ दूरादेवास्प शन् पूजां कारयेत् सुसमाहितः । मलाकुहर चक्र करिष्यन्ति मदीयकम् ॥ तम्य स्पर्शच वाञ्छन्ति तीर्थानि निखिलानि च चरणामृतपानेन सर्वपापक्षयो भवेत् ॥ सहारे चतुथक वनमालाविभूषितम् । जीवन्मुक्तो महापूतोऽप्यन्ते याति हरेः पदम् ॥ अभक्ष्यं शिवनिम्नास्यं पवं पुष्पं फन्न जलम् । दीननीरदाकारं मध्मीनारायणाभिधम् । तबंध हरिणा भाई मसंख्यं प्रारुतं लयम् । शालग्रामणिलायोगात् पावनं तद्भवेत् सदा । कदार चतुयक नवीननौरदोपमम् । पश्यन्त व हि दास्येव नियुशी दास्यकर्मणि । दद्यादताय यो देवि शालग्रामगिरलां नरः। मोजनादनं नेयं रहितं वनमालया । यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च सुवर्णसहिता सेन सपर्वतयनाकरा । रिय पतय गोपदेन ममन्वितम् । संवा च भिया यान्ति वैनतेयमिवोरगाः ॥ ससमुद्रा भवेदत्ता सत्पात्राय बसुन्धरा। अनाथामिधं यं वेष्टितं धनमालया ॥ तत्यादपमरनसा मदाः पूता वसुन्धरा। गालग्रामगिनायास्तु मील्पमुदायित् काचित् । ति, हिचकन्तु नवोननोरदप्रभम् । पुंमां लक्षं तपितॄणां निम्तरेत्तस्य जन्मनि ॥ विक्रता क्रयका या नरके वे परीत् ध्रुवम् । जिवामनं विनेयं ग्रहिणाव मुखपदम् ॥ शालग्राममिन्तातोयं मृत्युकाले च यो लभेत् । पूजाफलं न गयेत घरों वर्षगतैरपि । तिसुद हिचकष्व वनमालाविभूपितम् । मर्वपापविनिमुतो विषणुम्लोकं स गच्छति। एतत्ते कथितं गुलं प्रतिमास्थापनं प्रति । धरं देवि विप्रेयं योपदं रहिन्यां सदा ॥ निणिमुनि लभते कर्मभोगादिमुच्यते । मालग्राम विशेषय लिङ्गादीनात यो भवेत् । चम्म पर्नुलाकारं रहितं धनमालया। विष्णुपादप्रलीनरा भविष्यति न संशयः । पूलनादी विधियापि किमन्योतमिधामि" म्फ टमत्यन्त भयं दामोदराभिधम् ॥ शालग्रामगिलां ला मिथ्यावावयं वदत्तु यः। इत्यादि पारा रोप्यमीपर्धाग्यापननामा- (ध्यम वसताकारं हिचक यापविक्षतम्। स याति कम्मदंष्ट्रप यायई बनणो षयः । ध्यायः ॥ * ॥ अथ गालपामगितामूर्तिनिक- पपरामाभिध मेवं गरतृणममन्वितम् ॥ शालग्रामशिलां कृता स्वीकारं यो न पालयेत् पणम् । सिहंगचक्र' म्यूलच नधीनजलद प्रभम् । म प्रयात्वमिपत्र लक्षमन्यम्तरावधि "चतुकिंगतिमूति: म गालपामशिमाम्पितिः। ग्नताव विक्षयं चतुर्वर्गफलप्रदम् । तुलसीपत्रविष्टं गान्डग्रामं करोति यः। हारकादिगिनामयोध्यय:पृञ्चोऽपिया नि:: सध्यम मप्तचापवतृपममन्वितम् । तम्य सन्माम्सरे कान्त स्त्रीवित पो भविषतिमनमोभीमित प्राप्य देवो वैमानिको भयम् । राजरामगार कायं राजमम्पत्करं नृणाम् । तुलसीपवपिदं मा यो हि फरीति ।। নিহ্মাষী মুফিমাসনি নমিয় मायारं हिचकक्ष मयीक सन्तदप्रभम् । भायाहीनो भवेत् मोऽपि रोगी च सानन्मम् । उगोप्पदं मध्यम विनयं मधुसूदनन् । भानप्रामद तुम्ही मात्र एव দ্যা আর पाय: उदर्शनका गुप्तच गदाधरम् । यो रमति महानानी म मरेत् योगिप्रिय पपिप। दि पर इयवहाभ श्यग्रीवं प्रकीर्तितम् । रति जनादयत प्रतिपदे १८८ध्याय: सो. पतीव विस्त तापप विचम् विकट सति । गुदाणा तजनाधिकारी यथा,- L । at ·14. । . दण्डपत् प्रणता भूत्वा ततः मोवा पही देव मया दृष्टी दुर्दों योगिनामविध मम गर्म गतो भूत्वा विणो मतपत्रता | ततः प्रसनी भगवान् चिन्तयामास गोन। एतत् को पिन जानाति विना देवं महेपरम् । दास्यामि याचितं येन लोकाना भरमोशन इत्येवं हपया देवो निमित्य मनसा लयमा गण्डकी कथयामास गृणु देवि वची मम। इति धाराहे शालग्रामविमाहात्मावर्णन-दर्शनात् समर्शनात् प्रामात् पानाच धारमा शालग्रा शनग्रा' गालग्रा सवमागदो माधरः योगदाधरः । लस्मीनारायणो वाभ्यां विभिर्मतिमिविक्रमः गानग्रामगिरि, पु. (गानपाम fll गदालयाचक्री वा गोविन्दोऽर्थो गदाधरः-1 | चतु जयतNो वासुदेवध पञ्चभिः । गानुपागोपादकपभगः । यया,- पनगरासिगदिने विण रुपाय थे नमः । प्रद्युम्न: पड़, भिरेव स्यात् माग इतमानः । पाना। महाषचक्रगदिने नमः सङ्कर्षणाय । पुरुषोत्तमोऽष्टमिः भ्यावयष्यही नयीयतः । "कयिशामिने गधे गानयामिनि, मुगलसगदानाविधसे प्रद्युम्नमूर्तये ।। दगावतारी दगमिरनिरनोवतादय। सग्मिन् वे हरी देयो मत्यायेर मएर नमोनिरुवाय गदामहानाविविधारिण। वादगात्मा हादभिरत मनन्तशः । गालामे गिरी सम्मिन् न. नमो गदासिंगहासयुमा वैविक्रमाय च । | विणीर्तिमयं तोव यः पठेत् सदिय भर मिठामिमर गिरिपेन मिलना। मासिकौमोदकीपनगदिने वामनमूर्तये । प्रजेत् । सम्मिन् गिना:ममग्रामा मतमरुपान धकामगदिने नमः योधरमूर्तये। इति गाई ४५ प्रथायः।.। पूजनीयाः प्रयमेन किं पुनयनामिकताः। धोकेग साविगदागडपभिनमो नमः। अपरछा लिङ्गरूपेण तु हरमतव देवानये निगे। सामगइगदाचक्रपानाभस्वरूपिणे । इरिया। মিলামা दामोदर शगदायकपभिनमो नमः ॥ “ লিখা যাে ায় বঙ্গারিসিলা मोमपराधिष्ठित गिरप्पो मिति सावियागदाबाय वासुदेवाय वे नमः । লা। | মালামনিধি দাবি। बहालचक्रगदिने नमः सङ्कर्षणाय च । पादी सुदर्शनो मूर्तिममीनारायणोऽपरः । नयोः पयंतयोयों वे गिना सामगद्धगदाचक्रपुरुपोत्तममूर्तये। विचमोऽमायणुत: स्यात् चतुरक्रयभंजः। रखया च कृतं पूर्व सपा गिवमुधिदम् । नमोऽधोक्षजरूपाय गदागदासिपनिने । वासुदेवय प्रद्युम्नस्ततः मायणः ग्मृतः। मम स्वसहमः पुचो भयादर्भाितम्तया। नृसिंहमूर्तये पद्मगदाबलामधारिणे । पुरुषोत्तमो अष्टमः भ्यावषयहोदगारमकः । अहं कम्यापिन सुतः किंपरिणामि दिन पनामशद्धगदिने नमोस्वच्यु तमूर्तये ।। एकादशोऽनिरुहः स्याहादगी वादगारमकः । बना सश चकाजगदं जनानिमिहानमे । - अत ईमनन्तः म्याचम रकादिकः क्रमः । रमायानु परो देयम्पाययं गगनाचना उपेन्द्र मगर्द साविं पद्मशशियमो नमः । - सुदर्शनाद्या लक्षितारा पूजिताः मर्यकामदाः । निचित्य सदा मोल प्रमय मातामना ! सुचकागदापसयुताय हरिमूर्तये । मालयामशिना यत्र देयो हारवतीभवः । मिनरुपण ते दैषि गजाननपुरमा मगदाजाविशद्वाय नमः यीकृष्णमूर्तये ।। उभयोः सङ्कमो यत्र सव मुक्तिन मंगयः ।" गर्भ तव वमिष्यामि पुचो भूला मिनि । मालपामशिलाहारगतलग्नदिचक्रधक् । इति गारड़े ६५ अध्याय: ०] मम त्वमपरा मूतिः प्यासा .. शताभी वासुदेवारयः सोऽव्याः योगदाधरा क्षेत्रविशेषः - यया,- गिगतिविभेदेन पावमिका मंम्बिनी। सग्नहिचको रताभः पूर्वभागे त पुष्कलः । धरणावाच । एवं दप्तपरा रेवा मसाविध्यमिहागना। सार्पणोऽथ प्रद्युम्नः सूक्ष्मचकस्तु पीतकः ॥ "भगवन् देवदेवेग शालझायनको मुनिः । रेवावगडमिति एयात ततः प्रभात गोरी सदीर्घशपिरच्छिद्रो योऽनिरुबस्तु वर्तुतः । कि चकार तपः कुर्वन् तव क्षेत्र विमुखिदे। गण्डस्यापि पुरा तप्त वर्षायामयुतं विधे। नीलो हारि विरेखय पय नारायणोऽसितः॥ धाराहउवाच। गोणपणांगनं कला वायुभक्षाप्यनरम् । मध्ये गदालती रेखा नाभिचक्रमहोचतः । पथ दोधण कालेन मषिः संमिसनतः। दिय वर्षगतं तपे विष्णु चिन्तयती तदा। प्युचको नृसिंहोऽथ कपिलोऽव्यात् विधि- तप्यमानी यथान्यायं पश्यते शालमुत्तमम् । ततः साक्षाजगवायो हरिभजनपियः। न्दुकः ॥ वियाम कुरुरो तव द्रष्टुकामोऽय मां मुनिः। उवाच मधुरं वापर प्रीतः प्रपतयन्मनः। अथवा पञ्चविन्दुस्तत्पूजनं ब्रह्मचारिणः । मायया मम मूढ़ात्मा गलो द्रष्टुं न मामभूत् ॥ गण्डकि ! त्वां प्रमयोऽस्मि तपमा, बराहः गतिलिङ्गोऽव्यादिपमयचक्रकः । तत: पूर्वेण पार्शन तस्य शालस्य सुन्दरि। अनधिया गया पर वाय मुरते। गोलस्तीरेखः स्थूलोऽथ कूर्ममूर्तिः स विन्दु । पेशाखमासदादयां महर्णनमुपागत' । किं देयं तदसाश मोतोऽम्मि पनि। मान् । दृष्टया मातब स सुनिस्तपदी शंसितत्रतः । गण्डक्यपि पुरो दृष्ट्वा शश्चगदावरम्, कृष्णः भवतुमावत: पात योवतपठकः । तुष्टाय वैदिकः सक्त: प्रणम्य च पुनः पुनः । श्रीधरः पञ्चरेषोऽध्याइनमाली गदाग्वितः। ततोऽह स्तूयमानी वै ऋषिमुरशेन मुन्दरि। पामनो पर्नुलो इखो पामचक: सुरेखरः । प्राप्तोऽस्मि परमां प्रीति तमवोचं ततः ऋषिम् त्वया मध मिदं मानावर्णोऽनेकर्तिनांगभोगी वनन्सका। तवाश्रमे महाभाग स्थित्वा त्वं तपमा निधे। तसो हिमांशमा देवीगाहकी म्यूलो दामोदरो मोसो मध्ये चक्र: मनीलक:| पुत्रेण परमप्रीतो मत्तेने मत्समो भव ॥ प्रान्तिः प्राता भुल्वा संकीर्णहारको पोऽप्यादय अशा मनोहितः। अन्यच्च गुच्चा वध्यामि शालझायन तच्छृण । यदि देव प्रसनोऽसि देयो में पारितो सदीघरपः एपिर एकपक्रायुजः पृथुः। सर प्रीत्या प्रवक्ष्यामि येनैतत् क्षेत्रमुत्तमम् । विदम्यूलचकः कृणो विण्य विन्दुवत् । भालग्राममिति ख्यातं तमिवोध सुने शभम् । ज्यपोशोभाकारः पञ्चरख: मकौस्तुभः । योऽयं दृशस्वया दृष्ट: सोऽहमेय न संशयः। कि याचितं निधगया नित्य वैकुण्टो मगिरवाम एकचनामजोऽमितः। मम्मो दो?मलाकारो हाररसय पातु व एवं मम्मे वरं दत्त्वा गानडायनकाय वै। बामको दशरमा ग्यामी वोव्याधिविक्रमः | पग्यतस्तस्य वसुधे तव वान्तहितोऽभवत् । मानामहारकाय स्थिताय गदिने नमः । दृशं दक्षिणत: कला जगाम स्वायम मुनिः । पनि मनिती योग्यादाधारी सुदर्शनः । मम तद्रोचते स्थानं गिरिकूटशिलोच्चये। शालग्रामशिलारुपी तय गर्भगत सदा! तिष्ठामि तव पुषत्वे भक्तानुग्रहकारमात 'पनामाविभूषितम् । शालग्राम इति ज्यातं भतामसारमोक्षणम् ॥" | मत्माविध्यानदौनां त्वमतिथेठा गोमदन विराभितम्। मीनारायणे दिदु: नामाध्यायः॥ . । । . 4 ·1 . शालिम शान्निः शालिप रिपमि मायामन. पायमनाया" मानादिनिम्मिधिगा। (यमा, गरदिगानीमां नामानि यथा- मिया मागगदिनमnिir.. वाम 14 I "मानिः मनमः पायक: गानाहनः । মমণমিছিল: + "मोमबतिकडोनदानवमनीमचनाम् । मुगधकः कामकी महागालिम दृषकः ॥ नारदः, पुं. मीगतम: । म विद्युग- यमार या जमा भी जय गीगानमन्त्रिकाम् ॥) पृष्याटकः पुगटीकम्तया महिषमम्त कः । जिमायामामाटाटाग्रा. पुष। ति वग्या! इति जटाधरः। दोगककादनकी आयनी नीध्रपुष्पकः । मिनपुराणम् गानभनी. मी, कामाटिनिम्तिविकारारमियाद्यागालय: मन्ति बड्यो बगना: " प्रय नेपां गुणाः। नारायनः, पुं.(नामापत्यम् । "नदादिभ्यः हमचन्द्रः ॥ क" ४१८८ नि फम ।) मुनिविपः। गालयः, पं. नीमः । शनि गठरवावनी । "गालयो मधुराः बिग्धा वन्या वहान्यवनमः । दी। रमि मेदिमी। गानयर, पुं(गानय येटी नियांमः।) गान कपाया लघयो कथा पर्या घाग हताः नहायमलीयनः, मो. याममाना । यधा. मियांमः। रति विकासेपः । प्रत्यानिलकफाः गीताःपित्तघ्रा मूवनाम्तथा। प्यामप्यामा मत्यवती धामयी गन्धकालिका गानमार:. पुं. (गानग्य मारः।) द्रुमः । हिडः। गानयो दग्धभृजाता: कपाया नघुपकिनः । जनगमा दामयी मानसायनजीयसः ॥" रतिविम्वः। मृटमूवपूरीपाय रक्षा ने पापकर्षणाः । दति हमचन्द्र गाना. यो. (गी "वाइनकार नरपि दारा वातपित्तना गुरयः फफराकालाः । नदि, , मुनिर्भटः । यया.- कानन्। रचन्नदत्तोमया कालन् ११ कपाया अस्पयर्म का मधुराय बलाबहाः 'यमिठोरतीनाघो मवायरणिरित्यपि। एघम् । ग्यमरः । (यथा, भागयते 1८८१) दारा: रघेवजा उप्ताः । मातुरीयः गामटियोपुचम्नु पाणिनिःश, “पामोटिरगालायां जुटायां माम्पटीपक) “म्बनजाः सादयः पित्तकफना पातयनिदाः । इति जटाधर: प्य कन्यमाना। ग्रहकदंगः । इति । किवित्तिमाः कपायाय विपाके कटुका पपि लिजः पुं, (शालान्जायते इति । अम् +3:।) मेदिनी । पनमा प्रष्टभूमिज्ञाः वयंजाताः । गानमयः । यथा । मानः गान जगजकी। गानायी. [न्पुं. अमावैद्यः । नापितः । गैन- “वापिता मधुरा वृथा बल्या: पित्तप्रणाननाः ति दरवावनी ॥ धारी । ति चिस्। मलायाम्पय स्का: कपाया गुरवो दिमा::" निनिर्यामः, पुं. (गानम्य निर्यामः । ) मज-गानादी.मी, पुत्तनिका ति गदरवावनी वापिता: करवे प्रकृष्टये च । म: । धुना इति भाषा । तरपर्यायः ।गाननः गानामिर, पुं, झी, मराय: । इति मिचन्द्रः "वापिसेभ्यो गुग्णः किचिदीनाः प्रीता पवा- । मजः मर्जरमः ।। इति रखमाला गदग्वायनी च ॥ पिता:॥" इनकः ५ वष्टियहभः ६ मनमणिः । इति गालातिः, मो, गाकभेदः। इति गन्दरवायनी | कटवे प्रपटक्षेवे च । विकागदोपः॥ गालानी, सी, विदागे। इति गदरवायनी ॥ "रोपिताम्तु नवा हप्पा: पुराणा लघवः लिपर्णी, स्त्री, (शानम्य पर्णवत् पर्गमस्याः । गालामगः, . ( गानाया भगः । ) मृगालः । स्मृताः। होप ) विशेषः । गालपाती ति भाषा। इति धारावली॥ रोपितारोपिता भूयः शीघ्रपाका गुणाधिका: ॥ तत्पयायः । सुदनार सुपवी ३ विरा : मौम्या: गातारं, की, (शानां ऋतीति । + प्रण। शिवपढ़ा हिमा रूघा वस्याः पित्तकफा- कुमुदा ६ गुहा 0 ध्रुवा ८ विदारिगन्धा ८ हस्तिनपः। भोपानम्। पतिपत्ररः। इति पहाः। अंशमती १. सुपर्णिका ११ दीर्घमूना १२ मेदिनी। वयिटकाः कपायाय लघवयाल्पतिकाः ॥" दीर्घपविका वातनी १४ पोतिनी १५ गालाकः, पं.(गालायां ग्टई शाखागं वाहक प्रय रनगालेर्गुणाः ॥ तन्वी १६ सुधा १० भर्खानुकारिणी १८ व 1) वानरः । कुखुरः । शृगालः । इत्यमरः ॥ | "रमशान्तिवरस्तेषु वन्यो वर्ण्य त्रिदोषनित् । गोफनो १८ मुभगा २. देवी २१ निचला २२ मृगः । इति गदरबावन्ती । विहान्तः । इति चक्षुष्यो मूवन्तः स्वयः शुक्रन्तस्तृन्दरापहः । बीहिपर्णिका २३ मुमूला २४ मुरूपा २५ राजनिगिट:॥ विपनासासकामदानुलिपुरिदः । शुभपत्रिका २६ सुपर्यो २० शानिपती २६ गान्तिः, पुं.(ऋणातीति । श+बाहुलकात् इन् । तस्मादपान्तरगुणाः शालयो महदादयः !" शालिदला २८ । इति रामनिर्वष्टः । विदारी रम्य तत्वम् ।) गन्धमानारः । इति मेदिनी रागालिः दाउदखानी इति मगधदेशे प्रसिदः ३० सालपर्णी ३१ । इत्यमरटीकायां भरतः ॥ नमादिधान्यम् । पष्टिकादिधान्यम् । इत्य- इति भायप्रकामः ॥ (पक्षी। इत्युणादिवती अम्या गुणाः । ग्राहित्वम्। कफपित्तनागि- मरः ॥ तत्पय्यायः । मधुरः२ । क्यः ३ बीहि उज्वलः । ४ । १२७) त्वच । इति पानवलम: । तितत्वम् । गुरु येष्ठः ४ नृपप्रिय: ५ धान्योत्तमः ६ केदार: ७ गालिका, स्त्री,(शालिरव । स्वाघे कन् ।) विदा. त्वम् । उप्णत्वम् । वातदोपविषमजरमेहाण:- सुकुमारक: । पुस्तकान्तर मधुरम्यान कलम दिका। इति शब्दरबावली। 'शोकसन्तापनाशिवश्च । इति राजनिघण्ट; इति पाठः । म तु दविध: । यथा गालियः, पु, गाकविशेषः । गावाति भाषा। अपिच। "रानावपष्टिकमिततररकमण्ड- तत्पर्यायः । शालः२ शितसार:३ पवकेटः । "गालपी स्थिरा सौम्या विपर्यो पीवरा स्थलाणुगन्धतिरियादिकगालिमंजाः। लोहसारक: ५। प्रम्य गुणाः। दीपनत्वम् । गुदा। बीहिस्तथेति दयधा भुवि शालय: म्यु. 'विदारिगन्धा दीर्घाध्रिर्दीध पत्रांशमयपि ॥ तितत्वम् । शोहार्ग:कफवातनागित्वच। इति स्तेषां क्रमेण गुपनामगणं ब्रवीमि " राजनिघण्टः॥ 'शान्तपर्णी गरहिवरवासातिसारजित् । इति राजनिघण्टः॥ गालिची, स्त्री, (गानिध+निया डीप।) 'योपदोपत्रयहरी वृहस्ख मा रमायनी। प्रय गुणा:। भाकभेदः । गात इति भाषा। अन्य प्रमाणे "तिता विपहरी वाटुः चतकाशवमिमणुत् " | "शालयो मधुरा: गीता नधुपाका बन्नाबहाः। गोल्फगदे ट्रष्टव्यम् । इति भावप्रकागः ॥ पित्तप्रायानिलकफा: निग्धा बहाल्पवर्चस: " गालिनीकरणं.लो,न्यगभावनम्। इति विकारह. 'पानमनिका, खो,(शालेनभन्यते निम्मीयत प्रति इति रानवनम: ॥ शेषः ॥ तिरस्कार इति यावत् । 'भन्ज+ "कन शिस्पिसंभयोरपूर्वस्यापि।" अथ गालिधान्यलक्षणम्। गालिपर्णी, स्त्री, (गाले रिव पनि यस्याः । सपा २॥३२ । इति कुन् । टापि पत इत्वम् । 'कण्डनेन विना शुक्ला हेमन्ता माग्नयः स्मृता' होय।) मापपर्णी । इति राजनि एटः । V. 17 । ।

·. यस्य।) सप्तच्छदाव: तिराजनिए द्रीप. कर्णम्त महिपः ककुद्दान् सप्त पर्वता:दैर्धात दूरं गच्छति शाल्मनियम शिवाचित तमते विभाषयाधिः पख | मने विद्यते लीभः क्रोधोवा हिजमत्तमाः। पुथा व ककुटी चिरजीविका इति नवाम्ति युगावस्थाजना जीवन्यनामया:।। मिति मुकुटः। इत्यमरटोकायर्या भरत साल्मलीन] पु, (पाल्मल: पाथर्व सेषां तस्याय सायुज्यं स्वाहण्यञ्च मनोकताम्। 'स्येति नि: १) गपड़ः । इति विज्ञार शालेया गाल्मनः গালী शानिपिट, को, (शालेः पिटमि भवान) गालीत्तरीयः, पु. (शानोत्तर पाम भवः । गानों कपिमा माना: प्रोता स्फटिकम् । इति विकाण्डशेषः॥ तर+छ:) पाणिनिमुनिः । इति विकारता पायातया लगा पामिन गालिवाहनः, पु, राजविशेषः। स तु गकर्ता शेषः । विक्रमादित्यगवया शाल्मल. पु, शामलीवचः। इति गन्दरमा-ति को भुवनविनयामै ४॥ प्रया शानिहीव, पु, घोटकः। इति त्रिकाण्डगेषः । | वली (यथा, महाभारत । ३।६४।३। मोमरमः । इति ग्यमाना। शाली, न] त्रि, (शालास्यास्तीति । इनिः।) "मर्जुनारिष्टमय म्यन्दनय भगाल्याने ") गालानि, म्यो, अपरिगे। हा शालाविशिष्टः । पदान्ते युक्तवाचकः । यया, होपविशेगः । इति गध्दमाना। तदिवरणं भाषा: (यथा मनो। '"चन्दनश्चितनीलकलेपरपीतवसमवनमाली। यया,- "गारमनीन् मानहानाय तोरिणयः कैलिमलनागिकुण्डलमण्डितगएइ युगम्भिस "मत कह प्रवच्यामि भारमलम्य नियोधन । शानी। शामली दिगुणोद्दीपः क्रौचहोपम्य विस्तगत तत्पर्याय: । पिनाना पाणी। इति जयदेवः ॥ परिवाग्य समुदन्तु दधिमण्डीदकं स्थितः । म्यिगयुः ।लमरः । दरात (माध्यः । यथा, भागवते।३।२४।। तत्र पुण्या जनपदाधिराच मियते जनः । मिनी गाम्मनः । इति गदा "दायांलुः गालिनीमा लामिाहत कुत एव सुदुर्भिई समातिजोयुता हिते तुनिनीय कुमुटी १. रमपुमा १५ स्मरन् ।")| प्रथम: सूर्यमहागः सुमना नाम पर्वशः। काग १२ मोचनी । इतिज शाली, स्त्रो, कणजौरकः । इति राजनिघण्टः पौतस्तु मध्यमस्तव गातकोभमयो गिरि। चिरजोरी १४ विधिनः १. RAT शालीनः वि. (शालाप्रवेशनमहतौति । शाला+] नामा मर्वसुखी नाम दियीपधिसमषितः । तमतः १० मोपाध्य. १८ वटा "शालीनकोपीने प्रष्टाकार्ययोः।" ५।२१२.तीय व सौवर्णो मृगपनिमी गिरिः। लोत्पनः २० रम्यपुष्पः २: बाणे इति संभमत्ययेन निपातनाते सिंहम्) | स नाना रोहितो नाम दियो गिरिवरी यमद्रमः २३ दीर्घ द्रुमः २४ सनर प्रत्यमरः । (यथा, मार्कण्डेये ।४११८ महान् | दोर्घायुः २६ । इति गजनि । "प्रय नित्यं रहस्येषु शालौनेषु चरदयतिः) सुमनाः कुशलो देश: सुखोदकः महोदयः। काठ:२७॥रति भावप्रकागः गातासम्बन्धी च। रोहित वतीयस्तु रोहिणी नाम विशुतः । पिचिमत्वम् । हथत्वम्। वरना शालीमा, स्त्री, (शालीन+टाप् । ) मियया। सघ रवान्यनेकानि खय रचति वामयः । इति राजनिघण्टः॥ रत्वम् । गीतलत्वम् । कपायनम्। प्रजापतिमुपादाय प्रसवो विधिवत् स्वयम् । निग्धत्तम् । राक्रमानवश्वास मातु, को,(Yणाति शौतागमे । श+दाहुलकात् न सब नद्यो व वाशीतोषञ्चय तदिधम् । शुण रेफस्य लत्वञ्च । इत्युञ्चतः । ११५५) वर्षाथमा यार्नो या विषु दीयेषु विद्यते ॥ | तत्पुष्पं फनच सदिधम् । इति राजन ग्रास्त्विम्। कपायलम् । कतार 'गालूकम् । इति शब्दरमावली । 'न रह न च दण्डोऽस्ति ईOसूया भयं तया। "गामनी गोलता बाही रम पारे । पानुः, पु. (+शुण रेफस्य लिखञ्च ।) कवाय- | उद्भिदान्युदकान्यन गिरिप्रस्रवणानि च दृश्यम् । धारकाण्यायधिः । इति मेदिनी ॥ भोजनं पड रसे तब नेपां यमुपस्थितम् । मेमना निधतीजाच हनीमः भाति हेमचन्द्रः॥ अधमोत्तमो न तेष्वस्ति न सोमो न परिषद प्रदरं मागयत्येव दुःमाध्यञ्च न संशय शामलीपुथगाकन्तु कृतमश्ववाधि गालुके, को,कुमुदादिमूतम्। तत्पर्य्यायः । पह-अरोगा बलवन्तय एकान्तमुखिताः प्रजाः । गूरणम् २ गासूक. ३ गाल इति शब्द विशसहस्राणि मानसी सिहिमास्थिताः । रमे पाके च मधु कयायं शौतनं गुर खावली ।। कफपित्तासजिदया िवातलञ्च पो खस्वमायुःस्वरूपच धर्भवयं स च । इति भाव गालूक, की, (गल + गलिमण्डिभ्याभूकण् ।” गालालायेयु विनय होपेषु विषु सर्वगः । उपा. ४२ । इति ककए।) कुमुदादि- | व्याख्यातः शाल्मलाद्यानां दौपानान्तु विधिः गाल्मलिकपु. (गाल्मली + "शन জবির মস্ত মালিক। मूलमा इत्यमरः जातीफलम् । इति राज- निघण्ट ४।२।८। ति कुमुदादित्वात् परिमण्डलस्तु स हीपचक्रवत् परिवेष्टितः । मालक, पुः (स+"गलिमण्डिभ्यामूकम्।" मरोदन समुदेश द्विगुणेन समन्वितः | रोहितकक्षः । इति राजनि। उपा० ।। ४२ । इम्यकए ।) कुमुदादिमूलम्। इति मत्स्यपुराणे भुवनको सप्तकोपनिवेशन रखावली मालिनी, ती, शानिया ति विकाएंगेपः । (यथा, हडसहिता- | नाम १. अध्यायः ॥ * ॥ पपि च । याम्।४।। पाल्मलिपनकः, पु(शात्मलिए "मक्षदीपप्रमाणात्तु हिगुणेन समन्ततः । "मिथुनाव धान्याग्दवानीगालुककार्पासा) संवैध्ये तरसाचोधि शाल्मलिः संध्यवस्थितः । गास्मातिस्थापु, शाल्मली वेतिही मशः । इति राजनिण्टः। सप्त पर्यापि मवैव सर्व व कुलपर्वताः। भामर., मनते धवन गच्चतीति । R+ ऋचायता: सुपर्वाषः सप्त मद्यय सुव्रताः। +1) गरुडाति राजनिक “अनिपिनादिभ्यः करोलची। उणा• ४. कुमुदयोग्रतयेव वतीयच बलाइक;। शामली, स्त्री, शाल्मलिलिदिशात रतिकरः (मेकः इत्यमरः। कीय)) शास्मलिसक्षः। इत्यमरः । गा, कि, (गातीमा क्षेत्रम् । गानि+मोजि योनितोषा विटा च चन्द्रा शक्ला विमोचनी नामीति मलिक हि । इयोरित्युत गायोटका २२ । इति टक।) माल्युब नित्तियेति ता नद्यः स्म ता: पापारा: पम् । इत्यमरः गानामम्वन्मिशालसन्धि पाशोगादीतिपिशाली च शाह मानया,प, मधुरिका इत्यमरः। मानेया की, (माय +टाए।) मियेया। यन्ति सततं तव वर्णावायुसनातनम् । ॥ शुभः। .

·1 ॥ यथाच मार्कण्डेये । इत्यमरः॥ .. शावरः शास. भाम्ता लीकन्दः,पुं.(शालमस्याः कन्दः ।) शाल्पनि- “संपूज्य प्रेषणं कुर्थात् दशम्यां शावरोत्सवैः । गामनं, क्ली, (शाम + ल्युट ।) पान्ना। (यया, मूलम् । तत्पर्य्यायः विजुलः २ वन- इति तिप्यादितत्त्वम् । मनी।८।२६२ । कः ३ बनवामी ४ मलनः ५ मलहन्ता । गावग्भेदाचं, लो, ताम्रम् । पति हेमचन्द्रः । "कुवात शामनं राजा संम्यक् सारापरा- व गुणाः । मधुरत्वम् । मलसंग्रहरोधजय-गावरी, मनो, शूकशिम्बी। इति मेटिनी। धत: ") रेत्वम् । गिभिरत्वम् । पित्तदाहार्तिशोफ- गावरोत्सवः, पु, (शावराणामुत्सवः ।) - तत्पर्यायः। अववादः २ निर्हेगः ३ निदेशः ४ पापनामित्वच । इति राननिर्घण्टः ॥ हतोत्सवः। यथा, शिष्टि: ५। इत्यमरः शान्तिः । इति लोफतः ,(शाल्मल्याः फलमिव फलं यस्य) "पूजयित्वा महाष्टम्यां नवम्यां बलिभिस्तथा। भरतः ॥ प्रादेशः ७ प्रादेशनम् । इति ':फलहक्षः । इति राननिर्घण्ट: n विसर्जयेत् दशम्यां तु थवणे.गाधरोसवः । शब्दानावली । शास्त्रम् ।। इति नटाधरः । तीवेष्टः, पुं, (शास्मन्या वेष्टः।) शाल्मलि- | अन्तःपादो दिवाभागे यवणम्य यदा भवेत्। | राजदत्तभूमिः । लेखा। शास्त्रम् । गाम्तिः । मिः । गिमुल पाठा इति भाषा ॥ तत्- | तदा मंप्रेषणं देव्या दशम्यां गावरोत्सवैः इति मेदिनी। (दानलिखितताम्रफलकादिः। यः । पिच्छा २ । इत्यमरः ॥ मोचरमः३ | रागिणीभिः कुमारीभिवेश्याभिन कैस्तथा। यघा, कथासरित्सागरे । १२४ । ६२-६३ । मन्तः ४ शाल्मलीवेष्ठकः ५। इति रन-महर्यनिनादेय मृदङ्ग पट हैस्तथा ॥ "शासनं लेखयित्वा च तमेवं स ममादिगत् । ला- मोचमावः .६ मोचनिर्यास: 01 वर्वविधैानपुप्पप्रकीर्णकैः कारपोठमार्गेण भद्र गच्छोत्तरां दिगम् ॥ य गुणाः । धूनौकई मविक्षेपः क्रीड़ाकौतुकमङ्गलैः तवामुना गासनेन ग्रामं भुच्च मदर्पितम्। चसावो हिमी ग्राही स्निग्धो दृष्यः भगतिनाविधानेय भगलिङ्गप्रगीतकैः । नाम्ना तं सगइवटकं प्रच्छन् गच्छन्त्रवासासा" कषायकः। भगलिङ्गादिशब्देय क्रीड़येयुरलं जनाः । 1३६।८। अधिकातिमारामकफपित्तासदाहनुत्।" परैनिक्षिप्यते यस्तु यः परं नाक्षिपत्यपि । "वाच्यते शासनं प? सुद्राचरनिवेगितम्॥" प्रति भावप्रकाशः । क्रुका भगवती तम्य गापं दद्यात् सुदारुणम् ॥ स्त्रियां धर्मोपदेशको । यथा, ऋग्वेदे । १ । मलीवेष्टकः, पुं.(माल्मलीवेष्ट +खार्थे कन्। इति कालिकापुराणे उत्तरतन्वे ६ अध्यायः ॥ ३१ । ११ । मालीवेटः । इति रत्नमाला। गावतं, त्रि, (धनद्भवम् । गम्वत् + अण् ।) “इलामबम्म नुपम्य गामनीम् ॥") वः, पुं, देगविशेषः । यथा,- नित्यम् । (यथा, रामायणे । गासनहरः, पुं, (हरतीति । ह+अच । गाम-' शाल्लास्तु कारकुक्षीया मरवस्तु दशेरकाः" | १।२।१५ । नस्य इरः ।) राजदूतः । पाजावाहकः । इति इति हेमचन्द्रः। "मा निपाद प्रतिठां त्वमगम: गाम्नती: समाः केचित् । अधिपः । इति महाभारतम् ॥ (मोमेश्य यत् कौतमिथुनादेकमवधीः काममोहितम्॥"यमितः, वि, (शाम + :I) सतगामनः। यथा, हास्य युत्तान्ती महाभारत पादिपर्वणि पारिभाषिकशाजतं यथा,- • "मुजीर्ण मन्नं सुविचक्षणः सुतः .२ अध्याय तया कृपान सहास्य युद्द- ] “शाम्खतं देवपूलादि विप्रदानच गाग्वतम् । सुगामिता म्नो नृपतिः मुमवितः । तान्तस्तत्रैव वनपर्वाप १५ अध्यायमारभ्य माम्बतं मगुणा विद्याः सुहन्मिवञ्च शाश्वतम्॥" मुचित्य चोळ सुविचार्य यत् कृतं एयः॥) इति गारुड़े नीतिमागरे १०८ अध्यायः । मुदीर्घ कालेऽपि न याति विक्रियाम् " ल्वणः, पुं. वातघ्नोपधगणविशेषः । यथा, गाम्यतः, पु, वेदव्यामः । इति शब्दरत्नावली । इति पचरवम्॥ काकोल्यादिः म पातघ्नः सर्वाग्नद्रव्यमंयुतः । (गिवः । यथा महाभारते । १३ । १७१३२ । शामिता, [+] वि, (शाम् + टच ।) शाम्ता। मानूपीटकमांमस्तु सर्वमे हममन्वितः ॥ "प्रकृत्तिय नित्तिय नियतः वाग्वतो भूयःn") इति विकागदोपः । (यया, मनी । ७।११ उखाणः पटनवनः गाल्वणः परिकीर्तितः । गाम्कुना, नि, मांमागी । इति हेमचन्द्रः ।। “म राना पुरुषो टण्डःम नेता शामिता च म:n" नीपनाहं कुर्वीत मवटा घातगणाम " गाम्कुलिक, क्ली, (गस्कुन+समूहार्वे ठक् ।) व्याख्याता । यथा, तव । २ । १५ । इति मयुतं चिकिग्मितस्थान ५ अध्यायः । गम्कुलिममूहः इत्यमरः । "प्राधान्य जन्मन: कती धम्मस्य च वः, (गम्यते प्राप्यते इति । गव गती गास, उ क्ष नु चामने। इति कविकल्पद्रुमः ॥ गामिता") वञ्।) गिणः । इति गदरवावी । (यथा, (पदा--पर-मक-सेट। यावत् ।) उ, गाम्ता, [३] वि. (गामु + "टन्तची गंमोति।" रघुवंगे। ।३। शामित्वा गिटा। , शामति । तु, शास्ति । उगा. २१८४। इति पमनायामपि ढन् । "गिलाविभमगराजगाव: गाम्ति ययाध्या रामः म सम्राइित्यमरः । म च अनिट्)गामनकता तत्पबायः! देगकः तु नगोरसङ्गमिवाररोह" इति टुर्गादाम:। २ शामिता । ति विकागगेपः । यचा,- नवग्यायम् । गव+पण।) वमम्बन्धिनि, गाम ङ। प्राशिपि । अति कविकस्पद्रुमः। “हो धाता च विधाता च पौराणी नगतः विायचा.- (भ्वा०-प्रदा.. च-पात्म०-मक "पहप गायमागीचं विमुही मौतिकं स्मृतम्। मेट।) पाइपूर्वा इति केवलानामन्यपूर्या- दो गाम्ता विनोऽम्मिन् धमाधम्नी प्रकी- तयाः मुम्पत्तिमाग उपन्यम्य क्रियाक्रमः हा प्रयोगनिरामार्थम् । किन्तु “इदं गुरुभ्यः तिती" तितिप्यादितत्त्व महापुराणम् । पूर्वेभ्यो नमो वाकं प्रगाम्मई।" इत्युत्तरचरित इति यष्टिपुराण गमभेदनामाध्यायः गायकः, . (गाय ए ! स्वार्थ भन्।) गिः। प्रोऽपि दृग्वत । ड, पाशामत । ए, पागा- ( यथा च भागधर्म । १ । १२ ॥ २॥ इत्यमरः । (यथा, न पितायाम् । ४८ मिता मागास्वा । परमम्परानुदयमामात् "रातोपां मनायता गाम्ना चीरपथगामि. मामत्स्यम्य न यर ममामाभावादिति गोविन्द मामा" "दत्ताभयगगगाव नचायमदच्या म किन्नु पम्प उदनुभयपन इन्दये तिगाम्ना. [३] पु. (गामु + “न्ति की गमिद गावर, पु, (गरराष्ट्रामयम् । शर) धातुप्रदीपः। न ड, माम्ने गाम डिम ईटादिभ्यः मंसायां दानिटी! ८.! पापम् । अपराधः । लोभ्रमः। इति मदिनी व प्रसादायनाम्नरंत प्रहलादम्योपधायाति लन् । मध पनिट) दुरा यमरः। गरपामिशतमाविगेपः। गिवततन्त्र रक्षारी न पात्। पागारिटायगमनम्। टमाध्यायः ! राधा। पिता। ति दिन- पिपय । गवरमानिनि, वि। यया रचायामित्यन् । इति टुगांदामः । मारामादितिः 1 शामलड पती। - 1 ·। । . ... मसाउवाच। . रखावली यथा- शिक्षीयः यया, ऋग्वेदे। 11211 पुगसमामादमीनामाध्यायः मानसत. (मार करीतोति+किप) भगर्भा । इत्यमरः। गुरुभियना मानगड,कि, प्रघटादित्। इति विकारयः। शिंभपा गुरुसाराच पिच्छिता गुरुसित साचेत् कपिलवर्या स्थानमगर्भा निगरी भास्वं शास्त्रग जिंगपा गास्तिः, वो, (शास+चाहुलकात् निः । इत्यु- ( वेदमूर्तिरई विप्रा नान्यशास्त्रार्थवादिभिः। गाम्तचतु, [म् ] को. ( शासन चरित। वनदतः । ४ । १७८1) शासनम्। इति मायने मत्खरुपञ्च त्याना येदं सनातनम् ।" ध्याकरणम् इति चित् । गदरखावली (थया, मार्कण्डेये ।१३।२। इति कोमें उपविभागे ३६ अध्यायः ॥ गाम्नचारगः कि, (गात पायति "होचरस्वमेत दुष्टशास्तिसमुद्यतम् ) | अपि च । कूर्मपुराणे हिमालय प्रति देवी- सौति। चर+णिच् + ल्युः। मास्त्र. की, (शिष्यते प्रनन । गास +"सर्व- वाक्यम् । इति गम्दरखावली। धातुभ्याइन् ।” उणा. ४१५८ । इति इन्।) | “यानि शास्ताणि दृश्यन्ते लोकेऽस्मिन् विवि-गात मः, त्रि. (शास्त्र जानातीतिमा निदेगः। प्रन्यः। त्यमरः। स च प्रन्यः धानि चमानवेत्ता यया,- पटादविधः । तस्य विवरण विद्यादे| श्रुतिस्मृतिविरुहानि मिष्ठा नेपां हि सामसी। "पनियुक्तो नियुको वा गामनी दरव्यम् । शास्त्रोत्पत्तिर्यथा,- करालभैरवञ्चापि यामलं वामनायितम् । देवीं वाचं म वदति यः गानमुपजीवति । एवंविधामि चान्यानि मोहनार्थानि तानि । इति "तपपचार मधमममराए पितामहः। मया मष्टानि धान्यानि मोहापां भवार्णवेगास्वतन्नः, पुं, (गास्त्रप्य सर 'पापितास्ततो घेदाः साङ्गोपाङ्गपदक्रमाः ॥ तमात् सनिःशुतिस्मृतिविरहे पद्म नि न कदा जा+कः।) गणक: । यया, पुराणं मध्यानाय प्रथमं ब्रह्मवा स्मृतम् । चित पदं न्यस्तष्यम् । इति मलमासतत्वम् ॥4) "देवमो गणको ज्ञानी मौहत्तों दग्दर नित्यगदमयं पुष यतकोटिमविस्तरम् । पृथिव्यां तन्मशास्त्रावतरणं यथा- वातान्तिको ज्योतिपिको भी परन्तरख वाभ्यो वेदास्तस्य विनिःमृताः। शिव उवाच। संवक्षरो वर्षकोयो रेखाजीवी गाय मीमांसान्यायविधाय प्रमाणे तर्कमयुताः। "लम्बोदर महामाग गृण मे परमं वचः । तान्त्रिको प्रातमिहान्तः वेदाभ्यामरतम्याग्य प्राकामस्य मानसाः। इदं महासमन्दर्भ मम वनादिनिर्गतम् । गावदर्गी, निधि, (पास्न ६॥ मनमः पूर्वराष्टा ये माता ये तेन मानमाः" | निर्गतं पार्वतीयवात्तन्त्र परमदुर्लभम् । णिनिः) शास्वनः। तत्पयायः। इति मासो ३ अध्यायः ॥ | विलिस्य बडयनेन गछ सिहायमं सत। २ शास्त्रवित् ३ शास्त्रचारपः । - मातीकाम कय न सुभास्त्रविरुदम् । यत्र तिष्ठन्ति मुनयो धेदवेदाङ्गपारगाः । पणिमादिगुणयुक्ताः गोनवं भव मे सुत । गास्ववित्, दावि,(मान वेत्तीति। "अतिरहिमदाचारविहितं कर्म केवलम् । इत्युत्ता: शहरेणासो चाष्टवाइरभूत्ततः। सूहिति क्वि।) शास्तदर्भो ।। मविशष्यं धनुष जतिः केशवं मदा। चतुर्भिहस्तै: संलिख्य शिवाय विनिवेदयेत् ॥ गास्त्रविमतिपिछवि,(शालेय गिरि पन्यया निायं याग्ति कुमार्गागममेषनात् । शिव उवाच । गास्वनिविहः । शास्त्रमदपूर्वकारिन पतो येदविरहार्य गास्तोत' कर्म मंत्यजेत् ॥ गछ पुत्त महाबाहो तन्त्रमादाय मत्वरम् । धातोः कम्मणि प्रत्ययेन नियमोश। पहिरवितः गाने: प्रतायेंह च बालियान्। सिहायमं वनं रम्यं यथेन्द्रस्य च नन्दनम् । मास्तथिम्पी,न्]ि पुं, (शास्त्र विन्ति देयमो मार्ग मोकनागाय केवलम् ।। प्रणम्य प्रययो शीघ्र तन्त्रमादाय सहनम् ।" इनिः।) कारमौरदेशः। तदेशस्थे, एक निन्दन्ति देवता वेदोस्तपो निन्दम्ति सदिक्षान् इत्युपक्रम्य । इति विकाकोपः। मन से मिायं यान्ति प्रमशास्तनिषेवणात् ॥ "मनेर्वाक्यं ततः गुत्वा तत्तन्त्रं मुनये ददो। शास्त्री, [न] वि, शास्तः । यात्रा तिम्मसिमदाचारविहित कम गासतम् । एवं तम्बाणि सर्वाणि विलिख्य विनिवेदयेत् गिन्मत्ययेन निष्पवः । धर्म प्रयोग योहि समाचरेत् । इति गायचीतन्ने दशमापyee: शास्य, वि, (गास् + पत्।) शाम अधिपित: भारत मोहयित्वा जनं नरा। वपासपतादिभास्त्रोत्पत्तिर्यथा,- गासितयः (यथा, मनो।८।१२। ननत मिरयं यान्ति युगानां मप्तविंशतिः।" "प्रयमं हि मया प्रोक्त शैवं पागपतादिकम्। "यो निचेपं नापयति इति पा उत्तराखण्डे १७ अध्यायः - मघात्यावेशितर्विप्र: सोलानि ततः परम् ॥ तावुभौ चौरवच्छास्यौदाप्यौवा समान पप्पाममातातिरिक्षयास्तनिन्दा यया,- कणादेन १ भमोल मास्त्र वैशेषिकं महत् । "पुरान मारतें पैदध गास्वापि यानि च । गौतमन तथा न्यायं सारयन्त कपिलन तु। "पभिपित्त मनवे शायो । पादुपः सपनायव धनये व पाचरत् । धिपणेन तयापोत चार्वाक्रमतिगतिम् । "भास्यो भूः शिक्षणीयो भारदे कुरा पादारादिमंमार गुमो मूटपेतमाम् । दैत्यानां नागमार्याय विएना दुइपिणा । इति विधेया भव । इति तदा साया दियां मारमंभारः नदयोगाम्यामविप्रयत्। योगास तथा प्रासाननोलपटादिकम् ॥ शि, न अनिशाने। इति कविकल्पद्रुमः। यमिद यं यः म जामिति । सापत्य युतियाश्यानां दर्शयन् लोकगाईतम्। उभ-सका अनिट् ।) निशानामनि এবি ধমতি মায়া শাঘিনি कम्वरूपन्यायसमक्ष प्रतिपद्यते। रूपम्। मानवतेजे इत्यस्य नित्यसनावर বিন্নাঘাষনয়ায় জীঘিাতি ধষণ। मर्थकम्परिभष्टं कल्मपन्त तदुच्यते । भनेकार्थत्वात नियामितीवीर शियानामानि पारसीलिमात्। गौतमपोला गाम्बानिरताः मर्व पर हि। পিশাহি মুিখ। মায়াম गार्गानी योनिमापना. सन्दिग्धाः सर्व- नथ, गिनोति मिनुते पकडा पति दुर्गादासः । मलिक:। कर्मस सिंगपा, स्त्री, हविशेषः । शिव रति का संगराव पाप्रानं ममतारयितुं चमः।' इति गन्धर्दतम्बे प्रयमपटसः। तत्पर्यायः । पिहिताः पगुर। विमानादिया- पिन विज्ञापा मार मारा । इति मा -पानिमालानिमोनिचोरनानिच दि। (यथा, भाग।।२२। गरानिमपितानि। पिला - पिलावीरा शिधिनमानोऽनुममार मामत् ।) माता.यथा- म यो नाभर भारम् । मग धितं वेदानपेतरत् । कारार्या वावगति पाठः। .

·- , M - शिक्षण शिना गिना वधिमा मागर्मा नागरगिंगया। fner मी. (गिन - ''गगय"पीमा कारयोर्माता नयोहितहतमा मागिया युग्मयागापि, रल्ल ! Meri) fami योनायामंझन माविक विहान हिमायिकम् । निगणवायनी। निगमाना वेदागारविपः । इल घोषा या मंहता; म प्रधीपा विता. भाता: गुगा: 1 "fगपा यातनागिनी । अनि माः यघा... मगलामुणगाय विकृतं करणं मातम् । मपि। "गि कम्पो चाकर निगमंचोतियां দাবি বিনা বাধা নয়ষ প ग फटका तिता प.पाया गोषणागिी। पनुमाग्यमागाच नामिकाम्यानमणी । या परदा हचियमिमीन् । एम्दोथिचितिरिखनेः पदी वैट उरी " प्रयोगवाहा मिया पादयम्यानमागिन: । इगदाहसपनामागर्भपानिनी ।" दति । पनायुवीणानि?पो दस्यमूल्यमराननु । रति भावप्रयाग तव प्रकाराटियानांना म्यनकरणप्रयवाधिका अनुस्वारस्तु कत्तंथ्यो नित्यं होगप- मन । हनितिरथम हदी मयनि । यथा, पाग-प-कु-ए-र-विमर्ज मायाः कपटया इत्यादिका अनुसार विट्टयाना विराम चाचरहये। गिधा।तिनीयायां भरतः हा हिरोयी तु विरामीयादयवेकाग्यकाग्योः । अभिव्ययम्ब मदिरच्य मार- पध शिधागा निम्यते । व्यात्री यया हरेत् पुयान दंशाम्यां न च पोड- शोधष्पिन्दन निंगपायाम्।" "धगि प्रयपामि पापिनीयमतं यथा । येत् । ने ग्यम् गमन भनि शिशपायो fin-गावानुपूश्यं नहियादयथोर नोकयेदयोः ॥ ! भीता पतनभेदाम्म महदयन् प्रयायेत् ॥ हारनिमिीन ग्यम्य फन्न के पीसी धषित प्रमिगमपि गटायमविनातमबुद्धिभिः । । यथा मौरातिमा नारी त त्यभिभापत । पुरु।" इति महामायण | पुनकीकरिष्यामि पात्र उमारणे विधिम् ॥ एवं रद्राः प्रतिव्याः मेष-गाय बदया । च] मो. शिवम्। इति गहरवा- , विषयितु पहिया वागभुमत मताः । राहवर्ष प्रयुनोग्नु नो अमेत् पूर्वमधरम् । प्राशन मंगत चापिम्पयं प्री: म्यम्मुवा टीचरं प्रयुनीयात् पगाबामिपयमाचरेत् । ति. अध्ययमायी। प्रति विकानीयः । ঘা গিমিক সানা মিমি:। ये चकमाव: यादमावस्तु मूनि । की, मधुजानद्रष्यधिगपः । मोम् इति यादयय गमता घटी चत्वारय यमाः स्मृताः । ' नामिकायां तयादव रङ्गम्यैवं हिमावता ! नापयायः । गिराध कम् २ मधुजम् : अनुम्बारी विमर्गय x कापी चापि परायिती। प्रदयादुत्कर तिठन् कांस्येन ममनुस्वरम् । म् ४ मधुमभयम् । मोदनम् ६ याचम् ६ दुःम्पादमि विशेय: सकारः म त एय च ।। मार्दयत हिमात्र नया इति निदर्शनम् । टमोदनम् ८ मक्षिकामलम् ८ छादयम् । पारमा धुदा ममेन्याम्मिनो यु विषया| मध्ये तु कम्पयेत् कम्पमुभी पा समी तथा तरागम् ११ स्निग्धम् १२. मासिकजम् । मन: कायाग्निमापन्ति म प्रेग्यति मारतम् । मरई कम्पयेत् कम्प रयीवति निदर्शनम् ॥ डोट्रजम १४ मधुशेषम् १५ द्रावकम् १६ ! मारततरमि परन्मन्द्रं जनयति स्वरम् । एवं यः प्रयोक्तव्या नाव्यशा न च पोड़वेत् । उकालयम् १० मस्थितम् १८ मधूत्यम् । प्रात:मयनयोगन्तं हन्दी गायधमाथितम् ॥ सम्यग्वर्गप्रयोगण ब्रह्मलोके महीयते । अन्य गुणा: । पिटिलत्वम् । स्वादुत्वम्। कण्ठे माध्यन्दिनयुतं मध्यम पेष्टुमानुगम् । गीती भीनी गिरःयाम्पी तथा लिखितपाठकः। तासनागिलम् । मृदुत्वम्। कटुत्वम्। तार तार्तीयमवनं गीर्यएव नागतानुगम् । अनयंञोऽल्पकण्ठय पड़े ते पाठकाधमा: ॥ रत्वम् । लेपन स्फुटिताविलोपनलक्ष । मोदीगो मूभिहतो वझमापद्य मारुतः । माधुर्यमतरव्यक्तिः पदच्छेदस्तु सुखरः। राजनिघण्टः॥ वर्णाचनयत नेपां विभागः परधा स्मृतः । धयं लयममय पड़े ते पाठका गुणाः ।। एक, को, (शिकथ + सार्वे कन् ।) शिक-वरत: कालतः स्थानात् प्रयवानुप्रदानतः । गस्ति भीतमुदष्टमव्यज्ञामनुनासिकम् । । प्रति गनिर्घण्ट: ॥ इति वर्णविदः मानिपुणं तं निदोधत ॥ काकम्बरं शिरसि गतं तथा स्थानविवर्जितम्। 1, (नंम + "नम: शिकुट किय" | उदात्तयानुदात्तय वरितय स्वराम्तयः । उपांशुदुष्टं त्वरितं निरस्त • ५ | १८ । इति यत् । म च कित् । सो दीर्घः मुत इति कालती नियमा पधि । विलम्वितं गहटितं प्रगीतम् । गिमः गिगर्दिगरा 1) ट्यरक्षार्थरस्तुमया- उदात्ते निपादगन्धारायनुदात्ते ऋपभवती । निष्पीड़ितं ग्रस्तपदावरच विशेषः । भिका ति भाषा । नत्ययायः। सरितप्रमवा छत पड़ जमध्यमपक्षमा: ॥ बटन दीनं न तु सानुनाम्यम् । :: २ शिक्या ३ गिक ४ । इति गदरना- प्रष्टी म्यानानि वर्णानामुषकएठः गिरस्तथा । प्रातः पठेवित्वमुरस्थितेन 11 (यथा, भागवते । १.१८।३०। निधा मूलच दन्ताय नामिकोष्ठौ च तालु स्वरेण शार्दूलस्तीपमेन। जाग्राधे रचयति विधिं पीठकोलग्नलाये- प्रोभावरा वित्तिय श-प-मा रफ एव च । मध्यं दिन कण्ठगतेन चैव दंतनिहितवयुन: शिक्यभाण्डेपु तदित्") जिजामूनमपया च गतिरविधीमणः । चक्रासंकूजितमविभेन। 1, स्वी. (शिया + मियां टाप) शिक्यम् । यद्योभावप्रसन्धानमुकारादिपरं पदम् । तारन्तु विद्यात् सवनं वतीयं । दरवावलो स्वरान्त तादृशं विद्यादयदन्यदानामुमयः ॥ शिरोगतं तच्च सदा प्रयोज्यम् । यत, वि. (शिक्य स्थापितमित्वर्थे प्राति- कारं पञ्चमैयुनमन्तःस्थानिय संयुतम् । मयूर इंसान्यभूतसराणा एकात् धात्वा इति पिच ततः 4:1) औरम्यं तं वीजानीयात् कण्ठामाइरसंयुतम् । तुल्येन नादन शिर:स्थितेन । क्यम्यापितवस्तु । तत्पयायः । काचितः । कण्यावहावि.चु-य-शास्तालव्या पोटजायुपु! अचोऽस्पृष्टा यणस्त्रीपत्रमस्पृष्टाः ग-रस्तथा। स्युर्मुईन्या क-टु-र-या दन्त्या तृ-तु-ल-सा: शेपाः सृष्टा हल: प्रोला निबोधानुप्रदानतः । , शिक्षणे । इति कविकल्पद्रुमः । (बा.. स्मृता:॥ यमोऽनुनासिका न हो नादिनी इ-मयः म०-सक० मैट ।) इम्खी । , शिक्षते। जिवामूले त कुः प्रोक्यो दन्योठयो वः स्मृतो क्षणं विद्याग्रहणम् । गिनताम् पितुरेव बुधः । ईपवादा यो जय मासिनय खफादयः ।। अविटिति रघुः । इति दुर्गादासः । ए ऐ तु कण्ठतानव्या प्रोपी कोहनी ईपच्छामायरो विद्यात् गोदामतत् प्रचक्षते । घां, की. (शिच + ल्युट ) विद्योपादानम् । दाची पुचः पाणिनिना निदं व्यापितं मुवि । a शिक्षागस्टटीकायां भरतः ॥ पर्दमाता तु कण्या म्यादकारकारयोर्भवेत् । छन्दः पादौ तु वेदम्य इस्ती कल्पोऽय पक्षास। की, - - मरः ॥ स्मृताः । . मतौर 18 ·. - ." " पपिचा . । धनराति •romचीन ! पियवाही प्रमिदं गाकम् । नि 'गिगडाको राजिकायुस:याममदार मित्रो.(जियोलोय। निम+) गिल्डाकोरोचमी गाविसमा का for पोदरादिवासमति वि(पnिaire ":"राम"जरिायया, महामारत। " ७२ शिदो शिकाणं शित मिपान, मो. (गिपा+बनम् । टाप।) पम्निः। (यथा, महाभारते । ४ । ५१।८। काचपवम्। लोहमलम् । नासिकाममा मागिपात रतिरात्रनिघंगटः । "पही च धन्वो च विमाति पार्थः इति मेदिनी । गिनि इति भाषा। frपाग. . (मिपा विद्यतेच्या गिगा मिठो हत: भिरिवाज्यमिताः ।) गिहाणक:,पुं. मिहाते इति । शिध+ +मनुर। मध्य प.।) अग्निःधिवकप चित्रकपः। इत्यमरः। बलीवः । गरः। सूधगिंधिधाभ्यः।" उणा• ३।। समनुपरः। रति गहरवावनी। केतुमहः । द्रुमः । कुकुटः। इति मैदिनी। प्राणकः।) प्रेमा। इत्युणादिकोषः । शिपायर.वि. (यया. मनी मोथे। घोटकः। इति ईमचन्द्रः । मनलोमा। इति शिवापकः पुं.मी.(गि + पाणक: निपानिमीतीयिति मेधा. रखमाला। मितावरः । मैथिका। इसि राज- मलम् । इत्युणादिकोषः। लिपिको निर्घण्टा पर्वतः । माद्रणः। दीप: । इति शिहितं, वि, (शिव+:1) धातम्।। fre..(शिपाया हचर)दोपटपः। केचित् । गिमायुत वि । इति मेदिनी। शब्दरयावलो॥ rafपादनात गिपुः,.(मेते सपेपि धायौ। गौ+ "जवा. शिजाइन कि डा पस्क टध्वनी। .ति जिमा.सी. (निगेरियंप्या: ।)जायिका दयय । उणा. ४।१०। रति । यो गुगा- हमः ॥ (पुरा पक्षे वा०-प्रदाच afriरियामः । रति मृतिः। गमय।) शाकम् । इत्यमरः ॥ इविशेषः । भक० सेट् ।) प्रस्फटध्वनिरिक पि.की. (गिपिनो मयूरप्य काठ व अजिना इति भाषा। तत्पर्य्यायः । हरित- एव। भूपनानान्तु गिठितमित्यमात् ।। दिनुपम् । रति रखमाना। माश:२ माकपत्रः अपक्षकः ४ उपदंग:५ मिनाते। लड, शिकि' Iriatr.sो जिगिन पीपाहियंप्य)/चमादंग । कोमलपत्रक: ७ बहुमूनः ८ गिञ्ज मनीरम्। ताल: गिध्रनयमन दंगमूनः ८ सोणमूनः १० । पम्य गुणाः। नर्तितः काम्तयाने इत्यव शिवदिति Irnar...नो पराभूमः। कटुलम् । सिलालम् । उगलम् । मोक्षात्यम् । नित्यत्वादिति रमानायः । वस्तुतस्तु गि famiri (जिपी मयुगे भो वातकफमुखजाप्रपदोपहरत्वम् । दीपनत्वम् | गिनः पचादित्वादन् तसः । १) िनिमावाली। रुथलञ्च । सभ्य पयगाकगुणाः। मध्यत्वम् । को गवन्तम् । इति दुर्गादामः । frriti (frmfrप्याः । रनिः। वातशत मिनामित्वम् । कटुत्वम् । उपणत्वम् । गिजा, स्त्री. ( गिजि पश्यनगर (me र।) महापानि राजदीपनलम् । पश्यत्यम्। पाचनत्वञ्च ॥ इनः।" शश१.३ । इत्यः । टा) मदः। इति मदरसावली। ge, frie पुलम् । मया. “गोभाननो मोनगिगुम्तीगन्धो जनप्रियः। ईमधन्दः । मणमोद मागिप यनुष्यो रुचिराननः । गिनितं, की, (शिन +:1) भूगा। *Hai: परमपि. गोमासनस्तीणकटुः पादूणः पिविलम्तया इत्यमरः ॥ (यथा,-- की रातातिंगून राप्यो रोचम: पर: ॥ "नखानि विगाया विरहिणी बांध निवारणी। गलगिन : सतीशः म्यान्म वमत: मिताहयः । ततः किगतयभ्रमात् स्वयमथाधिप traft. True मिक) भगुजदर । ममूमः पतमरिची रोचनो मणिग्र कः । নী অষয়গিনি মিয়া, मेगिए, कटतीण गोफानिनिहन्तनः । । उहरिति कुहराध्वनिधिया ततो मूर्षित raveen. सारा पनि गावा- प्रथयारी गयो दीपनी मन्त्राद्यनुत् ॥ सकी जगि प्यान्मधुरी वहनचादः। गिजिनी, म्यो, (गिन्नति पासष्टमबार विमोदी। मद+' मुभिः गो मिहा मृगाग्यि प्रकी यते इति । गित+गिनिः । मियां .! ) मोदा। मि ति: धनुर्गुणः । इत्यमरः । नपुरः। r गगिय मंडावीर्यो मधुरय रमायमः। frarthमर । मित्र गोवामानमोगतिपित्तने पापमारक "गिनी, [ ] वि. भूषणगदविगिटः। इति गनिघ गटः। विद्यताम्य प्रत्यये प्रत्ययन निष्पत्र । Presiccाविवशतानि (बामपण्यामिना तानिषेधो यथा मनी गिट, प्रमादर। इति कविकपमः। rani Tranामी। Pari, पगार १५) बानि “ वममिव भीमानि कानि च। पर: मक. मद।) गटात गाम मोक. दुर्गादाम। भूत गिग व मातक कलानि पदाकी, नो, पादयविगेश: माहिyaali) भपपपरमापि गामिपिटकम युनः । या। भापत्रम् । तत्यांय । मेरमरितम् । FRam। परमातमिम वि. गित वि. (गी तनुकरी iraneerframmar, tोजन।) गोमाघन तरयाम् ।"018ति संबनिया। free free. । तिरिया मा.) यो ।। ४२ ॥ दुरम: । बिगितः ति मंदिनी ।। Arran...)... friR देगा. "धारा गितारामपरपथम मभावमययनपत्रमाराम इति . - रति +:"मा

·ا
نقطه
دلر
-
--

·.
कलिकाता राजधान्याम्।
नूमापही वि, एस् यन्ने मुद्रितः ।

·imar.. वयात गास शब्दयाल्पद्रुमः। ঘান एतमयरममाकोपाजेषगारखमालिताकारादिवर्णकमपिन्यवाद-नमित-नानार्थ-पर्याय-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदनुसन्धाभिषय- • पहित-तत्तइन्दप्रभावित बेद-वेदान-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहास-मौत-मिल्प-सपकारशास्त्र-ज्योतिए- सामाण्याम-काश्यास्वकार-छन्दःप्रमृति-नाम-सपोदाहरण-द्रव्यगुण-रोगनिदानौषध- सरयुक्रव्याप्यादिमयुग- पनमतानुमारि-हाताभिधामपन्यः। G स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-बाहादुरेण विरचितः । নাসিমানুষাৰি- অল্পবয়গি- মুয়ালিৰিপ্লামা-মাথা-ব্যাধি সুবৰষয়রিয়ায়নামোনিয়াহুব- सपवरूपरिप्रियेन च साईम श्रीवरदाप्रसादवसुना तदनुजेन श्रीहरिचरणवसुना च मेषभावरिमाररकोविदन्दमाहान भंपरिवद्धितः । मागराधरः भकाशित । पक्षमा काण्टः। । Sance हसीध-पतुर्य-एलो। पालिकाता-राजधान्यां ए मुहितः । मारियाबाट-टोट-सितमसात् वादि दादा PATimi 12:!; 495 COXTIDIEALT TUPITED, CALITTIT KETILO AD IP#119X1 PT SIXIDA Prin10 PART, AND HALI CHAL: rir. 71, FITOTEILOMITA ITEITY CALCETIA: TobrdNLEAddakairnesoseso. I. PatkarirkasFreet.cssets and tir Exjinta PreensourtneNast Cauricstasa.vaisiakdisre.IMS Cottartsfor EL.... All rizk! 18:11

·No text on this page.

·1 4 . गिफा गिरः "पारिको ने गिनायप: जित गमिः पं. परिभेदः । स्वादियोः । (यथा मरः । मुनम् । रनि घटाधरः नदी अधि") महाभारी।३1४1 • । (यया शाद।१११ "नेपानी गिमाया। रा, मो. गनदी। यमरः । गतना कर कमी व मत्यकार गिने: ) बाता माग्मोरटति पतमाना गिननमा [] . मामिः । ति बिकापट | "fraाया: गिका नाम नही तम्या: । अनि सदाचे मायर) मांमिया माताति गायकः, पुं. (गितं निमितं गूरू यम्य।) 9प:। यशः 1 TOमरः दम्माटिरिले के रतिभरतः गिपयित: पं.गिविविधः । अयमरटीमार्ग रमा- मेदिनी । गतपुथा। इग्दिा। रति गा. गोधमः । ति विकागोपः निगरा। पद्मकन्दः । इति मुटतम्बानी पनिवि, (गति: मोदो धातुः । “मामि-गिपि:. पुं. ग्मिः । यथा- (मता। ति मेधातिथिः । यया, मनी।। तमितिम्नम्मामन म । उदा. १११०१। "गैस्याय जयनयोगाम जिपियारि प्रयते। अति न । मन फित् । प्रत कारय।) नपामादशाभय गिपयो राम्यो मला:। "शिविदलरध्याबिंदध्यादपरिक्ष्मम् ।) मक। हमः । (यमा माघे । १५ । ४८ । पु प्रयेगात् विग्ग: गिपिविष्ट होते " गिमाफ, पं. (मिफा इव । कन् ।) परमूनम् । "गितितारकानुमिततामा इति यामयनम् । ति गदरवायती: नवनमरणीतं धा") गिप्रिविष्ट.. घनतिः । दुम्मा महेश्वरः। गिफाकन्टः, पुं. (गिमायुनः कन्दो यम्य )- भृहले. ति मेदिनी । यथा च । उन्यमरः । कुष्ठी । अन्यमाटीकायर्या रायमकुटा मूनम् । तत्पयायः। करहार: २ । इत्यमरः । 'गितिस्निपुमिहान भृजें मारेऽपि च हो: पम्य रुणन्तरम् । जिपवि. गिपिपिटा गिफाकः ३१ सि गप्टरवापती पदकारः ति मदरतावनीयमीका: विशुः यया.-- ४ ककंटरति सटाधर: गिफार सन्दः गितिकपटः, पुं. (गिनिः कण्ठे यय) गिव. ! *करूपो छुपः शिपिपिट प्रकागनः:" अति मुकुटधतस्थामी इत्यमरः (या. भागवसे।४।।१२।नितम्य मस्रनामस्तोत्रं रमानाथप गिफाधरः, पुं. (गिफाया धरः।) गावात यामां वादिः गितिकपट ! मगिएन (पगप्रविष्टे, वि। यथा, भागवते ।४।१५ गदचन्द्रिका । नमो विमानः कतईमपापभिः") "पुगेडागं निस्यपन् गिपिपिटाय विषये गिफारः, पं. (पिाया रोइतीति । कम- हायपदी। इति विकागेपः ।) यचा, गिपिपु पगपु यानरूपेण प्रविधाय। तथाच कः।) यटरमः । इति गजनिघटा। RErभारत । ११८.९ । अप्तिः यन्नी व विपुः फायः गिपिः यात एव शिमड़ी, स्त्री, सुपक्षिः। घागोनि इति "यदा तु तान् वितुदन्ते ययामि परपु प्रतिष्ठितीति।" इति योधरस्सामी) हिन्दीमापा। तापप्यायः । मतिदा २. दम्या ३ तथा बधा: गितिकण्ठा: पता:) मिः, पुं. मगेवर विशेषः । यथा,- परम्यहारिपो ट्रयत्पवी ५ वातनोद गुच्छ- सिटारः, पुं. मायविशेषः । यया. "एवं विद्याध विधिवत् मीय मानमाचले। | पुची। पम्या गुणाः । कटुत्वम् । उपत्यम्। 'गितिचार: मूतपुचो वितवं सुमिपतकम् । अरुन्धती वशिष्ठम्नु मोदमाप तया म वातपशूलनाधित्वम् । रसायने युवा चेत् इति नटाधरः तव यत् पतितं तोयं मानसाचनकन्दर । देवदार्यकारिवत । इति राननि गटः। पतिपदः, पुं. (गिती उदीयम्य ।) इंसः । इति विवाहावभृतार्थाय गान्य वसुधाक्षतम् । मिषः, पुं, चकमकः । इति गदचन्द्रिका : गदरवावली वनविष्णुमहायपापिभिः समुदीरितम् । शिम्बा, स्त्री, (थिम्ब टाप।) कलयादित्वा । तिपक्षः, ए, (गिती सकी पच्ची यम्य ।) तत्तोयं सप्तधा भूत्वा पतितं मानमाचलात् ॥ सुटी प्रति दिमड़ा इति च भाषा। तत्- इंमः । इति शटरबावनी: हेमादः कन्दर मानी मरप्याच पृथक् पृथक् । पर्यायः । ममी २। इत्यमरः सिम्बा ३ तिमारकः, पं, (मितिः मागे यम्य ।) तिन्दु-तत्तीयं पतितं गिरे देवभोग्ये मरोवर। मियी ४ गिम्बी ५ गिमिका ६ शमी सत्यमरः सन शिप्रा नदी नाता विष्णुना प्रेरिता मिविकास घिम्बिः। ति गदरवावती: धिन्न, वि, ( यय"पनिरगिगिरगिधि- चितिम् ॥" | शमिः १. । इति हेमचन्द्रः। नेति ।" उदा० १।५। इति किरच उति कानिकापुराणे २३ अध्यायः गिम्खिः,ती.गिम्या । इति हेमचन्द्रः ॥ एरका। त्ययेन साधः।) ययः । रति हेमचन्द्रः ॥ गिमा, नी, नदौधिोपः। यथा- इति भावप्रकाय:। • यया. भागवते । ४।२८।१५। "ततो हिमवतः प्रम्बे प्रतीयां तत्पुरम्य च । गिम्बिकः, पुं, सपमुहः । यथा,- गिधिलावयदी यहि गन्धर्वहं तपारुषः।") शिप्र नाम मरः पूर्ण दहाई हिसादयः । "कणे प्रवरवासन्तहरिमन्यनगिन्धिकाः" चिलं, लो, (बघ+किर ।) मन्दवन्धनम् । तद्रहम्यानमामाद्य ब्रह्मगकादयः सुराः । इति हेमचन्द्रः। ग्यरत्वम् । इति संचिममागेणादित्तिः ॥ उपविष्टा यथान्यायं पुरस्कृत्य महेनरम् । गिम्बिका,ती. (गिम्वि कन्। टा।) गिप्पा योगविशेषः। यथा,- तं शिप्रमंन कामारं मनीन्न मर्वदेहिनाम् । इति शदरवायली 'प्रचयः शिथिनायो य: मंयोगम्तेन मन्यते । भौतामन्नजलं मवर्गुणैर्मानसमप्रितम् । शिम्बिपणिका.स्त्री,(मिम्बिपी + सार्वे सन् ।) इति भापापरिच्छेदः॥ दृष्टा चणं घरस्तम्मिन् मौमुकोऽभ्दवेधप। मुद्रपर्णी । इति रममाला प्रचय इति मूले शिधिनाख्य इति किश्चिदव- शिप्रां नाम नदीं तम्माविःसतां दक्षिणोदधिम। गिम्बिपर्णी,स्नी, (गिम्यः परमिय पर्णमम्याः । बावच्छेदेनावयवान्तरमंयोगिनि महत्त्ववति गच्छन्तीच टदर्गामी पापयन्ती नगननान " डीए ।) मुद्दपी। इति पश्चन्द्रिका । पवयवे वर्तमानः संयोग: प्रचय प्रत्येके । पत्र इति कालिकापुराणे १८ अध्याय लिम्बी, स्तो, (गिवि+पने डौम् ।) गिम्दा। इत्त्वपद न देयं परमाणुमंयोगम्य प्रचयत्वे. (इनुः । यथा, ऋग्वेदे। ८।६५। १.। इति प्रदरतायली ( यघा, राजतर- पिन चतिरित्वन्ये । भूयोऽवयवावदनाव- "उत्तिष्ठनोजमा सह पीवी शिप्रे प्रवेपयः।" हिवाम् । १ । १११ । वान्तरमंयोगिन्यययवे वर्तमानः संयोमः | "शिप्रे हनू । इति तनाये सायणः ।) "भुचाने कष्पगुच्छानां विम्वीरघुजलोचने ।" चियः तेन परमाणुसंयोगो हातुकर्मयोगो वा शिफ.एं, गिफा। रत्वमरटोकायां विद्याविनोद मुद्रपी। कपिकच्युः । इति रानि एटा : प्रचय इत्यमर।" इति सिद्धान्तमुन्नावली- शिफा, स्त्री, वृक्षाणां नटाकारमूलम् । सिकड़, जि:पुं, पिप्पलीमूसम् । इनि मंदिनी । मस्त- नौकादिनकरी इति स्यातम् । तत्पयायः । कटा। २ । इत्य-। कम् । इति नटाघरः । ( यघा, ए. - 19

·بعد دو
Fم
پایه
به اميمها ، علم
بعدد 4
شد شبه تکینه خستنعم به عشقت
ܫܝܳܐ݈ܚܰܢܫܲܝܺܝܰܝܶܝܫܒܨܢܝ
بیگیج شد پتنشلشلت
ܫܵܚܵܕ ܫ ܫܢ̈ܫܺܢܬ݁ ܫܰܬ݁ܫܢܝܺ
حلم
نعيد، ميتة عتنه د دغه بنين ، تع نیست
تحت عنه دي توتنه
....دن، خيخي. عجب نیند :ئش 4
ܒܢܫܶܝܺܫܠܐܐ ܬܐܐ ܐ ܠܥܪܙ ܡܶܫܫܐ ܨܨܶܝ

·-- शिरोरो शिरोरो शिरोरो रोगः, पुं. (शिरसो रोगः ।) मस्तकपीड़ा। प्राणाञ्च गच्छेद्रुधिरं सपूर्य कटूण शिरस: पीड़ा भाले लेपनतो हरेत् ॥ या- शिरोऽभितायः समिभिः सघोरः।" रस: खासकुठारोत्यस्तम्य नस्यं विशेषतः । य शिरोरोगाधिकारः। अत्र शिरोरोगस्य संभक्ष्यमाणं कमिभिरिति शेपः । नागाचेति शिरःशूलं हरत्येव विधेयो नात्र संशयः ॥ ४॥ दानं संख्याचाह। चकारण समिनिगमोऽपि बोध्यते ॥ सूर्या-अथ शिरोवम्तिविधिः । शरीरोगास्तु जायन्ते वातपित्तकफैस्तिभिः। वर्तमाइ। "पाशिरोव्यापि तच्चम पोड़पाङ्गलमुच्छ्रितम् । विपातन रक्तन आयेण कृमिभिस्तथा । "सूर्योदयं या प्रतिमन्दमन्द- तेमावेष्टय शिरोऽधस्तान्माषकल्केन लेपयेत् ॥ यावर्त्तानन्तवातशंखका वभेदकाः। मक्षिवं रुक समुपैति गाढम् । नियलम्योपविष्टस्य तैलै: कोपः प्रपूरयेत् । कादशविधम्यास्य लक्षणानि प्रचक्षते ।" विवईते चांशमता मदेव धारयेदारुजः शान्त्ये यामं यामाई मेव च ॥ रोरोगा प्रत्र शिरोरोगः शूलरूपा रुगभि सूर्यावहत्ती विनिवर्तते च ॥ शिरोवस्तिहरत्येष शिरोरोग मरुद्भवम् । रेयते । वातपित्तकफेस्त्रिभिः । ननु वातपित्त शीतेन शान्तिं लभते च किश्चि इनुमन्याक्षिकर्तिमतिं मूई कम्पनम् । फैरित्युक्त तचित्ववीधात् । किमर्थं विभि- दुणन जन्तः सुखमाप्नुयाहा। विना भोजनमेवैप शिरोवस्त्याः प्रयुज्यते ॥ (ति पटम् । वातपित्तकफानां पृथक्कार सर्वात्मकं कटतमं विकार दिनानि पञ्च वा सप्त रुजि तत्परतोऽपि वा । त्वबोधनार्थम् । तईि सर्व एव शिरोरोगाः सूर्याववतं तमदाहरन्ति ॥” ततोऽपनीतने हस्तु मीचयेदस्तिवन्धनम् ॥ निपातसमुद्भवा इति कथम् । तदा वातादय सूर्योदयमिति लक्षीकृत्य प्रारभ्येति यावत् ! शिरोललाटयदनग्रोवादौनि विमाईयेत् । रवणतया पृथक्कारणानि वोहव्यानि । चयेण सूर्यस्यावहत्ती सूर्यस्याधोगती॥ * ॥ अनन्त- मुखोपणेनाम्भसा गात्र प्रक्षाल्यानाति यचितम्॥ मादिचये 1 वातिकस्य लक्षणमाह । वातमाह। प्रामिपं जाङ्गलं पथ्य तत्र शाल्यादयोऽपि च । "यम्यानिमित्तं शिरमो रुजथ "दोपास्तु दुष्टाः स्वयमेव मन्यां मुहान् मापान् कुलत्यांय खादेवा निशि भवन्ति तीव्रा निशि चातिमात्रम् । संपौध घाटां स्वरजां सतीनाम् । केवलान् । बन्धोपतापः प्रशमय यत्र कुर्वन्ति सोऽक्षिण भ्रवि शादेश कटुकोणान् ससर्पिष्कानुषण क्षीरं पिबेत्तथा। शिरोऽभितायः स ममोरणेन ।" स्थितिं करोत्याशु विशेपतस्तु ॥ पित्तात्मके शिरोरोगे गीतानां चन्दनान्यसाम्॥ विटिति विशेषः । अनिमित्त प्राक्तिविन- गगइस्य पाई त करोति कम्प कुमुदोत्पलपद्मानां स्पर्शा: मेव्याच मारताः । टिनिमित्तम् । निशि चातिमा राती शैत्येन हनुग्रहं लोचननान् विकारान् । सर्पिपः शतधौतस्य गिरमा धारगणं हितम् ।। गाधिययात् । प्रतापः म्वदनम्। शिरोऽभि अनन्तवातं तमुदाहरन्ति रस: वासकुठारोत्य : कर्परं कुशमं नवम् । प: गिर:पोड़ा ॥७॥ पैत्तिकमाइ । दोपवयीत्य शिरसो विकारम् ॥" गीतं छागीपयः मवें वदननानुवर्षयेत् ॥ “यम्योपणमझारचितं यथैव एवशब्दोऽवाप्यर्थः । अव्ययानामनेकार्थत्वात्। तस्य नस्यं भिपगदद्यात् पित्तलायां शिरोरजि। भवेच्छिरो दाति नातिनाशम् । खरज्ञां स्वभ्य रुजां व्यथादाइगौरवादिरूपां| किन्तु मस्तकशूने' सर्वेष्वेवं हितं मतम् ॥ शीतन रावी च भवेमय दोपाः कुर्वन्ति । अयमनन्तवातः । स अनन्त- गुड़नागरकरकस्य नस्य मम्त कशूलनुत् ॥ शिरोऽभितापः म तु पित्तकोपात् । वात: अध्याटिपु स्थितिं करोति। विशेषतः रतजे पित्तवत् सर्व भोजनालेपमेवनम् ॥ : इयतीत्यापत्वात् ॥ पिकमाघ । गण्डपावें स्थितिं करोति। पीड़या स्थिति शीतोष्णयोग विन्यामो विशेषो रसमोचणम् । "शिरो भवेदयम्य कफीपदिग्ध फत्वा कम्पादीय कगेति ॥ * ॥ महकमाह । कफजे लगन्न स्वदो रुची:पायकामका गुर प्रतिष्टधमथो दिमच । "पिनरस्तानिला दुष्टाः शवदेश विमूर्छितामनिपातम कार्य सन्निपातहरी किया। एनातिनामावदनच यम्य तीव्ररुग्दाहरागं हि शोथं कुर्वन्ति दारुणम् ॥ पुराणसर्पिमः पानं विशेषेण दिन्ति हि॥ गिरोऽभितापः म कफप्रकोपात् ॥" म शिरोविपवई गान् निरुध्याशु गन्नं तया । एरण्डमून तगरं गताहा कफोपदिग्ध पन्तःकफलिप्तम्। प्रतिष्टब्ध स्तमा विराबाजीवितं इन्ति शहको नाम नामतः। जीवन्तिका मन्धयासिके । शिरम् ॥ मानिपातिकमाह । वादाजीवति भपज्यं प्रत्याख्येयम्य कारयेत् ॥" 'भृङ्गं विडमधुयष्टिका च "गिरोऽभितापे वितयमहत्ते पित्तरतानिलाः पत्र कफोऽपि योग्यः । कतानु विीप, कृष्णतितम्य तमाम् ॥ मर्वाणि लिङ्गानि समुद्भवन्ति ". ताप: कफपित्तरमोरिति सुशुतवचनात् । विमू घजापयतनयिमियत रजमाह। चिंता: प्रहहाः। म शोथः। विगतात् चतुर्गुणं भृङ्गरमे विपकम् । "शामिकः पित्तममानन्तिष्ट्र- विराघमध्ये मारयति पर्यायभेददामाह। पड़विन्दवो नामिकयो: प्रदेयाः स्पर्गामधत्वं शिरमो भवेध" "रक्षामनायध्यशनावग्यामाग्वातमधुनः मांणि इन्यु : गिरमी विकारान् । त्तिकादमैदकन्निधमा । शिरःपमहत्व- वेगमंधारणायामय्यायाम: कुपितोऽनिलः ॥ युताय केशान् पग्नितांरा दन्तान् मिति पयजमाह। केवलः सकफो पाई ग्रहीत्वा गिरमो बनी। निध्य मून्नान् प्रकटीकरोति । "वसापलामक्षतममायानां मन्याभूशाकसिलनाटापु वेदनाम् । मुपर्णध्रप्रतिमच चतुः शिगंगतानामतिमंनयेण । गम्तागनिनिभां कुर्यातीवां मोडविभेदकः । कुम्ति दाहोरधिकं पल स्यपत्तिः शिरमोऽभिताप: नयनं याच्या योधमभिती विनागर्थस् ।" जीवन्तिका प हीतकी गायपिपर। पाटो भवेदुपरजोनिमाम् ॥" पदण्या पवन्याया। पायास: पतिश्लेन इति पड मिन्दुतलम् ।। सतमा रुधिरम् । कष्टः माधः । भारोएनादिभिः। प्यायाम: "सयने नयनाशाय फोही विधि। “यमो ममति तुपेत गिरो दिमानवता। सम्मानिनिमा सम्लगनेव वचपासनव बेद पान नये । मर्पि: पाहामधुः गृहमा मृर्ग गावापमादय शिरोरोग यातित नाम् : पय विरोरोगाणां चियिल्या। हामि घोपनवार गिदारनामम् । कृमिलमा। "भानजाने शिरोग संम्मेदं विमानम् । पन्नामृय युतं नम्य प. शमिलत परम : দিন য মিনিমা पानाहारीपनादार कुर्यादातामयायदाना महान विभाग नयनाटिपण। सभामाएं स्फुरतीय दामाः । मेरए मर्न व नागर सबपिनम् । यो यत् पगु गरिन। घम्पयमः।

·DirI.. शिरोवे शिलान शिला मामा पानोरमर्पियो। सम्पयायः । उणीपर बैटनम् ३ वेटकम् ४|| लम् अद्विजम् । इति रखमाम निदिन:नंदी जीवनीय गणते। इति मन्दरबानी। गिरोवेटः ५लो गेलेयम् १० गीतपुष्पकम् ११॥ इति मागापोरनपानादितः । महकाति विज्ञापडोष। चन्द्रिका पिताथाषिः १२ति वि मानवानामा प्रयोगगटा गिताम्य, को, (गिरमोऽस्थि ।) मम्तशास्थि । गेषः। परमोत्यम् १५ प्रमताका १४ पूर्ण रिमंदो हिमवत्रम् । मायार मुनि रति भाषा। सत्यायः। जतकम् १५ लत्वश्मकम् ५॥ अस्य ! interfeमोजगन्। करीटि: ३ मिरजापन १ गीपंचम् ।। इति | तिलस्वम् । कटुत्वमा उष्णत्वम्। रसायर Irrial पान ममान पिता राजनिघण्टः। महोबादाश्मरीयोफकुटापस्मरनागिन पिनवेत्। गिन, गवति माविकल्पद्रुमः । (तदाति रामनिर्घ एटः। पपि । ranाममामिंदरनि। पर मन मेट।) उन तयम्योपाहर रोगहरलम्। योगवाहिलम् । प्रत्युषण farm कामानिनन् । गम् । म, सिमति धान्य दोगः। गेलिता। कवच । सि राजवनभः। पम्योत्पत्ति कोपानीमा मस्ततस्तयोरनि दुगांदामः । सषपगुणाः। wer of दिनयः। नयी. गिमको, (मिन+)ःति | "निदा धम्मसत्तमा धातुसार धराधा मागा... मेदिनी। (यथा, भागयो।५।१७।११। नियामवत् प्रमुञ्चन्ति विश्लाज "तिमि “पयाभ्यामेव जीत गिदोपहर मोरयं राजतं तापायसं सचर्षिधर Irreोलान। सयोः) | गिलाजवदिजतु च शैलनिर्याम रत्यपि Sarpaliमम। जोरोपायर्यापरः । यथा,- यमरमजयापि गिरि सधातुजन FrererHitr "मतामताभ्यो जोतु मन ममतेन वा। गिता पटुसितोच कटुपा रमाय Pratikrifariमचारनाम्यामपियाममाया कदापम। छेदियोगवईन्ति कफमेदाग्मग Perior Tilar मुगिनयममतं म्यादयाचितम् । मूबा जयं सास पातायागास मत याचिन मे प्रगत क्षार्थ सम तम्।" पाहत हाriminो पति मामधे ४ अध्याय । पषम्मार तथोन्मादं गोचकूष्ठोदर जिमीन piratom:TI "शिनाने पथि वा पेवेषु वा अप्रति- भावना जवापुष्पवणं भति नद्र धात् । riti ताजा या योषधयो पियरी मधुरं कटुतिताना गीतान कटुपाशि। हवामीमा वार्ता ममायला इति राजतं पागडुरं गोत काटक सादुपाडि reales ...यनमा एक कामयादिगएकोषय | हामं मयाकगठा तिन सा भी "ratrintman म । मां मकान कधान्याचयन गिलः । विपाके कटक गीत महमदासतम् । orrararewfourt शिमाया माय ममान. इति भावप्रक mmitraa पनाहमिगत तितहोचाय कुणका-गिलानी पी, (गिमाम चयनोति।। Hurrrrrrrritयपाण्यिातप पुचः । यथा, मए । मियां होप) कामाननीयप। पा।१८॥१॥ राजनिगरः। Amar Utensir "पामारदागीच गिनाटकः,, (गिलामदतीति। पर +7 for fगमागमानवधा ।) पा । विषम् । पति मंदिनी। .infuमंत्र, प. पाचापदमा पनि राजगिमात्मा at (गिलाया पालाम Intr मोहम्। इति नियंरः । (यथा. मनी। गिमामिकाप्रो. मुपाणिन्द्रि ETikaramin ..। गिमादक पं. (गिनाया दग्वि) में *.titiirfer मोगामारसाटेक। त्रिनिगरः। irat frie, मामा बिमाधान (गिमाना था।) । wr. Tara नीर्षम्। Rifafaaryायपालिम मरिना। निमको पति fake: म पीना in *.marati Nitirgarternet . शिवकर की ददामोपमा गिमाभानु मा गिनाधाकिम सिमा रिनारदाता Harami Mor fre:frrai १.iAwीमा.पं. (ना.) पत्रपदा प्रदान free भाmirmire Kaala Tarerani पिETIme vir. P. Evefinit ना. मा. HARI rit: दिमाग। time. It 1) PERTIRImanjit-meric .

·मुमः") . दिलीप शिनी शिल्पं नाम, मो. (गिनाया भव: उत्पत्तियम्) ये देगामो जायो प्रोपदानि विशेषत: ॥" घागः । इत्यमरः (यथा, महाभारत ।। नेयम् । रति जटाधरः विपत प्रतिवचनान्यावापियोपदानि भवनि ४०/१५ नामदः . (गिला मिनतीति । मिन्द + पन), लियोध्यते । मामान्यं नराणमाह । "कन्याय गायको दीर्घः गिनीपटः गिली. पानभेदी सुषः। इति रनमाता ॥ मम्तर "यः मज्वरी यंजनमो भगात्तिः 'दकाम्ने, ली। गोथो नृणां पादगत: कमेग। युहम् । बड़ीभृतः । इति प्रदा वायती लारम्भा, सी, (गिनेव दारभार) याह सर ग्रोपटं प्यार करकनेय गिलयं, सी. (गिनायां भवम् । गिता+ट:) दिनो। इति राजनिधंगटः ।। गियोटनामापपि केचिदाहः ।" गैननम् । इति गदरतापनी ॥ गिलामब- नावका, सो, (गिनेव कठिनी बाकी विविधम् । यानिकं पैतिक पिकवेति । विनि, वि, (गिलेव+गिलाया ट: ।५ । 'ग्या: । श्रीपदयपिगेपः । गिनाया इति तेषां सत्रणमाद । ३।१०२॥ इति टः। गिलामहगे च वि। हन्दी भाषा । तरपाय: । गिम्तमा २ - "घात सगरु दि म्फटितं तीव्रयेदनम् । यघा, गिलेयं दधि। इति कागिका) एकता ३ पल्कमा ४ जनगाधर ५. गिला. निमितमजवाम्य यहुगोचर एव च HAN गिलोगया. पुं, (गिलाया उग्रयो यव । पयंत: । का ६ बता । पम्या गुणाः । हिमत्वम् । पित्तज पीतमहागंदानग्युतं भगम् ॥ इत्यमरः। (यथा, रघुवंगे।२।२७॥ रादत्वम्। कृष मेषमूवरोधारमरोशूलम्बर- पिकात भये खिग्ध तथा पागढ़ गुर स्थिरमा "न पादपोन्म ननगनिरहः पत्तमाशिवच । इति राजनिघगर: वीण्यप्येतानि जानीयात् झोपदानि कफी गिलोधये भूप्रति मारतस्य ") नाव्याधिः, पं. (गिलाया व्याधिरिय।) गिमा यात्। गिलोय, एं. उदगिनम्। उपात्तशम्यात् तु इति विकागडोषः ॥ गुरुत्वव महायव यम्मानामित विना कफान् । वात् गेपावचयनम् । उन्धन परिचञ्चादान. नामन, की, (गिला पामनं यम्य।) जलेयम्। माध्यमाद । वदयहीन शिष्यते मधीयते उगिनम । ति प्रदरवापनी प्रस्तरनिम्मिंतामन ॥ | "यम्मी कमिय मंजान फगरकरुपचीयने । उहि गुब्छे गित गञ्छे सहोरित्युक्त गति लामारं, को, (गिलावत् भारी यव ।)। मध्यात्मक महत्व वजनीयं विशेषतः । जडत्वात् कः उन्धगिनं मंघातविहीतं मोहम् । पति हेमचन्द्रः ॥ यत् प्रेमनाहारविहारजात- विपर्यम्तम् । लावं, की, (शिला इत्याशा यम्य ।) गिला. नांतं तथा भरिकफम्य पुंमः । "गर्व न घेदुशमिलेन हत्ति: नतु । ति भायप्रकाशः॥ मामायमप्युबतिमलिङ्गं फलेन मूलेन च वारिणा च ।" नि:, पुं. भूर्जपत्रहधः । इति शब्दमाला ॥ मकगटकं चापि विवर्जीनीयम् ।" इति समाचारद्वन्दे। उन्रगिलक्ष । लिः, स्त्री, द्वाराधःस्थितकाष्ठम् । इति शब्द-पम्य चिकित्सा । "उल्भवत यथान्यत् तत् परिपक्षणं त्वतम्।" बावलो ॥ गोवराट् इति भाषा॥ सदनालेपनवेदरचने रकमोषः। प्रति निगमाभिधाने की पुमानुञ्च तं शिस्त लिन्दः, पुं, मत्स्य विशेषः । यथा, प्रायः मरिरणः सीपदं समुपाचरेत् ॥ इति वोपासिते पुंम्युन्छः। "शिलिन्दः मन्तो बन्यो विपाके मधुरो मिदार्थशोभानुनदेयदार. "रघुकारातसार गुरुः। विनीपधर्मवयुतेः प्रलिम्पेत् । परिपतवाक् कलमकेदार। श्रामवासकरो इद्यो वातपित्तहरो मतः॥" पुनर्नया नागरसर्षपाणां भवभूतिकृतथिलो इति राजवनमः॥ कल्कन वा कानिकमिथितेन ।" तत्तलपतितं वयं चिनुमः ॥", गली, मी. (शिन्ति + सदिकारादिति डीए) श्रीपदमिति शेषः । इति गोवईन: । केचिदुधगिलयो दमाः । द्वाराध:स्थितकाष्ठम् ।) इति शब्दरबायली ॥ "धत्तूरैरण्डनिर्गुण्डीवाशिमपंपैः । प्रतिग्रहात् शिलं श्रेयस्ततोऽपुन्छः प्रगम्यते गण्डपदी । म्तम्भशीर्षम् । इति मेदिनी॥ प्रलेपः नौपदं दन्ति चिरोत्यमपि दारुणम् ॥ इति । तव शान्यादैनिपातितमरित्यतमन- गली, लो, कदलीपुयम्। यथा, माघे। प्रमाध्यमपि यात्यन्तं शीपदं चिरकालजम् । रीणां पादानं शिस्तम् । गिलं धान्यमवरी- ६ । ३२ । मूलेन सहचरायाः तालमियण लेपनात् ॥" संग्रह इति स्वामी च । एककथः कपोत- "नवकदम्बरजोरपिताम्बरः तालस्य फलरसी पाद्यः । वहान्यकगोदग्रघणमुन्छः। तदु सन्छो धान्य- रधिपुरन्धिशिलोन्धसुगन्धिभिःn") "मालास्थूलपत्राणां करकं तप्तेन वारिणा। कणोचय इति। शिलं तालव्यादि दन्त्यादि च । करका । इति मदिनौ ॥ विपुटा । इति विश्व: मंसष्टं लवणोपेतं सैयित सीपदं इरेत् ।। इत्यमरटौकायां भरतः॥ यथा, मनी ७ । ३३ । सोन्ध... सक्षविशेषः । इति मेदिनी ॥ मत्स्य- शाग्डोटवल्कलकार्य गोमूत्रेण युतं पिवेत् । "एवं वृत्तस्य नृपतेः शिलोछेनापि जीवतः । . तु चित्रफल कमस्यः । इति जटा-लीपदानां विनाशाय भेदोदोपनिवृतये ॥ विस्तीर्यते यशो लोके तेलविन्दुरिभाम्भसि ॥") रजनों गुड़संयुक्तां गोमूत्रेण पिवेबरः । शिलोत्या, ली, शिलाया उत्तिष्ठतीति । उत् + गिन्लीन्धक, लो, गोमयच्छविका । यथा, वोत्यं सीपदं हन्ति दट्ठकुष्ठं विशेषतः । स्था+कः । (शैलेयम् । इति राजनिर्धण्टः ।। "गोमयत्रिकामाहुदिलोरच शिलीन्धकम्।" वर्षाभूत्रिफलाचूर्ण पिप्पल्या सह योजितम्। गिलोद्रवं, की, (गिलाया उदयो यस्य ।) शैले- इति हारावली ॥ सचौद्र लोपदं लियाचिरोत्यं नोपदं नयेत् ॥ यम् । इति रामनिर्घण्टः ॥ चन्दनविशेषः । गिलोधी, स्त्री, विहगोमेदः । गएट्रपदी त्तिका गन्धर्वतेलसिहां हरीतकी गोऽम्बुना पिचति । यथा,- इति मेदिनी श्रीपदविबन्धमुतो भवत्यसौ सप्तरावे ॥" "सुगीतलं चन्दनं यत् तेलपर्णिकमुच्यते। गिलोयदः, पुं, (गिलीव स्यूलं पदममात् ।) गन्धर्वतलं एरण्डतलम् । गोऽम्बुना गोमुग्ध । उभौ च तस्य पायौ सोमयोनि गिलोद्भवम् ॥” पादरोगायशेषः। गोद इति भाषा । तत्पयायः इति भावप्रकाशः ॥ इति शब्दचन्द्रिका पदगण्डोर: २ नोपदः ३ । इति शब्दरत्नावती गिलोमुखः, पुं, (गिलोय मुरळं यस्य । भ्रमरः । गिलोकाः, [स], (गिला पर्वत: भोको वास- पादवल्मोकः ४ । इति हेमचन्द्रः ॥ सौपदस्य (यथा, रघुः । ४।५७ । स्थानं यस्य ।) गरुड़ः । इति विकारहशेषः । विपक्षर निदानमाहा "कटेषु करिणा पेतुः पुनागेभ्यः शिली शिल्पं, लो, (शोन्त समाधौ+ "सपशिल्पाय- "पुराणोदकभूयिष्ठाः सवेर्तुयु घ गीतलाः। मुम्बा) वापरूपपर्पतरूपाः ।"उणा. १२२८॥ इति V. . - विशेषः। - ॥ 20 ·. . 1k सर्वतः॥ शिल्पणा शिल्पशा शिल्पगा पः मया) कनादिक 'कर्म। इत्यमर पत्रे गोककर एहादि रचितं म्याम्माऽय परीक्षितायो भुवि विघ्रराज हुनर ति पारमोकभाषा। कारीगरी इति प्रदं ममर्चयेत् चण्डिकया मर्मतम् । सिन्दीमापा वाम्यायनोखनृत्यगीतगद्यादि-ज्यठे मृत्युकर शुधी पशहर सहिद नेवाधिपं चार्ट दिशाधिनायान् मनुष्टिः थाक्रियाः तया भातिनचुप- थावणे। सुपुयधपलिभिः सुखाय । नादिधतुपटिः अभ्यन्तरक्रिया: 'कलाः। शून्यं भाद्रपदेऽमिने कलिकरं मृत्यचयं कार्तिके खात भूमिपरीक्षणे करमितं तत् पुरयता पादिमा यसकारादिकाशमं ग्रहः। एतत् धान्य मार्गमहम्ययोर्दहनभोर्मा थियः म गिम्यं कथ्यते । ति नहीकायां भरतः । फालगुने n होने होनफलं समे ममफन हामी (थया कथामरिमागरे । २५ । १०५ । पादित्य हरिकनघटगे पूर्वापराम्यं गृहं तत् शबाजलपूर्णमाएतपदं गत्वा परी. "ने तविकम्य जगटुनहगो देव गश्यते । कर्तव्यं तुलमेपथिकरपे याम्योत्तास्य तथा पपरः कर्तुमेरि दिछ भिन्न मानुपम् ।) हार भिवतथा करोति कुमती रोगार्थनाश- भूमेः प्राक् प्रवणश्च भरककुप्मीम्याचिन मुकः। इति मेदिनी। मतदा गिपकार:.पं. (गिम् करोतीति । त+प/ कन्यामीनधतुगते मिथुनगे चास्मिन्न कार्य धड़ी वडिभयं यमे च मरणं चौराजय गिन्यो। गिन्यविद्याथवमायो। कारिकर गृहमवायये rति भाषा। गिपं करोति प्रत्यय पणमस्ययेन ) कन्यादिविषु पूर्वतो यमदिशि त्याग्यञ्च चापा- विप्रदिरनुवर्णतय सुखद दितो अग्नी रायसवायुशारदिनि स्थायाः गि पकारी, [] वि. (गि कत्तुं गोलमम्य । हारं पयिमतस्त्रि के जलचरात् सोम्ये रखी लिभिः) गिम्यसकता। प्योत्पत्तादि युग्मतः। अनस्यात् खदिरात् गिरीषककुभात धा यम्माहदसमुख दिगास भवन द्वारादिक क्रमेण डिजा "प्राणायांवोयोधानं धकार मा हानिकृत् । वर्षानां कुयमुनकाययप सूत्र क्रमात - ततो अभाः पुलाप मरते गि पकारिणः। सिंह वापि तपञ्च हधिकघटवाते दिसं निना भू स्फुटितोपरा विलवती मान्यता मानाकार: कशा गरकारः कुपिन्दकः । Fधकार कमशार पड़े गिदिनो पराः । प्राची मेपतुलारवादयति स्थाई ल्ये वडिझे ककुभादित्यत्र वकुलादिति च पाठः । মাহি: শয্যাদয় । चिवाखातिभमध्यगा निगदिता प्राची धुधः "प्रयवयं वापिरहाधिपेन মিশা সায়গায় গান: पञ्चधा। देवभ्य वक्षस्य फलस्य वापि। मकारपोप्या माप्रपामा रिजोनमा प्रामादो भवनं करोति नगरं दिडमूढमर्थचयं वायं हि कोठारमयतेन पभर मयः परितो मप्रगान कपात सम्य देवगृहे पुरे नितरामायुधम दिइमुसे। सत्यं विलोक्यं भवनेषु सया। गारिजातीनां मारेन पमितो भुधि। सार मारि के भवस्य समता नीत बले धनते | वा का घाटाता ए मा पापपर्णाः गौरव यादी तमनना। दीपाग्रेण तदेवालय कपिता सूवेष मोम्या प्राथादिस्य कोष्ठ के शस्यमुक्तम् । पनि विमानमपिशाम्तथा। कंगाडाराः काठलोहास्थिकादा पतिमोरयामाप्रपामाघ कोपतः। गहोमवर्णन १६ मण्डसवरे यातयो- तमात् कार्य गोधनं भूमिकायाः । मिनिममगात प्रशारिलः। मंत्ययो गल्यं गया भूपभय याना पोपादियोरेन परितो प्रयापसः ।" शांता पदयुतिम्त गा सलतो याम्योत्तरेस्तत् गुनीखोः कानुहप्रणागी। शिवप्रसपी .याय. । बुटे। स्वरोष्ट्रयीहनिमपत्यनाये SENTIAL, Hो, की. (गि पानी याचा रागोनामनिमोनमिहभवनं पूर्वामुख शोभन स्त्रीलामजण्याग्निभयं तनोति । महारादीना मेयम् । वारपाना रति कन्याकटनकारागिगृहिणां थाम्यान कन्यादी रवितस्वये फगिमुखं पूादिष्ट सरकारभाराचायः। प्राविगतम् ।। मन्दिरम् । स्यात वामनुपुदिगावयगत साहुना VEER पियाना गियाम रामेन्वितुनायुगप्य मदनं गस्त प्रतीचीमुग्वं | सर सस्य मुरी ग्रहादि भयद कुचिय frienम तिनहीशा पुंमा कुभराजरागिभगतां मौम्याननं freeो,(पिसमाप्तम्।) गिद- स्थादगृहम् । दु:शं प्रापनने गिरोइघियपुषः कुची बयानपानानिनिमशितपय प्रय भूपरिणतः। भारतमानिध्यने । दश- "प्रेता द्वादभूमिका याममा माथां मागम दुधेनिगदितं भाद्रागिरी मादिभोगकोयना धनाशाम- पादिनी पला मोनितधिनी नृपतिम सादे कपाया मार्गात् कालगुनमकता क्रमतया या बन्यो समापदमिदं सीतापी १ मा। । पादेला तिननमगधिदिता पोता चण्या पारिभाजित दिनकरादारानियेत मिपिनं देशात्मनपद महो धनुरमपि दोषियी. हमा मामायनी च वटा गति मयमारकोप तय फपिन, गारोमी भूनचयम्। nिarrमरनिहा घाट मौदया मधुरा मितामा যার মালিক মুঘলস: ভার হয় । हनु पर्ने महोप्रामा। शामि पंदिता दामन योगी पानिमय च कुनिपनने ध्यान पुराण रोन्। करावधागरिमामयोः । दिया। . - दधिय। काही पने ·वने ॥ शिल्पशा शिल्पशा 'शिल्पा स्थिनिलचात यममुखे खातं गिवे उत्सङ्गो नरवाहनाभिवदनः सृष्या यथा तस्मादभूतमभूञ्च भीतिजननं द्यावापृथिव्यां- कारयेत् निर्मिीतः महत्। र्षे पश्चिमगे च वह्निखननं सौम्ये खगेन्नैऋते प्राग्वतोऽपि च पूर्णवाहुरुदिती गेहे चतुर्दा । तद्देवै रममा विग्टह्य निहितं भूमावधीवक्तक क्षणकोण पूर्वविभागे पूजनपूर्व शिला पुरे ॥॥ देवानां रसनाच वास्तुपुरुषम्तेनैव पुग्यो बुधैः । समर्था । इस्त: पर्वाष्टयुक्तो मुनिवररचितः पर्व चैक प्रासादे भवने तड़ागखनने कृप च बापोवने म्या शेषशिला दक्षिणतः स्तम्भाः समा विमा जीर्णोद्वारपुर च यागभवने प्रारम्भनिर्वर्तने विधानेन ॥ मात्रा पण यवानामुदरमिलिता निस्त्वचा- वास्तोः पूजन सुखाय कधितं पुजां विना गम्भुर्यधा। मुत्तमानाम् । ज्ञानये पूर्व भित्तिशिलान्याम स्तम्भस्यारोपणं तथा। पुष्पैयत्वारि पूर्व तदनु च विभजेदगुलैः पर्व- पादौ रक्षसि कं शिवेऽधिकरयोः सन्धी च दिवियोमध्ये कुर्यादित्याह काश्यपः ॥" पुप्पै- कोणहये। रट:1 निग्रन्थी रक्तकाठो मधुमय उदितः खादिरो क्षेत्रातिर्वास्तुरिहाचनीय- नभस्यादिषु मासेषु वियु विषु यथाक्रमम् । वंशधात्वोः ॥ स्वेकांशतोभागसहस्रयुक्तः । दिदिकशिरोवामपाशायां प्रद ज्येष्ठोऽष्टाभिर्यवोदरैस्तु मुनिभिमध्यस्तु पट् साधारणोऽष्टाष्टपदोऽपि तेषु तिम्" कन्यसो चैकाधिकाशीतिपदस्तथैव nxn स्तुिशास्त्रापुरतम्। माप्यं चोत्तमकेन ग्रामनगरंकोमादिक योज- ग्रामे भूपतिमन्दिर च नगरे पूज्यशतःपष्टिक- वास्तोः शिरसि पुच्छे च वामकुक्षौ च पृष्ठतः। नम् । रेकाशीतिपदैः समस्तभवने जीणे नवाव्यांगकः। युष्कामः खनेनैव दक्षकुचो खनिः शुभा ॥ प्रामादप्रतिमे नृपस्य भवनं मध्येन हादिकं । प्रासादेऽथ शतांशकन्तु सकले पूज्यस्तथा मण्डपे भित्तेलं स्वापनीयं जलान्त यानं पड्यवसम्भवेन शयनं छवासनास्ता कूपे पणवचन्द्रभागसहित १० वापोतड़ाग पापाणे वा हेमरत्न : सगर्मम् । दिकम् ॥७॥ गोर्षे गुवों लेपहीनाधिका वा रुद्रो वायुर्विश्वकम्मा हुतागो ईशो भूहि समाथितः श्रवणयोः पर्जन्यनामा मन्धियेधिः पादहीना हान्यः । ब्रह्मा कालस्तीयपः सोमविष्णुः । दिति- वनपुरमुराणां सूवणे पूर्वमुक्तः पुष्पे देवा मूलतोऽस्मिंच मध्यात् रापस्तस्य गले तदंशयुगले प्रोप्तो नयथा- थित इह पृथिव्याः योधनेऽपि द्वितीयः । पञ्चाधान्यं हाग्निवेदैविभज्यम् ॥ दितिः। दनु मुखनिवेगे स्तम्भसंरोपणे स्या इंगो मारुतविलवद्विविधयः सूर्यच रुट्रो यमो उक्तावर्यमभूधरी स्तनयुगे स्यादापवत्सो हदि विनवसनकाले पञ्चधा वास्तुयन्जः nan वरूपो वसवोऽष्ट दन्तिवरुणौ पड़ वक्र इच्छा पञ्चेन्द्रादिसराय दक्षिणभुजे वार्म च नागा- [चा दुग्धसकण्ठाय फलिनस्त्याच्या ग्रहाद क्रिया। दयः॥ दूरतः ज्ञानं वित्तपतिर्निशाकरजयी धीवासुदेवी हली मावित्रः सविता च दचिणकार वाम इयं रुद्रतो गम्त चमकपाटले घ कदली नाती तथा कामो विशुरितिक्रमेण मरतो हस्ते वयो- मृत्युमंत्रगणस्तथोरुविषये स्यानाभिठे विधिः केतकी। विंगतिः ॥॥ | मटे गत्रुनयौ च नानुयुगले ती वह्निरोगी गामादूईमओपहासुरमा छाया न शस्ता रहे उसाटनं रोगभयञ्च टुःवं ग्मृती गावं कस्य हरेरखागपुरतो नानुचण्डया: वर्भयं पीड़नकं प्रजायाः । पूणो नन्दिगणाय सप्त विबुधाः कन्या: पदीः फचित् ॥ मृत्युर्विनाशोऽपि धनक्षय: स्यान्- म दुग्धशक्षा द्रविणस्य नागं मोहः क्रमावतपीड़नेन ॥५॥ ईशस्तु पर्जन्यजयेन्द्रसूर्या: कुयन्ति ते कराएकिनोरिभौतिम् । इस्तो यत्नात् पुप्पयोरन्तराले शत्यो भगाकाशक एव पूर्व। प्रजाविनागं फलिन: समीप त्वष्टा धार्यो मन्दिरादौ निवेगे। वझिय पृपा वितयाभिधानी ग्दस्य वन्याः कलधीतपुष्पाः ।। इम्ताभृमी यात्यकस्मात्तदासी एक्षित: प्रतपतिः क्रमेण । दुष्टो भृतसमाथितोऽपि पिटपी नोच्छिद्यत कार्य विघ्न दुःखमाविष्करोति । गन्धर्वभौमृगपिटरी शक्षितः ताली बादशमात्रिकापरिमितम्तालवयं स्यात् द्वारस्यसपीवकपुयदन्ताः । सदविवीध शमीमशीकवकुली पुराग- सनाधिनायोऽप्यमुरच गप सच्चम्पको। पादोनदिकरोऽपि किष्कुरदितयापयतुर्मि: म पापयमापिच रोगनागी। द्राक्षापुष्पकमणपक्ष तिलकान् कृष्णां वर्ष- करः मुख्यय माताटकुवरला- हाड़िमीं कोगो दण्डसहसयुग्ममुदितोहाभ्यारा गयूतिका म्त धेष धाधे दितितोऽदितिय । सीम्यादेः गभदो कपीतनवटावादुम्बराड- ताभ्यां योजनमेव भूमिरखिला कोटीगते हाविंशवं समतोनीया- योधनः॥ मायादव विदगाव मध्ये ॥ उग्सङ्गनामाभिमुषः प्रवेधः स्वाष्टकं दृष्टिगृहस्तमौन সাত্ৰা কৰি দ্বিধা स्यार पठभत्रो भवनस्य पृष्ठात् । कार्यामलं स्यादवलम्बममम् । मनोऽपी मान्यदिगापिमान। विनागहेतुः कधितोपमन्यः शाह स्टाप्यमतोऽपि लेग्य- पृषीमात्रय मदतीपि या प्रगम्तो भवन निमी। मित्वट सवाणि पदन्ति मन्तः ।। वनानीयः मवलपु मर्य। प्रपिंगः प्रतिकायको धरुपदिग्बनो भवेत् इति धान्नुगाम राजवनभमराहने मियका पापापपती शिवीगमध्य सहित नक्षस्य नाम १ पध्यायः माधिवकोहनी मषिता तथव। वामावत उदातो यममुपासी दीनवाए- "मंग्रामविकरदयो पतितः पंदो महंगात कोन महिन्द्रा राती fਨੇ रोनितन्यपि घरददामः . पेटमः ॥ करः सकी। दुधः।

·वधिः . शिल्पशा गिल्पणा गिन्यगा ईशानदाय चरको हितीये पतत्पदाना कधित महम समित्रमयपि महामे विदारिका पूतनिका हतीये। सेवा सत्तिममेव पाम्तोः । मासमान पविषय। पापामिधा मारतकोगके तु मध्ये ममा पूजनोयः गतांगे- पयन्नमा गाममघट पूण्याः सुरा उतविधानमस्तु यत्वारिंशतिः पदमांधवोयी। যায়িী শমণি। ब्रह्मा वेदपदस्तु न ममकादेवार्यमाद्यास्वमी प्रोता देवा अर्यमाया पशोत्या मुरास्यिमाम पिडितका कोणेऽष्टो हिपदास्तथाष्टमरुतः कोणेऽईभागाद मध्ये कोगटीगतं चारपश्या। सव पीतीदनको पिदार्य। कोणेऽधयो नन्दपदः सराय रमोटने पुतनिकामनोया शेषा एकपदाः सुरास्तु कयिता वेदत्तु के-द। शेपाथ पाने वसुभागिय । মাসায়ি না বাবা। यो मन योयो वा विभागयुक मोम प पिनिपिनाय तनयाय fe ब्रह्मा पटपदिनोऽर्यमादिविबुधाईगादयये गत पदानां कथितं मुमिन्द्रः । कमः। दुर्गप्रतिष्ठाविपये निवेगे कादाय तमदिरायुतीचार्यमी दिगि ब्रह्मा कलांशी वसुप्तोऽर्यमाद्याः तथा महासघ कोरिडोमे । স্ফীঃ শান্ধীবি স্ব কামাল। मेरीच राष्ट्रवपि ज्येष्ठति यः पूजयेशानुमनन्ययुक्ता विधाटकोणे हिपदास्तथा वास्तुः मार्सण पदः प्रपूज्य: नतम्य दाभोर किमि भेषाः सुरा एकपदाः गतांगा विमेखले गारदिग्विभाग जोपयमी वपंग सुम्पेन ब्राजिनांथ २४ उदितः शिवतोऽयमाद्या: कुण्डं प्रकुर्यात् करतो युगानम् । चमरमिराठत कम्पमेशम् ।' कोषेषु साईपदतोऽपि तथैव चाष्टौ। सोमं सुराणा यतमष्टयुवं মি যামুয়ায়েসন্ধিবি যায়। शेषा हिभागसमका रविभागकोऽयं प्रत्येकमष्टाधिकविंगति का राजन वामानापम् २ पयाय" ज्यो रथाखगजवाहनकेऽम्पयन्त्र । मध्वाग्यदुग्धधिगकराभ्यां “पायथयसारकांगगि रागिमार यन्ते वयोदशपदैरपि पूजनीय. कर्ण स्तिलोपियनवान। स्तत् पञ्चविंगतिरजो दशतोऽर्यमाद्याः। पलाशोहरदुग्धहरी- धान्य मीप्ययमोऽभिरिधिका दमदनः कोणेऽब्धयोऽमरगणा वहिके कलाशा होम तदन्त सुरपूजन। भट्रेऽधिकं रविविभागपरे विभागा: ॥७॥ ये ताबमपर महतोदना पायात पधूममियनशा गोरामर हाविंशत् कमलासनोऽर्यममुखा: स्युः सूर्य दद्याज्जयाय हरिताम्बरमर कूर्मम् । भागा क्रमात रनानि पिटकमयं कुलिशं सुरेन्द्र वाइस्वटम मायभेषु विषमाः येष्ठाः सुर कोणेऽन्त्येष्टिसरा द्विभागसहिता बाधेषु धूमं वितानमुदितच दिवाकरस्य । साहांगकाः। गोधूमयुक्त एतमेव सत्ये मा देवगृहादिभूपसदने शानोशन पटौ रामपदा पुनर्विपदकाः पडूमागिनोऽधी मस्यान् भणे शक लिमम्तरीक्षे। गै कमाकरम्य नायशरत: गाम्य दय: सुरा: बड़ौसच पूपिण सथैव लाजा यो दण्डकारालादिमपि ते शम्साहुलेर क्षेत्रे परमवचन्द्रभागसहित १८६ स्यादेवतानां) दद्यादधमें चणकोदनश। पेषस्याम्यनुमानतोऽपि मगर दण्डेन मान क्रमः 21 मध्वञ्च सहक्षताय यमसो मांसोदनं दापयेत् पायः कल्पयो इम्तमेयः करय वेदांगो विधिरयमप्रभृतयस्त्रमा नवस्वष्ट के गन्धर्व गतपत्रमोदनयुसं भोजजिहां सथा। घेवे मावानिम्मित मायाभिः। कोणेऽन्त्येऽष्टपदाईगाः परसुराः घड भागहोने प्रोता नौलजवा मगाय पिटतो देयाय समो. मध्ये पर्यहासने मन्दिच दकाः देवागार मण्ड़पे भितिवाय वाम्तीनन्दयुगांग ४८ एवमधुनाष्टांगेयतः पेष्टं कृष्णबलिं तथैव विधिवद्याथ दीवारिकइये देवरहे जिस्य भवने म्याईदिकायां पष्टिके | सुग्रीवाय च पूपका गणवरे ग्वेतप्रसून पय: विस्तारोच्छयवस्त्रभूपणमठागारपु गस्ती मन्धः सूत्रमितान सुधीः परिहरे द्वितीस्तुला: | पद्म वारुणके सुराप्यसुरके तैनं तिता शेयक। धूमो पापंजीविनामपि एहे कुण्डे च' म्तम्भकात् पापाख्यपि च पकमांसमुदित रोगाय सर्यो. रेखाइयं कोणगत विधेय. पधीः सिंहद्वारपासयेऽस्त्र निचये सिंहय सिंहा मंशान्तरेणैव त कर्षसूत्रात्। गोक्षोरं फणिने च सत्यविबुधे श्रीखएकभक्षे यदष्टसूत्रः कथित तु पभ तथा चण्डाले शुनको विशान्तु उपभी हम्य श्य শশী মিলনায় भनाटाय सुवर्णक धनपती मण्डाज्यदुग्ध तथा प्रोत चतुर्विंगतिलागुलं यत् शान् पर्वतकेदितस्तु लपिका दद्याहिती बानिज्ये धनभोजनम्य भवनायो बागेहें पादाईग हानिकर प्रजाया: । पूरिकाम्। पड़ मिस्तु सूव मरणाय वयं सक्षीरंदधिक क्रमेण विहितं त्वापापयरमे तथा वादिने सरजीविनामपि गृहे गौद गजी कोणे विगूनच रिपोभयाय व्ययमरणचन्दनक्ष पयसा युला तथा परीय भूमौमत्रसेचयेतो शर्करा याने स्त्रीगृहयाइने च शयने शस्तो गृह । सुपञ्चगयेन ततो विलेख्या। साविवेऽपि च लडकाय सवितः यूपा गुडा रखा सुवर्णन मषिप्रनाले: घटता वाइः शिल्पितपखिना हितकरस्तेषां मुख पिटायपि पुनम्तदूई। नाम देयं वाथ विवखते तयुतं दुग्ध तथा मोदका हाविंगदंगा: पृथुझे च देयं इन्द्राव्य कुसुमसगिन्द्रजय देयं तया चम्पक वाहः काकमुपो विडालवदनो धमोधन कायु वर्धा जिनयरभागाः। मैने दुग्धतच गुग्गुलुयुतो गन्धस्तया रुद्र । पदे। योधि मान .

·च्यते॥ यकः शिल्पशा शिल्पशा शिल्पशा पक्षिपदा रिय गनी एम्तो नरम्य तु ज्येठाने पमपीप दैन्यमाने मृत्यम्न देवे कम्निः दुर्ग मर्वजनाय नमजननं विधाममेकं परम् ॥ था: सरिगतामा पतयो हाहीच ते चरं चोत्तरफनगुनीयुगनयोः मातीभरणी मिट्टी वरिपराभवं प्रकुर्त तिष्ठन् गिरी हयो. गद्धी मम्म खाः या:मिंगजनमादिक्षप मिमी कुम्वर रोहिग्युत्तरषादयोः श्रुतिपुनयनीविरोध दुर्गयो नृपतिः प्रभृतकटकं गवं जयेत् मनरें। महोय घन इयते न हपभोइन्यवापियो तथा कैलामे नगरं गिवेन रचितं गौय्यादिमरक्षा बुधः। चित्राहम्तभयोय पुप्यफगिनोग्यष्ठाविशाखा दुर्ग पायममागरे च हरिणाप्पा किमती- मंटो इम्तिहपालये मृतिकरम्वायम्य व प्ययोः गृहं प्रामाटे भयनामने च गयनै ननवयरं त्यजेत्॥ भूदुर्ग जलदुर्गमदिविषये दुगं भवेदगर नम्मिन्यच वामदक्षिणदिगाहार स प्रायः विप्राः ककंझपामिनो निगदिताः सिंहाजचापा, तपामुत्तममट्रिमूर्डि, रचितं तहरिणां दुर्गमम् शुभः नृपा पम्नाद्येष्ठं ततोय तलवगी: कार्ट स्तुणास्तथा न्यामे दैर्घ्यगुणऽभिविभजिते शेपो ध्वजाद्या- पिट्कन्या मकरो हपोऽय हपना युग्मच यन्तीपम्करवाणशम्ससुभट: मंपृश्यदभूमिपः॥ यको कुम्भम्तुला। माहेन्द्रं चतुरसमायतपुरं तत् मर्वतोभद्रक राने तद्गुणितं च विष्टामलित प्याक्षमता- वर्णनोत्तम कामिनी च भवनं वन्य बुधैर्यवतः हत्तं सिंहावलोकनं सुपृतनायत्तं तथा वारुणम् दिकम् । येष्ठा हादग नन्दरागगुणतो विप्र क्रमाद्रागयः। नन्दाग्यच्च विमुलाकीणामय नन्दावर्तिस्वम्त्या. नक्षत्रे यसुभिर्ययोऽपि भनिसे होगग्नु लक्ष्मी प्रमोऽन्जिनीयतभयौर्यमपि हस्ती अति प्रद- छागोऽग्निपुप्य उरगोऽपि विधामौम्य। प्रोफतदययवनयन्तमपि तदिव्य गिरैमस्तके स्तुम्यायय पिनाचको ध्वजमर्स मंबहिनी मूनाईयोः शुनक पोतुरहावदित्वे पुष्पं चाहदन्तीपमक्ष पुरुपाकारं पुरं पौरुषं . राक्षमः ॥ पा मवासु मत उन्दुरेव योनिः । संई कुनिपु भूधरम्य कथितं दण्डाभिधं दैर्ध्व- तम्भ ले व्ययमानासहित भी विभिम्त्वं गौभद्रोत्तरफन्गुनीत उदिता हाती करे कम्। माहिपी गावं प्राक् सरिता परत कमलं याम्ये नदी म्यादिन्द्रोपमभूपतिक्रमवशाहवे सुरेन्द्रो धितः । व्यानाम्वाट्रवियापयोग हरिणी ज्येष्ठानु- धानिक वेद्यामिव यमस्तु पुण्यभवने नागे तथा भैरवे राधाभयोः। हाभ्यां चैव महाजयच धनदागायां नदी. राजांगो गजवाजियाननगर रानालये पूपादयवणे कपिनिगदितो वैज्ञाभिजिवाकुल सौम्यकम् ॥ मन्दिर पुभायां यमुमै मृगेन्द्र उदितो वैरं त्वजेलोकत: | दुर्गकन युतं थियान्यनगरं हाभ्यां रिपुम्नं पुरं यावदगृहनं गणवेत् म्बधिष्टया- पायनतारा व्ययमंगकर बटान कथयन्ति स्वस्तिकमिति प्रोता गुणा ताराविभा नवनिय शेपाः । होकव कृत्वा विभजेस् क्रमण । विंशतिः। बुधस्ततीया मकले विवज्जा तिप्या च वारण तथैव लग्नः भूपानां सुखदा यगोऽयफलदाः कीर्तिप्रतापो- या पञ्चमी मप्तमिका न शस्ता । शेषैस्तु भान्येव भवेयुः। द्भवा धियानीइ च मप्तशः क्रमतया व न्तु पूर्वा देयं पृथुत्वेन च ताड़नीयं लोकानाच निवासतो विरचिताः प्राकशम्भुनैते दितः तयोर्यदेवचं पुनरयण । मृया तानि भवन्ति यत्र गृहभं तवैव चन्द्री शेऽधिनाथो वसुभानितऽम्मिन् इति पुराणां विंशतिगुणाः ॥ भवेत्। ममः प्रशस्तो विपमस्तु नैव ॥१॥ "वडेभौतिकरं विकोगनगरं पटकोणक लेशदं हानि पृष्ठगतः करोति पुरतस्वायुःक्षयं वर्गाष्टकम्य पसयो गरुड़ो विडाल: व ववभयच गाकटपुर रोगस्त्रिशूले कलि: चन्द्रमाः मिहस्तथैव शुनकोरगमूपकैयाः । प्रोक्त तस्करभीतये विणकटकाधिकऽर्थक्षयो पा दक्षिणवामक शुभकरोऽग्रे देवभूपालये ॥ मैदाककारच-ट-ताः प य गाय वर्गा दोषाः सप्त भयावहाः प्रकटिता ये विश्वकर्मा- प्रीतिः स्यात् सममप्तमी च दशर्मा चैकादशी यः पञ्चमः म रिपुरैव बुधर्विवच : ॥ दिना: " शोभना अग्न्यिादिकमवयं फणिनिभं चक्र विनायु, इति पुराणां सप्तदीपा: ॥ दारिद्रा युगना करोति मरणं पठी कलिः दर्द “वक्ष्येऽयो विविध पुरं मुनिमतं मध्योत्तम पक्षमी। कम्यां वरकन्ययोय यदि भं तन्म त्युदं चांगत: मेयोऽसिवितयै हरिस्तु पिटभाचापस्वये नाड़ीसेवकमिवगेहपुरतस्त्वेका शुभा मव्यधा तेषां इस्तसहसमन्तिमपुरं मध्य ततः माई- मूलतः । प्रायादिविकपञ्चमप्तनवभिम्वनेगई सौख्यदम् गैपैः म्युर्नव रागयः परमते नन्दांशकैम्त गुणगणं लघुदोपममन्वितं ज्येष्ठ युग्ममहसमेषु चरम भागाष्टकेनाचितं प्रवक् ॥ भवनदेवगृहादिकमिष्यते। मध्य द्वादशभागत: शशिकलं व्ये ठं विदध्यात् भीमोहधिकमपयो पतुले शुक्रम्य रापिहयं जललवेन गिन्नी बहुतापवा- सुधीः॥ कन्या युग्मबुधप्य ककसदनं चन्द्रस्य मिहोरवः। नगममेति गुणरधिको यत: ॥" मार्गाः सप्तदशैव चादिमपुर होनं चतुर्भिः पुरं जीवो मौनधनुःपतिर्मंगघटौ मन्दम्य गेई स्मृतं इति श्रीसूत्रधारमण्डनविरचित वास्तुशास्त्र प्रोन कन्यममेव मार्गनयभिदध्ये तथा विस्तर मिवायर्ककुजेन्दुदेवगुरवोऽन्ये चारयम्त मिय: राजयन्नभे आयादिलक्षणं ३ अध्याय: । ग्रामयैव पुराई तोधि तदनु ग्रामाईतो खेटक देव सुतिपुष्यभऽग्जिभसग मैवानिलं पाणभं "वापीकृपतडागदेवभवनान्धारामयागादिक खेटाईन तु कूटमैव विबुधैः प्रोक्ता ततः खर्व- इस्तादित्यमघोऽनुरन्तकविधी पूर्वोत्तरा तीर्यानामवगाइनच विधिवत् कन्याप्रदाना- रुदभम्। रनोमूनविभाखिकाग्निपिटमं चित्रा धनिष्ठा- सर्व पुण्यमिदं नृपः स लभते यः कारयेत् दिकम् । हस्तानाच युगाटपोड़गमनं भृपतीनां पुरं तम्मध्ये दशधा वदलि मुनयो हया महलंग इयं पर्वत तत्। गुणाः ॥" कन्यम कम् । 21 ·साढे। - मम्। ग्राम वाप पादा- मिल्पमा গিন্না HTTA शरमा गौधिशा जया विना नरकटयुबा वस्तु कूटजिया मनात indir पोनिमोनमारने कोये न्यमन्: सोपिन्द्रय महामा सुबशान् हा धतुष्कोणमेर महम्। nurn कारनामपि तोयं तया वारणे भद्रः मम परिधाम १riti FIRE परीरारालि पारीता यशस्यनेक इयमेव यानुन शालिदासभानि चिरकापार ज्येष्ठ मितं दण्डसमानु মখ বল বল, ঋলিম। यामाय: सभानिमित ज्येष्ठकर: पचतान rarms गोगनाशययुतः काये पुरंशोभ मध्य तत: निय न भद्राम्यकुण्डे चतुरमा -rrrrrir रहिमगरप्रमाणम्..॥ सभद्र भट्युत हितोयम्। rretiprimer : 'यसा पुरावामशरपपाय নাথ হা মিম माममोपाध्या:। मधे सुभद्र' परिधं धतुम। rrrrrrrira Pat प्रयदा पाती करारतोस्तगत प्रमा - TM या मभिः । परिपतुर्मि: मरितानि •rmerrmirmiri मारवान्दोगायो मध्ये गा दियो भने भये- যা খাকারি বাগাৰ, १९. मो.fh भारको युगमा पिनेः गााया पयोहरव दगा •nt on " गिलो।दा भैरवमाका गणपति Hit REATM निमिया मदुमा गनिनादमा मला भो नाम मम देशमनोकापाकिता..... अनारनिमोगाइमा तिमा INR नाम परिमा तयोशन ग्रोपामाइनस मामाता मंदर्गमा पर्मफल च का RAMERA:नेप्तीमrAL मामाच गान पुर्ण जले. हात भरतिनिधि rrrr samitralो ममागीय धितोपान तापकन म पुनिया Ritesex मटिममा मनि भोग्याषिणा . 34.. amanाममनम: है मथान पतिमदिनमा निगम TIRaftar are। हासा मा Forware ATTA महिलामा Imufter 4 InEATMExam "शाfan TATAR PRERAN । . Eritington kirtan RAMArrarirmir Armature HT IFAaram time iranti ·इंकम्। - शिल्पा शिल्पशा शिल्पशा अशीतिहस्त दिकरण होनं कनिष्ठिका कद्रकरा क्रमेिगा गेहावं यत पूर्व वास्तुस्वरूपं कुयादग्टई भोभनमेव तस्य । ध्यामेऽर मप्तव च रागमस्था। तेषां भङ्गानव सौख्य कदाचित् । पक्षायुतेगो नृपमण्डलीको । वेश्मयामकलांशकैर्युगगुणे हस्तस्त्रिसाईयुते हारव्यासरदांगतोऽधिकमिदं कार्य गृहं दक्षिण भवेदग्रहं तस्य कराष्ट्रपतिः। हम्मास्य विविधोदय: चितितलादयावञ्च पट्टो- तुल्यं इस्तिगृहञ्च वाजिभवनं तेनाधिक मामन्त्यमुत्यो हायुताधिपोऽसौ वामतः। तह हमष्टेषु करप्रमाणम् ॥ एकेकोऽपि पुनस्विधा निगदितः सर्वेत एका- अष्टांग्रेऽय नवांश च वितधे तोये जयेन्द्र तद्देश्म पक्षामपि विहीन हितं सामन्तमंन्नोऽयुतनाथ एव । नेपाः परसवती नखाः शशिकला अहादशाय- हारं सौम्यगृहाते च कुसुमे मसाटके अस्यते ।। तघा वतीयोऽपि ततो विहीनं स्विधा । प्रागद्दाराष्टकमध्यतोऽपि न शुभं सूर्य ग- विशकराधाधिकमेव गहम् ॥ विस्थाने युगपर्वता४स्तिथियुता धिष्टक- খুলনী प्रोक्तः प्रवीणेशतुराशिकोऽमौ विंशान्विता याम्यायाच यमाग्निपोष्णमपर पासरं ग्रामा हि यस्यैव सहस्रमेकम् । मध्योऽयं विकरम्तदंशसहितः प्रोत: कनिष्ठ- पापकम्। अष्टाधिक विंगतिहस्तहम्म स्त्रिधा 11/मौम्यायामथ रोगनागगिरिजं वान्यं तधान्य- सिंह ममम्तानि यथोदितानि ॥ हृच्छ टुग्धविशष्ककण्टकयुतं नोड़ेन्तु चैत्यद्रुमं ग्रामाधिपायेत शताधिपाय सौर मारतपातित भवने चिचाविभौतं कैबिधारणसौम्यकं न हिदितं प्रोक्लव ने स्वल्पराष्ट्रा अपि सैनिकाय वजेत्। वातायने नेपां गृहा पष्टदशाधिकय शाकः शान्तमधूकस खदिरा रक्तासनाः বাৰ বিৱমীমনন্ধ নগান্ধীরমদাম: करः ममाना मुनिभिताय । शोभना कृपेनापि च मार्गदेवभवनवि तथा कोलकः । भूपालकान च मन्विर्गह एकोऽसौ मरलोऽर्जुनच पनस: बोपणिनी उच्छायादिगुग्णां विहाय पृथिवीं वैधोन, ययाधिकारष भवन्ति हीनम् । शिंशपा। भित्यन्तरे व्यामायांगाधिकमेव दे, हारिद्रः पिचमचन्दमतरुःपद्मास्यकस्तिन्दुको प्राकारान्तररानमार्गपरतो वैधो न कोणइये ॥ कृता॑दयो पक्षमभागमिष्टम् ॥ नैतन्येन युता भवन्ति फन्नदाः गाकादयः दैये साईशताङ्गलत दगभिहीनम् १४०॥१३॥ गृहं चतुईम्तमितं करादि- शोभनाः ॥ १२०१११. चतुर्वा विधि: हया दिरामान्तमिति प्रमाणम् । गरोदयन्तु नवधा विभजित् पड़गं प्रोक्तं वाघ शतं त्वगीतिसहित १८० युग्म २०० ततः परं भूपतिमन्दिराणि: स्तम्भोईभागसमकं भरणे शिरय । नवत्या शतम् १८०॥ यावतं घाटकरादियुताम् ॥ कुम्भी धुदम्बरममेकविमागतुन्या तहत् पोडशभिः शतच ११६ नवभिर्यु तया- प्यामिरेका यमुहस्तगई पदृय तनिकयुतोऽगसमान एवं ॥ गीतिकम् ८८ दगामिया हितया पुनर। शालालौन्द उदाहतो हि विदुधैर्वाणेषु युग्मा- दारं मरसामतानुसारि दशकं योग्य विधेयं प्रासाद एवामरभूपयोय बुधैः ॥ हम्माणि लोक मुनिनादितानि सप्तांगे गुणेय नन्दपदतो वेदांशतुत्यस्तधा। सयमपि च कपाटोघाटनं या विधान लाया नवधा च पञ्चकरतो मानध विश्वा- कापाटं गृहदक्षिणे निगदितं वाम भवेदगंला भयमधिकहोनं गारयोर्वा विधाने । तक पृष्टानिष्क मण कृतं मुनिवरदरिषु सर्वयु यत् पुरुषयुवतिनाथस्तम्भमाग्नायितीनं भित्तरव चतुशालमिनियावत् मपादं करम्। मान्नाजिनांगैमनुरेव मध्ये भयदमपिन्नफाटा यदाधयितं स्यात् আমার ব ঘামছিলাল ছীনা प्रया यान्ते इयमस्य पाई। देवालयं वा भवनं मटर इधवा हात्तिमा न समानक: भामोः करभिरत मित्रम् । भित्तानमिदं विधा विरचितं कम्पा यथा शम्ता न शस्ता भवनाभिवका: तम लभूमी परिवर्जनीया दीपालया दक्षिणदिग्विभाग छाया गता यम्य गृहम्य कम्पे । दे घन्ट्रकलाहुलोत्तमपिता मध्यागुली सदा विधयोऽर्गलया ममानः । नेको सर्वादिगाविभाग লালিমা वाम च मध्ये न शुभाय गहे मर्ध्व हिपट दारवगहे। प्याम दिनयभूचिद्रतिरपि विगन विस्ता मुराल धामदिगोमा स्तम्भमन निमपिध्याय रतः। द्वारा परकासु च तदधी हा पोड़गां याधिक रोगवर तटा मात्र एम्तादरिकरोदयं नवविध पीटं गई सर्वतो गाधिक स्तम्भोटासहप्तमदमहितीधा धानमा विमाद रमभृतदंदगुपका: म्युः पाठक मण्डला मम्ब वा शमिता च सततं कार्यन्तु युहः प्रमशम्नयाभरणकं यत् पतदिनानम् । पाचा वाघ गताई सप्तनियुलासस्य रस्ता- महादयः। कुभो भद्रयुता कुमारमदितं गाना उन-ननं न मभन्तुनातलगतं कुछी नपा पृष्ट बिग हारमोदयको भवेद भवने मध्यः यनिष्टोत्तमः काष्ट पदक एव नातरितं यन्न समुदातामा पनि गरेन गोमनमिदं प्रामाद मन देखाउन तु पितरः गिटाभागोऽधिक: दागर यामद प्रमा म्दानीरामध्यपती नानी मा. मंशा का मामन नाधिक तत् । संकगायुगांसी যাত্রিংলমনি ল' বুলি पदारावर यानि पनि मरमानाप्दाशा यांशोकस्वादिपुर्यात् । पहा प्रतोनी हिदिनसमा समारंभाना राय गदिमुनाममाता पदम मोहोदय विरराच मया । पाइन् पगबदनाम । समदनानिमन। भकः योगत:।

·. भ ममाः Ca शिल्पशा शिल्पशा मंचनावानले भवं चामरतापमा. मगररतापनगदक्षिणे धोसंहपमुत्थितच व्ययमानद पुनर मामाप मोरन् । महागहश्या च मयनं सर्घाम भूमीपु क्रमा। Timi मानाधिकं प्रपत्र पतिमादियोडपमहादि। सामान पहा मामाय निधीवतम विपदा गयनं प्रगम्तं "मध्येऽपवगे ध्रुवरुपकाणा- पद पवाद नाम सुझाना वादिगई मविर्षियम्। मलाताई प्रथमच मव। पूपायित भोजनमन्दिर तथाप्यनारमिति क्रमेण रjिोधन महान दियाविभागे। स्या सदन्यं रमणच पूर्णम् । पाधिम् । माईदाय मोपुर दिविभूमि समर सदनु पुण्यमतः सुगर्भ भारमादि पने मानो. मंग्या सस्य मध्ये विधेया। प्रोन गृह कलमदुर्गसमेव रिखम् । rtinाममाभाग. उमान मन्दिगदी नियो स्याटीसित तदनु भद्रायश्चित ध सहा कायं पातया भूपतीनाम् । दीनं महभित्रकामदमेन माया। Prinार भो भो दिनमामाघेशगानादिगई इत्यलातादियोगगृजाति भोला मया कन्दमा दक्षिणाशात् । "पडदान सम्पपवर्गवेयु Featurarममममा पागम. माना काफी मोशगेहे सुगानमार प्रभावमम स्वय भागिराव। विमा एभमयमा मनम् " का सधान्यतिलक सब पनि जीवामनाचिये वामागासो मत् क्रीड़न मीप्यमतो यगोदम् । Hurri साम्मे रात्रयमिोगादिमतर्ण ५ पः॥ कुमुदमपि च कामं मास भूषणाश ‘গান গালি वसुधरमय गैई धान्यनाम तदया। Artite: सातोमा नेपाम् । कुपितमपि च विसं विदधीमेत दोहित पार सदभु कुनमग्र पोडi प्रोशमा। Tiffमामय मानवानाम अति प्रभवादियोगगहागि चनारी गार पथंगमतीधोडपतीमो "मच मुमानिन्दममन्यिाय दाहिषटकं घपवर्गमध्ये। ९interiminar भनमिति गमभिर्यातमपल भरत। ताश चूड़ामणि प्रभद्र रिनारय मायकमियीकने रोमं सपा गेषमणिराव * Mirrori.ma.Tech मे ममे गरुमा पे नदार: विगामा लय सिदय 'crimar चाने मागे ममत्रानन्द घटे विरोध काषित क्रमेण । Torrrrri मापन क्रमती निध्यात्। মাথায় চি সিংহ • *....ri प्रमाग गहाना सगामी मनिममताप, ......wari rest प्र't कामयाम्॥ धय गृह व मनोरमञ्च पप्रवनन्दमन्त्र सुभद्रमन्त्र कविता मण्या। पण मोगमा। ধর্থালালি যুগলি বিশ্বা भारममा निर्मचाण खतच पवापिन वादि। অবগম য ঋথি মার খামা ixxii RRENritra नाममा यापदाम कमाया माया 4yायोडगा निमियादियोडायलागि ht पता:Minarai বস মসনদ। ... TEE राम मखनी विदया। "चगामानयनानि Rोटि परमार पीमि. कीराना। marrir- मराम राम." गामी मxt-fammar ना गायाfontrarfm मारprAR TRam। . m-TET मामा PARTrimitraa tary territeRTAITH Maraterferingrat Mirmirwarrrrrrrred - .

·- ५ जिनामा शिल्पा afri.. ramin गतमा मनोमा राम पर नमंयुनाव कम मालिक PAR MEETar 17717 ETT fait; माTMA मुग पिwr mari येदाम्पदा मारमा वाम माहिती नाम पर पतामह सम्मान गमलाप पनदान गृहान rritarai माधि मंग पो गामित्रमi.' कामदारपग्म मागिदागदागि नया गानम्। पगमिमीजगन्नाय । "प्रय विमानविदा मा पारमिनायनिया माटायाममायमा Triगामा गुम ॥ मायरमन्यमा नया पतक्मुदाभिधानं सरिटरम्म पनी विटभ्याग मामागितानि चपाव म्यादि देकमती प्रियम् । पाहार मध्यऽपि ए मानगंगम्। मिलाना घाम । शनिटष्ट्र मन पर गरमादगारेगावपर्मच नामामिला मन सावकामन्वय मदन। गया पायाधिन वगानम ॥ म्याटिमेटः समगो नियम पटव मध्य पधनं कडे अगिग र पिपली जमि गि पधारमग यिदिन यागानगर पत्रं नया कामटमेगटेश विमा चि धनफानगी। यागिानगरन पध्याय पनिदयग्म वय मदन वाम पनमुटपाचट पात् "हिमागहानि पोरमेय मयं कपाट जनजाभिधागम् । मध्यंना नगियपि कामयसम् । पानध: माग्गरं पनया माय नव ग कृपर नारा पगार परतोऽपि यग्म पशाम्यग्निन्दोपि पाणी माया पर दार मार्च मरने ययातः । ग्याषिणको रमटागमध्य । सासिन्दुकाची घिसायनिम्मी ভাগ মণ नांपुर मुहर नीम एणं गिान नपरण याम जय मिनासय कीजिय। ध्यान भोटिनय यात्रा कामेछ। भुपे विकसिमलमाययः । भद्रीनमाधिकमाकनातं प्रमियः पुरतोऽपि युग्म गगे राधा याममेव गई नि भकं यामदोगले घ। पटयं यान्स: किन गावदाग्यम् । वामऽपमध्ये नागफ एक यो कमादोगरयारदाप्यं मती दितीयं बन्न जास्पद प्या. प्रामाटमंजसपनायचंग भीमा कोगस्यमतः क्रमेण । घोल मघा कोटय मंत्रम। प्रदक्षिणं सिन्दुपटिरा मात्। तर युद्दमानं रतीय माम्यं एवं मण्डपमयमा पमिन्दयुत विमान विमान प्यार कोगनं मीनमिदं चतुर्यम् । सम्परुपं वियुधियम । सदीययन्त मध गपापेन । सुपगुणलघुपामि दधिरी चैक एस. मुभद्रमग्मादपि यक्ष्मान अथ दिगानेषु मममाए हरदगरदमुददफ काकपनम् । क्ररक्ष मय शुभं चतुर्धम् ॥ मध्ये विदध्यादमदार कम् । पदमिप हि निनादं मगदपेनाधिक म्या- मी वयं दक्षिण पगिमकः सदा भयेडागरमप्रयुग्म- तदनु च गजनादं वाहुल कीर्तिशाशम् । पटदारक योधरमामधयम् । मेको मापदक्षिणदिगविभाग। एष्यादिरूपमपमएउपमेव सिंच प्रो गरे कामदपुष्टिदे च एको नपुर्दक्षिणपूर्वगः स्यात् ये रहे हपगजे पपि कीयसनम् । चतुर्थक कोर्तिदिनाशमय । नान्दुभा मुलमगदपेन । यामाधिकच सघुना कथितं सभद्र पाम तथा दक्षिणपरिमको दी पूर्वतो दक्षिणततधेको म्यान्माणिभद्रमपि रनजकाचनाये। युग्म मुख मराट्रपमग्रतय। युग्म भयेन्मगड पगं मुनेज: युगमुपमपरको भैरवं दचिणे च योभृपणं योवमनं ततय मुखे गुणा दक्षिणतम्तथैको भरत नरजमेतत् स्यायतर्थ कुधरम् । श्रीगोमकीर्तिमयमेव तद्वत् । ही मण्डपम्मिन् यजाभिधानम्। पुनरपि लघु वामे हस्तियानं वियानं एकोऽपर दक्षिणयामतय महान्तगई मुखज विक तु इयजलपजगई सचतुर्थं क्रमिण । यग्मध्यगं योधरयुग्मपृर्ध्वम् । युग्मान्वितं माइपमेतदेव ॥ वर्णानां शुभदक्ष सागरगृहं पौष इस्लामुखे मवार्थदं म्यान्मुखतमायश्चेत् मुखे तथा माइपके च युग्म प्रोक्तं चोरदरवदाध्यमिदं कोलाहलवापरम् । लमीनिवासं दापितच नाम्ना ॥ पामापसव्ये युगनं लघोष। पड़ दारुडयभद्रसप्पलघवस्तिर्यक् युतं शालया युग्मं मुने मगदपमेय चाग्रे नोकवयाडम्बरमस्य नाम गान्धी चितिभूपएष कथितं सर्वकंदप- युग्म तथा दक्षिणतोऽन्तभित्तिः । पड़चरं शम्भुगणेगयोथ ॥ कम् ॥ पृष्ठे तु उद्योतकमापुर्तजः युग्म सुने मगइपगं यं स्या- धान्य वृद्धिकरं विशालमुदितं गानां विना मुराज एवं कन्नदायहं ग्यात् । तथा इयं दक्षिणयामतय । पावनी उद्योतके पशिमभागतो ही एको जिपथाहरदाभिधानं प्राक्शाना रहितं शुभं निगदितं सक्षेत्रमर्थ- कुयात् दिशानव बहिर्नियामम् । श्रीविश्वकोशामतादियानम् ॥ प्रदम्। तत् पुष्टिद' कोपममानमन्त्य- मानीनमंस मुर्गचतुर्भि- चुलीमनमिदं करोति मरणं हीनं तथा मनुकपटक क्रमतो विधयम् ॥ युग भवेदक्षिणवामभागे। याम्यया लघुविकं पृथ्वंदिशाविभाग युग्म तथा परिमादिग विभाग पचन महिपीमते च भवनं तत्पुचवन्धुक्षयम्।।" एको भयधिगावामपद्यात् । तम्याग्रतो मगढ़प एक एव ॥ इति विदशादिषोड़शगहाणि in ·म कृते। सुख गिल्पमा शिल्पशा शिल्पशा मानि च घोड़ग प्रथमतः मोमञ्च घड़: | "पादयो मुनिमतविधा च शाला छायेकेन युतः मुवा दिलोहाभ्यां प्रियको दारतामो पडे व कोयता भवनप्रम। भवेत्। हानि पुरोपि मारमिदं मर्यक्रमात गानानिमध्यरचितोऽपि मधुः मुषाय एकोन: पूर्ववत् । यहा नदपरचिताः पृथगेव शानः।" वचित्रः गरपलिभिन्न विविधाकारयुतः सोमप्रतोऽपि दधिगमस्लेशाधिक इति स्वधारमण्डनविरचिते वास्तुयाने राज- मागर वन दियानविगानचतुगालगृहलक्षणवर्णनं मिहोदय विदितो हि प्रयुले हो गई मारी मौभिनय पुरस. माग दतिको मतमोऽध्यायः ।। भोर मधुः। "मयनमय नृपाणां स्खलानां गतकं कुभोसी मतिदोऽपि भद्रसहितो ने यस्त पापकर्म मम मधुना मान तत् नवतिरपि मताना मन्त्रिण: पड विडीमम् । बुरी मोग्यद बनपतिगुणहत बालोनं गुरोय हरिणय युगासण गराड़ा पवाये वास मालमगर मान तत् मांगानं तदनु युगनहोनं मानणादः प्रगम्तम् ।। प्रीताः पञ्चदय रूपमदला वैधादिशचा. भवेत्। व्यामोमागे मतदेयतय 'सनः। भागाला महया शायशामित कनांममायोऽधिक एक गम्तः । इति पञ्चदय गवाया। निचरम समापन नया वांगन पदिम ममुश्यः स्यात् "मभा चमदा परतोय भद्रा मागमता पादुग्म हिवामानामधिको म कार्यः । जया च पूर्गा क्रमतोऽपि दिया। आमा जीप धनदामनोऽपि गदहावितपदा सिन्दको पक्षी सुरदीविकोत्पलाटी Pimi ममदा निमिशः मिंगपयाच गाकमयन गर्मापि मानः बुधेियावनिपालगे। नम्। क्षेत्र तथ्यपरपियोडगोयं undergril पायं पायः पम को च चन्दनमये गवुमय: स्यात् मध्ये तुरौयपदकपदी सधुप। urrentinमावि लि मन्दति भद्रमहिता च पदेन भद्रा Mrinivaratrमादिक्रमात चकमन गिरीषजमिस पयस्याना सयेदतव जयदा मधुना व पूर्ण। .nlmferrमोति मनम् ॥" दिया मभा केवलमन्दभागा पति शयनम् ॥ भद्रयराभिः महिमा च पक्षो। Hamarera “मिहामन भोतममा माना ग्लोया म्यादयुगतोऽपि सन्य- पत्या दगीनच पाता। तयोरपनाया प्रतिभद्राय। भा दांगममता विहीर म्तम्भेस्तोरणराजितष मदना नियूकान Healityrenion शाम नदध्यामिमुख्य स्यात् । छायेग गर्मिहराजविविधयाचित: tantra मनिभाय गिरो भद्रभागवयं म्या- ENTruषम्। दृश्य पनि विभागभांति पीठमी। रखम्फाटिकरशमितपते क्रीडापट या per invity I बनशमविरमाग मधा यामयी कुर्याइनिगमद्रकं च रवि यमध्यतो परमपम निरनिरादेगिवाही निवयो। nt Arti हाय दादमभागमेव तिथितीभार्गन कसामन रति ममारकम मादा युश स्तरोन तोरणयुत रव: गभे राजि । 'वेदी कोणचतुष्टयन are rArमाम । तम्। कन्याग रविकोपच नृपतेः मा भदिशा मीन । य एका मतिमताज्यहरमिंत्रामन MITRALEmमान या दीमिनमिभे मिकता- कोणे: योधरिका पवितमिशिमोम aircurreAcागि मनम्। Fire श्रीमतु वेदी पुरी घाई শিছেমিলিসা প যা পাথর FAffarn नुषामन नियनं यात्। नमय पटा कुभवमम पिटा- पिन मप्तकराच भषमाने पदपy राम! मनामनं माहान मुयारसपाटयाचस्पति कायदा टोरिक्षमामान मिहामन दोनोपरामसमतोल र मावदिशामयुत पनि भये मोवि माम माम्यान मामिदमक्तिमतिमध्यम । मंगापमा पदममा मरमा मभम् । निदेशानुन तिमिहाभाडामनिदोरत दिशाम या मिस wirxमम्। जनादनीमाया तिमा सालगिरतमा पर पाक सरपसार दोरी धाम मोमिनार मार शायरी in TISTIANP दवसीको या मरः। विमोगुबानमा THA MARATHI तसरा दिवाश्यarit गामितन। मा ·भव। शिल्पगा शिल्पा शिल्पणा दानुगानोदधी रायोग्या दिमागम जगती मिम अन्य भोग्यविचिवमायमुफलाम्ते रोपनीया मादिममयत सभ्यः बियनः । पीटगान पोरं नृपाणाम् ॥ बुधः wয় যাঘা না যায়। जानपही गृपमलिमी यद्याप्रोति न भृतले गभतरु नभम्पकान् সীম্মিাদ হাগায় । तं घडतं हिमायत: पात् । यापयेत् ॥ गानंग टिकपये म्युग्म पापागतः भोग्यगे नृपाणां प्राम्पानं प्रनिपेचनाय घ घटीयन्यम्नुपागेडावे पाधिका घपड़, टारमध्यम् । धनचर्य मोऽपि यगेनि गई। दीना सीजनबननाय नाचिर यवमन्तीय- दानिदपायशिकाय सुधेक गरया यिय चाराध को घ भने विधेयम् । मककाम्नः मुदा ग मः। वानामोदयधमुमध्यवनितागानमनोहागिभि- नभद्र के ग्रीधरं मागायुमा समान जम्न मयने पुचिव ग्राम गारदय गीतनमतकोड़ा मे या भूमिका पक्षमायाभूम्याम । कपोनटना: कपिकाकरीदम्। मगइप विनापादन मापं पदया धोऽनिन्दयिगेपतय मकाना भृयाभरगया- पति वाटिका DN रिपन गई राज्यवान्यमसरा ॥ विता “तुरङ्गमाणां गृहवामभागे मध्ये मिग्ममयमानधोगः वायेनाप्य घ मतयारणयुतं माण्टं तया- गाला चतु पष्टिकरा विधेया। गम्त देवं पुधनागाय गेहम् । व्यम्। गताई तो मध्यमिका च देय কাশী নামান কায়া मोड़ो भद्रचतुष्किकाभिरदितो माईन गुमा- कनीयमी तटंगभिर्वि होना। न्ध नाधियो नेव पृच्चा न घयोः । मतया यामे च यंहा तिथिहम्तमाना चीनम्तम्भ गालयोर्यापी मशुन्यमपादकम मुकुन्नी या गोषक: बयोगकादगः क्रमेण । नोवद्यः प्यादन्यतो वेध एय।. गेवरः॥ तदाधभित्तिय करप्रमाणा भृमेयं रटमंध्याप्रमाणे गतो गई इन्चतुयं प्यार पचापताधिकरोदया यात्॥ तुन्या नेहा यमानाः गभा: प्युः । राय घण्टाफलमन युगाम् । तेसोहानिमपीच्या विदधत पूर्वापगम्या वन विभजेत् करतत्वमप्य. तुगारमंत्वथ मिंधकर्णः नृगां यि नवांगमुदितष्ठ कराईमितिः। प्रामाद नऽपि पड़ेध गमा: । ते याम्योत्तरतो मुखादि मत कीतियगी उम्भाय पोड़गरहेऽपि च भद्रकेषु पड जातिगणपर्णप? धान्यकम्। न्तर्मिताय मकनासु चतुर्मुखं स्यात् ॥ वंग: पाईयांपि.मदा गिलाभिः । कत्तचो धिपणं प्रतीह कलसस्यानं द्विहस्तीदयं भद्रे च भूमिदयमूर्धमागई छत्रं प्रयार: कथित पडभि. तम्याम्तोरणमुप्रितच मुनिभिस्तैः सुगोमा- मार्गविभूमं कथित गैहम् । लोकप्रमिहा च परीक्षणीयम् ॥" न्वितम् ॥ प्रतापवर्दन्यमिदं नृपाणां इति रानगादि ॥ पहा माधुझ्यालेनिगदितो वेदाङ्गुलेनाधिक: नक्ष्मीविन्तामन वदामि तस्मात् ॥ "धाम भागे दक्षिण वा नृपाणां यीयरस स्वदिलाव एव घ मनोहारी दिसप्ता- स्तम्भा दश दश भद्रक्षक वेधा काया वाटिका कीड़नार्धम् । अनः। पीडशमध्ये तत्समरूपम्। एकदिविहगडमच्या शतं म्यान् रागाद्यगलकैस्तु वाजिविजयोऽशोत्या तथा मदनगराधनिमागदसमेतं मध्ये धारामगदपं तोययन्तः ॥ भैरव: लक्ष्मीः कर्मकरोति च नित्यम् ॥ क्षेत्र मतविभागभाजितमतो भद्र भागवयं गान्ताग्थ्यन्तु युगाष्टमात उदये मानं हर: गाः पञ्चगुणाय पन्च भवनं पड़ विंशता तन्मध्ये जलवापिकानिनपदेरेकांगती वेदिका साधा ॥" स्तम्भकः स्तम्भेादशभिय मध्यरचितः कोणेषु कृपान्वितः इत्वश्वधाला ॥ धे चार्दपदे च नन्दपदकमेंट्र चतुहारकैः ।। कन्थ्यो जलयन्ध एप विधिवत् भोगाय भृमी "मिझदारं पूर्वमानन कार्य ट्रे वैगुणभद्रकाणि मकन्नेऽष्टाशीतिकास्तम्भका. भुजाम्॥ विहाका वा मालिका स्तम्भगी। गई भूवितये च साई शरभूः म्याछीनिवाम तम्यां चम्पककुन्दनातिसुमनोवलाः सुनि- स्यातां मध्य ताड़की रक्षणाचं गृहम् ॥ वालुका तुस्यो भागेनाधिको वापि सा ॥ रध्ये स्तम्भशतञ्च भागसमके भित्तियतुहारक नातीहेमसमानकेतकिरपि श्वेता तथा भागे दक्षिणवामके च करिणां शाला हर- मांगाट्रिशरांशरामसहित भद्रं चतुस्विगता। हारतः पाटला। पत्रिंशत् हिगती च ते तु सकाल: स्तम्भाः नारङ्गः करणा बसन्तलतिका चारतपुप्यादिक कर्तव्या सदृढ़ीव्रता च कलसंघण्टादिभिः क्षिती पूर्वतो | जम्बीरो बदरी च पूगमधुका जम्यूय चुतमाः। पिता। नाना तत् कमलोदयश्च कथितं भून्य ई सप्ता- मालूरः कदली च चन्दनवटायजत्यपथ्याशिवा- संकीर्णो रसनो नर्गनिगदितो मन्दा गंगा- न्दितम् ॥ चिधागोककदम्बनिम्वतरयः खजूरिका याम: हम्यस्योदयकं विभज्य नवधा कुम्भी भवेद्भागतः दाडिमो। सपूत्तमभद्रजातिरुदितो नन्द कर लिया पादोनं भरणं शिरय कधितं पहः सपादो कर्परागुरुकिंशका हयरिपुः पुनागको निम्बुको पति गाए भवेत् ।। प्रोता नागलता च बौलनिभृता स्यात् तिन्दुको "अष्टोत्तरहस्तगतं पृथी म्तम्भः पन्चपदोनभाग उदित: कोणाहत्तस्तथा लागली॥ नृपालयं चोत्तमम भागान जयन्तिका निगदिता सातन्तकम्यो ट्राचला शतपविका च यकुला धत्तूरकंकी- अष्टाभिरटाभिकी लकी ग्रहग्योदयं दिग्विभागयिभाज्यं भालस्तालत सो मन्दारपारि- अयोतिर दिमागन कक्षामन वेदिका स्यात् । . .. परि॥ पञ्चैव भार दृमी।

·CC गिल्पी शिवः शिवः विभागाधिकतो विधेया "जाण: गिपिभियन्वयवमेनोदन च ") प्रियतमः १.३ विषमात: १०४ भद्र . महामंत्र योटिताय। सम्पपर्यायः । कामः । इत्यमर. ॥ अस्य वि- माईरता.. यमान्तकः१.४ नाचतुष्टिका पृयत्वे रणं शिल्पकारमदे द्रष्टव्यम् । गिम्पसम्बन्धी अष्टमूति: १०८ पर्यो : ११. सेवरः क्रमण पडभिय काविहीनम् । भृगौग:११२पनारोमः१५३रमनायक पडमागतो देवमोऽधिकं प्या. गिव, की, (गो+"मनिष्वरिप्वालशिव- इति शदाबायली नाधिपर न पश्चात पाशा पतन्ने।" उपा.१।१५३ । यन् | पाणिः ११६ फणधरधरः ११७ पशा रम्तमंन्धि प्रयले प्रत्ययेन माधु)मनम् । इत्यमर (यया, तन: ११८ हिमादितनयापतिः १८ नं पञ्च वेदवेट।। रफुः। ११. कविकल्पलता। तथ्य मइमनामानि. धात मांगीधिशमी "उपपवं ननु मि सप्तसङ्गेषु यस्य मे। भारते अनुमामनपर्वणि १० अध्याय घामाटातोच एका देयोना मानुपीनाथ मतिहत्ता समापदाम्" व्यानिगमस्य कपानिनामवशार या मामलादिभरने भवन विशिस्त: ममं | मुखम् । जसम् । इत्युपादिकोषः। मैन्धयम् । ईपर उवाच मदतीनी जमतया मागाधिर्क समुदतवषम् । मेतटाणम् । इति राज- "पासीत्ता वरारोई बापस्तु पिरोऽपाय छ। निर्धष्टः । (मालपति, दि . यथा. महा- पञ्चमं शृणु मयोणि नातं कायनसुदमम् । मामय मागे भरा भार१२.८।२६। जलसं परमं गोपं जातं तम्य महार। fineartfe. "सव रम्य गिवे देश कौरवस्य निवेशनम् ) म एवममनोहवि ! जन्म नामामि ते भवेता ति..(पी+ "सनिचे ति।"उणा ॥१५३ पतः क्रोधपरौतेन मरवनयनेन च । बदनामपि पर वेदाधिशा पति वन्प्रत्ययेन साधुः।) ब्रह्मणः मंत्राविरोपा पामाङ्गठनसामेण शियं तस्य । यिनि-तस्य व्युत्पत्नियंथा। शिवं कश्याणं विद्यतेऽस्य ब्रामोवा। मां परतिपारिका गिरः। यति पराममिति वागेरतेऽयतिठन्त यमादनपराधेिन गिररिजन वशमम। मामतः। अणिमादयोटो गुणा पम्मिन् इति वा गिवः। तमाछापममायुप्ता: कपानी खमरिसित र पूनियनोरम ममें इत्यमरटोकायो भरतः । तत्पर्यायः । गम्भः २ अति माये १८साय.. पिग पगपतिः ४ शूनी महेमरः ६ ईसरः पय शिवमन्त्रा। तत एकातरम्यो कडा रोमिनबामदेघाधि मः गानः शार: 1. चन्द्रशेपर "माम्तमौकारमंयुतं बिभुषिमाम् । काम्। ११ भुतंग: १२ पाडपरयः १५ गिगैग १४ / प्रासादाच्यो मनुः प्रोकी भजना कामदो तिला मामिः जिरे गिरिम१५ गडः। मृत्यघ्रय १७ शनि- र मनो पिम्। वामा १८ पिनाको१८ प्रमथाधिपः२. उपार अन्य पुज्ञा । प्रातकत्यादिमाहवामा Eिrrifultime पही २२ बोकपठ' २३ गितिकण्ठः २४ यामच विधाय श्रीकण्ठादिनाम मा परति कपागमत २५ वामदर: २६ महायः २७ मनिष कुर्यात् । सर: सामान्यपूजापान -Miler fधि शिकपा २८ दिनोचना गानरताः । पौठन्याम सत्ता पोठणकोन्यं मत। " Frfan wमरम् । भयंन धनंटि: ३२ मीलनोहित: ३३ थादिन्याम' | सत: कराया। सरममा पापमय र ५ मा मग वाक गानाधा पक्षमीन्य मेता गद्रमा एवं मनिम्। विपुगनका ३८ गाथा: ८ प्रभारिप ४. न्याम कृत्वा ध्यायेत् । भगवानधि, KE THATRI अधमी ४१ हपञ्चन: ४२ थोमोगः ४३ मत प्राग दचिणीतरपयिमे मी FFEE Eyi भर ४५ मोम ४५ स्थाणु ४६ कद्र ४० मय पचाना पच बद प्रधः पार rary गरम मापनि ५८। इत्यमरः वृषपवा ४८ মধাবী সমীলা ম। সম: मानबहा ािन भगानी : पशिदना दक्षिणोतोय तत्पुरुषाय चलन बमा दिन arrer मात् दिगपर ५, प्रामः ५४ कानधरः मत्। ततोदये ग्रोवायर्या । ने। पर याति: १७ महाकामा कुचो पत्र दामि घोरममा एकाच दरा ८ मन्दियामा रमतो ग पाडको कसरी जादार मनम्।' पर मर । ४ बटमः १५ भान ये कुतिये कशा पायो पार Frame ofपिटाइगुडाग ८ | योदाशमा नियमेत । METARA | नाना माना दर • महाना: । तिजार, समयोनामिनाया मारे गाम । currirafhinा मोर. भोपालो मे । वाम र यसबानमानी कोमटे दगदेश हा को यमन । Hira मधोगमा मत पिया सामान पश्यामाटोमवारीत योदमोदिनमा मत पानिदो मामाचारोग भन्दा पूर्वन्द arre ५मा मालाचार REENA *.रबिनालो?..हिमापरिजोर मामला ·। पुनः। करः। भने" शिवः शिवः शिवः ध्यात्वा मानमः संपन्य अध्यं स्थापनं कृत्वा कात्या विश्वविमोहनं पशुपति मृत्युनयं अय पुरचरण लघनपः । अयं नारी- फपीठपूजा विधाय पुनध्यात्वा भावार- भायये" सरः। 108 दिपञ्चपुष्पाननिदानपर्यन्तं कृत्वा पावरण एवं ध्यात्वा मानमः मम्पृश्यार्य स्थापन कला "पार्वी वहिममाष्टस्तारवानाथमीरितम् । विधाय धूपाटिविमर्जनानं कम्मे समा- पीठमन्वन्तां पोटपूजां विधाय पुनर्धात्वाबाह-धान्तो वष्टिममारुदम्तय स्वरसमन्वितः । त्। अस्य पुरचरणं पचनक्षजय: ११ नादिपञ्चपुष्यातलिदानपर्यन्तं कृत्वा प्रावरण- विन्दुमांत द्वितीयः स्यात् टान्तः सर्गी बती याष्टाक्षरमन्त्री यथा,- पूजां विधाय धूपादिविमलनान्तं कम ममा- यका इधरः गतिरः कथितोऽटारो मनुः ।" पयेत् । अस्य पुरयरयं लक्षदयनयः ॥४ नोलकढ़ात्मको मन्त्री विषयहरः परः।" नमः शिवाय हौं । अस्य पूजा। प्रातः- याम्यापर हादशाघरमृत्युञ्जयमन्तः । प्रमाणान्तरम्। चाटिशेयोक्तं पीठमन्वन्तं धामं विधाय "मृत्युनयं समुच्चार्य पालय हित्यं वदेत् । "लोडितोऽन्यासनः सत्यो बिन्दुमान् प्रय वादिन्यामकरन्यासान्मापायामश्च कृत्वा मृत्युनय समुच्चार्य पुनरेव पिलोमत:। यित्। हादशाक्षरोऽयं मन्त्रः स्यात् मृत्युन्नयाभिधी- द्वितीया वडिवीजस्या दीर्धा गान्तोन्दु पिता सुकामं विनवं पशिशकलरिंम्प्रेरव वहन्ती उपर:!" तीया लागली सर्गी मन्त्री बोलवयात्मकः। से: शूलं कपालं वरदमभयदं चामहासं ॐ जुमः पालय पालय नम:। अस्य नौसकण्ठात्मको मन्त्री विषयहरः परः । भजामि। ध्यानपूनादिकं सर्वे पूर्ववत् ॥ ५ ॥ अस्य प्रों नौ इति मन्त्रः । अस्य पूना। मात. मोरुस्तम्भगायाः करतसपिलमचारुरलोत-हाविंगत्यधरमन्त्रः । त्यादिवोकपीठन्यासान्तं कृत्वा ऋष्यादि- पनाया "अपवो हदयं पद्यात् ततो भगवते पदम् । न्यासं कराङ्गन्यासीच विधाय ध्यानं कुर्यात् । सेनानिष्टदेई मधिमयविलसस्यणायाः नव दक्षिणामूर्ति मन मेधामुदीरयेत्। "वालाायुततेनसं धृतनटानटेन्दुखोयर प्रियायाः" प्रय ठहयान्तोऽयं हाविंशत्यक्षरो मनुः ।" नागेन्द्रः सतशेखरं जपवटीं शूलं कपानं ध्यात्वा मानमः संपून्याय स्थापनं कृत्वा ॐ नमो भगवते दक्षिणामूर्तये मध्य मेधां घोपीठपूजां विधाय पुनावावाध पञ्च- प्रयच्छ खादा । अस्य पूना। प्रातःसत्यादि- सट्टा वितं विनेवविलसत्यवाननं सुन्दरं पावलिदानपर्यन्तं विधायावरणपूनां कृत्वा शेवोलपीठमन्वन्तं विन्धस्य ऋष्यादिन्यासं व्याघ्रत्वपरिधानमननिलयं बौनीलकण्ठं, पदानादियिमन्जनान्तं कम्म समापयेता प्रस्य करागन्यासी व कृत्वा ध्यायेत् । सिरणं चतुगलमजपः ॥२॥• तस्या- "वटहवं महोकायं पद्मरागफलीन्चतम् । एवं ध्यात्वा मानसैः संपून्य मय स्यापनादि- घिरमन्वान्तरं यथा- गारुमतमयः पवेविचिवरुपशोभितम् ॥: शैवोलपीठपूनां विधाय पुनाता पावाह- सरो माया विधिन्दुमनखारविभूपितम्।। नवरवमहाकस्पैलम्बमानरल इतम्। नादिपञ्चपुष्पावलिदानपर्यन्तं हत्वा पावर प. शाक्षरममायुक्तो दसवर्षो मनुमतः ." विचिन्त्य वटमूलस्वं चिन्तयेलोकनायकम् ॥ पूजां विधाय धुपादिविसर्जनासं की समा- हीही नमःशिवाय। प्रम्य पूजा। प्रात:- स्फटिकरमतवर्णमौलिकौमनमाला पयेत् । अस्य पुरसरणं विलक्षनपः । पयं त्यादिवसापीठन्यापान्तं विधाय पूर्ववदृया- मन्तकनमविद्याज्ञानमुद्राः करामः। नीलकण्ठ: १८ भस्याटारमन्त्री यथा- दन्यास करानन्यामौ च कृत्वा ध्यायेत् । दधतमुरगकचं घन्ट्रचई विनेव "तारो हनीलकण्ठाय मन्वयाष्टाधरः परम् । वन्दे सिन्दूरवर्ण मचिमुकुटलमवारचन्द्रावतंस विकृतविविधभूषं दक्षिणामूर्तिमीड़े।" ॐ नमो नीलकण्ठाय । अस्य पूजादिकं सर्व iiiमितमुपकमतं दियभूयाष्ट्र- एवं ध्यात्वा मानसः सम्पूल्य अब स्थापनादि- पूर्ववत् ॥ ८ ॥ * ॥ अस्य पश्चाधरमन्यः पड़ रागम्। वोलपीठपूनां विधाय पुनध्यात्वावाहनादि-धरमन्वय यथा- मोरन्यस्तपपिररुपकुवलयं संदधत्वाः पचपुष्पावलिदानपर्यन्तं विधायावरणपूजा / "दयं धपरं भाचिन् सान्तोऽनन्तावितो प्रियाया- कृत्वा धुपादिविमलनान्तं कम्म समापयेत् । मरुत्। पण्डोनसानाग्रे निधितकरतटं वेदटट. धम्य पुरयरणं सधनपा ६ u• यथास्य | पञ्चाक्षरो मनुः प्रोग्रतारादोऽयं पड़सर" हस्तम' मन्त्रान्तरमा नम: शिवायॐ नमः शिवाय पण पूला। एवं ध्यावा मानसे: मंपूज्याध्ययापनं हत्वा "पग्निसम्बतकादित्वरानिलो पष्ठविन्दुमत् । प्रातःकत्यादिवोतपीठमबन्तं न्याम विधाय रीठपूजां विधाय पुनावावाहनादिपरपुष्पा चिन्तामणिरिति प्यातं बीमं मवसमरिदम प्यादिन्याम कुर्यात्। ततो मूर्तियामः । असिदानपर्यन्तं विधाय प्रावरणपूनां कृत्वा र-मार य- धीपक्षमारे। ततः करादन्यामौ। ततो गीतकन्यामः सती पादियिमईनान्तं कम समापयेत् । भस्थ "पनलक-प-मरेफ-प्रापमत्यान्तवाम ध्यापकन्या प्राणयामरुत्वाचायेत् । पुरयरएमटनकपः ॥३प्रयास्य सत्यु- तिहिमचिखण्डितो मन्वरान: "धावित्यं मध्य रखतगिरिनिर्भ पारधा- जयाप्यमन्तः। पस्य पूजा। प्रात. धादिशोपौठमन्वन्तं वर्तम "तारं स्थिग मकरेंन्दुभंगुः सर्गममन्वितः । বি জানি কন্যা ব লা মামীলঃ ঘামাসি पायरामा निगदितो मन्त्रो नृत्युम्नयात्मक ध्यायेत् । प्रमदम्। तसा पम्य पूजा। प्रातःकृयादियवोह. "मीनप्रवासरचिरं पिसमापिनव पप्रासीनं समन्तात् मुतममरगयामा पौठन्यामानं विधायपादिन्याम कराष्ट्र पागारपोत्पल कपात कशूलएम्तम् । দাশ न्यासी च त्वा वायेत् । पहाम्पियननिय मविभाटभूपं বিৱর বিধীজ নিয়ে এ "चन्द्राकाग्निविसोधनं मिनमुळ पाडयन्त: घालेन्दुरहमुकुट पपमामि रूपम्।" विनवम्।" स्थितं एवं यावा मानमः मंञ्या संस्थाप्य/वं याला मान: मम्पत्याच्यामला मद्रापागनगाएपविलसत्प्रापिहिमांग नेपोडपीठपूनां विधाय पुनर्धात्वावाहनादि-बोटपोटपू विधाय पुनर्वासाशमादि- মন। যৎযালিবানন কুলা স্বপ্না | এখুনির্মল বিখ্যা कोटीरन्दुगलनधानुनत हारादिभूपोम्चन विधाय धूपादियिमतान्त र ममापयत्। वा धूपादिविमानान्तं यम् समायो। F.

·. प्रपि। भदी यथा- प्रतिको उपविभाग ४३ प्रध्यायः प्रयाडभागो वपुपो ब्रमत्वमगमत्तया।' नचा दुपयोमिदी भिवत्वम् धनातनम्। कदाचित् वय कायं बाकाय स्य बाधा तथा देशवे च माम्भ वाला शिवः शिवः शिवः अंध मुरवरगं पतिशाचजयः ॥ १. 11) प्रामन्यात्मानमाय भूत्वा देवो महेमरः । ज्योतिम्यम्य भागो मानी. दहेटशेष प्रधाई संदेवासुरमानुपम् । करवं कोच को ब्रह्मा प्रयाय वासरमन्तः। "अर्थोगो डिशियरो सातस्यो दान्त ईरीतः । तमावैश्य महादेवो भगवानीललोहितः । अगवमिदं मिव सष्टिस्थित्यसकारणम् । फइन्तयएइमन्त्रोऽयं विधामा समीरितः | करोति लोकमंहार भीषणं लोकमाथिस: | चिन्तयन् लहुं फट इति मन्त्रः । पम्य पूजा। प्रात:- प्रविश्य मण्डल घोर छत्वामी बहुधा पुनः । एक मन्नवकुण्ठगमनां जातं कर। त्यादिशेयीक्तपीठन्यासान्तं विधाय ऋथादि- निहत्यखिल लोक मतमूर्तिस्वरूपक । মিষ্মীবাদি যথ ঘঞ্জি। न्यात करानन्यासी च सवाध्यायेत् । स दाया सकलं सत्त्वमस्य प्रवागिरी महत्। प्रजानि मे सयकम्य भागवयमिदं । "घण्द्रोवर रहातन विनवं देवतानां शरीरेषु क्षिपत्यखिलदाहकः । यज्जोतिर स्वपरप्रकाश रहांगकाव्य दिभावयामि । दघवोपदेहेयु देवी गिरिवरात्मजा। कूटस्थमध्यामनन्तरूपम् । टा विशूलं स्फटिकाक्षमाला एपा था साक्षिय: भोम्तिष्ठते वैदिको शुतिः नित्यच दौर्धादिविशेषगाय- • कमाइलु विद्यतमिन्दुचूडम् ॥" शिवः कपालवानां कृतसम्वरभूषणः । होनं परं तच्च वयं न भिवाः।": पर ध्यात्वा मानमः संपूज्याय स्थापनादिशेयो प्रादित्य चन्द्रादिगणः पूरयनोममण्डलम् । इति कालिकापुराप ११ पचाय। कपोठपूजा विधाय हमिति बोलेन मूर्ति सहसनयनी देवः सहस्राशतिरोबरः । संकल्पा पुनर्धावापानादिपञ्चपुष्पावलिदान- सहसइस्तवरणः सहस्रार्मिहाभुजः । "ततो ब्रद्धा घशारीरं विधा चक्र पन विधायावरणपूजा कखा धूपादिविसर्ज दंष्ट्राकरालवदनः प्रदीप्तानन्तलोचनः । प्रधानच्छाबमाशुभी विगुर्ष नातं कर्म समापयेत्। प्रस्य पुरयरणं विग्लं कृत्तिवसनो योगमैखरमास्थितः । सदूईभागः संजातयतुर्वक्व यतुर्मुत्रः। विचः। पयं परः ॥ ११॥ इति पीला सत् परमानन्द प्रभूतममृतं स्वकम् । पदकेसरगीराजकायो बदामहर। नन्यसारे जिवमन्या: विष्णशिवयोर-। करोति तापवं देवमालोक्य परमवरः । तन्मध्यभागो नौलाइ एकवनयभंतः । | पौवा हत्यामृतं देवी भर्तुः परममाला।' गइचक्रगदापमपाणिः कायमच। बरावाच। योगमास्थाथ देवस्य देहमायाति शूलिनः । अभवत्तदधीभागः पञ्चवक्रयतु । "शिश मेदचिणे स्थान तिष्ठते विगतवरः । स भुजा ताण्डवरसं खेच्छयेव पिनाकधक। म्फटिकाभ्रममः कायः एकः स चन्द्रगर मोकामा प्रवरः श्रेष्ठः सर्व सोकवरी हा याति समावं भगवान् दग्धा ब्रह्माण्डमण्डलम् गस्ततो ब्रह्मकाये सृष्टिपति न्ययोगा। * विन्दन्ति त देवि ! नूनं मामेव विन्दति। संस्थितप्वय देवेषु ब्रह्मविष्णुपिनाकिषु। म्वयमेवामवत् सृष्टा बयस्येच लोका। येमा विन्दति विगिन विन्दति गिवं गुणरनेकैः पृथिवी विलयं याति वारिषु । स्थितिशत निजां मायां परम् । सवारितत्व सगुणं ग्रमी व्यवाइन । परयन पिवम्तन गिोयव वसुन्धरे। सेजःस्वगुणसंयुक्तं वायौ मयाति मक्षयम् ।। महेगी वेपण काये जानक्लिनि। पनवापि तिष्ठामि पाक्योनान्तरं कविता ) प्राकागे मगुणो वायु प्रलयं याति मंक्षयम् । स्थितिकर्ता भवैहिरहमेव मडेयर। गि यो वन्दते भूम। महिमामेव वन्दते। भूतादी ध तयाकामं सोयते गुणसंयुतम् । मर्च गतिनियोगेन भदा तदूपता मम । 'सभी पुष्कलां सिदिमत्र यो पेत्ति तत्वतः" इन्द्रियाणि च सर्वाणि तेलमे यान्ति संघयम् । पन्तयति तथा कार्य शम्भ मन रतिपारा मानामधिवमाहामार्गममामा वैकारिके देवगपा प्रलयं यान्ति भत्तमाः । पन्तकर्ता भवेच्छः म एव परमेवर । 'पाय: देवीविमित्रानामभेदी यथा,-- वैकारिकास्तेजसय भूतादिति सत्तमाः। ননক্সি যীg ৰ মাঘী ? "प नारायणो गारो जगवाता मनातनः । विविधोऽयमहतारो महते प्रसयं यजेत् । जानरूप परंश्योतिरनादिर्भगवान् प्रम। विभन्यमंस्थितो देवः पालन' बहुधार, महान्तमभिः सहितं भायणममितौजसम् । सटिस्थित्यन्तकरणादक एव महारः । पर विदुः परमवं देशदा न महर्षयः । प्रय' भगतो योनिः महरदेकमव्ययः । ब्रह्मा विष्णुः शिवति पचोय देवदेशमा भवानी विपुरेप घ एवं मंहत्य भूतानि तत्त्वानि च महेशरः। प्रसस्वच विधाता च तयारमपि किनिष्कि या गान्त: कंपनी नियरियहः वियोजयत्ययान्योन्यं प्रधान पुरणं परम् । एवं शरीरं रुपच जानमम्माकमतरम्। आमेर केमा दैग्मादेवीमयाम्पिकाम् ।' प्रधानमोरजयोरप संहार रेरितः । इति तदेव १२ रति वो १४ अध्यायः महेवरेच्छानितो न स्वयं विद्यते मयः । मार्कण्डेय उवाच । 'मिनिन्दानिषेधो यथा- गुणमाम्य सदय्य प्रतिः परिगीयते। "ततो बघाण्डमस्यामं दर्शयामास xeti 'परात पातर' यान्ति नारादरपरा जनाः । प्रधान' जगतो योनिरायत समवेतनम् । বধ সমীয়ামি যখ হয় ঘূ नत गमियन्ति ये रियन्ति महेमरम्। टम्यविभयोधामा केवल: पविगः । तन्मध्ये पन्नगर्भाभं नाणं गतः पनि मतपतम भान यन्नादिको विधिः गोयत मुनिभिः माधी महानेकः पितामन्योतीरूपं प्रकायार्थ सष्टार्यश्च पृथ मिति निन्दनि पिनाशिनम् एवं मंहारकरणी गतिमहिमरी धपा। शरीरिणं सदय वालात मा दो मोसमाचविस्यमेशात मारमाणितः। प्रधानच विशेषाम् दद्र इति अतिः । चतुर्भुज प्रकागात न्योतिर्भि, . विनिदादपमोगाचयानि मरकायुतम् । योगिनामय म प धानविन्यस्तचेतसाम् । तवेवध विधाभुतं वपुर्वाध्य ददर्श ram मा परिचामिन्दा पसरिना पान्तिशव मयं विदधातो गदरः।" बईमध्यान्तमार्गम्त अविष्णभिवात्मा' दामनमा धारासायपियनतः।' तिको २५ पयायः प्रविशमिवानामभेदी यया,-- अपयशानं ददा,- 'मध्यस्तदा विभूतो ददनतस्य श योभगवानुवाच। "नवाने शोकाधारक। एकमेव सरन्तु विधाभूतं भुम् ।। "नामस्तो भयो म ग अपस्तथा। इरो दर्शन गर्भ तथा ममिद बम काबिमार पाबरोति निमिन मतिम् । मानण्यामधानन्य भागामागण्य पापियः । - ·। 57 क गोन । -- Frama inta Trfarmer rirerimare... After treat ri rial Virmour FTERE 'Krifrrerta लाम:tiniili । TREEnt FREE Time fromitarium नम: Re EFair rrrrrrrr! प्रोग्राम EARTE RETimirerifner पान Frial । mrreMeiपमा for EETTE मरकामा PAHArifrom orter1 गा! KAR RETTE मा पोतिमा मागोri rrrrieोहिनेता नान xviiifal informfarni दागमायाrner नाnिtiima marr: टाया। ifugamera भाग fantarwafrx. ITERATIRI मायामा Title Patnam TIME मा uamtinni धाममा गरपनwirmittari Prernational पाश्री IIIrant पामगार iifari amernfrinा RE मागपालिए। Fireflien : पर air. TRY. अनुशल पापा मारा। नमा पहिया गया। नरमी राम। महाग Ramain menti-मा गापामाः । पारधीन समयान मोती मशागत नागनाulE STREET मार!" नरामापी गमगपणानिमिया। Thufairfaru rrailurnr ran:। धाभागमापारम: परमः । पानापिffsaniftyri risti iraniगायोपि मातरः । लियोमानाप्राय: गामसविमान !" पिया i utinी भानाfrienfrin: गुमपानयः । अभियामियापुरापाय: । दिना:। मोहार भाटा गतिंगराः। पम्य विबापो यथा- जाम्समदमदापारासदामपन् । नया पापतापाय मजारमा विमो। रवाना yिोऽभूमहादती जटा गवताः | तगाम्चमायाता: माहामा ममागताः "रिमाय जगमा ममीगायाानम्तथा। गिरगिसपट्रपर गापिपाध्यमितामय पिनाकधारिलो गंदा गणाः कालमुताः पर। दागन् पीमियामि नया ममतामय । मम्माHिARIRदा महाकम । तर मला: ममायाता भटाममनिगोना। माहाय्यं तय कुर्वा भवानी मग मांप्रतम् । विधिवपसन यापभिराशीत्तटा हिमा:। पहायोधिनी वीरा रवचम्ममाहता। मदधैं सनयां कानी यायनान्तु हिमापन विभूतिलेपोऽभूतम्य सुगन्धिमनोरयः । में प्रामा गणा योर महामसिन उत्तमाः। माण्डेय उवाच । चाररूपी परतत पवारतदनः । दिग्बाममी योगिनर प्रपदाम हरपाम्तथा। गयोध्य मनयो घगवान् गिरिरागृतम्। नती देवाः मगम : मिहा विद्याधरोरगाः। निरामया नाम गणाः समायाता भगदगुरो। निन संपृजिता सुप्रीम्ते मुनयो गिरिम् । विग्मयं परमापुहा याविधम् । माइदिनवा पपाषा: श्रीवासाहितधमः। ययनशीगंदवी देयंदयर यो मतः । हिमपान मुदितयाभत् महपुचंय मनया। ममायाता: जगास्दा हपभध्वपिनोऽप्ययाः: मापानमाणे गही य एकोजागतां पतिः । मातयपास्य मुमुदी हुदा सथाविधम् । महापाशुपता नाम चमगूलधराहराया। य. मंडाति माणि लगन्ति प्रलयावे। दम्रा तव जी हां हा मनोधरम् । भैरवो विएना माहममेदेनाधितो हि यः । यो विभूतिप्रदो मनानारूपो मनीपरः। सम्ब गिवकरं यमाजमायस्याभयत सुराः । जो गगेन्द्रवदनाः शूलपाणधनुर्धरः। म ने दुहितर गालों मायामादातुमिति। तात् शिवोऽयं तोकिए नामादन्योऽधिक: गणारबद्रीममग्भूता वीरभद्रपुरोगमाः। यदि पति वयोग्य वरं त्वं दुहितुः समम् । शिव:एते चान्ये च वश्वः शतगोऽथ सहस्रशः। सदा प्रयदा सनयां काली गणित गिर । महिवरममायुहामीहां य: पारंददा। साहाय्या तयायाता यधापीत्यादिशस तान् ।' मततं तम्य कल्याणं यान्छित भविष्यति ततोऽभ्योय गणाः सर्वे प्रणेमुर्वृपोतनम् ॥ • इत्युझरागिरिपतिर्वरं यदृदयग्यितम् । एवं वाली महामाया योगनिद्रा जगप्रमः । इति वामनपुगणे ६४ प्रध्यायः । दुहितुम प्रियं प्रात्या प्राप्यं मदमगात्तदा। पृवं दामायणो भूत्वा पचात् गिरिसुताभवत् पम्य लिङ्गपूनादि शिवलिङ्ग गन्दे द्रष्टव्यम् । । दाम्बामि सम्म पुचों युणामिः प्रार्थित. मयं ममर्यापि सतो काली सम्मोरितुं परम्। धम्मात् कोचविहारदेगीयरानव गोत्पत्तिर्यघा, स्वदम्। तथाप्युग्रं तपस्तं पे हिताय लगतां गिया । श्रीदेव्य वाच । । पूर्वमेय तपमाघा नयंगः पतिरोधित एवं सम्मोझ्यामास कालिका चन्द्रगेपरम् । "देवेश परमशान सर्वन सर्मनित । । धानुनियोजनमिदं कोऽन्यथा कर्तुमुसहन् । इत्येतत् कयितं सर्व वादहा सती यया । फ गसि मुहुर्माघ कृपया पद पर - - मार्कगठ्य याचा R wali..

·. व मा ३ . : ४ ४॥ ८ प ४ . . प a मा २ . प व ६ ४ श २। व ६ भ मा ४ प व ४ ८ १ -- - सोमवार ग ४ प.४ ग ४ ४ य २ श है २ ४॥ व ४ In बैं 14 (मिप्रिय, ली, (पियस्य प्रियम् ।) F नटाधरः। स्फटिकः। धुस्तरः। इति ८४ थिवटू शिवटू शिवप्ति ज्यापादयोर्दिवादण्डा यथा। रोवार गू ४ भोमवार मालवार प. बुधवार गुरुवार मा २ शुक्रवार .गू २ व... .मा २ মনিষা मा.६ ५.४ i. तारापिटपड़ा यया। रविवार मा २ मनमवार प'३ बुधवार शा." गुरुवार . प.४॥ যােখা মলিয়া शू मतामारेपन्य प्रमाण यथा- तस्या उत्पत्तिमन्त्रध्यानादि यथा,-- मगोदरी भगाहारा भगजिनाममाता। "माहेन्द्र विजयो नित्यं भरते कार्यगोभनम् ।। "कोपिक्या इदयादेवी निःमृता ध्यानती एता हादश योगिन्यः पूजने परिवनिंगा । धके कार्यविलम्बः म्याट्रन्ये च भरणं ध्रुवमः एता हादश योगिन्यः गिवदूत्याः समान। वेगापादियावयात एकमावन संवहेत् । भिवदूतीति विख्याता शिवायतसमंहता। पिचरन्ति स्वयं देवी यत्र यवैध गति चमतादि दिवारावी चतुर्माम यथाक्रमम् ॥ मन्नमस्याः प्रवक्ष्यामि धर्मकामार्थदायकम् । इति ।... याममा दिवामाने यं मर्वच मासके। यत् युवा साधको याति दुर्नभं शिवमन्दिरमा प्रमाणानन्तरं वामने ५३ अध्याय मापद नयमापन नाम दण्डमान विचक्षणः। येनाराध्य महादेवी शिवदूतों शिवात्मिकाम्। पुराणे देवीमाहामो रखबीजधावाये । राविमामप्रमाणिन यो दण्डप्रमाणकः। न चिराभते कामावरः सर्वजयो भवेत् । द्रष्टव्यम्। नपारतिचिनधननयोगकरणं तथा। पन्त:समाप्तिसहितो विन्दिन्दुभ्यां दशावरा। शिवद्रुमः, ए, (शिवप्रियो हमः। ) दिखा। मिमाम समामाच मचे मुनिर्विचारयेत् ॥ खरेण पान्त्यदन्त्येन संसृष्टोऽन्तन पूर्वगः । इति राजनिघण्टः। स एव विन्दुयुगलपूर्वस्योपान्त्यपावकः । शिविटा, स्त्री, (गिवेन हिटरा .. "भादादिमागंपर्यभाशर ममादित्। न पटखरकलागन्य संहितः प्रथमस्थितः । त्वात्।) केतको। इति रामनिधरः। भून्य कादियोग पीपादिचवतस्तथा।" 'मन्त्रोऽयं शिवदूत्यास्तु शिवदूतीजयमदः । शिवधातुः,, (शिवस्य धातुः।) पारदर इति ज्योति मिवनानम् ॥ रूपमस्याः प्रवक्ष्यामि गृणु यत्सक समतम् । पारदं गिवीयं स्यादिति दर्शनास । गोदर पीकप्रकार मिरमान विजा शिवालिषितं चतुर्भुज महाकाय सिन्दूरमपद्युतिम् । मणिः । इति केचित् ॥ पसापटीपष्ट कितु परस्पामक जातमा) रमादन्त मुण्डमालाजटाजूटाईचन्द्रधक । शिवनाभिः, पुं, शिवस्य नामिरिव)। भिरताति, सो, कल्यायकारिपी। इति ईम- नागकुलहाराभ्यां घोभितं नरोज्वलम् । विशेषः । यथा,- चन्द्रः पस पायः पिशायद ट्रटथ्यः । व्याघ्रमम्परोधान दविये गुनदकथक् । "उत्तम मध्यमधर्म विविधं लिमोरितम् । भिरदत, को, (प्रिवेन दतम्। विशुचक्रम् । वामे पाग तथा चम्मै बिधा परिक्रमात्। चतुरङ्गलमुत्मधे रम्यवैदिकमुत्तकम् । विचित् । पिन गिराय यादतं यः । म्युलाच पोनोष्ठ तहमति भयारम् । उत्तम लिङ्गमारयातं मुनिभि. गानकोविंदे निश्यि दक्षिण पादं सन्तिष्ठतु कुणपोपरि। तदई मध्यम मोसंतदई मधमं स्मृतम् । सिदार. मो. (यिरस्य दार) देवदासः। वामपादं गगानग्य पृष्ठे फेसनेवृतम् । शिवनाभिमय लिइ प्रतिपूज्य महर्षिभि । रतिनिट म मिदूत्यास्तु मूर्हि ध्यायेधिभूतये। येष्ठच सयंतिभ्यस्तमात् पूज्य विधान पिरतिज्ञा, ली, (मिदूतो+जाये कन्। ध्यानमावादयेतस्या नरः कल्याएमा यात् । रति । मारवासि । रति गन्दाबासी। पूजनाचिरोह वो मान् कामान् ददाति वाशियपुरी, स्त्री, (गियस्य पुरौ १) बायो। पितो.सो.मिरन दूतयति मयं प्रापरली- य गियारिस्त शुत्वा शिवदूतो शिवप्रदाम् । हेमचन्दः । नपिए+पवादच । याविशदूतो प्रपत् धाधको मस्या तस्य कामा करे दमाः मोरादेतिगरवात डोष हो दुर्गा। বিনি গসলিং মিত্র নিয়ম निमः योगिनोचिषः । यया. यदाजधान जगतां रखी हिताय दे। यो मामा मागपत महादयी महामाया तदादा: कायत: मृता। विप्रियः, ए. (भिसय प्रियः ।) दक्ष कमीचमी तथा दूवं मत्स्थापयामा गिरं रामाय माविका। मामिलामोमिहतोतारमी। नमा मिस्तौति देश: मय प्रगोयत। TREETHER योगिनी वाम मारीच गाना व मैदमाता महोदरी मिप्रिया, सी, (शिवम्य प्रिया) दुर्गा । दापिनो दराना कामदादंगे भगाया भगमानिनी। ममाचा। गया। : । भारत . - निघंटा ·- . .. १५ शिवरा शिवग নিহা मक, पुं. महतः । रति रा. साईमनभारम् । वायपुगी। यापिनी चतुर्दगी तहिन व्रतम् । यदा तु पृन- नईपर: "योदम्यमतगे ये चतरप्पपि नाडि। दानिंगीषचापिनी परंदाः प्रदीपमावयापिनी शिवमक्षिका, सी, (नियमिया महिका) भृगविहातु या सव गियराविनाए। तदा पृथं द्वायतम्। यदा तु न पृय दुनिंगीच- दसूफ: । इति गजनि पर। गानमंहितायाम् । प्यामित पदाः प्रदीप घ्यापिनीतटा परदिन । गवमलो, मो. (गिप्रिया मही) यामः । .मा हारतुष्ट ग्यामादिदेयो महानिमि। पारगन्तु परदिने पतुर्दगीनाम चतुर्द ग्नां तद. गियदिङ्गतयोगतः कोटिमयममममः । नाम प्रमावणायाम् । तत्र प्रयोगः । पवरम, पुं. वाहार पर्युपितरमः तत्पीयः। तत्कानयापिनी प्राधा गियगचिवले निधिः। प्रातमददमुग्नः तत् मदिन्युमार्य सुचः सोम पद्रोदकः२। पय गुमाः । दीपनत्वम् । परावादधयोंहें युहा यत्र चतुरंगी। इति पठित्वा सनाटीन्यादाय माम्पयेत् । "मन्द्रपानन मोवानियम महिमादरः । मधुरत्वम् । पमत्वम् । पसगुटाइदत्वम् । लघु- व्याता मा ग्यते यम्यां तम्यां कुर्यात् प्रतं सर्पपलक्ष । ति गनिघगटः । नरः "] गियराविव्रतं इंतत् करिघाई महाफनम् । वरातिः, क्षी, (गिपप्रिया राषिः।) गिव | पत्र । निर्विघ्नमस्तु में घाव त्वत्प्रमाटानगत्पते ।" चतुर्दशी । यथा, कानमाधयीये म्कान्द नागर- "महानिगा घटिके गवमध्यमयामयोः इति गियरहसार गिरादि इत्यादिना पणम् । इति टयम्लोमा महानिगा प्राधा घटिका नियम्य । "माघमामय पे या प्रथमे फागुणम्य च । एकादरः । एयद यहिने प्रदोपनिगियो- "चतुर्दमा निराहारो भूत्वा मम्मो परेऽधनि का चतुगी मा तु गिवरातिः प्रकीनिता भयम्यापिनी चतुर्दगी तहिने व्रतं उभय-भोयेऽई मुहिमुनवयं गरगं में भयेबर" प्रवेकप्याम्तियाधीयवफागुनीयत्वे मुग्य-वामानुगेधात् । कानमाधयोऽप्येवम् । एसेन इति गढ़पुरागीयं पठेत् । गौणहत्तिभ्यां पविरई। ततस्तु माध्यनन्तग परदिने उभय व्यापित्केपि पृदियमीयरावि-रावो प्रयमप्रहरी प्रतिष्ठित लिई अप्रतिक्षित चतुर्दगो शिवरात्रिः तम्यामुपवास: प्रधानम् । हिलीययामप्रतिचतुर्दगीमा वडाहरय्या या प्रतिष्ठां विधाय पूजां कुर्यात् । प्रत्राय "न सानेन न बम्लेन न धुपेन न धाया। पित्वेन प दिन एय व्रतमिति निरम्तम्। यदा फडिति पादधातवयेय विघ्नादिमाय तनय নামি ল না মগ্ন নষীবানুন: तु पूनिगीचमात्याप्तिः परयः प्रदोष- तारवये करयोटिकया च दगदिग्बन्धन अति गहगेम: । मावच्याप्तिस्तदा पूर्व युवतम्। प्रधानकानु. रुवा भृतयहिं विधाय हां हृदयाय नम डल्ला- म्कान्द । प्यासानुरोधात्। दिना पड़नानि न्याय की इनि मन्त्रण प्रापा- "ततो रावी प्रकर्तव्यं शिवोपनतत्परः । "पृथ्वं शुरपरा महानिगि चतुदंगी। यामं विधाय पूजयेत् । पार्थिवनिचेत्तटा प्रहर प्रदर सानं पृजाम्य विशेषतः प्याता मा दृश्यते यग्यां तम्यां कुयामतं वधमापपूजाविधिना पूजयेत् । तवायं विशेषः भव वीमया प्रहरचतुष्टयमाध्यं प्रतं प्रतीयते नरःn" ही इंगानाय नम प्रति प्रथमपहरे दुग्धेन नरसिंहाचायतिम्वरमंदितायाम् । इतोगानसंहितावचनाय सापयित्वा पुनर्जन्लेन नापयित्वा। "शेयी वा वैरणवो वापियो वा स्यादन्यपूजकः। एतदिपय एव भविष्यपुराणम् । "शिवराविनतं देव पूजाजपपरायणः। मव्यं पृजाफलं हन्ति शिवराविमहिम्म खः ॥ “अरावात् पुरस्तात्तु जयायोगी भवेदयदि । करोमि विधिवद्दत्तं रहाणाध्यं महग्जर ।" मंवत्सरप्रदीपे। पृर्व विव कर्त्तया गिवरातिः शिवप्रियः ।" | इत्वनैनाध्यं दत्वा गन्धादिभि: मंपृश्यमूलमन्त्र "टुग्न प्रथमं मानं दधा चैव द्वितीयक। विपशुधम्मोत्तर। जपित्वा प्रणम्य गीतनृत्यादिमिन्तं प्रहरं नयेता बताये च तयायेन चतुर्धे मधुना तथा । "नयन्ती शिवरात्रिय कार्य भद्रनयान्वित । "तवयानं तनपानानं तलवायवणादिकम । इंशानमंहितायाम् । हालोपवामं तिष्यन्ते तदा कुयाच पारगम् | उपवासक्षती श्रेते गुणाः प्रोला मनीपिमि: " "मावे काय चतुई मां रविवारो यदा भवेत् । तिष्यन्ते पारणं जयन्तीमावपरं पत्र चतुर्टग्या इति देवीपुराणे मामान्यतः यवणात् अवापि भौमो वापि म वि कर्तव्यं व्रतमुत्तमम । मेव तत्। तया ! हितीयप्रहरे तु विगेपः । हो शिवयोगप्य योगेन तद्ववेदुत्तमोत्तमम् । "ब्रागडोदरमध्ये तु यानि तीर्थानि मन्ति वै| अघोराय नम इति दधानानम्। पर्व मन्त्रम्। शिवराविव्रतं नाम मर्ध्वपापप्रयागनम्। पृजितानि भवन्तो भूतायां पारणे कृते ।" "नमः शिवाय शान्ताय सर्वपापहराय च। प्राचाण्डालमनुष्याणां मुक्तिमुष्टिप्रदायकम्॥" शिवरावी ददाम्यय प्रसीद उमया मद" on नागरगड़े। "दिनमानप्रमाणेन या तु रात्री चतुइंगी। तीयमहर तु। हौं वामदेवाय नम इति "उपवासप्रभावय वमादपि च नागराए । गिवरानिम्न मानेया चतुर्दशान्त पारणम् । तेन सानम्। अध्यं मन्नम्नु । E. शिवराम्तया तस्य लिङ्गस्यापि प्रपूनया। इति गौतमीयाच। “दुःखदारियशोन दग्धोऽहं पार्वतीम्बर । अक्षयान्समवे लोशान् शिवमायुभ्यमाप्नुयात यदा तु पूर्व दिने न निगीयध्याप्तिः परदिने शिवरात्री ददाम्यध्वमुमाकान्त एहाप मे EGA प्रदोपमावश्यापिनी तदा परा ग्रान्द्रा। प्रदीप चतुर्वप्रहर तु। हो मद्योजाताय नम इति २ "धव महाटेवि नरोनारी पतिव्रता। व्यापिनीति प्रागुतालात तिथेस्त्रिमन्यच्यापि मधुना मानम् । पर्व मन्त्रम्नु । गिवरावौ महादेयं कामं मन्या प्रपृनयेत्त्वाच । एतहिषय एव लिङ्गपुराणम् "मया रुतान्यन कानि पापानि हर गहर। देवानमंहितायाम् "शिवराविवते भृतां कामविहां विवयेत् । शिवरात्री ददाम्यध्यं उमाकान्त ग्याप में" "एवमेव व्रतं कुयात् प्रति संवत्सरं व्रती। एकनवोपवासेन ब्राहल्यां व्यपाइति ।" ततो नमः शिवाय इति मूलमन्नं नपित्ता हादगाब्दिकमेतदि चतुर्विशाब्दिक तया। प्रवामावास्यायामिव पारणम् । प्रमाति विघ्नन इत्यादिवध्यमानमन्वान् पठेत् । मान् कामानवासोति प्रेत्य चेह च मानव: "शिवा धोरा नया प्रेता सावित्री च चतु तथा च गरुड़मुराणम्। - हेमाद्रिधना मा तिः। दगी 1"मूलमन्वं ततो नधा प्रभाते तत् ममापयेत् । -! "प्रदोषचापिनी पाधा शिवरात्रिचतुगी| कुद्दयुक्व व फत्तेच्या कुटामैव हि पारगम् ।" पविन व्रतं देव खन्द्रमादात् मर्पि प्रदीपमाह यमः। प्रति वचनात् समजगतां नाघ नायाधियर्द "प्रदीपोऽस्तमयादू घटिकाइयमिप्यते ।" तदवं संक्षेपः। यहिने प्रदीपनगीधीमय- यमयाय रुतं पुखं त १ एति स्कान्दात् पाने ·तव मन्त्रः। J4 . - शिवरा शिवरा शिवरा वनमादामया देव व्रतमद्य ममर्पितम् । "प्राकपश्चिमोदगास्यस्तु प्रातः सायं निगासु कार्याणि। प्रमत्री भव मे श्रीमन् मदभृति प्रतिपद्यताम् । चक्रमादेव पावाहनात् प्राक् प्रतिष्ठा त्वदालोकनमावेण पवित्रोऽस्मिन संशयः।" इति वचनात् ॥ कुगासनदानयत् ॥ तवानुठानम् । परदिने ब्राह्मणान् भोजयिला 'चतुर्दशोलामे | इति वाचस्पतिमियाः। मैव पूजारलाकरोल- नम इति मृदाहरणम् । महेवराय नम नव तदनाम अमावस्यायां पारणं कुर्यात् । भविथपुराणीयमताक्षरसूर्यमन्त्रप्रस्ताव एव संघहनम् । गूनपाणे इ सुमतिष्ठितोमर प्रागादिदिनियमाभिधानात् । व्यवहारोपि प्रतिष्ठााध्यायनित्यमित्यादिना "भमारकथदग्धस्य बनानेन शार। अब न तथेति ॥ * ॥ लिङ्गपुरार्थ । एक हागच्छ इत्याचावाइनम्।' प्रमोद मुमुखो नाय शानदृष्टिप्रदो भव ॥ 1 | "विना भन्मविपुण्डे च विना रुद्राक्षमालया। इति चपनम् । एतत् पाद्यं नम. सत्र पार्थिव शिवलिङ्गपूजाविधिः । तत्र शिव- पूजितोऽपि महादेवो न स्यात्तस्य फलप्रदः । एवमध्यादिना पूजयेत्। विमर्शनात वाक्यं म्कान्दे। तमाम दापि कर्तव्य ललाटेऽपि विपुण्डकमा भविष्यपुराणोतं "विप्रम्य तु सदयाई धेरप्यशचेरपि। नन्दिपुराणे। दिक्ष वामाव सन पूजनम् । यथा! गान् वलि प्रथामि विप्राणामिव दर्शनात् । "पायुभान् बलवान् श्रीमान् पुचवान् धन-चितिमूर्तये नमः। भवाय वलिं पूजाम् । तथा. वान् सुखी। रुद्राय पग्निमूर्तये नमः। उपाय "शुद्रः कम्माधि यो नित्यं स्त्रीयानि कुरुते परमिष्टं समेलिङ्ग पार्थिवं यः ममायेत् । नमः। भीमाय पाकासमूतये नमः। मिये। तस्मात्तु पार्थिवं लिङ्गं यं भर्वार्थसाधकम् ।" यजमानमूर्तये नमः । सध्याइमा रमामि चन्द्रप्पाइविभूषित " भविष्ये। नमः। मानाय सूर्यमूर्तये नमः । "मृद्धम्मगोगतपिएई ताम्रकांस्यमय तया । | "मूत्तयोऽष्ठी शिवस्यताः पूर्वादिक्रमयोगा। "नमोऽन्तेन गिवेनैव स्त्रीयां पूजा विधीयते त्वा लिङ्ग सतत् पूज्य वमेत् कल्पायुतं दिवि पाग्नेय्यता: मभूयास्ता पेयां तिा त्रि एक्कारेण प्रणय नित्तिः। एवं गूदस्थापि । वाई वित्तपदं लिङ्गं स्फाटिक सर्वकामदम् । बन्। तया मिहतापनीये । “सावित्रों प्रणवं यशु-नर्मदागिरिजं येष्ठमन्यदपि हि लिद्रवत् ।' ततो महादेव क्षमस इति संहारमुया दिन ममो योगदयोमचासि । सावित्री प्रणय लिङ्गवत् लिङ्गाकारम् । कालकौमुद्याम् । नयेत् ॥ * नन्दिपुराणे। यशुओं को गूदी यदि जानीयात् म | "प्रधादपपरीमाणं न लिङ्गं कुवचिवरः । "गोभूतिलहिरण्यादिलिपुथानिवदने । मृतोऽधो गति इति ।" नेच्छन्ति पर्यन्तं कुर्वीताहतो इस न कदाचित् ममाचरेत् । यो नमः शिवायेति मन्त्रः परागरमाथेऽपि सिपितम्। गोविन्दा | प्रक्षोऽयोतिरसिका। पटत: हहत्पब- सबै मन्त्राधिकथायमोडागद्यः पनर शतम्। अन्यितः। तमन्त्रजापी तत्कमारतस्तद्गतमान, "पाहामणवर्मयुक गूदे मन् ददाहिनः । "पठानिमानन्तु यच यत्रोपदिश्यते । निष्काम: पुरुयो राजन् स रुद्रपदमते?' गुदो निरयमानोति मात्र या गुद्रतामियात् । तब सब इत्पर्ध्व ग्रन्यिभिर्मिनुयात् मदा | भविषु पशावरमुपक्रम्य । गौतमः। इति छन्दोगपरिशिष्टात 'पपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्यो "वादप: कुथ्यांत् देवकाप्ये सदेव हि। शिवधर्म। महापातकयुक्तो वा मन्त्रस्यास्य जपे या। निवार्थम मदाप्य व गचिः कुर्यादुदमुखः।" | "महसमञ्चयेनिङ्ग निरयं म न गच्छति। अधिकारो भवेत् मर्च ... मदा दिवाराची। पन हेतुमा कद्रयामले। द्वन्तोकमवाप्नोति भुश भोगाननुत्तमान् ॥” इति तथेत्यर्थः । पूर्वोळययापदानुरोधान। "चीमपत: सम्भो दोधी गति- तेन यथाधिकारी भवेत्तथानवौदित्ययः।। मंस्थिताम्। “वालुकानि च सिङ्गानि ममापि च कारयेत् “सबै पामेव पावाणा परं पानं मईभर। म प्रतीची यसः पृठमलो दहं ममाश्रयेत् ।” Axमानः भोः प्राचीमास्थितये न समा- सतया मुकनियादारभ्यामुकलाभकामः सास- शिवमुद्दिश्य यहत्तं भव्य कारणकारणम् । सहसमर्थनात सोऽपि लभते वाशित फलम्। पतत पायते यमादतीव नरकापंचात् । नये सभीजगत्महारकस्यापतः सोमप्यात् । मिसपार्थिव शिवलिङ्गपूजनमिति यथास्थाने । तदनन्तफलं दातुभवतौड़ किमतम् । पाप प्रधान व प्राचवस्थितम् । वाक्ये देयम् ॥ ॥ पुराणे । दखा नैवेद्यवस्तादि नाददीत कदाचन । एकाए सुनो तया । तपमाह भविथ- "यावन दीयते चाय भास्कराय निवेदितम्। त्यतय शिवमुहिग्य तदादाने न पुराणम्। नारन पूजयेदि गारं वा महेमरीम् । पादाने ग्रहये। शिवधर्म । “भोम्म भौगोन्दक्षत वावं एक चतुर्भुजम् राधवमटतम् । "तस्मात् पुष्पः फसेः पवेस्तोयरपि .': • मिरकर्ष पई कुर्यात् मामादे वानिन्दितमा, "मनेष प्रगतोऽमः शिवमोचनं दिना। तदनन्तफस में ये मतिरेषाय कारणम् ।' গাছ নিধন অব বাঘ पक्षमारः। अग्निपुराण। भविष्य। भाषी मोला गुरुमः । इत्यस्य न वियः। "तनि: प्रयेमन्त्रः मधदेवान् पृथक् पृथक् ! निशानुसेपनं काय्यं दिव्यगन्धः समर्धाि सिभिधानादिक्षिामाची पामा। एत. घ्याला प्रणवपूर्वन्तु समाया मममाधिसः । वर्यकोटियतं दिव्य शिवलोक मशीयो।' मारामाशांचायतपूजा। पत- नमम्बारंच मष पुयाणि विन्यसेत् पृथक ।" पातयातरम्। देवीपुरा। "भानन यियुदेति "मदारयमंधपतिष्ठाडानमेव । भयोतिवर्षकोटीमा दुर्गतिन नरो प्रीत् पातिता दिग्दिी वदामि। अपनं पूजनश्चेव शिमञ्जनमतः परम् । स्कान्दे। नवापुर पूजापपीप रोमपायव शूलपादिः पिनाकक। बदाममा पनि हाम।" पसुपति: गिय महादेव रति क्रमात् ।' दातव्यानीति गेपः। भविथे। या कालाधा साइमन मायं पय प्रवाश्मतकात परवचनोतमत- "तरकश यो लिग भात् पूजयते ।। परिमाधिन समापन शाया। नामभिः शियानुरूपविमग्निमस्यियायम गोफन प्राय शिवलोके महीयते। तथा। तत्पन गिवधा। "तम्मात् पुप्पप्रदानेन लिए प्रतिमासा . "शष्कायपि च पवाणियोहवस्य सदवार ·, . शिवरा शिवरा शिवलि लिण्डेय यो लिङ्गं पूजयेत् मरुत् । सच तरति तत् पापं भावयन् शिवमात्मना। भोच्य भुक्तिमुत्यर्य गरण मे भयेम्बर पापै विनिर्मुक्त: गिवनोके महीयते ॥" राववभतम्। पञ्चगव्यामृतैः माता अन्तकाले गुम चितः । *अधोमुग्वे वामहस्ते कॉम्यं दक्षहस्तकम् । नमो नमः शिवाय गन्धाद्यैः पृज्यवरम् ॥ कामप्रदं वित्त दारिद्रय प्रणांगनम् । तिवाडुलीरगुलीभिः मंग्टद्य परिवत्तवेत् । तिलतरहलवीहीच जुहुयात् बशृतं चम्म् । पत्रात् परं नास्ति येन तुप्यति गहरः प्रोक्ता महारमुद्रेयमर्पणे तु प्रगप्यते ।" हुला पूर्णाहुति दद्यात् गृणुयाहीतमक्याम् ॥ अर्पो प्रात्मनौति शेपः। कान्टे। अरावे वियाम च चतुय च पुनर्यजत् । पकोटापविदानि निगि पर्युषितानि च । “निन्मात्यं यो हि मद्भक्त्या शिरसा धारयि मूलमन्त्र तथा अधा प्रभाते च समापयेत् ॥ 'पतितमुप्पाणि त्यजेदुपहतानि च ॥". यति प्रविलेन व्रतं देव त्वत्प्रमादात् मर्पितम् । प्राचिभित्रमयादी नरः पापसमन्वितः ॥ समस्त्र जगतां नाव लोयाधिपते गिव n दारुममैतञ्च सर्जयोवामकुन्दुरुम् । नरके पच्चते घोर नियंग्योनी च जायते । यन्मयादा शतं पुण्यं तश्विम निवेदितम् । कनं चायमियन्तु दत्वापोति पगं गतिम् ब्रह्महापि शुचिर्भूता निम्माम्यं यस्तु धारयेत् त्वत्प्रसादान्मया देव व्रतमद्य मर्पितम् । गाजरमः। बौवासः सरलद्रवः। कुन्दुरुः तम्य पायं महछोत्रं नागयिधे महाव्रत।" प्रमन्त्री भव मै चौमन् मदग्रहं प्रतिगम्यताम् । शुचिः मानाटिनति शेषः । एवञ्च । तदालोकनमायेण पवितोऽम्मिन संजयः। भवः मौगन्धिकं धूपं पटमहसगुणोत्तरम् । "सृष्ट्वा रुद्रम्य निम्नान्यं भवासा प्रातः भोनवधाननिष्ठांच वनुवाटिकं टेत् ॥ तसाहस्र हिगुणञ्चामितागुरुम् । शुचि: "देवादिदेव भूतग लोकानुग्रहकारक। गुलं तसंयुतं साक्षात् ग्रहाति नहरः ॥" इति कालिकापुराणीयमशुचिविषयम् । यन्मया यध्या टतं प्रीयतां तेन मे प्रभुः ॥ अनुपनीतविषयमिति श्रीदत्तः। । वह चय इति क्षमाप्य च यतीन् कुर्यात् हाटवार्षिकम् लेनापि हि यो ट्यात् तामविन मानवः। परिशिष्टम् । कौतिचीपुत्वराज्यादि प्राप्य शैवं पुरं व्रजेत् ॥ 'दोपप्रदानेन शिववद्राजते भुवि "प्रवाहां गिवनवा पर्व पप्पं फलं लन्नम् । द्वादशवपि मासेषु प्रायादिह जागरम् । न्टकम्बर। शालग्रामगिनाम्पात् मर्च याति पवित्रतामा यतीन् घाटश मंच दीपट: स्वर्गमाप्नुयात् ॥" व भल्या गिवं पूज्य नैवेद्यमुपकल्पयेत् । कालिकापुराणे। इति गारड़े शिवरात्रिव्रतक्रया १२४ अध्यायः यदेवात्मनः यस्तत्तदोगाय कन्पयेत् ।” "यो यहवाईनरतः म तत्रैवेद्यमनकः । शिवलिङ्ग, ली, (भिवस्य लिङ्गम् ।) महादेवस्य लिसाडुलप्रस्वम्य कुयादव मुस्कृतम् । कैवलं मीरव तु वैष्णवो व भक्षयेत् । शेफः । तथ्योत्पत्तिर्यथा, - वाय तं घरं दद्यात् चतुर्दम्यां विशेषतः ।" इति तिप्यादितत्त्वम् । "तवापि गत्वा मदनो टदर्श हपतनम् । अमानं प्रागुतम् । शिवमर्च कान्दन। दृदा प्रहर्जुकामोऽध्य ततः म प्रावडरः । मामफान पकं यः शम्भीविनिवटयेत् । ब्रोवाच । ततो दारुवनं घोरं मदनाभिरती पर:। गलमयुतं भोग: कोडते म गिये पुरै । "शिवगवित्रतं वच्चे कयाच मर्चकामटाम । विवेग पयो यत्र मपनीका व्यवस्थिताःn मोचाफल परयः शिवाय निवेदयत्। यया द गौरी भृतगं पृति म्म परं व्रतम् ॥ ते चापि पयः मर्चे दृष्ट्या मूर्धा नतामयन् । लिन तयामोग: गिवलोके महीयते ।" ततम्तान् प्राह भगवान् भिक्षा में प्रतिटीयतान यपुराणे। मावफानानयोन्मध्ये या च कला चतुर्दशी। ततस्ते मौनिनम्तन्युः मर्च पव महर्षयः । विदां तमंयुक्त मधुपर्क निवेदयेत् । तम्यां जागरणादः पृजिती भुक्तिमुहिटः । तदायमागि पुस्यानि पग्निमाम नारद । ग्निटीमा यन्त्रम्म फनमामोति मानव: n" | कामयुतो हर: पृन्यो हादग्यामिव वेगवः । प्रविष्ट तदा दृष्ट्वा भागवावययोपितः । उर्णपितः पूजितः मद्रग्कात्तारयेत्तया । प्रलोभमगमन् मा हीनमत्वाः समन्ततः । विपकं मुमममाम्यमिहं मुमंकृतम्। निपादया गझा पापी मुन्दरमनकः । प्रति वरन्धत मनामनस्याच भाविनीन् । माय मां दत्वा तु मां यत् फनमा यात्रा म कुरका युती नगान् हन्तुं वनं गतः । एताभ्यां मर्तृपृजाम हतं व मखिरं मनः । यफलटानेन यत् फलं परिकीर्तितम् । मृगादिकमप्राध्य सुविधामादितो गिगे। तत: मंभिता: मा यव वाति मीरः। स् फल प्राप्रयाद्रित्व ममामनिवेदनात गती तडागार म निकुठे जाग्रदाम्धितः । तव प्रयान्ति कामाता मषितति न्द्रिया। गध। तान्ति लिन रक्षीरं चातियततः। त्वमानमामि जन्यानिमानि ता मुनियोपितः। निवेदी भवी लिहंमाशात् महेश्वरः। पर्णनि दापनमा दिलिप्वं न मानतः । अनुलग्मुर्यथा मनं करिष्य व कुनामा यो: मंपूतनात् म्यातां यी देवय पूनितीन धृम्भिनिरोधाय हिम्मीरए निक। नतमनु ऋपयो ना मार्गदाहिमो भुने । वोगा। गरः प्रमान शन्न प्रथत करपात् । नोधान्वितानुवन् मब लिहीय पक्ष मनसतोऽसन्धं प्रणानं नव नायेत् । जानुभ्यामवनी गत्वा निमा यहीतवान् | ततः पपात देवष्य निष्ट पृषी विटायित्। कोतमना रहें यः कुवात विमतिमा र सानं मगनश्च पृननं जागरोऽनवत् । पन्तान जगामाय विनी गोदनाधितः । इदम्न भएपपिन कम्य पुनररयः । मानहागतो भार्याटनाद मुहवान म छ। ततस्तत्वनि टि पिभिव यमुशतनम् । रविये। काले मतों यमभटः पादानुनीयते । रमानं विवैमाग बधाई दोकाभिनन् । 'जानुभ्यां पर पापियां गिरमा ३ विक्षनदा मम गम्युड हिता नहीशतः मद। ततपदान या गिरायः मरिनोगा। पत्ता प्रणाम देय मान् कामान यात बर मयामी मयागंगोमा पातारभुवना: मामाग: मिना:: नापुरा। मानतः पुमानात् पुग्यमान ! मंदान् भवनात् दृष्टा भूमीवादीन पिका- 'मययनमस्कार गर्दा मनमः। वयोटग्यां मिदं पृच्च मानदियन वनी माम तदा तुपाद महा" प्रात या भागरिधान्यहं दिति। म मा दागका मAREE: महाभारत। पृशां दानंडोम मिलता। नबETTE 'मतपहीनोऽपि मुशोश मशः:पयां दिमागे भूवारी पनि। गद देश भर भिकाजी धन्यमा महाटव टवार। मी म्कान्दन । म. हैं ·प ६८ शिवलि शिवलि शिवलि प्रयोवाब हरिब्रह्मन् गा लिङ्ग महर्षिभिः । प्रपिच । उवाचको मुनियरम्तव बुद्धिमतां व पातितन्तस्य भाराता सञ्चचाल वसुन्धरा ॥ "तत: सृष्टिं चिन्तयतो ब्रह्मणो मोहितम्य च विरिचिगर याम: म रिजा सतम्तदतमयं श्रुत्वा देव: पितामहः। वालिनित्याः समुत्पत्रास्तपस्तप्तममारभन्। शव गच्छामि देवेश एवमा पुन: पुनः। दियं वर्षमान वे संपुस्ते दुसरं सपः । एवमुना मर्च एव ऋषयो नमित ततः पितामहो देवः केशवय जगत्पतिः। तत: कालेन महता पार्वतीच पतिव्रता। ब्रह्मणः सदनं जग्मुर्देवः मा निर्याः पाजगाम समुशयन लिङ्ग भवस्य तत् । पां तपः ममालोक्य चाति देवी सुटु खिता। पापय ऊचुः। ततोऽनन्तं हरिलिधाराध खबरम् । प्रसाद्य देवदेवेर्ग गरं प्राह सुव्रता। अनानास कृतं ब्रह्मनमामि नदु पातालं प्रवियेशाथ विम्मयावरिती विभुः। क्लिश्यन्ति वालिखिल्याय प्रमादार्थ तय प्रभो। तम्योपशमने यन्न कुरु मर्योपकार ब्रह्मा पविमानेन ऊर्लमाक्रम्य सर्वगः। एतेभ्योऽपि प्रियं देव विधिवत् कुरु मेघया । प्रमोवाच । मयान्तमसमयमा विस्मितः पुनरागतः॥ तच्छुत्वा वचनं देव्याः पिनाको परचिन्तकः ! गच्छामा भरणं देयं विर्गलाथ पातालं मतलोकपरायणः । प्रोवाच कान्त कानञ्च वचनं प्रियया सहा प्रमादाइ वदेवम्य भविष्य यया पु चक्रपाणिविनिष्कान्तो लेभेऽन्तं न महामुने । न वैरिस देवि तत्वेन धीम्य गहना गतिः । इत्युक्षा ब्रह्मणा सा कैलास गिरि विष्णु पितामझ्याइ हरिगंधापमाह च । नैते धर्म विज्ञानन्ति यथार्थ धर्मचारिणः ॥ दहशम्ते ममामीनमुमया सहित। नमोऽस्तु ते शूलपाणे नमोऽस्तु स्पमध्वज । न दास्यामि वर तेभ्यो यम्मात्ते भूदयुदयः। ततः स्तोतुं ममारयो बना लोका नीमूतवाहन को मय वाम्पक गर । एतत् श्रुत्वाब्रवीत् देवो मा मैवं शमितव्रताः। अनन्ताय नमस्तुभ्यं वरदाय पिनादि मगर हरमान सुवर्णाप ययाकपे। ततो रुद्र उवाचेदं देवी देवः स्मिताननः । एवं स्तुती महादेवो बधाणा चर्षाि 'दसयमक्षयकर काल रुद्र नमोऽस्तु ते॥ तिष्ठ वमत्र यास्यामि यवते मुनिसत्तमाः । उवाच मा मा प्रजतु लिङ्गंभीः पुर त्वमादिरम्य जगतस्त्वं मध्य परमेसरः। इत्युता तु ततो देवी गहरेण महात्मना। क्रियतो महचः गोत्रं येन में प्रोप्ति भवानन्तर भगवान् सर्व गस्त्व' नमोऽस्तु ते ॥ | गच्छर त्याह मुदिता भर्तारं भुवनेश्वरी॥ भविथति प्रतटा या नितम्यावन पुनस्य उवाच। यत्र ते मुनयः सर्वे काष्ठलोष्टसमायिताः । ये निझं पूजयिष्यन्ति मम भक्तिमम एव मंस्तयमानस्तु सम्मिन् दारुवने हरः । सान् विलोक्य ततो देवो नग्नः सर्वाङ्ग मुन्दरः। न तेषां दुलभं किञ्चित भविष्यात सरूपी ताचिद वाफामुयाच वदतां वरः। वनमालाशतापोड़ो युवा भिक्षाकपालमृत्। हर उवाच। पायमे पर्यटन भिक्षा मुनीनां नियतात्मनाम् । इति वामने ४२ किमयं देवतानायी परिभूतक्रमन्त्रिह। देहि भिक्षां ततयोबास भ्रमवायमं ययौ। कुरुक्षेत्र स्थितानि लिङ्गानि यथा,- मा स्तुवात भगासम्थं कामतापितविग्रहम् । तं विलोक्यायमगतं योपितो ब्रह्मवादिनाम् । मनत्कुमार उवाच। देवाचतुः। सकौतुकत्रभावन तस्य रुपेण मोहिताः । *वटस्य दक्षिणे भागे चक्रतीय तमानपातितं सियदेतदविगार। मोचुः परस्परं कार्यमस्ति पश्याम भिक्षुकम् । स्थाणोवंटस्य पूर्व ममतीय प्र एतत् प्ररयतां भूयरातो देव वदावहे। परम्परमितीयोका ग्यच मूलफल बहु। स्थागोवंटस्योत्तरवस्तीयं गारोखरं । हरवाचा रहाण भिक्षामूचुस्तास्त देवं मुनियोपितः । स्याणोटर्वस्य परिमत' स्कन्दतीय प्रः यचयति विदगा मम मि सुरोत्तमी। तम दच व तां भिक्षा पमच्छुस्ताः स्मरातुरा: ( इमानि पुण्यतीर्थानि मध्ये रुद्रबाट तदेतत् प्रतिग्रहीयात् नान्यति कथञ्चन: नार्य महादेवं समभ्यता प्राप्नोति परमप सरा: प्रोवाच भगशनवमस्तिति कैगन कीमा नाम व्रतविधिम्तया तापस सेञ्चते। घटस्य चीत्तर पातक्षण महान ममा सय नपाइ नि वनकविलम् । यव नग्न न लिङ्गन वनमालाविभूपितः। प्रतिष्ठितं महालिङ्क सर्व कामद सतपशार भगांचातुर्षयं हरा ने। भवान् वै तापमी हृद्यो हृद्या. म्मी यदि घटस्य पूर्व दिगभागै विज्ञकर्मशतं मामापि पां मुष्यानि मानीसिरिदि- मन्यसे । लिङ्ग प्रत्यइमुखं दृष्ट्वा मिधिमानो तानि च। इत्युक्ततापमम्ताभि. पोशच मिताननः । सदैव लिग्ररूपेण सस्थिता या सरर पाएंगे परियातमन्यत् पासपतं मुने। इद मम प्रत किश्चिद रहस्यं प्रकायते। सो प्रणम्य प्रयवेन वुद्धि मेधाच वि हतीय पासादनं चतुयंञ्च कपासिनम् । शृण्वन्ति वह यत्र तत्र तव न विद्यते वटपालस्थित लिङ्ग व्रह्मणा तत्व व पामोत् सय गतिशिष्ठस्य प्रियः सुतः । तम्य व्रतस्य सुभगा इति मत्वा भविष्यथा दृष्टा वटेसरं देवं प्रयाति परमं पद तय गिधों बभूराय गोपायम इति श्रुतः । एवमुबास्तदा तेन ता: प्रत्यचुस्तदा मुनिम् । ततः स्यागुपट दृशा तत्वा चापि प्र मापास्तामोडारहास्तपोधनः । ततोऽभ्येत्य गमियामो मुने मः कौतुकं महत् प्रदक्षिणीकता तेन सप्त होगा वसन नस्पपिपीपभदाता फापमः भीमकरः । इत्युका तास्तदातीव जग्यः पाणिपनः । स्थाणोः पचिमदिगमागे नकुलीको 'कामा भानामोदामतपतपोधनः। कापिचक्रपं दाभ्या काचित् कामपरा तथा तपपिपी पोवनी माघा कायरो जानुभ्यामपरानाभ्या कचेषु सननापरा। समभ्यचा प्रयत्नेन मच पापः प्रमुए मुने। अपराहुं कटीबधे धापरा पादयोपि! महातीर धनदयाप गियर वोयगन्। चोमं दिनीय मुनय पायमेषु वयोपिताम् ॥ तस्मिन् पात: सर्वतीर्थमातो भर्ना सभ्य दक्षिषदिग्भागे तीर्य रुद्राक उन्नीदर पलिप्यातो माया ही मरासपा: यतामिति मभाथ काठपायापपाणयः । तस्य चीत्तरदिगभाग राणेन महा मभाग मला पूचनाय गिरण पातयन्ति व देशम्य निमुदधुध भीपद्यम् । प्रतिष्ठितं महानि गोकर्ण नाम अयानपानुपरम्प प्रमर मां गतः। पासितं तु ततो नि गतोऽतहानमोगरः। पापादमाम या रुष्ला भविष्यति । रिमरिमंन्यतंतदा। दया म भगगन पद केनाम नगमायितःतम्यां पायति गोकगं तम्य पुस्तफल शितिम् प्रतिदाय पतितं देवदेवम्य निनटे घराचर। कामनाकामतो वापि उनि वामनरा (पचारादीमो बभूव मुमज्ञानपीना भाविता मनाम: 'ऊचुः। । यत् पाय ·पाल .. शिवान मित्रान मित पापात् पृयिया रंगपि नायपादिगमाग कमाई म्यापित पुन: गियानन पत्रामु यह वर्जित मदा। नारमनयंग यत् पुग्न प्राप्पा मरः। प्रागाध्य रनमायाप मिचिप्रमादतः । विवागतममं देवि तदई बिडि पानि । नाही या धावा यापियो वा परमवरि। पुष्य मकम मेयामहम्यां योऽधमियम् नम्र पृथ्वं दिगभाग विशुना प्रयिष्णुना, शेत पर रुपं मीभाग्य धनमम्पदम् । पागध्य यादं देवं चक्रं न मुहानम् । पाटी नि ममभ्यमा चिन्तपर्व बंगनन । गियरमाहासंग मिध्यते गाव मंगयःगयापि पूर्ण दिगभाग रन्टेमा यमीन च । पचाटन्यं महेगानि गियं प्राप्य प्रपूजयेत् । र पोरदिगभागे निझमा विभीषणः । प्रनिटितीनियरी मर्य कामप्रदायकी। गियपूजा पिना दैयि ! पन्यपूजां करोति यः रामराव वाम्पयित्या बभूव ६॥ एतानि मुनिमि: माध्यगदित्य मुभिम्नया । म एवं रमनाहीनः कुम्भीग जायते प्रिये। पादम्य तु मामय गमा या घाटमी मेविगानि प्रयत्न मर्यपापगगि । निम्नाय पार्थिवं निई म महाररूपिणम् ॥ भवेत् । म्यानिन परितः पिभिमत्वदगिभिः। प्रागतोपं महादेयं गारंपमध्वजम् । याम्पत्य मोपयामदामनवमवाप्नुयात् ॥ प्रतिहिनानि निहानि येषां मंग्या न विद्यत। निम्माय पार्थिव लिन विधिवत् पूजयेन व जितं निरसम्मिन् स्याने हिजोत्तम । तथा तम्तय य यायदोवस्ती नदी। गियन् । यित्वा प्रयोग मर्यकाममवाप्रयाम् ॥ महममेकं निदानां देयपयिमत: म्बितम् । गियपूजा महेगानि यदएई मततं प्रिये । गाजिगिरायद तव पूज्य महेनरम् । तप्यापि पूर्यदिगभाग यानिम्विन्यग्नर्षिभिःn काीपुरं महेगानि तद्गृहं वरयनिनि । गभिन्नपिमान कामानवापतुर्मुदाविती । प्रतिष्ठिता रदकोटियांवर मविहितं मरः । गिवनि प्रपञ्याय मब पूनाफल नभेदम 1 मामि मित पते यो नरम्तव पूजयेत् । दधिगिन तु देवण्य गन्धर्ष यकिनरः। चतुर्विधनि यया,- यती यरदी देवी प्रयम्ताहियाब्धितम्। प्रतिष्ठितानि निद्रानि रुपां मंग्या न विद्यते। “चतुर्का पार्थिवं नि मृतम्राभेटेन पाचं नि। निोयटम्य पृषेण पतिपाटेबर: स्थितः । तिमः कोयह कोटी च निशानां वायुरप्रयीत् ॥ गल रह तथा पीतं कृपच परमेमरित हा मुद्यते पापैरन्यजन्मममुस्यः । मंग्याता: ममाणि ये स्ट्रा म्या- गकन्तु वानरी गम्त सचिये रमित। य दक्षियतो निद्रं हारीतमय श्रपेः मायिताः। रितं यनजाती तुज नद्र प्रकीर्तितम्। म्बितम् । एतजन्नात्वा यध्धान: सान्निद्नं ममाययेगा। चन्दनच महेगानि म जातियु गत ।" प्रयम्य प्रयनेन मिडिमासोति मानवः । यस्य प्रमाटात् प्राप्नोति मनमा चिन्तित इति निदानतन्ने १।२।३ पटना: ॥ फलन् य टक्षिणपात हारितम्य महात्मनः । अंकामी या मकामी या प्रतिष्ठा म्यागु- प्रस्य पदयागियया,- लोकाविल्यात मवपापहरं शियम् ॥ मन्दिरम् । तत् मयं गृगु चावनि पार्थिव मुख मिथे। द्वानरूपिणा चापि कटेगा महात्मना । विभुतः पातकारः प्राप्रीति परमं पदम् । विभाव्य मुग्मपनं दिगियन्य वरवनिनि । तिष्ठितं महानिद मर्यपापविनाशनम् ॥ चवमामे वयोदश्यां दिने पुण्यतम गमे । मद्योजातं वामदेयमवोरच ततः परम् । निमुक्तिप्रदं प्रो मर्यकिस्विपनाशनम् । प्रतिहितं मापालिई प्रश्नमा लोयाधारिणा। तत्पुरुषं तवेगानं पञ्चयक्ष प्रकीर्तितम् ॥ झिगाम्नानादिव पग्निष्टोमफलं लभेत् ॥ ऋषिभिर्देयमंधेय पूजितं गायती: ममाः ॥ सद्योजात वेगुकं गुडम्फटिकसत्रिभम् । म्य पयिमदिगभाग लिङ्गं सिद्धप्रतिष्ठितम् । तग्मिन् काले निराहार मानवाः वडया- पीतवणं तया सौम्यं वामटेवं मनोहरम् ॥ उद्धेश्वरं भुवि प्यातं ममिधिप्रदायकम् ॥ न्विताः। रुणवर्णमघोरच समं भीमविवईनम् । दर्शनात् पूजनाच ममिहिं हि विन्दति । । पूजयन्ति गियं ये वे ते यान्ति परमं पदम् ॥ रतं तत्पुरुषं देवं दिव्यमूर्तिमनोहरम् ॥ प्य दक्षिणदिगमार्ग मकण्डेन महात्मना । म्यागुतीयमिदं ज्ञात्वा वे कुर्वन्ति प्रदक्षिणम्। म्यामलञ्च तथेशानं मव देवशिवात्मकम् । तिष्ठितं यत्तु लिङ्गदर्शनात् मिदिदायकम्। प्रदलिपीकता तैम्नु मातहीपा यमुन्धरा" चिन्तयेत् पचिम चाद्य द्वितीयन्तु तयोत्तर । म्य पूर्वे च दिगमार्ग प्रादित्वेन महात्मना। इति वामणपुराण ४३ अध्यायः ॥॥ अघोरं दक्षिण देवं पूर्व तत्पुरुपं तया । तिष्ठितं लिवरं सर्वकिलिपनागनम् । एकररहे लिहयाननिषेधो यथा, इंगानं मध्यतो ध्येयं चिन्तयेत् भनितत्परः:" चवागदम्तु गन्धा रम्भा चामरसां वरा ॥ “ग लिङ्गदयं नाचा गान्नग्रामदयं तया । इति तदैव ६ पटलः । रिस्परं सानुरागी स्थाणुदर्शनकाहिनी। दे चक्र हारकायाम्तु नाचा सूर्ययं क्या" यस्य पूजायां मुखवाद्यकरणावश्नकवं यघा, या स्थाणु पूजयित्वा मानुरागी परम्परम् ॥ तविमान्यभनविधिनिषेधो यथा, "संपूज्य पापियं लिङ्ग परं ब्रह्म स्वयं प्रिये ! पागम्य वरदं देव प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । "अभय शिवनिम्नान्यं पत्रं पुष्पं फलं जन्नम्। ततस्तु लिङ्गकवचं पठित्वा कमलानने । चवाङ्देम्वरं दृष्ट्वा तथा रम्भ ज्वरं दिज ॥ शालग्रामगिलायोगात् पावनं तद्भवेत् मदा मुखवाद्यं सनृत्वं हि सत्वा तु परमग्नरि। मुभगो दर्शनीयय कुले जन्म समाप्न यात् । इति वाराहे रौप्यमावास्थापननामा-माटकामन्चमहितं मुखवाद्य सुदुर्म भम् ॥ तम्य दक्षिणतो लिङ्ग गक्रिणा स्थापितं पुरा। ध्यायः॥का लिङ्ग पूनां विनान्यपूनाकरणनिषेधो कारादिक्षकारान्तं अनुलोमविलोमतः । तस्य प्रसादात् सम्प्राप्त मनमा चिन्तितं फलम्। यथा,- उचार्य परमेगानि मुघवा शुचिम्मित । परागरण मुनिना तथैवाराध्य शहरम् ॥ “लिङ्गपूजां बिना टेवि! अन्यपूजां करोति यः | सबिन्दुवर्णमुचार्य पञ्चाशनमारका प्रिये । प्राप्त कवित्वं परमं दर्शनाच्छङ्करस्य च । विफला तम्य पूजा यादन्ते नरकमानयात् । अनुलोमविलोमेन सर्वेण च धरानने ॥ वेदव्यामन मुनिना चाराध्य परमवरम् ॥ तम्मामिङ्ग महेगानि प्रथमं परिपून येत् ॥ ॥ अनेनैव विधानेन मुग्नयाद्यं करोति यः । ममत्वं ब्रह्मज्ञान प्राप्त देवप्रसादतः । तत्पूजनप्रगंमा यया,- म मिदः सगण: मोऽपि म शिवो नाव संगयः॥ स्थागो: पथिमदिगमागे वायुना जगदायुना ॥ "यद्राष्ट्र लिङ्गपृनायां रहितं मततं प्रिये । मृत्युलयोऽहं देवेगि मुग्ववाद्यप्रमाटतः । प्रतिष्ठितं महालिझं दशनात् पापनागनम् । तद्राष्ट्र पतितं मन्ये विटामिसमं स्मृतम् ॥ यस्मिन् काले महगानि असुरो बलबद्रवत् ॥ तस्यापि दक्षिण भाग लिङ्गं हेमपतेश्वरम् ॥ व्रक्षत्वियविट देवि यदि लिङ्गन पृजयेत् । तस्मिन् काले महेगानि मुखवाद्यं करोम्यहम् प्रतिष्ठितं पुण्यकता दर्शनात् मिदिदायकम् । तत्क्षणात् परमेगानि क्यद्यागहालतां व्रजेता तत् युवा परमगानि असुरा रानगाव ये ।। तस्यापि पयिमे भाग कार्तवीर्येण स्थापितम्गृदय परमेगानि मदा शुकरवत् प्रिये । पत्तायन्ते महेगानि तत् श्रुत्वा परमम्बरी। लिङ्ग पापहरं मद्यो दर्शनात् पुण्यमान यात्। पूजयेत् परमेगानि चत्वारो वाद्यगादयः ।। बैनरा भुवि तिष्ठन्ति मानवाद्य दिना प्रिय ।। - ------ ·सथा। pron तया। पयस्कान्त चतुही तय मामान्यमिता "मञ्चमणिमयेष्ठ तत्र वारिधिदि। | यमनि महाभूत्य सौभाग्याय च माशिम शिवलि शिवलि गिवलि स सर्च यातना भोगो प्रत्ते कुम्भिरता ब्रजेत्॥" शिवनाभिनक्षण समादे दृष्टव्यम् ॥ अथ वोगमिवोदयधता पोसगपि। इति च तवैव ८ पटला ॥ देवलिङ्गलक्षणम् । देवनिगमधिनत्य सिहा- "मनी फनप्रदा भूमिमंणयस्तईदा । अस्य निभात्यभोजनदोपकारण यया,-- शेखरे। घमन्तायाः ग्म तापटी भयो! देव्युवाच । "करमपुटमम्प शूलटोन्दुभुपितम् । रावी प्रकागका: मम । ५ "दुर्लभं तव निर्माल्य ब्रह्मादीनां कृपानिधे। रेखाकोटरमंयुक्त निनोग्रतसमनितम् ।' मानावर्गास्तु वित्तं या रमगंयप। तकथं परमंगान निर्माल्य तव दूपितम् ॥ दीर्घाकारश्च यमिङ्ग प्रभागादिवजितम् । वयाचा स्फाटिकापाय गुड़ावादिरिनि ईखर उवाच। अथ गोतलिङ्गलक्षणम्। मध्यस्थानम्थितं यत्त तन्मुखं परमेश्वरि । "लिङ्ग गोलमिति प्रोल गोलकं प्रोथत धुना। मम्ब वामप्र पुंसां मितावाहिक स्वामल तत्तु ईशानं सदा उह चिस्मिते । कुमाण्डप्य फलाकारं नागरगफनीपमम्। समणसमुचये। कालाग्निरूपिणं तत्तः सर्वशक्तिमयं सदा । काकडिम्यफलाकारं गोनलिङ्गमितीरितम् ॥" | "गान्ध सौम्याग्यदं सिा पोष्यं मुनिप्रदान तेजोमयं महेशानि मुखमूई वरानने । इति गोललिशसाक्षणम् ॥ क्षीरोदमथने देवि उस्थितं गरलं महत् । प्रयापलिङ्गलक्षणम् । तदेवा नत: करतलोकस्य तहि परमेश्वरित "नानाकोलफनाकारं ब्रह्मसूत्रविवर्तनम् । "नानागुणो लिङ्ग नानाकामदार 'मिपीतं तद्विपं सूक्ष्म तीक्षा ब्रह्माण्डनाशनम् । मूले स्थूलश्च यमिङ्ग कपित्यफलमबिमम् । सकतं गुणदं लिङ्ग सौम्याग्याय च भार । हिप कण्ठदेशे तु स्थित हि सर्वदा मम॥ नालम्य वा फलाकार मध्ये स्थलच यहवेत् । । उच्चाटने त पागा मो शवयास ततःप्रभृति देवेशि मुख ज्वालायते सदा। मध्ये स्थूलं वर लिङ्गमपियाणमुदीरितम् । तालानिकं दरिद्रय कला.मत्त्या पर्व वा यदि वा पुष्पं फल वा वरणिनि ॥ इत्वलालक्षणम् - पन्य' हि परमेशानि उपचार मनोइरम् । लिङ्ग हि हिविधमहाविमं विमव । प्रक्ष- । “कम्नुरिकया दो भागी चत्वारयन्दनम्बर यो दद्यात् परमेगानि मन्मु खोपरि पार्थ ति। त्रिमं वयभूत स्वयम्भु वाणलिङ्गादि। विमं | कुछ मम्य वयव गगिना च धनु भनन् । पयाध तत्त निम्मात्य' माचाव्रह्ममयं यतः | निम्मितं धातलिङ्गादि । सिहान्तशेखर। एतई गधलिङ्गन्स सला सपूश्य भविम। पतत्त, परमेगानि निम्माल्य यन्तु धारयेत् ॥ "तलिङ्ग हिविघं जयमचलञ्च चलं तथा। शिवमायुज्यमानोति बन्धुभिः मरिग गर । म भो जायते देवि निष्क तिर्नास्ति तव वै। प्रत्येकं विविध जयं लिई तदुभयात्मकम् । कार्य पुस्यमय लिङ्ग इयगन्ध ममन्नम्। पग्रामम निम्माल्य घतएव वरानने । मासादे स्थापित लिङ्गमचल चिनादिनम्। | नवखण्डो धरा भन्नो गणेशोऽधिनियत् । यात्त सम्मुखे दैवि पुष्प' वा पत्रमुत्तमम् । स्थापितं अचल गेहे स्थिर लिङ्गमयोजिते । रशोभिनिम्मित लिङ्ग यः पूजयति मन। तनिमास्य महेशानि झीयात् गिरसा सदा पञ्चधा तत् स्थित लिङ्ग खयम्भु देवपालकम् । विद्याधरपद प्राप्य पचात् भित्रसमी मौत, प्रथम विष्णवे दवा विष्णुमन्वेण पार्षति । प्रार्पञ्च मान लिन तेषां लचमुच्यते । योकामो गोगकमि सत्ता निम्माल्य मम देवेगि विष्णोहि वरानने सिद्धान्तशखरे । खान कापिलदेव गोमयेन प्रकल्पयत्। टेवामुरमनुष्याय गन्धर्वा फिवरादयः । "नानाद्रिसुमयुल नानावर्णममन्वितम् । काय यष्टिक्रम लिइयवगोधमभामिक' ने मर्थे परमेगानि वराकाः शुद्रबुइयः । अदृष्टमूलं यलिङ्ग कर्कगं भुवि दृश्यते ॥ यीकामः पुष्टिकामय पुस्तकामम्तदर्शन। मिमग्राख्येपु च देवेशि अधिकारौ कयं भवेत् । तत् लिङ्गन्तु स्वयम्भतमपरं लक्षणाच्यु तम् । सिताखण्डमय लिङ्ग कार्यमारोग्य इति च तवेध १३१४ पटली | स्वयम्भ लिङ्ग मित्यतं मन्च नानाविधं मतम् ॥ वश्ये लवज लिङ्ग सालत्रिकटुकान्धितम् । "चतम्या महेगानि शल्लायां वरवर्णिनि। शशाभमस्तकं लिङ्ग' वैष्णवं तदुदाहतम् । गथसमय लिङ्गमपूज्य बुदिवई नम्। रुणायां वा महेशानि अमावास्यां विशेषतः पद्माभमस्तकं ब्राह्म वाम शाकमध्यते । लवणेन च मौभाग्य पाधिक्ष मय कामदनी निमाय घ चतुईयां लिङ्ग भत्या च पूजयेस्! शिरोयुग्मं तथाग्नेयं त्रिपदं याम्यमोरितम् । कामदं तिलपिटोय तुपोत्य मारणे मन एकान्त महेशानि निर्माय पार्थिव शिवम् ॥ खाभ नर्गत निवारणं कलमावति । भस्मोत्य मन्वं फनदं गुडोत्य' प्रीमिवईनम् । दगि वामहस्ते वा निर्माय ये घ पार्थिवम् । वायथ्य ध्वजानिङ्ग कोबरन्तु गदान्वितम् । गन्धोत्य गुणद भूरि शर्कराय मुखपदम्। सम्फन परमानि समलिङ्गसम भवेत् ॥" ईशानम्य विनाभं लोकपालादिनि ससम् । वमाहुरीत्य शकर गोमयं मच गेगदम्। इति लिझाईनहन्तम 10 स्वयम्भु लिङ्गमाख्यात मशालविशारदः । केशास्थिमभव लिजमवंशतिनाशनम् বালিঘবান্ধি লিয়ই इति स्वयम्भूसिङ्गलवणम् ॥॥ | नोभणे मारणे पिटमम्भव लिमुत्तमम् । प्य रोद्रनिहलक्षणम् । वोरमिवोदयध्वम् । । मस्यमलो। दारिद्युद टुमोइत पिष्ट सारस्वतमदम् । 'मदी ममुहरोदमन्योन्यम्य विधपणात् । “दा लिङ्क महेशस्य म्बयाम तम्य पार्षति । दधिधाइय लिइ कीर्तिल मौसखप्रदम् मदीधेगात सम प्रिय मंशात रोदमुचते।" | मर्च पापविनिमक्त परब्रह्मणि लीयते ॥** धान्यद धान्यजं लिङ्गफलोत्यं फलदं भार ममुहयपि। एतेषां पृजाफनन्तु तवेव। पुष्योत्य दिव्यभोगायुर्मुल्य पानीफलोमा "मरिशरमस्थान वालिममारुति। "विगेपालजं मुत्य भुक्ताये चानुपङ्गतः । नवनीतोद्भव लिङ्ग कातिसौभाग्यवाईनम् । मदन्यदपि यो रोदलित सुपायहम् । पार्थिव भुक्तये गस्त मुत्ताये चानुपगतः ॥ दूर्वाकाण्डममुहूतमपमृन्य विनाशनम्। नदीमारनम्मंदायां वाणसिसमाशति । एवं वेदारजन्य चिहनि तथा पुनः। कर्पूरमम्भव लिङ्ग चला वै भुशिमुहिदा। तदन्यविधीहथ शिरोमविति। स्थिरलक्ष्मीप्रद नेय हेमं राज्यप्रदश्च सत् । दन्तिा भयाम्यात वापनिङ्गममातति । पुचडिकर साम रागमायुःप्रयईनम्।" तर तथा पिस घर धिादिपूजितम्। पद्मपुराणम् । सभागलपनं दामच नाति सिदिदम्। "पारदश्च महाभृत्य सौभाग्याय च मौक्ति- मदास रौद्रवाणसिवदीरितम् ।' इनिरोदनिनिधणम् । चन्द्रकान्त मृत्युजित् स्याहाट के मर्धकामटमा म्याक कुलसनसत्य तेजस सूर्य काम कम्। पुष्टिमून महानानं चौतिस्तीरममुरम न " . इति गरुडपुराण ·शिवलित शिवलि शिवलि ईमृत्युजितं म्फाटिक मयकामदम् । एतदन्यत्र कुबीत कदाचिदपि पाञ्चति । ममानिनादिका मपि शत्रुक्षया मौनिक तथा : रति मायकाभेदतन्ले ७ पटलः। नाम: होरकं नवं गंगष्टमौलिकोद्रयम् । अपिच। लक्षायावाम्नमेधानां फलमानोति मत्तमः। पुष्कनं ती वेदुयं शत्रुदर्पहत्। "त्तिकातोन्नकं ग्राहामघवा तोलकहयम् । सुगन्धिचन्दनरमैनिङ्गमालिप्य मक्षितः । मीपदं यं स्फाटिकमकामदम् ॥ विस्वम्य प्रमान घटनं कारयेट्बुधः । मालिप्यते सुरम्नीमिः सुगन्धर्यचकाईमः ॥" इति मारसंग्रहः ॥ अठपर्वमानन्तु कृत्वा लिङ्ग प्रपूजयेत् ॥" लिद्र पूजनाकरणे टोपस्तत्पूनाफनच सवेष Y म म राजतं भृतिवहनम् । इति पटकम्मंदीपिकातविनमारतन्त्रम् ion | शिवनारदमवाटे । तथा कांस्यं शृणु मामान्यमन्तिदम् ॥ विस्वीकरणमुहं कालोत्तर । "विना लिहानंयम्य कालो गच्छतिनित्यमः। लिगवां नामने पितम् । “लिने वैद्यां तया पीठे समसूवनिपातनात्।। महाहानिभवेत्तम्य दुर्गतम्य दुरात्मनः । ५ कायज निरान पुचवदनम् समचैव विज्ञानीयात् विस्तीकरणन्विटम् एकतः मदानानि व्रतानि विविधानि च । मुहिमुजय मियलं मर्च मिरिटम् ।" नत्तिकामटेन ब्रामप्यादीनां पूजाफलम्य प्रग- तीर्थानि नियमा यजा निद्रामधनमेकतः । इति कानोत्तरतन्नम्। स्तत्वमुह तवव । न लिङ्गाराधनादन्यत् पुरा वैदे चतुर्वपि । वनारटमवाटे। "शुलं हि पार्थिवं लिई निम्नाय यन्नु पूजयेत्। विद्यते मब्वंगाम्तापमिप एव मुनिमितः । गां मुहये नि पुज्यं रजतमन्भवम् । म एव परमेगानि त्रिवर्गफनभागभवेत्॥ { भुक्तिमुक्तिप्रदं लिपिविधापनिवारणम् । मात्यलोकस्य प्राप्तये पूजयेत् पुमान् । क्षचियस्तु वरारोह रहं निम्नाय पार्थिवम् । पूजयित्वा नरो नित्वं शिवमायुन्यमा यात् । नाम लिद पुष्टिकामो दिमानवः पृनयेत् मततं यन्नु विवगफन्नभागभवेत् ।। । मबमन्चत् परित्यज्य क्रियाजानमः। हरितं पार्थिव देवि निन्याय यस्तु पूनयेत् । भत्त्या पग्मया विहान् निमेकं प्रपूजयेत् ॥ निट कनो नात् अन्यम्य मीमकम्य च | म च वैश्यो महगानि विवर्गफलभागभवेत् । इति स्कन्दपुराणम् दलिङ्ग महकांग्यायमं तथा सहि पार्थिव निझं निम्नाय यनु पूजयेत् "अममेधमहम्राणि वाजपेयातानि च । हामिटान्चे १२ पटन। स गूदः परमगानि विवर्गफनभागमवेत् । महेगा नपुग्यम्य कनां नाईन्ति पोडमीम। यि गियपृजायां ममिरियुती भवेत्। शिलादी च महशानि म्युन फलदायकम् । ति माम्पसून १६ पटन: ०३ शिवपृष्ठायां दिगुणं पनमीरितम् ॥ अङ्गठमानं देवेशि या हमादिमानकम् । "मयं नारावर प्रोमो यदि गर, प्रजयेत् । नघ पूजायां गणां नाधन मतम् । क्रमेण देवदेवेशि फलं वविध नभेत् । घर्ग मयं च पाताने ६ देयाः मंम्मिताः मदा। नदीमगे गये फन तमासतगुणम् ॥ म्यूमात् स्मृलतरं निनं रद्रा परमगरि । तपां पूजा भद्दपि गमनायम पृजनाए ।" पष्टिं विजानीयात् वाम्ये च धनच्यः पृजनागारणावि फलं धषिधं ग्मृतम् ।" रति मायकाभेटरान्त्रम् पर नचा गुण लाक्षायां रोगवान् भवेत् । स्प नात् म्य लनरमिति पायिनिरपरम् । पटकटोपिकायाम् । एक महिन्यानमा मरकत प्रिये।। मृतियातोलका ग्रामित्यादिवचनात् ॥ .. "मारे मन मंमार मालमतव्यम् । मारियोनांगं कामद भरानि कम् ॥ गिलाम्फाटिकामरकतादीनां परमनोकरद- पान वाम: मनां मही गाभाग कायां फायमिहिर्गामवे रिपुहिमनम्। । मुखम् । यथा,- मदनम् ॥ मान्य माहात धर्मकामाघमोक्षदम् . "शिवलिङ्गम्य यन्मानं तदानं दशमयोः । पय पारदगिरिमाम्। रिप दिना देवि पापावादी न पूजयेत् ॥", योन्दपमपि यमाने तोऽपि नया भवत्" “मोरिय महानि कलागलमा पिये। [Parma इति नाम् । सय पोडकः शाiिanfre: वर मनिरपया निधाय ! : “निस्य याग्निम्नार परियापि नाम: पृर्वनिः महेशानि जिवन धान्दया । दतीय Eि धमध दिनवयम् ॥ मिान्य हिगुणा बेटीयोनिम्नमम्मिता जिमयमा एक दमनाराय: पाम् । निपादिवा वाटर प्रदत् । कुक्षोता तो न कदाचिदपिछदित् : पारदम्य पताको मनाना मापदारद यानु पाको यजत् । रमादिगिनिमा मानमित्रासादयेत् . पशारं विएपर पाशार हानिशा यम : दिनोपन महता दिनायम्। : नि नन्नानरन् । रेफ fr दशा दानपाता। वटा विपिना साकारमा साधा।" सिमदमिर्यशा- पारदं मान! सनाने टोपी यथा- * लिमिला: दिलीप यो यत् पाटनम:' पामिला। पाटिका हिमामंदर.. दिनानिपिनम् । पाय: समंदसानां पदाहिए।" हम दि.मादा ree! तिजन्दपुरा" कदादिमीर: नियम VEF ArAtEar cel- "fer frier: नादि frri मयः। मलाई RETRI pairtelurrarika " पारितोस एकदिने । Exfrr JPERIME PATRE Erpan FAST writi सार.. . - +. -- , है - Refraterimeteries NEERICA - ·ना. बली ॥ - निर्घटः॥ ११४ शुको शक्तिः सकनाशन,पं. (एक नाशयतीति । नग+णि कोद, सी, (गुकप्योदरमिय।) सानीग- गुजाभा: गिनिचिताः म मुस्लिम। + ल्युः । ) दगुन्नः । इसि राजनिघण्टः ॥ एक-| पत्रम् । इति राजनिघ गटः । कोरजठरच ॥ ग्याश इत्यादि वयविकम्पी नाशके, वि॥ शत, क्लो, (शुच क्लदे+त:।) मांमम् । इति / प्रयाण्यागिकिरमा। एकनास', पुं, (शकस्य नासव फलं यस्य।) शब्दचन्द्रिका : कालिकम् । रति हारावली "सेक पापोतने 14 श्रोणाकसवः। इत्यमरः॥ शफवनासायुक्तो दियद्रव्यविशेषः । यथा,- पुटपाकोऽधनं देभिः कन्दः। वि॥ “कन्दमूलफनादीनि महलवणानि च । रति कपिण्डिा, स्त्री, शूकथिवी। रति मदरसा । यत्तष्ट्रष्येऽभिसयन्ते राकुलमभिधीयते । सब मेकाविधिपया.- प्रम्य गुणाः। “सेकम्तु दिवमे कार्यो ।। शकपुच्छा, पु, (शकम्य पुच्छ व 1) गन्धकः । “गत तौरवोणलवणं पित्तकत् कटुकं मधु। मेकात सत्मधागभि मर्बग्मियने .. इति हेमचन्द्रः। शकस्य लागुलञ्च ॥ रुई कम्युदरानाहशीया विपकुष्ठनुत् ॥" मीनिताचम्य मयंम्य प्रदेययतुगलम्। सकपुच्छक, लो, (शकस्य पुच्छ इव । कन् ।) इति राजनिघं एटः ॥• एरण्डदलमूलतकमतमा पयो जितम्। स्थोपियम् । इति राजनिर्घ एटः । शुकवत्पुच्छ- शक्ता यम्मधुरं कालवगादम्बतां गतम् । इति | सुघोणं नेवयो मिलं . युतो, वि॥ प्रायवित्तविवेकः । तस्य भक्षयनिषेधो यया। यटोगरिकमियदा ता: ममांस। शकपुष्पं, सी, (शुकप्रियं पुष्पमस्य ।) स्वोयम् यमः । अलपिटवरिलप सर्वनवामया इति भावप्रकाशः॥ "अपूपाय करम्भाय धाना पटकावः। इति शकपुष्पः, पु, (एकप्रियं पुष्पमस्य।) शिरीष- गाकं मांसमपूपञ्च सूपं क्षयरमेष ध। कर्षहयपरिमाणम् । रति गदमाना। हषः।रति राजनिघण्टः। यवाणु पायमञ्च व यमान्यत् मेहमभवम् । म्तोनकपरिमापम् । तत्पर्यायः। रामप्रियः १ (एकस्य प्रियः ।) शिरीपहचः। सर्वं पर्युषितं भव्य रातच परिवजयेत् ।। २। इति वैद्यकपरिभाषा रति भावप्रकायः ॥ राकवनभे, वि। तप्रतिप्रसवो यथा । मनः । गुक्तिका. स्त्री, (शुन्तिरव । साथै कन् । , शकप्रिया, स्त्री, (शकस्य मिया ।) जम्मूः । इति | "दधिमत्यच शोषु मर्चच दधिसम्भवम् ।" स्फोटः। इति बटाधरः। बुकिया । राजनिघं पहा ॥ इति सियादितघम् । गदरतावनी । शुकफलः, (क इस फलमस्य । तहर्णफन- 1 (यथा च मनुः । २ । १०७ । मुनिज, की, (गुले जायते यदिति : वावात तयात्वम्।) पहषः। इति राज.] "वर्शयन्भधमांसच्च गन्धं मात्यं रसान् स्त्रियः। लन् +3:1) मुन्ना । इति हेमचन्द्रः। गुतानि यानि सर्वाणि माणिनाश्चैव हिमनम्। सत्सहितायाम् । १२ । ४ । सकयई की, (एफस्य पई मिय।) गन्धद्रश्य- "यानि स्वभावतो मधुरादिरसानि कालवशेन “प्रचन्नत्तिमिशिजगह वित विशेषः । इति शदरवारली । गाठियाला | उदकवासादिना चानवन्ति सानि शमानि।" सलिले पदऽपि पतिः सरिताम।। इति भाषा: इति तटोकायां कुझुकभः) शक्तिबीज, की, (युलोजिमिय।) एकम्, प्य, मोघम् । इति केचित् । मुक्त, वि, (शुच् + :)) निष्ठुरम्। इति मेदिनी सिकाण्डपः। एकाममा (शकस्य वनभः प्रियः।) दाडिमः। पूतम्। अम्बम् । इति विःशिष्टम् । शुक्तिमान, [स] पुं. पर्यतविशेषः । रति राजनिघण्टः। एकप्रिये, वि निर्जनम् । इति शब्दरत्नावली “महेन्द्रो मन्नयः मध। सकपा ए. (राको वाहो वाहनं यस्य 1) गुता, स्त्री, (गुता + स्त्रियां टाप ।) धुक्रिका। विध्यय पारिपावय सप्तैते च कुनाचनः । कामदेवः । इति केचित् । एकपशियाकवि इति शदरनावली" प्रति सामिषा,सो,फपिकायुः । इति गदरनावली। मुक्तिः, स्त्री, (गुच् + लिन् ।) जलजन्तुविशेपः। शुक्र की, (शुच केदे + ऋन्द्राय एकमिम्मिः, स्त्री, कपिकचः । इति मष्टामा- | झिनुक् ति भाषा। तत्पयाय. । मुक्ता णा. २।२८। इति रन्प्रत्ययेन का स्कोटः २ । इत्यमरः । भुलिका ३ । इति मजजाता। तत्पर्यायः । पुंस्त्वम् ।। गजाण्या,प्ती,(पकस्य पाया पास्या यस्याः।)जटाधरः । मुक्तिप्रसः ४ महाशुक्ति: ५ | बीजम् ४ वीर्यम् ५ पौरुषम् तेजः चक्मेिषः । श्याठोंटी रति भाषा। तत्तौतिकः मौलिकप्रसपा ० मोतिकति: यम् ८ प्रवाषिकार: मजारमः .: पायः। एकनामा २ एकनिया ३ गुफा- मुस्तामाता। पस्या गुणाः । वाटुत्वम् ।। णम् ११ बलम् १२ । इति । भना४ारति रखमासा। सिन्धत्तम्। खासदपहनाभित्वम् । शूल- तस्योत्पत्तिर्यथा,- एकादम, पुं. (सकेन प्रयासी इति । पद+ प्रथमनत्वम् । रुथखम् । मधुरत्वम् । दीप- "रसादनसतो माम मासा सपि युट।) दाडिमः। इति मन्द | नत्वच । इति राजनिघ'एटः । कपालपण्डम्। मेदसोऽस्थि ....। चन्द्रिका गशस्यादनीयद्रष्यमावे, वि। माः। गानमः। नसो। तस्य स्वरूपं यथा- जानना. सी. (शम्याननमिर फतं यस्याः। पोरोगः । इति मेदिनी । पशुरोगविशेषः । शुक्र गोयं सितं निग्ध वस्तपुष्टिवर समास्यापति रनमाला प्रकल्प- इति हेमचन्द्रः । तदविवरणं यथा:- गर्भवोजं वपुःसारो जीवस्यायय प्रम) ममे, मि *प्रस्तारिगुरुचनजोऽधिमांस क जीवस्यायय उत्तम इति । यत पार सकी की, (+होप) कस्यपपनी। यया, सावन्नाः स पञ्च रोगाः। *जोवो वसति सस्मिन् देहे तर "पशो मेनो च भाषा र सुग्रीवा गधि स्याइतिचा मार्जुनपिष्टकाण्या पधिका।" जानं गिरायां विडिकाय तासाम् । वोर्थे रक्त मले यस्मिन् चौथे यातिए समषिमापिशायपि पाठः। रोगा पलासचिन साई- "पी मशानभनयानको प्रत्युलकवान् ।' मेवादयोबाः पत्तु गुरुमागे ॥" गर्भसंजनन शुक्रस्य सक्षण यथा- “स्फटिका दूध मिग्ध मधुर मधुन इति गारड़े। पयायः। युधिमा । पादिपी। "माशः स्युः पिसिननिभाष विन्दवोऽयं तस्य स्थानमा + पती. 1 । प्रसावतः। . - शुक्रमिच्छन्ति केचित्तु तदोनिका ·अच। शुक्र शुक्रः शुक्रः । पयमि सर्पिम्तु गूढवेक्षौ रमो यथा! प्रमहामांसम् ५२ भृशयामांसम् ५३ अनूप । रवाशार्गवमानिन्चे सिंहः क्षुद्रमगं यया। एमाले कार्य शुरु तिष्ठति देहिनाम् । मामम् ५४ जलजमांसम्५५जलेचरमांसम् ५६ तमादाय हराभ्यासमाजगाम विनायकः ।। मर्पिदृशान्तो वहुशकल्पमथनेन मर्पि:- छागमांसम् ५७ वाराहमांमम् ५८ कूम- निपात्य रतियः सर्वानथ शुक्र न्यवेदयत् । मोलाभात् । इरमटान्तस्तु स्वल्पया मांसम् ५५ तित्तिरि-६० कुलिङ्ग-६१ चट- तमानीतं कविं शवः प्राक्षिपदने प्रभुः । । अतिपोडनेनेचरसशुक्रयोाभात् ॥ कानां मामम्६२ इंसमांसम् ६३ इंसचीजम्६४ म शम्भुना कविय ठो अम्तो जठरमास्थितः । शरणमार्गा यया,-- शकपतिमांमम् ६५ मयूर-६६ शरारि-तराव भगवन्त तं वाग्मी वाभिरयादरात् ॥ गले दलिपि पावें वस्तिहारस्य धाप्पधः । मदगु-६८ कादम्ब-६८ वलाका-७० वक शुक्र उवाच। स्रोतःपये शुक्त पुरुषम्य प्रवर्तते ॥” मांसम् ०१ जीर्णमद्यम् ७२ समस्ततीरम् ०३ नमोऽस्तु ते शहर थव शम्भो शुझम्य क्षरणकारणमाद। सहस्रनेवालिगिरो नमस्ते । गोटुग्धम् ०४ इस्तिनीदुग्धम् ०५ तावत्चीर- तवदेहस्थितं शक्र प्रसबमनमस्तथा। मन्तालिका ७६ माहिपदाधि७७ दधिसरः दृष्ट्वैव सर्व भुवनं तवोदरै पु व्याययुतथापि हात्तत-संप्रवक्तते ॥" दधिमस्तु ०८ नवनीतम् ८. तावदृष्टतम् ८१ ग्रान्तो भवन्तं शरणं प्रपन्नः ॥1 पु व्याययुतः सुरतरूपं व्यायाम कुर्वतः। तावदिशुः ८२ विशेषतः पौण्ड केक्षुः ८३ दन्त इत्येवमती वचने महात्मा निप्पौड़ितेरिस:८४ यम्वनिप्पीडितेचुरस:८५ शम्भुर्बचः माह ततो विहस्य । क कामेन कामिन्या दर्शनात् स्पांनादपि। पग्निपक चरमः ८६ इक्षुफागितम् ८० क्षु- निग पुचोऽसि ममाधुना त्वं संयवापात् ध्यानात् संभोगाच प्रवर्तते ॥* गुड़: ८८ इक्षुखगडम् 2 मधुरी 2. शुष्का शियेन भो भार्गवंशचन्द्रः ॥ इति भावप्रकाशः ॥ पिपली ८१ शुण्ठी ८२ आर्द्रकम् ८३ लश नाम्ना तु शकति चराचरात्वां: क्षियकारद्रव्याणि यया। साम्पतलम् १ राजनम् ८४ पन्नाः ८५ सैन्धवम् ८६ पन्नम् ८७ स्तीचन्ति नैवान विचारणास्ति । पः २ तिलः ३ पटोलवास्तूककाकमाचीपुनः मतैनलवपान्वितदग्धमत्स्याट८ तेललवणयाव इत्येवमुवा भगवान् मुमोच शाकभिवसर्जशाकम ४ तावदम्बट्रव्यम् ५ पलालवेष्टितकाईमलेपिताङ्गारदग्धलवणवेशधा गिन्नन शुक्रः स च निजंगाम ॥ रवतकफलन् । कर्कोटकफलम् . पादा-रपुरस्कृतमादककटुतैलसन्तान्तितमत्म्यः ८८ विनिर्गती भार्गववंशचन्द्रः । ८ निकुचम् ८ शुष्कमरिचम १• गुड़-माकमसारख्यव्यञ्जनम् १०० मांसरस: १०१ शुक्रत्वमापद्य महानुभावः ॥" ११ पिप्पतीवण्ठोभिवकटरमः १२ । इति परिशकास्यमांमम् १.२ एतपूरः १०३ मधु- इति वामने ६६ अध्यायः जवसमार मंग्टहीतम् ॥ * ॥ अपि च । मस्तकम् १०४ टुन्धफेनकः १०५ भूशय्या१०६ अयं श्यामवर्णाग्निकोणस्त्रीवानापजातियजु- नभयकर नित्यं भयं भोज्य पानकम् । एरणमूलम् १०७ गोक्षुर: १.८ सामान्य-वंदरजोगुणातरसहपराशिहीरकरतभीजफट- यत् धारगाकाद्यानत्यम्ब बतिजाकम् ॥ वला. विशेषतः पीतवला ११० अवगन्धा | देशानामधिपतिः। भृगुमुनिसम्मानः । नया. म्यरामतरतम्य तीयं पानऽप्ययईनम्। प्रमारणी ११३ रुदन्ती हलगरौरः। पनस्वः । सूर्यमुखः । ग्वेतवर्णः । वान्त मूत्रववीलधयकारि विवर्जयेत् ॥ क्ष: ११४ राजहचफलम् ११५ गिलाजतः । चतुर्भुजः । सदाजपमातावरकमण्डलदगड- दिकरजल यघा,- ११६ । इति राजयमभात् सटहीतम् ॥ धारी। शवस्तः । इन्द्रादिदेवताकः । गची- तामायाम्खमीमानां पावसं फलचर्मणोः। नेवरोगविशेषः । इति मेदिनी ॥ अस्य विवरणं प्रत्यधिदेवताकः। शुभग्रहः। अपराधकाले महडिकर तोयं तत्तु पेयं प्रयदतः ॥" বুম বুম্ । प्रयलः। नलचारी। कफप्रकृतिः । प्यद्रव्य- इति कालिकापुराप ८८ अध्याय: non शक्रः पुं. (शुच+रन् ।) ग्रहविशेषः । तत्पर्यायः धान्यादिनामी । मध्यवयः । रतीबरः । लल. क्रयईकद्रयाणि यथा। पानीयम् १ विशेषतः दैत्यगुरुः २ काव्यः ३ उगना: ४ भार्गवः ५ । भूमिचारी। निग्धरधिः। द्विपदमनुष्याणां मन्तिकजलम् तालावन्दनादिद्रव्यानु- कविः । इत्यमरः ॥ मित: ७ भाम्फ जित् ८ स्वामी च। इति पहलातकप्रध्यागतत्या- पिनम् ४ रागानिधान्यम् ५ हेमन्तिकाहगतपवेगः ८ भृगुमतः १० भृगुः ११ पोड़- दयः ॥ * ॥ तम्य भोग्य दिनं शमयारः। तब धान्यम् १ गोधूमः ७ माप: मामान्यगुष्का-शार्थिः १२ मघाम:१३ वेतः १४ व तरयः१५ जातफलम् । रीचपगाकम् ८ मामान्यक्लिप्कनारीच इति शब्दरत्नावती ॥ पोड़गांग: १६ । इति "प्रमद्रचित्ती मतिमान् गुपन: विगाकजलम् १० कलम्बीगाफम् ११ काका- নয় ॥ঙ্গ নি বন্ধ सुकेशवधमितवनमाम्यः । शाचीमाशम् १२ गोचरशाकम् '१३ मुला- । यधा,- वधुमियो भार्गवारजातः पकः १४ वातांकुः १५ विदारी १५ इत्या. “निकुम्भादिए दैत्येषु भूय एवीखितेष्वध । शीघ्रप्रमादः कुगली नरः स्यात् । शुकम् १० मघालुकम् १८ पकानम् १८ युदायान्यागतवेव नन्दी गरमब्रवीत् । तय विज्ञातफन्नम्। दुधामम् २० नागरगम् २१ दावारफलम्२२ महादेव वदोऽमधं ऋण व परमार नम् । ''शुकानये कान्यकलाविदग्धो पककराटापास्तम् २३ कपटाफलास्थि २४ पसपविचिन्दसमधर मतानां जीवनं पुन: । दानातिप्रेयः शुतगापदः । तालम् २५ पक्षकदलन २५ पम्पककदनम२७ व इता: प्रमईया बचाशत्या रणागिरे। কলিসিয়া খানজানিন: हाशा २८ सदरम २६ धात्री ३० कुमाएड- नेम जीविता भूमी भार्गवणाय विदाया ! मेधावितो पायपटमंदायाः मना १ तापमस्याः १२ हारमय३३ तदिदं महादेव महान का पत रहे। तम्य दहापजातपरम् । ममुद्रमस्य ३४ रोक्तिमयः ३५ भाफूट- संजालमपन्न देव रविवादलाययात् । "मार भगुनन्दनम्र मन्नुः पावं धनी. मसा: ३६ पाठीनमण्यः ३० मगलिमास्यत्येवमुढे पदने नन्दिना गुसनन्दिना । पिवफलमत्ता: २८ दाउगमतर: • मदगुर-मन्युबाद प्रभुः प्रोन्या पापंगाधनमुत्तमम् । मन्दनः पहनानुरागरगरी दाता मतां दम: माता:११ वर्गिमस्यः ४२ फन्दीमल्यः ४३ गगपतं ममान्निकम्पादय ! मपर दराजदानापन: कानः पातुः বিঃমেয়:৪৪ ঘন ননন: লন: ধ ন বলি নি নি । ४३शकलीमसा.चन्यकुन्दमका प्रोही-वंशमु.स्टेमा गनिमत मानामाभियुदयी माना महा ४८ दग्धमाप... सामान्यमांसन् ११ तमनन्तमुपागन्य मदो मंद गान् । ११२ मापपर्यो जटाधरः॥४॥ दर ·प्रवलपः१८॥ इति तोका गितिः२.इरिगज ऐरापतः। एवं शुक्रः म । - वनभदः ह " ८. . उजवनयालय गगनच । व्योमकेयः . अनिरोगविगेप.। इति जटाधर', "मागेरको लग्नितनयनो मनुकेग: कगार: चतु.गकभागजरोगः । तहिरणं यथा.--- "मितक्रया कम्पनीको भवति कनकण्यामवर्ण: मुगः । *प्रस्तारिणतजाधिमाम- करण: कविरतिधनो टानगोलो गुणनो माग्यम्ममंशाः खनु पच रोगा" मानमाम्यो विमलयामामानशे भागवांगे तत्र शुकमाह | सण सदगांगजातफलन् । "सुखेत मृदय काम्म शक सहईते चिरात विधुपन्द्रो “यूरोपधनो मोगो मृत्यगीतप्रिय: मदा। अन्य चिकित्सा गिती धवनने गविहांता मी भोता हादगांगे भृगौनरः "भुका पाणिननं या चतुषोयटि दीयते । জীবিন্ধা ৭ नम्य चिंगांगजातफनम्। पचिरेगाव तहरि तिमिराणि व्यपोति "पहुगुणपरिपूर्णः सुन्दरयामदृष्टि सानं कणतिलापि चक्षुष्यमनिनापहम् । मधयेहय। गर गतिजनविनोदी नम्धमौल्यायंभोगः । घामले मततं सानं परष्टिवलापहम् । पयोगरिदै त्रिमुरगुरुभलो दानगीनः कृपालु शुण्ठीनिम्बदलैः पिण्डीसम्बोणाबन्दमैन्धया। पाय। रमरपतिगुरोः स्यामानस्ति गकांश" धार्या नेऽनिलो भगोथकगड्य्यवाही। पनि कोठीप्रदीपः॥ विफला पिगिड़का नवे वातपित्तकफापहा" शिक भादि-मातगिति-योगान्तर्गत चतुपिंग-अन्य दीयधं शुक्ति गगम्दयोद्रष्टव्यम् । कानि योग मातफनम्। कादि । यथा.- "हाप्यो विवादे विजयी मभायां "कार्तिके वर्जयेतन कात्तिके वयेन्मधु । माधमाधाम्बररवयुक्तः कात्तिके वर्जयेत्कांस्य कार्तिक शुक्लसन्धि- प्रिन्टियः स्यामनुजो महीजाः गशामिधाने ननन नियम्य ॥" पति श्रीगोपालभविनिखिते भगवदति- तालाडो रति कोठीपदीपः ॥ ॥ विमासे १६ विनामः ॥ T कालिकाटि- बलभद्रः शगकान्तिय पनि । विजय । ज्येष्ठमामः । इत्यमरः । पर्म्युपिताम्बद्रव्यं मन्धितञ्च वर्जयेत् । तिगियो अधिकवानय। मजा..(करोतीति ! + पचायच् । राक्रम्य योजोवगोसामिक्षततधोका दिहर्शनी र) मा पनि मधन्दा वीर्य-गकः, पु, (गुच+रन् । रम्य नः।) वर्ग विशेषः । समूच्य। वि मादा इति भाषा। तत्पर्याय: । गधः गचिः- "कनकहः पिके भमान] पं. (गु भुइको इति। भुज+ मेसः । विगद.५ ग्यतः पारदरः ७ प्रव- -२) मयुरा तिमदन्द्रिका रतो- दातः ८ सितः ८ गौर: १. यलक्षः ११ अदभ्यो मोडवित धवनः १२ पर्जुनः १३ । इत्यमरः । यता १४ म. प. (गजात भात्पतियम्य ।) मना। यता १५ उय गौ १६ विषदः १७ मिता गुमश्यामाभिधायका मन्दिा मीत्रातमा.वि माशी.( मानिदानीति । दा+क: | पाण्डः २१ । इति भन्दग्वायली । रामः २२ HTTRATHोमाया मजा योगत वर्ष । गत्रा पति बावारिदिन मेदिनी रगडः। इति राजनिघण्टः गजपयायो मत। Tr.प. (गुप्य पा) गनपभोग्य-गलपन' । यथा परकिंगम्मतम् । हिनना होता प्रतिप्रममा। “तव पक्षाभी माम गणी क्रमे ति पदहिकरः शक्रः -शिबाला पाणए । रति तिच्या पनि भोमा गादो मात्रामा। सकगुणयुक्त, वि गवस्तुनि परागिरिमदोस्तिनापंचे। "मृधांगू.यवागम रतियाविनतम्। EAR.पं. (एवष्य मिथः।) पमुः। प्रामादमोधनगरमदारटुरिमाद्रयः । मोदकासकरकामा रजतं हनी। ..मानिजटाधरः। निर्मामानिरचन्दनं करका हिमम् रममयी। गमदार रायरोनाभनय घगोमरदाधकम् । far (सापति। गगरि गा दुधि गदा सुधा २५) पनि वन! मनामिकतारमयकोचामा रामिडानबीमदी रामभ पुलोकोगनि मंगशिप " .: मmar TARATI . मदामिचयः मिचयो गजः। धनगन। पर ममद्री । +1 प्रि. ENTATAN 1 "भारगिरि ·- vamah 1 -- a १ -- . ११०. शककः गुरुप शुकानी उपमंझोटधिमायं विभर मेन्धयकान्तिमान्। गमगठकः, पुं. (शुकः कठो यम । कन्।) | "प्रतिष्ठा मट्यानां कैगवण विशेषतः। "माटिकी नमामो: पाशुकाट यन् दाइपची। पति गन्दमालावेतगनपुर उत्तरायण प्रापत्रे शुकपन गमे दिने ?" "धीताम्बरश्रियं धत्ते सटिकान्तभियान्वितः । वि, ॥ गृहारम्भयप्रवेगयो: गुरुपदकर्तव्यता यया। " पनातिविद्योती धमादि ममुचयेत् । शुककन्टः, पुं. (शकः कन्दो यय)मदिपकन्दः। मध्यपुगा । "মধ্যাহ্মানি যনি যথা- इति राजनिघगटः । तमूनव। "गुरुपचे भवेत् मौग्य कग तम्बग्तीमयम्॥" - "हावती परिणचिपुष्करमतपत्रमय गुरुकन्टा, मी, (नमः कन्दी यया: 1) प्रति. इति ज्योतिम्तत्त्वम् । कान्ताला: विपा। इति गजनि गर: n नवाबगाडग्य कपचकत्तव्यता , यया । • "नवममतापमालगोदगः कमन्नकीनान्ने । गककम्मा, [ ] वि. (गकं पृतं कम्म यग्य ।) पाविनाधिकारे । रिगन्द्रययोः । शुचिः बेतवानरयोः। अहकामा । मुकम्मंगीन:ति जटाधरः। गुरुपये नवं धान्य पक्कं ज्ञात्वा मुगोमनम्। पुष्करं जनपनयोः। तगवं मपप्रयोः । गककुठ, की. (गक कुष्टम् ।) मेतयर्यकुठ- गत् वी विधानेन गीतवायपुर:मरम्। यिकान्तः स्फटिके मयकान्ते । अतः गेगः । तम्याप यक्षा, तेन देवान् पितृ येव तर्पयेदयेत्तथा।" भानुजयोः । नयम: नवमे प्रत्याध्ये ध। *मोमगनय बीजानि नयमीतयतानि च । अपि च । : महापनः तनाग पन्ने छ । पर्कः म्फटिक- मधुना साटिसानि म्यः गमकुछहराग्नि वै" "श्चिकै शुकपचे तु नवान्न गम्यते बुधैः ।" हर्ययोः । कमनं जन्ताम्बुजयोः । कोम्नानं इति गामड़े १८५ अध्यायः॥ पति तिप्यादितत्वम्॥ जनरतायोः। गलतीरा, मो, (गचौरं ययाः)कालोनी। गकपुष्पः, पुं, (गमं पुष्पमा।) श्वकरचः । -बादिमि नो नाग्ने रदांगयोः । प्रति राजनिर्घ गटः । तदुग्धयुतो, वि. कुन्दपुष्पहतः ममवकः । इति रखमाला ॥ सिनेभ्यो जगागोमाभि: मरोगकुमुदारिभि "गकरवं, को. (गम्य भायः । शुत्व I) मेतकुसुमयुक्त, वि शानी: परमात् मुहद्रनादिभिः मिताली रामप्य भाय इत्यर्ये त्यप्रत्ययेन निष्पन्नम्। गकपुप्या, जी, (श पुप्पमन्याः।) नागदन्ती। या। रविमित्रं चन्द्रः रयितुम्पय । भानुरव गुरूदग्धः, पुं, (गलंदु नियामो यथ्य।) गीतकुम्भी। इति रबमाता। सूर्यकान्ती रविपनरोगोध। अग्निद मूब- नाटकः । इति सदचन्द्रिका नेतदुग्ध-गकपुष्पी, सी, (गुहं पुष्पमम्याः । डीम्।) कान्तो अग्निपारागो धारदांगकं दन्तयम् । युत, त्रि नागदन्तीति राजनिघण्टः। प्रधरय बालगोभा सलना चामो गोमा राक्रधातः, पुं, (शुकः गकयों धातुः ।)कठिनी। एकपृष्ठकः पुं, (गुकं पृष्ठ यम्य। कन्।) मिन्धुक- वति पते पानकान्तिः । एवं मरोशारिशोभा ति हेमचन्द्रःजेतवर्णधातुद्रप्यक्ष । हक्षः । इति शम्दचन्द्रिका ॥ वेतवर्णपृष्ठयुसो, रोजयदिगोमा पने मरोनारियन्द्रः । कुम-गलपक्षः, पुं. (शुकः पक्षः।) मितपतः । चन्द्र. त्रि हागिनोभा कुमुदम्पदिगोमा। पछि कुमुटारि- मम्बन्धि सदानुकूल पञ्चदगकलाक्रिया प्रचय: गुलवल:, पुं, जिनविशेषः । यथा,- हाटित्वः T: non पौनम्तवाचकानि वस्तुनि । नत्ययायः । "यासुदेवा मी रुणा नवशका बलास्वमी। प्रधा.- "मितम्वापृर्यमाण: स्यात् गरूय विशदः शुचि पचलो विनली भद्रः सुप्रभव सुदर्शनः । पीतवेतौ गौरद्विजराजकपगनुहरि मसापनः कृपक्षो वडुलो पदि च स्मृतः ॥" आनन्दो नन्दनः पद्मो रामो रिदिपम्व मो" 'ताच्याः। इति राजनित्रएटः॥ इति हेमचन्द्रः॥ मन्तोमाटायटमहारनतचन्ट्रवालधीताः" म त शुक्रमतिपदादिपणिमास्यन्तपञ्चदश- गक्रमण्डलं, की, (गलं मण्डलम् ।) चक्षुःखेत- गौर: वेतपौतयोः । हिजरालो गुरुचन्द्रयोः । क्षेत्रम् । इति केचित् ॥ जनवर्णगोलवस्तु च। "कप: गम्भुजटाजूटबराट्योः । गम्भुबंध- तव पक्षाभी मासे शुक्रवणो क्रमेण हि। शुक्लरोहितः, पुं, ( शुक्ला नेतवर्णो रोहितः।) बिलीचनयो: इरिपिट्नलमिहयोः । ताप्यों चन्द्रादिकरः शुक्ला करण्यन्द्रनयारमकः॥" खेतरोहितहक्षः । ति राजनिघण्टः । शत्र- गाड़: पक्षे उच्चायवाः । हेमम्तोमा हेम्रोऽयं इति तिथ्यादितत्वम् ॥८॥ रोहितमसाय॥ हैमः । पने हिमम्यायम् । अष्टापदं सुवर्ण-कर्मप्रविगेपेतयोदयगामितियाह्यत्वं यथा, गमला, जी, (गुलं लातीति। ला+कः।) सरभयोः। महारजतं सुवर्णरुप्ययोः । चन्द्र: गल्लपक्षे तिविनाधा यस्यामभ्युदितो रविः । उच्चटा। इति रनमाला ॥ खेतदातरि, वायोः । कलधीत इमरध्ययोः । कृष्णपचे तिधियाना यस्यामस्तमितो रविः नि । , मुगोभितारकूटनीः स्वर्णस्तोमसमद्युतिः । इति विष्णुधम्मोत्तरम् ॥ गलवर्गः, पुं, (राकानां वर्ग: समूहः ।) नेतवर्ण- दहनोपलसत्कान्तिगांडेयच्छविपेशलः ॥" मम्कारकम्णः गरुपनकर्तव्यता “यथा। मजातीयट्रव्यम् । तथा| गहराप्तिकपईकादि। "तारुकूटो कम्यममूहः । पने पार कटो रीतिः । प्राग्वलायनः । उदगयने प्राय॑माण पक्ष । इति राननिर्घण्टः । सशोमनमर्षः कगकच ॥ अथ सोकोत्ती- | कल्याण ननवे चौड़कोपनयनगोदान- गुरुवायसः, , (शुक्ली वायम् इव । ) वकः । पनि । गोपतितार्य कान्तिः रविगरइच्छविः। विवाहाः। विवाहः सार्वकालिक इलेके । इति विकाण्डशेपः ॥ तकाकय । 'पक्षे गोपतिरिन्द्रम्तस्य तार्यस्तुरः। वाम विद्यारम्भम्य शुक्लपनकर्तव्यता यया । मदन- गुलमान, पुं, (शुकः शाल व 1) गिरिनिवः । देवगिरिमनोमसः कैलासय । इति कवि-पारिजाते। इति राजनिटः । तमानहाय । कल्पन्नतायाम्,२ मेषे उदिष्टवर्णनं 1 कुसुमम् ॥ "रवर्गुरोभं गोलग्न ततस्पेऽऽपोन्दुहडितः । शुक्ला, स्त्री, (शुक्लो वर्णोऽस्यच्या इति । अन् । सिक, पुं. (सल + स्वार्धे कन् ।) गणपक्षः। गुवकेन्दृड ही च विद्यारम्भः प्रशस्यते टाप । ) सरस्वती। इति विकारशेषः । यया,- पुष्करिण्यारम्भस्य शुरूपक्षकर्त्तव्यता यथा । शकेगा। इति गदन्द्रिका काकोली। "पहलावास्तु तिथयः क्रमात् पञ्चदश मस्यपुराणे। विदारी। सु हो । इति राजनि रह: ।त. म ताः। "प्राप्य पदं शुभं गमतीते चोत्तरायणे " वर्णा च टन्तिाः कृपापचे ताः पृर्णिमान्ताय मुलके " इत्यादि लागी. स्त्री, (शुक्लं घन यम्दाः । डीप । ) इति तिघ्यादितत्वन् । देवप्रतिष्ठाया: शकपनकर्तव्यता यथा। व्यय-शेफालिका । ति राजनिघण्ट, बतावयव- हारसमुन्दये। युलो, वि। T. 17 तिप्यात्मकः । यथा, । बेतवर्णय ·"पावकः पयमानय शपिनियत r ETV वस्तमममा।९, शूमः। गुतिर मायणम् । यद्यपि पादिस्येभ्यः पादित्येभ्यस्त्वाधान कित्। उपाति रापरिकोजामिारति गुपयेष पञ्चम कित्।) पग्निः। (यचा, भागात | परिजयप यद्यमिमीमावा रामे, "पापकः पवमामय गुपिरियमय पर | परिमोपामि। इति गुड़सवयेण षष्ठ परि-गिष्ठ यापादुत्पत्राः पुनर्योगगतिमा। प्रायम्। यद्यमि विभ्यो देवेभ्यो विमेभ्यो | चित्रकारपः। पापाढ़माम। नयेच मतम परिक्रयम् । मत: कोसा वट-ज्वटमास:तिमेदिनी। मोमिirl चोभारत र भगः पठिनः।पादियोध्यो देवताभ्यपोषणामोदन विनि-मिर्मयः पयमानः सात वधुत पार মুঙ্গাম शुहाक 'शुचिः Amir K. (Tो अपाती यया मयूरः। पारिमिन्दुकल्पः पाम मनागुवतत्व धोया। योगः। पोषधयः रामनमो ... इतिहमचन्द्र: सवर्ष मेवान्त, वि(यया. वनाममंत पलासपितसंसः। कचिदेवदेश समाधा ये काम करियति । हा मेघदूत ॥२१॥ मापि समुदयावगमाए। यया भीमो भीममेग गायन वेरिमामन्तीगानीय "कापाल मजसमयमः सागतीकृत्य के काः । इति। पतएव राहते। नामपर पलाम. | स्थापया तर सगोभमनायो भने । पदयातः कथमपि भवाम् गामार व्यवस्येत्) प्रचितपदं निर्दिष्टम् । रति भावप्रकागः । प्रचाम्निगिनाया ब्रह्मचारी . पताजं क्ली, (पनं परमम् । परनमाकः । इति शुक्रिया. [-] , (गुस्य भावः । गुरु+ "वणे. पा माध्यायगोनो का मामय राननिय पटः । हदादिभ्यः था "।।१२ ममिए।) नोहारजनानामलोष्ण पुनः पुन' ला. (न] की, भवरोगमदः । यथा,। पय | एकता। राकगदादिमन्प्रत्ययम मिपमः। ततोऽग्नः पषिमतः परापेषु.. सभागमा रोगाः। नैषां नामानि संख्या- रातोपला, स्तो, (यस उपम रव पाशतियम्या) माभिमुनी वधं पूर्णदिगानतमस्तक गरा। रति रममासा समस्तर, पुठदेने स्थितः .... "प्रसारिसमाधिमांस- गशिप', (राप्यस्य नमेति। शप+"प्र.पिपि. in ..घायुर्मसंघाः पातु पर रोगा। रविभ्यः पिसः।" पणा. १९५५ ति पिस:) पन्या दक्षिणामाविर में स्थापुतिका सार्जुनपिष्टकाया वायुः। तेशः । चिनम् । इति संचितसारो- पनेन मन्त्रण। प्रजापति नास गिराणी पिडिकाप तासाम। णादितिः। उग्नीदहहम्पतयो देवता रोगा बामपयितन साई- शक्षः पु, पटाक्षः। पामासकहषः। रतिदाने विनियोगः । मेकादगोता तु सभागे।' मेदिनो॥ गुकः । गया प्रति भापा। इति पुमामग्निः पुमानिन्दः पुमान् । ने प्रस्ताधर्मपो लचपमा। शूकमन्दार्य भैदिन्य गोदिकोषी। पुमास पुषं शिन्दम्पस "मम्ताय समुस्तीणे यावरमामि सितम् । राना, सी. (गोऽस्यम्या इति। पम् । ततो महायातिहोमे हत्या ' नाः पुतली। सोणे विस्तीर्णम् । ग्यापरता | टाप।) पकंटोशः। इति मेदिनी। नव- एताया समिधं तूपोमानी त्या मित्य विकल्पो पोइथ्यः माना | पलयकोशी। रति हेमचन्द्रः ॥ धान्यादिगणक्षा समाप्य पदीय गाभ्यायमोमा..." "सतं ग यकामा गत सबई ते चिरात्रया यम्य प्रसिद्धिः ॥ (यथा सुते ।४।२६॥ गानान्स कम्म समाय : रहार "पलत्यफलमूलवकरातासि पयो गरः। दक्षिणा दयात् । इति भवदेशः। "पमा गदुरलामा यमाम चीयते सिते।" पोत्या समर्कराचो फलिपपति") गगी. नि] , (गङ्गा भवति पमाम पणेन रममित्याः। चीयते उपधीयते । रानाका [न] को, घुमवनसम्फारविशेषः। यथा रनिः।) माया। पटसः। पधिनमामाई। “अग्निस्त मारतो माम गर्भाधाने विधीयते। धरः । गङ्गारिगिटे, वि। "प्रय गधिमोसा बदुलथ यजनिभम् । | सपने चन्द्रनामा राजाकाणि गोमगः ॥" राषः, गोके । इति कविकल्पद्रुमः (मा पप निम्तीर्णम्। बहुलं पुष्टम् । यतविरंपत् इति मियादितत्त्वम् । स ट ) मालम्यादः । गोपतिः । पलोहिता.पायुमार। सस्कमागुष्ठामं यया। गोभनमामानमग्नि ) पुत्वादेरदर्शनाददुःसानुभयः । "स्थिर प्रसारिमांसा गर्क पायुम्भ पक्ष संस्थाप्य विरूपाक्षणपाता कुडिको समाप्य लाभ्युदये पतासमामिनि भनि.. पटवषम्य पूर्घोत्तरमापायो फलयुगलमालिनी) गोचते गोषते । इति महानारगन्।' सिर फठिनम् । राजा सावरचितम् ॥ ॥ कमिभिरनुपडता पटराना यवागा मापाणां | सतानित्यत्वादामनेपदम् । पति इ. गतिमाह। पाविभिषिभिर्गुडकः सप्तपारान् सप्तभिमन्यः गुफर, य अ गोधे। विगरणे । करे "Mar: प्य: विगितनिभाए बिन्दवी यं कोषीयात्। माना गयाणारयादयः साधा-कविपदमः ॥ (दिवा-उभ० ३." साभ: तिमिपिताः सविसंधा। रणाः । प्रजापति कि सोमवान्यव कमेट। ग्यावा यादिवर्ष वये जित्यो योदयः ॥ दित्यमाहि देवा देवता न्ययोधापरिक्रयणे भोपं शादिः। विशरण जिभेदः । पनमा पिनियोगः। ॐ यद्यसि सोमो सोमाय वा भावः। र पशुपत् पशोधीत्। ५ “एकी यः गारुधिरप्रभम्त बिन्दुः रा परितोषामि। ति गुड़कर येण एक लोक ग्रामात् । गुथति गाव पाण गुजस्यो भवति तर्जुन पदन्ति।' परिक्रयपम् । यद्यसि पारुषी वरुणाय वा पिटकमार। राने परिक्रोणामिसिगुइकनयेय हितोये रति माधः। रमानाथस्तु "पमारतकोपेन गुरू माम ममुमतम् । परिक्रयणमा यमि पराभ्यो पसभ्यस्त्वा राजमान न्यायाति । ति दुर्गादास । पिया पि विवि मसालादविभम् । परिकोणामि । रति गुरुकवयेण वतीयं परि-गुवा, मो. (एम मोशे+शिए। विश्वन गम् ... मिराजाममा । अयम् । यद्यपि पदेभ्यो नद्रेभ्यस्त्वा रान मोकः । इति मन्दरबापती। "आमाभा बाम: शिरोरया राया पारिकोणामि । इति गुड़कवयेण चतुर्थ परि पि, पु, (गुरुति पमेमेति । मनामी मति गिरादित्रासमंत्र। गिरादिनामम: विरालालसेना." शिक्षिकामा "गुजयामिवियाः गिराना या. सानिमितमोपमा मिराशा सामयिxnr देवयाला परिचालित गुहारमः । इत्यमरः । पोमः । "पाभोमदार वारिजिन्दुरको दिनपक्षिर यमामभमः।' मा चनेन मग हवादानयत् । प्रजापति मम्।" .. 1 ।

·. " . शुण्ठी पत सूर्य गचिरग्निस्त्वमी स्मृतः । "प्राचामः स्यादाचमनमुपस्पर्शः शुचिप्रणीः।" निग्धोष्णा मधुरा पाके कफवातविव तिपान्तु मन्ततावन्ये चत्वाग्मित्तु पञ्च च ॥ इति शब्दरत्नावली वृषा स्वा च नि:श्वासशूल काम हटा :: पायकः पवमानय गचिस्तेषां पिता च यः। शुचिमनिका, स्त्री, (शुचिर्मशिका।) नव-इन्ति नीपदगोया-धानाहोटरमार :एते कोनपवाशायः परिकीर्तिताः" मालिका। इति राजनिघण्टः । भाग्नयगुणभूष्ठिं तोयांगं परिशोपयेत् इति कौमें १२ अध्यायः ॥ शुचिरोचिः, [स] पुं, (शुचिः शुलं रोचिः | संग्रहन्ति मलं तत्तु ग्राहि गुण्यादयो सय्यः । यथा- किरणो यस्य ।) चन्द्रः । इति केचित् । शुक्ल- विवन्धभेदिनी या तुमा कयं ग्राहिणी "तपनम्तापनसव शुचिः सप्राम्बवाहन: ।" किरणे, वि. शक्षिर्विवन्धभेद स्यादयतो न मलपातने शाम्बपुराणम् गुष्य, ई अभिषवे। रति कविकल्पद्रुमः। (वा-- इति भावप्रकार गुमः। ब्राह्मपः। इति केचित् पर०-पक. सक० घ-सेट । निष्ठायामनिट।) अन्यञ्च । अन्धकस्य पुचविशेषः । यथा, भागवते ।। तालव्यादिः।पक्षमस्वरी। तालव्यवर्गाद्योपधः। “शुण्ठी तु कफवातघ्नी सहा लप्पुदीपनी १२४ । १८ ई, शक्तः । यहा, यात्तोऽयमित्यके । अभिपवः विपाके मधुरा या प्रद्योष्णा कटुरोचनी "कुकुरो भजमानय गचिः कम्बलवहिपः ।" मानं मन्यनं पीड़नं सन्धानश्च । इति दुर्गा- इति राजवल्लभः 'केयः । इति महाभारतम् । ३१२३१४) दास: ॥ शहा, ली, गुण्ठी। इति शब्दचन्द्रिका । चि:, स्त्री, (गच+इन्।) कश्यपपन्ना-गुटीरता, स्त्रो, वीर्यम् । इति विकाण्डगेषः । गुण्डः, पुं, (शन गती+ अमन्तात् डः।) मट- मानाया: सुता। यथा- गटीयं, ली, वीर्यम् । इति मदरतावली निर्भरः । इति हेमचन्द्रः । करिफरय (यथा, "पट सुताय महासत्वाम्तामाया: परि गुट, खोटने। ति कविकल्पद्रुमः ॥(भ्वा०-पर- महाभारते । । ३५॥ ३५ ॥ कीर्तिताः। अक० सेट्)खोटनमिह गत्याघातः । शोटति “घण्टाशुण्डान् विपापाप्रान् सुरमाल्यपदा- की ग्वेनी च भाषा च सुपीवी शुचि पयः सेतुना । इति दुर्गादाम: । नगान् । गृधिका" गुठ, र खोटने । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भवा.. पर्मिशितधाराप्रैः गावापाममात्यय) रति गारुड़े ६ अध्यायः पर०-प्रका सेट् । ) खोटनमिह गयाघातः। गुण्डकः, पुं. गीरिटकः । इति शब्दरबायली। "धि:, वि, (शुच+न् ।) शुक्लगुणविमिष्टः। र, गुण्यते । इति दुर्गादासः । युदयेयः । इति गप्दमाला उत्यमरः । गुहः । (यथा, महाभारते । १। गुठ, र कि शोषणे। इति कविकन्यद्रुमः । गुण्डरोहः, पं. ( गुगइया रोहतीति । का+ १२८ । ४८॥ (चुरा०प भ्वा-प्रकमेट। ) , गुण्टाले । अच।) भृटगम् । इति राजनि पट: ॥ पुस्त- "मोडायमान ते सर्वे मुचियस्याः सन कि, गुण्ठयति शुण्ठति पत्रमातपात् । रमा- कान्तर दरोप पनि पाठः । ता") नाघम्नु भ्वादिपर्श गुप्कोभावे। सुगटिपक्षे गुण्डा.सी. (गन् + 8। टाप ।) मद्यपानग्यम्। पतृपक्षतः । उनि मेदिनी ॥ * ॥ परवर्णपणे । गकीकरणेऽयमिति मत्वा म्वाटी गण्ठति पवं प्रयस्तिनी । वैच्या। गुग । हस्तितः । गन्तवालनात् चियंया,- चुरादौ गुण्ठयति काष्ठमातप इत्युदाइतवान् ।। इति मंदिनी ॥ कुंड, इति भाषा ॥ नलिना । "देवान परलियं दृष्ट्या विरमद यो हरि स्मरन् वस्तुतस्तु उभयत्र शकीभावः पन्यया भावा- ; इति विन: । कुनी। इति मनमाना । 'स्पृष्टा परमवीट एम्तमसान्तनात् शुचिः" दिकम्यैव प्रेरणवाचित्वामुरादिपाठोऽनर्धकः 'गुगतापानं, ली. (शुष्टाया पापानम् ।) मद्य- पनि वववत हजम्मख ५५ध्यायः॥ स्यात् । इति दुर्गादामः । पानग्रहम् । तत्पर्यायः । मदम्यानम । त्य. (निरपराधी । यथा, महाभारते ।।१४८१ गठ, क पालस्य । इति कविकल्पद्रुमः । पुरा- मरः । मदम्यानम् । इति गदरदायी । "पहो धिक् धनराष्ट्रग्य बुधिर्नास्ति मममी पर० पफ मेट्।) क, गोठयति हरः क्रियासु गदारः, पुं. (गगड़ां गतीति । ग+कः।) : गुपीन पाणुदायादान दायामाम मन्दः स्यादित्यर्थः । इति दुर्गादामः । मौष्टिकः। अनि मदावायनी (मा शत्रुपत्।” गठिः, सी, गठि गोषरी+रुन् ।) गुण्ठी। गुरगा । “फुटीगमोग महाभ्यो :।" ५। ३ । सान्तःकरण: । यया, मनः । 011 इत्वमटीका (यघा, पायाममायाम् ।२०१ ८८ तिरः । सम्पम डा।तिमिन चांग निर्व मवेत विमान पेटविटी गुदीन् “कम्झिन् गताट भाव दोतरसे शक्टिमकान हर कीमुदी ) मी तितं रघोभिजपि पृष्यते ") पुरुषै। गलान', ,(मन पर्माति। एमपी ला. सी. (शुऐषिः । मुक्तिन) पि भूतिभाजि मलिने नागरमप्दो दिड़. +पच ।। तासि पनपय:: बावन् । रया माय ") गुलिया. मा, निमिहा। इति पित्त चं माम गुपद मरज: सामादिशी टीकरी, (मलि+याही ।) गुवायम्। महारदाधिपा मधला मुंट रति भाषा । तत्पयायः । महापधम र गनिमृपिश, सी. (गामिनी fire नमः मुधितां भवन्ति गुपयः मौन विम् नागरम : दिपजम् ५। पिा) चन्दगनि मिर: ययापर। मरः । गुष्टिः । शिलाप मीना जाता न्य पयामि मस्तनिपटं व जीदिनां द्रभेदशम् ८ अपरम् १ । इति दिः) । दिदा बौदा 'दावाली रिमोपन घटापार'री। मारियमिर परमदम् .. पटरम् ।। मीरम् १: : ला. दि. रा. स. मा १५ पारादरम १० . अतिमदरसना पEIR REEम । मान! । :::::::: एं cिar. वरदम पिादन। मनश Ter शिरोदर 5.HEETakikte तया!.c:- कारनामा - - ·इस देवीपुरारे देखोनिलाध्यायः ४५॥ शेषेणैव भवेच्युरिहा हिरामणम् । . . J.. . 141 ग्रामाइहिस्ततो गला प्रतिस्पृष्टेच वास। "प्रधादास निवृत्तषु सुनाता छतमाहा। इति चन्द्रालोकः खल्यागौचस्य मध्ये तुदीशंगौच मदि। न तु पूर्वण शुद्धिः स्यात् सकालेर भूतादिनधिमविप्रः। हिमनमः। “नगरपाचिन्तनादापि गोध्यो म दिपातकात् ममानं लघु चापौच पर विधि "मगमति)पश्विीपोतइनि, दिन हिममाप्याता देवी रद्रतनी स्थिता यदि स्यात् सूतके मृतिम तकेच भतिभा. शुखम शुद्धिः शुद्धि महः, त्रि, (शुध+त:1) केवलम्। (यथा, | "उपकारिणि विथ शुहमती यः समाचरति माना। रति जटाधरः। मनुः1८२०८। पापम् ।। प्रयोजकमम्कारपियः । यथा।। "तडागमेदक हन्यादपस गहषधेन वा। तं जनमसत्यसन्धं भगवति वसुधे कथं वहसि | मंम्कारकपत्येन तदापि प्रति संकुर्यात् दाप्यस्तूत्तममाहमम्") गइमाम, क्ली, (शुई मांसं यम्य ।) मांसयनन· मग देभावरूपत्वे गम्तदमारायवे' निर्दोपः । (यथा, सहरसंहितायाम ।४८४विशेषः । यया,- विरोधात् । पतण्य गरः। "मुर्वे च गुहकाञ्चनविनिर्पिता: थेयमो "पाकपाये तं दद्यातलं पा सदमावतः। "ततः ग्राइमग ही तु कुयाटकादये हदा) वहिनहरिद्राच्च भर्जयेत्तदनन्तरम् ॥ कर्तुतात्कान्निको गहिराइ पुनरवर! पयित्रः। इति मेदिनी । (उज्ज्वलः । यथा,रघुः। छागादेरस्थिरहितं मांस तर खाइम्वण्डितम् प्रणबी चतुर्याहादी। कयमग ही धौलनिर्गलिस हस्मिन् वृत नगर्जयेशनः। कालागीचम्याधिकारिविवषषलादत "काप्यभिण्या तयोरासीत् व्रजतोः शुद्ध मिहयोग्य जलं दत्त्वा लवणञ्च पचेत् ततः । कत्तुंम्तात्शालिकोति । धेशयोः ") | मि जलेन मंपियवेमवारं परिक्षिपेत् । भावनिठा गुदि कम्पाते। म, शकः । इति धरणिः ॥ रागान्तरामिथित- द्रयाणि येवारम्य नागवानी दलानि हि। कम्मान्तर एव । इति थाहविकः । रागः । इति मंगोतशास्त्रम् ॥ * ॥ शरीरा-तण्डलाय लवङ्गानि मरिचानि ममामतः । भांवरूपत्वे प्रयाचम्य सदभावरूप' गहताकारण यथा,- अनेन विधिना मिह शुइमाममिति स्मृतम् । सयावे यशीचमारोऽपि न म्यात् । नारद उवाच शुइमांस परं रथं वयं कथञ्च वृक्षणम् । शहाभायरूपे अगोचे मत्यपाय "मानवानां हिमादीनां शरीरस्यापवित्रता। विदोपशम येह दोपणं धातुबई मम्।" तदानीं तत्पुरुषोयग। - भवेत् केन प्रकार कथ्यतां तत् मदाशिव ।' इति भावप्रकायः॥ भावादनुत्पत्तेः । तम्मात् । मवेदपुराणादिशास्त्रज्ञानां दिजन्मनाम् । शुद्धवलिका, स्त्री, (गुदा यक्षिका लता।)गुडूची | खम् । इति शुडितवम् non जितेन्द्रियम्मृतिविदां तनोः कथय पूतताम् ॥ | इति शब्दचन्द्रिका पवित्रलता च ॥ "अधादिमदागीचमूईचत्तेन शुधति। सदाशिव उवाच । शुद्वान्तः, पुं, शुदः अन्तो यस्य । गुहा रक्षकाः अथ चेत् पश्चमों रात्रिमतीत्य परतीम। यथा देहापवित्रत्व विप्रादीनां यतो भवेत्। अन्ते यस्य इति वा।) अन्तःपुरम् । ( यया, अघहिमदागौचं तदा पूर्वेण सभा देव शृणु तव मव नराणामानुपूञ्चिकम् ॥ कुमार। ६ । ५२॥ प्रघहदिमत्तन्तु। नातके मृत ऽसति जलौकोभिः चते तथा। "विधिप्रयुतासत्कारः स्वयं मार्गम्य दर्शकः । स्वपुचजननायीचभ्य पपवित्रो द्विजादीनां देहः भन्थ्यादिकर्मस ।। स तैराक्रमयामास शुद्धान्तं महकम्मभिः ।.) पिटमाटममरणाशीचम्य ।। अपूततनुरुमर्ग नरो मूवपुरीपयोः । नृपम्यास गोचरकमान्तरम्। इत्यमरमदिन्यो "जाते पुच्चे पितुः मान सलन्तु विजन पम्मण्यम्पर्शने नेव ब्रह्मयजयादिषु ॥ राजयोपित् । इत्यजय (यथा, नैपधे ।।१३। माता शुध्येहगाहेन यानात्तु स्पर्शनं ति। सापात नख गङ्गदन्तखादिभि: शते । "शुद्धान्तसंभोगनितान्ततुष्टे शुध्येत् विप्रादेरणचिः काय: गबात : कण्टकादिभि: न नैपचे कार्यमिदं निगाद्यम । जननाशीचमध्ये तु यद्यपरं जननं ४... भुमा इम्तागमोचिष्टेऽपवित्रः कतमैथुने। अपां हिताय न वारिधारा पूर्वाशीचव्यपगमे शुधि: अयने प्राणादीनां गरीर भुरकर्मणि ।। सादुः सुगन्धिः खदते तुपारा।") प्रभाते दिनवयेण भरणायोचमध्ये स्वरादिभिरतःपष्टिरोगयुक्तहिजन्मनाम् । अशौचान्तः1 इति धरणिः । ऽप्येवमिति - 'दपुरमयतं पृजादानहोमजपादिषु ॥ राहान्तपालक', पुं, (शुद्धान्तं पालयतीति “यस्य यस्य तु वर्षस्य यद्यत् स्यात् । धूमोहार वमो थाइपतितावादिभोजनः । पानि+- बुन्।) अन्त.पुररक्षक। तत्पर्याय' । सया चरत स्खलने मत्यदेहापवित्रता। यहदौवारिकः २ कक्षारक्षक: ३ रात्रि- स तव वस्त्रशु विच रहशु हि करोयरि। पपविध हिजादीनां वपुः स्यादाहुदर्शने। हिण्डक. ४ । इति शब्दमाला । तस्य लक्षणं | समाप्य दशम पिण्डं यथायाम्समुदालन, गर्षितदानग्रहण पतिते पातकादिमि। यथा- गोधान्तेन गहिः स्यात् जातके मृतक पिधा] " कुलोहतः सूतः पिळपैतामहः चिः। अन्यानामाथितानाच त्याचा मान सायमादीनां तनीः सध्यादिकम्स" | राजामन्तपुराध्यक्षो विनीतय तथेष्यते । সীমানা অনা মা रतिपाचे उत्तरपण्डे १८ अध्यायः। इति मा १८८ अध्यायः ॥ गौरमपंपकरकेन तिलतलेन सयुतः । गाना , (महा मा यम्य ।) गर्दभः। गहान्ता, सी. (महान्तः पाययत्वेनास्यम्या- शिरःसान ततः शत्वा रति विकाडगेषः । पविवायुनो, घि हिपच । टाए ।) राजो। यथा,- दत्, वि, गहा दन्ता यम्य मः ("पणाल- “हान्तय विशान्त गुहाता राजयोपितः।" एहोला गा सुवर्ग व मालानि सुभान | वासीयुगं नव शुभ्रमवणं शुइमेव च ) परभरपपराश्यय । ३।४।१४५॥ इति धरणि स्पृष्ट्वा मंकीतयित्वा तु पद्यात् शुहो इति दसरा दवादिगः1) गलदायुधः। मुडापति, स्त्री, (गुहा पपइतिः।) पल एहम हिः द्वारविरोपःयथा,- दिना । त्याज्य त्यागाहम् । गो तस्मिन् समाधिः गाददारगियो। “हापद्धतिरन्यम्यारोपार्थो धमनियः । शको मालामान धारयो मदनादनः । नायं सुधांशुः किं ताई योमगङ्गामरोगहम् भाशयाद्विप्रमुच्च.. मनि.पं. (मुरा मतिया) चतुर्विशति- ग.डि', स्त्री. (गय+लिन् ।) दुर्गा। यथा,- परि सयर- रति महो। ११. त्रिीपदे। 11 ·१ स्मृताः " पतिः। . गधि: शुधिः शुद्धिः रिलोपनियोगे तु मराविरिष्यते ॥ पमध्ययमयन तम्मिन गो यमेगा মাসয়ালা দমন বি হালিম भन्दा पानामतः नीषा यदि म्याद गर्भ पग्विमन्नयनादार यदि यिमोऽयु पातयेग। महोपाध्याय कर कट्टी • गातातपः । मयः। गोगटे या गला विराग पिगुध्धनि । "गोकुन्नि कन्दुगानायां तेमयन्वेयन्त्रयोः। दा माममनाम दियम: गहिरिधि पम्पिमशयनादर यायग्माम रिजातयः । पमोमांयानि गीचानि स्तोपुवानातरेषु च ।" मियत्यां यधामामानिर तलमे वारः । दियमेव गुदिः म्याहाममां घाननेन प.. मनः। अन्ये तु पतराय येग्ये पवादमय च ॥ मजादिं व मेनेव वाहा वियोग्ययोः । “मतिका विमुपरकाया गीरज: मीरम्मयः । सानि तु गण दिपा प्रकीनिमा । म्यगं विनानुगमन गद्रो नरोन अचशि on रजोभूश्वायुरनिय वर्ग मेध्यानि निर्दिीत्।" दिभिर्मामतम्याभिगंभंसाये विराध्यति । पना गायो मरियर माग्यो प्रमुतिका बौधायनः । अम्यपरले माग्रीमानेन मी रसम्बना । दागवेगाध्यन्ति भमिठवनोदकम् ।। "पदाः मत्तताधारा वातीताय रेणवः । रामभुमतुति पता देवपवयोः । उदयमा मलिका यापि पन्य मम्मीदयदि। पामराः शुचयः मचे वर्जयित्वा मुगकरम् ।" ये कमगि पैर ध पदनि शुध्यति ॥ | सिरायैव गुहिमादिति गातातपोऽन- । गालिग्निती। पाकरद्रव्याधि प्रोषितानि का नारी पितु हे सूयते मियोऽयवा। योग गुपोनि II यमः । मिनीचं घरेत मन्यक् पृथकम्पानध्ययस्थिता। नयनातजनं गायो महिपाशगयोनयः । "पाममाम तं ती चेहाय फनमम्भवाः । न्धुपगमवेकेन शुध्येत्तु ननकम्निभिः । गुध्यमित दिवमैरेय दशभिनाव मंजय: ॥ भागस्थिता दुष्टा निष्पाताः गुचयः मोः महामनं पायात् गयनादीनि चेव हि। काले नयोदक गुहं म पातयन्त ताम् । यो वा परो वापि म दशान गुध्यति । प्रय दया दिः । वाम । विष्णुधर्मोत्तर। "पामर्मस्तानान्तु वाधार गुध्धन्ति "सुवर्णमप्यममारमा किरदमयानि ध । "मुखपच गी: गहा मारियक्रम शुचिः। घान्धया: । कांमायताम्रप्रत्यानि वपुमोममयानि च। पुष्पापाप्न फलानाञ्च प्रोक्षणात् गुपिरिपते." घोमानेय कम्पेन शुध्यन्ति हिमनामयः ॥ गिर्नेपानि विगध्यन्ति यलेन जलेन त । एमामाभ्यन्तरे गृमी वान्ने वाई विदुः । शुद्रोनिहामि शुध्यन्ति विधाचाराब- "मनिका मन्तताधारा भूमिस्तीयं हुताशनः। 'नतीते हिवर्षे ये भूसे शुध्येत्तु पक्षभिः । पारिभिःn | मानरियापि दबों घ मारतय सदा लम्वन्तदंशाई प्रेतत्वं यदि गच्छति । सूतिकागयवियम बरजस्वलाहतानि च । शुचि: " “य एव विधिः म्यायागीचं नेय सतकम् । प्रतियानि सानग्नी यच यावत् महेदपि " बोधायनः । पनेकोदाचे दारगिले भूमिसमे - गामटतचूडानामशुदिनगिकी मृता। त्वं पित्तलम् । पपु रद्गम्। यसपावं यावत् । इष्ट काय सहीभूताः इति । सहीभूताः तडकानान्तु विरावाहिरिष्यते ॥७ कालमग्नि महेत तत् पायं प्रक्षालनान्तरं । परस्परसम्यहा: विशुः । प्रोषणेन पुस्तकं गाईन मपिण्डास्तु शुध्यन्ति प्रेतसूतके । तायतापनीयमित्यर्थः ॥ युहम्पतिः। इति 10 गातातपः। गए मकुख्यास्तु सात्वा सध्यन्ति "प्रग्भमा हेमरयायः कांस्यं अध्येत ममना। "तापनं सतलानां सावनं गोरसस्य च । गोवना: ॥ | पम्न स्तामक्ष रत्यक्ष पुनःपाकेन मृण्मयम ।" तम्भावमुद्दतं शुध्येत् कठिनन्तु पयो दधि । ध्ये विमो दगाहेन हादगान भूमिपः । राजधने । प्रविलीनं तथा सर्पिविलीनं यपणेम त। न्यः परसदगाइन शूद्रो मामेन शुध्यति । "पजलोछिटकांप्य यत् गदाघ्रातमथापि वा। पविलीनं कठिनम् ॥ ॥ मनुः । गमे हनि शूट्रम्य कार्य संम्पर्गनं बुधैः । गठ्ठपोष्टिममि च यिश ये हाभिस्तु तत् ॥" "ट्रय्याणा व सर्वेषां शुहिरुप्तवनं स्मृतम् । मेव विशुचिः स्यात् सूतके मृतकपि वा ॥ दगभिदिमरिति शेषः । तथा च । प्रोक्षणं महतानाच हारवापाच तक्षणम् ।” स्थित पत्तियों राषि दीक्षित भगिनीसुते । *कांस्य न धावयेत् पादी यव म्यादपि भोजन- इदन्तच्छिष्टाधल्पदोपे । उतावनं वस्वान्सर- स्कृते तु विरावं स्यादिति धर्मो व्यवस्थितः। 'मिति।" | निर्वापणेन कोटाद्यपनयनम् ॥ शातातपः । त्रिोरुपरमै स्त्रीयामूढ़ानान्तु कथं भवेत् । यव पावान्तरे भोजनं तव गुतम्यैव तस्य | "लोवाभिगतपतितः सूतिकोटक्यनास्तिकः। रावेणैव शुदिः स्यादित्याच भगवान् शियः । साइचयात काम्ययच्युतिः ॥ * ॥ बोधायनः । | दृष्टं या स्यात् यदन्नन्तु तम्य निष्क तिरथते । दा भोजनकाले तु अशुचिर्भवति हिलः । | "भित्रकां तु योऽयीयात् नद्यां सात्वा अभ्युच्य किश्चिदुहृत्य भुनीताम्यविद्वितः मौ नि:क्षिप्य तदनासं साला चेव विए- नपेद्दिजः। | देवन्तः। ध्यति | गायघाटसहस्रन्तु एकमतस्तत: शुचि: " "चाण्डालेन शुना वापि दृष्टं हविरयधियम् । फिप्सको यस् फुरते तदन्येन न शक्यते । देवलः । तामरनतसुवर्णाग्मस्फटिकानां भिव- पिडालादिभिरुच्छिष्ट दुष्टमनं विवर्जयेत् ।” स्मात् चिकिरह कम्मर्श शोभवति नित्यशः । मभिन्नम् । इति भिवत्वेऽपि न दोष इत्यर्य: अन्यत्र हिरण्योदकस्पर्गादिति ॥ * ॥ मनुः । मिशी पतिका नक्तं कुमारी च रजस्वला । | विषमुः । शारोरैमलः सुगभिर्मा यदुपहतं “अनिम्तु प्रोक्षणं गौचं वहनां धान्यवासमाम् । दागदा तदान्येन कारयेत् क्रियते सदा तदत्यन्तोपहतं मर्च लोहमाण्डमग्नी प्रतात | प्रक्षालनेन त्वस्पानामधिः शौचं विधीयते ।" तोभूतं दिमं विप्रो योऽनुगच्छति कामतः। अध्येत । मणिमयममममयमतमयश्च सप्तरावं | गुरिरित्यनुत्ती विष्णुः । गुड़ानामिविका- त्वा सचेलं स्पष्टवाग्निं तं पान विराध्यति । महीननेन शृगदम्तास्थिमयञ्च तक्षणेन दास राणां प्रभूतानां वायग्निदानन सवलवणाना- काहात् पचिये गहिवंश्ये च स्याहाहेन त। मयं मृण्मयं नवादिति । लोपटं सुवर्णाय-खेति R* अङ्गिराः । ट्रे दिनवयं मोठं प्राणायामगतं पुन: ॥ एकपरम्॥५॥ मनुः। "यथा यतस्ततो वापः शुहिं यान्ति नदीं गताः रम्प टास्थि मोइंसात्वा विप्रो विशुध्यति । "त्रीणि देवाः पवित्राणि वाद्यपानामकल्पयन् | शूद्रादिपरहेप्दवं प्रविष्टन्त सदा शुचि ॥" १ चम्यैव तु निम्र हंगामानभ्यार्कमीक्ष्य दा॥ पष्टमद्धिनिर्णितं यच्च वाचा प्रशस्यते ॥ प्रविष्टं स्वत्वापादकप्रतिग्राहादिनेति शेषः। = मिपिण्ड दिजं प्रेतं विमो नित्य बन्धुवत् । अष्टमुपधातशहादिभिरक्षातम् । जातक्ष | "मुकुग्णपं मकद्दमं तेभ्यम्तीयमपाम्य तत् । शुध्धति विरावण मातुराप्तांय बान्धवान् । सदा शुचि इति याबरकाकवाक्यत्वात् । प्रक्षिपेत् पञ्चगव्यञ्च समन्वं सर्वशुहिकर : विनमत्तितेपान्तु स दमाहेन शुध्यति । वाति अपघातगायां पवित्रं भवत्विति | अपास्य कुलपं तेभ्यो बहुतीयम्य एष वा। .. 31 ·म। - - । कोयामी मम्प्रमाधिस्तीयाद्रियस्य च "कुमरम्त गुनि जानः वापिसोनदा मारण्यवरथः ।। मित्रमविधिकृjTami " सिर भामर (सामा देवर परकी-मगरपटावरकर पाहतामिमहाvिrrin १२२ गुडि गुतिः সুন্ধ: ranविंगत नायकुमान मारे। पाधान्तः पुनराधामेत् वासो व्युत्परिषायच। ल धारय मां निय पनि ग नाचिरेमवपूवंशम् । ते निठोषिते खाप परिधानेऽनुपातने । मण्डपस्यिया,-- मादि पवारच्या पत्र-पय मयों- पचत नापामेत् दक्षिणं यवर्ष समित्। “पश्चगयेन भूलेन मण्डप परिमोटे साभिमानानुः । तिठस्यम्यादयो देश विकत दक्षिणे।" गौतमीये। 'गनिमायामा ममातिमन्दिर। इति गारुड़े ८० अध्यायः । "गगन तदर्गमन्डमा: राधामि मदना मापितं यया। प्रन्यचा पञ्चगथममायन्त तवर। सानिदिमामात्र मवेधित "मणिरतप्रधानानां सामु बाफलस्य च। "बलमा दुग्धभाग गोमूत्र भारत में मामवतुष्टायाना मेनदास्मयानाश एणगुल्मौपम्य च । तच पसमावं म्यात् । समिरमरवीत्।' माजमान्याजिनानाच सातामा पाससाम् । दधि प्रतिमान' स्यात् परवशानामगापामभ्युना राहिरिष्यते । प्रथवा पञ्चगश्थामा मानो माग mपमान किनिदिनवयात्। मामामयोगन हिलकल्कन गोधनम्। । मूनमन्त्रेण समन्वा व परिमोद frमामिपमेमः ।। शासिज्ञाना वसायां गति: स्यात् मा तेन सविधियात् सर्थ । tarमार मम। भाना. "Airrमयादि। भागदप्तासियाणा सक्षणाधिरिष्यते। प्रापहिर्गोपादेया। नन्दादिमा पुनपान भाडामा भएमयानाच सहता। यहोदनपुतः, पुं. (शुबोदनस्य इतः). remeनगदमेपर। पामा कायामाः पयं योपिम्म कं तथा। रतिमचन्द्रः। Emraanा। रयागतमामात दामवर्ग यत् छातम् । (अध,लय भोगौरितिकविशाला fraghuntfee पाययस विरामीतमनेकान्तरित सा । घर.-पक. पनिट)ल, परन्। TROHttarn.s:* २हित पानाहामा वानस्य तु मुख पथि। लोक: घानात् । भो, गोहा। witter पंधानामपि गोमालास्तमन्धयसताः स्त्रियः नारीत्यव गुध्यतीति निधि romaniमामा मिति पानिपो हिन्द्रानो पाठे पागम्युपिन्दवः ॥ श्री कर्मणि शिरूपम् । इतिहास 'ntertamilमिपिथी पालदाहगोतामधर्मः। गुम, ग गत्याम् । रति कविशाला मपादुर्भपनात मकान वेग्ममम्मानाजसाग पर..मम. मेट् ।) य, गुमान । tiritNNN माराव गोधात मधिकाग्यिते। इति दुर्गादामः। .rafariuमर । সোনালি মহাশি যাই । शन: पु. (गुननि मदा समातो वापरावाधानचारण वपुमीमयोः । गुन+क:।) कुकुरः। यथा- Premarriam| maratmanna मध्यालय माय गंधायहरणना स्वामपि नवदय: गिन्धावहारतः।" त्यमाटीकाया irailer रनमा प्रमर पर गनि: फनपारने। (गुमति चिम गच्छातिमा गांमी भारारित्व मा मगया शुधिः । निघणा टोका देवराजयमा। Hortinent रणारंमतीयानि नाय पघि हानि च। सो, सषम्। रतिवेदमारेर IT भूत मारने सर्वात पनितानिच। ५018) treme दोबादरम्यानममेध्याभिशतं भवेत्। नागेशः, पुं. ममिपि । भ. भगनाव मान्य अभ्य प्रोवनतम् । पुचः । पम्बरोपण यातायात नाम विराव का पिताय भोगने। গিব। শিক্ষা বার্গ traमाम् । बापू नयतिबिघायत । TREATrrFriet। काण्डे १ भगः। (वनमापात ri महापाल योगायें देव मारिष:। पाशानदमाप मतियारलापमादिनः । पोतिरिपन्नापजोगा Premrritain मा मापा बानमाचीतातो पियामिनमा विधाय पालतुय यमबाट MidniETHMANTIMATAIMER Tre पर मदन । तामा १४ पप्याय: Avari पदमपुर महापागार्य मागत rfrai Terrif रहरमापति। Prerana तमामय र rurrrrrrr. Printerror Tirtarfree In .. मा - ·- - 1 - For remindianfere. (गो.""rrfanfait(मीनिं. Art) Her: |.1 नि 1.मि) recretto Ri (आदिलः fre: { या I Rinfrint दिद: :! *मना wि.irrfanfirm. "efini.. दिन) C: Raisinform.ruirrer ... भागी समी) दोन er Praftwari: मिनिममा.वि mirmirefrim सnिgr:.) मा. (एमाः) मेयरः । त i. (मामा) पाय मानमnitoriसिविाम गरः गुरुः पापायुधः सचिरनन्द्रय । परिचा)। लिहा.......frri ..मे.दा.- रिपोच मगि मानिसमावि दुगां नदार राहः मनिनना। itr: (गनासो वा रामनाम: प: पायाभव ते गमाया पिता | PRATE.बाव।) गम्मरनियाप:। रति मारमंतः। fr.farrant (E, मासिनोकायमा- Hit निाममा नागरी विम्य परि। *FREnामदग्वेिप। हामि माग !" "एन पामार पिया मायापनि गमिनिग्न मुभ माणिकमोटियम्।" Taman रति मंधारतसम् धा, सतिमिया | 101 गिंद्रामार मुघागराम दिन नियममार, वि. (गुभं करोति । गुभ -ल. माय गमामीरा शामित मुंपमा पञ्।)मानकारकः। समाभरिमोंगे। पप रनिनि:yter*गा forms mm+ "पाहियोग र समकारो मारमामारी!" nangन गती लिन उगपधारा: AIIMinim। “न: मनमायामामामामापासार. 1 FEE मा मिनमो यारा मनमा) सभा (अभं करोति माय 7. गटोपपदादयानिकर्मः पये शुभ, पदागिनियोः । पियमा डी । ) पाती। शिमग्यापनी परयो रसिद: माय को मा... रिमन ...गभदा.पं.(गर्म ददातानि दा :) समय- यं धन प्रायेगा । मर्ग: हिरवानीरगभीर मारि गीभ । HIROr ; : पनि शुभदालरि, विप्र भार-युगीर गीर धामीरजवीरयारलोग गुम्भ भागनगिनोरिति पनि। RIA (पारिमायाम् ।८।२२ । निरन्-प्रत्ययष्टिमीपप निपायी। दुर्गादामः। “पापाचा हा मापात् भोर पादिन्यः । रामद गोरख गुभ, हो। नियरियमः (RT-ठायं चापि मण्डलं गभदम् ।) प्रसाद पायर।" इति सकायां देव. पारमा पर।) म. शुभा। ट, गमदती, मी. (गभी दनौ ययाः।डी।) जयस्वान्द्रवायू । यथा, शर्वः । । । गोमन । न गोमति ममामध्ये सति पता सदनभयोगि। मुदती। इति मेदिनी निस्वावादिति रमानाथ: । पम्नुसम्नु गोमत गुमपरिका, जी, (सभानि पयाचि यस्याः । "गुनामोग गुनममाए धत्तम् ॥") गोमः पपादित्वादन् । तत: गोभ वापरतात साधे फन् । रापि पत रत्वम् ।) गानपी है गनासीरा इन्द्रयायादिवी वा।" इति। की माध्यम् । रति दुर्गादासः । इति राजनिघण्टः मलविका च। द्वाप्ये मायः) गभ, की, (गोभने राति। राम दीप्तो+क:) गुभवामनः, (राभं गोभनं यथा तया वामयति ने:., (नति चिन गतीति। गुन गती | मदनम् । इत्यमरः। (यथा, कथासरिक्षागर। मुपमिति । भ+ वस+पिच् + ल्युः ।) सुपु. - गुपधार कित्।" उपा• ४११८॥ति १२४ । ११२। वासकरगन्धः। यथा, न् । म च कित्।) कुकुरति हेमचन्दः "पछी मूमीऽयमभं राममित्यभिनन्दति ।" "मुखवासकरो गन्ध पामोदी मुखवामनः । मी, प्यो.(मन +गोरादित्यात् डीप)कुमरी। पाकाष्ठम् । इति राजनिएटः । (इदकम् । सुपशमन इत्येके गुभवासन इत्यपि " इत्यमरः । (यथा, भागवत । ८।१८ प्रति निघण्ट:।।। १२ । गभपर्याय गुम. पति गप्दरतावली "पहानिरीयतामया दास्याः कर्म मित्यप्ययमप्यस्ति। इति कायिका। 21 गुमसूचनी, स्त्री, (गर्भ सूचयतीति । सूच् + घसाम्प्रतम्। १४.) निच + स्पः । त्रियो डीप।) देवीविपः। महायं धनवती गनीय रविरहर।") गमः, ए, (गोमते इति । राम+क: ।) विष्क- सुवचनोति स्याता । साच स्त्रिया पूच्या कुमारड़ी। इति राजनिघ एटः ॥ भादिसप्तविंगतियोगान्तगंतवयोविंगयोगः । तया: ध्यानं यथा- नोर:. ए. फुहारीममृतः। इति विकारहीपः तव मातफनम्। यथा, कोठीप्रदीपे। "रला पप्रचतुम्मुखी विनयनो चामीकरालता गुन्ध, कही। रति कयिकम्पट्ठमः । (चग.. "गुभमस्तःशुभशवरायां पीनोत्तु कुचादुकलवसना इंसाधिषदा.परा पर..पका-मिट । का, गुन्धयति । अयमात्मने शुभोदयटी विदुषां समाणे। वानन्दमयी कमबहतुकराचाभीतिहम्ता पदीवेक । इति टुर्गादाम: करोति नित्यं शुभकम्म धीमान् शिवा न्य, ब गुड़ी। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (पा. गोमाधिक: गोमनवेशधारी" ध्ये या सा शुभसूचनी विनगतामबापटुहा-'' उभ.पकमक च-मैट् । ) गुहिरित पक्षी गभः, पि, (शुभमस्याम्तीति। पपाय।) रिपी भावः राहीकरणच! २, शुन्धति गन्यते जहन मगाली । ( यया, मनुः । ८।२८७ । इत्याचारमाए नोकः । यो गां गन्धाति सत्येनेति सायुधः। “प्रचायत्त भयेडः भेषु मगपधिप ।") गमस्थली, स्त्री, (गुमा स्थली।) यन्मभूमिः। गांवाघम् । ति दुर्गादामः ॥ खमचारिपुरम् । रति मैदिनी। भे, इति केचित् ॥ मतभूमिय। D .

·. - . हितीभावाय,गतिमा १२४ गुम्भः शुलं गुषि भा. मी, मोभा कान्तिः। शी। रति | ह. भइति ध्यातो निरामयापरो मरवकमाने। भगें। इति का. मदनगरोचना। गोरोचना।मी। पति वाममपुराणे १२ अध्यायः । (धुरा पर..सब-मेट 1) या। गामा। रति गजनि । पपरक्ष । तालव्यादिरसासरतीयोपधः) रममा। निगमानो। उमामग्री- ऋषिरुवाच। क, शल्पयति वेधाः प्रथियों विनिमकमाना। मानानिशा च "निगुनित हा भातर प्राणमम्मितम् । वा इत्ययः । इति दुर्गादामः । मानो (मालिशानियमा डी) न्यमानं दमवेव गुम्भः कहोऽमवीरचः । गवली,(वयत्यनेनेति । यस गा। नामानी। इति केचित् ।। बनावलेपदु ख मा दुर्गे गधमावर।" यहा, राच शोके + उखादया। (गी। या. महाभारत 21 इत्यादि। ४।८५। इति वन्प्रत्ययेन ।, * पमु मामिन्दमे समाही नाम "मचिप्लो घरीं प्राप्य सुरिमपम्य वेगिता तामम् । रजः । इत्यमरः । (यवा. Rथाम रिप") मानावयत्र पभ्याधषत दुष्टात्मा चण्डिकानिधनेच्छया। २१७॥३०॥ समायासं ततो देवी मदत्यननावरम्। "ग्रहीत यदयदुपबन्धममुष माता मा. (म. पानागे यथाशगया पातयामाम भिस्वा शूलेन वामि। शल्य सुतस्य म तु सत्सदमुथ मानि।" समायोनियमामा । गोमनाचार- म गलाम' पपातोळ देवोशूलायविक्षत:" ताम्रपासपसाखभोजनदोपो यथा- पति माकपडेयपुराणे देवोमाहाले गुभवधः "तामे पका चतुनिर्मली भवति प.पं.सभापनिमामा. १.पध्याय: इति मतम्यसो भधातिनी.को. (गुम्भं जन्तीति । इन+ यना हेमचन्द्रः। var.feeri मानयुतः। गिनिडीप) दुर्गा ति शब्दरमावलीगंध,ल यं भौगोचे। मा ENपुर, को. (शुभम्य दरम्।) शुम्भदेन्या पर..पक..पनिट)ल, पवाद an.inोमो माय पुणे तत्पर्यायः । एकपकम् इरिगहाप लोकः धानात् । पो, गोगा। Herita) रति रिपयोगः । अधुना शम्भनपुर स्त्रियः | मारीत्यत्र गुध्यतीति निधि Nो । गरमागम्यम् ध्यातम् । .दयः ॥ बी कर्मणि यदि रूपम् । पभपुगे. सो. (रामप्य पुरी ।। गुमाग गत्याम्। म. () गायति विलाप मानायला परम--सैट् ।) ग, गुमि। गरिमोत्री. ( गम्भ महाधिकायिते । इति दुर्गादामः । cnn (r) पुजन) दर्गा पनि दप्तस्यानि बये । गमः पुं. (गुमति मदा तसतो "( ITRiनव भामर्शवारंगा अपुमीमयोः । गुन+क: 1) कुमाया TriHITE कायम । (चाहिस्तीयाहिदवम्य च "ग्नु गुनिः मानः . refram") एनहि। गताय गंधापहरणेन च । NE-(rar | -पत्र दियः गिन्यावहारतः। सत्यमरटीशायां मारिनो दामः । बमा गरि पानपातने। (शुमति शिमगष्यतीति ।। THI को,गरिवे गा मगया मुधिः। निधनटु टोका देवराजयना।। ratfar.inraa) । मामुमति तोयानि नाय: पधि हानि । की, सुषम् । पति पदमा ...शा पादिमादास्र्थान्त पर टनितानिच। ५012) NRELEner) पएको दाण्यानममध्यामि तं भवेत् । गुनगेफः, पुं, मुनिपिरोपः। मत र। या माय मेषण पोषण भतम् । पुचः। पम्परोयेष यताये Tiwar) मन प्रगाव पादृषितात्रय भोगने। रपिता रतिरामाय मनाला वार्षिधीयते । काम:। (वरणमा are हो सम्मान मनिभायालयायिनः । विहितो परिवाजोगापुर AMI ) बालादिमियोचाय तव भतारिक कामाय परपतव्ययं । .: Foknाधान निमारमामा: बानमाया गपोतो. मितामिमस्तु द पर .. | मानः । (दया, मनु । मोपोरियामाम ! • TERTAINमया मालपय पोर गोपात . ये “না ধাৰ থাখি। retri re पर मंदिनी (या, म... Trwar मगर.) गोपन पारिवासियोदयासः । गरि, श्री. (मरमर "गदाणारया मारमः। free तिदिनी Inमाटोसा!HTaareer . 44 - पुच तिमिमा । . atrjit .. + ·-- सम्पादिदं मदेमध्यः गनामोरम नखण्डम् । माटीयाam :। पया, ततिधितायाम् । १८७१ । माय गुनामाराय पुगंटामिशि.. इपिहयात इतिह: भापत पदमी (Apt-1, (शष्यत्यनेनेति । शप शोपे+मृदितं पीड़ितं यत्तु संरब्धं वातकोपतः। भवचनं प्रायजामत: 'डिरियानागारwla Tग्निः । चित्रकहनः । इत्यमरः । पाणिभ्यां भृगसंभूढ़े संमूपिड़िका भवेत् ". भार-कुम्भीर-गोरकानारलबारधारतोग-गुनम Merryमति सर्वस्वम् । इति भरतः ॥ शूकदोपे नाते पाणिभ्यां भृगसंमूढ़े पिश्चित हात्मनाति निधप:१२ जलमलोद्भवः । अल्पडपडम एपोत्तमाया पिड़िका शक नीर्षसमुद्भया" -R शुष्वष्ट शूका दमम्याम्तीति । पि + "सापशपिमुष्क- शम:, पुं. (गको अणः। ) किणः । इति अवगन्धा परी कुष्ठं मामी मिहीमलान्वितम् धिोर।" ५।२।१०01 तिरः।) विवरम् । विकाण्ड गेपः । चतुर्गुणेन दुग्धेन तिलतलं विपाचयेत्। 'ग्यादिवाघम्। मरन्ध, लि। इत्यमरः ॥ गुप्वाः पु, (शुष्क अद्भयम्य 1) धवनः। तत्तैन मेट्रवचोजकर्षयाग्विविवईनम् ।" पाकाम:। लवलदतः । १।१२) इति वैद्यकम् । मेहशून्यावयये, वि। ने च शूकटोपा टग चाटी च भवन्ति । पेरः, पु(शपिविनमभ्याम्तीति। शपि+र.शुपकाङ्गी, स्यौ, (शकाणीव पदानि यस्याः।) वाटी मर्षपिकामाह। पिकः। इति मेदिनी ॥ अग्निः । इति विश्वः गोधिका । इति शब्दचन्द्रिका ॥ "गौरमण्यमम्याना शूकदुर्भगहेतुका। पैरा, मो, (शपिर+टाप।) नदी। इति गुष्का, क्ली, (शक प्रादम् ।) गल्छी। इति पिडिका मवाताभ्यां जया सपिका तु मा" रणिः । ननीनामगन्धद्रव्यम् । इत्यमरः ॥ शब्दचन्द्रिका शूकदुभंगतुका मूकनिमित्ता दुष्टयोनि- पिलः, पु, (शय + "गुपादिभ्यः फित् ।"उगा राणः, (शुष्यत्यनेनेति । गप पिपिर-निमित्ता च ॥ अठोलिकामाई । १ ! ५७ । इति इन्नच । स च कित्।) वायुः । मिभ्य: कित् ।" उणा० २१२ । इति नः । म "कठिना विपमे ग्नायुनाठोलिका भवेत्।" ल्युग्णादिकोषः। च कित्।) सूयः । इत्यमाटिकोपः ॥ अग्निः। पाठीला लोइकारन्य भाराइविशेषः । निहाइ प्का, वि, (शप गोप + क्त: । यहा, "भृगु- इति मंचितसारोगादित्तिः ॥ (वले, की। इति लोके । तत् कठिना इत्यहीलिका। पेमपिभ्यः कक् !” उणा० ३६४११ पति का। प्रति निघण्ट । २।८।) विषमभुग्नै रिति वध्यमाणशूकविषेपणम् । विष निःशक्ना इति भापा । यथा, शम को शप्पत्यनेनेति । शप गोपे + "प्रवि- मैइंसदोधैः । मुग्नः वः ॥ अयितमाह । गुष्क पर्युपितं वापि नीतं वा दूरदेशतः । मिविसिपिभ्यः कित् ।" उणा० ११ १४३।। "शर्यत् परितं गवत यितं नाम तत् कफात् मान्न पाएनं महत् ॥” इति मन् । स च कित् ।) तेज: ! इति मेदिनी यहि मदा शूकैः पूरितं तद्ग्रथितत्वादायि पराक्रमः । इति हेमचन्द्रः ।। तम् ॥॥ कुम्भिकामा गमः, पु, (गुप्यत्यनेनेति । शप+मन् ।) सय्यः: कुम्भिका रमपित्तीत्या जम्बुकास्थिनिभा [En" इति मेदिनी । अग्निः । इति विकाण्डरोपः ॥ सिता । वायुः । पछी। इति मंचितसारोणादितिः कुम्भिका कुम्भतुल्यशतवात् ॥ पलनीमाह दुसर्यो । इति निधग अभिः । यथा। शमोऽचिपि हुताशन। ति मलजी स्यात्तथा यादृक् प्रमेहपिडिकालजी शुभाइः । इत्यमरटीकायां भरतः । सा च रता सिता स्फोटदारणा कधिता गिन्यन्तरिमिति गुमो पार, [न] की,(अप + मनिन्। मंशापूर्वकत्वात् गुयः ।) नैनः । इति लटाधरः ॥ सौर्यम् । एषा रक्तपित्तनिमित्ता जेया ॥ * ॥ मुदिता- हेमचन्द्रः ॥ गो तनकरणे + "उलुकादयया लिने भवापि वातकोयत इत्यनुवर्तते ।। अवमन्यमाह। नाEिR REET विपापडण्डमादिजल- दीर्घा दीर्घाडुराः ॥ * ॥ पुष्करिकामाह। धानालगाडिकरयोगः। "पिड़िका पिडिकाव्याता पित्तशोषितसम्भवा । भागrginशूकदोषाधिकारः। तत्र पद्मकणिकसंस्थांना या पुष्करिति मा ।" पिड़िकाव्याता शुद्रपिड़िकाव्याप्ता। अतएव भिवान्छति मूढधीः पद्मकर्णिकसंस्थाना 10 पनहानिमाहा "पगहानिच ननवेच्छोगितं शूकपितम्।" हक्रमात् । अनुचिता च अत्र स्पर्गासहत्वमेव लक्षणम् 1 उत्तमा. माह। 'नशूक: सविपी जलजन्तु "मुहमासोपमा रक्षा रक्तपित्तोड्या च सा। মিঃ মন না চুম্মা যুদ: {২} हा, जगदोपपदादतगतिकारः .instani माहा ८ या निरन् मन्दयटिलीपय निणया। गांदा दा सरदात् सौर मादित्यः । शमद मीर REEmitteesमाधुः । } अक्षणतीक्ष्णाग्रम् । वाइन्टे च इत्यहा" इति तोकायां देव- (तापयायः । किशामः । दीर्घा वाद्यच पिड़िका दीयते मध्यमस्तु याम राजपा का इन्द्रवायू । यया, पाग्येदे। ।। NATH SINA का इतिहमचन्द्रः। मोऽवमन्यः कफायग्भ्यां वेदना लोमहर्षकृत् "गुनासीरा गुनममासु धत्तम् ) गोम: feve IME "हे गुनासौरा इन्ट्रवायादित्यो था।" इति। हामायण:) mm, 1, (गी Rani निः, (शुनति चि गश्तीति। पलाम (८८ गुपधात् कित् । दया. १ति १२४ 1 ११२ । " चाटी च गृकजाः " न्। सच कित् । ) कुकुरति हेमचन्द्र: "गृहायकम्य गुकम्य गिन। नीनो,(हान् + गौरादित्वात् डीप पवारम् । इति , उत्तमरः ॥ (यथा, भागवत । ८१ "पही निरीयतामस्या दास्याः वाम, मतः शुष्क चम्ययमसि पमहाप्य धृतवती गुनीय व कमाण्डौ । इति जान पुराणे १५४ अध्यायः ।। - रवती।" 'तया शूकप्रधानो लिङ्गतिक शतयोनकमाह। वासनायुक्तो योगः शूक उच्यते । यथा, "चिरनुमुलिचिरं यप्य ममन्ततः । गोरः ,कुछ रोममामयम् । इन्युणादिकोषः ॥ "भक्षातकास्विजलगकमयासपत्र वातमागितली व्याधिविनयः गतयोनकः " प्रभिती तित्वमरटोकायां भरतः ॥ मन्तर्विदर मतिमान् मह मधवन यतयानकं चाननी तत्तुत्पत्वाचतयोनका कलो. पोट कमांसम् । माममात्रम् । यथा, एतद्विरदहहतोफलतीयपिट- तकपाकमाह। “शुष्कलो शुष्कमांस स्थान्यांसमवेऽपि मान्नपितं महिपविड़विमनीपते । "वातपित्तति यात्रपाको हनत।" स्यूतं महहरतुरनमनितुन्य पतम्य लिद्वकपाकलचवम् एति गोप्कलगन्दटीकायां भरतः ॥ शेफ: करोयभिमतं न हि मंगयोऽम्ति । बुदमाइ । कहतः, पु, (गको क्षः च ।) धवक्षः। इत्यादि । यत्त जनगकरहितमजगवादितलं "क: मोटः मरमा इति राजनिघण्टः । तटुचितमेव निद्रा Ve+ 32 .....

·- . यारापिका इत्यमरःगुवकोरकः ३ वनवीर्यदिकारित्वचा इति राजनिघ एटावासो देवि सुशूमञ्च रहाण परमशशि पते कूनेचरा: प्रोला यतः फूले चान्यमोशूतिपणः, पुभारम्बधः । इति मन्दरबार उपा. २०१८इति रक् दद्यातादेशी ध? वहनाः।" | घिय।) चतुवर्णान्तर्गत चतुथवर्ण । इति मायप्रकाश: पर्यायः। वरवण:२पन'३ अन्दा तिरादिपरकामद, (काप्रियः कन्दः।) वाराही- इत्यमरः॥दास' ५ पादस अबाबा १२६ शूकट शकर शूटः निझं वामरुजयोग्राय तत् गोणिताचुदम् गूकधान्य, को, (शूकविशिष्ट धान्यम् ।) गडा-गकरदंष्ट्र, पुं. नद्ररोगविशेषः ।। वासरुमः स्फोटकाधिस्याने वेदना *॥ मांसा- युनागम्यमात्रम्। म त धान्ययवादिः । यया, "सदाहोरलपर्यन्तम्त्वपाकी तीनवेदर वुदमा। "बीयाटिक यदिह शूकममन्वितं स्यात् कगडमान् चरकारी म. *मामदुष्टा विजानीयादवि॒दं मांसमम्भवम् ।” तत् शूकधान्यमय मुहमकुष्ठकादि। म गुददंग: २ तचिकिमा यदा,- मामपाकमाह। शिम्बोनिगूढमिति तत् प्रवदन्ति गिम्बी मङ्गराजकभूम्नम्य रजन्या महितच च। "गोयन्ते यस्य मांसानि यस्य स य घेदना: धान्य वणोद्भवमयो एणधान्यमन्यत्।" चूर्णन्तु महमा लेपाहाराहजिनामनम्। "विद्यात मांमपाकन्तु सव्वंदोषततं भिषक् | अस्य गुणाः। राजीवमूलकस्कम्त पोतो शीयन्ते गलन्ति । सबवेदना: वातपित्तकफजाः "तत्र विदोपशमनं लघु शूकधान्य शमयति शूकरदं दंछोड़तम्बरं घोरम् । विद्रधिमाह। तेजोउलातिशयवीर्यविश्वहिदायि। रजनीमार्कवमून पिट गीतेन वारिषा। ""विद्रधि सत्रियानेन यथोतामभिगिर्दिशेत् । देशे देशे शूकधान्येषु मंख्या तोपाहन्ति वीमय वाराहदगनाइयम्। 8 मानिपातिकविद्रधितुल्यं कथयेत् ॥ * ॥ जातुं शक्या नैव तेवता ॥" इति तिनकाम्नकमाह। इति राजनिघण्टः शूकरपादिका, स्त्री. (शूकरस्य । "लगानि विवाण्यथवा शूकागि मविपापि तु अपि च । न्यस्याः । कन् । टाए । प्रत इत्वम् ।) पतितानि पचन्त्याशु मढ़ निश्वशेषतः । "शूकधान्य शमीधान्यं ममातीतं प्रशस्यते । पिम्यो। पति राजनिघ एट: । सानानि भूत्वा मामानि गोर्यन्ते यस्य देहिनः । परतो वातटूक्षं प्रायेणाभिनवं गुरु ।" (गूकराक्रान्ता, स्त्रो,(शूकरणाकम्बले कति मनिपातममुत्यांच विद्यातां तिलकालकान् ॥" इति राजवलमः +कम+:)बराहक्रान्ता। .in चिचाणि नानावानि। शूकानि शूकमणानि। अन्यन्न । चन्द्रिका मच्चाः कोगन्तीतिवत् । मविपाणि सविष- "यवस्तुमितणूक: स्यात् निःशूकोऽतियव स्मृतः शूकरी, स्त्री, (शूकर+डीम्।) वराम गुकाप्यजन्तुविशेषकतानि। गीर्यन्ते गलन्ति | तोक्मस्तहत् महरितस्तत: स्वल्पय कीर्तितः। ति गन्दरमावली । गूकरपनी छ। लेणतिलतुल्यत्वात् तिलकालकाः ॥ अमाध्य यवः कपायो मधुरः शीतली लेखनी मृदुः। शूकरेष्टः, पु, (शूकराणामिः।) माहा वणेषु तिलपत् पथ्यो रूक्षो मेधाम्निवर्डनः । इति राजनिघं गह: । गूकरप्रियद्रथे, जि। "तर मामावुदं यच्च मामपाकय यः स्मृतः । कटुपाकोऽनभिष्यन्दी मर्यो बलहरो गुरुः । शूकल, मु,(शुकवत् केशं लाति दी। विद्रधिय न मिध्यन्ति ये च म्युस्तिलकालका) बहुवातमलो वर्गस्थैर्यकारी च पिच्छिलः । +क) दुविनीताखः । इति । पथ गूकदोषस्य चिकित्मा। कण्ठलगामयले मपित्तमेदप्रणाशनः शूकवती,स्त्रो, (शूकाः सत्यम्या:। शूज : "शूकदोपेषु भव्येषु विपनों कारयेत् क्रियाम् ।। पौनसलामकासोरुस्तम्भलोहितटट्मात् । कपिकच्छुः । इति गष्टचन्द्रिका। इस असोशाभिईरदन रचलघु मोजयेत् ॥ अस्मादतियवो न्य नस्तोमो न्य नतरस्ततः ।" | वि। गुग्गुलु पाचये धापि विफलाक्षायमंयुताम् । प्रति भावप्रकाशः । शूकशिखा, स्ती, (शूकविशिष्ट मिमा एक सोरष सेपसकाच गीतानेव हि कारयेत् ॥ शूकपिण्डिः, स्त्री, (शूकैः पिण्हते इति। पिण्ड | कपिकच्छ । इति शब्दचन्द्रिका) दार्थासुरमयटा गंधमनिगायुतः । सहती+इन् ।) शूकम्विः । इति शब्दमाला शूकगिवि, स्त्री, सम्पर्क सलमभ्यशाभेदरोगं विनाशयेत् । गन्दरतावल्यौ। कपिकच्छुः । इत्यमरः। सरस तलमी। दातिन्नम्। कपिण्डी, सी, (शूकपिण्डि + या डीय।)गूक शूकगिखिका, स्त्री : "रसाधनं सायमेकमेव शिविः । इति शब्दमालागस्दरतावस्यो। कपिकच्छुः । इत्यमरटीका। प्रलेपमावेष नयेत् प्रगान्तिम् । शूकरः, पु, (गूकं नहोम रातीति । रा+क: गूकशिग्यो, स्त्री, (शूकयुक्ता शिवी यथा सपृतिपयणगोयकरा- पगविशेषः । शुओर इति भाषा । तत्पर्याय:।। कपिकच्छः । इत्यमरटोका ॥ शूनान्वितं मधमनरोगम्।" वराहः २ स्तधरोमा ३ रोमशः ४ किरि: गूका, स्त्री, (शूकाः मन्त्यस्याः । माध्यमित्यनारोगम्य विशेषणम् । शनद्र- चकदंष्ट्रः ६ किरिः ७ दंष्टी ८ क्रोड र दन्ता-वादच ।) कपिकच्छ । इति रोगस्य नामापि दूरोकरोति । इति गुरु- | युधः १० वनी ११ पृथुस्कन्धः १२ पोती १३ कापू पु, णमणिः । इति द्वारा टोपाधिकारटाइति भावप्रकागः। घोणी १४ मेदनः १५ कोमः१६ पोत्रायुधः१० काफुरदाना इति कारोवा " मूबर.एं. (गगन कायतीति । के+:) शूरः १८ बहफ्त्यः १८ रदायुधः २० । वन्यस्य | भापा । प्रारटारमः। इनि मंदिनो। तम्य मामगुणाः । गुरुत्वम् । वातहारित्वम्। म, ति, अल्पम्। रत्युषादिकोपः । माया गया सिमाया तत्व- मामगुणा बन्यवराहमामादगुरुत्वम् । मदी वतन्तुममायुक्त पदृस्वादिनिम्मित गजकोट पं. (कविशिरः कौटः ) क्युस- वृष्यत्वम् । चलखेदकरवञ्च ॥ ग्राम्यम्य तस्य | साहति मिहीपति च भाषा । या रति दरवापती. माशेःश', (कोट+मायें वन् । मूक- "नुनापमाडवाराचमरीवारणादयः । शारति गदारनो। सर.का. (Yधान तचम् ।) हरिगया कलेचरा मरुपितारा यवनापाः । ममा निस्दिी भाषा । सरचाय । गम् मधुरा: गीतनाः सिधा मूत्रला. भ. शूद्रः पु. (शोचतौति । शुच शो - गवान नि। य गुपः। "दुगनुपनारामा तिव मत् ।' . टा अपिथ। इति कालिकापुरापन शुक्ष्मः, पु, लतकः। अध्यात्मा। इत्युगादिर: दरापान दग्गुन ति पाठः। कन्दः । रात राजनिधंगटः। जघन्यः - विजयाति शहादार ·: - ..जन्म शूद्रः शृद्रः शूद्र १० । इति जटाधरः ॥ प्रत्त्ववर्ण: ११ यदाह भगवान् माधुंध न्यायेति पुनः पुनः" | "शूदेषु दामगोपालकुनमिवाईशीरिणाम् । तः १२ । इति हेमचन्द्रः ॥ चतुर्थः १३ हिन इति विष्णुपुराणे ६ ॥ २॥ १२॥ भोज्याव्रता रहस्यम्य तीर्थसेवातिदूरतः ॥ : १४ उपासकः १५ । इति राजनिर्धगटः॥ तम्य मद्यानादौ टोपो यथा,- एतानि नोकगुप्तपर्थ कलेरादी महात्मभिः । निवतितानि कर्माणि व्यवस्थापूर्वकं बुधैः ॥" रहीये तस्य संना मत्याः। शाल्मलहीये "तथा मद्यस्य पानेन ब्राह्मणोगमनेन च । (न्धरः। कुशद्वीपे कुलकः । क्रौञ्चद्वीप वेदाचविचारेण शूद्रयाण्डालतां ब्रजेत् ॥" इति तिघ्यादितत्त्वम् किः । शाकद्वीपे अनवतः । पुष्करहोपे सर्वे इति शूद्रकमलाकरतिपरागरवचनम् ।। अपरवा व्याम उवाच । वर्णाः । अयोत्पत्तिवमणः पादात् । अस्य ब्राह्मणम्य तदनभोजननिषेधो यथा- झवनिरूपितो धर्मः जीविका च ब्राह्मण- “शूद्रान्न बामग्योऽन्वन् वै मासं मासार्हमेव "नाद्यात् शूद्रस्य विनोऽनं मोहाहा यदि वयवावरायपा। अम्यैकायमो गाईस्थाः । वा। वान्यतः : बीभागवतम् ॥ * ॥ अथ शूद्रधनादि। तदयोनावभिजागेत मत्यमेतहिदुर्बुधाः । म शूटयोनि व्रजति यस्तु भुत शनापदि । प्राणामनं नित्यं शूदधम्मो विधीयते। प्रयोदरस्यशूद्रावो मृतः सानोऽपि जायते। परमासान यो दिजो भुमो शूट्रस्यान्न विग- तवनग्राही शूद्रयाण्डालतां ब्रजेत् ॥ द्वादश दश चाही च ग्भ्रशूकर पुक्कराः॥ ईितम्। तः कोटिमहमाणि गतजन्मानि शूकरः । उदरस्थितशूद्रावो हाधीयानोऽपि नित्यशः । जीववैव भवेत् शूद्रो मतः ना चाभिजायते । पिट: शतजन्मानि शूटो विप्रधनापहा । जुधन वापि नपन् वापि गतिमू, न विन्दतिा, ब्राह्मणक्षचियविशां शूद्रस्य च मनीग्नराः । शूद्रो ब्राह्मणोगामी मारगामी म पातको। अन्त ब्राह्मणम्यानचचियान पयः स्मृतम्। यम्यानेनोदरस्येन मतस्तदयोनिमाप्नुयात् ॥" भोपाके पच्चत स यावई ब्रह्मण: गतम् ॥ वैश्यस्य चाबमेवान शूदान रुधिरं स्मृतम् ॥ कलौतरव शूद्रविशेषाबभोजन विधिर्यथा,- भोपाकै तसतले भुक्तः मरिहनिशम् । तन्मात् शूदन भित यज्ञाधं महिजातयः ।। "पार्तिज कुन्नमिवक्ष गोपालो दामनापितो। दश विकृताकारं कुरुते यमताड़नात्। श्मशानमिव मच्छ्ट्रस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् । एते शूदेषु भोन्यावा ययामानं निवेदयेत् ॥ हा चाण्डालयोनि: स्यात् मप्तजन्मस पातकी कशानामघवा मिञां कुर्याचातिविकर्पितः। कुगीलवः कुम्भकार: देवकर्मक एव च । मर्पयननीका मतजन्मम॥ मच्छ ट्राणां रहे कुर्बन तत्यापेन न लिप्यते । एते शुद्रपु भोन्याना दत्त्वा स्वल्प पणं वधैः । मकोटिमहसव विहायां जायते समिः । विगुडान्वयमजातो नितो मद्यमांमतः । पायम मिग्धपकंच यावसाय गायः । निक्रिमिः पुंचनीनां म भवेत् माजन्मम् ॥ द्विजमलो बनिगहत्तिः शूद्रः स परिकीर्तिता पिण्याकवि तेलच शूद्रादप्राधं दिजातिभिः । जो व्रणशमिः प्यान पातकी माजग्ममु । इति इत्परागरमंहितायाम् ४ अध्यायः ॥ पति कौम्म उपविभागे १६ अध्यायः॥ नी योनी भमत्येवं न पुनर्जायते नरः॥" अपि च धारीत: अपि च । सिवायत्त बीराजभपएई पध्याय “शूद्रादेन त भुतो न उदरम्गेन यो गतः। "कन्दपकानि तैलेन पायम दधिशमायः । म व सरत्वमुदत्वं शूदत्वदाधिगच्छति।" दिरतानि भोज्यानि गगहरुतान्यपि 04 हिमानी पादपा गदः कार्य मदा विह मृदान शूद्रसामिकान तरतमपि भोजन- धन्य । दिप्रक्षालनं गर्भाव्यमटिमात्रकम् ॥ कालेतदहावस्थितं यत्तदपि शूद्रायम्। "गुढ़ास्तु ये दानपरा भवन्ति तु चक्र मतदा व तेभ्यो भूयः पितामहः। तदाहादिराः। व्रतान्विता विप्रपरायणास्तु । पाच मया युधं तुरीये तु पटे ERT: ॥ "शूदवेश्मनि विप्रेण जीरं वा यदि वा दधि । प्रति नेपां मतत मुभोज्य दजानां चचवर्गाणां ध्यानाश भवदिधाः । निहत्तन न भोमाय्यं गूदानं तदपि मृतम्।" भवेदिमिदं पुरातनः । अभ्यः यूपणा कार्या इत्वबाटोधस्तदा । अपिशव्दात मासातहनततण्डुलादिनन तम्माहानं प्रकर्तव्यं नतम्धेन प्रयततः । रति पा सहिग १६ पध्यायः ॥ तहतकपर्द कादिना कोतमपि। स्वग्रहागते सर्वपापविनागाय महत्पविरदय ।" पुनरनिराः। इति वष्टिपुरापिहपदानाध्यायः ॥ 'पपय विजातीनां दाल धमाधनम् । “यथा यतस्ततो धापः शूद्धिं यान्ति नदी पैदिक्तरमन्तपाटे गृहाटेरधिकारः। घेद. दाहक रुधामीव: पापयशोऽपि धनः ॥ मन्वयजगदम्येति इन्दोगाधिकाचारचिन्ता. अलि गारड़े ४८ अध्यायः दाहिमामहे वन प्रविष्टन्तु सदा शधि । মনিন। এসি মিলান। এ पदार्थ बामनिधी पा.- विट त्वापादकतिपहादिति नेपः। पुरादमधिशल्य । धानिक.महित ग्राम नबोधियाले नाम। प्रतएवं पराशरः। "अध्धेतव्यं न चान्य न वाप्रति मिना। । गागा नियमान पाप जन । "तावपति हावं यादव स्पति विजः। भोतमामि गलनाध्यता कदापन। नहाय मनिदाननिय शी संवा..- हिजारिकरमपर मनाविरत" इति भविषपुरावदनं पुरानमन्तदरम्। 'ন মা মনি বােমূলৰ যাম । হানি নিয়নানি ধন: হয় । ময়না पातfeaf नोरियामा नानिवि मनोपप्राधमा विपाग। निषित: दमधिताया दाम मत मागम कान् ददुध ॥ पोयत्या ग्रहीयाचदाई मरमानमा नमस्कार मन्दे पपयाद राम !" रिकामा ध्याय: । कर पावानर प्राधमाहारः। रनिसावधान महाकामियधारा- "मपावे यनु पितरो ति निमः शिमिम ममद प्राम •wati ART ORIEभगिन । पाहामामत पाय गमामा" दीपिनमा !" महासकियो frror ALERI. तरंगलमय ะ โrriะระ तिसारा मारनामाचार: माटोमामिल नयाnfe शामिल जमीसपदा दपा. मामाहा नगरमा creferraries *शिमाधिमाका Frefx म पूरिन !" सरि. । गताः।

·शूद्र 161 T - मचिनी ईयम् । एवं धाममांसम्यापि था। "त्कराहतालुगानिस्तु यधामाय हिचान शूद्रह नमस्कारेणेति तूणीमिति मन्वर्जितमिति सदाचारपरा नित्यं रता हरिहरार्चने । "पयमेव विधिः पोस: गूदाी चाभिधानादेतत्परं वैदिकपरश्च शुद्राधिकार देवविप्रपिलगाश्च प्रतिथीनाच पूजकाः ॥1 प्रमन्यस्य त शूट्रम्य विप्रो मन्त्रेण : गोतमवचनम् । अनुमतोऽन्य नमस्कारो मन्त्र | प्रकारान्तरम् । इति । सावित्री एवं यजुर्लच्मों स्तोशूद्रयोः "माहिथवनितासुनुवदेशात् यः प्रसूयते । अयं यातिकत्तव्यताको विधि: नच्छन्ति । सावित्री प्रणय यजुलमों स्त्री शूटी म कायस्थ इति प्रोक्तस्तस्य धम्मो विधीयते ।। पाठरहितः। यदि जानीयात् स मृतोऽधो गच्छतीति । इति बनाई यायां माहिया वैग्याहिपाजो वैदेह यदमन्त्रस्येति पुनवंचने तत् तिथ्यादितत्वम् ॥14॥ प्रमादव कायस्थीत- | लिपीनां देशजाताना लेखन स ममाचरेत् । परिमापार्यव। सतय. प्रतिनिग्यते । पाने सृष्टिखण्ड़े। गणकत्वं विचित्रञ्च धीजपाटी प्रभेदतः । विप्रस्तदीयकम्कारपिटबाधको "सवादी मदमसकर्माजप्तये प्राणिनां विधि: अधम: शुद्रनातिभ्यः पञ्चमंस्कारवानमो। वालेन तन मन्त्रः पठनीयत भई ध्यान स्थितम्याम्य मयंकायादिनिर्गतः ॥ | चातुर्वर्णम्य सेवा हि लिपिलेशनसाधनाम् । तव यजुर्वेदिको मन्त्रः । तया पर दिव्यरूपः पुमान् हस्ते मसोपात्रञ्च लेखनोम्। ) व्यवमायः शिल्पक तज्जीवनमुदाहृतम् ॥ *प्रापक्रमेण मन गद्रा । निवगुप्त इति रयातो धमाराजसमोपतः ॥ शिखां यज्ञोपवीतच वस्त्रमारकमम्भमा। तम्माच्छदः स्वयं कम्मे यजुर्वेदी प्राणिनो मदमत्कम्पलेखाय म निरूपितः । स्पगनं देवतानाच कायस्वादी विवर्जयेत् ॥" नापासौन्द्रिीयतानी देयाग्न्योर्यज्ञभुक् स वै। इति कमलाकरभशतशूद्रधर्मतत्वम् : दिना। भोजनास मदा तम्मादाहुतिर्दायते विजः शूद्रतत्य, लो, (शूद्रस्य कृत्यम्।) शूदकर्तव्य- "चतुर्णामपि वर्षानां यानि बनकायोयो यस्मात् कायस्यो जातियते। कम्म यथा- ধাবি বাসু नानागोवाच तयाः कायस्था भुवि सन्ति "प्रणम्य सचिदामन्दं गूदाणां न्यायवर्तिनाम् । विशेषतस्तु गूदायां पावनानि वे ॥"यादाहकत्ययोस्तत्व यति थोरघुनन्दनः । अष्टादय पुराणानि परितं राधास्त्र । 'प्रकारान्तरम् यया, स्वान्दं रेणुकामाहात्मे । तश्च मत्स्यपुराणम्। रामम्य कुरुयाटु धर्मकामार्थसिवे। "एक इलाज नं रामः सन्धाय निगिसान् "एव शूद्रोऽपि मामान्य इडियाञ्च सर्वदा। तयो भारतं वीर पाराययप । शरान् । नमस्कारण मन्त्रेण कुर्यादामादवाइधः । वेदार्थ सकतंको एक एव ययो हन्तुं मनियातुरान् नृपान् । दानः प्रधानः शूद्रः स्यादित्याह भगवान् प्रभु इति भविष्यपुराणवचनातेपी कैचिहनमायित्य केचित् पातासमाविशन् । दानेन म कामाप्तिरस्य मजायते यतः ।" विधि-ज्यो योजयिवा। पत्र . मगर्भा पन्दमेनम्य भाया दानभ्याश्रमं ययौ । ततो दानमेवापेचितं न त भोजनमपि।मामान्य मन्वन शूद्रष्यतिवचने : नतो रामः ममायातो दानभ्यायममनुत्तमम् । सर्वजनकर्तव्यत्वेनप्रतिमामकृष्णपक्षादिविहित पुराणमन्त्रः शूद्रेण पठनीय इति पृजितो मुनिना मद्योऽन्वयंपाचामनादिभिः । थाई आभ्य दयिकथादच एवं द्विजातिवत् । तत्र वराहपुराणे शूद्राणां ददी मध्याउसमये तम्मे भोजनमादरात् । शूद्रोऽपि कुर्यादित्यत्वयः । नमस्कारण मन्त्रेण | Mant.. गमम् माययामाम इदिस्यं चमनोरथम् । | नतम्वयं पठितमन्त्रण घामानवदित्यनेनजलसेक मन्त्रेण इत्युपादानाच। याचयामास रामाच काम दाभ्यो महा सिहाव्यावृत्तिः । खिनमवमुदाइतम् । इति निषेधः प्रतीयते । एवं मानापि । मुनिः ॥ ) वशिष्ठेन विनम्यवानवाभिधानात्।कन्टुपक्षम्ये 'ब्रह्मक्षविशामेय सतो तो परमप्रीती भोजनं चक्रतमदा। भृष्टत्वं नतु सिनत्वम् । हारौतेन खेदनमज तूष्णीमेव हि गद्रस्य सनमस्कारक करा भोजनानन्तरं दालभ्यः परा भार्गव प्रति । नयोः पृथक्त्वमुक्तम् । यया । णदीपनतापनः । इत्यनेन नमस्कोरविधानात् पञ्चयों पत्वया प्रार्थितं देव तत्व मितुमईसि । खेदनमर्जनपचनादिभिः प्रञ्चमोति प्रस्यायः । “शूद्रस्य हिजगूयूषा तथा जी प्रादीपन काष्ठानाम् तापन सोसादेः । खेदन गिर्वा विविधजीवित जिाति:- तशयमे महाभाग भगभां स्त्री ममागता। धान्यादः । भजंन यवादेः । पञ्चनं तण्डलादेः । पाट्रमनध्य रात्रियम्य महात्मन." इति पञ्चमी । सना इति कल्पतरः । अतएव भाारतिः शचित्यमा थाइक्रिया तवं प्रार्थितं देहि हिंसेयं सां महामुने । सिवधायन व्यवडियते। ননা মনখয়র গ্রাহক सती दासभ्यः मलाच ददामि तववाहितमः "कन्दुपक्कानि तैलेन पायमं दधि यक्षवः । अति नमस्कारमावविधानात् दात्म्य उवाच हिवरतानि भीयानि गूदगेहलतान्यपि णिकमन्त्रनिषेधः- सिगर्भमम वाल तवं दातुमहमि । पति कुम्भपुराणवचनेन शूद्रकत्तककन्दुपाद शूद्रस्य पौराणिकमन्त्रपाठः प्रतीयते। सती रामरोहानाम्य पदममागतः । प्राधणम्य भयोन गाद देयत्वं युक्तम् ।कन्दामामि यदृष्टं मदले । नियातकरात याचितवानमि। पक्ष मनीपसेकं विना केवलपात्रेण यदाहिना, इति मनुवचनात्। सुड़ा कार्य: प्रातिर वया विस कायम्यो गर्भ उत्तमः। पक्षम् । पायम पाकेन काठिन्यविकारापन यासवाना संस्कारमाने " मम्मान हायस्य रस्याप्या भश्चिम्ति गिगो: दुधम् । परमानपरत्वे पुंलिइनिगापत्तः। रोधन कालान्तरस्य नाना सभाःतया धाममा परमावस्तु पायस इति। पर महामहर्षितासगंभमुत्तमम् । HिTRA पभियानमः। पर्यविधि प्रयोगाम्या गटाला मन्त्रवजित दाना पडतियुक्तनामाभिधान किया "दिने त्रयोदश प्राप्त पावन मोजयदिजान्। पतियुशनामकरणम्य च प्रतीतेत्र । mari चियातनः निशाचिन्तामगितचाप, शूद्रस्वामिन देवतीर्थन पीठ Ba गमायामदानन पवारितः कन्दपश्चपरम् । एवन्नु पतवचनं मच्छ परं तिपत् न पिवेत् । शन्सपियरप्य यःद्रतः। wimar पम्या दामगोवाटतोमवना देयत मामगयाइसनुमन्यम्। तत्र व्यः शहर वो च शूदय मत रानोमन ये टिा मवादिनः। देवनारामार्थ वान मन्त्राः । पाया। चलती दयादिसमीपन घोउन उ .. पुर . . 1. राम ठयापा धानाच शूद्रादीनां नामकरणे व घोष तथा चयापक . -- ·शुन्यः - म्॥ जी. (माता, नियमिटिका (८८, ८ मारत... शूद्री शृगाः त्। अतएव सामिरित्युतन "विप्रात् मूाभिषिको हिक्षत्रियाया विशः शून्यमध्यः, पुं. (शून्य मध्य यस्य ।) नलः ।) इति भिरिति । मियान् । राजनिघटः शून्यगर्भवन्तुनि, त्रि। द्रा गुध्यते नित्वं शालनाच करोठयोः। अम्बष्ठः गूदां निषादो नात: पारशवोऽपि गून्यवादी, [न] पं. (शून्यं वदतीति वदन वाशिनिः ।) मोगतः। इति नटापरः नास्ति- पुराणवचन । याजवल्करः। वाघोल तीन दिनो नित्यमुप शून:, त्रि.(टु भो नि गतिहयो::"पोदि- कर सयेत्।" तय" ८१२॥ ४५ ॥ इति निठातम्य नः । शून्या. नी, नली।रति विसदियौ । महा. अस्येव पाचमने वाधातीर्थोपादानात् । “वचिखपियजादीनां किति।।१।१५। कण्टकिनी । इति शरदचन्द्रिका फणीमनमा योणं तैनाचमनम् । एवमेव मिता- इति मंप्रमारणम् ।) इलः । ६।४।२।इति इति स्याता । वस्या । इति राजनिटः। व्यसमुहं मरीचिना। दोध: । "ग्लोदिती निहायाम् !'७१२।१४। गून्यालयः, मु,(शून्य पानयः ।) निर्जनम्यहम् । निशिक तौयं शूद्रातिशयैव च। इति डागमय न।) वहितः । इति व्याकर- अव गयननिषेधो यया। "मार्करयः। वमनाछुदिरेतयोरेव चोमयोः इति । चन् । (यघा, मुयुते । ५।२। 'शून्यानवे प्रसगाने च एकक्षे चतुपये। सरं इन्द्रियाटिनयनन्त बापवटेव । “दुव हरित शूने नायते चास्य लोधने । | महादेवगृहे पापि शर्करानोष्टपांगु म तिरन्तु वानमनेयिसामगयामाजिक- शून्य, वि ! यथा बेटे । ०1१1११॥ धान्चगोधिप्रदेवानां गुरुवाच तथोपरि । रनुमन्यन तिवदाटीययोहरित मा गूने भन्ने निषदाम नृपान " न चापि भग्नमयने नाची नागचि. त्रयम् । यामन योरघुनन्दनमहाचार्यविरचितं हे पग्ने! शूने शून्य पुचादिरहित गृहमा नावामा न नग्नय नोत्तरापरमम्तकः । इकादारतत्त्वं ममाप्तम्। निपदाम न निवसाम ।" इति ताये मायपः) नाकाशे सर्वशून्ये च न च चैलट्ठमे त्या।' • पुं, (शूद्रस्य धर्मः।) मृद्गम्य गान-गूनवान्, [स] घि, (टु पो नि गतिमा म स्वपंदित्ययः । इत्याष्टिकतत्वम्॥ चार तस्य पिपर शूद्रवरदेवतु हिंसः। ति व्याकरणम् । शूपकारः, पु, (भूपं करोतीति । अस्) शूना, स्त्रो, (मयन्ति मृत्यं गच्छन्ति कीटादयो । शूद्राशं पाचकः । यया,-~ ::, (शूदायां प्रियः ।) पलाण्डः । इति यव । जि। टाए) प्रापिवस्वानम् । “शूद्रपाकोपजीवी यः शूपकार विम्भृतः।" विण्टागूट्रम्य पियद्रये, इति इनायुषः पक्षविधा शूना यथा,- इतिववेव प्रकृतिमण्हे २० पध्यायः । ,, (शूद्रस्य प्रेष्यपूरब परिचारक } "प गुना एहस्यन्त्र बुनी पेषप्नुपरकरः । पन्यत् दन्त्यसकारादी दृष्टव्यम् । वादिः। इति केचित् ॥ कण्डनी चोटकुम्भय वध्यते याय वाइयन् । गूर, इयई सम्भे। हिंसे । इति कविएस्पद्रुमः नं. मी. (मृदय गामनम् ।)गदम्याधि. पशूनापापनागो यया. मनुः । (दिया. पात्मक स्तम्भे पा. हिंम मा. मेट! नेग्यपवादियघा,- "अध्यापनं वामयनः पिटयनन पंपम् । निठायामनिट् ।) ड य, गूयते। , गू। সিলি মান্নানাবিয়ি। होमी देवो धनिर्भातो न्योऽतिधिपृष्ठनम् स्तम्भो घडीमायः । ति दुर्गादाम: :: धकौन: स्यामकुतिः शूदगाम पञ्चैतान यो महायनान् न हापयति माहितगूग, त् क ड विक्रमे । इति र विस्यहमः । स गृहेऽपि वमदित्वं गूनादीपनं निप्यते। (पदन्तपुरा. पाल ०-प्रक० मेटा), प्रा. इति पुरवर्ग विकाणीपः। इति प्राययित्ततत्त्वम् गुरत् । विक्रमः यमः। इति दुर्गादाम:। बी. (गदम्य हातिः। मृद "गदाधोलिधिकाहि हारावली: गर: पु. (रयति विसामतीति । गर+। त्पृथ्षा जानिः । इति टाम्।) गह-शूनावान्, [न] पुं. (शूना-मनुए । मप्य प.) यहा, गवति योग्य प्रतीति। गृ+ “मिनि. मा इत्यमरः । (पया, मनः ।।गना विद्यने यस्य सः । कमाइ इति माया मित्रां दीर्घय ।” एपा० २१ २५ । इति व्रत মামা মা ে ব বেধ বিমা तिदित् । दीधय ) पोरः । इत्यमरः (यया, महा. मते ") गून्य', ही, पाकारम् । इति पददन्द्रिका भाग्ने । १६ १.८४ ॥ ,सी.(पदम्य पत्रम् ।) मृदयामिकादम्। (यया, भागश्ते ।।१३१२.। "गाय एतरियार मन्तय पिनोऽभवन") "म त्वावधी भ्यानपि पापचयी नृप । यादयः। स तु बोटमय पिताRE: रति तिमन एदान यो मनः। नोहम्नेनैव मनाय नोशार व मानुना) मंदिनी । (प्या, भाग 1८1२४ । २६ । पात्मत्वं मुद्रावधियति । दिन्दुःरति मन्दः। *गरी विदरबादामात् भनमा मतपत।) पामियानम् । इति रिवालम् गम्यः, पि, पतिपयन टनः। भारनिमित। मयः। सनि विमिरः। गरयम एमयूः पालि पनि पारममाषा ! नत्- विकः। भारः। सदुदः। म त मिकामा यदए। दाम्मामी पहाय: । पमिकः २ तुथः: हिक रादिर यादरम् मान्यम् इतिहासकायां मातमाः, (तनिEि+ral) i. सी, (मुटेप पानां! ) HिEER: दिदीदनं गम् दिक गदा ददामा मदिरा पोट रति माया । सम्रा एतरानं गन्दगदा दरिद्रता : मॉ पदमर माता दी. (न].(दो विन्दति विद+ निशा रोर। नि १)शिम या (गन्दाय प्रालिमार रित: सानदाद तिमदिन पर विदीवारपटकर। रना-दत्। या रिवन मित्री र सरकार : infr: ११ मोलाबादाममो. नारद सारदम् ER. ११ दारि पार रनिदारनामशेजा मममा दर) होरहा बा १५. माती। "हंगमंदिर मारदीवरमः। नरगुपारदमारना दोनदा मटा (cा ! ८१॥ शिगिन्युममा - रहि पायाम्। 1 13 ·शूल: -- पन्यचा. - शब्दमाला। J A - . १ कोपः ॥ - . शूर्पण शुलः गूनगुल्मनागित्वम् । पनदोषकारित्वञ्च । इति | माताशब्दरतावस्यो। (यया, रघुः । १२ । कनायमहादकिकोरमात् राजनिघण्टः । अपि च। १८॥ प्रत्यर्यगताध्यगनाभिधासाद "शूरणो दीपनो कक्षः कपायः कण्डमत् कटः "कप सूर्पनखानाम: महणं प्रत्यपद्यत । ) कपायतितातिविरुदभाव विष्टभी विपदो रुथः कफा: सनो लघुः । शूर्पणखी, स्त्री, (गुर्पाकाराणि मनानि यम्याः । विरुदयापूरकगष्कगाकः। विषादसे पथ्य' पोहगुल्मविनाशनः । केवलयौगिकत्वे डीए ।) रावणभगिनी। इति विटछुक्रमवानिलमविरोध सर्वेषां कन्दगाखानां गूरण येष्ठः उच्यते। शब्दमालागय्देरवावस्थी 'गोकोपामादतिक्षाप्यमाया दर्णा रतापित्तानां कुष्ठानां न हितो हि सः । पूर्वपर्णो, स्त्री, (शूर्पा इव पनि यस्याः । वायः प्रहहो लमयेहि गर्न सन्धानयोगसंप्राप्तः शूरणो गुणवत्तमः।" | डो।) गिम्बोविशेषः । इति गदपन्द्रिका तष्ठयार्मविकस्तिदेगे। इति भावप्रकाशः ॥ शूर्पवातः, पुं. (शूर्पस्य वातः ।) शूर्पम्य वायुः । नो प्रदोपे घ घनागमे च कुलार वाताम इति भाषा। तत्पर्यायः। गीते च को ममुपैति गाटन "गूरणो टोपनो रथः कफनो विशदो लघुः। फुलफालः २ । इति विकाण्डरोपः। मुहमुंइयोपगमप्रकोप विगेपादर्ग सां पथ्यो ग्राम्यकन्दस्तु दोपल: " शूर्पश्रुतिः, यं, (गूपों इस श्रुती यस्य ।) इस्ती। बिएमयमंस्तम्भनतोदभेदः। इति राजवनमः इति हारामली। . मवेदनाभ्यञ्चनमईनायः योनाकरचः । इति शब्दमाना। शूर्पो, स्त्री, (भूप+गोरादित्यात डीए) द्र सिग्धोषणभोज्य ममं प्रयाति गूरणोनः ६, इरिद्रानपक्षी। इति पद- | सूपंः। इत्युपादिकोपः ॥ • शूर्पणखा। इति व्यायामो मनयुहादिः । पानं चन्द्रिका मैयनं स्त्रीमेया। प्रभागर गयो। गुरदेव', 'पु. , चतुधिंगतिभाष्यईदन्तर्गताई गमः, पुं, लोहप्रतिमा । इत्यमरटोकायां राय- योगात्। कनास्त्रिपुटः। हिंग्रेप. । इति हेमचन्द्रः। मुकुटः वोरदूषक: कोट्यः। गूरमैनः पु. (शूराः सेना यस्य ।) राजविशेषः। शूमिः, स्त्री, .लोहातिमा । रति भरततिरूप- अध्यगन भुतम्योपरि भोजनम् । दयविशेषः । यथा- .लोटादिमिः "शूरसेनी यदुपतिमयरामावमन् पुरीम् । गर्मिका.? स्त्री. लौहपतिमा ।, इति गद-विष्टमरितमवकनायगावादि . मायुगन् गूरमेनाय विषयान् युभुजे पुरा" गर्मो, रमावती । भत्यम् । वम रं गकमांमम् ।। इति यीभागवते १० स्कन्धे । अध्यायः ॥ शल, रजायाम् । इति कविकल्पद्रुमः। (भ्वा०- | देशमाह। इदयादिषु ॥ तम गपं, क माने। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (पुरा पर.-सका सेट) दीर्धी। शूनति लोक रोगः। | घ्यगपि मक्ष पठति । पर--मा--भेट ।) पष्ठस्वरी। क, शूर्पयति इति दुर्गादामः ॥ “कफपिनावरुहम्तु मारुतो रमार धान्य गृहो। इति दुर्गादामः । पु.की.(गुन्नति लोकानिति गुम रोग+ टिस्थः कुरुते गलमयामम्यावरोध गृपः, मो.(यति धान्यादोनिति । सूर्य के प्रचा) रोगविशेषः। पस्तविशेषः। वर्गा मइयूल इति ध्यातो रसमभारत में पन् । यहा हिमायाम् + “पुग भ्यां निच।" इति भाला इति च भाषा । इत्यमरः । मृत्यु | पाखपूनम्यापि लक्षणमा। सणा. २ । २६ । तिपः। चशाराय म च केतनः। विष्कम्भादिसप्तविंशतियोगान्तर्गत- | कर्फ निपध पधन: शचीभिरिव निन्छ कित ) तण्डलादिम्फोटनायें वंगादिनिम्मित- नवमयोगः । इति मेदिनी ॥ तदयोगजात- | पार्यस्थः पायोः शूल कुर्यादाभाग पावविशेषः । कुला रति भाषा । तत्पय्याय'। फलम्। यया,- प्रम्फोटनग ।त्यमरः । सूपः ३ कुन्ध ४ “भीतो दरिद्रो दहिताप्रियय प्रम्फोटनीति पदमावती(यथा, तेनोसिति न "पिएप पवन दीपान् गुणान् गृहन्ति गुलोद्भवः शूल इव स्ववन्धोः । निद्राच नानु यादेष पागलः विद्यामयाभ्यां रहितोऽथ शूली | वस्तियनस्यापि लवणमाइ। • माधव..") करोति लोके म हितं कदाचित् ।" दोपहयपरिमाणम् । इति गम्दमाला । पूर्वक, प.(पूर्ण प्रतिकतिरस्या से प्रति- | सतीयः। प्रयाकीतः । राषिः। दिगम वातरोधी पस्तिनः मत इति कोष्ठीप्रदीपः। वम्तिवतणनाडोषु ततः गलत समो। रमि, कन्।) पसरविशेषः। स च (यथा, महाभारते । १ । १.७ । १२ । कामदेवम्य मानि ईमचन्द्रः। “ततस्ते शन भारीप्य तं मुनि रविणस्तदा। गूज: पु(साविर को यम्य ।) इस्ती। प्रतिजग्मुर्मजीपालं धनान्यादाय तान्यय) वर्षास मेघोदये च ॥ तव गमे विभवयोतेन वातप्रकोपात् ।। रति विज्ञापमेषः। कुचतुवतियुक, ति व्यथा। रति केचित् । विक्र तथ्यम् । यथा- (या. घामरिमागरे ।५।१९५॥ “परमूना जनपदाः शिवमायतुष्यथाः। “घटोरस पंचों गवायचो मदोत. निष्यावपिण्याककूलस्यूषैः। प्रमदाः केगलिन्यो भविष्यन्ति कसो युगे।" काट..") उति महाभारते पादिपमं ॥ गंगाराति प; (पंजाबामामुः पराति- वामद। तिनायुधः । पय मूनाधिकारः। तब सस्य सविवष्ट निदानमा महारि.प.(पंक परियम्य ।) वामदेवः। “दोपः पृथक् ममतामहन्द:नोऽष्टधा भवेत रनिरमायुधः. या पी.( मनपा ययाः । पूर्व- प्रभुः कानां यातिकस्य विप्रनिदान- सचेत गनेषु प्रायेण पपनः प्रभुः । पहा महायाममः। ८।३। इति | संप्राप्तिनक्षमा पापमुपार माया समारोप) रामपिनो। ति सद “यायामपानादतिर्मनाच प्रमागरातनवादिणनात्। गल, - "संरोधात् कुपितो वायरम्य मंदित्य 'जादी। महतमनुसरति । जीणे भुक्ल । प्रदो. शारातितोल्योणविदारितत- . । कटलसीपोरसुराविकारः क्रोधानलायाहरविप्रताप पाम्यातियोगादशन दिग्ध पित्तं प्रकुप्याश करोति शूनम्। हरमोदाहात्तिकर हिनाया मखेदमूर्खाधमयोपयुद्धम् । मध्यं दिने कुष्यति चागवे निदाघकाले जसदात्यये च । गोतेऽतिगीतः समुपैति शान्ति सुखायौतरपि भोजनय। ।

·शूलः लः शुलः विरेचनं पित्तहा प्रशस्तं वो गलमाषः। मौवीरं मन्धानभेदः । इत्या कुत्री पार्वाभ्यो महित कुली। रमाय गम्ता:गलाव कानामाग कारः। परिपकात्रसन्धानसमुत्पदा सुरा कफमयिविष्ट कफेनाविष्टम् तम्बान्तरोत- तम्या विकारः। रविप्रताप: पातपः। मामलमा। मगुडां तमंयुतां भचयहा हरीतकीम् । जातियोगी मैयुमाधिययम्। विदाहीत्यु- "पतिमात्रं यदा भुक्त' पायके मृदुतां गते । प्रमियाकुलशान्वर्घ धात्रोचूर्ण ममाक्षिकम्म पे पगदिग्ध रिति बोधयति । मयि । स्पिरोकतन्तु तत कोठे यायुनाहत्य तिष्ठति। गान्यन नाइन माममरिष्टं काटकं रमम् । इयम्सुनोऽपि पियशाहिदाहित्वं भयति। यदामं न गतं पाकं तच्नं कुरुते भृगम् । मधनि बीगंगोधूम कफयले प्रयोजयेत् ॥" दात्यये शरदि । शीते शीतकाले । शीत | मूर्छाधानविदाहाय हतले गमविलम्बिकम् परिट मेपक्कायमिई मद्यम् ॥ नादिभिःषिकमाह। कम्पवातमतीमारं प्रमोहंजनवेदपि। "नवावयमंयुक्ता पञ्चकोलं मरामठम् । "भानुपचारिजकिलारपयोविकार. पविपाकोयं शत मतमाहुमीनीषिणः ।" सुखोपा नाम्युना पीतं कफन्तं प्रयागयेत् । म्यांमे पिरागरातिलगम्कुनीभिः । अविपाकोद्भवं भामोद्भवमित्यर्थः ॥ * ॥ शूल- प्रामगूले क्रिया कार्यो कफगूनप्रणागिनो। पन्य बलासजनकरपि हेतुभिय भ्योपद्रवाना। सेञ्चमामहरं सर्च मद्यमग्निविवहनम नेमा प्रकोपमुपगम्य पारोति शून्तम् । "वेदनातिकपा मूर्दा पानाहो गौरवं वरः। तोशायय मंयुक्ता विफलाचूर्णमुत्तमम्। लामकासमदनारचिपसेक चमोऽचिः सगत्वच बलहानिस्तथैव च । प्रयोज्यं मर्पिभ्यां सर्वशूलनिवारणम् ॥" रामाश्रये स्तिमितकोष्ठशिरीगुरवः । उपद्या दर्शवते यस्य शूलस्य नास्ति सः ॥" तोषणा रानिका । भी सदैव हि रुजं कुरुतोऽतिमावं शलन्यैव भेदं परिणाममाघ । "दामहेमवतीकुठगताहाहिङ्गमैन्धवैः । सूर्योदयेऽय शिगिरे कुसुमागमे च ॥ "स्वैर्निदानः प्रकुपितो वायुः सनिहितो यदा अम्नपिष्टैः सुखोण य निम्पेलयुतीदरम् । नूपं यजलटेगजं भध्यम् । वारिसं शालू- कफपित्ते समाहत्य गूलकारी भवेदवली। मुलं वेल्वं तथैरगडं चित्रक विम्बभेषजम् । टिकिलाट: भुने नीति यच्छ लं तदेव परिणामनम् हिङ्ग सैन्धवम्युन मद्यः शूलनिवारणम् ॥" कदधा ममं धीरं विर्स या दधिकृश्चिका। सैनिदानैरित्यादिना निदानपूर्विका संप्राप्ति- यातरोगान्तर्गतामानचिकित्सायां लिखिती लतकों स्यात्तयोः पिण्डः किला- रुता । भुतो नीयतीत्वादिना लक्षणमुताम् । नाराचनामा रसोऽन्यञ्च विरेचनं शूले हितम्॥ टक: " ममाहत्य व्याप्य ॥ प्रधावद्रवनामानं शूल- "कुमाण्ड तनु कृत्वा तु छित्त्वा धमें विशोषयेत् यिकार: पायमादिः। पिष्टं मापादि। विशेपमाह। स्थान्यां निषिम्य तत् सर्वपिधानेन विधाप्य यैः गुर्वादिभिः स्तिमितमाईचम्नावगुण्ठित- "नी जीर्यत्यजीणे या यच्छ लमुपजायते। य यत् कोठं शिरय तयोर्गुरुत्वः मह । पथ्यापथ्यप्रयोगेण भोजनाभोजनन वा। चुला निवेन वहिन बालवेत् कुगलो जनः । योदय इति विधाविभक्तदिवमप्रथमभाग- न शमं याति नियमात् सोनिद्रव उदाहतः । यथा तव भवेधम्म किन्त्वद्भागे दो भवेत् ॥ पस्तक्षणम्। गिगिर तव कफम्यातिमञ्च- नेदं गुलममाध्यचिकित्साभिधानात् ॥ अथ | तदा निर्बापयेच्छोतं चूर्णितं पूर्ण येत्तु तम् । त् । कुसमागमे वमन् ॥ * ॥ इन्द्रनमाह। गन्नस्य चिकित्सा। मापयमितं तावच्छटीचूर्णच मिश्रितम् ॥ दीपलक्षणेरेतैबिद्याच्छनं विदोपनम् " | "वमनं लानं खेदं पाचनं फलपतयः । नलेन भक्षयनित्यं महाशून्लाकुलो नरः। दोपजमाई। धारचूर्णानि गुटिकाः शस्यन्ते शूलगान्तये ॥ प्रसाध्यमपि यच्छ्रलं तदप्ये तेन गास्यति ।" "मर्वेषु देशेषु ममम्तलिङ्ग विज्ञाय वातशूलन्तु ने हर दैरुपाचरीत्। रति कुमाण्डचारः ॥ ॥ विद्यानिपक सबभवं हि शूलम् । शूनगम्याकुलम्य स्यात् स्वेद एव सुखावहः ॥ पथ परिणामशूलस्य चिकित्स।. : सुकटमेनं पिपववतन्यं मृत्तिका मजला पाकाहनीभूतां पटे क्षिपेत् । "लग्नं प्रथमं कुर्याद्वमनं सविरेचनम् । विवर्जनीयव ददन्ति तनाः " रुत्वा तत्पोटली शूनी तया खेदं विधापयेत् । पक्तिगूलोपशान्त्यर्थं तत्र वान्तेविधिर्यया ॥ बंधु टीपु हत्पृष्ठपार्शविकस्तिनाभ्यामाग- इति मृत्तिकाव दः । पीत्वा तु चीरमाकण्ठमदनकाधसंयुतम् । 'ए। सर्व भवं विदोपजं शूलं विन्द्यात् । सुकष्ट- "कार्पासास्थिकुत्यिकातिलयवैररण्डमूला- | कान्तारकस्य पौण्डस्य कोशकारस्य वा रसम् ध्यं वियववतुल्यं मारणात्मकत्वात् 17 तसी. कपायं वाथ निम्बस्य कटुतुम्बीरसं वचाम् । मजमाह। वर्षाभूपणधीनकानिकयुतैरेकीकृतैर्वा पृथक् | यथाविधि वमेहीमान् पशिशूलाहिती जनः ॥ "पाटोपहनासवमीगुरुत्वं खेदः स्यादय कूर्परोदरगिरःस्फिग्नानुपादा विस्ता च तथा दन्त्यातले नैरण्ड जेन वा। म्तमित्यमानाहकफपसेकः । इली- रत्तं विरेचनं सद्यः पक्तिगून निवारयेत् ॥ कफम्य मिथेन समानलिङ्ग- गुल्फस्वान्धकटोरुनो विजयते नि:शेषवाता. विडङ्ग तगडुल व्योपं विहन्तिमचिक्रकम् । • मामोद्भवं शूलमुदाहरन्ति । तिहा" मषितानि मंग्य सूक्ष्मचानि कारयेत् । कफप्य वाफशूलस्य । ग्रामोद्भवं भामादुभवो इति कार्पासास्थ्यादिखदः । गुड़ेन मोदकान् कृत्वा खाददुष्णेन वारिपा। स्य तं शूलम् । भवामाच्छूले नाते पया- "तिलैय गुटिकां छत्वा भ्रामयजठरोपरि। नयेचिदीपजं शूल परिणामममुभवम् ॥” षमम्बन्ध, । प्रतएव शूलप्याटवसुभ्यम् । म | शूलं मुटुम्तरं तेन गान्तिं गच्छति सत्वरम् ॥ प्रति विडमादि मोदकः ॥ on प्रथममामागये भवति पथात् सम्बन्धिदोष- नाभिलेपानयेच्छ न मदनं कालिकान्वितम् । "नागरतिलगुड़करकं पयसा संपिप्य यः पुमान् स्तिनामिहत्पान कुनिषु भवति यथा दोप- मदनं मयनफलम् ॥ * ॥ लिया। सम्बन्धः ॥ * ॥ पामगलस्य दोपविगेपेय देश- “विसमेरण्डमूनन्तु कायं कृत्वा गृतं पिबेत् । उग्रं परिणतिशून्न नश्लेत्तम्य विरावण! विशेषमाह। हिङमौवर्चलोपेतं सद्यः गुलनिवारणम् ॥७॥ पीत गम्बूक मम्म बलेनोपन तत्क्षणात् । ; "वातात्मक स्तिगतं वदन्ति गुड़गालियवाः चौरं मर्पिपानं विरेचनम् । पति नागयत्वेव शूल विप्पुत्रिकामुरान् । पित्तात्मकं चापि वदन्ति नाभ्याम् । बाहलानि च मांसानि मैपज पित्तशूलिनाम्॥ लोपल्याकणाराण्ठौचन ममधुमपिंपा। ।' इत्पात्र कुची कफविविष्ट मोरजततामा भाज्ञनानि गुरूपि च । विन्निन् विनिहन्देष गूलं हि परिपामा • सर्वपु दैगेषु च मविपासात् ॥". तोयनपरिपूर्णानि मूलस्योपरि धारयेत् ॥ इति पयादिनोहम् ॥ १॥ . .

·पन्यमा. . शब्दमाला- कोषः ॥ -- शूर्पण गुनगुल्मनाशिवम् । प्रदोषकारित्वश्च । ति मातोगन्दरमावल्यो। (यथा, रतुः।१२। कमायमहादविजोरदमात राजनिर्धगटः । अपि च । अत्यर्थगताध्यगनाभिधाता। "गूरणी दीपनी कन्नः कपायः कण्डुलत् कदः | "रूप पूर्णदखानाम्नः महर्ग प्रत्यपात ) कपायतितातिविकटनाम- विटभी विपदो रुधः कफाकतनो लपः शूर्पणी, बी, (शूर्पाकाराणि मनानि यस्याः । विकाशकाकगाके विगपादर्श से पथ्यः सौगुल्म विनाशनः । केवलयौगिकत्वे डीप रावणभगिनीति विटाक्रमूवानिलमविरोधात सर्वेषां कन्दमाखाना शूरपः येष्ठः उच्यते । शब्दमासागरदेवाणी 'गोकोपबामादतिशाम्यमावान् । दटूर्णा रहा पित्तामा कुष्ठानां न हितो हि सः । पूर्वपर्णो, स्त्री, (भूपो व पर्णानि, यस्याः । पाय: प्रोजनयति सन्धानयोगसंप्रास: गूरणो गुणवत्तमः।" डो।) शिम्यो विशेषः । इति शब्दपन्द्रिका त्पाठपाविकवम्तिगे। • इति भावप्रकागः । शूर्पवातः, पुं. (शूपम्य वातः । ) शूर्पस्य वायुः। नौण प्रदोषे घ घनागमे व कुलार वाताम इति भाषा। तत्पयायः। गोतं च की ममुपैति गादम्। "गूरपो टोपनो रुथः कफनो वियदो लघुः। फुलफालः २ । प्रति विकाण्डशेपः । मुहर्मुइयोपगमाकोप- विगेपादर्श सां पयो ग्राम्यकन्दम्तु दोपलः । शूर्पततिः, यं, (गूपों इव युती यम्य 1) हस्ती। बिमवतम्भनतोदभेदः। इति राजवनमः इति धाराबल्ली। मवेदनाम्यनगमईनाये ज्योनाकष। इति गम्दमाला। शूर्पो, स्त्री, (भूपे+गौरादित्यात डीप) पुद्र सिन्धोषणमोज्येय मेमे प्रयातित शूरपोशः, पु, हरिद्राइपक्षी। इति पद- सुपः। इत्यणादिकोपः ॥ · शूर्पणखा। इति व्यायामो मभयुहादिःा पान धन्ट्रिका मथनं स्नोसेश। प्रभागर गयो। गुरदेवः, पु, चतुश्चिंगतिभाष्यइंदन्तर्गताई. शूनमः, पुं, लोहप्रतिमा । इत्यमरटोकायां राया योगात्। कनास्त्रिपुटः। रियः । ति हेमचन्द्रः। मुकुटः । कोरदूषकः कोद्रयः। गूरमनः, पु, (पूरा: मेना यस्य ।) राजविशेषः । गम्मिः, स्त्री, खोहप्रतिमा। इति भरतहिकप. अध्ययन भुताम्योपरि भोजनम् । देशविशेषः । यथा- लोटादिमिः। . परि. ."शूरसेनी यदुपतिमयरामामन पुरीम् । गम्भिका, स्त्री. लोहमतिमा ।, इति शब्द- विष्टमरितम वकनायगावादि . मायुरान् शूरसेनाय विषयान् युभुजे पुरा गर्मो, । रमावती । भत्यम् । वारं गुप्कमांमम् । रति यीभागवते १० स्कन्धे । अध्यायः ॥ गल. रजायाम् । इति कविकल्पद्रुमः॥ (बा.. | देगमा। हृदयादिषु . तम गर्प, का माने। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (पुरा । पर. मक- सेटा) दीर्धी शूनति लोक रोग! | पृयगपि मच पठति । पर. मक--मेट् । ) पष्ठसरी। क, शूर्पयति | इति दुर्गादामः ॥ “कफपित्तावरदस्त मारतो रमति धान्य गृहो। इति दुर्गादाम: ॥ गपा, मो.(गूयति धान्यादीनिति । गूप + । रोगविशेषः। पस्तविशेषः। वर्गा | मधून इति ख्यातो गुलः, पु,को, (गुलति लोकानिति गुम रोगे+टिस्थः कुरुते शूनमच्छामप्यारो अन् । यदा हिमायाम् + "पुग भ्यां निञ्च।" | इति माला पति च भाषा । इत्यमरः । मृत्युः। पानण्यापि नक्षणमा। पा. २ । २६ । इति पः। धकारात मा चकेसनः। विष्कम्भादिसप्तविंशतियोगान्तर्गत- कर्फ निपच पथमः कित्) मण्डलादिम्फोटना वंशादिनिम्मित- नवमयोगः। इति मेदिनी। तदद्योगजात-पासंस्थ: पार्षयोः शूल पायविशेषः। कुमारति भाया। तत्पप्याय'। फलम्। यथा- प्रम्फोटनम् २ । त्यमरः । सपः । कुन्य. १ “भीती दरिद्री दहिताप्रियय प्रमोटनीति सन्दरतारनी। (यथा, तेनोमिति पोण नरीवा "विराज्य सपंरत दीपान गुणान् गृन्ति गुलोइयः शून इव स्ववन्धोः । निद्राच नाप्र.यादेष पाशूनः विद्यामयाभ्यां रहितोऽथ भूली पम्तिनस्यापि सधणमा) साधरः।") करोति लोके म हितं कदाचित् " *भरोधात् कुपितो दोपदयपरिमापम् । इति अष्टमाता। इति कोष्ठीप्रदीपः ॥ यस्तिनापु ततः गलस्तु सदन पंच, पं.(पूर्ण प्रतिततिरस्य । “वे प्रति- सतीदयः। प्रयाकीलः। इति धरणित) दिम वातरोधी पस्तिगून र लो। रति कन्।) पसरविशेषः । स च (यथा, महाभारते । १।१७।१२। कामदेवय मति हमचन्द्रः। मक्षतमनुमरति । जीणे भुतौ ।। "ततस्ते गाल पारोप्य तं मुनि रचिपस्तदा। गूरंगणं.. पु. (भूति कों यम्य।) इस्ती। पतिजामुर्महीलं धनान्यादाय तान्यय) वर्षास मेघोदये चा गमे विभवगौतेन वातप्रकोपात् । रति विशाल मेषः। कुन्धतस्पतियुके, वि व्यया। रति केचित् । विक तथ्यम् । यथा- (एमा, सामरिमागर।५।१६५ "घटोदशों गवायचो मदोत. “परगना बनपदा: गिवणमायतुष्यथाः। आमदाकेलिग्यो भविन्ति कसो युगे।" रतिमहाभारते पादिपर्व १५० সুবি, ( সুধামান্ব: যানি-সহ মুসাম্বিন্ধ। নয় মুম্বয় ঘলিজ य) प्रामातिनायुधः। निदानमाला गंगालिए. (संकः परियय) बामदेवः। "दोषः पृयक्ष ममतामहम्द :गलोऽधा भवेत दिनायुधः। या पी.(भूपमा दम्याः। पूर्व प्रभुः पर्ना ग वातिकस्य विप्रवष्टनिदान- मधेरोप गलेषु प्रायेग पवनः प्रभुः।" पार मेटाया1३। इति संप्राप्तिनवचमा । नवपातायाम् । र) राषिनी। ति मद- "व्यायामपामादतिमयनाच प्रमागरायोतनमादिणनात्। भारातितीरपोषविदाहिर्तन निष्यावपिण्याककूलस्पयूषैः । कटम्नमौवारसराषिका क्रोधानसायासरविप्रताप पाम्यातियोगादाविदाः पित्तं प्रकुप्याग करोति शूनम एमोडदादातिरं हिमाभ्यां मदमूर्याधमयोपयुलम् । मध्य दिने कुप्यति धाराने निदाघकाले जलदायर्य ध! गोतेऽतिशीतः ममुपैति शाति सस्वादुयोरपि भोगनेय।

·१०१ शतः लः विरेचन पित्तहा प्रशस्तं राजमापः। भौवीरं सन्धानभेदः । इत्पान कुक्षी पाभ्यां महिने कुली। रमाय गम्ता: गगलाव कानाम् । कारः। परिपकासन्धानममुष्पता सग फफमग्रिविष्ट कफेनाविष्टम् तम्घान्तरोत- तम्या विकार। रविमताप: पातपः। मामलमा । मगुडां तमंयुकां मनयेता इरोतकीम् । सियोगो मेधुनाधिययम्। विदाहीत्यु- "पतिमावं यदा भुग पावके मृटुतां गते। प्रलियालगायथं धात्रौचूर्ण ममाविकम्। अगदिग्ध रिति बोधयति । अयि स्पिरीलसन्त तर कोठे यायुनासत्य तिष्ठति। गान्य नागलं माममरिष्टं कटकं रमम् ॥ सम्मुनोऽपि पित्तवाहिदाहित्वं भवति। यदायं न गतं पाकं तधूल करते भगम् । मधनि जीणंगोधूमं कफाले प्रयोजयेत् ।' त्यिये शरदि । गीते गीतकाले। शीत भूमिानविदाहांय हत्केगमविलम्बिकम् परिर्ट मेपन कायमिई मद्यम् ॥ दिभिः॥पिकमाह। कम्पवातमतीमारं प्रमोहं ननयेदपि। "नवगवयमंयु पञ्चकोलं मरामठम्। पानपवारिजकिनाटपयोविकार पविपाकोद्रयं गुलमैतमाहुम्मनीषिणः ।" सुग्नोपणनाम्युना पीतं कफगलं प्रयायेत् । सेतपिटागरातिलयम्कलीभिः । प्रविपाकोद्भवं पामोरयमित्यर्थः ॥ * ॥ शूल- प्रामगूले क्रिया कार्यो कफलप्रणागिनी। न्य बन्नासजनकैरपि हेतुभिय म्योपद्रवाना। मेञ्चमामहरं सर्च मद्यमग्निविधईनम् । मा प्रकोपमुपगम्य फरोति मूलम् । "वेदनातिटपा मूळ घानाही गौरवं वः। तीयायय संयुक्त विफसाचूर्णमुत्तमम् ।। हामयासमदनारचिभप्रमेक- चमोऽरुचिः सवव वलहानिस्तथैव च । प्रयोज्यं मधुमर्पिभ्यां सर्वशूलनिवारणम् ॥" मागये स्तिमितकोष्ठशिरोगुरलः। उपट्या दर्शवते यस्य शूनस्य नास्ति स: n" तीक्ष्या राजिका : सदैव हि कुरतेऽतिमात्र गलम्यैव भेदं परिणाममाघ । "दारहमवतीकुष्ठगताहानि मेन्धवः । सूर्योदयेऽय मिगिरे कुसुमागमे घ।' "स्वनिदानः प्रकुपितो वायुः सविहितो यदा अम्नपिष्टः सुखोणं य लिम्पेच्छलयुतीदरम् । पंपाजलदेशनं भयम् । वारिसं गाम्ल- कफपित्ते समातृत्व शूलकारी भवेदवली मून वेल्वं तथैरगई चिवकं विवभेषजम् । फिलाट। भुने नीयति यच्छ लं तदेव परिणामनम् द्विङ्ग मैन्धयमयुक्त मद्यः शूलनिवारणम् ॥" 'दमा समं धीरं वि या दधिचिका। सैनिदानैरित्यादिना निदानपूर्विका संप्राप्ति- | वातरोगान्तर्गतामानचिकिरसायां लिखितो पतकों स्यात्तयोः पिण्डः किला रुता । भुक् जीयतीत्यादिना लक्षणमुक्तम् । नाराचनामा रसोऽन्यस विरेचनं शले हितम्॥ टक: " | समात्य च्याप्य ॥ प्रथावद्रवनामानं शूल- "कुष्माण्ड तनु कृत्वा तु छित्त्वा धर्मे विधोपयेत् विकारः पायमादिः। पिष्टं मापादि। विशेषमाह । म्याल्यां निक्षिप्य तत् सर्व पिधानेन विधाप्य : गुर्वादिभिः स्तिमितमाचम्मावगुण्ठित- "जीर्णे जीयत्यजीणे या यच्छ लमुपजायते। यत् कोठं गिरय तयोर्गुरुत्वैः मह । पथ्यापथ्यप्रयोगग्य भोजनाभोजनन वा। चुनां निवेग्न पति वालवेत् कुगलो जनः । दिय इति विधाविभदिवमप्रथमभाग- न शमं याति नियमात् सोऽबद्रव उदाहत:॥" यथा तब भवेनस्म किन्वङ्गागे दृढ़ो भवेत् ॥ लक्षणम् । गिगिरे तन कफम्यातिमश्च- नेदं शूलममाध्य चिकिमाभिधानात् ॥ अथ तदा निर्वापयेच्छोतं चूर्णितं चूर्ण येत्तु तम् । । कुसुमागमे वमन्ते ॥ * ॥ इन्दनमाह । गलम्य चिकित्सा। मापयमितं तावटीचूर्णच मियितम् ॥ दोपलक्षणैरतैबिंद्यापलं दिदोपनम् । लानं खेदं पाचनं फलवतयः । जलेन भन्येवित्यं महाशूलाकुलो नरः । होपनमाह। लभुटिका: शस्यन्ते गूलगान्तये । असाध्यमपि यच्छलं तदप्य तेन गास्यति " "मपु देशेषु ममस्तलिङ्गं विनाय वातगूलन्तु नेहले दैरुपाचरेत्। इति कुमागइचारः ॥ * ॥ विद्याभिषक् सम्भवं हि शूलम् । शूल गस्याकुलस्य स्यात् स्वेद एव सुखावहः ।। पथ परिणामशून्लम्य चिकिात्म । मुकष्टमेनं विपवचतुल्यं मृत्तिका मजलां पाकाहनीभूतां पटे क्षिपेत् । "लहान प्रथम कुर्याइमनं सविरेचनम् । पिवर्जनीयच वदन्ति तनाः ॥" कृत्वा तत्पीटली गली तया म्वदं विधापयेत् । पक्तिगुलोपशान्त्यर्थ तत्र वान्तेविधिर्यया ॥. पदेशेषु हत्यठपानविकम्तिनाभ्यामाग- इति मृत्तिकाखदः पीत्वा तु क्षीरमाकण्हमदनकाघसंयुतम् । । सर्व भवं विदोपलं शूलं विन्द्यात्। सकट- "कासास्विकुलत्यिकातिलयचरेरण्डमूला- कान्तारकस्य पोएट्रस्य कोगकारस्य या रसम् ध्यं विपववतुल्यं मारणात्मकत्वात् Man तसी. कपायं वाथ निम्बस्य कटुतम्बोरसं वचाम् । मजमाद। वर्षाभूपणधीजकानिकयुतैरेकीकता पृथक् | यथाविधि वमेहीमान् पक्तिशूलाहिती जनः । "पाटोपशासवमीगुरत्वं लेदः स्यादय कूर्परोदरगिरःस्फिगजानुपादा- विस्ता च तथा दन्त्यासले रगह जेन वा। स्तमित्यमानाइकफप्रसेकः। मी- दत्तं विरेचनं मद्यः पक्तिगून निवारयेत् ॥ कफप्य लिङ्गेन समानलिङ्ग- गुल्फस्साधकटोरजो विजयते निःशेषवाता. वितण्डुल योपं विन्तिमचिक्रकम् । मामोद्भवं शूलमुदाहरन्ति । तिहा"मास्यतानि मंग्रह सूक्ष्मचर्णानि कारयेत् । फग्य काफशूलस्य । पामोद्भवं भामादुद्भवो इति कार्पासास्थ्यादिस्वेदः । गुड़ेन मोदकान् कला खादेदुए न वारिणा । प्य तं शूलम्। भवामाफुले जति पया- "तिलेच गुटिकां हत्वा भ्रामयेनठरोपरि । नयेचिदीपजंगल परिणामसमवम् ॥" पिमम्बन्धः । प्रतएव शूलम्याटत्वमुखम् । म शूलं सुदुम्तरं तेन शान्तिं गच्छति सत्वरम् । इति विड़ाटि पक्षकः ।। प्रघममामागये भवति पयात् सम्बन्धिदोपै- नाभिलपानयेच्छल मदनं कालिकान्वितम् ॥ "नागरतिलगुड़करकं पयसामिप्य यः पुमान् मितनामिहत्या कुनिए भवति यथा दोप- मदनं मयनफलम् ॥ * ॥ 2, लिवात्। म्बन्धः ॥ * ॥ पामगूलम्य दोपविशेषेण देश- "विश्वमिरण्डमूनन्तु कायं कृत्वा तं पिवेत् । उग्रं परिषतिगूल नश्वेत विरावे। कपमाह। हिमोवलोपेतं सद्यः शुलनिवारणम् ॥ पीतं शम्बूकजं भम्म जलभपणेन तनात् । "वातात्मकं यस्तिगतं वदन्ति गुड़गालियवाः चीरं मपिपानं विरेचनम् । पतिनं नागयत्येव मा विशुश्विासरान् । पित्तात्मकं चापि वदन्ति नाभ्याम् । जाहलानि च मामानि भेषजं पित्तशूलिनाम्॥ लोहपष्याकाण ममधुमर्षिया । इत्पाई कुची कफनिविटं मोरनतताम्राणां भाजनानि गुरुणि च । मूलं हि परिणामबई सर्वेपु देशेषु च मविपासात्।" तोयनपरिपूनि भूतस्योपरि धारयेत् ॥ पवादिनीम् ।.. .

·शुलः - - शूमधरः,पं. (शूनच धरः।) गिदः । रति यद- "गूली परीपतापम जायते तबमार धारिणी।"थत्वम् । दुग्धविकारित्व। १३२ शूलधा गुलो "नारिकेनं सतीयच लवणेन सुपरितम् । इति शूनामपरिणाममूलानवजास्पित्ताधि- गनव, [a] श्री, (गनं नीति, मृदायवेष्टितं शुष्क पकं गोमयवडिना । कारति भावप्रकागः पपिच। किप) दुर्गानि पियत्या मधित इन्ति शून हि परिणा. "प्रकंपवं गृहीत्वा तु मन्दाग्नी तापयेच्छनः।। (शूलएर-इल्येय कचित पाठ ।) मंगम्। निष्पोय पूरयेत कशी कर्णशूल विनम्यति ननागन,को,(गून नागयतीति। : . वातिकंपत्तिकश्चापि नेमिक माविपातिकमा माअनच एतं चौद्रं लवण ताम्रभाजने। +त्युः।) मौवच नलवणम् । इति' इति नारिकेलक्षार: An ] पृष्टं पयःममायुक्त चतुःगूनहरं परम्" गूलपवी, स्त्री. (शूलवत पवमम्या: प्रथांबदवम्य चिकित्सा। माश्नमञ्च इत्यत ताम्बलच इति वा पाठः। शूनीयम् । इति राजमिचंगटः । "प्रवद्रावास्ये शूने तु न सावत् स्वास्थामते "चूर्णमामलकम्यैव पीतं गूलहरं परम् ।” गूसरा, पं. (शूलभ्य मा परणार यावत् काटकपीताम्बमने न च्छंटयेद्रवम् ।। इति गारुडे १८३१८५।१८४ अध्यायाः॥ गन्दचन्द्रिका লামা গালিন মুলা বিনামী। किञ्च । गूनहन्त्री, स्नी,( पिसान वमनं शला कफातच विरेचनम् । “सामद मैन्धवं धागे गजिका सवर्ण विडम्। डीप।) यवानी । इति राजनियर! पदये च तत् कार्य जरस्पित्ते यदीरितम् । 'कटु लोहरज: किटं विकृत् शूरणकं ममम् गूलहन, पुं, (गूल हातीति।। जस्पित्तेऽपि तत् पथ्यं प्रोनामबद्रवे तु यत् दधिगोमूंवपयमा मन्दपावकपाचितम् । हिति विकाडयः। प्रामपंचाये गुद्दे गच्छेदबद्रवः शमम्।' एतवाग्निबन्नं च पिवेदुणन वारिणा। गूला, स्त्री, दुष्टवधायकोलकः । वया। माघेण्डरी मलयां सुसिवा तेलपाचिताम् ॥ जीणे जीणे च भुशीत माषादिष्टतमोजमम् । विसः साहयों भपिंपा खाटेदन्नद्रवनिपीडितः । नाभिशूलं मूवशूलं गलानीहभवञ्च यत् । गूलाऊतं.वि, (शूलेन छतम् । धात्रीफलम चूर्णमयसमन्वितम् । मवे शूनहरं चूणे जठरानलटीपनम् । ५।४।५ इति डा. यटीचूर्णन या युक्तं लिधात् क्षौष तहदे। परिणामसमुत्यस्य शूलस्य च हितं परम् ।" विपक्षमांसम् । कावार पति ग्यामकतगइले: सिद' मिई कोट्रयतण्डुलः ॥ इति गारुड़े १८ अध्यायः सपर्यायः । मटिषम्र मूल्यम् ॥ 'प्रिया तण्डुन: मिड पायसं ससितं हितम्॥" | तस्य उपपापजत्वं यथा,- वासितारम् । इति नटाघर । प्रियर का विशेषः। | "जलोदरयकसलीहशूलरोगवणानि च । इति मन्दचन्द्रिका। गोडिकगीरणं कन्दं कुभाण्डमपि भक्षयेत् । खामाजीपंवरच्छद्दिर्भ ममोहगलपहाः। द्रव्याः॥ कमाययवान वा महान् वा लाजमयुतान्।" रतादविसर्पाद्या उपपापोडया गटा:।" गलिक,की,(शूल: निमित्तले मान गोड़िकं गुड़े न मंटतं पसायम् ॥ *R इति भातातपीयकम्मविपाकः । +ठन् । ) शूनाक्षतम् । इति ५५ "कुमयमा मथवा दनाद्याधिक मथा। शूलकः, पु. (शूल इव दुविनीतत्वात् । कन्। गलिक, पुं, गमकः । इति हेमन्द्रः । पण कानामयो गलन कोद्रयम्यौदनं तथा ॥” | दुर्वृत्तघोटकः । इति हलायुधः । मन्त्र कल पस्यास्तौति । ठन्।) शूलयु नि। दधिकं दधा महत भतम्। महेरि इति । इत्यपि पाठो दृश्यते । यया,-- लिन, पुं, माण्डोरवचः । इति + लोके । .. "विनीतम्त साधुवाही दुर्विनीतम्तु शूलकः । शलिनी, स्त्री, (मूल पम्या अस्तौति "गोधूममदतव मर्पिपा गुडसयुतम् । इति हेमचन्द्रः इनि। डीए।) दुर्गा । यथा, समित गीतदुग्धे न मुदितं कथित हितम् । शूनन्यिः, स्त्री मासादुर्वा । इति राजनिएर “वहिनी शूलिनी घोरा : पपद्रवो दुरिक्षितस्यो दुर्थिने यो महागदः। शूलधात, क्ली, (भूतं तद्रोगं धातयतीति । सम्मातस्य प्रगमने पर यज्ञ समाचरेत् । पब बरपित्त पछिमंदो भवेदयतः। इन+पिच+स्युः । । मण्डूरम् । इति शब्द- गहिनी चापिनी समादबावपानानि मावाहीनानि कारयेत् शूलनः,, (शूलं हन्तीति। हन+टक् तुम्थुङ- गूनी, [न]प, कमाययगोधमाः ग्यामाका: कोरदूपकाः। वः। इति रत्नमाला शूलपातक, शिवः यमरः ॥ (यथा, महाभारत राजमावाय मापाय कुलत्या: कमालयः। (यया, सुयुते । १।४।। दधिमुतरमं पोरं पिंगच्यं समाहिपम् । “मपिमस्तु मधुरः मरो योनियोवाधि-सतो सभवटं गच्छेत् स्थान २० बामा के वारगे प क टकफलानि च। घिरमां भूलनः इति।") ययः। इति भावप्रकायः। বাঁধ ভোর मत्स्या रोहितायाः कपिः शूरहिट, [प] पुं, (मूलस्य छिट् शत्रुः ।) हिए। गूलरोगयुक्त च वि । यथा.. ला। अति खिमाना। पतमिवामये अम्मा मता मुनिदिकिमक गूलधन्धा, [न] , (गूलो धनुर्यस्य 1) शिवः । "वर्जयेहिदल गूली कुष्ठी । दधिसभरम दमा तमः ततो रसो यम्य तत् । रति मदरतायती। पोरं दधियुत चोरमियर्थः।। तस्य कारणे प्राययित्तञ्च यथा- "हामना पूर्षे प्रत्येयः पत्नम् । पिमोचन मा मधुमर्पिया। सोऽवदान प्रकुर्वीत तथा रुद्रं : भानोपमादमावमापतः। गलधरा, ती, (शूचस्य धरा1) दुर्गा । ति | मदरवानी। दमयामा भोजनप्प निन्ति तत्। गुनधारिणी,स्त्री,(शूल धरति या ध+णिनिः । अथापा ३ धुम्रमूलिका । गली, स्त्री, उपभेदः । तत्पर्यायः । ५. बार शापित मनपित मुहारपम् । परिणाममुखब मेमोदितम्। "मती माध्यौ भवनीता भवानी भवमोधनी। गुमरम्. प्राथा दुगां जया पाया दिनेवा गून- भावाम मैतून मवई रसम् । गौस्यत्वम् । बलमदलम् ।। देश र दिन यान बौत।" पति तन्नमारततच्छुतनामस्तोत्रम् । निघः। है। को क चन्द्रिका -- 1४1 रखावमी। নি মাষীয়ান दुर्गा। यया:- लताद पिच्छिला महिघोप्रिया । गुणाः । पिच्छिलत्वम् । कोणत्वम्।। ।

·गा:। . शृगाल म्नी, मोमराजी।इति शब्दचन्द्रिका "पथ घोण्टा ३ गोपघोण्टा ४ वदरं ५ वादि- चिह्नम्। क्रीडाजस्तयन्त्रम्। (यथा रघुः १६ 101 (शूलन मंस्कृतम्। गूल+"शूलीतवात् र तत्। "वर्णोदकैः काञ्चनशृङ्गमुक्ती- ४।२।१०। रति यत्) शूलाकृतम्। | वटरीसदृशे सूक्ष्मफले वृक्षे चतुष्टयम् ॥" स्तमायताच्यः प्रणयादसिन्) : कावाव् इति पारस्यभाषा । तत्- इति शदरखावली विषाणम् । (यचा. रघुः । १।। १२ । कारो यथा- गालघण्टी, स्त्री, कोकिलानः । इति राज "वन्य रिदानी मरियस्तदम्भः बुगड़ादिमांमानि ग्रथितानि शलाकया। निर्घण्टः ॥ शृङ्गारतं क्रोशति दीपिकायाम् ॥") लवणं दत्त्वा निधूमे दहने पचेत् । गालजम्ब :, स्त्री, (शृगालस्य जम्बु रिव।) उत्कर्षः। रति मेदिनी । (यघा, रघुः ।।१२। समिति प्रोक्तं पाककम्मविचक्षणः। गोडुम्बः । घोण्टाफलम् । रति मेदिनी। "गृनं म हप्तविनयाधिक्षतः परेषा. मृगालविवा, स्त्री. (मृगालेविना)पग्रिपी। मायुच्छ्रितं न ममषे न त दीर्घमायुः।" बल्यं सुधातुल्यं रुष्यं वनिकर नषु । इति राजनिघण्टः। फहम् । (यथा, कुमारे । १४ । तह ष्यं किञ्चित् पितहरं हि तत् गालिका, स्त्री, गगालपनी। पासात् पला "विमानप्राण्यवगारमानः इति भावप्रकायः। यनम् । इति मेदिनो। भूमिकुमाएड: इति। अशेम देवावमरं सुरेभ्यःn") यायः गूनारुतगदे द्रष्टव्यः । जटाधरः। द्रमुगालः । खें क्शयाती।इति तीखम्। पानम्। इति शब्दरतावली त:,, (शून्येन पाको यस्य ।)शूलविहा- भाषा। तत्पर्यायः । लोमालिका २ दीप्त- (कोटिः । यथा, कुमारे । २ । ६४ । मांमादि।रति पाकराम्बरः कावाव निहा ३ किषिः ५ छकामुखी । ति "पथ मललितयोपिद भूलताचारुङ्गं रग्यभाषा: विकाण्डशेषः। रतिवलयपदाचापमासव्य कळे" वि। रति कविकल्पद्रुमः (भ्वा०-पर०. ऋगालीस्त्री, विट्रवः । पलायनमिति यावत् । स्तनम् । यथा, भागवते । ५।२।११। मेट। ) गूयति । ति दर्गादामः ॥ इति विकापशेषः । कोकिलापः। विदारी। "किं मभृतं सचिरयोरिन गायोसे पुं, गगालः । रति गप्दचन्द्रिका । इति गननिर्वहः । गृगानिका च। मध्ये लथो वहसि सपशिः यिता मे" .(सृजति मायामिति । सज+ कालन् रडलः, वि, पुंसां कय्यामरणम् । गोट् इति | "तनाधानध्याह। गायोः स्तनयोः कि तदित्वात् माव:) पथयिगेपः शयाल भाषात रस्त्यादीनां सौरमयपादवन्धोपकरणमा सम्भतं किं पूर्वमस्ति मनोरं किषिदस्ति रत्ये- पापा तत्पयाय: गिवार भरिमायः३ पाटु इति दोडका इति च भाषा । तत्पर्यायः। तावत् नानामि तिमहोकायां स्वामी ) पः ४ मगर्तकः ५ वच्चक: द फोटुः ७ उन्दुकः २ निगढ़ः ३ । इत्यमरः ॥ गृहला ४ महिपादिमा निर्मितवाचविशेषः। यिङ्गा ८ फेरवः ८ नम्यक: १० । इत्यमरः । | इति तहोकायां भरतः (यथा, रणः ।५।०२। इति भाषा । यया,- :११नम्युका १२ मूवमत्तः १६ कुरवः१४ "मय्यां नहात्युभयपविनीतनिद्राः "कचिहनागाय मनो दधदरजात् सिनः १५ वनवा १८ फेरः १७ निधत स्तम्बरमा मुखरमहलकर्षियते ।") प्रातः ममुत्याय पयस्यवसपान् । इति मन्दरनावली ॥ भालाकः १८ | लोहरनुः । शिकल वेडि इत्यादि भाषा । प्रबोधयन् गारवेष वारणा २० कटखादकः २१॥ इति नटाधरः ॥ बन्धनम् । इति हेमचन्द्रः। विनिगतो वमपुर:मरो हरि तुः २२ फेरणः २३ व्याघ्रनायकः २४ । गलकः, पुं, (गृह बन्धनमस्य । “शलमस्य इति ग्रीभागवते १. म्कन्धे १२ पध्यायः । राननिर्ध परः ॥ दैत्यभेदः । इति मेदिनीः बन्धनं करमे ।" ५।२।।इति कन्।) कामोटे कः । यया, माहित्यदपणे । ३ ॥२१॥ यः । निष्ठुरः । पुलः । ति सारस्वता. उष्टः । इति राजनिघण्टः ॥ (यथा, माघे । "गृष्टं दिमम्मयोदभेदमादागमनतकः । नम्। भीरः। इत्यनेकाघकोषः । १२101 उत्तमप्रतिमायो रम: महार रथ:". तगदादीनां शभाशभसूचकलं यया,- तीयोस्थिताम्तावदमधरंटमो गोगनभन प्रायपित्तं यथा। भवदेवमातं 'पनरतगतिमदहीनः पिलं गालका प्राम्परे") यमवचनम् । मदा गानः उन्नुहटमावः । पसायननिषेधाय पार्दिषु दारमयपागलक्षित- "अस्थिभर गवां कृत्वा माझमच्छेदनं गया। पसा दिवामा गतिरस्य गस्ती फरमः । इत्यमरभरतो (साथै कन् ।) - | पाटने कपडापा मासाईन्तु यवान् पिवेत्।" मो निनादी निशि यो बहनाम् । पद्रिरा:। दुवा दुवैति प्रयमं ततस्तु नाना,खो, निगडः । पुंस्कटीवस्तवन्धः । इति "शभस्सिमझेच धमनिचिनेऽपि वा। स्टेति दीधः सुतरां रवी यः। मेदिनी। पन्यत् नालगन्दे ट्रष्टप्यम् । दसराव परीद सुप्या मा यदि गीभवता" प्याजम्युकानां म नत: प्रगस्त. मालितः, वि. (मासो जातोप्येति । रतन) भवदेवमारिलायोपाचायतं मपतवचनम्। तदन्यरूपः कषितः प्रदीम शहनादुन्दः । निगडितः। रति धनधयः1 "मम्मिमाघ करिम तव । भगामपदो भवन निमाया- सहनीसो, कोकिलापति राजनि पट: यदि नीति परमामान प्रापितं न विपद:" मुगाटनाचं दिगि पथिमायाम् । गई. की, (गरिस+“पातखया एका पर परमामोत्तामर नहीपगमनाय प्राय. মাখা মাখাম: বিয় १।१२५ रति गन् । धातोपत शिवपि मासि नदम्पनामा पक्षमापिस भवत्यवायां भयनामनाय* नुटर प्रत्ययस्य।) पर्वतोपरिभागः । तत्व भाति । पराभवादिनिमिप्तरपा पदक इति वसन्तराजगाकुनम् । यायः । कूटम् २ कटः ३ लिएरम् ४ । इत्य- प्रायमिं न शतप्यम्। घमायस्मिन उजएक:, पं. (नगानरोधक कपाको मरः दन्तः " मागमाः । ।रतिपटार गएका महासमिपल्मामोताना 1) उपषिः । रति सदसन्द्रिवार सायम् । ति पिकापः (पदामादिनिमितमोहमामायापान निहाटारतिभापा, মামা বননি প্লাশি रजोनिः, . (गालमियाजोरिषद।) सिमाबदतः पुरता. .:. (g+r पा. ११) कोमियाकुल इति भाषा हित दारिभदलमारीपि गान् ।') मोहमदिनदिन यः । बरंभुः । इति रवमानादिरसादः । रति माना समर दम्। दादादरी : १.७ । -- ·दिभ्यःयाच।" ५१२१,.." इति ३।३१ मानतदा चक्र मगेपःपश्चिमा फलाम्पधीतवात्यर्थे पिकप्रत्ययेन विस वयन्तु बीजयामाम शेषरूपी जनाईनम्। परिक, पु(शिखरे प्रायेव मनोति । शिखरयः, पु, (शिखर भव । पियर ब) निधि। ERC (यया.मयानिधान्यानितम्यासमाग्नेय्या फथया दधीमत्वको, (पोतस्य भावः। मौत। शेवधि: शेपः जैसे शेफाति, स्त्री, (गेरते इति शेफा: शयनशालिन- 'विद्या ब्राह्मण मेत्या शेवधिस्तम्नि गत मामा भूतभव्यजगवायं परापापति गणन स्ताहगा पलयो भृङ्गा यत ।) शेफालिका। प्रसूयकाय मो मादास्तथान्या वीर्यवतमा सुधार गिरमाननः इति शदरवावलो। गवले, लो, वास्तम्। इति दरवावलो। एवं ब्रह्मादिनयव प्रमाणेन निगों रोफानिका, म्बी. (शेफालि+म्वार्थ कन्।) पुष्प- 1 (मनुष्यनाम । इति पाणिनिः । ५। ३1८४) सध्या ममधिप्राप्य क्षविशेषः । शिउली इति भाषा ॥ (यथा,--वलिनी, स्त्री, (शवलं गंवालमस्या पम्तीति । रहि कानिकापुराणे २० . "शेफालिका विदलितामवलोक्य तन्वी इनिः।) नदी।ति राजनिर्घ परः । गेपः, . की. (गिष्यते इति । गिर प्राणान् कश्चिदपि धारयितु प्रभुः सा। गवाल को, (शेते जले इति। गो+"गौडी उपयुक्ततरवस्तु । ति मंदिनी। पाकये मस्पति रुतं चरणायुधान धुकग्वल दालन:।" उणा• ४१३८ । इति | मगिटसा प प पत्यादि। किंवा व्यवस्यति न वेनि तपखिनी मा" पालन्।) शैवालम् । इति गदरखावलो शेषः पुंलिश पर गिटप्रयोगात्। इत्युहट) ! (यथा राजेन्द्र कर्णपुरे। २५ । पः यया। गापी निधिशनको; तत्पर्याय: । सबा २ निर्गुण्डी ३ नौनिका "शारे पर पतति यतते बामशेवालमूले जनजे तुमयमिको इति मर्यानन्दा इत्यमरः । चत्वारि फालिकामावे। शिय- क्ले लोन किमपि शुरुते कम्य वैकुण्ठम्म टीकार्या भरत: नौति ख्यातनीलपुष्यायां शेफालिकामिति शेवाली, स्त्री, पाकाशमांमी। इति गजनिर्धः। ययाः- केचित् । शेफालिकादिहयं शेफालिकामाने शिपं. की. (शिष्यते यदिति । गिपघ) “परोपञ्चाग्निगेयं वयं तदेवा निर्गकादिव्यं नोलपुष्पशेफालिकायामिति प्रसादः रिति मेदिनी। प. २८॥ पुनः पुनः प्रपन्त समात् केचित् । इति नहोकायां भरतः ॥ शेफाली ५ शेषः, पु. (पति महर्पतीति । मिष हिमायाम पति गा. मलिका र रजनौहासा ७ निमिपुष्पिका ८। +पच ।) मार्पणः । स त बलदेवः । (यथा, (पगिटे, वि । यथा, रघुः । ।।। मा पका चेत् तसरमा भूतवेभो १० । माघे । २ ।। "अपनीतशिरस्त्राणा: पात . इति गदरवायली ॥ सक्लाङ्गौ ११ गौत- “निशम्य ताः शेषगवी रभिधातुमधोक्षजः । तयाच रामायणे । २।२६।। मधरो १२ विजया १३ वासारिः १४ भूत- शिष्याय हहता पत्युः प्रस्तावमादिशत् शा" "वन्धितव्यस्त्वया नित्यं या: केगी १५ । पम्या गुणाः । कटुत्वम् । तित- | शिष वधे+भावे धा। ) वधः । अनन्तः । स गेपत्व', की, (शेषम्य भावः । । त्वम् । अणखम् । पचवम्। वासकफाग-। च सपंराजः । इति मेदिनी । (यथा, कुमारे। कारित्वम् पाराष्पम् । मन्धिातगुदवातादिदोषनागित्वञ्च । यथा,- गंजनिचंगटः॥ व्यादिश्यते भूधरतामवेक्ष्य "पत्वमुपकारित्वं गेमानी, नी, (भेफालि+वदिकारादिति वा कृष्णन देहीदहमाय शेप:") पारा शेषता मश मधस्तीति डीप । ) गेफामिका । रति शब्दरतावली। तम्य ध्यानं यथा,- इत्यधिकरणमालायां मोनमिरापारः। ति भावप्रकागः "फणामहसमंयुक्त चतुबाई किरीटिनम् । शेषम्य भावः । इति व्याकरणम् । मुपो. स्त्री, (गते रति गैः मोडः । गी+विच नवामपनदाकारं पिङ्गलमयुलोधनम् । शेषराविः, स्त्री. (शेषा मुगातोति। मुप म्तेये + मूलविभुजादित्वात् पीताम्बरधरं देवं भाइचक्रगदाधरम् । राविशेषः । सत्ययाय: । उपद: कः। गोरादित्वात् डी । इत्यमरटोका।) | कराये दक्षिले पनं गदां तम्याप्यध करे। शति गन्दाबावली। दधिः। त्यमरः ।।५।१ (यथा, राज. | दधानं मनोके मर्वाभरणभूषितम् । येषा, स्त्री, (शिष्यतेऽसी। यिम् +7) तरप्रियाम् । ३।२... पौराधिमध्ये थोमन्तमनन्त पूजयेत्ततः ।" स्वनिम्माल्यार्पणम् । रति मेदिनी ।। “पियम्य डिविपर्येति तत्वस्यापि मुघो।" इति भविष्यपुराणम् ॥ कुमारे। ३ । २२ । येन र पानगयो । ति कविकल्पद्रुमः । गजः । नागः । स्वीकृतेतरवस्तु । इत्यजयपालः "तथेति शेषामिव भतरामा (ET..पर..मक सेट।) ऋ, अमिलत्। भगवतो हितीया मूर्तिः । यया.- रति दुर्गादामः। मेन, पु, नतीति । गेस गती+5:1) बा | वासुदेवाभिधाना मा गुणातीता सुनिष्कला मायमकाल्पका। इत्यमरः ।। “एका भगवतो मूत्तिनिरूपा शिवामला। शेष, j, (गिलामधीत इति ।। वारकरः । यमरः । (यथा, मुगुते ॥४॥३८१ द्वितीया कालसंज्ञान्या तालमी येषमंतिता।बेदाध्ययने । शिक्षण शिक्षा । “विदागरतोगेनुगामनीधवलाहुरा" निहन्ति सकलायाते वैष्णवी परमा मनः रिति । शिक्षा प्रथमोपदेशः सानमपि । यया. मनुः । ५।। "गे गश्व पेयूष प्रयत्न वियेत्।") | गेपणयनप्रकागे यथा,- इति को ४८ अध्यायः॥ धर्यात् ग्रन्योऽपि शिक्षा दधे कादिति षण: प्रथम मेर(जैत रेत पातानतरमिति। मो+ए "एनन्तम्तव गला तु यव चोरोदमागरः। प्रधीयते प्राथमलिका' । मोरया वन । उगा॥५॥ इति वन्। सम्पयं थिया युक्त सुपुसतं जनाईनम् । मनाउने, वितरत्युषादिकीयः । तम्योपधानमफरोदनम्तो दक्षिणां फणाम् । (ो रुपम् । इति निधा३६. नि. | उत्तरां पादयोय उपधानं महायल। ४।१२।इति शः। सुपशाम् । यया, सादे। *मि दियाय अपने।' -मियम में पपा मया मुनशी भाति | गई पक्र मादकामिमिथुधीरे महायसः । नात् सुपरमित्ययः रति सहारे मायब ऐगानयाथ फणया म दगरुड मदा। र, पं. (घर सुषं धोयतामिविति । पा+गा पाच गाव तयैव विविधायुधम् । । मादाय मूर्धा मदन: प्रतस्थे।" . P - - (शिक्षा यौसमस्यति । "शादियो । शिक्षामोते. ति गैक्षिका, वि, शिक्षायामवता। +ठ) अपामार्गः इत्यमरः अपामार्ग: । ति भरततरनजीर', एवं सता सर्व कार्य मयनीयं तदा परे।

·No text on this page.

·No text on this page.

·मा प सन्दकल्पद्रुमः। अर्थात् एतद्देसम्ममममोपापमानामानिनावागादिवर्णविन्यसामन्द-नामिन-मानार्थ-पाय-प्रमात्र प्रयोग-धातु-तदगुबन्धाभिषेष- पति- जमदमममोरियत वेद-येदान-वेदान्त-न्याय-पुरातिराम-मनीत-मिय-सुपकारमान-ज्योतिष- समाम्याग-कायानदार-पान्दःप्रति-गाम-मतपोदार-ट्रयगुप-रोगनिदानौपध- मायकायाम्यादिमंयुमा-परदगमतानुमारि-भहताभिधानपन्दः । स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-बाहादुरेण विचितः । पाणिनिमतानुसारि प्रत्येकादयुत्पति मूल्ययातिगिायादार्थ प्रमादप्रयाग-पाय-धातुपोदाहरणादिभिा भूतरसानसम्म पुट-तट तपमा प्रयोगादिवदित- सप्र मन पगितियन च साम् ८ DARDOI श्रीवरदाप्रसादवसुना तदनुजेन श्रीहरिचरणवसुना च ETPATHAMPCOM पपमास्वविधारदकोविदद्दन्दमाहाय्येन मंपरिवर्द्धितः । नागराधः प्रकाशित । पञ्चमः काण्डः। पक्षम-पठ-खण्डौ। कलिकाता-राजधान्या पगो मुदितः । ५ म• पारियाघाट-पोट-स्विभवनात् प्रकाशितय। भकाम्दा PENTRE PRECS; AND COFIDELIELY 1UPROTED, CAEFFCLLT RETIOFD AND YCPLIONI IT BARIDA FRAGID BABC, AXD HALI CUIRAX E180. 71, PATISLILOPATI ATZELT. CIICOTTA: To do dd at the Sabda kalpadte. Oce, No. 11 Pathurisgtata Street, Calcutta: and at the Baptist Mission Press, Xo ?4 Loxer Circular Ticad Calcutta: Price for Satreritersialndia, Re. 1. and Countries out of indass for eacb prmy All rights reserred.

·No text on this page.

·जयः। । वान् ।) -- - । १३० शैल शैलानं शैलेन्द्र । यथा, ग्नमाला ॥ अस्य गुणाः गेलेयशदे द्रष्टव्याः ॥ गेलाटः, पुं, (शैले घटतीति। पट+प्रच।). "शय नाम गुणस्तवैव सहजः सामाविकी पर्वतजाते, वि.॥ देवलः। सिंहः। शल्लकाचः। किरातः। स्वता गैलना, स्त्री, (शैले जायते मी इति। अन+इति मेदिनी। किं नुमः शचितां भवन्ति शचयः स्पर्श न यम्या- डः। टाए।) मैहली। गजपिप्पली। इति शैलादिः, यं, नदी। यथा, पर। राजनिर्वण्टः ॥ दुर्गा हिमशैलजत्वात् । यथा, "निमित्तानीदृशान् दृष्ट्वा भूतभव्यभवी विभुः। किंवान्यत् कथयामि ते स्तुतिपदं वं नौविना "तत् गुला भगवडाक्यं विस्मिता हिम. शैलादिं प्राह वचनं सम्मितं शशिशेखरः। जीवन शैलजा।" हर उवाच । बञ्चैबीचपर्धन गच्छसि पयः कस्वां निपहुं इति शिवराविव्रतकथा नन्दिन् नयोऽद्य भावी नो न कथञ्चिश परा- क्षमः ॥ गैलधन्वा न्] (पुं, (शैलवत् दृदं धतुरस्य । इति नक्ष्मणसेनः । धनुषो धन्वनादेशः।) महादेवः । इति निमित्तानौह दृश्यन्ते शुभदानि गणेमरा. चिन्यं, की, (मिथिल+भाव प्यञ् । शिथि-विकारहशेयः । तच्छम्भुवचनं श्रुत्वा शैलादिः प्राइ गरम् । लत्वम् । शियितस्य भाव इत्य. प्रत्ययेन गेलधरः. पुं. (शैलस्य गोवईनस्यधरः।) योकणः कः सन्देहो महादेव यत् त्वं जयसि भाव- निष्पनम् । (वथा, मार्कण्डेये । १०८।२२ । इति धनलयः॥ "भवन्तु केगा: पलिताः वलयः मन्तु मे शुभे । जलनियाम, लो, (शैलम्य नियास इव रसो इति वामने ६५ अध्यायः ॥ गैधिन्यमेतु मे कायः छतमत्वोऽम्मि मानिनि।' यव।) शैलेयम् । इति केचित् । लाली, [न]पं. (शिन्तालिना प्रोतां नटसूत्र- पनियः पुं, (गिनेर्गोत्रापत्यमिति। यिनि + *इत- शैलपवः, पुं.(शैलवत् सुगन्धि पत्रमस्य )विल्य- मधीते इति । शिलालि + “पारागर्यथिता- यानिमः। ४।१।१२२॥ इति टक् ।)सात्यकिः। वृत्तः । इति राजनिर्घपट: " लिभ्यां भिक्षुनटसूवयोः । १३ | ११० इति म त योमणमारथिः । इति विकाण्डशेषः । जलवीजः, पुं, (अलवत् कठिन बोजमस्य।) गिनिः। ) नरः । इत्यमरः । (यथा, भागवत । १।८।। मनातकहतः । इति राननिर्घण्टः । गलिक्यः, पुं, सर्व लिङ्गी। इति जटाधरः । "आमन्वा पाण्डुपुचांरा शैनयोडवमंयुतः।लभित्ति, स्त्री, (शैलानां भित्तिमंदो यस्याः) शैली, स्त्री, (शीलस्येयमिति। शील+पण । वैपायनादिभिर्विप्रैः पूजितः प्रतिपूनित: ") टह: । इति नटाधरः । डोप।) सतः । यथा,- गेरीयकः, युं, नीलझिण्टी । इति रनमाला येलरानः, पुं, (शैलानां गला। "राजाहः । “प्रनप्तिः परिमापा शैली सोतसमयकाराय।" गैरेयकोऽपि पाठः दन्यसादिया मषिभ्याटच।*1४1८१॥इति टच )हिमालय- इति विकायइशेषः गेलं, की, (गिलाया भवम् । शिला+प्रण।) | पतः । ( यघा, कुमारे । ७।६८ प्राचार्याणामियं शैली यत् सामान्य नाभिधाय गेलेयम् । ताशनम्। इति मेदिनी मिला. "मुनिमालि क्षितिधारणोच- विपेण विपोति। इति मुग्धबोधटीकायां जतु । इति राननिर्घएटः । मुझेस्तरं वध्यति गैलगन: ") दुर्गादासः ॥ (शिलामतिमा । यथा, रामा- गेन्तः, पुं, (गिला: मन्यति। गिन्ना+व्योत्मा-गेलरात्रमुता, स्त्री, (मैलरानस्य मता) दुर्गा यणे । ११६४ । १२ । दिखादण।) पर्वतः । इत्यमरः । (यथा, “यन्मां लोभयसे रम्भे कामक्रोधनयपिणम् । दशवर्षसहस्रापि प्रैली स्थास्यसि दुभंगे।") रः । ४।७१ । “धरूया परभावत्वादहुम्या क्रियात्मिका । "ततो गौरीगुरु समारोहाखसाधनः । जाता शैलेन्द्रगेडे मा शैलराजमुना नतः " गेलूपः, पुं, शिस्तूपस्यापत्यमिति। शिलूप+भए वर्षयन्निव तस्कूटानुह तर्धातुरगुभि: ।" इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः ॥ नट: । (यघा, माघ १६८ गिलासम्बन्धिनि, वि। यचा,भागवत । ११ । (गदा। यया, महाभारते । ३।१०८।४ "प्रयोपपत्तिं छलनापरोऽपरा- "प्रयाचख महाबाहो शैलराजसुतां नदीम् । मवाप्य शैलप इवेष भूमिकाम् ॥") "गेली दारुमयो लौही लेण्या लेण्या | मैकती पतमानां मरित्येष्ठां धारयिये विपिष्टपात्” । विश्ववृक्षः । इत्यमरः ॥ धूर्तः । तालधारकः । मनोमयो दारुमयो प्रतिमाष्टविधा भृता) रोलवल्कला, पु. ( शैलं शिला वरकलं यस्याः । ति गब्दरत्नावली । जनक, सी, (जनमेष । स्वायें कन्।) शैलनम्। शिनावल्कना । ति रामनिवंगट: । लूपिकः, पं. नरहस्यन्वेपी। पया,- इति शब्दरत्नावली । ( यया, हत्संहिता- शैलशिविरं, लो, ( शैलानांशिविरमियममुद्रगमे वृत्त्यन्वेषी नटानान्तु स तु भेलपिकः स्मृतः।” याम् । ७।१०। वटुपय॑तावस्थानत्वात्तधात्वम् । समुद्रः। इति इति.प्रघापुरापोत्रम् ॥ *हरीतकोगहधनद्रवाम्बुभिः विकाण्डरोपः। इति प्रायपित्तविवेकः। गुड़ोत्पत्तः सकमुस्तकान्वितैः । गनमुता, स्त्री, (शैलस्य मुता।) पार्वती। गेपिकी, घी, शैलपिकज्ञातिती। तदुगमन- नशान्तपादादिविवादित: कमात् पायरित्तं यथा । संवतः भवन्ति धूपा दइवो मनीदरा: ") 'मात:शैलमतामपति वसुधागृहारहारावलि नटी जनुपिकी य रनकी येएजीयिनीम् । लगन्ध, ली. (गैलप्य गन्धो यन।) भादर- स्वर्गारोपवैजयन्ति भवती भागौरयों कामतम्तु यदा गलेशरशान्द्रायपदयम् । चन्दनम् । इति राजनिए। प्रार्थये ततयाजानतपान्द्रायणम् । पान्द्राय धेन- शेलगर्भाहा, मो, गिलावल्का। इति राज- इति वाशिकीयगडाष्टकम् । एकम् । इति प्रायपित्ततत्वम् निर्घण्टा ज्योतिभती। इति राननिपटः। मलेन्द्रः, , (सानामिन्द्रः।) हिमादयः। शैलसं, की, (जले पर्जते नायने रति । वन+लाग्य, सी, (जलमिति थारखा यय।) इति डा)मुगन्धिव्यक्षियः । दत्याय। गीत-रखमाला । "टयने नही देवीमीपदामा व्यवस्थिताम्। शिवम् २ अलेयम् ३ शिलामनम् ४ गिलयम् नेला, की, (जैनए पनन् । धिवरमा इति सिंम्योपरिग लेन्द्र महति काचन : गोतलम् र मेलम् ० कालानुमानम् ८ गैलम विज्ञापः । इति देवीमायामाम्। १६३म् १• कालानुसारि ११ पत्रपुण्यम् १२ गिलानं ही, (गेनादाजायते इतिापान नटेदन्यः, पुं. (लेन्द्र तितीति । साकः। गैलनम्। ३ मिसायम् १४ गृहम् १५ दि) लयम् । इति राजनिटः। मृहएः । इति गनिपटा यथा- - । यथा- यधा- . 35 ·। Nati इति विकाण्डपः। यः करोति स समूढ़ी भलादसबिना कम्मभिः स्वशरीरोखस्तव का परिदया फेनप्रायः धनागमत्यलोकीनार पतो नरोदितव्य हिडियाशाया कि शोकः गेलेय, की. (पिलाया भवम् । शिला+टक) महापाशुपतस्वासीद्वारद्वाजस्तपोधनः । (म्त्री, प्रतोपन्य गनः पनी। इति मा शैलजास्यगन्धद्रव्यम्। गेलेयक इति रन्दूच इति तस्य शिष्योऽप्यभूदाजा ऋपभः मोमकेश्वरः । भारतम् । १८५४४॥ मगरम्य रानः पी। हरिला इति च प्यातम् । तपायो यथा, कालाम्यो भगवानासौदापस्ता वस्तपोधनः । मा तु असमनमो जननी । यथा,महामारने “लेयं शैल वृह शिलापुष्पं गिलोद्भवम्। | तस्य थियो वको वैश्यो नाम्रा मायेखरो मुने३।१०७।३८1 स्थविरं पलितं जीर्ण तथा कालानुमायकम् । महायतौ च धनदस्तस्य शिष्यय वीर्यवान् । "ममचा इति स्यात: मिलोत्थञ्च मिलादट्ठः गे लाजं गिरिपुष्पकम् । | कुल्लोदर इति स्यातो जात्या शूद्रो महातपाः | ये शैव्या जनयामाम पोराणां महिला : मिताप्रसूनं सुभग गैलक पीडशायम " एव स भगवान् ब्रह्मा पूजनाय शिवस्य च । गलेषु क्रोणतो ग्ध नद्यां चिप दीनान। पस्य गुणाः। रुत्वा तु चातुराययं स्वमेव भवनं गतः । शिवमम्वन्धिनि, वि "गेलेय शिगिरं ति सुगन्धि कफपित्तजित् । इति वामने ६ अध्याय: ॥ गंगवं, की, गिगोर्भावः। (गिय+ दाटणावमिवासवणदोपविनाशनम् ॥" तस्य स्वरूपं यथा। आयान्तं शैवमालोक्याह। लघुपूवीत्।" ५। १ । १३ । रति पत्र । इति राजनिर्घण्टः। “योमानसावेति जटालमौलि- वाल्यम्।त्यमरः यथा, पपिच ाघ्रत्वगालवितमध्यभागः। "मवेऽभ्यस्तविद्यानां यौवने विपपिएर "मैलेयन्त बिनापुपं हई कालानुसार्यकम् । विभूतिभूपितभाखदड़ो वाई के मुनौवत्तीनां योगनान्ते तनुत्यभाम् । गेलेय गीतलंय कफपित्तहरं लघु । रुद्राक्षमालाकलितोहुंदेहः ।" इति रघुवंगे। कण्ड कुठारमरोदाइविषवदगुदरमाइत् ॥" इति विदन्मोदतरशियां २ नरहः। गिरः, पुं, (मिगिर ऋती भवः । मिशिग- इति भावप्रकामः ॥ शवलं, की, (येते इति । यो+गोडो धुग्दग्व-भए । श्यामचटकः। इति नि । तालपर्यो। मैन्धवम् । इति मेदिनी । लञ् वालनः ।"उणा०४।३८॥ इति वलन् ।)| शिशिरसपनि, वि, यया। युतिः। हा गेलेय, वि, (मैले भवम् गैस+टक् । ) रेल- पद्मकाष्ठम्शेवाले, ई, । इति मेदिनी (यथा | स्तपस्यौ शैगिराहतुः । इति । सम्भवम् । इति हेमचन्द्रः । गिलातुल्यम् । कुमारे । ५1८। शंप्योपाध्यायिका, स्त्री,पि, इति मदरवावलो। (मिले। गिला+ “न पट्पदथेणिभिरेव पह कर्म वा। शिष्योपध्याय+"हन्दमनीचा “सिमाया ः। ५।३।१:२ । इति योग सभेवलासङ्गमपि प्रकाशते" भ्यय।"५। १ । १३३ । इति ।) कि विभागम ठम् ।) विधासमीपदक्षिणभागवत्तिगिरिविशेषः।यथा, ध्यापना। इति सिद्धान्तकौमुदी। पतेयः, पुं. (गेले भवः । गैस + टक् ) सिंह। | रामायणे । ७।८८ । १३ । शो, य निशाने । इति कविकल्पगुम दिश भ्रमरः । रति गदरवाली। "गवलम्योत्तरे पाने ददर्श सुमहत् सरः ।") पर० सकपनिट।) निशानामापौश गेलेयो. नी. (जैसे भवान+टक । डीए) गैवलिनी, स्त्री, (शवलमस्या अस्तीति । इनिः), यम् । य, स्यति शत्तुं शूरः । इति दुर्गादार। पार्वतो।रति चिकाइमेषः । नदी। इत्यमरः । शोकः, पु, राच+घञ्।) चित्तविभाग। मेलोडशा, सी, (गेसात् यो यस्याः।) रुद्र- गेवाल, को, (गो+बाडुलकात् वालञ्।) इष्टवियोगानुचिन्तनम् । इति पापापभेदी। रति राजनिघण्टः । जलजद्रष्यविशेषः । शैयाला इति भाषा। बखादिवियोगशनिता मन:पीडा पनि मेस्य, चि.(पिला+प्य।) गिलासम्बन्धि । (यया, महाभारते । ४ ।।।१७। प्रकाशः । तत्पयायः । मन्युः २ एक ३।। मिसाया रद व पामत्ययेन निष्पवम् । “प्रावर्तयवदी धोरां योनितोदां तरङ्गियीम् । मरः ॥ शुचा ४ निगमः । इति महा मेर, को, मेवासः। इति राष्ट्रचन्द्रिका। केगर्ग वालसंधाधा युगान्ते कालनिर्मिताम् । यलो मोचनम् । खेदः । इति सरद (मिमधिसत्य तो प्रन्यः । वि + पण) तत्पर्यायः । जलनोलौर शैवलः ३ । इत्यमरः | तनिवारणहेतुयथा, मिरपुरापम् । यथा- पातम् ४ येवलम् ५ भोवलम् ६ मे पाल: . "भरत पतित दीनं घोचन्तं सस्थं तदा। "पटादर पुरापानि पुराणनाः प्रचक्षते। जलनीसिका । इति वाचस्पतिः। जल- | गोचमानं यशिष्ठस्तु हापापञ्च मे भागरतं तथा नौलः। इति मुकुटादयः । इति भरतः ॥ | शोधमानस्तु सहा वान्धवाः सहदस्तार। इति मतमामतले विरापुरापम् । मेवालम् १. मेवाचम् ११ वारिचामरः १२ | पातयन्ति गत स्वर्गादशपातेन राघव । (मिरयदमिति। मित्र+पए।) सिरसम्ब- | अवलम् १३ सनिलकुन्तलम् १४ इटपर्णी। भूरियुधो गतः स्वर्ग पुण्येन पतितः पुन धिनि, वि (पया । कथासरिमागरे।४. अयुतासम् ।। इति मन्दरत्नावली । मौधितो बन्धुवर्गय मृतह परित्यत्र । "मापदायत मेरमशास्तसाम्तटस्थितम् | परकः १७ ससकेगः १८ कावारम् १८ाति रा.पं. ( मिए) वसुशः। वस्तुरः । हारावसौ। ननभम् २.। पश्य गुणाः। पपि ध । पय गोकापनीदनम् । यार ति राजनिटापाचारविण पः। यथा- योतनत्वम् । निग्धत्वम्। 'सन्तापवणनाशि- "तोदकान् समुत्तीर्णान् मृदुशाइस "पटायोगमयुत्यो यदेवी रिधानतः । लथाति रात्रनिघण्टः। पान समाप ताप यः प्रपती येण्य, पं. श्रीशराम्य घोटकविशेषः । यथा,- मातानपनुदेयुस्तानितिहासः पुरातने, रव्याचारभेदतम्तम् ॥ तरगा: मेव्यमुपोवमेघपुष्पवनाहकाः।" मानुष्ये कदलौस्तम्भ दिरोगमशानवायः पोहंगोतमिशः २ विशाखपः पादा यया- (यया च महाभारते। ।। २२१ ।। पञ्चधा संभृत: कायो यदि पञ्चवमार। 'नशार ममगेन चानुषं में हराईने। "रयेन काचनान कन्धितेन ययारिधि । मानिग मुणानि मानोनिशिदितानिध संप्यसुप्रीक्युदन शिरियामामालिनागन्धी वसुमती नागमुदधिदेवतानि च र परिप्यातम्या पापरतं मनै। पालानेनापतिरिमंप । यया- बासरचरंच बानिनम् । घरस्तुयेविनानः कागोरात्रय वीर्यवान् । पासोपसमिटप्प निय. सतः। पुनित कुनिभीमप मेयर मरपुतयः।" दिली मगर मोवान विमः। रतियोमगरदीतायाम् ।।।५। . . 4 ति - - . देमात बान्धयमुक्त प्रेतो मुद्दा यतो . तिमि ·. . - - . १३८ शोणः शोणित शोधः पली रतोत्पलाभ: । इति जटाधरः ॥ गोणितपुरं ली, (शोणितास्थं पुरम् ।) बाया- योभगवानुवाच । (यथा, भागवते । १।११।२। पुरम् । इति विकाण्डशेपः॥ "पशोधानन्वगोचम्त्व प्रजावादांच भापसे। "स उच्चका धवलोदरोदरो- गोणिताहयं, ली, (गोणितं श्राद्धयो यस्य ।) गतासूनगतासंय नानुशोचन्ति पण्डिताः। उप्युरुक्रमस्याधरशीणशोणिमा ।") कुङ्गमम् । इति रत्नमाला ॥ अव्यतोऽयमचित्योऽयमविकार्योऽयमुच्यते । नदविशेषः। तत्पर्यायः। हिरण्यवाहुः। शोणितोत्पल, क्ली, (शोणितवत् रक्तमुत्पलम् ।) तम्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमईसि । इत्यमरः ॥ हिरण्यवाहः ३। इति भरतः ॥ रतोत्पलम् । इति केचित् ॥ अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे भूतम् । स तु अमरकण्टकदेशात् पाटलिपुत्चे गङ्गायां गोणी, स्त्री, (गोण + "गोणात् प्राचाम् । ४ । तथापि त्वं महाबाहो नैनं गोचितमहसि । मिलितः । तज्जलगुणाः । रुचिदत्वम् । सन्ताप-| १ । ४३ । इति डोप।) रतलोत्पलतुल्यवर्गा. जातस्य हि ध्रुवो मृत्युभ्रुवं जम्म मृतस्य च । भोपापहत्वम्। पयत्वम्। यझिकरत्वम् । स्त्री। इति व्याकरणं जटाधरय ॥ (बड़वा। तम्मादपरिहार्येऽयं न वमोचितुमईसि । वलक्षीणातिप्रदत्वच। ति राजनिर्घण्टा अति काशिका ॥) देहो नित्यमवध्योऽयं देहे सर्व प्य भारत । अग्निः । श्योनाकः । लोहिताश्वः । कोकनद- शोणोपलः, पुं, (शोणो रक्षावर्ण उपलः ।) मागि- तपात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि छाये, त्रि। इति मेदिनी। समुद्रविशेषः । | क्यम्। इति राजनिर्घण्टः । इति योभगवहौतायाम् २ अध्यायः ॥ इति धरणिः ॥ रोक्षुः । श्योनाकप्रभेदः। शोथः, पुं, (शवतीति । शु गती+ बाहुलकात् गोकनायः, पु, (शोकस्य नाशो यस्मात् ।) इति राजनिघं गटः ॥ ( रतावणे, नि। यथा, | थन्। इत्युणादिबत्ती उज्ज्वलः । २ । ४ ।) -प्रशोकाक्षः । इति राजनिघण्टः। कुामारे। १ ।। रोगविशेषः । तत्मयायः । शोकः २ जयथ:३ । गोकहारी, स्त्री, (शोक हरतीति । ह+अण् । "न्यस्ताचरा धातुरसेन यत्र इत्यमरः ॥ शोथकः ४ । प्रति शब्दरत्नावली ।। डोप।) वनवर्वरिका। इति राननिर्घण्टः । भूजत्वचः कुन्नरविन्दुशीयाः") अथ शोथाधिकारः। तव शोथस्य विप्रकट गोकारिः, पुं, (गोकस्य अरिः। ) कदम्बहनः । गोणकः, पु,(गोण एव । स्वार्थ कन् ।)गोणाक- | निदानमाह । इति शब्दचन्द्रिका॥ हतः । इत्यमरः॥ शहामयाभतासगावलानां गोचनं, को, (गुच् + न्युट । ) शोकः । इति शोणझिण्टिका, स्त्री, (गोणा रतवर्णा क्षाराम्नतीक्ष्णोप्यगुरूपसेवा । हेमचन्द्रः ॥ (गोचतीति । शच शोके + "जुच- | झिण्टिका ।) रक्तसरेयः । इति राजनिघण्टः। दध्याममृच्शकविरोधिपिष्ट- कम्बदन्द्रम्यसृग्टधीति।" ३ १२॥१५॥ इति गोणझिण्टी, स्त्री, (शोणा रक्तवर्णा, झिण्टो।) गरोपसष्टावनिपेवणच ॥ युन् । शोकशीले, वि) कुरुवकः । कटकिनी । इति राजनिघण्टः । अस्यचेष्टा यपुपो घशुद्धि- गोचना, स्त्री, गोकोत्पादना । गोचि भिडन्तातगोणपत्रः, पुं, (शोगवत् रक्तानि पत्राणि यस्य ।) मगोपघातो विषमा प्रसूतिः । डनप्रत्ययान्तादात्प्रत्ययनिष्पन्ना। इति संक्षिप्त- रमापुनर्नवा । इति राजनिघण्टः । मिथ्योपचारः प्रतिकर्मणाच मारव्याकरणम् ॥ गोणपद्मक, ली, (गोणं रक्तवर्ण पनकम् )रहा निजस्य हेतः खयथोः प्रदिष्टा" गोचिः, [म्]ली,(शुध्यत्यनेनेति। शच +“अचिं- | कमलम् । इति राननिर्घण्टः ॥ शुर्विमनविरेकादि। आमया: पाण्डुरोगा. भचिस्पीति । उणा० २।१०८॥ इति ऽसि: ।) गोणपुष्पकः, पु, (शोणं पुष्यं यस्य । कन् ।) दयः। अभक्तं प्रभोजनम् । श्रामः अपक्षो प्रभा। इत्यमरः ॥ (यथा, भागवते ।।१५।२६। कोविदारः । प्रति राजनिघण्टः ॥ भुतास्य रसः। पिष्टगरोपसष्टानं पिटी यो "तविश्वगुळधिकृतं भुवनैकवन्द्य गोणपुप्पी,स्त्री, (गोणवत् पुष्पमस्याः । डीप।) गरः संयोगजं विषं तेन उपसृष्टमन्नम्। वपुपो दिव्यं यिचिवविवुधापाविमानमोचिः ॥") सिन्दूरपुप्पी । इति राजनिघ गटः । धशुधिः शोधनाइस्य वपुपोऽगोधनम् । मर्मोप- 'गोचिप्केशः,पुं.(शोचीपि केगाव यम्य । नियतं. गोणरत्न, को, (गोणं रावणं रनम् । ) पद्म घातः दोपरुत एव ने यः। वाधहतकतन्तु 'ममासेऽनुत्तरपदस्यस्येति पत्वम् । ) पग्निः । गगमणिः । इत्यमरः। मर्मोपघात: भागन्तुजगोयतुरव । विषमा चित्रकदृचः । इत्यमरः ॥ (कचित् वाचलिङ्गो गाणा, स्त्री, (गोशो रक्तवर्णोऽस्यस्या इति। प्रसूति: पामगर्भपतनादिना। प्रतिकमाणां १ऽपि । तथा, वंदे ।।४५६ अच। टाप।) गोष्णवर्णयुक्ता । इति जटाधरः॥ वमनादोनां पक्षकांग्णाम्। मिथ्योपचार: “भोचिष्क ग पुरुप्रियाग्ने व्याय योद्धये ।" शोणाकः, पुं, विशेषः । शोचा इति ख्यातः। असम्यक्कारणम् । जयथोः गोयम्य । निजभ्य शोचिष्योग दीतिरूपशोपेतम् ।” इति तत्पयायः । श्योनाकार शकनास: ३ ऋक्ष्यः४ घात्मीयस्य । सनिष्टस्य हतोतादेः । इतः सजाय सायप:) दीर्घ हन्तः ५ कुटबटः ६ अरलुः ७ वर्ष-रक्षीणमधुरादि । मत्रिफरनिदानमा । गोधकः वि, प्रवरः । शुद्रः । इति शब्दमाला ) यस्कनः ८ वान्तभावः । इति गम्दमाला “दोः पृथक् इयः सरभिघांताहिपादपि । पाटीयं, की, वार्यम् । इति शब्दरतावली । मण्डूकपणेः १ पत्रीर्णः ११नट: १२कटुकः१३ सर्वो हेतृपिस्तु रूपभेदो नयामकः ॥"* गोठः, वि, मूर्खः : अलसः। इति मेदिनी। टुगटुकः १४ गोणक: १५ परल: १६ । इत्य संप्रातिपूर्वकं सामान्य लक्षणमा । पूर्तः । नीचः। पापरतः । इति शब्दरना मरः ॥ श्योनाक: १० परटुः । इति | "रापितकफान् घायुर्दुष्टो दुष्टान् यदि.शिरा: तहीका नीत्वा रगनिम्तईि कुम्याग बांसमंययम् मोमा, म गती। वर्णे। इति सविकल्पद्रुमः ॥ गोपितं. लो, (शोष व +1) गोप+ उमेधं संहतं गांधं तमादुनियादतः । (भ्वा०-पर-मकवणे पक-सट वर जातार्थे त या!) रखम् । इत्यमरः । मगौरवं म्यादनस्थितत्वं रतोभाषः । मोर्णत सूर्यः मन्यायाम् । इति (यया, मनुः । ११ । २०८। मौनधानाय गिराततत्वम् । दुर्गादामः ॥ "शोषितं यावतः पांगून् मंरजाति महोत्ते। मसोमपंग विता रोणं, को,भोपतीति । गोग वर्षे + पचाय।) तावन्त्वदमदसापि तत्वतां नरक धर्मत् ।") मामान्यलयमयी: प्रदिटम मिन्टूरम् । रुधिरम् । इति राजनिघं एटः । तम्योत्यत्तिर्गर्भवम्ब पचम मामि भवति। ति उत्ध: उबलत्वं fi finaसुन, अतः गणः, पु. (ोग व पच्।) रमोत्यलतुल्य- सुपबोध: । कुममम्। इति गजनिटः । पोशादिचयात् पि.श्चातानां मम. वर्ष: । तत्पर्यायः । दोकनद एशिः २ । इत्य-गोदितचन्दन, हो, (गोदितवत् पन्दनम् ।) / दायात ! संपत धनम् । तमतमधं गोधमा मर रलोत्पलनिमः ३ । इति सदरता- 1 रवन्दनम् । इति राजनिपट. रित्यन्वयः मानदिदादिया. . - - वन्नी॥ P - ·14 गोयः शीघः गाय: काहयामा। अमवशितव यादनियता प्रभाः। पविषप्राणिनामपत्य महारशिपित स्थिति: प्यादित्यर्थः । चिकित्साव्यतिरेकेणापि दानखानामभावावि मविपत्तमम्। किना चकतीमाविता:लला पणा.. मिहत्तः। तचानवस्थितत्वं मगौरवं प्यार। मोदिविध मार भवति। पविषप्रागिनो योनिमा गमयमाय गोयं गौरवमप्यनवस्थितं स्यात् । अथ घ मोरमेधं दंष्टार्टिविध गोयष्यादिका भवतीति पिरोप: । पिये मिकियां जयात मात्र प्यात् । उपतत्वमप्यनवस्थितं प्यादित्यर्थः ॥ विणमूत्यादिविडायपरत मनिमय यमाम विनापयरमे पृत गोपन विभकि वातिकं शोधमा तथा महरममाजनीमि.जिप्तो धम्यादिना | गोरो भागमा *घरस्त नुस्वपरुषोऽरपोऽमित: मग्यात् । गरयोगापवर्णनात् गरः मंजोग भवातका रोगहोय महिमा अगणि प्रसमितियुतो निमिततः। विर्ष शम्य योगो यस्य न धनुनाव नमात्। महिया मनोन म नेपालतिनाविनम्। प्रशाम्यति प्रोक्तमति पीडितो 'पक्षमो लयमानः पयमप्यागमाजसथापि पा समरिया पर। यत पार। दिवा बली स्यात् मायथुः ममीरणात्।" मामान्यागन्तुजगोयचिकिमातोऽय विगिट- "महियोचीरमंपिटीमममनित। घर: सधारी। प्रसुप्तिः पर्याजता। इर्योऽत्र | चिकित्सामिधानार पृथक पठिन:..॥ निमिममम याति गोयो मसानों झिनिझिनी रोमाञ्चो वा। पतिः पीड़ा। यय स्थिता दीपा यष गोयं कुर्वनि तदाहायटिदुग्धतिनेनेवो नमोहन मंयुतः। एतदयुतः। दिवावलीविततिविषमसमवाया- | "दोषाः सयामूहि कुर्वन्नामाग म्यिता। | गोयमारकर ति चले गामदमयमा रन्धात् । अतएवोत परकेप। पित्तागयस्या मध्ये तु वर्णम्यानगताम्वधः। पिपजगीयचिकिस्मात "होणमर्दनार्यः प्रशाम्येत् म चपातिकः। छातुन देशमनुमाता: वायु: मधमरं तया।' पथ मामान्यचिकिमा। यथाप्यरुपवर्णः स्यात् योयो न प्रशा जई उर:प्रभया मामध्ये पक्षागयमध्य। पपः "पप्या निया मार्यगताम्निदायी म्यति ॥*.. पकायादधः उपद्रवाना। पुनर्गवा दाम मोपला पत्तिकमाह। "मासं विषामा कहिंपदोईप व्यर एप। कार्य प्रपोयोदरपाणिपाद "मृदुः मगन्धोऽमितपीतरागवान् यम्य पाने कधिर्नास्ति मोयिमत विधयेत् सणागतंयचिरण गोयम् । भ्रमचरस्व दरवामदान्वितः । कष्टमाध्यत्वादिकमा। य उध्यो स्परिगधिरागवत् "यो मध्यदेशे ग्नययुः म कहा सर्व गप यः। ममतिको कार्य गोमूवमेव माधये। म पित्तशोथो मृशदाइपाकवान् ॥" पद रिटभूतय ययोई परिसर्पति।" वासम गोर्य न्यायपषमाम् । उप्यते सन्तप्यते । भूपदापाकवान् भय- | मध्यदेगे घर:पकागयमध्ये । मपंग: मकान योग्देवगुमनागरण दाहो या पाकस्तदयुतः ॥ * ॥ भिकमा गरीरभवः । मर्चज इति पाठे माविपातिकः। दती विद्यापपपर्ण की। "गुरुः स्पिरः पाण्डररोचकान्वितः प्रो पर्दनारीपराकार। यम्पोडे परिसर्प दुग्धं सुमिरविधिमा निपी प्रसेकनिद्रा पमियडिमान्दालत्। भौति पुरुषविषयम् । तथा च । गौते पर गोथार मिपभिः।' म जन्मप्रथमो निपीडितो "ऊबंगामी नरं पजामधोगामी मुसात सपीवः पर्याभूः मधोममेद्राभिवतीकफारमकः ॥3 स्त्रियम्। "केयस्तथावर्षाभर्मिमकायम मोवा।। दहजमाह। उभयं पम्तिमंजातः मोयो जन्ति म मंगया। गोमूवेषापि कुर्घात मुखोपर्ण "निदानाकतिसमर्गात् यः योयो हिदोषजा जईगामी मुखगामी। तया च सन्यासरे। पुनर्मवादार राठी गिय:। माधिपातिकमाह। "पादपाहत्तः जयथुपां यः प्राप्नु यामुषम्" पापिष्टः सपोष्णोऽयं प्रलेपः "मक्षितिः सनिपाताछोयो ष्यामियलक्षणः इति ॥ मन मिध्यतीति रोषः । अधोगामी गुड़ाईक या गुड़नागरं वा ष्यामिथलक्षण इत्यती मर्वाततिरिति उता- पादगामी। तथा च तन्वान्तते। गुड़ाभयां वा गुडपिप्पनी वा वातजादिशोथसकललक्षणनियमार्थम् ॥ | "सीयां वनात् पदं याति वस्तिजय न कर्याभिम विपलममा पभिघातजमाह। सिध्यति। ति। पादेवरः पचमचापि माम् । “पभिघातन शम्नादिचोदभेदयतादिभिः । उभयं नर नारीश्च । पपरत। योधप्रतिश्यायगनाम्यरोगान् हिमानिलोदध्यनिल शासकपिफष्णुजेः ॥ "अनन्योपद्वक्षत शीयः पादममुत्थितः । सपासकामालचिपीनसादीन् । रसः कय सस्पति खयथुः स्यादिसर्पवान्। पुरुष इन्ति वा नारों सुखजो वस्तिमो यम्। जीर्णज्वरार्गोयरपोविकारान् 'भगोमा लोहिताभासः मायग: पित्तलक्षणः पयमर्थः। पादसमुत्थितः पादाभ्यामुत्थितो छेदः खड्गादिना भेदः पापापादिना पत मुपगामीति यायत् शोयः पुरुपं पन्ति सकिं विस गुड्न मुल्य गरादिना भाड़ीम शादि । पादिशब्देन विशिष्टः अनन्योपद्रयक्षतः। गोफादन्ये व्याधयो विनियन्ति सगुहप्रशारादि पद्यते । मनातजेः रसः । कपिः सौमारग्रहण्यगं प्रभृतयः नेपामुपद्रयः कः । कानागरण चूर्ण माई शोथगायनम् । कछुः शूकैः । यिसर्पवान् प्रसरपशीलः। तदुपद्रवण नात इत्यर्थः । न अन्योपद्रवः । पामाजीप्रशमनं शूलन : पित्तलक्षणः पैत्तिकगोयलक्षणः । विपज- अनन्योपद्रषततः पर्थात् खहेतुभिरेव जान गडात पलषय पाच शङ्गवर पसत्यम् । गोषव्याधिरेव त पुनर्मुखजः माणात पदः शयरममा सणालीवितिलयोः पूजन “विषजः मधियपापिपरिमर्पणम्ययात् । | गामोति यावत् नारी शन्ति । मोऽप्यनन्योप- | चूर्णमेत समष्टि समयधुनायनम् । दंष्ट्रादतनपाधासादविपमापिनामपि। दवशत एव । वस्तिनः इयं पुरुषं नारीशक्ति इति गुर विरमूवरकोपहसमनवहस्तसंकटात् । मोऽप्यनन्चोपवक्षत एव पय गोषस्य | "मानककाधकएकाभ्या एतप्रस्थ विष सानिमामात् गरयोगावर्णनात् । चिकिया। मृटुरानोऽवलमी च गोधो वहुमनाकरः।" एमज इन्द गोयं विदोपञ्च व्यपोति।' "गण्ठोपुनर्नवैरण्इपञ्चमूलीगृतं जलम् । परिमल शरीरोपरि मवरणम् । शाहिगुपी वाति मययौ गस्त पानाहारपरिषः ॥ वता दलाती। चौह इति लोके। दमा पटोलविफनारिष्टदार्थोकायः भगुगगुतः । पक्षमभ्यश्चमात्तसं सालं जयधुं होता। अन्यात तथान्यान् कफवातरोगान् ।। । मा। रतिमानता "राष्कमूनवर्षाभूदारुराम्रामहोपः ।

·। गाफ नाभाव कोलम्न मोडाधिकार सामानः । गोभी ( गोमत लिन) | " मग पप यादीनन्दनम्। पनम् । इति गटन्द्रिका मि. -भाप गोदक, ६. ( गोयन् ।)ीयः ! उपाययनिह गोप मयेन् ।" माटाममा या मायने । ५.१८॥ निसादर ति व्यवहारमाया। "सीमिमदारिमन मोजोलोनि! - "समय पहचान ! यमा,- मिटन मारि") मन 11: किटक मनंगा। "मान्दार गति यदाका. गोमतः, पं. (मम) नाति धरा मराजानी। निगनिगरः। दन्यात् पनंता मत मागहार। বিক্রাণিহিনিশান। गायनाग.वि मन नाप्ययापार- तिमटिको तत्र जाननन् । गोपक्षिय..(जोमयानि । नि-जिए। मान्धी महा महिमामयेनु *याममोमनः गोमदयोगजन्दा भाति विकाीप : प्रतिमालावती दमी विपनादिनवित्तः । गोयटि.ए. (गोभिः पुटिन रव। पर महिग ध्या महानग्यायपुः मंधार: नद्रागवन्वान् ।) पुनर्मदा । रति विकाष्ठ गोधनः. पुं. (गोधयतीति। मध-गिचा) ममानयुदी मदतः प्रवाया। निम्नः। निगनियंपरा इति कोकाटोपः। बादशा. . (गोपनि नागयोति । - गोधनः वि. (गोधयानि । मध दिन) गोमनः, वि, (गोमन इनि। गमा) fm)भमानक: रमि रमादानी रियामः । यथा- मन्दरा तिदिनी घर पयायोभनोट भारई, far "महामानपन: रो मम पावनः । गर्ट दयः गोधना गोधयोति । निमः) नोयाममनुस्मा गोधनः।" गोमनका, पं. (गोमन इति, मनः । नन: अदम् । इति नियन्तः। ( गमाव पनि प्राययिनवदियामिववचनम् । कन्। ) गोमान्चनहन्नः। इति गन्दवदिशा ग्द। ) नीयम् । इति धात्वर्यटनात्। गया। गीमनगटकारक, वि (प्रायक्तिम् । या, मनः । १११ "नैनमन्धयरम्यागनिम्बपत्रनिगायुगः। गोमना, मी (गोमन+टाए।) इरिद्रा गोगे- "भीमयमा नातवमानन शिमिना। विधनकुनेः पिट प्रनेपो प्रमोचनः । पना । रति राजनिट प्रधानमन्तामोध्यं यायाय गोधन::) अति मायकाम.. गोमा, घी, गोमनीनया। (गम कारसे विकास निगदरन्द्रिका यामीममा इनि गोधनी, मो.नोनयति। ग्ध गोचे । घाटापा) दीमिः तत्पध्यायः । कान्निर राजनिवंगः पिहिताविहितमामादिदिदा- पिच्कारी ट। टीप ।) मंमारनी। युनिः हविः । इत्यमरः । अतो पध्वी गम्। यथा.-- इलमर तामनी। नोली। रतिरा-रनितहीफा : प्रमिप्यात बटाधरः। "मनाकादेन ममानी नाम्नि कयन । निर: गमा मा:यी: १. मामा ११ मा १२ नव बदयत् स ममनन्तपन्ददं मर्दत् । गोधनीकी (गोधन्या दीनमिष दीया) रति दरवादनी मृपमा १३ वाया १४ नमातिदिवादिगोधनं मयपति" बयपानः इति गजनि पठः। विमा १५ दृप्रिया१५ मानन् १०माति:१८ अति मन्दमामनवम् ! : गोधनीय, वि, गोधितव्यः । गोथा। गधधातो कमा १८ रमा २.। इति गनिस्ट: धानुनिहापोरापन् । या- |ग्नीयमययन निष्पन्द्रः। (यथा, कयामरित- तम्या नदम् । "इतनीहपनादिमो दी प्रतापयेत् । । मागरे । ५.१४.! "मागीमा रुपमोगाद्यैर्वत्प्रादाविपरम्। निपिवेतपतमानिनचक्र च कानि। "मुह मया नददं यत्नोपनीयं मयापि तता" गोमवकान्तिराष्ट्रातामन्यायायनीजना' गांनृवे र कुन्दन्यानां कपाये तु विधा विधा मोधिनं.वि. गोध्यने मेतिगध+दिन+2:! इलबनोटमभिः । एवं हिम्नः परेपाच धातूनां गोधनं भवेत् । मनिकायपनयनेनहतगीधनश्यश्वनादित्य- गोणविशेषः । यथा- मादिपरिष्करम् । यथा- यायः । मन्टन - 1 इत्यमरमरती। अपि । "हटस्वं गोमया गोप्या युहन्दनकानने । 'वयम्य लमिदम्य सामरिकरः पर। "पवन इंगकीटादिए मंगरगोधित ।" मद्यो मइष्टमावेप तिरोधानं तं दया । पटोननिम्बपदम्य मध्यदैव प्रयुन्धत इति सदरवादी पोमा देहं परित्यज्य नगान इन्द्रमाहटन् । वातित दगमृलानां चारिस पैत्तिक दी। अपनीतमन्दम् । नत्मवायः। निनितम् ततम्तया: गरीरच निब केली दमृव । पारवघाटः कफन कपायः गोधनं हिनन् नम : नि.गोध्दम् ४ पनवम्बरम् ५। मंदिमन्य त्वया दत्तं हृदयेन वियना । उल्लमरमरतो। রায় হিনি দায়হিৱিবিতায় স্বয় অনলাম অনুষ্ঠান । गोफ,पं (शु गौ। दाटुनकात् फ.) गोवः। विचित् स्नी मुमा भ्यः शिविद्याय अयबा कापनदद मिहनुमोदकं वटैत् । उन्लम: (यया, मयुन १.१४॥ किसन। सामवादीनं गिोवनदीपनन् ।' "तटुष्टं गोगितमनिस्यिमापः कपागोर किचित् किमयम्बय पुस्येन्ययापि किनक इति च भावप्रकाम: 1 रामहाद्दपाकवटना नदयेत् ।) হিলিযদ্বাৱাৰি কিল। निखितपत्रादः प्रमाणोवारम् । ययादेख- गोरवीनी, (गी इन्तीति । इन ट। विश्विद फरारम्बासयन किवना गोधनमाद कात्यायनः। डीए) मान्नुपर्श रह पुनर्नदा । इति रान विष्टिदृतनवम्यो टुः स्वशापि विन" "महन्तनिप्यनन्द नीदती दानतम ६। इति ब्रह्मदेव प्रतिपण्ई ८ अध्यायः तन् न्वारनेर : पनिया स्नाशनः, ६, (गोफ नागाति । नय हरिदा गोरोदना। इति राजनि रहा। विसन्दिनितम्य गोशाकम् । या । ती सिद्गर) नारदः। इति गाजनिटागोमाश्वनः, पं. (गोमं रविरंजननंदनात् ।) वरनार वृदम्पतिः । गीयदाग, वि दृइदिवः । मदिना तिमायावयायः। "न्यूनाधिकं बंपर ताददादी विगोषयेत् । गोफत,पं.(गोफ घरानिकिम् )महा-मिग्रुरीगन्यापीः मोदकः। दद्याटुन यावत् प्रवर्ण सम्बनानिधी।" तकः । इति भावप्रकाजः मोपहार, इत्यमर तोहगवः । नौशाः इन- T.G . - '. । अपि । - ·शोयः 'शौकर शौच पारः नेतमरिध: ।। रति जटाधरः । प्रियानिधिकटु गोमूपावर्षितम् । मा वन्ति महामागे गला गौकरवं प्रति । तोपर• गंमागमक.१२ काचीवकः१३ / नस्यमापन व बानमुहर्तनं तथा। दग पूर्वापरयापि अपरान् सप्त पहा पाचोरममाधमः १५ तोचितहारी अपमारवियोभादगोपालक्ष्मीनरापहम् । स्वर्ग गच्छन्ति ते तव ये मृताम्तेषु जार। पिनासन: 01 इति दरवारली। भूतभ्यय भयं इम्ति राजहार च भामनम् । गमनादेव सुयोणि ! मुखम्य मम दर्शनान्। हयगयाापमूलकपर्षीयाति रखमाना। इति गारुड़े १८८ पध्यायः। सप्तजन्मान्तरे भटू जायते विपुले कुने । नोनगिए:२० अप्रियः २१ सुषमोदः २२ गोषण,की, (सम् + ल्युट )रमाकपणम् ।चोपण धनधान्यसमृहेषु रूपवान् गुणवान गरिः । लामिय:२१ पय:२१ इचिराचनः२॥ इति मापातपायः। रसादनम् २ । इति । मजलायेव जायते मम कर्मपरायणः । पप्प गुणः। तीरत्वम् । कटुत्वम् । वाद-हेमचन्द्रः । नेदरक्षितीकरणम् । यया, एवं मानुषो भूत्वा अपराधविवनिता खम्। एवम्। पिष्टिनवम्। सन्तुवातान्ति- “गोषणेन गरौरम्य तपसाध्ययनेन च । गमनं तथ्य क्षेत्रम्य मरणं तव कारपन् । गुमनामित्वम्। पतित्वम् । रोपनत्वञ्च। पापा मुद्यते पापादानेन च दमेन घn" ये मृतास्तव सुयोणि क्षेत्र गौकरवे मार। रतिनिरपरि। इति प्राययित्ततत्वम् । गचक्रगदापप्रचतुरस्तायतु जाः। "मोमापना कहिल: मोविधिगुल्मनुता । गुण्डी। इति राजनिधरः। त्यमा कलेवरं तूर्णं मम सोकाय गति।' इति रामवनमः । पोषणः, पुं.(गोपयतीति । शप+पि+यु।) इति वाराहे शौकरतीर्यमाडामे पदमा पय गोमाघनः ग्राम:मेत: राय। कामदेवस्य वाणविशेषः। यया,- प्रदानग्धजम्बुकोपाण्याननामाध्यायः । "गोमागितलयकापीमोधकाः। “उन्मादनः गोषणय तापनः स्तमनस्तथा। गोतिय की,(अतिकायां भवमिति । नोगतमरितं मधुगिप: मनोहितः। इति जटाधरः। +टक।) मुन्ना । इति राजनिष्ट। शिल: बटुकटुः पारेतीयोगो मधुरोमधुः। श्योनाकरधः । इति भावप्रकायः ॥ (गोषण- यो यं, की. (गलो मामिति । गति दर दोनो मोतियो विदाहकता कारके, वि।) मुला। इति राजनिघण्टा महिसार मपानसमोरयः पितामप्रकोपणः । गोपसभनं, को, (योपाय रसाकर्षयाय समावो । वि. सरप: करमतयो विधिमययुद्धमीन् । यस्य ।) पिपलीमूतम् । इति राजनिघंटामोलाको, (पलस्य भावः । एक + * मोरोपोरगुल्मपान रे। गोपापडा, सो, (योपं पपान्तोति । हन+s: दिभ्य पत्र च ।।१।१२।तिका रोखायो शिवात्। टाए।) कीतनकम्। इति रामनिघं एटः । सकता यथा- मेरा विनिमः पितरत्। मोपमायके, नि । "पलितं जरसा मौका यादी मभि:ोखारोशितपन भरः । गोषित, वि.(प+पि+:)तयोषषः । freeममा परम परमासिंधत् । यथा,- (यथा, तमंहितायाम् । ४॥३॥ पyि.inमोलोशिपनायनमा | "पातापिषितो येन वातापिय महासः । "त्यजती कसलंगगिनः vা সস লিপি। ममुद्रः गोषितो येन स मागस्यः प्रमोदत।" पचादवलम्बत यया गौशरमा) दिपारिमा वातपित् रति मसमासतत्त्वम् । गौचं, की, (गर्भावः । चि+': विरामिहत्। मोक, को, (शकानां ममः । शक + "पण्डि- पूर्थात् ।। त्यण हरित बादिभ्यय।।।२।४५॥ त्यम् ।) शुभ-चित्वम् । पहिः। तस्य सतपादि यमा regोलो घायुगोयनुत् गरः। त्यमरः सोपा करयम् । इति “पमध्यपरिहारतु ममर्गयाम्यनिन्दितः । मिvिimगिता मंदिनी। मध प प्यास्थान शोधमेतत् प्रवीसिंटन। पपसका। पोकर, की, (गूजरदमिति।गूबर + इत्येकादशोत म्पतिवार NIYAसन बाद कार्य वक्तिवत । गोकरवं, प।) नोविमेषः। यथा,- v षाकातन परम।' "म पामेव गोचानामर्थपोच विपि। रति मारवाय' । “ऋतु मे परमं गधं यावया परिचितम्। । योऽर्यायस्यचिः गोपाय मृदा पारिया समाचार । मम पवं परचव ग मागवतामियम् । गोमादुरा र मधुसमः सभाधनः। पर कोशामुपं म्यान तथा भामक परम् । सत्ययो मनःोषं गोचमिन्द्रियनिया। रति समाना। परं पौशाम्यानं मत्रमंमारमोचनम् । मर्थ भूतदयागौच नसोचतु पञ्चमः । या मंग्यापम देदितामिरमाततात् । यस्य मत्यञ्च पोषध तस्य धर्गाम * हुदो स्विमद्रशे। दा मागौरयो गहा मम मौकरने स्थिता। रतिमा निवासी। धाण्याचा पपिया सोच यानोग मोगर ये मता: प्रभो। "याता शहि महताराममा "तन मिनापादनम् शिका पुत्र प्रसव धान पिस्तम्तया । समापं गोचध्यायानगरपति। कनिमोमिानाची गोशाय ना। गोपरिपोच भानमाम्यता मम्मापायांवरियो ! वनुमामि। r,गानिर। मनमाम्यां मृतं या मार्गार ऐप.ए. ( रोमनिपातन मदेशि दत्त मा परिमि। परेर शानिने मापनमा मोजाये मताः। RECIमरसदा-मामय पूर्ण समय माम्यवा। पादादिमोषागा यया refer शहार। दानवोन MEपादयोमाधानमोर * निमायुथमनमोनिया "पानि न पच मार्ग मारदार। अन्य। वराहपाचा दुर्मः। - ति गाई २१ रवि ·. न गौच शौचं शौचं पिच। अघहडिमदाशीचं तदा पूर्वेण मध्यति -n प्रवर वरं वर्णमवरं वा वरी यदि ताम्भोमत्तिकाभ्यामित्यनारद यत्नतः । देशान्तरगतं गुत्ता सूतकं भावमेव तु। अशीचे संस्पृशेत् हात्तदागीचेन शुध्यति ॥ वोसगं ततः कुर्यात् शौचं मूवपुरीषयोः ॥ तावदप्रयतो मर्यो यावच्छेपः समाप्यते ॥ प्रतीभूतं हिनं विप्रो योऽनुगच्छति कामतः । इति पायोत्तरखण्डे १०८ अध्यायः ॥ अतीते मतके प्रोक्त सपिण्डानां विरात्रकम् । सात्वा सचेलं सृष्ट्वानिवृतं प्राश्य विशुध्यति नादशौचञ्चान लिख्यते । तथैव मरण मानमूह संवत्सरायदि । एकाहात् चचिये हिवैश्वानां स्यात् हाईन व्यास उवाच। वेटाविदधीयानो योऽग्निमान् हत्तिकर्षितः। -दशाई प्रादुरगौचं मपिण्डे पु विपचितः। सद्यःगौचं भवेत्तस्य सविस्वास सव्वंदा । शूटे दिनवयं प्रोक्त प्राणायामशतं पुन: ॥ तेषु चाय नतिषु ब्राह्मणानां द्विजोत्तमाः॥ स्त्रीयामसंस्कृतानान्तु प्रदानात् परतः सदा। मनस्थिसश्चित शूद्ररोति चेदवानगः खकः । तत्वानि चैव कम्माणि काम्बानि च विशेषतः। | मपिण्डानां विरावं स्यात् संस्काराबविच॥ | विरावं म्यादघाशीचमेकाई बन्यया स्मृतम् ॥ कुयादिहितं किञ्चित् स्वाध्यायं मनमापि च पतम्तहत्तकन्यानामशौचं मरणे स्म तम् । पस्थिसक्षयनादनकाई वेश्यशूद्रयोः । चीननिधनांस्त्वंन्यान् गालाग्नौ हाववेदिजान् जनहिवर्षान्मरणे सद्यःशौचमुदाहृतम् ॥ प्रन्यया चैव मन्योति ह्मणे मानमेव तु कान फलवापि वैतानाजुहुयात्तत:॥ | पादन्तात् मोदरेमा पाचौड़ादेकरावकम् । पनस्विसञ्चिते विमे ब्राह्मणो रीति चेत्तदा। - म्युरिमानन्ध न च तभ्यः ममाहरेत् । पाप्रदानात् विरावं स्याहारावमतः परम् ॥ मानेनैतद्भवेच्छुद्धिः सचेलेन न मंशयः स्त पञ्चम वाष्ट्रिसंस्मर्ग: कधितो बधः । मातामहानां मर विरात्रं स्यादशौच कम् । यस्तैः सहागनं कुर्याछयनादीनि यहि । तके तु मपिगडानां मंम्पर्मो न प्रदुष्यति । एकोटकानां मरण सूतके चैतदेव हि। वान्धवो वा परोवापिस दगाहन गध्यति तकं मूतिकाय वर्जयित्वा टां पुन: पक्षिणी योनिसम्बन्धे बान्धवेषु तथैव च ॥ यस्तपामत्रमयाति महदेवापि कामतः । गाई निगुणे मोकामयीचं चातिनिगुणे । एकरावं समुद्दिष्टं गुरौ सवधचारिणाम् । तदागोचे निवृत्तेऽमौम्रानं कृत्वा विराध्यति ॥ कदित्रिगुणयुकं चतुम्कदिन: शुचिः । प्रेते राजनि सन्योतियम्य स्याहिपये स्थितिः । यावत्तदन्नमनाति दुर्भिक्षोपहतो नरः। गाहात्तु परं मन्यगधीयोत जुहोति च । रहे मृतासु दत्तासु कन्यकास वाहं पितुः । तायन्त्यहान्यगौचं ग्यात् प्राययित्तं ततयरीम् ॥ तुर्थे तम्य मंम्पर्श मनुः प्राह प्रजापति: परपूब्बासु भायास पुचेषु सतकेयु च । दाहायचीचं कत्र्तव्यं दिनानामग्निहोविणाम्। क्रयाहीनम्य मूर्षम्य महारोगिण एव च । विरावं स्यात्तघाचार्य स्वभायासन्यगामु चा सपिण्डानान्तु मरणे मरमादितरेषु घn पिष्टाचरणम्यादुर्मरणान्तमशीचकम् । प्राचार्य पुचे पवाय पदोराबमुटाहतम् ॥ सपिछता तु पुरुप सप्तमे यिनियर्तते । रावं दगरावं वा वामपानान्तु गावकम् । एकाएं साटुपाध्याये स्वग्राम घोवियेऽपि च । ममानोदकमावस्तु जन्मनाग्नोरवेदने । क संस्कारात् विरावं म्यादमादूई दशा. विरात्रममपिण्डेपु खपहे मंस्थितेषु च ॥ पिता पितामहाय य तय प्रपितामहः । ४कम् ॥ एकाई या वायं म्याटिकरापक्ष मिप्यके। पभाजयतुर्याद्याः मापिण्डा मासपीरुपम् । এলৱিষান্ধি ম নানাবিনীঘিন । विरात्रं वयमरणे वशर तटेव हि पदानां तया योग्य मापिण्डी मापीरूपम् चरावेद चिम्वन्यो यदि अत्यन्तनिर्गुणः मद्यःगौच: ममुद्दिष्टं मगोवे मंम्यिते मति जायानां भर्तमापिग प्राप देयः पिताम:। मादन्तजातमरणे पितारैकाहमियत । शुध्ये दिमो दमाहेन हादगाईन भूमिपः। ये पंकजाता यहयो भिगोनय एव च । मातदन्त विरावं प्याट्यदि स्यातान्तु वैश्यः पन्चटगाडेन गूदो मामन गुध्यति 1 भिववर्यास्त मापि भयेषां विषारुपम् ॥ निर्गुणो । सविट्शूट्रदायादा ये प्युर्विप्रम्य वान्धवाः । कारब: गिस्पिना द्या दामी दामनय च। पादसनननात् मध पाचुडादेकरातकम् । नेपामगार विप्रस्य दगाहापाहिरिप्यते । दातारी नियमो र माविमचारिना विरावमापनयनात् मपिराष्ट्रानामुदाइतम् । गजन्यवेश्यावयेवं होनवर्षास योनिषु । मविणो प्रतिनस्तायत् मयागाचा उटामा: । जातमावस्य यासप्य यदि म्यान्मरणं पितुः । बमव शौचं कुर्यातां विधार्थ न मंशयः । যা স্বামিবিয় যিমা: খিল হয় । 'मयी मपिणानां कर्मप्यं मोटरम्य : मतृप्तमदानां शौचं कुर्यरतन्द्रिताः । यन्ने विशफाले व देययाग तव । एक दशाहादेकाई मोटरो यदि निर्गुणः । राविधिन पन्तु गोचं पयोनिए। मयःगीचं ममाप्यात टुभि पाप्य दिये। 'पयो दम्तजननात् मपिण्डानामगोचकम् ॥ पड़ गव वा विरार यादेकग क्रमेण तुडिवाहताना विद्यता पापिदिसः। 'एकाई निगुरानान्तु पुढाई विगतवम् । धन्यत्तिय विमापां गृटेप्दागोचमेव तु ॥ मागावं ममाप्यानमातिमी तथा पटतहासमर मभयदाद मनमा: ॥ पर्समामोऽय पड गर विराव द्विजपुवाः। पानी मरमपतन धीगधन्दयनामाई। परावं मपिलानां यदि नात्य निर्गुणाः । भूचियविमादा धागोदमियते। मामाच मंन्यन्ते मयागार विधान प्रतादेगात् मपिण्डानामधाक गायिधीयता पहरावं दादमा विप्राणां देनशूद्रयोः । नष्किानां दरम्यादा यदानां वारितामा मपाभव गनिनामहन्तु दिपमं पुनः जोर दिर्य प्रो धर्म रिदय ! नागी कोतात मधिपतित मा मन। पार पामामत:लोल यदि माइभमंगया। विमचियादानुमान मंम्पित मति। पतितानां न दारा प्यारानिलिमा सदा मामलामामौर दिवमः मतम् । दारात महिलादिवार कमनोरया. नायुपात: पिटीदा शासादिक पाटन पन्ने गम्। मपिदि मे दिनो नित्य दक्षत्।। एदिन पगार दिलानो भगावाद वागत: पहिला महाविदा दागवनधान । साताददामादयं योनिमादि। भंसा पिसानिगा। पदमनि माहिरा हतादिः । शिरिनर नादिं दामिनटा. पागल नियनरममदग्दिन् गई दान । रन्सिदिन मिति । यक्षिात् गर एमिया मशिनवत् । मोदीदंगदा कानुगए मधु । माद विधान शामि। - मेघ मतिमेरिन्। दाम तिा मसार दर दान मरतोनिमार पदमा farmi पुनः । wिergrime परिमारना ना: EET | पे परोमियर एETELEदर : - । ।

·L U यया,-- एन्गुन । - . 11 . शौण्डिका शौनकः गोय पशोचिनां यहाट्या शुष्कायमेवनित्यगः । ततो गाशिककन्यायां केवतादेव गौगिनः । पकोटिविधानेन दयादिनार रति कौमी उपविभागे १२ अध्यायः ॥ कवर्तस्य ध कन्यायोगौगिडकादेव गीचिकः । पन्यत् पामोत्तरखण्डे १०८ अध्याये द्रष्टव्यम्। চুষি হাসি মীনিফ, (সা মালিঙ্গা शौचाचार:, पुं, (शौचः प्राचारः।) शुष्कर्म । (मस्य रहे भोजन निषेधो यया, मनुः । ४ गुना+ठक ।) माविम्याती। 'वतंमिक कोटिकय मामिला गौचाचारविधीनस्य समस्ता निकला: वित्रतां गौण्डिकाना ननिर्ने जयम्य च। इति जटावर, -क्रियाः॥" रनकाय मृगंमन्य यस्य धोपपतिगह।" मृगया। इति गठमागा। इत्याहिकाचारतत्वं ब्रह्मपुराणम् ॥ एषां गेहे नाद्यात् इत्यर्थः ॥ गगिड़का-गोम. मी. (गीमाये इतम .. दागते, ति, अन “शएिइकादिभ्यो।"४|| हरियन्दपुरम् । इति विभाग। "उपनीय गुरुः शियं महाव्याइतिपूर्वकम् । त्यण् ।) यायः । व्योमचारिपुरम् । वैदमध्यापयेदेनं शौचाचारांय शिक्षयेत् ॥ योगडी, [], (अण्डा सुरा एव गोगई मद्यम् । (पुरमेतत् गाखम्य परामौत् । इति यादवल्कर स्वार्थे पम् । तत् पखवेनास्त्यम्येति । गोण्ड+ विनागितम् । एतदद्वत्तानन्द गोचिकः, पु, (शीचं यहादेः शुचिता कार्यवे-इन्।) गौगिडकः । इति सदानावनो। स्कन्धे०० अध्यायेद्रयः।) नास्यस्येति। शौच+ठन् ।) वर्णसारविशेषः। गौण्डी, स्त्री.. (शुण्डायां मद्यपानगेई भवा। शोभा.पं. (रामाय हितः । म यथा-- मत्ताना चिपटलात् । गुण्डा+पण ।डीय इति विकाइयेय: गुगकः। "वत्तस्य च कन्यायां शौण्डिकादेवशौधिक पिप्पली। चथ्यम् । इति विखः । इति पराशरपतिः । योण्डौरः, वि, (गौरतौति । शौर+ईरन् । गोमनेयः, भि. गोमनमवधी। गौचेय', पं. (यौन वस्तादिशचिलेन व्यवहर- प्रपोटरादिलात माधः । प्रहदारी । यथा,- पायप्रत्ययेन नियवः । तौति । शौच+ ढक् । ) रजकः । इति शष्ट- "शौण्डोरी गतिस्तयोमानी चाहदुइतः गौमाधमः, पं. (शोभानन एर। रखावली ॥ उद्योष टहरोऽक्लप्तो नीचय पिरानो. योमाञ्चनपः। इति यौट, ऋ गई । इति कविकल्पद्रुमः । (मा.. धिमः "गोभिकः पुं, (4 पर.-प्रक० मेट् ) चतुर्दशबरी। , पशु- इति धनञ्जयकोषः। तहदायर्यकरं यतु माधनत्वेनास्तान गोटत् । गोटति वीरः। इति दर्गादामः ॥ शौहोदनिः पुं. (शोदनस्थापत्यं पुमानिति । +8न्।) द्रशालिकः । इति ५५०॥ गोटीर, पु. ( भौटतीति। शौट ग+ "कृशप शुद्धोदन+“अत इञ्। ।। १५ । इति गोभेयः, वि. (पमा+ "नधादिमा कटिपटिशौटिभ्यः ईरन् ।” उणा• ४॥३०॥ इञ्।) शाक्यवंशावतीर्णबुद्धमुनिविणेपः । इत्य १२३ । इति टक्।) गुमाया अपना इति ईरन् । त्यागी । वोरः । इत्युयादिकोषः । मरः “शुमोदनस्य इति मनीपादिः। मधवोधण्याकरणम् ॥ राधसम्मानित गर्वान्विते, वि। इति सिद्धान्तकौमुद्यामुगादि- शुद्धोदनो नाम राजा। तथाहि। शीरिः, पु. (गरस्यापत्यमिति । त्तिः । (यथा, महाभारते । १२ १८३१४३ ।। "शुद्धोदनो यतो भुतो न्यायवत् शुमोदनम् । विष्णुः । (यथा, भानन्दलहयाम् । "सन्तुष्टः सग्नतः सत्यः गोटीरो हैध्यपापकः। इत्योर्षाभिधानम् ४ | "तनीयांसं पाश तब परमपकमर मन्दवित् कालवित् शूरः समन्वं योतुमर्हति ।" शहीदनस्यापत्यं गौदीदनिः । यानाचत इति विरिधिः मधिन्वन् गोटीयं, की. (शौटीरस्य भाव: कर्म वा। णिः। इति भरतः। वहत्येने मोरिः कथमपि सहसेप शिर मोटीर + "गुवचननाधणादिभ्यः कर्मणि गौद्र, पं. (शूद्रायां भवः । गूदा+पण हादश र भतुभ्य नं भजति भसितोड़ना १।"५ १११२४ । इति प्यम् । ) वीर्यम् । इति | विधपुचान्तर्गतपुचविशेषः । स त मानण- शनयरः। इत्यमरभरती । (. शम्दरयावली । गर्वः । यौटौरशदात् भावे | चियवैश्यान्यतमात् शूद्रायां जातः । यया. मात्र। वसुदेवः । यथा, भागवते ।। बयामत्ययेन निष्पवम् । "औरस: वजी दत्तो भूटोत्सवय कविमः । "कचित् कुरूणा परमः सुयो योड पर गई । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (म्बा-- मौतापविदकानीनशौट्रपौन वा पपि भामः स पास्त संघमागौरिः। पा. पक. सेट् ।) चतुरंगखरी। ऋ, पशु वय दत्तः सहोदोऽपि हावुरस्यौरसौ समो" बलदेवः । यथा, महाभारते। 114 गोइत् । इति दुर्गादासः। इति जटाधरः / नतोऽभ्ययात्रीमश्लोरोहिणेयं महादस- भोला, नि,डायां मये रतः । गण्डा पण! (यथा, मनुः।।१९। मर्चवागमने देत सतमै संन्यवेदया। मनः। इत्यमरः। यथा, महाभारते । ३ | “कानीनय सहोदय कौतः पीनर्भवस्तथा। प्रत्युवाच ततः शौरिर्धात राष्ट्रमिदं पर। २३३।११. स्वयं दत्तच गोद्रय पड़दायादवान्धवाः ।" क्षणः। यथा, भागवते ।।११३३१ "चडाय गौष्ठाप महाशनाय शूद्रस्येदमिति य । सन्धिनी, fan "पय दूरगतान् शौरिः कौरवान् विका चौराय दुष्टाय पनाय पञ्जा) (यया, महाभारते । १२४६२।४। यौण्डिक, पुं.(गडापखमय । गएडा+तदम्य "माचाणि वैग्यानि च मेवमानः संनिवाढ़ निधान् प्रायात् पतम्। ४।४५१॥ इति ठक्)जातिविशेषः । गोद्राणि कम्माणि च वाघ्रण: सन्। पड़ोति भाषा तत्पर्याय:। मण्डहारक: २ पसिना निन्दितो मन्दचेता: गोपः, वि. (शूपं - "सूर्यादन्यतररू- इत्यमर गण्डार मोडी ४ गएडक: ५। परेच लोक निरयं प्रयाति) रतिमदासानी धन: द पान: पप गाधिका, स्त्री, रनकङ्गः । इति हेमचन्द्रः शूर्पपरिमितम् । शूर्पशव्दार गौर्षिक रनिराधः । कम्पपान; ८ सरानीवी १.। गौनक:पु.(गुनकस्यापत्यमिति । गन "मनुः पत्ययेन च नियो । गरवास पानविन १२ घडी ३ थानन्त विदादिभ्योऽत्रीय, को, (शरस्य भावः कम्मे या पानीपतः । इति हमचन्द्रः । तस्योत्पनि प्रत् । मुनिविशेषः । यथा,-- पत्तिया,- "मपिण्डीकरणादुईन दयात् पतिमासिकमा १५।३। था ।) गतिः। (यथा, रामायणे । - म . লম। प्रिया ५।१।२६ । इति मन परेन ·W . - ११५ शौवस्ति श्मशानं श्मशानं मत्त्वेन वीव्येण पराकमेगा गित्वे विरिति नि: त्वती भावे इति त्वम्।" क्रीड़: ४ दाहमर; ५ इति विकाण्डगेषः ।। धेय्यण गोयंपा च तेजसा च ॥") इति तहीको । अन्तगय्या ६ पिटकाननम् । इति जटा- रिमटी । इति मेदिनी॥ गोवापदं, वि, (ज्वापदस्येदमिति । खापद+ धरः ॥७॥ तस्य व्युत्पत्तिर्यया,- कं, वि, शुस्कसम्बन्धि । शुल्कगब्दात् प्णप्रत्य- अण् । पादाम्तम्यान्यतरस्याम्। ७।३।८। इति | "श्मशब्देन गवः प्रोक्तः शानं शयनमुच्यते । न निष्यनम् ॥ पक्षे ऐन्। ) श्वापदसम्बन्धि । ग्वापदगम्दात् निर्वचन्ति श्मशानाथं मुने शब्दार्थकोविदाः ॥ ल्किकः, पुं. (शुल्फे अधिकृतः । शल्क +ठ) णप्रत्ययेन निष्पन्नम् । इति मुग्धबोधव्याकर• महान्त्यपि च मृतानि प्रलये समुपस्थिते । 44. । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, याज- यम् ॥ (यथा, अनर्घराघवे । १ । २५ । शेरतेऽत्र वा भूत्वा श्मशानन्तु ततो भवेत् ॥" ल्का । २ । १७६ । "कञ्चित् कान्तारमानां भवति परिभवः महाश्मशानं यथा- पौस्किकैः स्थानपालेवा नष्टापहतमाहतम्। कोऽपि शौवापदो वा | "वाराणसीति विख्याता रुद्रावास इति हिनाः। ोकसंवत्सरात् खामी हरेत परतो नृपः॥") प्रत्यूहेन फतूनां न खलु मखमुजो भुनते महाश्मशानमित्येवं प्रोक्तमानन्दकाननम् ।” पुं,विषभेदः । इत्यमरः ॥ शल्फिको वा इवीपि ॥") इति यीस्कान्दे कामोखण्डे ३० अध्यायः ॥ ॥ शभेदस्तत्व भवः शौकिकेयः । पण यः । ताल-गोप्कलः, पं, (शुष्कलं पण्यमस्येति । प्रण।) उरसवे व्यसने चैव टुर्भिक्षे गव विग्रह । दिः । इति भरतः ॥ शुष्कमांसम्य पणकः । इति मेदिनी॥ राजदार श्मगाने च यस्तिष्ठति स वान्धवः ॥" तर्फ, को, गाकविशेषः । शुलफा इतिभाषा। गोप्कलः, वि, (शकलोमत्तीति। शुष्कली इति चाणक्यम् । १७ ॥५॥ तचतुर्दश्यां चतुर्दशशाकमध्ये तक्षणीयम् । अण् ।) प्रामिपाशी। इत्यमरः ॥ मत्स्यमांस- | श्मशाने गत्ला विष्णुस्पर्श दोपो यथा,- था, निर्णयामृते। भोजनशीलः । पामिपं अयाति प्रामिपाशी वराह उवोच। ओलं कमुकवास्तकं सर्पपं कालच नियं ग्रहादित्वामिन् । शुष्कली शुष्कमांसे स्या- “मभान यो नरो गत्वा प्रसास्वैव तु मां- नयां ! मांसमावेऽपि दृश्यते। तामत्ति शौकलः णः। स्येत् । गालीची हिलमोचिकाच पटुकं पोलर्फ तालव्यादिमूरन्यमध्यः । शुष्क मांसं लाति इति मम दोपापराधस्य शृणु तत्त्वे न यत् फलम् ॥ गुडुचीन्सया। शुष्कलः प्रजादित्वात् अपि शौष्कलः । इति | जम्बुको जायते भूमै वर्षाणां नव पञ्च च । गिटाकी सुनिसबकं शिवदिने खादन्ति ये विद्याविनोदः । शाप्कलः इति पाठः। इति | ग्धस्तु सप्तवर्षाणि नायते सदरेवरः ॥ मानवाः | स्वामी। इति भरतः ॥ चरन्ती मानुपं मांसं उभी तो सध्रजम्यु की 'तत्वं न च यान्ति कार्तिकदिने कृष्णे च भूत युत ?इर् क्षरणे। इति कविकल्पद्रुमः ॥ पिशाचो जायते तत्र वर्षाणि नव पञ्च च ॥ तिथी" युत (भ्वा० पर०-प्रक० सेट् ।) हौतालव्य- ततस्तु कुणपोष्टिं विदर्याणि खादति। इति तिष्यादितत्त्वम् ॥ वर्गाद्ययुक्तालव्यादी। शेषोऽन्तःस्थादियुक्तय। ततो नारायणाच् त्वा धरणी वाक्यमब्रवीत् । रम्य पायगुणाः शनपुष्पागदे द्रष्टव्याः ॥ नकारजावनुवारपञ्चमावित्यादिनियमेऽप्यनयो- एतन्मे परमं गुह्य लोकनाथ जनाईन । रिषकः, पुं, कंसकारः । कासारिऽति भाषा। तालव्यादित्वं तवचनस्य व्यभिचारसूचनार्थ परं कौतूहलं देव निखिलं वक्तुमईसि ।। उत्पर्यायः । ताम्रकुष्कः २। इत्यमरः॥ कामः तेन चुलुम्प लोपे इत्यादीनामोठयवर्गशेषोप- श्मशानं पुण्डरीकाक्ष ईखरण प्रशंसितम् । दमी ३ कांस्यकार: ४ । इति नटाधरः ॥ त्वं सङ्गच्छते । तेन किपि संयोगान्तलोपे | तव किं विगुणं देव पावित्रे शिवभापित । मिकः ५ ताम्रकारकः । । इति शब्दरत्ना- चुनुम् इत्यादि सिद्धम् । किन्तु दो दन्त्यादी स तब रमते नित्यं भगवांस्तु महाद्युतिः । इति धातुप्रदीपक्रमदीग्जरी । तेन घृतंयोतति | कपालं ग्राध्य देवोऽव दीप्तिमन्तं महौजसम।' वि, लो, (जन् + "शुनः सोच उपसंख्यानम्।" इति तयत् तमाचष्टे इति औ जोमयति प्रशंसितच रुद्रण भवता किं विनिन्दितम् । ।। ४ । १४४ । इत्यस्य वार्तिकोसार प्रणि डिवाहिलोपे तययति पुनः किपि बेलौंपे श्मशाणं पद्मपत्राक्ष रुद्रस्य च निशि प्रियम् ॥ माधु। )गन: सदोषः । शुनो वृन्दम् । सो-तम्क इति स्थिते संयोगादेःमस्य लोपे तक भवम् इति संक्षिप्तमारव्याकरणम् ॥ इति केचित् ॥ इर, अथ तत् अयोतीत्। गृणु तत्त्वे न मे देवि इदमाख्यानमुत्तमम् । विनं, क्ली, (छन् + अण् ।) शुनो भावः । शुनो- अद्यतत् प्रयोतीत् । क्षर इति भासेचनं अद्यापि ते न जानन्ति अनघे शंसितव्रताः ॥ पित्यम् । इति संक्षिप्तसारव्याकरणम् ॥ (शन: | हरणक्ष। रक्तमायोतति शुर इति। इदं | सवा सुदुष्करं कम्म सर्वभूतपतिहरः। ममूहः । वन् + "खण्डिकादिभ्यय । ४।२।४५ कवचमयोतीदिति । नियोतन्ते सुतनुकवरी इत्वा च वालदानि विपुरे रूपिणीः स्त्रियः । इत्वञ् । कुकुरममूहः । इति व्याकरणम् ॥ विन्दवो यावदेते । इति मालत्यां गणतानि- तेन पापेन सम्बहो न गनोति विवेष्टितम् । गुनो मांसम् । इति कागिका।६।४। १३३ ॥) त्यत्वम् । इति दुर्गादासः ॥ तत शो मया पोतो वाक्यमव मुखावहम् ॥ वस्तिकं, वि, (नो भवम् । बस् + "ग्लसम्राट योतः, पुं, (यीतनमिति । युर+घञ्।) किमिदं तिठसे रुद्र कश्मलेन समासः। च।" ।। ३ । १५ । इति ठन तुड़ागमय।) प्राधारः । इत्यमरः । तव चैव प्रियार्थाय येनाइमिदमागतः ॥ भाविदिनस्यायिवस्तु । यथा,- [न]लो, मुखम् । इति ग्मयुगदटीकायां ततो मम वचः शुखा लब्धमंत्री महेश्वरः । पात्मभरिस्व पिशितैनरापां भरतः ॥ (शरीरम् । इति नितिः । ३ । ५ ॥ उयाच मधुरं वाकयं पापसन्तमलोचनः । फलेग्रहीन इंसि वनम्मतीनाम् । भवः । इति पुराणम्। अस्य प्रमाणं श्मशान तव वियो प्रसादेन मया तधिपुरं तम्। गौवस्तिकत्वं विभवा न येषां प्रदे द्रष्टव्यम् ।) निहता दानवास्तव गर्मिस्य निपातिताः। वजन्ति नेपां दयसे न कम्मात् n" प्रमशान, ली, (ज्मनां शवानां गानं भर्यनं यत्र । वालहदा इताम्तव विप्फुरन्तो दिगो दश। संत भही २ सर्गः। यहा, शवानां गयनमिति। “पपोदरादौनितम्य पापस्य दोषेप न गोमि विचेष्टितम् ॥ "पां विभवा: मम्पदःगौवम्ति कवं भाविदिन- यधोपदिष्टानि।" ६ | | १०८। इति गय- प्रनष्टयोगमायरा नटेरयय माधय । मियतत्वं न आनन्ति तेषां कम्मान दयसे । जो शब्दम्य अनादेगः शयनगदम्यापि गानगद किं मया विप्रकतंचमेनोऽवयन माधव । भव: गोवस्तिकः वसो भवाघु कविधानात् । पार्दभः ।) शवदाइस्थानम्। तत्पपर्यायः । विपी तत्त्वेन में चूदि गोधनं पापनागनम् । कणि मनीपादित्वात् त्यागमः हारस्वरतिरम् | पिटवनम २ । इत्यमरः । तानकम् ३ रद्रा. येन घे छतमावेश गीघ्र मुग्थेत किषिपात । पली॥ वराह उवाचा - 37 ·हचःविामाक: रति राजनिटा- हामां नमः।मन्नानां सादायाँनान्तमित्यन्ये । रतिभरना,तस्य शुभा- भनि, पदना कालो कलिकोनमा A - गोमिलः। 101 ग्मयु, स्त्री, (म मुम यति पाययतीति। मेघः। वृहदारकः। कोकिलाहर या देवताय नमः। वापीमाय नमः।नामिति स्मृति: ग्मनि मुखे ययन उपलभ्यतरुणानि कैगवः सोरिचौर चन्द्रागार पादपोमांमाग ये नमः। मचा कामयी-मामालि: मयुनावमदन्तम्। श्म विस्याग्ननाद्रिहवाहिवनभैरवा! श्मशाणं मथु ग्यामः एवं चिन्तामनस्तव मया रुद्रस्य भाषितम् । कालिके कनिठाया वीपट । कोमादियाग्: "निनं ५ कपालमाला संग्गन्ध समलं गच्छ शहर । भवान्तं करतलपृष्ठाभ्यां फट् । एव दया- मंपूर्ण भोगिनां ममेवं वचनं गुला भगवान् परमेश्वरः। दिपु । ततो ध्यानम्। मंहतं धाम्पटिता रसम्मथुन दौड उवाच मा पुनयतं मां बोधय जगत्पते ॥ “प्रश्ननादिनिमां देवीं ग्मगानालयवामिनीम् रतालपपरुपामय कोः म्य: पापसन्दर, कौशः ममलो वियो यन्त्र गच्छामहे वयम् ॥ रखनेवां मुक्तकेशी गप्कामातिभैरवाम् । इति गारई ॥ ततस्तस्य वचः श्रुत्वा शङ्करस्य यशखिनि। पिङ्गाक्षी वामहम्तैन मद्यपूर्ण ममांमकम् । शोधात्तस्यावसनं यया- तत्पापशोधनार्थाय मयावासं प्रभाषितम् ॥ सद्यःकत्तगिरी दवाइम्तेन दधतीं गियाम् । 'मार्कण्डेय उपाय। ग्मयाने समलो रुद्र पूतिको व्रगन्धिकः । स्मितवां सदा चाममामचर्चयतत्पराम्। "इति प्रतिनाय तदा नरिष्यनमुना दम स्वयं तिति वै तव मनुजा विगतस्पृहाः। नानालङ्कारभूपागों नग्नां मत्ता मदासर्वः कोपामविहता. त र कपालानि रम तवैव शहर। एवं घ्यावा मपेद्देवीं श्मयाने त विगेपतः । हाइतोऽम्मोति पितरं ध्याता नव वयंसहस्राणि दिव्यान्येव दृढव्रतः ।। | गई वापि इस्योऽपि मत्स्यमामः सभोजनः।। नतो मधय मामानि पापक्षयचिकीर्षुकः। नग्नोभूला महापूजां कुादावीविगेपत:॥1 इति मार्कण्डेयपुराये मेगाम हिस्थमानानि भोन्यानि ये च भोज्यास्तव | पूजनन्तु धात्वा मानस: संपूज्याव॑स्थापनं पस्य धारणफलं यया। दानधः । प्रियाः ॥) कुयात् । पुनावा यथोपचारः संपूज्य पोषु । "केसम्म धारयतामा मवति .. एवं सगयेः साह रम तव सुनिथितः। ब्राह्मादिकं पूजयेत्। तहहिरसिताहादिकं सम्य चौरक्रमो यया । वराहपुराणन् । पूर्णे वर्षसहसे तु स्थित्वा त्वं समले पुनः॥ पूजयेत् । अस्याः पुरयरणं एकादशलधजपः। ग्मय कम्म कारयिता एयसि स्वायमं पुण्य गौतमस्य महामुनेः । तथा च। सय जाप्यमिधात्मानं प्राथमे विधिमंस्थिते । } "वर्णलतं जपेन्मन्त्रं तद्दशासन होमयेत्।' प्रसादार गोतमस्याय मविता गतकिल्विषः । मन्त्रान्तरम् । तवैवा इति एवं तम्य वरं दत्वा तवैवान्तरधीयत । "कामयीजं समालिप्य कान्तिकार्य समासिखेत मयुमुखी, सी. (अमय मुखे यस्थाई रुद्रोऽपिभमते सत्र श्मशाने पापसंहते। नमोऽन्तेन च देवेशि समार्यों मनुरुत्तमः । रमथ युला नारी।तप्रायः। एवं नरोचते भूमे श्मशान में कदाचन ॥ सोने कालिका देवो अन्यत् सञ्चन्तु पूर्ववत् ।। इति अष्टनावली. पोटा।।। या नद्रप्रुतं पापं स्थितं किल भयावहम् । इति तन्त्रमार। एतत्ते कथितं भद्रेश्मामानं मे जुगुप्सितम् । मसानवासी, [न] , (श्मयाने वसतीति । रमील,निमिषणे तिकविकन्दगुमाए विद्यापि रुतमस्कारो मम कर्मपरायणः । वस+णिनिः।) शिवः । यथा- पक- सेट।) पोडरवर्गपयुवा प्राययितं प्रवक्ष्यामि येन राध्यति किस्विपात् । “विपः क्षेत्रपालय विधः चत्रियो विराट् । चक्षुः परमभिराहतं स्यादित्यर्थः । १: रुत्वा चतुर्थभक्षन्त दिनानि दश पञ्च च। स्मशानवासीमांसायी खपरागीमखान्तात् दासः । पाकायगयनं कुर्यात् एकमताः कुमास्तरे। इति वटुकभैरवस्तोत्रम् स्यानः, वि, गतः । ग्यधाती प्रमाले पधगयन्तु पातव्यं कर्मशोधनम् । रमगाने वासकर्तरि, वि, यथा। शव खाम, क्लो, (गतो+"पियुधो प्रमशः पापेभ्यो मम सोकाय गच्छति ” | वस्त्रादिक रमशानवासिहालादिभ्यो दद्यात् उपा. १ । १४४ । इति मा ।) .' पति वाराह रममानप्रवेशापराधप्राययित- रति राहितत्वम् । सिमुलवणम् । इति मेदिनी। मामाध्यायः श्मशानवेश्मा, [न] पुं, (ग्मशानं वेश्म यस्य ।) यामः, नि, न्यायते मनो यम्मात् । समानकाली, स्त्री, (मगानस्य काली) महादेवः । इति ईमचन्द्रः। कारणगुणविशिष्टः। (यथा, मनुः ।। कास्तिकाविगेपः। अथ अमानकाली। तदुलो श्मशानवासिनी, स्त्री, (श्मशाने वसति या। "यवसमा काठीतन्थे। वस+चिनिः । डोप) काली। यथा,-- प्रजास्तव न मुद्यन्ति “कापी मायांततीसमों कामबीजमतः परम् | "श्मशानशसिनी सौम्या शिवानी शिवममा। हरिदगुणविशिष्टः । इत्यमरः । कासि संपुरत्वेन चतुष्क बीजमालिखेत् । इति कालिकागतनामस्तोत्रम् । ग्याम', , (+म)प्रयागस्य वटा पशादया देवगि धातुवर्गप्रदायिनी। गमगानालयवासिनी, स्त्री.(श्मशानालये श्मशान- रघुः । १३ । ५३ । पप्या वयम्। ग्रह यसतोति । वस+धिनिः । डीप)काली “पमष्टदल हतं तराधे धरणोतलम् । "लया पुरस्तादुपयाचिती यः हनुममायुब मधे मूर समानिखेत्। "घोररावां महारोद्रीमगानालयवासिनीम्। राशिमणीनामिव गारुडाना इतेवर पित्तत् पयरवकम् । इति सम्बसारे दक्षिणकालिका ध्यानम् ॥ धामा वितिदायं चतुष्कष्ट चतुष्को। पूर्णादि इतरात मध्ये देवी प्रपूजयेत्। म+यि+मान अयनेन । पति मंदिनो । तर न्या पूजाकमामालबादिप्राचायामान्तं २८ । हुन् ।)मुखे हितलोम । इत्यमरः । वा हवा अशादिन्यामं कुर्यात् यया। दाडीति भाषा:पुंमुखे पुरुषास्ये नेपाली नकक्षः। मिमि भाचाय नमः। दिमगानकाशि- मत्यां तमाम म उन । विति मुखः स्यामवस्तूनि यथा, जटाधरः। U यथा- सोश्य वटा स्याम इति प्रतीतः। सपद्मरागः फलितो विभाति)" गन्धवम्। इति शि. मनमाम्य परीपानामिकाभ्याई। रामन यया,- केगकञ्चलकस्तुरीरामपविदुरनम् ।

·- १४० श्यामले श्यामा शप्रामा कोपकुहशम्यागुरुपापसमोनिशाः ।। ग्यामरान्दरः,पु, (ग्यामः सुन्दरवयीतषणः । बभूव पुष्यहटिय तोयष्टिः परा तया । पदमदाम्भोधियमुनाधूमकोयिालाः । यधा- जन्वलुशाग्नयः शान्ता जग च धना धनम् ।। मालाम्यगुम्जाम्य कण्ठः गनजनके किनोः ॥ "यावन्ति च शरीराणि भोगाणि महामुने। तस्यान्तु नायमानायां मञ्चं स्वास्थामपद्यत। लं तानतापिवतिलेन्दोवरयलयः। प्राकृतानि च सर्वाणि श्रीकृष्णविग्रहं बिना॥ तान्तु दृष्ट्वा ययाजातां नीलोत्पलदलानुगाम्। वितहारी कटासोऽग्लि: फणीनिका । | ध्यायन्ते योगिनम्तच गई ज्योतिःवरूपिणम् | ग्यामां मा मैनका देवो मुदमापाति इर्पिता। जो लम्यूफलं मुम्ता काकसत्याकुकीतयः । इम्तपादादिरहितं निर्गुगणं प्रहरीः परम् ॥ देवाय हर्पमतुलं प्रापुम्तव मुहुर्मुहुः ।। चम्माया गजागारमन्नान्तःकरणादयः ।" वैशयाम्तं न मन्यन्ते तशमा सूक्ष्मदर्शिनः । तुष्टयस्तामन्तरीचे गन्ध यामरोगणाः । में कविकल्पलतायां पस्तवके ४ कुरामम् ॥ बातो बभूय तज्जयोतिरही तेजस्विनं विना । तान्तु नीलोत्पलदलण्यामां हिमवतः मुताम् ॥ नक, की, (श्याम+संज्ञायां कन् ।) रोहिप- ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं गरीरं श्यामसुन्दरम् ॥" | कालीति नाम्ना हिमवानाजुहाव कृते टिने। बम् । इति राजनिघण्टः ॥ (रूपावणे, वि। ति ब्रामवेपत्तें गणपतिखण्डे ४१ अध्यायः वान्धावान्तु वसन्तानां नाम्ना तां पार्वतीति पा, सहरसहितायाम्। ६१।८। "श्यामकस्यचिताङ्गो ज्यामसुन्दर ते दाम्यः करवाम तयोदितम्। कालोति च तथा नाना कीर्तिता गिरि- भम्पारणसनिभो विड़ालाचः ॥") देहि वासांमि धमीज नो चेद्राज नुवामहे ।" नन्दिनी ॥ मकः,पं.(ग्याम तरणं प्रतीति । पक गती इति श्रीमागयते दशमस्कन्धे २२ अध्यायः ॥५॥ इति कालिकापुराणे ४० अध्यायः ॥ प्रण । शकन्धादित्वात् माधुः।)ध्यामाकः । अपि । अथ ग्यामामन्त्राः । क्रीं क्रीं क्रीईई हो हेमचन्द्रः ॥(शूरम्य पुचविशेषः । म तु बसु. "ददर्श योहरि ब्रह्मा शरय सुरैः मह । ह्रौं दक्षिणे कालिके को को को हडौं स्य माता। इति भागवतम् ।८।२४।२८॥) वमन्त तन्मध्यदेगे यधेन्द्रं तारकावृतम् ॥ ही स्वाहा । यथा, कालोतन्ने । मकण्ठ, पुं, (प्रयामः कराठो यम्य ।) मयूरः। अमूम्बरननिर्माणमर्चभूपणभूषितम् । "कामवयं वहिसंम्बं रतिबिन्दुसमन्वितम् । त हलायुधः ॥ शिवः । पतिविशेषः । इति | किरीटिनं कुण्डलिनं धनमालाविभूषितम् ॥ कूच्चयुग्म तथा लज्जायुगलं तदन्तरम् ॥ लकण्ठशब्ददर्शनात् ॥ शनचक्रगदापद्मधारिणच चतनम् । दक्षिणे कालिके चेति पूर्ववीजानि चोच्चरेत्। मवान्दा, स्त्री, (ग्यामः कन्दो यस्याः।) नवीननीरदश्यामसुन्दरं रामनोहरम् ॥" अन्ते वहिवधूं दद्यात् विद्या राशी प्रकी- तिविपा। इति राननिर्घ गटः ॥ इति ब्रह्मवैवर्त प्रकृतिखण्डे १४ अध्यायः ॥ तिता॥" मकाण्डा, स्त्री, (श्यामः काण्डो यस्याः।) श्यामा,स्त्री, (ग्यामो वर्णोऽस्तास्या इति ।। | मन्वर्थमाइ यामले । डटूर्खा। इति राजनिघण्टः। शारिवीषधी। अप्रसूतानना।। "ककारान्जलरूपत्वात् केवलं मोक्षदायिनी। मग्रन्धिः, स्त्री, (ग्यामो ग्रन्धिर्यस्य ।) गण्ड- प्रियङ्गः । वागुनिः। यमुना । राषिः। कृष्ण- न्वलनार्थसमायोगात् सर्व तेजोमयो शुभा। र्वा । पति राजनिघण्टः ॥ वितिका । नीलिका । इति मेदिनी ॥ गुग्- मायावयेण देयेशि सृष्टिस्थित्यन्तकारिगी। मपत्रः, पुं.(म्यामानि,पत्राणि यस्या)तमाल- गुलः । सोमलता । गुन्द्रा। कृष्णा । अम्बिका। विन्दूनां निष्फलत्वाच कैवल्यफलदायिनी। नः । इति शब्दचन्द्रिका ॥ इति विश्व: ॥ गुडुची। कस्तूरी। वटपत्री। वोजवया शाम्भयो सा केवलं ज्ञानचित्कला ॥ मिलः, पु,(न्यामवर्गः अस्त्यस्येति । ग्याम+ वन्दा। नौलपुनर्नया। पिप्पली। हरिद्रा।। शब्दबीनदयेनैव शब्दराशिप्रबोधिनी। सिमादिभ्यश्च ।।२।९। इति लच्। कृष्ण- | नीला। तुलसी। पद्मवीजम् । गौः। लज्जाबीनदयेनैव सृष्टिस्थित्यन्तकारिणी॥. प: । पिप्पतः । इतिमेदिनी ॥ क्लष्णगुणवति, | स्त्री। छाया । कृष्णसारिवा। शिंगपा । इति सम्बोधनपदेनैव सदा सनिधिकारिणी। वे । प्रत्यमरः ॥ (यथा मुकुन्दमालायाम् ।। | राजनिघण्टः ॥ (नारौविशेषः । यथा, भष्टिः । स्वाहया जगतां:माता सर्वपापप्रणाशिनी ॥" जयतु जयतु मेघश्यामलः कोमलागी ५।१८। अस्याः पूजाप्रयोगः। प्रात:कृत्यादिकं सत्वा जयतु जयतु पृथ्वीभारनामो मुकुन्दः ॥") “योपिहान्दारिका तप्य दयिता हंसनादिनी। मन्वाचमनं कुर्यात् । यथा,- गमलचूड़ा, स्त्री, (श्यामला चुड़ा यस्याः।) | दूर्वाकाण्डमिव श्यामा न्यग्रोधपरिमण्डला | "कालिकाभिः स्त्रिभिः पीत्वा काल्यादिभि- गुन्ना। इति राजनिघण्टः ॥ तलनणं यथा, तहोकायाम् । रुपमृगेत्। चामलता, स्त्री, (श्यामा लता 1) स्वनामख्यात. "गीते सुखोपण सङ्गिी ग्रोमे च सुख हाभ्यामोष्ठी दिरुन्मज्य चकेन क्षालयेत् करम् ॥ लता । तत्पर्यायः । यथा, शब्दरत्नावल्याम् । गीतला। मुखमाणेचणथोवनाभ्युरम्कं भुनी क्रमात् । "गोपी गोपा गोपवली मारिवोत्पलमारिवा। ततकाचनवर्णाभा सा स्त्री श्यामेति कथ्यते ॥") पाचम्यैवं भवेत् कालो वन्स रात्तां प्रपश्यति ।" अनन्ता भारिवा श्यामा घटी च्यामलताये।" पतिविगेपः। शामा इति भाषा। तत्पर्य्यायः । कं गिरः। तदयया। प्रीमिति बिराचामत् । वराही २ गकुनौ ३ कुमारी ४ दुर्गा देवी६ ॐ काल्यै नमः कपालिन्यै नमः इति गोष्टी “कालपेपो महाभ्यामा सुभद्रोत्पलसारिवा। चटका ७ कृष्णा ८ पोतको ८ पाण्डविकार हिरुन्मृजेत्। ॐ कुलायै नमः इति करं क्षाल. दीर्घमूला च पालिन्दो मसूरविदला च सा॥" | वामा ११ कालिका १२ गितिमिम्बिनी १३। वेत् । ॐ कुरुकुल्लायै नमः इति मुखे। इति रनमाला॥ इति राजनिर्घण्ट: ॥ ॥ श्यामाया उत्पत्तिर्यथा, विरोधिन्यै नमः इति दक्षिणनामायाम। ॐ राजनिघण्टोक्तपायगुणो सारिवाशब्दे द्रष्टव्यो "ततः सा कालिका देवी योगनिद्रा नगन्मयो। | विप्रचित्तायै नमः इति पामनासायाम् । ९. श्यामला स्त्री, पाव्यतो । श्यामं श्रीकृष्ण लाति । पूर्वत्यक्तमतीरूपा जन्मार्थ मेनका ययो॥ उग्रायै नमः ॐ उग्रप्रभाय नमः इति नवयोः। ददातौति व्युत्पत्तिसिद्धा। इति केचित् ॥ प्रश्न- समयम्यानुरूपेण मेनका जठरे शिवा। हैदीप्ताय नमः ॐ नौलाये नमः पति गन्धा । कटभी । जम्मूः । कस्तूरो । इति राज. मम्भूय च ममुत्पन्द्रा मा लक्ष्मीरिव सागरात् ॥ योवयोः। ॐ घनायै नमः इति नाभी। वसन्तममये देवी नवम्यां मृगयोगतः। वलाकाय नमः पति वक्षमि। ॐ मावाय नमः ग्यामलिका, स्त्री, नीलो। इति राजनिघण्टः ॥ रात्री समुत्पन्द्रा गशव गशिमगठनात् ॥ इति गिरसि। ९ मुद्रायै नमः मितार्य श्यामले क्षुः, पु, (ग्यामलः कृणवर्ग: इक्षुः ।) ततस्तम्यान्तु नातायां प्रमनायाभवन् दिगः । नमः इत्य्मयोः । इति मन्त्राचमनम् ।। नती सणेनः । इति राजनिघण्ट: सानुकुलो धवी वायुगम्भीरो गन्धिनः शुभः ॥ भूतगयन्तं विधाय मायाईजिन ययाविधि टाप।) - अपि च । . - निर्घण्ट: ॥ ।

·. - - .. पनि । क | समापपर्मयुगवाणकर्णविमपितामिति गनिमामदिने मापिर मुममा गितासकिशोगाभ्यपतमिगोमिशिषपर्ण रोध्योऽधमोहपापरकाबा भामा गाामा गाामा प्राणायामवये फुया ॥ ॥ अयादिन्यागः। यथा पप गायनाएटिममाम्। ए | नादुभामा पाठ ॥ ध्यानामा यथा। पम्य मनमाम्य भैरव प्रापिकणिक छन्दो योयोगपटिशा माग पुरितं श्रीयोज। "पघ्रगादिगिया है। दगिणकालिका देवता जी पोज गति ! एवं कामग पटिमा मायनाम् । मायकापटिन मगडमानामीकोगा मुलगों को कोन पुरुषार्थ घराष्टयमिहाथै विनि- कामम् । पर्व गल्या पुष्टिता मायका मायका महाकामदभोजयिन. योगः । तथा च कामीकमे। सरिता गति म्यमे या कों पर पाप विपरीवरतामन धोरदही मिसा *कोलकं चाययोज प्यार पशुपंगफलमदम् । मल- पृथंवा । सत्पष्टिता मायका मेग नागयनोपयोगायो गिरमि वैरवाय पापये नमः ! सुग्ने षणिक- माय बापुटितय सत् । सम्पटिस मायका मामधारयुमार मगामामागि छन्दसे नमः। दिदाधिपकालिकाय देवताये। तत्पुरितं गगम्। पुगागुम्नोमविलोमन कवर्ण | गहतमासमा बाकाशे ममः । गुहोगी बीजाय नमः । पादयोः मारकास्थान न्यण मूलनाटगतेन व्यापक . ITC गतये नमः । सर्वाङ्गी की कीलकाय नमः॥ | कुर्यात् पये भ्यागम्ताराया पवि कार्यः । লাশীলা মঘাদিয়? ततः कन्यामी । सदुस' कालोती। "ति गुर्गम गाया पापोदाः प्रकीर्तिताः। यहाकंगगिनेवाय रसविलिामात्र "पन्यासकरन्यामी यथावदभिधीयते । तारायाः कालिकायाप उगाय तथापर । विगतासकिगोराभ्या भैरवोऽस्य कपिः प्रोत: अष्णिया छन्द पदा- पतयिान् म्यामवयं च मधं पापं प्रपन्यति । कलापमामलामोगलदुधिरति घसम् । मतमायभ्यामः। यथामूने विसराई विधाय | ग्मगानतिमध्यम्यो ‘বষয়া আলিয়া ভাষী, মীর সমাগল আমাথায় রাষ্টমি বা নবজমিষেবাৰ্মীনিয়াস कोलक पादायी म्याचतुष्य गफलप्रदम् ॥ दिमाभिपयाग।हितीयमा विद्या- ध्यानान्तर रहम्ये । यया,-- गनिय कर्णवीज म्यादमिरुधा मरम्मती । सवाय पाहा पति माभ्यादिधदयान्तम। "गाकदा महाभोमो कवितायें नियोगः स्यादित्यादि तेन मायया सोयामगठातेॐ गियतत्वाय स्याहार चतुर्भुजो समग पराभयकर पान ममन्यामः। पदयादिगिरःपर्यना न्यमेत् । तदुस्पती। मामालाधरी देवी समाज "पदोघमाशा योजेन प्रणवाद्येन कल्पयेत्।" "मूलविद्याविषगडात प्रणवादीयथाविधि। एमचिन्तयेत् कामों এসেমবি । मात्मविद्या गिर्वम्तत्व तापम्यामं ममाघर एवं ध्यात्वा मानमः "दीर्घ पटकयुताधेन प्रपयायेम करपये।" पप धौजन्यासः । तदता कुमारीकपे । यया। पयाम भूमो रसियामारपधा। ॐ श्री पठाभ्यां नमः | "अमरन्धे भुवोगाध्ये नलाटे मामिदंगके। सिय पयपा मम्याप्य * को तमोभ्यां साक्षामध्यमाभ्यां गुये वीपमा मातमीज प्रमायसेत् ।" गादिपारमापूर्य गन्धादि दस पद । ॐ पनामिकाभ्यो । ॐ को यथा पादायीज ग्रह्मरन्धं हितोययोज भूमध्ये चेत्यादिना तीर्थमाग में कनिष्ठाभ्यां वापद। ॐ का करतापठाभ्यो रातीयवासनाटे घरायोजनाभी पञ्चमबीन कमात्मने नमः रत्याधारम् । फट । पदयादिषु। का उदयाय नमः । गुहो पाष्टमी यो गमवीजं सम्पनिएस-सदगमानात्मने नमः,रति माम् । इत्यादि। एवं पशुष्ठाभ्यो नमः इत्यादि चय काम्यम् ॥१॥ ततो मूसेन मतभा ध्यापक- मण्डलाय पोड़पालारमने नमः ana o तो वर्णग्यामः । पाभ्यास कस्या ययाविधि मुद्रो पदय ध्यायेत्। भम्पत्य । नदियाय नमः। 'पर' पररममा रति प्रध। ए ऐ | यथा कानोसन्ये। साहा। अगिहाय वषट् ।। पोपवलं गं घममा रति दक्षिण- "करालवदनां घोरा मुलकेशी चतुर्भुजाम् । चाय त्यांनी शासुरवायुए। परे मागे। पंजाब ट ठ डेट नमः । कालिका दक्षिण दिया मुण्डमालाविभूषिताम् मेवषयाय वीपट । चतुर्दिता नियामाही में ये कमें मद्यविगिरपियामाधोराम्जाम्। नम: दिविणपादे। मं यं रमपमय परदर्शवदारणोधिःपाणिकाम् । फट । त्यभ्ययी सदुपरि titमा पनि वामपाद । विरुपाचमते महामेघममा ग्यामा तया पंप दिगम्वरोम् । मूलं सालानुमद्रया भन्दिर मामः । यथा पोरगये। पंपो भगवावमातमण्डामोगाधिरचर्षिताम् ॥ मरय भूतिमीयोनिमुद्र प्रदर्म सजन पोषणीपावे निषिष्य मूलन कपा अदय कपिलतानोतमपयग्मभयानकाम् । मेदित्यादि। पुननिर्मिन्दुयथा । पपा घोग्दष्टा करालाप्या पोमोचतपयोधगम् । সীঘবশ্রয় अमपानरपेक्ष्य मोदित्यादि। गधागां करमंधास: जसकापी हगमुखीम् । शिन, मन्दिन यान्यदेशान् निन्दूिन पा एमयमलद्रधारा विस्फ,रिताममाम् ॥ भुवनेशीष दिलिप्य तसिशोष. वर्ष कान् त्यापापरिस्तिभरपीयाधान घोरराव महारोद्री गगामाम्यवासिनीम् । विकोपाष्टय हत्तमष्टदन पर। उभयमेन पलम् ।.। पथ पोदान्यामः ।। बालाकमण्डलाकारमीपमतियान्विताम् ॥ सराय भूएर सिरोत्। तदुर्ग Agोरम। दन्त दनिषश्चापिकामम्मियोपयाम् । ततोली निकोपमुत्तमम "nt मावोवा मायका नारभेपुटामा गापमहादेवायोपरिमंस्थिताम् । मायका हार या गायकमनमः। सतो इतं समामिष्य मिरोदने का गिमिोगवाभिपतमिमन्यिताम्। infeat तातु माराजापुटिताना महाकाम प मा विपरीतरनाराम् । सामरिता शेतगपर कामेव च। कुमारीकल्पे। सुपागवदनां मेरामममरोहाम् । IT तो देश विध तापट item] मतिया कानी गपंकामामहि प.पूका "मग पहिली पर ममेर। दाग 1 पय विशेषाधारो गणमानायाम , गायुग्मेति पारमाणात प्रेतया पसंमेल "मामपाये कपास या धीमनिनि यस्ता मन्वं ययाविधि । मूरारनाम्।' - अस्याः पूजायन्वम्। भादी बिन्दु "पादो विकोगमालित्य कोणता हा विक्षिण विधिसिदभूपुरमा "मध्ये सुन्दर चपीमायाभि रवि प्रमगामा ·१४८ मामा शप्रामा नामा निग्मासपे। "मा: ग्यामा प्रमिकरा मुगठमान्नाविभूषिताः कागदा मदा जिला कत्तया अपकमाणि" अग्निभ्यार पदयोगभिग नामकम् जनों यामहम्तेन धारयन्यः गविगिता: ॥ पनि यिनमारवाक्यात यं काम्यनप इति. पदम् भरिपारमयति दिगम्पर्यो इसमग्यः बमयानपिता:" सत्यम् । सतीमूलेनाष्टोत्तरशताभिमन्त्रितं पुष्य प्रशांतत: पुर्वाधारति पूर्णकम् । एवं ध्यात्वायर #n ततोऽटपत्रेषु पांदि-चन्दनद धृत्वा वैनोप वगमानवे । कमटनेवीप पृषों सय घ॥ ग्रामिण वाही नमः । एवं नारायमाई मर्च मिहियुतो भूत्वा भैरवो वत्माद्भवेत्।" मधि मणिमीपं चिमनामगिर तया । गाय चामुण्डाय कोमार्य अपराजिताय याराज सम्य पुरसरणं नचायजपः । तथा च कानी- नं पारिनातन सामने रक्वेदिकाम् ॥ नारमिछ पता गन्धादिभिः पूजयेत् । पवाग्रे तन्त्र । परिमाणे पीठं न्धमेत् माधकमासमः । पमिताहादिर्भग्यान् पूजयेत् । ततो मूलेन । “मचमकं जपेन्मन्वं इविधागी दिवा शुचिः । दैन मुनीन् देयान् शिपाय भयमुगल पुष्पाननिवयं दत्वा पाद्यादिना महाकाल रात्री ताम्बूमपूगम्यः गय्यायां लचमानतः ॥ फान् " | पूजयेत् ॥ तम्य ध्यानम् । व्ययस्यामाद स्वतन्त्र। दामादीप त्यादि की जानाताने नमः | "महाकालं यजेदेच्या दक्षिण धूम्रवर्गकम्। "दिवा लचं गचिर्भूत्वा हविष्यागी नपेवरः । 'सं मपूज्य केशरपु पृथ्वांदिक्रमेण पूजये। विभ्रतं दण्डपहाट्री ट्राभीममुखं गिशम् । ततस्तु तहगांगेन होमयेत् हविषा प्रिये ॥”. पा माना किया चंय कामिनी काम. व्यावसम्माहतकटिं सुन्दिनं रक्तवाममम् । प्रवाइय कालान्तरमाद नीलमारखते। दायिनी ॥ पिने मुन्न कैशष मुगहमालाविभूषितम् ॥ "नचर्मक नपेम्मन्त्र विद्यागी दिवा नचिः। रितिप्रिया नन्दा मध्ये व मनाम्मनी तटाभारनमभन्द्रसपर मुग्रं ज्वलनिभम् ॥" पशुचिरा तया रात्री लचमकं तवैव च ॥" व प्रणयादिनमोऽन्तेन पृलयेत् । तदुपरि तथा च कुमारीकम्प । "दगांगं होमयेनमन्वोतपयेदभिपेच येत्। इति 7. मदागियमहामतपनामनाय नमः | "देयास्तु दधिणे भागे महाकालं प्रपूजयेत् । माम्प्रदायिकाः। यस्तुतम्तु। कुमारीकम्पे । - पुनात्वा पुष्पाजलापानीय मूलमन्त्री यां रा ला या प्रां क्री महाकान- नक्षमेकं नपेडियां हविष्यागी दिवा गचिः । “यतमूतायायाइये। भैरव मविप्रानाशय नागय छ यों फट गयी ताम्बूलपूराम्यः गव्यायां नक्षमानतः । "टेयशि भनिसुन्न परिवारममन्विते । खादात्यनेनपावादिभिराराध्यविस्तर्पयित्य राविजपे त कालो मुगइमालायाम् । हवां पूजयिष्यामि तायत् त्वं सुम्यिरा भय । मूलेन देवों पक्षोपचारः पूजयेत् । तया च | "गते तु प्रयमे यामे टसीयप्रहरावधि । - मूलमुमार्य अमुकीदेयि रसायद हा कालीसन्चे । निगायान्तु प्रजप्तव्यं राविशेपे जपेत्र तु॥ सहमन्निधेछि इ मविरुध्यस्व र मनि- "महाकालं यजेदयदात् पयादेवीं प्रपूजयेत् । एवं लचदयं नया तहगांगन मन्त्र वित् । मा भव । तत: हमित्यवगुण्ठा प्रङ्गमन्च : कालीकल्प। प्रयुतं होमयेवि दिवाराविविभेदतः ॥" जनौष्ठन्य धनुमद्रया चमृतौ कृत्य परमी- | "कवचं सौं समुत्व यां रां सां यां पांच तेन दिवा लषं नमा तदागांग होम कुयात्। (पमुद्रया परमोरात्य भूतिन्याकर्षिणीयोनि- क्रोन्ततः।। रात्री लक्ष नवा तहमांगं होमं कुया दिति FT: प्रदय प्राणप्रतिष्ठा विधाय मूलेन पाद्या. महाकालभैरवेति मविप्रायागयेति च ॥ रहस्यार्थः। भिः पूलवेत् । ततो मूलमाचार्य एतत् पाद्य नाशयेति पुनः प्रोय मायां लक्ष्मी समुहरेत् । "विजातीनान सर्वेषां दिवा विधिरिहोचते । नुकदेवताये नमः । एवमध्यं स्वाहा । पाच- | फट साहया समायुक्तो मन्त्रः सर्वार्थसाधकः ॥ शूद्राणाच तथा प्रोक्तं रावाविटं महाफलम् ॥", नौयं स्वधा । नानीयं निवेदयामि । पुनरा-ततो देवों ध्यात्वा यथागतिनघा गुध त्यादिना अन्यत्र च । तनीयं स्वधा । एप गन्धो नमः। एतानि वामहस्ते जपं समयं पात्मसमर्पणं कुर्यात् । | "दिवेय प्रजपेन्मन्न न तु रात्री कदाचन ॥"n पाणि यापट् । ततो मूलेन पक्ष पुष्पाजनीन ततः स्तुत्वा प्रदक्षिणीकृत्य पष्टाङ्गमणामं रुत्वा प्रथ मन्त्रभेदाः। त्वा धूपदीपो दद्यात् । वनस्पतीत्यादि पठन् यीजगन्मङ्गलं नाम कवचं पठेत् ॥ ॥ तत | क्रौं। १ । क्रीं क्रों को 1३। अनयोः पूजा- लमुचार्य एप धुपी नमः। दीपमन्त्रम्तु । प्रावरणदेवता देव्यने विलोप्य संहारमुद्रया | प्रयोग: सर्व पूर्ववत् । ध्यानं सिद्देश्वरतन्ने । प्रकाशी महादीप: मयतस्तिमिरापहः। | अमुकीदेयी क्षमखेति विसृष्य तत्तेजःपुष्येण | "शवारुढ़ा महाभीमां घोरदंष्ट्रां वरप्रदाम् ॥ बाह्याभ्यन्तरं च्योतिर्दीपोऽयं प्रतिपद्यताम् ॥" ममं म्बद्वद्यारोपयेत् । हास्ययुक्तां त्रिनेत्राच कपालकर्तृकाकराम् ।। लमुच्चार्य एप दीपो नमः । ततः ॐ जय. "उत्तर शिखरे देवि भूम्यां पर्वतवासिनि । संक्तकेगी ललग्नितां पिबन्ती रुधिरं मुहुः । निमन्चमातः स्वाहा इति घण्टां मंपृन्य वाम ब्रह्मयोनिसमुत्पवे गच्छ देवि ममान्तरम् ॥" चतुर्बाहुयुतां देवीं वराभयकरां स्मरेत् ॥" स्तेन तां वादयन् नीचे पं दत्त्वा दृष्टिपथ्यन्तं इति मन्त्र ग 1 | अनयोः पुरसरणं लघजपः ॥ ॐ ह्रीं झों औपं दद्यात् । ततो मूलेन पुष्यानलिवयं दत्त्वा ततस्तत्रैवेद्यं किषिदुच्छिष्टचाण्डासिन्य नमः | ईई क्रीं क्रौं की दचिणे कालिके क्रों ग्योपपत्वं नैवेद्यं दत्त्वा प्रावरणपूजां कुयात् ॥ इत्यैशान्यां दिगि दत्त्वा शेपमिष्टेभ्यो दत्त्वा | क्री हं ईह्रीं ह्रीं । २१ अस्याः पूजादिकं योअमुकीदेवि आवरणं ते पूजयामि इत्यानां किश्चित् स्वीकृत्य पादोदकं पीत्वा निम्माल्यं | दक्षिणावत् कार्यम् । पुरयरणं नचनपः । ॥ रहौत्वा केगरेष्वग्न्यादिकोणेषु ॐ हाद- शिरसि विकृत्य यथेच्छं विहरेत् ॥ * ॥ ततो ॐ ह्रीं ह्रीं ईई क्रों की क्रों दक्षिणे गायनमः । हो शिरसे स्वाहा । ॐई यन्वलेपं वामहस्ते सत्वा सव्यहस्तकनिष्ठया । कालिके क्रीं क्रीं क्रों इं ही हौं गिग्मायै वषट् । उई कवचाय ई। ॐही! मायावीजं विलिण्य तया तिलकं कुर्यात् । | स्वाहा । २३ ॥५॥ ही ही हं हंकों को नववयाय वीपट । चतुर्दिनु अस्वाय को दक्षिण कालिक की क्रों को ईईड़ी फट । बहिःपट कोणे ॐ काल्यै नमः । सर्वत्र वाम कृत्वा यन्चले मायां सम्यकनिष्ठया। ह्रीं स्वाहा । २२ ॥ ॥ हो ही ईई क्री प्रणवादिनमोऽन्तेन कपानिन्– कुल्लाय कुरु- विलिण्य तिलकं कुर्यात् मन्त्रेणानेन साधकःग को क्रौं दचिशे कालि के क्रों को की इंई कुलाये विरोधिन्चै विप्रचित्तायै उग्रायै उप ॐ यं यं स्मृगामि पादेन यो मां पश्यति ही हा २० । ध्यानपूजादिकं दचिणावर ॥॥ प्रभाये दोलायें इत्वन्तम्बासे । उनीलाय चतुपा। को क्रौं ३॥ हो की में स्वाहा।। एवं धनाय वन्ताकार्य इति हितीयवानं । एवं स एव दासतां यातु राजानो दुष्टदस्यवः ॥" अस्याः पूजाप्रयोगः । अन्य भैरय ऋपिविराट मात्राय मुद्रायै मिताय इति उतीयवास। नपकाले तु कर्पूरयुत्ता जिद्धा कार्या। च्छन्दः मिहकाती वरूपा भुवनेम्वरी देयता 6. तथा। नमः V. 38 ·-- - 41 श्रीं क्रीं क्रीं इहीही खांडा | नारदाम निगः मेवितां शिवमोहिनीम्।अतोऽव पूजनीया मा तस्मिनहनि मानी | वलि नानाविधं दद्यात् वाद्यभारहमाकि मुलगी रुदन्ती प्रातःकाले शुहतीये स्थापयेदरिनामिका तृत्वगीतं कौतुकञ्च यावत् सोदय करोमि। एनेनास्था दीपयानाम्यईराने बोधा।' १५० भामा शाामा गगामा निजवीज बीजं 'लम्चाबीज शतिः। वर्ण- स्वाहा । १६ ॥ों को कोई है हस्ताभ्यां धारयन्ती न्यामादि दक्षिणावत् । ध्यानन्त । होंगु कालिके स्वाहा। १४ - क्रो "छद्राभिमेन्दुपण्डनबदतरसानाविताङ्गी इंडों गुच्छ कालिके हैं ही हो दोसूफलामः । दिनेवा। स्वाहा ।१४ 10 की ईगो दक्षिणे सध्ये पाणी कपालीहलदराजमयो मुसाकेगी कालिके ईईडी हो स्वाहा। १५॥ पन्या: पुरयरणादिक... पिबन्ती।ईको गुये कालिके की कोई हों इति केचित् । वस्तुतम्नु पु. दिग्वबाबहकाचीमणिमयमुकुटाधैर्युता दीप्त- ह्रीं स्वाहा १५ ॥ * को गुधे कालिके महसजपः । इति जिद्धा को स्वाजा क्रों दक्षिण कालिके (मगानकालीमादिकं तथ.. पायात्रीलोत्पत्तामा रविशशिविसत्कुण्डला- की साहा।१० मा एताा सर्व पूर्ववत् । अथ दोपविताम्यामापुज्ञा । माटे। लौदपाटा" | दलिमन्नस्तु । एछोहि जगन्मातर्जगतां जननि "कात्तिके मामि । વાયાં एवं ध्याखा दक्षिणावत् सर्व कार्यम् । पुथरः | Zा मम बलि मिहिं देहि देहि गवक्षयं पूजयेत् योऽतियोन कानी । पन्तु एकविंशतिमहसजप: #n को झौंडी कुरु कुरु ककड़ी हौं फट फट कालि मरमयों प्रतिमा ३॥n की कों को स्वाहा । ५ को कार्य नमः फट स्वाहा यहा गुमकाल्या थ्योमगमहितायाम्। कों को फट स्वाहा । ६ ॥ ॥ क्रौं क्रौं क्रौं । अयं मन्त्रः। एहि गुज्यकालिमम वलिं यह "तना यस्वमाशम्या निशा क्रौं क्रौं की स्वाहा । ८॥ ऐं नमः। की यह मम गवन् नामय नाशय खादय खादय पूजयविधिवनया एं नमः। को कालिकाय साहा। १४॥ स्फर स्फु र छिन्धि छिन्धि मिहि देहि देहि एवञ्च पहरा पूजाया मप्यार। एतम्या: पूजाप्रयोगः । अस्य दक्षिणा मूर्ति- ऋफट स्वाहा मा भय मद्रकात्यादिमन्याः कालो या भयदिने .... ऋषिः पशिन्द्र कानिका देवता । ध्यानन्त को क्रौं को ईई हौंहो भद्रकाल्य मय। “चतुर्भुजा करणवर्णा मुण्डमालाविभूपिता। क्री क्रौं को ईईईईसाहा. "तोभयदिन सम्मकाले भूतमुना घर पदच्च दक्षिणे पाणौ विनतीन्दीवरद्वयम् : को को को ईईडों को समानशालि | उमा माईमरी मा च नियमित फत्तुंच खरिक्षेत्र क्रमाहामैन विनंती। क्रों की कोई हो हौ.स्वाहा॥२१॥ या तिसन्ती जटामेको विभती शिरसाइयो, को को की ई ईडों ही महाकानि । यनिदान वनितियावामनामा मुण्डमालाधरा शौर्य श्रीवायामय पापराम् । को क्रौं को होगों को स्वाहा २ नम्तव नका वनिदानविस्टमें। वक्षसां नागहारन विमती रतालोचना ।। एतामा पूजादिकं दविसावत् । धानन्तु । मन्धसिद्धिकरं तव परति जयकार रावस्यधरा कव्या व्याघ्राजिनसमनिता। "महामेधममा देवी सरस्वपिधायिनीम् । रावो पूजा प्रदतथा रावार वामयाद थपदि मंस्थाप्य दक्षिणं पदम् । ललजिहां घोरदंष्ट्रा कोटरानी इसन्मुखीम् । प्रकाश सिदिहानिः विलाप्य सिंहपृष्ठे त लेलिहाना भयं स्वयम् । ) नागहारलतोपेतां चन्द्रावतोखराम्। तथा कालीशल्य। भावामा महाघोररावयुमा समीपणा यां लिखन्तों जटामेकां सेलिबानां गर्व स्वयम्, “तलाके बहुत परे पञ्चदश्यां महेश ध्यानमेव पन्यत् सधै दक्षिणावत् । पुरसरणं. नागयज्ञोपवीताङ्गी नागराय्यानिषेदुपीम्। ययोपचारे: मंपूज्य महानिधि मो. समस्यजपः । पन्यामां मन्त्रवर्णसंख्यवक्षा पचासम्मुगइसंयुन्यवनमातां महोदरीम् । शनिमोमदिने चेत् स्यात्ततः लप: क्रौंहों ही दक्षिणे कालिके | ससफणसंयुवामनन्सं गिरसोपरि। तवोमय दिने साहा को ईको दक्षिणे कालिक चतुर्दिशु नागफणाष्टितां गुघकालिकाम् । इमा यात्रा कारयित्वा चक्रवर्ती पपर।.mpी की ईजों ही दक्षिणे, तक्षकसर्पराजेन वामझडपभूपिताम् । कालिके की क्रों इंडोंगौ साहा२. अनन्तनागराजैन शतदर्दिकरणाम् ॥ महेनरी दक्षिणकाली एका दक्षिणामूर्तिसपि.विदोदक्षिण नागेन रसनाहारकल्पिता रखनपुराम् । कार्तिकामावाम्यायां कालीपूजाइनुमा कालिका देवताान्यत् सव्य दक्षिणावत् । वामे शिवस्वरूपन्तं कल्पितं वसरूपकम् । सार। की साता। भैरपोऽस्य शपिः क्रो | हिभुभां चिन्तयेहेवों नागयज्ञोपवीतिनीम्। | "कातिके . क्रीड़ों हो साहा IEEौं | नरदेहसमाधकुण्डत तिमण्डिताम् । हेही वाहा।। पम्य पचपन सपिः प्रसनपदनां सौम्यां नवरत्नविभूषिताम् । पाविर्भूता महाकाली को दरि सालिक साहा को माहासा महामीमा साधकाभीष्टदायिनोम्। बलिपूजादिकं सर्च निगायां क्रियते । कोहीको की क्रीडी (न्तरम् । महानिशिपाईरावे तथा नों माहा। १ नमः ऐं को “प्रमादवोजमुल्य कालीति पदमुहरेत् । तन्वे। कोजानिशाय धारा ममः श्री महाकानीपदं चोझा किलियुग्मं ततः परम् "शतकाले च देवेशि दी Hatai सारा यानि वानि समम्मिप्रियातोऽयं मद्रकाया महामनः प्रमावास्या समासाद्य मधरावी Emपा सथादिकं पूजादिवर * कानि महाकासि किति किति फट । भण्मयी पुतली हवा दीपार्दाि रदिशात् । परपर सपनप... प्रय स्वाहा माध्याम यया,- शनिशमसाः ।कीको ओई सुपामा कोटा मसिमनिनमुखी गुजामिकाकी क्री * साII 111ोईना सता पदाती नगडितमिदं यासमकं दुनिश्री न -- भाना . . - ·इति। इति १५१ शप्रामा मामा भामा परेनाईराने जम्भयवणात् तत्रैव पूजा | उन्मतिविकृत्यत्वात् । न तु नानावचने तुलाक तुलाराणिस्ये भास्कर इत्युलेश्य इति भास्कर ति। तथा वृहदम्र्मपुगणे। यवग्यात् सौरकार्तिकपरम् । तथा मति यन्मिन पदोत्तरमप्तम्या टपन्ननगया तत्कालसम्बन्ध वी निगोवचामायाममावास्यामिहेव तु। वर्षे तुना रात्री नामावास्याप्राप्तिस्तहर्षे | वोधनमामात् ति वदन्ति ॥ तन्त्रान्तरे। तलं ममायाता काली दिग्बमनाविकायलोप: स्यात् । एवं यववर्षे तुला दगंवयं "तुलारागिं गते भानी टोपयावानिशान व । स्तामय वै मजया टेवटेवों विजातयः। तवानध्यवमायापत्तेपिष्टमुक्तं विद्योत्पत्तितन्ने, पूजयेत् कालिका देवी धन्मेकामार्थसिच्थे ।” येदात्मनो भत्या पशुपुष्याध्यसम्पदा"इति "कार्तिकम्याग्यमावास्या गौपचान्द्रप्रमाणता तन्त्र । 1 गुप्तसाधनतन्। नियोयचापिनी यात तस्यां पूजा ममाचरेता “अईरावात मुरस्तात्त यावहै वटिकाहयन् । नगा तु परमेशानि सूर्ये चाम्तमुपागते । निगोधमरायम् । एवं यत्र पूर्वटिने निगोय- मा महाराविरद्दिष्टा यहत्तमचयं भवेत । १ गते रावी घटिक परेव थेn ध्यापिन्धमावास्या कन्या परदिने च तन्ना महानिगाव विन था पहंगवात् परं गिवे। निजाममायाता ततयातिमहानिशा। ईरावात् परं मुहूर्तादिव्यापिनी तवापि- नाडीचतुश्यं गस्त तव पूजा महापना " रात गते दैवि पगभावी न पूजयेत् ॥" पूर्वदिने निगीधस्य मुख्यकान्तत्वानुरोधात् भूत- विद्योत्पत्तितन्त्र । गते प्रदरावात् परम् । तथा। तिषियोगानुरोधाच तुमार्कश्य दिनभेदनिया- "दीपोमवचतईग्ग्राममाया योग एव च । गदण्डे तु या पूजा तत् मर्चमचर्य भवेत् । मकत्वेन उतत्वात् । परन्तु तुलापदं नाना- कालरात्रिमंहगानि काली तारा प्रियवरो मग महेशानि तत् मर्वमन्तीपमम् । वचने यद्यस्ति तयायिकाभिप्रायेणगुणफलाभि-जानार्मवे। मको दैवि सर्व नौरोप भवेत्। प्रायेग वा वोध्यम् । अतएव तिवितत्वहत. "महारावावमावास्यां दक्षिणायाः प्रमृजनन्। मक्रोगके टेवि ! ट्रयतुन्यं न संगयः । मादिपुरापम्। कार्तिक मामि सुयोपि कालीप्रीतिकरं परमय 1: परं महेगानि विपतुन्यं न मंगयः । "क्षराशिविगेपेण यत् कम्म विहितं नरैः। तत्रापि व निगी तन्माहामिहिपदं नृणाम् । त् म महेगानि पगमाव मोदितम् । देवं वाप्ययवा पता तदन्यवापि दृश्यते । निगीयात् परती देवि यत्त, नाडीचतुष्टयम् ॥ যান মীগনমঘ যানা যন ঘু सा महारात्रिगत्वष्टा तव पूना महाफना। में अर्द राषच्यापिन्यमावास्या न तु तत्पूर्व प्रगम्यमंहितायाम् । तारतम्येन देवगि पूजायाः फलकत्यनम् " हि: परदिने च राबे पञ्चममुहाध्यापिनी) "मपं पुपणि मंप्रा लग्ने कर्कटकाइये। कुमारविपि। । परेयः पूजेति चन्द्र गुप्तमाधनतन्नोहवच पाविरासीत् सफलया कोणत्यायांपरपुमान् "भृत्युत्ता महेगानि महारावो तु या कुहः। नित्यज्ञादिपरम् । कार्तिकामावास्याया- मा कालराविरहिछा कालीताग प्रिवरी। गवे नमनिमित्तकपूजाया विशेषणामि-पत्र मेपार्क नन्नववर्ष मौनाऽपि कदाचित तव पूजा त्योः काया नानापगविहिननम् । नात्। पगभिरपि एवंभूनस्थले पूर्वदिने- उपवासः । यत्त तन्त्रोयमिति तत्वा पठन्ति। बलिदानं वलितायावात्मनागकर गिवें ! ". राव एव पृक्षा कार्या। यथा चौकण- "तुना व रात्रे या दीपयावा तिविर्भवेत्। कुनढामी। साया: मामान्यतो निगायामकर्तव्यापि तब मंगूजयेत् कानी मर्वकामार्थमिहये । “तिथिभ्यः गतगुगं पर्व दग: कोटिगुणोत्तरः। भाटभ्यामरानकतंचतामप्यतमति परन्तु निगाई मा तिधिर्नास्ति तटधःकालमंयुता।। फनीपचारवहुलेन्ट सूर्येन्दुम्नमें । क पूर्वटिने अरावात् परममावास्या पर कापि पूनवेत् कानीं तुनाकं नैव लइयेत् ॥ पूजयित्वा महाकानों नगे निर्धापननि ने पद रावात् पूर्वमेव सत्र पगमाविनः पर इति तटमूनन् । समूलकत्वापि तुना इत्य चतुर्वर्गप्रदं दरों कानि के कानिझार्थनम् । ने वीरदिप्रयोग प्रबंटिने पृक्षा कायापति गन्दः कन्याकग्राहकः । तेन तुला काचा अनन्तपन्नदं तव पचंयुद्ध घ पनि मा गोप्यगोपननीनागीयपष्टपटले । एवं था इत्यर्थः। तुनामाचपरत्वे प्रतिमवरमर निगाः पूजयदेवों नमष्ठां मुडमानिनाम् । গ ঘনি মন্তব্যতিমালা - इलय वाधापत रक्षावात् । तुना नैव मह- पसामितीर धार मानिमयदर : ने तया भूतापि जवारादियुहा नवापि टिस्यस्य तुनार्कविहितपक्षां न त्यजेत् इत्यर्थः कालीकुनमहावै। दिने पूजा गुणफलकुलवारादिकमपेच्य चतु- तुन्नार्कविहितपूजायागो कार्तिकत्वेनकत्तव्य- "दीपोमर्गचतुइंग्या मंमिदा या भदेत सुधः। गोयोगध्य मुसलात् । तयो व्योमकेश तायां विधेम्मात्पर्मयोहत्वात् । यहा मन तम या तामसी रावि मोत कान तुन्टार्कटितवनेषु तुलारामावास्यायामुपने 'राषिशा कुजवारे नरगुन पूर्व विदा तोऽधिति। लक्षातयान्वयः। न तु विशेषतया। नवातम्यां पूजा प्रकत प्या कानी तारा प्रियाग। अपार इति शनिवारीपनाएम् । पृजादामपि तदवयः । तेन नुनाकीपतिना- तुनामकरमेषु कन्यायां मिलने तया । भनिभीमदिन घेत् स्यात्ततः मतगुरू फनम्। मायामागं निगाय काली पनयेत् इतिविधि- भूतविहानादामा पृल्या माति यनमः" ति यदापात् । सेनगीपदान्दकात्तिकामावादालामः तिष्या इति जीमूतवाहनतरने वालविर एन कार्तिकामाशम्दायां कानीपूझाया निन्यता- मेव तुदामम्बन्धनियमात् । पन्दया तुन्टाम्य-रीत्यदनन् । विरादि देव- नाह मायानन्। रचारधत्वाभाविन पदाचित् तत्परमनिपदाटिनटोहमानिया दया 'द वयं च करवं कालिकाया महोमवन। टान्तप्य मणवाति कत्तानुपपत्तिः । मुख महानिरी है घटि राबावामी।" शातिन दिनपर मायामा निशा"कातिकामावयायाः ददादिपिक मशात् इति महामाहामाया पटायर- न तु तुना नियमः ! तपादननानिदना-तान। टेयागमे । माशयाय दिनाय कानी पूर्वदिति दर "मानिनादशियाममा “प्रनिर्मधाम दात् शान्तिकायामामयम् मिनन् । तुनावमादित्व दुगारंटर यानं न एमति टिमनिशाइने !" शान्ति तु रिम्पपमावान निमार। दसावरतामागमापापम् । वन्य-पा। १५ मध्येरवी मोगमोरदादिनाम : दानुपानि मानो नगर में पानी गटनिता इति। बारिवाधिदात्। चिन तयार হোৎ গানিং ৰতহাখির হা হা। या : मानुदिनाmri". प्रति ·A . । नीत्तमेषु विप्रेषु दद्यात् शाह विधानला पन्यथा तत्तववाह निष्कलं नातिर | मन्त्रहीन क्रियाहीनं यत् शाह करत "पुनः पौनः प्रपोचो वाधाता वाधार पिरदेवा भविष्यन्ति मोजार पिटपिण्डकान। तेषामभाव सर्च पां ममानोदकसततिः। सपिण्डसन्ततिर्वापि क्रियापि कार। मापचय पिण्डेन सम्वदायेवटना १५६ थाई श्राई थाई पतविथपुराणे विहतम् । यया, भविथे। नश्च तं सतं दृष्टया निमः शोक व्याविगा। | पिपई यादग्य पश्यन्ति वायुमुना “पन्यपनि यस्झाईनित्यमभिधीयते। पुचमोकाभिसंयुक्तो दिवा रात्रौ च चिन्तयन् । पिटय: विगानाहिये देशदेवविहीनं तदशतावुटकेन तु॥ निमिः कला ततः गोकं विधिना तव माधवि पायुः कौतिवन बोधनं पुताभि एकोदिष्टन्तु यच्छाई तमित्तकमुच्यते । तमेव गतमडपस्त्रिराने प्रत्यपद्यता ददन्ति पितरमाम्य पारोग्यं भाव मंजर। सदस्यदेवं कर्तव्यमयुग्मानासयेटिवजान् । तस्य प्रतिविशहस्य माघमामे त हादगोम् । मात्मकम्यगानोकान् प्रावनौर काम्याय तु हितं काम्यमभिप्रेतार्थसिद्धये। मनः मसृज्य विषयं बुद्धिविस्तारगामिनो। तिर्यच च विमुद्यन्ते प्रेतमागाव माग पार्धन विधानेन तदप्युक्त खगाधिप। स निमिचिन्तयामाम थाहकल्पं ममाहितः। লক মাসাবী গ্লা মানি মা। हो यत् क्रियते याई सदियाई तदुच्यते । यानि तस्यैव भोन्यानि भूतानि च फलानि च पूजक पिरदेवानो मर्यकानं मा। मर्च प्रदक्षिण कार्य पूर्बा नूपवीतिना। यानि कानि च भक्ष्याणि नववरममभयम्। दिजाताम्तयित्वा तु पूर्णेन विधिना मम गन्धोदकतिलयुक्त कुर्यात् पाबचतुष्टयम् । यानि तस्यैव चेष्टानि मर्च मेतदुदाहरत्॥ प्रथये तस्य मन्यन्ते पितर: यातषिता। अध्याय पिळपात्रेयु प्रेतपात प्रसेचयेत् । प्रामन्या मानणं पूर्व चिर्भूत्वा समाहित | मरा ये पिवमलास्ते थे ममाना इतिहाभ्यामेत ये सपिण्डनम् ।। दक्षिणावर्तत: सर्व ऋषिः स्वयमकुर्वत । पक्का तबके कार्य मुविस परित। नित्येन तुल्यं शेष म्यादैकोद्दिष्टं स्त्रिया अपि । मत खवा ततस्तव युगपत् समुपावित। সব বয় ঘাড় যায় पमावास्यां यत् क्रियते तत् पार्वणमुदाहृतम् ) दत्वा तु मांसशाकानि मूलानि च फलानि च वागतच तया कृत्वा पाचार्य क्रियते वा पर्वणि यत् तत् पार्वणमिति स्थिति: पूजयित्वा तु विप्रान् म सप्तमत्वस्तु सुन्दरि। पाचं दावा त विप्राय 'गोठा यत् क्रियते बाई गोष्ठोयाई तदुच्यते कृत्वा तु दक्षिणायांय कुमांय प्रयत: सचिः। पासनं कल्पयित्वा तुपावाध तदनन्तरा बहना विदुषो सम्पत्सखार्थ पिटरप्तये॥ प्रददौ योमते पिण्डं नामगोषमुदाइरन् । प्रध्य दद्याविधानेन क्रियते शहये यत्त, ब्राह्मणानान्तु भोजनम् । एतस्मिवन्तरे देवि नारदो विजमत्तमः। धूपं दीपं तथा वन तिलोदकमानिस सहरमिति तत् मोता वैनतेय मनीषिभिः । जगाम तापमारण्यं ऋयायमविभूषितम् । पावच भोजनम्याथै विप्रा धारयता। निर्षक काले मोमे च सौमन्सोनयने तथा । तं दृष्टा पूजयामाम स्वागतेनाथ माधवि । मम्मना मण्डल कार्य पशिदीपनिकाम प्रयं पंसवने चैव याद कमानमेव च ॥ भीती गहदया वाचा निश्वमय मुहुर्मुहुः । अग्निकार्य ततः छला देवादिग्य याद तहविकमिहोच्यते । मनीडो भापते विप्रः कारणे न समन्वितः। तब कार्यसु साल्पः पितृदिस्य सदी अविष्येण विशिष्टन सप्तम्यादिभु यत्रतः। कृतः से इस पुन्चार्थे मया संकल्पा यत् शतम्। ययासुखेन भोथमिति याति। गवा देगातरं यत्त, याह कुर्याञ्च सपिपा | सर्पयित्वा दिजान् सप्त अवायेन फलेन च । रक्षोभमन्वपाठाय पाचमेत विचक्षण। यावामिति तत् पोत प्रवेश प न संशयः । पयादिसर्जितं पिण्इं दर्भानास्तीर्य भूतले। तांस्तु माहाणान् जावा दयाई विशिष गरीरोपमये याहमर्योपचय एवं च । उदकानयनन्नेव त्वपमव्येन पायितम् । पार्यमाहिसे यमौपचायिकमुच्यते ॥1 शोकसहप्रभावेण एतत् कर्म मया शतम् ॥ उत्तरापोयन दवा पिण्डप्रयन्तु वारदे सम्य पञ्चविधवं यथा । हस्पतिः । न च श्रुतं मया पूर्व न देव पिभिः कृतम्।। दक्षिणाभिमुखो भूत्वा दर्मानास्तीर्थ मूत्र “नित्यं नमित्तिकं काम्य हिश्रा तथैव च भयं तीन प्रपयामि मुनिशापात् सदारुणात पिण्डदान प्रकुर्वीत पिनादिविजय दर पाययति मनुना थाई पञ्चविध स्मृतम् ॥ नारद उवाच। पिण्डानां पूजनं कार्य सन्तु कूर्मपुराणे। न भतव्य दिअयेष्ठ पितरं शरणं वज। ब्रायणस्य च हस्ते तरच -पान्यहनि नित्यं स्यात् काम्यं नैमित्तिकंपुन अधम्मं न च पयामि धर्मणेवात्र मंशयः। पिणालयस्तु वसुधे यावत्तिन्ति भूतले एकोदिष्टन्त वियं हहियादव पार्षणम् । नारदैनवमुतास्तु निमिर्ध्यानमुपाविशत् । एतत् पयविधं या मनुना परिकीर्तितम् ॥ कर्मणा मनमा वाचा पितरं शरणं गतः । प्राण्यायमानाः पितरस्तापत्तिष्ठन्ति । उपस्पृश्य सचिर्भूत्वा दद्यात् शान्त्युदकार मध्यपुराविध्यमुक्त यया,- ततोऽतिचिन्तयामास वंशकारमात्मनः । "नित्य मैमित्तिकं काम्य विविध याहमुच्यते।" ध्यायमानम्ततोऽप्याश पाजगाम सपोधन:। प्रणम्य शिरसा मी निर्वापस्य धादि वैणवी कायपो चेति प्रक्षया चेति कर नस्य रेरियम् । विशुना नित्यकाम्यरूपतया पुचयोकेन मन्तप्त पुच्च दृष्ट्वा सपोधनः । ₹रिध्य वसतत नित्यपदमावश्यकरूपतया पुनमाशामयामास वाभिरिष्यामिरव्ययः । भयेर प्रयम पिण्डं पानी देयञ्च मान पायकोटियोरपि परिग्रहार्यम् । काम्य- | निमे महल्पित मेयान पिटयजस्तपोधन । हतीयमुद के दद्यात् या एवं विधि, पदमनावकलायम् इति या विवेक: पियतिनिधिोधोऽय बा स्वयम एवं दत्तेन तन्ति पिटदेवा न पर पिटदेवं विमृज्या भक्त्या त प्रपमेत्तु कर पादागायमुनिपुरीष निमिना सत्पुषस्य ततो धतितरो धर्मः क्रतुरेक: प्रतिष्ठितः। दीर्घायुष्यं प्रयच्छन्ति पुत्रपौत्तधनानि । या शतम्। यथा- रुतः स्वयम्भुश पूर्व या यो विधिसत्तमः।" इति वाराह याहोत्पत्तिनामाध्यायः ॥ "को गुण: पियनस्य कर्यमेव प्रपूज्यते । दिखामा बोतुं पितरं पदेस मे प्रदथ्य शिरसा देवोनि परस्य च धारिणी। इति वाराहे पणी काग्यपी चेति प्रजया चेति नामतः। तस्याधिकारिक्रमो यथा,- मनीस्तु समथत पायति शितः। एर दत्तेन प्रीयन्त पितरयन संगया। पायमानाविधी निमिनामा तपोधनः । परमात्मा शरीरस्यो देवतानां मया कृतः। निमित्तस्तु मामा विमोच विक्षतः। वयस्तव दरागहे देवगावाहिनिमृताः। चांपाबाषि तपस्तावमुर पवारमनुधारत.पपलमागतः। देतासरणयबा यवरासपद्रगाः। अपिच। । पारावाचा ·- त्तरा:। यार' याई স্বাঃ इयेऽपि चोसोभिः कायां किया नृप। अग्नी फरियेवादाय पाय घसम्म तम् ॥ महत्तचक्रतां पुचान् वाणिज्यप्रमतीमाया । तालगतवापि कार्याः प्रेसप्य या: कुरुति सयोगोऽग्नी पुलामी पिटयजतः । परोगिलं यगो वीतगोकतां परमां गतिम् ।। नियाः । सुतपं प्रदधान माननेषु समाहितः ।। धनं विद्या भिपकमिहिं कुण्यं गोऽसाविकं सथा। न्यपरिकचाहा कारवेदयनीपतिः । राथालाभोपपय पुरीप्य पुध विगेपतः । | अम्बानायुष विधियदयः याद संप्रयकृति। क्रिया मध्यमाय तया चवोत्तरा: दत्त्वायं पृथयो ते पावमिति पावामि कृत्तिकादिभरण्यन्तं मकामानानुयादिमाम् ।। क्रिया:॥ मन्यणम्॥ वम्ताद्याः प्रौणयन्त्येव नवं या रुतं हिनाः । काराः क्रियास्वेताम्तामा मदं गाव मै। कृत्वेदं विशुरित्यये मिलाइ निगयेत् । । पायुप्पनां धनं विद्यां खगं मोक्षं सुखानि च हया युधाटिम्पाद्यताम्त याः क्रिया: मशाप्रतिकां गायों मयासत्यचं तथा । प्रयच्छति तथा राज्यं प्रीतो नित्यं पितामहः" चूर्घा मध्यमा मामिमाम्ये कोशिष्टमंजिता: | अघा यथासुखं थाध्य भुवीरंस्तऽविवागयताः। पति गारुड़े ८८ अध्याय :॥ पितवमापर्व सपिगडीकरणादनु ॥ प्रमिष्ट इपिषश दद्यादकोधनोऽत्वरः ॥ पिच रस्ते या: क्रिया:पिवाः प्रोयन्ते ता नृपी-पाटप्सेय पवित्राणि असा पूर्य जयन्तथा । "व्यागथाहमई वश्यं मुशिमुशिप्रदं नृणाम् । प्रत्रमादाय सा: स्व पश्चैवानुमन्य हा पूर्व निमन्वयेविप्रान् निशि म्युबंधचारिणः । मारास पिगढ़ेस समानससिसस्तथा । मदन प्रविरिमो दद्याचाप: सकर सकत् । प्रदक्षिणोपवीतेन देवान् वामोपवौतिना। নানান গ্ন বা নাবিলা। मख्ख मनमुपादाय मतिसं दक्षिणामुखः॥ पितृनिमन्वयेत् पाटी चालयद्वाक्यमन्यासः ॥ : क्रियान्तु कर्तव्याः पधारेव चोत्तराः। उपिष्टमविधी पिण्डान् प्रदद्यात् पिटयजयता अम्बागतं भवद्भिरिति प्रश्नः । सुस्वागसमिति हेचवा नरथेष्ठ कार्यास्तत्तनयेस्तथा । मातामहानामप्येवं दयावाचमनं ततः ॥ तंगी विश्वेभ्यो देवेभ्य तत् पादोकमर्य पनि च कर्तव्या: स्त्रीणामप्युत्तराः क्रिया: खस्ति मीयतामिति चाहेवं विग्देवान् नम । स्वाहा पिढभ्यः स्वधा इति देववाद्यापपादयो- मिंवत्सरं राम कोष्टिं विधानतः ॥" ददत् । देवतीर्थेनाभुग्नकुशजल कुसुमदामम् । - ततो इति विष्णपुराणे ३ अंश १३ अध्यायः ॥७॥ स्वस्तिवाच्य ततो दद्यादषयोदकामेव च ॥ दक्षिणामुखम्य वामीपतिन अमुकगोवेभा' यान्नवल्काउवाच। दत्वा तु दक्षिणां मन्या स्वधाकारमुदीरयेत्।। अम्मपितृपितामहप्रपितामहेभ्यो ययानाम- ययाविधि यच्चे मळपापप्रणाशनम् । याथतामित्युनुभातः पिलभ्यय स्वधीयताम्। शर्मभ्यः सपत्रीकेभ्य एतत् पादोदकमध्य स्वधा वाम्याष्टकादि: कृपापक्षोऽयनदयम् ॥ यिप्रैरस्तु स्वधेत्युको भुमी सिवेत्ततो नलम् । इति पिवादिवाागपादयोः पिद्धतीन-भुम्न- ब्राह्मण सम्पत्तिर्विवत् सूर्यमंक्रमः । दातारो नोऽभिवईम्तां वेदाः सन्ततिरव च ॥ । कुतिलकुसुमजलदानम् । एवं मातामहा. पातो मजाया ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः ॥ यहा च नो माव्यगमत् । बहुदेयक्ष नोऽस्विति दिपु । एतद पाचमनीयं स्वाहा स्वधेति इं प्रतिरुचिव यादकाला: प्रकीर्तिताः ॥ ॥ इत्यापि प्रियं वाचं पिपत्य विसर्जयेत् ॥ मानणहस्ते । एप वो अध्य: इति ब्राह्मणहस्त- य: मवेदेषु योवियो वेदविदयुवा। वाजे वाले इति प्रोत्या पिटपूर्व विसर्जनम् । अयंदानम् । एतदः पुष्प इति ब्राह्मणहस्ते- हाविजेष्ठमामास्त्रिमधुस्थिसुपर्णिकः ॥ यम्मिस्त संथवा: पूर्व मध्यपाने निपातिताः । पुष्पदानम् । ॐ सिमिदमामनं इहासन- बोयलिग नामाख्याज्यनगरमातुला:। पिटपात्रं तटुत्तानं कृत्वा विप्रान् विसङ्ग्यता मित्यभिधाय ॐ भूः ॐ भुवः ॐ ॐ महः 'गाचिकेतदौहिवशिष्यसम्बन्धिवान्धवाः ॥ प्रदक्षिणमनुवष्य भुनीत पिटसेवितम् ॥ ॐ जनः ॐ तपः सत्यं सप्तय्यातिभिः मनिष्ठास्तपोनिष्ठा: पाश्चाग्निबंधचारिणः । वाचारी भवेत्तान्तु रननी भार्यया सह । पूर्व मुखदेवव्राह्मणोपवेशनम् । उत्तराभिमुखाः ठिमाटपराय व बाणा: थाइदेयता: 10 एवं प्रदक्षिणं कृत्वा हही नान्दिमुखानपि । पितरः ॐ देवताभ्यः पिसभ्यथ महायोगिम्य गो होनातिरिमानः काणः पौन वस्तथा ॥ यजेत यवकर्कन्धुमियाः पिण्डा यवैः थिताः । एवच । नमः स्वधायै स्वाहा नित्यमेव नमो कोर्खादयो ये च ये चाचारविवर्जिताः। एकोदिष्ट देवहौनमेकायँ कपवितकम् । नमः इति बिनपेत् । ॐ प्रद्यासिन्देश वैवाथ ये मर्च न थाहाहाः कदाचन ॥ अावाहनानी करणरहितं अपसव्ययत् । अमुकमासे अमुकरागिगते सवितरि अमुकरयां मन्वयेच पृथ्वंद्युदिनभर्भाव्यश्च संयतः । उपतिष्ठतामित्यक्षय्यस्थाने विमान विसर्जयेत् ॥ तिथी अमुकगोवाणामस्मपिरपितामह चान्ताव पूर्वाह घासने सूपवेगयेत् ॥ अभिगम्यतां प्रब्रूयात् यूयुस्तेऽभिरताः स्म । प्रपितामहानां यथानामशणां विश्वेदेवपूर्वक मान्दैवे तथा पिवे सुपदेगे स्वशक्तितः । गन्धादकतिनैमियं कुर्यात् पावचतुष्टयम् ॥ यादमहं करिये ॐ विम्वेभ्यो देवेभ्य पदमासनं दिवे प्रागुदक् पिता वीरयेकं चोभयोः पृथक्॥ प्राथं पिपावेषु प्रेसपावं प्रसेचयेत् । स्वाहा। ॐ विग्वान् देवानावायियेई. TAIमहानामप्य तन्त्र वा वैग्यविकम् ।। वे ममाना इतिहाभ्यां गेषं पूर्ववदाचरेत् ॥ पावाध्य रत्युक्त ॐ विश्वेदेवाम भागत गृणा- स्तप्रचालनं दत्वा विष्टरायं कुगानपि ॥ एतत् मपिण्डीकरणमकोद्दिष्टं स्त्रिया अपि। ताम इमं एवं एटं वहिनिषादत । ॐ विश; nवाय तदनुसातो विश्वास इत्यचा। अाक् मपिण्ट्रोकरणं यम्य संवसराहयेत् ॥ | देवाः शृणुतेमं हवं ये में पसरीधे य उप- वग्न्ववकीयाय भानने सपवित्रक । तन्याभ्यन्त्र मांटकुम्भं दद्यारा मंवत्सरं दिन । पविष्ट याग्निनिता,उत वा यनवा पाम- वो दया पय: चिया यवोऽसोति ययांस्तथा। पिगडांस्तु गोऽजविप्रेभ्यो दद्यादम्नो नलेऽपि वा यामिन् यहिपि मादयध्वम् । श्रोषधयः । इति मन्नेगा इस्तेष्वेव विनिक्षिपेत् ॥ विधानेन वे मामं पायसेन तु वसरम् । ममवदन्त सोमेन मदराजा यम्मै कयोति त्रिीदक तथा धूपमाल्यदानप्रदीपकम्। मारस्य हारिणकोरभयाकुनच्छागपातेः वाघसम्वं राजन् पारयाममि । पिसव्यं ततः कृत्वा पितृणामप्रदक्षिणम् ॥ गगग्ववाराहगाशमसियथाक्रमम् । प्रागच्छन्तु महाभागा वि देवा महाला गुग्णांम्नु कुणान् दवा उपन्तस्वेल वा मामदापि तुष्यन्ति दत्तरिह पितामहाः। ये यव विहिताः पाद सावधामा भवन्त ते 'पितृन्। दद्यादा वयाटम्यां मधासु च न संगयः । ॐ अपहतासुरारशासि वैदिमा पति वाघ तदनुनातो नपेदायान्तु नम्ततः । प्रतिपत्पतियं कन्यादौन् यादी भवेत् । विभिर्यवविकिरणम् । वायन्तु निल: कार्यः कुर्यादादि पूर्ववत्। गम्ण निहतानान्तु चतुर्दश्यां प्रदीयते हुकुर ति तेनाले त्त्वा तु मंगयांस्तेषां पाये शाला विधानतः गंधपत्यमोज गोयं क्षेत्रं बलं तया: प्रमा वादवि पेटभ्यः स्थानमसीति न्युनं पानं करोन्यधः। पुत्रयेठान् मसौधाग्यानपत्वं मुख्यतो सभम्।। सासरेप विस्त्र ॥

·छात्र वामनु यांए वमनु तत १५८ श्राई" पथानाममभ्यसपवीभ्य इदमामनं सधा पावं ग्रहोला ॐइदं विषारित्वोपरि उत्ता-सम्प्रतपितः अमुकयन् पनः ममिधीमी गमत पावह पितन्वेभ्यः प्रमस्थितृपितामहमपिट गतः। यमुकगी. पिण्डपावमधोमुख कृत्वा पत्तवे। पायान्तु मः पितरः] कामुकगम्भ्यः सपौरितारमात्मनामहभ्य पम- पितरो मादयध मोम्मामो अग्निपाता: पथिभिदेवयानः। सपानीयं सध्यननं प्रजगाम त एतदद मत 'जप । अप दक्षिापद्ययाज पहन्तारमतं दृत ॐवसन्ताय नमस्तस्य प्रोभाय हिशोपि भोमदेवत्यो गोमती निम्ति। पमिदमचिदमम्म्मोहात स्वधास्त तर्पयतम वर्धाभ्यय शरतसंच सर्व च नमः मामधया पितुन मोकान् प्रोनादि भयातिया गायनारक: मुहकारित्याग.। ॐ, हेमन्ताय नमस्तुभ्य नमस्ते R:कातिमानम् । गायपुहम्ताभ्यां वाता तायत मधुपरमिडस्प मिहिरस्तुतित पर पात्र पानाप्रपामार्ग मधुममधूतति वपः। यथा मुखं वागयता रद्दानः पितरोदतति यामप.माम पनानिनिधित्राता मुरव माधना वैदपारगादगाभयसूतदानम्। वामन परिवार श्राई इत्यस्य का कुगान्तरेण विडतं खा पावे | स्वधा । पितृतीर्थेन गधादिदानम् । गन्धादि- ततस्तृप्तेषु । दक्षिणामुमो पवित्रनिवेगनम् । गनी देवीरभीष्टये पापो दानमश्चिद्रमस्तु साल्पधिहिरा। ब्राह्मण- | इच्छिष्टाग्रतः । भवन्तु पीतये शंयोरभियवन्तु नः । ति पाने वाचनम् । एवं मातामहादोनामनुजायनाटि अग्निाधाय ये जोग' ये. मतदानम् । ॐ यवोऽमि यक्यामो यवया- कम्म । ॐ या दिष्यतिभूमिसम्माजनम् । ततो राती इति यवदानम्। तालमदं महीला 'दचिमोपवीतं पितृ भूमी दत्तेन प्यन्तु तुता याग्नु गबहादुराधपी नित्यपुष्टां करीषिणीम्।। ब्राह्मएम् । ॐ अग्नौ करपमहं करिये ॐकुम इति भूमी कुगोपरि सरी मन्त्र भूतानां त्वामिहोपहये थियम् ॥ धेति तनोत अनय क्रव्यवाहनाय स्वाहा रत् । ततो पति गन्धदानम् । ॐ मोमाय पितृमते स्वाहा पाहुतिद्वयं देव- पूर्ववत पुन: eीय ते लभीय पनगा रति पुथ्यदानम् । ब्राह्मण हस्ते टूखा भवशिष्टाई पिण्डाय स्थाप-त्यूचं मधु मध्विति व जना : या दिव्या पापः पयमा सम्बभूवा पन्स- यित्वा प्रपरमई पिवादिपावे मातामहादिपावे द्विरिति टेवमायणप्रयः। 3. गैया उपायोप्या हिरण्यवर्चा यन्तियाम्ता घनिजिपेत् । पावे पदादिनिधाय कुणं दत्व तनोत शेषमयमप्यम्तीति प्रमा म पापः पिया: भागोना: सुझ्या भवन्तु ॐ अधोमुखाभ्यां पाणिभ्यां पाव' यहोवा । ॐ भुतति तेनोक्त पित्रादिनार धुरिलोचन शोभ्यो विभ्यो देवेभ्य एषोऽयो पृथियो ते पान द्यौः पिधानं आम्रणम्य मुम्वे | यौतेन तृप्तास्य इति पर.. नमः । इति इम्तेऽयं दत्त्वा अनेनैव पावेण | अमृते अमतं जुहोमि स्वाहा। पावाभि- इत्यम जपमति प्रया मनवपरित्रह प्रथमपावेण मंशवं पवित्र मन्त्रणम् । इदं विशुर्विचक्रमे वेधा निदध भुइ ति तनो मातामह रहीत्या माध्रपदक्षिणपाखें कुयोपरि उई। पदम् । समूदमस्य पांगले विष्णो हत्यं रत्तयः प्रयः। तत मुरुपाये म्यापनं तदुपरि कुपदानम् । ततः प्रत्ययोपर्यधोमुखदिसाइटनिवेगनम् । अप- यिष्ये पातवेला । परितोषनमंत्रकेभ्यो विशेभ्यो देवेभ्य एतानि तेति निर्यावविकरणम् । मण्डलव चतुष्कोपं तितविधि गन्धपुष्पधूपदीपवामीयुगमोत्तरोययनोपयोतानि निहन्मि सबै यदमध्यवद्भवेत् गोत्र पम्पत्पितः अमुकमन्न । नमः। गन्धादिदानमछिद्रमस्तु संकम्पसिदि. इताय सर्वेऽसुरदानवा मया। एतत्ते पिण्डासनं स्वधा इत्या रम्त । माप्रणवायनम् । ततः पिपितामह रचामि यक्षाः पियाचसंघा महाय प्रपितामहाय च। प्रपितामहमातामप्रमातामघाप्रमाता-, इता मया यातुधानाय सर्वे । गायची मधुवातति विजपा महान सपनीकानां याहमहं करिये। अनु. इति मिहार्यविकिरणमा कला कुथोपरि अमुक्रगोवा प्रापनम् । ॐ कुरुति मारो। ॐ देव । तत: धुरिलोचनमकम्यो विश्वभ्यो देवेभ्य गम्मन् मपदोक एष ते पिए..:: नाम्यः विभ्यप महायोगिभ्य एव च । इति । एतदन्न महतं सपानीयं मध्यननं स्वाहा इति । यांय त्वमनु तम्मे ते स्वधा एवं .. विपत् । तत पगुकसगोवा पध्मत् । वारिकुगावरबसल्पनम् । ॐ शामिद- पिपितामहपितामहामा ययानामगर्मयां मछिद्रमस्त सम्पमिहिरन्तु । तती वामीप- भ्यः। विराष्ट्रपविकिरणं विसति सोकानां या युमासहं करिये। बोलेन मध्यननं मटतमनं पिशादिपावे निधाय लेपभुनः प्रीयतां इति गारकापासुनामम् । ॐ अमुक- तदुपरि भूमिमलग्नकुणं दत्वा ॐ पृथियो त माजनम् । प्रसारिक सगोतेभ्यः पमपितृपितामहप्रपितामहेभ्यो | पाय अमिमन्वयम् । उत्तानाभ्यां पाणिभ्यां | गोल. माधामपा पामनम्। पितृनावाइ नाङ्गुष्ठं निवेगयेत् अपहता इति लिग विपासाहगितस्तानिधोमध रपम्। भूमिपातितवामजानुः । त्। पिप खिन् यने सधया मदतोधिनुष ने पत्र- प्रथमान्यः । ॐदृष्ट्रात भान्। वाराहनम् । परतासुरा पयः बोनातं परिमिरिश रहामि वैदिमदः। विशिमविकिरमा।पितुन् । ससा रितामुयाय या दिति पठिमा मखोपी: । मधुनसमुतापसी परमात एमपितमुगान् भोकरजः मधु चौरस्तु न: पिता । मधुमायो यन- को बधा। ए विनामहादी। प्रतिमंधमाननु सूर्यो मावोगांवो भवन्तु नमो व पिता पितरो नमो वः । समियामोदर कवि बानमोति जुपमिति यात् । भुत्ववत्स मयाधादिक मदो व पितरो देशः । मुबानम्मानम्। मयमा मांशाः पितृप्ती जपत्। RT मदनमामि । शेमधामयाधा दगार्गेषु मगा: कालाधरं गिरी प्रमोद इत्यादिना एतले. 1ोष पसास्ति पगा: मरपिटमा: भरसि मानमः। চিনেন জলসানলি ই বার বন্য कि- त्वमन तम्मे ते वर्धति प्राशास्त्र संयम्य । तिविनित वधा। मासारभ्य दिवसभ्यो नमोन अपय मतभी पितृभ्यो का विमयित्वा मधु बामनव पराहत्य. समिधा माधा मदन्त पितरो यथाभागमापादित अपः। वास: गिधिनीकत्याचति पम् । ॐ एसरः पितरो वाम , . प्रश्विना दूरमधानं ययं नमोऽयमोदत पा रहातानं शहतीर ।

·. . १५६ याद' याह थाई जान इत्यादिना पिण्होपरि वारिधारा अन्य मध्वः पिबत मादयध्वं तामहीप्रभृतीनामनु सापनं पासनं गन्धादि- ग: पूर्वम्यापितपावगेणेटकैः प्रत्येक पिण. तृप्ता यास पथिभिटेवयानः ।। दानं पश्द्रिावधारणम्। इत्य प्रपितामा- 'मम् । पिगवाहोन गन्धादिदानम् । पिण्डो. इति पिगटविमसनम् ॥ दोनां अनुनापनम् । प्रामनं पायाहनं : कुर्ग इम्तय दत्त्वा प्रणयमी मदन्त ॐ मामा वानग्य प्रमयो जगम्या गधादिदानम् । एवं प्रमातामहादीनां प्रिया अधूपत पस्तीपत म्वभानयो विमान टेम द्याया पूधियो विसरूपे। अनुनापनादिकरयम् । ॐ यमुसत्यमनभ्यो या मतीयो यायिन्द्र से हरीति जपः। घा मा गन्तुं पितरा मातरा युव. विश्वेभ्यो देवेभ्य एतटनं मतं मपानीयं मव्य- --मातामहादमिणानामाचमनं रासपी. मा मा सोमोऽमृतत्वाय गम्यात् ॥ वनं सवदर मदधि प्रतिपदवलितं नमः । तिमम्तृिति भूम्यभ्यधणं रूत्वा । इति देवविमन नम् ॥ इति अवमदास्पनम् । ॐ अमुकमोवे मन्- .. मध्ये पिता टेवा मवमा प्रतिष्ठितम्। ॐ अभिरम्यतामित्युक्त अभिरता: म इति । प्रपितामहि प्रमुकीदेवि नान्दिमुनि एनटन्त्र अपस्य कर न्यम्ता: शिवा पापो भवन्तु ब्राह्मणेरनुभातम्य निवर्त्तनम् । गवादिपु पिण्ड- मवदरं सदधि नमः । इस पितामहीमाट- नः प्रतिपादनमिति । ब्राह्मणे । ततः प्रपितामहादिवानागापाव या प्रायः मन्विति इस्तै बामणस्य जल. एप यादविधि: प्रोमाः पठतां पापनाशनः । अमुकगोवेभ्यो मत्मपितामहपितामहपिलभ्य ...म्। अनेन विधिना यादं कृतं वै यत्र कुचित् ॥ | एतदनसबदरं सदधि मध्यननं मपानीयं नमः मोवसति पुष्पेषु सक्ष्मीर्वमति पुष्कर। अक्षयं स्यात् पितृणाच म्वर्गप्राप्तिधंया तथा एवं प्रमातामहादिभ्यः ॥७॥ मीर्दम्ते मदा गोष्ठे मौमनस्य मदास्तु मे ॥ इत्यु पावणथाई पितृप्पा ब्रह्मलोकदम् ॥" | एकोद्दिष्टं पुरावण्यं तचिगर्ष यटे शृणु ॥ ...मनग्यमन्तु पुष्पदानम् । इत्यादये गागड़े पाणयादम् २२२ अध्यायः॥ प्रथमं निमन्त्रणं पादप्रक्षालनं प्रामनम्। अद अचततास्तु मे पुण्य शान्तिः पुहिधुनिस नमोवाच । अमुकगोत्रम्य मपितुरमुकदेयशमग्य: प्रति- मे। “नित्य वाहं प्रवक्ष्यामि पूर्ववत्तविशेषयेत् ॥ सांवरमरिकमेकोद्दिष्टं था सिद्धानेन युमासु यत् श्रेयस्करं लोके तत्तदम्तु मटा मम ॥ ई अमुकसगोवाणामध्मपिटपितामहमपि पहं करिष्ये । याकरणानुन्नापनम् । पासनं प्रचतचारिष्टधास्तु यवतण्डुलदानम् । अमुक- तामहानाममुकगमणां सपनीकानां यादं | अर्ध्वः । गन्धाटिदानं पितृस्थापनम् । अब- शायामम्मत् पिट-पितामह-प्रपितामहानां । मिदानेन युष्मभ्यमई करिये। मंडल्पनं जप्य निवीती उत्तराभिमुग्रीभृया- मोकानां दत्तमिदमनपानादिकमत्तय्यमस्तु . घामनादिकमव स्यादि देवविवर्जितम् । तिथियाई कुर्यात् । ततस्तप्ति ज्ञात्वा दति- । पित्रादिब्राह्मणहस्ते सतिलजन्नदानम् ।। हियाई प्रययामि पृथ्ववत्तविशेषकम् ॥ णाभिमुखो वामोपवीती उछिटसमीपे ये 'मानम्य प्रश्ने अम्विति ब्राह्मणो वटेत्।। नातपुचमुखदर्शनादी हादियाई पूर्वाभिमुखेपु, अग्निदग्धा इति प्रविकिरणम् । ॐ अमुक- · मातामहादौनामचय्यम्। पाशिपः । । दक्षिणोपवोतिपुमधुयवयदरमिया: पिगड़ा देव गोत्र पितुरमुकदेवगमन् एतत्ते जलमवने- । अघोराः पितरः मन्तु गोत्रं नो वई ताम् । तीन नमस्कारान्तन दक्षिणोपचारेणकर्तव्यम् निच ये चान वामन यांय त्वमनु तस्मै ते -.. "तारो नोऽभिवन्तां वेदाः सन्ततिरव च । दचिपनानु गृहीत्वा पद्यास्मदीयामुकता | स्वधा इति रेखोपरि दक्षिणामखवारिधारा- "हा च नी मा व्यगमहहु देयच नोऽस्तिति । | अमुक-गोवाणामम्मपिट-पितामहपिता- दानम् ।" इति गारड़े '२२३अध्यायः ॥ * ॥ । 'प्रक्ष नो बहु भवेदतिथीय लभेमहि । मह-मातामह-प्रमातामह प्रमातामहानां ब्रह्मोवाच । "चितारय नः सन्तु मा च याश्चिम कञ्चन ॥ अमुकगमापां सपनोकानां नान्दीमुणानां "सपिण्डीकरणं वच्चे पूर्णेऽदे तत्क्षयाइनि। मा एवाशिषः सन्त मौमनम्यमस्त मुमुखं यादेकर्तव्ये वसुमत्यसंज्ञकानां विश्व पा देवानां कृत्वा कुतपकाले तु प्रेतादेः पितृलोकटम् । स्तुि इत्युक्ते पिण्डपाचे प_सम्बन्धान कुशान् यादं मिहाजन युमासु मया कर्त्तव्यम् । इति मपिण्डीकरणं कुर्यात् अपराह्न त पृर्ववत् । विवाणि चास्तोयं पित्रादिब्राह्मणं म्पृष्ट्वा | टेवबादाणामन्त्रण ॐ करिष्यसीति तैनीत | पितामहादिब्राह्मणनिमन्त्रनम् । ॐ पुरोरदो धि वाचयिष्ये ॐ वाच्यता के पितृपितामह- इत्यमेव मातृपितामहोप्रपितामहीनां देवनाना माद्रवःसंजकेभ्यो देवेभ्य एतदामने नमः। पितामह-माताम-प्रमातामह-इंप्रमाता- पामन्त्रणम्। तत र अमुकगोवाया मस्- वामपा चासनदानम् । ततः पितामह- हिन्यो यथानामशर्मभ्यः सपत्रीभ्यः स्वधी- पितामद्या अमुका देव्या नान्दोमुख्या: श्राद प्रपितामहमहप्रपितामहानां मपनीकानां यता पन्त, स्वधा इत्युक्त सन्नं वहन्तीरमृतं | मिहाबन युमासु मया कत्तंत्र्यमिति प्रपिता याहमहं करिष्ये । इत्यनुप्राग्रहणम् । पावं- तं इति पिगड़ानामार वारिधारां दद्यात् । महोत्रागाामन्त्रणम् । करिष्यसीति तनोत | त्रयकरणं पावोपरि कुशं दत्त्वा पावान्तरण त ॐ विश्वेदेवा अम्मिन् यन्न प्रोयन्तां टेव- | इत्यमय पितामहावाणामन्वय मातृप्राधणा पिधाय पच्छिद्रावधारणान्तं परिसमाप्य तदैव आपइम्त यवोदकदानं प्रीयन्तामिति मन्त्रणच। तत ॐ अद्यामुकदी अमुषा- | पितुरपि मपनीकम्य प्रेतान्तनाम्ना यादकर- नोक ॐ देवताभ्य इति चिनपेत् । अधी- | गोवाणामस्मत्-प्रपितामह-पितामह पितॄणां णानुन्नापनम् । देवपावाच्छिद्रावधारणम् । नं मुखपिगड़पात्राणि चालायत्वा पाचम्यदक्षिणो नान्दोमुखानां याद मिहान्नेन युप्मासु मया परिसमाप्य पितामहप्रपितामहवप्रपितामE. घवाती पूर्वाभिमुग्नः ॐ अमुकसगोधाय | कत्तमिति ब्राह्मणामन्तणं ॐ करिष्यसीति | पितृक्रमेण पात्राणां मनाक याचनं उद्घाटन प्रमुकामणे ब्राणाय सपत्नीकाय शाह- तेनोक्त इत्यमेव वृहप्रमातामहादिवानणा- कृत्वा ये समगना: ममनमः पितरो यमराज्ये । प्रतिष्ठार्य दक्षिणामिदं रजतं तुभ्यमई दे मन्यणम् । देवपितृसर्वदेवब्राह्मणवाहकरणानु. नेपां लोकः स्वधा नमो यनो देवेश कल्पांताम्। इति दक्षिणां दद्यात् एवं मातामहादी ततो नापनम् । आसने विश्वव्यास प्रागत शृण- ये समाना: ममनसो जीवा जीयेषु मामकाः । देवबाधणाय दक्षिणादानम्। तत: पिट- ताम् इमं हव एदं वहिनियोदत वि. तेषां थीमयो कस्पातां अम्मिन् नोके गतं ब्राह्मणे । पिगड पात्रमुत्तानं कृत्वा पिण्डाः देवाः शृणुतेम इव ये मेऽन्तरीक्षे य उपचविष्ट मम्पनाः ॐ सुसम्पना इति पिण्डे हीरधारां वे अम्निजिता उतवा यजवा प्रामद्याम्मिन् | एतन्मन्त्रहयेन पितृपावोदकं पितामहप्रपिता- टत्त्वा पिण्डचालनम् । वहिपि मादयध्वम्। पागच्छन्तु महाभागा महदप्रपितामहयावे दत्वा हदप्रपितामध. ॐवाजे बाजे वतशनिनो नी विश्वेदेवा इति विखे टवावाहनम् । गन्धादि- पावं परित्यज्य पितामहमपितामध्योरदकं धनेषु विप्रा अमृता तनाः । दानछ । प्रच्छिद्रावधारणवाचनम् । ततः प्रपि- पवित्रच पितृपावे निश्पेित् । ततः पित. - ममा .

·। व्यास उवाच। . मा याम्य चाव सम्प्रात्यटिया प्रयच्छति। विदारोश मरुएडाययाकाले प्रदान Fixपादनासामियकोमश्वत्र विजय मथान वामान् बुधम्य च दद्याच्या प्रयत्न धाटकर गति पाधा वापयिथे रति पिता-पादिल्या वागण्यचान्द्रमौभाग्यमानाजन्माधुयुतान्दघार गाना mfar सधीरता पति तुमचा नभेदायुः प्रतिपत समान मतान्।। और पाय वर गाकुनैन नपा हीमामामध्यमसिन कामासान पम्मापान छागमामन प.प्रनायri, मतान्दगमामातु अपरिमिता श्राव थाई भाई बाद गाम्ने पविवदामम् । पासपुष्येण थिरस: ययोदकदामम् । ॐ देवताभ्य इति विजपः।। पयां युति लपित्रापि कायादानं मान्य जलदान हस्ताभ्यां पाव- पिण्डान् पाने सोसयित्वा आचम्य पितामहा अष्टम्यामपि वानिय नमते बाद मत्याप्य ॐ या दिव्येति च पठित्वा अमुक- | दिभ्यो दक्षिां दवा ततः पितृब्राह्मणाय ततो प्यानवम्यामेकम्मर दशम्यां' गोत्र मपितरमुक प्रेम एप ते प्रयों ये मिथिनांप्रणाय च। प्रागिपो में दीयता- | एकादश्यानतथा कम्यं ब्रह्मपक्षिन . चाव वामन यांच लमनु तस्मै ते सपा इति । मित्यागी:प्रार्थनं पाशिषः प्रतिगयन्ता इत्युक्त हादग्या जातरूपन्त रजत रोयमेव ।। पियापहस्ते स्तोकमोदकं पिटतीयन | दातारो नोऽभिवहन्तामिति पातमत्तानं काला जातिय योदनां दत्ता पितामहागइम्त पविवदानं याव- वाजे बाजे इति धिमर्जनम् । भभिरभ्यतामिति पञ्चदश्यां मध्यकाममानोति बाद पुष्पेग गिराकरपादाञ्चनं इस्तऽन्यजलदानम् । पितृमाधणविमर्जनम् । तमाशा म उम्ताभ्यां पानमुन्याम्य या दिव्येति पठित्वा सपिण्डीकरणयाई व्यासपो मया तव । गणतु इतामांव तव शा. पमुकगोव मपितामह अमुकदेवशम्मन् याई विपाः बाइकत्ता फलं पाहादिक हरि द्रव्यमाघयसम्पत्ती मपदोक एप तेऽध्यः खधा। पितपावणेव इति गागड़े २२४ अध्यायः सम्मानोगापवर्गायें थाई पितामहवामहस्त म्तोकमर्योदकं दवा तिथ्यादिविशेषे थाहकरषफले यथा, कम्पारम्भेषु सध कुादाभ्युदय पुर. रोपमुद पिण्डपेचनाधं पावान्तर निधाय पुषजन्मादिषु थाई पानणं । नव पावेण पितामहमाद्यपाना इस्तस्यं । “प्रय थाइममावास्यां प्राप्य कार्य विजोत्तमः मान्यहनि नित्यं स्यात् उदकं पवित्रञ्च रहौवा पितृमाधणवामपा पिण्डानाहायकं भताभुतिमलिफलप्रदम् । एकोद्दिष्टता विनय सिपागकुगीपरि पितृभ्यः स्थानममीति | पिण्डावाहार्यकं थादं जीणे गजनि शयत ।। एतत् पञ्चविधं थाई मनुना | मधोमुपपावस्थापनम् । पितामहानां गन्धादि अपराळे द्विजातीनां प्रशस्त नामिषेण तु ॥ यावायां पठमाध्यातं सत् दानं पग्नीकरणम् । देवानां प्रशिष्टान्न प्रतिपवपति मनास्तिथयः कृष्णपक्ष। शुदये सप्तमं या प्राणा पितामहादिपाव विपत् । पितामहादिपावा- चतुइयों वर्जयित्वा प्रणम्ता अत्तरोत्तराः । दैविक चाष्टमं थाई यत् भिमन्यपादियाधनपर्यन्त कमेण ममाम्य पितु प्रमायास्याटकास्तिस्रः पौषमाधादिषु विषु। मध्यारागोन बाधावाभिमन्स अनुष्ठनिवेशनं तिल-तिम्रयान्वष्टका: पुण्या माघस्य दशमी तथा देगानाञ्च विशेषेण भवेत् . विकिरणम् । सिहावविकिरणं शतापमुक बयोदशो मघायुता वर्षासु त विशेषतः । गयायामघय थाई प्रयोगमा गौतमपितरमक प्रेत पाते अन मत भयपाकयाहशाला नित्य मोक्ता दिने दिने गायम्ति पितरो माया मपनीय मध्यम प्रतिपिवर्जितं ये चाव | नैमित्तिकं हि कत्तंथ्य ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । एष्टया बहवः पुचा ५ वामन यांच वमनु तम्म से संधा। सती वाधवानाच मरणे नारकी म्यादधान्यथा॥ भात पापोगानं दद्यात् । प्रतियो | काम्यानि चैव पाहानि गम्यन्ति ग्रहग्यादिषु । एष्टय्या बहवः पुत्ता: शीलवन्ती ।। यजेत् वासमधेन नौल वा यमुत्र मासे पतिथियाई कुर्यात् अस्मितवसर। प्रयने विषुये चैव व्यतोपातेऽप्यनन्तकम् ॥ नेपान्त समवेतानां यद्योकोऽपि भयो नगी रिकिरणम्। पितामहादी प्रयं चत्वा मंकान्त्यामचयं धाई तथा जम्मदिनपि । गयां प्राम्यानुपङ्ग्रेग यः बाई पितमारस्पदितं भवतिरिति 'प्रयः । नक्षवेषु च मर्थेषु तथा काम विशेषत: । तारिता: पितरस्ते न स याति पमुगीन मपितामह पमुकम्मन् सप-बर्गन्स नभत तत्वा तत्तिकामु हिलोत्तमः । वराहपर्वते चैव गायाञ्च विमपतः । मक एप से पिण्डो ये घाव वामनु यायपत्यमथ रोहिण्यां मौम्ये तु बधवर्धनम् ॥ वाराणस्यां विशेषेण यत्र देवः सा समनु नाम से स्वधा। परमन्ययोः। पिण्ड- मुद्राणां कममषां मिदिमायां यस्यमेव च । दानमधिद्रमनु। माम्पमिशिस्तुति वाचनं पुनश्चमी तथा भूमि थियं पुष्पे तथैव च । गदावार प्रभासे च विख्यक नोनप वा सतः पितम सपिण्डपात मंकप-मर्थान् कामान तथा स पेवे मौभाग्यमेव च केदारे फन्गुतीय च": कुरुक्षेत्रे च कुमामे भात मारते। मिरिस्थिति वाचनम् । संसमाप्य पिउंविधा भयमयं तु धनं विद्यात फालगुन्या पाप- हवा ये ममाना: मममम: रति मन्त्रायं सरखत्या विशेषेण पुष्कर च विशेष पडिया KिHARITHerपिताम-जातियेष्ठं तया धम्त चित्रायां मुबह सतात, त्या विषयायां गोदावथा विस नाशनम् ॥ नर्मदायां कुणावते योगले भद्रा fmपुचि दिए गधादिकं पिकचार, वाणिज्यमिा घाती च विगाणायां सुवर्णकामा एवमादिषधान्येषु तीयेंषु पुलिने । तिथियार खदितमिस्थादि प्रमः। मेने बनि मिवापि राज्य पर सव च। मानानामाघमन भुक्रमेप ताम्बनदानं मूने कृषि नभेयानं मिहिमाप्य तव घोषिभिय यम्मामरहिम नफनेन । नदीनाव तोरष सुष्यन्ति पिलर नमोहिमगि पाप:मन्त प्रपिता मयां कामान् वैग्नदेवे येष्ठन्न अवणे पुन. । दमे दालान जन्दानम्। विटीया तया कामान् दायर्शन पर बना गोधमय तिलमजम्माम प्रोपन दिनार ঘামই নহ্মা মনীহা মিথ্যা, पापमस्तु पितामारी उप- पयाद कुर्यादनिए गुभम् । मिनि मनिनामदानं नामगोवेष उप-विया बवा रामा प्रतिया तरणास्तया স্বাঘালালামাল স্যা मिमितिमोर घोराः पितरः मनु AMERIERोराम प्रस्तुमधार विद्यामभोटं बोई तु धन दे माग पुमः ! माझं सालारम इति बन्यका दे हितोयायां तृतीयायां भुवन्तया: EMARATHI) पान धनुषांनु परयो गोमनान् योf देसायाम् पशवषय मांमन रिवेश न - k ·. । ॥ -- - . व्यामउवाच। Fa . ॥ ग्रा ঘ कमायोस्तु मामिन मामानेकाटय तु ॥ एय वे प्रथमः कम्पः प्रदान सम्यकथ्ययोः । बालभायाग्निम्ताय वजनीयाः प्रयवनः । सिमरन्तु गव्येन पयमा पायमेन या। अनुकम्प स्वयं च यः मदा मदिरनुष्ठितः ॥७॥ शूद्रायरमपुटाङ्गः मन्योपामनजित.। . बीणमध्य मामन तृप्तिदशवार्षिकी मातामई मातुनच म्पनीयं नगरं गुरुम। महायनविहीनस वामगः पंशिदृपकः । नगाव महागल्क परिनोऽप्यामि मधु । दौहित्र विट्पतिं यन्धुमविगयाग्यौ च भोज-अधीतनागनचैव सानहोमविवमितः । नन्यायय कन्पान्ते मन्यनानि च मध्यंगः ।। येत् ॥ ॥ ताममो राजमव ब्राह्मणः पंतिदूपक । वा नव्या म्वयंवाघ मृतानाइत्व ये हिंजः। न याद भोनयेन्निवं धनैः कार्योऽस्य मंग। बहुनाव किमुक्तेन विहितान् वे न कुर्यते । त्या प्रयत्न न यदम्याचयमुच्यते ॥४॥ पैगाची दक्षिणा मा हि नवामुव फनप्रदा ॥ निन्दितानाचरन्त्येव वजनीयाः प्रयत्नतः ।" "पनि शिग्र कवि तथा चेव महरकम् । कामयाऽनयेम्भिवं नाभिरूपमपि त्वरिम । इति की उपविभागे २० अध्याय: "गडालायवार्ताकान् भृटणं सरमं तथा। पिता दि इविभुक्तं भवति प्रेत्य निष्फलम् । हिपता हि इविभुक भवति प्रेत्य निष्फलम् ॥ "गोमयेनोटकैर्भूमि गोधयित्वा ममाहितः । भं पिगड़मूलं वे तण्डलीयकमेव च ॥ ब्राह्मणम्वनधीयानम्तणाग्निरिव गाम्यति । सनिपाव द्विजान् सर्वान् साधुभिः मनिमन्त्र- मापांस्तथा चीरं माहिपञ्च विवर्जयेत् । तम्भ हव्यन दातव्यं न च भम्पनि हयते॥ येत्॥ वान् कोविदारांय पालही मरिचं तथा। यघोपर वीजसुधा न वप्ता लभते फन्नम् । मो भविष्यति मे बाढ पूर्वारभिपूज्य च । येत् मयने न वाचस्याने दिलोत्तमः।" | त्याचे हविईत्त्वा न दाता नमते फलम् ॥ प्रमभये परार्वा यथोलमगोर्युतान् ॥ : • पति कौमें उपविभाग १८ अध्यायः ॥ यावतो अमते पिगडान् हव्यकव्ये प्वमन्त्रवित् । तस्य ते पितरः श्रुत्वा ग्राहकालमुपस्थितम् । तायतो प्रमते प्रेत्य दीमान् शून्नष्टययोगुड़ान् । अन्योन्यमनमा ध्यात्वा मम्पतन्ति मनोजवाः ॥ त्वा यथोना संतयं पितॄन चन्द्रचये दिनः अपि विद्याकुन्तर्मुना होनहत्ता नराधमाः । ब्राम्त महात्रन्ति पितरो धन्सरीधगा:। झान्वाधार्यकं यादं कुर्यात् मौम्यमनाः | यवेते भुनते हव्यं तद्भवेदासरं द्विजाः ॥ वायुभूताय तिरन्ति भुका यान्ति परां गतिम् । शुचिः॥ यम्य वेदर वेटी च विच्छियेते विपृरुषम् । आमन्त्रिताय ते विप्राः यादकाल उपस्थिते । मिव परीक्षेत वायं वेदपारगम् । एप त्वबाणो नाई: थाहादिषु कदाचन ॥ वसे युनियताः सर्वे वाचयपरायणाः । तदन्यकव्यानां प्रदाने पानिधिः प्रतः शूद्रप्रेच्यो भृतो राजा पन्नग्रामयाजकः । अक्रोधनोऽत्वरोऽमत्तः सत्यवादी ममाहितः । नोमपा विलमी धनाः शान्तचेतमः । वधवन्धोपजीवी च पड़ेते व्रामवन्धवः । भार मैथुनमध्वानं यादरुद्द येजपम् ॥ -- नो नियमम्वारा ऋतुकालाभिगामिनः । दत्तात्मयोगो हत्त्वयं पतिताग्मनुरब्रवीत् । मामन्त्रितो ब्राह्मणो य: अन्य वै कुरुते क्षणम् म्निरप्यधीयानो यजुर्वेदविदेव च । वेदविक्रयिपी येते याहादिपु विगर्दिताः। स यातिरौरवं घोरं शूकरत्वं प्रयाति च ॥ इक च विषवणस्त्रिमधुर्बाघ यो भवेत् ॥ श्रुतिवियिणो ये तु परर्वासमुद्भवाः । पामन्त्रयित्वा यो मोहादपरं मन्त्रयेत् दिनम् । माचिकेतग्छन्दोगो ज्येष्ठमागम एव च। अधमान् ये यानयन्ति पतिताम्त प्रकीर्तिताः स तस्मादधिकः पापी विष्ठाकोटोऽभिनायते व शिरमोऽध्येता रुद्राध्यायी विशेषतः । अमंस्कृताध्यापका ये भृत्यर्थेऽध्यापयन्ति ये। था निमन्निती विप्रो मैथुनं योऽधिगच्छति नहोनपरो विहान् न्यायविच पडङ्गवित् । प्रधीयते तथा वेटान् पतिताम्त प्रकीर्तिताः ॥ ग्रहत्यामवाप्नोति तिर्यगयोनी स गच्छति । भवाद्याविञ्चव यय स्याहमपाठकः । बुनयावकनिर्ग्रन्याः पक्षराविविदो ननाः । थाहं कृत्वा तु भुका च योऽध्वानं प्रतिपद्यते । पवती ऋषिकर तथा दादशवार्षिकः ॥ कापालिका: पाशुपता: पापण्डायेव तबिधा भवन्ति पितरस्तस्य तन्मासं पांगभोजनाः ॥ प्रदेयार्थमन्तानी गर्भशदः सहमदः । यम्याग्रन्ति इवोंयेते दुरात्मानस्तु तामसाः । निमन्त्रितस्तु यः बाद प्रकुयात् कलई द्विजः न्द्रायणवतचर: मत्यवादी पुराणवित् । न तम्य तद्भवेच्छाई प्रेत्य चेइ फलप्रदम् ॥ भवन्ति तस्य तन्मासं पितरो मलभोजनाः । दिवाग्निपूजासु प्रसतो जानतत्परः ॥ अनाथमी यो हिजः स्यादायमी वा निरर्थकः। तस्मानिमन्त्रितः श्राई नियतात्मा भवेत् दिनः मुन्नः मतो धीरो अनभूती द्विजोत्तमः । मिथ्यायमी च ये विमा विनया: पंक्तिट्रपका अक्रोधन: शौचपरः कर्ता चैव जितेन्द्रियः ॥ हादेवाचनरतो वैष्णवः पंतिपावनः ॥ टुम्मा कुनखी कुष्ठी श्विती च घ्यावदन्तकः। नोभूते दक्षिणां गत्वा दिशं दर्भान् समाहितः हमानिरतो नित्यमप्रतिग्राइकम्तधा। विप्रजननयैव स्तेनः क्लीवोऽथ नास्तिकः॥ समूलानाहरेदापि दक्षिणायान् सुनिम्मेलान् । घणो दाननिरता विजयाः पंक्तिपावनाः ॥ | मद्यपो पलीसम्मो वीरहा दिधिषपतिः । दक्षिणाप्तवनं निग्ध विविक्तं शुभलघणम् । तापिवोहिते युक्तः प्रातःसायो च वा दिजः | अगारदाही कुण्डाशी सीमविक्रयियो हिनाः शुचिं देशं विविकच गोमयेनोपलेपयेत् ।। ध्यात्मविन्मुनिन्तिो विन्न यः पंलिपावनः ॥ परिवेत्ता तथा हिंसा: परिविनिनिराशतिः । नदीतीरपु तीर्थेषु स्वभूमी चैव सानुषु । निनिष्ठो महायोगी वेदान्तार्यविचिन्तकः । पोनर्भवः कुशीदी च नधा नक्षवदर्शकः ॥ विविप्लेषु च तुष्यन्ति दत्ते च पितरं सदा॥ हालः यादनिरतो बानपाः पंलिपावनः ।। गीतवादिवनिरतो व्याधित: काए एव च । पारक्ये भूमिभागे तु पितॄणां नेच निर्वपेत् । दयिद्याव्रतसातो ब्रमचयापरः सदा। हीनाङ्गयातिरिक्तानी धवकोणी तयेव च। स्वामिभिस्तविहन्यो त मोहात यत् क्रियते नरः। यदगो मुमुक्षुर ब्राधमः पंक्तिपावनः । कश्चादूपी कुगदगोनों धभिगम्तोऽय टेवलः । घटव्यः पर्वताः पुरयास्तीर्थान्यायतनानि च। सिमानप्रवरको धमगोत्रम्तथैव च । मिवधक पिशुनर्थ व नित्यं भायानुवर्तकः ॥ सास्यवामिकान्याहुन हि तेयु परिग्रह मम्बन्धी चविनेया: ब्राह्मणा: पंक्तिपावना! मातापितो रोम्तयागी दारत्यागी तथैव च । तिलानवकिरतन सर्वतो बन्धयेदनान् । गलयदयोगिनं पूर्व तत्त्वज्ञानाति यतिम् । गोवभिभ्रष्टशीचय काण्डपृष्ठस्तथैव च ॥ अमुरोपइतं सर्व तिलः गुध्यत्यसेन वा । इलाम नैष्ठिकं दान्तमपकुगिक तथा ॥ अनपत्यः कृटमाक्षी याचको रङ्गजीवनः । ततोऽत्रं बहुमंस्कारं नैकव्यख्खनमातम् । दिला रहस्यं वा मुमुक्षु सनवञ्जितम् । ममुद्रयायो कतहा तथा ममयभेटकः । चोथपियसमृदय ययागतया प्रकल्पयेत् । उबालाभे माधकं वा ग्राहस्वमपि भोजयेत् ॥ | वेटनिन्दापरय व परदाररताम्तया । ततीनिहत्ते मध्याई न्यु मनोमनवान् हिनान् परुतेर्गुणतत्त्वनो यस्यायाति यतिईविः । हिजनिन्दारता व वाः न्याहादिकम्मसु । अभिगम्य ययामार्ग प्रयन्तधायनम् । मन्न वेदविदां तम्य सहसादतिरिचात ॥ कृतनः पिशूनः करो नास्तिको वेदनिन्दकः । । तेलमभ्यननं वानं खानीयव पृथग्विधम् । तस्मात् यत्नेन योगीन्द्रमोशरतानतत्परम्। मित्रभुक कुचकर्थ व विशेषात् पंक्तिदृषकाः । गवरीष्टुमरैः कुर्यात् वैवदेवत्वपूर्वकम् । योजयेदव्यकव्ये यु त्वलाभ लितरान् हिज्ञान् ।। सर्वे पुनरभोज्यादास्तदानार्वा हि कम्मम् । ततः साता विद्वत्तेभ्यः प्रत्युत्याय ताप्नलिः। v. - ·ना. हिसः। मिवगावोगतिविधी चहिजनाम्, ग्रामथाईगि कुर्यापन पावभर योदया भात्रय विन्पाराधिनाभदायतन मयाm पपि गूजरापिfine मनोपिरोयामा दानापोवापि पिताचUNT एकानपीपक मिश्रा frPTRIमाओम Cre मनमविप इन। या BREIrrire श्रा श्रा सानोमय मंडयाम्मम् ।" दक्षियं पातयेजानं टयान् परिचरन् मदा॥ यो नायाति हिजो मांस नियुध पुसमागी सिम्य पाने निमित्तय ति पित परिवार नियेदिसरं सथा। म प्रेत्य पशुमां याति मिनिपाठः मोमायपिटमते स्वधा नम इति ब्रुवन् । खाध्याय यावदेषा • भारत हिमा पूर्ण निमन्त्रिता मानये कथयारनाय बधेनि जुहुयाततः । इसिडामपुराणानि यावत्याय गानामनाली पाहिद परितानि पत्यावे तु विप्रय पाणावेघोषपादयेत् ॥ ततोऽवमुत्राश्वतो दिसामपदशानिमितमामानानि च। महाटेयासिके वाय गोहे वा सममाहितः । स्पृहा स्वदिमित्येवं समानावर ferifन सितानि तिम्ोदकः । समस्तरभ्यनमातो गला दक्षिणां दिगम् ॥ पाचाताननुजानीया" ५." airमामन मंत्रान् शितः। गोमयेनोपनियोों म्यानं हत्वा तु मकतम् । बधास्त्यिति च तं CHAधामीम्त पाया। मण्डनं परमं वादक्षिणायन गभम् । सती भुलवतो तेषाम नगेयं निगम गरपोनि दयपोदापातया। विहिपेनप्य मध्यं दमे पेकेन चैव हि ॥ यथा युस्तया कुर्यादतुझातो।। मानामपि। तर संस्तोर्य तत्स्याने दर्भान पे दक्षिणामपि स्खदितमित्येवं वाय। भगवानगीनं वामपदम्। कान्। मम्पत्रमित्यादये देवे रचितार ifer मान धिमारम बीन् पिण्डान् निपेत्तय इवियेयान् ममा. विसज्य मानणास्थान् वे । सरावदपारगम् । हिसः ॥ दक्षियों दियमाकाहन यातमान Tirमनिम्। गुप्य पिमहान तहस्त निर्मज्यापभागिनाम्। watcामान मागतात नेषु दयालय विरायम्य गार गन् । दातागे नोभिवईम्ता वेदाः पुर। मानूपम यात पिनेय व मत्रपत् । यहा पनीमा पात्रा पद निमय गमः पिण्डान्ति पुम' ॥ पिगडास्तु kathaनानि पाणिप्रेषु तान् पिण्डान् यथाभ्युमाम् ममा- मध्यमम्त ततः पिगडमधात् परे, reiterarmana प्रक्षाल्य समतावाचम्य प्रातोन् rritantप्रमा অফিসার মিথিলা সইছিগা। খানিঘরি প স দুলা - HEATERTAfrieri पाप विविधान् दद्यात् गराय- पयात पय पटीभिः प्रथम मा rein.rfar | मम् । नोहामयेतदुरिष्ट यावामा remenाजयोगिगानकनानीपतु पयो दधि एR मधु । मनपारी मयेताना i. Reframeप यथाकाम विविध भयपेयकम् । miniman'यधिदाणा तनमा निवेदयत्। दावा या तया मुला मेरो यह महारोरवमामाव कौटयोनिया Triममा को पानातिनाय विविधा विविधाम्तया याचिरकोधन: गानः सत्यगदी ममा "puri भारपामा म मिातियो दातय येय साध्याय तथावान कर्ता भीड़ Prem मन मनमाम् । अमर पाममूरिभ्य: पारकेभ्यतययन। Ref मार पायजाम अभ्ये पातं वदेत् । थाहकाला परया भुनते हैं। witter महापातलिभिन्तुन्या योनि पदिन मर्गदव तदरयेत् ।। एप वोभिडितः मम्यकथा: श्रोतायत यरत लाया म.. IFE प्रन वायविन्यमदामोमो याम्पिनि जन्यता मापयादितम् । 'मननिरगी याप तपस्यमम Pratiparyari म मात्र ग्यशाकादीन पक्षियः प्रतियधयत् । पामयाह यदा कुन fife:: अदमासंग प्रत्यक्षमा नेता यात farai चामन पावेचन मेशवरया पुनः। Ter ..!rri: दाटता काम नपान रातोरण योनिरनिधिना यार FArjा ममता यानि या पित। नमान् मयार । वाहिना भाशा रीमा Kirar fR PRIT याच दाप निमोद पहा पिन Tre Presimrani दादा दानामाशा artn. Firen भरे जाया गटारा प्राकमान * Nri.. पितापितामirat' भारrifras । व्यपरमपानिय याबा - मनको rera Taiment afire.orrent Preilanet ·-- २८ शाई शाह' श्रान्तः सही निपेत्ताभ्यां क्षेविणे वीजिने तया "विशोनिवेदितानेन यव्यं देवतान्तरम् । अयोपवामदिने बाइनिषेध: । पान पुष्कर- वेदय चेकमिमन बोजिम विणं ततः। पितृभ्यचापि तद्देयं तदानन्याय कम्पाते !" खगइम्। हनि तु कर्तश्चमेकोद्दिष्टं विधानत: ॥ मोक्षधर्म नारदोती। "एकादवां यदा राम यादं नैमित्तिकं भवेत् । वे वे परितोष काम्यं वै कामतस्ततः। "सावतं विधिमास्याय प्राक् सूर्यमुखनि: तहिने तु परिवन्च हादग्यां चाइमाचरेत । है चैव कर्तव्यं याहमभुादयार्थिना ॥ सतम्। तवैवोत्तरखण्ड़े। त् सर्वमेव म्यान्न वै काया तिलक्रिया । पूजयामास देवेशं तच्छेषेण पितामहान् ॥" "एकादग्यान्तु प्राप्तायां मातापिवोन्नत हनि जवः कार्या युग्मान् वे मोनयेत् । ब्रह्माण्डपुराणे। हादश्यां तत् प्रदातव्यं नोपवाटिने कचित् ॥ दिनान् । "यः याइकाले हरिमुक्तशेषं गहितानन चायन्ति पितरय दिवाकम: n" मुखास्ते पितरः प्रीयन्तामिति वाचयेत्। ददाति भक्त्या पिटटेवतानाम् । स्कान्दे। याइन्तु पूर्व स्यात् पितॄणां म्यादनन्तरम्॥ तेनैव पिण्डांस्तुलमोविमित्रा- "एकाटगी यटा नित्या यादं नैमित्तिक भवत मातामहानाञ्च वृद्दी यादवयं स्मृतम् । नाकल्पकोटिं पितरः सुप्ता: ॥" उपवामं तदा कुान् हाटा याहमाचरतः।" यन्तु दद्याह न कुर्य्याटप्रदक्षिणम् ॥ म्कान्द योशिवीती। ब्रह्मवैवत्ते। खो निर्व पेत् पिगड़ानुपवीती ममाहितः। “देवान् पितृन् समुद्दिन यहिशोविनिवेदितम् "ये कुर्वन्ति महीपान या त्वेकादगीदिने । वै मातरः पृन्या मत्या चैव गणिज्नरः । तानुद्दिश्य ततः कुर्यात् प्रदान नस्य चैव हि त्यस्ते नरकं यान्ति दाता भोला परेतक: । इलेषु पवित्रेषु प्रतिमामु दिनातियु । प्रयान्ति प्तिमतुला सोटकेन तु तेन वै । इति योहरिक्तिविन्लासे १२ विनाम: 1 धूपैय नैवेद्यैर्गन्धाद्य पणेरपि ॥ मुकुन्दगावलम्ने न ब्राणानां विलेपनम् ॥ वाद, वि, (यदा प्रत्ययेति । यहा“प्रज्ञा यित्वा मागवान् कुर्यात् यार बुधः। चन्दनेन तु पिण्डानां कर्तव्यं पिटाये । सदा हत्तिभ्योपः।"पा२।२०१॥ इति गः।) वा माटयागन्तु यः याई परिवेशयेत् । देवानाच पितृवाच नायते तिरचया ॥ यहाममन्वितम् । इति हेमचन्द्रः। क्रोधममाविटा हिंसामिच्छन्ति माता एवं सते महोपाल मा भवेत् संगयः कचित् ।"याडकर्ता, [] त्रि, (करोतीति । स च । पति कौम्म उपविभागे २१ अध्याय:॥ तव यीपुरोपोत्तमपण्डे। बादम्य कत्ती 1) याइकारकः । यथा.- तो १६।१७।१८। अध्यायेषु चान्चत् दह- "प्रन्द्राद्यं वाहकाले तु पतितानि गैक्षितम् । “याइकत्तां च भोला च पुन हाच वर्जयेत् ।" nा बाई कदलोपन निपिदं भोजन- । तुलमोदलमियेण मलिलेनाभिषिञ्चयेत् ॥ इति चाहतत्त्वम्॥ तया। इति हेमाद्रिव्याख्या याइखण्डे ॥ तदन्न मुहतामेति विष्णोन वेद्यमिथितम् । यादटेवः, मु,(बाहब देवः ।) यमः। इत्यमरः॥ तीकुममानि दद्यात् न कदलीपनम् । विष्णोर्न वद्यगेपन्तु तम्माद्देयं हिनन्मना। (यया, मावगहेथे । ८1१५६ । ऋतुवचनम् ॥ ॥ वाहोत्तरनिषिदानि पिण्ड़े चैव विशेषेण पितृणां तृप्तिमिच्छता ॥” “वाटेवेन कवितं विश्वामित्रस्य चेष्टितम्) तवेव यीब्रह्मनारदमवाद। स तु विवम्वतः मंज्ञायां पनगां नातः॥ मनु- वा युदं नदीपारं मिष्यानापो विभोलनमा “पितृदिग्य 7: पूजा केगवस्य कृता नरैः। भेदः। इति पुराणम् ॥ (यथा, मार्कण्डेये। कोड़ा दिवानिद्रा याहे सप्त विवर्जयेत् ॥ त्वका ते नारकी पौड़ा मुलिं यान्ति महामुना १०६ । ४ । इति कम्प्रलोचनम्॥ । धन्यामते मानवा नोके कलिकाले विशेषतः । "मनृववम्बतो ज्ये याटेव: प्रजापतिः। ये कुर्वन्ति हनित्यं पिवयं पृजनमुने । ततो यमी यमौ चैव यमलो सम्बभूवतुः ॥") तव कलहवेव मायंसध्या दिवागयम् । । किं दत्तबहुभिः पिण्डैगयावाहाटिभिर्मने । यादगाक, की, (यादे टेयं गाकम्।) कान- दकर्ता च भोजा च पुन सच वर्जयेत् ॥” यरर्दितो हरिभन्या पिवर्षय दिने दिन । | गाकम् । इति भावप्रकाशः। पेच । विष्णुपुराणम् । यमुद्दिम्य हरी: पृजा क्रियते मुनिपुङ्गव । याहिकः, वि, (यादमनन मुझमिति। याह:- यानि कुचता या कोयोऽध्वगमनं त्वरा उदष्टत्व नरकावामात नवेत् परमं पदम् । "यादमनेन मुक्तमिनिठनी।" ५१२।५। गुरप्यन राजेन्द्र वयमेतत्र गम्यते ।" यो टटाति हरेः म्यान पितृनुदिन नारद । इति ठन् ।) याहमोका। इति मिहान्त- जमार्तण्डे। कर्तव्यं हि पितृपां यत्तत् कृतं तेन भी हिना , कोमुटी । यादमम्बन्धिट्रय्यादि । यया, यान. नि जनमध्यानं गुताध्ययनमैथुनम् । गुनी द । एक एव नारायण धामोत् न ब्रा । वल्काः । निं प्रतिग्रहं सध्या या छत्वाष्ट वर्जयेत् ॥ नम द्यावाघिप्ची मर्वे देवाः मवें पितरः म “मन्यागजितनिवांत भृकम्पोकानिपातन । व्यवईमानता स्मृतिः। मनुथा: विपशुना अगितमयति विष्णुना वातं. ममाप्य वैट युनिगमारप्पकमधीय च । पुनर्मोजनमध्वानं माराध्ययनमयनम् । निप्रन्ति विना पोतं पिबन्ति तम्माहिहांमो पदम्यां चतुर्दश्याम टम्यां राष्ट्रमतके । निं सम्यां पुनः सानं याई रुवाट वर्जवेता विजूपहतं भवेयुरिति । प्रतएवोट योमग- ऋतुमन्धिषु मुसा वा वाहिकं प्रतिर च:" इति याइतत्वम् । वता विशुधम् । इति तिप्पादितत्वम् । स्य देणवसाइविधिः। “प्राणिभ्यो जुड़वादद्मदिवेदितमत्तमम् । याही, [न] वि, याभोला । याइ + "बाद- 'प्राप्ते याइदिनेऽपि प्राग भागवतेऽर्पयेत् । हप्यन्ति मन्वंदा प्रादा मदिवदितमक्षात् । मनन भुमिनिटनी।" ५१२१८५। इति येणेव कुर्बोत याहं भागवतो नरः । तम्मात् मर्च प्रयत्नेन प्रटेयं मदिर्वेदितम् । मुवन इनिः। इति मिहास्तकानी । चि मृतौ। ममापि इदयसम्म पितृपाच विगंपतः।" यानः, पं.(यमः।) गान्त:। जितेन्द्रियः। 'ग्रहाग्निमिगदेवानां यतीनां ब्रह्मचारिणाम कितवे वान्यव । ऽति मदनः। यमयुट, दि। पटपाकोन दातप्यो यावत् पिएट्राव निश्पता मण्यं भोयर यत्किटिनिवेद्याप्रमोटरि। तरपदयो: सलमात् प्रत्ययेन निष्परः । तिन देयं पिटटेदेभ्यः प्रायरित्ती यती भवत् : 'हा सामान्यवदनं विगैयवदनम्रजेः । । मगांदी शयिता वरप्रमुक भगवान् इमि। “मति मदामनायन्नु मुतिस्मृतिपुगपादिवतिमिबांधते धुदम् । যমামা যে ননন একলা:?” प्रनियानामिन या ३ पाने। रनिगारग्मिविवार दिनाम: - तिः। । .

·गागडे। यावमाः श्रावगाः थितवा बान्तवाहनं, की, (यान्तस्य मंत्राहनम्।) "लोकप्रमिहो धनवान् वदान्यः स्वयं मयेचा उभयटिने पूर्वाह मुहान्यून समान्वितस्य पासनादिप्रदानद्वारा यमोप सुहकलवात्मजदामयुक्ताः। पञ्चमीलामे पूर्वदिने पूजा युग्मात् । गावस्त्रां यमनम्। इति केचित्। पानाकरा यम्य जनस्य सर्वे पौर्णमास्यां यादमावश्यकम् । इति सत्यतत्व थाम, त् क मन्ने । ति कविकल्पद्रुमः (पदन्तन स यावणास्थे सुतरां प्रसूतः । अवमानक्षत्रसम्बन्धिनि, वि. चुरा--पर० सक- सेट ।) प्रगयामत् । मन्त्रो अथ यावणकृत्यम् । तव देवीपुराणम् । यावा, स्त्री. दध्यालोकवृक्षः। इति मेदिनी। ऽभिमुखीकरणम् । गमोतिरित्येके। इति | "मुझे ननाईने रुण पञ्चम्यां भवनाइने। यावषिक.,पुं. (यवधा पौर्णमास्यनिवन्तीति। दुर्गादासः ॥ पूजवे मनमा देवी मुहीविटपसंस्थिताम् ॥" यवणा+"विमापा फाल्गुनीयवशाशात्तिकी याम: पुं.(यामयतीति। याम+पच्।) मास:। | वही मिजहषः । चैवीम्यः।" ।।२६॥ इति ठक्।) यावर मण्डपः। कालः । इति मेदिनी। "दैवी संपूज्य नत्वा च न समयमानुयात् । मासः। इत्यमरः थामणेर, पु, जिनभित्तुशियः। तत्पर्यायः । पञ्चम्यां पूजयेद्रागाननन्ताद्यान् मोरगान् । यावणी,स्ती (अवयेन नचवेष युवा पौषमामो घेनुकार प्रमजिता महापासकः४ गोमो । घोरं मर्पिय नवेद्यं देयं सर्पविधायहम्।" यवण "मक्ष प युक्त्यः कालः।। इति विकागेपः। इत्यए। डीए) यावपमामोयपुर्णिमा। यथा यायः,पु, (यि यये+"दिखीभुवीऽनुपसर्ग।" | "अनन्तं वासुकिं गई पद्म कपलमेव च । "पौर्णमामी नया माधी यावधी च नरोत्तम । ॥३।२४ । इति धम् ।) ययपम् । पाययः। तया कर्कोटकं मागं वृतराष्ट्रच गडकम् । एतांस्तु याशालान् वे नित्यानाह प्रजापतिः। इत्यमरः ॥ (यया, भःि।७।६। कालीयं तक्षकश्चापि पिङ्कलं मणिभद्रकम् । इति यादतत्वम्। "यात ययं यमयाय दिगं नायेन दक्षिणाम) यजेत्तानमितावागान् दष्टमुतो दिवं प्रजेत् । हक्षविशेषः। मुण्डी इति घोलकडिया इति र योमम्मधिनि, वि। यया। योदेवता प्रस्य | पुराणान्तरेऽपि। हिन्दीभाषा। सत्पर्यायः। मुण्डितिकार यायं विः। इति योगदादपप्रत्ययेन नियम अनन्तो वामुकि: पद्मो महापोऽय तक्षकः। भित्ता३ अवशोषिका४ यवणाप्रजिता मिति मिडासामुदी। कुनीर, कर्फट: गको घी नागाः प्रकी. परिवासी तपोधना। धम्या गणा। थायसः, पि, (येयम् +अ । “देविकाजिंग- तिताः"कपायत्वम् । कटुत्वम् । उपत्यम् । कफवाता- पति।" ०।३।। इति पादरचा पात्।। पाये। নিম্ন यमि भवः । रति मिहान्तकौमुदी मेयः पनो महापनः कुन्तीर: गपालकः । श्रायः, पुं. यणम्। अधातीर्घमन्ययेन ) वाकिस्तधकर्यव कालीयो मणिभद्रकः । नियन्त्रः रिताकुचीयनपतिवियपः। यया, ऐरावतो तराष्ट्र: कर्कोटकधनञ्चयी।" महाभारत।।१२.१।३। रखाकर। “আন্ন যুনাম আদাঙ্গী "पिचुमहम्य पवानि स्थापयेइवनोदरे। मित्खयश्चापि नदशीयात् यायक, पुं. (योतीति । शु+बगल ।) गावा- पिचुमई प्य नियम्य ॥ * ॥ मुनिशियविशेषः। काकः । इति विकाल्ड-हरिणयनानन्तरं गोणचान्द्रेण पः । (याश्यतीति । २+पिच +पुन्। नाम्यां शतमानादिराइमपः । अद्य - दूरधनिः । यथा, माघे । ११।१। मासिक पञ्चे पञ्चम्यां तियों "मणिशगदुरकाकुयाधिवकला: योपमुकदेवसम्म मपंभयाभावकामो परिततिमिमि राव मांगधा मागधाय) देवीपूजामई करिष्ये। इति महम्पा नांतरिवि । (यथा. पुराणम् । वृक्षे पूजयेत्। तदभावे घटेजले चादयारकं पनं जमा विधिजिम्। ] दिकं हला पदपावार देशम्पायनर्मचा') पाच बारप.पु. (यनाचरति न त कार्येति। दम्य प। पापडः। इति मंदिनी। (बरन पहने रति । य "यथे। मागान् ... २१८२।त्यप् । पदः । इति कामिया)[ननादिकं शासादिक्षादममामासर्गत चतुर्य-मासः । স্বাগযু ঘাবী দাবী মা যত দ্বমােন্ত fিa मानमः। (वा+पए।) तत्पर्याय बनेन दि. पूजयेत् । नमःरवाशिःशयम मम । भवनापा पूजयेत् । तिमदरबारनी। म निषिधः मोर याय नमः। परवरश्किो माम मोर-शाय नमः। हरपाधिारमलमनिपटादि-याय नमः। तपशाय सांनी मामयादवारः। सोनिमा महापमाय नमः । Fri मुग्यो मोरया मध्यमादया- नमः। मनिभदाय नमः । ४ भोरपतिपदादीमापतोमाणेदाप ममः शाय नमः। नार। मुध्यसनं प्राधम्। ममः । यी गयपुयायां पूजयेत्।। सभामा नवजातपसम्पवारि मई सापयेत् ब्राम्यो ... सव 4 . " . 1 - ·- - - श्रीसुण्डा inा, स्त्री, आत्मानं नियं मन्यते याति ममयः । रागमालायां तस्याः स्वरूपम् । रह-विवेणी अथवा तिरयनो २ गोरी केदारा वायचा .. ॥ (यघा, महिः। १७१ वर्णा स्त्रो। कोमनागी। पीतवम्वपरीधाना। मधमाधवी५ पाहाडिका पथवा पाहाडीह । वयोः यिमन्चा श्रीममन्यो मृषा. कौतुकानमन्ती सती नायकादभिन्ना सखी- पस्य पुत्वाः पूर्वोहमतदयतुल्याः। तन्मने धरिः") गणेन सह हास्ययुवामंतस्तनोपविष्टा १॥ अस्य रागस्य रागियोमहितस्य शिशिर उदाहे । इति कविकल्पद्रुमः (म्बा पर०हितीया मारवा अथवा मालवा। पस्याः गानममयः ॥ * ॥ भरतमते पदमरागोऽयम् । मेट) धावेट।), पिसा यिष्टा। पाइजातिः । अस्याः वरावलिः। प प ग पश्य रागिण्यः पञ्च । यया। सिन्धुवो १ । काफी त दुर्गादास म ध नि । अया यह पड़जस्वरः । हिमत्तौ २ ठुमरी ३ देगे विस्तार अति याता। व गया। इति कविकल्पद्रुमः [का-पवेनायां गानसमयः । रागमालायां तस्याः । विचिवा शिरइटो प्रयवा मोरठी ५ • भक-सेट । ) अग श्रीपाति योपोते। सरूपं यथा । वर्णवस्त्रपरीधाना । पुष्पमाल्य-तमते अम्याट पुनाः यथा। चौरमः । १. दुर्गादाम: धरा।नायकमेलनाधमेकाकिनीमस्तरखानोय. वोसारल: २ मामन्तः ३ गदरपः ४ राई- 1.स्त्री,(वयतीति विकिपचिप्रयोति विर २ तीया धनायीः । प्रन्या: पाडव- बरः ५ पटरागः ६ बड़ईमः ० देगकारः। २१५० पति सि ए दीधय ।) लक्ष्मीः । नाति:। अस्याः स्वरावलिः । प प ध नि ऋ| नेपां माया यथा । विश्या १ धाय्या २ कुम्भा र यया, यिापुराणे । ११८११३। ग। यई पडलस्वरः । हिम हितीयमहर-सुहनी ४ भरदा ५ धेमा मगर सर- 44 देवदेवम्य पती नारायण छ या दिवसे पवेन्नायां या गानसमयः । रागमती-ति नानामग्रीमत: संगी- १५४५५ । प्रत्यमरः। वेशरचना। गोमा। मानायां तम्या: रूरूपम् । वियोगिनी नारी। तम् । पिया, रामायणे।२।८४।१०। याधाना । थियोगजमन्तापेन दुनियोकरदा, पं. (यी: गोमा दागळे यय) शियः । : दिभिरायोः चियं पुचवयं गिरि: ") तातिहमा । एकाकिनी रोगद्यमाना बकुल- इत्यमरः । कुरुमाइनदेग। म सुस्तिना- Hai। सरतहषः। प्रिवर्ग: । सम्पत्तिः । तरतलापविष्टा चतुर्थी यमन्तरागिपी।' पुरस्य उत्तरपश्चिम यत्तंसे। रमि मचन्द्रः: (यथा--- चम्या: मभ्य गर्गा जातिः। पन्याः सरावलिः। (पधिविगेपः। यथा, दिवाया | 'म दातुं नोपभोह का प्रमोति रूपणः १ प ग म प ध नि । पम्या एहं पड्जस्वरः। ६८ थियम् ॥") ছুমান বালাবো নাৰ নাৰ- “দাদা মালবিঘীহছি। faar | उपकरणम् । विभूतिः । मतिः । इति ममयः । गगमालायां तया: पापम्। शिपियोपपिप्पाफर सीमामा) दिनो अधिकारः। प्रभा । कोनिः। रशिगुन्दरपुरपाकृतिः । कम्यचिम्मन मामय । श्रीका पदलालन.. (श्री सिप धरणि: Nafr: मितिः। ति सदरखावली! रसवमना ! मयूरपुणमिमा। पानमुन मादनं यद ) मसमिः। मग मार तामाता । अनि मिचन्दः । कामनम्। पता । योयनमदनमदमना । पुषमाant-माधवादिनाटक माना विम्या। हरिनामोषधम् । इति राज- ' देगा। पुप्पोद्याने न यो सम्पर मायनीमि: (यधा, तरपति प्रसायनामा ! निर्यट: । देवादिनार पूर्व श्रीशष्ट । सुमन रागराष्ट्र युता। वामपEVतमामन : 'मिरानु सामान पाप: योगा प्राय: कावः । यथा- पोटिका। पोगण महिनाकोतुमडा. पदसानो मनिनाम) "देवं गुरगुरणाम ऐच विवाधिदेवताम् । সন্তানহারাঙ্গা। নানা দেযৎ- শীগ শ খাস । गिद निवाधिकारांप योपूर्व मसुदोरयेत् ।। यता श्रीपमूर्तिसममूर्तिनिपता मामे 2र नि । रति समारतप्रयोगमारसनात् वर्ग पञ्चमोपासावरों। अम्मा पोहरजातिः। श्रीक्षन्दा7. (या y: गाभिन्दादिमा तिहाधिकारी या नरामा पम्या परावलि धनियमप। पा. पाः) मारी। निगोपाल योगदादि नाम: । न त यताबरः । रिमतो रितोयादि । निर:: भाग सति शि। ति मंस्कार- गानममयः । गगमादायां : परन्। बीयर कीifafaat: नया पर योगदानप्रमाण पत्र- याममती कोमलाहो । भोतमा परिवर..दिर fafakur- मई (पकारमाश्रियः । धामा । धरानलेपना । तपश्योरतापपद वा EME अपा. मोगमा । “ग को।" टा. हिना टा। इनममदतगुरा। दादा ! दिदाय र पाताम्") । यात्रा रोगमागनर Tre Career पं.र्षिय राममिः । १ सरदरिदमानमा निहिता भyan समासगरमामः । पर एELIनि माना:: THERE - ५.५ risfit friR सानि. मेरा मोट: या रित सुट । पENRITYA मार RECER IM५ पारaifenार पनि किसान ! : परबर भाप पुरमा ! हा! रार IFEARRIER: । Cam Ex. f If ... Rapterenान: EART AT: HER १३irgurle गा-::; R: Letteerin-rrrrr-fr पर - ! - - . - है : arr + rriticilitickers Pr::FREE:

·- - श्रीमूर्तिः ग्रीगमः यौरामः दक्षिणोई सहस्रारं पाञ्चजन्यमध:भ्यितम्। मेया निजनित मन्य मोष्ट मूगया। रसि मदममा गुला रात्रा दगाप सो सप्ततालप्रमाणेन वामनं कारयेत् मदा ॥८॥ शालग्रामाम पे नियमी मप विदागे। सतप वगया मदेथा मत्याः। कई दक्षिणतयक्रमधः पन व्यवस्थितम् । हिजा जनदायामा विभड़ो मधुरातिः । सातः काने महारानी गर्भ धसे मनोरम वामोई कोमोदी यस्य पाञ्चजन्यमधःस्थितमा मेशा ध्यानानुरूपेव योमूतिः गयौः । ये मामि मित प्रयु नयम्या गोमन दिने पमा पाकरा वामे पाखें तस्य व्यवस्थिता। अन्याय विविधा. योमध्यनागदिमूतयः । अतिपय समनग्न जातो राम. पर्य हरिः। स्थितो पाप्युपविटो वा सानुरागविलामवान् म प्रादुर्भावविधावपे नेप्यास्त तहिगेपतः । पुनश्वयनमयुला मा तिथिः मधुशामदा। प्रद्युम्नस्य हि भेदोऽयं श्रोधरति प्रकीयत नित्य कम्पप्रमटेडव मूर्तिजन्मप्रतिठयोः । यौरामनामी पोखा कोटिएमहाधित। दक्षिणी महायक कोमोदी सदधःस्थिता| विधि लेपितुं योग्यः म तु लेणियाप्रत पप्पिन दिन महापुम्य राममुग्यि महिला घामोर्ड नलिनं यम्य प्रधागा विराजते। इति योरिभक्तियिनामे १८१ विनामः । यलिकश्चित् क्रियते कम्मे सदापयकर स्मृतम् । पोकेगेति विजयः स्थापितः सर्वकामदः १. योयुम: शि, (थिया युतः ।) बमोविगिष्टः। उपोषण जागरणं पितृदिग्य तगम । दक्षिणोडे पुण्डरीक पावजन्यमधम्तया । श्रीमान् । नीयत्परुपनामः पूरे दातयोऽयमा मिन् दिने तु कायद्याप्राप्तिमभोपभिः। धामो मंस्थितं चक कौमोदी सदधाम्थिता योयुतः मि, (थिया युतः ।) मनोविगिरः। तम्मिन् दिन महापुणे राममंदिग्य मलित पानामति सा मूर्ति स्थापिता मोघदायिनी।। यीमान् । जीयापुरुषनाग्न: पूर्व दातव्योऽयम् ॥ अपेदेकारा पामौनो यावत् म्यादसमी दिनमा दक्षिणोई पाञ्चजन्यमधस्तात्त कुरोगयम् ॥ चौरमः पु. (थिय: रमो निर्याप्तः।) योयेष्टः। ननवम्बात् पुरुषो दगम्यां भोत्रयेहिचान मध्यो कोमोदी देवो हेतिराजमध स्थितम्। इति राजनिर्घगटः । मध्यभोज्ययंविधा दयाय दक्षिणाम्। पनिरुवस्य भेदोऽय दामोदर प्रति स्थित ॥१२॥ योरङ्ग पत्ता, को, देगविशेषः । मारपटन् इति । कतल्लो भवेतन सद्यो रामः प्रमोदति । पतषान्तु खियो कार्यों पद्मवीणाधर मे। भाषा । इति मादराजाम्यदी प्रसिद्धम् । यस्तु रामनवम्यान्त भुइले मो विमूटधी इति क्रमेण मार्गादिमामाधिपाः केशवादयो योराग'. पु. पड रागाणां मध्ये हतोयरागः।इति कुम्भोपापु घोरेषु पच्चले माव संमयः । हादश ॥ ॥ अथ सिद्धार्थसंहितायां चतुहलायुधः । अस्य रागिरयो यया, कुर्याद्रामनवम्या य उपोषपमतन्द्रितः । शितिमूर्तयः। "गान्धारी देवगान्धारी मासक्योयःमारवी। न ते माझठरे स्वयं रामो भयेत सः । “वासुदेवो गदागचक्रपद्मधरो मतः। १ । रामकीर्यपि रागिणः गोरागम्य प्रिया थोरामनवमी नाम पुस्यात् पुखतमयतम्। पशा' तथा चकं गदा वदति केशवः ॥२॥ माः इति गुत्वा मसंतुष्टः मनसः पुनरनशेत् । "गप गदा चक धत्ते नारायणः सदा।। इति सहीतदामोदरः विधिना केन कर्त्तव्यं वद मे कमलोय ॥ गदां चक्र तथा शत पद्म वहति माधवः ॥॥ विस्तारस्तु योगदे द्रष्टव्यः । अयोवाद। चन पद्म' तथा गडं गटाच पुरुषोत्तम: ।५। योरामः पुं (यीयुतो रामः।) रामचन्द्रः । इति । व्रतपुश्यंदिने मान्दा सक्का का निरामिषम् । पद्म कीमदकी शष्ट चक्र धत्तेऽप्यधोचजः॥६॥ शब्दरतावली । त्यता च योपियनं गयीत स्थहिले कुम। महर्षणो गदाशपद्मचक्रधरः मतः । ७॥ यौरामनवमी. स्त्रो, (थोरामस्य नवमी तञ्जन्म ब्राध्ये मुइर्ते चोत्याय छत्वा प्रातःक्रिया ततः । चक्र गदा पद्मगती गोविन्दो धरने भुजे ॥८॥ | दिनत्वात् ।) चैवगमनवमी । सा च श्रीरामय प्रात' साता अचिभूला सदस्य विधिनात गदा पन तथा घड्न चक्र विष्णुविभर्तिय: जन्मतिथि: ।। तद्वतकथा यथा:- प्रतिमाया घटे वापि पटे वा यन्वतोऽपि वा। चकमा तथा पद्म गदाच मधुसूदनः ॥१०॥! “पुरैकदा सुखामोन प्रमाण जगतां पतिम् । शालग्रामशिलायान्त तुलसीदलकस्थिता। गदा मरीज चक्रञ्च पद धत्तेच्युत सदा उवाच सहवागत्य सनकः सजितेन्द्रिय.. पूजा औरामचन्द्रम्य कोटिकोटिगुणाधिका। गम कौमोदकी चक्रमुपेन्द्र पामुदहेत् ॥१२॥ कोयत्या पूजनीयादी राजा चैव ततः परम् ॥ गरचक्रगदापद्मधर: प्रद्युम्न उच्यते । १३ । राजा दशरथेनेव राजा कोयत्ययापि या। पडनं पूजयेत्तव लक्ष्मणादीन् विशेषतः। पर कीमोदकी चक गई धत्ते विविनाम॥१४॥ कस्मात् कम्मेवशामधः पुचोऽसौ नगतीपतिः। पूजयेत् परया भत्या परिवारं ततः परम् ॥ गाचन गदा पद्म वामनो वहते सदा ।१५ ! दूर्बादलयामरामो विस्तार्य कथयस मे। ततो ग्रहांय दिक्पालांतदसापि च पूजयेत पद्म चक्र गदां गई श्रीधरो यहते भुजे ॥१६॥ प्रशीवाच। उधस्थ पहपके सुरगुरी सैन्दौ नवम्यां तिचा चक्र पद्म गदा महं नरसिहो विभत्ति या१७ माधु पृष्टं त्वया वत्म जगतां हितकारकम् । लम्ने कटके पुनदिने मेघ गते पूषित पद्म सुदर्शन शह गदा धत्त ननाईनः ॥१८॥। पुरा राजा दशरथः कौशल्या च समाहिती। निग्धं निखिसा पलायसमिधो मध्यादयो प्रनिरुहय मगदाग्रहपालसहजः । १८ जजाप मन्तदुर्गायाः शिवस्य च विशेषतः । हपोकेशी गदां चक्र पद्मशम धारयेत् ॥२०॥ तयोपेन तुष्टः सन् शिवः प्रत्यक्षतां गतः। राविर्भूतमभुदपूर्ष विभव यत्तिपिटक मा पद्मनाभी पर शपद्म चक्र गदा तथा॥२१॥ दशरथ उवाच ततो वाद्यादिकं लत्वा दद्यादऱ्या विधीयत । पत्र चक्र गदाचई धत्ते, दामोद: मदा॥२२० पद्य मे सफल जन्म पद्य में सफल नपः । मूलमन्वेश दद्याई भत्त्या पुष्पानिलिवयम् । गर चक्र सरीलञ्च गदा वहति यो हरि।२३। अद्य मे सफल चक्षुर्यतस्त्वमयलोकितः । एममष्टम यामेषु पटधा च जपाती। गह कौमोदकी पद्म चक्र को विभर्ति यौशिव उवाच। इतिहासकयां त्वा गोतनृत्यनिशा नयेत् । यः ॥२४॥ | किन्ते काम्यं महाराज कथयस ददामि तत्। ततः परदिने प्रात: मानं छत्वा विधामन। एताप मूर्तयो नया दक्षिणाधःकारक्रमात् ॥" 'दशरथ उवाच राम दूदिलश्याम भक्त्या भन्या प्रपूजयेत्। मस्यपुराणे। देवदेवाप्यपुत्तोऽहमिति दुःखेन दुःखितः । दक्षिणा विधिवत्वा ततोऽछिद्रावधाश्यता “एतद्देशनः प्रो प्रतिमालवणं तथा। चिरं विचार्य मनसा शिवाराधनतत्परः। भोजयित्वा ततो विप्रान् वयं पारणमारता रिस्तर मगनोति हस्पतिरपि हिजा:" इति हत्वा महादेवस्तमुवाच दयापरः।' यद शृणुयामित्य पुण्याई च विशेषतः । इति । | कुरु राजन् वगया सतम्ते जगतोपतिः वहुपुच्चो धनाव्यय अगले अद्धत्वमान यात्। सेवानिष्ठा : यीमा पावरविकाः। योरामनामा पुतोऽसौ कोशम्पाया भविष्यतित सग्राम वैरिसोइसा मर्वत्र विजया भवेत भाववादविनादानां यीमूत्ति वहु मन्यते । इत्युक्षा तं महादेवस्तयोरन्तहितीभवत् राजदार महाघोरे संग्राम भत्रुस ले । सनक उवाच ध्यारी ·- धूपः३ १६६ श्रीवली श्रीविद्या श्रीहस्ति श्यामरामस्तम्य रचाकरों भवेत् । पहलच। तत्फलं तेललेपनमत्वम्न कपिलत् | “बालार्कमण्डलामासां चतुर्बाहु विलोचनाम् | यः शृणुयाद्रोगी उल्लापः स भवेत् सदा परम् । इति राजनिघण्टः । पागानुशशरांयापं धारयन्तीं शिवा यये " पुचवती सा च पतिचित्तानुवर्तिनौ। योवाटी,स्त्री,नागपनीमेदः । इति राजनिघण्टा एवं ध्यात्वा मानसपूजादिकं कुर्यात् । पति सैदपदलनी सा भवेत्राव संशयः । पोवारकः, पु, (श्रियं वारयति कामयते इति । तन्नसार दो लभते वित्तं भीतो भवति निर्मयः। ह+णि+खुल।) सितावरणाकः । इति योनः j, (थोपटः बौप्रियो या सक्षः शाय- दानतपास्यस्य तीर्थसानादिकाः क्रियाः। राजनिघण्टः । पार्थिवादिवत् समासः।) प्रसत्यवृक्षः । इति मिनवमी-नाम-व्रतस्यककला-समाः। योवासः, (थियं सरलहाचं वासयतीति। हेमचन्द्रः विषाक्षः । यथा,- कर्म न दातव्यं न प्रकाश्यं कदाचन। वस+पिच+प्रच् ।) मरलहाथरसः। टार- "इये मास्यमिते पछे नवम्यामाभ्योगतः । पाय भनियुक्ताय शचयपि प्रदापयेत् । पिन् इति भाषा। तत्पर्यायः । पायसः २ हक- थोडचे बोधयामि त्वां यावत पूना करो- परतन्वाय विकत्यनरताय : यौवष्टः ४ सरलट्रवः । इत्यमरः। म्यहम्" नवनव्य यदीच्छेदात्मनो हितम् । तेलपर्णी : ग्रीपिष्टः । इति नटाधरः इति सिप्यादितत्त्वतन्त्रीदुर्गाबोधनमन्तः । तत् कथितं वरस तव हाव्रतोत्तमम् । यौवेशापति शदरवावली प्रस्य गुणाः। (वियोवंशस्थानस्यशभावतविशेषः। यघा, दं कुरुते मतया बोरामनवमीवतम् । "श्रीवासः सरसं पूतिः कुन्दुरुपन्यिपर्णकम् । पिशुपादादिकेशान्तवर्णनस्तोवे। २८ । पापप्रमुफ्तय अन्ते प्रधत्वमामुयात् ॥" सिद्धकः परमा मामी देवदारु मुरा नखम् । *वधयोहम-कान्त मधुकरगिकरण्यामल । श्रीरामभक्षितरष्ट्रियां अनसनकसंवाद सर्वेऽमी परमा लक्ष्मी रथोत्रा ध्वर- शाहपापः रामनवमीव्रतकथा समाप्ता। नायना:" संसाराष्वयमार्तरुपयनमिय यत् यिस सत् ..ति, (योपिद्यतेऽस्यति । यो+सिमादि- इति रानयनमः। 'प्रपये न लन् ।) लक्ष्मीवान् । इत्यमरः । भीमा-पन्चत् वीवेटशब्दे द्रष्टव्यम् । (थियो लक्ष्मया पसस्य इदावतः । इति माघटीका मनि- वाम: प्राययस्थानम् ।) पनम् । (यथा, रानेन्द्र नाथः । ५।१६) ता, स्त्री, (योविमिष्टा लता।) महा- ] कर्मपूरे । ४२ । योहक्षकः,, (थोरच एव । बायें कन् ।) तिपती । इति राजनिघण्टः । "श्रीवासो यशापदं सुमनसामप्यापदंसम्पदा भवस्य दावत्तः। इति विकावीपः । यसः,(योयुक्त वन वचो यस्य ।) विष्णुः। यवागाति गोचरं नयनयोः काश्मीरमीन (अब प्रमाणे माघे। ५ । ५६ । इत्यस्य शुचिविशेषः। स तु वचस्यशकवर्ण- ध्वन: ") टोकायां द्रष्टव्यम् ) नणालोमावली। (यथा, रघुः । १.१ विष्णुः । रति मेदिनी शिवः । इति शब्द-यौवष्टः,, (थियः सरलहनम्य येह नियाम:) भानुलिप्तयोयम नमीविभमदर्पयम् । रवावली सरलहाधस्य निर्यासः । तत्पर्य्यायः । स्तुभाषयमपांसारं विभ्राएं हदतोरसा ") यौवामा:, [म] पुं.यियं सरलहवं वासयतीति। "यौवेष्टो सचधूपय चितागन्धो रसायकः । । ईतां धनः । ति हेमचन्द्रः । सुरुङ्गामेदः। वम + णिच् + पसन् ।) सरलट्रयः । इत्यमर- योयासः योरमी येष्टी लक्ष्मीपष्टम्नु येटकः । ते विकायदयः वेष्टमारो रसायष्ट: चोरगीर्षः सुधपकः । उसकी नि], यौवन्सया: बौवभवत् चिद यौविद्यास्त्री. (यिया विद्या ।) महाविद्यायि-धूपास्तिलपर्णय मरलानोऽपि पोदय " यस्येति । योवसक+रनि:।) इहकावत-पः । मा त विपुरसुन्दरी। तस्याः पशि- तद्गुणाः । यः। रति हेमचन्द्रः केदाः अन्यवाहस्यमिया न लिखिताः। पथ "यौवष्टः कटुमिन र कपाय: सेमपित्तजित्। पसभा, पु. (यौवन विभौति। भ+ बीविद्या । तब मेरुः । मामाये । योनिदोपहनाजीव पधापामदीपन्न । कए।) विष्णु: । ति मधन्द्रः। "भुमिचन्द्रः शिवो माया ति: हयाव- पति रामनिघंपर: वयालाशनः, पु,विता त्वमरः ॥११॥२२॥ मादनौ। पपिच। बायको नाम चियम्य श्रीवासादनः पदन्द्रय यिन्दरा भदाणों मेररचते । "यौवामः मरम्मः यायः योवेटो पयः । चम्यनन्दमहापुरुषलाप तरोमादत - महात्रिपुरसुन्दा मन्या मेरसमुद्रयाः । बोवामो मधुरस्तिशः विधीयत परः सरः। कपः ग्रोपत इति मर्षम् । यौवसी । मकला भुवनेशानी कामेगी पोजमुश्तम्। पित्तनापासमूहांसिदररोगकफापरः । प्रतमधिविशेषः कौस्तुभवदिति रुपपदास: पनन सकला विधाः कथयामि वरानने । रघोऽयासंददोगध्ययकावरयएमपन।" न्यरमटीमायां भरतः । मन्यतस्तार्यकर्दोऽयं कलमध्ये मनोधने । रतिमापत्रयाग विमा:, (योषप्तः पदपि याय) वागमन पचवदामरानमयो चले। योयः पुं. (यिया ईमः।) वि:। (यदा, यणः। रति रक्षायुधः । (यपा, दामादनं शिवचन्दादां भिवान्तं मीनतारने। मुपदोध। इतायाम् ! HA दामराजमिदं मने पह दर्ष सर्य मोरना। "योचोधितरिमधितिदि. 'बसवराः पदं गत्वा ने हवः गुराः गाष्टिदो धरारोहे एन्द्रायं सर्व मोहनम् । मध्यास्य घोष रामन सिदा पहापास्य देवभिहाम: मांसदरः । यो सरकामध्य पितो दिएट. श्रीपसार रीस्तुभमदिदिरोगामितौर कामरामो भवेरिदिपेयं अपपिपी. मुपादमसापमतात् एस.') म्यम् ।') याः। पहिरकारः सूर्य कारः लेन औराम: निमदाबाद व:, (बिया युद्धोदरा:।) दिए। कदार पकार कारसहारमामाया दागमो. (शिया रमिनिटापः। भरपरम। मिशेरकार बदमकाराम मनाम :: बोरी.जा.(श्रीयुना दी) दमदः। रसारमालारमामायासियामरा योगदरkhe नत्यायः । बिरामीमाटो इटम सामहारान शरदशरसा स्वान्।) पदा र कटुपता दुरारोहमा महामानित विकिरीटिना गपाः। दुबम्पयन्सारमारा कामरामि पापा की,-- । - टीका . । -

·No text on this page.

·1 १०३ शिष स्लीपर्द पः 'लो. पृगफलम् । रति राजनिर्धष्ट: । पदम्। मिषति कामपीति जयदेवः । प्राप्ता- मोपटमिति शेषः ॥२॥ वि, माने । पायें कन्।) मनोपरख : यप्ययम् । मिष्यति उचं सता । ति दुर्गा- “धत्तूरेगडनिर्गुण्डौवर्षाभूगिपुमर्पपैः । [प] पं. (मणा मनोहरा त्वक् दासः । प्रलेपः मोपदं इन्ति निरोत्यमपि दामणमाला म्य ।) परमन्तकहरः । इति गमनिटा सिप, कमेपेाति कयिकल्पद्रुमः । (रा. पर० प्रमाध्यमपि यात्यन्तं श्रीपदं चिरकाननम् । मकर-सिट 1) अन्तःम्यरतीययुक्तः । क, मेष | मूलेन सहचरायाम्तालमियेण लेपनात्। रखे। इति कवि कल्पद्रुमः । (म्वा०-पर०- यति । इति दुर्गादासः । तानम्य फलरमी पाहाः ॥ ४॥ कि.-मेट ।)। अन्त:स्वतीयवर्णयुमाताल- सिपा, स्त्री. पालिनम्। विकाण्ड शेपः। मप्तनाम्यूलपवाणां कल्क तसे न याग्मिा। पादिः । १. माने। ति दुर्गाटाम: : नि:, वि. (निप+:1) नेपयुक्त्यम्दादिः। संमृष्टं नवपोपेतं मे वितं ग्रीपर्ट हरेत ५५ तक टोमध्ये। इति करिकम्पद्रुमः । भिवार्य कैकरूपान्वितपाक्यम् । तस्य लघर्ष शाम्रोटयरसनकायं गोमूचेग युतं पिबेत् । पटना पुरा..पर..प्रक० मेट ।) पास्यः यचा,- योपदानां विनागाय मेदोटोपनिवृत्तये: तृतीययुमादिः । क, प्रथयति । इति दुर्गा- "मिनिष्टमयिस्पष्टमेकरूपान्वितं वचः।" रजनों गुडसंयुखां गोमूवेष पिवेवरः । इति सरस्वतीफण्डामरगम् ॥ | योत्वं मोपदं दन्ति दट्ठकुष्ठ विशेषत: nen प.ति, (प्रययतीति । अथ + अच।) शिघिन्तः । मोपदं. सी.(बीयु हिमत् पदमति। एषो यीभविफलाचूर्ण पिप्पल्या मह योनितम् । था। जिधिनः प्रनाथः प्रयः ।" इति घटा- दगदित्वात् साध।) स्पोतपादादि। गोद मचौद्रं गोपदं निभात् चिगेवं लोपटं अवेला घर: (यघा. माघे । ०।६२) इति मापा । तरपर्य्यायः । पादयस्भीकम् २ । गन्धर्वतैनमिहां हरीतकी गोडम्बना पिबति । "नयगिरमिनपातमारा- पति हेमचन्द्रः ॥ (यघा, पा-सप्तशत्वाम् । स्रोपदविबन्धमयो भवत्यसी मप्तराग " दिव नितरां नतिमरिंमभाग:") ४८५1 गन्धर्वतम एरपड़तेलम् । गोऽम्बना गोमूवेग न्य म्लः । इति अयधान्वर्वदर्शनाए । “ययोपकारकं यत्र भूपणं यत् प्रकोपमातनुते। रति मोपदाधिकारः । इति भावप्रकाशः 1 खि, र व्याप्ती। इनि कविकल्पद्रुमः । (भ्वा. गुराणापि तेन काये पदेन किं सोपदेनेव ") तम्य कम्मविपाको यया। गोतमोऽपि काचिद- पर सपा-मेट।) पन्तःस्वरतीययुक्तः। र. पथ नौपदाधिकारः । तत्र ग्रोपदस्य विप्रसष्टं विशेषमाध। प्रतवागुल्वणो मुहुर्मुहुः मलन- पशनाखत् । इति दुर्गाटाम: निदानमा। याय जलोदरी दारत्यागी यूटमाची नोपदी घि, ऋ कयने । इति कविकन्पद्रुमः । (चा. "पुराणोदकमूयिष्ठाः सर्व पु च शीतलाः । इति मिताक्षगयां प्रार्यारत्ताध्यायः ॥ फुटमा- प्रात्म-मक. मेट् ।) पन्तःस्पटतीययुः ये देगाम्तं नायन्ते झोपदानि विशेषत: " प्यस्य सरापानसमत्वे नानुपातयत्वात् तत्क- तालव्याटि: । कत्यनं प्रशंमा । २. अशावत् । विभेपत इति वचनेनान्यत्रापि मोपदं भवति नन्यग्नोपदरोगयुकोन पराकवतं कर्तव्यम् । पति ह, माधते गुपिनं गुपो। इति दुर्गादाम: प्रति बोध्यते - मामान्य लक्षणमार मन्दादिमतम् । मावा, स्यो, माघ कत्यने प्रः। टाए।) “यः मन्चरोवंचपनो मुशास्तिः नौपदप्रभवः, पं. (नीपदयत प्रभवतीति । प्र+ प्रगंमा। (यवा, रठः । १।२२। गोषो नृणां पादगतः क्रमण । भू+प्रच।) पाम्रधः । इशि गब्दमाना। “नान मोनं क्षमा शलो त्यागे माघाविपर्ययः सत् ग्रीपदं स्यार करनेवकण सोपदापदः, पं, (नीपदं पहन्तीति । हन गुणा गुणानुवन्धित्वात् तम्य सप्रसवा व ") गियोधनासास्वपि केचिदाहु: ।” +डः।) पुत्रजीवक्षः। इति विकाण्ड- परिचर्या । अभिजामः । इति मेदिनी। तर विविधम् । वातिकं पैत्तिकं गेमिकक्षेति। शेषः । पाय,नि,(माध+स्यता) वाघनीयः। प्रथस्यः। मेषां लक्षपमाह। झोतः, नि, (बीविद्यतेऽस्येति । श्री+लन्। यया,- “वातसं मृष्णकचं हि स्फटितं तौयवेदनम् । रम्य लः।) लक्ष्मीवान् । इति श्रीलगम्द- "ौरविताश्वाधार्यमियाः साध्यास्तवभवन्- अनिमित्तानं धास्य बहुमो न्वर एव च ॥ टोकायां स्वामी॥ मुखा:" | पित्तज पौतमहाशं दाहन्वरयुतं भृगम् । मेषः, पुं, (निय+घञ्।) संयोगः । तत्पर्यायः । अति विकाण्डशेप मैमिकन्तु भवेत् निग्धं तया पाण्डु गुरु स्थिरमा मन्धिः २ । इत्यमरः । दाहः। प्रालिद्धनम् । (यथा, रतुः। ११।६। बोस्यप्येतानि जानीयात् सीपदानि कफी इति निषधात्वर्थदर्शनात् ॥on (यथा पार्या- "पाधितो भयविपर्ययोऽपि मे यात् । मतसत्वाम् । ३८८ । माध्य एय परमेष्ठिना त्वया") गुरबध महत्यच यम्मावास्ति विना कफात् “पुलकितकठोरपीयरकुचवलपमेयवेदना- शिक, को, (नियति ग्रहादीनिति निप+ भितः। "निषेः कर।"उया. ११२३ । रति कुः । कया- “वस्मोमिव संत्रातं कण्टकरुपचीयते । ঘীবীনদঘী যানি নানয় साटेमः ।) प्योतिःसाम्नमालपादिकोपः सर्वात्मकं महत्वन्तु वर्मनीयं विशेषतः । देव्या: हिः, पुं. (ग्रिप प्रालिनन + कु:।) मृत्यः। इति यत्पन्नाहारविहारलात. मिप्यतीति । निष+ "ग्याहरधानुमिति । मिहासकीमुद्यामुबादितिः पितः । इत्युः नतिं तवा मूरिकफस्य पुंसः । १४१ । रति पः।) शब्दालकारविशेषः । पादिकोपः। सासावमप्यन त सलिएं तम्य वचपादिर्यथा- विपउदाह । इति कंपिकल्पद्रुमः (भ्वा०-पर- मकराडकं वापि विषननीयम् । “वाधर्मदेन मिना यदयुगपदापपस्यः । सफा सेट। बावेट. 1) पन्तःस्वतीययुतः। योपदस्य चिकिया। निम्ति शब्दाः मेयोऽमावक्षरादिभिरष्टधा।" उ, मेपित्वा गिट्टा । इति दुर्गादामः: विष,पो य न वि च। इति कविकल्पद्रुमः । "नकनालेपनम्दरचने रल्लमोचणे: प्रभेदेन गप्दभेदति दर्शन काध्यमार्गवरी प्रायः नेपहरणः सोपटं सहपाचरेत् ॥१॥ नगरखते इति च न ये वाक्यभेदेन भिवा पि (दिवा--पर-सका पनिट) पन्तःस्थरतोय सिहायगोमावनदेवदार- गदा ययुगपदुचारणेन नियन्ति भिव- सुवादिः। श्री मेटा। य, निष्पति । ल, विसौपधमत्रयुतः प्रलिम्पेत् । स्वरूपमपडवते स मेपः म वर्षपद. पनिषत् । मालिइने त अनिवत् वि निटा. पुमवानागरसर्पपारा लिङ्गमापाग्रतिप्रत्ययविधिवदनानां भेदर स्ति। मेष थालिङ्गनम् । तच वाइम्यामैव करकेन वा कास्तिमिश्रिवन ! दष्टधा। कनेपोदाहरपम्। 44 अमाध्यमाद। क ·ર पवाद हो र .4 १ संप्रमा निम्तोमा मिnि 'नदिौराशिकामा एमालेबाद और गे. नाम परमात्मा Fairtगने तिरमा मदनमाला infrinादा रन । पटक-नि. (...." पर उन्माननायो विदा टोमानिसमा पारितोरियामानितरिक Irrfrai निमसि मुनिन्दादिमाक मो. (र...: rimirrrrr-मोरगा मारित दर :- एक रोमानिया दिई "पुरसमा... (Mrmदयां लामा निगमनाना मूपिणे रासादिपर टर. (र रोमादिदिलशाददाne गर्यो मार टपालने तुरः समाको पियामिरर'. पसार १३ परिकार प्राय। नरनार । शाहिदुन्दरीनिवनादिन्टुरेशादी.... rwar मिनिमोनिहेतु -१ वटसार.. Printer: मरिमोदतिक्रीिमति- सारा शरिलोमा मतिमान psi.. wwere मारय मारा ! २१ डिामा rrfarwar. शशिरमामा परमादेन ... मादिसामरिमोपदिस्टाग गर। भार मातारा तासानुसार नांदरिसिपकोशेरमान महान् सानोमोत गरी रुम्मा दिवाकर बनान् । सोनिदिदार पारिसमा "नारदर! पादाय वा प्रदान सिमित Priदितिम गई।' की दिएको उहादुर PERai दाद किरमानी दो शिरिषदिनुपरदोशन र दोषदे। पटाये नन निन्दा...' तिमिन्दारम शेयरिमुरिमार पनि बम रानिमामोदरम्हद पर!emiरदामन न बैंकिर तिवारि पारिवारिकादासा सरितारपरसदार। .. मानपतरराजिता ये दामार मन निररद. अदिसिदोरन्दनन्दन दारवादास दिसः पिन दिनरमपना। है।

·- १०५ लेना लेना प्रांत ममावखितम्वेष बोषको रमबोधनात् 181 मन्ना ७३ । इति ट्रयगुणात् संग्रहीतम् मधु १.३ पुराणमध १.४ नूतनमधु १.५ परमि प्रस्थितयासी तपको नेवतपणात मनाशकच्याचि यथा,- मेपोचीरम् १६ एष्ट्रीशीरम् १.० गतीन- 'म्य स्थानानि। "वधिले मृष्टभ पातलं विशोधकम् । दुग्धम् १०८ छागदधि १०८ हास्तिनदधि११. उसकलगिएकोमपाण्यामागयो रमः । भ्रमणं शुष्कमध्यच नष्कपदरीतको दधिमस्तः१११दधिमरः११२मथिततकमर१३ दो धागच निता च कफस्थानमुरः परम् "पिण्डारफमपमाञ्च रम्भाफलमपतकम् । भाविकटतमर१४पीटकतम ११५ पर- अरुतिकलवणम् । यथा,- वेगवारसिन्धुबारमनाहारमपानकम् । रमः ११६ हिनः ११७ नीरकम् ११८ गंभीरबहिः म्लानः स्निग्धयो महावतः। सहतं रोचनाचूर्ण मघृतं शुष्कमर्करम् । यासिका ११८ गकधन्याकम१२० कासुन्दी- बने जलाशयालोको ग्रेमप्रकृतिको नरःमरीचं पिप्पली गुप्कमाईक जीरक मत । पटिका १२१ हरिद्रा १२२ यमानी १२३ हो ययास्थिरत्वप गौरव कृयता बलम् ।" द्रव्याप्येतानि गन्धर्व सपा महरापिचा" गुप्कपिप्पली १२४ भादपिप्पली १२५ गपठो [मा शिरलोभय कफकम्माविकारसम् ॥" इति वनववत्त वधपण्डे १६ अध्यायः ॥७॥ १२६ पादकम१२० सर्पपः१२८ सिहाय:१२८ इति मुखवोध: अपि च । साम्पतलम् । तैलाभ्यः २ उप- पलाण्डुः १३० गुड़बक १३१ पवम् ३२ यय- प्रकरट्रप्याणि यथा- तनम् ३ मैधिरजलम् ४ वाप्य जलम् ५ कोप- चारः १३६ सर्जिकाचार: १३४ टप- भोजनानन्तरं मान जनपानं विना सपा। मतम् ६ नझरललम् . नादेयजलम् ८ धारः १३५ मगइः १३५ भरतपडल१० तनमन लिप्यतेलं म्रिग्धमामलकोट्यम् । सामान्योणोदकम् । विशेषतः पादशेपोणो नाजा: १३८ नानमण्डः १५८ पायद- गुपितायं तक पारम्भाफलं दधि । दकम्। पेपितवचामुम्तकमंयुक्तजनसानम११ गत:१४०यायामपट्टः स तु भयमगठ:११. यामगरातीय सुविधम्य नसेयनम् ॥ पगुरु १२ कुछ मम् १३ पत्रकम् १५ कको-मुन्यपः १४२ गगयपः स च दाडिमदासा. रिक नोटकचनानं पयपितं जनम् । नम् १५ पटी १६ दग्धभूमिनातगालि युक्रम यूपः १४३ मसरयपः १४४ दानन्य समनापकफ सुपकककटीफलम् । धान्यम् १० प्रतिरोभ्यधान्यम् १८ यवः १८१४५ पडयूपः१४६ शाम्यनिकयपः तु गातवानएवीप मूल मेपकारणम् । श्यामाकधान्यम् २• कोट्यधान्यम् २१ कालियापरतादितितमापमियितपदधि १० जनं प्रधान व मदीर्यविनाशनम् n n धान्यम् २२ चम्तिश्यामाकधान्यम् २३ चीनक- पलानयेष्टित कर्दम ने पिताद्वार-दानपदयेम पति मरेवतें प्रपडे १६ पध्यायः । धान्यम् २४ मुहः२५ मुकुष्टम् २६ राममाय:२७ वारपुरम्मतमादककटुतेसमतोनितममाः९४८ पिर । परमलम् १ पनूपदेगवारि २ मगरः २८ चषक: २८ कुनयः ३. तुपरी ३१ प्रदिग्धम् १४८ गातिपिटकम् १५. साम्य पिंवापानीयम् ३ पावनजनम ४ मामान्य नानागिम्मा १२ जनमंयोगिमामान्यगष्क मम १५१ पूर्णमा ५२ पदिरः१५३ एना१५४ गानिधान्यम् मापः । पतमीनतनधान्यमान नागेधपशाकम् ३३ हिलमोचीगाकम् ४ जालोकलम १५५ कपूरम् १५६ कट रमः१५० उपरनारोपमापन ८ কামাজ • হালীমান্ধ যীমুলা | দিন: ৫৪ লাগা? যে- फलम्योगावर ११ उत्पदियागाकम् १२ पूननवागाकम् ३० पलायथावम् जीयम् १८. मामतीयम् १८१ मक्षिका मध्यमकुमापदफलम् १२ पलायुफम्नम् २४ शायाम्३८ पारेरोगाकम • पूजाणाकम४१ पुग:६२ पप्रथम १५: यमपुप्पम१६ मोहनफ्लन् १५ लानम् १६ दीर्घपटो- पालदौगायाम् ४२ घणकपवमाकम् ४६ । पुमागपुयम् १९. पदारपुष्पा १६५ धापन। निका १० पसाबुनाडिका १८ पिएकानुकम्प कौरभगाकम् ४४ पोपणीमाकम् ४५ मा पुजा १६० पारनपुयानापमम् । परोपपनामलिनियाभ्यो .जातं विका-राष्ट्रवोगावाम ४८ पदमीमीयकम् ४० विभागरम १. विपना १६ যাহা • বিএম এলাকার যানাল ৪৪ রাবেয়াদাই ৫৫ पाटना १०२ गाम्पी १० परिसर शाकम २१ मधुकुप टिका २२ यावार- पारफनम् ५० कारफारम् ५१ को. एरडनला १०५ दारिका ११ फलम २६ हालाडिकाफलम् २४ चीरकम २५१ टकफलम् ५२ पटोलनाडी ५६ इपाट- विशाम्ना १०० मोर: १८ माल .. पककापायलम् २१ कापलारिख २० पक- नाडिका ५४ वायम् ५५ गूरणः १ देर-रात्र १८. दीपपुयी १८९ मिमी दिलम्सनावमव्यः २८ पाएरममाः. मूलम् ५७ सितम्माभ्यां सिद्ध मृनम् ५८ यदा 15 रानम् १८४ सदा । निगम सदाभाविकमARE रापुर मनकापुथम्५८ एवार्ष: मनपसम्पदामा १८१ पात्रः १८. ए. १८८ RAT पाटोमासा: ६४ मिलिन्दममा दाराहीकन्दमूनम्६२ पासपेयी सरमा मनः १८. सामन, fre मतिमाATRAI.पानमा दाहिमा मातुनुवाद निपारमता १८६ गाना: १८ पुट: १४ रममा re Amt. पिरजमीरम् १० पर्यन्ः १८ गपमानवान सामः १८. गरमा १८५ । समारः ५१ सालमा २ शिटीम पर 1८ पारम • अदनानम् दामो :८ १८. १८ परम ... ARR: SEART तिबदीपलम् २ मामयम् पकादिया.म.rae; २.२ : : efere. नारदरग १ पनम् पहिन्दुसम ८५ परदेशगम् १ मा ४ मि. PHerefore स्पिदधिमा गोराम ...... दुषित well are गरिमा. शहम ८९ fever TIRI..... मा माEि: ५ विहा: परिभासा fire Terferent भोर line:: TERE शासनाsayreineranार. oferrer: REETrtner मार - Fer. TAREERE म.seart trict, 3. Erriti Press Rgrer: are Figret Crime Part PEETH Trant Mere : RECEPTereleasence greer.. FREEnterprer:..::... - 7 -- ·गर:1.मा::दिपार .... A --"Timit fमामटेक प्राममा राप्रमाणावहाimr नोग श्वनिशा "वायत ममांमध भौमानि कवकानि च। स, [म] प्य, अनागतात्यमरः । कालि | कुकरनिशा । यथा,-- भूत, पंगिक वसभातकफनानिध)। इति माया : (यथा, रामायणे ।।१४॥३६॥ यस्यां मला निशि मानः मनिश ग्रंभातक, पं. (नेमा स्वसंवनजनितकफेन ) "सोमया सगन्तामिअनन्या च समेधित) पत्तयति नागयतीति । अन्न+विच + खना) मायेयम, को, (सः पागामिकासे येयो यत्र । इति सपि । वयार इति वदमाया। ममोड, 'नमो वमीय.येयमः।५।४।। इति खप []. (सानं पचतीति । प. लिहिदी भाषा तत्पर्याय:। बहुवारः३/ पच।) कल्याणम्। इत्यमरः। (यया, चण्डालः। यथा। मिपादासपच विछिनः । हिजकमितः ४ गेनु' ५ गीत- महिः । ४ । १८ । पति भरततवोपामितः (व्या. मा पनः । गोता . गाकरः ८ कर्बुदारक रसायममवाप्तासिमावस्या प्रत्यमापिसा)/ “गमाव पतिलाना नपा भतहमः १. गन्धपुपः ११. पम्य गुणाः। परमात्मा। भम्। इति मेदिमी। कल्याण- वायसामा कमीपाश शनः कटतम् ।रिमचम् मधुरत्वम् । कपायत्वम् । युटो, वि सपचः, पं. (मानं पचतीति। पध पादनम्। पाचनतम् तमिगनहरत्वम् । सत्रह मरें। इति कविक्रम्पद्रुमः ॥ (पा.- पक्षातः । इत्यमरः । गम्य मन्ना चामामोपमनरोधमणातिथिम्फोटमाम्ति पा.म.-मझ मेट् ।) वकारयुयायः । मायौ। तम्य धर्मो यथा,- बरामम् । कफकारकत्वचा इति राजनिघण्टा गाइति । इ सहते। सर्पो गतिः । इति "चहानमपचानान्तु पणामस्नगुषाः। विटभितम् । रुचतम। दुर्गादासः । अपपावाय कसंख्या धनं या मगमम् । पिनफापनागिलच। तत्पशफनगा। मधु. सगणः, . (गनां गणः।) कुकुरसमूहः। यथा। वासामि मृतपेलानि भिवमाडे की गतम् नितम । मनम् । गीतमत्वम्।। रारादेवयोरिमुमो स्याता पित्तहिते परे। कार्याय: ममनहार: परिव्रज्या । गरपतिमात्रप्रयाग। खापदन्डोस्तु वा । म त सगणप्रमतीनाम् । न त समयमम्मित ५ को पि, वि. (प्रेमन' गमनं कोपनं वा। इति मुन्धबोधव्याकरवटोकायर्या दुर्गादासः। व्यवहारी मियतेषां विवाद: सर्ग: सम्+"पापिनमय गमनओपनयो: (यया, हरिवंये भविष्यपपि।।१४। पत्र येषां पराधीन देयं यायिमाने। 1. सण पासिंगोता । "मगणानाम दृश्यन्त पिशाचा माम- रानी म विधरयुस्ते पामेथु मगरेषु च। • मममममा बरोपण प्यारणम्) भोजनाः ॥") दिवा चरेयुः कार्यार्थ चिडिता . गरम पापमोयम्। इति प्रेम. म. ड गत्याम् । इति कविकल्पद्रुमः । प्रयान्वयं गाव नियुरिति मिति :' rem वियन नियम (यथा. गम, १७ (भ्या-आत्ममक- सेंट) हो माग र मरत याया ... यहारयुबादी। पुन.पाठादाद्यो नेदमुबन्धः । वध्यामि TAMARHET बालाभिचारान। हितोतु हो । एक एयेत्पाठवलाहाध्य इति पाणडाम गपच: पमा मृतो areदिपनाना) नियमात्। ड, सचते। मचाते। 6 मागधायीगगेर मत ल्यायम यिन। जाने बामने। रतियषि पञ्च । रति दुर्गादास । तम्याग्रभवणे प्रायपि यथा- मा. पान...म..च-मैटगड, का गती। पमस्यते । मस्ते। इति | "प्रयामायिनामवमयोगादयमा NIAlliferaनम् । १. मठ, रविवपद्रुमः । (चरा पर.. म त बान्द्रायणं कुष्यात् नमा पी.चौeir रति दा. | मन मेंट) रोवचारयुयो पुन:पाठादायो मंदिनुभः । वयः पर्या. । क, बाध्यता रकमकपु. (सन पाल: कार्यो । रोजी रवि सोमंधात + ) मळयति गति किमपि मम्मलिमीतपस्विंगा- swier मा • . ( पानि या न्यथः । मम्बारमवारिति केचित् । ति तिम्तयोपायपाति रिट ११re भोशा दांदामः । रतिमानपाव mमरस: ब बनाया गठन - यांचि । ति पविभवमः । प्रघमायाम्सम्य प्रमाधि निशादियाधनम्। (पदन्तचरा पर...मेट वारयः। चाहानिन माम मपटा चौदाशेच मधात मिटयति नोष कुमित वदतोय: मा. प्रतिक्रम्य नाम्यहामि प्राषि साचो व मायने नावस्तु मप्यगमायने रति मला पटति निरामयाम स्यात् पायेन भनि। ri निराशाम भम्रपदलोलावं इत्या । मम्यममाम यध्य तो निगानुप्यतित्रम्य पाया इति दुांदामः। रति वचनातरदयमात पसत्कामना । "RTAE मायनो मम पात्र, पं. (एनी दाव agre) | जाने परस्पतिः । परदेशमा मनोपरा गनिन्दः । “नितालमा महाली मारदार पाता. ना. (मनी देव पानसात।) नामनियतिम TRATTET मोबाTER:: (.inREnagiriti Art: PRETITLETEमस रिवानामा आ Mataram Fri दोन दात्री...) म.(भिसासमात्नमान मिलम: पाnि from In मानदारी rrrrrrrr गर (मनिममner.in (ई EिIमुराना-माना। Titutमांगता समाधियाना । नमा if Rमामा मन . रति .... - - ·पृज्यः । इति मेदिनी सर्पः। १०७ प्रवाशुरः प्रवा गोयान घिरको गाम भाता। सफायाद-घरन् । “गमोऽवागगदाभिधायो। भाग पाचग्नोति को माध्यम इति दुर्गादासः । रोगाग्दिन्यासमवत् । इति मिापुगरे । यामध्य: मगर इति धातुपागयगाम् । ति गम, तु र म । ति कविकम्पद्रुमः (पदा.. T१४ अध्यायः॥ होकायां उडवलदत्तः ॥) पतिपत: पिता। पर..अम. मेट।) न, ग्वस्ति । र, वैदिकः । म:. पुं. (शुन: कुछ गर भोगभयगोनः) अन्यमरः । (यधा,- ति दुर्गादामः ॥ पास: शिवादमाना। "भमारे सलु मंमार मारः गुग्मम्टिरम् । ग्रामनं.की.(बम+माट।) ग्यमितम्। नियामः। कविले । गतो मई। शियायिकापट्टमः ॥ हिमालये घर: गेते हरिः गेसे महोदधी " पति मैटिनी (यद्या. किराते । १० ॥३४॥ ग-पर- मतपक मेट1) विनं ‘মানশিনীঃ करणम् । क, खमयति भाग बालकः । नयनिहितमियावधनयन्ती” • ॥ इति तकि दी:म्यो रत्यय रूपम् । प्रमः नगरी, पुं, (मसूय सागरण तो। “दशुरः म्पगंनम् । इति श्रीधरम्बामौ ॥ यथा, भागने ते दोन दुःपेन श्रीपतीत्यर्थः । तदस्यान । नया" ।।२१। इति पाक्षिक एक २।२।२८॥ अत्यपाठः । इति दुर्गादाम: । शेपः।) पयावगे। दिवचनान्तोऽयम् । "घ्राणेन गन्ध रमनेन वै रमं सो, (घमासे यदिति । मम विसे+ इत्यमरः । मायर गाड़ी रति भाषा ॥ रूपन या समनं त्वचय ।") मणि ध ।) दिदम् । इत्यमरः । ( यया, गाय:, . (मशरण्यापयामिति । मशर+ जमनः, पुं, अमिनोति । बस + न्युः ।) वायुः । कंगः ये ।४३ । २८. "राजनयात् यत् ।” ४ । १।१७। इति । (यथा, वृहतमंहितायाम् । ३४ ॥२॥ तितो यण वे गत्तें महारं पिधीयते । या।) देवरा । मालः । इत्यमरः ॥ (यथा, "इन्द्रयमवरुणनिति- घोत्तिष्ठति यः सभात तटत सभ्य जीवि कथामरिमागरे । १८१५७१ समनेगापितामहानिशता::") तम्) | ददी वेदेहदगेर राज्य गोपालकाय मः। मदनच: । इत्यमरः। थुः, पुं. (टु पो रिस गनिहायो: +“टिमोऽ- सत्कारतो पति: गजपर्यायानुगच्छते ॥") जमनाशनः, पुं. (मसनो वायुरगनं भयं यम्म। ।” ३ ॥ ३ ॥ ८८. 1 अथच ।) गोधः । इत्य- जयू, मो. (जागरस्य हो । प्रार+ शुर: । भर्पः। इति हारावनी । (यथा, रामतर ॥ (यथा. बधासहितायाम् । ३२ । १. स्योकारलोपय। ४।१।१८स्यस्य वात्ति- शिवाम् । १। २२५ । सययुम्वासोन्मादवरकासभवा अधिक- कोन्या आड उकारसोपर) प्रतिययोः प्रमः। “नगाद तं दिजन्मानं निमस्य बमनागनः ।") पीड़ा ") इत्यमरः । पाशडी रति भाषा ॥ * ॥ तस्याः नसनेग्नरः, पु. (जसन ईमरो यस्य ।) अर्जुन- ची, स्त्री, (नयतीति । ग्नि गतिको:+ मुषामि: समाविणामकारणं यथा सक्षः। इति गटचन्द्रिका प्रयतयित् । ठणा०४।०१।इति ईचिः। धग्मेव्याध उवाच। खमनोवमुकः, पं. (वसनाय उसकः । । ठीप ।) पोड़ा। इति मिदान्तकौमुदी । "मया ते दुहिता दत्ता पुचाथै वरवर्णिनी। अति गदरवावली र, वेगे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भा.पर०. मा च त्वज्ञार्यया प्रोता दुहिता नन्तुघातिनः ॥ सितं, को, (नस +4:1) खासः । यथा.- क. मेट् । वकारयुक्तादिः । वलति । वेगः प्रतोऽर्थमागतोऽई ते गई प्रति समीक्षितुम् ।। "सामन्तु ग्नमितं मोऽन्तर्मुखे उच्चास प्राहर: घिनिः । इति दुर्गादामः ॥ प्राचारं देवपूजाच पतिथीनाप तपंणम् ॥ भानो बहिर्मुखस्तु स्यानिवासः पान एतन: क, क भागे । ति कविकल्पद्रुमः । (चुरा० एतेपामेकमध्यन कुर्यनपि न दृश्यते । इतिहमचन्द्रः। मकर-मेट ) वकार युप्तम्तान्नय्यादिरन्तः तदग्इं गन्तुमिशामि पितृणां याहकाम्ययावसनः, पुं, (जस + बालकात् उगन् । धरान- गळतीयोपधः । क, बल्कति । भाषः कथ- स्वगृहे नैव भुनामि पितॄणां कार्यमित्युत । सक्षः। इति शब्दचन्द्रिका कुकुरगोड़ा म् । प्रति दुर्गादामः ॥ प्रहं ध्याधी नीयघाती न तु तमोकहिंसकः ॥ इति भाषा । १. वैगे । इति कविकल्पद्रुमः । (वा. पर०- मत्मता जीवघातस्य यदूदा त्वत्सुतेन च । सम्तनं, वि, (वो भयम् । सम् + "एपमोहः (का-सेट ।) यकारयुक्तादिः लद्वयान्तः । त्वमहत्वत संप्राप्त प्राययित्तं तपोधन: नमोऽन्यतरस्याम् ।"४ । २१.५ति त्यय- मति । वेगः शीघ्रगतिः । इति दुर्गादासः ॥ एवमुक्का म चोत्याय शमा नारी तदा धर। भावे व्यव्युली तट च ।) भविष्यवस्तु । इति त्तिः,स्ती,(शुन: कुकुरम्येव पराधाना हत्तिः । मा सुधाभि: समं नया विनासो भवतु कचित् शब्दमाला ॥ (यथा, भागवते । ११।। वा । प्रत्यमरः । चाकरी इति भाषा। शुन मा ५ सपा कदाचित् स्यात् या खy १२। व हत्तिः परपिण्डोपनौवनात्। इति भरतः॥ नीवतीमिपत्। "सायन्तनं समानं या न संग्रहीत भिक्षुकः । एवमुखा गतो व्याधः स्वराई प्रति भामिनि ॥" मक्षिका इव संग्रहन सह वन विनश्यति ") सत्यानृतन्तु बाणिज्यं न चैवापि नीयते । इति वाराह धादिसतहत्तान्सनामाध्यायः ॥. भविष्यकाले, की। रति राजनिघण्टः । या तिराख्यासा तस्मातां परिवर्जयेत् ।" मयूमशरो, पुं, (नयूरा मशरथ तौ ।) सय वस्त्यं त्रि, (खो भवमिति । मस्+ "एपमोधः इति मानवे ४ अध्याये । योकः । खरयोः सहोशिः। तत्पर्य्यायः । मशरी। सोऽन्यतरस्याम् ।।२।१०५ । इति त्य) 'सेवा तु दीनदृष्टिमन्टनम्वामितनननौन- ग्लोभववस्तु । इति शब्दमाला । 'क्रयादिधर्मयोगान शन इव हत्तिरतः बत्ति-मस, तु प्राणने। इति कविकल्पद्रुमः (अदा खा. [न] पुं, (नयति गातीति । मिगती+ कला तात्तां प्रचतो वाप्रपस्यनत। ति पर. प्रक० सेट।) "धकारयुलादिः। धनु, "मन् उनन् पूपचिति ।" उपा• १ । १५८। कुमकमा समिति लोक: नोवतीत्यर्थः। भाखमयुर्निगा- इति कनिन्प्रत्ययेन साष्ठ।) कुकुरः। तत् व्याघ्रः, पुं, (नो व्यानः ।) सिंपरः । यथा, “पार्दूलः पुण्डोकय होपी चाय सगादनः । धितस्येति । पञ्चतन्ने। चरान्। इति भट्टी। न विवसेत् पूर्व विरो-पर्यायः । "कुछ वा च भषकः शुनको मगदंशकः। श्वव्याप्रय तरतुप व्याड्यशापदः समोर 'न विनसेदविजस्तं विश्वस्ते नातिविक्षसेत् । कोलेयको रन्तिदेयः सारमेयो रतनयः । इति नटाघर इत्यादीच गमतमनित्यमिति न्यायात् गपः । “कुरो दीर्घसरतः सानो ग्रामगी नगरः, पुं, ( भाग अश्यले व्याप्यते इति । स्थिती साध्यम् । अथवा द्वादेगातिगणत्वात् वक्रपुच्छः गयालुः स्यात् धरला यम+शायराप्ती। उपा११४५॥ इति तव द्रष्टव्यम्। वस्तुतस्तु “पचादित्वादनिस श्रीपधादियोगितः या 45 ॥ र.. । अपि च। इत्यमरः॥ - ·। । .3 | "यस्तु समिति विच्छिन मप्राणेन पौडितः सुखद्रामेन सोऽत्यथै दु.खेनाङ्गप्रशाधना न चाम्ससिति दुःखाता मच्छेदरुजादितः। हिनस्ति न च गावाणि न च दुखो यता। श्वासः प्रवामः मृगयाकुगताना तु विसकटुः पुमानयम । | मामानीर्णनमामिमगोगनपाः। पामारदमागी दमानेन रिना इति मदरसायनी : रहाणंदविमाया उपपापोडयां गदा." शिवाय परिधीः मन् जन नागधिकः, चि, मगणेन घरतियः पग- रसि मममामसत्तम् ॥ .. मिता: परिमकाणो विक: प्रथया । गात् ठञ् च । ४।४।११। ति ठञ् । गणेन | पयामाधिकारः। तत्र निदानमा হিমান বিশিষী সিন घरति। खागणिक: जागणिको मगपिकः | "यरत कारलसादेहिनां मंप्रयता यिनियमविवादमा मधंग्राम याग गणिको । इति सिद्धान्तकौमुदी। सरेप बहुभिः मासो शाधिर्धाः प्रजायते। ममंदाजाति: अदमिदहना खादन्तः पुं. (शनो दन्त इव दन्तो यस्य ।"गनोसामस्य भेदामा । पीडितः। दधमान मिलना इपर्माचा । दन्तदंष्ट्रति 18 | १३७ । प्रत्यक्ष वाप्ति- | "मोनितमसुदभेदन पत्रधार मितापः पयपूर्ण नरः। विदेता टीम कीया दीर्घः ।)कुकरदनः । इति मिदान्त- भियते म महाय्याधि: मास को विशेषतः चितः । शिवगमेन विधि व म.' कौमुदी॥ पूर्वरूपमा समिति विनिवमित्यादिनपणयुमो या जानः, पु. (वां एवं। जन् + स्वार्थ पा) | माप तम्य इत्योड़ा शूनमापानमेव न । সাদিস বিশি: it , कुकरः । इति शब्दरखापली (गना ममूहः पानाहो पवेरप्यं गनिम्तोद ए च ।" इत्यर्थः । मारकवाय विविश्यमाम I': खण्डिकादित्वात् पत्र ।कुकरममूहे, को।)। संप्राप्तिमाह। तमनाममा वानपिमिका, स्तो, (खानप्रिया चिल्लिका।) “यदा घोसामि माम मारुतः कफपतंकः । "प्रतिलोमं यथा यायु योगामि प्रतिपटने । शुनकचिली। इति राजनिघण्टः॥ विश्वगमनतिम महम्मदागामकरोतिमः। योग गिरय मग्रमा ममदोर्य । मानौ, स्त्री, (यान लिया डीप्।) कुकुरी। स्रोतांमि प्राणोदकावबहानि कार्यकाका करोति पीनमन्तेन कर धुर्मुरक तया। इति शब्दरनावली. पूर्व प्रधानं यस्य सः। मिषम्वनति भव्यतो पती सोयगय मामं प्राणप्रपीडनम् । मापदः, पु, (शन इव पदं यस्य । “गमी दन्त- | विमार्गान् याति। मंकफेनमार्गमताम्यति सवैगन बम्पले मंनिसचते। रष्टाकर्णकुन्दवराहपुच्चपदेषु ।' ६४१३७१ | महाखासस्य लषणमाइ । ....। प्रमोई कासमानय स गच्छति मडुर। इत्यस्य वार्तिकोत्या दोघः।) हिंसपराति "यमानधातो यः गन्दवत् दुःधितो नरः। मणा मुथमानेन मग भाति दुःखितः। हेमचन्द्रः ॥ (यया, विष्णुपुराणे॥५१॥ उच्च समिति सवही मत्तम वानियम् ।- सम्यैव च विमोधा मुहत्तं समते सप्तम् । "बापदो.हिखुरों इस्तो वानरः पक्षिपञ्चमः।। प्रनष्टज्ञानविज्ञानस्तया विभातमोचनः ।... सयाम्योमते कण्ठः शाहकोति । श्रीदकाः पशवः पष्ठाः सप्तमास्तु सरीसपा) विहतात्याननो महमूत्रवर्ग विगीर्षवाक् न पापि निद्रां लभते अयानः . व्याघः। इति शम्दानावनी॥. दीनः प्रखसितं चास्य दूरात् विधायते भयमा पार्म तम्यावरझाति गयानस्य ममीरर। खावित्, [५] पुं, (जानं विध्यतीति । व्यध+ | महालासोपस्ष्टस्तु चिममेव विषयते ।" पासीनी लभते मोस्यमुणधवाभिनन्दति। हिप् । “नहि कृतीति । ६ । ३ । ११६ । इति उड्यमानवातः अहं नीयमानो वातो यस्य स उचिताचो लनाटेन लियता दीर्घः।) शल्यः । इत्यमरः ॥ सजारु प्रति | शब्दवत् शब्द यया स्यात् कोम गदस्तद- विणकाम्यो मुहः नासो मुड्यदायधम्य। भाषा। (यथा मनुः। ५।१८। बोधयितमाह। मत्तर्षभ इव से ससितो. मेघाम्युमीतप्राग्वातेः समसय विवईते। "नाविधं गल्यकं गोधां खगकूमंशयास्तथा। त्यन्वयः। सबका पानः पानाइयुक्त इति । स याप्यस्तमक: खासः साध्यो वा म्यायो भन्यान् पञ्चनखेवाहुरतुष्ट्राय कतो दतः ॥") यावत् । जानं शास्त्रम् । विज्ञानं तदयविनि- स्थित खाविदः (घ)प.मानं विध्यतीति व्यध + किए। ययः । विशीर्णवाक् सवलितपवनः। दोनः मंग्टन व्यथया समुदीर्य वयित्वा । "नहिनोति । १६ । इति दीर्घः ) ग्लानः । मारकथा माई- नासासावम्। तेन नेमणा घुघुरक पु शक्यः । इत्यमरः ॥ मजार इति भापा॥ शब्दम्। प्रायपीडका स्वाम: पु.(पा कुकरः अन इव वाहन यस्य 1) कई खसिप्ति योऽत्यर्थं न च प्रत्यारत्यधः। प्रपौडकम्। प्रताम्यति तममि प्रविशनीय भैरवः । कुक रवाहनत्वात् । रति केचित् ।। भाहतमुखसोसः कुगन्धवहार्दिसः । वेगेन जासयेगेन। संनिरुध्यते नियटो खामः पुं.(यमित्यनेनेति । जस+करणे ध। कई दृष्टिविपश्य॑स्तु विधाताच इतस्ततः। तीति चकः। संनिरुषते खास इति जना यहा खसिसोति । सम+"ग्याहाधेति। ३। प्रमुधन् वेदनातय शष्कास्यो रतिपीडितः । भणा पमुथमानेन । सुखं सखमियापुर १।१४ रति यः।) सितम् । वायुः । ऊ खासे प्रकुपिते उधासासो निरुध्यते । सते व्यथितो भवति। भयानःशय्यानिहिता" रति हेमचन्द्रः । तत्पर्य्यायः । प्राणः २ । इति मद्यतस्ताम्यतयोई खासस्तस्यैव इस्यसून पवाति पौडयति। उष्णचवा . राजनिटः । (यथा, साहित्यदर्पण | मधु भासपूई असते | पत्यमिति इत्यनेन तमको वातकफारय प्रतियोऽयम्। "खासान् मुश्चति भूतले वितुठति स्वमार्ग विशेषः । न च प्रत्याइरत्यधान खासमधः (अतिताक्षः शूनाक्षः। बलाटेन मालोकते ] करोति । भारतेत्यादि । संभया पाहतं | उपलक्षितः। अवधम्बते दोघे रोदिति विक्षिपत्यत इत. क्षामा भुजाः | यन्मुख स्रोतासि घत हो यो गस्त चास्य तमकस्यैव पित्तानुबन्धजनित • वारीम् ") ! माहितः। विपश्यन् इतस्ततो विकृतं यथा | स्वरादियोगेन प्रतमकसभामाइ। रोगविशेषः । म त बलवान् महापातकजः। म्यादेवं पश्यन् । अखासो निरुध्यते सासो "वरमापरीतस्य विद्यात् प्रतमकं तु तवर नाधः प्रवर्तत इत्यर्थः ॥ * ॥ जई खामस्वारि- उदावतरजोऽजीर्णलिमकायनिरोधः। "उम्पादन वा दोषोगजयक्ष्माश्मरी तथा। टस्य सक्षणमाइ। मुघतो मोहं प्राप्नुवतः | तमसा वहतेऽत्यर्थ गौतेयाश प्रशाम्यति। सामय मधुमेही हादरी पापमंजका। ताम्यतो ग्लानिं मान वतय जलासः चसन् । मन्जतस्तममौ चाम्य विद्यात्प्रतमझन पति नारदोत्रम् ] प्राणान् इन्ति । तस्यैवेति न तु मोहावानि. क्षुद्रखाममा । निहित स्वम् । म च हीनयत उपपातकन: रहितम्य ॥ * ॥ छिन्नमाममा "रूपायासोङ्गवः कोष्ठे नुट्री बोदरखनौहशूलरोगवणानि च । खासमाए। - । यथा- । . दौरान वात ·. - : १०८ श्वासः श्वासः श्वासः भोजनपानानां निरुणडाचितां गतिम् । स्वरवर्णपदो द्वेष जठराग्ने य दीपनः । इति गागडे वामरोगनिटानं १५४ अध्यायः॥ द्रमाणां व्ययाचापि काचिदुत्पादयेद्रुजम् । नामाभागोंगुडख्यातो भिपमि: मकन्तमतः अध वामरोगस्य कर्मविपाकः । ध्य उक्तो वलिन: सर्वे वा व्यक्तन्तक्षणा" इति भार्गीगुड़ः ॥ "स्वासरोगो महानुयो देझिदेहावघातकः । : अल्पनिदानलिङ्गः। उटीरयन् कई- "रसो गन्धी विपञ्चापि टपञ्च मनः शिला! | कर्मणा न भवति तन्मे निगदतः शृणु । छन् । दुःखः दुःखप्रदः । सर्वे महाबासा- एतानि कर्पमात्राणि मरिचं चाष्टकर्षकम् ॥ महोईच्छिन्नतमकक्षुद्राभेदोऽस्य पश्चधा । ऽपि ॥ वामानां माध्यत्वादिकमाइ । कटुवयं कर्षयुग्म पृधगत्र विनिःक्षिपेत् । नासः मंजायते नृणां पृथक् कर्मानुमारतः ॥ द्रः साध्यतमस्तेषां तमकः स उच्यते । रस: वासकुठारोऽयं सर्वशासनिवारणः ।" यस्तु यन्न ममासाद्य पशुजासं निरुध्य च बासा न सिध्यन्ति तमको दुर्बलस्य च ॥ स्वासकुठारोरस: । इतिखासाधिकारः । इति । इन्ति खादन्ति वातञ्च महाखासेन गृह्यते ॥१॥ प्राणहरा रोगा बहवो न व्वरादयः । भावप्रकाश: an अन्यच्च। पौराणिककयामध्ये यस्तु वाचान्यया भवेत्। । यथा वासहिक हरतो नीवमाशु ते॥" | "विभीतकस्य वै चूर्ण समधु वामनाशनम् । स ऊहवासमासाद्य दुनोत्वहरहनिगम् ॥an नामम्य चिकित्सा पिप्पलोविफलाचूर्ण मधुसैन्धवमंयुगम् । निपिडदानग्रहणात् छिन्नम्यासेन ग्याति ।। मिहिकातरं प्रायः स्निग्धःखदैरुपाचरेत्। सरोगबरखासशोपपीनसहद्भवेत् ॥” मर्त्यः शास्त्रार्थनिर्णीतवाक्यं यो दूपयत्वपि । लिवणलाभ्यां तेरस्य ग्रथित: कफः ॥ इति गागड़े १८८ अध्यायः ॥en ] पोद्यते तमकखामः क्षुद्रपाकम्य विघ्नतः ।।५ मो.बिलयमायाति मारुतयोपगाम्यति। तस्य पुरायोतनिदानं यथा,- परत कर्मतो देहि नरकेषु विपच्यते ॥ ग्धं नात्वा ततयेनं मोजयेश रमीदनम् ॥ धन्वन्तरिरवाच । नरकान्ते पुनधियोनि शूकरवायसीम् । मंगवेरम्य मानिकेण समन्वितम् । "प्रयातः सामरोगस्य निदान प्रवदाम्यहम्। | पृथक्कम्भवशादयोनिं गत्वा संग्राम्य तप्यते । पयेत् श्वासकामनं प्रतिभ्यायकफापहम् ॥” कामवद्या भवेच्छामः पूर्वी वा दोषकोपनैः । मानुषत्वमनुप्राप्य पूर्वोतनोपग्टद्यते । विरमादकम। प्रामातिमारवमधुविषपाण्डन्नरपि । गुत्वा तूयन्तु कदनं सामरोगसमुद्भवम् । म्यं विमीतकानां अस्थि विना साधयेदजा-रजोधमानिलम्मम्मघातादपि हिमाम्बुना ॥ प्रणम्य भरतः श्रीमान् मगंधाचमुवाचह ॥ मूवे। तुट्रकम्तमकग्छिवो महानईच पञ्चमः । रानोवाच । समवले हो नीढ़ी मधुसहित स्वासकामनः कफोपरदगमनः पवनो विजमास्थितः ॥ हासकम्मंचयं चैन दानेन नियमेन च । पमूली गटी राम्रा पिप्पली विश्वपीष्करी प्रागोदकाबवाहोनि दुटरोतांमि दूपयन् । कृतेन मुक्तो भवति तन्मे वद प्रसादतः ॥3 गतामन्तकीमार्गीगुड़ चीनागराग्निभिः । उरम्यः कुरुते खाममामाशयममुद्भवम् ॥७॥ भृगुरुवाच । गगू विधिना मिना कपायं वा पिवेबरः । प्रापं तस्य हृत्पानशूनं प्राणविनोमता। हाटकों कारयेनमूति भत्तया वरुपयातयोः । महदग्रहपा तिकिाकासप्रशान्तये।" पानाहा गर्भदय तवापामीत भोवनः। तामपावोपरि स्वाप्य तत्पावं कनमोपरि। मिनको भृम्यामलको। प्रेरितः प्रेरयन् क्षुद्रं स्वयं मममन्नं मरुत्। राजतं कारयेत् पागं ध्वजय पलहयम् । दशमूलम्य वा काथ: पीकरणावर्णितः । प्रतिलोमं शिरा गच्छेत् उदीर्य पवनः कफमा वामदक्षिणतो मूत्तिं मपागां गन्धदीप: । मकामप्रगमनः पार्यशूलविनाशनः । परिग्ध गिरोग्रीवभूमपात्रे च पौड़यन्। वायोध्वं जसमायुतां गन्धमात्यपरिष्कृताम् । भाकुन्दगिरीपाणां कुसुमं पिप्पलीयुतम् । कासं धूरकं मोहमरुचिं पीनस मृगम् ॥ वरुणम्यापमध्ये तु कुऱ्यांदायोः प्रपूजनम् ॥ पला तण्डन्नतोवेग पोला नाममपोहति । करोति तीव्रवेगव वासं प्राणोपतापनम् । न च सामं विनाकामस्तच्चामः कामतोपिया रानीमहीपधफणाधनपुष्कराणां प्रभाम्येत्तम्य वैगन निष्ठतान्ते च सुखी। तम्माय पृच्याविमो मुम्बक वायुयंगत पय ॥ चूर्ण गटोमरिचयोय मिताविमियम् । रुच्याच्यान: ग्वमिति निपण: स्वास्था- वा काग्योमं यरुगणे तिमन्ततः । फोधन पीतमगता पपपमूम्पा मिति। तदितिलयवः महमं या महितः। नाम वाहेन विनिहन्ति हिघोररूपम् ॥ उच्छ्रिताक्षो तन्नाटेन विद्यता मगमार्तिमान। वायोम्तिलय. काय्यं मनोवाति मन्यतः । चमूली तु मामान्यास पित्ते योल्या कनीयसी विशुष्काम्यो महः जास: कांधल्याणं मवैपयुम्। मादरं मानणं पृज्य वसामान्याहतादिभिः । हती मारति दया मेव दया कफेऽधिक। मेवाम्ब गीतप्राग्वातः नेपालय विपते । कोपगमयाबीन माधगाय निवेदयेत् । कुमाळशिफाग पीतं फोन धारिया। स याप्यसमका माध्यो नरस्य दनिनो भवेत् । मक्षिणच नमानि दत्वा मायां पटेदरः। गोन गमयति माम कामसापि सुदारणम् । वरमृर्घायुतः गीतैः शाम्येत् प्रतमकम्तु सः। ॐ नमः पाशमते तुभ्य घजातिपतये नमः । हरिदां मरि द्राक्ष का राम्रा गटी कामम्ममितविधियममधेदराजादितः । जन्दाधिपतये तुभ्यं वायो मयंजनप्रिय । गुडम् । मम्मे दमूर्यः मानाहोयम्तिढाइनिरोधदान् । गुये टायने दानं घरपायो त रामती । करसनं निहन् इन्चात् मामान मापहरानपिः धाष्टिः प्रतादम्तु मुघनकनीदनः । सामफामी यातां प्रीती गरियो । गत मंग्रा भाग्यांस्तु दगमूस्थास्तथापरम् । गुष्कास्यः पनपन टीनो नट्यायो विपतन: । पृर्वजनविपाटी ग्रामझामो पदारपन। गगनकीनार परेशावि चतुगंधि मरतामहना दीनी नार्दन समिति पयन् । मप्रिययामि मुहर लामादतः । पादारीय हरित रमे पानिपीडित। उस्यमान: मंरक्षो मत्तम मानिस मादा माधयं नदा दिगर्दवानुमायां मि! पानीपपानां पृतां गुड़ग्य त्वमयां ततः। মালম্বিয়া বিয়ালন্যবস:। बमातरं हतं मिनर्भानुमोदित पुनः पनु सपनायायरत्वमति तत् । पर ममादिपनदहमवपर्दा सिमापार । पतः परं प्रयुमीत यदा मोती। च मनम्नस पट एमानि दिनिधित् । पकरला मुन्न गिरोभिरका सामनामा परी दाद तान्न : बिष्ट नभए पममा प्रदायक । दो टीमुद्यमित्यर्टन च प्रत्याराला यधारं कर्यपुग्न मंतित:: । पजामा टास्नु । मेमारतासमोर हामा। सननिमा दागंदा Elers भएदमामको सेम्बाईना। परंही भानमहिला परितः शिन्। पामार्ग पदनाम ! सामं द्वारा जाम मनमानंद दिनीनगरमा भिमान रामगुरहा। पनि भिरका.." रिक्षामा - - +7 ·माह। . ८ । इति गावड़े १०५ पध्यायः। | गिरिकोः मितायाय मूतेन परिलेपितम् वित्री, स्त्री, (हिन हन्तीति। धन्वन्तति डीप) पोतपर्यो। ति मन्दधन्द्रिशा शिव शिवत्र विवन्नी छाहारण सन्तप्यं हिजञ्चापि प्रजापतिम् । अथ लाष्टिसाम्यात् कुष्ठभेदत्वचा मित्र- "कायः मयाकुचीचूर्ण धात्रीपरिमा होमनानेन दानेन मुक्तो भवति कर्पतः । गोन्दुकुन्दप गित्र में पितो नि। मादरं माधवं नत्वा सन्तयं हिजपुङ्गवान् । "कुष्ठ कमम्भय निर्व किनामचारुणं भवेत्। मयितेन पिपूर्ण काकोदुम्बग्वन गुजम् । खात्वा कलसतोयेन मुन्नो भवति मानुषः निहिंष्टमपरिमावि विधातूवमययम्' संता धर्ममयी म्यासमागी. इति भृगुभरतोलखामकामकर्मविपाकः। कुष्ठ कसम्भवं कुछ म मा एकमतुल्यः मभयो मथिते निर्जन बिलोडितं दधि । तर अपि च। निदानं यम्य तत्। पिवम्य भेदानाइ। मलयुक्त धम्तयुतं दधि ॥५॥ "पिशुनो नरकस्यान्त जायसे जामकासवान्। किलाम चारु भवेत् 1 सितमेव समामा- "दिग्भ्य पलान्यष्टो मोमराम्या पाया हतं तेन प्रदातव्यं सहस्रपलममितम् ।": ययात किलासमरुणं भवेत् इत्यन्वयः। ननु | त्रिफला पिनुमा दागदाध्यय पट। इति शातातपीयकमाविपाकः ॥ कुष्ठस्य निवस्य को भेदा इत्यत पारा निर्दिष्ट- पृथक् फलान् ममुहत्य मिहिकायाः पनाय सामकासः, पं, (वासयुक्त: कामः ।) खासयुक्ता- मपरिसायोति । खियमपरिमावि भवति जनाटकइये माध्यं यावत् पादावगेविन कासरोगः। खासजनककासः। यथा कुष्ठन्तु सायि प्रयच विधातूवमययमिति | काथ्यमानञ्च महम्नी ताम्य विपाचयेत्। “काममहा भवेच्छास: पूर्वी या दोपकोपनः। वयोधातयो वातपित्तकफास्तेभ्यः पृथगभुतेभ्य चतःपलं मोमराज्या: पदिरम्य पन तया। इति गारुड़े १५४ पध्यायः॥ | उमयो यस्य तत् । अय च वयो धातवी रमा | पटोलमूत्रिफलायायमाणा दुरासमा। अन्यत् वामशब्दे द्रष्टव्यम्॥ मोसमामि संथयोऽधिष्ठानं यस्य तत् । कुष्ठ कपाहें काटकच्चापि । वासकुठारः, पु, (खासस्य कुठार इव सवाशकः माविपातिक मर्यधातुगतच भवति इति पलहयं कीपिकप्य सहम्याप प्रदापयेत । खात।) सासरोगस्य औषविशेषः । यथा,- भेदः दीपभेदेन सभेदमार। सिई सपिरिद विन्यादा पानमम् । "रमो गन्धो विषञ्चापि टणच्च मनःशिला। “वातादूचारुण पित्ताताम कममपत्रवत् । अटादयानां कुष्ठानां परम वै सयौषधम् । एतानि कर्षमावाणि मरिचच्चाष्टकर्षकम् ॥ सदाई रोमविध्वंसि कफातं घनं गुरु " सोमराजीतं माम निर्मितं ब्रह्मचा पुरा। कटुवयं कर्ययुग्म पृथगत विनि:क्षिपेत् । सकण्डूकं फ्रमात रवं मांसमेदाप चादित्। लोकानामुपकाराय रमः खासकुठारोऽयं सर्वनामनिवारणः ॥" वर्णेमैवेदमुभयं कष्ट' तच्चोत्तरोत्तरम् ।" इति भावप्रकायः ॥ अरुणमौषमोहितम् । कमलपत्रवत् इत्यनेन | "महोयधं महामेदा निम्यपवापि सर्वगाः। वासप्रसासधारणं, ली, (सामप्रवासयोर्धारण | मध्ये तमन्त लोषितं बोधयति । मनःगिला च सिन्दूरं - 'य1) प्राणायामः । इति हेमचन्द्रः । "धनं पुट क्रमाद्र मांसभेदःस चादिशेत।" इरिने हरितालभ पिफना पीतमयकान्। मामहतिः, स्त्री, (खामस्य हैतिरिक) निद्रा। तथा च घरकः । एतानि ममभागानि विपाहयानि योजन इति हेमचन्द्रः॥ *प्रर्ण रतगे वाले नाम पिसे पलङ्गते । सपिपर पलान्य टी देवदारसं गभम् । खामारिः, पु', (जामम्य परिः ।) पुष्करमूलम्। खेत मे मणि मेदास्ये शिवं कुठं परं परम् ॥" | डिगुणं विगुणं घोरं गोमूव चतुर्गुणम् । इति राजनिघण्टः ॥ पति तामपावे तु सस्थाम्य शनैमदग्निना पहे। स्वामी, [न] पुं. (खासयतीति । बम + णिच् + | उभयं विविधमपि जिवं वर्णेन ईडगेव । परणं चतुर्भागावशेषन्तु सकरुफमवतारयेत् । णिनिः।) वायुः। इति शब्दरतावली साम्र वेतच दोषभेदात् । विविधं दोपज | पग्नी चिप्सन्तु निःशब्दं जलमुल विचक्षण (दामोऽम्यास्तीति । इनिः।) ग्लासयुक्त, निपजच्च । तथा च भोजः। अभ्यङ्गपानयोगात्तदाश सर्थान् गदान् प्रदे: • (यथा, मुगुते । १।२। "खिनश्च हिविधं विद्याहोपनं प्रण तथेति ॥" अष्टादशाना कुठाना दद्रूणां खिविणा तदः। “वामाचारा रुदन्तय ग्वामिनी विरुतेक्षणा: खिवं साध्यममाध्यमाह । दुष्टनाडोषु मानां साक्षिणा कौटिनांतर याम्यां दिगं प्राप्नलयो विषमैकपटे खिताः। “प्रशुक्लगेमावहलमसमुष्ट मिथो नश्म। पसमावपरीता ये ये च त्यसभिषधि वैद्यं य उपमपंन्ति दूतास्ते चापि गहिता: ॥ | अनग्निदग्ध माध्यमिव वज्यंमतोऽन्यथा ॥ सच यहवियुताना योङ्गानां विशेषत। मामरोगयुक्त च वि। यथा, तवैव । । । ५१ पवहन तनु । अन्यच्च । मधातुगते कुष्ठे पतितशिरीरम् । मेहस्ति विना केचिदूईयाधय शोधनम् । “गुयपाणिमनौठघु नातमम्यचिन्तनम् । घरायतधोयाणां तया सर्वाङ्गवासिनः मुटुमावता येष्ठ सामिनामादिन्ति हि वर्जनीय विशेषण किलासमिहिमियता पानेऽभ्यने तया नये बस्तिकर्मणि निवर' शि,टु ऐ पो दर गतिवः। इति कविकल्प- | मुच मेहनं भगच्च। तलमत्र पादतनम्। सप्तरावप्रयोगेण सम्बंकुष्ठानि नाशयेत् । द्रुमः ॥ भ्वा०पर सकल-सेट।) तालव्यादिः। मयुसेनान्ते जातमिति मामान्यतो निधि- हिमताहपयोगेण पूर्णचन्द्रनिभाननः । टु, मयथः। ऐ, गूयात् । पो, शूनः । स त्वात् ॥ पथ निवस्य चिकिक्षा। जातकेशनखश्मनुभांति पोडशवर्षवत् । भवत् पग्मयोत्। इति दुर्गादामः ॥ “विभीतकवड मलपूजटानां पननसहितं माक्षात् सोमयविनायन । पिस, सपा शौक । रति कविकल्पद्रुमः। पार्थन सत्वा गुडसंयुतेन । एतदष्टतं महायेष्ठ भार्गवेशावतापितम् (मा. पाम.-पक- मेट्।) वकारयुक्तः। पवलगुजे बीजमकरोति मनुथाणां हिताय सर्वव्याधिहर पाम। ल, पवितत् । पा. मितितं शित्तम्। 6, मिवापि सावपि पुण्डरीकम् ॥" महामार्तण्डकमिदं तं सतत प्रामादः। इति दुर्गादामः। मलपू कटपरी। भवलगुजः वाकुची १॥ मित्र, को, (तते रति । वित मौकोन | "कुडयावलगुजदोज हरिताल तच्चतयांशम् । अपि च । "म्फायितश्चिश्योति । प्रणा. २१३ । ति मनःशिला तालकार्दा गुनाफनमग्निमूलच“धाचीखदिरयोः कार्य पोखा प रक) श्वेताष्ठम्। तत्पर्यायः । कुष्ठम् २॥ मूष गवां पिष्ट सवर्णताकारकं खिवस्या २ गजेन्दुधवनसिन इन्ति पूर्ण न संप्रयः ।। इत्यमरः : मम् ३ वम्। इति नहीका "शिवकुष्ठ प्रजस्यस्त पशाईनाधिकेन वा। (बत्राभागो।।१८। "जपतारमहरिया परमधयम्। गिरिकी नौसापराजिता । पिरं नातं प्रिदायांना विविधतुम्तमाः) मोके।३। विकुटी इति भाषा: . - ॥ प्रतिभाषाका ·- - अन्यञ्च। श्वेत: प्रवतक पवे तक , [न] वि, (जिनमस्त्यस्यति । जिव+ | अष्टाविंशतिराग्याता धन्ते कलियुगे प्रभोः ॥" चान्द्रो २० चन्द्रपुष्पा २१ प्रियदरी २२ 1) खिवरोगयुक्तः । यथा,- इति कीम्म ५० अध्यायः ॥ * नाकुम्तो २३ दुर्लभा २४ राम्रा २५ । अम्या वी वस्त्र डा रमन्तु चोरी लवणहारक:n"| रानविशेषः । यथा,- गुणाः । रुच्यत्वम् । कटुत्वम्। डपणत्वम् । इति यान्नवल्करः । ३। २१५ ॥ ब्रह्मोवाच । कफवातनाशिलम् । चतुष्यत्वम् । दीपनत्वम् । ङगोलेर । इति कविकल्पद्रुमः (भ्वा०- बेताभिजनसम्पन्नः सत्यवागनसूयकः । रमनियामकवच । इति राजनिएरः . •-प्रक० सेट ।) वकारयुक्तः। इम्विन्द्यते। त्वयाधीतं हुतं दत्तं गुरवः परितोपिताः ॥ जन्दते पुण्डरीकम् । इति दुर्गादाम: । न ते दत्तं हिजेभ्योऽन्न कदाचिदि बुभुक्षिते । "ग्वेता क्षुद्रा चन्द्रहामा लमणा क्षेवदूतिका! की, (ज्वेतते इति। खित+अच् । ) | तस्मात्तोबेह मंजाता क्षुधा ते नृपसत्तम । गई भा चन्द्रमा चान्द्री चन्द्रपुप्या प्रिय हरी। म्। इत्यमरः ॥ अवदानादृते पंसां न स्यात्तप्तिर्महीतले । कण्टकारी सरा तिता कटुका दीपनी लघुः । (जेतते इति । ग्वित शोलो+पचाद्यच् ।) सर्गे वापि तथा नाव निं ततोऽधिकम् रूपोणा पाचनी कामवासन्वरकफानिलान् ॥ वर्षः। छोपविशेषः (यघा, महाभारते। इति वडिपुराणे प्रत्रदाननामाध्यायः ॥ निहन्ति पौनसं पार्श्व पीड़ामिहदामयान्। 1३३५1८। (नागविशेषः । यथा, भागवते । ५ ॥२४॥ ३१ । तयोः पलं कटरमं पाके च कटुकं भवेत् । "धीरोदधैर्योत्तरतो घिदीप: "ततोऽधम्तात् पाताले नागलोकपतयो वासकि शुक्रस्य रचनं भेदि तिता पित्ताम्निमधः । ग्वत: स नाम्ना प्रथितो विगालः ॥") प्रमुखाःगह कुलिकमहायतधनष्नयत- इन्चात् कफमरुत्कण्डूकाममेदःकृमिवरान् ॥ तभेदः । इति मेदिनी ॥ (स तु जम्बुद्दीप- | राष्ट्रगहचूड़कम्बलाखतरदेवदत्तादयी महा- तत् प्रोता सिता शुद्रा विशेषाहर्भकारिणी।" तानामन्यतमः । यथा, मार्कण्डेये १५४।८। भोगिनो महामो निवसन्ति ॥") रति भावप्रकाशः॥ 'मवान् हेमकूटय ऋपभो मेरुरेव च । खतः त्रि, (खेतो वर्णोऽस्यास्तीति। तमिर्गखेतकन्दा, स्त्री, (खता कन्दा।) अतिविपा। :: स्वतस्तथा गृङ्गी सप्ताम्मिन् वर्षपळता" आद्यचु।) शक्तवर्णयुक्तः । इत्यमरः ॥ * ॥ इति राजनिघण्टः । पर्वतस्य परिमाणादि यथा । “उत्तरोत्तरे (यघा, रघुः। १ । ८३ । खेतकिणिही, स्त्री, (खेता किणिही।) वृक्ष- हितं नील: ग्वतः मृङ्गवानिति त्रयो | "ललाटोदयमाभुग्न पल्लवस्निग्धपाटला। विशेषः । तत्पर्य्यायः । सिताभिकटभी २ गिरि- कहिरण्मयकुरूणां मर्यादागिरयः प्रागा- विभती वेतरोमाई सन्ध्ये वशशिनं नवम् ॥") कर्णिका ३ शिरीषपती ४ कालिन्दी ५ शत- : उभयतः चारोदावधयो दिसहस्रयोजन- म्हेतवस्तूनि यथा । अथ खेतानि । पत्रा ६ विपतिका ७ महाखेता८ महा- व एकैकगः पूर्वम्मात् पूर्वम्प्रादुत्तरोत्तरी "सुधांशूच्चःयवःगम्भुकीर्तिव्योत्साभरहनाः। शौण्डी ८ महादिकटभी १० । अस्या गुणाः । शाधिकगिन दैर्घ्य एव इमन्ति। एवं | प्रामादसौधतगरमन्दारहिमाद्रयः । कटुत्वम् । उपत्वम् । गुल्मविपामानशूलदोष. वर्णनेताहतं निपधा हैमकूटी हिमालय पति सूर्येन्दुवान्तकपुरकरम्भारनतं हली। नाशिवम् । वातकफजीर्णरोगशमनत्वच । नेता गायना यथा नोलादयः। अयुतयोननीमेधा हिर्मोकभस्म हिण्डीरचन्दनं करका हिमम् ॥ च तव गुणयुक्ता। इति राजनिर्घण्टः ।। स्वर्पकिंपुरुषभारतानां यथासंश्यम् । इति | हारोणेनाभतन्वस्थि स्वर्गगभरदाधकम् । पुस्तकान्तरै सिताभिकटभीस्थाने सितालि- भागवते ५ स्कन्ये १६ अध्यायः ॥ ॥ शेषाहि शकंरा दुग्धं दधि गङ्गा सुधाजलम् ॥ कटभी। महादिकटभीस्थाने महालिकटभौति हकः । इति हेमचन्द्रः । शुक्रग्रहः। मृणालसिकता इंसवककरवचामरम्। नामः । इति शब्दरत्नावती । शहः । इति | रम्भागर्भपुण्डरोककेतकोयनिझराः ॥ खेतकुष्तरः,पं, (जेत: कुवर।) ऐरावतहस्ती। जनिघण्टः जीवकः । इति नटाधरः ॥ लोधमिंहध्वजच्छ्वचूर्णसूक्तिकपदकाः । इति शब्दरत्नावलौ ॥ शलगनय । बावतारविशेषः । यथा, मुक्ताकुमुमनतवदन्तपुण्योगनोगुणा: ॥ वेतकुशः, पुं, (खत: कुगः।) पविशेषः । दिव्यामावताराणि हापर कथितानि तु । कलामकासकार्यामहामवासवकुष्वराः । तत्पर्याय: । सितदर्भ: २ इस्वकुमः ३ पूतः ४ हाटेवावताराणि कलो शृणत मुव्रता: ॥ नारदः पारदः कुन्दटिका स्फाटिकादयः ।" यन्नीयपनकः५ वचः३ ब्रह्मपवित्रः तीक्षा दो कलियुगे न तो देवदेवो महायुतिः । इति कविकल्पन्नतायां द्वितीये मेषस्तवकै वर्षी वनभूपपः ८ सचौमुखः १० पुण्यटणः ११ ना हिताय विप्राणामभृद वस्वतेऽन्ता । नाम द्वितीयं कुमुमम् ॥ बहिः १२ पूतयः १३ । प्रस्य मूलगुणाः । मवच्छिखरे रम्ये छगले पर्वतोत्तम । खेतकं, लो, (नतमेव । स्वार्थ कन् ।) रूप्यम् । हिमत्वम् । रुच्यत्वम् । मधुरत्वम्। पित्तरता व्य शिष्याः शिवायुशा बभूवुरमितप्रभाः । इति राजनिघण्टः॥ चरटपाखासकामलादोपनाभित्वच। इति 'त: शेतशिखीव खेतास्यः श्वेतलोहितः । ज्वेतकः पुं, (म्हेत एव । स्वायें कन् ।) वराटकः । | राननिर्घटः ॥ वारम्ते महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ इति भरिप्रयोगः ॥ (मेतगम्दार्थोऽप्यन ॥ ततः, , (नेतः केतुर्यम्य । ) बुद्धः । इति भावो दमनयाथ सुहीवः कहःपास्तथा। सतगुणविगिटे, वि । यथा, हत्संहिता- विकाहशेषः । केतुप्रइविशेयः । यथा,- काविरघ योगीन्द्रो नंगीपव्यस्तु मप्तम । याम्।८१.१९॥ “केतवी शव दृश्यन्ते वारुपास्त्रय एव ते । टम दधिबाहुः म्याचवमे हपभप्रभु.। “सयतकपोतकतामापामीपदपि च कम्भिकतः जतकेतुधूमकेतुम्त तीयकः ॥ गुम्तु दशम प्रतिस्तस्लाटुनः परः स्म तः विषमायाम् ॥")|तकेतुर्यदा दृश्येत् ताम्यि कुरुते महीम् । दिगविः समास्यातो वाली चाय वयो तकपटकारी, स्त्री, (सेता कण्टकारी)गल. तटा मानुपमामानि भक्षयन्ती मानुपाः । कपट कारिका । नेत रगनी इति हिन्दी- तुझ्यातं जगत् कृतन चक्रवदभ्रमते तदा तुर्दश गौतमस्तु वेदगी| ततः परम् ।। भाषा। तत्पर्यायः। सितकण्टकारिका २1 अपि च । किर्षयाभवत्तस्मात् गुहावास: मिसपटाघ । नेता ३ चवदूतो ४ लक्ष्मपा ५ सितसिंही । “तः शनाकुन्तं कुर्यात्नोहितस्वग्निहं भयम् टामात्यहामय दारुका लागली क्रमात् । सितमुद्रा सुट्या किनी ८ मिता 4 | सुदयं पीतकः कुर्यात् कलो रोगमयोल्याणम्" तस्तयापरः शूलो तिएडो मुण्डी च द क्रमात मिता १० करवाताकिनी ११ घेवमा १२कपटे अन्यच । हिप्सः मोमगर्मा र नकुलीगाऽन्तिम प्रमुः सरी १३ नि.सं इफला १४ वामा १५ मित- "अवन्ती पुष्करारवं यावदन्यात्तवापरान् । वखतेऽन्तरे सम्भोरवतारास्तिशूलिनः । कण्ठा १६ महोषधो१० गईभी१८ चन्द्रिका१८ देयान् पचिस् चिद्रोगदुर्मिन: परिपाड़ितान् चपाठः॥ . - दी। ।

·पर्वत पवेतधा 4 । ८. ब प्रजा:। पपिच1 ममममा.मात्र तिम्मित मिलवानपु.(तो धातु)! १८२ पवेतट ताप्यन्तु नटाकारी ग्यामो थ्योमविभा- तगजः, पुं, (तः शक्तो गजः ।) इन्ट्रहस्ती। गीतक्षारम् ८ टहणम् १० । अस्य गगः । इति हेमचन्द्रः । शुक्रवर्ण हस्ती च विधत्वम् । कटुत्वम् । उपपलम् । नियततापमयेन विभागोकुरुते प्रजाः।" खेतगरुत्, पुं. (खेत: गरुत् पक्षो यस्य ।)हंसः । आयखासविखकाममलनागिलच।। इति समयामृतम्। इत्यमरः।२।२३॥ निर्घण्ट: (मनिविर्गपः । यथा, महाभारते । शतगुना, स्त्री, (खेता गुना।) गुनगुना। खेतदूर्वा, स्त्री. (जेता दूर्वा) शक्का "सदानकः प्रमतका तय पिगतः - सादा कुच इति भाषा। सत्यया॑यः । सन- पर्यायः । गोलमी २ मितास्या म त उहानशमुनेः पुचः। पुरा किन नार्यः काम्बोगी २ भूण्टिका काकादनी ४ काक भद्रा ५ भार्गवी ६ दुभरा ७ गौरी प्रायग: पूर्व पति परित्यज्य पत्यारं जग्टहुः । पोलुः चक्रगल्या. चूडाला । अम्या मानकान्तारपनन्ता १० खेता अनेन त , तहोयमपाशष्य ममाजमोदा गुणाः । तीक्षासम् । उपत्वम् । तम्या बीजं मेतकाडा १३ प्रचण्डा १४ सहमयोगा। म्यापिता । यथा, महाभारते ।।१२।१-२०] वान्तिकरम्। तस्याः गिफा गूनविषनागिनी। महसकाण्डा १६ सहमपर्धा “बभूगोहालको नाम महपिरिति नः श्रुतम्। तस्याः पत्रं पश्ये गस्तम्। इति राजनिघण्टः॥ | सभा एट अपर्चा २० मितच्छदा २१ मतरतुरितिप्यात: पुचस्तस्याभवन्मुनिः। अपि च। कच्छान्तकहा२३ चम्या गुणात मर्यादय सता म धया वेतकेतुना। “सा रखोचटा प्रोता रुष्पला चापि सा रत्वम् । मधुरत्वम्। कोपाकममपवाचियदयं तं निदोध मे, स्मता। कासदाहटपानाशित्वम् । रुयत्वज्ञ।। कंती: शिन पुरा मम मातरं पितः। रखा सा काकचिची स्यात काकनन्ती च राजनिघण्टः। अपामाप्रमः पानी गच्या रसि पायीता रतिकातदिप, पु, (खेत: गुलो हिमः।) पपिपुलरात: पोपं चकारामपंचोदितः। काकादनी काकपोलुः मा मृताङ्गारवरी। इस्ती। इति विकाण्डशेषः । मातरं तया हरामीयमामा बनादिव। गुचाइयन्तु कैथ्य स्यात् वातपित्तवरापहम् ॥ जेतहीपः,की, (जतो दीपः।) रसग पिता दामनमुवाच । मुखगोषधमलासटपणामविनाशनम्। सच वैकुण्ठास्यविशुधाम । यया, मानात कोप कार्यान्सर्मप धम्म मनातनः। नेवामयहरं यं वयं क; व्रणं हरेत् । "सेतदीपं गतवति त्वयि द्रष्टुं नदीसरन्। पमा मिया वर्षानामाना भुदि। कमीन्द्रलुप्तकठानि रन्या च धवलापि च ।" तब शायमभूत प्रयस्व मा. दयामा खिताम्तात में धर्म तथा -इति भावप्रकाया इति यीमागवते । स्कन्धे ८० अन्यचा पिचोय धातुनं धर्म। “गुना गिसण्डिका तामा रतिका काका “एकदा बद्धपोला पकार र मयांदामिमा सोमयोभुवि । शान्तिका। पर्यटन रावणो लोकान् दृष्ट्वा नवावीर मानुपए महामार्ग न वेगयं जन्तुषु । मतान्या पमिका चाटुमापा काकपोलुका॥ भगवन् । यूहि मे युई कुध मन्ति महास नहाति मर्यादा मियतयमिति मः असम् । गुना कंग्या वनकरा रुचा पित्तकफापहार । योऽमिकामिनिमिम्ब एभरमा पनि भार्या पराभूति पातकम्। नेवामयारा दृष्या इन्ति कण्डग्रवणान् । मुनियांदा त सचिरं मनदीपनियामिन। भाषायामम पोरं भविषयमपापहम् । समोन्द्रगुप्तकुठानि तच्छे तापि गम्यते ।" महावना महाकायाम्तच याशिमा। भादा नया युधरत कोमारप्रचारिणोम् । इति मदनपाननिर्धपट ॥ विष्णुपूजारता ये ये विष्णुना निस्तार परिनामेतदेव मरिता पाना मुधि। उतचन्दनं, की,(मतं चन्दनम् । रामचन्दमम्। तव तव मंजाता पजेयाय सुरामा। पमा नियुनाया र पत्री पुचामेर । इति राजनिघण्टः । पस्य पर्यायगुणो चन्दन- न्वा तद्रावणो वेगामन्तिभिः पुमगर परिवति तप्यार मरिति संवहित मददयी। योडकाम: ममागत्य मतदोपसमौत। raka Tीर मयांदा म्यापिता बनात 'मतचिनी, मो, (मेता चिमी। ) गाकर्मदः । तत्प्रभातर्तनम्बं पुथकं नाचनप्ततः। सामान पुन धना गरिनुना।) मत्पर्याय.। वास्तुको २ सुपप्या मेस-त्यमा विमानं प्रययो मधिगयटगाना। प.पं. (मतामा यमात।) र चिनिया ४ मिचिनी उपचिौर वरप्री प्रविणवतही ती तन योपिना। ति। ति । ( वैयः।)| बुद्रयाम्नुको राप्रप्या गुणाः । पृटर वं कुतः कोऽमि प्रेषित: देना "मविनोममधुरा चारा च गिगिराच इत्युलो यौनया वाभिमगीभिः पुन पुरा देशकोमा,. (पना बोन बोडगो यण।) मा। शाइम्तादिनि चस्तामा तीयो, रामानिविद्यार। विदोषगमनी पथा वादोपविनागिनो।"पाययमसुम मा चिन्तयामाम दुत घरपरि.ए.(पेनापदिर) पत्रपदिका इति राजनिट: विशुना निहलो यामि वैकुण्ठमिति Pari Tार गंमार बाजपेतमद,ए(तानादोयप्य) रंमः । रति | मयि विशुयंया कुष्य मया का कोमा मोरपार भीमाश.. हनायुधगमपनः । रति मदनिशा:ति निविय दंटी भहार विधिन पुर), कारण परिमः ८१ पद गुमा। बाद मुममोति मावा। चासत्र परमामानं मनोमुत्रा form नम्। सन् पत्रम् । विकास, पु, (मेसी मोरः।) गौर- रति यो बामदयाराम बनास्ति। तोरणापति गनिमः। उत्तरका पयाय पर। पामगवान महाकोटामनेताम्-Mainiमपावाय. पत्त करारमाटीगिनिधन। मावा.( टा) पापि ममा मातीमा भेगमासमा ममान मादा मांगा त भाषा। नत्पादः। ETATE EarOTE fare गरिन । . . । इनितीक्षित ·पवेतपु पवेतव - ॥ . १८३ वेतशि 'सधामा. [न] . (तं धाम फिरणं यस्य ।) वेतपुष्पिका, मो, (वेत पुष्य यस्याः । ततः प्रतिगुनाट्यत्वम्। मतिमेधायु:मदिदत्वम् । : चन्द्रः । कपूरः । ममुद्रफेनः । इति मंदिनी घायं फन् । रापि अन त्वम् ।) पुवदावो। कफनागित्वचा इति गजनिषंगटः ॥ अन्य। देतानः, पु, (पनो मीनय । यो यति महागणपुष्पिका । ति राजनिघं। “पारमोकपचा गुका पोका हेमवतीतिमा। समामः । मधः । इति शब्दरमायली । शक नमूनक: j, (तानि प्रशनानि यम्य। हेमवत्यदिता तहलं हन्ति विशेषतः " . मीनवाय॥ का। वृक्षयिगेपः । यथा,- तहत् वचावरा । अनि भावप्रकागः॥ नपत्रः,, (व तं पत्रं पचो यय।) मः । "तिश: गाकतरुः मैतुहल ज्वेतप्रमनकः।" तवत्सलः, पु, (मेत यस्कतं यस्य।) उदुम्बर- के तपवरयशदार्थदर्शनात् । गुरुपर्ग इति शब्दमाला ॥ वृनः । इति जटाधरः । कवक ६॥ गक पुष्पयुक, वि॥ बेतवानी, [न], (मेतो बाजी घोटको यम्य ।) पवरयः, पु, श्वेतपत्रो ईमो रथो यातनं एवं तहहतो, मो, (घता वृहती।) गक क्षुद्र- चन्द्रः। इति हेमचन्द्रः ॥ अर्जनः इति ग्य । ना। इति शब्दमाना । याताको। तत्पप्यायः । ता२तमहो-नटाधरः । गधोटकच। तमलो,(वं तंग पाम् ।)मिताभोजमा टिका तमिहो। बतफला५ ग्ने तवात-तिवासाः [म पु, खेतं वामो यम्य ।) गुक- पर्यायः । मितासम्२ पुगहरोकम् ३ व ताकिनी । अम्या गुणाः । वनधारिमध्यामो। इति हलायुधः ।। परिहित रिजम् ४ हरिनंत्रम् ५ गरत्पद्यम् ६ गार• "विनं या बेतवृहती वातग्नेमविनागिनी गुरुवमने, वि ७ गभ वनभम् । अस्य गुणाः । हिमा रुच्या व्यननयोगन नानानेवामयापा" तयाः, [६], (जेतेन वाहनेन उद्यते इति म्। तिमालमा मधुरत्वम् । पित्तदाहासम्मम- इति रामनिर्धग्टः । वह+गिडः।) इन्द्रः । इति मुग्धबोधश्थाक- पपिवामामाशिवक्ष । इति राजनिघगटः ॥ वतभण्डा, मत्रो, (नेता भण्डा।) मेतापरा-रणम् ॥ पर्णा, वो. (उन्न तानि पनि यस्याः।) जिता। इति रखमाला ॥ बेतवाह,पु,(वेतः गको वाहो घोटको यस्य ।) रिपर्णी । इति रनमाला ॥ पाना इसि तमन्दारकः, पुं, (तो मन्दारकः।) बक्ष. अर्जुनः । इन्द्रः । इति केचित् । पा (भद्राजवषम्य पविगेपे, पु। यथा, विनेयः। महत प्राक इति हिन्दी भाषा खतवाहनः, (तं वाहनं यस्य ।) चन्द्रः । किये। ५८१४॥ तत्पर्यायः । एप्मीकुरुयकः २ दीर्घायुषः ३ अयुनः । इति मेदिनी । (यथा, महाभारते । पूर्व च यत् स्थितं व भट्रात तनिधोध मे। सितालकः ४ दीर्धालर्कः ५ सिताप्रयः ।। ४.४२११५१ নয় নীলয় চাষাদ্বয়ালগম:। इति राजनिर्धगटः । "मेताः कानुनमन्बाहारये युन्धन्ति मे हयाः । रक्षः पणशालायः पञ्चतं तु कुनाचला:") तमरिचं, को, (तं मरिचमिव ।) गोमा- संग्रामे युध्यमानस्य तेनाहं बेतवाहनः ॥") तपर्णासः (तः पर्णास: । ततुलमी। बनयीनम् । इत्यमरः । गुरुमरिचक्ष ।। मकरः । इति शब्दरत्नावली ॥ (राजाधि. खेतमाम्नः, पुं, (खेता गतवर्णा माला यस्य ।) देवस्य पुचः । म तु विदूरवस्य पीचः । यथा, अलकः तपर्णामो गन्धपत्रः कुठेरकः ।" | मधः । धमः इति विखः ॥ मेदिनीशब्द- हरिवंशे । ३८।२। इति रनमाला रखावत्योः खतमाल इति पाठः ॥ "राजाधिदेवः शूरय विदूरयसतोऽभवत् । तपाटला,स्त्री, (खे ता पाटला) गुलपाटला तरतः, पुं. (खेती रतय।) पाटलवर्णः । राजाधिदेवपुचास्तु जज्ञिरे वीर्यवत्तराः। चः। इति जटाधरः॥ इत्यमरः ॥ गोलायो रङ् इति भाषा ॥ दत्तातिदत्तो वलिनी पानसः शतवाहनः ।") तपिङ्गः, पु.. ( दहन खेत: नटया पिङ्गय । तरजन, की, (खतं मिताभं रक्षयतोति । जतवाही.[], (खेतवाहः बतघोटकोऽम्या- पण वर्णनात समासः।) मिहः । इति हम- रतु + ल्युः ।) सीमकम् । इति केचित् ॥ म्तीति । इनि: ।) अर्जुनः । इति शब्दरत्नावली। वे तरयः, पुं, (नं ती रथा यस्य ।) शुक्रग्रहः । खेतबुझा, स्त्री, (नेता वुद्धा) वनतिका । 'तापनलः, पु, (खेतः पिङ्गलय।) सिंहः। इति शब्दरत्नावली ॥ गक्रवर्णस्यन्दनथ ॥ यथा, ति विकाण्ड गेषः। शककपिलवण युक्त, वितराजी, स्त्री, (तेन वर्णन राजते इति । खेतवुहा कपीतन्तु वनतिता विसर्पिणी। महादेवः । यथा, महाभारत 1 १३ ॥ १७ राज+ अच् । गौरादित्वात् डीप ।) चरेण्डा। शशिनी चाचिज्ञा च गिरिना धमरच्छदा n" इति राजनिघण्टः॥ एति रखमाला॥ 'महाप्रसादो दमनः शव हातपिङ्गलः । वे तरोचिः, [] पुं, (तं रोधिर्यस्य ।) चन्दः। तहक्षः, पु, (ज्बे तो हक्षः।) वरुणशक्षः। तिपिङ्गलकः, पु, (खेपिङ्गल+ स्वार्थ कन्।) | इति इलायुधः । इति राजनिघण्ट: । शुल्लतरच n सिंहः। इति शब्दमाला ॥ खतरोहितः, पुं, (पुप्पे श्वेतः फलेन लोहितः सतगरपुडा, स्त्री, (नेता शरपुडा!) सुप- तिपिण्डोतकः, म, (खेतः शुक्लः पिण्डीतका) लस्य ः।) वृक्षविशेषः । खेत रोहिड़ इति विशेषः । स त शरफों का इति हिन्दी भाषा। महापिण्डोतरः । इति राननिघण्टः । हिन्दी भाषा। तत्पर्यायः। सितपुष्पः २ | तत्पर्यायः । सितशायका २ सितपुडा ३ खेत- वेतपुप्पः, पु, (खेतानि पुष्पाणि यस्य ।) सिन्ध- सितायः ३ सितार: ४ गुलरोहितः .५ पुहा ४ शुनपुरा। अस्या गुणाः । कटुत्वम् । बारहतः । इति जटाधर: राननिघण्टय । लक्ष्मीवान् । जनवममः ७ । अन्य गुणाः । उपालम् । कृमिवातरजापहलम् । गुणाव्य- (जत पुष्पम् । ) शतकुसुम, कौ। (यथा, कटुत्वम्। निग्धत्वम् । कपायत्वम् । समी- त्वच इति राजनिटः । सुयुते । १ । ११॥ तललम्। समिदोपवणशौहरतनवामयनाशि- शिप, पु, (वतः गुलः शिव:) शन. "तपुष्प-रतपुष्प-सहन नुड्यात् ॥") त्वञ्च । इति राजनिघण्टः ॥ शोभावनः। मादा गजिना इति भाषा: ब तपुष्पकः, पु, (खेतानि पुष्पाणि यस्य । कपा) व तनीध्रः,पं. (तो लोधः।) पट्टोकालोधः। तत्पर्यायः । सुतीदा: २ मुखमङ्गः.३ मिता- करवीरक्षः । इति राजनिघण्टः । शलमुप्प- इति राजनिघण्टः । यः ४ समूलः ५ मतमरिच: ६ रोचनः । युक्त, वि॥ व तवचा, स्त्री, (वता वचा1) अतिविपा! मधुशिक:८ । अन्य गुगाः। कटलम् । बतपुया, स्त्री, (खेतं पुष्पं यस्याः।) घोपातको शुल्लबचा मादा वच् इतिभाया। तत्यायः। नादात्वम् । गोनिन नामजाद्यनाशि- म्न नघोपा इति भाषा। इति रखमाला। मध्या २ पड़ ग्रन्या : दीविका ४ तौ-यम् । पयत्वम् छ। इति राज- नागदन्ती । मृगारः । इति गनिघण्ठः ॥ गत्वा . हमवतो मगन्या अश्या गुणाः निर्घगटः । या- - - - ·भयो. - निर:- द न्यमान, समाहितः । वांयाकन्न.२for:- पदनाम दिशाम मगनर्माता मदन गिन्दिनः गुः। वटवन्। हिवन । दरबन इनि माका मनोनवारवन। बजारमा ri प्रो. (मेना!ि) - द्रष्टोविनाशनाति राष्टि। म्यांना firse: दयमांय:। मेदवार मनावर, पु, (मेतं मापानीनि। शिक्षिका प्रया गुणाः। तिमतम् । पा+पद् ।) नितारा। निरा क्दो frfareपिनटानामितवा इति निष्ट। डाका २८ गटि. मेटाडा, रो. (सता पाडादसा.) कि- Harj.(जता महा यय) यवः । इति पाटना। रति राजनिटा zा गयडायुद्ध, वि। खतेः-पु. (मतदुः।) तरतुः । सादा 'शारत या मालप:(मेत: गुगपः) दनगूरपः। पाकइति भाषा! तपाय । सिरो, २ नं परि माया च परिमिवन्तः। कोठेह ३ सयंत्रक सुरेश inu:, प, वरपक्षः। इति नटापर। रेतु. ६ । पय गुणाः। कठिनतम् । (iin,मः।) गवाहिय। त्वम् । गुरुत्वन् । कश्मूमधारितन् । दीपक र सरुवं यथा.- गंमार, पं. (त: मारी यप्य ) सदिरः। त्वम् । पित्तदानारिलम् । पिरा कोएल-वरं भरा चाहि अलिपटावर वशातिरानिईएए रमपन्दमतौशा मंतग्मा, मी, (मता मुरमा।) लशेफा-तोदर, पु, (सेतं उदरं यरू।) और मयं. मिका यमरा इति विकाएशेषः । (दमोंकरसलामन्द-परदेशमय वर्षे पञ्चप्रापमयं रदा, स्त्रो, अपराजिता। इति राज-तमः। यया. सश्रुते करपस्पाने पाये। राष.रूवतमोयुत्व "सेतोदरो महाशिरा पतगर्यो पाचौषि विविन्दुसरितं वर्ष यतयः, पं, तो इयः।) इन्द्रामः। इति इति ।") गतवर्षजठरय। सदेवमयं वर इदि विकाठमेषः । (नो यो यम्य ।) पर्छन। सब तोमित्रम् । इत्यमरटीका। उनि मिचन्द्रः। (यथा, महाभारत पतौडी, सी. (E+डी) द्राती।स्व लेखनप्रकारो यथा,- “मततायः गमब्रवीदजितनयः। रति मशोषशाशरपम् । “चतुष्कोवात्मिका रेपा पषमा भारमि: माई सगरमाध्यतै थुत:ोसोय की. (वसुरादः प्रयस्तराची सत मायघोटकर। शनि सोय । मः यद उत्तरपदार्थ-सामावा निष्पा Larit. [न] पु. (मेतो धम्ती।) ऐराना सामागीविषयतामा। मयूरभ्य भकादि- मावा मध्यगता या तु रतिभरिप्रयोग. एकगजथ. ताराटिया | काठपाटला। गहिनी। तात्मामः । गमोवसीय यमः। ॥४८. पनि पप) कन्यापम् । यथा.-- प्रम्य ध्यानं यथा,- पति मंदिनी । प्रतिविमारति रखमाला यम रामगि पाल्याचे गोरमीयम 'चतुर्भुजां चकोराक्षों पारामिता। मतगृहती। मतपशारी। येयान गुकवा विनयना परदाच पापायमदी। मिनावरकता। पूनम भावुकभषिककुगनमातभद्रमशः रवालधारभूपाख्या मेसमास्यायो पमोचना। पटी। मरा। The म्तानि देवन्दरभिपयां मेविता नारपिरतिपरिदी भाषा।सत. रहिमचन्द्रः। एवं ध्यात्वा पकारन्तु .. पर्याया। इरिकापी २ पमं गुना पाताति, वि । पप्या गुणाः। पतिप्रभातम् । (धात्वनुबन्धदिशेषः । यथा, . मातउत्तम्। बदायतमा गनिमाnिi "गि: कुटादिप सादडवान् चो শিগসি। Titfarm ..विनामादायी ... अदिति पाबी य HिER TASHIE, मरन्थबारा पायापालनfauमांगभगो ! RAI font- मारतारिंगाः। पतुषिमा Motheणा गुमान नियम बना मानम्। उपतम्। भोगfunaगतिबाबा, शिक्षा- नियोपोनापियम MAYAMI दाम् ॥१०॥ ममांसाटामा माबिमारियर्याय:Infert from ffmnt प्रदा गुणामयाया। माजमारना । विवामित्वम् । बक पातापात्रा मा(शा) । बामा नाम पद पि माग टीमपि . । प -- ति hire मिनमा F P ·. १८५ पटक पटक पटक ब, मग्नन्धे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (म्बा-पर० चतुष्टमी कणा अमावास्या तथैव च । देवताकालमुद्रादीन् सम्यक जावा विचक्षणः। नक सेट् ।) सचति । इति दुर्गादास: । मन्दभीमदिनोपेता शस्ता मारणकर्माणि ।। पटकर्माणि प्रयुञ्जीत यधोक्तफलसिइये ॥ च, ङ सेचने । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०- बुधचन्द्रदिनोपेता पञ्चमी दशमी तथा। उच्चाटने वषट् प्रोतं ई पाइन्तय मारणे । प्रात्म-म-सेट् ।) 'ङ, सचते न मेधः। पौर्णमासी तु विज या तिथि: स्तम्भनकम्मणिा स्तम्भने च नमः प्रोक्तं स्वाहा शान्तिकपोष्टिके ॥ इति दुर्गादास: ॥ शुभग्रहोदये कुर्यात् शुभानि च शुभोदये। होमतर्पगयोः स्वाहा न्यामपृतनयोनमः । ड, अंशके । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (वा०-पर०- रौद्रकर्माणि रिता मृत्युयोगे च मारणम् ॥ मन्त्रान्ते योनयन्मन्बी लपकाले ययास्थिति ॥" अंक- सेट ।) अंशक अवयवे । सटति पटः जपेत् पूर्व मुखो वश्ये दक्षिणचाभिचारके। अस्थार्थः एतानि तत्तत्कम्मणि लपकाले अवयवी स्यादित्वधः । इति दुर्गादामः ॥ पचिमे स्तम्भनं विद्यात् उत्तरे शान्तिकं भवेत्। मन्वान्ते योजयित्वा मन्वं लपेत् । होमादिषु पि] त्रि, मन्याविशेषः । छय इति भापा। भाकर्षणमधाग्ने ये नेते मारणं तथा। नायं नियमः । होम इति कथित् तत्र । नहाचकानि यथा, । वचकोणः १ विशिरो उचाटनन्त वायव्ये ऐशान्यां मोक्षदायकम् Ism "अग्निकार्ये जपेत् स्वाहा नमः सव्वत चाटने नेत्रम् २ तकः ३ अङ्गम् ४ दर्शनम् ५ चक्र- प्रथाभिचार कार्या च दक्षिणामवना मही। शान्तिपुष्टिवय पाकर्पोचाटनमारणी ।। वत्तौ ६ कार्तिकेयसुखम् ७ गुण: ८ रसः ८ वसनं लोहितं प्रोक्तं उणीपं लोहितं स्म तम् ॥ स्वाहा-सधा-वषट् हन्न योषट् फट् योजयेत् ऋतुः १० बरयाहुः ११ रूपम् १२ । इति भूपणं नौहद्रव्येण वामन पूजनादिकम् । क्रमात्। कविकल्पलता॥ नरमायुविशेपेण मारणे रन्न रीरिता वश्याकर्षणसन्तापबरे वाहा प्रकीर्तिता काम, नि] को, (पटप्रकारं कर्म । ) पट: तस्य युद्धशून्यस्य दन्तस्य गईभस्य वा। क्रोधोपशमने शान्ती प्रीती योज्यं नमो बुधः। पकारशान्त्यादिकर्म । यधा, शारदायाम्। हत्वाचमानां जप्तव्यं गव णां वधमिच्छता ॥ वौषट् सम्मोहनोद्दीपपुष्टिमृत्युञ्जयेषु च ॥ "अघाभिधाप्ये तन्वेऽस्मिन् सम्यक् पटकम्-भग्नेभदन्तमणिमिर्जपेदाकर्षकप्रति । हारं प्रीतिनागेच मारणे धेटने तथा । लक्षणम्। साध्यकेगसूत्रप्रोतस्तुरङ्गाददनोद्भवैः। उच्चाटने च विहेपे वपट पनसती वपट् ।. म सन्चानुसारण प्रयोगः फलसिधिदः । अनमाला समालोयय विवे पोचाटने जपेत् ॥ मन्दोद्दीपनकार्यपु लाभालाभे वपटम्म तः ॥" गान्तिवश्यम्तम्भनानि विहे पोचाटने ततः । पमा स्वस्तिकं भृयो विकटं कुकुटं पुनः । ति विशेपवचनाडोमे नायं विधिः ॥ मारणान्तानि शंसन्ति पट्कर्माधि मनीषिणः॥ व भद्रकमित्याहुरासनानि मनीषिणः ।। गान्तिकादी मन्त्र लिखनपवाटिनियमाव पर ৰান্তা ভাবনা নিম: মালিন্যে पद्मासनन्तु मंयोज्य जानूरन्तर करी। "शान्तिके राजतं तामं भूर्जपत्र वग्यके । वायं जनानां मचे पा विधयत्वमुटीरितम् ॥ निवेश्य भूमौ संस्थाप्य व्योमस्वं कुक टासनम् ॥. सर्वकार्येषु मौवर्ण का रे स्यात् प्रेतकर्यटम् । प्रत्तिगेधः म पां स्तम्भनं तदुटाइतम् । पन्यानि यतव्यानि ॥in विगन्धं शान्तिके पोत पक्षगन्धन्तु यग्यके । निग्धानां लेगजननं मिधोविपणं मतम् ॥ "परमुद्राः क्रमतो नेयाः पद्मपागगदाद्ययाः । मळ कार्याष्टगन्धः प्यार कर घाष्टयिपाणि घ उचाटनं स्वदेगाशनं परिकीर्तितम् । मुपन्लागनिखन्दाग्याः शान्तिकादिषु कम्मम ॥ शान्तिक लेखनी दूर्वा घश्यादी गिनि. प्राणिनां प्राणहरणं मारणं तदुदाहतम् ॥ जन्न गान्तिविधी गम्तं वश्ये वडिरुदीरितः । पुत्रिका मदेवतादिकातादीन नात्वा कर्माणि माधयेत् स्तम्भने पृथिवी मम्ता विदेपे व्योम कीर्तितमा हेमा माधि कार्याणि करे प्यार काय- रतिर्वाणी रमा ज्येष्ठा दुर्गा कानी यथाक्रमम्। उच्चारने म तो वायुभूयोऽग्निन्मारणे स्मृतः । पुविप्रकाश पटकम्वता: प्रीताः करमाटी ताः प्रपूजयेत् तत्ततोदय सम्यक तत्तन्मण्डलसंयुतम्। ষ গালি যা যা প্রতিফা पंगपन्देन्द्रनिसियायग्नीमान्दिनो मताः । तत्तत् कम्म विधातव्यं मन्त्रिणा नियितात्मना देवालये च माणि श्मशान का रकमा वाम मूर्योदयं ममारभ्य टिकादश क्रमात् ॥ गीतांशमनिनक्षीगोव्योमवायुहविर्भुनाम् । अध भूतानामुदयः। प्रातयः प्युर्व मन्ताद्या: अहोगव दिने दिन । वर्ण: म्युम्मन्बदीनानि पटकम्मम यथाक्रमम् ॥ "दण्डाकारा गतिभूम: पुटयोरभयोरपि । প্রানর্মাল্লালমি।” प्रन्यन विदर्भरा संपुटो रोधनं तया । नोयम्य पावकम्यो गतिम्तियंक नभमनः योग: पालव इलेते विन्यास्याः पटमु फांस।। गतियोंपो भवेन्मध्ये मृतानामदयः प्रतः। “মালা মেলায় সমান। मन्त्रान्तरितान् कुर्यात् साध्यवान् यथा-धरपरदय कुयात् स्तम्भनं वायमागविण । বৃষ ষাল: যা নগ্রাঃ মীর হ । विधि। शान्ति पीरिक कम्नीयण मामधे यमः। | मालपोपराः म्यात् प्रदीप: शिशिरः ঘন সলিণীয়া মা মালিকর্মলি সাবালি মনো হিয়ােছ । ग्मृतः मन्त्रालयमध्यम्त साध्यानामाक्षरं लिपेत् ॥ोड़ादिनागने गम्तमुदय च विधायमः !" पाया, विदर्भ एप विन यो मन्विमिर्वयकम्पणि । पय भूतानां माइनानि। "डपोयोग र मन्त: प्रभात शिशिरागमः पादायले च मन्त: बादामामी मंपुटः रमतः । "वृत्त दिवम्तत् पदिन्दुमानितं माननिः महराई यमतः स्यात् प्रोमो मन्दिनागम। एप स्यात् स्तन मस्त रहो मनवेदिभिः पिकोएं निकोपन घरेन्दतम् । नम्बयान पदपांग्या गादम् गते मी मान घायन्तम मन्तः पादोधनं मतम् । मोजमझमी गर्मितुरगं मातरम् । -एकाननियमः। হি খান মাদানিমোনিন । तर ममामानि ममानिरिधाः । शमन्तगान्ति माहोदमो पनि सम्मान मदामयोगःशान मतः । दाम रश्रितान्याहसमानाला शिशिर स्तम्भन मोटी विपास पर। पने नापीमदेवन्तः पहपीमा मRT मयं दियत् गर रसोरटोरिया Hinपाटने सेवा गरभारलपाधि : मिराकामियाला प्रतिताः पौडाभनाटिप्रयोगाननांगा। प्रतिदिनियमः। “परमो frater नीयान महाविद एन्दनं गहन नि पन्ती मन्त्रीमा देवता: पटम् "ए बन्द भाFrfree प्रदीपदापET भंगारमंटारियापलि Tryमरामारा नरत् नर नादिERECIPE रंगोमादमीसमारहा। माग्लिादिनानिहारतरतः। उपाटन तिथि:गदादीप मिना पनि Eिमितिमा "मार रहा - । !

·ऽध्यायः . का ५ . 1- न्तरे। 4 पटक पटक पटक तत् पायपित्तपरम् । इति तन्त्रमार: ॥ | माडीनिम्मेलो याति दिव्यदृष्टिः प्रजायते । पायं पायं प्रकृश्चमेत् भदोषं निवारयेत्। योगागषटप्रकारक्रिया। तदद्यया,- निद्रानो भोजनाले व दिवान्ते च दिने दिने न जायते वाईकच घरी नव प्रजायते।" "धीतिस्तिस्तथा नेतिौलिको वारकस्तथा बहीति विविधां कुर्यात् दण्ड बन्जलवाममा । | इति घेरण्डसहितायां पटकम्मगोधन कपालभातिनानि पटकर्माणि ममाचरेत् ।| रम्भादण्डं हरिहराएं वेत्रदण्डन्तथैव च । अन्तधोतिइन्तर्धाति धीतिमलगोधनम् । हमध्ये चालयित्वा तु पुन: प्रत्याहरेत् शनैः । पटकम्मा,न] .(पट कम्माधि धौत्ययतुविधा. प्रोक्ता घटं कुर्वन्ति निम्म कफपित्तं तथा केदं रेचयेदूईवमं ना। यम्य । यागादिभिर्युतो वाघ्रणः । त्वमर। लम् ॥ दण्डधीतिविधानेन छद्रोगं नागयेत् ध्रुवम् ॥” | तया च । वातसारं वारिमारं वहिसारं बहिष्कृतम्। हरिदण्डं पटरि॥१॥ "इण्याध्ययनदानानि याजनाध्यायने तया। घटम्य निर्मतार्थाय अन्तर्धातियतुविधा "भोजनान्ते पिबेहारि पाकण्ठ पूर्णितं सुधीः। प्रतिपच तैयुताः षट्कममा विप्र उच्यते।' प्रयोगः। हुंदृष्टिं वर्ण सत्वा तजल वमयेत् पुनः । पट् कर्माण्यम्य इति बहुव्रीहिता इति भरता “काकचक्षुवदास्य न पिबेहायं शनैः शनैः । नित्यमभ्यासयोगोऽयं कफपित्तं निवारयेत् ॥२ पटकूटा, स्त्री, भैरवोविशेषः । यथा- घालयेदुदरं यथाइमना रचयत् शनैः ॥ चतुरङ्गलविस्तारं सूरभवस्त्र गर्ने प्रसेत् । प्रय घटकूटा भैरवो। यातमारं परं गोप्यं देहनिर्मलकारकम् । पुनः प्रत्यारेदेतत् प्रोथते धीतकर्मकम् । "डाकिनो राकिनी वौजे साकिनी मवंगेगक्षयकर देहानलविवईकम् ॥१॥ गुल्मचरमोहकुठं कफपित्तं विनग्यति। युममा पाकळ पुरवहारि वक्केण च पिबेत् शनैः । प्रारोग्यं वलपुष्टिय भवेत्तस्य दिने दिने ॥३॥ माकिनो हाकिनी बीजे पाहत्य मरमुन्दी। घालयेदरेणेव चोदरानेचयेदधः ॥ अपानकरतां तावन्मलं यावद्र गोधयेत् । प्राद्यमकारसंयुक्तमन्यदोकारमदितम् । यारिमारं परं धोतं देहनिर्मलकारकम् । तस्मात् मर्च प्रयत्नेन मलगोधनमाचरेत् ॥ शक्रखरान्वितं देविताय वीजमानिधेट साधयेदयः प्रयत्नेन देवदेहं प्रपद्यते ॥२॥ प्रीतमूलस्य दण्डेन मध्यमालिनापि वा। विन्दुनादकलाक्रान्तं वितयं शैलमम्भवे ।' नाभिग्रन्यि मेरुपृष्ठ शतवारञ्च कारयेत् । यनेन क्षालयेदगुह्यं वारिणा च पुन: पुन - तीयबीज सविमर्ग इत्यपि कचित् । उदरामया त्या जठराग्नि विधईयेत् । वारयेत् कोष्ठकाठिन्यमामाजीपं निवारयेत् । यडिमारमिदं धीतं योगिनां योगमिहिदम् ॥३॥ कारणं कान्तिपुटयोथ दीपनं वष्टिमण्डलम Man "ऊरी मामादनं जीयं । .." काकीमुद्रां माधयित्वा पुरयेदुदरं मरुत् । जलवस्ति. शुष्कवस्तिर्वम्ती च हिविधी म्म तो। अर्केण मायाशकाभ्यां क्रमात्तं मरिहतं का धारयेयामन्तु चालयेदधवत्मना। जलवम्तिं जले कुर्यात् शष्कस्तिं तितो मदा पिन्दुनादान्वितं चाद्ययमन्त्य विसर्गत! पदधीतं परं गोप्य' न प्रकाश्यं कदाचन। नाभिमग्नजले पायं न्यस्तनालोत्कटामनम् । ध्यानमस्याः प्रवक्ष्यामि भू नाभिमग्नजले स्थित्वा गतिनाड़ी विमर्जयेत् ॥ पाकुच्चनं प्रकाशञ्च जलवस्तिं समाचरेत् ॥ वालसूर्यप्रभा देवों जवाकुसुमसबिमाम् । कराभ्यां पालयेबाडी यायमलविमर्जनम् । प्रमेहत्व गुदायत करपायुं निवारयेत् । मुण्डमालावलौरम्या बालसूर्यममारकान। सावत् प्रम नाडीश्च उदरे वेगयेत् पुनः ॥ भवेत् स्वच्छन्ददेहय कामदेवसमा भवेत् ॥" सुवर्णकलसाकारयोनोवतपयोधराम्। रद प्रक्षालन गोप्य देवानामपि दुभम् । न्यस्तनालोत्कटासनं जाहये हस्त दत्वा | पाशाहुगी पुस्तकञ्च तथा च जपमासिग्न केवलं धौतिमात्रेण देवदेहो भवेत् ध्रुवम् ॥. गारगवदुदरं कुयादित्यर्थः ।। दधीमिति शेषः। यामाधारणात् गति यावन्न माध्येवरः ! "वस्तिं पयिमतानेन चालयित्वा शनैः शनैः। “हिराहत्ता पडङ्गानि विधाय परमेरित वहिप्कृतमहडीतिस्ताववैव न जायते ॥ ४॥ अखिनीमुद्रया पापाफुच्चयेत् प्रकाशयेत् ॥ यन्त्रमस्या वरारोहे त्रिकोणं तत्पुट: दन्तमूलं जिनामूम रन्धे च कर्ण युग्भयो । एवमभ्यासयोगेन कोठदीपो न विद्यते । | हिरष्टदनं पद्म रविपत्रं नतो लिखेत् । कपासर पञ्चैते दन्तधीतिर्विधीयते ॥ १०॥ विवईयेत् जाठराग्निं प्रामवातं विनाशयेत् ॥२ चतुरस चतुरिमेयं मण्डलमानिसेत् । वितस्तिमानं सूक्ष्मसूत्र नागानाले प्रवेशयेत्। पडजावरण देवि ! पूजयत पूर्ववचित्र। “पादिप रसेनाय मृत्तिकाभिय शडिभिः । मुशावर्गमयेत् पयात् प्रोथते नैतिकम्मकम् ॥ रत्यादि वितयं देवि त्रिकोणे परिपूत्र मायेहन्तमूनच यावत् किस्विषमाहरेत् । माधनानेतिकापि खेचरीसिहिमाप्नुयात्। डाकिन्याद्याय पट्कोणे वसुपवे ततः पर दन्तमूसं पर धौतियोगिनां योगसाधने । कफदोषा विनश्यन्ति दियदृष्टिय जायते । बागादि युगलं पयादरविपत्रे ततः परम् । नित्यं कुर्यात प्रभात च दन्तरचाय योगवित्। मन्दवेग तुन्दञ्च भ्रामयेदुभपायोः । बालायाः पौठयक्तीस्तु वामाचाः पूजयेत् दन्तमूलं धारवादिशायेंषु योगिनां यतः।। सर्वरोगानिहन्ती देहानलविवनम् ॥" पथात: समरस्यामि जिलामोधनशारणम् । इति मौलिको ॥ चतुर लोकपालान् सायुधान् जरामरयरोगादि नागयेत् दौसमिका। “निमेपोग्भेषकं त्यक्षा सूक्ष्मतस्य निरीक्षयेत् । पर्नेनैव विधानेन नित्याख्या नजनी मध्यमानामा पहसित्रययोगतः। यावदह निपतति वाटकं प्रोथते बुधैः । येपयोरसमध्ये तु मायनमिक्षामलम् । एवमभ्यामयोगेन गाम्भवी जायते ध्र वम् । पटकोणं, की, लग्नात् परहम् । म गनेः मनमानायला कफदोषं निवारयेत्। न लायते नेत्ररोगो दिव्यदृष्टिप्रदायकम् ।। स्थानम् । यथा,- मायेवानीनन दोहयेध पुनः पुनः । मोत्छत्य पीला वस नामानानचियेत् । “पातालं पिबुकं चैव सुदभयतुर्थकम् । मदप मोरयन्वेष घयला पुनः पुनः । प्युत्क्रमेव व्युत्कमेव सीत्क्रमेण विशेषतः । वित्रिकोणच नवमं दुयियं स्यात् यतीद निचं कुंयात्मयम रक्टयकात के। भासमाति विधा कुयात् कफदोष निवारयेत् धोस्थानं पञ्चमं न यं यामिव मातम का पर होत नित्ये च समिझा दोधतां गता २ रंडया पूरयेहायुरपयेत् पिलया पुनः । गया यशपेण मायेत् कपरयो। पिहना पूरयित्वा पुनयन्द्रग रेचयेत् । नियमभ्यामयोमिन नादातरमशागनम् ॥r पूरकं रेचकं खत्वा वगेन न तु धारयेत् । पउन र माहानायकन् । (पट् कोपा वस्य।) वयम् । परमभ्यामयोगेन कपदी निवारयेत् । परामसामगनमो नितान् । नामान्यां जनमासय वक्री परवत् पुनः। गणेगरन्नम्। प्रयोगः। कर " परमेश्वर 4-1 इति चमारा द्युनं जुनं तथास्तास्यं पट्को रिपुमन्दि अति ज्योतिस्ताव इति निघण्टः । पड़सन्ततीतो यन्त्रभेद । ।

·पट्त्रिं कारका: पट्न पटप जं पट्कोथमध करदनलपुरे तारगं दिए भूनमाधारपटकानां मूलाधारं ततो विटुः ! साम्ब नादिकनैवेद्यं पुष्पमानां तथैव च । समोः | बगदग परं मिनं स्वाधिष्टानं ततो विदुः । अनुलेपन गया व चामरव्यननं तया । या कन्दर्पभूमिस्तदनु रमपुटेपानिहोन-तदू नामिदेगे तु मणिपूर माइत्पमम् । पानव नमस्कारोऽय नर्तनम् ॥ पटकम् ।" मेघाभ विद्युदामच बहुतेजोमयं ततः। गोतवाय च दानानि स्तुतिहोमप्रदक्षिणम् । इति तन्यमार: मणिवरिनं तत् पर मणिपरं तयोयते ॥ दन्तकाटप्रदानञ्च ततो देव विमर्जनम् । ra, को, (पमा पक्राणां ममाहारः।) दगभिय दलयुडादिफान्तारान्वितम् । उपचारा इस जेयाः पविगत् सुरपूनने " रम्पप्राकारपटप्रकारचक्रम् । यधा, शिवनाधिष्ठितं पर विवनी के ककारणम् । प्रत्येकादशीतत्वम्॥ सपनानि नवेध मन्ति नोकाय प्रभो। तदूईऽनाहतं पद्ममुद्यदादित्यमग्रिभम् । पटविनमतं, की, (पावितस्ततमध्यधर्म- धीममंचक हरिहणं चतुईनम् ।। कादिठान्ताचरेरकपर्वच ममधिष्टितम् ॥ शास्त्रकारिणां मुनीनां मतम् ।) पड़धिकविंग. म पड्दलं चक्र साधिष्ठानमिति स्मृतम्। तमध्ये पापलिकन्तु सायुतममप्रभम् । सकधर्मशास्त्र प्रयोजकमुनीनामभिप्रायः । लोकवतिनिलयं तसचामीकरप्रभम् । शब्दवमयं गदोनाइतम्तव दृश्यते । यथा। तथा च पद्विगन्मतम् । इति तिधि- भी उघदलं च कुण्डन्निन्या मन्वितम् । तिनाहतास्य पद्म तत् मुनिभिः परिकोत्ताते। स्वरूपकयने तियादितत्त्वम् । तपां नामानि लाबननि बाम्यानं पृथ्वकमन्दिरम् ॥ पानन्दमदनं त पुरुषाधिष्ठितं परम् ॥ यथा- णपूरामिधं म्बा बलस्थानं प्रकीर्तितम्। तदून्त विग्रहाय टलपोडगपदनम् । "मनुर्वियमो दन: अङ्गिरो विहहम्पती। पाटित्यसकादि चक्रमनाहतम् । वरः पोड़कयुत धूम्रवर्ण महत्प्रभम् ॥ आपस्तम्बयोगना च कात्यायनपरागरी। भकार वादगारं जावं वायुमन्दिरम् । वियदि तनुते यम्मात् जीवस्य हमलोकनात्। वगिउच्चासमंवा हारीतगोतमावपि । विराशरणं पोड्यारं पुरोदयम् । विगह पद्ममान्यातं पाकागाग्यं मइत् परम् | प्रचेता गलिखिती याज्ञवल्काच काश्यपः । म्भवोबरचक्राग्यं चन्द्रबिन्दुविभूषितम् । भाजाचक नदूत पात्मनाधिष्ठितं परम् । घातातपोलोमग जमदग्निः प्रजापतिः। उमाजालयं चक्र हिटलं बतमुत्तमम् ॥ पानासक्रम तव गुरोराने ति कीर्तितम् ॥ विश्वामिवठोनसी बौधायनपितामही धाचक्रमिति खातं मनःस्थानं प्रकीर्तितम्। केनासाग्यं तदूई त वोधनोन्तु ततः । छागलेवय नावाली मरीचिथावनी भृगुः । মলাশ এনালাম । एष शिवकागि प्रोतानि तव सुव्रत যায় নাম্বে অনিন্ স্মৃনি- तत्वज्ञानमयं मत्वं महमादित्यमन्तिमम् । महमाराम्बुज बिन्दुस्थानं सदूहमीरितम् । रवाणेह भेद्यानि नेता कथचन " इत्येतत् कथितं मयं योगमार्गमनुत्तमम् ॥ एतपान्तु मतं यत्तु पत्रिंशन्मतमुच्यते ॥" इति पाप्ले स्वर्गखद २७ अध्याय:non एति तन्त्रमार:॥ इति शानिरिहती। पटचरग्यः, . (पट चरणा यस्य !) भ्रमरः । पटपदः पुं. (पट् पदानि यम्य । ) भ्रमरः । इल्य- तत्त्वस्वरूपमक तत् पट्रक प्रतिनक्षयेत् । इति इलायुधः । (यघा, पा-सप्तशत्याम् । मरः ॥ (यथा. रघुः । ६ । ६८ । टिचकऽपि महामायां च ध्यात्वा प्रयत्नतः ॥ १८ ॥ "न हि प्रफुल सहकारमैत्य नम्वर्यन्मन्नमन्वेष धादिषोडशचक्रकम् । "पटचरणकोटनुष्ट परागधुग्यपृगीमायुधं वृत्तान्तरं काहुति पट्पदालो") মাঘিমায়া লাগানগ্ধাৰিঘাম वखा। तकुनानि यथा चिन्तयन् माधको देवी जपकर्म समारभेत्। त्वां मुटिमयमध्यामधुना शक्ति स्मरो "वे पट पदाद्याः शकुनानि तपा- भुवोपरि नाडीनां त्रयाणां प्रान्त उच्यते । वदति ") मार्यरूपाधि निरूपयामः । तप्रान्तं विषयवानं पट्कोगा चतुरङ्गलम् । युका। इति राजनिष्ट: । पटपादय । अवेत वामी यदि मज, गुलन . रहावर्गान्तु योगरान्नाचक्रमितीरितम् ॥ पहः, क निकैतन। हिंसे। दाने। बले । ति पखेत वा वामदिशं प्रसर्पन् । करठे बयाणां नाड़ीनां वेटनं विद्यते नृणाम्। कविकन्पद्रुमः । (चुरा पर वास बन्ले च श्रास्वादयेहा कुसुमं प्रगतं सुपुम्ने डापिङ्गलानां पटकोणं तत् पड्डलम् ॥ पक-हिस दाने चमक-सेट।) मूई न्यादि- भस्तदा स्यात् समहान् प्रमोदः । तत् परचक्रमिति मोतं शुक्र कण्ठस्य मध्य एइयान्तः। क, पयति लोकः। नियमति प्रवापर मन्ति च पट्पदाये गम् । इन्ति वली स्यात् ददाति वा इत्यर्थः। इति यावासु ते वामगताः प्रशम्ता:।" वयाणामय नाड़ीनां हृदय चैकता भवेत् । दुर्गादामः॥ इति वमन्त राजमाकुनि पटपदादयः १५ वर्ग: तत्स्थान पोड़मात्र स्यात् सप्ताहुलप्रमाणतः। पहिलो,[न]वि, (उदर्तनादिभेदेन पट्मकारा यूका । इति राजनिपट। षट्चरण, वि ॥ तत् पौतमुक्तं योगरादिपोशचक्रकम् ॥ स्तिनाः सन्त्यति । पतिल+ इनिः जन्म- (पटपटविशिटे च वि। यथा, महाभारत । धानानामघ मन्त्रायां चिन्तनस्य नपस्य। तिप्यादी तिलकरणकयटकाकारी । यथा- यम्मादाद्यच हदयं तम्मादादोति गद्यते ।" "तिलोत्तों तिलमायौ तिलहोमी तिलप्रदः। "पुरष्ठ ने मुगुप्त स्यात् दृढ़प्राकारतोरणम् । इति कालिकापुराणे ५४ अध्यायः ॥ | तिनमुक् सिलवापी च पतिली नावमीदति अहाहालकसंवाधं पट्पदं सर्वतोदियम् ॥") थपरक्षा इति तिपादितत्वम् ॥ षट्पदप्रियः पुं. (पट्पदानां भमराणां प्रियः ।) "मूलाधार त्रिकोणाश्य छाजानक्रियात्मक पविंगत्, स्त्री, (पड़धिका विशन् । मध्यपट- नागगरहनः । इति शब्दमाला । मध्ये स्वयम्भनिगन्तु कोटिसूर्यसमप्रभम् ॥ लोपि समामः ।) संन्याविशेषः । विग इति पट्पदातिधि: ,, (पट्पदः पतिधिरिद यव । तटूई कामवौजन्तु क-ल-शान्तीन्दनादकम् । माया । यथा, पाकिचिन्तामयी। प्रामवृक्षः इति विकाएडोपः। तई तु शिखाकारा कुण्डली ब्रह्मविग्रहा। "घासनाभ्यजन तहदुहत्तनविरुण! घट्यदानन्दवहन:, पु.(पटपदानामानन्दं वईय तबाही हेमवर्णाभं य-म-वर्णचतुइन्तम्। सन्मानं मपिरादिसपनावाने तया ॥ तीतिध+ल: i) किकिरातक्षः। इति इतहमसमय पतन विभावयेत् । पायाचिमनीयच मानौयमधुपर्क की। বলবি, तोऽग्निममपन्य पड़दन हीरकप्रभम्। पुनराचमनीयच वस्नयनोपवीतम् । पट्पदी, वो हामि यदा: । ही!) कदिलान्तपड़णन युक्ताधितानसनकम् । अनारो गन्धपुयधूपदीपो जव च। एका। मारपीच - ।

·। , h.. વાં દિલ इति गाडे ६१ अध्यायः।ययोतविधिना महत्वा मलमवारयात सत्वा येनाशुलभते फल यदुत्तमोत्तमम्। | पदकम्फनदा नृशं पड़ामायाः प्रकीर्तित :पड़गी पड़ान पड़ाना पटप्रज्ञःपु (षट्स: रसेषु प्रना यस्य।) पड़गीतिचक्र', को. (पडगोतसक्रम् ।) मिथुन “म्तोपामि देव पिमिय जुटे कामुकः । यथा-- | कन्याधनुनिराशिस्थरयः शुभाशुभफल जाना भक्त्या गुई नामभिरममयम् । "पिड़ गोव्यलोकः पट्मनः कामकै लिर्विदूषकः नचवागनराकारचक्रम् । यथा, - पडाननं गनिधरं सुबीरं पोठकैलिः पीठमी भविनश्छिदुरो विट: "] "मुसे चेक करे येदाः पादयुग्मे इयं इयम्। नियोध चेतानि कुरुमवीर!") इति त्रिकाण्डशिषः। कोई वाणस्तथा वेदाः शरे मश्येतोऽपि च । तस्य कार्तिकेयनामकारक यथा- (पट सु धर्मादिषु प्रज्ञा यम्य).धर्मादि- यं यं तथा नेवे मस्तक वितयं तथा। "अग्निपुचः कुमारस्तु शास्तम्ये व्यज्ञा गाम्नविधः। यथा,- इयञ्चव तथा गुच्छे पडशीत्या स्वमे स्थिते ।. तम्य साखो विमानय नेगमेयय पठन -धर्मार्थकाममोक्षेषु लोकतत्त्वार्थयोरपि। मुखे दुःखं करे लाभः पादयोर्भ मणं इदि। अपत्वं शत्तिकामाच्च कात्ति केयम्ततः पटसु प्रनास्ति यस्योच्चैःम पट्प्रन इति म्भूतः कान्ता स्याइन्धनं वामे हस्ते स्यात् बीयभे इति मात्स्ये ५ 7. ---इति च विकाण्डोपः। खाम् । (पदस वदने, को। यथा. रघुः ।१४ पडवीणः, पु (पट,सु रसेघु अक्षीणः।) मरसा मम्मान नेत्रयोय व अपमानच मम्तके । "मांस मारपि बत्मनत्वात इति केचित् ॥ राधे चैव भवेन्मृत्युः पडगोतिफलश्रुतिः ॥ म निर्विशेषमतिपत्तिरामीत्। पडझं, को, (पसां अङ्गानां समाहारः। गरी. इति भ्योतिस्तत्वम्॥ पड़ानमापीतपयोधराम रम्य पडवयवम् । यथा,- पडष्टक, की, योगविशेषः । म तु वरकन्ययो: नेता चमूनामिव कत्तिका "बरे वाहगिरी मध्य पड़ङ्गमिदमुच्यते ॥" स्वस्वराश्यपेक्षया परस्परपठाटमराभिसम्पन्धः (पडाम्नायाः, पं, (पट प्रामायाः।) इति शब्दचन्द्रिका॥ म च मितारिभेटेन विविधः । तब मित्रपड़-पड्याविनिर्गतपटपकारतन्त्रमास्तम्। येदानपट शास्त्राणि । यथा,- टकं यथा । थोपतिरत्नमालायाम् । यौशिव उवाच । "शिक्षा कल्पो व्याकरण निरुक्ता ज्योतिषं तथा “मकरममतं मिथुनं कन्याकलसी मृगेन्द्र “प्रथेदानी प्रवक्ष्यामि पानायकयनं छन्दोति पडङ्गानि वेदानां वैदिका विदुः ॥ मौनी च। पूर्वान्मायो यदा मन्त्रस्तदा पीर इति गन्दरत्नावली | अपभतुले अलिमपी कर्कटधनुपी च मित्र सदाशिवोऽई मगवानाचारः परिकीर्ति अपि च । अङ्गान्याइ शिक्षापद्यम् । विधौ " | एवं वै दक्षिणाबायो दक्षिणस्यां दिगि "छम्दापादी तु वेदस्य हस्ती कल्पोऽथ कथ्यते। पडष्टकाविति शेपः अरिषडाष्टकमाह । एवं हि परिमारायः योतिपामयन नेवं निरुक्त योवमुच्यते । "मकरः करिकुलरिपुना एवमेवोत्तराबाय उत्तरस्यां दिशिविर शिक्षाघापन्तु वेदम्य सुखं व्याकरणं स्मृतम् । कन्या मेषेण मह झपस्तुलया। मुसमुईरुतं देवि ! यत् प्रोश तव सहि तस्मात् साङ्गमधीत्येव प्रबलोके महीयते " ककिंघटौ उपधनुपी जहानायच कथितो देवानामपि दुर्श इति तिथ्यादितत्त्वम् । वृश्चिकमिथुने चारिविधी यदा चाधोमुखं देवि यत् प्रोक्त गिन्धि पाद्ययादीयदानानपीठाटिकम् । इति लोक- । यदि कन्याष्टमे भर्ता भर्तुः षष्ठे च कन्यका। अध प्रामाय इत्युतः सत्यं मत्यं सुमध्य प्रमिदम् ॥२॥ पटप्रकारगव्यविशेषः । यथा,- पडष्टकं विजानीयात् वजिसं विद्रशैरपि पडाबायारा कथितायोत्पत्तिकमनाम “गोभूष गोमयं चोर सर्पिर्दधि च रोचना। पडरकादौ तारानियममाहाभीमपराक्रमः | यम्मिन् यस्मिंच ये देवाः कथिताय वर पड़ामेलम्मान एवं पवित्र सर्बदा गवाम् ॥ 'मोहये धुभयोईयोरपि तयोरेकाधिपत्येऽपिवा तान्देवांच प्रवक्ष्यामि साधकानां हिता पति स्मृति: n n नाराषट् च सुमित्रमित्रजननक्षेमार्यभम्पयदि यौविद्याभेदहिता तारा च विपुरा उदयादिधड़वयवम्। सप्रमाणं न्यासगम्दे पटकाष्ट नव पञ्चके व्ययधने योगे च युयोपितोः भुवनेशी चावपूर्णा पूर्वानाय प्रको दरयम् ॥ [ मीत्यायुःखहादिपुष्टिजनकः कार्यो विवाह- | वगलामुखी च वशिनी सरिता धनदा पड़नः, (पट, पनानि यस्य।) सुद्रगोचरकः । स्तदा | पशिनो बालभैरवोत्यर्थः। इति राजनिघण्टः। (वेदः । यथा,- गगः। महिपती .... "गिशाकल्पोप्याकर निरु छन्दसाशयः । “मरणं तारविरोधे ग्रहरिपुभावै चिरेण। महासरस्वती विद्या तथा वाग्वादिनी ज्योतिषामयनर्थव पटो वेद उच्यते ।") रोगादि नरनार्योः पटका पैर भवेदानु प्रत्यशिराभवानी च ५ पाशित.(पड़ा जितवानिति। जि+किप, व्यामः। कालिका भेदसहिता साराभेदेय संयुत वि। ति सदमाला पड़जेतरि, वि "मेवादियोगेऽपि पडटकादी मातही भैरवो छिद्रा तथा धूमावती। पडभित्रः ६, (पदपु धम्मायकाममोक्षलोकत तारा विपत्प्रत्यरिनधनास्याः। उत्तरामायकथिताः कलौ शीघ्रपताना पायेंषु पभिमा यम्य । बुहः । इत्यमरः। वर्ध्या विवाह पुरुषोडुती हि समस्तभेदसहिताः कालिकायाः प्रकीर्ति पड़गीतिः, स्त्री, रविसंक्रान्तिविशेषः । सातु मोतिः परा जम्मम सारकामु" हाविंशत्यक्षरी तासा दक्षिणासायनि मिमशन्याधनुनिरागिषु भवति । यया, इति ज्योतिस्तत्वम् । एकजटा पडावाये महामोक्षप्रदायिनी भविघमासान्दोतिषु। मतान्तरं यथा- तत्परा परमा विद्या न विद्यान्तरगोषित "मगदमंशान्ती हेतूदगदक्षिणायने । "मिहिन मकरायेष्ठो कन्यया मेघ उत्तमः। परप्रमादमन्तरा जांबाये प्रकीर्तितः। पिरती तुसामेप गोममध्ये तयापरा:। तुलया मह मीनम्तु कुम्भेन मह कर्कटः । धागोखरादयो देवा अध धनुम्शुिनकम्मामु मनि च पडगौतयः । धनुपा हपमः येठो मिथुनेन च हथिकः ।। कम्निायो अधयेव केवलं मोदी भवत् हरपिशकुमु मिई विष्णुपदी मना।" एतत् पटकं प्रीत्यै भवत्यय न समय: धमार्थकाममोचायें प्राधायान्ये प्रीति इति तिथादितत्व पाधिशासीतिमशालायातम् । यिायी पट पाननानि यस्य) कात्तियः। इत्यमरः। (यया, महाभारत ।३।२३१२.. । . - স্বল্পায়ালি ·पि। १८८ पड़नः पडू पड़व तराबायो देवेशि नेपामाश फलप्रद: " "नासां कण्ठमुरम्तालु निहांदन्ताय मंत्रितः । पदभुजा, स्त्री, (पट भुना इव रेखा यस्याम् ।) इति भमयाचारतन्त्र २ पटलः ॥॥ पड़ भ्यः संनायते यम्मात् तस्मात् पड़ इति | फललताविशेषः। खरवुना इति भाषा (अस्मि- व प्रामायभेदेनाचारभेद उत्तः । यथा,- स्मृतः "वर्थे लोवलिङ्गेऽपि दृश्यता) तत्पर्यायः। मधु- म्रिायोदितं कर्म पागवं कथितं प्रिये। मच मदरस्वरतुल्यस्वरः । यथा- फला २ पड़ रैना ३ हत्तकर्कटी ४ तिता ५ तं दक्षिणानाये तदेव पागवं स्मृतम् ।। “पड़ल रौति मयूरो हि गावो नईन्ति तितफला मधुपाका ७ इत्तेवारः ८ यमानायनं कम्म पगवोरममाबितम् । वर्षभम् । परम पा ८ । अस्याः फलगुणाः । राम्बायज कम्मे दिव्यवीरायितं प्रिये ॥ प्रजा विरौतिगान्धारं लोसो नदति मध्यमम्" "तित वाल्ये तदनु मधुरं किचिदम्बध पाके व्योऽपि वोरभावन माधयेत् पिटकानने। इति भरतः॥ निष्पकञ्चेत् तदन्तसमंतपणं पुष्टिदायि। रामनं विना दिव्यः पूजयेत् पिटकानने। (अम्मिन् चतम्र: युतयो वसन्ति । यथा, समीत- वृष्यं दाइयमविशमनं मूवशुद्धं विधत्ते हाम्नायोदितं कम्म दिव्यभाषावितं प्रिये ॥" | दर्पणे । ५३ । पित्तोन्मादायहरकफदं पड़ भुजं योर्यकारि इति निरुत्तरतन्त्र १ पटल: ॥ तोता कुमुदती मन्दा छन्दोवत्यम्तु षड्जगा:॥') इति राजनिघण्टः ॥७॥ पणं, को, (पमामूषणानां ममाहारः।) तानसेनमते मप्तस्वरा मध्ये प्रथमसरोऽयम्। चण्डिका! यया । पूर्वदले चण्डिका पौन. यितपटकटुद्रव्यम्। यथा- वरल् इति लोके ग्यातः। अस्योमारणम्यानं वक्षःस्थलकहां अग्निप्रभां पड़ भुभां दक्षिणे पप्पनी मरिच गण्ठी वर्षगहिमिन्वितम् । कण्ठः । अयं विप्रवर्ण:। अस्यार्शिक 'नाम। गदाभयवचधरां वामि गतिगूलपरशधरां देयो- किट घुष व्योपं कटविकमयोच्यते । अर्थात् एकस्वरमिलितः। सर्वखरापेक्षया मिती ॥ रुद्रचण्डा । यधा। दक्षिणदले रद- यिकानन्लचध्यैस्तु चतुः पञ्च पड़,पणम् ॥" तुद्रखरोऽयम् । पम्य ताल एकः । अस्याटी चहां कृष्णवां दिव्याभरणभूषितां प्रसनपदनां इति शब्दचन्द्रिका ॥ | भेदा भवन्ति। इति मगीतशास्त्रम् ॥ पड़भुजां दक्षिणे ववलपरधरां यामे पाया- पड़ दुर्ग, को, (पट प्रकारं दुर्गम् ।) पटप्रकार- इंगकेयधरा देवीमिति ॥ चण्डवसी। यया। पतकोनं ममरिच पड़,पणमुटाहतम् । कोहम् । तदयथा । धन्वदुर्गम् १ महीदुर्गम् २ | वायुदले चगइवतीं धूमयणी प्रमब्रवदनां मां- बकोलगु नानु रुनमुन विपापहम् ॥" गिरिदुर्गम् २ मनुष्य दुर्गम् ४ मृर्गम् ५ वन- लक्षारभूषितां पड़ भुजां दधिरी पदुगपागात- रति भावप्रकाश दुर्गम हाति महाभारते रानमः। स्वधरां वामे दाइशूनडमरधरां दयामिति ॥ गया, स्त्री, पड विधगया । यथा, पड धा, व्य, (पप् + धाच् ।) पट्मकारम् । इति इति मन्दिकेसरपुरागोतादुर्गापनापतिः। गयागजो गयादिन्यो गायचो च गटाधरः। व्याकरणम् ॥ पड़ रमः, पुं, (पटपकारी रमः।) मधुरादि. या गयामुयय पड़ गया मुकिदायिका " पड़ बिन्दुः, ', विष्णुः । इति विकाण्डशेष: । कोट- पत्प्रकाररमः । यचा, इति वायुपुराण गयापतिः । भेटः । इति मेदिनी। गिरीरोगस्य पकतेल- "मधुरी नयमितत: कपायोऽयः कटुमाथा। गर्व, घि, (पट गावो यत्र । ममाम प्रच।) विशेषः । यथा,- मन्तीति रमनीयवादग्राये पड़मी रमाः ।" बिटकयकहनादि । यघा,-- ‘বষমূৰ নাৰ মনায়। एपां मामनक्षण। पटागवं धानं पड गवं जीविकार्धिनाम् । जीवन्तिका मैन्धवरानिक "मधुरं गौम्यमित्याधुरियादी म प मापने। तुर्गवं नृशंमानां विगयं अध्नधातिनाम् ॥" भविड मधुयष्टिका च लवपम्नु पटुः प्रोत: मन्ययादी महमास । इत्याधिकाचारतवम् ॥ धिनीपधं कृष्णतिलम्य तेलम् ॥ निशान पिनुमादी प्यमामाद्यते रमः । चविशेषः । (मसु । 'प्रत्यर्थम्य पटले पजापयतन्नविमिश्रितच पायानुवरस्तुत: म घ पूगीफलादिए। इगवन्। ५ । २१२८त्यम्य वानिकोल्या चतुपि भारमै विपकम् । कटुम्नु चारमनः म्यान्मरीचादी मदत" विनि) यथा- पड विन्दवा नासिकयोः प्रदया: মিয়ঙ্গলিঘণ্ড: ৫ 'पाभ्यो गोयुगं युग्मे परं पटले न पड़ गवम् ॥ मानिन्यः शिरमी विकागन् । एपां गुणाम्तनम्मदस्याः । रतिहमदन्द्रः पतांर केशान् पनितांग दन्तान बड़गवं, की, (पयां रावो ममाहारः।) या र महामार ।। निध्य मृलान् मुहद्दीकरोति पडदः । यथा- 'न्यं नम वरं दद्यां मौवर्ष इम्तिष गम्।"), मुपएंगप्रतिमन पर: मद्य गावं भवेदिइन् नया पोनं चतुर्विधा । मग माहारः। इति दिगुसमामनिय. कुम्वन्ति दाहोरधिकं बनवा गर्भाव र वेदी पृष्य वाले बचतमः । दम् । तत्र, जोन्तिकात रातीमाविमपः । इति माद्रपानामगावं दियानां दिनवयम् । ६.प्रता, (पट पन्या या मा) घा भावप्रकाम: प्रति भाष:काम मतपधा। टीमहा- पडभुजति, (पट भुजा यम्य।) पड़ सयुतः! पड़ गद्रव धनादां मटार दा. भरपति रामनिट: अनिवाम४पाय:: इति... (पट परयो सम्) पिसी भामहिपाखिदिरा: पड़ भुनोनयनोरना पडया, नी, (पोहायत) पाया। मनम्। रसियम् । घरपरि मानप्रहरीगंदः कालान्नकयमोपमः।" इति निल: पर दनि मायापुरा मारेगारदरम् । दी. (परिमारमा पत्री परिस, (४ पसाए माउन् । या महानिदलहन्द ।।१। दापि मरम्मर पंत परम दिया। "दनुभंडा द रिभुला पड़ मुशारभुता मा. ८ मा याद) घर:{दिया। सिटमारना मद रिहा नानारामा") मोलिनी । (साभ: । देवन् । मन परसोनम परमपितरिय .... । मला पवार नोनित - दसरा- भोलि Tarek मारा 1 - - - .

·घण्टः 1 । " पाव, मयंगति कदिकम्पङमा (वा.पर की वनांगनिःपीड़ा म म मानापम, अम्जन। इति कविन्दुम (घा. १८० पमाड़ी वर्ग मड़ विध, वि. ( पट विधाः प्रकारी यत ।) सेपां सक्षणानि यथा,- विनासिक्के विनायः स्यादविषसम्पदाम् । पर प्रकारमा यथा- "ध्वजादिरहितीत्यमो निमर्गपण्ट उच्यते ।। पति ज्योतिस्तावम् । "संचाच परिमापा च विधिनियम एव च। गलिताण्डोमवेडार पधान्तरितगतिमान् । यस्माम्यः, वि.(परमा भया पगमाम+' पतिदेमोऽधिकारस पड़,विध सूवलक्षणम् ।" | पक्षपण्टः कोलकन्तु यः को ष्यादात्मनः स्त्रियम् मात् ण्यच । १८३। इति यत्।) पति मुग्धवोधटीकायां दुर्गादास: । परेण सह संयोज्य पयातामेव सेवते ।। इति सिद्धान्तकौमुदी। प्रपिचा गापादिपन्टो गु/दिशापादेवाप्रइपंगः । परमम्मः, (पट मुखानि यम्ब) कात्तिा "शन पिशिगन्धहेतर्नानारूपवती मता। सदा स्तम्भितरेतास्तु रतिम्तयः स पंकः। इति हलायुधः (यथा, महामारते ॥३॥२३॥ पविधस्तु रसस्वत्र गन्धोऽपि हिविधी मत:" दृष्ट्या व्यवायमन्ये या व्यवाये यः प्रवर्तते ।। इति भाषापरिच्छेदः । | बहुस्नोसेवनाजातविरसः मेव्यकः स्मृतः ॥ "लं क्रीडसे यस्मत कुछटेन पाहः, (पण दाने+"अमन्तात् डा उणा. प्रत्यक्मात्तवीर्यो यो विमर्गसमये भयेत् । यथेटनानाविधकामरूपी।') १।११। रति डः। बहुलवचनात् सत्वाभाव:) | प्राचितवीजः सने यो मोधबीजम्नु म | पट् मंख्यकवदने, को। तहति, वि। हषभ:। पांड़, इति भापा। तत्पर्य्यायः । म्मृतः । षण्मुखा, म्बी, (पट मुखानीव रेखा यथाम् गोपतिः २ ट्चर, ३ । इत्यमरः । पट: ४ दृष्टस्त्रीमनिधानादेर्यो भवेत् पतिध्वजः ।। पड भुजा । इति राजनिधण्टः । गण्डः ५ यण्टः । इति शब्दरत्नावली। अव भालीननक्षणं पतितम् ॥ ११॥ पत्वं, क्ली, (पम्य भावः । ५+वा) मूहन्यपर कीवम् । इति जटाधरामरटोके । समूहः। परस्यामेव यस्यास्तिस्त्वं सोऽन्यापतिमत:१२/ रस्य भावः । यथा । एत्वकत्वाति मुग्ध इति हताः। (यथा, हरिवंथे। ३३ । १२ । वक्त एव तु यः कुर्य्यान्मयुनं स मुखेभगः ॥१३॥ | व्याकरणम् ॥ "नता नियलमूर्दानी बभूवुस्ते महोरगाः । वासरता विसर्ग यो वास लिङ्गन मुश्चति १४ पद, ल ज श्री ग विषाद। गरणे । गती। साया कदलीषण्डे कम्पितास्तम्य वायुना कुम्भीकः स तु वो नार्थ्या: पाणावेव प्रवर्तते । कविकल्पद्रुमः । (तुदा-पर-सका विचार पण्ड..पु.को,(पण दाने+ड)ममादिकदम्बम् । १५ ॥ प्रक--अनिट् ।) ल, असदत् । ज, मादः सदा पाकुसदादिसमूहः। इत्यमरः। (यथा, माधे। अधिकारिध्वनः पण्डो १६ नष्टो रोगादानका श्री प्रमात्सीत्। , सीदती मोदसी। १७) प्राकुलीमाव: मोदति राधा रासग्टहै। "कलरवमुपगीते पट् पदोघन धत्त: शुक्रवाण्यध्वजीझायो प्रासेव्यः१८ससुगन्धिका इिंसा। इति दुर्गादामः । कुमुदकमलपण्डे तुस्थरूपामवस्याम् । यो योनिसेफसोर्गन्धमानाय संभते बलम् ॥१. पद, क गतौ पाइपूर्वोऽयम् । इति कशि चिङ्गम् । यथा, भागवते । ४ । १९।२३। पण्टः स्त्रोतुत्यवाक्चेष्टः स्त्रीधा छिन्नलि- द्रुमः (खुरा• पर.-मक-सेट।) मूर्हन्बादि। "यामि रूपाणि जरहे इन्द्रो हयनिहोर्षया। कः । २. क, प्रासादयति । इति दुर्गादामः। नाति पापम्य पण्डानि लिङ्गं पण्डमिहीयते) इति वाचस्पतिकृतस्मृतिरवावल्यामुहार- पन, मम्भलो। इति कविकल्पद्रुमः (anav पण्डानी, स्तो, तेतमानम्। छटाक् इति भाषा। रहस्यविकायः ॥ तद्दर्शनस्पर्शनयोः प्राययित्तं | सक० सेट् ।) सम्भलि: सेवनम् । सनति गर मरमी (पण्डेन पभवत् कामुकपुरुषेण अलति यथा,- लोकः । इति दुर्गादासः। पर्यापोतीति । प्रत+अच् । गौरादित्वात् । “मालपेमनविदिष्टान् वीरहीनां तथा स्त्रियम् पन, द ब उ दाने। इति कविकल्पद्रुमा डीम् ।) कामुकली। इति मेदिनी॥ मुद्रा-) देवतापिटमच्छास्तयन्नसवादिनिन्दकैः । उमासक. सेट् । कावेट।) दव, मनोनित हितमेदिन्यां दम्यमकारादौलिखिता। कृत्वा तु पर्शनालापं गडेतार्कावलोकनात् । सनुते । उ भनित्वा मत्वा इति दुर्गादास । पष्टः पुं. (माम्यति शिवाभावात्। सम+ अवलोकय तथोदक्यामत्यज पतितं शवम् ।। घमंच, गती। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (म्बा• R" "ममः। उपा.११.१॥इति ढप्रत्ययेन विधर्मितिकापगढ़ विवस्वान्तावमायिनः । सक- सेट।) सति । इति दुर्गादामः । साः।) नपुसकः । इति राजनिघल्ट हेम- | मुतनिर्यातकायव परदाररताथ ये॥ पन्ज, भी जिमझे। इति चन्द्रय। सच पतविधः विगतिविधध। एतदेव हि कत्तव्यं प्रानः गोधनमात्मनः। वि. पर. क. पनिट।) भी, पमानीत्। पभोज्यसूतिकापण्टमार्जाराख व कुक टान् ॥ | मनोऽस्ति। सजति वपुषि धामः । इति दुर्ग "परीय पुरुषः पुंस्त्वे निरवाइलक्षणः । पतितापविहचाण्डालमृतधाराय धर्मवित। चतुरंगविधः माने घण्टो दृष्टी मनीषिभिः। संस्पृश्य मध्यते मानादुदक्यायामशूकरो” पप, सम्बो इति कविकल्पद्रुमः । (म्वा०पर चिकितलयाचिकितणय सेपामुचो विधि: इति मार्कण्डेये सदाचाराध्याय: । पक० सेट् ।) सपति। अमीषपत्। क्रमात्। यम्माडीच' की. (पड़ विध नाड़ीचक्रम्) | सम्बन्धः । इति दर्गादामः । मिसापटी पदय पचपण्डस्तयेव च। मराणां जन्मादिपसचवघटितघनविपः । पम, धनश्थे। इति कविकल्पद्रुम।। प्रतिमापागुरो गोगात् देवक्रोधात्तथैव च। यथा- पक--सेट) वक्तव्यं विलोमायः। चोपडपमव्यय वातरता मुपेभगः। "जाधव ततोऽपि दाम मांझातिक "ममम्ति यहियोगेन सोमन्तिन्य. भरातुष्ट पाचितमीपचीजोषमासिनोऽन्यापतिम्तया।' पोडपभम् । १४. ममुदायमादम दिनामसंच क्योकिंगम् । पम, १ क वैतव्य इति कविकल्पद्रुमः बामतम् । पायात्तु पक्षशिं मामसमेव नरः पडत. “ नियही पाय परपस कौनकः। स्यात्।"1 दुर्गादास मापायितशय रंग मेश्यास्तथा। सानिमोधोनीपगालोनोन्यापतिम्तया। "हादेहानिः मात्रम छपतापित। मक सेट ।) सम्वति इति दुर्गादास । मुपभगो शतरंगा भीग पाडनटो। पर मुगलो पपष्ट कौनि मितिः मूनिंदविवगना हानि: माहानिक नया २.।। सता सामुदयिक मित्रमृत्यायनवः। लोक. । इति दुर्गादामः। - । .. यथामारदा। दासः। इति दर्गादास धुरा: पर प्रका-सेट) सिपमयिनित नपा फनम्। मक-मैट ! ) मिपज्जयिनि । मर्मनि पूर्व ·। - प्रिये। टाम: ॥ १८१ पटिस पष्टिसं पष्टिसं पातिकविकपटमः । (भ्या--पर. पप पहिगंयसमरगणना। निष्पत्तिः मान्यानां मध्या धातरि कोतिना गट ) मति । इति दुर्गादामः । जाकेन्द्रकानः पयगारुतिघ्रः २२ उनचोरगड़ादीनां प्रबलत्वं वरानने १० ॥ 1. बी, पतिविगेपः । यथा- गगारनन्दाग्मियुगः ४२८१ ममेनः । मुभितं ममागेग्यं कापामग्य महार्वता। पुचिका सनिकापर्षपो प्रश्नमाशती। गराट्रियम्विन्दु १८०५ प्रत: मनमः नवर्ग मधु गाव ईम्बर दुर्मभं प्रिये ॥११॥ रति गदग्वायनी पशावमिटाः प्रभवादयोऽन्दाः । | मुभिन्न चममारोग्य प्रगान्ताः पार्थिवाः गती। इति कविपन्पट्टमः (भ्वा०-पर.- वर्षवळन्तु यचयं मयमंपृय गोम्मिमिः । -मेट् ।) मनति । मिपानयिति । इति तयुगमतः ग्राग्नितेऽगे मामकाटयः" नम्बगेपनं वित्त वर्ल्डधान्ये वरानने ॥ पप्याः। माकंन्द्रकानः गफगजाब्दकानः । राष्ट्रभनय दुर्भिकं तम्करैथोपपोड़नम् । मो,(पड. दगत: परिमाणमय "पइमि- पृथक् धिष्ठः तत्रेय प्रारुतिघ्रः २२ हायिंगत्या मानीयाद्विग्रहं घोरं प्रमाधिनि वगनने ! सिविंशदिति ।।१।। इति निपा- पूरितः गयाइनन्दाग्मियुगैरेकनवत्यधिकशत- जायन्ते मर्वयम्यानि मंदिनी निम्पदया। र माधुः। ) मंग्याविशेषः। पाटति हयाधिकचतु.मही: ममतोऽदः । गगद्रिवः नवगं मधु गयञ्च महा विक्रमे प्रिये ॥१४॥ पा। रति प्योतिषम् ॥ ( यथा, मनुः । सिन्दुहतः पवमान्यधिकाष्टादगगतावत्मयं कोद्रवाः शान्तिमुहाय शनुमाषाम्तथैव च । हनुं गानोति तावता इतः कत्तव्यः । मनव्यः । महावं जायते मर्द हपे च सुरवन्दित ॥१५॥ ध्यान्धी नवतेः कागः पटेः भिवो गतम्य पृर्व काप्दः गरेवादिना लव्यमग्यया युतः चणका मुहमापाय अन्यच्च विदल प्रिये । तु। कार्यः पद्याप्त पयादयोऽदः पूर्ववत् पष्टया | महापं जायत म चिवभानी वरानने १६ ॥ परोगी महसम्य दातुर्नागयते फन्नम् ) ते लब्धम्यावशिष्ट प्रभवादयः । एकावशेष मुभि चेममारोग्यं विश्व व निरुपद्रवम् । का,' (पष्टिरात्रेण पच्यन्ते इति ।"पष्टिकाः | प्रभयः शायशिष्टे विभवादिः। वर्षयजन्तु व्यवहारो भवेत् येयान् वर्भानी देवपूजिता १० टरावण पचान्ते।"५८० । इति कन्- | यो वर्षातिरिक्षं शराट्रियसिन्दुष्टता- पतिष्टिय नायत धान्यस्याय प्रपीडनम् । यिन निपातितः।) धान्यविशेषः । पष्टि- गिष्टं तत् सूर्यदिशभिः मंपृय खो- गस्यं भवति सामान्य दारुणे देवन्दित ॥१८॥ वेगा पते पाटिया इति स्वामिसुभूती। गिभिः पटा ते व्युत्क्रमत इत्यनेन पष्टि- बहुगम्यानि नायम्त सर्वदेगे मुलोचने । अमरभरती। तत्पर्यायः। पहितिः २ एतावगिटा: प्रदा दगडाः परिहतलब्यांगके मौराष्ट्र नाटदेगे च पार्थिवे नाव मंगवः ॥१८ हैजः : निग्धतगटुनः ४ पटियामरमः ५। खाग्निहते विंशता हत अवशिष्टा अंगका दुर्भिक्ष नायते धोरं मोपद्रवमंयुतम् । या गुणाः। नव्या मामाः म्युरिति ॥७॥ प्रभवादिपष्टिवर्पा- अनाष्टिः ममास्याता व्यये संवत्सरे प्रियार ०॥ "गोरी नीन्नः पटिकोऽयं विधा ग्या- 'चुपकम्य । उद्यतो वर्षो मेवी जलं नैवोपयच्छति। दादो रुयः शीतलो दोपहारी। "माया त विंगतिवानी द्वितीया वैपावी महाघ म जिहर्षे सर्वमेव वरानन ॥२१॥ बन्यः पथ्यो दीपनो योयहि म्मता। कोद्रवाः शालिमुग्दाय कङ्गमापास्तथैव च । दो तम्मात् किचिटूनो द्वितीयः ।" बतीया रुटवत्या रेष्ठा मध्याधमा भवेत् ॥" | सुलभं नायते मुस्खं लगवे सर्व धारिणि ॥२२॥ इति राजनिघण्टः॥ भविष्यपुराण । अनग्निप्रवला लोका धान्योपधिप्रपीड़नम् । टमंग्याक्रीते, वि॥ मायते मानुपे कष्ट विरोधिनि न संशयः॥२३॥ टया,म्बो, (पष्टिक + स्त्रियां टाप ।पष्टिक- | "पटाब्दं कथयाम्यव करा: सौम्यारा ये प्रिये। साः प्रजा: प्रपीड़ान्ते व्याधिः शोकय नायत न्यम् । यथा,- संवत्मरफलं मुखं प्रभवादी वरानने। शिरोवक्षोऽचिरोगाय पापाधि विरुते हैमन्तिकं मिताखिवंधान्यं मुद्रास्तिला यवा: बहुतोवाम्तधा मेघाः मवंशम्या च मेदिनी। जनाः ॥२४॥ नायकङ्गनौवारा वास्तूकं हिलमीचिका। । बटुचौराम्तया गावी व्याधिरोगविवर्जिताः। उपद्रुतं जगत् सर्व' तस्करपिकः सर्गः । टिका कानगाकच्च मूलकं कैमुकेतरत् ॥" प्रशान्ताः पार्थिवाय व प्रभवे परिकीर्तिताः ॥१ पीड़िताय प्रजाः सर्वाः देशभङ्गः सर मिया३५ ति तिथ्यादितत्त्वे इविष्याप्रकरणीयस्मृति- मुभिन्न ममारोग्य सर्व व्याधिविवर्जिताः। सुमित ममारोग्य यस्य भवति शोभनम् । चनम् ॥ किञ्च । शरदि पष्टिकाभिः पावणं प्रशान्ता मानवाः मयं वहुशम्या वसुन्धरा । वटुनीराम्तथा गावो नन्दनं नन्दन प्रिये ॥२६॥ त्वमिति वाचस्पतिमिन्याः। दृष्टान्तुष्टा नना: सर्वे विभवं च वरानने ॥२॥ अल्पतीयास्तथा मैघा वर्षन्ति खण्डमडले। टया, नि,(पष्टिकानां भवनं भवम् । पष्टिक+| रोगा बहुविधार्य व मनुष्था वाजिकुचराः । नश्यन्ति सब शस्यानि विजये नात्र संशय:॥२७॥ यवयवकपष्टिकात् यत्" ५।२।३ । इनि मर्व एव प्रणश्यन्ति शुक्र वर्षे वरानने ॥३॥ क्षत्रियाच तया वैग्याः शूद्राय नटनर्तकाः । त्।) पष्टिकधान्योपयुक्तक्षेत्रादि । इत्यमरः। उन्मत्तश्च नगत् म धनधान्यममाकुलम् । पीड़ितास्ते वरारोह नये सर्वे न संशयः॥२८॥ नित्योत्मवः प्रजादिः प्रमोदे नायते प्रिये ॥४, मरोग तथा देवि दाहन्वरसमन्वितम् । टतमः, वि,) पष्टि+"पष्ठादेयासंख्याटेनोरोगाय निरावाधा मानवा विगतदियः अभिभृतं जगत् सर्व मन्मथै मुरवन्दिते ॥२८i .। २।५८। इति तमट ।) पष्टेः पूरणः । बहुचौगम्तया गाव: प्राजापत्ये वरानने ॥५॥ तुपान्यचयो देवि मर्बशस्यमहार्यता। ति मुग्धबोधध्याकरणम् ॥ निरात नगत् सर्व धनयोवनगर्वितम्। व्यवहाराय नश्यन्ति दुर्मुखे दुम्मखाः प्रजा:॥३० टधा, व्य, पष्टिप्रकारम् । पष्टिशब्दात् धान्- | अहिरसि प्रना मर्वा नित्योत्माहा वरानने। पौड़ान्ते मव्व गस्यानि देश देश शुचिस्मिते । पत्यवन निप्पन्नम् ॥ nen हेमलम्बे प्रजाः सर्वाः नौयन्ते नाव संगय:३१ धमत्तः,'. (पष्टया वमत्तः।) इस्ती । पहि- मुभिन्न क्षेममारोग्य वर्षाकालं सुशोभनम् । तस्करैः पार्थिवेश्चैव अभिभृतमिदं जगत् । पेपर्यन्तं वयापूर्वार्द स्थित्या पष्टिमत्तः।इति शस्यह िविनानीयात् श्रीमुखें सुरवन्दिते पर्यो भवति मामान्यो विलम्वे तु भयं महत्ा३२ मारस्वताभिधानं शब्दमाला च ॥ बहुक्षौरास्तथा गावो धान्यच बलवत्तरम् । विषमस्व लगत् सर्व विरोधे भवसंप्रयम्। टिन्नता,म्ती, भमरमारो। इति राननिर्घएट: भायन्ते सर्वगम्यानि मावे वर्षे वरानने ॥८॥ विकारीमतोऽपायो मम वाक्यन्तु नान्यथाः टिमवरमगः पुं. (पष्टिगुपिता: मंवत्मराः) महाघ जायते सर्व एततेनरमादिकम् । कचिपति पजन्यो दी मंत्रिमण्डलः। प्रभवादिपहिसण्यकवर्षम् । यया, प्रज्ञानाच भवेदवदिर्यनि-संवत्सरे शुभ ॥८॥ दुर्भिच सर्बरीवर्षे व्यवहारो विपरबयः । ~ भरव उवाचा 1८।७॥ ।

·अाजगाम महाराज' स्वरमाना। विषु लोकेषु राजा व स्वायम्भवमनोर। इत्येवमुक्का सा देवौ तस्म संचालक दी। अस्पतीया धनाव कीटका: पबलाः स्मृताः। तपखिनो विष्णुभता कार्तिकेयस्य कामिनी राना चकार स्वीकारं तस्य जाच सुमा | देवों मां पूजयामास ब्राधीभ्यो धर दो। राजा च प्रतिमासधुसलपा महामना षष्ठया देव्याच यवन कारयामास | बालानां सूतिकागार पठाई यात्रा तत्प लां कारयामास चकनिमतिमा १८२ पष्टिसं पठो पाठी दुर्भिक्षं नायते मर्धा मेदिनी टुथति प्रिये । रहो संवतमरे देवि क रहिर्नराधिपः । गमवियमिता चषा निन्या काम्याइनि नये प्रगन्ति तोयानि मानवा दुःखिता भुवि॥३५) मानवाः क्र रचे टाय मंग्रामे गधिरंभयेत् ५ on माया दयारूपा गणवापिनो। सुवर्णरुप्यधान्यानि जगत् म सगोभनम् । दुर्भिक्ष मरण धीर धान्योपधिप्रपीडनम् । लले स्थनेचातरी गिशूनां बगोत्री ब्राह्मणा वणिजन्तुष्टाः सभि शुभवत् प्रिया३॥ पापरोगो भवेटेवि रमायमरवन्दिनि ५॥ रतिया प्रतिमाह पयाय' मुभिन्न क्षेममारोग्य हप्ता गोब्राह्मणाः प्रिये।| रोगो मरणदुभिन्न विरोधी बहुमानम् । अपि च। सुस्थिता: शोभने वर्षे प्रमाः सर्वाः सुलोचने॥३० क्रोधे त विषम मा ममाप्यात हरप्रिये ॥५८ योनागयण अयाच। विषमस्थं जगत् सर्व व्याकुलं ममुढाहतम् । मेदिनी लभते देवि मचंभूतं चराचरम् । "पठांगा प्रतयां घमा पठी मी जनानां जायते भद्रं को क्रोधः परसरमा देशमाय टुर्मि चये मसीयते प्रजा। तम्या: पूजाविधी प्रयन् इतिहाममिमग मन जायते क्षेमं सर्चशम्यमहायता। मौराष्ट्र मानवे देश दक्षिण कोरणे तया। गमा प्रियमतयामीत मायभुवमनी: मुन विश्वावमौ वरारोहे कार्यासस्य महाता॥३८॥ दर्भिक्ष आयते घोर चये मंवत्सरे प्रिय । योगोन्द्रीन वा तपस्याम रत मद पार्थिवन पसैन्य व समस्तैः खण्डमण्डले। कौमुदीनम्मंदाधाय यमुनानम्मंदासटम् । মাথা দ ব ন না। মূল। प्रपौड्यन्ते जनाः मर्चे भयभीताः पराभव॥४०॥ विन्ध्यायां मैन्धवञ्चापि विनश्यति न मंगय. मुचिर शतदारयन नेमे तनये नतः । तृणधान्यानि पीयन्ते ग्रीम वर्षति वामवः । सिंहलं मध्यदेशच कालजरं तयेव च । पुटियनं सञ्चापि कारयामाम कम्बर सघन पीडिता. सर्चाः प्रजाय सुरवन्दिते ॥ ४॥ ये धन्ति सर्वाणि नान्यथा परवणिनि मानिन्य सम्य कामाय मनियंत्रपर दर्द जायन्त मर्वशस्यानि सुभिक्ष निरुपद्रवम् । इति ज्योतिस्तत्त्वम् । भुजा पाच तम्याय मद्यो गर्भो भुव ।। मोम्यदृष्टिर्भवेदाजा कालिके च शुभं वदेत्॥४२ पष्टिहायना,पं.(पष्टियना पायुःकालो यग्य।) | दधार तव मा यो देवं हादगमरम् । सुमित क्षेममारोग्य सुखश्च निरुपद्रवम् । गजः। धान्यविशेषः । इति मेदिनी राज- ततः सुपाव मा धन कुमार कनकम्म मौम्यदृष्टिभेवेद्राजा मोम्य मौग्य प्रकीतितम्॥४३ निर्घण्टय ॥ पाष्टमख्यकवत्मरः । नत्मन्यवयोः सर्वावयवसम्पन्न मतमुत्ताननोचनम् । तोयपूर्णो भवेन्म घो घर्पत च दिने दिने। युते, वि, ॥ (यथा, महाभारते ।।१५४॥४४॥ मगानच ययोरामा होत्या बालकं मुं निरुपद्रवाश राजानः सर्वमाधारणे प्रिये॥४४/ "वभन्नतस्तदा वृक्षानतायाकर्पतम्सदा। एतस्मियन्तरे तत्र विमानञ्च ददर्ग। वामवो वर्षते देवि देशे चाखण्डमण्डले। मत्ताविव च संरब्धी वारुणी पष्ठिहायनी) / ददर्श तब देवीच कमनीयां ममोहराम् । अहिछ वे कान्यकुले विरोधि क्वपिनाशकत्॥४५पष्ठः, त्रि, (पम् +तम्य पूरणे डट् । ५।२। दृष्ट्वा ता पुरतो राजा तुष्टार परमादरन् अमित जगत् मर्च लेशबहुविधैः प्रिये । ४८ । डट् । पटकति कतिपयचतुरां थुक् । ५। पप्रच्छ राता तो हा ग्रोमसूर्ययममममान मारुतैः फलदाय परिवारिणि शोभने ।।४६॥ २ ॥ ५१ । इति थुक् ।) पणमा पूरणः । इति सेजसा ध्वलितां कान्तां गन्तिां निष्पत्ति: मशस्याना सुभिक्ष' भवति प्रिये । मेदिनी । (यथा, रघुः । १७।८। प्रियव्रत उवाच॥ प्रमायिनि जलीहारी जलदो मोदते प्रजा॥४७ “पञ्चमं लोकपालानामूच माधम्मयोगतः । का त्वं मुशोभने कम्य कान्त कान्तामि निष्पत्तिः मर्चगस्यानां सर्वशस्यामहार्घता) भूताना महतां पाहमष्टम कुलभूभृताम् ॥") জন্য যা বা সামান্য तं तैलसमं याति प्रानन्द नन्दति प्रजा॥४८॥ पाठक,वि,पष्ठ । षष्ठशदात् स्वाथै कन्प्रत्ययेन कोद्रवा: शालिमुहार पोद्यन्त वरवनिनि। निष्पन्नः। (पष्ठो भाग। “मानयननयो: कन्- देवसेनोवाद। मनापधानि धान्यानि राक्षसे निष्ठ,रा: तुजी च।" ५ ॥ ३॥५१॥ इति कन् । “पठको बनणो मानमी सन्या देवसेनाहमोगरी। प्रजाः ॥४८॥ भागो मानचे इवति।" इति काशिका :) दृहा मां मनमा धाता ददी. टुर्भिक्ष लायते घोरं धान्यौषधिप्रपीडनम् । पष्ठालुकालक, लो, हिवाशानन्तरभुक्तम् । यथा 'माटकासु च विन्याता म्हन्दभार्या मनले च समाख्यातना कार्या विचारणा . "न्तर वान्तर भुक्तमा पठालुकालकम् । विघहोति विख्याता पांया प्रश्नयन। देगभग सुदुर्भिक्ष समासात् कथयाम्यहम् । इति विकाएड शेषः । इत्येषमुक्षा मा देवी महीला बालज । पिनले चारुपमाक्षि दुर्भित नम्मंदातट पष्ठिका, स्त्रो, (पष्ठी+स्वाथै कन् । ) यथा। महानिन तपमा नौवयामाम लोलया। गोमहियो विनश्यन्ति ये चान्ये नटनर्तकाः । चामुण्डेन्यत्र पष्ठिकेत्यूद्यम्।इति दर्गोत्सवीय सहीत्वा बालकं देवी गगन गन्तुमुद्यता। वामधा वर्षी देवि शम्यच्च नदिजायते। बलिदानमकरमे तिथ्यादितत्त्वम् । तिलमपंपमापादिकासानां माता । षष्ठो, स्त्रो, (पष्ठ + डौ।) कात्यायनी। इति | नृपस्तोत्रेप मा देवो परिता बभूव । गोमहियः सुवर्णानि कांग्यतामावशेषतः। मेदिनी ॥ पोडगमाकान्तर्गतमाळकाविशेषः। उवाच तं नृपं प्रधान् । बेदीत कमरि तत्सबै दैवि विक्रीय कर्तव्यो धान्यमवयः। मा प्रकृतेः पठीकता स्कन्दभार्या च । तस्याः देवसेनोवाच । नेन धान्येन लोकोऽयं निस्तरिष्यति दुर्दिनम्। स्वरूपादियया,- पार्थिवा मोषकादीना:कालयुक्तो प्रपीडिता ५२ “प्रधानांगखरूपा या देवसेना प नारद ।। तोयपूर्णः स्म ता मेघा बगस्या च मंदिनी। माटकास पूज्यतमा साच पठी प्रकीर्तिता ॥ तदा दास्यामि पुचन्ते अलपद्ममनोहर निहुरा: पार्थिवा देवि सिहायें च वरानने ५३ शिशूनां प्रतिविशेष प्रतिपालनकारिणी। : विमहा: प्रार्थिवा देवि संवत्सर प्रिये ॥५७ पठांशरूपा प्रकृतम्झेन पठी प्रकीर्तिता। जगाम देवी स्वर्गव दत्त्वा तम्मे । दुर्मि मध्यम प्रोव व्यवहारी न बने। पुत्रपौतादात्री च धानो विजगतां मती भवे मध्यमा अष्टिमाती समुपस्थित ॥५५ ॥ सुन्दरी युवती रय्या सन्तत भत्तुंरन्तिक । दुर्भिलायते सोकाः सर्वे दविणवर्जिताः। स्थान शिशूनां परमा इहरूपा च योगिनी। पापिनांबायताहर्षो दुन्दुभी वरणिनि ५६ पूजा हादभमासेषु यस्या विनंधु सन्ततम् । मदिपागोहिरण्यादिताम्रकांस्यायमपतः। पूजा च सूतिकागारे परा पठदिने शिशोः । तत् म देवि विक्रीय कर्तव्यो धान्यमय | एकविंशतिम चैव पूजा कल्यापहेत की। पुनस्तुटाव तां राजा राष्ककण्ठोष्ठतातुर । मम पूजाच सबंध कारयित्वा स्वयं का। - ·A १. -- पछी पछी पागु नानां गमका प शमान प्रागने तया। मामञ्च मुच्यते वालः पाटोदेवीप्रमादतः । तव यावाकरणदोपो यथा- जव ययामास मयमेव चकार ॥ इति वायत्तं प्रतिनगद ४० अध्यायः पवम्यामोमिताय: ग्यात् पठयां व्याधियुती मि पूजाविधानच म्तोव मत्तो निगामय। चन्द्रम्य पहकनामियारुपतिविशेषः । म तु भवेत् । । तं धनवकोण कीयुमोगच मुक्त। गुफागपत्तमंटन विविधः । तव चन्दम्य माम्यामनाभः म्यादष्टम्यामापीडनम् । बन्नग्राम घटे वाघ बटमूलेऽघया मुने। सहानुकूनपाठकलाक्रियारयः गरुपनीयःतस्य पठाटमौहाटगोयु न गच्छचिदिनस्पृथि ॥ पत्तो पुतनिको हत्वा पृनयेहा विचचर: ॥ हामानुन्नपाठकन्नाकियारुपः कृषणपनीया। इति व्योतिम्तत्त्वम् ॥ हांगां प्ररुतेः गुहां सुप्रतिष्ठान सुप्रभाम् । वैगापाटिए तम्या विशेषनामानि यथा पम, तु र स्वापे। इति कविकल्पद्रुमः ।(प्रदा.. पुषदाच गुमटां दयारूपां जगत्प्रम्म्। "प्रस्त्वा दाद मामि सम्पूज्यापत्यवृहये । पर• प्रक-सेट।) मूई न्यादिः । लु, मस्ति । तिचम्पकवर्गाभां रतभूषणभृपिताम्। मुते नाते तया पहा पहो दादारूपिणी । र,वैदिकः । वाप: गयनम् । इति दुर्गादामः मित्ररूप परमां देवमेनामहं भने । वेगाने चान्दनी पठी ज्येष्ठे चारप्यमंन्निता पम्ज,सर्पण।इति कविकल्पद्रुमः ।(भ्वा०-पर ति ध्यात्वा बगिमि पुष्पं दत्त्वा विचक्षणः | पापाढ़े काईमी जे या याषणे तुण्ठनी तथा मका-मेट् ।) दन्त्यमोपधः । किपि मंयोगादि- नध्यात्वा च मूलन पृनयेत् मुव्रतां मतीम् ॥ भाटे चपेटी विष्ठाता दुर्गाप्याजयुजे तया। लोपे मक् । मजति। वचोऽपि परुपाचरं न च द्यार्थ्याचमनोयेय गन्धपप्रदीपकः । नागाग्या कार्तिक मामि मार्गे मूलकरुपिणी पदेषु मंमध्नते । इति शाकुन्तले गणतता- विविध्यापि फळे न शोभनिन च ॥ पोपे माम्यद्ररूपा च शीतला तपास मता। नित्यत्वात् । इति दुर्गादासः । मूलेनी जी पाठीदेव्यै स्वाहति विधिपूर्वकम् गोरूपिणी फान्गुने चचेवेगोका प्रकीर्तिता" पम्त,र तुरखने । इति कविकल्पद्रुमः ॥(प्रदा०- सासरं महामन्वयथागतित जपचरः। इति म्कन्दपुराणम् पर.-प्रक--मेट)मूद न्यादिः दन्त्यसोपधः ।, तः स्तुत्वा च प्रणमेलियुनाः ममाहितः । तरसत्यादि यथा,- मंस्ताते । नमध्यपाठेऽपि नस्योपधत्वाभावाटक तोत्रच सामवेटोक वरपुतफलप्रर ॥ प्रय पाठो सा सप्तमीयुता प्राधा युग्मात् । लोपामाये इदनुवन्धो वैदेपूच्चारणभेदार्थः। नु. बटाधरं महामन्त्र लक्षधा यो जपेन्मुने । राजमातंगहे। मंम्ति । र, वैदिकः । इति दर्गादामः ॥ पुच लभते नूनमित्याए कमलोद्भवः ॥ "ज्ये ठे मामि मिते पक्षे पष्ठी चारग्यसंजिता पह, न 6 गतो। इति कविकल्पद्रुमः (भ्वा०- तो गणु मुनियेष्ठ मर्च कामभावदम् । व्यनन ककरास्तस्यामन्ति विपिन म्तियः । प्रात्मक सक० सेट् ।) हापि शतिः क्षमा । शाजाप्रद मपां गूढ़ वेदेषु नारद ॥ तां विन्ध्यवामिनी म्कन्दपाठीमाराधयन्ति च । ज, साहः महः। ङ, अन्यायं सहते नासौ। प्रियव्रत उवाच । कन्दमूलफलाहारा लभन्ते मन्ततिं शुभाम् ॥" | इति इलायुधः । इति दुर्गादासः ॥ मो टेव्ये महाटेध्यै मिहा शान्त्यै नमो नमः | कन्दं सूरणादि । मूतं तदितरत्। भविष्ये। पह,य कि गती। इति कविकल्पद्रुमः॥ (दिवा० प्रभायै देवसेनाय पाठो देव्यै नमो नमः॥ "येयं मार्गशिरे मामि पठी भरतसत्तम । घुराः भ्वा०-च-पर-सक० सेट् । ) शक्तिरिह परदायै पुचदाय धनदायै नमो नमः । पुरख्या पापहरा धन्या शिवा शान्तागुप्रिया" देवादिकस्य शकधातोरूपतेन क्षमा इत्यर्थः मुखदाय मोक्षदाय पष्ठोदेव्यै नमो नमः । देवीपुराणे चवमधिकृत्य । य, सध्यति दुःख लोकः सहत इत्यर्थः । कि, गतिषष्ठांशरुपाये मिहायं च ममो नमः । “पयां म्कन्दम्य कर्तव्या पूजा सर्वोपचारिका साइयति। स एवायं नागः सहति कलमेभ्यः मायायै मिहयोगिन्यै पाठीदेव्यै नमो नमः ॥ | इहैव सुग्नमौभाग्यमन्त विष्णुपुरं व्रजेत् ॥" परिभवम् । इति दुर्गादासः ॥ माराय मारदाय व पागये मबकारिये। इयमेव म्कन्दषष्ठी पञ्चमीयुतयोपोथा। पहसानुः, युं, क्षमावान् । यन्नः । मयूरः वानाधिष्ठादेव्यै च पठोटेयं नमो नमः ॥ "कृष्णाष्टमी स्कन्दपष्ठी शिवराषिचतुर्दशी। संक्षिप्तसारोणादिहत्तिः ॥ कल्याणदाय कल्याण्य फन्नदाय व कर्मणाम्। एताः पूर्वयुताः कार्याम्तिष्यन्ते पारणं भवेत्॥"पाट, व्य, सम्बोधनम् । इति केचित् ॥ प्रत्यक्षायै च भक्तानां पष्ठीटव्यं नमो नमः ॥ इति ब्रह्मवैवर्त्तवचनात् । पाइयः, गानम् । रसः । इति मेदिनी ॥ रागम्य पृन्याय म्कन्दकान्तायै मापां मर्च कम्मन विषणुधर्मोत्तर 1 जातिविशेषः । म च षट्रमिलितराग- देवरक्षणकारिण्यै पष्ठीदेव्यै नमो नमः ॥ "अष्टमीच तया पाठों नवमीक्ष चतुर्दशीम्। | रागिण्यो। यथा,- गदमत्त्वस्वरूपाचे धन्दितायै नृणां मदा । शिरोऽभ्यनं न कुर्वीत पर्वसन्धी तथैव च ।ौड़वः पञ्चभिः प्रोक्तः खरैः पडूभिस्तु हिंसाक्रोधवर्जिताये पठीदेव्यै नमो नमः ॥ इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ * ॥ पाड़वः॥ धनं देहि प्रियां देहि युचदेति मुरेश्वरि। सा च कार्तिकेयाभिषेकतिथिः । यथा,-- सम्पूर्णः सप्तभिन्नै य एवं रागस्त्रिधा मतः ॥” धर्म देहि यशो देहि पाठीदेव्यै नमो नमः । "स्वयं स्कन्दो महादेवः सर्वपापप्रणाशनः । इति मझौतदर्पणम् ॥ दक्षि भृमि प्रनां देहि विद्यां देहि सुपृजिते । तस्य पाठी तिथिं प्रादादभिपेके पितामहः। पाड़ गुण्य, क्ली, (पड़ गुणा एव । “चातुर्वर्णा- कल्याणच जयं देहि पाठोदय नमो नमः अस्यां फलागनो यस्तु यजेमियतमानमः । दीनां स्वार्थे ।" ५।१।१२४ । इत्यस्य वाति- इति देवीश्च मस्त्य लेभे पुच प्रियव्रतः । प्रमुत्त्वोऽपि लभेत् पुचान् अधनोऽपिलभेत् धनम् कोत्या यज ।) राजां राज्यरक्षणे उपायाः यशस्विनच राजेन्द्र याठोदेवोपमादतः ।। यं यमिच्छेत मनसा तं तं लभति मानवः ।। पट् । यथा । सन्धानामनं सन्धिं कृत्वा मय- पठीस्तोत्रमिदं ब्रह्मन् यः शृणोति च वत्सरम् यशेतत् पठति स्तोत्र कार्तिकेयस्य मानवः । स्थानम् १ । यावासन्धानं युद्धार्थयानम् २ । अपुचो लभत पुच वरं सुचिरजीविनम् ॥ तस्य गैहे कुमाराणां क्षेमारोग्य भवेद्ध वम्॥" विगृह्यासनं वैरं कृत्वावस्थानम् ३ । यात्रा वर्षमैकल या भक्ता संस्तुल्येदं गृणोति च । इति वाराह म्कन्दोत्यत्तिनामाध्यायः ॥ संपरिग्रयासनं गतोभयप्रदर्शनार्य यानं प्रदी सर्वपापविनिर्मात्या महावन्ध्या प्रसूयते ।। तव जातफलम्। स्वस्थाने अवस्थानम् ४ । हैधीभावः उभयप लोर पुचच गुणिनं विद्यावन्त यशस्विनम् । "विद्वान् वरिष्ठयतरः सुकीर्तिः सम्धीकरणम् ५ । अन्येषां मययः दुर्गादहा- चिं चिरायुग्मन्तमेव षष्ठीदेवीप्रसादतः ॥ प्रलम्बबाहुव्रणकोणगावः। राजस्य वा पाययः । इति महाभारत काकवघ्या च या नारीमतापत्या च या भवेत सत्यप्रतिठो धनपुनयुक्तः राजधम्मः ॥ (यथा. माघे। २८ । वर्ष शुत्वा लभेत् पुचं पटोदेवीप्रसादतः ॥ मष्ठोप्रस्तो मनुनयिरायुः ॥" "पाडगुण्यसुपयुनीत गत्यपेक्ष रमायनम् । रोगयुक्त च बाले च पिता माता शृणोति चेत्, इति कोठीप्रदीपः ॥ * ॥ ! भवन्त्यस्यैवमङ्गानि स्थान नि बलवन्ति च ॥") V. । । इति - ·। इत्यमरः। । - । कोपः। दासः॥ - १८४ पिंध घेल पारमातुरः, पु. (पम्पो मातृणामपत्यमिति । | सेधित्वा मिड्डा । य, मिध्यति । श्री, अमेत् मोरिता सुपोर : भा दीतिः। ऐग्यमय "मातुरुत्मण्यामभद्रपूर्वाया: ।” ४।१।११५ । मोत् । अस्मात् पुषादिलानित्यं ङ इत्यन्ये । इति दुर्गादामः ॥ इति पण । उकारचान्तादेगः ) कात्तिकेयः। सिदिनिष्पत्तिः । मिध्यति घटो नियन्त्रः स्यात् पुड, ल य दापि । शक्ती । इति कविकन्य इत्यर्थः । इति दुर्गादामः ॥ (दिवा०-पर-मक. मेट ।) गतिः । पावपत्विकः, वि, पत्वगत्वविधायकशास्त्रव्या-पिध, अशिवे । शास्त्र । इति कविकल्पद्रुमः । तृ, असहत् । य, सुयति दुख मुनि, स्यानम् । तत्र भवः । यथा । पत्वणत्वयोर्विधा- (भ्वा०-पर-गिये प्रका-अनुशासने सक- इत्यर्थः । सुपोह। इति दगादासः । यकं शास्तं पावणत्वं तस्य व्याख्यानान्तत्र भवो वेटन) मूर्द न्याटिः । ऊ, असेधोत् असत-पू, ड न सूतो। इति कविकल्पद्रुमः ।। वा पावणविकः । इति मिहान्तकौमुदी। मोत् । शिवं मङ्गलम् । तदाकम्मकः । सिहो । प्रात्म-सक०-अनिट ।) मूई न्यादिः। पाध, ओ न य मिही। इति कविकल्पद्रुमः । वर्णममानाय इति कातन्त्रस्याद्यसूत्रम् । गास्त्र- सते । इति दुर्गादामः । (सा. दिवा०च-पर-प्रक-अनिट् । ) श्री, मनुशासनम् । सेधति शिष्यं गुरुः । इति दुर्गा-पू.य ङ श्री सूती। इति कविकल्पद्रुमः ।। गिपात्सति। न, सानोति । य, साध्यति । | दाम:। प्राम.मक अनिट ।) य ड, सूयते । मिहिनिप्पत्तिः। इति दुर्गादामः ॥ पिन्भ, उ हिंसने। दीप्ती। इति कविकल्पद्रुमः । सून. । सूतिगर्भविमोचनम् । सूर्त पुन पान्त,क मामयोगे । रतिकविकल्पद्रुमः ॥(चुरा. (म्बा-पर-सक०-दीप्तौ प्रक-मेट् । क्वावेट अन्यत्रापि धर्मोऽयं प्रसूयते । इति दुः पर मक मेट।) क, सान्त्वयति शोकात उ, मिभित्वा विधा। इति दुर्गादामः ॥ ,श क्षेपे । इति कविकल्पगुमः । (नुदा' दयालु. । सिपान्तयिषति । इति दुर्गादामः । पिल, श उञ्छ । इति कविकल्पद्रुमः । (तुदा• | मक-पनिट !) मूह न्यादिः। प्रा, सुरा पाठः, वि, पठः । पष्ठगम्दात् स्वार्थे पण (घ) | पर०-सक० सेट् ।) उछ उडु तगम्य पापह- | इति दुर्गादामः ।। प्रत्ययेन नियवः । (पं. पठो भागः । “षष्ठाट- रणम् । श, सिलति धान्य दोनः । सेलिता। प: स्त्रो, गर्भविमोचनम् । इति करिदेका माभ्यां च ।"५१३ । ५. । इतिजः । इति | इति दुर्गादास: । मिहान्त्रकीमुदी) पिव, य उ तन्तुतती। इति कविकल्पद्रुमः । पद, क्षणने । इति प्राचः। (वापर पि, गज न बन्धे। इति कविकल्पद्रुमः ॥(क्रा० (दिवा-पर-सक०-सेट् | कावे ।) तन्तु- सेट ।) चपनमयदारण हिंसोपलदापनि म्बा•च उभ-सका पनिट।) मूढन्यादिः। ततिस्तन्तुभिप्रन्यनम् । य, सोयति वस्त्र | रमानाथेन व्याख्यातम् । इति दुर्गादास गम, मिनाति मिनीते। न, सिनोति सिनुते। सौचिकः। 3, सेविला स्त्वा । इति दुर्गा- (यूद, क पातुतिहत्वीः । निरासे। इति ई इति दुर्गादामः । द्रुमः । (चुराक-पर--सक-सेट) विय, प ग म पो क्षरणे । इति कविकल्पद्रुमः षु, गती। ऐश्वर्यप्रसपयोग । इति कविकल्पद्रुमः रङ्गीकाः । क, सूदयति धनं । (तदा. उम•-सक-प्रनिट् ।) पगब, (म्वा० पर०-सक-अनिट् ।) सवति। इति । दाता । रमानाथस्तु प्रास्रवण इति मिति मिरते। चो, मेला । मिपिचुरवनि- | दुर्गादास: । पठिला सूदयति मदिरा भाण्डात्र मम्युषहाः । रति भारविः । इति दुर्गादाम. पु. व गतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०-उभ० इत्यर्थ इत्याह । इति दुर्गादासः। पिट, अनादरे। ति कविकम्पद्रुमः । ( बासकअनिट् ।) अ, सुपाव सुषुये। इति पूद, निरासे । इति कविकल्पद्रुमः । पर• सकमेट् ।) मून्याटिः । मेटति सलं दुर्गादामः ॥ प्रात्म-सक-सेट। ) पटवरी। ड, मोकः । रति दुगांदामः ॥ पु.न अ मधालेदपीडमन्ये। इति कविकल्पद्रुमः, निरामो निःक्षेपः । इति दुर्गादाम । पि, पुं.(पिट् धनादरे + वाहुनकात प्रतो- (खा.-उभ. सक-धकच-अनिट् ! ) मह पर, ड य ई स्तम्भे । हिमे इति अपि गन् सखाभावय। इत्यणादिटीकाया न्यादिः। नन, सुनोति मुनुते । मन्धा मन्धा- ( (दिवा. पाम स्तम्भे पश-हिम ह उनलः । । १२३ ।) कामुक । लोचा इति नम्। के दरहमान मङ्गलम्रानं वा । तयाच सेट् । निठायां अनिट ।) ड य, सूर्य भाषा। तत्पर्याय. । विदग्धः २ नागरः३ पुत्र अभिषवे । इति प्राश्चः। भभिषवः पोडन सूर्णः। विदयं न मन्यते । स्तम्भो । भविनः ४ हिदुर विट: ६ प्यलोकः ७ पट- मन्यन वेति बिलोचनादयः। सानञ्चेति भावः । इति टुर्गादासः ।। प्रचार कामतिः । विदूषकः १।। इति दुर्ग: । मन्धानं मलनानं वेति धातुप्रदीपः। पूर्त, नादर। इति कविकल्पद्रुमः (मा भूरिमयोगः। पीठकलि. १२॥ इति दुर्गादास सक. सेट ।) रेफयुक्तः । पटवरी। रति बिकाप पनविकः १३॥ इति पु, ल ऐगर्यप्रसवयोः। इति कविकल्पद्रुमः । दुष्ट लोकः । इति दुर्गादास: मचन्द्रः। (यथा, माघे।।३४ । (पदा-पर--प्रक-मक. चमेट।) स. पर्य, ई। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (बा “पयाममाग जिहादिपुरः स्तनी ते सौति । इति दुर्गादाम: प्रका-मेट ।) सूर्य ति सपूछ । पधार पश्यन् प्रतिक्षिपदकुम्भविमचिताः। घुः, , गर्भपिमोचनम् । इत्येकाक्षरकोषः । ऽयमित्येके। इति दुर्गादास ॥ मतपेरम: परिपिनं सुरमापति ह, के तौच्छा। अनादर । इति कविकल्पद्रुमः धूप, प्रसवे । इति कविकल्पद्रुमः । (वा, पिगरगद्यत मममममेर फाचित ।") (चुरा. परमक -मैट ।) पञ्चमम्बरी रह | सकाट पसरी मूईन्यादिः । विध,गन्याम् । रति कविकल्पद्रुमः (बाल-पर- यातः। क, सुट्ठयति। दस्यादिरमिति | इति दगादामः । मा. मेट् ।) मेति। निठाया मिधितः। भोमः। नौशामयीभावः । इति दुगा- पक, ड सर्पणे।इति कविकल्पद्रुम रति दादाम, मात्म-सक. मेट ।) मूहन्धादि . विप. गणम् । इति कविकपद्रुमः । (वा. पुन्भ, दोपहिमयोः। इनि कविकल्पद्रुमः । योपदेशविधी वनेऽयीह पाठ दि. पाट का 2) मधति । त, (मा-पर-दोपने पहिमाया म मा) रोधात् । ऋ, प्रसिपकत् । ड, पंकनी " शामिहा। हालादेम टीमीनि मो न्यादिः। पक्षमपरी। मुन्धति सुपुम्भ। दर्गादासः । निरिति दादान जात दर्गादाम fuTE: दादाम, दाम भनि दिनमः (नुदा- पट) मुन्यादिः ।, पेन,दालगत्वोः इतिः (Aan.पर.प्रा. दिर। शादर) , पर. प्रक मेट 1) मन्दादि । ग, मुरति पैलत्। इति दुर्गादास . 1 ११ पोठमई: म दामः। - ·हना:। - - - - १६५. पोड़ग पोड़ग पोड़गां ५, मैने प्रतिषिपणमः ( भ्याना पोड़गपोड़गीको दानमागगे भवति तत्वम् । गयापडत्यहापोड़गदादनं यया, उमा-मय-गेट ।) पा, पमि-तत्र भूमः पृजायां दानवाक्ये च प्रियदति "मण रोपं तया ताम्र कांग्यं गायो गज्ञा 1. मिपनि म । ड, मैवते । मवन- विशेपणम् । भृमीयता विपुः पठियपमहः । मागधनमपभोग घायया । विषा मेयते मानिसम्पर्गयामः फलम् । प्रतियो नमः । गृहं भूमि पो वम शाय्या क्षेत्रमुपानी। मुम्न मेयो सो मेरो मायः । अन्य त्वम्मार प्रदर्शनोकरणम्। तर मरमनिधान नामधिग्य ' दाग्यन्न मिटयने पु दानं पोड़गक मतम् । पर पदममन्यमाना: नोचं मगदमपि मति पदक्षिणम् ॥ १॥ श्रामनन्य जानाहिरमो इति वायुपुराण गयामाहात्माम् ॥ गाच । माधौने विभवेऽप्यसो नरपति दयता राव्यस्यानानुत्तमम्बर्गप्राति: फनम । 'पोडगभूजा. बी, (पोडग भृजा ययाः) पोड़ मेवन्ति किमानित इत्यादी गणतानियाव-तत्र विशेषानुपटंगार करमध्यामाग्ने वैन । गहम्तयुका दुर्गा । यथा,- माहुः । अनि दुर्गादामः॥ तीन प्रतिग्रहःएयमन्यवापि भाग्ने यं कर- “यदा तु पोडगभुना महामायां प्रपूजयेत् । सये । पति कयिवारपद्रुमः ॥ (बाल-पर०. तनम् ॥ २ ॥ जनम्य यगणो देयता टप्तिप्राप्ति: दर्गातन्वेण मन्वेण विगेपं तत्र वैरण। प्रकअनिट् ।) मून्यादिः । मायति । इति फन्नम् ॥ ३ ॥ वषय वृहम्पतिवता चन्द्र- कन्यायां कणपक्षम्य एकादग्यामुपोपितः । दुर्गादामः॥ मानोपयप्राप्तिः फलम् । प्रतिग्रहे टगालग्रहण-डाटप्यामकमकन्तु नहं कुर्यात् परेऽहनि । ii, य नागे । रति पाक्षिकान्पद्रमः । (दिवा- परिधान ॥ 8 ॥ दीपम्य प्रग्नियता उत्तमचक्षु चतुर्दश्यां महामाया बोधयित्या विधानतः । पर..मया अनिद ।) मृदन्यादिः । नाग पह। मातिफन्नम् ॥ ५ ॥ अयम्य प्रज्ञापतिर्देवता गोतवादियनिपिनानानैवैद्यवेटनैः नहीकारणम् । य, व्यति यमो नन्तन् । इति । अक्षयसुत्रप्रामिः फनम् । प्रतिग्रहे मष्टिग्रह- प्रयाचितं बुधः कुर्यात् उपवार्म परेऽहनि। टुर्नाटामः॥ णम् ॥ ६ ॥ ताम्बूलम्य बनम्पतियता मंधा- । एवमेव व्रतं कुर्यात् यावद नवमी भवेत् ॥ डन, [ना (पट् दन्ता प्रम्य । “पुपोदरा विवसभगत्वमानवदर्शनोयत्वप्राप्तिः फनम nor ज्येष्ठायानु ममभ्यय मूलेन प्रतिपूजयेत। दीनि योपदिष्टम् ।" ५ । ३ १ १०८ । एति । एवष्य उत्तानानिरमो देयता मर्चव्याधिविनि उत्तरेणार्थनं कृत्वा अबणान्ते विमर्जयेत् ।' पप उत्तं दटटमधारात्तर पदार्दिष्टुत्वत्त ।) पड़ । मुंशात्वयीमत्त्ववाहपुचवप्राप्तिः फलम् । प्रति इति कालिकापुराणे ५९ अध्यायः ॥ दन्तयमाहपः। तिमचन्द्रः ।। प्रहे टाइधारणम् ॥ ८॥ गन्यम्य गन्धर्वो देवता पोड़गमाटकाः,बी.(पोड़गसंग्यका: माटका:) गोडगन]त्रि, (पर घटश च । “पोदरा- बापटप्रयाणं फलम् ॥८मान्यम्य वनस्पति । पोडशमंग्यकदेवोविशेषः। यथा । गौांटि- टीनि यथोपदिष्टम् ।” | ३ । १०८। इति देवता अत्यन्तमुग्लिवमयन फलम् ॥१. फन पोड़गमाटकाभ्यो नमः। इति दोलय- माधुः।) मंप्याविशेषः। पधिका दशबनम्पतिर्देवता मुदा युहावं फलम् ॥ ११ ॥ पद्धतिः । तासां नामानि यथा, यादतवे । पोल इति भाषा । तदाचको पन्दुवानामाटका-याया: उत्तानातिरमो देवता अत्यन्त मुग्लिव “गोरो पद्मा शची मेधा मावित्री विजया जया। ब्दी । एति कविकल्पन्नता नित्यवहुवचना- भवनं फलम् । प्रतिग्रह पारोहणम् ॥ १२॥ देवसेना स्वधा स्वाहा मातरो लोकमातरः ॥ न्तोऽयम् । (यधा, मनुः । ११ । २४९। पाटुकायुगलम्य उत्तानाङ्गिरसो टेवता मर्च- गान्तिः पुरि तिम्तुष्टिरात्मदेवतया मह । "मध्यातिप्रणवका: प्राणायामाम्नु पोडग। नोकमुखगमनं फलम् । प्रतिग्रह आगेह- आदी विनायक: पून्यः अन्ते च कुलदेवता " अपि भ गहन मामात पुनन्याहरहता") गाम् ॥ १३ ॥ धेनो रुद्रो देवता मूर्यलोकमाप्ति:पोड़गलिंक्रतुः, पुं, (पोड़श ऋविजो यव । 'डिग:, वि, पोडगानां परणः । पोइन्शब्दात् फलम्। तब धनु प्राङमुखीमामममीप- तादृशः क्रतुः ।) पोड़शपुरोहितमाध्ययाग- उप्रत्ययेन निष्पन्नः । इति मिदान्तकौमुदी। मानीय। विशेषः । स तु ज्योतिटोमयागः। हादशाह. (यथा, भागवते ।।2।। " या लक्ष्मीः मध्वं भूतानां या च देवेष्वव माध्यमवयागय ! यथा । ज्योतिष्होने बादश- “म्प यु यत् पीडगमेकाविंग स्थिता। शतगोदक्षिणाविभाग:पोशलिजां तद्विरुती- निष्कञ्चनानां नृप यदनं विदुः ।") धेनुरूपेण मा देवी मम शान्तिं प्रयच्छतु । भृते सवात्मके हादशाहसाध्ये शतेनाईिनो तोड़गयान्ताः, ती, (पोड़गमंग्यान्विताः काला:। ॐ देवस्या या प रुद्राणी शहरस्य च या दीचयन्तीत्यादिदर्शनेन नियते। तव विभा 'चन्द्रमगडलस्य 'पड़धिकदाभागाः । तामां मनुरप्याह। नामानि यथा । ततयन्द्रस्य अमृतादिपोड़ग-धेनुपण मा देवी मन गान्तिं प्रयचतु ॥ “मपामदिनी मुस्यास्तदईनाहि नो परे । काला: पूर्ववत प्राणप्रतिष्ठा लत्वा पूजयेत् । अंॐविणोक्षस या लक्ष्मीर्या लक्ष्मोधनम्यतीयिनम्तृतीयांशाचतुर्यायेकपादिनः ।" र अमृताय नमः १ यां मानदाय २१ ई च। दक्षिणा गोगतविभागाय चौतकात्यायनोऽपि। पृपाये ३ । ई तुष्टय ४ । उपुर ५ । ऊ रत्यै या लक्ष्मी: मर्च भूतानां सा धेनुवरदास्तु मे ॥ अथ द्वादश द्वादश पायेभ्यः पट पट् हितीयेभ्य- त्यै | शशिन्याल ॐ चतुर्मुखस्य या लक्ष्मीः स्वाहा चैव विभा- यतमयतमततीयभ्यस्तित्रस्तिस इतरेभ्यः । चन्ट्रिकार्य । कान्त्यै। १. ए च्योत्- इत्यत्र पोड़गतिनां चतुरयतरः रुत्वा चल्लारी साये ११ । ऐ थिय १२ श्रां प्रीत्वै १३ । चन्द्राकंगकति धनुरूपाम्नु सा थिये । वर्गाः। इति मतमामतत्त्वम् ॥ * ॥ एपां ओं अगटाये १४ । अं पृगाय २५ । अः पृर्णा- ॐ स्वधा व पिटसंघानां स्वाहा यनभूजा ऋत्विनां नामानि यथा व्रमा १ वारस मताये १६ । नमः मन । गतयेत् प्रत्येक यतःणामी २ आग्निध्रः३ पोता ४॥ एते माय- मावा गन्यादिभिः पूजयेत् । प्रति तन्त्रमारः। म पापहरा धेनुम्तमाच्छान्तिं प्रयच में वेदीया: । होता! मैवावरुण: अच्छावाक् मोडगटान, ली, (पोड़गप्रकारं दानम् ।)। मर्च देवमयों देवीं मर्व वेदमयोन्तथा । ग्रावस्तोता ८ । एते ऋग्वेदिनः । अधर्म्यु:। याबादौ पोड़गप्रकारदेयद्रव्यम् । तत्क्रममा मर्च लोकनिमित्ताय मञ्चलोकमपि स्थिराम् ।। प्रतिप्रथाला १० नेष्टा ११ उन्वेता १२ । एते माम्प्रदायिकाः। प्रयन्नामि महाभागामचयाय मुखाय च ॥" याजुपा: । उदाता१३ प्रस्तोता१४ प्रतिहत्ती "भृभ्यामनं जलं वम्म प्रदीपोऽन्न तत: परम्। इत्युच्चार्य उत्सृजेत्। प्रतिग्रहे पुच्चधार- १५ मुब रथः१६ । एते मामगाः । इति महा- ताम्बूनवगन्धाय मान्यं फलमतः परम् ।। गम् ॥ १४ ॥ हिरवम्याग्निदेवता दीर्घायु:- भारते मोचधम्ने १०५ अध्यावे नीलकण्एटीका गया च पाटुका गाव: कासनं रजतं तथा। प्राप्तिः फलम् ॥ १५ ॥ रजतन्य चन्द्रमा देवता पोडमांग, पंग अंगयो यस्य 1 ) गुरुः । दानमेतत् पोड़ाकं प्रेतमुद्दिश्य दीयते ।" उत्तमर पप्राप्तिः फलम् ॥ १६५ दति गांड-इति तन पोड़गाकर म्युश, वि प्रिया। वमोः।

·। “यो यदा दरात विकूटी पर पावाहयिष्ये तान् सर्वान् दर्भ ति।। वगला सिहविद्या चमाती कमलात्मिका पाद्यानि पञ्चबीजानि पाहिन्यस्य सुन्दरि। मातामहकुले पेच गतिर्यषा न रिती पता दश महाविद्या मिहविद्या प्रकात्तिता:।" पोहगौयं सुगोप्या हि नेहा वि प्रकाशिता। पावाहयिष्य सान् सर्भान दर्भपतित | अस्या माहात्मामतुल जिद्वाकोटिगतरपि। | बन्धुवर्गकुले ये च गतियां न विद्यते। पापाहयिष्ये तान् सर्वान् दर्भ सिनोदी प्प्यन्त पितर सर्व मावमातामहादया भनेत्" लिखित्वा दर्शया मौ न च कर्ण प्रकाशयेत् । पानधभुवनाशोकादिदमस्त तिलोदाई पोड़गी पोगी पोड़गो पोडगाङ्गः, पुं.(पोड़ा ट्रयाणि पङ्गानि यम्य ।) पणा: सन्मान कारः । बारला Mfrier. घोडणप्रकारसुगन्धिद्रध्यमिथितधूपः । यथा-कार: कादीमाथि कारः। बोलोमोमामिने ! "गुगगुन्नू भरलं दार पर्व मनयसम्भवम् । विद्याटी जिहादविवादी। कामा माया रमाबाना विराम जोवेरमगुरुकुष्ठंगुई सर्जरमं धनम् । "वेदादिमागमा देशि गिलमयो मा। रोतकी नखों लाया जटामांसीच गमनम्। मदा मैदामा मकनाः परकुटा परमेरित कानोकामाना मचती पोडगा विदुधूपं देवे पेडोप कम्पणि गयो मया यात मा करारमा गोमहापोरोम या व्यात मागी इति तन्तसारः पयार्य: गिग्गलमयी पौसा बीजाय | सामेन गाणा षोड़शावयवयुको वि॥ पतो। वेदादिः प्रणयः। महिता पादी भागमसम्यादी पोड़गाछिपं.(पोडग पहायो यस्य।) ककंटः भपिता पय मरापोडगी। मागलागतरा भूना या यायि". इति हेमचन्द्रः । पोडगधरणयुतो, वि। "पागजीजयं भविपरीतकमेरि। मना तिमिहोन तामा .... पोडशारं, को, (पोड़ा पराणि इव दलानि | विनिमय परमेगानिकतोन्यानि ममुशीत। मागिता महादियो या पटानपुर, यस्य । ) पोडगदलपद्मम् । यया. सो। असपी यगोले कुमारी विपुपरी। गालकामरान लोकमे। "प्राधार लिङ्गनाभी दयसरसिजे तासमूले | एभिन्नु पञ्चमण्या कमि: मरिना यत्। "मायामोरचा झिण्टो वाम सलाटे | परकूटा परमेगामि विधेयं पोगायो। के पवे पोड़गारे हिंदगदगदसे दादगाई विटा: मफला भन्ने मोडगानां मानिस जारपेदी गुगा सावित पारे। चतुष्क । धेषणव्ये कोनविगाणां गयी मतदगापरी হাসমাখে মুঘল আমায় वामान्त वादिलान्त ड-फ-क-ठ-महिते कष्ट-भ्यायः । पादामोजाय मायारमामशम् । तय गसिधोजन सन्दवा प्रोग देश सरणां विपरीतक्रमः पादी रमा पपामाया। पवापि पूर्णगोत्रमयोगः। हक्षी कोदण्डमध्ये सकलदलगत वर्णरुपं पतमध्य स्थितं कामयीज मपे पादी यम्या: झिपटी एकारः । पुनः याममाः। नमामि ॥ | कुमार्याः। एभिः पञ्चमण्यार्थीजे: पट्टा "एता तो माया प्रमा जलाशयोप्सीयवेदिकोपरिकर्त्तव्यचनमा यथा, भामटा माटामा पुटिना मंगत पामने न मयुजो बादबिन्दुविभूति मास्यपुराणे। कृतां मानुनोमविनोमतः संपुटितामित्ययः। एतागभवमुदिष्ट पूर्वगत् वामान "रजमा मण्डलं कुर्यात् पञ्चवर्णेन तत्त्ववित्। योगिनीतन्ते । भग पकार: । प्रवापि .पोडशार भवेच्चक्र पद्मगर्भ चतुर्मुखम् ॥ “योधीजमायापरयोनिति चतुरसन्तु परितो हत्तं मध्ये गुणोत्तरम् । म्तार माया कमनाथ विद्या। घेद्यायोपरि तत् कृत्या ग्रहाशोकपतींस्तथा । गत्यादिवीजय विलोमतोत्या मयमा सन्दरो देवो रिलीया बा। 'विन्यसेन्मन्त्रतः सर्वान् प्रतिदिन विचक्षण" योपोडगीयच शिवप्रदिटा." गशिकूट महेपानि पनन्तसुन्दरी मन इति जलाशयोत्सर्गतत्त्वम् ॥ तया च रुद्रयामले। पोडमाचिः, [स] पु', (षोडश पर्यो पि यम्य ) | "यो या मदनो वाणी परा तारं शिवप्रिया। विटाले इसवीज बिन्दुसर्गविभूषित शक्रग्रहः। इति भूरिप्रयोगः ॥ पोड़पशिष्ता हरिप्रिया विफूटा मा परा वाणी मनोभवः । एपायोमायसंयुक्ता दारिददुःपमा युक्त, चि॥ मातात मोम्म हापिया योगी पोडगो परा षोड़शावतः, पु, षोड़श पावती यग्य।)गमः प्रय योजावली पीड़गी । रुद्रयामले । जनवियतिपिण्डदानक्रिया। यया, रति हेमचन्द्रः॥ पोड़शावर्तनयुक्त नि । “थीयोजमाये संलिप्य भयेर च कुमारिकाम्। प्रेतशिलीमारोत्या हादपिण्डान् ।' पोऽशिकाम क्ली, पलपरिमाणम्। इति वैद्यक श्रीबीजमाये कामञ्च पानाया कमना तथा पिगडाय दद्यात्।। पर कामच वागनीज माया योयो ममेव च । विधानं यथा,-- पोड़गी, [न] पुं, यज्ञपापविशेषः । यथा अति- बीजाली पोड़गौय मर्जतन्वेषु गोपिता ॥ हातोति। पोड़गो समोमकपात्र विशेषः। | तन्मान्तरे। इति मलमासतत्त्वम् ॥ फोड़गौ, स्त्री, दिगमहाविद्यान्तर्गतविद्या- निवेशयत्तयोम्मध्ये देवि गोपिन्दवसभाम॥ “पाद्या कुण्डलिनी शक्ति गतिराया मतः परा दास्यमानपिण्डस्थानानि यथादतिष "कालो सारा महाविदापोडशो सवनेसरी। खा रमयो वेदपत्र विनिःक्षिपेत् । सतस्तु मन्मयं वो यीबीज सदनन्तरम् । पास्तीर्य। भैरवो हिदमस्ता च विद्या धुमावतो तथा ॥ | सतो लोपां न्यसेदे धि विकूटामयवा प्रगम् । सत्र पारिभाषिकी पौड़गीमा सोनार्णवे। "चन्द्रात वारुणान्तश्च मक्रादिहितं पृथका वक्त न गक्यते देवि कि पुन पञ्चभिर्मुखः ॥ वामाधिविन्दुनादादा विषमानकलात्मकम्पति प्रियतमं देय मतदारधनादिकम् । विद्यादी योजयेदेवि साक्षात् यत्स्वरूपिणी राज्य देयं गिरोदयं न देया प्रोडशारी" इत्येतस्तिलोदकरावा विकुटाः सकला भेदाः पञ्चकूवनि द्वितन्त्रान्तरे। वेसवी वसुकूटा स्यात् पट्कूटा गाडरी “सिन्दूररजमा वापि कुमेन विलेपिते। . पिपः। एपा, सन्दरो विधा मतभेदन दाई इति तस्वमा परिभाषा "पमावस्यानु कन्या तोपानी - वायुपुराणोयम्त प्रयोगो यो। जनधि विशेषः। यचा,- चतुष्टयेन कृताति सब दक्षिापान . "परमत्कुले सता ये स मतियेषां व "पानमस्तम्पपयंस देवायपिटमाना। पत्तीतकुलकोटीना साडीनिवासिमान ·- जले ॥८॥ पोशी पोढ़ा एभ नाभ्यां निनोटकावलीन स्थानानतो मू. जगमान्तर ये मम दामभृता. मंग्याया धाचप्रकार। इति सूबेगा पप्णप्यार दतः पितोवन पिगमान दद्यात्तव काम मेभ्य: धा धिगहमरं ददानि १en, धानप्रत्ययेन निपातनानिष्पयम् । इति मुग्ध- मराकने मताये च गतिपां न पिद्यनं। प्रोनयिंगतिपिगोपोडारिगडत्वं पारिमापिकं बोधयाकरणम् । माहरणार्याय इमं पिगई ददाम्यहम् ॥१॥ | पावापत् । इति तिष्यादितत्त्वम् का एतेषां पोढान्यामः पुं. (पोढ़ा पड़धा न्याम:)विधिना' डामरकुने पगतियंपां न विद्यर्ग। गन्यापामोनिदोहेन बोपोड़गोत्वं भवतिा गगैरे मन्त्रविन्यामः। यथा। अब पोदान्याम:! महरणार्याय म पिग ददाम्यहम् ॥ २॥ अथ मारपोड़गी। तद वोरतन्चे। वर्गले ये घ गतियेंपो न विचारी। "गर्भादवगम चैव विषमे भूमियम नि। "केवलां मारका रुत्वा मालकां तारमंपुटाम् । मुबरपायर्याय मंपिय ददाम्यहम् In तम्या निकमणार्याय माठ पिगई ददाम्यहम्। मातृकापुटितं तारं न्यमेत् माधकमत्तमः ॥१॥ सदन्ताये केचित् ये च गर्भ पपीड़िताः। मामि मामि कृतं कटं वेदना प्रमयेषु च । यौवीजपुरितां तान्तु मातृकापुटितन्तु तत् ॥ मुहरणार्याय इमं पिण्टं ददाम्यहम् ॥8॥ तम्या निजामणार्धाय मारपिण्डं ददाम्यहमा कामेन पुटितां देवीं तत्पुटं काममेव च ॥३॥ नदधाय ये कविनाग्निदधाम्नया पर। यिन्ये प्रमये चैव मातुरल्यन्तदप्करम् । गन्या च पुटितां देवीं शक्तिश्च तत्य टां न्यसेत् चोरहता ये ध सेभ्यः पिण्ठं ददाम्यहम्॥५) नया निष्क मणाीय माटपिगडं ददाम्यहम् । क्रों इन्दन पुन म्वा --~-नृच पूर्ववत् दाई मृताच मिव्याघ्रहताय थे। पहननयते मातुर्दुः पश्चैव मुदुम्तरम् । मूलेन पुटितां देवीं तत्पुटं मन्त्रमेव च ॥६॥ मिः गृहिभिर्वापि तेभ्यः पिण्ई ददा. तम्या निष्कमपार्याय मारपिण्डं ददाम्यहम्। अनुलोमविनोमन न्यस्वा मन्वं यथाविधि। -: म्यहम् ॥६॥ पदामियन शामिति च पाठः ॥ ४॥ मूलनाटगतं कुर्यात् व्यापकं तदनन्तरम् ॥" बनमृता येच विपाहताच । अग्निना गोपते टेई विरावानगनेषु च । यथा, प्रयवपुटितां माटकाम् । एवं मातृका मापघातिनो ये च तेभ्यः पिगडं ददाम्यहम् तम्या निष्क मगार्थाय मारपिगई ददाम्यहमा युटितं तारम् । एवं बीयोलपुटितां ताम् । तत् देवमनि बने दुधया पया इताः । पिवेच कटुट्रव्याणि मोगानि यिविधानि च । पुटितं बीबीजम् । एवं कार्मन पुटितां मातृ- प्रतपिशाचाय तेभ्यः पिगई ददाम्यहम् । तम्या निष्क मणार्याय मारपिण्ई ददाम्यहम् ॥ काम् । माटकापुटितं कामम्। एवं आत्या दुसमभक्षद्रव्यय त्यागे विन्दति यत् फन्नम्। पुटितां मातृकाम् । मातृकापुटितां शनि वे चान्धतामिमे कालस्ते च ये स्थिताः । तप्या निष्क मणार्याय मादपिगटं ददाम्यहम् ॥ न्यसेत् । तया की इन्दश्च ऋऋर लु-टुञ्च पूर्व- मदरणार्याय मं पिगट ददाम्यहम् ne} राची मूवपुरीपाभ्यां भिद्यते माटकर्पटम् । वत् । तस्फुटितां मालकां न्यसेत् । मातृकापुटि कयातनामंग्या: प्रेतलाक च गताः । तस्या निष्क मणार्याय माळपिम्ई ददाम्यहमा तव तत् । मन्नपुटितां माटकाम् । तत्पुटितं मुदरणार्याय इमं पिएं ददाम्यहम् ॥१०॥ पुच्च व्याधिसमायुहा मावदुःसमहर्निगम् । मन्वम्। पुनरनुलोमविलोमैन केवलं मातृका- नेकयातनामंग्या ये नीता चमकिट्रैः। तम्या निष्क मगाय माळपिण्डं ददाम्यहम् । म्यान न्यस्य मूलेनाष्टगतेन व्यापकं कुर्यात् । समुदरणार्थाय इमं पिण्डं ददाम्यहम् ॥११॥ यदा पुचो न लभते तटा मातुरा गोचनम् । अयं न्यामम्ताराया अपि कार्यः । कषु ममस्तेषु यातनामुच ये म्बिताः । तम्या निष्क मणाय मापिण्द्रं ददाम्यहम् । “इति गुप्तेन दुर्गाया अनपोढ़ा प्रकीर्त्तिता। मुदरगार्थाय इमं पिगई ददाम्यहम् ॥१२॥ क्षुधया विद्धले पचे ददाति निर्भरं स्तनम् । तारायाः कालिकायाय उन्मुष्याय तथा- योनिगता वेच पतिकीटममपाः। तम्या निष्क मणार्याय मापिएई ददाम्यहमा चवा क्षयोनिम्याम्तेभ्यः पिण्ड ददाम्य- दिवा रात्री यदा मातुः गोपणच पुनः पुनः। एतस्मिन् न्यासवयं च सव्वं पापं प्रणश्यति ।" इम् ॥ १३ ॥ तम्या निष्कमगार्थाय माटपिगई ददाम्यहम्॥ इति तन्त्रसारः ॥ (न्यन्तरमहमेपु ममन्तः वेन कम्प्रेगा। पूणे तु दगम मामि मातुरत्यन्तदुष्करम् । टक,म प्रतीपाते । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (बा. नुचं दुलर्भ येषां तेभ्यः पिगई ददाम्यहम् ॥१४ तम्या निष्क मणार्धाय माटपिगई ददाम्यहम्॥ पर० सक०-सेट ) म, तिटकयिपति । इति व्यन्तरीचभूमिठा: पितरो वान्यवादयः । गावभगो भवेन्मातुम्तमि नैव प्रयच्छति। दुर्गादासः ॥ ता अमंकृता येच तेभ्य: पिण्डं ददाम्य तम्या निष्क मगाय माटपिगडं ददामाइम्टग,म ए संहती। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (म्बा.. इम् ॥ १५ ॥ अल्पाहारवती माता यावत् पुचोऽस्ति वालक: पर० सकसेट् ।) म, तिष्टगयिति । दन्त्य- केचित् प्रेतरपण वतन्ते पितरों मम । तम्या निष्क मपार्याय मालपिगडं ददाम्यहम्॥ वर्गदितीयोपध इति केचित् । इति दुर्गा- मर्च तिमायान्तु पिण्डदानन सर्वदा ॥१६) यमहार महावार पथि मातुच शोचनम् । दाप्तः ॥ बान्धवा वान्धवा वावेऽन्यजन्मनि वान्धवाः। तप्या निष्कमपार्याय मापिण्ड ददाम्यहम् टन, मि शन्दे। इति कविकल्पद्रुमः। (वा- पां पिगड़ी मया दत्तः अक्षय्यमुपतिष्ठताम्॥१० इति गयायां प्रमितिः॥ पर०-प्रक० मेट।) मि, स्तनयति सानयति पटवंगे मृता वे च माळगे च ये मताः। पोडशोपचारः, पुं. (पोड़गमकार उपचारः।) अतिटनत् । इति दुर्गादामः ।। एखशुरवन्धूनां ये चान्ये बान्धवा नताः । पोडगप्रकारपृभाद्रव्यम् । यथा,- टभ, ङ स्तम्भे । इति कविकल्पद्रुमः । (भवा.. 1मे युति सुसपिगडाः पुत्तदारविवर्जिताः । "पासनं वागतं पाद्यमघामाचमनीयकम् । प्रात्म०-अक०-मक० च सेट।), स्तम्भात ।ड, त्यानीपगता ये च जात्यन्धा: पद्गवम्तथा ॥ मधुपर्काचमनस्रानयमनामरणानि च ॥ स्तम्भते । तिष्टमयिपति । इकारण पुनरुक्तिः वरूपा पामगर्भाय माताजाताः कुनै मम ।। मुगन्धिममनोधूपदीपनैवेद्यवन्दनम् । पृर्वत्र तत्सम्बन्धनिषेधायैव डितन्तु मर्वे । एक पां पिण्डो मया दत्तः अक्षय्यमुपतिष्ठताम्॥१८ प्रयोनवेदञ्चनायां उपचारांम्नु पोडग ॥" एवेत् पाठवलास वाध्य इति यत् ।म्तम्भी जडी- श्रावधागो ये पिटवंशजाता इति तन्वमारः। भाव: नड़ीकरणच । स्तम्भी स्थशाजडीभावी मातुम्तया वंशमवा मदीयाः । पोढ़ा,व्य, (पम् +धाच । पृपोदरादित्वात् साधु। इत्यमरोत: गतिनावस्तब्धः नौशात प्रत्ययः। कुन्तदये य मम दामभृता परप्रकारम् । यया- इति क्रमदीनगरीय। स्तमा ११ क्रिया: मृत्यान्तयेवाधित सेवकाय ।। "मप्रमग उपजाती हेतुतावमरस्तथा। निरोधः। तिमीमा दोपहहिरिति गोविन्द मित्राणि मुख्यः पशवध वृक्षा निकिकार्यत्वे पोढ़ा सतिरिष्यते ॥" भहः । स्तम्भी रुद्दीकरणच । स्तम्भले कवाटेन हटा घटाव कृतोपकारा:। इलनुमिती नागदौगो टोकाहारं लोकः दर्गादामः परे। . - - 50 ·- दासः। दासः॥ १६८ प्टोव वक रम,कष्ये। रति कविकल्पद्रुमः ॥(या-पर-ट, ज श वधे । ति कविकल्पद्रुमः ॥ (सुदा तदम्य मर्वमम्मतलामावाता निरास प्रक्षा सेट ) वैकथं विलीमावः । स्तमति। पर०-सका वेट ) मूहन्यादिः तमध्यः । ऊ, कार इति महमशः। मुखेन पतिरमत् । ति दुर्गादामः । अस्तीत् । प्रस्तृचत् । य, स्तुहती स्तृहन्ती। मिति केचित् । ठोवत्यवं लोकः । एम. के वकथे। इति कविकल्पद्रुमः (अदम्त तिटईयिषति । इति दुर्गादामः । शुष्केचुलतास्थि कल्पम् । इति दुर्गादा हरा-पर-पक मेट् ।) मूईन्धादिः। पोप- इ, क य वधे । इति कविकल्पद्रुमः । (उदा. गम,य तृ उ मि निवासे। ... देवपाठो भ्वादादीति दस्यत्वे कृतसकारादि-/ परम्मका वेट ) मूह न्यादिः तमध्यः । पट (दियापर-प्र. सेट । बाट त्यात पत्वार्थ: । तिष्टमयिषति । एवं सर्वत्र । मखरी। क,प्रस्तहोत् अस्तृवत् । शस्तृहतो | न्यादिन्त्यनकारयुन्धः। प, सद इति दुर्गादासः स्तृहन्ती । तिष्ट इयिपति । इति दुर्गादामः अनसत् । उ, नमिता न स्वा.. रिकन ड पाम्कदि। इति कविकल्पद्रुमः । टेप, ऋड युति । इतिकविकल्पद्रुमः (वा. म्रामयति । इति दुर्गादासः म (पा.-प्रात्म. मक--मेट) पाम्कत् प्रास्क प्रात्म-प्रक-मेट ।) , असिष्टे पत् । ङ, णा, ल गोधने । ति कविकल्पद्रुमः। दनम्। अभियोग इति भट्टमनः । नड, स्ते पते तिष्टे पे। युति क्षरणे । इति दुर्गा- | पर.-पक. अनिट।) सिभुते नदी पान्यः। तिष्टिधे। इति दुर्गा- दासः ॥ दन्यादिरमिति कयित्। ल, ट्यूमः, मु, चन्द्रः । दीप्तिः। इति केचित् । धोरः। अनुपमगम्य बी पिड पुतिति कविकल्पद्रुमः (वा. ध्ये, सहती। ध्वनी । इतिकविकल्पद्रुमः (वा. इखो या सूपयति सापयति। पारम.पा सेट।) , पतिटेपत् । ड, परः प्रक० प्रनिट ।) अन्त:स्थाद्ययुादन्त्य | प्रमापयति । इति दुर्गादासः । मोपते सिटेपे । युगति चरणे। इति दुर्गादासः वर्गाद्यमध्यः पयोगात् टः । तेन तथ्यो। तटा- णिह, ऊ य ल भि प्रीती। इति एिम, य केदे। रति कविकल्पद्रुमः । (दिवा.. मति । ताटायते। महतिः समूहः । टायर्यात (दिवा..पर प्रक-वेट ।) ऊ । पर० प्रका.सेट् ।) यस्तिम्पत्ति तिटेम । रोदः लोकः एकव ममूहायते शम्दायते दा इत्यर्थः ।। सेक्ष्यति। य. चित्रति बन्धु न पाट्रभाषः । ति दुर्गादामः । दन्यविधी ध्ये वष्ठियां वर्जनाब दन्त्यः । इति इत्। भि, सिग्धः सीटोऽस्ति ।। सोम, य फेदे । इति विवपद्रुमः । (दिवा-- दुर्गादास: है पर... मेद ) याटीयति तिटीम। केद ठग, म ए मंहती। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्या पिठक मेहने । इति कविकपदुम पाद भावः । इति दुर्गादामः । पर.-अक. सेट)मूई न्यादिस्यमध्यः पयोगात्' पर-पक मेट । ) से इन विधामा हु. प स नुती। रति कविकल्पद्रुमः ॥ पदा.. ठः। म, तिष्ठयिपति । ए, प्रस्थगीत् । दन्त्यति वर्तिका तैलेन ।।.. का पनिट ।) मूहन्यादिः । अस, वर्गप्रयममध्यः इति केचित् । तिष्ठयिषति 'शु, जल स्तुती । इति कविकन्यदु । सोति स्तीति मनुत । इति दुर्गादामः। पतिष्ठगत्। इति दुर्गादाम ॥ म. मका पनिट )) अल . एस. प्रमाद। ति कषिक पटुमः । (वा-- ठन, ज स्थिती । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (म्वाः सुते । ति दुर्गादामः । पामा-मजमेट.1) मून्यादिम्तमध्यः । पर०-अकल सेट ।)ज, स्थाल: स्यनः । स्वलति च, ड सेचने । रति कविकन्यम् । मादः प्रभवीभाषः। 5, सोचते अनं तोष्ट लोकम्तिठतीत्यर्थः । इति दुर्गादासः । प्राम-सका-सेट । सोचते सुरत पते । पयायो मूहन्या इति केचित् । स्रोचते ठा, जि स्यान । इति कविकम्प्रट्टमः ॥ (म्बा । दुर्गादासः । सोएपरिति दुगांदामः। पर--अक- प्रनिट।) त्रि, स्थितोऽस्ति । स्यान गुम, य भो। इति कविकल्पद्रुम । एम. माथे। रति कविकल्पद्रुमः (म्बा• गतिनिवृत्तिः। तिष्ठति माधुधर्मे । पृठतस्तिष्ठ- - पर मक-सेट ।) ५ Tw...मका र मेट । शावट । ) , मान इति वोरचरित प्रकागार्य पात्मनेपद- । म माति सुष्णोम । इति दुर्गादासः। सोभिवा । मनुभा। उ. तोभते सुष्टोमायि- ! विधानात् गानः । अथवा ताशीव्ये गतु एई, य ऊ न ठहारे। प्रति पति। मनमो बडीमारः तस्करगश्च । स्तम्भो । गान । इति दुर्गादामः । (दिवा--पर-सक-वेट) । सपात्रीभाशविल्यमरोलेः । गीतनावम्तयो ठिव, उ निगम। इति कविकम्पद्रुमः । (घा. द्वारो वान्तिः। य, महात्मा महोशल दलः। इति क्रमदीसोय। परमका सट । धावट ।) उ, ठेवित्वा घोस्थिति स्रोयति। लु, काप तोमते भूयो मधुप्रतिको नः।। छु पत्ता। अभ्य नै डोगी इत्यादिना इमो दुर्गादाम । इति इनायुधः । निषेधे निठाया घात इति भदः निराम शरण वेष्ट । इति कविकल्पद्रुमः (धान सोमने एवं मोतो वायुः । इति चतुर्भुतः । । फुल्तार इति भध्मनः । मुगेन भादेवमन- | पनिट )प्रखत्या दन्त्यवर्मप्रियो तथा किशानिरोधः। इति मोमः ।दोप- मिति केचित् । इति दुर्गादामः । हसता। अनुपसर्गम्य बो बग' परिनिगोरिदमाः । ति दुगांदामः।ठिन, य निराम। इति कविशम्पद्रुमः । (दिया- इनोवा। अपयति मापति । सहलाये। रति करिशपदमः । (पुरा::पर० मश-मेंट.1 ) य, ठीवति । इति टुगी-तु प्रयापयति । ति दुगोदार ! पर..पश-मेंट) परपरा। पच्छायो | दामः। मि.मित। रति कविकपदम्। रामोशरणम् । र, पति पायं का ठोर, निरा। रति कविकल्पद्रुमः (धा पर.. पाम. पक-पनिट। पिना रनिदादामः । म. सेट 1) होति । य दिन मवा मयत व विमापते ।। १६.दए एमार्य। ति विद्यमः। हिक्रमाची पोति दावि विधाम: म | दामः । Tent.जन्मेर ।) प्रहपरी। प. एण्यं होस्थिति इत्यादिमाधनाय टोय. सणे । इति कविकलन, तार पपरोला पुरादित्वास न इघिनो पापनाम्मिन् ग्यहीने मामा-मक-सेट ) पकारयत योजना रन दमादामः। भाशादि सरन्यादिना मान्य दात पिवरियत याचा या पिशरमा (भा. पर• मोनदातपित्रायोपरित्याटिना घेटन विधायम्य वचनाय दस्य। WERHITTET त भारत का निटी वियपि स्यात् । परमवरित माता युद्धते त जोरीवकपः। यमु मन्वमिदनटि टीदनमिति निपातनं | इलारा इति दुर्गादासः। - . - ·इति तन्वम्॥ १८८ संजः संयत: बादे । हेटे। इति कयिकापट्ठमः । पुनमहंगता तामु पहिचटियाकराः । मंजपनं, को, (मं+ना+पिच : म्पट ।) मार- -पर-मका मेट!) सादो रमो- मावा भवानो यिोया ध्यानमय प्रचध्यते ।" | पम् । इत्यमरः ॥ (यया, भागवते । ४।५।२२॥ म् । क. पादयति धोरं लोशः! इति प्रम्य ध्यानादि । "दृष्ट्या मंजपनं योगं पशूनां म पतिर्ममे। "काम्यरां गवां भुिना रमानोचनाम् । यजमानपगो: कम्य कायात्तेनाइरचिर:") पोतिलियोः। इति कविकम्पद्रुमः ॥ तचन्दननिमानीं मुक्ताधागेप गीभिताम् ॥ विनापनञ्च ॥ भारम. प्रक--मेट 1) प्रीतिः प्रीतो. गमगीयमानाच महानन्दमयीं पराम। मंजप्ति:, सी, (मं+ना+णिच् + हिन् ।)मार- [1 लिट् ग्मोपादानम् । ह, अपाहि प्रष्टमिक्षिपदा नियां मनानन्दवियदि नीम् ॥ गम् । इति हेमचन्द्रः । विज्ञापनश्च । ग यारिधारा मादुः सुगन्धिः बटत । ण्यं ध्यात्वा मकारन्तु तन्मन्यं दाधा नपेत् । मिना, मी, (मं+जा+भावे भइ ।) चेतना। ।। इति श्रीपः । इति दर्गादाम: ॥ विशनि महितं यगों पारमादितत्त्वमंयुतम् । (यथा, कुमारे।। । ४४ 1 प्रीषि प्रानि । ति फविकम्पद्रुमः। प्रणम्य मततं देवि दि भावय मुन्दरि" "रतिवेदममुत्पत्रा निद्रामध्नाविपर्ययः ।) पाम-मक० प्रनिट।)वकारयुतादिः। इति यडारतन्त्रम् ॥*2) दिः (नानम् । यथा, भागवते । । ॥ १॥ ह पालिद्गनम् । प्रो. म्बका। मि, तत्पर्यायः "गुरोनाधिगतः मंज्ञां परीचन् भगवान् म्बराट्। गि। इ, बबले युवती युवा। परि- “मो इंम: सुयशा विपणु ग्वोगयन्द्रमसः । ध्यायन् धिया मुर्युगाः गम्म नालभतात्मनः॥" पायानो मध्यमं पागड़ नन्दनमिति नगहोज गफिनामा मोऽहं वेगयती भृगुः ॥ तया च गीतायाम् । १ ।। तानित्यत्वात् । इति दुर्गादामः । प्रतिरोश्वरः गहः प्रभा बता कुमोचनः । "नायका मम मैन्यम्य मंत्रायें तान् ब्रवीमिता" धनु नि गये । इति कविकम्पट्ठमः ॥ दधपादोऽमृतं ब्रामी परमात्मा परोऽचरः ॥ नाम । चाप्या। (यया, मनुः ।। १३१ । 1.-पर-प्रक-पनिट।) वकारयुमा मुररूपा च गुनगो गो: फनकण्ठो कोटरी। गोकमव्यवहाराचं या: मंत्राः प्रथिता भुवि । पाटिः। श्री, अम्बाप्नोत् । धनु, स्वपिति ; प्राणाद्याय परादयो लक्ष्मी: मोमो हिरग्यपूः। ताम्बरून्यसुवर्णानां ताः प्रयच्याम्यगेषतः n") प्तोऽस्ति । शयः गयनम् । पति दुर्गादाम दुर्गात्तारिणि सम्मोहानीयो मूर्तिमनोहम्तादौरर्यरचना। हम्तभूलोचनादिभिः प्रयो- गन्याम् । तद। पति कविकम्पद्रुमः ।। जनस्य जापना। इत्यमरभरती। (यथा •-पर.-मक-त प्रक-मेट् ।) यकार-सं, [म] व्य, गोभनार्थः । ममायः। मगताः।। कुमार। ३।४१ । पूर्वन्यादिः । तदो दुःखेन जीवनम् । क, प्राटाय: । इति मेदिनी ॥ उपमर्गविशेषः "मुपापितकान्तिमंजयैव पति लनो गच्छति दुःखेन जीवति पयार्याः यथा । सम् प्रकर्षापर्नरन्त- मा चापलायेति गणान् व्यनैपीत् ॥") :। अमिवर्तत् । इति दुर्गादामः ॥ चित्वाभिमुग्येषु । इति मुग्धवोधटीकायां दुर्गा: गायत्री। एयपत्नो। इति मेदिनी॥ (यथा, न श्री य पानि बिदि । इति कयिकन्य- दासः ॥ मार्कण्डेये । ७७ ११ । ॥ (दिवा०-पर० अक०-अनिट् ।) नृ, मः, ए, ईश्वरः । मर्पः। इति गदरवायती॥ "मार्तगइस्य रवर्भा- तनया विश्वकर्मणः । दत् । श्री, खेता। य, विद्यति । प्रा. पनी । इत्येताकरकोपः ॥ विष्णुः । यथा । मः | मंना नाम महाभाग तस्यां भानुरजीजनत् ।" रतं म्बिन्द्र नेन । त्रिविद्रोऽस्ति । स्विटीति म्यादिणी दरे म । इति भरतकामंग्रहः । अम्या विगैपविवरणन्तु तवैवाध्याये द्रष्ट- 'नेहमोचेष्विति वोपदेवः । गावप्रक्षरण पूर्योत परामशंका से पति भाषा। तच्छदस्य व्यम् ॥) प्रायः। न च विद्यति तम्यागामिति | प्रथमैकवचननिष्पतः । यथा भरिः । १।२। मंजासुतः, पु, (मंत्रायाः सुतः ।) शनिः । इति युधः ॥ इति दुर्गादामः॥ "मोऽध्यष्ट वेदांम्बिदशानयष्ट केचित् ॥ बि पा ङ ब्लू मोहचे इमोनेयु । इति कवि पितृनपारीत् मममम्त बन्धून् ॥" मनुः,वि, (मंहते संलग्ने लातुनी यम्य । प्रसंभ्यां द्रुमः । (म्बा०-प्रात्म० प्रक० सेट् ।) त्रि, समासपूर्वपदत्वं महायः। यथा । ममाटकः । जानुनीनुः । ५। 8 । १२८ । इति च:।) बोऽस्ति ॥ आ, बंदितं बिन लेन। ङ, कचित् समानार्थय । यथा। सरूपः । इति महतजानुकः । इत्यमरः ॥ इत तिला तेन्नं सुच्चति इत्यर्थः । न्न, अम्वि- व्याकरणम् ॥ मंन्चरः, पुं, (मंचरयतीति। सं+वर+गिच् + सेदः सिग्धीभावः । इति दुर्गादामः ॥ संग्राही, नि] पुं, मंग्टतातीति। मं+ ग्रह + भन्।) अग्निजताप: इत्यमरः । (यथा, गिनिः।) कुटनवृत्तः । इति राजनिवंण्टः॥ कयासरित्मागर । ५५ । ६३ । धारक, वि ॥ (यया, मुथुते । १ । ४५ । "कदलीपतपयनैवीज्यमानां मखीजनः । स "टोपनं नघु मंग्राहिवासकागानपित्तनुत्॥" | पाण्डुचामामभिव्यकम्मरमन्चरलक्षणाम् ॥") संग्रहकारके च । यया, कामन्दकोयनीति- मयः, पुं, कहानः । इति शब्दचन्द्रिका n इन्त्यसकार: । स तु व्यञ्जनहाविंशयः। सारे । ४:१.। संयत, म, स्त्री, (संयन्यतेऽवति । सं+यन + योच्चारणस्थान' दन्तः । इति व्याकरणम् ॥ "प्रख्यातवंशमकरं लोकमंग्राहिणं चिम् । क्किए । “गमादीनाम् ।” ६ । ४।४०। इत्यच याच शिक्षायाम् । १०॥ कुर्वीतात्महिताकासी परिवार महीपतिः।" वार्तिकोतया मलोपः । तुक् ।) युद्धम् । इत्य- मूर्दन्या ऋटुरपा दन्त्या नृतुलमाः स्मृताः") मंज, की, पीतकाठम् । यया, मरभरती (यथा, रघुः । ७।३८ । इस्वरूपं यथा- "नायकं भावुकं मंचं प्रश्न प्राविरः पुमान् । "उत्यापित: संयति रेगुरमः कारं शृणु चावनि गलिबीजं परात्परम् । कालीयकच कानानुमायचाय नमर्यकम् ॥" मान्द्रोरुतः स्यन्दनयंशचक्र: ") टिविद्युक्षताकार कुण्डन्नौवयसंयुतम् ॥ नायकादिसप्तपोतकाष्ठ। इति शब्दचन्द्रिका मयतः, वि(मं+यम् +7) बदः । इत्यमरः ।। बदेवमयं देयि पचप्राणात्मकं मदा। मनः वि. (सम्यकप्रकारेण नानाति यः । सं+ (यघा, रामाय।१।१०।२५। मत्वतमीयुग त्रिविन्दुमहि मदा॥" ना+कः।) लग्ननानुकः । यथा, "मायामिव परिभ्रष्टां हरिणीमित्र मंयताना" इति कामधेनुतन्त्रम् ॥ * ॥ “प्रजप्रगतनानुः स्यात् प्रन्नोऽव च दृश्यते । धारामंयमः । यथा ब्रह्मपुराणम् । मंच : संहतमानुप भयेत् मंगोऽपि तव हि “यो यः कचित्तीर्थयात्रान्नु गत् धिता यामतो दनगता च गोरुतिस्वधः ।। इति साहमाइः। इत्यमरटोकायां भरतः ॥ मुसंयतः म च पूर्व ग्रह से। : बनेखनप्रकारो यथा- ·1 मन्तीप। भरतः। संयमः संयम संयुक् हतोपयामः शुचिरप्रमत्तः। भवितव्यं भवद्भिय सोभूते श्राडकमणि । मंयच्छतीति। मं+यम+ ल्युः। नियरि मंपूजयेदलिनमो गणेशम् ।" दक्षिण जानु चालभ्य व मयान निमन्त्रितः। वि। यथा, मार्कण्डेये। ७०१४। इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥ एष निमन्त्रा नियमान् यावयेत् पंटकान्बुध) "तम्माज्जनियते मू प्रजामयमन यम्।। मयस्वरः, पुं, वागयतः। जन्तुममूहः। इति | तनियममाह । मयमनी, स्तो. (ममम्यते म्यामिति। मन मंक्षिप्तसारोगादिशत्तिः ॥ "अकोधनैः शौचपरःमततं ब्रह्मचारिभिः । अधिकरण स्यट ।) यमपुरो। इति मेदिनी। यहरः.पं.(मयच्छतोति । मं+यम+हिवर- भवितव्य भवद्भिय मया च याइकमणि ॥" (यथा, भागवते । १०॥ ४५ ॥ ४२ । छत्वरति । उपा.३।१। इति वरच्प्रत्य- इति याइतत्त्वम् । "तत: संयमनी नाम यमम्य दयितां पुरीम् । येन माध।) नृपः । इत्युणादिकोषः । | तीर्थयावापूर्वदिनकर्तव्यनियममाह। ब्रह्मा- गत्वा जनाईनः गई प्रदयी महलायुधः।) मयत्ता. [३] वि संयमनकर्ता। नियन्ता। पुराणाम् । मंयमित:, कि, नातसंयमः। मंपूर्वयमधातीस्तन्प्रत्ययेन निष्पन्नः ॥ (यथा. “यो यः कचित्तीर्थयात्रान्तु गच्छेत् ऽस्य जात इत्यनेन इतप्रत्ययेन निष्यतः। महाभारते । ४ । ६२ । १८ । समयत: म च पूर्व राहे स्व। सियमी, [न] , (मंयमोऽस्यास्तीति । सेयर “तं विमंत्रमपोवाइ संयन्ता रथयाजिनाम् । कृतोपवामः शुचिरप्रमत्तः इनि।) मुनि । इति धरणिः ॥ निहारे उपदैगमनम्मत्य रक्षमाणो महारथम् ॥") मंपूजयेद्भनिनम्रो गणेशम् ॥ न्द्रिये, वि। यथा,- मयमः,पुं. (सं+ यम+ “यम समुपनिधिषु चा" देवान् पितुन् ब्रा गांव माधन “या निशा सर्चभूतानां तम्या जागति झयम' ३१३ । १३ । इति अप्।) व्रताद्यद्भपृlदिन धीमान् प्रोणयन् वित्तगत्या प्रयनात्। यस्यां जाग्रति भूतानि मा निशा पश्यतो मन कतन्याचारः । तत्पर्यायः । वियामः२ वियमः प्रत्यागतथापि पुनस्तथैव इति श्रीभगवदगीतायाम् २ अध्याय यामः ४ यमः५ संयाम:। इत्यमरः ॥ देवान् पितृन् ब्राह्मणान् पूजये।" मयाघा, स्त्री, होपान्तरगमनम् । मेपूर्वी मयमनम् ७ नियम: ८ इति धरणिः ॥ तद एवं प्रकुर्वतस्तस्य तीर्यादयदुत फलं तत् | पान्तरगमनहत्तिस्ततस्ता समिति व “विधाम यया। पथ दगमीनियमाः। सूरि- म्यामात्र सन्द एय। सुसंयतः पूर्वदिने माए मयावा। होपान्तरगमनं कृतकभतादिनियमस्तदुत्तरदिने कृतीयवास | संयात्रा वा। इति स “काम्य मांसं मसरच चएकं कोरदृषकम् । इत्यादि। उपवासदिने मुण्डनमपि। गाकं मधु परावच त्यजेदुपयमन् स्त्रियम् ॥” "प्रयागे तीर्थयावायां पिटमाटवियोमतः। मयान,की, मस्यग्गमनम् । पत्रौपवविक्षितहिने भोजनासम्भयात्मामो. कचानां वपनं कार्य था न विकची भवेत् ॥ (पट) प्रत्ययेन निष्पन्नम् ॥ (यथा, प्यान पूर्वापदिनयोंग्रहणम् । म तिः । इति विष्णुपुराणात् । इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥ | भारत । ३ । १८।५। "गाकं मापं मशरक्ष पुनर्मोजनमेयुने । प्राययित्तपूर्वाइकत्य यथा। गनलिखितौ। “म त्वं मात्वतमुख्याध लयसंसो यदृचाया। युतमन्यम्युपामच गम्यां वणवन्यजेत् । "वाप्य कैयनवान् पूर्व वृतं प्राश्य वहिनिशि पश्य मे इयसयाने शिक्षा के शवनन्दन काम्यं माम सुरा साटे सोम वितयभाषणम्। प्रत्येक नियत कालमात्मनो व्रतमादिशेत ॥" | प्रेतनिरिः । यथा, रामायणे । ११०६ । व्यायामञ्च ध्यवायच दिवाख तथाननम् । इति प्रायचित्ततत्वम् । "अनं शोकेन भद्र ते राजपुत महायगः तिमपिट मसूरक्ष दगम्या वर्जयेत् पुमान् । ( बन्धनम् । यथा, साहित्यदर्पण । ३ । १५५ । माप्तकालं नरपतेः कुरु संथानमुत्तमम् दगम्या कमला कुर्षीत नियन्द्रियः । "कापि कुन्तनमव्यानम यमय्यपदेशतः । संयामः ,(सं+ यम+"यमः पाचम्य दन्तकाय खादेत तदनन्तरम् । वाइमूल स्तनी नाभिपाजं दर्शयेत् स्फटम् । ३।३। ६३ । इति पो घञ्।) संयमः । पृषं रिदिनानीशा. मेयधं चेकभोजनम् । संकोचः । यथा, माकई ये। ७७।४ । मोठयना लिया: माविवर्जिताः । “मयि दृष्ट मदा यम्मात् कुरुषे नेवमयमम् । मयाव: पु. (सं+ यु+“ममि युद्र दुवः । ३। मध देवदेवेश पुरा पुरपौत्तमम् । तम्माजनिष्यते मूढ़े प्रजासंयमनं यमम") २३ 1 बात घञ्।) मोजमम युवाद्वादमा भश्थिया" मंयमकः,वि, (मयच्छतौति । मं+यम् +खुन्। रत्येकादमीतत्वम् । नियन्ता। यथा- "मयावस्तु एतचौरगुड़गोधूमपाकस याइपुर्ष दिनकध्यनियमो यथा । देवनः । “म एव धाता मयंग्य सवियोगकरा वयम् । इति शब्दचन्द्रिका "गः कांफोति निचित्य दाता विप्राविमन्त्र- यममयमने स्वत: मोऽम्मत्मयमको हरित पिष्टकविधीयः । पेराको इति भाषा । येत्। इति वडिपुराण नारसिंहप्रादुर्भावाध्यायः । "पयव्यः माध्यमिता निम्मिता निरामिचं मत भूधामचंमजन ग्टई। कुहिताचालिताः गृहाः शर्कराभिर्विहिताः Sम परंशुधा प्राणाम्ताविमन्त्रयत्। मंयमनं, को, (मं+यम+ न्युट ।) वधनम्। सस प्रचिपैदेना लवङ्गमरिचानि च । दरापुराणम्। (यया, माहित्यदर्पो।।। ३१८। नालिकम मकर वारवीज्ञान्यनैकगः । “गोदादि मानताम्दीति जानता। "ययावा घेण्यां द्रौपदीकंगमयमनई तुीम मेन | एतासममितापुष्टरोटिका रचिता तता। स्वानोनिनक्षेत्र वाप्रिादिमन्वयेत् । शोधापचिती युधिष्ठिगमाः।") प्रतम्। सा तत्परपात्तम्य कुर्याद्रो हुटो सुधः। इनसाइश रिमन्त्रधारी मचिभवत्। इति मदिनी: चतु गामम् । इति मन्नयन-मपिपि प्रपुर सान्नु मुपन्निपणी अन । जिमशेत यायायो दयाना मात्र गटोकाया भात. (यमम् । यया, प्रकार: प्रकारोऽयं मया ति कीर्तितः परगन। महाभारत।३ ।। मटकोपि समोया मंयावापि गुर • मिनरेश यात्रान् हितमतमान् एतत् म्यमनं पुधमतीबाह तदर्शनम् । गरोदने किन्दिा योविनिम्हरामण मरनमा परमया युतम्।" मयुक [] वि, (मं+युज किए।) गु सामनम् । दमनम्। यथा,मागनं १ वान् । यया,- कोसाको भुवादिमिा “स सरच्यायमच्यनेन । मनधी गुणवान् मयुक मिश्युमिवार मांगन स्ति.. टुटानहाय पनयमनाश्तार 21 मर:॥ ८.. यथा,- मंयमीच इति भावप्रकामा इति विवाद

·No text on this page.

·Printed by DAXSNNA CHARLY CHAKELATTI
at B, L. Press, 62, Cotton Street CALCUTTA.
.

·V. 7-8. धाना। गासि 40 शब्दकल्पद्रुमः। अर्थात् एतद्देवम्बममस्तकोषाशेषशास्त्रमालिताकारादिवर्णकमविन्यसाशब्द-तम्मिङ्ग-नानार्थ-पाय-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदभुबन्धाभिधेय- मदित-तत्तवामगोस्थित वेद-वेदाग-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहाम-सङ्गीत-शिय-सपकारशास्त्र-योनिष- तन्वाग्यान-दाव्यालझार-च्छन्दःममति-नाग-लक्षणोदाहरपा-ट्रव्यगुणा-रोगनिदानौषध- स्मत्युव्यवस्थादिमंयुना-मदर्शनमतानुसारि-हताभिधान ग्रन्थः । स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-बाहादुरेण विचितः । প্রিলিমাহি-বন্ধৎমলি মুয়ানিষিদুষমুহামনা-বা-মা-মামুয়াহাবিনি। नूतनमानितबहुल पाद-तदर्थ-तत्वमास-प्रयोगादिति- মনগন্নিষ্টল ব বার্মা श्रीवरदाप्रसादवसुना तदनुजेन श्रीहरिचरणवसुना च पोषशास्तविशारदकोविन्दमाधायेम मंपरिवर्तितः । मागीः प्रकातिर । पञ्चमः कागडः। महम-पटग-लाड़ी। बालिकाता-राजधान्या. को मुदितः । १. पारियाघाट-छोट-स्तिमा हिरालाः PzXDOT PETI; AND CONFIRERAIT INTEOIN, CAITTLT ETSIID AND ISU!**! ** xitabatka tarr, AXD HILI CIAL.X Plur. 01. Yarp FCNA:silurr. Calcutta: Totarastutkatinairan....se. Pherial:::"classettinin. Pana st... Circinine Calvita:hterstuiternitletel.RICur:RLGanafrathi-S, All rizlisenal. ies

·No text on this page.

·-- - : - २०१ संयोगः संयोज संलापः (उदा. महाभारते । २।३ । २२ । संयोगपृथकतावात्। मच न्याययतुर्याध्याय मयोजितः, वि. ( सं+युज दिवा) “शाचामविशव मंयुनय युधितिर ! : । यथा । पादिरे पग वाति पादिरं पदार्य: पदार्थान्तरेष संयुनीशतः। तत्पर्याया। मातका प्रियं प्राहु: पदघाहान् नृपं तया), वोयकामप्य यूपं कुर्बोत.इति ययते । अत्र उपाहित:२१ इत्यमरः संयोगिता मंयायम ममयः । किं काम्ययैव सादिग्ता नियेऽपि इति भरतः । (यथा, भागवत । ५।२३।। यता, घि, (मं+ युन् + : 1) मंयोगाययः । यादत नेति । तत्र फलायंत्वनानिन्यतया निल- “ययामधीम्तम्भ प्राक्रमायगर संयोनिताः। गया. तियाटितते । . प्रयोगाठता न युहा। यत्त नित्यापि खादि- विभि: मदनयंधास्वानं मएनानि घन्ति ") "कुम्वादनाम मंयुलां नानापि प्रवेशिनीमा", रत्व शवणं तत् काम्यस्यैव पगन्धनाय सुपा- मरम्भः, पं. (म+रम : धज । नुम् ।) गोधः । युग:. ए. (“युजिर योग+धम् । टक्यादिय : ययज्ञापनायें प्रतो न नित्ये पाटिरता इति । इति शब्दरबावली (यथा, मनुः ।। १६६ ). बुगगम्मथ्य पाठात् निपातनादगुणत्वम् । विगै प्राप्त राहान्ताय चतुर्याध्यायसवम् । एकस्य | "नायित्वा हदनापि मरम्भात् मरिचकम्। घोडमी निपातनमिष्यत कालविप रवाप-तृभयत्वे मयोगपृथक्त्वमिति । परमयोगः | एकविंगतिमाखानीः पापोनिष जायते ") काणे ' इमि इनिः। महता रयुगा, मम्मन्धमा प्रयकत्व भेदः। एकम्य प्रादिरम्य पाटोपः । इति विभागपः (मनमः ।. अम्मिन् या।" इति निरहाटीकायां देवराजकत्वयंत्वपुरुपायलकपोभयात्ममत्वे वाकायन यचा. भागवतं । ८111२४ । 'यचा। २।१७। २८1) युटम् । ऽलमरः । चक्रतुपवफलगेपत्वलचस्मयोगभेदावगमात्र, “न मरम्मेर सिधान्त मर्याय: मान्सया.. ८।१०५ ॥ (यघा, महाभारने । २।१०। नित्यानित्यमयोगविरोधः । न चायनाना यया) पिनयमानुपायम्य मंयगे परमः पयः । नित्ववावं मविधानादेवाययनामात् । अत वैगः । यया, तदेव ।। मगी शायत माम्यात् जयय न भवेत् प्योः।" उभयार्या पादिरतति । एवं दधा छहोति मयन्य मन् म र मानयमो मुनव्यं नः । मयोगय . दर्भ स्ट्रियकामथ्य इन्चाटायुभवार्यतेव । दधि- उपगीयमानानुचरेय युः सर्वे विपिम् ) 'यन: वि.युतः । पा.- त्वम्य धायवशात् । इति प्रायिततत्वम् ।। उदमाः। यथा.- पितुर्थीमयुता काया पक्षमी पग्या न तु । म योगदिवई, को, (म योगेन विरुदम् ।) पा- "कारिम्भेषु मरम: म्मेय उगमा मले।" व कम्पनि पवे च कपटे सवामित " माम योगेन रोगजनकवायदव्यम् : यथा, जति मागिन्दर्य परदः अनि तिप्यादितध्वम् । “गाकामपनपिण्याय कुन समयमामिः । मरायः, पु. ( मरमधनी "उपम" विगः,पु, (मं+ युद्ध+घञ् ।) मननम् । न्याय- करोग्टविमाय माय: दो दिन 1121 रतिधा) RITER कम गुणपदार्थः। मप मम्मदिर्गपः। - प्राणहागनुहागमो रिट्रालय रसः । (रा. रामनिवाम् ।।४। प्रारदास्यम्य मामिः । म च विधा यथा। करोम्ने नेहन भृष्ट पिपं मारमामिपम् । "मनमः मरियपात गरम गरम:! . एकालन्यः । यथा पत परिमंयोग: .. धगावमया भटा धनाका वमन् । हरवारमा मादामी महोत्रम भन्दाः । यथा मेघश्यमंयोगः मयुहा मय धारणा कुम्माय पिरष्यते म ni f. प्रविगिटः र योगजन्यमयोगः। यथा कपाननरमयोग- यदि कुराभमान मत्स्यनेन्नः काया न्यो। 'दाद प्रतिनिध: मरकुममयो: ॥ कमंजस्योगो. माम रिविकागंय काधिकम्तिमसम्मोग मन्द लि. म. irates: । अभियान नमान् गण्टो कपोतमा भो त कम्ये दमारगम् । रिमः । ति मदिना (या, म Prak नीदनः। सम्मात शदीन विपं तममं चोर्ट मधुना नगनाए! १२८१२ Rara माग | मूक मापन मधुना नमा "नदी मम मंपिEATHERE: HAIRAT या प्राति: मेघ मयोग मिः!; एक मर्ममामानि विस्यक परम्परम् । मगध, पु, (म-२५-६) राधा filaवियप पापोन्दारमशः।। गावाधामपंदकोदरापा (८वा. भाग..!!.. Fatमयो: प्रन्यो भवेत् मयोगी पर। विकोटिकोमादभगदरापाम् । मा. करमा ain. आदिम नगदिमयोगः परिधीमित। मूर्धामदाबामगन्दप्रसाद दान काम I") Fr: दिपालो य: महिनीय पदारमः । বাগময়নাময়িং ৰ ? हपाती। पारमयोगात भयोगमारकुनी। किदामकुहागदामा मान दि, दुFren यात कवि परिवार मोहानिमारदामनमानाम् । FACEदाfrert1 funमोदमट गरिदिम.. मनामदोपहरदसती. "मरिया दादाyिriririya रिमीय पारिभामिबिधा शिरमपम ! feere दावा भईन।' विज्ञान गंगान हिनामिदिरा मन. (E-efanter निभाया, ममहाpिf' १erमा ICER- रिमगरमाEिRE ! मंगल ६. Famaram HERE ARKi Te Bire. fe. FIEF Er. . REE are EET RELT Greferr ferrer free.fa Ke Patriar. HArefer मा भार PEARIKE | HAkirat सीन REEMirror :-re tFREar •irrrrrr SPressti re : F reference frrest actar rer, Ter Prer Kri.artik.स.TERTimi मोट:। - - ·पनाहतम्यानम्। सत्ययायः पहलाधम्यानमावदा, मयु। -- यम् . रात्रा धिश दमाईवामप्या २.२ संवर संवर्ड संवाह: मयत, म, वत्मरः। इत्यमरः । अधुना विकि- सवत, पं(स++ध।) प्रलयः। इत्य- मतिः, वि, (i++विध मादित्यरात्मरः मवत् इति यातः (स्त्रो मरः । (यथा, भागवते । ८।१५।२।। समागविविमिटः। यथा- भूमिविशेषः । यथा, वाजसनेयम हितायाम्। दाविव दियो दिभिः संवाग्निरियो. "पथ प्रभावोपनत: कुमार थितः।") कल्पट्ठमोत्यरवकौर्य पुर्यः। "वरिष्ठामनु मवतम् । मुनिविशेषः । (यथा, मार्कण्डेये। १३.१॥ शव वाग्मी दयनप्रभाभिः " मी मन्यते मम्यगमयी मारनाय "विक् तम्य तु मर्को बभूवारिमः सुतः। संहितोरस्थलतारहार मेयने रतिमा म पूर्वस्य वरी: मिप्येसपम् भ्राता हस्पतेर्विम महात्मा तपमा मिधिः" प्रति रची। मतपननयोगभूमिः संवत्माच पापापाय | पयं हि धर्मयात्रप्रयोजकानामन्यतमः) मंलितः, वि. (मं+त+:1) मिर भावमातिप्रसस्त चाररिह न्युचते। रति सदः कर्षफसवः । इति मेदिनी मेधः। इति | एकवोशनाया। भापम् मामः । इति निघण्ट: १) शदरवायसी। (यथा, हरिवंये । १२. 12-1 | स्व पाठस्य ममतमर, (म वसन्तिमतयो यत्र । म+वस | "पश्रुवे समहान् गम्दः भवनिनदो यथा) युतम् । इति पचतामागदोयोटोश। नियम + "मपूर्वाचित । उपा. ३।०२। मेघनायकपिगेपः। तस्य विवरण यथा,- नितमान) वत्मायमरः । “मंचमन्ति | "पियुते याकवर्षे तु चतुर्भिः मेषिते क्रमात् । “प्रतीयमान. प्रत्येक प्रथम तिरुचरे। नसी पन मवनमः। वम भो निगमे भाव विदि मदर्स पुष्कर द्रोपमम्पदम् । ततः संवलित: मझे विभवादि मामीति मा मम्मत.। मबदति भावान् | भारत निजलो मेधः सवर्तय वादकः। इति साहित्यदर्पये। लिपटीया"रति भरतः । पञ्चविध- | पुष्करो दुष्करजसी द्रोषः यस्यप्रपूरकः ।"वमय:,पुं. (म वमत्यवेति । म+बम बामागप्रममाः। यथा- इति ज्योतिस्तत्त्वम् । | संगै धसे: ।" उपा.३।११४ाति । "मदात् परमिः मेवात ममायादिषु वा म पूर्ष वातःस्थवकारादिहतधातोः घञ्प्रत्ययेन पामः । रत्यमरः । मराः। निष्पन्नत्वादनुसारमध्यः। मकारमध्योऽस्य- मदाः, पु, (सवहतीति । म+ मपीसनामांप नवोदापूजा मताः।" ममवायतर्गसप्रशस्तवायुः । म मबमारिपारियोnt। मपतंकः, (मंवयतीति। स +हत्+पिच परिष्ठः । इति मिहासगिरीमपि । “मबमोहपा दाम मिप्य च महापनम् ।एम।) बलदेवः। इति गदरनावली बन- महाभारते । १२ । ३२८।१२। नियादारमाणिोतमाः । देवस्य मागसम्। बड़वामला: इति हेमचन्द्रः॥ चतुर्थ: मवड़ो नाम वायु: म साधारमा धान्यानापानुपर्यो। (यथा मागवते । १२।४।८। येन वेगवता रुग्ना रक्षेपारशता नमः मोरारप्रय मापतम्। "ततः सपतको वडि: मार्षणमुखीस्थितः । वायुना महिला मधास्ते भवति । दोनालिमपात प्रभार्दिए मभयम्। हत्यनिविगोत्या गून्यान् भविवरानय") दारुणोत्पातमधारो नभम. स्तनशिप घाममासादियांगामवि सम्मपतंको. [ ] , (मवतकोऽस्याम्तोति। मवाटिका. सी, गनाटकः। रति ममामयम् इनिः।) बमदेवः । रति विकायेपः । सो (म +पद+प्युट) पामोचनम् । मतिः, स्त्री, (ममाप्रकारेण वसंत रति। मवाद ,पु. (म' +पद+घञ्।) : मोशनमदिना । (यया, माम+ra+"पिपिहोति।" उषा.।। ममाचार पति यावत् । तत्पर्याय।।.. भारत।101 ११८। इति न्।) मर्शिका। इत्यमर- मन्देश ३ । रति जटाधरः । म APIमार व मन मदन महत्। टीकायां भरतः । इत्यमरः । वाधिकं तावेदया सीमापानांव बामय)मपतिका, स्त्री, पप्रस्य कैगरममोपथदनम् । गमनम्। इति यदावायो। इत्यमरः । पनादीनां वटिकावार नारो | मभाषतम् । यथा. गीतायाम् ।। माधो, मपदमम् । पक्रिया। यया। इत्यन्थे । ममा वने व तिमलिशा च यम धम्मद Fetis मदनम् । म पूयों मयतयति वटयतातिया नामानिरामय मामिटः स्यामिति सिंगर भारनिद। मदना पति । प्रत्यय मवतिरपि। मवभिनवनिति दोपाम वाम, ए.(म वमत्यवेतिम+यम त्तिा हारेट पर्यायामाने मषिः नित. पाच्छोपादीत कपि मवर्ती च पत: गम्। ति गावापी (2,1 समंवदनं दलप्तदितिमा के मंतिका। मामान्यनतापो मिसायाम्। ८५॥१३ समिनि पादानाम् चमर बनिनियादनमा मदति "भयदी नमम यामा ति मधु। मुखापा ममायागमतान्य- यदि माणान्यपनयत् बार पी( मंद।) मवदाम् । फोरम तिति मुरारि ति भात। पुरवामिना किरायं पुम रएका गमा । (मा, वि. (मायतीति । म + + tr पित्र + सम्मानमारातिमा मषिपंचम् । ति RENT TETोस मा. (म ++) मम माय । २।४८१४ । .. (मिन्दोदर मातांपत्य- २१)मन नमिनमदमराभारत TITar गर्म RAI"परमामाभक्तिमाः। Hi freम बानिया धर: - - “नान वानी मनुपामा Ritem मना Afrari महामंत तारबार) rini) मवार. पं (Farmfast-n. १९) परिमा ·। . संविधा संवशः संशया 'कारमुद्यानम् । इति नोलकण्ठः ॥ यया, 'मंवीक्षणं, की, (म+यि+च+ न्युट ) पन्चे - मवेगनं, की, ( मविश+ न्युट ।) रतिक्रिया। भारते ।३।१६ 101 पणम्। पपहलवस्तुनम्तात्पर्येणान्वेषणम् । रति हेमचन्द्रः । (उपवेशनम् । यथा, भाग- तोरहनिर्वहन जमवादगोभिना" इत्यमरः॥ मम्यक्तात्पर्यय विविधप्रकार- वसे । ५1८1१। वह+धम् । विमईनम् । यथा, मार्क- | रोक्षग्यं मयोक्ष अनट् । इति भरतः । "गौतोरणवातवर्ष हप इवानाहनाङ्गः पीन: ।।१६।१५। संयोतं,वि,(म+व्ये + :)हम् । पाहतम् । संहननाङ्गः स्थण्डिलम वेशमामईनामजन- या व्याधितंभार्या पतिं देवमिवार्थयत् । रत्यमरः । (यथा, मनुः । ४ । ४८ । रनमा मरागिरिव विचचार ") भ्यगाहसंयासानाच्छादनभीननः")| "तिरस्कृत्वोचरेत् काष्ठनोटपवणादिना। मध्यान', लो, (सवीयतेऽनेनैति+म+व्य+ का, वि, (मंवाध्यतीति। मं+व+ | नियम्य प्रयती वाचं मोताहोऽवगुण्ठित: ") म्युट।) उत्तरीयवस्त्रम् । इत्यमरः ॥ (यया, +खल 1) प्रङ्गमईकारकः । तत्पर्य्यायः ।। संतः, पुं, पाहतः। स पूर्वधातोः नाप्रत्य- किराते । ४ । २८ । पक: इति त्रिकाण्डशेषः ॥ अङ्ग-यन निष्पवः । "विपासव्यानमिवानिलीहतं ३ । इति हेमचन्द्रः ॥ ( यया, कामन्द महत्तः, पुं, (सं++) वरुपः । इति निमन्धतौः मप्तपलाशनं रन: ") नीतिसारे । १२ । ४५ शब्दमाला। वस्त्रम्। इति मेदिनी। धिका भोतकाय गात्रमंवाहका पपि । सहत्तिः, स्त्री, (स+कृत् +लिन् ।) सम्यक् संगतकः पुं.ममयात मग्रामादनिवर्ती। उन्य- ताम्बून कुसुमगन्धभूपपदायकाः। प्रकारए वर्तनम् । (यया, कथासरिसागरे। मरः॥ ममयात कुलाचारात् मपयाहा प्यार मदा होते ये चान्येऽभ्यामवर्तिन: ५६ । ४१४ । मग्रामादनिवर्तिनोऽपरा रखा नं, सी, (सं+व+णि+स्युट)पङ्गः "हमता हदि भीमभूभुजा मानायाकोगन्ति ते संगतकाः । गर्भाव के नम् । (यथा, माकण्डे थे । १०1७४ । कृतमहत्तापचारमत्कियः। घप्तं सम्यक् सत्यं गत येषां ते म यतकाः । ताभ्यगो बान्धवानामजस वाहनश्च यत्। ऋतुपानृपोऽपि तं नलं इति भरतः ॥ नारायणीमेनाविशेषः । इति चाप्याय्यते नन्तयंञ्चायन्ति मदान्धवाः॥") प्रतिपून्याय नगाम कोघलान् ॥") महाभारतम् ॥ (यघा, महाभारते ।। दिवहनम् । इति मंदिनी। भावरणम् । इति संपूर्वकहतधातो: नि-११८७ । त्तिः,स्त्री,(स+विद+शिन् ।) प्रतिपत्तिः । प्रत्ययेन निप्पबा ॥ (देवीविधपः । यथा,महा. "तदायीर्ष चाम्मदीयान् महारयान् म्याविवादः। इति मेदिनी। चेतना। भारते । २ । ११1३। व्यवस्थिताननुनम्यान्तकाय । ::। इति शदरनावली हेमचन्द्रय | "त्तिरागा नितिः सृष्टिवी रतिस्तया। संगतकान् निहतानर्जुनेन , किरति । १६ । ३२॥ एतायान्याय वै देव्य उपतस्युः प्रना- तदा नासे विजयाय मलय " "कायां विनिई य तमोमयोन्तां पतिम् n") एंतहधत्तान्तादिकं महाभारते द्रोणपर्वणि तत्वस्य मवित्तिरियाप विद्याम।" सवेगः,पं,(स'+विन+घन भयादिजनित १७ अध्यायमारभ्य द्रष्टव्यम् ।) भवः । यथा तव । ११1३४॥ तरा। इत्यमरः ॥ (यथा, महाभारत । २। मंशयः, पुं, (म+भी+ अच्.1) मन्देहः। त्व स्वया सुप्चम वित्तिः स्मरणीयाधुनातनी। ७२।१४ मरः ॥ तम्य लक्षणं यथा, न स्वप्नीपमान् मला कामान् मागास्तट- “अथ सभ्याः सभामध्ये समुच्छ्रितकराम्तदा। "म म भयो भवेदया धोरकवाभावभावयोः । ताम् ॥") उचुहिग्नमनमः म वेगात मव्वं एव हि ") माधारणाटिधम्मस्य ज्ञानं मंगय कारणम् ॥" त्, ? स्त्री, (+विद + किए।) अङ्गी- समावेगय । (यथा, रानतरङ्गियाम् ।४।। इति भाषापरिच्छेटः द, कारः । ज्ञानम्। (यघा, यौधर ३८.. "मग लत्तयति मत इति । एकम्भिक. “प्रभग्नगमसवेगनब्धमिहिनराधिपः । विरहभावाभावप्रकारकं ज्ञानं संगय इलः । गोशा यम्य वदने नमीयम्य च वक्षमि। श्रीपर्वतादावद्यापि भयानामेति दृक्पयम् ॥") माधारणेति उभयमाधारण यो धर्मम्ता- याम्ति हृदये म वित् तं नृमि हमहं भजे मवेदः, पं, (सं+विद+घन।) अनुभवः । नानं मयमाधनम्। यथा उस्तर भाषा । क्रियाकारः । युद्धम् । इत्यमरः ॥ तत्पर्यायः । वेदनार । इत्यमरः ॥ हे अनुभवे । स्थाणुत्वमाधारण मात्वा भयं स्यागर्न वैति 'चार: । (यया, मावे । १२।५। विद ल मतो धा मवेदः। बोषियन्योति , मन्दिग्धे । पवममाधारणमानं मगयकारणम्। "पोजस्विवज्विलहत्तगालिन: अने वेदना। न नेत्युल: क्ली वेदनम् । तव यथा शब्द नित्यानित्यव्याहत्तं गद ग्रीवा प्रमादिमोऽनुझिगांवम विदः। विशेषणापि मामान्य वाध्यते न कचित् गदो नित्यों न वेति मन्दिग्धे । विप्रतिपक्तिन्नु मोकान पेन्ट्रम्य पुरः न भूयमो तौति मनट । इति भरत: । (यया, हरिवंगे। गदोनियो न वेति सदात्मिका न मजय- गुणान् ममुहिग्य पठन्ति धन्दिनः ॥") জামদানি নিয়মাবলল- रेतः। (यथा, रघुः । ७।३१ । "मवेदजननी धावी चेति मावा प्रचोदिता। कत्वम्बामाध्यात् । किम्वव मदन कौटिय- “म राममोकः कृतपूर्व में वित् अनुतां तनुतार जन्तुना कम्मभोगिनाम् मानम् मन्यसे मंगवस्तु मानम पैति । एवं पारम्भमिती ममयोपन्नभ्यम् । मवेयः, पुं.(म विध+पत्र.) निद्रा त्य-जाने मामायम गयाहिपयम गयः। ण्यं व्याय- भादाम्यमान: प्रमदामिपं तत् मरः ॥ (यधा, रघुः । ८३ । मप्रयादपि प्यापक गय लादिकं दोध्यम् । पाहत्य पन्यानमजन्य तम्यो ।") “प्रय प्रदोषे दीपनः म वैगाय विगांपतिम् । किन्तु मंगये धम्मिान धोन्टियमग्निवापी मि। तोपतम्। ति मंदिनी । ममाधि: सूनुः सूतवाक घर: विमोदितयियम्। वा कारपमिति।' इति नहीका महा- ति शफ्ट्रवावनी म्त्रारतवन्धः। इति मेदिनी पीठः । इति महावदी। विदितःति,(सविद+:) महोततः। हेमचन्द्रः । (उपभोगम्यानम् । इति स्वामी मंगयान:. त्रि, मंगरयुटः। म पूर्व गोधातो: यथा, भागवत।।२।२.! गानप्रत्ययेन नियन्द्रः। विपा, मो, (म सम्यक् विपो यव।) प्रति- "विहारम्दानवियामम वेजाइनारिः। मंमयापद्रमानमः, वि,(मंगयमापदं मानम् पपा । इति गम्दचन्दिका ययोपनोपं रचितविम्मापनमिवान्मन: ") . . योनि या मंदिपयः । मंगयष्ट। मी। - -- । . त्यमरः॥ - rit ·मारमा नाममा - । 1 भंगारदारपत्रम्॥ "दशमियानामवमा!ि [Exममोपाधा 'मंग्रतः मंमर्ग: संसर्गः मायामांकि अन्यमा मंग मषितः,वि ( मयिक) पावित यथा. सकारोजिना पादमिया गट बिनादी। ममयमापन: माययिक न प्रायोमयतः गभानोंदीची गतिथि: गिनः। मजयमापन मानम यत्र म्यापाटी ताम। परूपमूलपात्रक हितोयसरि मनमा । मंगयमापन मानम यम्य मन प्रतीचों यत: पृष्ठमतो दक्ष ममाययत् ।" चापस्तम्बः। wix पहायपहायचे मंशयितर पुरुषा. इति तिपादितत्वम् । “अश्यजासिरविज्ञाती निवमेनुयाय बम दानानातिवादा नि भरतः मयुतः.वि. (म++ः।) प्रौलतः। म नाचाता भाया. वि. मयता। तिमनमः । त्वमरः । (यया, रामायणे । ३ । १. १३६ चान्द्राय पराको वा मा. [F] वि. [ म+गी+ह।)। "मया चताचा शुखा कायम परिपालनम् ।। प्राजापत्यम्नु यहागा तया.म मर्गदरते। मनानांमः। पायोषा दाडकारण्य मत जनकात्मज), येस्तव भुलं पाक नया मगार (म++ युट । पारः। मनिट, यि. पापिट'। मिनिन । म पुर्ण धामपि च याम शिय। सिमाना (मरसगम् । यथा, निपधातो: जाप्रत्ययेन नियत्र । | संपामपि च ये नकदोधिोनी 'मोषः, (म + निप+ घ) मानिनम्।। अत्र तोयममणि प ५ मायामाबरन मेरमदान देत् । इत्यमरः । (यया, महाभारत ॥१२॥१३॥१७॥ चतुयंम मग दापी माम्ति । पायनिक II महान पामीर धर्ममाधनम्।" । “म श्रेषध परसोभिर्दम्यरतानि वर्षयत्) | प्येवम् । इति प्रायचितवन frr.in.i+rt 1) मममम्पा. मेननम् । (यथा मागउँथे । ३७॥१५॥ म मर्गनिरूपणम् । सव महापाता farmilamपान्। यथामगिरं "पनतारेय मयपमध्ये स्य तदनन्तरम् । पापतित्वमा मनु। RI HITEमादिमिययं । ममिती नेपामन्यतमभन्य: ममाम्यानयक्षयम् ।") "ब्रह्महत्या सुरापानं तय गुगंगागन। Eram:: ति मंगत् की, (म+गि + प्रतिप्रत्ययेन निपा. महान्ति पामकान्या: ममर्गव Hindi समामिदम् । “म पूर्मात पर मदिति प्रायचितमपि दर्शितम्। twitt+निम्। } माया सुभुतिवन्द्रः। रत्युगादिटोकायां मुल- "एषा पापकतामुला चतुर्णामपि विश्व FrwarrianRRIदा- त12.1) माया यथा.- पतितः म प्रयुतानामिमा: ...। 'reir wiralta.. 'म यात कुछ ये मन मयेक ने मम।" योयन पतिया ममग यानाATI विमाना इन्युणादिकीय:। म तम्यैव व्रत पुर्यात् सत्म महा। fa माया ममाविनामत। मम,fa (म + मध + ) म सान। प्रायवित्तीयता प्राप्य देवात पापना •mari रिपनम् । प्रशस्ति । सत्यमर, नसमा मजेत मतिः प्रायnिathy T) । ममास, सी, ममहता। म पृथ्व पन्नधातो- | पापिष्ठम मर्गा पासको भवति । भावनिप्रत्ययन नियत्रा। विष्णुः । यय येन पापात्मना मर iter.in (Terri) सोला- ममा. खा. (म मोदस्य म्यामिति । म' + मस्येव प्रापितं कुष्यात्। गोलीका ए- ममद मद किए। ) ममा। यमरः ॥ • मामिलानदीगाम (यता, ।।।।२४। সামান্ধিবিসিবি Krfare fमभावाम.. “तदातं ममदिगविन যাসিমিনাযাথলিশ *** ममता. प्राभ्यो नृपति गगम ।") पातकम् प्रयोकाप संपा raftara TI, म भाष, को, (म + स गती + पद।) प्रापि निविपतितम fr. Tarai . . ।। असा प्रमवाधर्म व्यगमनम् । चण्ठापणः। के म मर्गप्रयागया। Hanfraryाउयमा । नामः । मदिनी । गमनम्। "एकमयाम पडनिभानाran पनि गरामी। (ममाः। यया यानाध्यापनं योनिस्तया : fast.rukaar: मागत!१.१४...। ना मार मालामा riTaarima "मी भरतरिमभरनापत. बागमय। E:-ft-वा, হঙ্গম নােজনব্য অন এয়াসা*) “আলা যায় অন্ বিল मंमग,पं (मत्रचत्र) मम्य। HTTE रममावारिदिन्यायशास्त्रम् ।" परिमादिम मालम् । यथा-- • Tो वासिन्दा ' मामाचा raise yायामा कम । TH, MATH TREET - । मायाममायादार पाम । दादा मात्रामा गमाराम २१:१r Triti " ·-- । । कः॥ संसार: संसार संमृष्टः पातकिनम्वेते यय ते: मह मंवसेत् । यियाः। यथा। मंसारण मिप्याधीप्रभवा ये मानवा विगतरागपरावरता पर पतितः ममगं कुरु तु यः । वामगा। इति प्रामाण्यवादगादाधगै टोप्पनी नारायणं सुरगुरसततं स्मरन्ति । रय्यामन नित्यं जानन् म पतितो भयेर | स्वाष्टोपनिवशरीरपरिग्रहः । इति कसाप ते धौतपाइरपटा इय राजमा: हितोयरतीयमंगिदि प्रमाणे नास्ति | टोकायां गोपीनायः ॥ ममरणम् । ति गद संसारसागरनलम्य तरन्ति पारम् । वहशातातपः। रखापसी तत्पर्य्यायः । दुःपलोकः २ मयः ३ इति वामने ८० अध्यायः॥ दि मंस्पदयस्तु एक एव म दुयति । काष्टकारक: ४ । इति पिकाएइशेषः ॥ पपिचा समारी, [न] , (संमारोऽस्वस्येति । निः।) रचन्यो न दुष्येत सर्व ध्येयं विधि::" "परमादिजायते विममय प्रविलीयते । संमारविगिटप्राणी।इति इलायुधः परीरी। पमायो मायया वहः करोति विविधाम्तनूःn | यथा । संसारिणामिति संमारित्वं गरीप्तिम्। तानाना पावार्ण योकमुपहन्यते । न चाध्ययं संसरति न च संसारयेत् प्रभुः। शरीरित्व भोगावच्छेदकत्वं न तु अष्टावस्वम्। तत् गोधनं प्रोक न तु तत्पष्टिनामपि नायं पृषौ न ससिम्लं न तेवः पवनी न तत् ॥ अतरंम्बरपरिग्रहीतरामकृणादिगरीरप्युदास: सायर येन पापात्मनेति योयन संपिवे-न प्राचीन मनो व्यवन गम्द: स्पर्य एय मिप्याघ्रानमन्यवामनाया पदृष्टय या न मंमर्गी येग मंममिति विशुव्याम- घ। समारपदेन वियनासम्भवः । इति बोहाधि- लिवचनः मामान्य न पापिष्टममर्गो पापीन रुपरमगन्माय नाई कता न वागपि । कारस्य गादाधरी 'टिप्पनी ते प्रति प्रतिपादनात् ममर्गपापिठम्यापि न पाणिपादी नो पायुनं घोपस्यो दिनोत्तमा:: मंमितिः, स्त्री. (स+ सिध+तिन् ।) प्रशतिः " पापयुक्तो भवतीति एभिरेय प्रति- न कर्ता न च भोला वा न च प्रकृतिपूरपी । स्वभावः । इत्यमरः ॥ मम्यसिरिः । मदोगा। इतम् ॥ पतितोपनानां महिमियतां न माया नैव च प्राण तन्य परमार्थतः । इति मेदिनी । परमा सिदिः । मोक्षः । यथा, तानां प्राययित्तस्य टतोयो भागस्तत्प्राय- मई को सुखी दुःखी कशः स्यूले ति या मतिः "मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमगायतम् । यम् । सो च पतितोत्पमा उतीय-सा चाहद्वारकत्तृत्वादात्मन्यारोप्यते ननः । नाप्र वन्ति महात्मानः संसिदिं परमां गताः॥" म्य रतीयभागं कुर्यात् । इति प्रायचित- यन्ति वेदविहांम: माक्षिणं प्रक्ततः परम् ॥ इति यीभगवहीतायां ८ अध्याय १५ श्लोकः ॥ भोलारमचरं गुड़ मर्वव समवस्थितम्। (फलम् । इति स्वामी ॥ यया, भागवते । १ । भावः, पुं, (मंमगंण मम्पन्धेन भवच्छियो तस्मादशानमूतोऽयं मंसार: मर्च देहिनाम् ॥२ । १३ । य: ।) सम्बन्धरहितत्वम् । न्यायमते प्रमाव इति कीम्म खरगीतामु २अध्यायः ॥ "प्रतः भिजियेष्ठा वर्णायमविभागमः। विशेषः । म त भेदभिवाभाय: । म च किन्न । खनुष्ठितम्य धर्मस्य संसिदिईरितीपणम् ॥") वधः । प्रागभावः १ बमः २ अन्त्यता- "पिटमाटसुद्धाटकलवादिक्कतेन च । ममृतिः, स्त्री, (सं+म+हिन् ।) संसारः। (:३। यया,- इष्टोऽमहत्तथा टैन्यमपूर्णाननी गतः ॥ इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, भागवते । १। भावस्तु विधा संमर्गान्धीम्यामायभेदतः । एवं मंमारयस्मिन् भ्रमता तात महटे। १।१४॥ भावस्तथा ध्वंमीऽप्यत्यन्ताभाव एव च मानमेतम्मया प्राप्त मोक्षसंप्राप्तिकारकम् ॥" "आपत्रः संसृतिं घोरां यत्राम विवशो ग्रन्। वैविध्यमापत्रः संसगांभाव पथ्यते । इति मार्कण्डेयपुराण पितापुधसंवादनामा- | ततः मद्यो विमुश्थेत यदिति स्वयं भयम् ॥”) इति भाषापरिचोदः . ध्यायः॥ प्रवाहः । इति विकाण्डशेपः ॥ त्वं तादात्मासम्बन्धायच्छिनप्रतियोगिता- मंसारगुरुः, पुं, (समारस्य गुरुः ।) कामदेवः । संसृष्टः, त्रि, (मं+ सृज + क्तः ।) मंसर्गः भावत्वम् । विनाश्यमावत्यं प्रागभावत्वम् १ इति विकारहशेषः । नगदगुरुय । वमनादिना संग्रहः। इति मेदिनौकरहम- याभावत्व ध्वंसत्वम् २ नित्यसंमर्गाभावत्व- संसारमार्गः, पुं, ( संसारम्य मार्गः1) योनिः । चन्द्रौ ॥ विभागानन्तरं मैवशात् पिटवाट- चन्ताभावत्वम् ३। इति सिहान्तमुप्तावन्ती ।। इति विकाएशेषः । पिटव्यभाटपुत्राणां यथायथं एकवावस्थानif, [न्] (संसर्गोऽस्यास्तीति। इमिः। समारमोवर्ण, वि, (मंमारस्य मोचनं यस्मात् ।) संसर्गस्तद्युतः। अथ संसृष्टधनविभागः । T, म+मुन+ संपचानुरुधेति । ३।२।। भवतारकम् । यथा,- एकपिटजातयोरपि सोदरविमाटजयोमृतदेय- २ । इति घिएन् ।) मंसर्गविशिष्टः । यथा । | "एवमेतमहाशास्त्र देवि ! मंसारमोक्षणम्। | पट्पुरुपपिण्डदायत्वेन मोदरस्यय धनाधिकारी भागानन्तरं मैत्रात पिटभाटपिढय्यभाट: मम मन्तव्यवस्थाये प्रयुक्त परमं मया ॥" न त पिवादिवयमात्रपिएदातुर्विमायनस्य । राणां यथायथं एकवावस्थानं समर्गः। तद-इति वाराहे मुतस्वामिमाहारमानामाध्याय: कचित्तु संसृष्टत्वेन विमाटमस्याप्यसंसृष्टसोद- त: संमर्गी। एवम्भूतस्य समगिणो मृतस्य (ममारम्य मोक्षणम् । ) भवमोचने, · को। रेण सह तस्याधिकारिता मोदरस्य संसष्टत्वे i तज्जातम्यापत्यस्य तदपत्यामाये संमर्गी | तदुपाया यथा,- म एव ग्रहीयाय ससध्यपि विमाएज इति। यं ग्रहीयात् । इति दायतत्त्वम् ॥ वलिरुवाच । तथा च यामवरकाः। पं:, पु, मम्यक्प्रकारेण गमनम् । सर्यादि- "संसाराएंवमग्नानां नराणामन्यतमाम् । "ममृष्टिनन्तु समृटी सोदरम्य त मोदरः । जनयहमनम्। संपूर्व सपधातीर्घत्र प्रत्ययेन | तर यो भवेत् पोतस्त नमे व्यायातुमईसि । दबाचापहरेदंशं मातम्य च मृतस्य च ॥ ध्पन:। अन्योदयस्नु संसृष्टी मान्धोदर्यो धर्म हरेत् । पी, [न]पि, संसपंगदादिन्प्रत्ययेन संपूर्वक- ये पहचक्रामकरं तु गाविं अमसूध्यपि धादयात् संगो नान्यमानः।" पधातोणिन्प्रत्ययेन वा निष्पन्नः। संसर्प खगेन्द्र केतवरदं यियः पतिम् । मसृष्टिनमाह इसतिः । विष्टः। सम्यगगमनमीतः ॥ (यया, रठः । समाग्रयन्त भवभीतिनाशनं "विभयो यः पुन: पिया भावा चकत्र ।२६। ममारगत न पम्ति ते पुनः । मस्थितः। "कपोतसमर्पियिषः म तस्याः वैकुएं खरडपरशुं भवबन्धसमुछिदम् । पियेणाथवा प्रोत्या स तु संसट रयते। मुहुर्तकर्णोत्पलतां प्रपेदे ") प्रणिपत्य महात्मानं संसारन पुनर्भवेत्। सेन विभागानन्तरं मैत्रमात् पिटमाटपिटव्य- र, पु, (संसरत्वस्मादिति । सं+ स गती+ ध्यायेत् दामोदरं यस्तु भखिनमोऽयेत वा। भाटपुधापां यथायधं एकवावस्थान संसर्गः ज।) मिथ्यान्नाननन्यवासना। इति नैया- न म संसारगतस्मिन् मनले दानवैश्चर! तयुक्त: संसर्गी एवम्भूतम्य संसर्गिको मतस्य । - . प्रधाद उवाच। . - %3D -- 52 ·निमममामातम्भमशत, वि,(म+a+xafrar का A ५५ - । मा माटोकाया भरत। मदेशी संसृष्टी संस्कारः संस्कृतः धनं तजातम्यापत्यम्य तदपत्वाभाये ममर्गी संसृष्टिनन्तु संसटी मोदरस्य तु मोदरः। भगिन्यय निजादंगादत्त्वांशन्तु म्वयं रहीयात् । एवं मोदरम्य तु सोदर non दद्याचापहरेदंश नातस्य च मृतस्य च । भमसता भातरो भगिन्य तसय मटिनम्तु मसृष्टोत्येतचनं तुख्यरूप- अन्योदर्यस्तु ममष्टो नान्योदयॊ धनं हरेत्। नौती अन्यथा मम्बन्धिम मर्गऋतविशेषप्रतिपाय तन, मोद- असं सृष्टयपि चादद्यात् संघटो नान्यमाटाहतत्वम् एषां ..i.. राण मापवानां भाठपुधा पिटष्याणां इति दायतवम् । गरुडपुराणोक्तसंस्कारास्तव व ८३५ सन्याना सहावे ममर्गी ग्रहीयात् वाकाद- संस्कारः, (म+क+घञ्।) प्रसियनः। अध्यायेषु द्रष्टव्याः ॥ * ॥ .. विशेषतः। पुर्वाचने सधैंषामेव प्रशतत्वात् अनुभवः । मानसकर्मा इति मेदिनी न्यायः अय जीर्णदेवरहादिमस्कारफनम् । मयंप चापासम्भवात् । अतो न.भाळमाव- मते गुणविशेषः । स च विविधः । वेगाएय- "प्रथ चेजोमस्कारविधिः पुण्यो विपमिदं वचनमिति जीमूतवाहनः । सोदर संस्कारः १ अयं मूर्त पदार्यस्थायौ । कचिगन देवतादिषु कर्तव्यों । स्वम सटिनि मष्टिन्यमोदरे व सति कतर- जन्यः कचित्कम्जन्यश। स्थितिस्थापक- मूलादष्टगुणं पुण्य जीर्ण स्वारसो भवेत म्तावत् रामोयात् । एवंमोदामोदरयोः संसः संस्कारः२ भय पृथिवोगुणः केपाश्चिन्मते पृथि- तम्पादनाथजीणेषु काग्यं संस्करण मंत्र! योः महाप कतर इत्यत्र प्रथमत प्राह व्यादिचतुःपदार्थगुणः। अयं पतिन्द्रियः स्वकीयं परकीयं या यथाविभव विस्तर । पन्योदम्विति। प्रन्योदयः पुनः म सृष्टी | स्पन्दन रणञ्च । भावमास्यसंस्कारः ३ भय वसो वा परतो वाघ यमन मस्कुरुते सरन मन् गमीयात मान्योदयमान: किन्तु पस- पात्मनः पतीन्द्रियगुणः। उपेक्षानात्मक- स यावचन्द्रसूर्यो गौस्तारतकाल एसो एपि पूर्व वनम्यमोदरपदानुपाशात प्रामः | निश्चयजन्यः । भय स्मरणप्रत्यभिक्षयोः कार- मोदरप पनीयात् । नेन एकव विषय | ण प्रस्य प्रमाणम् । लोकेषु तेषु देवानां विरजस्केप धी। पूर्वचनमोहम राष्टवमोदरलयोरेकगम्तुल्यत्वा- "मस्कारभेदो गोऽथ स्थितिस्थापकभावने। यया गोमेधयज्ञेषु पारोमममा. ममाः। 'दुभग्रोभिन्य पहलम् । तदुभयमचे च पमो. मूर्तमाने तु वेगः स्यात् कमजो गजः कचित् वमते दिवि दृष्टामा जीर्णमस्कारबाट दयामयटिमोरामरूपत्वात् नेति। दिसीय | स्थितिस्थापकसंस्कारः क्षितो कैचिचसुष्वपि । पनाया या मनाया या पूजनायाः । पार मण्टो नाम्यमाय ति। मोदर प्रतीन्द्रियः म विनयः पाचित् स्पन्देऽपि इति देवीपुराण पूजाविधिनामाप्रार मनिमति मावजः मएचपिम कारणम्। संस्कारजः, वि, संस्कारेण आता गोयान। पर्याय मगदी मोदर एत्र | भावनाग्यस्तु मस्कारो जीवत्तिरतीन्द्रियः । शदपूर्वकजनधातोर्डप्रत्ययेन नियनः । गाया मायाम्गेिऽपि गोदालन सम्य उपचानात्मकम्तस्य निययः कारणं भवेत्॥ (सकारवर्जित पं. (मस्कारण जातः ।। समासान दायभागकारानु भन्योदयम्न मरणे प्रत्यभिप्रायामप्यसी हेतुरच्यते ।" नयनस स्कारहोमः। तत्पर्यायवाच. Rो मन् मति मादाम पनि धन इति भाषापरिदः ॥ इति हेमचन्द्रः दशमस्कारहोने, वि माग्योदय: म एपिएसीयादिति गहि: पटविगेममनयाकम। यथा। यद्यग्नि- संस्कारहीनः पुं, (सस्कारहीनः।। एपरिया:य कि मोदाम्तदान न स्थापनान्तरं कमीकाले व्यादिशाया म इत्यमरः ॥ स स्कारहीनत्वकालमा महायादेपरवायागुतराईमोल पमराणि ताग्निरन्यवानायते तदा पुनर्भम म्ककार: “पतिता यस्य सावितो दगपाणि पर" पादपा भोदर मान्यज्यते न म पटोन्य- कर्तव्यः । समय उपनिष्य मिष्य उदृत्य माह्मणम्य विशेषण तथा राजन्य मा पम । दिम उभाभ्यामा विभज्य पथ्य तयेत् एप मकारोऽनुगतोऽनो भयः । प्रायश्चित्त भयेदेपा प्रोवाच वदता STARAI । मितादयोऽचवम् । रति पशान्तरात् । इति मम्कारतवम 0) तया मार्कण्डेय. । सरकाशनिशाया गुमपानिमामा- दगविधम कारा यया। विवाह गर्मा- "प्रिय पोड़गाहपांत् रानो पारि पायाचीदा म एनान्यादा धानम् २ पुमवनम् ३ मोमसोनयनम् । परम सत्यपि मादर ए एडोयात् मातम्मे ५ मामकरणम् अमान वेण्यम्याष्टाधिकाददात् मावित्रीपन में मम मापनी माता । म मृ? ति । चडावरणम् ८ उपनयनम् । ममावत नम्। विशुधर्मात्तरे। गम पट. मादा पनि चित् । नान्योदयों यथा धारीत. गांधानवदुपती प्रगर्भ "पोगानानि विपश्य राजन्यम्पति पनि पाउँ पयोदय' मन् धन न मदधानि पुमवनात्युमाकरोति फलम्यापनात् पाया नि ध्याच्या पम स्टमोदरम्दाधि- मातापिट पापानमोहति तोरगी विगतिः सचतुर्थी च वैष्णम्य परिणीति काराममा म पुनधिरित्यार। पक्षात. पचगुणोशातच मीना प्रथममपोहति मावित्री मासिरित प्रत काम रहानपतरो मायादयंधन नामबाणेन हितोयं प्रागनेन तोयं चूड़ा- दिना हम मूलभूतयावामिता परणेन च पापन Tre मस्कत, मो, (म' + +1) Hai EMATIाय मायोदयोधर मम्बारगर्मापाता तो भोलि तिमदिना नियादितथा मार सदमारशाध्याद | मव ममानमिति REETERSITE: माrets निमदरदार दाद. मम्याग्तत्वम्यावयाः। "समाधानमती पम: मनं मन्दमान् मुरा। "गोर्याणाचा महत ...() मस्टय मारपोरम वा मोमनः प्रम चालनमा काय नोडमसाबादी नाम तु मामि निश्चमः । मदभ तमुधमाधा arriमनोमन . पठेनं मामिराशाया पयानम्। दमभ्यत. पठनीयमनत। area पासम दाति त्रिगभगमरम्। अERनामानित मनमायामधिारमा कारवाः। माः। करन रिप्तः तिमी धातु भवाय मामिपूर्ण भटते सति भरती . मिमममामाना म कोमशेखभय र मा নিমন্ত্ৰীঘাষণা ·- संस्थः संस्थांप संहत रिटीकायां स्वामी ॥ शम्तः। भूपितः। संस्था, वि, (संतिष्ठते इति । सं+स्था+कः ।) संस्थितः, वि, (स+स्था+ ) मृतः। इत्य- मेदिनी ॥ शोधितः। इति नटाधरः॥ अवस्विंतः। इति मेदिनी ॥ (यया, हरिवंशे मरः ॥ (यया, मनुः।८।१०। 1, देवीभागवते । १।२ । ११ भविष्यपर्वणि।८।६६ । "संस्थितस्यानपत्वस्य समोवात् पुचमाहरेत् । (Vतम पुण्यं यीमदभागवताभिधम् । । “यदा मे मरणं भूयात् तदामा मृत् मृतिभ्रमः) यत्र यदृक्यजातं स्यात् तत्तस्मिन् प्रतिपाद- दशसहस्राणि-मोकास्तवतु संस्कृता:-)| दिने दिने क्षणं चित्तं त्वयि संस्थं भवविति ॥") चेत् ॥") गा; स्त्रो, (सं+a+जः शच ।" ३ । मृतः । इति शब्दरनावली॥ मम्बस्थितिविशिष्टय ॥ (यघा कौम्म १२॥ १०० ॥ इति शः।) शवदाहादिक्रिया संस्था, स्त्री, (संतिष्ठतेऽनवेति । सं+स्था "दन्तु पञ्चदशमं पुराणं कौम्ममुत्तमम् । विकाण्डशेपः ॥ संस्कारय ।। प्रङ् ।) न्याय्यपथस्थितिः । इत्यमरः ॥ सन्ति- चतुर्दामंस्थितं पुण्यं मंहितानां प्रभेदतः ॥" ,"', (मस्तीर्यते इति । सं+स्तु + ठतेऽनया सम्यगवस्यानं वा संस्था। इति संस्थितिः, स्त्री; (सं+स्या+तिन।) संखा- संस्थान 1) गया। यन्नः। दृति हेमचन्द्रः । भरतः ॥ अस्याः पयायो मर्यादागदे द्रष्टव्यः। नम् । (यथा, मनुः । ६।८। दिपिया। इति शब्दरनावली (यघा, उपदेशशतकें। 2.1.. "यथा नदीनदा: सर्वे सागरे यान्ति संस्थि- स, रतः।८।५७। "पपि शेतः परिहत ययातिभापं हरिहते तिम् । "नवपल्लवमंस्तरीपि ते कसे। तथैवायमिणः म रहस्ये यान्ति संस्थितिम्॥" मृदु दूयेत् यदङ्गमर्पितम्। राजासनं न भेने पुरातनी पालयेत् संस्थाम॥" ] मृत्युः । गृहम् । इति केचित् ॥ तदिदं विपहिप्यते कथं प्रतिज्ञा। यथा, रघुः । ११ । ३८ । संम्पर्शः, पुं, (सं+स्पृश+ घ.।) • सम्यक्- वद वामोर चिताधिरोहपाम् ॥") "तस्य वीच्य ललितं वपुः गियोः स्पगः । स तु बगिन्द्रियग्राधगुणविशेषः। यथा, :, पुं, (मं+स्तु + अप।) परिचयः । । पार्थिवः प्रधितवंशजन्मनः । छागलेयः। मरः ॥ (यथा, किराते । ४ । २५ । संविचिन्त्व च धनुर्दुरानमं "पालापात् गावसंम्पर्गात् निम्हानात् मह- "विहाय वान्यामुदिते मदात्यया. पीड़ितो दुहिशुस्कसंस्थया ॥") भोजनात्। दरताकस्ठम्य रते गितण्डिनः । स्थितिः माग्नम् । नागः । इति मेदिनी। सहगल्यामनाध्यायात् पापं मंझमत नृणान् ।” तिः ययत्यम्मदहमनि:म्बनं व्यवस्था । (यवा, मनुः । ११२१ । . इति मायश्चित्तविवेकः । गुणाः प्रियवाधिशता न मंस्तव: n") "मपान्तु म नामानि कम्माणि च पृथक संस्पर्गा, खो, (मंसयतमी पनि। मं+ स्मृग कम्तुतिय ॥ (यथा, भागवते ।११।१३।१४। पृयक। +कर्मगि घञ । टाम् । ) जनीनामगन्ध- ते मे दिनसन्देहा मुनयः मनकादयः । वेदगदेभ्य एवादी पृथक् मन्याय निर्ममे ॥") द्रव्यम् । एत्यमरः । जिविल्या पन्या मतया ग्टगत मन्तवैः ") | व्यक्तिः । कुतुभेदः। (यघा, भागवते । १० । संम्फालः, पुं, (मम्यक् म्फालः करण यम्य ।) पान:, वि, (मंन्तयोतीति । मं+स्तु+ | २३ ॥ ८॥ मैपः । इति विकारगपः॥ म्यानच स्तुयः ।" उणा० ३ । ८८ । इति | “दीक्षायाः पशुसंस्थायाः सीवामस्याय मम्फट:, वि, (मंस्फटतीति । मं+ रकट+r. नच् ।) महता। इत्याटियोपः॥ वाग्मी। मत्तमाः । गुपधेति कः ।)विकमितः । इति गदावायला ता: इपः। इति मभिप्तमारोणादितिः अन्यत्र दीक्षितम्यापि नादमयन् हि टुथतिम म्फेटः, पं. (म+म्फिट घनादर + अधिकार वि:,.(ममत्व म्नुन्ति यस्मिन् देगे छन्दांगा ममाप्तिः । इति हेमचन्दः ॥ प्रलय चतुष्टयम्। घञ्।) युदम् । इत्यमरटोकायां भरतः । । सम्+स्तु +"यो ममि म्नुपः ।। ३ । यया,- मम्फोटः, पुं.(मम्फोटत्यति । मं+ स्फट भंटने । ३१ । ति घर ।) ऋतुपु दिजन्मनां । “नैमित्तिकः प्राततिको नित्य चात्यन्तिको +घञ ।) युद्धम् । इत्यमरः ॥ सिभूमिः । इत्यमरः यन षु स्तुतिकारिणां तयः। मम्मर, सी, (मं: मा+प्यूट।) मंग्मृतिः । प्रधानां पषम्यानभूमिः संम्ताव उच्यते । मंति कविभिः प्रोकायतुर्धास्य म्वभावत: " मुम्कालिन्चनानम् । यथा, योगियाकाः। तुषु यताविपर्यपु दिशानां या स्तुतिभूमिः प्रति पुराणम् “ध्यायबाराया नित्वं ग्रानादिर च कर्मम् । न म मस्ताव इन्यन्वयः। ममन्य स्तयते पानं, सी, (मं+खा + न्युट् ।) मनियेगः। नदिशान्ति मन्वेष सायादपम पुनः पनः । न्टोगरवति संम्झायः घम् । इति भरतः ॥ (यघा, मनुः । ८।३७१। गायची वैवोपा विनी: मंगारपाय है।" त:, वि, (मं+मुका: ।) सम्यक्षमकारंण "भरि नयेत्या तु खोजातिगुणपिता। इति तिष्यादित त्वम् ॥ तिप्रातः । मम्यकम्तवधिपयोभृतः । यथा,- तां मिः पादयद्राशा मंस्थाने बहुमंम्वितः) मम्मृतिः, मी, मम्मरणम्! म पुग्धामा: भृयय गतारिषवामनारामनभमि । चतुष्पयः । इत्यमरः ॥ पाप्ततिः। मृत्युः। हिन्प्रत्ययेन गिप्पमा । (दया, य.चारित- मिभिः मनुता भूमी मम्भविधाम्ययोनिला इति मेदिनोदितम् । इत्यजयपान: मम्यक मागर। ५५ ! २६ । इति देवीमाधाराम् सितिया (म्यवम्या । यथा, भागवते ।। सत्या मंग्मति सथा म रामा प्रदाय व्याय:, पं. (म + म्य-पञ् । पातो युक।) नमः") धातः । मपियेगः । इत्यमरः ॥ मम्यानम् । "लोकमंथानयिमान पामानं पर्तिपातः। महता, वि, (म+न+7:1) टमारः। यस्ततिः। ति मदिना रहम् । इति म-नामागाध्या वाचा घामलं गमयदिव) : मिनिमः । इटः । इनि मोदना. मन्यापन, की, (मम्या+हिद गुट) मददी । मन्यव मशारदा प. पु. (मतिको सपरराष्ट्र इति । मन्यवसिरिमाणम् । निरीकरणम् । रचा. मरतानुः, ति, (माना यम्म।) फ.1) परः। इति मंदिनो निज- “परिपापाय माधनां विनाशाय दुष्कताम्। महादरः । यथा- राष्ट्रका प्रति हेमन्दः। (यघा, शमन्द-मम्पाप नाांच ममामि युग दुगे। "मा: प्रगतशादः परमो. पनि भगवदगीतायाम् पयायमंत्र, माहानुप मत मागिर "महायुयारमदिदै ददाया सभा "माधुरचरन दुधन र पश्निम्। जाट कदाचादरः।" गया।")ति तामायां सीधरणामी: - - पाव । १२.६. स ·४ । । म - . इति मलमासतत्वम् । मस्कता, वि,(म+a+HDविम). .संसृष्टी संस्कारः धनं तज्जातस्यापत्यम्य तदपत्याभावे, ममर्गी | सृष्टिनन्तु ममटी मोटरस्य तु मोदरः । भगिन्यय निजादंगाइयांजन स्वयं ग्रहीयात् । एवं मोदरम्य तु सोदर द्याचापहरेदंश नातस्य च मृतस्य च ॥ अमस्कृता भातरो. ततच समष्टिनस्तु मष्टोत्येतहचनं तस्वरूप- | अन्योदयस्तु मसृष्टी नान्योद- धनं हरेत् । नीतः। . सम्बन्धिम'सर्गकृतविशेषप्रतिपत्यथं तेन सोद- असं सृष्टयपि चादद्यात् मष्टो नान्यमाटम हासत्त्वम् एषां विवरण राणा मापनानां भाटपुत्राणां पिटव्याणां इति दायत खम् । गरुइपुराणोनामम्कारास्तववश तल्यानां सद्भावे समर्गी ग्रहीयात् वाक्याद- संस्कारः, (म+क+घञ्।) प्रतियनः। अध्यायेषु द्रष्टयाःnn . विशेषतः। पूर्ववचने सर्वेपामेव प्रततत्वात् अनुभवः । मानसकर्म इति मेदिनी । न्याय. प्रय जीर्णदेवरहादिम कारफनम् । सर्वेषु चापासम्भवात् । प्रतो न भाटमाव- मते गुणविशेषः । स च विविधः । वेगाप्य | "पय चेचौर्णमस्कारविधिः पुस्तो विषयमिदं वचनमिति नीमूतवाहन: । सोदरे मस्कारः १ अयं मूर्त पदार्थस्थायो। कचिहग- । वस'सृष्टिनि संसृष्टिन्यसोदरे च सति कतर- जन्यः कचित्कर्मनन्यथ। स्थितिस्थापक- मूलादष्टगुणं पुरुष,जीर्णस'. स्तावत् रशीयात् । एवंसोदरामोदरयोः संस- संस्कार २ अयं पृथिोगुणः केपाश्चिम पृथि- तम्मादनाथजीर्ण कार्य मस्करवं मुने. टयोः सदावे कतर इत्यत्र प्रथमत प्राह | व्यादिचतुःपदार्थगुणः। श्रयं अतिन्द्रियः | स्वकीयं परकीयं वा ययाविभवविस्तरः। पन्योदर्यस्विति । प्रन्योदयः पुनः स सृष्टी स्पन्दनकारणच । भावमास्यसंस्कारः ३ अयं खतो वा परतो वाद्य यन्तु संस्कृत मन् मुसीयात नान्योदर्यमावः किन्तु अस- प्रात्मनः अतीन्द्रियगुणः। उपेक्षानात्मक- स यावचन्द्रसूर्यो गौम्तावत्काल मुसो सृष्टरपि पूर्ववचनस्थसोदरपदानुषङ्गात् मात: निश्चयनन्यः । अय स्मरणप्रत्यभिषयोः कार. मोदरय ग्रहीयात्। तेन एकत्र विषये णश्च ॥ अस्य प्रमाणम् । लोकेषु तेषु देवानां विरजम्केमु प्रष्टयो। पूर्ववचनोतम पृष्ठवमोदरत्वयोरेकशस्तुल्यवा- | "संस्कारभेदी वेगोऽय स्थितिस्थापकभावने। यया गोमेधयजेयु पगरोमममाः ममा। "दुभयोविभब्य ग्रहणम् । तदुभयसत्त्वे च असो- भूतमात्रे तु वेग: स्यात् कम्जो वेगजः कचित् वसते... दय॑म्याम सष्टिनोऽतल्यरूपत्वात् नेति। हितीये | स्थितिस्थापकसस्कारः तितो केचिचसुचपि । पनाथा पा मनाया वा पूजनीयाः सदा पाह मष्टो नान्यमाटज इति। सोदरे | अतीन्द्रियः स विन्न यः काचित् स्पन्देऽपि इति देवीपुराणे . ममूनि मति अन्यमारजः समृध्यापिन कारणम्। संस्कारजः, वि, संस्कारेण ज्ञातः। ग्राझीयात् । अर्थात्तत्र संसृष्टी मोदर एव | भावनाख्यस्तु सस्कारो जीवत्तिरतीन्द्रियः। गम्दपूर्वकजनधातोर्डप्रत्ययेन निष्पयः । ग्रहीयात । संशष्टत्वाविशेषेऽपि सोदरत्वेन तस्य) उपेक्षानात्मकस्तस्य निययः कारणं भवेत् ॥ सकारवति, पुं, (स'स्कारण भातः ।। बलवत्वात् । दायभागकाराम्तु अन्योदर्यस्तु | स्मरणे प्रत्यभिज्ञायामप्यमौ हेतुरुच्यते ।" नयनमस्कारहोनः । तत्पर्याय सम्ही मन मत्यपि मादरेम सृष्टिनि धन इति भाषापरिच्छेदः इति हेमचन्द्रः । दयसम्कारहोंने, वि। करत नान्योदयः स सृष्टयपि ग्टहीयादिति ) शदिः अदृष्टविशेषजनककर्म । यथा। यद्यग्नि- संस्कारहीन, पुं, (सस्कारहीन. । पुडिम्यार्थः। तब किं सोदरस्तदानीं न स्थापनान्तरं कमीकाले बटयादिमइया सस्मृ- इत्यमरः ॥ संस्कारहीनत्वकालमा यहोयादवेत्यपेक्षायामुत्तरादेनोत अस सृष्टयपि ताग्निरन्यत्रानीयते तदा पुनर्भसंस्ककारः। “पतिता यस्य सावितो चादद्यात् मोदर इत्यनुपज्यते न मस्टोऽन्य- कर्तव्यः । समय उपलिप्य उभिव्य उहत्य बामणस्य विशेषेण तथा राजन्यज्ञ, मारज: कयलः । किन्तु उभाभ्यामेव विभज्य अभ्य क्षयेत् एष सस्कारोऽनुगतोऽग्लो भूयः। प्रायश्चित्त भवेदेषा प्रोपाच वदता व महातमित्याहुः । मिताक्षरादयोऽप्येवम् । इति सद्यान्तरात् । इति मस्कारतत्वम् / तथा मार्कण्डेयः। :- यावस्कादीपकलिकाया गूलपाणिमामहो- दविधमस्कारा यया विवाह गर्मा- "विमस्य षोड़शापात रानो हाभियत: पाध्यायस्तु । पन्योदर्यस्तु म सटौ नान्योदर्यो धानम् २ पुसवनम् ३ मोमन्तोनयनम् ४ धम हरेत् । पमपश्यपि मोदर एव ग्रहीयात् | नातकम्म ५ नामकरणम् ६ अमप्राशनम् ७ न त म एटः मापनो भाता। संसृष्ट इति चूडाकरणम् ८ उपनयनम् ८ समावर्तनमा विराधर्मोत्तरे। गर्भमएट: मोदर पति केचित् । नान्योदयो । यया हारीतः। गर्भाधानवदुपेतो ब्रह्मगर्भ | 'घोड़गादा हि विप्रम्य राजन्यस्य धन हरेत् इति पाठे अन्योदयः मन् धनन] सन्दधाति पुंसवनात् पुसीकरोति फलस्थापनात् ग्यजीयात् इति व्याया पमसटमोदरस्याधि. | मातापिटज पामानमपोहति रेतोरनगर्भो विगतिः सचतुर्थी च वैश्यम्य परिर कारार्थमिदं वचनमतो न पुनरुधिरित्याधुः। | पघात: पञ्चगुणोनातकर्मणा प्रथममोहति सावित्री नातिरित प्रत कर रखाकरप्रभतयस्तु कल्पतरो मान्चोदयेधन र नामकरणेन द्वितीयं प्रायनेन टतीयं चड़ा- दिति पाठो दृश्यते भ मूलभूतया सकामिता करणेन मापनेन पञ्चमं atभसंस्कृतं, की (स+क+:) लक्षण शरापारिजातहलायुधपये घु नान्योदर्योधनं मम्कारंगापघातात् पूतो भवतीति। म्रानः । इति मदिनौ . परेदिति पाउदनात मदनुसारष्याम्याद - मत्र ममावत नरूपमिति कस्पता। इति उपेत उपगतो लक्षणोपेतः साधुप माप निपिचरप्रमाद त्याहुः । ति दाय. | संस्कारतत्वम् ॥ यावस्करः। मरटोकायां भरतः । म त देश्यायो। तवम्. "गर्माधानमतौ पुंमः सरनं स्पन्दनात् पुरा। "गोर्वाणवाणीवदनं मुकुन्द मंसटन, मो. (मंएट+स) मंएटम्य मानः पठेऽरम वा सोमम्तः प्रसव जातकम् । यथा न पशव विपर्य पूर्वरचनोबम सटल पाये कादय नाम चतुर्थ मासि निष्कमः । सुदुरंभ तव न मुग्धोधा मोदरताकममतादुभयोधमय पर पठेविप्रागनं मासिचूडा का यथाकुलम्॥ बलभ्यतेऽतः पठनीयमतत्" नन्।तिदाययम् । एवमनः गर्म याति जिगभंसमुद्भवम् । मपीमाईमर मटतमनास्तीति। रजि.) म सरसविमिटः। यथा, यान- मंकतानामधिशारमात्र यानवरकाः। 'पसंस्कृतानु संस्कार्या प्रादभिः पूर्व संस्कृतेः इति भरत. पक्ष सती गुण्टान्तराज . विकि . सकोसनश्चैत्यभय दियो। मरः । करन निवृत्त: कृतिमो घटा:

·- . भापा। यथा- . २०६ सकाणः सहत्फ सखा पुं, (कण्टकेन मह वर्तमानः।) | "टेवि दैत्येश्वरः शुभम्बे लोक्ये परमेश्वरः। मकहभः पु', (सकृत् गर्भो यस्य ।) खेसरः । ति गदचन्द्रिका ॥ करन्नविशेषः। दूतोऽहं प्रेषितस्तेन त्वासकाशमिहागतः।" इति राजनिघण्टः ॥ एकमात्रगर्मियां, स्त्री। ला॥ नाटाकरन इति भाषा इति मार्कण्डेयपुराणे देवीमाहात्माम् ॥ महीरः, पं. (सशत् वीर इव।) एकवीरवृक्षः। ,वि। यथा- कामयुक्त, वि॥ दति राजनिघण्टः। समायुक्तसकण्टकदलान्वित। मकुरुण्डः, पुं, साकुरुण्डहाक्षः। इति राज-सत, वि, (मन्ज+त.):अविरतः । इति समार्ग भ्राम्यमाणाः पुन: पुन: ॥" निघण्टः। हेमचन्द्रः॥ प्रासतः। (यथा, रामायण इति तिष्यादितत्त्वम् ॥ सकुलः, पुं, (कुलेन मह वर्तते इति।) कुल।४।११८ ते च वि। यथा, कथासरित-मत्स्यः । इति शब्दरत्नावली॥ "अन्योन्य राहता: सक्ता मस्वनु मनि:स्वना: 11२२० । मकुल्यः, वि, (समाने कुत्ते भवः। यत्।) जम्मयः सिन्धुराजस्य महोमर्य इवाहवे ॥") इसिकस्मीभीतरिव सकपटकः। मगोवः । यथा- मन्ति:, स्त्री, मङ्गः । मन्जधातोः तिप्रत्ययेन मालिश मुमुद भूपतिविरम् ॥") "जारो लङ्गः सगोवास्तु स्वजनजातिवान्धवाः निष्पन्ना। (यया, किराते । ५। ४६ । इस्तयुक्त: । राजस्व विगिष्टः । गण्ड- मकुल्यबन्धुटायादवसमानीदका अपि " "सक्तिनवाटपनयत्यनिलेलतानां करणविशिष्टः। करण सा वर्तते इति जटाधरः ॥॥ वैरोचन गुणिता: महमा मयूनः ति बहुव्रीहिममामनिष्पन्नः। स्वायध्य ईतनामावधिदशमपुरुषपर्यन्तपुरुष रोधीभुवां मुहुरमुव हिरण्मयीनां । 'वे, (करुणयाम दर्तमानः !) वयम् । तपा दगमपुरुषपर्यन्तमन्ततिः । स्त्राव. भासम्तड़िहिलसितानि विडम्पयन्ति ।") सदयः । यथा- ध्यधम्तनामावधिदगमपुरुषपर्यन्तसन्ततिया मतुः, पु, (मच्यते मिच्यते इति । सच सेचने । वंदासे मयि वितर दृष्टि मकरुपा-पामगीचं यया, एहस्पतिः । "मितनिगमिमसिमचौति ।" उणा० ११०० । तुं वाच्छन् कथयति भवानि त्वमिति “दशाहेन मपिण्डास्तु शुष्यन्ति प्रेतस्तके। इति तुन् ।) भृष्टयवादिचूर्णः । शतु इति यः। विरावेण मकुल्यास्तु मावा शुध्यन्ति रम्भे दिगसि निजमायुन्यपदयों गोवनाः" "मटा यवाः पुनर्धाना धानाचर्णन्तु मलव: n" न्द्रिस्फुटमुकुटनोराजितपदाम् ॥" इति शस्तित्त्वम् ॥ ॥ इति हेमचन्द्रः॥ इत्यानन्टनहरौ। दायाधिकारिमकुन्याम्नु पञ्चमपुरुषावधयः । अस्य गुणादिः तालव्याटिगहा शब्दे द्रष्टव्यः । 1. (काभ्यां मह वर्तमान: श्रवण- यथा । बोधायन: । प्रपितामहः पितामहः (यथा, कचामरिसागर । ४११०२. त्पर्यायः। युतितत्परः । इति पिता स्वयं सोदय॑भ्रातरः मयाया: पुत्वः । “एक: भरावः मत नामकः प्रत्यहमभमः । 1॥ कम्युलाया पौधः प्रपोचो वा एतानविभतदायादान् शकटालम्य तवान्तः मपुचस्य न्यधीयन " पुं, (कम्मगा मह वर्तमानः । का) मपिण्डान् पाचचत। विभानदायादान मकु पर्दादित्वात् कोयलिपि दृश्यते । प्रायगी गातुः । कम्मन्वियिक्रियायक: । यया। म्यान पाचक्षते मङ्गजेयु तहामी यों भव- ऽयं शब्दः बहुवचने प्रयुज्यते ॥) कमेकाहातो वेऽपि क्रियाव्यामि- तीति । ति दायतत्वं शक्तित्वच १०ा तम्य मत कः, , ( मह रिय । कन्। ) विषभेदः । था। कां दिशं गन्तव्यम् । इति मुग्ध- कन्यादानाधिकारित्वं यथा । विश्णुः । पिता इति हेमचन्द्रः ॥ खाय के माता,थ ॥ गयां दुर्गादामः ॥ (कम्यु, विपितामही भाता सकुल्यो मातामही माता मन फला, सो, ( मलय य फलानि यम्या: । गवते ।५।२०३२। चेति कन्याप्रदः पूर्वनागे प्रतिस्थः परः अनादित्वात् टाए।) गमीतः । इत्यमरः । या भगवन्तं ब्रह्मपि मकम्कए । परः । नारदय। महाफलो, मी, (मत्तय व फलानि ययाः । राधयन्ति ॥ "मकमेकेण प्रसान्तो-पिता दद्यात स्वयं कन्या भ्राता वानुमतः पितुः डाय।) गौहतः। इति शदरवायली । धिन।" इति नहीका।) मातामही मानुनस मकुन्यो वान्धवस्तथा मधि, निकी. (मन्यते इति । सन्ज भने । है, (कलया मह वर्तमानम् ! ) मम माता स्वभावे मईयां प्रकृती यदि वर्ती । "अमिमष्तिभ्यां कधिन् ।" उ० ३११५४। त्ययायः : ममम् २ मर्चम् वितम् तम्यामप्रतिस्थायां कन्यां दद्युः खजातयः । यिन्।) अर. । इत्यमरः ॥ (यया, मा. बरसा र ममम्तम् निषितम् इन्युहाइतत्त्वम् ॥ रहय। १८1 ४८। निमेषम् १० ममयम् ११ पूर्णम् मदनी, ही, मल्यविीपः। पप्या गुणादि- नृणां पदे सिदता लगानिलयं संपरा यहि १३ प्रमूलका १४ । इत्यमरः । स्तानव्यशकारादिशकुलगदे दृष्टव्यः मक्याच मम्यिता वन कया नानाविधं धमा" 1५1 इति गदरवावलीn (यथा, सतत, य, (एक + "एकम्य मकक्ष। ५।४।१८ कटावयाविशेषः । इत्युग्मादिकोपः । ४।२८।। इति मुद् मशदादगय। मंयोगाप्येति मुझी मरमः, वि, समतादिगिरः । चमाविमिष्टः । वन्य सुभगं पाईयन् महन्ना पुरीम तोपः।) एकशरम् । (यथा,-- मन समयादा मह वतमान: पति दा. तिम्तया मध वसंत इति । मगुपम्। "महदंशी निपपति महत् कन्या प्रदीयते । प्रोसिनियरः। भारत ।१३।१६ सरदाह ददानीति वाम्सानि मस्त माता महार:. मि. लक्षापया । हा महामान: मकनं मन निएं गुणगीदरम्।) इति महाभारतम् । इति नोमिमानियन (टना, मने। 1, (कामन सामान इति!) इत्यमरः विद्या ति तहका (पमिद नालयाकारम्य प्रयोगः प्रायसी सातारा वायं मया विमटर ) या मकामी या पारिरिस हायते) महा {8,(ममाट. मला ममा+ दुःपानि माघमाटोन पात: सरपजः, ( मरत प्रजा यार।) कारः। समानर मादामः। रतितिप्पादित त्यमा हातमावावि ४।१निरागममा. हा प्रसासन मापने इति।) मारना, मी, (माद नानि एमाः।) माया.. Eमाम. । नोति रामदिरा हात मागिदियान - -- इमिटः। यथा- . 1. टा. - ·: यथा,- । भौभाग्या सुप्रिया चभर मन्यत: ३२२ सतीः 'सती संतीर्थ्य माग... मगः । नाड़ागि रति माया । गोमन्ते गोमती नाम मन्दी कामचारिणी। सूर्यविम्ब प्रमा माम मातृशां । मदीकटावरये जयन्ती इम्तिनापुर। भरुन्धती मतीनान्तु रामासप "पायम तराशागं देवानानि ध यानि । कान्यकुने तया गीरोरेभा मलयपर्यते। चित्ते अशकला नामतिः भुनानि यरममत्व वामन्याणि पापिनाम / एकाब कीर्तिमती विशां पिशेमर विदुः। एतदुहेगाः मोत नामागतमुत्तमम्। गियातितामा भएठे उतानि निरोपताम्। | पुष्कर पुराहतेति केदारे मार्गदायिनी परोत्तरञ्च तीर्यानां मतमेतदुदाइतम्। मलिमेम्पनपने नाम्य पाततः।" नन्दा हिमवतः पठे गोकर्ण मटूकर्णिका। यः पठेच्छुण्याहापि सपा प्रमुचा इति माकपडेयपुराण १४ पध्याय: स्थानेर भवानी तु विपके विवपतिका एषु तीर्येषु यः कला म्रानं परति मोन, मो. पगतिकिया। त्वमर पगामा योगे माधो नाम भद्रा भदेसर तथा। सर्थ पापविनिर्मल: कसे गिरपुरे पडे पनि गती न्यानातरमशारे पताः किया: जया परागसेतु कमता कमलालये, यस्तु मत्परमः कालं करोत्यती मागा बार कास्ता त्या प्रयमाडीनं बाय-रुद्रकोव्यान्तु रुद्राणो काली काली तथा।। म भित्ता प्रामदन पदमभ्यति माय मान्यः। काडीनं उडीनं वियहमनम्। महानि केपिला साकोटे कमलेमरी।"] नामाष्टगतर्फ यस्तु ग्राम विपकिन भाडोमाडौन इचादी पतनमिति। कपिलाम्बरा इति च पाठः । तौयायांमवाष्टम्यां बहुपुच्ची मरेवर। पाय पनिगतिमियाट प्रडीनं भात"गासप्रामि महादेवी भिवलिङ्ग जमप्रिया। गोदाने यारकाले वा पान्दनिया नममिन्यन्य । पोडो र य गती डोडच मायापूर्या कुमारी त भन्ताने ललिता तया देवाचनविधी विहान भोगनी भावः मुनामोदिति नतम्। उपसाचो मासा रियारी महोत्पला। एवं वदन्ती सातत ददास । गयायो महला नाम विमला पुरुषोत्तम । स्वायम्भवेऽपि काले च. भरतो.(माया मंति+न+: विपागायामघोराशी पाटला पुण्डवईमे। पार्वती पाभवाचीगिर्दशधारियो मोवानियोरिलिपीप:) निर. मारायची सुपा तु विटे कद्र सन्दरी। मेनागभंसमुत्पना भुन्तिमुतिकमा नमितिकमतपर्यायः गिपुरी विपुना नाम कमायो मलयाले। पन्धती अन्त्येतत्तदाता योगमुत्तमम्। पनामामारयःपिताकोटकी कोटितीर्थप गया माधये बने। पुरवाय राशपिनकपु जयतामगात् । 'मामालापागमनम्। गोदायमे निमभ्या रुगाडार रतिप्रिया। ययातिः पुचताभन्तु धमलामा मात्र RAMERIRIKामि। गिरगडे भिवामदा मन्दिनी रिकाटे । सयान्य देशदत्याय माधणा: पति :रक्मिणोपारवत्यान्तु राधा बन्दापने वने। वैरयाः गूदाय वह सिदिमीयुयंसित (मा. म.. दरी मथुराया पाताले परमेमरी। যনি নিবযু ইবিধা *HEMIERuो मा चित्रपट तथा मोता पियो विधागधिवासिनी म तय गोकदोगत्यं वदाचिदपि जायो Mr Matafatति) महार करातहरिपन्द्रत चन्द्रिका अति मत्स्यपुराणे १५ प्रधार aunt रमपा रामतीर्थत यमुनायो मृगावती। सावित्री। यथा,- MR.साम. मानोर महामन्मानमादयो विमायके । परीमा वैधनायतु महाशाहगी। "मावित्रोवादामेन ख माविमोजमा नरमT.Kग परीक्षणतोय तपमता रियाजदर मामा पराभुता च तपमा तममा भने Sitrinsan इयताय स्वत्र पमतात चपाठः। यथा यो यापति: कोई मगनी मोर it (fe! “शिवि"माउथै मामी नाम याहा माईमा पुर।रति अव प्रकतिखाई २४ पधार wirinारमा मानि-नागडे प्राडा पनि कामासन। विद्यमाना। (यथा- मामेयर परागका प्रभाव पुकगी। “या ममदाता सामर म. reगवा माता माया पारा पापा मता। पिनाशिना मनमनोरयामती। M rti 4 दी। मन माभागा पयोमा पिसेगी। निनिन्दन पाती मिशिनिबावियन गारो। यि मीमापार इनसानाभद्रा गोगमाम। ter) मामिादिमीरता मरताम: पति कुमार मसोम, , TEHATI ATTITAमदार। जय सिमाहागवियप। यमाटामाय HRA (या हो rera महरा देशाराने पुधि मन में। ৫ গুণী শিল্পা ধা। भाजप सोमाराममाया। को, जनम् Inalaing । मनाया म. (मोन परप्राधा माना। "पमा ifrai ममी, प,(ममारोधी गुमध। !ि imire Am rirritiram ( Rator यम उषाप। द.

·4 मत् ti riteria E REETTETTEEEner Beginnitarमार ।।५। Martin infer..! inforuftir farmin for:य मागय । नामाना friREMEMAITHeat fir RITTARIमला dिiwwwनिमा मपि.प्रा. मरः ।। Crite; fontrielarमादीमिन्दारव्य यादगार किया। " मला मायादा। शिवाय विधाirt: दिनाम् । मनिमम mak" म.in:। अनि । हामः। म मादीमिलवायTYोमयादिए गए समयाना- acrimयगा: (it नया पायावयादिनामा: दिपु | Tiraimयो Parivar insffarme-शिया: पतामहकमपि गदादितिया। निनो मिति: arre: errer मा परमर समयमा मामीना(कम डान: मन-: "marपुट : मी यांनी माघ मन मनोन इति वा) मनोदयः । मिनादि दियायामानमटियाः। म:, , (मीन पर | माई न्1) चामिया विविधायि मोटाभि मनोवाय गामाय मजये दमानित। शिममधामका सदमार मोमिदं पुष्मयकामाम "RI मनोनयनको प्रागिन् ममनाय यसमिनिपानमार नि बिमारती बदम्भेयमीयम् ॥ मरमाभिमान प्रिया मा पोकगंध माटत: वि.म++:) पक्षिाः । सत- 'वारिकमा । मटर रतिया कामाय मिग्यपि योध्यम् । मामाराधा- मीकि सामान्य मानाय "हाय माघ मदिरा प्रयुध्यो । "तो कदिा मकान व मुनिना तेन मन- इत्यादिप्रयागः । प. या वागायः । प्रगम यानि तथा मापा सम्रा एत: भागाशि काय: पारिवारको विद्यमामान उपाध्यक्ति दि. सतिदेवीमालामाम् । Paiffम निम्नया पायपिस पाने या प्रयुष्यत । नो amit यानि प्रध-मदिये, । ति महाभारतम् । १३ । मसान: निपातनादियारण्य ही चाय मरा: PIमयुग । काग १०।११) मानक दयाटि: प्रिय भासपा लिगा, कि, (Hin+) गम्। मगतिः, मो, (भा + रिन् ।) मरकारः । मनी या रण: मानगि यः । स म: । (पया, गयो । पराजियागदादर्गना (यथा, भागयते । विदाग पणिप: पृर्वगाया। 'रागमति मागद पनमिनिरिमना), २० । १५। ५ । "कमायनपुट: मोग: मसोली पलो मतः। विद्यमागम् । (यथा, स्तिोपदेगे। *ति ममधिगम्य पियेग गोट : कगरवाया- "म: परिमय्या विद्यानगोविन्। पमा हामपिनयं यदपादसोधम् ॥" रविन ख्यादिः" इति भरतः ॥ मागमा भूपितः मर्पः पि.मगीन मयार) पवितुः इति महाभारतम् ॥१३॥१४८।८८४) मता, बी, पलायरिंगपः। तोड़ा इति प्रणाम् । पभ्यर्थिनम्। इत्यमरःn धीरः । ममिया, मो, (गी फ्रिया।) गयदानादि- माया। यया पतीला मिपिका लिहीतरसि महिमा । प्रिया । सत्ययाय: । संम्किया। रति विका. शदन्द्रिया॥ मस्कदम्यः, पं. ( सन् पादामः।) इंसिकदमः। जीपः ॥ कारः ३ । इति गदराबावली मतुप, मो, (तुर्पण म पासमानम् ।) तुपयुक्त. यघा, महाभारी। ११४४।५। शम्यम् । धान्यम् । यथा, -- "ये लिहम बादानी मनमः शिगपान्तकः । "ततोपेतचकलेजमा हते । "म्य पवगतमा: मार्ष धान्यमुथने । इतिगदधन्ट्रिका प्रयुज्य माः परलोकमा क्रियाः। पाम यितुपमित्सु खिन्नमवमुदाहताम् ॥" मस्की, [T] , (ममा पार्ता) विपुः । चिनिजी राजपुरोहितस्तदा মি আননি। यथा। सतकर्ता सत्सतः माधुरिति तस्य तव ते तम्य नृपस्य मन्तिपः. मटट्, [] वि, (व्या सा वर्तमानः।) महसनामस्तोत्रम् ॥ परिकारः। यथा, रघः।११।३ । हणायुताः। तत्पर्यायः । दषित:२ तपितः । मत्का, [न] की, (सत् प्रगम्तं की । घेद "यायदादिशति पार्थिवस्तयो- । अतिरिकाएपः। विदितक्रिया । यथा । विष्णुपुराणे। निर्गमाय पुरमार्गसक्रियाम् । सरः, प, तपः । इति संक्षिप्तमारोणादित्तिः।। "माफम्मयोग्यो न जनो नवाप: गीचकारणम् तायदाग विदधे मरुतसः 'मत, को, (पम्तीति । प्रम+गट ) व्रहा। यमिमनुदित तम्मे नमो देवाय भासते" मा मपुष्पजन्लयर्षिभिर्धनः ॥") यथा। भगवदगीतायाम्। इति प्रायचित्ततत्त्वम्॥ सम्मानम् । यथा, मनुः । “श्रीम् तत्मदिति निर्देशो ब्राह्मणस्ति विधः रमृत. सत्काप्चनारः, पु, (मन् काधनाः।) रत- "घटेऽपवर्जित जातिमध्यस्थो यक्सं गवाम् । ब्राधणाम्तेन वेदाय यनाथ विहिता: पुरा॥" | काचनः । यथा-- प्रदद्यात् प्रयमं गोभिः सत्कृतस्य हि सकिया।" ओम् तत् मदिति विविधो ब्राह्मणी जगदी | "कोधिदाते चमरिफः कुदालो युगपत्र कः । इति प्रायचित्तलम् ॥ सरस्य निहंगोऽभिधानं प्रामयिद्भिचिन्तितम् । सत्काशनाय कामालुइयवाहनशहरः ॥" सत्तमः, त्रि. (मयमैपातिगयेन सन् । सत् तत्र तावदोमितिबग्रेत्यादि तिप्रमिदेरोमिति इति शम्दचन्द्रिका॥ तमा ।) प्रतिगोभनः । इत्यमरः ॥ पूज्यतमः। ब्राह्मणी नाम । पातनलिरप्या प्रयव वाचक.मत्काण्डः, पु, चिन्मः । इति गप्दचन्द्रिका ॥ माधीयान् । उत्तमः । इति मंदिनी ॥ (यथा, प्रायः । अन्य प्रमाणः । भीमकारी भगवान् मन्कारः पुं.(सत्करणमिति । सत् ++घञ्। देयोभागयते । ११ । १६ । ३ । विपरित्यादि न वाधवाचकयोरभेदन। तथा पूजा। यथा। एवम्भूताः सभामदः ममाया "तदानपि वक्ष्यामि शृणु देवर्पिमत्तम ! ") छ । जगत्कारणत्वेन प्रमिश्वाटविटुपा परीन- यथा मोदन्ति उपविशन्ति तथा दानमानमत्- सत्ता, स्त्रो, जातिविशेषः । इति भाषापरिचोदः वाच ताब्दीपि बरे नाम । एवं पर- कार राजा बातम्या । इति व्यवहारतत्वम्॥ (मती भावः । मत् + तत् ।) विद्यमानता । ८ या,- - । ..- ·- 14 . पूवाधीनरकाशात सर्तन माना। व्यवमायः यमरः पिगाचादिः। (यधाममुपदेन भी विप्राः सत्पुच्च मामा मात:मुरूपयामः पुवायागरवाहा। मात्रा प्रिय पुर्ण विरामयितुमातिा) मत्परप-पु. (मन् पुरषः।) पुग्यमान वितम्।): योगति वाकृतम्द राम परियsh' मतमतिया,मार: माधुभ्य प्रतिmire मषितागमा मादायोसामः॥ सता सत्त्वं सव्यति यथा। यद्यपि पापस्व कार्यान्वितत्वेन तत्- मवाजित, ६, राजविशेषः । स तु योकणस्य | पाला। वित्तम्। इति मेदिनी ॥ रस: मप्तायाममामा प्रतिभाति। प्रति प्राय-खरः। परे भक्षाटनगरे शिवजराजी इति धरणि: कुबरः। इति मिततत्वम् । साधुता। सती भाव इत्यय बभूव । इति कस्तिपुराणे २७ अध्यायः। धनम् । प्रात्मता । ति शब्दाबावी। मदात्तप्रत्ययेन निष्यवा। मति, पुं, मेघः । हस्ती। नयगीले वि। इत्यु- मत्तः, पु. ली. (मखमस्त्याचे नि। मत्तं की, (मतः साधून बायते इति । वे+का शादिकोष । बाद।) जन्तुः । इत्यमरः।(यथा रा यहा. मीदन्ति सजना यत्र । सद गती+ मधिजातकं, लौ,(सत् साधु विजातकं तस्यत्व-२।। "गुध्योपचिपीति ।" उणा. १५ा इति| मेलापवादिकं यत व्यसनविशेषः। यथा,-- "रतापदेनामानिकीमधेनोः वः।) यमः। (यथा, मनः।८।३.१। "मांसं वाटत भष्टं सिमा चोणाम्यूना वन्यान् विनविय दुष्टमत्तान्।" "अभयस्य जियो दाता संपूज्यः सततं नृपः। मुः। सत्वता, स्त्री, सत्वस्य भावः । माहिवाले तस्य मदेवाभयदक्षिणम् ॥") मोरकाय: समायु परिशस्तं तदुष्यते । सप्रत्ययानम्तरं पायप्रत्ययेन नियमा। महादानम्। पाच्छादनम् । परण्यम् । (यथा, तदेव ततकाव्यं प्रदिग्ध मधिजातकम् ।” सत्त्वसनावा, वि,(मत्व सम्पवः।) सतमा किरात ।१३।। इति सदन्द्रिका | ति लोकप्रसिदि। "प्रयमेश भूगष्यसपनाम: सन्नी, [न् ] पुं, (समस्यस्येति । इनि: सत्वस्वः, लि, (सत्वे तिष्ठतौति । खाः । प्रारियनु मयि मायया ममस्य। ग्यापतिः । त्यमरः गृहस्थ सत्वं सदा सत्वहत्तिपाती। सवप्रधानः । यथा- प्रयुभिभिमोरवेरबार्षीत् दानं विद्यतेऽम्य सचौ इन्। सदेवं मनं "जगशान्तिसवस्या मध्ये तिन्ति चकितीभातमगादि कानमानि) हितकारम् । मत्तमाच्छादने याचे सदा दाने च जघन्यगुणहत्तस्था अधो गच्छन्ति तामा केत ति मेदिनो। (यथा, महाभारत। केतवे।इति विसः। रहस्य पति इपतिः। इति भगवदगोतायाम् । रति भरतः॥ नित्यप्रहत्ताबदानः। यथा विष्णुः सत्यवं की, (मापन यस्य।) पनस्य मादरा ' मलि परन्तं पार्थमार्जुनम् । मागौच राजां राजकमणि न प्रतिनां व्रते न | इति शब्दचन्द्रिका। उतर: पारEिथा निय्यांतो नगरात मनिषां मोन कारणांवकर्मणि न राजाना-सत्पथः, पुं, (सन् पन्या: । ट।) पति) कारिणो तदिच्छया न देवप्रतिष्ठाविशयोः । सत्पर्यायः । प्रतिपन्याः२ सपन्याः । धम् । गरम् । दानम् मरोवरम् । इत्यने । पूर्वमहतयोः । इति । मचिणां नित्यप्रवत्ताव- साध्या ४ । इत्यमरः । सुपथः । सायकोषायाधिोप.। यचा दानानां मचेऽवदाने। इति शहित त्वम् । रमावली ॥ (यथा, भागवतं । ४ ॥११॥ अमिपेनिमिप पयः गोनकादयः । (यज्ञान्विते, वि । यया,महाभारते ॥१४भानमजाततत्त्वाय । मतगीय सोमाय मायमममामत। "मन्यमतापामा समाजानाति मत्रिणम्। रुपानीर्दीननाथस्य देवास्तस्यानु पाता? मामासायमिन् वैये वयम्। कथयस सदेतन्मे मनु मम्प्रति नारदः ।) मतपशः, पुं, (सन् परः।) यमोयप। पामामा दोध मोरबपायो माया र मत्व की. (मती माय । सत् + 1) प्रतते. कचित् ॥ गोभनपण्य । भाग पध्याय:... गुणविशेषः । भन्न सर्व प्रकागकन्नान सप्त- सत्पनः पु, ( सन् पुनः ।) उत्तम गारमाध्यम यथा। ज्योतिमि हादगतः । मतो माव: मत्यम्। खतीभाव इति त्वं वेदादिविहितपिनादिकाम्यतां । या कोतरपितविभाग: पोरगiिnfreी निपातनातलोप इति केचित् । म हितकार, "पुरानो नरकादयमाचायते पितर : भूमिसाईसमारमाय गमाहिनो मिति वः। इत्यमरमरतो. (यथा, मुखमनदर्शनेनापि तदुत्पत्ती यतेत म । दोनोवादिनियत। तच मावन- मनु । १२ । २४ । মি ধনঞ্চলিায় গাখখি मागदपम् । यथा- "मस्व रजतम येत्र बीन् विद्यादात्मनो गुणान्। ममप्रति अस्तत्वञ्च विन्दति । इति “महापास्यान्टय पान येयाप्यमान स्थिती भावान् महान् मान- पुधस्य जातस्य परमेच जीरतो मपमानित मोमरम्बाराम शेषतः) ठोसपनयनाय च यत् परदिति वि. रति मममामनवम् .. महाभारतमने सुगमनमत्रगुणाः । तम्य धर्माः। विधान पनि मताददामम् । तदिदगानादि- मा. प्रति मन्द मुपदर्शन विनापि नरकनिस्तारका ति: मृतिः। ति मोचनः । द्रव्यम्। विश्णुपुराणम् । गरिधानोगौना तथा नियम्। पम्। (यथा, रामायणे । २ ।। “ ঝগ বু ভাল বলছি faবি देसिदासयरममादिमिन्द। ! "ततो भृतोपगटेर वैषमाना पुनः पुनः । Pाबासार तारमीशनात धाण्यां गतमत्व व कागण्या मृतमयशेत।" बापुराणेऽपि। निमारंगपुराने मदाचाराधायः। पच विमानारदानम् तिनहोगा। रामाय । २१ २२४१.। By R समदरासी बटा. “ पदसरय: मलमारिय मापने। मामाको (पद सामा) धादिशाननम् । (दया.. !! मा समितिम"गाम तुगमत्तानां मेवोपप्यमममम् । ।२०४८ । (र. सामागरे ।२१। गारवाना मिहान परिवार "एश: मत्पुपोहोप मा मोर - मरिसरमा ममार. । (पा, दिपा ११॥ ३८। romi'मा' "तवितिमदमधुनयो. नमय पश्रा मनाधिनयमः॥ . ... . रति मतिता इति मविप्रचारममामपादः (या प्रायम् । माननदायग्राम ·प्रपिया पपिच , २२५ सत्यं सत्यं जोगः कर्मयोगव सत्पतिमाह एव च महि मातुः परो बन्धु गुरुर्मबदात् परः " | "सत्यं सन्तोष प्राक्षि तथा पेन्द्रियनिग्रहा रतिमानवे १० अध्यायः ॥ ति महाववत्तं जन्मखरहे ८५ अध्याय: An | देवताभ्यर्शन पूनावालानां विशेषतः ॥ प्रतिपक्षः, (सन् प्रतिपक्षः।) तलतिः। पपिचा सत्यं भूतहितं वाकामसेयं स्वागतम्परम् । तयोगी । न्यायमले। साध्याभावष्याप्यवर | "तस्मात् मत्यं परं ब्रा सत्यमेव परं तपः । नियमाः पञ्च सत्याचा वाप्रमाभ्यन्तरं विधा।" तः । यथा। दो पहिमान् धूमादित्वादी सत्यमेव परो यजः सत्यमेव परं तम् ॥ इति गाएड़े ४८ अध्यायः प्रभावकाम्यवहंदादिः। ति सम्प्रतिपक्ष- सत्यं वेदेषु नागर्ति सत्यच परमं पदम्। यः। तमक्ष यथा । माध्यविरोध्य पस्थापन- कीर्तिर्यशव पुण्यम पिटदेवपिपूजनम् । "यार्या धग से सत्यायधिगतशिया। मर्यममानवलीपस्थित्या प्रतिसहकार्य लिङ्गले पायो विषिष विद्या व सर्व सत्ये प्रतिष्ठितम्। सत्वगोचं ममःयोचं पोचमिन्द्रियनिग्रहः । वंबल व्याप्तिपक्षधम्मती विरोधियोधका- सत्वं यास्तथा वेदा मन्वा देवाः सरखती। सर्वभूतदया गौचं असगौपच पचमम् ।। गमकतापयिकरूपसम्पत्तिमत्तया प्राय- प्रतचा तथा सत्यं पोडार सत्यमेव च। यस्थ सत्यक्ष गौचव नस्य खर्गो नमः । निन प्रतिइकार्यत्वं वा तत्वम्। इति । सत्येन वायुरभ्यति सत्येन तपते रविः । सत्य हिवचनं यस्य सोयमिधाद्विविधते. गोपाध्यायकृतचिन्तामणिः । सत्येनाम्निर्दह नित्यं स्वर्ग सत्येन गच्छति। इतिगारड़े ११३ अध्याय - फलः, पुं, (मत् फलं यस्य ।) दाडिमषः। सत्येन पाप: शिपति पर्जन्यो धरशीतले ति शब्दचन्द्रिका ॥ मोभनफलवाय॥ परेण सर्वदेवानां सर्वतीर्थावगाहनम् । "नसासमा यबमसन्ति वहा i, लो,(सते रितम्। सत् + यत्रतयुगमा | सत्वस्य वचनालोके सम्र्धमाप्रोत्यसंमयम् म हदानते ये न वदन्ति धर्मम् । पथः । यथार्थम् । (यथा, रघुः । १३ । ७५॥ पालमेधस इस सत्यक्ष तलया कृतम् । नासी धम्मो यवनो सत्यमस्ति शाम जीवति मे नाय इति मा विजही प्रखमेधसहसारिसत्यमेव विशियते। नो तत् सत्यं यच्छलेनानुविधम् ।।. शुचम् । सत्येन देवा: प्रौयन्से पितर समयस्तथा माधणोऽपि मनुष्याणामादित्यय व तेनमाम् । मित्वा सत्यमध्यान्तं जीवितास्मीति मनुष्याः सिहगन्धर्वाः सत्यात सिद्धिमिती गिरोऽपि सर्वगावाणां व्रतानां सत्यमुत्तमम् ॥१. संजिता ") गताः। इति गावडे ११५ अध्यायः॥ इति, निति मेदिनी ॥ (यथा, यान अगाधे विपुचे सबै सत्यतीर्थे शघिदे। ब्रह्म । यथा ।यः सव्यंजः सर्ववित् यस्य शान. को।३।१४८। सातव्यं मनसा युतः धानं तत् परमं स्मृतम् । मयं तपः सर्वस्य वशी सर्व श्येमानः यः महाभूतानि सत्यानि यघात्मापि तव हि ) आत्मार्थे वा परार्थे वा पुधार्थे वापि मानवाः। पृथिव्यां तिष्ठन् पृथिव्या असर: सोऽकामयत रवान्तः । इति शब्दरतावली ॥ यथार्थस्य पनते थे न भाषन्त ते उधाः স্বামিল: बहुस्यांस ईक्षत तत्तेजोऽसजत् सत्यं मान- यायः । तथ्यम् २ ऋतम् ३ सम्यक् ।। प्रत्य- तस्मात् सत्यक्षतं पञ्च तदमन्तफलं भवेत् ॥" मनन्त ब्रश इत्याद्याः। इति श्रीमागवतदशम- ॥ प्रवितधम् ५ भूतम् ।। इति मटा• इति वडिपुराणे दानावस्थानियनामाध्यायः॥ स्कन्धीय.८७ अध्यायीयवतीयसोकटीकायां रः॥ तलक्षणम् । यथा, श्रीधरस्वामी अपि च । यथार्थकयनं या सर्वलोकमुखमदम् । "तड़ागमतदानेन यत् पुस्खं समते नरः। "परमात्मा परं ब्रछा सत्यं धानमनन्तकम्। त् सत्यमिति विन यमसत्वं तद्विपर्ययम् ॥" ततोऽधिकच लभते वापोदानेन निरितम् ॥ विज्ञानमानन्दो वा सत्तलमसि केयसमा ति पाने क्रियायोगसारे १६ अध्यायः १ दगवापीपदानेन यत् फलं लभते नरः । नित्यं शरबुधियुतां सत्यमानन्दमयम्।. दाकारा यथा,- ततोऽधिकच लभते पुखं कन्यादानतः ॥ योऽसावादित्यपुरुषः सोऽसावदमखयतः।. 'सत्वच समता चैव दमयेव न संशयः। दशकन्याप्रदानेन यत् फलं लभते नरः। इति ध्यायन् विमुर्थत प्राणो भवबन्धनात." प्रमालयं क्षमा चैव गोस्तितिक्षानसूयता॥ ततोऽधिकच लभते यन्न केन नराधिपः ॥ इति गारुड़े ४८ अध्यायः ।। यागी ध्यानमथायलं धतिय सततं दया। मतयन्नेन समते यत् पुण्यं पुस्यकलनः । तई दिकपर्यायः। वट १ यत् २ सभा ३ अहिंसा चैव राजेन्द्र सत्याकारास्त्रयोदय " ततोऽधिकच लभते पचास्यदर्शनेन च ॥ पता ४ इत्या ५ ऋतम् । इति पर सव्य- इति महाभारते राजधम्मः दर्शने शतपुचाणां यत् पुरवं समते नरः । नामानि रति वेदनिघण्टौ।३।१०॥ स्यापालन दीपो यधान तत् पुण्यं लभते ननं पुण्यवान् सत्यपासनात् ॥ सत्यं, [म] व्य, प्रयः। खोकारः। पति- "कला सपथरूपश्च सत्यं हन्ति न पालयेत्। नहि सत्वात् परो धो नानतात् पातकं नरः रखापती॥ कृततः कालवे बसे हेयचतुर्युगम् । नधि गङ्गासमं तीथे न देव के सवाल पर: मत्वः, .(सत हिसः। सत्+यत् ।) श्रीरामः ! उसनमम काकच सप्तजन्मसु पंचकः। इति ब्रह्मवैवर्तपुराणम् | यथा,- ततः गूदो महाव्याधी जन्मसत ततः गधि:"पन्यप । "कौगरपानन्दनः योगासन्यो दामुपान्तकः' इति अप्रवेपत्ते प्रतिष्ठले ४८ अध्यायः * "सत्यमूसं जगत् सर्थ सर्व सन्ये प्रतिष्ठितम्। 'ति गदरतापसी सितभन्ते सत्वेन पयो वेदपारगाः : विष्णुः । यथा- "मत्वेन'लोकं जयति सत्यन्तु परमं तपः। ‘सत्वेन दीयते कन्या सत्य जस्पन्ति प्राणाः। "पोत्तम म्यन्तरे विश्व साया मासधोसमः । यथाभूतप्रसादन्त मत्वमाहुम्मनीषिणः ॥" सत्यं वदन्ति रामानः सत्वन वसुधाता। सत्यायामभवत् सत्यः मरवड्यो समान इति को उपविभाग१४ पध्याय: सत्येन गम्यते स मौसत्येन माम्यते । इति को ४८ अध्याय:- सख प्रशंसा यथा- सूर्यास्तपति सत्येन सोमः सत्वन रोन। "सत्यमायास्यति रिस मिष्कपटं पद। यमः सत्येन रति संवनन्द्रो विराजते । "मत्यवत'सन्सपरं विमस्यं पद तत् खभयं त्वया सत्यं हि संसदि। वरुपय कुवर तीच मन्ये प्रतिष्ठिती। मावस्य योनि निधिवन माया वरं पातारापी वरं वापोमतात् क्रतुः। तत् सत्वं मम नाम्नेत या मागर्म पुनः" सत्वस्य मत्यमतमत्वन वरं झतथतात् पुतः सत्यं पुत्रमतात् किस रति वाराई मधुरामाहामा पन्धकतीर्थ सत्याल वांपरवंपदा" नमित्यात् परो धर्मो मानतात पातकं परम् प्रभावपदनामाध्वाय। पन्ध । इति श्रीभागवते १. स्की। अध्याय:- . 57 पपिध। . अपि च । - - al ·. वयनमाभागात्मथ । पहला मन्चम म पkि" सत्यना सत्यना मनिममवतमयमा..म (भयो यस्य।) मनि-प्रामे संग्राम संसार या परमोम मनिममतामतं माया पिरामपुरा थाप पामीत् ततमतपःजारम्पोरिसम प्रमहरा गरिमा धिन् तम्। हत्वा दुर्भाममो परेग वेदादिमधंगासनोमासरोष रखव परमनोरया। Fref.पूरे नगरतरं भूला पतनामा भर। यथा- सप्रेयः समतिमरपyniti मिजारेनरमानम्। मस्यिये था पादुम्बलता गतम् । प्रतेन तपमा किंग प्राप्यते प्रिय "ermपयोनिमिया मर्दन र वेदा: माजास्ते माइप्यपदक्रमाः। सर्म तत् श्रोतुमिशामि मगरायोगिरियापुराणानि प्रचापि मत । खमेर मुनिगान देदवदापाम। सर पर मना मालमिना-परंप्रादा नय दुीमा नाम पाजता बरते नरिसायो यता पाम पर करोमि म मगन् मत्यतया माम विरायो भविषति ranाभिनिवारा मत्यतपडपण्यानमामाध्यायःधन्योऽमि वं मुनियह खमेरमा niranामिबिति-मसनि: ,, (मस्या तिः।) विधिशेषः । यत: समायोकामाला नागौनक वयामि या रायri Hit "भारतमायादमाया प्रयूयते । मारदेवमनः मन् भगशन समनपा -rrrr-मोर मानअविलम्यादि समहातपाः । सरपये यात शुणुष ममाnि tiralम् । यह मतिनाम मुदिन्य माग एकदानारदो योगी परानुपामा रतिमासे ४८ पयाय पर्यटन विविधान् मोजान् .rrierममारता' (मोर.विचा, रामायणे ।।। तपाया जमा: मषं नामाद पर m मयाति: मत धम्मम्मरन्। मानायोनिममुत्पपाः जिग्न पापा 'OMMITAmitTTIदा मगो ज्योपामि. सोपान तो दुधनागो भाग वोदितः।")निमविषय मनमा विएना मगर •rre - HEN पा माराय(मायो मारायच) देता-नारायन ६ गत भजन। marnनापाचपातमालय प्रतकथा गावनमानाभिविनम् । हा देवदधगं तोतुं ममुपधारे। ii। “दा मनयः मम मोकरित रताः। नारद पवार नामोर मार गोहीन मानोगाम् ॥ मम वानोतीतापायानमा OTHER प्राध्यामाया मायगाः । पादिमध्यानीमाय निगंणाय गमा १५... ar rrantitfm. ममावातीमग्न् । मर्थ पामादिभताय मनानामा merriamarter I AMान मनाका मतं गायापारगम चुत्वा तमिव्यमा reritrimiR-1 बनायाय गानमायामामोधना। ..Meena AARTI मनानपामा मागतोम मान সমসবাহ। Trainामीमधविदापरः। .rrrrrrrrrrrria ayri मित्र । , RRRRR म. गिगा। मनोरे मामलामा a wife + जून मी मितमः | •minsferrets. KRE मात्र नियामि। मानायोनिममत्वया पापा भत्कर्ष गमवाय नपानमा आना नीमियाम पाnिt twar.xn.fका रियाममाता नीमा ... मन माम् । मायामा सरिनाamat. ....... Pater frer fracावीत प्रताप ngin RATARNमांबाबमानुपाया। mar farikaniye. arkare....! fursarafanarayangar: मादमाmarantantra मम मात्र Thane Me Party * are friram RANI COMमा CARTTTA writt... Buttratrina •r.ki.ra-Mariaxxy Minarxxxii . Prith- -- .

·. २२७ सत्वना सत्यना बाभवानेव मशिनो धर्मतत्परः। बन्धुभिः वजन: माई व्रतं कर्नु ममुद्यतः। यत्किविहिवसे तम्य भाया लीलावती मती। नैवेद्य भलितो दद्यात् सपादं भावमुत्तमम् । एतम्मिनेष काले तु काष्ठकेतुः ममागतः । गर्भयुकानन्दचित्ताभवाडम्परायगा। माफलं तंजीरं गोधूमभ्य च चूर्णकम् । यहि काहश्च संस्थाप्य विप्रम्य मन्दिरं ययोपूर्ण गर्ने ततो नाता बालिका चातिनिमन्ता। प्रभाव शान्तिपूर्ण वा शर्करा या गुरुं तथा । हप्पया पीड़ितात्मा म विप्रं दृदा तयाविधम्। दिने दिने वईमाना गलपने यया गगी ॥ मपादमभच्याणि एकीकृत्य निवेदयेत् । प्रणिपत्य विजयेष्ठ किमिदं क्रियते त्वया । ततो वणिक् सुतायाय नातकम्मादिकञ्चरन् । विप्राय दक्षिणा दद्यात् कथां गत्वा जनः महः कृते किं फलमाप्नोति विस्तराइद मे प्रभो । नाम्रा कलावतो चेति तनामकरणं कृतम् ॥ नतय वधुभिः माई विमेभ्यः प्रतिपादयन् । विप्र उवाच । ततो लीलावती प्राह स्वामिनं मधुरं वचः । प्रसादं भवयेत् भत्तया नृत्वगीतादिकं चरेत् ॥ सत्यनारायणम्येदं व्रतं मर्च मितपदम् । न करोपि किमयं वा पुरा यच प्रतियुतम् ।। ततः स्तुला रहं गच्छेत् सत्यनारायणं मरन्। दुःखगोकादिगमनं मर्वत्र विजयपदम् । विवाहसमयेऽप्यस्याः करिष्यामि व्रतं प्रिये। रवं कृते मनुष्याणां वाशसिधिवेभुवम् ॥ धनादिमन्ततिकरं मपामीमितप्रदम् । इति भायां ममाम्खास्य नगाम नगरं प्रति विशेषतः कलियुगे नान्योपायोऽम्ति भूतले । यस्य प्रमादान्मे सवं धनधान्यादिकं महत् । ततः कनावती कन्या वदिता पिटवैश्मनि। कयामम्य प्रवक्ष्यामि कृतकृत्यो भवेत् द्विज ततस्तु म व्रतं जात्वा काठकातिपितः। दृष्ट्वा कन्यां ततः साधुनगरे बन्नुभिः मह । कथित् काशीपुर ग्राम पामोहिपथ निहनः। पपी जन्नं प्रमादप भुका तनगरं ययौ। मन्वयित्रा हृतं दूतं प्रेरविला म धर्मवित् । सुधाटपाकुलो भूत्वा मततं भमते महीम् ॥ मत्यनारायणं टेवं चिन्तयन् स्विरमानमः । विवाहापंच कबाया वरं श्रेष्ठ विचारयन् ।। -दुखितं ब्राह्मणं दृष्ट्वा भगवान् ब्राह्मणप्रियः । काष्ठ विक्रीय नगरे प्राप्साते चाद्य यहनम् । तेनाजप्तय दूतोऽमी काञ्चनं नगर ययौ। -हवामपारूपः सन् पप दिनमादरात् । तेनैव मत्यदेवस्य प्रतमद्य करोम्यहम् ॥ तम्मादेकं वणिकपुनं ममादायागतो दिनः ॥ किमयं नममे विप्र ! मही सत्ताव टुखितः। इति मचिन्त्य मनमा काष्ठं कृत्वा तु मम्तके। दृष्टा तं सुन्दरं वान्नं वणिक्पुत्वं गुणान्वितम् । तत् सव्यं योतुमिच्छामि कप्यतां यदि रोचते। जगाम नगर रम्य धनिनां यव मस्थितिः । जातिभिवन्दुभिः साई परितुटेन चेतमा : विप्र उवाच । दिने काठमूनच हिगुणं प्राप्तवानसो. दत्तवान् साधुराहय कन्यां विधिविधानतः । बायोतिटरिद्रोऽहं भिचार्य भ्रमते महीम् ततः प्रसवहदयः सुपककदलीफन्तम् । ततो भाग्यवशात्तेन विस्मृतं ब्रतमुत्तमम् ॥ उपायं यदि नानामि रुपया कथय प्रभो। शर्कराच वृतं दुग्ध गोधूमस्य च चूर्णकम् । विवाइसमयेऽप्यस्याम्तेन नष्टोऽभवाविभुः ॥ हद उवाच। प्रत्येकन्तु सपादप ग्रहोला ग्रहमाययो । ततः कालेन कियता निजधर्मविगारदः। मत्यनारायणो देवो वासिायफलप्रदः । ततो वन्धून् ममाइय चकार विधिना व्रतम् ॥ बागिन्यायं गतः गोत्रं नामावा महिती तय त्वं हिनगाई न कुरुष्व व्रतमुत्तमम् । तबतष्य प्रमादेन धनपुचान्वितोऽभवत् । वणिक् ॥ यत् कला सव्वदुःखेभ्यो मुन्धो भवति मानव:॥ इह लोके मुखं भुक्ता चान्ते सत्वपुरं ययौ रत्नसारपुरै रम्ये गत्वा मिन्धुममीपतः । विधान व्रतम्याम्य विप्रायामाप यवतः। इति यीम्कन्दपुराणं रेवाखण्डे सत्यनारायण-वाणिज्यं कुरुते माधुर्जामावा बीमता सह ॥ मत्वनारायणो हदम्तवैवान्तरधीयत । कथायां विप्रकाटकंतुमवादो नाम २ अध्याय:॥ पुरी निम्नाय नगर चन्द्रकेतोर्ट पप्य च । ततः प्रातः करिपामि व्रतं मनमि चिन्तितम् । सूत उवाच । । एतमित्र व काले तु सत्यनारायगः प्रभुः ॥ इति मञ्चिन्त्य विप्रोऽमी रात्री निद्रां न चान्न : “पुनरन्यत् प्रवक्ष्यामि मृणुध्वं मुनिमत्तमाः। ' भ्रप्रतिनमालोक्य गापं तम्मै प्रदत्तवान् । भत् ॥ ; प्रामीदुल्लामुखो नाम नृपतिब्ब लिनां वरःn अद्यप्रमृति कानुन महादुःखं भविष्यति । ततः प्रातः समुत्याय मत्यनारायणद्रतम्। नितन्द्रियः मत्यवादी यया देवालयं प्रति । तम्मिन्न व दिने रानी धनमादाय तम्करः । करियोदश महम्मा भिक्षायमगमहिनः । दिने दिने धनं दत्वा विज्ञान् मन्तीपयेत् मधीः तेनैव वन ना यात: पृठदेग विलोकयन् । तम्मिन्नेव दिने विप्रः-प्रचुरं प्राप्तवान् धनम् । भार्या तम्य प्रमुग्धा च मरीजवदना मती। । तत्पदाहायकान् दूतान् दृष्ट्वा भीतेन चेतमा। तेनैव बन्नुभिः मा मत्यम्य व्रतमाचरत् । सम्मितान्या गरदिन्टुं सकटाक्षं च विभती ॥ धनं संस्थाप्य तवैव गतः गोत्रमलचितः ॥ नवदुःख विनिम्मा: मनमम्पत्ममन्वितः। । काचीच विनती ग्यामा मानतीमास्यभृपिता नती दूताः ममायाता यत्रा मज्जनी वणिक बभूव स दिनयेही व्रतप्याम्य प्रभावतः । भद्रगोला व्रतं मत्वं सिन्धुतीरेऽकरोन्मने । दृशा नृपधनं नव वडा दूता वणिकमती। ततः प्रतिकालच मामि मामि व्रतं रुतम् । एतस्मिन्नन्तर नव माधुः कोऽपि समागतः। इपयुक्ता धायमाना कनु पसमीपतः । सूत उवाच । दापियार्य बहुधनै रताः परिपूरितः ॥ तस्कारी दी ममानीती विलोक्याप्रापय प्रभो । एवं नारायणम्येदं व्रतं कृत्वा दिनोत्तमः। नावं संस्थाप्य तत्तौर जगाम तत्तटं प्रति। ते नृपानां ममदाय हद वहा तु तावुभौ । मर्वपापविनिर्मुलो दुर्लभ मोघमा यात् । दृशा तत्र व्रतं सम्यक् पमध्य विनयान्वितः स्थापिती ही महादुर्ग कारागरे विचारयन् । व्रतक्ष तदयघा विप्रः पृथिव्यां मचरिपति । माधुरुवाच । मूत उवाच । भदेतत् मर्वटुप दिनराणास विनम्मति : किमिदं कुरुर्ष राजन भक्तियुन चैतमा । मायया मयदेवयन तच तयोः । एवं नारायणेनो नारदाय महात्मने । प्रकार कुरु तत् सर्व योतुमिच्छामि मम्प्रति। ततस्योधनं यच्च रहातं चन्द्र कैतुना । मयापि कधितं वित्र किमन्यत् कथयामि ने " राजोवाच । तछापाच तयोगई माया घ दुःपितामवत् । इति योस्कन्दपुराणे वापरले मत्यनाराय-पृननं क्रियते माधो विष्णोरतुलनमः । चरिणापतं सर्व गई यच स्थितं धनम् । विप्रसंवादो नाम १ अध्यायः ।। व्रतव मननः माई पुचादिप्राप्तये मया पाधियाधिममायुहा पुत्पिपामातिपीड़िता। प्रत्युवाच तनो नला रानानं मधुरं वचः । पद्रचिन्तापरा भृत्वा ममत छ र ग्रष्ट । "तम्माहिम मतं कैन धिम्यां चरितं मुने । मलं कषय मे राजन् प्रतमितत् करीन्यहम् । ततः कलायती कन्या दमाम प्रतिवामा। सत् मवं योतुमिमामि यहारमा प्रजायते । ममापि मुन्नतिनाम्नि मत्वमेत मतव्रतम् । एकम्मिन् दिवमे रावा सुधातातिमन्दिान। चुत दवाव तती निहाय वापिज्यात मानन्दं गहमागतः।' गत्वापन्यदातं तन मन्यनारायण मा गाचं मुनयः मवें तमादवेन रुतं भुधि । भाग्यांय कपितं मर्च रुष्ट मतिप्रदम् । उपविन यांतुन्वा रायती मृदा । एकदास हिजवरो ययाविभय विन्तः । तदा प्रतं कारिवामि यदानमन्तभिवत् । प्रमादमपंहला यया रानी र प्रति - , जौनक उवाच। ।

·.५ . .. - ईपितष फलं भुनाचा सत्यपुरवत. तनी बोलावती कन्या कोई लावरोद तिव: कथित विमाः सत्यनारासतम्। तत: कलावती कन्या मष्ट खामिनि दुःखिता यत् सवा सचदुखेभ्यो मुबो भवति मार २२८ सत्यना सत्यना नतो लीलावती कन्यो भत्सयामाम तो भयमा मामातुष वचः श्रुत्वा तत्मा गामदा। पतियोडिन ... प्रविnal खिता कुल किन्ते मनसि वारत हा दहिन भाया मला प्रोगाच मादरमतीमित्यदेव प्रामाठा दिजालये प्रतं मातहट वाञ्छितमिहिदम् । प्रमख चापराध मे यदुन त मविधी मत्यपना करियामि यवामिति नत् असा कन्यकावाक्य प्रतं कर्तुं समुद्यता। मया दुरालमा देव मुन्धरत मायया । तिमान ममाहय ममता सा पणिगभाया सत्यनारायणस्य च यदुतहवी नाथ दुष्ट में गन्तुमामि। भवापदण्डमामी सत्यदेव पुन. पुर। व्रतं चक्र च वै साध्वी बन्धुभिः खजः सह। यतः परमता: म धमाधारारिमाधरः । सतम्राटः मत्यदेवी गगनावि प्रति। भत्तनामासरी चिममागोत ममायमम् । पुनः पुनाती नया बरोद गोकविनः। जगाद पनवेदं भवेयमसमन्द। इति देवं वर याचे सत्यदेवं पुनः पुनः । तमुवाच ततो दणको विपना विसीका भागता खामि अपराधन्त भनुम् नामातः पनामांसि। मारोदीः गण में वाया मम पूजापराए पर रगत्या प्रमादमुना पायाति प्रतेम तस्यास्तुष्टोऽसी सत्यनारायणः प्रभुः । मामपाय दु । सब दुषमाता माया माधो भविषति न दर्शयामास वहिपन्द्रकेतु नृपोत्तमम तत्स्वा भगवा स्तुति व समुपता प्राणदं या वृत्ता वन्दिनौ मोचय प्रातर्मणिमो नृपसत्तम् ।। साधुरताच! पितदायर गला देय धनञ्च तास विधिना दिगुणीतम् । स्वमायामोशिता माद्याखिदियोगमः। यत् पुनरागस पति भाव जनमा नो चेत् त्वां नाययिथामि सराज्यधमपुचकमा मनानन्ति गुगंतवावयमिदं प्रभो। ततः वसारती तुष्टा जगाद पिता एवमाभाष राजानं ध्यानगम्योऽभवत् प्रभुः। भूदोहख कर्थ जाने मोरितस्तव मायया। एहितात ग यानि पिसम पुराणे तत. प्रभातसमये रामाच खजनः मा। प्रसौद पूजयिष्यामि ययाविभववितरः। उपविण्य सभामध्ये प्राह दूसननं प्रति। पुन वित्त महितं पाहि मां गरमागतम्। पूजन सत्यदेव या विधिविधाना। बहो महाजनो शीघ्र मोचयध्वं वणिक्ससी। युवा भलियुतं पापं परितुष्टी जनाईनः। धन्धुगणे: साई इति राज्ञो वचः श्रुत्वा मोत्रयित्वा महाजनो) वरच वाछिसं दावा तवान्तरधीयत। पोर्णमाम्याच मकानया ममानीय नृपस्याने प्रोथ विनयान्विताः। ततोऽसो नावमारुघा रबादिपूरिताम्। सोके सर्व मुला पान्न मत्यपूर पानितो दो वणिकपुत्ती मुनी निगड़बन्धनात अपया सत्यदेवम्य यत् फलं पाश्चितं मम । বিস্বীকার বা ततो महाजनी नत्वा चन्द्रकेतु नृपोत्तमम् । इत्युक्षा स्वजनः साई पुत्रांशला ययाविधि। | यण कथायां वरिकमाधुमीचवर्षको स्मृत्वा च पूर्ववत्तान्स विस्मयादयविलो। हर्षेण महता साधुः प्रयाण पाकरोत् निः। ३मध्यायः ॥1 गाजा वणिकमती पौत्य प्रोषाध मादरं वचः। ना भयोग्य घेगेन सदेगमगमतदा उतशाचा देवात प्राप्तं महत् कष्टमिदानों नास्ति ते भयम्। ततो लामातरं प्राह पश्य वत्स पुरीं मम । "भय चान्यत् प्रयन्यामि गाव', इदानीमेव मुलाम्वरकाम्मादिकञ्चर। दूतल परयामाम मिजवितस्य रक्षकम् । प्रासौगधजो राजा प्रज्ञापालनतत्कः । नतो नृपवरः श्रीमान् वीरबविभूषणे: । सतोऽसौ नगरं गत्वा साधुमार्यो पिसोका च ।। प्रसादं मत्यदेवस्य त्यहादुखमपा। पला त्य पपिकचौ पचमामीणय गम् । उपाध वाशिसं वानवा वहान्नलिस्तदा। एकदा म वनं गत्वा इलाय. पुरानीतच यव्यं हिगुणोवत्य दत्तवान् । निकटे नगरस्यैव नामात्रा सहितो पषिक् । भागत्य क्टमूसे चहा मत्लस पूजनम्। मोवाच तो ततो राजा गच्छ साधो निजा भागती बन्धुवर्गय धवविध स्तथा। गोपा: कुष्पन्ति सम्श भलिवुप्ता यमम्। सूत्वा दूतमुखाहावं महायुता सती। राजाचा दर्पण मागतीन नमाम राजानं प्रणिपत्याह गन्तव्यं त्वत्प्रसादतः । सत्यपूजा ततः सत्वा प्रोवाच तनो प्रति । सतो गोपगणा: सर्व प्रसाद नृपविणे यात्रा कवा तसः साधम्मङ्गलाचारपूर्विकामा प्रमामि शोधमागच्छ साधुमन्दर्शनाय च । संस्थाप्य पुनरागत्य भुजा सर्व यकिन ब्राहामेभ्यो धनं दत्त्वा सहर्षी मगरं ययौ। इति माविष: श्रुखा संतत्वा समाप्य च। ततः प्रमाद संत्यय राजा दुःखमवार। कियर गते साधी सत्यनारायणः प्रभुः । प्रसाद संपरित्यज्य गता मा च पति प्रति । तस्य पुचंगतं नष्ट धनधान्धादिकाब। जिनामां सतवान् साधो किमस्ति तरणी सवा तेन वष्टः सत्यदेवी भर्तारं तरणोत्तथा। सत्यदेवेन सत्सर्थ नामितं मम । तती महाजनो मतोहेलया च प्रस्य च। संदत्य च धनः साह नसे तस्मिन् समर्पयत्।। पतव गछामि यत्र देवस्य पूर्वमा कथं पृच्छसि भी दण्डिन ! मुद्रा किं लधुः ततः कलावतीकन्या नासोक्य वधि पतिम् मनीति विनिषित्य ययो । मिच्छसि मोकेन महता सन्न पदन्ती चापतहुवि । सतोऽसौ सत्यदेवस्व पूजां गोपगा। लतापनादिकवि वर्तते सरणी मंम। हा तयाविधा कन्या महा सत्पति भरीमा भलिवहाधितो भूत्वा पवार निष्ठ रख वचः श्रुत्वा सत्यं भवत ते वचः । भौतेन महता साधुः किमावयमिदं महत् ।। सत्यदेवप्रसादेन धनपुभान्वितोऽभवन् । एवमुना गतः शोधः दण्डौ तस्य समीपतः। विविश्यमानास्ते सधै पातरिवाहका लोके सुख भुना पाने विचार कियह र ततो गत्वा स्थितः सिन्ध समीपतःततो लीलावती साध्यो सामती करत सत्यतं परमदुर्लभम् । गते शनि साधुष अतनित्यक्रियस्तदा। विललापातिदुःखेम भारदमप्रपौत् । पोति च कयां पुस्या सथितस्तरी हा विषयं परमं थयो। इदानी नौकया सामहश्योऽभूदसचितम् । लतापमादिकं हा मूछितो म्यमतवि। न जाने के देवेन हेसया वापहारितम् । दरिद्रो लभते वित बहो मुचेत बननाद नवसंमो बषितपुषस्ततबिन्तीपरीऽभवत् । सत्यदेवस्य माहामा किं ज्ञातुं नहि मयते। भीतो भयात् प्रभुधेत सत्वमेतज संभव खर दुषितः कान्तो वचनवेदमब्रवीत्। प्रत्यक्षा दिसतापाच तवस्था खजनः सहा नामातीवाचा विमय कुरते मोकं मापादेतच दलिनः। गलते तेन मर्म किशन संभयः । सीता पादुका तस्स मनुगत मनोदधे । विशेषतः कलियुगे सत्यपूनावयायमन् । ताक्षर यामो वान्छितायों भविष्यति। कन्यायायरित हामभाय सुजनो बाधक सत्यनारायण कचित् पत्यदे तथापरे। . . . এলজি নয় ময়দা। .

·। - - २२६ मल्ययु सत्यव রানা मध्यपानापिताटा मलापुर, मो. (मायं पुरम ।) विनोकः । यथा. कुरघेवंतीयम् । ग्रहांगो ग्राणः। महा. भापति की मलमपी मनातनः। "पिताप फर्म भुमा पानी मत्यपुर यमेत् । गता: प्रामाः। एमानतः। एकापिंगति- यदं पठी मिन्नं गपोति गनिमत्तमाः। एशियः पचितं विधा: मत्यनारायणाला " परिमितो मानवशालजय परमायुः। বা মুদি বাহারি সোম: ৫ इति स्कन्द पुराणोयमयगारायणराया। मुर्गनिम्तिभोजनपानम्। मत्ययुगादाः रति ग्रीनन्दपुगरापले मन्यमारायात मन्यफनः, . (मलं फन यम) विस्यहवः । २०२८०.. । मत्ययुगम्य राजा यानः वेण: कपानाम पध्याय:सियोमगारातिरानिपटः। मान्धाता पुरीरया शुभुमारिकः कार्तवीयः अपातकमा ममा चिर पुमाके अध्याय-मत्यभामा, मो. जगपोमटः। इति गदावा- पते पट घमयत्तिन: मत्य युगम्य ननम् । माम मामिला कधि भविष्यपुराणे ऽसि सत्या यनी मा घ चौसमयाटमहिप्यन्तर्गत- “मत्यधरती नित्यं तीर्थानाड मदाययम् । पात्या निमितता पद्य गत्यनारायण ঘিাষিরা। যথা- नन्दन्ति देवताः सर्वाः मत्व मत्वपरा नराः पूजापतिः पादौ पम्निवाचनपूर्व के समय ही महियताः मया रमिप्याया महा तब सारयतनाम यचा, कुर्यात्। पर्धन्यादि पम्फतिषी गयी त्मनः। "नारायणपरा वेदा नारायणपरा: घरा:। ममुकगोवः श्रीपमुकदेवगामी पमुककामः | कमिणी सत्यभामा घ कालिन्दी च राधि नारायणपरा मुभिनारायणपग गति: " मोगादिदेवनानापर्यफयीमत्यगारायणपृज. मिप्रता। पति मुद्रास्तिपत्रिकात: मंगहीतम् ।। मकवाययपमई करिये। ततः एश पठेत् । मियविन्दा भाग्यवती माग्नजिती सुनधारा । मन्य युगाद्या, नी, (मन्य युगस्य पाया तिथि. मत पामनराधादिकं सत्वा गणेगादियमा- सीना नाम तम्बद्री मरिययाहमाः रित्ययः ।) कृतयुगारभवतिथिः। मा तु नवग्रादिक्पालान् पूजधय । लामीमरम्पत्या. प्रताः।" गाणगायतीया। तदिवरणं युगाद्यायदे दिपुरुपानादिपुरपौरामनप्रणपू कत्या उति-पात्र उत्तरमगडे १८ अध्यायः । दरय्यम् । यवसिमः सत्यनारायणमायाश्येत् । प्रत्ययस्या- मत्यभारराः, पं. (मत्यं भारतं यम्य ।) येदव्यामा मत्ययोवमः, ए. (मत्यमेव यौवनमिय यस्य । ) तो: ममुमार्य भगवन् मत्यनारायण दाग रति सिकाण मेष: । विद्याधरः। इति लटाधरः। सागर निष्ट र सिह मम पूजा सामन्ययुगं, को, (गत्यं युगम् ।) चतुर्यगानां प्रथम सत्यरतः, पं. (मत्ये रतः ।) सत्यातरानपुत्वः । प्रत्यादिना पायाध पुष्पं रीत्वा ध्यायेत् । युगम् । यथा- यथा,- “ध्यायेत् मत्यं गुणातीतं गुणवयममन्दिसम् । “हसं मन्ययुगं वेताम्नायी पापरयलियो। “विधन्वन: मुसो मातस्त्रय्यारुप इति स्मृतः । नोकनाधं विनोकगं पीताम्बरधरं हरिम् ॥ कनिझमरकः काबुगं पापन्त पाराफम् । तम्य मत्यरहो नाम तस्मात् मत्यरतः स्मृतः । इन्दीवरदलश्यामं गचक्रगदाधरम् । प्रति विकाएपोपः । तस्य पुची हरिचन्द्रो हरिचन्द्रा रोहितः।" नारायणं चतुा थीवत्स पदभृपितम् । तम्य सतनामकारणं यथा- इति मास्ये १२ अध्यायः ॥ ' गोविन्दं गोकुलानन्दं जगतः पितरं गुरम् ॥" | "सदुपाधिसतः वालो ब्रह्माणो जन्ममतालत्। सत्यन्तोकः, , (सत्यो लोकः ।) सप्तलोकान्तर्गत एति ध्यात्वा एतत् पाद्यं सत्यनारायणाय नमः। शतमंवार मामा लयं प्राप्नोति हि त्वयि लोकविशेपः। यथा- चर्ध्वमन्त्रस्तु। नयान्ते नमाभिमध्यादुषितः सूतति प्रभुः । "पड़-गुणेन तपोलोकात् सत्यलोको विराजते। , “व्यताव्यस्वरूपाय पीकपतये नमः। तत: रुतयुगान्तेऽई कालं महापातकम् । अपुनारका यव प्रयासोको घिस स्मृतः ॥ । मया निवेदिती भतया प्रोऽयं प्रतिए. कृतकल्या: प्रजा यत तमामामां तं विदुः।" इति विष्णुपुराणे २ शे ७ अध्यायः ।। इति कल्फिपुराण १८ अध्याय: | जनलोकापेक्षयेष पड़ गुणेन द्वादशकोट्य शा. , पोय पोसत्यनारणाय नमः । पुप्पा- | तदम्मा यथा- येण तपोलोकानन्तरं सत्यलोकः । न तु तपो- सिं ग्रहोवा। *धर्मयतुष्पादभवत् ते पूर्ण नगचयम् । लोकात् पड गुणेनेति मन्तव्यम् । तथा सत्यष्ट- "नमस्ते विश्वरूपाय गचक्रधराय च। देवा यघोतफलदायरन्ति भुवि सर्वतः। चत्वारिंगत्कोव्यु छायत्वेन ब्रह्माण्डे तस्याव- • पानाभाय देवाय पोकपतये नमः । सशस्या वसुमती दृष्टपुष्टननाता। काशाभावात् । सूर्याएइगोलयोरन्तःकोव्यः स्युः । नमोऽतन्तस्वरूपाय घिगुणामपिभासिने " गाव्यधौनृतहाना माधिव्याधिविवर्जिताः पञ्चविंशतिरिति शुकीतः। सत्यलोक,एव कक्षा- गैवयं गृहीत्वा। पिमा वेदविदः सुमनबयुता नार्यस्तु चर्यायतेः भैदैन अनाधिष्टयात् परं वैकुण्हतोकादि भेयम्। ! "वदीयं वस्तु गोविन्द सुम्यमेव समर्पितम्। | पूजाहोमपराः पतिव्रतधरा यागोयताः एवश्व भूतलादूई पश्चदशलघोत्तरास्त्रयोविं- । रहाण सुसुखो भूत्वा प्रसीद पुरुषोत्तम" चचियाः । शतिः कोथ्यो भवन्ति। सत्यलोकादूईस पक्ष- सत: अनलिं वहा पठेत् । वैश्या वस्तुपु धम्मतो विनिमयः यौविष्णुपूजा दशलझोनकोटिहयादण्ड कराह इति जयम् । "अच्य तं पुण्डरीकाक्षं नृसिंह दैत्यसूदनम् । पराः अपुनर्मारकाः पुनाताशून्याः। इति तोयाa उपोक नगमाथं वागीशं वरदायकम्। शूद्रास्त दिजसेवनारिकथासापा: सपा सत्यवचाः, [स] पुं. (सत्य घो यस्य ।) ऋषिः। गुपवयं गुणातीतं गोविन्द गरुड़ध्वजम् । इत्यमरः ॥ सत्ववादिनि, वि। २ जनाईनं बनानन्दं जानफीवाभं जयम् । इति करिकपुराणे २८ अध्यायः ॥ सत्यवती, स्त्री, (सत्यमस्यस्येति । सत्य + मतप। प्रणमामि मदा सत्यनारायणमतः परम् । सदयुगमानं यथा, भस्य वः । डोप व्यासमाता 1. तत्पर्य्यायः दुगमे पिपम घोर शत्रुभिः परिपीड़ित । "चत्वारि वीणि हे चैकं कृत्यादियु यथाक्रमम् कालो २ योगनगन्धा ३ गन्धकाली ४ झपो- विविधायत्म दुष्टेपू तथान्यपि यद्यम् । संख्यातानि सहमाणि द्विगुणानि शतानि च दरी ५ व्यासमाता सत्या चित्रादप्रसाद नामान्य तानि सड़ौत्यं ई सितं फलमान यासा इति श्रीभागवर्त १२स्कन्धे ४ अध्याय श्योक- विचित्रवीर्यसुः ८ कस्ता १० दासयो११दास- सत्यनारा देयं वन्देई.कामदं शभम् । टोकायां यौधरस्वामी । तस्योत्पत्त्यादियंधा। नन्दिनी १२। इति प्रदरवावलो। (यथा, लोलया च ततं विनं येन तस्मै नमो नमः " वैगापशक्रपचे वतीयायां रविवारे सत्व- भागवत ।१।३।२१ । . ततो दधिणान्दद्यात् । अनिट्रावधारयुगोत्पत्तिः । तवावतारचतुष्टयं मत्स्यकूम- “तत: सप्तदरी नातः सत्यवत्यां पराशरात् । कुर्यात् । इति मत्यनारायणपूजापतिः । वराहमिश MINS mai ताम" परा: । - म । ' - ·'सत्यसन्धं दमायतनय यामत । a . . सत्यग्रता महात्मानः प्रजावतोमहारा.) 1६० धतरायचः। तिम सत्यव सत्यवा सत्यस भारदपयो। (यथा, महाभारत inप्रय मादिनापत्यमानिधारा पम्। पल विषमतान्तम्त सब ५२ "मियरया मसव सत्यवत्यात नारदः।") पद्यात् सत्यवती तस्या माता फना सितं मारम्य दृष्टयः। पापमपुतगिर। चोकमुनिपतो। इति मेदिनी (यथा. रि- पहम् ॥.. यथा, मागवते ।। वंश।२०।१ परिवर्तन समात्या दिश्यमानी भगुनिः। "मचः सतमाकुत्या पत्रा "गाधेः कन्या महाभागा माता सत्यवती : प्रयागत्य सुषां तान्तु वचनवेदमब्रवीत्। मनोरएत महिषी विरजायला मतान्। समा।| विपर्ययस्वया भद्रे शालिनकम्मणि । पुर जनमत घुन मस्त मत तो गाधिः काश्यपुचाय चोकाय ददी ममः" । तथा चकमायने च मवेदन्ते मविपति। मत्यपति वि। (यथा, महामारत १९६ सत्य विशिष्टे, वि यथा, भागवते ।।२१।४॥ माधणः पचियाचारस्तव पुती भविथति। '"पुन जयते सोकामिति सत्यवती श्रुतिः। पत्रियो माययाचारो मातमी भविता सुतः। “सत्यवतः स्वगंमोके मोदते मरतम) प्रधदण्डतः पापो यह पोऽवतरत्तमः।) प्रत्युमा सगुणा साध्वी तदा मत्यवती भगुम् । सत्यतः वि(मत्य त यता) ऋधोकपा प्रमाणातरं यथा, पुनः मसादयामास पौनी मे स्विति तागः।। इति केचित् । (मचरित की। यया, "अपधो भगुर्नाम चौकात्सुतोऽभवत्। एवमस्विति मोनो सतवं वाताधे भगुः । भारते।५।०३।११। समाार्यो घरन् भूमो कान्यकुम गतः पुरा पथ काले सुतं दो नमदग्निश गाधिना। "यापची सत्यते स्तर ददर्श चारण्यगत जजोधसमुस्वम् । सुपुवे जननी तस्या विनामिन तपोधनम् । दाने रतीयः पमी चापराये) कुशिकस्य सुसं गाधितपस्थ नृपसत्तमम्। जमदग्निस्ततो मेदान् चतुरः प्रापमा चिरम्। सत्यवतः, पं. (सत्यमेव व्रत' यस्य ।) ताम परयस्थस्य तस्याथ पुत्वकामस्य भूभृतः। प्रादुरासहनुबंदः अयं तमिन् महामनि। पूर्यगोयपधविंसराजः। यथा- सभार्यस्य सुतानने देवकन्यासमा गुणः । विश्वामित्रोऽपि सकलान् वेदानपि तवाषिरात "विषन्धनः सतो जातस्त्रयारपति मत। ऋचीको भगुपुचस्ता भार्याथै समयाचता | धनुष्वेदं ना जानन विपयाभूतपोधनः । तस्य सत्यवती नाम समात् सत्यरतः गाधि नृपतिमा ल स धोवाच नृपो मुनिम्। जावल्यमानस्तेजती जमदम्निमातपाः। इति मा १२ एकतः श्यामकर्णानामझाना चन्द्रवसाम्। | वेदस्तपोभिः स मुनोनत्यकामच सूर्यवत् ।' सच विगतुराजः । यथा-- सहस्रमेक यो दद्यात पुच्ची प्रतीयते । प्रति श्रीकालिकापुराणे नामदग्न्योपास्थाने | “विधन्दगखय्यारणम्पय्यारबार सत्वना चौक उवाच । ८४ मध्यायः॥ योऽसो विमासंघामबाप दास्याम्यवसहसन्तु तव राजस्तथाविधम् । सत्यवतोसतः, पुं, (सत्यवत्याः सुतः।) प्यासः। हादसवार्षिक्यामनाच्या विश्वामित्रस्य व कश्चित्काल प्रतीक्षत्र यायत्तदहमानये ॥ इति मन्दरतावनी (यया, महाभारत। गङ्गाजलादुस्थितन्त दत्तं सम्यक् प्रचेतसा। .१।१५०।१२। जावोतोर म्यपोधे सगमासमनुदिनं दम पादायावसहस्रं स मुनिर्गाधिमयाभ्ययात् ॥ "एवं स तान् समायास्य प्यासः सत्यवतीमत. परिवष्टेन. विखामिण मग सागवान् गाधिरादाय पुची सत्यवती स्वकाम् एकचकामभिगतः कुन्तीमावासयत् प्रभुः पारोपितः । विमहोहरिपन्द्रः। ऋचीकाय ददौसमों केगवायेव सागरः॥ जमदग्निः । इति पुराणम्॥) पुराण ४ पंगे २ अध्यायः-(.. कधीको गाधितनयो लब्धा भार्यामनिन्दितामसत्यवाक्, [च्] पं, (सत्या पार यस्य ।) ऋषिः। भविशेषः । यथा, महाभारत ।।६।११ मुदितः सतया मे यथाकामं स्वमायमे । इति शदाबावली ॥ (क्षम्यपपना सुने. पुत्र- "मयः सत्यप्रत व पुरुमिवय भारत' मतदार सतं सुखा द्रष्टुं पचं स्वकं भगः। विशेषः । यथा, महाभारते । १.३५ । ४३॥ महादेव. । इति महाभारतम् ॥१३॥ प्रधानगाम मतिमा चपा दृष्टा ननन्द च] "सत्यवागकपर्णय प्रयुतथापि विश्वृतः।") सत्यक्षपनी, ती। यथा, रामायो । दम्पतीस समासीम भणु देवगणापितम्। काय । इति विकाडमेपः ॥ (सावर्णमनु- "मा त्वं वसे कस्यापि राममनुस्तिो। पूजयित्वा समासीन तखतुम्ती क्षतामयी। पुचविशेषः। यथा, मार्कण्डेये।।१५। भरतस्य रता धर्ती सत्यद्रतपरायथा।' 'मतो भाः प.पा स्त्रीयां सुमीत रामभवोत् । “विरजायायवीरय मिो. सत्यवाक कतिः। सत्यवतविमिष्टे, वि। यथा, सिंथे। : गोष्व दायामि वाछित वरवर्तिनि। विष्णाद्यायव तनया: सावर्षस्य मनोमा) "एशियाः सर्व राजानः कौतिता पदेयं दुष्करं पापि यत्र ते वर्तने महा। सत्यवादिनि, चि (यथा, रामाय।२। सतः सत्यवती पुनं तप पाबायपारगम् । २८1११! मातुब वीरमान पुत्र वामयाचत । भवतु जि.सत्यमाया, नि, (सत्यस्य महामः समः।) स चैवमस्वित्युवेष भूत्वा ध्यानपरसदा। । बद+ ) सत्यसविभः । इति केचितम विद्यमावत्य ममसा यनात् स्वासं समसा। पुं, (सत्यः सङ्करः प्रतिज्ञा नि:पासवातातु निःमतं वै सायम् । ") कुरा इति विकासका गुस्सामिदमागेर : । (ऋषिविशेषः। प्रतिमा सत्यवति .....२०१५) पु, (सत्य सन्या अभिसन्धिर्यमा) 1(विशुः। इति महाभारतम्। " न । ह - । जनमेजया इतिहास १।११७1८1) सत्यप्रति । भूमि ·- - - . मदः सदाचा मोबाभिरामं रखामतिम पधगया | "नैमिषे निमिषदेव अषय: गौनकादयः । विपदिपमधाम्य दयेचमा मारिए मनाय नोकाय महममममामत । सदमि वापरता युधि विक्रमः । पति महानाट १ परः। कम्निमागतमालाय मिन् वणवे वयम्। ग्राम वाभिमची यमन युती: ममा, मी, (मन्ये ममाभिमन्धियंप्या:) | पापीना दीर्घमवेप कयाय मनचा प्रतिमिहमिदं हिमहामनाम् ") पदी निगमायावनी रसियामागयते । म्कन्धे पध्यायः । मदम्यः, पु. (मर्दाम माधुः । सदम् + यत्।) ., भी, (मत्यमस्यणा रति । मत्व + पप । पवालिग, पु. (मत्र व पाश्यति मोकानिति। विधिदर्गो। त्यमरः । न्यूनासिरिता विप. 1) मीता । मा परामपयो । मन्यपती। ता+लि+हिप) राजविशेषः। म च र्यामश्च परिद विधिं वेदोलयन क्रियाकलाप तु याममाता । ति गायापमो श्रीलगानगरः । मन्यभामापिता। परे गति- द्रटं गोल येषां ते मदयाः । मदमि माधयः तिना यस प्रतिपणाम् (मत्य- ध्वजरानच बभूव । इति कतिपुराधि २० कारका प्रतियिकारमंधेत्यादिना यः। इति मा। मा यसपनो। यथा, भामयते । पध्यायः (वि, मन्ततनयमोसः। यथा, भरतः। तस्य नामान्तरं प्रयवना। यया, .१४।१०। सम्यदे। २।२१।। "पकः कम्पनियुक्तःप्यात् वितीयम्तन्वधारकः। “यादा पापमुग्यफमाला "मवालिसे नमित बरालिते।' एतीयः प्रत्रकं व्याप्ततः कर्म ममाचरेत् सत्यादयो दाई-महसयोपितः । "मयानि मवा मनात जयगीताय । इति | कम्पनियुक्तः पाचार्यः स च मामाके होम- निजित्य मंत्री विदांम्तदागियो तहाथै मायण:) कम्मणि बना। स्वयं होमाकरपे होतापि। हरन्ति पवायुधवनभोषिताः" मविनातक, की,(विजातनमह वर्तमानम्।) मयं प्रधानकर्माकरणे प्रतिनिधिरपि । तन्न- वाच महाभाररी।।२३४।२। मांमध्यपानविशेषः । .यथा- धारकः पुस्तकधारकः। प्रयामा मदन्यः । पारुष रघं सत्यामायामाम केगवः । | "मांसं बाएत भष्ट मिला चोखाम्युना मुहः । इति संस्कारतत्त्वम् ॥ ॥ सभ्यः । यथा । मभ्याः युपत्रो। यथा, महाभारत 1 ३१२१८।४। जोरकायः ममायुत परियष्क तदुच्यते । सदस्याः :पापंचा: मभास्तारा: सभासदः । योरपतिमा भायां मन्या मत्गय धर्माना। तदेव एततकाच दिग्ध मविनातकम्।" मामानिका इत्यादि हेमचन्द्रः । ग्निम्तप्य सुलोदीपम्तिम: यन्याय समता::) रति सन्दचन्द्रिका मदा, प्य मर्यकालः । सर्वदा । इत्यमरा यथा, बालतिः, सी, (मत्यम्य पाएतिः करणम्। मत्वरं, की, सह त्वरया वर्तते इति। पीपम्। “परोपकारनियतः सदा भव महावन ।" मत्यादशपथे। ५ । ४ । ६६ । ति डा।) इत्यमरः (यथा, रामायणे ।२ । ३८।१४। प्रतियिष्णपुराणम् स्वयं मयेतत् केतव्यमिति मत्य करपम् । तत्- | "राजा मत्वरमाइय व्यारतं वित्तसपये। सदागतिः, (सदा मवंदा गतिर्यस्य ।)वायुः । व्यायः । मत्यहार: २ मत्यापनम् । इत्य- उवाच देगकासशो नियितं सर्वतः चिः ") त्यमरः । (यथा, महाभारते। १।७२।१। तहति, वि। इति भरतः । (यथा, मनुः । “एपसुप्तम्तया गफः मन्दिदेश सदागतिम् । याग्निः, पुं. (सभ्यत्य पग्निः ।) अगस्त्यमुनिः। ४ । प्रातिष्ठत तदा काले मनका वायुना महा) ति गदरतापलो। "विगर्यो यहि कन्या दमवापिकीम सूर्यः । निर्वाणम् । सदोहरः । इति मैदिनो। धावृतं, को, पाणिज्यम् । इत्यमरः किक्षित् याटवर्पोऽस्वर्ण वा धर्म सीदति सत्वर:) | (सर्वदा गमनमोले, वि। यथा, महाभारत त्यं किश्चदमत्यं सत्वमहितमन्तं वा यत्र । सत्मारः, पु, (मन् मारो यस्य ।) इविशेषः ।। ३ । १३३ । २५ । रति भरतः ॥ (यघा, मनुः । ४।६। पित करः । कविः । इति केचित् । उत्तमसार. | "चतुवि'गतिपर्व वां पणाभि द्वादशाधि । सत्यानृतच वाणिज्य सेन पापिनीयते ।। युक्त वि। तविपरितारं वै चपातु सदागति ") वा मत्तिराप्याता तस्मात्ता परिषजयेत् ॥" सयुत्कार, क्ली, अम्युक्ततम् । इति हेमचन्द्रः सदाचारः, पु. (सतां साधूनामाचारः ।) साधन बत्यसान्तति इन्हें कृते विवचनप्रयोगः युत्कारेण मह वर्तमामञ्च । नामाचरणम् । तमक्षणादि यथा,- स्यात् । यथा, याजमनयमपितायामा१८७ दंगकः,पुं.(दंगकेन सह वर्तमानः) कर्मटः। "सरस्वतोहणहत्योधनद्योर्यदन्तरम् । दृष्ट्वा रूप ध्याफरीत् मत्यानृतं प्रजापतिः ॥) इति राजनिघण्टः ॥ दंगयुक्त, वि ॥ तवनिम्प्रितं देशं ब्रद्धावतं प्रचक्षते । स्थापन, को, (सत्यम्य करणम् । सत्य + सत्याप- सदंगवदनः, , (सदंगं दंगाकारसहित पदन तस्मिन् देशे य पाचारः पारम्पर्यक्रमागतः। गणेति । ३।१।२५ । इति णिच् पापुच यस्य) करपक्षो। इति राननिघण्टः ॥ वर्णानां सान्तरालानां सदाचार स उच्यते ततो स्पट ) मत्यासतिः । इत्यमा सदश्वन', को, (सत् पननम् ।) कुसुमाननम् । इति मनुः ।। त्यापना, स्त्रो, (सत्यस्य करणम् । सत्य+ यथा, सत्यापपामेति । ३ । १ । २५ । इति णिच् | "रोतिपुष्पं पुष्पकत पीप्यकं कुसुमाननम् । पापुक् च ततो युच् ।) सत्यारुतिः । इत्यमर सदनमश्च चातुष्यं माक्षिक धातुमाधिकम् ।" "सदाचारषु राजेन्द्र विशेषान् मृण संप्रति टोकायां योपालितः ॥ इति शब्दचन्द्रिका n | यानवश्य नृपः कुर्यात्ताम्मत्तः सकलान् शृण । त्यायः, वि, (मत्वस्य पदनम् । यद + क्यप् ।) सदन, को, (सौदन्त्यति । सद् + अधिकरणे साधयः क्षीणदोषाय सच्छदः साधुवाचकः । सत्यवादो पति पदमाला ॥ ल्युट । ग्रहम् । इत्यमरः ॥ (यथा, रामा- | नेपामाचरणं यत्तु सदाचारः स उच्यते । वि, वडक सम्बन्धे । सन्तती। इति कविकल्प- यणे । २१ ६४ । ३६ । भागमपु पुराणेषु संहितासु यथोदितान् । (पदन्त-चुरा पात्म-सक-सेट् ।) तिष्ठ मा मागमः पुचः यमस्य सदन प्रति । दन्त्यवर्गाचमध्यः। सन्ततिनिििक्रयेति भात खो मया सह गन्तासि जनन्या च सम- समुद्दिष्टसदाचारांम्तान् ग्रहीयादग्रहस्थवता ऋपीन यजेदेदपाठवान होमस्तु पूजयेत् । - ममः। ड सवयते । सवापयते प्रतिज्ञां साधुः। सन्ततिविस्तारपामिति गोविन्दभः । इति । जलम् । इति मेदिनी । धितः ॥") थाईः पितॄन् यजेदन्न भूतानि बलिभिस्तथा : मैत्र प्रसाधनं सानं दन्तधावनमध्ननम् । दुर्गादास: सदः,[स] स्त्री, सी,(सीदम्त्यस्यामिति । सद+ | सर्व रहस्यवत् कुर्य्यात् निकायं विधि तथा सत, को, (सवाते संतन्यते इति । सन+घम्) | "मर्चधातुभ्योऽसन्।” उणा• 81 १८८ । इति पट्कर्मसु नियुनौत राजा विप्रान् समन्ततः । पसुनसभा। इत्यमरः॥ यथा, हितोपदेशे नव चियादीनिक - पन्यच्च। पीव उवाच। - . - यजविशेषः । यथा- ·. ब खरपतु समानिया मितं चकमा जितेन्द्रियः। सत्यसन्धः पु. (सत्य सन्धा अभिसन्धिया। मत्यशन् [२]. (समस्त्यस्येति । सत्यवती(विष्णुः। इति महाभारतम्। 'तिमदिनी। (पस्थ नामनिखि-] भारतम् । १।११७1) प्रत्यति यपिता सत्यं माता प्रभापता राजेन्द्रं सत्यसन्धं दभरपतनयं साम २३. सत्यव सत्यवा मारदपनो । (यथा, महाभारते ।।१११॥प्रय मानदिने सत्यमासिधार परम्। अस्य विशेषतान्तनु नपर "दमयन्या नसव सत्यवत्याश्च नारदः।") पद्यात् सत्यवती तण्या माता कता मित फाचोकमुनिपतो। इति मेदिनी (यया, रि- चदम्।" यथा,मागकते।४।१३१ वंश।२७।१८। परिवर्तन्त संभाला दियभानो भगुनिः। “म पपुः सुतमाकुत्या पाया "गाधः कन्या महामागा नानासत्यवती प्रयागत्य सुपा तान्त वपनवेदममयीत्। मनोरएत महिषी विरधामला बनाना गमा विपर्ययम्त्वया भद्र हमालानकम्मथि। पुरवसमत धुन मन तां गाधिः काथपुत्राय चोकाय ददौ मभः । तथा चकमायने पनवेदन्त भविषति। मत्यवति नि। (यया, महामाल! सत्यविषिष्टे, वि । यथा, भागवते ।४।२१।४॥ माणः चनियाधारस्तव पुचो भविष्यति। ७५।३४ "पुधेन जयते सोकानिति सत्यवती अतिः। चियो माधणाचारो मातस्त भविता सुतः । "सत्वन्तः स्वर्गलोके मोदी भादण्डह: पापो यह पोत्यतरत्तमः ॥") इत्युक्षा भगुणा साध्वी तदा मस्यवती भगुम्। मत्यवतः, वि, (मत्य इत्त यस) पीकपाः प्रमाणातरं यथा, पुनः प्रसादयामास पोचो मास्विति ताहगः । रति केचित् । (सवरित की। यबा, *महापाची भृगुर्नाम चौकस्तत्सुतोऽभवत् । एवमस्विति प्रोगा सतत वामाईध भगुः । भारत।१३।७३।११। समाऱ्यार्थो चरन् भूमौ कान्यकुश गतः पुरा पय काले सुतं दो जमदग्निव गाधिता। "यापची सत्यहरतर ददर्श पारख्यगतं नोभसमुभवम् । सुषुवे जननी तस्या विग्हामि तपोधनम् । दाने रतो यःचमी वापरा) कुणिकस्य सतं गाधि तपस्यं नृपसत्तमम् । | जमदग्निस्ततो वेदान् चतुरामाप मा पिरम्। सत्यव्रतः, , (सत्यमेव प्रत यब: परवस्थस्य तस्याथ पुचकामस्य भूभतः। मादुरासहनुर्वेदः अयं तस्मिन् महामनि । सूर्यवंगोयपचविंगरात्रः। यथा- सभार्यस्य सुता न देवकन्यासमा गुणः । विवामितोऽपि सकलान् वैदानपि तवाषिरात "विषवनः सती जातस्त्रय्यारत- चीको भृगुपुचस्ता भार्यार्थ समयाषत। | धनुर्वेदं तथा कत्म विवाभूतपोधनः । तस्य सत्यवती नाम तस्मात् गाधि नृपतिबाईल स चोवाच नृपो मुनिम्नास्वस्थमानस्तेजखी जमदनिशातपाः। प्रतिमा १२ एकतः श्यामकर्णानामसानो चन्द्रवशंसाम्। | वेदैस्तपोभिः स मुनोनत्यकामय सूर्यवत् ।" सच निगा रामः । यथा,- सहसमेक यो दद्यात्तम पुची प्रतीयते । प्रति योकालिकापुराणे जामदग्न्योपास्थाने | “विधन्वनस्त्रयारपत्रस्यावतात् पाचीक उवाच । ८४ अध्यायः॥ योऽसी नियसभामवाय दास्याम्यवसहसन्तु तव रास्तथाविधम् । सत्यवतोसतः, पुं, (सत्यवत्याः सुतः ।) यासः। दार्षिक्याममाया: कश्चित्कालं प्रतीक्षस्व याय तदहमानये ॥ . इति शब्दरवावलो। (यथा, महाभारते। गडाजलादुस्थितन्त दत्तं सम्यक् प्रचेतसा। १।१५०।१२॥ जाजयोतीरे न्यपी पादायाबमसं स मुनिधिमयाभ्ययात् ॥ “एवं स तान् समावास्यं प्यासः सववतीसुतः। परितुष्टेन च विश्वामिवेग तानम्मान गाधिरादाय पुची सत्यवती स्वकाम् एवाचकामभिगतः कुन्तीमाखापयत् प्रा. पारोपितः । विगहोरियन्द्रः।' ऋचीकाय ददौसमी केशवायेव सागरः। जमदग्निः । इति पुराणम् ।) पुराणे ४ थे २ पध्यायः ।। ऋषीको गाधितनया लब्धा भामिनिन्दिताम् सत्यवाक, [] पुं, (सत्या वाक् यस्य ।) पिः। पचविशेषः । यथा, महाभारत।। मुदितः स मया रेमे ययाकामं स्वमायमे । इति शदरवायसी (कश्यपपरा सुनेः पुनः "नयः सत्यग्रतय व पुरुमिवय भारत। छतदार मतं वृखा द्रष्टुं पुरखकं गुः। विशेषः। यथा, महाभारते ।।१५। ४३। महादेवः । इति महाभारतम् ।। प्रयाशगाम मतिमान् सुपा दृशा ननन्द च ॥ "सत्यवागर्कपर्षय प्रयुतथापि पितः।") सत्यरूपमते, की। यथा, रामायद्वारा दम्पतीत समासीम भा देवगणाचितम् । काकः । इति विधाडगेषः । (सावर्णमनु- "मा खं पसेह कस्यापि रामः समनुपः पूजयित्वा समासोने तस्यतस्तो लतानची। पुचविण मार्कण्डेय ।।११। भरमस्य रता धने सत्यग्रतपराया। नसो भाः प.पा स्वीया सुमौत इदम मदीप्त । सत्यवाक्कतिः। सत्यवतविषिष्टे, नि। यथा, पर हषीय दायामिवासित परवर्जिनि। स्य मनोपाः), "एते शिगजाः सबै राजानः बौसिता पदेयं दुष्कर वापि यत से वर्तते यथा, रामायणे।। सत्यवता महात्मानः मुस्पवः सत्यवान् भवतु दिनः सत्यसकाया, लि, (सत्यस्य सहाग. न् कि, (सत्ये वदतीति। वद+सत्यमविभः । रति केचिर। 1) यथार्थवला । तत्पर्यायः। सन्यीयः सत्यसङ्गर, पुं, (सत्यः सबरः रिति मन्दमासा । (यषा, महानिर्वाण- यस्य ।) कुवरः । इति विकालीपः तम्।३।। रहितयुदध (ऋषिविशेषः। “पस्मिन् धने महगि स्यात् सत्यवादी भारतमा२0११५.) मधमंत्री प्ययः । परोपकारनिरतो निर्विकारः सदायरामानुजभरतः, । जनमेजयः । इति पनाय। किम गर्दता दलितः मतए । मस्य राजविरासत सारिती- ४६ तरापुनः । नि ममत पन संशयः। .. मनिषति। अन्यायाचरितारते । ३।२८३ । १२ । यथा,- । “निन भाभ यथा, "सत्य वदस्या मतः सत्यवती मातुर रोमी . पपाप माना सरिता भर्वा पिना च भाविनी नतोऽस्य बाधा । P ৰাজসান লিরি। •- ·.. संदाचा कुमारः मनकः सनन्दनः तनोऽभ्यासुरिपिङ्गली च । वराः सप्त रसातलाय सबै मम सुप्रभातम् ॥ । सुगन्धा सरसास्तथापः वायुर्वलितच तेनः। सथब्दं महता सहैव तु सः मम सुप्रभातम् ॥ वाः सप्त कुलाचलाय यो दीपवराय सप्ता दिकत्वा भवनानि सम सुि सचे मम सुप्रभातम् । प्रभात परमं पवित संस्मरोहा पायाच मतया ।' प्रनायो ननु सुप्रभात च सत्यं भगवप्रसादात् ॥ : समुत्थाय विचिन्तयेच 'तयार्थच विहाय शय्याम्। य पथाहरिरितादीर्य रेत्तदोत्सर्गविधि हि कर्तुम् ॥ देवगीवाणवद्धिमार्गे राजमार्गन चतुपाये। योदययोगमपी गोठे शाध शीर्ष सुखनासिक रा मोचार्थमुपाहरेन्मृदं : वयं पापितले घ सप्त। भयोः पञ्च चतुस्तका तथैकां दमाहरेन । सजलादाचसमूपिकस्पता- चावगिटा सदनादिभग्ना। मोकमुच्चय हिशोधनाय घा सराचारविदा नरेश। रमुख: चाय पदी भविस्यः नाचमेदरिफेनिनाभिः । चिम्य च त्रिः परिमज्य च हि- नि: स्प चालधिरः करए । ध्यां स निर्वयं ततः कमर गांव संगोध्य व दत्तधावनम् । वा तथा दर्पपदर्शन त्वा शिरापानमधाष्टिकर। पूज्य तोयेन पितृन सदेवान् मि लालभने शमानाम् । लिा दहिनिगम प्रशस्तं वी दधि सपिरपोदकुम्भम् ॥ न भवत्मा अपभं सुबई इदोमयं स्वसिकमचतानि । जा मधु बाधएकन्यकाय বানি হ্রােম মামলাপি इतागनं चन्दनमबिम्ब- रमत्यहरष ममालमत। सिस्नु वादिनजातिधर्म यानुमिट' कुसधम्ममपाम् । 59 सदाचा सदाचा खगोवधम्न हिसम्बत नायनितं कायमुपसीच सेनापि सिहि समुपाचरत। - मातो न कमान् विधुनीत चापि । नासप्लायं न च सत्याहीनं गावाणि घेवाम्बरंपापिना न निष्ठरं नागमशानदीनम् । खातोऽवमन्यद्रमनीचरय। वाक्यं वदेत् साधुननेन येन बसेश देशेषु सुराजकपु निन्धो भवेव च धम्मभेदी। सुसंहितस्वीयननेषु नित्यम् । सङ्ग न घासत्स जनेषु कुर्यात् पक्रोधना न्यायपरा ममसराः सध्यासुमनं सरतं दिवा च । सपीवला धौषधिजातयय । सासु योनीपु परावलास न तेषु देयेषु वसेच बुद्धिमान् । रंजखसास्वंव जलेषु धीर यस्मिन्पी देहरुचिस्वयः । चाटन हयादान था च पशमारषम्। मनोऽपि नित्योत्सवववर:- न कर्तव्यं रहस्पेन हया दारपरिग्रहम। सदा जिगीपुर निमाचरेन्द्र हघाटनाभित्यहानियादानाचमचर्यः । ऋचय ऊचुः। हयापनः प्रायोति धातनावरकं महत् । यत्र भीष्यं महावाही सदा धस्थिसनरः। सन्तत्या हानिरमाया वर्णसहरतो भयम् । यकीन्यच समुद्दिष्टं कथयिष्यामहे वयम् । भेतव्य भवेमोके धादारपरिग्रहात ॥ त्यज्यमन पर्युपितं नेहा घिरममतम् । परखे परदारे च न काया बु बिरुत्तमः। अ हा बीयः संक्षया विकाराः पायसा. परख नरकार्यव परदाराय मृत्यवे ॥ स्तथा ॥ नेक्षेत् परस्तियं नग्नां न सम्भापेञ्च तस्करान् । माकः शमको गोधा तथा खत्री च कच्छपः। उदल्या दर्शनं स्पर्श सम्भापाच विवर्जयेत् ॥ तद्वहिदलकादीनि भोज्यानि मनुरवीत् ॥ नकासने तया स्वयं सुन्दया परजायया। मणिवस्त्रप्रंबालानां नहम काफेलस्य च । तयेव स्थान मातय तथैव दुहितस्तुपि । शैलदारुमयानाच गुल्मीषधस्य च ॥ . न भाया वीक्ष्यते नग्ना पुरुषेण कदाचन। शाकधान्याजिनानास संहतानाच वाससाम्। नच मायीत ये नग्नो न शयीत कदाचन ॥ वस्फलानामशेषाणामम्बुनी शदिरिष्यतेन दिग्वाससोऽपि न तथा परिभ्रमपमिप्यते । सम्र हानामधोणेन तिलकल्कन पाविकम् । भिवासन भाननादौन दूरतः पुरिवर्जयेत् । कपिल nam सायाः स्याद संघ नन्दास नाभ्यनामुपाचरैत भमना औरच रिहास लयास मापम् । नागदन्तास्थियाणां तक्षपाहिरिष्यते ।। पूर्णास योपित परिवर्तनीया पुन:पाकन भाण्डानी मृण्मयाना गंडतो. भट्रासु सर्वाणि ममासमेत शुक्र भैयं कारुहस्तः परमं योपिन्मलं तथा। नाभ्यङ्गम न च भूमिपुत्र रघ्यागतमविजातं दासवर्गप यत् कृतम्... धौरव गत रविजेच मांसम् । वाक्यपूतं चिरानीतमनेकान्तरितं ला। दुधेषु योपित्र समाचरेत चेष्टितं बालवहानां वालस्य त मुखं शुचि शेपेषु सर्वाणि सदैव कुयात । नानामपिगोशाला स्तनन्धयसता स्त्रिय:। चित्रासु हस्ते श्रवणेपु तैलं। वाग्विा पो द्विजेन्द्राणां पाठ वागम्युपिन्दवः ।। चोर विशाखास्वभिजित्स वष्यम् । भूमिचिराध्यते जातदागीकमसे चमः। मूले मगे भाद्रपदास मांस ইল্পনা ভাল লম্বায় योपिन्समात्तिकयोसरास काकौटायपाद गोधाते मधिकादित। सदैव वयं अयने इदगिर- मृदारिभक्षाराणि प्रोतव्यानि शश्ये : स्तया प्रतीयां रजनीचरण । उडम्बराणाधावन पारंप वपुमौसयों: । भुमीत नवे च दधिषामुखी कांग्यानां भण्ममा अधिस्तोयाधुध्विस्य या न च प्रतीचीममिभोजनीयम् । चमध्यालय मृत्तोरेगन्यापारगन थ! देवालयं चत्वार पतपयं पन्येषामपि तय्ये गहिर्गन्धावहारतः॥ विद्याधिकचापि गुरु प्रदचिषम् । मातः प्रसपने वक्षः शकुनि; फसपासने। कुय्यान वाम गमने च धीमान् गईभी भारतारिले हा मृगपशिधिः। दिनान मंगान गाए निशाचरम । रथ्यावाईमतोयानि गाय: पपिहचानिध। मात्यानल वमनानि यवतो কাৰে গলি ঘন্ধ কবিরানি ২৪ नान्यतान्यतिधारयेत। मृतं टीदाकदावममध्यामिसं भवेत्। सायाधिरामानतया द निरय पप्रमुत्य सन्याय गेषण प्रोपपतम् । निष्कारणं पद दिना मिमामु उपना विराववादूपितानाम्य भीषने । प्रशोएरागनजनामिधात पमासे मातम नेद गरिबिधीयते । मुमा रमगले गमा। एदार तानानार पतिकालायिनः। .

·. "गण्डकौश्च मदानीतंगरावत मे। २३४ सदाचा सदाचा मदानी सहा वायोत शोधाय तथैव मंतकारिणः । पडूराव व पेण्यम्य गूदाणा हादगाडिकम् । (मन् माधुराचारो यम। सहमस्थि संपृश्य सवासा मागमाचीत्। दमागमामा माममंण्यादिनयत:। वि। यथा, ग्रामरितमागर: ३१६ पालभ्य व तनिई गामालभ्यामीचच मावा कम्प्रक्रियाः कुयुः मर्चवर्या ययाक्रममा कात्यायनो जगानसुपरिट पानी माया मरं वणवमिं दुबंसं तथा। तमुहिग्य काव्यमेकोपिष्ट विधामतः । मदाचारी भनि कायमैता मनि मन।। गहाच्छिष्टविएम नपादाहामि विपति सपिण्डीकरण कार्य में तम्य वत्मारामारः। सदाधारवान्, हामिदापारमिष्टः। पपिण्डाननुत्य न पायात परवारिपि। ततः पिवत्वमापने दर्णपोर्णादिभिः समः। चारी। सदाचारयादम्वों .. सायौत देवखानेषु सरोदसरियस च। पौणनन्तस्य कर्सय ययातिमिदगंगम् । मिष्यवः । (यया, मनः । ४११५८) नोधानादी विकालेषु प्रातस्तिष्ठेत कदाचन। पितुरय समुश्यि भूमिकोपादिकच यत् । "म सचमहोनोऽपि यः नालपजनविशिष्ट पोरकीनो तथा स्त्रियाम् कुर्यादयनारय समीता पितरो यान्ति राषमा यहधानोऽनययय गत वर्षापि ओति। देवतापिटमछात्रयन्नमवादिनिन्दकः । यद्यदिष्टनम फिधित् यसाम्य दयितं गई। सदातमा, पुं, (सदा मनः । मदा: . खाखा त मनालापं अध्यतावसोकनात् । तसदगुणवते देयं तदेवाचमिचाना। मिति । ४।२।२३। ति वाको पभोज्याः पतिकापण्डमाारसम्मकुछ टाः पश्येतव्या वयो नियमाभ्यश्च विदुषा मदा। च)विशुः । ति विकास मेष ।। पतितापविहननाय चाण्डालायाधमाय धर्मतो धनमाहार्य यष्टथ्यचापि तितः। इत्यमर (यथा, महिना भुकेगी उवाच। पाचार कुवंती नामा गुफामति राचस। "सायन्तनी तिथिप्रया पात्रानो दिन भवतिः कौसिता भोग्या य एते सूतिकादयः। तत् कर्तव्यमान यत्र गोयं महाजमे । कान्तिं कात्या सदातन्या पोपा थोरामिछामि तत्त्वतो लक्षणामि पर एक्माचरतो शोके पुरुषस्य महे मतः । जिला प्राषय कचुः। धर्मार्थकामसमाप्तिः परहच गोभमा । सदातीया, स्त्री, (सदा तीयं यत्रा): प्राणी आघाव यावच्छपवमागती। एप हे मसः मोखो रहस्सायम उत्तमः । इति मन्दचन्द्रिका करतोया। इति साधनी सतिकत्युको तयोरन विहितम् । वामप्रस्थायमं धर्म ते वयामोऽवधार्यताम्।नीरामप्ददर्शनात् । म सुशोत्युचित काले न नाति च ददाति च। अपत्यमन्तति या प्राजो देवस्य धायतिम्। सदादानः, पं. (सदा दान मदनाउँ यमः। पिटदेवाचनाहीनः स घण्टः परिगीयते। वानप्रस्थायम गच्छेदात्मनः गतिकारपम् । वतः । गणेगा। मत्ताती। प्रति दभार्थे जपते यव सप्यते यन तथा। तयारण्योपभोगेन तपोभिपात्मकर्षणम् । नित्यदाने, की। म परवार्थसुद्युम्यो मार्जारः परिकीर्तितः । भूमी गय्या मनपर्यं पिवदेवातिधिनिया। सदानन्द, , (सदा पानदी यस्य ।) विभये सति वात्तिम ददाति होति च ।, होमस्त्रिसवनसान जावस्कसधारणम् । यथा,- समाहुराणुं सस्या भुशा कपण गध्यति । वन्यले निषेवित्वं वानप्राविधिस्वयम् ॥ "मदागिवः सदाकर्ता समागताना या सभ्यः पचपति समापयेत्। सर्वमहापरित्यागो ब्रहाचर्यममानिता। सदानन्दः मदावर्ता सदावविधिता नामा: कुबट देवास्तस्याप्य विमहिसम्॥ जितेन्द्रियत्वसापासे मकस्मिन् वम चिरम् । इति श्रीपिवयामले पाय तौशरसंगादे स्वधर्म य: समत्सल्य परधी समाचरेत् । पनारम्भस्तथाहार भिक्षा विप्रे प्रनिन्दित । सहस्रनामस्तोत्रम् । सतसादादयुके, वि पनापदिस विडिः परितः परिकीर्यते । पात्मतागं विधेकय तयाघरमावबोधनम् । "भमानन्दे सदानन्दः सदानन्दो भरिकी वेदस्यागी पिढत्यामी गुरुवाधकस्तथा । चतुर्थे घायमे धमा घस्माभिस्तै प्रकीर्तिताः। ममानन्दे निरानन्दो गोमायणमोवधाकदपवितःच्यते। वर्णधर्माणि चान्यानि नियामय नियापर। थपा माले न वेदोऽम्ति म मास्न मैव च प्रतम्। गाईस्था ब्रह्मचर्यच वानप्रस्थ क्यायमाः। सदामतःपं, (सदा नृत्यतीति। नग्नाः कीर्तिताः सहिपामयं विगतिमा | चभियस्यापि गदिता य पापारोमिलस्य खिचनपची। रति मन्दधन्द्रिया। पामार्तामामदाता च दातुय मतिषेधकः । पैखानसत्वं गाईस्थामाश्रमदितयं विमः। नृत्यकारक, वित मरणागते यस्यनाति स चाण्डालाधमो मरः ॥ गाईस्थमुत्तम खेक शूदस्य पदापर सिदानीरवहा, लो, (वस्तीनियर यो वाधः परित्ययः साधुभिर्माधरपि। खामि वर्णायमोवानि धागोन सापयेत् सदानीरस्य 47 ) करतोया गर्दी कामी यय प्रस्थावं मुबा धान्द्रायणे चरन् । यो हापयसि तस्यासो परिकुप्यति भास्करः। मदरनावलो। यो नित्यकीयोहानि कुर्य्यावमितिकस्य । कुपितः कुलमामाय देहरोगविहाईये। सदामौरा, स्त्री. (सदा नीरं यस्याः भुमान तम्स मध्य त बिरापोपोषितो नरः। वर्माण पतते तस्य मरस्य आपदाचर। नदौ।यमरः । गौरीविवारसयये नियम कणो हानिः केवख मतजन्मस । तस्मात् वध मदिसंबजेत करगसितसम्प्रदानतीयमभवत्वात नमितिकोसोदः कर्तव्यो हि कयधन: नहापयशापि तथासमम् । विद्यते पति करतोया अर्थ जात पुने पितः बाम मचेसस्य विधीयते । म: सत्यचापि निज निधर्म थापये एतास मदीरबखता - मते च सर्वबन्धूनामित्या भगवान् भगुः। तम प्रकुप्येत दिवाकरय । नरजसताभितएव सदा सदा । मेसाय सतिल देयं परिईया तगोवजेः । पुलस्य उवाच। इति सदानीरा । तथा च स्मृतिः। अपमाधिपतये वा सप्तम पास्थिसञ्चयम् । इत्येवमुखो मुनिभिः सकेगी "पपादौ कमंटे देवी पाई गहा एषयमाप्पामयमों विधीयते। प्रणम्य तान् मधऋपोमान्।ि सर्धा रहा नमः मोदलेत निया वार्या पास्तु पिष्ठको । जगाम घोलपत्य पुरं सकीय दियोभनयमायुवडिपातरतिषु च। सहधर्ममवेचमायः (यया, महाभारते।३।२०।२७। जापौतमभ्या दगातरमते तथा। रति यौवामनपुराणे १४ पध्यायः ।। पए मौर्ष भरिन् तपाई पतुर्विधम् । पन्धत पा लगपणे या एतन मनत्याय जन्तु गर्भपातिदेवोपूर्ण शासन पौत् । -येषु विशपुराणे १ च ध्याये माय-निरमपूर्ण भवजलपूर्ण पवि मामलामपोरा चनियापो दिननयम्। पुरा पदापारनामाध्याय पांतोषनीयम् । पार्याधसमस्याम् । २२४ । करतोयामुशाश्निो ·. तिताः - मागी 'मटागो वादिस्ट्राधिसमिसनमा रागम: महगार पाहगोल्या) নিনা স্বীয়িী শ্রী মহী- हमायमिप्रपिता।उचित निमंदिगी। तोष गगातहरिदानों सदानीरा महाप्रटन,की,नियम्टा पनि विशालपा उति गामई १.० अध्याय: ॥ जापुर,.(मदा पुरया) मारियमा देश. यि, (दोन म यत्तमान:) निकटः । रशिETRI, मयंदा मयुरे, नित्यमरः गान्धितः । यथा- "काग्य: निम्विनीवशा दामोदामामार्थय । पथा, ममारते । १४:५१२..२२। “मदेगमपेगी नियटे देगवेगायिकी माग दातागे नियमी व वनविध प्रचारिती। 'पपरयोजामयो दादिम्ममयो महान् । इति धाम मविणो नतिनम्तावत् मयागोवा उदाता! रासारपिटप दियायोटर। मनमः, वि, (मन् भृतः।) मायम्। रति राजा प्रवामिपिष्ट्रय प्रात: मयिन एयचा हाभूदिरीष पितोषप्रतिमापवान् । हेमचन्द्रः। (यथा, हरिवंजे । १४८।४४| य विधाकाले च देवयागे तव च। दापन: : मदापुष्पः मदागमफनोदयः। "तद्रदिशा वाचा: प्रयुग्मण महात्मनः । मयागौवं ममाप्यातं दुनिचे याप्य पदये। मालीयः मम्ब भगानां यनयोजममासनः । मा ताः कुमरूपण गोमप्य वयंमस्तया!") डिम्याध्य हवानाच विद्युता पार्थिन। नजनात्या प तायानि प्रामिंग परमामिगाम, (न] की, (मोदम्य ति मद ममिन्) मद्यःगौवं ममाम्यानं मजातिमापे तया घरवा पामरतां प्राप्य नहानि मृत्यस अनी रम् । इत्यमरः (यथा, रगुः। ३।१८। पग्नी ममप्रपतने वीराध्वयाप्यनागके। पुष्पी, मो, (मदा पुष्पं ययाः। टीप।) "न केवल मनि मागधीपतेः बापाच मंन्यम्त मंधागौचविधीयते ।। मार्कएकातिरखमाला: पपि यामुग्मन्त दियोकमामपि उति कीम् उपविभागे २२ अध्याय: । नाप्रमुगः, पं.(मदा प्रसून यण।)गेरितकः। “विगायरो गिनादिपु पाताय विमीयोऽनेन परव। पय मद्यागौचम्। तब विशुः । प्रकः । कुन्दः । इति निर:। कुपादय रतिया । गति यागति निम्न नागी राम रामकपि न प्रतिनां बसे न फनः, , (मदा फनमः ।) कन्धफमः। गम्बरी या प्रापिभिः । पवमादयति पिपामा• मविपा मधे न यारूपां स्वकामपि न गरिमः । उदम्परः। ति मदिमी पिल्पः। युहं पा। मदल विगरजगत्यवमादनपु+ राजासाकारिपां नदिया न देयमतिठा. निजटाधर मगिन् । इति निघपट टीका। १ । १२॥६॥) पियाइयोः पूचं संहत्योः इति। सवियां हाफना,वी, (मदा फलं ययाः ।) विमन्धि-सम् । इति मेदिनी । (मायन्ये पयमाचते नित्यपहातावदानामां मवे पबदाने । कारवः यम् । इति रामनिपटः । यातादविगेपः। प्रापिनो यति । मंग्रामः । इति निघण्ट।। सूपकाराद्याः । पादिपुराणे । जना गुन ति वाली बेगुम रति दंफी येगुन | २ | १०) "सूपकारेण यत् कर्म करणीयं नरेपिह। तिघ भापा । पप्या गुणाः । पथः, [ म्] प्य, ( ममान पनि इति। “मद्यः तदन्यो नेव गोति तस्मादः म सूपता " "मदाफना घिदोपत्री पित्तप्रसादनी। परम्परार्यपम इति । ५१३ । २२। इति फरमपुराये। एकादरी घेव यातकोगुणवत्तरा।" घप्रत्ययः ममानस्य सभावय निपात्यते ।) "कारयः गिस्पिनो पेद्या दासा दाम्याचेव च। उति रामवसमतचापम् । तत्पर्यायः। मपदि सत्यमरः। दातारो नियमी चेव प्रधाविद्या प्रचारिणी। "मदाभद्रा, स्त्री, (मदा भद्रमस्याः ।) गम्भारी-तत्परी तत्काले । ममान हिमवः कुतः क सवितो ततिनम्तायत् सधागोपा उदाहता" हामः । रति रसमाला। कुछ इत्यादिनानिपातः । मधपति मांसेन पादिपुराणे । "दायोगी,न].(सदा म मिन् काले योगी। इति सपदि सुकुलिताधीम् । इयं दम्यादि । 'गित्पिनचित्रकाराद्याः कम्म यत् साधयन्दुत। 'विपतुः । इति विकाशपः॥ इरिमयने मधुरति भरतः। तत् कर्म नान्यो नानाति तस्मात् गहः मांसवर्जनफम्लभागी। यथा,-- सद्यःकतं. की,(सद्यस्तषणात् कृतम् ।)नाम । स्वकम्प्रेरित "मदामुनिः सदायोगी मधुमासस्य धर्मनात् । इति विकाणीपः ॥ तवयफते, वि। दामा दास्यय यत् कम्म कुर्वन्त्यपि च सौलया। निराधीन रुगोलस्त्री विष्णुभताय जायते ॥ सद्यःप्रापकरः, वि, (सद्यतत्तात् प्राणस्य तदन्यो न धमः कत्तुं सेनते गुचयः स्मृताः " इति तिपादितत्त्वम् । वलस्य करः।) सत्क्षणात् वलकारकट्रय्यादि। चिवकरायरूपा: गिस्पिनः। पाद्यपदावेद- हक, [v] वि, (ममान इव दृश्यतामा। यथा, चापये। निनकायाः। गातातपः । ममान ++ "ममानान्ययोति वक्तव्यम्।" "मधोमांस नवावक्ष वाला स्त्री वीरभोजनम्। "मून्यकर्मकरा: गद्रा दासा दास्यस्तथैव च । ३।२।६। इत्यस्य वार्तिकोतया किन् । क्तमुणोदकवि सद्यःप्रापकरापि पट !" साने गरीरसंस्कार ग्रहकर्मण्यदूषिताः।" मयतुषु । ६।३। ८८। इति ममानस्य सद्य:प्राणहरः, वि, (मयः प्रायस्य वदम्य हरः। मतिः । - सः।) तुल्यम् । इत्यमरः ॥ ( यथा, कथा- | तम्घशात घालायुपोनाशकद्रप्यादि । यथा,- "सद्य:स्पृश्यो गभंदासो भनिदासस्वाहा. मरिरमागरे । ३८।८८। "गक मांसं स्त्रियो रहा बालार्कस्तरखं दधि। शुचिः “न त्वया मगन्योऽस्ति वे लोय पिधनुर्धरः प्रभाते मैथुनं निद्रा सद्यःप्राणहरापि षट् । घद्या पपि चिकिरसायामेव । तथा चं स्मृतिः। मदः,,वि, (समान व हायवे इति । समान+ इति चाणक्यम् । "चिकित्सको यत् कुरुते तदन्येन न पाते। दृश+ कमः । समानम्य सादेशः।) सदृगः । मयःगहिः, स्नी,(सद्यस्तसूक्षणात् राशि:)सद्यः | तस्मात् चिकिरसका पर्गे दो भवतिनित्यमः इत्यमरः। (यथा, भागवते । ३।१।२८। गौचम् । यथा,- दातार भावग्यकप्रत्यहं गोभूमिहिरवादि "कपिर मौम्य सुतः सहच . "देशान्तरमृते वाले सद्यायद्यियंती मते।" दान प्रहत्ताः। तेषां तहानं एवं । प्रत्व भास्तेऽसपी रथिनां माधु मायः ") इति गारड़े १०७ अध्याय: । दानच। दासय्यं प्रत्यहं पाने ति यान- म:, वि, (समान पूर्व दृश्यते मो। समान+ सद्यःगोथा, स्त्री, (सद्य:गोयो यस्याः । कपि- यस्कात् । कादाचिकदानकारिषान्त दाने r+फ ! "हमवतपु।" ५।३।८। कछुः । इति शब्दचन्ट्रिको । प्रकान्ते प्रयीचं नास्ति तायत् यावत्त कम्म ति समानस्य सः । ) समः। इत्यमरः ॥ सद्यःशीचं, की, (मद्य एष शौचं गदिः । तत्- कुर्वन्ति इति। हारसताप्य वम् । यथा, रखः।।१५। क्षणाच्छादिः । यथा- ट्रय्यदानेऽपि नागौचम् । य ती. पाकारसंगममा मन्नया समागमः। "शिस्पिन कारवो वेद्या दासीदासाय मृत्यका रायाम् । ra - - ।

·प्रतएव। . " तसि। . त्यवराईन पावित्यमभिधाय नेषां याद "एतम्मे संपर्य सर्व व महसि वे प्रभो। iठियावाश्यस्य भिवाय-प्रस्थितस्य ।" "नवनीतं पुनः सपकं वासकुमारं मधुर समानधर्मयुहार। (यदा मतःUR | "सनातिजानन्तरजाः पदसताfir सदाःगो सद्योना सधम्मा पूर्व सास्थितं द्रश्य दीयमान न दुर्थात " "मद्यःगीच ममात्यात दुर्भिय वायुपाये। "मनानाविषयुन बापावर इति डिम्बाहयतामा विद्युता पार्थिन। प्रीयता देवदेवोस मोशातः पादिपुराणे। मद्यागी समाश्या मापादिमरणे तयाति मात्र गिरतुदमौनते २४ "निहले कहीमादी माधणादिषु भोजने। उपनवे राजविाये। पीपमनिकात्यन्तमरक. मद्योजाताय नमः । ति . गडीतनियम स्यापि न स्यादन्यस्य कम्पचिता पोड़ने च मध गोषमुताम् । तथा च परागरा बानमन्तः। ति". निमन्वितेषु विप्रेषु प्रारथाहकर्मणि। "उपसर्गमते चैव सयामी विधीयते।" पवित निमन्त्रणादि विप्रस्य स्वाध्यायारितस्य । मधोमानी (न), (यो ममतोता, देहे पिव' तिष्ठन नागौचं विद्यते कथित "पापद्यपि च कटायां मवामी विधीयते। पिनिः) सर्षक: होजातका माजापत्यादिक ममा रोमयागमपेषु रति यामपस्कायरने निमाणूसपापि- गन्दपन्द्रिका। समाषु सम्पूर्णार्थमवश्यं मयां माथा | प्रतिमिरोपसर्गिकात्यामरकपोडायो सयमदुः, नि. (मीदति गच्यतीति। भोजयितया इति रीतनियमो यस्तस्या-सोपं विधीयते इन्वतम् । उपसर्गव विवि- दामियदमदोकाश यौपेऽन्यकुलजातानामपि भन्नानानां दोपा- धोत्पातः । तथा च गर्गसंहिताबाईम्प्रत्ययोः।।) गमनकर्ता। ति भावः । कस्यचिहावभोकोरित्ययः । एवं प्रारम्भ "पहिलोभादसत्यादवा मातियादवांग्य- सहसथा, ६, प्रामः । पिकचिदित्यनेन दासभोशोरगौचामावः। धर्मतः। प्रत्ययेन निष्पनः । इति तथा च विष्णः। नरापचारावियतमुपसर्गः प्रवर्तते। वमधातोरयमत्वये संवमथाति। "वतयशविवाहेषु याद्दे होमेऽर्थ ने जपे। प्रतीऽपचारावियतमपवर्जन्ति देवताः। मुद्यां नियादितम्। 'भारखे'सूतक म स्यादनारब्धेत भूतकम् ॥ ताः सृजन्त्यमुतांस्ताहियनामसभूमिजान्। सत, की, (मत उत्तम्।) साधुखभाव। इतित एव विविधा लोके उत्पाता देवनिम्मिताः। रिवम्। इति जटाधर पराग। विचरन्ति विनागाय रूपैः सम्भावयन्ति : सरितमागरे । १। २२०॥ "दीक्षितेष्वभिषिक्षषु प्रततीर्थपरषु च । यद्यप्युपसर्गः सा तो रोगभेदोपनपयोरपोति तपोदानप्रसप्तोषु नाशौचं मतसूतके । विश्वकोपादुपसर्गस्योमयवारवत्वं सयाप्यव प्राण्यालारवती वापीमिय सरिराज यजमानां सोमयागादीचणीयष्टौ सतायां मुनिप्रयुलावेनान्तरहखात् विविधोत्पाताल- दौक्षितत्वं भवति तेन दीक्षणीयष्टुत्तरकालं | कोपसर्गो एधते न त रोगविशेषामक इति। तदयु नि । यथा- "यजमानस्य यत् कर्म तत्राशौचं नास्ति । एतेनोपसृजन्तीति व्युत्पत्तया देशाभ्यातर एव | "मासमनसयोसस्तु सहासीत पदार अभिषितोष चचियनृपतिषु । तीयें गङ्गादि। यावदर्तते तावकात मरण एव सदा यो यति सहा सममिको शिपयामिपि इस्ते। गुरुरिति कश्चित् ॥ कालमाधवीये कूर्मपुरा- र्भावे वणपरम्परया मरणे सति खजात्युता. पम्। गौचमेवेति वाइमिति दर्शनम् तिसारप्रदौपा सहतिभाक्, [] चि.. • "काम्योपवासे प्रकान्त पन्तरा मृतसूतके । इति वाचस्पतिमियो हेयम् । दिजर्नाधायः भनशिप ।) सह तिविभिटः ३० सत काम्यत्रतं कुर्यात् दानाविवर्जितम्भापादीत्यादिशब्देनाभिधारस्तस्य पापम् । वल्याम् । सब दानार्थ में स्वयं वर्जयेत् भन्यहोरात | ब्रह्माकूर्मपुरणाभ्यां यवानपहनस्याचीचा. “पयाशिनां चीलवतो नरायां कारयेत् । तथा च मत्स्यपुराणम् । भाव उत: स बुद्धिपूर्वकहनने बोदव्यः । ममादन सत्तिभाजां विजितेन्ट्रियाताम्। "गर्भिणी सूतिका नल कुमारी च रजखसा। हते त्वशौचायस्य व पन्यथा मरीचिवचनं एवंविधानामिदमायुरन .: यदागदा सदान्य न कारयेत् क्रियते सदा॥ निर्विषयं स्यात् । यया,- चित्यं सदा मुनिप्रदा" पवासाचरणे गर्भादिपीडासम्भावनायां नता] विषमस्त्रसापदाहितिर्यगवानयघातिनाम् भोजनं कुर्यात् । चतुहश्या क्रिया कार्या अन्य पान्त विहिता सधभचारिणी, स्त्री, (सहधर्मी परतीतिक "पासवमहास्य देव फमिपातः। विपादिशाहचर्यात् मानपतधातोऽस्या-णिनिः । वोपमलनस्या पनभ्यासेन रोगाणां किमि मतमुच्यताम् स्तोति मतीयते । यचान ये दे माधणेहता | सस्य भाभार्था । यथा-- इति नारदप्रशानन्तरम् । इति धाराषीयं साधकत्वेनीमन्यस्त बार-चारिणी पनी नाया परियो "उपवासययवाना न भोजनमिप्यते।" विवेके तचिन्त्यम्। • इति मनपुराण पखरप्रतिवधनात् । "महापाकिनी ये च पतितास्ते उदाता (यथा, महाभारते || सयमका सहारा पूलादिकं कारयेत् । कायिक्रमपनामादि सदा महिकाले खयं निषेधात् । भावालः। सधर्मचारिषीकामना चेतिपा- कियते । मतिपरिभाषापामय वमा विणा दुर्मिरे राष्ट्रभम्पात गलगोगनपातिते। मधम्मा, [न]लि, (समानो धर्मो यस्य । ...शालिकमायो एहोतय पुरा यदि। पतितेनशन विदेगस् मियो न च । दनिच केवतात्।" ५।४।११ स्तके मृतके चेष पतं तव दुथति।" नागौचमित्यर्थः।रति शतित्वम् । यतकाम्यापमानित्यानावधानामना-सास्का, नि, (सद्यःकायतीति के क) समान महल सम्पः पापा खानामवियत कातण्यता नायोपमित्या नूतनम्। इति मन्दः। (यथा, सहत। साधारसायो सवर्थः पविभा सत्ती मनपुरापम्। ०४५ प्रदिवस चारिबियपस । पन्यस्य पर्या मिति ।) "अमिषः। पयोचिमिषापाले दोपाभावः। मधीवात, पुं. (सबसपात् नातः)वसः। तिरसताभनयाको इति मन्द्रिका मिः। यथा- 'ति মি মায়াময় . रुद्रापाना समायः सपना ·- - - - सनत्कु गोली, (म मा पमीनि। मन ए, पापानिहानि मदचन्द्रिका पादयोगविज्ञानं समुवान प्रजापनि भगोमपालना। ५ १ २ १ १३२ मि (मनराकुमारः। मनकामनन्दनः। मगासनः। कययिपामि से मांध्यं यदि पुति में वधः। : । “बोपमजनम् ।।१।२६ इति दाने, मो. प्रणिते, बियया, भागय । लोपि करपे तब शानं मांयसो भयो म:) मायो । यथा- पितामहरच: त्या माध्यः प्राइ तपोधन। पामिगोपटी याचिरपरायमग्निणी। "तम सपो विविधमोकमिसया म मत्यं पितय पुनो देव योगं बदस माम्। | मारी पापिहिती दिली यहा पादौ मनात् म्यसपन: स चतुःमनोभूतमुवाच महायोगी मातापितरी यदि। "महरि: पराममोऽभूत् । मनत्कुमारःममकः दायेने च ततः मनुदायादो मामि पुचका में, 1 दि(मह धोऽस्पति। मनन्दनः मातम इति पवार: मनगदा मनाक मार प्रोवाच दायादपरिकल्पना । मांगोनयनाद ।" ५१२ । १२ । इति नाग्नि पम्य मः । कम्भूतात् सतपसः मनात येषां हि मयता मोहा तान् मे प्याप्यातुमईमिर *योपमा नय। रति अडिता यदा मतपमा मनात टानात् तदनं माध्यमुम्येन याय इत्ता पितामह 'मः।) ममानधनापारीया, ममपंपादिय: मनु दाने।" इतितहीबायां पार प्रहस्य मगवान् गृपा बत्ने ति नारद ! " शूनां समनोऽन्यवां ममाोय मधर्मि- श्रीधरमामी) इति यामने ५७/५८ध्यायो। पाम् । मनकः , विष्णुपारिषभेटारति गरमा-मच पहायनययम्कः चूड़ादिमंस्कारयेद- इत्यमरः पनी म त अप्रपयतुष्पपान्तर्गतविधि मण्याविहीनय। यया,- १t, सी, (धयेन मा भर पर्गमाना) यया, " त्वा स्त्रयो राजा रवभूषणभूषिताम् । पत्यतिका । तत्पर्यायः । मभका र पति- EET पापीयमी राष्टिं नात्मानं वामपन । शीला कन्यका रम्यां नारदाय ददी सुदा । १३ मनाया ४। रति जटाधरः । पप्या भगवानपूरीन मनमान्यांततोसत्रम् ॥ पहीत्वा । सभायं तं पुचंधाता मुदाचितः । यथा,- मनकर मनन्द मनातनमयात्ममः। प्रययी प्रान्तोकश्च देवेन्द्र निभिः सह । तुः गपगं मीणां परो धर्मो मायया। मनत्कुमार मुनीन् निळयानुईरतमः । समाजगाम नग्नय प्रचलन मद्धतेजमा। पन्नास कम्पावः प्रजानादानुपोषणम् । तानु पभापे स्वभः पुमान् प्रजाः सात पुधकाः मनत्क मारो भगवान् माचाच वालको यथा । पानी दुर्भगो सदो लड़ो रोग्यधनोऽपि वा। तमोघमाणो वामदेवपरायपा" मुष्टः पृथ्वच वयसा ययेवं पञ्चायनः । न: योभिनंदातप्यो लोकेपभिरपातको इति श्रीभागवते ३ स्कन्ध १२ अध्याय: पड़ोऽनुपयोतय वेदमन्ध्याविहीनकः । इति योभागवते १० स्कन्धे २८ अध्याय तथ्य घामस्थान सननोकः। इति कागौपणमा कति मन्नं लपति यस्य नारायणो गुरुः। :, , पग्निः । इति चिकाइशेषः । मनत्, पुं, मनाति विकागेपगदरना-अनन्तकालकम्पच चालमिव विभिः सह । ::. [म] पुं. (महरी रति । म+सईया वयात देवानामधीगो शानिनाच गुरोर्गुरुः । ०२१११४।तिमिन् धयान्तादेगा।) मनत्य मर्षदात्यमरटोकाया रामाययः । पाराचा नारदस्त भ्रातरख मतां वरम् । मः । इति मिदान्तकौमुदामुपादिति: मनत्कुमार:.पु. (मनतो ब्रह्मणः कुमारः) महसा पिरसा भूमी दण्डवत् प्रपनाम तम् । ची, स्त्री, (मद पति या मा। पह+ ब्रह्मणः पुचः । तत्पर्यायः । वैधानः २ इत्य-उवाच नारदं पालः प्रहस्य परमाकम् ॥" लिगादिना किन् । मस्य मभिः । पक्षत-मरः ॥ धातकिः । इति भरतः धाति ब्रह्मवैवत्ते चौकपरजन्मपरहे१२८ अध्यायः पमंग्यानं इतिडी । पच प्रत्यकारतोपः। पधः ४ वेधायः ५। इति गप्दरत्नावली जिनमते हादसमावभीमान्तर्गतमा मोमभेदः विति, दीर्घः । ) सप्ली। इति चन्द्रः । तत्रामव्युत्पत्तिर्यया। मनत् अद्रा तस्य कुमारः इति हेमचन्द्रः । यया, महिः।। सनत्कुमारा। सदियकुमारम्तन सनत्कुमारी मनन्दः पुत्रध्यायः पुचचतध्यान्तर्गतपुचविशेषः नामोमिविया वनांमधीचों बनुमकिकाम्। वापीति स्वामिमतम् । इति भरतः ॥ तवाम-म तु जनलोकवासी । इति काशीखण्डम् ।। मायामम्त काकुतस्यः चये नेमं सुदुर्लभम् कारणम् । यथा,- म एव टिव्यमनुष्यः । प्रम्य तवं निवीतिना रड [चानि, (मद प्रचतोति ! पक्ष गतौ+ "यथोपवस्तथैवाई कुमार इति विदि मानमत्यमुसेन प्राजापत्यतीधन मागमेन कर्त्तव्यम् लिगादिना फिन् । सदस्य सभिः।) माचरः तस्मात् सनत्कुमारति नामतन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ तदितरण उदाउन कत्र्तव्यम् । यथा दमः। त्यमरः ॥ (यथा, भागवते । २०४०। इति महाभारत हरिबंध: (1) प्रादेशमानमुत्य सलिल प्रामुखः सुरान्। "मध्य ड, नियम्य यतयो यमकहति । म च धम्मस्वीरसेन पहिसायां नात: पथात् उदलनुप्यास्तृप्येत पितॄन दक्षियतस्तथा । জ: ধ্বষি নিবনিনি: * ब्रहाणो दत्तपुधः । अयं साध्यगमः । यया, अस्तु तर्पयवान् मनुष्यान् कुममध्यतः। म्यक् । यथा, तवैव । ४ । २७।१। श्रीनारद उवाच। पितृस्नु कुगमूसाप्रे विधिः कौगो ययाक्रमम् । पत्य पुरस्तनं मधुम्वामानीय विभ्रमः। "कोऽयं सनत्कुमारति ययोनं प्रद्रयान्वयम्। तापवौती देयेभ्यो निवौती च भवेत्ततः । रचनी महाराज रमे रमयती पतिम् ॥") तयापि तेन गदितं वद मामनुपूर्वतः । मनुवांस्तर्पयेत्या ऋपिपुचानृपींस्तथा । . पुं, व्याकरणीयप्रत्यय विशेषः। तबसूवादि पुनस्य उवाच। सनकय सनन्दय रतीयय मनातनः। गया। सविधायाम् । धोः परः मन् स्यादि धम्मस्य भाय्याहिंसारया तस्यां पुत्रचतुष्टयम् । कपिशामुरियैव पोटुः पञ्चनिस्तथा । घायाम् । मत्त मिति निधयति । इति सम्प्राप्त मुनिशाईल योगशास्त्रविचारकम् । मयं न सिमायान्तु महनाम्बुना पदा।" मुग्धवोधव्याकरण सनन्तपाद: ५ प्रवर्मक-व्ये ठः सनक माराऽभूत् द्वितीया सनातनः। अनेनालिइयम यथा, चिनान्तलिङ्गमदरूपोऽस्येवम् । तदुदारतीयः सनको नाम चतुर्थय सनन्दनः । “एकैकमननि देवा हो हो त मनकादयः । हरणम् । यथा सांस्यवत्तारमपरं कपिल वोदमामरिम्। प्रहन्ति पितरस्त्री मीन स्त्रियस्व कैकमन. "रामं नमति सानन्दं धम्मानभिनिविश्न सन् ॥ या पश्चशिखं येष्टं योगयु तपोनिधिम् । लिम्।" इति तत्रैव कारकपादः मानयोगं न दायांमोऽपिकनीयमामा परिशिष्ट प्रकागतं सामवेदीयपत्रिंगद- निः, पु, स्त्री, इम्तिकास्फालः यया । कर्णा-भानमा महायोगं कपिलादिन चारदत् बाप्रपम् । मनुष्याणामपा दिन या प्रती. स्काले मनः सनी । इति शदरनावली सनक मारयाभ्य त्य बद्धा कमचोहवम् । चीति । तथा च ज्योतिटोमे यूयते । पारी v. - - , । - 60 ·समः। ध्यापकान्धकारः। त्यमा - . . । - भयाय सान्द्रतममन्तमसम् देशमशन fRCोमनशामकाजी, (Mfr) #init. Mirm ब्दोचोमा परमामुको मनमा दुई। नमामो fimir, मा शिरपुरा बमोहानि.- गिlilar "माधापन तीन मनु महामना प्रोतामा mirmirrorer. INE मनंत समंदामेर सिमानामा uret सनी, मी. (मनल पम पममा। Tirirनियम ( HI) पाककति होप) पतनपतिपदा ज्यमा खारली. मिपाच मिला। Tirai जनपूर्वको, (मनम् एवम् । पतिसम्भदारिया निवासाकसिंगामा मना ... साधनशाले मरण पूर्व कामानि भनी:FARATHI (पा.भी. ददाति एवं पाप मापनमा निगमले पानी'. शासष्यादिमूपिततिनो पयप। ET दायमादिशामाता पिता शिकिरोति भूमामा मामातोपETINपादिर। पन दुपदाने लप्प पम्। सनो पाया पत्रिोमारामाम् । मरममा सांदि बात परे। मप मिनिममायासी. (माज मा भाना) जोग. का कोप कापारतियपाते विधा. मगा। NिE. (मायोमिनोमinोगा। पा,मामा २५.मनाप्रमोfrir *कापासपपोतं वा विमोहन विहर। "पको सनायामातामा समसूदमयं रामो वयसाविबमोति' पिपानामवि दूरदगम्। मनको. (गम् + + इति मनुमचमात् पपिरकमपितायत त्य मभिनिमितमाम सायी नियोगमार।) माटोकायो भरत. पामा मयं मोमगा।) HTER.faमाता सना, प, नित्यम् । त्यमय (यया, नमेटे। मनाभि.पं.(समानी नाभिर्गाप्रमोहिमनताभ्याम.. (मनर या मनात 1५1८. नपतति ममानयरतरायामः । पया। "सना पुरापम म्याराता) समपितामाता यमरमदिती याम तिरिमयोगः । सनातव्य, निस्वारस्यमरटीकायर्या रामायमा (गया, मः।।०२। मति.सो. (मम् +n+fay. (चिरात् । यथा, काम्बे। 13.11 "पपोखमेव कनिममामा)'यमरः । (प्यार "मनादेव सरसे बात उमः।' समामिः, वि.(पमानो मामिलामा -nira "मनादेव निरादेव जात उत्पनः । रति नद | मा) तस्य । ति मदिनीra(बयामरितमाम।। भाई सायणः) विरनिनस साय. पदावासी। "सत्युला नामस्तोवा मनाम', 'गीमाप्रमः।तिमदन्द्रिमायारताचापि मम शन्या मोर सनातनः, (टना मयः । सायधिमा (समानं नाम यस्य । समानामयु, तिलार: (घा, भागने मग रति ११२३ तिमोतर (यया, परिदये।५।१४। "अदधात् यन्त्रमन्तव्ये ) विशुःमिका अदापितृपामतिथि! | " तास जनयामास पुनिशा मनामशान् । पामराभः । पुनः। पन्या पति ईमचन्द्रः। दिप्यमनुषः । अस्य प्रमाणं दम पुमान मसालासो तश्प्युये तान् सद) (पा, मतिः । सनन्दसन्देष्टयम् । स पनपः पुचः। मनिः,, (स+"पनियोति डा. PIERRE) पूनादामना, वि. (मम् ++ "मननइमारोधमय सनवर सनातनः। सिहानकोमुखामुनादिभिः यया शबद तायः। समा सनन्दवापि सूर्यष यन्य वा वामपसताः।..।११। विषपान यह केवाये मयुष्यः। "तंसपते पनयतं धनानि 'रति प्राप्रबंया प्रतिष १ अध्यायः "सनयोधनस्य दानानि सचन्ते सरतति युखः । यथा- सहजसोषवासी। रति कामोठण्डमाथे प्रायः।) वभिपुरापमते तु नपोसोकस्य इति मैदः । सनिः, स्त्री, (मन+"पनिकथनीति । यथा "पादिचदादीमजयानुन सिंहासनं तव सपादपीठम् । बेशवराति मस्यपुराणम् । ४।१४ातिपय पणाइत्यमरः। सनातनानि,(मनाभः सायधिरमिति व बुक्षी गुर्थादेः सत्कारपृष्य के वरिद नियोजनम् । सन्तप्तधामीकावलगुरम त।) नित्यम् । समरः । सनिवसः। तच हे गुरोपमा कर्भ कुर्घि स्यादिकपम्। विभागविन्यस्तमान पति विक्षः (यथा, मः। ॥८॥ सायते दीयते पुष्पादिकमम सनिः पन दुबसन्तमस. सी. (समन्तात् नमः। "प्रपोऽनुपस्कृतः मोसो योधधम्मः सनातनः। दाने माधोति पायोषादीति सनोति पद पमामातलियोन रने च। अन्वेषणादिवदध्ये षणा। रति भरतः। रिपून ) दिक् । इति मन्दमाता। माधे।।२। मनातमतमः, पं.(पवमेषामतिश्येन सनातनः। सनितः, वि, प्रतिपयः । इति हेमचन्द्रः। तमा विधुः। रति महाभारते सम्म सनिष्ठीवं की. (निष्ठीयेन सह या मानम् ।) “অধর্য জানামম सामनामसोने। १३।१४।१० यथा, - धूषितः । भूपायितः । दून ताति पदावाली . रतिभाशा। सनिधिम् । इत्यमरटीवायां भरतः । मोषः । यथा, ·- पुरः ॥") इति हेमचन्द्रः॥ मनानि सन्दंशः सन्दिग्धा 'ममावि दिनोदयौ दयाधन मन्तापः, पं; (मं++घ ।) पग्निनः मन्दंगी पोड़गाइली भवतम्बरमांमगिराखायु- बदहिमग्न यदि वेय मे मनः । तापः । तत्पर्याय:। मंज्यरः २ । इत्यमरः ॥ गतगन्यावरणामुपदिश्यते ।" ) শিমলয় বলা যায় ताप: प्रोपः Sणा !! इमिराजनिघगदः मन्दगिका, मदी, (मन्दगतीयेति । मं+देश+ विधि वाचक तवागमः कपा" सम्यक् सापन। (यथा, कथामरिसागर। गबुन् । टापि यत उलम्।) मुचुटी । मोडासी रतनपधेर्ग: १५।७५1 रति चिमूटा इतिच मापातीयन्त्र विशेषः शी, (मनापंथति रन्ट्रियाणीसि। +| "जग्मना घरसम्तापपीड़ागादमयाप मा।" कातारितिभाषा। इति मेदिनी ॥ +दिय+1) दापादादिमणर्युरो- दुःणम् । यथा, भागयते । । । १४।४।। मन्दर्भः, पुं. (मं+हभ ग्रन्यने + घ) रचना। गर्करामालापूर्णमध्वाच्य-समिलितम्। “दासीनां कोऽनुमतापः स्वामिनः परि इति हलायुधः । (यया, पायोमतगत्याम् । रामनिपरायगिकारके, वि । यथा, चयया। "पुण्यो महामानमः पभोएवं सम्धमानानां दाम्या दामीय दुर्भगा: "कथिममरसिंहनादः सरानुवादः सुधैक- सर्पयो गाकमदा परप्यः । मन्नापन:, पुं. (सन्तापयतीति । मं+तप+ मंवादः। बस्वाल सोकसितये राजा पिच् + स्युः।) कामदेवस्य पञ्चयाणान्तर्गत- विक्षदिनोदकन्दः मन्दीऽयं मया दृष्टः।") यद्याधर वहिरभिमपीसः।" यापयिषः। ति विकाठीपः ॥ मम्यक् प्रबन्धः। इति विकागड़गेपः॥ अन्यनम् । रतिभाहकाये । सर्ग: तापकारके वि । (यथा, भागवते । १.२६॥ यथा,- न,(मन्तनोति विस्तारयति पपपुष्पादी- "दिया ने निहतः पापो लोकसन्तापनी. "सन्दर्भी रमना गुम्फः यन्यनं ग्रन्यनं समा:!" । मम् +तम विस्तार "तनोसरप- नम् ।।१। १४. । इत्यस्य बार्सि- मन्तापितः, वि, (मं+तप+ पिच+:। तम्य लक्षणं यथा- या पा) कस्पाक्षः। (संतन्यते इति। अधादिना यान्तः । इत्यमर-भरती ॥ पश्य } "गूदार्थस्य प्रकागय मारोक्तिः येष्ठता तया । +घम्।) पंगः । इत्यमरः ॥ विसारा पर्याय: मन्तगदे द्रष्टयः ।। नानार्थयत्त्व वेद्यत्वं सन्दर्भ: कप्यते बुधैः स, महाभारते ।।१.३।१०। मन्तिः,स्त्री, (मनु दाने+प्ति । "मनः शिघि इति रूपसनातनगोस्वामिरुतयीभागवतीय- पोरगपादयापत्यं सन्तानाय कुलस्य नः । लोपचाप्यान्यतरस्याम्।" ।। ४।४५॥ इति पटसन्दर्भस्य प्रथममन्दर्भकारिका ॥ योगात् महावाको धो कर्तुमिधाईमि.) नलोपाभाय:। ) दानम्। अयमानम् । इत्य- सन्दर्गन, सी, (मं+देश+ ल्युट् ।) सम्यक्- त्यम् । इति मेदिनी । (यथा. मनुः ५८ मरे मातिगटीफायां नीलकण्ठः ॥ सतिय प्रकारेण दनम् । यथा, बराहा सपिडादासिया सम्यक् निरामया सासिय मतिमाती। मनोरागिपि तिगन्तस्य | "सन्दर्शनार्थममाया नदीपुलिनसंस्थितः । सिताधिगन्तव्या मन्तानस्य परिक्षये ॥") एती निपायी। पचे सनुतात इति वाक्ये स च येग्यस्तपस्तेपे देवीसून पर नपन् ।" दिकपर्यायः । तुक १ तोकम् २ तनयः ३ तिकिटते ववरिति मनिषेधे यनतनेत्यत्र इति मार्कण्डेय पुराणे देवीमाहात्माम् ।। इम ४ तक्म ५ शेषः पत्र. ७ गयः ८ ला: तिकिवर्जनात् नलोपाभावे सन्तिः। इति । (सं+दृश+णिच् + ल्युट्। कारितदर्शनम् । अपत्यम् १० यः ११ सूनुः१२ नपात् १३ मुग्धवीधटीकायां दुर्गादासः ॥ सन्तिशब्दो यथा, महाभारते। १।२ । १८० । 11१४ यौनम् १५॥ इति पञ्चदशापत्य निर्विमगरात् पसल भाये इत्यस्मात् अन्ति- "अस्तसन्दर्शदारम्भी धोरानस्य सन्निधौ ॥") मानि। ति वेदनिधष्ठी। २।२॥ (पस्त- प्रत्ययेन निप्पनः । यथा,- सन्दानं, लो, (सं+दा+त्युद।) दाम । इत्य- शेपे, की। यथा, महाभारत 11८18.1"सन्ति रम्या जनपदा बनाः परितः कुरुन्।" मरः ॥ सम्यग्दानञ्च । उन्तानकं धोरमास्यमोदकमाष्टमम् । इति महाभारते विराटपर्व ॥ मन्दानः, पुं, गजस्याठीवतोरधोभागः । इति नर्विधाः सर्व एव मरणं यान्ति मानवा: मन्तुष्टः, वि, (सं+ तप+: 1) सन्तोषयुक्तः। विकाण्डशेयः ॥ जानिका, स्त्री, (सन्तानो विस्तारीऽस्त्यस्या यया,- सन्दानिका. स्त्री, परिवदिरः। इति राज- ति। सन्तान+ठन्।) जीरमरः । मकंट: "गध्वममराः सर्वे ग्टहीत्वा स्त्रमालयम् निघण्ट: लकः । छुरिकाफलम् । फेनः । इति हारा- | सन्तुटा वरमस्माकं दत्त्वे दानी सुपूजिताः॥" सन्दानितः,वि,(सन्दान जातमस्येति। सन्दान। ली। प्राद्यस्य गुणाः। इति छन्दोगहपोत्सर्गतत्त्वम् ॥ इतन् ।) वद्धः । इत्यमरः ॥ न्तानिकागुरुः गीता या पिज्ञासपातनित सन्तोपः, पं. (+तुप+घञ्।) सन्तुष्टिः। तत्-सन्दानिनी, स्त्री, गोग्टहम् । इति हेमचन्द्रः ।। इति राजनिघण्टः पर्यायः। तिः २ स्वास्थ्यम् । पति हेम. गोयालि इति भाषा ॥ मष्टावविशेषः । सरभाना इति भापा । सत् चन्द्रः॥ (यथा, हितोपदेशे। सन्दाकः पुं. (सं+दु+ "समि युहृदुवः । ३ ॥ रणप्रकारो गया। दुग्ध सरावचतुष्टयं गर्म- “सन्तोपायतळमानां यत् सुखं गान्तचेतसाम् | ३।२३ । इति धन् ।) पलायनम् । इत्यमरः। मिरावपरिमिताहत भरावपादकच ग्टहीत्व कुतस्तहनतुधानामित तप धावताम् ॥') सन्दाहः पुं. (सं+ दह+घञ्।) मुखंताल्चोष्ठ- दुग्धे पावर्तनेन धनीभूत उच्य स्थित मन्यान-सन्देशः,पुं.(सन्दयतीति। सं+दन्ग+अच्।) दाहः। इति राजनिघण्टः ॥ इण्डेन मथनेन बहुतरफेनो भविषति। तत्फेन कामुखः । इति हेमचन्द्रः । साड़ाम्रो इति दिग्धः, त्रि, (सं+दिE+ 1) सन्देशयुक्तः । द्वितदुग्धस्य ततामारपरिरक्षणात् सरो भाषा (यघा, मार्कण्डेये । २४ । ६३ । मायते। तं सरमण चतुष्कोणाससि निर्माय "निपातितानां भूपृष्ठे उहत्याक्षि निरीचताम् न तावत् सन्दिग्धसाध्वधर्मात्व पचत्वमिति प्रतेन भृष्टा एकतारवय गरसेमग्न कुर्यात् सन्देशः पश्न मध्यन्ते नराम्यमुखात्ततः ॥ पक्षतामूलम् ॥" किन्तु तपाधिकषयं न रखेत् । इति पाक- वैधयाटोशयन्त विशेषः । यथा, सुश्रुते || सन्दिग्धमतिः, वि, सन्देहविषयीभूतबुद्धियुक्तः । जिम्बरः ॥ (जालकरन होयया, सुतारा "तन मनागरीरावाधकराणि शल्यानि तेषा- सन्दिग्धा मतिर्यस्य इति बहुव्रीहिसमास- 'भत कई अणमन्धनद्रव्याण्युपदेष्यामः । तदः माहरणोपायो यन्त्राणि तानि पट्पकाराणि निष्यनः ।। प्रया धीमकार्पास.. विदलरज तूलफल तयथा। स्वस्तिकयन्वाणि सन्दंशयन्वाणि। सन्दिग्धाधः,पं: (मन्दिग्धोऽर्थः ।) सन्देहविषयी- सन्तानिकातीक्षानीति॥") * सन्दंशयन्ने । सनिग्रहोनिप्रय । भूताः। (सन्दिग्धोऽयों यस्य । तदिगिटेनिश , । - यथा ·सन्धानं : इत्यमरः मम्मानित, वि, मधानविमिटः । साहितः। प्रयचापि प्रतीकारी राम ममंतिममानस मथानो.सी. (मधीत यष्यामितिमं+था+पाश्योधिमुख्य नुमाया पारम्। मन पनि यतिभाशापमन्यमतुमधानमामा । म frri मदादरममाप्तिपरिभवोरिति दिदि पिपरिवाय' परिया मुगमारकोनानुदामाथि मम्मदपरवान्नमवा. विधि मंत्र सन्धिः सन्धिः मन्दितनि,(i+दी पाने+वहः। पर्यायः पभिषा इत्यमरः । मधानी३ / पापत्रः सन्धिमान विदधातु मामा मन्धिका ति गदीवावती मधीयते मन्दिरको, (मं+ दिग+:1) वाता। इनि मधान वंगाइरफलादीन् बहुकाले सन्धाय, ) ये च देवेनोपहता राष्ट्र देशा दुरंग मदरसायनीकापते, वि। यत् कियते इति भरत: । मानम् । इति दहयो रिपो येषां तेषां सन्निोि। मनिटाय... (मन्दिरोर्यो यश) मन्देश- मेदिनी । (यया. कुमारे।।।२०। टुम्मनो भित्रमन्त्र नोधारणार साइति केचित् । "मुखेन मा पप्रमुगन्धिना नियि एतः सचिन कुर्चीत विशाल मन्दिहान.वि.(मं+दिश+मानघ। मन्दिवः । प्रवेपमानाधरपवगोमिना। मन्धि शिताः यथा, बटाधरा तुपारराष्टिचतपप्रमम्पदा इति भोजराजतविकता।। "मदिनः मांगयिका मंगयापवमानमः।" मरोसमन्धानमिवाकरोदपाम् ।। पोडाविधमन्धियंया, मन्दी, सो, पाा। यया। निपंद्या पहिला कानिशम् । इति स्नायुधः । मदिरा। पं. "बनौयमाभियुद्धस्तु पो नायर मन्दो। रति विज्ञानकोपः । दंगः। सौराष्ट्रम्। इति राजनिर्धष्टः। भन्दोग्य, , मनिपारमः। इति मद- धनुपि दारयोजनम् । यथा,- कपास उपहारव २सताना "मदातमधामं प्रतिमहर मायकम् । म. (मं+दिग+घञ्।) संपादः! पातवाणाय वः गम्तन प्रामनागमि।" उपन्यार: प्रतीकार। संयोग, निदानाव। (यथा, मघट्री ।। इत्यभिधानमकुम्तमायाम् .. "मगर धनपतिकोधविपितम्य अन्य पणम् । इति लोकप्रसिहम् । (मन्धिः। प्रष्टनर पादिर.पामादिर! मनपा ने वनिरनका नाम यधेगावाम"), यया महामारते। ।।१।३३। समामायामिटावविषय। "एवं कृते तु मधाने इन प्रमुदितोऽभवत् । परिक्रय-१३ मतयोधिनमा मागम []मी. (मदंग पर पाक ।) | यस: ममभवचापि गको मन्वितः ।) मादः पर्याय: । वाचिकम् । स्यमा मन्दधातोति । मं+धा + स्यः । धारक, वि। म्कन्धोपर्नयः १६ मन्धिष मगर,.(milai +प । मन्द-यया, सुने ।१।४५॥ अति पोडगवं प्राइममिबिगिर Ci) दूतः। प्रथमः। (यया, "मधु त मधुरं कपायानरमं ..हवं मन्धान तपासणानि। यथा- गोधन रोपणमिति ।") "कपानमधिनियः कवन भर " मगरगत विगापतिः । मथानिका, मी. (मन्धानमभ्यस्या इति मन्धान मम्पदानावति य उपहार नमानि मांगता किोयताम्।)+पावावगेप II मतानमा यो दारिबादानी Mira (म मंशदं रतौति । भाषा। तकरणप्रकारको यया। अपामा मस्तुि माता मन्धिनबीन . फनानि विगति गतिका गरायोडीकभाग- याप्रदायाममाणतु ममानाचे प्रयोग पा.(म +fer+) एकर्मिक-मिता मरिच तीनकइयं सवनं घसीमक मम्मतो का. HिITTHIHITRA TImeseमाधवायं मला मामी नारायः। मिचिकितमा २ तोम नागरमस्तक मैकतीनकं वगोरकं तथान्य : मधिगर्न: भारत यमः । (यया, तोमक तोला पाभिवं मकनद्रव्य वन ट्रयामा कार्याडिन्तु मदिरा मराभाना1०111 पर्धाच निविालोन पुण्यालयाची दूर्गान्य तदध्यार मयाभ्योपात पाच मनाप्ये पति विमान् । पूर्वाधान पूरयिन्या गमात्रया हिय क्रियत अधिः तोगार परेमा मायामाचर्म नृण्मा') मात् कुर्यात् । ततप्त में निमनयेत्। इति पदम । पर..मात्र) ममूह । त्य- पारायाः। म (पापांपवल्यम्। ५८८ मएमपासमा तर विन्दु मवानयदादितप्रत्ययन निष्यत्र। पसायों मम्यतिक्रिया मदोषः। मथानिनी, मो, गोटाम् । इति केचित् । सामरिमोजिश. प्रभा/युद। डीए) फुगाना । तिममित पण शियत म मश्रित ..(E+ "हमिदार. मथानम् । अनि मदावारखो। 4) मारनन् । रममः मभि (मयानमिति: म+धा+शिः।) यव गप कुयान सानिमिता गादीनां नामित भूम्य वन न र TA.. बादशानन प्रभूमि प्रौम्यपादनात मिश्रीदने भnि "मासिक नाराका पदमयः।) म भन्दा गामा नशिप निमाचरेतामा wr. मयांदोशन सामग्रीमंदिन भन्। Antra मंदिर मांदियशाला:: PRAKारितामनु | 14.. माय: “ৰাষা হীহ মনা। वय मदीयोHTRA जियने प्रास्ता ममंदामादा ·। सन्धियू धोपने प्रात: मन्धि मन्धिविध बोपण्याकरणटोकायां दुर्गादाम: 1 मा- किन्तु पृशिमध्यनुरोधानिगादाविय सड पथा: रमन्धिनामध्येण भवति । गाय मन्धिः मा- सियावपि सन्धिमा । पवन पूर्णाष्टम्यां महा- परोपकारन मधीसम्बन्धकम्तथा। मामयति । इति मुग्मयोधः । युगमन्धियुग टमीपूजा तामरदिने प्रष्टमीनयम्योः मन्धिपूजा हार विद्यापदारयेय मन्मयः ।" गदेवमधिनगद च दृष्टयः तत्परदिने महानवमीपूजा प्रागुमनन्दिग्दर- विरागकतहितीपणे मधिर्नाम पतु मन्धिका. सी. (मन्धा एए । साथै कन्।) मद्य- पुराणायुक्तोदयगामितियनुरोधार । तत्पर- तासंग्रह संयोगः। तापायः। नेपः । मन्यानम् । रति दरवायलो। दिने दगम्यां विमजनं पृज्ञानुरोधेनाधिकदिन- मरभरती (यपा, मनुः । ८१२४८। मन्धिचौरः, (मन्धिष्टर सुमहाकारी चौरः। साभात् । अन्यत् दुर्गागदे द्रष्टव्यम् । डागा दपामानि याप्यः प्रमपणानि ध । मधिना चौर इति वा।) चौविशेषः । मधिवन्धः, , (मधि बनातीति। वय+ मासन्धिषु कायाधि देयतायतनानि च ") मिधान घोर पति भाषा । यथा । मधिचोरन पच्) भूमिचम्पकः । इति गदचन्द्रिका हा। भगम्। मुरधनम्। एपकाणांहारकः । रति गदमाना। सन्धिवन्धनं, की, (सन्न्धनं यस्मात् ।) गिरा। आपनम् ।मावकागति मेदिनी । भदः मधिलं, मी, (अन्धेर्जायते यदिति। मन+3:1) इति केचित् । ते विगतः । (साधनम् । यया, रघु: ५ पामवादि । यथा, कागीरहे। मधिमतिः, काश्मीरदेशीयनयेन्द्रराजमन्त्री। "तस्य मादरपहरमन्धयः "कार्तिक वर्जयेत्तल कार्तिके वजयनमधु । म च परे राजा बभूव । यथा- साम्यवस्तुयु भरेषु सदिनः । कार्तिके पयत् काय कात्तिके मासि मन्धि मुतो महीमहेन्द्रस्य जयेन्द्रस्तस्य भूपसे। पहभाभिरपएत्य चकिर अम्मामालानुभुनो राना बीनाय प्रथुप्रयः । साभिमुहविषयाः समागमा:") मभिजमामवादि। इति रिष्यादितत्वम् तस्याभूदा तोदन्तभवमन्तिविभूपितः । किरणमी वर्षयम्य मसनम् । (यथा, (मधिसमुत्पते, दि । यथा, सुते । । १२॥ राम: मन्धिमतिनाम मन्त्री मतिमतीवरः। पारिमागरे ।६।११३-११७१ "पक: गोफः मन्धिजः मंसवेदयः परमहराव्यिवपुः सन्धितः सन्धिमानसी। प्रचेका तम्य मधिपी रास: स्तनभरालमा। मान्द्रं पृयं पृति पूयालम: म: ") पाववादार्यरानान्यः स्याती भुवि मावि रोपराफुमाराट्री फोड़न्ती कममभ्यगात मधिजीवकः, वि.(मन्धिना पभिसन्धिना लीष- प्यति" । मलेभिपिश्चन्त राजानमाहा मती। तौति : लीप + एहुन् ।)कुस्त्या विभवान्वेपी। प्रति राजतरणियाम् २ तमः। सवोन्मोदकदेव परिताड़य मामिति । तत्पर्य्यायः । पार्यक: । इति विकागेपः। मन्दिरन्धका ती, (सन्धिरण कायतीति। नवा मोदकान् राजाहसमानाययन् वइन् सन्धितः, वि, (सन्धा नातास्यति। सन्धान के+कः । टाम् ।) मुरुगा। इति केचित् ॥ तो विदस्य सा रात्री पुनरेवमभापत ॥ तिच् ।) सन्धियुक्तः । मिलितः यथा मन्धिला, मी, (मन्धि लातीति। ला+क) निद्रवसरः कोऽव मोदकामां नलान्तरे। "प्रमहराहियः मन्धितः सन्धिमानसी। सुरुङ्गा नदी। मदिरा । इति मेदिनी । दकैः मिच मा वं मामित्यत हिमया तव पार्यत्वादायरामाख्यः स्यातो भुवि भदि सन्धिवेना, नी, (भन्धिरूपा वेला।) काल. धिमान न जानामि माशब्दोदवाशब्दयोः । स्थति "विशेषः। स तु महोरानादिमेलनकालरूपः। च प्रकरणं वेसि मूर्खस्त्व कमीश: ") इति राजतरङ्गियाम २ तरहः । स्य लक्षणाटियंथा। पईमातीचारणकालना- पासवादि। यथा, "उपास्ते सन्धिवेलायां निगाया दिवसस्य च । वहिसयोबणयोततरोचारणं सन्धिः। पत। “कार्तिके वर्जयेत् कांस्य कार्तिक शुक्लसन्धि- तामेय सन्ध्यां तस्मात्तु प्रयदन्ति मनीषिणः । व लोकाईयोमन्वाईयोर्वा न सन्धिः । तत्र इत्याटिकतलम् । पईमावोवारणकालव्यवधानमयोचितत्वादिति इति यौहरिभक्तिविला १६ विलासः सन्धिधारकः, , (सन्धिना इरतीति !x+. क्षः । स्वमते तु सन्ध्यध्यायसुविहितकार्य शक्तं कानिकादिपर्युषितद्रव्यं सन्धितच वनः खुन् ।) सन्धिचौरः । यथा, अधिरिति सन्धिलक्षणम्। तेन पिपक्षादि- येत् । इति नहीका। *यन्दिचौरोमाचलः स्यात् कुम्भितः सन्धि- इन्दानां संयोगान्तनुपि लुपि न सध्याचविधी सन्धिनी, स्त्री, (सन्धास्त्यस्या इति। निः! प्रतिनिधेऽपि सन्धिप्रणात सन्धिलुम्येव न डीप) पमेणाकान्ता गौः । इत्यमरः । या इति हारावली धन्धिरिति नियमात् झपझसीरित्यनेन धप.तुमती हपमेय प्राकान्ता निष्पादितमैथुना सन्ध्या, स्त्री, (सं सम्यक् ध्यायत्वस्यामिति सं+ जपो पिपक पिपग् इति । भित्रपद त सन्धि-सा मधिनी। गर्भ सन्धानं सन्धा सा विद्यते ध्यै चिन्तने +"पातयोपसर्गे । इत्यहा यक्षा, बिभापति बोध्यम् । तथा छ। अस्याः सन्धिनीन् । इति भरत: । अकाल-सन्दधातीति। सं+धा+"अनादयर “मन्धिरैकपद नित्यो नित्यो धातूपसर्गयोः । दुग्धा गौः। इति मेदिनी गदरसावली च. उपा० ४ । ११२ । इति यक्प्रत्ययेन निमा. सूत्रेषु च भवेनित्य सेवान्यन विमापया ": (यया, यानवाकरः।१।१००। तितः।) कानविशेषः । स त दिवारावि- इति प्राधः। "सन्धिन्यनिईयावसागोपयः परिवष्णयेत् ॥") सम्बन्धिदइयरूपः । तत्पर्यायः। पिटप्रसाश एकपदे इति स्वभावादकपद समावेऽपि । सन्धिपूना, स्त्री, (सन्धी अष्टमीनवमीमधिक्षणे इत्यमरः ॥ मन्धा ३ हिनमंत्री प्रति भरत- यद्यादानं भवेत् नदीप्रत्यादि। समासे मुरारि पूना।) पारदीयमहापूजान्तर्गतरतीया सवाचस्पतिः। सायम् ५ दिनासम् ६ हपोकेमा वावकः गयोगः त्यादि। धातु- पूजा । यथा कालिकापुराणवचनान्तरम् । नियादि ० दिवसात्वम् । उति राम- पमर्गयोस्तु अधीत उपत्य इत्यादि। अन्यत्र "मष्टमौनवमीमधी बतीया चतुकयते । निपटः सायाहटविकाल: १० - अत्र अम्भः पवाग्भः इ इन्दुः इन्दुः । तत्र पृष्या लई पुन योगिनीगण्यसंयुता। भृतिः १.१ सायः १२॥ इतिगम्दरतापसी इत्यादि। धातूपमर्गयो: समासस्य निवलादक- ज्योतिगे। साच कालस्य भार्या यया, पदग्रहणेनैवेष्टसिदो तयोः पुनरुपादानं पनित्य- "अष्टम्यां सन्धियोगे सकसपरिजनः पूजयेत् স্নায়বিঃীমায়ায় প্রায়রিবিলি समासे कदाचिदेकपदापि सन्धिर्विभापति सत्वमा, याभिविना विधावा व संस्खा कत्तुं न प्रकारी". मापनार्थम् । सेन एचारितरुचिरस्यां पान- सप्तमीपूनावमाष्टम्यादिकत्वमपि पष्टिद- इति ब्रह्मवैवर्ने प्रहतिखएई १ अध्याय: " नानां पतुणों इत्यादि सिहिः । इति मुग्ध- डामिकायामेव न त परदिवसीयखएइतिथी रावेरायन्तदण्डचतुष्टयात्मककातः। यथा, यथाव्यासः। - - - - -- ·. . 1 Prमदर। "मादा माम या माधिवो मध्यम दिनापतिहत् ययायाय मम्यगाathi nioriमदायवाद मरासिनमा पूजा २४२ सन्ध्या सन्ध्या सन्ध्या बियामा रजनी प्रास्यज्ञापनपतष्टयम् । मदमप्रशष्टजोनपवर्जितः। तथा च कुरुते स पूर्वमपि प्रय माहोना तदुर्भ सन्धी दिवमायन्तमनित। वराडा जौवित्वं प्रासो इति प्रायपित्ततावम्। 'मास्तमयात् सन्ध्या व्यतीभूतान तारका प्रायोतिरति पगपरमार्थ तमा यया:- यावत्। प्रतएव ध्यास:। "मम मिया मधामणा दुमंते। जापरिहानिया भानोदय यावर।" "न भित्रो प्रतियधेत गायत्री रावागानि ममाया कम गुमः परिपा पत्र पायतता उता । परिमाणमाइ दमः। मोऽहममीत्युपासीत विधिना येन और रतितिपादितत्वम् । "राधान्तकाले नापौसधादिः काल fri विमभावामोनोपामना तत्कालीपास्या प्रचते । गायत्तीस्थभर्गपदप्रतिपायरेसर शमा दया। भय मभोपामनम् । तव दर्शनादरविरपायास्सदन्तो मुनिभिः स्मृतः।" रूपोऽमि भवामि इति । तोगपिरम्। भाड़ौदण्डः। योगी याज्ञवल्कः । गया. "मलामि ममोपाममिक विधिम् "महाबी धमततं दिनराधोयथाशमम् । रहितेन चियेणे क्यम्। पनि ममाहीनो यतः मन्धरा मुइतमाख्याता डासे धोसमा स्मृता रुपाधिरित्यवगमाएं मृतः। भोपामनाया अपि अन्धालमा श्यामः । मीत । यानवस्फोपित प्रामपामामनरमाया- "उपासी मधिवेलायो निमाया दिवस्य च । "था सन्धासात " मा uो माघ पपिडितम् तामेव सभा सम्मान प्रवदन्ति मनीषिणः ।' पदभालादरममा उपते. पाने यहचमाचमाणायामादिक्रियति सवा उपामिता यम विशाम्तेन समय यापत्तलाले उपास्या अपि देवता | पामनायाः फलमाम । : मोहा विकार मयातिघावयानयरकाः। "गवां मपि गरीरस्यं न करोत्या जादिना । "मन्धी मन्धारामुपामील नारागे मोहत रखी नि:सतं कर्मसंयुक्त पुनम्तामा Mami तोपत्रयोयाममोपक्रममा संव:। एवं स गिरोरस्थ: सर्वित पामेशा। होगा पामपालन:। "प्रातःमया मनपवामपामीत यथाविधि। विमा पोयाममादेवन करोति correnाम माप मादिया पपिमा सभा पामितभाक-प्रणयातिभ्याच गायचा विनदेन Smrinाषिमाम्। उपास्य परमं मनपामा यfre iframmar ममधवामियनेमातल्युब वाले उपक्रम्य प्रात: वितयेन प्रणमादिनियन परमभामुपामील। पत्रमवास्तिमितभास्करा-चारितन तदर्यायगमेन उपाय tream mere। सामाभतो भर. गयी थिमा मादित्यामिायनेन तदयुतकाले । तदाम पर। MAGEERA मायापम् । उपत्रम्य पामोतत्यर्थः । मध्याइमाया | "वाय मोतीवाचका, Tera witner | पटममइसे वासमा तिः । वाचपिच विजात वाचा Ritrrent ficiafra 'पूर्वापर तथा मन्धी मन प्रकीति। भूर्भुव म्यम्तथा पूर्व प्रयमेव मया। wafarifभामा । ममम पि मध्याऊ ममतमतमोपरि* যাছনা মাসল অগাধ সম্ভ wweregion: मगते नियं वागयत सारापभिमुखो. गीररूपेण याताया। ..frenaमामलमदिरामाननदनात् । पतिक्रान्तायो पामरः । कूम् पुराणम् । Hig an | मातो. पाविती शायनादिनमा एवं प्रधान पुरुष कालो प्रधानमीमा का-miraram. HINनिधम नगाभिमुवा वायोगाभिमा योग पाडूपणाविभागीया: स्थ प्रातः प्राइम निन् भामगडनदानादिति मयतासमप्रमा trafir A ममामा.ीिति पटमदिर्गामाता उभयदिगरम मम पिच। मामिति याव्यामः। *दिनानमधाम मध्यन पुगिनी htratी। निशावापाच पातशादपपासवान्। FORHITTHIमाग्री प्रेमात माय मायने यमनाभ्यदितो पण या সশন লহ্মীরা। were -मीनामा सामी परिini aniHIT मानियो । बम प्रमखोला माता माम्रो नाम माय मी arrinirmire राम्.. न RE-महमनेपालीanirankari RAMAश्वममा Afrime Tera Man wisher:- Time मायनर ममिया REALITre tra THAT Ratomitra ·-- - ॥ २४३ 'सन्ध्या. सन्ध्याच सन्नतिः वराह उवाच। सायंसधानिषेधकाला यधा। कर्मोपदेशिन्या निमे ना तु रानः शापादब्रह्ममतः पुराण राधवि तत्त्वेन सध्यामन्त्रमनुत्तमम् । व्यासः। वशिष्ठो शरीरोऽभूत्तच्छापाच निमिस्तथा। दन्ति वै सूर्य सभ्यां पूर्व चिरा तथा ॥ "संक्रान्त्यां पपयोरन्ते दादाभ्यां थाइवासरे। ततो ब्रह्मोपदेशेन निर्जने कामरूपके। बलिंग्टहीत्वा च मम भल्या व्यवस्थितः सायंसन्धयां न कुर्वीत कृते च पिटदा भवेत् सन्ध्याचले तपस्तेपे तस्य विधारभूत्तदा । ध्यानमास्थायरम मन्वमुसाहरेत् ।। इति तिष्यादितत्त्वम् ॥ * ॥ प्रत्यक्षस्तस्य देवस्य बरदानान्महामुनिः। । भवोनयमादि व्यतामदयमादित्वं सबै तत्काले शयनादिनिषेधो यया,- अमृतान्यवतार्यर्थे कुएई लात्वा गिरिस्तटे राषट्रेन्द्रास्ताव कृष्णो यथासीत् ध्यान- "खप्तमध्ययनं मानमुहर्त भोजनं गतिः। तव सात्वा च पोला च शरीरं माप पूरितम्। थता ते सन्धया संज्ञा वासुदेवं नमन्ति भयोः सन्धायोर्नित्यं मध्याई चैव वर्जयेत् । तस्मादमृतकुण्डातु सध्या नाम नदीवरा। वमादि व्यतरूपं कृत्वा धात्मनि देवसंस्था इति कीम्म १५ अध्यायः॥ निस्म ता तब चामत्य चिरायुरगदो भवेत् ॥" संसारा) कर्म तत्कारणमेव सन्धया नदीविधेषः। युगसन्धिः। इति मेदिनी । इति च कालिकापुराण ८१ अध्यायः ॥ वासुदेव नमो नमः । चिन्ता । संयवः । सीमा । सन्धानम् । कुसुम-सन्धानाटो, न्] पु, (सन्धायां नटतीति । व तमन्चेण सन्धयां कुर्यात्तु दीक्षितः ॥ विशेषः । इति हेमचन्द्रः ।। नट+इनिः ।) शिवः। इति शब्दरनाथली- पारा चतुर्वर्णदीचानामाध्यायः ॥ सन्धाांशः, पुं, (सन्धाया अंशः ।) युगसन्धिः। विकाण्डशेपी प्रशंसा यथा- यथा- सन्धापुप्पी,स्त्री,(सन्धाायां पुष्पं यस्याः। डीप:) सुनयः ऊचुः। "चत्वार्याहुः सहसाणि वर्षाणान्त रुतं युगम्। जाती। ति राजनिघण्टः । मुने दियं याति ब्राह्मणो दाधकिल्विषः। तस्य तावच्छतो सन्धमा सन्धयांशय तथाविधः । सन्मावलः,पुं, (सन्धमायां बलं यस्य) राक्षसः । नको हि मे ब्रूहि यदुवं वहिना पुरा । इतरेषु ससन्धापु ससन्ध्यांशेषु च विषु। इति पिकाएइशमः। सूत उवाच । एकापायेन वर्तन्ते सहस्राणि शतानि च सध्यावलिः, पु, शिवालयस्थितमत्काष्ठादि-: प्रातय यः सन्धरामुपास्तेऽस्कबमानसः । इति मानवे।। 9.मितिहपः। यथा,- हि पावनों देवीं गायत्रीं घेदमातरम्. चत्वार्याधुरिति । चत्वारि वर्षसहस्राणि कृत- "ये शिवायतनोत्स्ष्टास्ते सन्धरावलयो हपा!" भावितो देव्या बाणः पूतकिषिपः। युगं कालं मन्वादयो वदन्ति तस्य तावहर्ष- इति हारावली दित् प्रतिरक्षानो पि पृषी ससागराम् गतानि सन्ध्या सन्धाशय भवति युगस्य पूर्वा सन्धान को, (सन्धाया प्रश्नमिव नात्यात!) न्य दारणाः केचित् पहाः सूर्यादयो सन्धा उत्तरय सन्धाांभः । तदुक्तं विष्णुपुराण । | सुवर्णगैरिकम् । इति रामनिर्धण्टः ॥ (सन्धा- दिवि। "तप्रमाणे: शतैः सन्धयां पूब्बा तवाभिधीयते। कालोनमेधः । यथा, रघुः । १२ १ २८ । 'स्य सौम्यतां यान्ति शिवाः शिवतरास्तथा। सन्धांधकर तत्तुल्यो युगस्यानन्तरो हि यः॥ "सन्धानकपिशस्तस्य विराधी नाम राक्षसः । নগ মম ধন বাবা: বিগিনাম। सन्धामध्यांगयोरन्तयः कालो मुनिसत्तम। प्रतिष्ठन्मार्गमावल्य समस्यन्दोरिव ग्रह) रूपा महाकाया: प्रभवन्ति न राक्षमाः " युगास्यः म त विज यः शतवेतादिसंभकः ।" सध्याराग,ली, (सन्धमाया राग व रागो यस्या) वधिपुराण पाम्समेधिकनामाध्यायः kn | वर्षसंख्या चेयं दिव्यमानेन तस्यैवानन्तरमझत. सिन्दूरम् । इति राजनिघण्टः । (यथा, पार्या: त्वात। सप्तशत्याम। ३८२। त्यं नित्यं विमन्धमा करिथसि दिने दिने। "दिव्य पमहसस्तु कृतवेतादिसंनितम् । "प्राचीरान्तरितयं प्रियस्य पदने पर सम. धापि माया प्रातरेव शधिः सदा॥ चतुर्युगं द्वादशभिस्तहिमागं निबोध मे ॥" पादोनोग्यचिनित्यमनः सर्बकम् । इति विष्णुपुराणवचनाच। मागिरिपिहिता राविः सन्धारागं दिन.. . া জুন হৃন্ম ল নয় দল। इतरप्पिति पन्चेपुवेतादापरकलियुगे! सन्धान तिष्ठति यः पूची नोपास्ते यस्तु परिमाम्। सन्धांशमहिने एकहान्या सहस्राणि शतामि मन्धारामः, (सन्ध्यायां रामो रमणं यस्य।) यूट्रवाहित कार्यः सर्वमात् दिनकम्प्रयः । भवन्ति । तेनेदं सम्पयते। बौणि वर्षस-या । इति दरवायसी । जीवनपय्यन्तं यस्मिन्धी करोति च। साणि नेसायुगं तस्य वीणि वर्षगतानि सन्धा मनः', (भद+) पियालयमर. च सूर्यसमी विप्रस्तेलसा तपमा सदा । मन्धयांगरा। एवं वर्षमहसे धापरः तस्य दे टोकायां भरतः ॥ अषसाने, वि॥ (यथा, सदपपरममा सहःपृता वसन्धरा धर्षयते सन्धा मन्धारा एवं वर्षसहसरामायरी।६।११३।१०। सखी सन्धयापूतो हि यो दिन कतिः। तस्य कवर्षगत सन्धया सांभया इति । “करमलाभिषिता ममा वमीमा रापपारमिा', घानि च पविवाणितस्य संम्पर्णमावतः । कुमकमहम समका, पुं. (सीदति मोति । सद+ नतः : মায়ামি যাব বলীয়াৰিষামােঃ सन्धयापला, पु. ( मन्धाया पपसः।) पर्वत- खार्थे कन्।) पुवः । इति सत्रहगष्ट मन्ति सुरास्तेषां पिता पिएएतर्पणम्। विशेषः यया- टीकायां भरत: पाया च द्विजातिय विमन्धारहितम्य घ॥ "पाराधनोपदेशाय कापोतस्य पध: भग्न्। मनकह. पुं. पियानहनः । इत्यमरः मनकः एमन्वपिहोमर निसधारहितो विजः । जग्मतरक्षिष काहां यन मन्धरायसः स्थितः । षषों हा योऽस्य ति सबकरिति सामी कादशीविधीनय विपतीनो यथोरगः কালা পায় সী নয় মিষ্ট পাননি। सबको हपतिनामनी इति मोमनदी। ति मध्य प्रतिपद २१ पध्यायः तस्याम्ती महाशले विधनाया सता दारति भरता। न्यत् को १० पध्याये गारई २१५४२२. सन्ध्यां पशिष्ठ: मतदान नव यमादिधेः समः । मतिः, सी, (मं+मम+हिन्!) प्रतिः । ध्याययोदयम् नममरपानी तदि-पतमधलं मामलस्य गायनिदेवला: (यथा, भागवत ! १.10% १२४ । धी यथा- इति कामिकापुरा. पपायः "ये दिग्विजय सम्यमवनि या पाः । सन्धा परमाय मंत्विक क्लिक च । पपि। प्रमान शास्तं नाम युमिनि). নী বা খাস : জিয়া * : "ম্যাগনাশা মম: । { মলিন মণি। শসা খো, rি अति दिन : माकनामी यसमा की। यति। स्थय ।") . - ·। . पं कबिके सविपतिउचयानिशी 'सो केन सो विममृतमयं धर्मनायाय मूको धिरता सापो बानिया भावमचिन्द्रियमपन्धः।मानवाप्रियम्यानम्। यथा, माकपड्यै।८।३। वेदमापदपा जाममा इतिगान्तिगतकम्।'मोहस्तापः प्रसापाव्या छम: २दरममममममयः३वादि।बमला(यथा, मनुः।३।१८४ सन्तापपातचीयः सविपाती" '२४४ सनिक 'सन्निधिः 'सन्निपा "यहीः श्रीः स्थिता तब यत्र श्रीस्त वसति समवायः यौवादिसमवेतममवायः५ सदादि- “ीनात्रयस्त वेग स्थान सबतिस्तथाीय नित्यं कृष्णे महात्मनि " विशेषणता अलौकिकमविकर्षस्तु विविधः। इन्द्रियगोचरः । रति मेदिनी। इति तिष्यादितत्त्वम् सामान्यसाणा मानना र योगमः। यथा, जनप्रिकरणे । (तथा चरामायणे । ५1481२.। यथा, "गङ्ग च यमुने चैव गोदावरि माना "तब चेदं सुमदृगं वाक्यं नान्यस्य कस्यचित् । "महत्वपडूविधे इतरिन्द्रियं करण मतम। नर्मदे सिन्धुकावेरि जस्मिन् मवतिहि तपाख्याति भविष्यच्छुभयोग्यताम् | विषयेन्द्रियमम्बन्धी व्यापारः सोऽपि पड़ विधः सनिपतितः त्रि, एकवीततः। संबवा, वि, (सं+नह+:) पर्मितः। द्रव्यपहस्तु संयोगात् संयुक्तममवायतः। | पूर्वकपतधातोः प्रत्ययेन नियह रुतमनाकः । (यथा, भागवते । 11.40 द्रयेषु ममवेतानां तया सत्ममवायतः। सविपात:, . ( सम्यक निपाती। सबही रथमस्थाय गरं धनुरुपाददे।") तवापि ममवता गदश्य ससवायत: । सालमैदः । यथा-- ध्यदः । थ्य विन्यासयुतः। इति मेदिनी तातीनां सममेतसमवायन हदप्रहः । *एक एव गुरुर्यव सन्निपातः स सक 'मामतायो। धोद्यतः समरटीकायर्या राय-विपशतया भावानां प्रसो भवेत् । मुकुटः मन्वादिसंयुसः इति गदाबावली यदि स्यादुपलभ्य तेत्येवं यन्त्र प्रसन्यते । (मम्यक निपातो यस्मात् (भापतः । यथा, अभिज्ञानशकुन्तले १ प प्रत्यक्षं धमवार्यस्य विशेषणतया भवेत्। मिसिसदोषषयम्। सममिव चोभनीयं यौवनमङ्गेषु सबाहम् । चलौकिक: सविकस्विविधः परिकीर्तितः । गानि यथा- मन्त्रातः। ति मशिनाथः । यथा, रक्षः १७ / सामान्यसाची मानलमका योगजस्तया। "पुराणवांपगमादनन्तरं पासत्तिराययाणान्तु सासाम्यन्ताममियते। घाटसाधः कण्डम सतव सबदमनोन्नपजवा") तदिन्द्रियजतहम्मबोधसामय पश्यते। कष्टात् कष्टतमो यो । सत्रयः, 4, (मं+भी+पच् ।) समूहः । यया, | विषयो यस्य तस्य व व्यापारो धानसचणः । महाभारते। १।१८.१५॥ योगजी विविधः प्रोक्तो यतयुञ्जानभेदतः । पन्सकी भननेवर जीपी निता। "पंम्मिन् राजममावाये देवानामिव सवये। युक्तस्य सर्बदा भानं चिन्तासहवतोऽपस शीताजय मलापथ किमयं महगं कश्चित् नृपतिं नव दृष्टवान् ॥" इति भाषापरिच्छेदः । जातव्याः सदा वैद्य (“पठस्थायियसः । त्यमरगेदिनीफरी। सविकर्ण,की,(सं+नि+कृप+स्युट ।)मवि-मालवीये । संग्राहः, युं, (संनतेइसीति । सं+ना+धानम् । सत्पर्याय:। सनिधिराति सही- "शीघ्रगम्तान्त्रिकवित्तविनमः धम्।) पावाणम् । साजोया प्रति भाषा| वर्ग भमरः ॥ समिधम् ३। इति भरतः । कणिको जिम्भकर्यव सत्पर्यायः वटा अगर कप (समन्धः । यथा, भागवत भग्ननही विलाप प्रलापः प्रोतलगा , पम् ५ दंगः सनुवम् मायो उर. “याव इन्द्रियमाणेरात्मनः सनिकर्षणम् । अभिन्यासयोति विद्यात् यदः।रति हेमचन्दः। (चया, महा- संसारः फलवांस्तावदपार्थोऽभ्यविवेकिनः ") सदास्य लेपणा पूर्णशूलं "भारत।४।३.१७॥ सविकष्टावि, (स+नि+at+) सवि-शीथय लक्षणान्ये । 'स्था बाचनममाहानवमानयोजयन्कर्षविशिष्टः । निकटः। इति विनिप्रवर्ग | प्रतितन्द्रा वरः सहयोगः । इति रामानुजः । यथा, रामा- अमरः ॥ अस्य पर्यायः समीपपदे द्रष्टव्यः । स्थूलकण्ठः सिता म्यामा जिजाबाई! यापै।।10.18.1 सविध को,(सं+नि+या+कः।)मविधानम् । "तो राममरान हा विमानेषु रहेषु च । इति भरतरतयोपालितः। স্ববিলো ধ্বনি বিবাণু মাৰিব । 'मवासो राधमेन्द्राणां तमुसः समपद्यत ।") सविधानं, को,(सं+नि+था+स्युट) निक- समान, पुं. (सनघते रति । सं+मह एयत् । टम् । इति हेमचन्द्रः। (यया, रामायणे। मदो मोडो दुयोग्यगतः पया,- नित्यं वैकस्मिता पौडा. "राजाप्रत पदामा सवाघ्रः समरोचितः । "यो मुहत तव सविधान लवः सनिपातीय रति हमचन्द्रः। ममेव समादपि जोक्सीकात् ॥ करख्याही व्वरो भूा दा सविक . (म+नि+लप+च) सावि- सम्यनिधीयतेऽस्मिमिति) पाययः । यथा, | मोताप गिरोऽत्तिय वाता दम्। तत्पर्यायः । पालम समापन र सपि भारम्भः ममयागामापनयभवन पहन साह कण्डम मनिपातं कष्टसाध्य विकी धम् ४ समोपाभ्यामम् ५ मवेमा पतिका सानां वरः कान्तयोथव खास: भगम्यम मनोहम् . सवि- दीपाणी सविधानं चपटगतमय क्षेत्रमप्रत्यया खेदः कण्हतापस्तृमोती धानम् ११ रुपातम् १२ निश्टम् १३ उप- नाम्। शराम १४ मनिटम् १५ ममादिम १६ दुष्लान्य यन्मादि सरनावपमः सर्वमाया- सभ्यम् १०पासवः १८ मविधिरति मदः पया, कुमा।३।०४। सोमविक परिमिछन् मुटम् । हिन्भगः सविपासोऽयं बटोर वाला एस भाति मभूतः) गरम् । भिित मोशिशमविक्षः यमन गरेसिपितमेतत् तिष्ठति नित्यदा, सात् कटारो freदियोम.दिपमयुटममशायः मविधिः, मो. (मं+नि+or+fri) सवि. सरटा कठिना जिता काम. पास 1.

·। २४५ सन्निपा सन्निपा सन्निपा 'नं सोचने भुग्ने स्मृतिः स्युना बरोऽधिकः। विप्रसाटमनिशाकारणकयनपूर्विका सम्प्राप्ति र मध्यातो मध्यपित्तो हीनकफः १ मध्य- :: प्रलापन कम्पो धमो निद्रा लक्षण मा । वात: प्रहपित्तो हीनकमः २ होनवात: उध्यो भननेवोऽयं मनिपातः भयंकरIE "विदोपजनकेर्वातपित्तमामगेहगाः। प्रहहपित्ती मध्यका प्रहरवातो होनपित्ती निष्ठीवनं मूर्धा स्वरोमोहस्तपा भ्रमः । बहिनिरम्य कोठाग्नि रमगावरकारिणः मध्यकफः ४ मध्ययाती होनपित्तः प्रहदकफ:५. तड़िशातिधारय मंत्रानामो दिव्यथा. पूर्वरूपमाह। हीनवाती मध्यपित्तः प्रहकफ ति पट। इलं यावरनाक्ष टेहपु लक्षणरिमः। "प्राय पाणि विदोषायां स्यु मिनदीपच्चरे तेमां नामानि क्रमादा। यः सनिपातोऽयं रतहीवी निपातक:१० नृणाम्।" "विस्कारकबाशकारी कम्पनो यच मनकः । पतापकार्तिः प्रधानायोऽतितापवान् । मनिपातन्वरस्य सामान्यानि लक्षणान्याह। शोधकारी तथा भत्रुः सप्तमः कूटपाकन्तः । : प्रलापकरिमविपातोऽतिमारका११) "क्षणे दारः सणे गौतमस्थि मन्धिशिरोपजा। मम्मोहकः पाकलय याम्यः ककच इत्यपि । हिमवत् गीतमतिसारय कम्पनम् । मामाये कलुपे रहे निर्मुग्ने चापि लोचने । तहत् कर्कटकः मोतस्ततो पैदारिकाभिधः।" नादी इस्ततापी हिदा नासः क्रमो. मखनी सरनी कर्णो कहः मूरिवाहतः तन्त्रान्तर विस्फारक इत्यत्र विस्फरक इति तरम्। तन्द्रा मोहः प्रलापय कामवासोऽरुचिर्म माम् पाठः । वचस्याने विभुरिति पाठः । कुवापि गोतलो हन्ति प्रीताः सनिपातका परिदग्धा परस्पर्ग निहा मम्ताङ्गता परा। विड इत्यपि पाठः। भश रित्वव फल्गुरिति १२॥ठीवनं रपित्तस्य कफेनोम्मियितस्य च पाठः। याम्य इत्यत्र संग्राम इति पाठः। दोपच मुख शुष्कं निद्रावैकल्यकटवाक् । गिरमोनीठन तथा निद्रानागोदि व्यथा कई टक रत्व कोटक इति पाठ: तव घेतममतिम्वासो मन्दाग्निर्बलहीनता। खेदमूवपुरीपायां चिरानमत्पशः । वातोलपस्य लक्षणमाह । चुतस्यमभिन्यासं सनिपातञ्च लक्षवत् १३ गत्वं नातिगावाणां प्रततं कण्ठ कुननम् । "खासः कासो भमो मूर्छा प्रलापो मोह- रति झपाणिदत्तः कोठानां म्यावरतानां मण्डलानाच दर्शनम् । वेपयु:। दृशा यस्य सम्भवः स तस्य मनिपातः । मन्त्रि- भूकत्वं सोतसां पाको गुरुत्वमुदरम्य छ । पावस्य वेदना नम्मा कपायत्वं मुडस्य च । तविधिरनिमित्तं तद्विधाताय । इति कलाय चिरात् पाकर दोपापां सबिपातबराकृति: वातोखपस्य निहानि सनिपातस्य तनवेत् । किरपि ४ हत्ती २ प्रकरणम् ॥ ममूहः। लोचने मानावे सायुगी। कलुपेऽसके। एप विस्फारको नाम्रा मनिपातः मुदारुषः निभुग्ने निर्गते कूटिले च । कण्ठः गूकैरिय प्रय पित्तोखपस्य लक्षघमाइ । मज्योतिमलिनमरतां मविपात: क मेधः धान्याने रिवाहतः । निहा परिदग्धा परि- अतिसारो भमो मूा मुखपाकम्तथैव च । देगार्धाः क्व पटुकरणैः प्राधिभिः प्रापणीयाः। दधे व ज्ञायते । अथवा परिदाधे व कथा गावे च विन्दवो रता दाहोऽतीय प्रजायते। वीस यादपरिगणयन् गुवकस्तं ययाचे हम्यते । सम्ताङ्गता मिधिलगात्रता। परा! पित्तोलणस्य निहानि सद्रिपातस्य लक्षयेत् । माता प्रितिष्ठपणायतनाचेतनेषु ।" अतिथयिता। ठीवनमित्यादि कफर्मयुक्तप्य भिषगमिः मद्रिपातोऽयमाशकारी प्रकी- इति मेघदूतम् ॥ रतस्य पित्तस्य च ठीवनम् । शिरसो लोठन- त्तितः॥ २॥ म्यक्प्रकारेण यतनं मरणच । मितस्ततः शिरयालनम्। गत्वं नातिगावापा पथ कपोस्वयम्य लक्षणमाइ । पातब्बर पुं.(सम्यक् निपाती नाशो यस्मात गावापामतियतं कायं न व्याधिप्रमवात् ।। "लड़ता गहदा वागी रावी निद्रा भवत्यपि। दृशो नरः ।) विदोपजन्दः । म त घर- प्रततं निरन्तम् । कोठः वरटीदष्टसंस्थानः प्रस्तो नयने चैव मुखमाध्यमेव च । कारवरान्तर्गतबर विशेषः । पटलं विह- कोट इत्यभिधीयते । स्वावः कपियो वर्षः। कफोखणस्य लिङ्गानि सनिपातस्य नक्षयेत् । ति । वातिक: पैत्तिकः भिकति वयः। मूकत्वमवचनलमल्पवचनत्वं वा। स्रोतसां मुनिभिः सविपातोऽयमुक्तः कम्पनसंधकः॥३॥ हजार वयः। वातपैत्तिकः वातपिकः । कर्थनामादीनाम् ॥ ननु वातादयः पर-पय वातपित्तीत्वपम्य लक्षणमा । पत्तनेमिकरोति संघातन: मनिपातिक एक: अरविरुदगुणाम्तेषां सम्भयककार्यारम्भकलं "वातपित्ताधिको यस्य सबिपात: प्रकुष्यति । दुखणे कोस्पः पट् म्युनमध्यादिकच पट नोपपद्यते परस्परोपघातात दहनमलिन्नयोरिव तस्य ध्वरो मदम्तृया मुप्पगोषप्रमीलकाः । मिर को विकारास्ते सविपासास्तयोदग" | तत् कयं धातपित्तकमा मिलित्वा विकारोत्- प्रामानारचितन्द्राय कामयामधमयमाः। इति घरकेष प्रयोदश मविपाता एतापादकाः । प्रव समाधानमुहं दृदवलेन। मुनिभिर्वमनामायं मनिपात उदाहत: ners । यया । वातोखपः १ पित्तीस्वतः २ कफो. "विरुहेरपि न लेते गुणेनन्ति परस्परम् । प्रय वातपोल्यपस्य नक्षपमाह। पणः ३ । वातपित्तोखपः ४ वातोमोस्वपः दीपा: मनमात्मालाहि धोरमहीनिव "वातमाधिको यस्य मनिपात: प्रफुप्यति पेत्तमेषोस्वरः ६ एवं पट । अधिकवातो गदाधरम्तु हेवन्तरमुलवान् । तस्य गीतन्चरो मुळ उत्तृषा पार्शनिग्रहः सध्धपित्तो हीनकफः१ अधिकवाती मध्यको "देवाहोपस्त्रमावादा दीपायां मानिपातिक गूलमविद्यमान शिक्षा सामय जायते । होनपित्तः २ अधिक्षपित्तो मध्यवाती झोन विरहय गुणैः करिबोपधातः परस्परम् पति अमाध्यः सविपातोऽयं गीघ्रकारोति कथ्यते । कफः ३ प्रधिकपित्तो मध्यमकफोकीनवात.४ ननु भित्रचयमकोपकासानां वातपित्तकफानां न हि नीयत्वहोरावमनेनाविष्टविग्रहः । अधिकको मध्यवाती होनपित्तः ५ अधिक- युगपदत्यानाभावात् कथं मभृय मनिपात-पथ पित्तपोस्थापय सघणमा । सफो मध्यपित्तो हीनदातयेतिरपट । वास्वप, वरारम्भकत्वमुपपद्यते। उद्यत । विदोष- "पित्तग्ने प्राधिको यह मनिपातः प्रकृति ! एक: । एवं बयोदग। पत्र तु घिदोपत्र- जनकनिदानवलेन युगपदेषां प्रकोपादिति पन्तद्दाही यधि:गीतं तस्य हा प्रवाईत । त्वेन साम्यात् मादिपातिक एक एव गपितः। मिहान्तः पय सामान्यमनिपातश्वरस्य तुयते दक्षियं पाग्मुरागार्पगन्दग्रहाः। पागन्तुजोऽपि एक एव। पत्र पागन्तुल- योदश विशेपानाह। চাধনি বিলম্ব দু হৃ इयते । मदन पभिधातादयो इतव उध्यन्ते। कुत्र. एकीस्वगत्रयम्ने र खसय तयेति पट्। बिडमेटः ग्रामहिकाय दर्द चितराधयः कार्यकारपोरमदोपचारात्। इति वावपय भदका विनय मत मतमः। ऋपिभिजनामा बराधिकारे भावप्रकाश पथ मदि- । प्रहमध्यहीननु वार्तापातकीय पट् । श्य वातपित्त पातबराधिकारमा । तत्र मनिपातनरभ्य। सद्रिपानबरस्य दं शुकिंगपास्तयोदग:" "सदीयोलले पर उम्पति। T. 62 ·amta पर नवानी। वातावलादीना मत्रिपान-प्रभूतशकतामुपे विनिता जयवादगमामालराणिमपचारानि चाहाविदोपनित बुध:मतिनिmarr माविषाणां पयोदमाना गीतासादोनिममम्तमिलिकति मnिx "मोनातिमाशावरगन्दीपमापीनी चम्मिन् मनतिमfirir डायनाचना नित: मभननसम्तयायमूविधुम मममी वाली पर शामिnिitin पदापी विभो भातिदवrir दाम पमिदामीनधागदाममतिrial २४६ मन्त्रिमा सन्निपा सनिमा बयानामपि दीपाको सभ्य रूपाणि सधयेत्। गौवंदम्तय मृत्युय सवाप्येतदिशेपेतः। लमबहुकमतान्तदहिवम्यारोडी प्याधिभ्यो दाइपर वगनाम्निमविभः । भिपभिः मनिपातोऽयं याम्यनामा प्रकी. स्वरविकृतिभिरात: गोरगाव मेमोकामपरमस्तस्यामायनोचनः । तितः ॥ १०॥ तन्द्रातीय ततस्तुपातिसरवं खामो fanोपाम सभ्य जनोहरति जीवितम् । प्रय प्रहावासमध्यपित्तहोनकस्थ सनिपातस्य नागा महामूही प्यारते मनः। लक्षणमा भक्तिी राधमन्यं नमनायां धान्तिये। "मध्यधीनस्तु वातपित्तकफेय यः। संश्यामा रसना कमः पपया खुन चित् यतिस्ता महराक्षस:। न रोगास्त एवोगा ययादोपाइलाययाः । विमानमुक व तयाय प्रेम तिम् । प्रतापायामसंमोहकम्पमूर्धारतिभ्रमाः। यव स्यात् स हि तन्द्रिको निदिनको गुदेशनानंतिं कुमुदतः । मन्यास्तम्भेन मृत्युग सवाप्येतविशेषतः। सवामपर गरकति चापर। पक्रकपनामायं सविपाती भिप. या बरे निखिलदोपनितादोर विधामिर्म मार्भिपत टपाचलम् ।" म्वर ११ जाते प्रलापबाहुला मामोत्यिकार। मामचीनमातादिमितमषिपातञ्च-मन्थहीनमस्तु वातपित्तकर्फय यः । कम्पथथापसनदाइवितास्य तेन रोगाम्तययोता यथादोयमलाययाः॥ ओम्रा प्रलापकाति "मन पातविजय यः। भन्तहार विगेयोऽप मच यहंस शक्यते । निष्ठीयो रुधिरस्य गगामाता यादीपरमाययाः। रबमासना के नेय नरखते मुखमण्डलम् । लोहित्यं नयने नारा মায়ামমামাবাশিমা। यमनाकर्षितः भाद्रदयात्र प्रमियते। भाभानच विसंतावत' Premपापितः। पुणेशात पाये तुद्यन्ते खन्यते दि ॥ रखीविनि विपासननित निांबा मामाया मविपातः सदार प्रमोसनमामरिका वईते तु दिर्भ दिनम् । fireeोडा उमा परीगा व्यथा- डिादमा परम्मा गलः करियासः ॥ भगं नयनरमातामसनजामतन्द्रामः ATMENादयो पात्रा: दामि नाभिजानाति कूगेचापि कपोतवत् । मलापमदवेपथुपमाहानिमोहामाया पारायः वित: गोरशम्नि-पतोक्ने पणा पूर्ण: सप्कामोष्ठतातुः ।। पदो निखिलदोष भवति यत्र mala मुपमशादयः कमाः । तन्द्रानिद्रातियोगार्सी सवाणित धुतिः । पुरातनचिकित्सक सामुन PRETTER पाचाताना विचार न चातिनी ग्लानि विपरीतानि छति। art-- ... वास: प्रध: मरण पायम्य । चमगीर छीपति चान्पयः । दोपास्तोत्रसरा भवन्ति वतिन मई,.. wittarma मर्मालिया एप काउंटको माया सनिपातः सदा- रहा। कुणः ॥१२॥ मोहोऽसोष पिटता किमता मार aree दमाममालनम्। सोनमध्यममा यातपित्तकफेघ यः । frनापौरपतन रोगात पोशा ययादीपवताययाः॥ दाइपिषमाननच दहलो मन्दो पिप गर्म कटोतीदी मध्यो दाहो कशाप्रमः पमपि पर यतीर्ण कामः गिरी पक्षामन्या इदयवापतः। मोमिन्याम रति प्रोसित . Rani-rivarमय दिन मध्य प्रमोनशामामधिमाकागजाचविसंग्रताः। wati magar मोरमश प्रथमात्पमतनु माधयन्ति कदाचन। विदीपजनित दर भवति यant rrenा चम्मिन् मवि तु कायमूरी मदारणा। हता कठिनशस्तदन गुजता भूरा in fayाजायते मनाया गोतित तितिषमततो समनकाममा मदारिशमन्नो मनिपातः सदारणः । “শ বয়ছিল। বিয়াখা অসমীয়া বিষয়ক সম্পূর্ন সময় Imatrinदिमाय। tre मन रोधीवर समिति... Frie। neोसावा. माभियारिधित प्राममभिगो सिनाममहामारमाला राएदार सिगा। समस्दा मार माविमाधम नंदretcाबान टपरंपा। Prashtrafuोदिया। प्रभारी प्रमाणाATAINEER Irren माम मया MITHER mirrital बदशामा Rateriaरमा । -fraENERARTIME बन Rin ! ममmart पिगम. पुरातनभिपग परामिति - दामादrrer ·इति ॥ * ॥ । इति। मन्निपा सन्निपा सन्निपा- षदोषजनितम्बरशेषजम्मा छगलकशरीरगन्धः स्कन्धरजावाविरुद्धगल "वातस्यानुजयेत् पित्तं पित्तस्यानुजयेत् कफम्।" [ कर्षमूलविषये जयपुर्य था च । ग्रहोवधिरतावसनप्रलाप- प्रजघोपसत्रिपातादातामाक्षः पुमान् भवति ॥ तत्र व्यवस्थामाइ तन्त्रान्तरे । दमोहदहनानि च कर्णकाये ॥१२॥ शब्दादीनधिगच्छति न स्वान्विषयान् यदी "वर विदोपजे सामे शमवेत् प्रथमं कफम् । शूकशतावरवदति खासःप्रलापोऽरुचिः न्द्रियग्रामः । जीर्यन्याम नयेत् पित्त निरामे त्वनिलं जयेता । देहरुजापापि च हनुस्तम्भः शिरो. इसति प्रलपति परुपं स यो भूतहासात्तः ॥ पति । प्रथममिति स्थानत्रयेऽपि सम्बध्यते । ऽर्तिस्तथा। | येन मुहुर्चरवेगादयन्त्रेणेवावपोद्यते गावम् । अन्य विति समादधते। से वेपथुना सहति सकलं लिङ्गं विदोपच्चरे रक्त पोतञ्च वमेत् यन्वापोड़ः स विज्ञ यः॥ "बयाणां वा नयेत् पूवं तं यः स्याइलवत्तरः।" स्यात् स हि कठकुल उदितः प्राप्त पतिसरति वमति कूति गावास्यभितथिरं चिकित्साबुधैः ॥ १३ ॥ ॥ नरः क्षिपति। तथा च । घगस्तेषु माध्यः स्यात्तन्द्रिकरित्तविभ्रमः। सन्याससन्निपात प्रलपति भुग्नाधिमण्डली "संसर्गे यो गरीयान् स्याटुपक्रम्यः स वै भवेत् 'को जितकः कण्ठकुलः पश्चापि कष्टकाः ॥ भवति | शेषदीपाविरोधेन सन्निपाते तव च ॥ इति । दाहस्वतिकष्टेन संसाध्यस्तेषु भापितः। मेचकवपुरतिमेचकलोचनयुगलोऽवलोमलोत्- संसर्ग दोपद्दयसंसर्गे। गरीयान् बलवत्त्वरः । डोवी भुग्ननेवः गीतगावः प्रलापकः । सर्गात्। "अंशांशं यत्र दोपाणां विवेत्तुं नैव शाम यात्.॥ पन्यासोऽन्त कौते पड़साध्याः प्रकी संशोपिणि मितपिडकामण्डलयुक्तोवरे भवति क्रियां साधारणी तत्र विदधीत चिकित्सकः। त्तिता: n*•n) नारायण एव भिषग्भेषजमतेषु जाह्नवीनीरम्। लहनं वालुकाखदो नस्यं निष्ठीवनं तथा । तन्वान्तरे। बातोखपादीनां सविपात- | नैरुज्यतुरको नित्यं मृत्युनयोऽध्ये यः ॥ ७॥ अवलेहोऽजनञ्चव प्राक् प्रयोन्यं विदोपजे।" विशेषाणां त्रयोदशानां कुम्भोपाकादीनि प्रवासाध्यसन्निपातन्चरस्य लक्षणमाह। न्चर इति शेपः ॥ ॥ ननु । दश नामान्तराणि लक्षणान्तराणि चाह । | "सन्निपातन्वरस्यान्त कर्णमूले सुदारुणः । "क्रियायास्तु गुणाला क्रियामन्यां प्रयोजयेत् . “कुम्भीपाकः प्रोणुनावः प्रलापी गोषः संनायते तेन कचिदेव प्रमुच्यते ॥" पूर्व स्यां गान्तवेगायां न क्रियासकरो हितः ॥" धन्त हो दण्डपातोऽन्तकय । सुदारुणः मारकत्वात् यतस्तेन गोधेन कधि | इति वचनेन क्रियासरस्य निपिद्धत्वात् कय: एपोदायाध हारिट्रमंनो देव प्रमुच्यते । कोऽपि नीवितं त्यजति इत्ययः। मत्र नस्यनिष्ठीवनावलेहाजनानि युगपविधी- भेदा एते सविपातब्बरस्य । "सत्रिपातञ्चरान् कष्टानसाध्यानपरे नगुः । यन्ते इत्याशहायामाह। अघोपभूतहामी यन्त्रापीड़य संन्यासः । दोप विबड़े नष्टेऽग्नी सर्बसम्पूर्णलक्षणः । "क्रियाभिन्तुन्यरूपाभिःक्रियासाइयमिप्यते। पोपी च विगेपास्तस्यैवोक्तास्त्रयोदश च n" | सन्निपातब्बरोऽसाध्यः कष्टसाध्यस्ततोऽन्यथा भिन्नरूपतयेतास्तु नहि कुर्वन्ति दूपणम् ॥"n मेषां लक्षणानि । दोपे पित्तकफे। विब अपक्के सर्वसम्यूणे- तब लग्नस्य अवधिमाह । नाविवरझरपडुगोणामितनीललोहितं लक्षयः सर्वाणि दाहगीतादोनि सम्पूर्णानि | "विरात्रं पञ्चरावं वा दशरात्रमधापि वा। सात्ति। प्रन्यूनानि प्रौढ़ानीति यावत् लक्षणानि यस्य | लहन मन्निपातेषु कुर्य्याहारोग्यदर्शनात् ।" गुठन् मन्त कमभित: कुम्भीपाकेन पीड़ित सः । ततोऽन्यथा दोपे पक्के अग्नी दो स्वल्प- लहाने विरावादिविकल्प उपवण्यातायपेचया विद्यात् ॥ लक्षणकः कष्टसाध्य इत्यर्थः ॥ ॥॥ दोषाणां शीघमध्यमन्दशक्तिकत्वात् व्याधिम्ब- क्षिप्य यः स्वमङ्गं क्षिपत्यधस्तानितान्त प्रय मामान्यमन्निपातध्वरस्य चिकित्सा। भावाच्च । पारोग्यदर्शनात् पति यावदरोगता- मुच्छमिति। “मनिपातार्णवे मग्न योऽभ्युदरति मानवम् । दर्शनं स्यात्तावहा लहनं कुर्यात्। एतेन प्रो नायजुष्टं विचित्रकष्टं विज्ञानीयात् ॥ कम्तेन न तो धर्माः काच पूनां न सोऽहति। विरावायवधेरनियतत्वं सचितम्। प्रतएव दिभ्रमारपीड़ा कम्पो दवथुर्वमी व्यथा कण्ठे, मृत्युना मह योदय सन्निपातं चिकिरसता । सयतः प्राहा विच गुबतीदं पलापिजुष्टस्य नायते या तव भवेन्नेता स जैतामयसाले । "सप्तमे दिवसे प्राप्त दशमे हादशेऽपि वा। लिङ्गम् । मनिग्रहमेयादी कुर्यायाधी विदोपजे। पुनर्घोरतरो भूत्वा प्रगम यान्ति इन्ति वा ॥" न्तहः गत्यं वहिरा यम्या विशेषत: नाम: | निरस्त मणि धस्य स्रोतःसुभाटितेषु च घोरतर इति घोर: सभायादेय तदा घोरतरी शामिव दग्धकल्प सोऽन्त हाहितः कथितः । लाघवं जायते सद्यस्तृष्णा घेवोपशाम्यति ॥ भृत्व ति ॥ * ॥ इननप्रगमनयो: कारणमा । तं दिया न निद्रामुपैति रक्षाति मूदो भेडोऽप्या। "पित्तकपानिलहाशा दगदियमहादगाद- भमः । "मनिपातचर पूर्व चाऱ्यांदामकफापहम्। सप्ताहात्। त्याय दक्षपति भ्रमातुरः सर्वतो भ्रमति पयात् समणि मंदोण समयेत् पित्तमारती इन्ति पिमुञ्चन्यथवा विदोपमी धातमन्नपा- भसो समाति पाकागात् किचिटग्रहीतुं कात्” करी प्रसारयति इत्यर्थः । ननु तन्वान्तर प्रथमं पित्तस्य प्रतिक्रिया प्रोवा विदोपनी चर प्रति शेषः । धातुमलपाकात 'मंपूर्यते गरीरंपनियभिरभितम्तघोदरं मरुता यथा- धातुपाकादन्ति मनपाकादिमुवतीत्यर्थः। बामातुरस्य सततं विचेतनस्यान्तकाप्य । "शमयेत् पित्तमेवादी ध्वरेषु ममयायिषु । धातुमनपाक प्रादनकाय देतः । तब यदि परिधावतोष गावे रक्पावे मुनगपतग दुर्विवारतरं तदिनरात्पु विपतः । इति लायनमवई कं फार्मास्ति तदा मपाकोऽन्यथा हरिणगयः ।। धन्यवापि । धातुणक: । म घरमादिगुक्रान्तधातूनां पाको वेपथुमत: मदाइम्यगोदाइवरातम्य !" "ममवाय विदोषाणां पूर्व पित्तमुपाचरेत् । मोहव्यः व धामुपायाय नपामा । -इक्पावे पीडामाजने। गावस्य बिगेपणमेतत् वर यातिसारं च सर्ववान्यन मारुतः । “निद्रानामा दिनम्मी यिह भी गौरया. "यस्यासिपीसमनयने सुतरामनं ततोऽप्य- धिशम्। तथान्यत्र प्रयन पायोः प्रतिक्रिया प्रोगा। ঘনিঃনিব বা মহলুঘ ৫ दाहोऽतियोतता बहिरस्य म हारिट्रको शेयः। यथा- विम्म उदरण्य गौरवं गादाताम् । प्रन्य। । इति॥ दी। D ·२४८ . इत्यस्तो , 1 रतियानुशालंदा..सोतिमोतोपारित गीतश्चात सविपति किरातिको मुस्त गडवोfrein सनिपा सन्निपा सन्निमा "वाध्यमानो इदि नाभिदेये मोहामयेन मुग्ध बोधयितुं यामागः । सेनाश गाम्यति खासः कामो .. गापुं वा पाकरजायुनेषु । कल्पतरुनामधेयो रसोन ताक् परं पौड़ावरार्ती लिभिय गच्छेत किश्चित म धातुपाकी कषिती मिपभिः ।" इति नस्यम् ॥ पाञ्जनम् । अपरचा प्रय निष्ठीवनम् । "शिरीषबीजगोमूत्रमाणामरियस *नामक दोऽवस्तात् पीयते व्ययया यदि "निहातालुगलकोम मत्पित्तेन चोछितः। अननं स्यात् प्रबोधाय भरमोनपिवार धातोः पार्क विज्ञानीयादन्यथा तुमसस्य च तदा सधारयेच्छोपं जिवाया: खरतो तथा। इति शिरीषयीत्रायाना मनपाकनवर्णमाई। स्र्फटनश्च तदा जिदा लेपयेमधुपिष्टया । "अयोरजः :... "दीपप्रक्षतिदेहत्य लघुता वरटेश्योः। दाचया माध्यमातेन जिता स्यात् सरसा गोपित्तन समायु इन्द्रियाणाच वमल्यं मलानां पाकघणम् ।" मृदुः। गोपित्तं गोरोचना। दोपप्रतिवशत्यं दीपा वातादयस्तेषां प्रकृति पाई कस्य रमोपेतं सैन्धव कटुकवयम्। "अननं सम्यगारव मसिन्धुगियोन पथदागौरवादिकर तम्य वैतत्यं वैप- भाकण्ठादारयेदास्ये निहोवेश्च पुनः पुनः । प्रमोहद्रोहिं भवति भापितं भिवतार रोत्यम् । वैमस्यं मसराहित्यम्। मलामा । तेनाम्य उदयकोममन्यापाखगिरीगलात्। गिता मनःपिता। उप मरिचम्। दोपाणाम् । अन्यच । नौलोऽप्याशयते श्लोभा लाघवं चास्य नायते । अनम् :- पथ वायः। "गणदोन्द्रियपञ्चकम्य पटुतावडेय या क्रमान, पर्बभेदी ज्वरो मूळ निद्राखासंगलामयाः। "सूतं विपञ्च मरिच तत्यकं नवसादर पादिमममी व्यरस्य मृदुता तं दोपपाक मुखाधिगौरवं गायमुखल गयोपभाम्यति ॥ चूणितं स्वरसमद्यं धत पत्ररमोनयो । वदेत्। मत् दिस्त्रियतः कुर्यादा दोपवलाचलम् । मनिपातशते मोहे मूर्डि प्राभ्योरतिवेदमातिमरण सोयो वरस्तुगमद एतहि परमं प्रा.पों मविपातिनाम् ॥" अस्थिथयावनेनैव लेपं कुर्यात् पदोर सामाधियामरोचको रतिरिति स्याहात- इति कवलपहः॥.n पदं पोछ इति लोके। पाकासति: "पथावलेहः। पामप्याधिक मतमदिवसायवध्यतिक्रम पर "कटफलं पीकर गङ्गी व्योपं यासय कारवी पाचनं वातक फत् माधिमा हारीतः। साक्षितं तव मधुमा सह लेहयेत्॥ शालपर्णी पत्रिपर्णी धरती "मतमो रिगुणा याश्वयम्यवादगी तथा। पपावलेहिकान्ति भविपातं सुदारुणम् । गोपुरी वातपित्तनं कनीयः पपा विदीपमर्यादा मोशाय च धाय च म मासच कासच कठरोगच मागयत् । भयं दशमूल तत् पिप्पलोधुर्ष संयुता। नाम्यबादमी चागमनदिय माविहाय योदश्या, एतदयोज्य कफोद्रे के पूर्णमा कजे रसः । सविपातञ्चर इम्ति हत्कण्ठाना नागमदिवस नोवादगमी सादगी प पत्र सम्बान्तरं च उत्तम् । तन्द्रावानकफासासामपातिक राविरिययाजियते। "पटामधुना लिधादादकस्य रसेन था। महान्ति यानि मूसानि “मविपातन्वरी पूर्व मध्यगमानमारत! | संमोई दारुणं न्यात्तन्द्राकामसमन्वितम् । जा गोविदः ममय भपतं भवेत्। पति। नेपान्तु वएकलं माघ मविपानगरपात पारिक तानगोषितम्।। "मधु मनिपानेषु न चौद्रमवचारयेत्। प्रद विषादीमां पञ्चानां मूमल वामन गोतं म मायुनरवियः।" गीतोपचारि जी, स्याछोतवाल विरुध्यते ॥ प्राधम् । दशमूलकायः ।। मौन शादितम् । म गोत विस्तिमेव प्यमभिप्रायः। मविपातम्यरषु म अनिय- दशमूसोकायस्तु म पोष्करणशालि तिमानम् पचवानुवादः। हा सदा खेदो हित । वाग्नि- पिया शासकामसमणि "भात पक्षने खेदात् वाग्यद पनिम्मितात सम्बन्धादेहीणता तिष्ठे देव । एयन मधुना furrसेदो मिति बिना कंत्रमासान् विरोध: । अयच्च मुहर्तन । "चिरज्वर वातकफीखये या पखितजाधिरममिवानुवाद "उणे विजयाने मई विपान्वयतया मधु । विदोषने वा दगमूसमिया समदनिवारकाममस्तकलामगादीन्। उयातमुखकण तनिहन्ति यथा पियम् ।” किराततिवादिगणः प्रयोज्य: शेतमामालानीता पारकमामयम् । पावारपासंदीपरम्पोति। योतीपचारिचौदामिति । गीतेनोपचारीया- किरातिनादिर्यथा,- . . इतिहादगाबाद साथिने वा विना विमियः।' चातुभद्रामा रामप्टम्। विध्यते । पयमश्वेतः प्रायोजयुमरोग किरातादिगो ग्रेष FRArम मा इष्टमैन । रत्वात् मायमुपयुज्यते । यत नं परय। पसरेप संवि मतदानिशानम् ।' "बाम गघीयामा मायमपहिया। नमरिदिपमा मनगदमयम् । पोरोगहरी या सा भोजनात पान मयु. "मामिभूधारकपा ममाः। पलामा नपरपात मनावीर पाखरं पुष्करमन नदनाम जुष्ट देयम् । मम् । माया मष्ठोपिप्पलीमारि- मारादिमनचानि। यामी यामः । पिट्यामन्याने "बरनावादिनम्।नी प्रतिनि। कार मगरमा रहि परिप्रमो। पटा.. 4.शमियामि। 'घियमामहर विधानाचयामा ममता friencारमापति रियममं मना मायन रहि चय “दगमूनो गठी गोपोकर मर मार्गो कुटनोज पटोन की पटादमावस्येप मविपातयात! वामदयापाणीतिमा “মুলিশামসুগমষ नियोजनमा तन्द्राक्षापमापदामी দ্বিীলেলিপসাে तितोयोटा त्यादया ·14 २४८ सन्निपा सन्निपा सन्निपा म्येष गुरु को पहनको "सूतक गन्धक पारितास मन:पिताम् । मालगीतं समुह,त्य बलाबद्ध कमानी। पटादगाइमिस्येप मत्युकां पर मयेत् " एकनिष्क दिनिष्कक्ष चतुनिष्कं गयेव च। गुनारयप्रमादन भएकशि योनयेत. पति पचनिष्करमः कारवेश करकं प्रवलयेत् । वामभाग ज्या पति सत्यशात् कौतुकं मात् व मनिपातररमाः। ताम्रपत्राणि तुम्यामिक कारणेन संपयेत् । योजयविद मागे पारोग्यं निषितं भवेत्। देयं त्रिकटुकं गन्ध मतसकम् । मरावर्मपुटे सामिकता देषामुपयापित बनारीनादेशी रम: त रम्य च बीजानि सिनयम म तम्। दद्यानां पिष्टिको पात पुटपाकन प्रापयेत् । श्रोतारादिविषमवरेषु रसरवादी। I. . समभागामि दिन विजयादव ततः मंचूर्णयेदेव रस: बोट्रेप माहितः। "कट्पत विपासादापचन्ट्रनं अपपलाम ! विधाकारातबा परिकार सा यकमावया सिधोरं धोतवाम" कटुवापसकोगोर हितधेव कार्य बने। पीया तु पत्तियोरविमूलकपाधकः । पाराट गमकटार हरितालट विदोषदाशानं प्राममावेषपूजितम् । तसंजीवनी मामा मनिपातयरातमात्मनःशिलाट सामनराः १२॥ रतिदोबारार्शानामेतत् स्यादमतीमम् ॥" रति इतमजीवनी वाटिका मोतज्वरारिरसारसमदीमे कोबरमजाअगोसानो मुदिनानी विपातन्वरे रसप्रदीप "पारदं गन्धकं जय दरद विषं ममम् । সবদিরভির গম কাহিয়া सूतसमें गन्ध सूत भूततामयम् । विवादा योन्य मरिचं नियमेषज्ञम्प्र. हदा दाहेधा अभिस्तुस्वर्ग चौरमा यदापसरे। पसगवा तु विजया कासमर्दकठिनकः । 'मविपति त हाडायः सिछोतवारिस यदिनमैकन्तु मिर्गुण्डीगिग्रजट्रवे।। चतुर्थाश्च रमेश यवन मर्दथे । प्रातरः स कथं नौनियावास भवेत् " धार्थ गोरक्त गोलमन्धमूपागतं पचेत् ॥ तुलस्यास्तु लैः साई भधितो रक्षिामितः। एप मनिपासिनोदाई गोताम्मुसेकनिकला प्रयामान बालकायन्त्र ततः खन्ने विघूर्पयेत् । इन्ति गीतबरें घोरं नाम्नायं गीतकेशरी॥" दाहात्यन तव व्यायादवगाहर मांचं वियतन निपेत्तेनापि मयत । इति शीतशरीरस: non श्रधात्रमाह। देनेवाल्यो रसोधोपयो गुमायोमिता रसपदीये। "दुःसगोमुरतुद्रामिघमाहारमयम्। कोलकायण शागौदुग्धन या सहा ! "तालकं शूमिकाचूर्ण तुस्पं तवोमयोपरि। दोपशान्तिबलाग्न्ध विद्रोपतसिभिषक " सेनानम भुम सनिपातन्वरो महान् । | नवमांगञ्च तुत्य स्यात् मर्दयत् कन्यकाद्वैः ॥ दुर्थों ययासः पाझारमुषितमम्। क्षय प्रति चिकन्यो नाम संभय तत्तु संशष्कमुपलेवन्यैर्गजमुटे पन्चेस्म "लाजशक्तन् समीया सन्देश समवितात इति वियो नमः ॥७॥ शीतं तचूर्णयेदई गुनामा शितायुसम् ॥ ते चेन्नीयन्त्यविनावरी नौवेत्तदा ध्रुपमा उत्रिपातबर समदीप प्रमाले भक्षयेत्तेन याति गीतम्बरक्षयम्। 'भस्मयोहानिक स्यादारस्योयससम्भवम् । यान्तिभवति कम्यापिकस्यापि नभवत्यपि रक्तपित्ते हिनत्वेन स्रयाटाइन्वरपुन्छ। मरिच निष्कमावविधानिक विचूर्णयम् ॥ इति गौतममी लाजानां शायः गीतात चावाहिता रमो भखरो नाचा सविपातम्यरान्त कत् ।। "रमकं यारदं तत्य तालकं गन्धरदयम् । एकगुप्तामिलो भा पाटेकस्य वेव सिबमेतत् सम पूर्ण कारयेलौरसैदिनम पारनो दीपनः मोणोःलासमाहोःयतः भर इति मर्म बरोरम: मईयत्तेन शहस्य रसकादिसमस्यत्तु । दशमूलादिति निपातवरहित ৱিাৰলখিলাম। सानभ्य भाजनम्यानार्लिम्पे दर्शन लोभितम् । मत्रिपामज्वरीयस्तु कम्पले अलपत्यति। "दो कर्षा सूतकादग्रामो गन्धकाही तयध च। तत् पचेद्वालुकायम् यया यायर स्कटम्ति हि|| झिविटेवन नानानि शिक्षा तस्य सियत.. पवतसमयं मयं दिम हंसपदीर:: शौत तजि लोयातामपायोदराधिपक अभ्यश्चत पुगपिन सर्पिपा पूर्वमेव तम् । फल्मस्य रिका सवामित्कारमानने। शीतमजी रमा मापमानमरिचसंयुतः।। चलाराम्रागुड न्यायालय परिपत्र ककममतंतित्राधिमा यस निरोधयेत् भचितः पखण्डेन माश्रयेडियमवराम् ।" घको वर्तकासापोवावास्तिसिरित.ममः। कुपिकायाः परीभागीयाकामियापुरवत् । इति गौतमचीरमः । कुलिनय रसपा तर्पयेत ययानलम् । साई यायदजोरावं नातवपपेट्रसम् गीतज्वरादिविषमध्यरयु र सेन्द्रपितामणौ। वत्तकः बटेर तिम्लीपिका यति दीपमापोऽनलो दयामागीतं तमुहरत। “तासको दग्दोबसपारदीगन्धमः मिला। लोकवाकी वातवटकनि मि... तोलाईममतं तवभिपत्तावत्तधोपयम् - प्रमाडागारहितं कारपिशामुमर्दितम् । वरातिसो समिती गागोया tir. धितो रहिकामावो रसम्बग्निकुमारक भनेमास्य प्रमानासामयावी प्रलेपयेत्। कि। দুশিয়ানমন্বন্যার্নালিসাময়িঃ प्रमोसपी दे माडे तानिध्याय पूर येत्। विपाते प्रधान मोमोक्यतापिमितीदायर गू पापी गुल्म क्षयं पाएगदं तथा। इशां पातुकया बसमग्निांपल्यालयेहदम् । म कथं मिषमाशा-समी मनुनाम: मासफामांदिकान् सर्वानागदनिय पिना মীন নারীর লালম্বীৱেৰািৰ পথ ধানাবসিবি। ম” সন্নিবিগামাম বিলদহধমূলধা গালে। तिम्निकुमारीरस: बीतदासादिकानासिमध्य भयौदनं भगोन वारीपासादोपडसाद मधिपातध्यरादिपुरसदधितामी। भएयः" पपनी मातो-प्रथम प्रासापास्काका- 'गोपटहारचं विषं धतरजद्रवः । सतिग्रीकधीरसमा.. पापितोसहिपाहण्यात दिनसंगतिंशुष्पही रसोमवेता रसरतदीपे। पिकिता। पाट्रय द्रवपंप दातयोरशिपामतः। "सिं गन्ध दिवस समारम् । पकामिवियता प्रदार. मरम्। सधिपासवरंधारनागयियावासंप्रय গ্রাম মাদামি। সধাৰী म: पारदटाग्रासपोरस: इसप सप पिदामध्यपादम्। औरतिविभितिगोगसम। विपातपरिन्द्रचिन्तामोत्याची स्थापयेत् समये पाये femigreed पति" चरेसरसा। मुखे मा निमामिला। तपासादिEM . . F ·तुममो। विगादियोगातरमा विशमाावत्मानोगामा, । सुभिः। प्रमपनमपहर: पामतोमातिदूरात्गामापर्षी मानी। मानामुमणिमुका। रभिशव दुगार पाम् भारती प्रायो। बाभी"टा नागरपुष्करामतमता मानो भार्गी वाकया मतीयमामाक्षाची पुश्कर पुवामृतम्। नया HIT न'IPunोरम. अबगरशीपः। गति लिनता गयपनामीकोमmum २५.: सन्निपा सन्निपा सन्निपा "वितिय मुम्ते.गुडूची विषमपंजम्। दगानां विशिष्टां चिकित्सा । तत्र गोसाइभ्य क्लोतकनिम्बयुतं परिपक पाठोदी मथानच यतं पिताधिके पिधे चिकिमामाह। यारि भवेदिह गोनिसारित प्रति किरातादिसप्तकमा "भास्वन्मूसं जोरकं व्योपभार्गो. कोराकं यष्टीमधुकम्। इद राठीनि। पच कफीचपचिपातज्वरस्य चिकिमा। याधीशठीपुष्कर गोजलेन । "मधुकमधूकपकपकपाय- "हास्यो पीकर भार्गी गटी नही दुरा. सिंह भद्यः शीतगाधादिमोह सन्दनपावदारमनाया। 'मभा। नाम भोट्रेककामाविहन्ति पर्णीफलगीतकपाय: धमकस्य ह बोजानि पटोसे कटुरोहिणी। माखनमून पर्फमूलम। मगित इह म्यादयजयाय' धान्यादिर्गपागतः मधिपाते कफीतरी। "कोटिकाकन्दरजः कुलत्य- पसवं पत्रकम् । पाथः बासः। मनार मामादि मधु रितः सीपद्वेष्वपि । हाणावधाकटफलक्षणभीरः । धानः। थोपर्षी गम्भारो।। पति वृत्यादिकाप: किराततितानम्न कटला- नेवस्य चिकिक्षा। पवातपित्तोखपमनिपातम्यरम्य चिकित्सा पथ्याभिगइतनमय गम्तम् ॥" "तुरजगन्धालवणोधगन्धा- "पापित वर्ष कनीयः पञ्चमूमकम् । कहीटिकाकन्दरजःखममामूलरजः। मधुकमारोपपमागधोमिः। मलायो मधुना इन्ति वातपित्तीत्तरं परम "रसविषमरिचम हे गमियफलमस कभूचतुवं. वस्तीम्युगछौनसुनाबिनाभि- रतिसपञ्चभूसम्॥ स्वं त्वमभुग्नहगं करोति। पच पातमोजमविपासवरचिकित्मा। भागेमिंसमुहमनमिदममितपेदात्यहरमप्रथामिन्यामध्य चिकिया। रातिय सस्त गुहयो विममपनम् । पथ तधिकाम्य चिकित्सा। "शृङ्गीमाय भयाजाजीकणाभूनिमः। पावभंद्रशमियानपोषणे व्यरे।" "रुद्रामतानागरपीष्कराणि देवदारुवचाकुष्ठयामकटफन नागरे । সি থাকায় तानि पीतागि गिवायुतामि। मुस्तधान्याकतितोन्द्रयवपाठारेपभिः । এর বিললিহানলংবিঞ্চি। गुण्ठीयाणामारमोषणानि पस्तिपिप्पथपामार्गपिप्पलीमूनि । मन कुमार सदन अम्तम् । मम्येन सन्द्राविषयोल्पणामि। विणतारग्वधारिष्टमटोवापिका । माग गरी पिपयेषा din। मरिचकरपथवचा वचा कक् विहरजमोदायिवानोपयमयुत । पानिमा पिसभोगी। জামিলোসামান্য। ममांसर्विहितः बायो शिशावामाणिक पति पटादिक्षाय: बगतकानयास्किता निताना पभिन्यामा घोरं इन्ति तन्द्रा । सातविधीवरमविपातयाविशिष्मा नाम निहिता ननु सम्यिक जयन्ति प्रमोई कर्यगूलच मनिपास्त्रियोदय। मागरमा पन्दनम् । कार: वामकः । पञ्चपचा दारिद्वारका तथा मर्यानु। पोल विचमय विपना मकपणा कुष्ठम् । लमिहगे यिका गरी रिद्रा। पाएषा मुम्ता गमाडा णाधिधातपाः ।। गायो दयामणी। ममि नासिकायाम्। पथ जिनकम्य चिकित्मा। farafaeममता दापी नितिधिया। "तुमालामालवणोत्तमन्द्रः “বিসনিয়াজুলকানি बोपी निपचिपानिकोलम् । মন মিশালগঘিাঘুলি। करतणाकटुतमयुत्यः । freeममाम मायमध्यागत येत শিৱীঙ্গিসালিনি নিবিষ মঙ্গ पद्रवः मंगमयेद्रममा मसामषिपसी।न्याश्चिात पारध: तन्द्रां भनिद्रा विनिवारयन्ति ।". मोरासाय... प्रामयनया पतिनिदा अय प्रलाप कम्य चिकित्सा। कुतिभाग रति लोके । अदा नविशथानी पम्मा तन्न "मतगावरतियोविताभादलिता. रमः। रति किरातादिकम " तिरक्षामा नादातुरगगधाभारतोहारमा:। "शेर मापन। “মাঘী নালাম। मनपदममूलोगायोमुपक्षाः rrotfeeमारोपयोगयो ।' रियाशिलामोत्यमोया नरानुरोधात्मन नाममकम् । तदसामा पर्यादिश्यमे 100 Titinा भोपांदिव। रतिमोथेरगदाचा । मधमा सदमेरा "मातरम्यस्तोगस्तिमितमेवरः । निसरबरामी तिथिमम्य प्रतिमानयत् ।। रथम मुराम मच. पोरिमविधिमा। विधान विभागारात्मा न। निपारायो বিশদষণা रोमानिमय बोर पायनमाजाभिः। पासनेनापिनुर माया मममैच करायः माम अदर प्रायोपिनदिनाय." अति धादिशा - । दोपाम्तो दागधियंचाथिम्। गम्यकपुष्पी महिला या पाच free - हुना farm प्यानोनिमपटोमपुष्टा "म्मे पुक्षरबाग्मोरयाati . मनोरोगनिमयना नि:। hdnो मातोडन पानमुटा HTHATANT पादिसरारमरगति रिमागायुग मा mms ।

·सा। सन्निपा सन्निपा सग्निमा रिका । रुक कुष्ठम् ॥७॥ पथ सन्धिगम्य तेलवाती रित्यत्र न समुच्चयः रोहन केयलेन मृद्दीकामरदारमत्स्यशकानामुस्तामलकोऽमृता मधुनापि लिह्यात् । इति पथ्यावलेहः ॥ पथ्यारिवतरामसेनकरजीराजीफलैः मयताः । टौसरतरुत्तमाः स्थविरदारूराम्राः समाः "प्रथमयति दाहमचिरात् दधियुक्कक न्धु इन्युवित्तरजोऽय दई रदला ट्राधा पटोली आगरसुधान्विताः पिव प्रतावरीसंयुताः । पल्लवलेपः। पयः इज्वलनपाचिताः मह पुरेण सन्धिग्रह लेपो हिमकरमलयजनिम्यदलम्तमपिटेर्वान पथ्या पपंटराजक्षकटुकाशम्बूकपुष्यः शृताः।" बापतये था शिशिरसेवनं मा कथाः ॥" हिमकरः कर्पूरः। तथा च धनसारचन्द्रसंत मृदीका ट्राधा । मत्साशकला कटुका। पारे. नमा विफला। स्थविरदार विधारा तिइत्यमरः। वतः पारग्वधः । राममेनकः किराततितकः । "उत्तानसमस्य गभीरतान- रजः प्रपंटकः। राजीफलः पटोलः । के । सुधा गुड़ ची। पुरी गुग्गु खः । अय चाकवचकरामचरामृताभगग- कांस्यादिपावे निहितेच नाभौ। योगान्तरमाह। दईलदला मण्डकपर्णी। घननागरातरुणदाराखापुराः। गीताम्बधारा बहला पतन्ती सा च वार्या ब्राही मजिठा गोणकश। तरुणभोरुभिः मह भवन्ति मन्धिपह निहन्ति दाई त्वरितं बरच ॥ तथाप्यत्र बाधी ग्राधा । यत उता गुण हो। योरुजडिमलमभ्रमणपषधातहहः ।" गीताम्भसा तु गतशय विलोड़ितेन बामी मतिपदा मेध्या ज्वरहन्त्री रसायनीति उचः पर्पटकः । कच्छुरा यवासः । भगुरा गव्ये न घन्टनयुतेन एतेन दिग्धा । बायो घरभी इति लोके । पयः बान्तकं राज- तिषिपा। सुरा देवदारु। पतरुणदार दाहचरी सकमलोत्पलमाल्यधारी हक्ष पारग्वधः । शम्बूकपुष्पो शहापुप्पी ॥ * ॥ दारु। पुरो गुग्गु खः । षा हदन्ती क्षिविशेद सलिलकोटमनल्पकालम् ॥ पथ कर्गकस्य चिकित्सा। (ण्डवत् पविटपा तदलाभ दन्ती च प्राध्या काश्निकापटेनावगुण्ठनं दाहनाशनम्। "प्रलेपः समस्तं नयत्यल्पमेकः मानगुपत्वात् । तरुण एरण्डः। भीरुः सता-प्रय गीतकसंखिवशीतलोतवाससा"n समुद्रितशोथच रहावमेकः । है। प्रथावमाहा विपक्कञ्च शस्त्रक्रिया पूयजित् सा "सुरदार पटी सुधालता "टाहावहितं क्षामं निरव सपण्यान्वितम् । प्रणत्वंगतच द्रुतं तचिकित्सा " सुवहा शुण्ठियुता शृता जले। शर्करामधुमयुक्त पाययक्षाजतर्पणम् ॥" प्रयमर्थः । अल्पतं कर्णकं एक: प्रलेपः अस्तं मपुराः शमयन्ति सेविताः लाजतर्प लानशभिरुपतर्पणम् । नाशं नयति । तचिकित्सा वणचिकित्सा । मततं मन्धिगतं सदागतिम् ।' "वाप्यः कमलहासिन्यो जनयन्वग्रहा: शुभाः। "निशाविशालामयमाणिमन्य- पहा राम्रा। नार्ययन्दनदिग्धामो टाइदैन्यहरा मताः ॥ दावीङ्गदीमूलतः मलेपः । "मुस्त रण्डमाणटापाणदारु- मुन्नावली चन्दनशीतलानां प्रभाकरचीरयुतप्रभाबाद- ঝিয়ামীনিনা। सुगन्धपुप्याम्बरभृपितानाम् । व्यस्तः समस्तोऽप्यथ कर्णकः॥" যাম বিন্তা যমুদীয়মাঘ नितम्बिनीनां गुपयोधराणा- कुलत्यः कटफलं शुण्ठो कारवौ च ममांगकः । हन्याम्मन्यास्तम्भसन्धिग्रहार्थीः ।" मालिङ्गनान्याशु हरन्ति दाहम् ।। मुखोपा लेपन कार्य कर्णम महन्मः। गणदा हरितको। बाणः नीलपुष्पसहचरः।। प्रद्धादं चास्य विनाय ता: स्वोरपनयेत् पुनः । गैरिकं वाहिनीशण्ठौकटफल: मवर्चः समः । या कटका ॥ पथान्तके विधिः । हितव भोज्येदव येनामोति मग माय ॥" उणः कालिकसंपिष्टः प्रलेपः करणेमननुत् ।। "हापहाय प्रतमुप्पयारि महादक कामक्षतं इर्पम् ॥७॥ अथ चित्त- गिरानिकयोः पिट्टा वार्ण मूलं प्रलेपयेर । ज्वरारिपृयादिगदापहारि। भमस्य चिकित्सा। कम्मलभवः शोयस्त न लेपन गाम्यति । स्वरचिदं जीवितदश्च नित्यं "कणोपणीयालवणोत्तमानि पशिशिरजलपरिमदितं मरिचकणाजीर- मृत्युनयं चेतमि चिन्तयस्व ॥" करनबीजक्षणदासतानि । सिधज त्वरितम्। र पन्तके प्रतं लानादिनियमम् । पप्याक्षमिद्वार्थकहिगण्ठो- नस्यविधिसवितं ननु फर्ण करुक नागसाद 'कर्परप्रकरावदातषपं मट्योगमुद्राशुपं युतानि वस्ताम्युधिमिथितानि । गदितम्। पालनेषु भावुकजु भातस्फरचतपम् । पिला गुटीयं नयने विधेया भागीनयापोकरकपट कारी- संपूर्णामतकुनामभूतकरं नाधमानारं प्रचेतनति मथितान्वितार्था । कविकोपाघनफुपलीभिः । पिनोत्तुज जटाकलापरचिरं चन्द्रामाग्नि चित्तभ्रमापतिभृतदोप- कुलीरगङ्गाकट कारमाभिः स्तुति गिरोऽसिरोगबमनाईतः।" काम: पाय: किन्ल कर्णकः" भिपभिरिति निीतं मनिपातन्तकाभिधे। यस्ताम्युशगमूवम् । भार्गी वमनेटौ इति लोके । तदनाम कट. भेपलं जायोनीर वेद्यो गोविन्द एव हि"* "कुभोवतरोरभीगुडविण्याकन्वितम्। कारीमूलं प्राधम् । नया गणियार म पय रुग्दादम्य चिकित्सा। निहितं नसि ननस्यात् चित्तधमविनाशनम्॥" लोके। पौष्करं पुष्करमूलम् । मायना । "उगीरचन्दनोदीधदाचामलकपर्यटैः। कुम्भोजपतरोरम्भः प्रगम्तिहत्वकएकरमः । कुण्डली गुड़,पी। कुस्तीरगी कटगदी। ऋतं शीतं मलं ददाहाबबरमामये " | "मुरामूई जमेधादामधूकमलयो वैः। रति पडङ्गपानम् ॥ मातरुमधम्भियपुरपाविजांयमिः। "दगमूनमत्स्यगवानापना. "समितो निशि पर्युपित: प्रातर्धान्याक. लोइलाममाभिर्धपयितभमापरः। দিলদারঘিন্ধিানযুম। तण्डन कायः। पदोपहर योदः सौभाग्यकर उत्तमः" मरिच परिक्षाधितमाशु धना- पीत. समययचिरादन्तहाई ध्वरं पातम् । मुरा एकागो। मुईजो पाला। मरुत्तर: दपन्ति क्षगंगनः मकना ।" भान्याफतरडुलाः कण्डिसधान्यकानि। ति देवदामः।.पुर गुगगुतः। पाणिन: नमः। घपला पिपनी प्रकाप्टरवाय पांज: पपंटकः । लोहं पगुरः। मामन चिकितमा । "पया तलतिचोलिन् दाहवरापहाम् । उगीरवत् पीतध्वविविपः। तदसाम "फदिशापमुमावधि- कासारपित्तपीमपं सामान सन्ति वमीमपि उमौरं पाशम् । कतिमिहाननाभिः । -- रमाराया। । घान्याककाध ::.

·सायात विसय शय उपोष हुत्वा H रतिमाभ्य १२. प्राय: "सदाकारा पामग्रामवियागामारोधमा विशु विनियाम गुहावारिधावर भु ममधीमी चारीम T...+ft) बमकाममिमाप्य'त्रि.नाभवताना मरमम graRRIN मच यामुषोhima पदमागममाvिavtram Xम.पवाlamaatein २५३ सन्निवे सन्यांसः संचासो बाय: हताहततिककुम नगादिवररविहारपरिभूमिधु । देवर सतत कमीक्षा क गठीरवः कुनामाग यत्।' सवय निगदित संधियेगी निकैयम् ।" इति कती मिनी पास गरी हरिदा। और दीवानी यकम् ति मनमान "किरातकरवानाकुटजक घटकारीयटी- (यया, रघुः।१४।। धर्य केसी वियोमा "कमिकिमिमामयाबरककटपनामोधरः। पन्यतीरी मुनिसेधिवेश तत्वतियों और नाना पिामनकपुष्कराननमोरगाोउप मतमोऽपान्धी समसा वांद्रा चनमामि संघिमिकाम- यमवरये अयति काम मयः।" संस्थानम् । यथा, कुमार।१।४।। टीवरः । कमि विभोतवः । किसिम "उत्तानपानिर्यसविर्षियात कटमरिचमा विषा पतिपिया। प्रफराजीवमिवाईमध्ये) पुमा पुष्करमूमम्। प. वांसपा-मविहित, वि, (+नि+था+) निकट गिश्वरूपती बात भि. विगिर: मरीपष: मही- स्थितम् । यया। पुराण। शधियादिषु यो मन ६ मधिभिः। तर पत: सस्तिन महो- “षष्ठ्यादी तयणे पंचे तु ममी मग्रिहिता मर्वन अममधफल तय जा मा...। यदिगंतादिमा | यावत् पुख्यममावाप्यों दिनानि दग पचि चा सर्व कर्मपरित्यागी मित्र मातादिनुशामा कुभोपाकादिमधि- रति प्राययित्ततत्वम् । मगर कुर्याद्वानी दा पामा प्रयोदगाना चिकितमामिधीयते (भग्निविगे, पुं। यथा, महामारत । ३। नानाविधम्मेवात्य सिविर नाशिमा बिम्प वादोनो पयो- २२०1१८ । Effer तिमविपातमरा"प्रापामायित्य यो दे प्रवर्तयशिस्निाम्। किमतम्य भगंपति प्रसर्व मोनको नामागधरे प्रीयते antif शि.inभामांग। तम्य मविहिती नाम सदरूपम्य साधना") तमार सर्व प्रयन weig.प.(पचिपात मुरतोति ! +मयमा नि, (मं+नि+पम् +: 1) सम्यड. गावाचं गातोय AREn' frR)निमः ति रानिपटा दामोशतः मर्पितः। यथा, प्रामाहिरिम stur.fataपनमः। मनिपूरयः । “योगमध्यमाकम्मा मांगा गया । iiiiifrrमनिया। पागवनी नाकग्राणि नियन्ति धर्म weaninो, तिनम् । मम्याग ति वृहम्मपुराव ontopirm पति मगवदगोतायाम् ४ अध्यायः । मन्यामी, [1] SENALI विपूर्ण मातरमरपस्ययन मयामः, ए. (म+to+म+R) अटा- सन्यासाश्रमविधिः पार्था । मामो। ति गन्द्रिका। काम्यया | पारागरी मस्करी परिवार aten, tr(भसनिमातोमा में+नि+ याम । या HI.I) Arita xe. (यथा, "काम्याना कणा याम मायाम यो विदुः ततपादिया मादिर M.in. मयंक फनयागं प्रास्याग विणा: भलो गरिकोपीनाबाद: "रामचन्द्रमविमः') रति श्रीमगवदगीतायाम पधायः॥ वितमिलिनियतकाच ..... भात) गुविधा Hitra मा कमला न्यामः समान मध्य कुटोrr: M. कंवसमौनरारा करोति. Lat कुगनाशुगन्नाभ्यामहा न्याम सच" मः परम.1 wnरपतिम्। terrifierमार। चतुर्यायम. 'नदायमधमा यथा- "मधमारियागी प्रधयममन्वितः Kir.fa (Ortarfier- मावाम नाम वमतिथि: नित्यं प्रपामी नक्षत्र म मान पमारतयार भिषा प्रिनिन्दित । 'मसमपानी पापनामित पतुई चाममामि प्रीमियापारो मारमा पाटी पनि वामन १४ पचायःशिवारावर rrianterrur सदापमानादिया. मान" नाम निवाची भागमायुष । " !रिता भवनमय पनुमायो माग ति। ' --दा.१.२४॥ मानोरयापद.. 'Rir) बदाम पrity Entriyanvar ex.utar-विरमा प्रयासमा पति दापाturer . यमणः मिश:1nter ममध्यिम्य TATA Barta ६ कमाRANEEP म 1 ifriinfrefATE नयाभATTAakti * PRETATrmualmanitil-बार। triNमा परम।

·. ~ 1 ५३ শার্স मयासी PAREमिनियमला। হয় যাৰীয়া বিয়ানীবালাগবে। লােশ ঘি গ ঘ বিবি। TEReीदादा। शिzी याय भय सिदपडी निर्णर. चादि दयवा भुपीत माइमप्पीडलरः। Fra निगमनिता त्या पानाती: पचपामानटो ममाहितः। me गिरक्षानि पपमा य.पाययामा: मग धामयोगपीयन पानम्न दे ना धायीन परमेम्वरम् । nि manifn परोशिनायाममा प्रामामा घरमम पायाम वान पिया। पनाएं टारपानव मामयं येप तया। तिमा निगरमान पर: गली मया मिरे नया मानापमानयोः । नारियनिपानानि मनुगह प्रजापतिः । गद भुगदेवाच करीमगंग रिपायशित भंग पायनिय कामाटी भोग् कनित्। प्रदोघे पररावं मध्यग नव च । दिन मा urriuी। या मोहिन धान्यप्रादेशादादो भवेदयदि भभामजिविगंत चिमायेवियमीगरम् । मानिमामिला मनोरयः। नमय गिनि: पाचिनगार्म की । । हवा पनिनये विमा मिसमभयम् । पापा बोल पनपणे ८५ पध्याय रागः पथिमहामममनोहामान: । मात्मानं मयं भूनानां परत्वातममः शितम्। मागिरिमानिसायमीनीमात्मयं निर: ' मध्यंाधारमणहमानन्दं योनिरव्ययम्। मा कपितोऽत्या यमायामपरी भवेत्। हिपूर्व मेत् पाट पम पृतं लन पिये। प्रधानमयातीतमाका दहनं परम्म मी गलियो पागमाम मिलतां बटेरा ममापत ममारिन् । नदनः मयं मायानामीगरपापिनम् । भ्यागती नियमामानिमियः । मंक नियम में वपाभ्योगय भिक्षुकः । ध्यायेदनादिमसमानन्दादिगुगानयम । माय वालि भिप्रो चरी पारीष्टियः ॥ सामागीयरली कित्वं कमलकर: चिः। महान परम पम पुरुष मत्यमञ्चयम् । মানসিংহ জানি। মাগি। अयरमोनिय वनयामस्तो भये । | मिसरामपाकार महग विपपिणम् ॥ याच दगगम्य नः स योगी भितरचते । मोचगाछु नितीन गती निमियः । मोटारागोययागमा मंग्याम्प परमात्मनि। पंसद मीमियपी ध्यागं फिीपतः । शनिग्नको निन्दा गतिः । पाका देवमोगानं ध्यायीतायागमध्य यम् ।। पक्प सामराग्य धोऽयं भिक मरः। पारमतामगुपपिनी यतिधमयान यात्रा मारनं मयं भूतानामानन्टे कममाययम् । नमयागमः ६ चित् दमयामिमोपर। अभ्यमित मातं यः प्रपयाग्य मनातमम् । पुरा पुरुष ग ध्याय मथेत बन्धनार ।। गम्यामिनः कचित् विविध: पायाप्रास्वायम्य विधानिग पषिदेवालयादि। यहा गुमायां प्रकती जगलम्पोष्टनालये। तो विविधीयोमीतिको मीप एप यतीपाती गातारमा कुगपाणि: ममादितः। विपिन्य परमं प्योम म भुतेककारणम् । धीतकापायवमनी भगागायतनरहः। जीयगं ममं भूतानां यय लोकः प्रलीयते । तीयोऽक्याथमी पोलो योगमूर्तिसमाथिसः। पधियत मालपदाधिदेवियामेव च । पानमनपा गुण या पश्यन्ति मुमुक्षयः । मा भायना पृय मोरी त्वचरभावना। पाध्यासिकाय मततं वेदाताभिमतप यत्समध्ये निहितं ग्रमा केवल मानलक्षणम् । कीय चाम्तिमा प्रोता भायमा पामेश्वरी पुषु वाय नियमन् मापारी यतिमुनिः । पना सत्यमीगानं विधियामीत संयतः नां यतधिताना म्यागिनामूरतसाम्। चर्मवाभ्यभनित्यं म याति परमां गतिम् । गुवादगुघतम मानं यतीनामेतदोबरम्। 'नन्दं या तत्स्यागं यमावायत्री मुनिः। पदिमा मत्यमम्तेयं मनायं तपः परम् । योऽनुतिष्ठत मसतं मोऽयुते योगमीसारम् । गिनामगृतं स्थानं प्योमाय परमातरम्।क्षमा दया घ मन्तीपी प्रतान्यम्य विशेषतः सम्मात् ध्यानरतो नित्यमात्मविद्यापरायणः । निन्दमपरं यमामुको नापते नरः ॥" वेदामाजाननिष्ठी या पश्यनान् ममाधितः । माम समभ्य समादरमुच्यत भवबन्धनात् । रति गार ४८ अध्यायः ॥ कुदिरह: मावा भेघानव तेन हि ॥ यहा पृथक्त्वमात्मानं समादेव केवलम् । दोममन्यान नबित्यं काले काले ममाहितः। पानन्दमभरानं ध्यायोत च पुनः परम् ॥ तानमध्यामिनः केचिदमयासिनोऽपरे। साध्यायं धान्बई कुर्यात सावित्री सन्ध्ययो. यमावन्ति भूतानि याला नेह जायते। मामन्यासिमस्त्वन्ये विविधाः परिकीर्तिताः। नपेत् ॥ स तगादीवरी देव: परस्तादयोऽधितिष्ठति । : मर्वमहानिको निनदयापि निर्भयः। ध्यायीत सततं देवीकान्त परमेम्वरम् । यदन्तरे सद्गम गाम्खतं शिवमव्ययम् । ।पते ज्ञानसम्रगामी खात्मन्ये व व्यवस्थितः । एकान्न व येमित्वं काम शोध परिपक्षम्। यमाहुतत्परो यस्तु स देवः स्यान्मन्बरः ।। दमेवाभ्यसैनित्यं निगमोनियरिग्रहः। एकवामा हिवामा वा शिपी यनोपयोतवान्। प्रतानि यानि भिषणां तथैवोपनतानि च । थिते थेदमनवामी मुमुक्षुर्विजितन्द्रियः ॥ कमलकरी यिहांखिदएडीयाति सस्पदम्। एक कातिक्रमे तेषां प्रायचित्तं विधीयते । म्वग्नीनासमात् कवा मद्यार्पणपरो द्विजः इति कोमें उपविभागे २७ अध्यायः । उपत्य पस्तियं कामात् प्रायचित्त समाहितः । य: म फीसनामी महायपरायणः ।। प्यास उवाच। प्राणायामसमायुमा कुर्यात् सान्तपनं शुचिः ॥ 'यायामपि चतेषां जानी त्वभ्यधिको मतः । "एतत्वायमनिष्ठानां यतीनां नियतात्मनाम् । ततपरत नियमान् समान संयतमानसः । । तस्य विद्या फार्म म निगाद्या विपरितः । मधेन वर्तनं मोक्तं फलमूलैरथापि या । पुनरायममागत्य चरेहिधरतन्द्रितः । ममीमो निर्भयः शान्ती निन्दः पर्णभोजन एककाल धरनेछ न प्रसज्योत विस्तर। न नीयुशमनृतं हिनस्तीति मनीषियः । तोर्णकोपिनयामा: स्यावानी वा ध्यानतत्पर प्रमको हियतिर्विषयेपि सन्जति ।। तथापि न च कर्तव्यः प्रसको झोप दारुणः । भिचारी मिताहारो ग्रामामा ममाहरेत्। सप्तागार चर क्षमलाभ हे पुनयरत् । एकरातोपवासथ प्राणायामधतं तथा । अध्यात्मरतिरामोन निरपेक्षो निरामियः । प्रचाम्य पाने भुशीयाङ्गिः प्रक्षालयेत्तु तत् ॥ | उझानृतं प्रकर्तव्यं यतिना धर्मालिप्सना । पात्मनय सहायम स्वर्गाथं पिचरदिव" वामित्यव सुपार्यमिति च पाठः । अथवान्यदुपादाय पावं मुनीत नित्यशः। परमापदगतेनापिन कार्य स्तेयमन्यतः । भुक्षा च मन्स्यजेत् पावं यात्रामावमतीनुपः ॥ तेयादभ्यधिक: कथित् नाभ्यधम् इति स्मृतिः। 'नाभिनन्देत मरणं नाभिनन्दत नौवितम् ॥ विधूमे मनमुपले व्यहार भुशवजने। हिंसा चेपा पराणाया घात्मन्नाननाशिका। कानमेव प्रतीक्षेत निदा भृतको यथा। हत्ते भरावसंपात भिक्षां नित्यं यतिवरेत् । माध्येतयं न यतव्यं न योतव्यं कदाचन । यदेतद्द विणं नाम प्राणास्ते तु वहियराः ॥ गोदोधमा सिष्ठत काल भित्रधीमुखः । स तस्य हरते प्राणान् यी यस्य धरले धनम् । वंजानपरो योगी अभूयाय कल्पते । भिवेत्युला सल्लाथ्योमत्रीयाहाग्यतः सविः । एवं कृत्वा म ५८ V. हत्ती वतचुत। 61 ·. विहाय हही पितरौ भिशुंभार्यां पतिव्रताम्। दवा यिष्यं समाइय साकल्यं गायन प्रादौ व्याजनिभिईला मारहोम प्र! दगमाचार्यों गोविन्दः । एकादशः योगरत प्रामं प्रदक्षिसोचत्य निरपैचो महादियात् एतानि मे पदान्ते च सध्यन्ति पदया। विभाव्य मृतवत् काय रहिने म मपाचार्य. पप्राचार्य: बोटकाचार्य: पुमो मान्तं विवेकिनवीय द्वितीयायममादिशत्। स्मरन् तत् परमं वध यज्ञसव समागा परामायः रनि. पथदशनामानि तत: गियासतम्रानो यतात्मा विहिताविकः। ऐंकी' इति मन्त्रेण म्कन्धादचाई किंजायां ममुच्चार्य एतानमनले चिन्ता २५४ सयासी सन्यासी संध्यासी भूर्यो निवेदमापनाच्चान्द्रीयणं असम्ा पृषीधराचार्यम्य शिष्यवयम्। मरम्बतो मारती पर ये पितरः पूज्या वस्यामि शृणु तामांना •विधिना शास्त्रदृष्टन सवत्सरमिति मृतिः । पुरी चेक्षिा रतियोगराचार्यविरचितं सप्तम- पिता,पितामह व प्रपितामा पर। भयो निवेदमापन्नचरचिरतन्द्रितः । सूत्रम् ॥ ॥ अपि च । माता पितामही देविनयर मपितामहो। अकस्मादनिहिसान्तु यदि भिक्षुः ममाचरेत् । “तीर्थाथमवमारण्य गिरिपर्वतमागमः। मातामहादयोऽप्य वं माताम मादयो कुर्या सातिवच्छन्तु चान्द्रायणमथापि या मरखती भारती च पुगेति दग कीर्तिताः ।" | प्राचामपीन् यज्ञेहषान् दरिया पिलर : स्कन्देदिन्द्रियदोब्बल्यात् स्त्रियं दृष्ट्वा यतिर्यदि नेपां लचणानि यथा,- तेन धारयितच्या वै प्राणायामास्तु पोड़प ॥ "विवेणीसङ्गमेती तस्वमस्यादिलक्षणे। दिया स्वप्ने विरा स्यात् प्राणायामगतं तथा सायात्तत्वार्थभावन तीर्थनामा स उच्यते १० पूर्यादिक्रमतो दद्यादामनानी इयं भन्। एकाने मधुमांमे च नवधा तथैव च। पायमग्रहणे प्रौद पाशापायविवर्जितः। देवादीन् क्रमसम्तवावान it. प्रत्यचलपणे चोक्तं प्राजापत्यं वियोधनम् । यातायातविनिर्मुन्य एतदायमलक्षणम् ॥२॥ समचा विधिवसेभ्यः पिडान् ध्याननिष्ठस्य सततं नभ्यते सब पातकम् ॥ सुरम्ये.मिझरे देश वने वाम करोति यः। तम्मामहेश्वरं ध्यावां तस्य ध्यानरतो भवेत् ।। पागापाशविनिर्मुसो वननामा स उच्यते ॥ पिड प्रदान विधिना दवा पिण्ड कारन यद्मा परम ज्योतिः प्रतिष्ठाक्षयमक्षयम् । परस्य संस्थितो नित्यमानन्दनन्दने वने । ताजनीपुटी भूत्वा प्रायवेत् मिम योऽन्तरात्मा पर ब्रह्म स विन यो महवरः ॥ त्या सर्व मिदं विममाभन्दलचा किलपितरी देवा देवर्षिमाशगया। एप देवो महादेवः केवलं परमेश्वरः। वासो गिरिवर नित्यं गीताभ्यासे हि तत्परता गुणातीतपदे यूयमंतृपीकुरुताचिरात् । तदेवाचयमहतं तदादित्यान्तरं परम् ॥' गम्भीराचलचुहिय गिरिनामा म उच्यते ॥५॥ पाढण्यमर्ययित्वा तु प्रशंस्य च पुन पुर। यम्मान महीयते देवः खधाम्रि ज्ञानसंनिते। वसेत् पर्वतमूलेयु प्रौदो यो ध्यानधारणात्।। णत्रयविनिमा तामात्मयाई प्रकल्प पात्मयोगाये तत्त्व महादेवस्ततः स्मृतः ॥ सारात् सारं विजानाति पर्वतः परि पिता धामेव मर्च पातत्पिता पिताना नान्य देवं महादेवायतिरिक्त प्रपश्यति । कीर्तितः ॥ | पात्मन्यालाणार्याय कुर्यादामक्रिया तमेवात्मानमन्वेति यः स याति पर पदम् ॥ वमेत् सागरगम्भीरी पनरतपरियहः। उत्तराभिमुखो भूत्वा पूर्ववत् कथित मन्यन्ते ये स्वमात्मानं विभिन्न परमेश्वरात् । मादाय न लहेत सागरः परिकीर्तितः ॥७॥ प्रावधात्मपितृन् देवि दद्यात् पिएई सम्पन्न न त पश्यन्ति तं देवं हथा तेषां परियमः॥ सरञानयमो नित्यं खरवादी कवीखरः। मागमान् दक्षिणापांच परिमायान् या एकमेव परब्रह्म विनयं तत्वमव्ययम्। संमारसागरे साराभिन्नो योहिसरखती 'म देवस्त महादेवो ने सहिताय वध्यते। विद्याभारण सम्प पः सर्वमा परित्यजेत्। पिछार्यमास्तरैदर्भानुदगग्रान मजीति सम्मायने न नियतं यतिः मयतमानसः । टुःखभारं न जानाति भारती परिकीर्तितः ममाप्य वाहकमाणि गुरुदतिवमंगा! मानयोगरतः शान्ती महादेवपरायणः । जानतत्त्वेन संपूर्णः पूर्णतत्त्वपदे स्थितः । एप यः कथिती विमा यतीनामायमः शमः । पदब्रह्मरतो नित्यं पुरीनामा स उच्यते ॥ १. व यजामहे सुगन्धिं पुष्टिांग पितामहन प्रणा मुनीनां पूर्व मोरितः ॥ इतिहछहरविजये विद्यारण्यसामितिम उरुकमिव बन्धना म त्यो शौय मा म पुचशिष्ययोगिभ्यो दद्यादिदमनुत्तमम् । योसदाशिव उवाच । भानं स्वयम्भुवा प्रोत यतिधमायम शिवम् ॥ "अवधूताथमो देवि कलो मयास उच्यते। इति यतिनियमानामेतदुक्त विधानं विधिना येन कर्त्तव्यं तत् सर्व गृण साम्पतम्। ततस्त परमानध्यात्वा शाम्भववर्मा पशुपतिपरितोपे यदेकतः। ब्रह्मज्ञाने समुत्पन्ने विरते स्वर्गकर्माणि । 'म भवति पुनरेपामुद्यो वा विनाम: अध्यात्मविद्यानिपुणः सन्नासाथममाचरेत् मागुतसंस्कृत वही सपोहाइति पुर। प्रणिहितमनमा ये नित्यमेवाचान्ति" पति कोम उपविभागे यतिधर्मों नाम २८ | त्यकाधमर्यान् बन्धंय प्रमजवारको भवेत् ॥ अध्यायः युगमैदे मवामिनां नामामि | सम्पाद्य ग्रहकम्माणि परितोयागमानपि । उपाध्यष यया चादी वेदान्ताचार्यो प्रधान निमा निलयाविष्काम तान्यतः कुर्य्याशामध्यत्वमुत्रत हितीयाचा- विपुः । एतीयाचा- रुद्रः। पाइय खजनान् बन्ध न ग्रामस्थान प्रति- बर्षाचार्यो पगिठः । पञ्चमाचार्य: गतिः। वासिनः। गन्धी रसय रुपय मार्श: शब्दो 'पठाचार्यः परागः। सप्तमाचार्यो ष्यामः| प्रोत्यानुमतिमविच्छेदशहाजिगमिधुनरः । ततो वाक्पाणिपादय पायपस्थी : पटमाचार्य: गकः। नवमाचार्यों गौः। नेषामनुमामादाय प्रणम्य परदेवताम् । यो त्वक् नयनंगि पाये । मत्ययुगमध्ये पाचार्यवयं विष्णु, सुताः संमारपार्य. परमानन्द हितः । पद्राः। वेतायुगे पाचार्यवयं पगिटवि. कुलावतं प्रदान गत्वा संप्रार्ययेदिदम् ॥ पामराः। हापरे पापाययं स्यामगकी। महायमे पर वहान् ममैतद्दिगतं वयः । ससियुग पाचार्यवयं गौड़गोविन्दमारा-प्रमादं कुरु मे नाय सामग्रहणं प्रति । पा मारावायंग्य चत्वार गिधा: नितम्हकमाणं विचार्य विधिवदगुरुः। पामाराम मिष तोयं पायमय । पन्ना-! ऋपत्रयविमुत्ययं देवर्षी यायेत् पितुन् । पान गियावं धनः परयय। बोरना-देवा प्रा विक्षय रुद्रय सगणे: सह। पारमियर गिरिपयनसागरा इति। ऋषयः मनशायायावाद्या देण्यम्तया । मुमुक्षुवित्तगामिमं मलं गतं धन। उपासनानुमारेण विधामण्डलपूर्वक संस्थाप्य कलसं तत्र गुरुः पूजा समार। विधाय पूजा माज्ञो महास्थापनमा । प्रायोऽपाम: समानयोदानव्यानी च बार' पृथिवी सलिलं पहिर्वायुराकाशमेव च ॥ ही ज्योतिर विरजा विपापा भृयाम चतुर्वि गतितत्वानि कम्माणि वैदिवानि हुत्वाग्नी निष्कियो दे यमसूष कर हत्वा पठित्वा चाइनिकाय हुवेवमुपयोता कामबीजं ममुच्चरन् ।

·। - , सन्यासी सपनी सपिरांडः वा शिलां करे कत्वातमध्ये नियोजयेक्षा बयस्तंटेय जानन्तस्तवैव दृढ़निययाः। सपदि,व्य,(मंपद्यते इति । पद गती+इन्। पो- पुचि गिखे त्वं हि वाणीरूपा सनातनी। पतः कर्मविधानानि प्रोतानि चित्तशुद्धये ॥ दरादित्वात् मलीपः।) द्रुतम्। तरक्षणः । ग्रते पायके स्थानं गच्छदेवि नमोऽस्तु ते ॥ नामरूपं बहुविधं तदर्थ कम्पितं मया । इत्यमरः । (यथा, कुमार। ३ । ७६ । - मायां कृष्चमन्त्रं वडिजायासुदीरयेत् । ब्रह्मज्ञानं विना देवि कर्मसंन्यसनं विना ॥ , मिदि सुकुलिताक्षी रुद्रमरम्भभीत्या -सामायित्व पितरो देवो देवर्ष यस्तथा। कुष्यन् कन्पशतं कर्म न भवेन्मुक्तिभाजनः । दुहितरमनुकम्पामदिरादाय दोाम् । यायमकर्ममापि निवमन्ति शिवोपरि। कुलावधूतस्तत्त्वज्ञो जीवभुतो नराकृतिः । सरगज इय विधत् पद्मिनों दन्तलग्नां सन्तयं ताः मर्चा: देवर्षिपिटदेवताः। साधावारायणं मत्वा रहस्यम्तं प्रपूजयेत् । प्रतिपथगतिरासीत् वेगदी शताः।") - -बामपपरित्यागात् देही प्राममयो भवत्। यतेहर्शनमात्रेण विमुक्ताः सर्वपातकात । सपा, स्त्री, (सपर पूनायाम् + कण्डादिभ्यो -सूवशिखात्यागात् मन्नास:म्यादिजन्मनाम् तीर्यव्रततपोदानसर्चय जफलं लभेत ।" यक् ।" २१॥२७॥ इति यक् । "अप्रत्ययात् ।" आणामितरेपाच शिवा दुत्वेय मंस्किया। प्रत्यवधूताथमः । इति महानिर्वाणतन्ते अष्ट- ३१३ । १० । इति श्रः। ततष्टा ।) पूजा। मुस्तशिखासूत्रः प्रणमेगड़वदगुरुम् । मोलामः॥ इत्यमरः ॥ (यथा, माघे । १ । १५ । -स्थाप्य तं शिष्यं दनकणे वर्देदिमम् ।। सप, सम्बन्धे। (भ्वा०-पर० सक-सेंट् ।)सोस "तमय॑मर्यादिकयादिपूरुपः अमसि महाप्राज इंसः सोऽई विभावय। पत् । इति दुर्गादामः ॥ याथिकल्पद्रुमे मूई. सपर्यया साधु स पर्यापूपुजत् ॥") ममी निरहझारः स्वभावेन सुखं घर। न्यादिरयम् ॥ सपादः,त्रि, पादेन सह वर्तमान: । स तु चरण- घटञ्च पनि विसृज्य ब्रामतत्ववित्। सपत्नाकरणं, लो, (सपच + + ल्युट। मपञ्च-युक्तयतुर्थभागसहित । यथा,- त्मस्वरूपं तं मत्वा प्रणमच्छिरमा गुरुम् ॥ नियवादतिव्यथने ।"५१४६६१ । इति डा।)। "सपादपलमानेन वेला व यति निथितम् ।' स्तुभ्य नमो मध्य तुभ्यं मह्यं नमो नमः। अत्यन्तपीडनम् । इति इलायुधः ॥ इति मत्सत्यमुक्तावली॥ 'नव त्वदहमेव विश्वरूपं नमोऽस्तु ते ॥ सपत्चासतः, पुं. (सपच + + क्तः । डा।) सपादपीठं, ति, (सपादं पादसहितं पीठं यत्र ।) मन्त्रीपासकानां तत्त्वज्ञानां जितात्मनाम्। तमृगादिः । अत्यन्तपीड़िते, वि। इति । पादपोठयुक्तसिंहासनादि । यथा,-. मन्त्रेण शिखाच्छदात् सन्त्रासग्रहणं भवेत् ॥ केचित् ॥ "आदिचदादीसकथानुकल्प अमानविशदानां किं यः यापूजनैः । सपञ्चाशतिः,स्त्री.(सपच + + तिन् । डाच् ।) सिंहासनं तस्य सपादपीठम् । 'छाचारपराणान्तु प्रत्यवायो न विद्यते। अत्यन्तपीड़नम् । तत्पर्याय: । निष्यत्वाततिः 'सन्तप्तचामीकरवलगुवर्ष मी निईन्दरूपोऽमौ निष्कामः स्थिरमानसः। २। इति हेमचन्द्रः॥ विभागविन्यस्तमहाधरनम् ।" प्रमो विहरेत् शिष्यः साचादनाममयोभुवियसपनः पुं.(मह पतति एकार्थे ति ! पत+न: । प्रति भट्टी ३ सर्ग: को विधिनिषेधाभ्यां निर्योगक्षेम भात्मवित्। सहस्य सः1) शत्रुः । इत्यमरः ॥ (यथा, सपिण्डः,,(समान: पिण्डो मूलपुरुपो निवापो खदुःखसमो धीरो नितात्मा विगतस्पृहः । महाभारत।१।१४५। ५। वा यस्य । समानस्य सः।) सप्तपुरुपान्त- विरात्मा प्रामदुःखोऽपि सुखे प्राऽपि निप्पृहः "संरक्ष तात मन्वञ्च सपनांय ममोहर। गंतजातिः। तत्पर्यायः । सनाभिः २ । इत्य-. 'दानन्दः शुचिः शान्ती निरपेक्षी निराकुलः । निपुणेनाभ्युपायेन यद्वौमि तथा कुरु ॥") मरः । स च अगोचविवाहदायभेदात् विविधः । हे जकः स्यानीवानां सदा प्राणिहिते रतः। सपनारिः पुं. (सपत्नस्य शबीररिरिव दुर्गप्रभवा- तनाशौचसपिण्डस्य लक्षणं यथा। सप्तपुर- गतामयंभीर्दान्तो निःसल्पी निरुद्यमः ॥ त्वात् ।)वंगविशेषः । वेयुड़ वाग इति भाषा। पान्तर्गतत्वे सति गोत्र क्ये सति दाटवभीना- हीकाईपविमुक्तः स्यात्री मित्र ममो भवेत्। यथा, त्वान्यतरसम्बन्धेन पिण्डलेपान्यतरवत्वम् । दत्त. तोतवातातपसहः समो मानापमानयोः ।। "बध्यष्टिः सपनारिवहुसन्ततिराशुपः ।" कन्यानान्तु मर्नु सापिण्डेशन सापिण्डाम् । अद- :मः शुभाशुभे तुटो यदृच्छालाभवम्नुना । इति शब्दचन्द्रिका । तानां पिनधित्रिपुरुषसापिण्डम्। विवाह- नस्त गुण्यो निर्विकल्पी निर्लोभः स्यात्वमक्षयौ सपनी,स्त्री, (ममानः एकः पतिर्यस्याः । "नित्यं सपिण्डास्तु । पिटपिटवन्धपेक्षया सक्षमपुरुषा- गथामत्यनुपायित्व मपा विप्रतिष्ठते । सपन्त्यादिषु ।" ४ ।। ३५। इति डोप। वधयः मातामहमारवन्धपेचया पक्षमपु. सामाश्रितस्तथा देहो जाननेयं मुखी भवेत् ॥ पत्युनकारादेशः समानस्य सभावोऽपि निपा- रुपावधयय । यघा, न्द्रियाण्येव कुर्वन्ति खं व कर्म पृथक् पृथक त्यत ।) समानपतिका। सतीन इति मापा । } "पक्षमात् सप्तमादूई माटतः पिटतः कमात् । मामा साक्षी विनिर्लिप्तो प्रात्वैवं मोचभाग (यथा, पायांसप्तगत्याम् । ४६३ । मपिण्डता निवत्तेत सब वर्णप्वयं विधिः ।" भवेत् ॥ "या नीयते सपना प्रविश्य या वजिता इत्युहाइतत्वरतनारदवचनम् ॥ धातुपतिपई निन्दामनृतं कीड़न स्त्रिया। भुजङ्गन।दायसपिण्डास्तु । विमुरुपावधयः । ते च पिट- रतम्यागमस्या समासी परिवलंयेत् ॥ यमुनाया इव तस्याः सखि मलिनं जीवनं मन्ये पितामहपितामहाः तेषां पुचपोचप्रपोच- सर्वत्र समदृष्टिः स्यात् कीटे देवे तघा नरे। यथा घ। दोहिवाभावे मपनीपुचः। तस्य दीक्षिधाः। मातामहप्रमातामहादप्रमाता- सव्वं ब्रहोति नानीयात् परिव्राट मध्वं कर्मस । पुचत्वस्मरणात् । यथा मनुः मझाः । तत्पुचपाचप्रपोचाय। इति दाय- विमान नपचान' या यम्मात्तमात् ममागतम् "मासामेकपनीनामेका चेत् पुचिणी भवेत्। भागः ॥ ॥ अथ मपिण्डादिविचारः । मसा- देशं कालं तथा धानमग्रीयादविचारयन् । सर्वास्तास्तेन पुत्रेण प्राह पुत्रवती मानुः ।" पुराणम्। अध्यात्मशास्त्राध्ययन: सदा तत्वविचारण: एकपत्रोनामिति एकः पतियामामिति । "लैपभाजपतर्याद्याः पिवाद्याः पिगडभागिनः अषधूतो नयेत् काल खेधाचारपरायणः ! पत्र सपनीपुचस्य पुत्चत्वातिदेशात तवमर्व- पिगडदः सप्तमम्तेषां मापिण्डा मासपौरपम्।" संवासिनां मतं कायं दायेन कदाचन । ऽपि स्वीणां मपिण्डनं मैथिलमम् । तव । नन्वेवं धावादिभि: मम पिण्डतलपीत्वा- संपून्य गन्धपुष्पानिपनेहापस मजयेत् । "पुणेव तु कर्तब्ध मपिण्डीकरणं स्त्रिया:1 मम्भवात कमपिण्डत्वमिति चेदृश्यते । तपा. पप्रातयोगमत्यांनां सदा कामाभिलापिणाम्। पुरुषस्य पुनम्वन्ये भाटपुत्वादयोऽपि ये ।' मपि पिण्डलेपयोः संम्बन्धोऽस्ति। तथा च प्रभावाजायते देवि प्रशत्तिः कम्प्रमंकुले । इति नमुहारीतवचने एवकारंगातिदिष्टपुन बोधायनः । प्रपितामहः पितामहः पिता पत्रापि ते सानुरमा ध्यानार्धाजपसाधने । निषेधात् । इति गदितत्तम्भ मोदयभ्रातरः । सवर्यायाः पुचः पौरोको ।

·... पतदपचनभ्य सध्छातिमानपरत्वात् । किश्व-नियमात् यद्यपिशेषाभाष पिण्डनिशक्ति-सीधी भोजनदर्शनाय भोलनिक सम्माजयित्वा पूधिवों ये समानाति परन्। [ अन्यथा सदाभावे कर्मवैगुण्यं स्यात् । स पितामहन पितरं मंस्वादिति निसा ममरना अति पाभ्यो सम्मलन्तु ममपयेत् । सिहायं मुत-तत्र तथाचरणम् । प्रतिपत्ति पाच पिढतापपितामहातिम रूपकम्र्मा एवं प्रतिपाद्याभावे तमित्तिः। महानां कर्तश्चन तयोः सपिरहीरा मेभ्यबाध्य' मिवेशेव पचाच स्वयमाचमेत् ।" पगयागे मोहित निरस्वति माविरयति कार्या.. ननु सपिछनेनासंह "पिमन्य भागमेक प्रेतबाधषप्त छिपेत् निधिर्मनारायण गोभिलभाष्ये वः । माकनमुत्करणोमियत पार पसलतारित। ६चात् । उत्सष्टजपिएडयोबिभागी मन्नस्य खिष्टिक्षत पावापः इति गोभिलमूवष्य | कर्षाप्रमों मकाावित्दनेन ने व्याख्याने पिमा उयते इत्यावाप:प्रधानहोस कथमसिन सह मस्कार त्या ३.तुमानातिकाभ्यामाधन विमजेत् विधा एव मुख्यहोम बरुते यदिचएनरोदुसरी वाजसपिण्डीकरणेन पितामईन पार संपिण्डी सपिगढी मगिरी संपलर वा प्राय पिवस्वाप लिन पच पंच विधिः पूर्वापानमा EिT मोरे सपिण्डमातरम् । पत्रकामीतिनियिय हममाटमा नो पिनामानिnिjalifalti- दाता विधिमन्वयेनारतिनिधित्येति तोयां विभाति मोपहारा faamमागे। करकोटिकसम्भावनोपलवायम् । भविधिमिधुनमगंगारामतमाग 2 ममामा मनोनयम !. पो संस्थ कमीण मत्यू हाईलात्। एच हरियां मनायामयं प्रयोग पोनादाग्मिान fri. थाई यदय तं सत्तमा चेत् विप्रासदिम न पावरमाम ने विधिना प्रोजेन पूमी प्रमाणे गाया या क्रियते तदा दिनान्तरे नवम्प्रति क्रियमाने | चतुभांग पायात् ममयेन । म्यः पयतनामूने गिनन सदरखास् पुनरं दिया कर्तव्यमेव । বিষয়াদিদিমমিনুলো বিনা দ্বিধা प्रधानस्याक्रिया यव भात क्रियते पुनः । पम निवेच मतदानामो प्रतियोपिया पियभ्यपण भदास्याक्रियायान्तु माहसिन पता क्रिया पपादाचमेदित्यर्थः। न प्रेमप्रामारोग felam. रति छन्दोगपरिगिरेन सागकरपाभिधानात | उपगप दायां नरम्य दरमा हिमाद्रिधनम्। যায় বিচারাবণঘন সি | শিষ্যা দ্বিগ হই নি, पूणे मंवत्सरे याई पोडगं परिकीर्तितम् । करयमिति पतीयता तव दल तक्यम्प पिafमहिमा तेनेव व सपिण्डवं तनेवादिकमियते । पिण्डप्य मियोभाष तियाविक पपात प्रेताय पात पूर्वी दिल.. अन पूर्णसंयामरक्रियमापवाहादयपोमय- यम न पाद देव भोजयेत् मागेर देने समस्यर्थः । प्रेताय दत्तषिणमा नि: । सथापकटमपिण्डनादप्युभयनि- माय दता गममा: पावsfer पितामदिजमेन। समनने में 'हायपूर्ण संवत्सर प्राप्दिकासार कार्यम् । दुतगे पियम्यः पावेषु स्यात् म्यानभायन मियणे। मरियपुराणम् । एवं पदयाकतेऽप्यनेयम् । एदक ने पिरपाव देय गामि दिनि सपना- “गमोदनियत कुप्योत पावाणि इति पाय मुदकयुलपावाणि। पa प्यास्यामुरोधेन मैथिमो अगापिनातया) पीये पिव मेता 'बोणि पितृणामेकं तस्येति पाठकमदर्श ( चरणम् । तरयुहम् भागलायमन कालानु ममाला रतिभ्यामतमय नात् सर्वत्र छन्दोगानां यजुदिनाच रयान गयस्योगत्वात् पर पानामत्र तथा युजवात् । नियेन तुयं मे प्यादेओष्टि 'रोधात सपिण्डोकरणे प्रेतकर्मकरणं पिटकम्- म भामगयशुदिनीः। तयोः पदानुगय- नित्यगायन तय मूर्य कम् । तयोः पार्वणवा पूर्वमेकोद्दिष्टमया स्योहलाताप सामयजुर्वेदिनो: यासो) पोष्टिये एकोटिन र " परम् । रति पूर्वलिखितवचने गान्दकमदर्श- समन्वये मन्यदर्शनासव मन्यावयः तिथम् । एशोटिमिति are: नाता देवकत्यपिढत्ययो मेधे प्रेतशल्येन व्यव- दयितादाता पौराणिकतात व पारिवारियशेयभार' धानस्यायुतत्वाच । एतेन अथ सपिण्डीकरणं | ताभ्य इत्यस्य पाठरत साधारणमतिकार- सपिलीकरणमेकोष्टिं प्रिया पनि मंवत्सरमेक पिण्ण मुहिग्य संवत्सरान्ते चत्वार्यु- गातातपोवाच विभागामि मन्याययो यु याचल्कापनकायलात् । दकपात्रापि प्रयुनक्षिततकं प्रेतव्य त्रीणि पतएव मैपिलपि तथा लिखितमिति मध एy लिया. सभ्य इत्यालायनदर्शनात् मध्य भाविना एवञ्च पार्थ मानेन गेवदयेणापित कियादि। वा परि भविण्डीकरणे प्रतादित्वं मधिलोन निरस्तम् । दामविधानात सहिततापि मपिण्डीकरण करि पठीति कातत्वनियम । चंदानमाले पाठकमाछाप्दक्रमस्य बलवत्वात् रायाति तथापि । अन्नपुराण मेताय दानान्तरं ततः पितामहा- "ययोगवस्त्वप्रामो पायं तदनुकारि यत.. प्रपितामहे च भूले यथा दिभ्यः इति पदकमस्यावाधायापालेषु । यवानामिव गोधमा ग्रोहीणामिव मातयः । परिशिष्टे कात्यायनः । गंन्धपुष्पदानपर्यन्त पिवपूवं कता टार्गे त इति छन्दोगपरिमिरवचनात मुश्यामा प्रति- 'पितुः सपिण्डता में पूर्व कति । तथा बद्मपुराणम् । निधिः गालाति न्याया मायभाये तीन संस्कार्यों पूर्जी चतुभ्य पार्ययात्रेभ्य एक वामेन पाणिना। सानिधन पाणिनाच तिलोदकम् । मध्यानमा समावण्यातव्यावर पापजाति गुड़ादिप्राणपत व्यान्तरेणापि पिडदान मर्यादिति कात्यायन मेलमिप्रम्य हस्ते व पदर्भाग जलं क्षिपेत् । पिण्डक्रियायां इति मन प्रेतपिण्डस्य मह- पितुः सपिणा हवा गत: पितामहादिभ्यम्तन्मन्बेरा प्रथा पृथक् । मियोकरणं यति पिण्डीकरणसमाख्या महपितामयी: मतो: ध्य भनेक विधिना पावाध पूर्ववत् । मतपत्रिवं उत्स्टल कुगरमायण चतुधा त्यानुरोधनास्ताविनापिकुशान्तरपति सपिण्डीकरणमपकोयं. 'करंगवंध्यतमाशासातपः। .. . पितरि पूर्ण सते ताभ्यारे । पनि सामान्य वयममाना इति मन्त्रदयं पठन यानापियाज्ञी यन्न यस मिशालयमधास्तुसरित परिमायसम्बारतमात् तदने ।

·वा। . च सपिण्डी सपिण्डी सपिण्डी “कृतमपिगहीकरणेनापि शुई कुर्यादिति स्रोणामध्ये धमेतटेकोद्दिष्टमुदाहृतम् । पुरुषस्य पुनम्त्वन्य भापुचादयोऽपि - "निययः । पतो वचनयलाददोपः इति मृताइनि यथान्यायं नृणां यहदिहोदितम् ॥" | प्रादिशब्दप्राधानाइ म एव । त्पर्ययम् । पन तु प्रेतीभृतपितामहन पितुः स्त्रियोऽत्र पसवर्णोदा पपरिणीता वैति भ्राता वा चारपुचो वा सपिण्डः शिष्य एव डने पितामहस्य कोहिटमेय । यादविवेकः। सवर्णोढ़ायाः पुचपोचप्रपौधा- पिण्डोलतं प्रेसमेकोद्दिष्टेन तर्पयत्।" भाव एव विधानात् । तया गमः। सहपिगड़कियां सत्वा कुर्यादभ्य दयं ततः । प्रागृहाजावानवचनात् । एवमन्यत्रापि “पितुः पुत्त्रण कर्तव्या पिण्डदानोदकक्रिया। भाता वा इति वा शब्दात् भावपेचया प्रधान- म्। प्रपितामहस्य तत्व सेन मह न तदभाव तु पनी स्यात्तदावे सहोदरः? खेन पूर्वाधिकारियां दौहित्रान्तानां समुच्चयः मिति तात्पर्य्यम् ॥ पत्र मातुः सपिण्डने स्तीपामिति तु सम्प्रदानपरम् । स्वीकत्तक- पतएव सपिण्डलेनैव भारतत्पुचयोरधिकार- पर्यनगरयोः पिण्डी कुगरापाची त्वस्य पूर्वाई एवोकत्वात् । एकमेवामन्त्र कमि- सिौ पृथगुपादानं प्राधान्यतापनार्थम् ॥1 गाय: त्यर्थः। इति यादविवेकः । अव स्त्रिय इत्व- “महागुरो प्रेतीभूत हदिकम न युज्यते । उनकेन कर्तव्यं सपिण्डीकर स्त्रियाः। ग्यासवर्णोदा प्रपरिणीतापरलव्याख्यानात् । इति शूलपाणिलिखितवचनेन। रता हि मृतकलं कुगैरन्तरयन् पितॄन् । स्त्रीणां मन्त्रनिषेधोऽपि तरसम्पदानकाह, “प्रमोती पितरौ यस्य देहस्तस्याशचिर्भवेत् । रव्यापतो यम्माशिपच्छादनक्रिया। एवावगम्यते। न तु स्त्रीमम्पदानकमाने। नामि देवं न वा घेवं यावत् पूर्णी न वत्सरः।" दमण सा कार्या मातुरभ्युदयार्थिमिः ।" कल्पतरी तु स्त्रीयामध्ये वमिति यादृशेन सम्ब- इति देवीपुराणवचनेन च प्रेतीभूतमातापिट- रयन्तीत्यर्थ पन्तरयमिति लिङ्गव्यत्ययेन धेन पियवादिना पुरुषाणामेकादशाहादि- कस्य पितुः प्रेतीभूतमातापिटकम्य संस्कार्यम्य मिति इलायुधः । परवचनं गोभिलवाद- थाई तादृशेन सम्बन्धेनैव स्त्रोगामेतत् कर्तव्य- मेतोभूतमातापिटकायाः अनुदायाः कन्यायाय मायकृतापिलिखितम्। पतएव प्रवजित मिति । एतदव्याख्याने स्त्रीसम्प्रदानकथा वैदिक कर्मकर्तृत्वकर्मत्वानहवन तत्परीक्षा- ते वा पितरि मृते न पितामहादिभिर्मातः। सुतरी मन्त्राः पाव्याः। याज्ञवल्कोनापि राय यदहा दिरापद्येत इत्यनेन पूर्वदिने एडीकरणं किन्तु पितामधादिभिरेय । समन्वकमेकोद्दिष्ट सपिण्डीकरणचोक्ता एतत् सपिण्डनं कृत्वा पित्रादिः परदिने अभ्युदयं नभवा सईवास्या: सपिण्डीकरणं स्त्रियाः सपिण्डीकरणमेकोद्दिष्ट स्त्रिया पपीत्यनेन नामकरणादिकं कुर्यात् । कढ़ायास्तु पतिरको वसा गता यम्माधरमन्त्राईतिव्रतैः । स्त्रिया पपि तवोतम्। गुरुः स्त्रीणाम् । इति वचनोक्त कपदैन यत्युरेव मन् मति सुताः कुर्युः पितामधा सहैव तु" "मातुः सपिण्डीकरणं पितामधासहोदितम्। महागुरुत्वाभिधानात् तत्तत्वमा तस्याः व तस्मिन् मतौति याहानईभ रुपलच- यघोत नैव कल्पेन पुचिकाया न चेत सुतः । कम्माधिकारः । एवञ्च पिटमावीमाहागुरुत्व- । प्रतएव। इति छन्दोगपरिशिष्टेनापि यधोक्त नैव कल्पेन व्यावृत्तेस्तयोमारणे जढ़ाया न कम्मनिधिकारः प्याश्चैव तु जीवन्त्यां तस्याः सनेति इत्यनेन मन्त्रादिकसबमतिदिष्ट व्यवहारोऽपि प्रवाभ्यु दयसपिण्डनयोरानन्तर्यमा झाप्रत्य- निययः।" तयेति । प्रमन्त्रक स्त्रोकर्नु कमन्तपाठरहितम् । यार्यः न त्वेककत्त त्वमपि । अन्यथा सपिण्ड- लघुदारितेन रनशुलीयने तम्या जयपमन्ना हि स्त्रियो मताः । इति बौधायनेन ताधिकारिया: पनाः सत्त्वं प्रभुदयादि- न तु बशरणति कचिदप्य तम् ॥ एवं सामान्यतोऽभिधानात । न तु ब्रामणकर्तृक कारिणो मातुः सपिराइनाधिकारापत्त। कामयादिभिर्मातः सपिण्डीकरणेऽपि साम, मन्त्रपाठरहितम् । तथा च वराहपुराणाम् । यथा, । ये चाव त्वामन यांय त्वमनु तमै स्वधा "प्रयमेव विधिः प्रोक्षः शूद्राणां मन्नानंतः। “नानिष्टा तु पितृन बाहः कम्मे वेदिय- ने मन्वोन पाव्यः मन्वलिट्रविरोधात् । अतः प्रमन्त्रस्य तु शूद्रस्य विप्रो मन्त्र ए ग्यते । मारभेत् ॥" । प्राभ्य दायिक माटपधे श्रीदनादिभिमन्ना प्रवामन्त्रस्येति विशेषणम्य यावदमन्त्रन्याप्ताय इति भातातपवचने पिटक कडियाता- र लिखितं न तु ये घाव लामिति । वस्तु- वेन परिभापारूपत्वाव प्रेतयामानविषयः । नन्तरमेव पुचेण विवाहः क्रियते । न तु पुण सुपाभ्य दयिक छन्दोगानां मारपक्ष एवं न वा शूद्रकर्तृ कथामावविपयः । किन्तु स्नो थाहान्तरं क्रियते ॥ अव पुरुषम्म पुनम्वन्य म्तिोति बध्यते । एवक्ष। कत्तु कयादमप्यस्य विषयः । व्यक्ति प्रा। इत्यनेन पुचवत् शिष्यान्तस्य सपिएइने सामान्र- एघ्या पिटपावेयुप्रेतपावं प्रसेचयेत् । "नोमियावरवर्णय थाई विप्रानुशासनात् । तोऽधिकारप्रतिपादनात् पभ्युदयं विनामि समाना इतिहाभ्यां शेषं पूर्व वदाचरेत् । मन्त्रवदिधिपूर्वन्तु यद्धिपाकविवर्जितम् ॥" पुरुषस्य मपिण्डनं प्रतीयसे। तत्सपिण्डीकरणमेको हिट स्त्रिया पपि । विप्रानुशासनात विप्रपाठनात् । मन्वबम्मन्न- “मह पिण्डक्रियां हावा कुर्यादादयं ततः।" ति यानवल्करन पार्च कोहिष्टविकृतीभूत-युलम् ।यजियाकविवर्जितमित्यमवर्णस्त्रोकर्तृक इति तु सपिण्डीकरणात पूर्व मभुग्दयामायायें मपिण्डनातिदेशात्तद्वितीभूतस्त्रीमपिगइने बाइपरम्। पतिकत्र्तृकयाऽपि पनराः पाका. न त्वभुदयसत्त्व एवमपिण्डौकरणार्यमितिम पि ये ममाना इति मन्नदयस्य पाल पोहास्य धिकारदर्शनात । तथा च छन्दोगपरिशिष्टम्। यत्त । । चाव त्वामिति मन्त्रस्य च लियासम• गाकर फाल्गुनाष्टम्यां स्वयं पताथवा पचेत्। "यानि पञ्चदगाद्यानि अधणेतरात्यधि। तित्वेऽपि महत्यर्थम्य ममवेतार्यलात् पाठः। पत्नीत्वध मवर्णादाया: । ज्येष्ठा पनीति वचः एक प्य तु दातव्यमपुवायाय योपितः ।" 'तसय मातामहानामप्येवं पाई कुाडिच नात् । व्यठामाइ मनुः । इति छन्दोगपरिगिठीय मपिण्डीकरतरपक्ष- अणः । “यदि स्वाय परार्य व विन्देरन् योपितो हिजाः दगथाहविधायकं तमिप्यपर्यन्ताभाये पुरएण्य मन्चोहेन यथान्यायं गेपाणां मन्त्रवलितम् । तामां वर्णक्रमेणव त्यैष्ठा पूजा च वेश्म च वाध्यम् । इतराणि एकोद्दिष्टविधानिय यानि इत्यनेन ,यच्छषाणां मन्यवर्जनमित्युक्त तत् कुर्वरोपाध्यायतम् । মামালি মাছিকাষাতালি যাব দ্বাম गन्ध पितरः शन्धन्तां पितामहाः इत्यादि "पमम्हातामोतानां पिता न पाहमाचरत । दातम्यानि हत्य: । अधायाति चकारी प्रत्ययोग्यमन्त्रपञ्चनपरमिति प्रागुलम् । यदि चे हैन कुर्चीत मपिण्डीकरणं विना अनुबममुचायकः पतिरहिताया ति भमु- माडियपुरायम्। प्रसंस्कृतप्रमातानाम् अनुपनीतन्नानाम् । चिनोति। "भाभाव नियः कुर्युः स्वमत पाममन्त्रकम् लघुहारोतः । "पपुवायां मृतायान्तु पतिः अर्थात् मणि- सदभाये च नृपतिः कारबैतन्त्रकुटुम्बवत् । "पुष त कतश्च मपिग्मीकरण स्त्रियाः। लाम ·- . त्रि सपिण्डी -माप्त सप्तत्रि प्रीमियरनमान्दात्।ददीग- अमित गरीरप्य कादरी "भत मन विनियेत रैपिंग मिट गुमाया पदावारविधानात्। इनि याददनोटमटन लिनन इमादार दियाईमघ छत्तिवाटिनन् । निडावरतामा पुचामादेन विली' योनिमानादिमानमरितिमरपालीपास मेपदमितिना समदिन मारपडेयपुरापान दाटकमा मधि- हिमादिगमनानुमारादेव मपिन्ट्रोकर शायन विधी करम् नापिकमिनि प्रायते। गायक पदमाहापेक्षया प्रागुडनरममामादि- पतियोतिमत्त । । पति: इयादिन्ददाति पतिमत्वमा दिव गौपाटपरिप्राः। पयवा यदाशमिला-, पपि । देन उदया हिवा मदिइन देयंदहबाहिरापन इत्यनेनावनाम- “क्रमात् धरापमानामारोपागार वरपादिशामेशपों न दवाव या मूछनेत्युपते पामय ता: मम सत्र बाममिदीनामिका चैन मियो भवेत् पूर्नादापत्रः काय इतिताबर्मन अनश्व इति ममौतम नांस्दान पुपमा नदनीम्मंद।' उहानिन । तव काम्यं यत् वन्न वनरामार, वि, (मनन् कन् । } मसानो 'पर) नमवारने भरतीपचय पुचतातिटमात् प्रथमा उल्लेन काम्दयानिमित्तता दया- मत मिष्ट्रीय महिएटनं मंपिलरहम्। नाम्होलुहमा यदि लारवाहिनिमित्तनार, योटके मन मेपतुले दुम्मायो दया। E: माहागनदरने पुश्चेवदेव- वर्षा ऋतम्नदा स्टा रिकाम्यं ददगम्य सिंघटी सदा बच्चों ननि दवावगैथि। रमानिदिधदिशात् । अतएव तदुत्त-नापि कर्तव्यमितियाइदिशोप्दन्। पतियोतिसत्तम्। घाममोपादान मात। अन्यथा यदपि गोमिनमवादी समिणोकरदार मायामिटाया,-- कर्षः प्रागुतम्यापि मपिण्डोरपापक नत्, “य जाए दरिद्वा च काम माहिरे। देशाला दहवीमादरच मदरः। पूर्वकर्तववाहानामपि ददाहितदन्वन्दायाट दीधि देदो च विदो संचादि.मनोमा सारि म जावे मात्र ते पुधियो मत परः। पति मुखडोटीकायां दुर्मादार। नाप्रतिवदन पुनदानिटमा माट- "मपिण्डीकरपानातुदा प्रेतक्रिया दुः। कामदारमत व माकपा कान्टर! पिटयाराधिकार प्रामे मारपुत्तीति गातातपरदने प्रेतक्रियायाः मरिडोर-मात्रीखी, (ममिनधि कार्यात सहा दानं यो दात् । युधानिदेशचन्नु तकच पान्दत्व प्रतीयते पन दिनिमित्त दिना इति।कागोरादिता डीट) का कानगर दामनास्त्राचा नष्ठ- सपिइनाप ते पूर्ण संवत्सरका प्राय CL. नः। प्रेतदपरिहारमा विएघोत्तरम् । मनमगोदावरं की माना गोदारीका. दिल्लीकापान्तानि दानियाहानि थोड़म मपिट्रोकर नर मदमत परन्। ति मधदाकरणम् । (४, इलेव मुना: पदम्या परिचिव मतदई परिचय मोगदे पदत। महामारत।३ ।। कारबम्मानि यानि शारि मोड़। हरिनिमित्तमपिणीवर पाय छठे - "गोदार खाना नियती निदनार शन्दन्नु कादागिनान्दया मुधर्व तमः पादेव प्रेतदमरोहापानदं एपर्यात हमा पपि पिमराधना सपि पान इनामदग्दनाः पृथक न कुयु किन्त- परोधारा तत्काउन र इस पर विषयति मरोपिः। तात् । नतिर पनिया कायां विधादतः। “पयां मंचमराडो पू मंचकपि दंदा पुमा मितुरंशत्र दामिनः । ममिछात्रता: प्रेता न देपास्तु । शमदाट देव तु यन्नम्। अति मातातपदनात्। ति बालत्वम् Eर शादिमटेन मय एनं भवेत्। मतक, राजकोषातको। इति .' दनिर्मिपात भरेगामधिशारेमा प्रेटर निष्टः। बाद वचनामा हारतिष्ठेनामिपनि, सी. (पा पाने+हिन्। शमा मतरने पर मरति गति। नवम्बर नं मान टवादिमादेन शमशेर पपीति: पानन्। नं परमात हरभवन। नदानी पासपे च तमाद नमामिति वा पारम् २॥ न्दर बन्। सदिगदर परिषद सदाम दरबारी।। कोमनि गर्यान मालि। नमुन याम् । १e! मां मिति वाशि दुहना "मशि मे मीतिर र मनाएग्लिन पारदपन पताम्।। मलेमनधिशाराद। पाका मतिमपीतिका,तो सिधोपा सदरलोदिम्माममुनिका मत, दि. (मर - समानरमंदमानवदिशनमाम् कुन्दनः ।। दरम्वामान्ममिति वाचन ति मापा। भावामा माया प्राधान्दवीध बना। पाताटम् १ मुनन् दामः । बार.. बादानमा माघार पन्नोति.. शतनिक्रिस्दता रमि ܟܗ ܘܡܢ݇ मन मत . म . . + ·सध्य च। - माद सप्तना मप्तना मारभन्दा काविप तामांगा- "नम: मादी जातः मन्ययय परागरात। पही नाही चविया धाग्या जननाधिकार नातिनका : पावेदारो: गाना ET पुंगोमधम: पोपटांम् ८ मघा • विपतु २२ धनिष्ठाम२३ म सरमा ५ पापति. रतियोमागदरी । कर्म: प्रध्यायः॥ गा: माविको योगदागि। काम्य मीन्धि गुमादीधितिः,पं, मा दीधियो यम्य पग्निः। अगमायाधि मा पान्द्रो मममी चन्द्रनादिका परामा अपनी २ भट्रमोजिमा मोहिनामिविकागेप: । मध्यनाईपिता मोम्या नाड़ी तयाग्रस्टतः। Priyगिनो । कालिका पना भापतिः, पुं. (महागा पाना पतिः।) मौम्ययाम्यगतंय नाडिफानां विकं यियम्। गरम पनि त । विमति: मादीपानामधिपतिः । यग्रा,- फगयाम्यगता में या मोम्या मोम्यदिगिम्यता ra मिहिनो शरी। मगोवा ४ "मुम्बमाटागाल: ममार्थहिमयुतः । मध्यनादी च मधमा प्रहरपफलप्रदाः मोरिना कराना । फामी • एमामा.) मारोपपरिमारा: एण्यांयगममप्रभः" एकनाड़ोगता पाया प्रदा करा: गुभा र्याद गया 10 पतामामधिनाय देयता यथा- रति सिपाटिलतमस्यपुराणम् । ततो माड़ोफर्म वाथ गर्भ वा यदि वागमम् । ছিঃশ্বালম্মিা। मारीपापी,(माम दीपायणाम्।)धिवी। यथा, पहाः कुर्युग्मंडावातं गतायण्डायनादिकाम्। राम: माशिनामीरिता पधिटेवता "मगो: पायाभुवयामन् दगपचाम्न तममा: । वायुनाड़ीगता यायं दहनायामिदारका ORIम परिट्रियमी यथा। गोविम-ग्यि थियो मा ममदीपा मपत्नना। मीम्य नाडीगता मध्या नीरस्था मेघपारकाः । पिण्णाम् । मममुद्रा करपती प्रतिवर्ष मिवेशिता" बनायां हरिदयन्द्रयन्द्रनाड़ीगताम्तया “ দারমা লাহিনি লিয়া। रति मागहें यपुराणम्॥ एकोऽपि तत् फलं दत्ते सनाडोस स्थिती प्रहः वयव कमका प्राचां दिगि ममाथितापां नामादि दोपदे मध्यम् । भूपतः मयं नाड़ी दक्ते नाडीममं फलम् ।। सामादित्यमाणा हा निकाग्निम्पिगा। माधा,प्य,(ममन्न-धा।) ममप्रकारम् । यथा, माघटकाते तु मंमा गैद्रमतगत रखी। आगामीलाधमदाहा मपट त्यो दिगिमंपिता मावागनुपोप माया मंन्द्रियः । नाड़ीवेधसमायोगे जलयोगं यदाम्यहम् । सुप्रभा पगागाभा वारण दिगि मंणिता मातम महता पापात् सुथरी नाथ मंगयः" | यव नाठीस्थितपन्द्रमान स्यः खेचरा यदि। पतिराजयामासापायां दिगिरिखता। अति तिघ्यादिताचम् ॥ फरा: मीम्या विमियाय सहिन सष्टिगतमा मरूपा यथा स्याता दधिपोतरमपिता ॥" मराधातपः, पुं.(मसगुणिता धातयः ।) शरीरम्य- एफएममायोगो नायते यदि रोचरः। हितसमार: मामंध्याकपारायः । तदयघा-- सत्याले प माहटियोपदस्यांग गयी। ममज्यानः, पं. (मत वाला याय।) पग्निः। “रमासमाममेदोऽस्पिमध्नान: गफर्मयुताः। केयले: मोम्यः पापी ग्रहवि हो यदा गयी। तिमिन्द्रः॥ गरीरव यंदा सम्यक् विर्भया: भरधातयः तदा तु सम्पानीयं दुहिनच भवेद्ध पम् ॥ मातमन्तः पुं. (ममभिरादिभिर्महाप्यासिभि- अति राघमिर्घपट: यस्य अपम्य नाड़ीस्वपन्द्रमाम्तग्रहण च । रग्निनिहाभियां तन्यते इति । सन विस्तार + ममनाहीच,को,(मलनाडीनां चक्रम् )ष्टि-दृष्टो युग: करोत्यम्भी यदि शीणो न जायते । "सितनिगीति।"पा० ११००। रति तन्। जानार्थ प्रहनक्षवाहितमानाडिकमकार- स्तियों सितासिती चैव सीरिसीम्यो नपुंसको। मस तन्तयः संस्था ययेति वा ) यमः । इला- चक्रम् । यथा । पथ मानाड़ीचकम् । पुरुपाः पुरुषायुः कोयी त वुधकारणी । मरः । (यथा, माघे । १४ ।। "प्रधात: संप्रपमामि यधक मतमाडिकम्।सोपुषपसमायोगे इष्टिम्तु प्रमला भवेत् । "मप्तसन्तुमधिगन्तुमिच्यतः येन विज्ञानमा पा हटि लामन्ति माधकाःn| पीयूपनाहोगयन्द्रम्तन खेटा: शुभाशुभाः । कुर्खनुग्रहमनुध्या मम। शक्तिकादीनि माथि सामिमिक्रमेय च। हियतःपञ्च पानीयं दिनान्ये कविसप्तकम् । मूमतामुपगत पत त्वयि मामाडोप्यधस्तव कर्तव्यः पनगारुतिः ॥ एवं जलाप्यनाड़ीस्व चन्द्रमियमहान्विते. प्रापि धर्मामयहक्षता मया ") ताराचतुष्कर्षधेन नाडिकका प्रनायते। दिनाई दिवसं पञ्च दिनानि नायते मलम् । सप्ततिः स्यौ,(मात दशतः परिमाणमस्य।"पंकि- तासां नामाम्यहं वय तथा चैव फलानि । नीरनाड़ीस्थिते चन्द्रे पत्रस्यैः पूर्वयद्ग्रहः । विंगतिविंशदिति।" ५।११५८ । इति निपा. सत्तिका घ ३ विशाखा च १६ मेघाल्या १७ या दिनाई वीणि दिनानि जायते जलम् । तनात् माधुः।) महाधिपः । सत्तोर इति भरणी २ सथा। ममतादि विनाडौषु यदि स्य: सब खेचराः। छाया शनिनाड़ी स्याधणनाधभिधा मत तव सहिः क्रमाने या प्रत्यर्करसवासरान् । "नयतिर्योजनानाच सहसाणाच सप्ततिः । रोहिणी ४ स्वाती १५ ज्येष्ठा १८विहितीया सौम्यनाडीगताः सर्वे सृष्टिदास्ते दिनययम् । यायधटिकमात्र ण तायञ्चलति भास्करः ॥" नाडिका मता। शेषानाथां महाराज दुष्टहटिपदा प्रधाः । इत्यादित्य इदयम् । भादित्य प्रभया नाड़ी वायुनाड़ी तथैव च । निजला मलदा नाड़ी भवेदयोगी समाधिकः। सप्ततितमः, पि, (माति "तस्य पूरण घट्।" । मौम्यम् ५. चित्रा १४ तथा मूलम् १८ पौण | राधिकसमायोगे नलदायापि निजलाः। ५।२।४८१ इति डट् । “पटादेयासंख्याः।" शंश्च २७ चतुर्थकम् । याम्यनाडीगताः करा पनाष्टिप्रसूचकाः ५।२। ५८ । इति डटस्तमडागमः ।) सप्ततः रतीयानारका नाड़ी दहनाख्या च सम्मता। शुभयुक्ता नलागस्थायातिष्टिः शुमा ग्रहाः । पुरणः । सप्ततिगरदात् पूरणार्थे मयट्प्रत्यय- रोद्रम् ६ इस्तम् १३ तथा पूर्वापादा २० एकनादीसमायुश्री चन्द्रमोधरणीमती। निष्पनः । इति मुग्धवोधण्याफरणम् । भाद्रपदोत्तरा २६ 1| यदि तब भयेनीवस्तदा वारिमयी मही। सप्तदशः [न् ] बि, (सप्ताधिका दश । सहगा- चतुर्थी जीवना नाड़ी सौम्यनाड़ी प्रकोतिता बुधशमी यदेकत्र गुरुणा च समन्वितौ ।' विगेपः। सतरो इति भाषा। तत्मण्या- पुनर्वसू- ७ तरफनगुन्यु- १२ शरापाद-२१, चन्द्रयोगे तदा झाले नायते दृष्टिरुत्तमा । विशिष्टः । यथा। एप वै मतदग प्रनापतिः तारकाः। मलयोगगती स्यातां यदा चन्द्रमिती पाही। यज्ञ या पवायत्तः । इति मलमासतत्वम् । पूर्व भाद्रा च २५ गकाप्या पश्चमी नौर क रदृष्टी युती वापि तदा मेघोऽस्पष्टिदः । बहुवचनान्तोऽयम् ॥ नादिकाः। उदयास्तगत मार्गे पक्रयु च संक्रमी मादयः, वि, (मादयन् +"तस्य पूरणे डर" | पुप्यम् ८ फल्गुनी पूर्वा ११.अभिजिस् । अचनाडीगतास्ते तु मलाइटिप्रदा प्रहाः ५१२४ासि डट)मादमाना पूरणः । यथा, इति सरोदये सप्तनार . भापायया,- - । ॥ शततारकाः २४ ।

·याम "दासिंगपति प्रस्समुळ खयमय २०४८ रति डट ।"भातादसण्यादेमंदा] " पखोकिमान: साररतिषिमा पिण्डदः सप्तमस्तेपा शापिण्ड सासपीरुपम्" तन्यूनाधिकयोः परतारतम्य बोधन। इति शहितत्वम्देवताम्सरेऽपि सत्तशोकमाहितत्वपसनार सप्तपर्ण: पं. (सप्त सप्त पर्णानि यस्य !) प. पक्षेपमुतपूतावष्क्षिसप्तमकसानिया। शण "प्रथापर महाराज प्रसमारोग्यसधिनम्। विशेषः । छातिम् इति भाषा। (यथा, रषः। पधे त पतनासानुकूलयसमकलाक्रियेति ! कथयामि पर पुण्य सब पापप्रसायनम् । विशेषः। पश्चिवाया तथा पशुक्रुपचे ७ तस्य वामाघमासस्य सप्तम्यां धमुपोषितः। पादित्य भास्कर रखेभानी च दिशावर। प्रभाकरति सपूज्यो देवः सखरोरा पाककताजारः सप्तम्या समुपोषित। अष्टभ्याक्ष व भुलौत पप एव विधिः । इति कोठीपदीप: । अनेन पर पूर्ण विधिना योऽयमि। सप्तप भातमी গামী तमकर या। सामनाडीवक (RRESEARSHIP शिरमायावधि सप्तनामा,ली, (मत नामामि यम्या डावुभा- गन्दामावनी । गुमपुथ्यः १३ गतिपर्णः १४ पय मामी। मारपोयना पाटारमा भ्यामन्यतरस्याम् ।४।१।१३। रति डापा) सुपर्णकः १५ति जटाधरः।हालक १५ ठीनमिनमा । पया.- पादित्यभना। इति राननिर्धएटः। अति रखमामापण गुणाः। “पचमी मतमोर दामोर योदया। सप्तपत्रः, पु. (मस सप्त पवाणि यस्य ।) सहर- "ममपर्णा अपने प्रवासकुष्ठामा नाजित। प्रतिपयरमी कया मामयी नि। वक्षः। रति राजमिघण्टा दोपन: मासगुल्ममा निधोणारा मत मामष्य मन्त्र कान्दे। समपदी, सी, ससानां पदानां समाहार। पश्यत् समच्छदगद द्रष्टव्यम् । “मामध्ये नाममायामशापिनी ("दिगो । ४११।२१ रति डीप) रति सप्तपर्यो, सी, (सम सप्त पर्णान्यस्याः सीप) मनपा परदिने हिमयकासाव्याभित्र को ष्याकरणम् ॥ विशाहान सप्तपदीगमन यया। सञ्चातुसता । इति रखमालाराजनिघण्टो पुखममभ्यामुप्पाममा मविथपुराणम् । • सतो मामाता प्रागुदीची गत्वा ब, ममभिः सप्तपातास, की, (समानां पातासाना समा- “पठोममेता कराया मामी मारमोगा मन्तः सप्तमण्डलिकास समपदानि नयेत् । हाम) सप्तसं त्यक्षाधीभुरनम् । यथा पतत्रोपामनाय परामायोपना वधूप दक्षिणपादं नीत्वा पयाहामपाद मण्ड. | "पादित्यररिमतो देवो कद्रप्पो नमानः। बया उपोषणे तथा कम्प्रान्तरे। तया। लिको नयेत् नामाता च ब● ब्रूयात् । पामेन | निःसत्य प्रथम यातः पातासतसमन्ततः। “पठा युवा सप्तमोच कथा पाटेन, दक्षिणं पादमाक्रमयेति । सप्तानां | सप्तपातातसंस्थास्त मागगधरापमान् । पठो चमतमोय चरितोरि । मन्त्राचामृष्यादयः साधारण प्रजापति- देवामपीच पाय जघान वरना.. रति स्कन्दपुराणात्तथा। कां पिरकपाहिराट् छन्दो विष्णुपता पादा. इति कालिकापुराणे २४ पध्यायः। *नपत्रस्य सप्तम्यां स्वगरो यदा मंग काम विनियोगः । ॐ एकमिषे विष्णस्वातनामानि यथार भरतः। सप्तमी त्रिया नाम दरमहापर। नयत । कर्जे विष्णुस्त्वा नयत पीणि मताय "प्रससं वितलप मितलाश गमस्तिमत्। विष्णुस्वा मयत । चत्वारि मायो भवाय विष्णुस्त्वा महाप्यं सतसशाप पाताल सप्तम विदुः। शासिता सप्रस्थस्य कुर्यादय धर्म नयत । पचपराभ्यो विष्णुस्वा नयत। पड् सप्तमस्ः, सी (मत पुत्लान् ते इति सूर्याय पर दासा माम्याच विमेन । रायस्पोपाय विष्णुस्वा.नयत । समसमभ्यो | लिए।) समपुत्रप्रसूता। तत्पर्यायः। सत यावन्तस्मातस्मिय वो परिसदया होवाभ्यो विष्णुस्त्वा नयतु । सतः मममं पदं | वस्करा रति विकाकीपः। तापसमाथि सूयंसो महीयते।' गतां बधं पतिरामास्ते । प्रजापति निर्मा- सप्तभद्रः,, (सप्तम स्थानेषु भद्रमस्य मिरीप. गोपयमानणम्। मकीपंक्तिछन्दः कन्या देवता पादाक्रामपा- उषः। ति मन्दपन्द्रिका। नम्सरमायासन विनियोगः । सखा सप्तपदीभवमतमः, पि, (समन् + "तस्य पूरणे हद।।योतिये। 'सख्यन्ते गमेयं सस्यन्ते मा योषा सख्यन्त मायोति मापदीगमनम् । इति भव- 41ति डटो महागमा गाना | लोकविलय ज्योतिन तिमभक्त देवभः। पूरणः । सातत्यादि भामा यथा,- . सण सौ.(मप्तानां दामादीनां पर्णमिव यन) लेपभाजयाद्याः पिना पिण्डमागिनः सोनमिता प्रस्थत सा । इति) मिटावविशेषः। यथा,- "दाचादाडिमखजूरमजितान समर्करम् । :ति गटचन्द्रिका विशेषः । पन्द्रस्य भप्तमकलाक्रिया सम T- वराहपुराणे। ४॥२३॥ "प्रमः समपर्यामा मदगन्धिभिरासाः। कृष्णपक्षे २२.. नातफलम् । पसूययेर सबागाः सप्तधैव मसुम दुः) "कन्यामजी रीकुलेमसिहो तपर्यायः । विगालत्वक र शारदी विषम -विमानतः प्रथितप्रभावः। छदः ।त्यमर; गारद: ५ देवता देवद्विजारसिको महात्मा दामगधि गिरोरुजा पहमाश: शुति स्यात् सप्तमीजः पिपिसहर्ता १. महापी ११ पानापन: १२ इति भपिथे। पूजयेगास्कर' देवं विष्णुरुष समातनम् ।

·-- 1 - मागी सप्तमी मामी पाय Are निसाय ! "मार रात पाय गमवधिमा । यायावा ये तु मर्योदयात् प्रागपि मा गायिनी।" पूर्णमाग गया पायंचादनमामिकमा রাত পবিখ্যাত সব রায়পাশা- मायोपिर निदाarifor: पूर्ण मानिन मिनपाएमागेन । सं मन गणफनविधिनांचयादित्याम्नशियम् । प्रक- * পা দরকাশ:17 । মাসি গানগর (লন্ত দালান বি নিৰ म. मा विष पिगमरमाम न्यथः । यार। प्रकरणमटे गुयियामः । प्रतएय कम्पतरamar पृशयाने यः। अमिमा र "मामे मनिलय यं यजयी मगम् ! ग्याकग्योः । जिविया धारभ्य शिपिादन- फिना नांदयापन कार्यमित्या भगवान् " यदिनान भोगान् चन्द्रयग्रहोप- पारमापिपराभलागलामधाम: मंयम गियः मान्। पदामिति शिप:। रातः मगति. अनि विध्ययन नम: प्रात:मायो भवेनित्यं ही मामी माधकान्- हम्मामुपवा मुच्यन् । নন্যাশবিধাতনেমায়ণগামা, गुनी।" पादिन्य माम्बर रपे भागो पूर्ण दियापर। दिपायलापरम्। उदयापन प्रतिहा। प्रति विशुम्भ तो नित्यम्रानप्रकरणात करना भाकर गमगुम्ब प्रायोगाधिमोपय" ज्यमारमोऽपि निपित: गाम्ब: । নাভানা সালাম্বিক্ষলামন नि मन पृष्य । पय पहादिपु राग- "एमा गरी गरी गम् याने हाई मनिय घे। काम्यमानान्तरमिदमियां न त गुगमन- प्रविधामाए पठीममयप्प म विषयः। उपायगमगार प्रशानिय कारयेत् । विधिः । किनु काम्यकरणी प्रमदानित्यमिति পক্ষানুরাগী ও মমি বান্। उपायन प्रमिला। उपारमारम्भम् । एनम रिति । पत्र माघमामनिमित्तकमाघमामी. 'पET मा म सुष्लीत पिएम २ प गया पानामधिमाचपरं रामायविधिकम्पने गौर- मिमितककाम्यम्रानयोः प्रातबिंधानारा नैमि- पात् भयिष्ये। त्तिकत्वेन प्राययित्तयर महदनुठानम् । 'मदधिमनिगा रीना धारयेत् ॥ "भाई मामि मिगे पऐ माम्यां नियमेन या! "प्रधानप्याक्रिया यव माझं तत् क्रियते पुनः। मतिमा प्रय विधानमारमी। प्रास्या गिर्ष पहिल्या मासे प महाम्बिकम् सदनमाफियायान्तु नातिन च तक्रिया ।" त्य चिन्तामना। দৃসই স ম ােম নয় বিশ্ব ” इति कात्यायनवचनात् । 'पर्यायं धि गोमयं समरितोयं फन्नतायुग पुष टोप्रायन बातम् . भपिये। "म मानमाचरेमा नातरीन महानिगि मुलं नहामुपीपाच विधिवत् तत्व कम गर "एयप्रणम्या दिशमा माघप्य मामी। न गामाभिः महाजन नामिजात जालाग" पीर यायान एसागनमिति मोहान्धमूनि परणोदय येतायां तम्यां पाग महाफलम् । रति मनुवचनेनेकदाजससाननिषेधाच । क्रमात माघे मामि मिने पो मामो कोटिमाम्क"मंदिनाचरण सानमाजिकच पुन:पुनः।" सत्या दादश सप्तमीटिनलता प्रात्यभीर বা ডাল বানায়াযুযন্ত अति मनुवचनाम। फलम " परपोदयपेलायां गका माधय मामी। पतएव नान्दोमुपप्रकरणीय प्रधानानामपि पत्र घाांपादीतरभोजमनियन्तिरवसीयते । गदायां यदि ग्नभ्यस एयपगरी: समा" काम्यानां तत्तकालविहितानां तन्त्र गव तपस्वात् । तथा च मत्यपुराणम् । फोरिभास्करा कोटिमामीतम्या । सूर्यप्र- मिपिरिति याइचिन्तामणिः । निष्कामविष्णु- "तपोभिः प्राप्यने भीष्टं नामाध्यं हि तपस्यतः। फलं पान विदित युधिरसरति न्यायार, प्रीतिकामयोः सुतरां मसदनुठानं गुणतार- दुर्भगवं अपालोको यति मति माधने ।" सेन बगतमयप्रयणकालोमगदापानजन्य- सम्यास् फलतारतम्य इति न्यायेन फलं तपम: को गम्यभाषत्वं वर्ष योशाम् । फलममफसमाति: फलमव मेयम् । अव बहु- योध्यम् । तत्तु इक्षुधीरगुड़ादिमाधुर्यभेदव- "उमेऽतिचपला पुधिन धर्म तापकं वपुः । गतसूर्यग्रहामा प्रत्येकाधिकरणसाममणान्य- विष्ट मशक्यम्। सोढ़ केशवभावस्य तपसः मौम्यदर्शन ।" याए कालानां मानानां सहफसानामपि यहु- "पान्तरेऽपि कन्याम्ये रवी याद मगम्यते। व्यसामुक यथा गतवं लभ्यते पतो नामिधिः । पूर्ण सप्तम्यां कन्यागते पञ्चमे त विशेषेणैव कारयेत् ।' "पर्कपत्राहरमावमन्तरीचयमीतकम् । पूर्व परयोर्यघारुणोदयकासे सामी पृथ्वं दिन प्रति हेमाद्रिस्तादित्य पुरायोजयत्। एतह- कपिलाविड़ यवमा मनु मरिच जलम् । तत्काले मानम् । धनप्रागई कात्तिकमलमासादविषयम् । कदमोफलमध्यन्तु कणामात्रमपाकम् । “धतो टिका प्रातररुणोदय उच्यते । “देशकातायमविद्रश्यदाटमनोगुणाः । कुपमूलं यवमाव स्वछायादिगुपिणे ॥ यतीनां मानकालोऽय गहासमः स्मृतः ।। सुकास्यापि दानम्य फलातिगयहेतवः ॥". मध्यमितोदनं न होपवसनं तथा। बियामां रजनी प्रास्त्यशाचतचतुष्टयम् । इति बद्मपुरापोतावच। एकमत मयुराएडप्रमाणं भोजनं मतम् । नाड़ीनां तदुर्भ सन्ध्ये दिवमाद्यन्तभिते ।" तीर्थभेदे त्वेकदापि नानासानम् । पदमपतिमावन्तु कपिलादुन्धभक्षापम् । इति काललाधवीयतनप्रवर्तीयन पूर्वस्य “विषुवहिवसे प्राप्त पञ्चतीयों विधानतः ।" माला सम्पध्य माण्डं प्रांडमुली वायुमा तत्कालभ्य पृर्वतिषिसम्बन्धिदिनकर्तव्यका इति ब्रह्मपुराणादिवचनात् तीर्थभेदे तन्त्रप्रम- गवेत् ॥ त्वेन इतरस्य चेतराङ्गत्वेनाभिधानात् पतएव प्रयोरसम्भवाच । प्रतएव गावाक्यायली- कृतं स्वस्पं पीपमा माघादग्दं ममाचरेत् । दक्षण तत्कालमारभ्याडिकलत्यमभिहितम्। बाइचिन्तामेष्योः। यत्तु प्रयागे वाइवान- प्रावधान् भोजयेत्या गुड़हीरनिरामिणः ॥ अनारुणोदयकाले महत्तान्य नतिधिलाभ एवं क्रौड़ीकतेऽपि माघसप्तमामानादावसाधारण यिप्राय दक्षिणा देया विभयस्यानुरूपतः । खानम्। महल्पन पुनस्तयध माताम्रानाचरगां नद- अटम्यां पारणं कुर्यात् कटारहितेन च ।। "तीयवाससानादौ घटिकेका यदा भवेत् । युनाम् । तदा सरुत्वानरसैव विदितत्वात मुद्रमापतितादीनि सय विविर्जयेत् । उदये मा तिथिप्राधा याहादावस्तगामिनी अन्यथा ताइफलकामनायां तदानन्यापत्ते एकसिई मध्यमुहमकतन्त्रानुसारतः ॥ इति विष्णुधर्मोत्तरात्। रित्युतम् , साने परिपाटीमाह कृत्व- एतदनतस्य माधादिमामविगेपविहितकर्मलेन भन घटिका मुहले थाहयोग्यकालानुरोधात् ! कल्पलतायां विष्ण, सावदरपत्राणि सप्ता- मलमासेतरकर्तव्यत्वं भाइ बहिलिङ्गपुरा-इति यक्ष्यते । ब्रह्मवैवर्तवचने घटिका दगड-पवाणि च गिरसि निधाय । पम्। रुपा परयचने नाड़ीनामाचन्तचतुष्टयमित्येक - "यदयजन्मशतं पापं मया सप्तम अस।. - - ·. पुराणे। सप्तशिरा, स्त्री. (सप्तमिरा यस्याः अति पावर्गमुण्ड ११ अध्यायः। सप्तसमिः,,(सप्त सप्तयो छोटवार) (पतिमवक्षर मापयो मिन्द्रा एवान् । तदः सूर्यः । इति हेमचन्द्रः (यथा, pitri २६४ सप्तमी सप्तला सप्तस तन रोकश्च शोकञ्च माकरी हा मतमी | मप्यासिके देवि ममस्त रविमण्डले।" मागती, स्नी, मतानां गतानां ममा इत्यचार्य सायादिति शेयः। रोक छिदम् ।। प्रणाममन्त्रम्तु । ध्याकरणम् । ("हिंगो।।१।२१, तिथिकत्यस्य पौर्णमास्यम्तमामानकत्वान्माक- "सप्तमप्तीवह मोत सप्तलोकप्रदीपन । डीए) मतगतिका। रोति पदं मकराकरिधचान्द्रमामीयतिथिपरम् सप्तम्या हि नमस्तुभ्यं नमोऽनसाय वेध : माहात्मयम् । चण्डौति स्यातम् ! यथा- "तिथिसत्ये च तपादिधते गुतादिमेव च। सप्तिरवः । इति तिष्यादितावम् मममी-पान कोतववादी पठित्वा वाला। विवाहादौ च सौरादिं माम सत्ये विनिहितविया यया,-- जपेत् सप्तमती पड़ों कम एक भेत् । सहीराधा इति ब्रह्मपुराणात्। "भगवन् भवनमारसागरोसारकारकम्। तथा नागोजीमः। मन्वन्तरादित्वेन तथा युवाच । यया,मस्य- किञ्चिद्मतं ममाचत खारोग्यसुखप्रदम् । "सबारे चरिताध्याय मोका भयो.. यौभगवान् उवाच । पय मध्ये परिव त पचारीक सुसंस्का। "यणाभग्वन्तरादो त रथमापुर्दिवाकराः । गोरधर्म प्रयस्यामि मात्रा कस्याणमप्तमीम् । बयोधायावतुःसंतचतुर्वेदसवेदकाः। माधमासस्य सप्तम्यां तस्मात् सा रथसप्तमी। विशोकसममी तहत् फलदा पापनाशिनीम्। पयोत्तरधरिये ह पटपडम्निमोजमा। परपोदयवसायां तस्यां मान महाफलम् ॥” गर्करासप्तमी पुण्यां तथा कमलसप्तमीम् । पम्नीसोमाध्यायवती गीता पतएव मारसिंह रथ्यास्यायामित्युक्तम् । यया, मन्दारमममी पुण्या नर्थव शमसममोम् । समयताकः, पुं, (सप्त मताका तीस "महानवम्यां हादग्यां भरण्यामपि चैव हि। सर्वाः म फलाः प्रोताः सर्वदेवपिपूजिताः। विवाहम्य गंभारदिनभानाय तयाचयटतीयायां शियामाध्यापयेबुधः । विधानमास वक्ष्यामि यथावदनुपूर्वगः । राविमिष्टचक्रविमेषः । यथा,- माधमासे तु सप्तम्यां रव्याख्यायान्तु वर्जयेत्" यदा त शलमप्तभ्यामादित्यस्य दिनं भवेत्। "लतिकादिचतुःसप्तरेखारायो परिमनन् । बादश्यां गयनोस्यानहादश्याम् ।भरण्यां गक्र मा त कस्याणिनी नाम विजया त निगयते" प्रहये देकरखास्यों वेधः समवायशः । ध्वजपातभरण्याम्। इति कल्पतरः। प्रवधासां इतिकर्तव्यताकालौ च मत्स्यपुराणे सप्त सप्त विलिखेत् प्ररैखिका महानवम्यादिमाहचर्याद्गीणचान्द्रत्व प्रती- अध्यायावधि७५ पध्यायपर्यन्तं द्रष्टव्यो स्तिर्यगृहंमय निकादिकम् । यते । पतएव चतई शमन्वन्तरादिगणने कायि सा सूर्यमूर्तिप्रकाशिका तिथिः । ययाः लेखयेदभिजिता समन्वितं न राम्युशखः । यथा, भविष्यमास्ययोः । "एवमुतस्तदा देवः सौम्या मूत्तिमधाकरोता करखगखगेन विध्यते। "अमयुकाकनवमी हादशी कार्तिकी तथा। प्रकाशत्व जगामारा देवतानां महाप्रभः । वेश्यस्य चतु हतीया घेत्रमामस्य तया भाद्रपदस्य च । एतत् सर्व सुराणान्तु दहनं शामित पुरा भिजित् तस्य खचरे दिन या रोहित फागुनस्याप्यमावास्या पोपस्यकादयी तथा। सप्तम्या खतु सूर्येण मूर्तिध कृतवान् भुवि : लिप्तिका दण्डः। पापादस्यापि दसमी तथा माघस्य सप्तमी। इति वाराह सुर्योत्पत्तिनामाध्यायः । “यस्याः यशो सप्तचलाशभिवः ग्रावणस्थाष्टमी क्षणा तथापादस्य पूर्णिमा | मारक, क्लो, (सप्तानां रतानां तवर्णानां समा पापैरवापरयया विवाहे। ‘फातिको फाल्गुनी पेनी ज्येष्ठो पञ्चदगी हारः।) शरीरस्य रसवर्णसतावयवाः। तेच रोशनैव तु रोदमाना सिता।) इस्तपादतलनेवान्तरतालुकाधरजिद्वानडा:। रममानभूमि प्रमदा प्रयाति। मन्वन्तरादयस्वेता दत्तस्याश्यकारिकाः।" यथा, मामुद्रके। इति सप्तपलाकवेधः । रति न्योतिस्तावना पनामावास्याष्टमीव्यतिरिक्षा: गताः । पुनः ] "पाणिपादतलौरतो नेवान्तरनतानि च। पुनस्तथापदोपादानात् उपक्रमोपसंहारयोः | तालुकाधरनिहाय सप्तरतां प्रगस्यते ।" तपक्षपं यथा। राजस्वकीर्तनाच। पत्र कामधेनी हतीया मतपयः,भून्नि, (मतपयः।) सप्तसंस्थवर्षय पेर माघस्येति । वस्पतरी तु तीया चैव तेषां नामानि यथा। मरीचिः १ पतिः २ मासयति तिषितम् । पत्र पाठधेि श्रीपति- पगिरा: ३पुस्तस्यः ४पुलहा कतारगिष्ठः। रखमालायाम्। प्रगति सनवमी हाट-इत्यमरः अपि च । २ सा मधो हतीया ति पाठावरतीयेव । “सप्तपिमएहसं समादयते सर्थतीपरि। पाया। श्रीदत्तोऽप्यपम् । माघसप्तम्याचान्द्रत्वं नप महर्षयः सन्ति विनियुलाः प्रजासजा। २१ सौरागादि। मरीचिरनि: पुलहः पुचताः क्रतुरहिराः। "पपवे सदर बांधतमचन्दमः । वशिष्ठय महाभाग प्रधशी मामसाः सुताः २४. पराविधिमा चाध्य दद्यादादिस्यतष्टये। मप्तमाघ्रप इत्येते उयन्ते मानवादिमिः। माया कानगुने पापि भवेरे माउससमी। संभतिरनस्या च चमा प्रोलिय सतिः । माजीति र यत् प्रोता प्रायोतिदम् प्रहन्धतिप्तथा लम्बा तत्पनी खोकमातरः। नात्। एतामा तपमा तिहार्यते भुश्मनयम् । २२.२१२.१८१८१७ दारिधिना। सध्यानयमुपासीना गायनीजपतत्परः। "योटाइम मापूर्ण भानोमूहिनिवेदयेत। तमिन्सोके वसन्त्येते मात्र या प्रवादिनः रति राजनिघण्टः। सायबाप्पंदाने एवं दसगुणं मतम् ।' दिग्निपुराणोना पादित्यपुराण। বিবিধব যা হয় যিনি স.।] দল ক্ষয়িত্ব:) "वि नामेधस्ता धतुपी दवाश पर्वतदन्यमाहित। मतमा जी, (सप्त सातोति। सा+कब- मध्ये सलाटतपततिः। मातिहा। इखमा चम्पा! गुना। सो तपस्यपरस्तपणी "मनोमबभूवामा सामोसा। पारा।ति मेदिनी २४५७८८ २० । । U 11 H २५ सन! না। মামিসবার

·No text on this page.

·No text on this page.

·. 38 पाप'. V, 9-10. समाद SHREAD नाभि प शब्दकाल्पद्रुमः। अर्थात् एतद्देशयममम्नकोषारोपमास्त्रमदान्तिताकारादिवर्णनामविन्यस्तशब्द-तमिङ्ग-नानार्थ-प-य-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदनुबन्धाभिधेय- सहित-तताब्दप्रमङ्गोत्थित वेद-वेदाङ्ग-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहाम-मङ्गीत-शिल्प-सूपकारयास्व-ज्योतिष- तन्नाख्यान-काव्यालझार-च्छन्दःप्रभृति-नाम-लक्षणोदाहरण-ट्रव्यगुणा-रोगनिदानौषध- स्मृत्युक्रव्यवम्यादिमयुत-मदर्शनमतानुमारि-संवताभिधान ग्रन्थः । स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-बाहादुरेण विरचितः । aakar पापिगिमतानुसार प्रत्येक शब्दव्युत्पत्ति-मूहयन्यातिरिक्लबलशम्दार्थ-प्रमाण-प्रयाग-पर्याय-धातुपदेशदाहरयादिमिा नूतनप्रतिवहन प्राब्द-तदर्थ-तत्प्रमाण-प्रयोगादिसहित- सुप्रभातपरिशिऐन च साईम् । श्रीवरदाप्रसादवसुना तदनुजेन श्रीहरिचरणवसुना च प्रमेषशास्वविधारदकोविदद्दन्दमाहाय्येन मंपरिवदितः । नागरावरः प्रकाशितय । TimilaiAASURES पञ्चमः काण्ड:। नवम-दगम-खएडी। कलिकाता-राजधान्यां पये मुहितः । १ न पारियाघाट-छोट-स्निसमवनात् प्रातिर। सादा TRINTED IT TIES; ATO CONSIDERATLI IH PROYED, CIETTELLT ELTISED AXD PCELIFOOD II LITADA Y'CASAD BAIT, ASD TALI CHALAY Lier. 71, ratureUGIATI ETELLT. CAICITIA: Tontatomsaditalgadtun 05.... :: Pahurissistatic.iratsAJL Etnisten Hum So: hreCrent Cel::4: Frice for Subscribcra a 122.., lic. I. 4.) Cocotrás vul sluju es. for each u...WT, all rights resenel.

·No text on this page.

·. सप्ताचिः सबलः सभा मसागरः पुं.(मप्त मागरा इव कुगड़ानि यत्र) मताधिनमाचनः सप्तलोकैकमययम् ) मध्ये वले तया मासं वर्ष विद्यानधावले. महादानविशेषः । यथा,- चित्रकहतः। इत्यमरः। शनिपतः। इति इति पञ्चम्बराः। मत्ता उयाच। हेमचन्द्रः ॥ रचचुपि, वि । इति मेदिनी। सवलिः, , विकालः । इति हेमचन्द्रः। "प्रपातः संप्रवक्ष्यामि महादानमनुत्तमम् । अग्ने : सप्तानामच्चियां नामानि सप्तजिड्यद सवाधः, वि, पीडायुक्तः । निषेधयुक्तः ।.वाघया सप्तमागरकं नाम सर्वपापविनाशनम् ॥ ट्रष्टव्यानि । वाधन च सह वर्तमानो यः इति बहुव्रीहि- पुखं दिनमथासाद्य कृत्वा ब्राह्मणवाचनम् । मसाजः, पु, (सप्त मजा यस्य।) सूर्यः। पक- समासनिष्पत्रः ॥ सुल्तापुरुषवत् कुर्यात् लोकेगावाइनं बुधः । वृक्षः । इत्यमरः । (क्वचित् वायलिट्रेऽपि सब्रह्मचारी, [1] - ( वेदस्तदध्ययनार्य ऋतिपडपसंभार भूपणाच्छादकादिकम् । दृप्यते । यथा, ऋग्वेदे । ५।४५1८। यव्रतं तदपि ब्रह्म तवरतीति । ब्रह्मचारी कारयेत् सप्त कुण्डानि कनकानि विचक्षणः॥ "मा सूर्यो यात सप्ताग्नः क्षेत्रं यदप्योर्षिया- समानो ब्रह्मचारी। यहा, समाने ब्रह्माणि: नादेशमावाणि तधारनिमावाणि वा पुनः दीर्घयाथे "चरतीति। णिनिः । “चरणे ब्रह्मचारिणि ।' कुर्यात् सप्तपलादूईमासहस्राञ्च पतितः । "सूर्य: सम्बस्य प्रेरको देवः सप्ताम्नः सर्पष -1३1८६ । इति समानस्य सः) परस्परैक- संस्थाप्यानि च सर्वापि कृप्याजिनतिलोपरि। स्वभावासोपेतः सप्तमंख्याकासोधा पायातु ब्रह्मयताचारः। इत्यमरः॥ एकस्मादगुरो- रथमं पूरयेत् कुण्डं लवीन विचक्षणः मम्मदभिमुषमागच्छतु ।" इति तहाथे ब्रह्मणे वेदाय अर्थात् वेदाध्ययनाय व्रतं पमि- द्वतीयं पयसा तहत् वतीयं सर्पिया पुनः । सायपः।) ब्राह्मचर्याख्य पाचरन्ति ये तेऽन्योन्य मवद्या. इतुर्धन्तु गुड़ेनैव दधा पश्चममेव च ॥ सप्ताम्बवाहना, पु, (सप्त पम्ना वाहनान्यस्य।) चारिण उद्यन्ते। उपचारात् - ब्रह्माध्ययनाथ ठिंशकरया तहत् सप्तमं तीर्थवारिया। सूर्यः । यथा,- व्रतमपि ब्रह्मा समानं ब्रह्मचरन्तीति ग्रहादि. पापवेशवपस्यन्तु मधा कापनं गुभम् । "सोकसाची पिलोकेशः कर्ता पर्ता समि त्वास्पिनि ज्योतिर्जनपदेत्यादिना:समानस्य यवं दीरमध्ये तु तमध्ये महवरम् । सहा। सभावे सवनचारिणः। एकवद्यग्रताचास पास्कर गुड़मध्ये तु दधिमध्ये सुराधिपम् ॥ तपनस्तापन व मुचिः मताखवाहनः । इत्यव एकस्माद्ब्रहाणे ब्राध्ये तुं व्रतमा. किरायां न्यसेत् लक्ष्मी जनमध्ये तु पार्वतीम् इति गाम्बपुराणे सूर्यस्तोवम चरन्तीति तुमय चतुर्था विग्टहतीति परे। पु सवरतानि धान्यानि च ममन्ततः ॥ सप्तिः, , (“पप समवाये। 'सपिनसिवसि- सवनचारी भिवगुरुगिय इति हारलतेति लापुरुपवत्पमत्रापि परिकल्पयेत् । पदिम्यस्ति' इति योभोनदेवः । सपति सझा नयनानन्दः । इति भरतः ॥ तो वारुपहोमान्ते नापितो वेदपद वैः। मेपु सहमामेवैति । गतिकर्मयो वा सप्तिः। समर्तृका, स्त्री, (भर्चा मह वर्तमाना । सहस वः प्रदक्षिणमाहत्य मन्त्रानिमानुदीरयेत् ॥ समतेः स्पर्थाित् ति माधवः । सृपि गती। स: 1) विद्यमानपतिका। तत्पर्यायः । पति- मो वः मर्च सिन्ध नां पाधारभ्यः सनातनाः। अस्माहा तिप्रत्यये गुणे च रेफलोपो वाहुल-वनी २ । इत्यमरः। सधवा ३ सनाधा ४ । न्तुनां प्राणदेभ्यय ममुद्रेभ्यो नमो नमः । कात् सर्पति सप्तिः।" इति निघण्ट टीकायां इति नटाधरः । चौरोदकाचदधिमाधवलावपेच देवरानयन्बा। ११४ । ५) अखः । इत्य- समा, स्त्री, (मह भान्ति शोभन्ते यवेति । मा सारामृतेन भुवनवयजीवमंघान् । मर। (यया, ऋग्वेदे। ८।४।१४। दीप्तो+मिदादित्वात्प्रधिकरणे अङ्। सहस्यः धानन्दयन्ति वसमिय यतो भवन्त “प्राचलासप्तयोऽध्वरयियो वहन्तु सवने- सः।) सह भान्ति प्रव । मनलिस् इति पार• स्तम्मान्ममाप्यविधातमलं विदध्वम् । टुप ") मोक भाषा। पवायित इति हिन्दीभापा । यम्मात् ममम्तभुवनेषु भवन्त एव मफरः, पु, मत्स्यविगेपः। पुटी इति भापाn मिटिं इति इनरैनी भाषा। तत्य र्यायः। तीर्यामरामुरमुवन्यमणिप्रतानम् । भयाना स्मरति पान गच्यतीति शफरी | समन्या २ परिपत् ३ गोठी ४ समितिः ५ मापक्षयाहरविलोपनभूपणाय मनीपादिः नदादित्वादीप् । शोणिगफरोः | संसत् । पास्थानी ७ भास्थानम् ८ सदाट लोकस्य विभति तदस्तु ममापि लक्ष्मीः। गय्याशकटगिलागरपशतपद्य इत्युमभेदात् समानः १. । इत्यमरः ॥ पर्पत१२ इति जटा- इति ददाति रमाम्बरमंयुतान् तालव्यादिः । दन्त्यादिरपीति केचित् । गफ धः । तनादि यथा। मनुः । शुचिरविष्यवामिह सागरान् । रय । इत्यमरटोकायां भरत:। "यस्मिन देश निपोदन्ति विमा वेदविदस्त्रयः। अमलकापननवरत्नमयानमी सफरो, स्त्रो, (मफर+डोप।) मत्स्यविगेपः। रानः प्रतिसतो विहान् बाध्यस्ता समां पदमुपैति हरैरमरातः ॥ इति भरतः ॥ पुंटी इति भाषा: तत्पयायः! विदुः ".n सकलपापविघातविराजित शफरी २ प्रोष्ठी । इत्यमरः ॥ गफर: ४ विदतमंदतावपि सभापर्यायपरिपच्छब्दमाघ पिटपितामहपुचकलवकम् । तकोलः ५॥ इति विकारपः। (यथा, नरकन्लोकममाकुन्तमप्यलं "पगाधनलमचारी रोहितोऽपि स्थिरायते। "वैविद्यो ईतुकम्तकी निरुतो धम्पाटकः। झटिति नतमसी शिवमन्दिरम् ॥" गडूपजसमावेश मफरी फरफरायते " वयवायमिणः पूर्व परिपत् म्यागावरा:।" इति मरसापुराणे महादानानुकीर्तन सप्तमा- इत्युदटः ।)| विद्यः विवेदपारगः। इतुक: मद्युति- गरपादानिको नाम २६१ अध्यायः । मफळ, वि, (फलेन मह वर्तमानम्।) पन- प्यवहारी। पतएवामरमिंहः। समा सदमि समूः, मी, (माम सौ इति । स किए।)मत- विगितम्। तत्पयायः । अमोघम् २ ति मध्ये च । पत्र मा दोप्ति: प्रकागो ज्ञानमिति पुचप्रसूता। तत्पर्यायः । मतपस्कराइति ठाघरा (यचा, मार्कण्डे ।।१।३०। यावत् । तया समाधात्परम्पल्या या वत्तंते भाष्ट्ररतावली "मफनं मे भरघ्नन्म यदि मां नावमन्यो।" तिममा कात्यायनः । मांगपुरया, पुं. (मप्तभिरंगमिः पद्रव दूद मगस्यम् । यथा, क्यामरिमागरे ।२।१२। "कुत्तगीलवयोहतवित्तरिरधिष्ठितम्।' . श्रेष्ठत्त्वात् ।) मनिग्रहः। इति सटापरः। “प्रपन्यदायमपदं मफलनिग्धपादपम् ।) दपिगमिः स्यात् कतिपय: कुन्नारधिष्ठिः' सार्भिः, [म.] , (मप्त पोंसि यस्य । मनः, घि, (क्लेन मह यर्तमान: मन्ययुद्धः। पग्निः। (यथा, रहः।१०।२५। सामर्षयान् । यया,- सदति नेपः। रति प्यवहारतवम् । सप्तसामोपगीतं सा सप्ताईवजरेभयम् । "सदले घरे पाप दिनमा अपचले। मामात्रिका घुनम् । महमा नि मेरिलो 67. स एव। . तम् ·17 “सम मभ्या: सभायाय गो गुप्ततमेन्द्रियाः "हकधुपे भबकरो गिरिः स्यात् समया' सममन्धिक, को, (समस्तुत्यो गधोनी सारादि-दोषशून्यमातापियवंशपरम्पराकाः। सभ्यः, नि. (सभा+यः।) प्रत्ययितः। इति ठन् ।) अयोरम् । इति राजनिट तथा दानमानमस्कार रामकत्तया: इति सम्.व्य,समाधः। प्रशष्टाः सङ्गतः। योभन: समपः, वि, (समं समकालमेर राना इति मन्दरवावी समुचयः। इति हम पह+:) सकतम् (यथा. | "चाच हिवर्षाणि समपाएष वार. २६६ सम् समूह। पति हेमचन्द्रः समायो एकावित कार्यामापाविधामापत्तिमप्याः ममामः। ममा.शि. (मातोति। मम गमननिषेधो यथा- रतिमापुराने १८८ पायः मर्थम् । (पसिना मनाममंचा मरी, "मेकवरेत् सभा विमः समवायर वन हातिमा मत पच वयो वा सभामदो | यथा मुग्धाधे। येत्। भवतीत्या ‘সমকাম পুর্মা গলা মুদয় इति की उपविभाग १५ पध्यायः । “सोकवेद धर्ममा: मत पञ्च पयोपिया। समाज, न क सेवने। प्रीती। दर्शने । इति | यनोपापिटा विप्राः स्युः सा यनमागो ममा ममानम् । इत्यमरः । (पनिक जंग कविकल्पद्रुमः । (पदन्तधुरा: पर• सक. ( विध। मंत्रानभाति । यथा, मनमो। सेट् ।)पससमाजत् । रति दुर्गादासः । | "मप्राइविवान मामास्यः ममानणपुरोति। "ममायेषु पराया मुख्यायांतराय सभाजन, की, ( समाज तक सपने मोती+ | मसभ्य: प्रेषको राजा बर्ग तिष्ठति धर्मतमा रति मेटिनो। ल्युट्।) गमनागमनादिसमये सुदादः पा- | न मानणा पनियुखाः ममामदम्त नियुबा ममः, . (मम कश्थे + पवाद). लिङ्गनारोग्यमनस्वागतादिनानन्दोत्पादनम् । इति भेदः। तर गियुताना ययावस्थिताय- पिगमार्ग मंत्राधिगेषः । ते तु समर सत्पर्यायः। पानन्दनम् २ पामचनम् । कपनेऽपि यदि राजान्यथा करोति तदामी करटकान्यासपिजमकरमीनाः । यथा- इत्यमरः । नदि महधि सभान न क | निगरपीयोऽन्यथा दोपः। तच कात्यायनमा "गेऽय मोम्य. पुनयोजनाच सेवनप्रीतिदर्शने प्रछौ ग मी पगट । “पम्यायनापि सं या यानुयान्ति ममामदः पोजोय युग्म विषम समय। नन्दतिः पच्छतियापूर्खासिङ्गनादाविति | asपि तनागिनसतपादोधनीयः सतेनंपा।" परस्थिरहात्मनामधया • सभूतिः । गमनसमये मुदमालिका गममा- इति मितापरा मेपादयोऽमो क्रममा प्रदिशः।' गुचाग्रहणम् । पागतस्य वा स्वागतारोग्यादि समास्तारा.(सर्भा पातीति । भाभापा पति ज्योतिबावन" पुच्छा पानन्दनमिति रमानायः । इति भरत: दने+“कर्मण्य त्यए) मभा. मानम्य प्रशाररिमेषः। 14ri (यथा, रघुः । १३ । ४३ । सदा इत्यमरः (यया, महाभारते ।।४।। मानः गायकस्य "सभालने में भुजमूईबाहुः के च तव सभास्ताराराणानो सावितम सममान पतति तदा मति।।। सध्येतर माध्यमितः प्रयुड्तो । सभिक (सभा तधमा पाययत्वेनामय हि मालम.. वर्गमूलानयनाये सभाजयतीति। समाज त क मोतो+स्युः । समा+ग्रीधादिखात् ठन्।) एतकारकः । दात पारंपाविरोषः। यथा- मौतिदायके.पि । यथा, महाभारते।४।११. इत्यमरः ॥ ६ महियार रति स्यति। मभा "त्ययात्याहिपमात् :"in प्रभूतनागाखरथं सभाजनं द्यूतमस्याययत्वेनास्ति सभिकः विक्षारसंघेति समाधियुक्त बहुपानभोजनम् । णिकः । समा धूतं सभा ग्टहमिति रुद्रः। यया सधनति तदाप्रियमाभयं । मनोहरं काञ्चनचित्रभूषणं घृतं कारयति यूतकारकः पणन्तात् स्वार्थ ग्टई महत् शोभयतामियं मम ॥") कः। इति भरतः । तत्पर्यायः। सभापतिः, म(सभायाः पतिः। ) समाजाधि-/"टुरोदरश्च निम्न्यातकारकलग्नकाः । पतिः। (यथा, भागवते। ।।१७।७। सभिकः प्रतिभूति- विवाहोपयुत्ता। इति धनश्रयः। “जटाधरस्तीव्रतपा ब्रह्मवादी सभापतिः । इति जटाधरः । कुमारी छ । पहीत्य स्त्रियश्चास्ते गती मालती यथा*) (यथा, याज्ञवल्कर।२।२.२ । समकोला.. (सम: कोलो यस्य ) अर्ग पूतग्रहवामी । इति केचित् ॥ "ग्लई गतिकवस्तु सभिकः पक्षक मतम् । विकाइप:। सभासत 1, (सभा + सद+किप) सभायां | सन्नीयात् धूर्तकितवादितरायकं गतम् नि, गमनकर्ता। सपूर्ण । सभासद सौदति उपविशति यः । तत्पर्यायः। सभीकः, घु, घूतकारकः । इति शदरवापसी मत्ययेन निष्पमः। सभास्तारः २ सभ्यः २ सामाजिक । इत्य- भोचितः, 'पु. (सभायाचितः।) पण्डित समययन, नया: समीयम् । मालिक मरः परिपहलः ५ पहल: परिषदः इति धनष्नयः सभायोग्य, नि: पार्षदः ८ परिसभ्यः इति शष्टामावली सभ्यः,३',(सभायो साधः । सभा+ सभाया यः णम् ॥ (यया, कुमार। सचणादि यथा। कात्यायनः । ५४१.५ इति यः1) साधुः । सभासद् । "सभ्य नावखवावश्थं धर्मार्थसहितं वचः । इत्यमरः। (यथा, मनुः।८।। शृणोति यदि नीराजा स्यातु सभ्यस्तदानुष “सोऽस्य कार्याणि संपश्येत् सभ्य रव विभि- सभ्यः सभायो साधुः । तथाविधानाह यान. पमिदये वाचतिशेऽपि दृश्यते। यथा, रसः। समगन्धक पं. (समास्तुल्या गन्ना "गुताध्ययनसम्पदाः कुलीनाः सत्यवादिनः । रामा सभासदः कार्याः यो मिच ये समापईयामईले चक्र मनयो नयचरे) ताध्यनसम्पदाः धमास्वनाः । कुलीनाः | सभिकः । ति जटाधर एता. सभासदः सभायां यथा मौदन्ति जटाधरः । सभासम्बन्धी च: गन्धयु, वित व्यवहारमवम् कापन्यच्च । "समा मनोच मिनेच धमाधविशारदः। चन्द्रः चतुर्थीपसर्गः। इति व्याकरणम् । प्रिंमुख्यः कुशीनए धर्माधिकरणे भवेत् । पत्यार्थविशेषाः संशब्दे द्रष्टयाः। २।१२।८।। इत्यादि सोई समकन्या, स्त्री. (समा पियाइतुम्यान' पप्रत्ययेन निष्पवम् । इति मुग्धोपना "तथा समदाता मनोभई पिनाकिमा भग्नममोरया मती। निनिन्द रूपं दयेन पानी प्रियेषु सौभाग्यफलाहि धारा तः। १॥५५॥ यत्र । कए ।) क्षतिमधूपः । या বি মহা ·- -- ममम् TATE पुनः प्रत्याग मिचाह) गमों, [] सि. (मर्म पग्मतीति । ग+ ममतमा ]. (ममतात मुझ इति मुज मार (4urमहाभार । दिनिः) म भगध नम्रदर्शनीमः । यथा- +किए।) अग्निः । इलिविवागेपः ‘‘বিশ্ববিয়ার নামে হি লি। সরলা , শমলন। ধনি ময়লা देशमारिदिग्गोमा पुः। पगिया पण्डिता: ममदर्शिनः । (यदा पातुर्महार।११२२ । पदामपूरमनि ममन्दगिभाननम् :) সি স্বামী। “লোথা ঘীলনীয়: অন্য HTTERRRR ममहादिः, श्री, (ममा दृष्टिः।) मयंय तुम्र, विदधति भयमगधि माया पनाता.") गजाति समाठादालातिनम् । यथा- মম:, ,মলা না জান যা স্ব- गिट "दु: मुष विन्द्र या विंस मदा मानः ) गिः । इति केचित् । शोधयुद्धपः चित, को, (म तुम्।ि) एकाविप या गीध मिपं च ममष्टिय मा म.गा।" (यथा, महाभारते। ३ १ २६८१४। हाता:फरजाति: यया- रतिपाने क्रियायोगमारे १६ अध्याय:। "वदिममाधाय च मे ममन्यु:: मनो यरियविधतेनीमा गरिपाम् (ममा यिम्य 1) ममदगिनि, वि मह या प्राणपतिः गरीरे ") গী মল ত্যা আনল গ্রীন ममधिषः, मि, (मन्यय पधिकः।) अधिकः। ममन्वितः, :वि, (मम् + पनु+ए+r:) मभि प्रपया म है निम्पति मामया:पर्याय: पतिरित्यमरः । (यथा, मंयुः । यचा, तियादितचे। भिलाचि भर पेयापियं तव ।। “विमटमद्रुतं गाना पहारपदं तथा। मि चिर्स मयि यदि तदा तप्प गप क्रिया" "प्रतिजस्मिनाभ्यो तिमन्दर्शिताभ्यः कलघरममायुब रममावममन्वितम्" বি যা মাথায় কানা{শমধিমা: নাসিম। समण्ट, को, (ममे पदे यव।) धन्विनां पादयो- पाय: : (ममं मध्यपु पदापु सुम्परूपं चिपधिषिविदुरमायेरातामाप्य यन: म्सुम्यरूपतया धारणम् । इत्यमरटोकायां गति विप्रो भय तुलादर्शक, लि। यथा, प्रथमपरीरहनि योभुवी राजकन्या: ") भरतः नागवले । ०1१1८1 ममन्तः, ए,मीमा । मध्यप्रकारंण अन्तः इति ममपदः, ३, (ममे पदे चरणे यत्र ।) रतिबन्ध 'म यरायमः प्रायो धारामहारानः । যমাণবিএয়: विपः । यथा- बान्तस्य ममचित्तप्य विध्यादुत या लजेता) ममनात [म] प्य, पतुहिंगमिष्यामः: सत्य. “योपित्यादी दि स्थाप्य कराभ्यां पोड़पेत् म, को, (ममन्ति पगयो यव । भम् + पजर्यायः परिता २ मतः विकारत्य. मानौ। तिी+म।) पनाति मंदिनी । मरः समन्तात् ५। इति गप्दरमायसीयट ताइयेटोनि वन्धः ममपदः म तः॥" रक्षा, (म+पन गती+ममुदोरणापमा यथा, रामायणे । २ । ५०१ ३४ । प्रति रनिमन्तरी मरदीपिका च ॥ VERESति अप।) पगुमाइत्यमरः *शियय मयां रुगदुः ममन्ततः ममपादं, को, (ममी पादौ यत्र) धन्धिनां মি:মি স্নােবলী । पुरं तदामो पुनरंय मालम् ॥") पादयोस्तुयरपतया धारणम् । इति ईम- ना, सो, (ममः सर्थ मायके पति ! ा+ममन्तदुग्धा, सो, (ममन्तात् दुग्ध भोरमस्या:) चन्द्रः । जि का।) फोतिः । इत्यमरः ममामा सुरक्षः । इत्यमरः । ममभिप्याहार,, (मम् + अभि+वि+मा+ 'मण्या ममाग्या इति च पाठः 1 इति भरत ममन्तपन, ली, (ममन्तात् पकंजदपदक+धम् ।) महितः । घरमानय इत्यव भवति व्या, प्रो.(ममनन्ति मकान्तयामिति यव।) कुरुक्षवम् । स कुरुपागययायुह-पायर्वाहतपूर्व पतितालक्षणसमभिन्याहारस- सम्पन+संभायां ममनिपर्दति ।" ३। स्थानम् । तव पुरा परशरामः अधियाधिरण बन्धेन घटपनि ठम्यानुवारपदस्य व्यतिरेक- -२४८८। ति यय।) समा। इत्यमरःपदान् चकार । यथा, -- प्रयुको घटवत् कर्मत्वमिति मैदावयबुद्धाभाव मोनिः । इति तोकायां रायमुकुरः । शिक्षवः पथिवीं वा निधियां प्रमुः। इतितादृशान्वयवोधे घटपदण्यानुसारपदवत्त्व- -मनम, को, (सम्यक् पन पौषित्वं यत्र । समन्तपरक पक्ष फतयान् बधिर दान माकाहा एवं विनिगमनाविरहादश्यवहितो- प) उचितम् । इत्यमरः ॥ म नेषु तर्पयामाम पितन भगुकुलोपः। तरवर्तितारुपममभिश्याहारसम्बन्धेन अनुसार- मस: वि. (मम्यक् पक्ष पौचित्यं यत्र । माक्षात् ददर्ग पितरं च च रामं न्ययारयत्पदनिष्ठस्य घटपदस्य व्यतिरकप्रयुक्तोऽपि घटवत् पन् ।) समोचानः । इति विकाएगपः । रति पाने भूमिपण्डे १२४ पध्यायः 10 कमालमितिभेदान्वययुद्धाभावइत्यनुवारपदस्य (यथा, भागपत। ६।८।३५ । घटपटवलमपि ताशान्वयबोधे भाकाहा। पोसिदामाराम उपगमगील: 'ममध्नम "वि:सप्तशतः पृथिवीं कृत्वा निःवधियां प्रभुः इति पाकासाप्रन्य' मयुरानाथः । दर्शन उदास्त तिघ याव न विदाम ॥") समन्तपञ्चके चक्रे गोणितोदान् इदान् नवा समभिचाहतः, पु.(सम् + भनि+वि+पा+ प्रभ्यस्तः।त्यजयपालः। इति योभागवत ८स्वाधे १६ अध्याय: +I) सहोचरितः सथितः। यथा मण्ठः, पं, गण्डोरका इति शदरबावली तस्य माहामा सीमा च यथा- निमित्तानां उत्पत्तिविधिसमभिष्यातनियता- "पृथिव्यां नैमिपं तीर्थमन्तरीक्षं च पुष्करम् । नाम् । इति तिष्यादितत्त्वम् । मवा, सी. समत्वम्। समय भावः इत्या वयापामपि लोकानां कुरुक्षेनं विशिष्यते । समभिहार:,, (सम् + अभि+r+s) समयादात् तप्रत्ययेन मिप्पना (यथा, इत्वारस्य,- पौन:पुन्यम् । भूयार्थ: । इति मेदिनी ॥ "नरन्तुशारनुकयोर्यदन्तरं समभूमिः, स्त्री, (समा भूमिः।) समानखानम्। समतया पष्टिविसर्जनः रामदानाक्ष मचक्र फस्य च। तत्याय: । प्राजिः २॥ इति जटाधरः। नियमनादसताच नराधिप: ") एतत् कुरुक्षेत्रसमन्तपक्षक (यधा, रामयणे २१५६११ मतिरिक्त, की, सम्यगधिकम् । सम्यकप्रकारे- पितामहस्योत्तरदिरच्यते।" समभूमितले रम्ये 'ट्ठमैवंभिराहते। বানিয়ে খুনি নাম্বাধনিয়ম । - अति महामारतीयवनपर्वनि८२ मध्यायः मुखरं स्याम तात चिनकूटस्य कानने) मवयं, सो, ( समं वयं यव।) समभाग- समन्तभद्रः, पु, (समन्तात् भद्रमस्य 1 ) बुद्धः । समम्, प्य, सहितम् । यया । साईन्तु साकं मनं रोतकोनागरगुड़म् । इति राननिर्घण्टा समं सत्यमरः (यया, मनुः १२।११३ - ·- पम्बियं वाहिनवियते। यथा, रतुः। समगन्धस.पु. (ममाम्दाका “ह मम्बा. मभावाय गोमे गुप्ततमेन्द्रिया:" इप मशरोगिरि नवरmमंदानिबादाममायामामात:मोभमः मिमप,मि, (मं ममता २६६ सभास सम् समयः ममूरति मादाममायां एकाकि कार्यास्तथाविधास्तप दिसमुख्याः समासदः । ममः,पि, (समतीति । समननिधी यथा- रति महापुराणे १८८ पध्यायः । सर्वम् । (पमिद "नवरत् ममा विप्रः ममवाय वर्ग हास्पतिस्तु सप्त पञ्च वयो वा समासदी यया, मुग्धवोधे। येत् । भरतीत्या। "नमः समम्मात् पूचना परमाने रतिको उपविभाग १५ पध्यायः “लोकवेदमधर्मात्रा: सा पश्च योऽपि दा। ममात्र, न करने। प्रीतो। दर्शनेति । यद्रोपापिष्टा विप्राः स्युः मा यमसहगो सभा समानम् । इत्यमरः ।। अशिपट्टमः। (पदम्तधुरा०पर सक..| विक्ष। संमान भवति । यथा, मुन्धारे। भेट)मममात् । ति दुर्गादासः । "मप्राडूविवाक: मामात्यः समायणपुरोशितः। "समायषु परायको मुख्यातिरला भमान, की.(ममाज तक मेयने मौतौ+ | मसभ्य: मेधको राजा स्वर्ग तिष्ठति धम्मत" सावः। इति मेटिनो। पुर) गमनागमनादिसमये सादादेः भा. तब माथा पनियुवाः सभासदम्तु नियुला | ममः, ए.(सम वैकश्ये+पचार। मानारोग्यवस्वागतादिनानन्दोत्पादनम्। इति भदः। तव नियुताना यथावस्थितार्थ विशेषाणां संचाविशेषः। ते तु.॥ तत्वयायः। पानन्दनम् २ पामच्छनम् । कयनेऽपि यदि राजान्यया करोति सदामी | कटकन्यायिकमकरमीनाः ।।:- पसमा नदि महधि समाज न क निवारणीयोऽन्यथा दोपः। सच कात्यायनेन। "करोऽथ सौम्यः पुरषोतमार शनिदानाची जोसे मनट। 'पन्यायेनापि तं यात येऽनुयान्ति सभासदः मोजोय युग्म विमः समा) मदारतिपाइपूर्वामिनादापिति तेऽपि तमागिनस्तस्माद्रोधनीयः स ते प.." घरस्थिरहरामनामधेया सुमिममममये मुदमालिश गमना. इति मिसाधरा मेपादयोऽमो क्रममा प्रदिए। सम् । पागतमा वागतारोग्यादि. ममास्तार..(मभा स्तपातीति । साधा- रति पापाममिति रमानाय: । इति भरत ने+"कर्मस्यए "२१ । इत्यए ।) सभा. मानस्व प्रशारक्षिामा सदा त्यमरः।(यथा, महाभारते ।।४८॥२॥ ताल: गायकस्य RAREA सारंग “के तव सभास्तारारानानो वित्तम!" समभावेन पतति तदा भति।। wnामित प्रहा। मभिः' (ममा यूतममा पाययत्वेनास्यस्य हि गानम् .. वर्गमूलानयनाचे भाममात्र पोतो+त्युः। ममा+प्रौधादिखात् ठन्।) घतकारकः। दत्त शरीखाविपः । यथा- ratnा.महामारने॥१.त्यमरः । महियार इति स्यात। मभा | "त्यकारयादियमान् भूगनामार मात्र धूतमस्याययलेमास्ति सभिकः विकारमंघेति रबिनभोजनम् । णिकः। ममा चूतं सभा समिति कदः । त्यसा सधति सदाश्चिमा मगरवाभिमभरण पूतं कारयति पूतकारक: पणन्तात स्वार्थ परमा मोभवतामिय मम') या। रति भरतः। तत्पर्यायः। fr.mमाया पतिः।) ममामाधि- 'दुरोदरच नियंन्यधूतकारक्षनग्नकाः। ल। (चा, भाग १... भिवः प्रतिभूति- यालीमा सभापतिः। इति जटाधरः। कुमारीच। tamfer गतो: पाहतोया (यथा. यानवस्कर।२।२.२ । Pratiतिपित् “म्बर गतिशास्तु मभिकः पञ्चकं गतम् । विकापयेषः। ला, (HIT महिए ) मभायां सोया तकितवादिरा गन, मनजता । अपूर्व मिति यः । तत्पर्यायः। मभीमः, पु, पूलबारकः । ति गदरवायसीमामत्ययेन नियमः। Tweet REN मात्रिय मभोषित, (ममायामुचितः।) पण्डि: HTAलोसमोषम् ।। arfarerम: । परिषद:. पति धनश्रयः। ममायोग्ये, वि। Pratee everai मभ्य,प,(मभायां माधु: । मभा + *समाया यः गम् । (यथा, कुमार। मारवादनः। ४४।१.रति यः।) माधुः। सभामद। •सय मनिंदर। थिमाः।(यचा, मनुः।... मोगशमान पटदालना मोलवायद मपग्मेत् सभ्य रव तिमि rr wriनार दान लासरावामिल समा:पमान र मंगयो नयापुर) नारा। मोगा मभिरातिप्राचा गराय, वि. (ममा+:1) पययितः । इति गोरम् । स . me पोदलिया। ममामपयो । - J M इत्यादि " समकन्या, सी, (समा विकास विवाहोपयुवा। रति धन - समकोसः,, (सम: कोचो य. J अप्रत्ययेन नियमम् । ति मुखर "तथा समचं नाममा पिनाशिमा मानमोरया সিনিয়ম বা प्रियेषु सौभाग्यमाRAT पदापर। विमान मममममी, (ममयो गराळे, वि •riram मा ति स्यारम्! moti. फागामाया। "oin KiTERNET ·- 1 - स्तनो। ममम् REAT पुन: नामिति), [] वि. (ममं पीलि + मममममन], (मममारा मुहले एसि मुत्र (पा, महामागमः।) मल भराए गथदगंगनीमः । ग्रया,- +किए।) पग्निः । रतिपिशागेपः। বিলিয়ঃ মা সবি নি। অমশা , শমলননি ময়লা। माला निहिती मागवं दयः। पनि पाच पण्डिता: ममनिन " (पया, रामदार।१।२२ ॥ परितगि पमपन्दुगिमागमम् ।) इतिश्रीमगाना- “दिनकरपरितापाय तोपतीया: ममन्नात् गठिा KARTE HOAT RAI समष्टिः, नो, (ममा दृष्टिः) मय शुभम विदर्धात भयमुलिमा यनावा") TATARति रममामा यानातिगंगायचा, ममन्यः, पं.(मन्यु ना तुना क्रोधेन या माप "दुःले मुपेष विप्रेन्यायिक मदा। मानः।) गियः । इति केचित् । शोधयुताय । m (पम गुण पिणम्) एकविध-गागी धमिरं च ममाटय मा मता' (यथा, महाभारते। ३ । २६८।४। कारणमिः। यथा- रतिपा फियायोगमार १५ पध्याय: “बुर्हि ममाधाय च में ममन्यु:: पुहिय पिने गीगा: गरिमाम् (ममा यिम्य ।) ममदगिनि, वि मह यो प्राणपतिः गरी) मम शत्या जमिम प्रद्युमोपने ममधिकः, मि, (मम्पक पधिकः ।) अधिक ममन्धितः, वि, (मम् + पनु ++al) प्रपयोग निम्पग्सि मानया:सरपाय! पतिरित यमरः (यथा, मंयुतः । यथा, तिथ्यादितले। पालिभरा पेयापियं तव ध। मुः।१८१५ “विग्हमद्भुतं गान्तं पटाजरपदं तथा। শৰ্ম অম্বি হলি ম ল খ জিয়া” “মিষিখী ঘূসিমিনাম: कलपरममायुब रममावसमन्वितम्" শি খান্নাস্নাঘখন পালা গুছিয়ে: সালাম। ममपदं, को, (ममे पदे यव।) धम्धिनांपादयो- । (मम मध्यपु पदार्येषु राबरूपं पिपधिषिविदुरमाबेराहतामाप्य यन: म्नुभयपतया धारणम् । इत्यमरटोकायां विग्रह सप्प व तुपदक, शियपा, प्रथमपरीग्रहीत योभुवी राजकन्या: ") भरतः है। 01१11 ममन्तः, पु, मीमा । मग्यप्रकार प्रमाः इति ममपदः, पु, (ममे पदे चरणे यय।) रतिबन्ध रायम: प्रायो धरितमहात्मनः । ময়মমাৰিব विपः। यथा- यममचितम्य पिध्यादुत वा त्यजेत् ) ममतात. [म प्य, पतुहिंगमिप्यास। सप. “योपित्यादी अदि स्वाध्य कराभ्यां पोड़येत् बी. (समान्ति पायो यद । गम् + पर्यायः । परिमः २ मतः पिग्स ४ । सत्य. 'प्रप।) वनम् । इति मंदिनी मरः ॥ समन्तात् ५। इति गप्दरवापती॥ यथेट ताइयेदयोनि बन्धः ममपदः म त ।" ' (म+पन गती+ *ममुदोरजःपाय यघा, रामायणे । २ । ५० ॥ ३४ ॥ प्रति रनिमधरी मरदीपिका च ॥ Bाति पए।) पगमा त्यमरः॥ "लियर मध्या कष्टुः ममन्तत: ममपाद, को, (ममी पादौ यत्र।) धन्विनां पतिः। शनि दरखापती पुरं सदामोत पुनरंप माननम् ।") पादयोस्तुशरपतया धारणम् । इति हेम- यो, (ममः सय मायने रति | NI+ ममन्तदुग्धा, वो. (समन्तात् दुग्ध भोरमप्याः) चन्द्रः । का) कोतिः । इत्यमरः। ममामा म.क्षः। इत्यमरः मममियाहारः, पु, (मम् + अभि + वि+मा+ ॥ ममाग्या इति च पाठः । इति भरतः ममन्तपक्षक, सी, (ममन्तात् पक्षकंदपालक+घ ।) महितः । घटमानय इत्यव भवति , स्त्रो,(ममजन्ति मन सन्तेऽस्यामिति। यत ।) कुरुक्षवम् । सथ कुरुपाययायु- चायदितपूर्वपत्तितालक्षणसमभिव्याहारस- पन+संभ्रायां ममनिपर्दति ।” ३१ स्थानम् । नय पुरा परामः चचियधिरण बन्धेन घटपदनिठम्यानुसारयदस्य व्यतिरेक- ८। ति क्या।) सभा । त्यमरः ॥ पक्षदान् वकार । यथा- मयुको घटवत् कम्त्वमिति मैदावयबुद्धाभाव तितोकायां रायमुकुटः । “वि:मशष्टत्वः प्रथिवी करवा निधियां प्रभुः। तिताहयान्वयदोधि घटपदस्यानुस्खारपदवत्वi, को, (सम्यक् अन्न पौचित्यं यत । समन्तपक्ष के पक्ष सतवान् बधिर दान् । माकाहा एवं विनिगमनाविरहादग्यवहितो- ) उचितम् । इत्यमरः॥ स नेषु तर्पयामाम पितृन भृगुकुलोपः। तरवर्तितारूपसमभिश्याहारसम्पन्न अनुस्वार- म:, वि, (मम्यक् पश्न पौचित्यं यत्र । माहात ददर्श पितरं में प राम न्यवारयत्" पदनिष्ठस्य घटपदस्य व्यतिरीका प्रयुक्तोऽपि घटवत् 1) समाधान: । इति विकाशपः। रति पाये भूमिखण्हे १२४ पध्याय: An कमालमिति भेदान्वययुद्धाभावइत्यनुवारपदस्य , भागवते ।६।८।३५ । घटपदवत्वमपि सामान्वयबोधे भाकाहा। विदामाराम उपशमगोल: समनम- "विमल धियों रुत्वा निःशचियां प्राति पाकाहान्य मथुरानायः ॥ । उदास्त रसिद वाव न विदाम ") समस्तपदके चक्र गोणितोदान् इदान नवा समभिव्याहत: पं.(सम् + भभि + विधान प्तः । इत्यक्षयपात:। इति यौभाग ८स्वान्धे १६ अध्यायः ॥6॥ E+:) सहोचरितः सहितः। यथा , पुं, गगहीरः। इति शब्दरबापली तस्य माहात्मा सीमा च यथा,- निमित्तानो उत्पत्तिविधिसमभिष्यातनियता- "पृथिव्यां नैमिपं तीर्थमन्तरोशे च पुष्करम् । नाम् । इति तिथ्यादितत्तम् ॥ ममत्वम् । समस्य भाष: इत्यर्थे बयाथामपि लोकानां कुरुक्षेत्र विशिष्यते । समभिहारः, (सम् + अभि++धन।) पदात् तप्रत्ययेन निप्पना। (यथा, वारस्य,- यौन:पुन्यम् । भूयार्थः । इति मेदिनी ॥ "तरन्तकारन्तुकयोयंदन्तरं समभूमिः, स्त्री, (समा भूमि: ।) समानस्थानम्। समस्या यसटिविमज्जनः रामदानाव मचफस्य च। तत्पर्य्यायः । पाजिः । इति जटाधर नियमनादसताश्च नराधिप: n") एतत् कुरुक्षवसमन्तपक्षक (यथा, रामयणे २१ ५६ ११ सरितं. लो, सम्यगधिकम् । सम्यकप्रकार पितामहम्योत्तरदिरुयते ।" समभूमितले रम्य दुमैवदुभिरारी । तरिमति तत्परुपसमायनिप्पत्रम् ॥ इति महाभारतीयवनपर्वणि ८२ अध्यायः॥ पुण्यरं स्यामह तात चित्रकूटस्य कानने ) यं, को, ( समं वयं यत्र ।) समभाग- समन्तभद्रः, पु, (समन्तात् भद्रमस्य । ) बुहः । समम्, व्य, सहितम् । यथा । साईन्तु साकं मनं तकोनागरगुडम् । इति राननिघण्टा इत्यमरः॥ समं सत्यमरः। (यथा, मनुः ।२।११३। . - - ·. + . 41 17 एतत् सुत तमुखाच्चमा फाल्गुनः दिमम्पामुक्तरेच नरपि। बावर वासः योगमः पादपेच्छया पर्यायावणमादय चापिने काति के गात्सय सूर्यगतिनास्तिरमा मागं पाये ईमन्तः गिगिरोभायफान गुनी युगाना परिमधिमा दण्डायं सवपन मायामा तियाचवतीया चचया पक्षमा सया। पदीपादभिरामायण । पर्व बिंगग्निव धानुर" समयः समयः समय: "विद्यययय मम कामं मध्य प्रयवादिना। प्रय कालनिरूपणम्। अखिनी मरयो पापयपि हि धोरायां नत्वेनामरिणे वपेत्।" | "पानन्दमन्दनस्यैव परिपूर्णतमस्य च । मगमिरास्तयाद्री चमक समयः पु, (मम्यगेतीति । सम् +इए गतौ+ | शृणु कालगतिं वक्ष मदीयन्नानगोचराम् । पुथालेषा मघा पचायच् ।) कालः । (यया, उत्तरचरित पडे। मायाश्च पितृणाच सुराणाश्चापि अधणः। जस्ता चिना तथा खाती "ममयः समवसंत वय यव मां नागानां राचसादीनां तत्परेपाञ्च मुधक। ममनन्दयत् समुछि गीतमार्पितः । कथयामि निगूढार्य सावधामं नियामय । ज्येष्ठा मूला तथा प्रया अयमाहीतकमनीयकरण सर्व माच परः स्थलः स धागे महान् यवदाप्य मिजिव धनिहार स्तव मूतिमामिव महोत्सवः करः") विराट् । ततः शतभिषा ने या पूर्वभाद्रपदा अपयः। पाचारः। (यथा, महामारते । यस्य चोमस विखानि चासस्यानि पतानि च तथोत्तरस्तु विन्न यो रेवती सर्वम्मान परं सूक्ष्म परमाणु निशामय। अष्टाविंगञ्च नाव कानव महिला पापोरा समये नित्यं ये घरन्ति युधिष्ठिर। कालारम्भात्मकं सर्वस्थानूई परमीसितम्। क्रमेव ताभिः निधिता: सचधर्मभास्तान् देवान् मानणान् परमः भविशेषाधामनकोऽयुतमस्तथा । सप्तविपसिनचन' कलपनो विदुः") परमाणः स विजयो नृणामेक्यममी यथा। अभिजिवाच्छाया' मितः। संवित्।त्यमरः । क्रियाकारः। परमाणुहयेनाणुस्त्रसरणस्तु ते वयः । एकदा च मधी चन्द्रो रीरिक मिांगा। मापा। (यथा, महाभारते।। वसरणविकेणापि तुरिकता मनीषिभिः । रमे दिवानि वेधस्तटिशतेनैव विवेधन सवस्तया । छायां दावा "देशापारान् ममयान् जानिधान् बिसवेन मिमिपय विनिमेष च समः। कायते यःमः परावर) काठा पक्षणेनव लधुरा दशकाष्ठया। ततः पितरमानीय साचा मोतिमदिनी (यवहार। यथा, | सप्तपञ्चदमे दण्डस्तापमाणं निगामय । बभूव तेन नामभिनिधाम सादगाईपलोमा च चतुर्मियतुर ले। ": ममयमन्यिोतपरयो धर्ममाघर) वर्षमाः कृतचिष्ट्र यावत् मच्छजलन तम्। महत कषितं वा निया मम्पा नियमः । (था, भागवते ।।२२।१८ दबाये च महतः पष्टिदण्डामिका तिथिः योगच्च करणचव मदने नि "पोभनि समयन माध्यीं तदष्टभाग: महर: प्रमाणच निरूपणम् । विष्कभः प्रीतिरायुमान सोसाय पात्रो विधयादात्मनो मा") चतुर्मिः प्रहर रावियतभिदिममेव च। अतिगण्डः सुकमीच तिक रहिमचन्द्रः॥ भास्तप्रशंसा। तिथिपञ्चदगेन्द परमानं प्रकीर्तितम् । गलो हतिवर्ष व व्याघातो पक्षहयेन मासः स्यात् गवाणाभिधेन च। परगराम चाचा ऋतुर्मामध्यनय तत्पट्कैनेय वमरः । मिहः साध्यः रामः रानीसित ममर कुर साहमपूर्वकम् । यमन्तग्रीमवर्षाव गरहे मन्तगीतकम् । याममद यो मल हासमैदे पराजयः। वर्षाः पञ्चविधा जेयाकालविद्विनिरूपिताः। वयर बालवयव रामिरगासवगास: सिंहमेव च। संवारः प्रयाप्सग्य सावार एवं वाले पा रोजि गरिपतया। अनुवमारो वत्मरोऽयमिति कालविदो विदुः। चतुष्पाचापि मागय , मारव मरिसाहा गरड़ा ययोरमः। पदो दिपटकमामैच तवाम शृणु चोहा मराणाधापि मामन पितात. विरोहिरा सारी राजा च किर. वेगायो प्य पापादःयावणे भाद्रपद तपा दिनशापि करे। रम्याग्मिनः कार्तिको मार्गः पोपो माधस्तु वसरण नराणानुरापाvin माय मरवारेहान राजा मरिथति। सितारतति: काले मोडविपई। क्षेत्रम्तु परमी यो वर्षपो निरूपितः । मरिधनिहरा म विशोषस्यापरापर वमन्तबगालो मामो युग्मेन कोत्तितः। सईबा भयं दान्ति कानो हि दुतिक्रम। यहावादयनेव पीमस्तु परिकीर्तितः। मनोरायुःपरिमित मनमाड का पार पाता परापर। महादशान सामानमा मुमतमा हामः पदम्तु चायने र चवीत्तर दधिधायने । मा पात शानद मावादपद मियत उत्तरायामापतिम् । पातेन Aगपतिपदेपघायमचारधादिमामपट दक्षिणायनमेव च। एतनव घनदयुबमा माशदापादायन दिनानिमिष । एवन्तवा मिपतनं 'रोमो बनो प्रभुमिः ममम मारणार पोपप समेरा तर शिी प्रोतिमरतिपद पूर्णिमात : पय: प्रकीर्तितः। दिवानिव जाति Metपरिमाणमा पूर्णिमाया: प्रतिपदःपमायारा पर राम बाम.मरान त्रा..परदस्तु पियो वेदहिनिपितः। . दा ७ गरय पणिजयापित मन्यन्तरन्तु दिय्यानो मामा पविगायसवाल मन यंगतिनासिम बहीरमामाचपटमा नामोलया। ममी पापिदमीच मोदमी। सपनामा परी उहयांगलिनुगमनं पतम्। ग्रामप: पनियमित धातः पातानुसार मन धम्मगतिवाति

·No text on this page.

·। - तत्पर्याय म... "statarमादी गाली।पखलम १५ प पनमा मापरिनिम्ममा i-famfileemafa(affairl ममष्टिः समता मममममम+तमा) उत्तयो मन्दोमियो मा बिन्दुप्रयेगी। “ममाशीम ममत्रम्। ममदात् बोपानि च तर सूर्य पाला बयोदग। सदभावातदस्यता गायाचि मुपान्यवछन्दामि विविधानिक (पुरोचित विशानिपटः कार्यबाद निविद्रयः । ममहिम.. (म fastne रन दिपाया। वादशनाडीमिर्मियाचं प्रयमागम् । सजाय रस) पर rrnमाममनातीय सिभियामा वतीयरिदी माषा। सपा rem (, बारिमागरमाला पटिहास्यमुचते। बिन्दुप्रयेगको नयामापामगर मारोगारपिा विधातयो।तम फनः । उपदंमः । पपगा. Miniमोमिनम्। धमांचंबामनिधिभार कपटः पुनः । उपलम्। रचलम्। परगनिमामा मामाशिनः सलिमप देवको विद्यः पुनः । पापातमपमनलम्min humपोत तमाचेतना जाता। लक्षात राम ":मार। तर गालाविरोधन शोधनाप-ममहिला की, (मlatfort माभाशपितः पयंसहारः । माम-गौरायमा .xiri (rime मा काम तमामATT | गमठ पतियापर Mitainmeमार साययोमान नियम या केषित। दिया कि ......मामा मादयः । ममाकीय मानदः। गोनिया ... RRANTI AAHATET. मम यति गहीर साब मतिमालयपर 11-140)रतिगोपाया पं.तोत्रम् । ममापूर्ण वातो गतिमा महिमा सचिष । (यचा. किरात।। पम्य पत्थगतल TYTATTI: *ftfor: A: ममहीमा मो. समा/m. PRATERIT;") "masविचमकौर मानी. [पं. (म त तिमम् । 10.A. पर स्वार: । (या, माम, को. (मम् + पम् । MAR RAHI...॥१५ “माननारपान fami मतिना गमश:., ( ममपा पी NIA) याना: RAI तुकानगोय, fat २....(ममा - RIT (ममा त म प + TA HAI (यथा मात,. (मम् पर ....... - CHIR ममनाय पापम् faran. ५ समायोनित vr.ki.burpur marrfanfair fami xamtarमामय में 45xnfuse १ . . यार: । (ममाम.Infantry ब निगम मममा... white Ratariyar - पमानः Rautari risastutati . म.TATAmirmari THAATran. FREETrum ·- . 1 २०१ समाग समाधा देस्तदीयत्वेन प्रत्यभिज्ञायमानामा "कर्मया सहयोहव्यमस्मिन् रणसमुधमे । विषयेभ्यो निष्टहीतस्यान्तःकरणस्य यवणादी ततेन परततेन वा भागान्तरण योसामामानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः" तदनुगुणेषु तदुपकारकेषु प्रमानित्वादिसाधन- घटनं समस्यति माधयी। शोकस्य इति भगवद्गीतायाम् । १॥ २२॥ विषयेषु समाभिनरन्तव्येण तचिन्तनं समा- दाभ्यां विभिर्खा पूरणम् । यथा- समागतिः, स्त्री, समागमनम्। समापूर्वगम-धाममित्यर्थः । इति तट्टीकासबोधनी ॥ (यथा, किं तवाद्यापि चित्रकानननागरः। धातोः क्तिप्रत्ययनिष्पवम् । भागवते।३।२८।६। रायणं वेन वेतायां रावणो इतः।" समागमः,पु,(सं+मा+गम+घञ्।)सम्यगा. "स्वाधिष्णानामेकदेशे मनसा प्राणधारणा। लोकादौ पादे पूरणरूपेणायमित्येके । गमनम् । मम्प्राप्तिः । यथा,- वैकुण्ठलीलाभिध्यानं समाधान तथात्मनः ॥"): यमुकुटः । तत्पर्य्यायः । समासार्या २॥ "रतिपक्ति: स्त्रियः कान्ता भोज्य भोजन पूर्वपक्षस्योत्तरम् । इति लोकमसिहम् (नाट- र समस्यार्धा समातार्या । रति मलिता। काङ्गविशेषः । यथा, साहित्यदर्पणे ।।३३८१ दानगतिः सविभवा रूपमारोग्यसम्पदः । "डपलेपः परिकरः परिन्यासो विलोभनम् । आर्या, स्त्री, ( समस्या पर्यो यस्याः।) बाइपुष्पमिदं प्रोक्तं फलं बधासमागमः।" युक्ति प्राप्तिः समाधानं विधानं परिभाषना। या। इत्यमरटोकायां भरतः। इति याहतत्त्वतमसम्पुराणवचनम् ॥ उद्देदः करयां भेद एतान्यगानि वै मुखे।" धा, बी, यशः । इति शब्दबावली समाघातः, पु, (ममाइन्यतेऽवेति । सं+मा+तमक्षणादिकं यथा, तवय। ६ । ३४५ । .,बी,(मम वैतव्ये + पचाय । तसष्टाप) हन+घ।) युद्धम् । इत्यमरः। (यथा, "बोनम्यागमनं यत्तु तत् समाधानमुच्यते । सरः । इत्यमरः समति विकलयति भावान् माहित्यदर्पणे । ६।४२१ । यथा, वेणीमहार। उमा मम हम वेलध्ये पचादित्वादन् पाप। “सम्फेटस्तु समाघात: इसत्वरयोयोः ") नेपथ्ये भो भो विराटद्रुपदप्रभूतयः । ययताम् । उमा नित्यबहुवचनान्ताः स्त्रियामिति वामना वधः । इति मेदिनी । 'यत् सत्यवतमद्गभोरमनमा यवन मन्दीलतं 'दयःा ममा ममा विज्ञायते इत्येकत्वेऽपि दृश्यते समाचारः, पु, (सम् +मा+घर+घञ्।) यरिस्मत्तुमपोहितं गमवता गान्ति कुस्तस्ये- ति स्वामी। पतएव समा रति बहुचनेन सम्यगाचरणम् । यथा- घाता। "कचित् पाठः । समेति कचिदेकवचनेन । इति "पुष्यतीपा समाचारं योतुमिच्छामि तयतारपिसम्भृतं मृपमुताकेगाम्बरायाचः कायां भरतः। (यथा, रामायणे ।१।१५॥ तत्त्वतः।" मोधज्योतिरिदं महत् कुरुषले यौधिष्ठिर "मा गिपाद प्रतिष्ठां त्वमगमा माद्धतीः समाः इति मारमा ६१ प्रध्यायः ॥ शुभते । यत् कौषमिथुनादेकमषधीः काममोदितम् । संवादः । इति नोकप्रमिहः । पत्र 'सस्सा भपन्ति मयि लीयतीति' मादि- 'मांशहारी,निषि, (ममांगं हरतीति।+ ममाजः, (संघीयतेऽवेति । सं+प्रज+घ । वोजस्य प्रधाननायफाभिमसत्वेन सम्यगापित गिनिः।) ममभागाईः । यथा. दायतत्त्वं । "पर्थ पत्रपोः।" ३१४ । ५६॥ इति वीमायो त्वात् ममाधागम् ॥"०n) "समांगहारिणी माता पुधापां स्यात् मते न। “पजिग्रज्योप।” ७।२।६। इति ममाधि:,पं.(ममाधीयतेऽमिन् मनो लनरिति। पती" फुत्वनिषेधः।) पशुभिनानां संघः । इत्यमरः । सम्पा+धा+ "पगंधोः किः।" रति कामगिकः, वि, (समांगोऽत्यस्यति । ठन्।) सभा। इति हेमचन्द्रः। (यथा, भागवत । किः ।) ममर्थनम् । नोवाकः । नियमः । इत्य. समभागाई यथा,-1 १.।४४11 मरः । (यथा, यामारे।५।। “यदि कुर्यात् समानांशान् पक्षा: कार्याः "धप्रतिक्रमोऽधस्य समाजम्य ध्रुवं भवेत् । "पयाचतारानियाममारगन: समांगिकाः। यवाधर्मः समुत्तिठेव स्थेयं सत्र कहिंचित् ।") फलोदयाताय तप:ममाध:") म दात स्त्रीधनं यामां दत्ते व प्रकीर्तितम् हस्ती। इति पनेकार्थकोपः । समधनं पगये पध्ययमायः दुर्घटय घटना रतिदायतत्त्वम् । समाना,स्त्री, (समानायते इति । मम् +पा+ पानीवाको पचमामावः। ति सामी। मांगी.[न] वि, (पमांगोऽत्यस्देशिानिः +“पातयोपसर्गे।" इत्यह। टाए।) धान्यादिषु मूम्बोलपंपूर्षको जमादारति लाभागविमिष्टः । समानभागी। यथा, समझा। इत्यमरटीकायर्या भरत:। सुभूति:। नियमः पत्रीकारः। एत मग "पे उपा येष्ठभागेन मध्ये या प्युः समांगिमा समादानं, की, सम् + पा+दा+रएट ।)ममी- धयः । ममाधीयतेऽम्मिन् मनोजरितिकि रति दायतषम् ॥दोनपणम् । सम्यगपहएम्। (यथा, महाति भरतः । प्यानम् । काष्यगुणीिय मांममीमा,जी, (ममा समां विजायते रति। भारते । १३१८४।५। इति मदिमौ: (पर्यारारमिषः। “ममा ममा विजायते।"रतिपः) “सर्षपापममादानं नृशंसे,चानने पयत्। साहित्यदपप। १०।०४.. प्रतिवयंपएहगयो।त्यमरः। रुत्तम्याम्तु सदा पापं यस बर्गत पुष्करम्) | "समाधि सहर कार्य देवारस्वत गर्यो, न] पु(ममावपति शितमिति । सोगताकिम् । बौहानां निवर। रति यथा,- पम्+पा+ए+दिमिः।) पतिदूरगामि मंदिनी। "मानमाया दिराका पादयोगपति गमः । तत्पर्यायः । निहारी सत्यमरः समाधा, पु. निपत्तिः। विरोधभतम् । इति शाराप दिटोदमुदा पनि नाजनकगधयु भलादिश्ये इयमेतदिति लोपामिहम् । समाधानम् । समापुर्वधा- समाधानानीति पारि .:: हरवि धासोस्मिन्यन नियम सामी। (दारपुः ।। सो.(ममाशायने नदेति । मम् + समाधान, हो, (सम् + ++दुर।) : “ धारिद नमाधि ला+1)ीतिः। रतिमदाबा-मनि मनतिरोएम् । दिशपम् तत् पारिताराम दतीपदा- पर्यायः । धान रिशानम् : समाधि: दिनिरोग निदादा "मपीएसमारलारा एसरी हत १। रति मिरा दिय मदमः समरिरमा १५ नारमा रहि शिक्षादिनारम् । दादोहनपुर समाधि: एमा मारिएERE एम. (सम्मा- धान । रनिदान मामी FAT · तुरोधEE THE मदिरापानमनारदः। ९८- पान पनि दिशा मfairs . ta 1 - - ·। । " मावमिति पात्वा गधतिगोत्र दारिता दमाःयार-च।) गरीरम्यवायुविषः। ममाभिमोदी शयित पो चोदातHIR पले मादेगी मा) महोदार रोगादादावादामा:पषमैदानि मिचन्द्रः मतपस्यानोभमानीदप्यममा जटायुतता "ममापरलप्रतिपशी का राति शिशिर ममानकामीमा घि, (ममानशा मरः।ममास्यस्य वासिंकोपारख पर ! ए.मोडमानामुपामर दुरयामागण्यादाममापक,fa, ममापन मrrfवन मरममारामामयं मायानगोविषयमापथातोशप्रयमnिir- रामराजा मामामामहोपरामोनममनावमतिमान पर "पाप्यातातिगादपीका पासवारपन दिनरागीविवादातदोपरममानवानौनातीगमः ममापनस्वादिदा दापतिमानिति पर। ति मारममापन.की,(मा+पाय+NE भमामिः(पया, मदा wws मारत ममानहर(ममा पारपाधिोनीदांदा सारथर TRIयमरा) पदः ममाकिमनामदर हयाhिi २०२ समाधिः समानी समाप अपि च तव ३४. अध्याये। वस्वनवलम्बनेनापि चित्तमत्तः सपिकल्यानन्दा- विशेष तर्पणे ममान परमुखमा दायानपर्यन मनी ग्रामगि यो नरः। स्वादनं रसास्वादः। समाधारम्भममये सवि- *जारी नङ्गः मगोवन खजनप्रतिमा तुरे तु मंयती मृत्यः समाधिः मोऽभिधीयते। कल्पानन्दावादनं या। ४ । अनेन विघ्नचतु- सकुस्थबन्धुदायादखसमानोदशा रित ध्यमेव हिमर्वत्र ध्याता तड़यां गतः। येन रहितं चित्तं निर्यातदोपत्रदचले सद- पति लरहित ममाधिः सोऽभिधीयते । खादचतन्यमानमवतिष्ठते यदा तदा निर्ध भतु चतुपुरुषपात: बार पनाम शिरापुराणे।।12। कल्पकः समाधिरित्युयते ॥ सदुताम् । पर्यन्तय। तन पादास्यकादम तथा कम्पनाहोनसपहियत् । "लये सम्बोधयेत् चितं विक्षिप्तं गमयेत् पुनः। चतुगपुरपपर्यन्तस्याशीच परिणी किंग मनमाध्याननियाय ममाधिः मोऽभिधीयते) सकपायं विजानीयात् शममाप्तं न शालयेत् । स्यैकाः। यथा। उदकक्रियामा मास्वादयेद्रसं तव निःसः प्रनया भवेत् । स्करः। मंत्रालयो माश्यति। "रम गुपममाहारमनात्मलेन परखतः। इत्यादि। यथा दीपो निशतस्यो नङ्गने मा योमता पप्य ममाधिरिति कथ्यते ।" इत्यादि च । इति योसदानन्दयोगीन्द्रविरचित- मनुस्मीयुर्वा इति भावयनि । रतियोगमागिठे उपगमप्रकरणम् । वेदान्तमार: (म्बनामस्थातवैश्यविशेषः । अयं प्रव यावत् मेगापिः। यथा। ममाधिनु सिविधः । हिमहामायामाराध्य परं ज्ञानमलमत् । भस्य मिति मरणं भवतीत्यनेनैव मरिसको निर्विकल्प गि। तब मविकपको विशेषतान्तस्तु देवीमाहात्माती द्रष्टव्यः ।) प्राप्त यदामनमायमादुर तत्मनि माम मायानादिशियनयामपेक्षया दितीय ममाधिम्या, नि, (समाधी तितीति । स्या सम्यागाचाप्य दकक समान मानितदायाराकारितायापितहत पहा. कः । समाधियुक्तः । यथा, अशौच भेदस्तु सप्तमपुरुषपर्यन्त सरिगम म्दा गमगणादिमायेपि महापयत् “मनमंकल्परहितमिन्ट्रियानिचिन्तयन् । गाइः। 'समय दामपुरुषार्थनगर मामामत। तदुममभिदुस: यम्य ग्रह्मगि संलोन समाधिस्य: म कीर्तितः। तथा च विशुहम्पती। "मिमा गगनीपमं परं ध्यायत: परमात्मानमात्मस्वयम्य योगिनः। "दमाईन सपिण्डानु गुध्यन्ति मनवणे परिमान शमशमध्ययम् । मनम्तमयता याति समाधिस्यःम कीर्तितः विराण सकुन्यात घाला पनि मग पदा इति गागडे गीतामारे २४० अध्यायः ॥ पारगत विमुखम् । भमान, पि,(ममानोति मम्यकप्रकारेण प्राणि- ततस्तदंगपुरुषपर्यन्तं . मोafsarमको होति । मम् + + चन+यः । यदा,समानं | मम्मतिपर्यन्तमका: । तया मि" Rate रोम विमोच:।' मागमस्य । ममानस्य च्छन्दमीति सः)सत् । विशदचिन्तामण्योर्मुश्मनः रस्सादिममम् । यया, रघुः। २।७४ । बाबानादिभेदमयापचया “भुजे भुनन्दममागमारे মমাশীষ বিনাশ। FREEनिदारिताया तिने भूयः म भूमेधुरमाममञ्च ॥") aanाशिवम्यानम् । तदा तु मा. एम् । इति मंदिनो । (यया, मनुः ।४।४।। पानाATHI Eममाभान “नोपान प्रमत्तोऽपि नियमावदर्शनपक्षिणीममपिण्डे। परमात... वाशामियममा ममामगयने चेत्रन गयोत तया Hm विराव स्यादेकारस्वमप्रित इति । wiringभामरे। तपास्य मानेन सा वा मानमिति विग्रह गम्यसाहि-गोवमानामा: ममिति : HTTER तिमय वाणित । यथा. भागवी।।१५।३।। PREEमानानयोमिंदोय. "म्यव्ये ममानमरतमधुमानिनीनां RTAमनिमाम्नयामायाम- FINITARAMETE मा ममाप(ममतादनित्यतिम मानाया, (भमाने हुदा मपि। रोमोमवो मम यदि विटारिताया: अत्यवत्वादिति । नियम Twधामानिनियमाः पितः । रायमारतो ( ययां,- शालामधनरानियास्ति दिमागो गुदपान: ममामो नाभि. मंस्थितः ।" (यथा, महिः । PRETई प्रयास प्रत्या- पाया। यदा माम्यव का स्थानवम्। तिममाप पा.(ममा पापो यति । मरममिन्द्रिग्वारन मुमरियाकापम् । ffarदिनोपानम् बाल+x;l) पयानोत्पत्ति च । च्या। लियरंग सिन Premattretatil "सपिण्डता त पुरुष मामे विनित जन्मनासम्म रेक शत्पर गोजमुना पर ममानोदकरवे हिदिर पर मतः परमय पासमानोदशानि रति यत् । “विमापोदी ३८ गी नम्। इति मुग्धोधमायाम् ।

·२७३ . - समान समाव नो॥ ममाधानम् । इति कुमादिविलेपनम् । इत्यमरः । (यथा, महा-धारत्वेन प्राप्तायां भूमौ त्यजति । यदपा धार इति धरणिः। भारते। १३ । १३१।८। यदयां कर यदपामशान्तमिति च । अपाम. +पा+पद+:)समाप्त: "गोरोचनासमालम्भो वचाइम्तय यो भवेत्। अलिमयसिवतीति वर्तते चकाराता यो रोचन- वधः। इति विश्वः॥ ताक्षतक्ष यो दद्यात् मम्त के तत्परायणः। स्तमिह रहामौत्यात्मानमभिषिक्षति। प्रक- (ममापयतीति ।मम् + भाप्न- ये च मांस न खादन्ति तान्न गाम हिंमि. सानामपामचलिना यो रोचन इति मन्वेग रत रत्वम्।) वायरममापक- सम्" ब्रह्मचारी पात्मानमभिषिञ्चति । पोम् यशसे तिमादयो भवन्ति । यथा। मारणम् । यथा, महाभारते । १२१३४ । २५ तेजते इति च । प्रात्मानमभिषिक्षतीति वर्तते । ति । कचित् कासादिषदेनापि तथा पशुसमालम्भं नेष कुर्यात्र कारयेत् ॥") येन स्त्रियमकतमिति च । प्रास्मानमभिपिन- : । यथा। नाना दृष्टः शियो ममान्नम्भनं, को, (सम् + पा+लम्भ + म्युट्।) तीति वर्त्तता तूष्णीं चतुर्थम् । पारमानमभिषिञ्च- स् तध्याद्यन्तक्रियाया अपि वाया- कुडमादिपिलेपनम्। तत्पर्यायः । विधित्तिः सौति वर्तते। अभिषेक: गिरसि कर्तव्यः शिरः न । यथा। मया कां दिशं गन्तव्यम् । कषायः ३ । इति विकाण्ड शेष: । समालम्भः४) प्रधानमनानामिति वचनात् । उपोत्याया- क्रिया असमापिका । तब गवा- विलेपनम् ५ । इत्यमरः । ( यथा, रामायणे। दित्यमुपतिष्ठेत उद्यन् माजभूष्ठिभिरित्येतत्- त । यथा। गच्छन् भुडो । भुक्ता ४ । २६ । २० । प्रभृतिमन्वेग। प्राचार्य ममीपादुत्याय उध. इति व्याकरणटीका "ममालम्भनमादाय गोरोचनमन:शिलाम् । वित्वेतप्रतिमन्येण मा हिंसीरित्यन्तमन्या- वि, (सम् + पाप + णिच् +:1) पाजग्म स्तव मुदिता वराः कन्याय पोड़गा) दित्यमुपतिष्ठेत उपान्मन्ने ण चेत्यात्मनेपदम् । पनम् । यथा- सम्यङ्मारणम् । सम्यक्पर्शनम् । यथा । प्रत मेखलामवमुञ्चते उदुत्तमं वरुणमिति। भव- मलमासात् प्राक् यत् कम्म न ऊसमसमालम्भनमादशरावादिति गोभिल-मुञ्चते अधस्तादवतारयति अवशब्दो अधस्ता. समापितम्। सूत्रम् ॥ दर्थे । ब्राह्मणान् भोजयित्वा स्वयं भुक्ता केश- मलमासेऽपि तत् समाप्यं न संशयः ॥"समाली, स्त्री, कुसुमाकरः । इति विकाण्डशेपः श्मयुरोमनखानि वापयतीति शिखावजम् । इति मलमासतत्त्वम् ॥ समावर्त्तनं, लौ, सम् + प्रा+सत् +रयुट् ।) ब्राह्मणान् भोजयित्वा स्वयं भुता नापितेन पि, (सम् + प्राप् +: ) समापन- वेदाध्ययनान्तरं गाईस्थाधिकारमयोजक मुण्डयोत । अव शिखावज मिति वचनात् । समाप्तिविशिष्टः । यथा,- कम्म । यथा। "प्रय समावर्तनम् । ज्योति। प्राक् सगिखं वपनमिति दर्शयति उहाचा माप्ते यदि जानौयान्मयैतदन्यथाकृतम् । 'भौनभानुजयोरि नचवे च व्रतोदिते । सशिखं वपन कार्यमानानात् ब्रह्मचारिणा स्तदन्यथाभूत तत एव समापयेत् ॥" ताराचन्द्रविशती च समावर्तनमिष्यते।' इति । म्रात्वा अलसत्याहते वाससी परिधाय इति तिष्यादितत्त्वम् ॥ गोभिलः । श्रथाप्रवनम् । अथ व्रतानन्तर-सजमावधीत योगसि मयि रमखेति । अलपत्य सालः, पु,( समाप्ताय अलतीति। अल+ मानववनं सानं कुर्यादिति शेषः । उत्तरतः कुण्डलादिनात्मान योजयित्वा पाइते। च ।) पतिः । इति संक्षिप्तसारोणादित्तिः ॥ पुरस्तादाचार्यकुलस्य परिव्रतं भवति। “ईपडीतं नवं शुद्ध सदृशं यन्न धारितम्। प्राप्तिः, स्त्री, (मम् +पाप+किन् ।) पष-पाचार्ययहादुत्तरस्यां पूर्वस्यां वा मानार्थ पाहतं तद्विजानीयात् सर्व कर्मसु पावनम् ॥" नम् । (यथा, कुमार। ३।२७। मारतं सानं कुर्यात् । अव प्रागग्रेषु दमपु নি নমিষ্টান্ন। "मयः प्रवालोहमचारपत्रे उदगाचार्य उपविशति तवाहते उदक ईपत् सूक्ष्मम्।न धारितं न परिधानादि सतम्। नीते ममाप्तिनवचूतवाणे । उदगु खः प्राक् ब्रह्मचार्युदगग्रेषु दभेषु। प्राक् सज ग्रथितपुष्यं भावधीत शिरसौति शेषः । निवेशयामास मधुहिरेफान् प्राङमुख उपविणतीत्यन्वयः । सर्वोपधिः योरसीति मन्चे ण । नेत्री स्थो नयतमामित्य- नामाघराणीव मनोभवस्य ।") विण्डिाभिरद्भिर्गन्धवतीभिः शीतोष्णाभिरा-पानही। पावनीतेत्यनुवर्तते । उपानही चा- मर्थनम् । इति मेदिनी। परिमाप्तिः। इति पार्योऽभिषिश्वेत् । सपिधयय । पादुके योग्यत्वात् पादयोः। गन्धोऽसीति ग्दरत्नावली "बीयः शालयो मुद्दा गोधूमाः सर्पपास्तिला: मन्त्रेण वैणवं दण्डं गृहाति। वैणयं वंशप्रभयं तार्था, स्त्री, (ममाप्तम पर्थो यस्याः।) यवाग्रौषधयः सप्त विपदो प्रन्ति धारिताः।" गन्धोऽसीति मन्त्रेण । प्राचार्य सपरिपरक- इति समासार्यागय्दटीकायां इति छन्दोगपरिशिष्टीकास्ताभिः सह या मभ्येत्याचार्यपरिषदमौक्षते । यक्षमिव चतुपः पापो विर्काण्डाविपका उप्णीलतास्ता: सो- प्रियो वो भूयासमिति। सपरिपत्कं शिष्यादि. ताम्य, वि, (मम् + पाय् + ण्यत्।) समा-पधिविआण्डास्ताभिर्गन्धवतीभि-यन्दनादि-गन्ध मभासहित अभ्य त्याभिमुग्नेन गत्वा प्राचार्य नीयम् । समापितव्यम् । अस्य प्रमाणे समा- द्रव्ययुक्ताभिः शितोष्णाभिः शीतोदकमिथि- परिषदक्षेक्षते यक्षमिति मन्त्रेण । उपोपविश्य ताभिरिति भहभाष्यम् ॥ स्वयमिव तु मन्वयों मुख्यान् प्राणान् संस्पृशन् पोष्ठापिधाना नकु- योगः, 5, (मम् न चा+युज+घञ्।) भवति । इवशरद एवार्थे । स्वयमेव ब्रमचारी लौति उपाचार्यसमीपे मुम्यान् प्राणान् मुख. गः । (यथा, मनुः । ८।३३॥ पात्मानमभिषिश्चेत् । प्राचार्यकत्र्तृकाभिषेकन्तु प्रभवान् पायन संस्मगन् मासकः । पोष्ठापि- वभूता म्मृता नारी बीनभूतः स्मृतः परमती यतो मन्ववर्णा भवन्ति । मन्चवर्ण: धानमिति मन्त्र जपेत् । पनमाचार्योऽई- पुमान् । अभिषेकमन्वलिङ्गंतच तेनाई मामभिपिशामि येत् । प्रवावमरे एन म्रातर्फ विवाहोपरा- बबीजसमायोगात् मम्भवः मदेहिनाम् ॥") इति तेन मामभिपिश्चिमिति च । तदिधि-विधिनार्थयेत् । तदमतो गन्धपुष्पाभ्याम् । मवायः । प्रयोजनम् । इति मेदिनी। माह। येऽपम्वन्तरग्नयः प्रविष्टा इत्यपामश्नलि. गोयुक्त रथमुपगम्य पक्षसी कृतरयाक राभि- नालम्बी [न्] पु, (ममालम्यते इति । सम् + मसिञ्चति । येऽप्स्वन्तरग्नय इति मन्येण- मपेत् । वनस्पतिविमो हि भृया इति पा+लम्ब + पिनि:।) भूटणम् । इति राज कासामपामावलिं ब्रह्मचारी प्रवमिश्चति । क पक्षमी धके । वरं रयिकम्यानम् । थाकर निघण्टः भृमी कुतः अवमिश्चति वचनात् । तन्मन्बम्या- रघरखेत्यर्थः । वनस्पतांति मन्च पाभिमपेत मालाभः, (सम् +पा+लभ+घञ्। "उप-भिहितान सजामीति यदपामिति मन्नम्याभि- स्पृशेत् । पास्या तेजयत भेत्यागोत्यातिहति सर्गात् पलघनोः।। ७।१।१७। इति नम्) हितान् सृजामि इति मन्त्रलियाञ्च सा- रयमारुन पाया ते जयतु भवानीति बन "मस्या। . रतगप्दे दृष्टव्यम् । 1 69. .

·.८ भ न रमाकपनम् । यत् पुनरागमतमः।। पदमाममा भवन्तिानव कमांधारयत्वं समान तहाथ नाविधा ममामifrari कमानावरन्यव पोशारादित्योहा नियनहराणान्यामंनास्थमंख्यावाचक्ष-पूर्वपद- "स चायं पइविध कशाafter गरिमामायागपियवादया ममा-बादमध्यतिविधि शून्यतयाधिकरणपदस- यदीपपदम मोन्यम्सनामो मार। तय दिगुलम् । समामाधीनमचणाग्यमध्य प्रायः पञ्चविध प्रौद ममामोगा | पदानुयाधिशरचनामममुदायलम् । मच! "जमिकं यद्रामयुगमेशायन माम.. (मनविम+चत्र) सहिताय विषयोभूत तद्धिताभिध्ये उत्तरतादात्मन भदप ममाम सारवागन् । दया। परमाधमन पपा ममाहार वाभिधये भवति। उत्तर-ऋमिक यवामध्यतयोin मानिायगारमाधनसम्ापनमाप-पदपारिमापियत्पदरितममासान्तति तादात्मानापरमानो पानिमारमलम्कामशरण्यद मत् पदम्। न च पदमाश | मम तायनामा म. यादि रिमा- धानोदेशममतव्योगोपचवानि भोमोत्पनम् afrmanा सि. रिमरिचपच वाचनामिनिषिताविषयीभूतं यथा एव "मंध्यामप्यतनामसदन विमिन्दादिषितामिय यथा पर 'मेगानिवगडत होafm. २०४० समावे ममासः समासः प्रतेत्यादिमन्त्रस्य चतुर्थपानातिष्ठति । उप-ममावेशितःवि, महावस्थितः । प्रविष्टः। ममा गिति प्राम्या उदावाभिनयाय प्रदक्षिण- वेगप्राप्तः । समावेश-गब्दादितप्रत्ययेन निष्पना वैचित्रात तया च मात्या उपयाति । तेन रथेन प्राइमुखो वा ममाययः, पुं, (मम् +या+यि+अ)सम्य- ययाभित्र प्रोदनः ।। प्रयाय प्रकार गला उपयाति पाचार्य- गाययः । (यथा, रघुः । ८।१२। धानात् ममोपमागचति उपयातायायमिति को. "समरण्यममाययोन्मुख | पञ्चगवं चतुष्ययं हिपावं विमुक्नं नोयाः । उपयातायाचार्यसमीपमागतायार्थ्य शिरमा वेष्टनशोभिना सुतः । दयः। उत्तरपदे यथा। देयमिति कोनीया पाचार्या प्राडा रथा पितरं मणिपत्य यादयो- तत्पुरुषत्वन्त। मायेऽपि मत्रपाठाचारमा घरकरणे तण्डुला "रपरित्यागमयाचतात्मन:।* गपदकमध्यवर्तिविमति सावधातादिवत् । अस्य कर्मशः समावत न. सम्यगाधारः। महायः। समापूर्वकयिधातो. यथा। राजपुरुषः। कटास्तिः । प्रमेय मतापित रत् प्रत्ययेन निप्पवः। इत्यादि. गुरुवानुमतः सात्वा ममापी यथाविधि । ममाथित त्रि.(सम् + पा+यि+तः)मम्यक- शरत हिमो भायो सवां लगान्वितामा प्रकारेणायितः। यया,- वनौहित्वम्। इति मनो। "रवेः कवेः किं समरस्य मारः पष्ट गौनक शारियाम् । कुर्वीत स्वयमेवतत् क्षयं किं किमदन्ति भृगा। यत्वं वाद ममापनमंत्रकम्।" इति संस्कारतत्त्वम् । सदा भयश्चाप्यभयच कैपां त्वं वा बहुमोहित्वम् । बमोnिi समाचार::ममूल्यमरटीकायां भरतः । भागीरथीतौरसमायितानाम् " ममानाधिकरणो व्यधिकरण (पया, भागवते । २१८।१२। इत्यन्तलापिकारधान्यकता पास्दाना । *यन्मिन् कम्ममायो यया येनोपराते। समास:, . ( सम् + प्रस् + धम् ।) सक्षेपः। इत्यादि । ४ ॥ गमान गपिना र परिणाममभीमताम् ।") (यथा, मनुः । १२.२। ममा.वि. (पम् + पा+a+:) मम्यक् | "सपान्तु विदित्वेषां ममासेन चिकीतिम प्रशाचपावता यथा- स्थापयेत् तव तश्याच समयक्रियाम् ) त्वम् । यथा दिपनामानि । "अपये कानिमांग मर्यभूतममाते। ममधनम् । इति मेदिनी ममाहारः। इति । हिविधी इन्दः । इतरेतरयोग मनिलभूतभ्यो पनि भुइन ममोऽस्नु सायुधः । एकपद्यम् । इति हेमचन्द्रः ॥ सम समाहारस्यावयवार्थः प्रधान रति दुगाप्रियोगतत्वम् । मन पदयोः पदानाको एकपदीक माननिय यया। देवदार भामाश, पं.(मम् + पा+at+:) पैदाः इति संचिप्तमारण्याकरणम्॥ मच पड विधः । घरपदिरपनामा::ति सानिनः। तत्पर्याय: । मयानुसार कर्मधारयः तपासमारस्त गगना TAGE मादाध्ययनानन्तर खमिदानी दिए । अध्ययीभावः तेषां सक्षणं यथा वागहगद हस्यधम् । त्यति ।। परन्दो मानि गायाय मातानुमतिः ] यथा। मिवान्ये काहादिसण्याव्यादीनां च. WHERE! ममात पध्ययनाधिवसते ---ग-वाः । इति मुग्धशोधण्याकरणम् यत्तिविभागून्य तत्पुरधान्यनाम पनि ममापूरी: पारिले समाहतः। पनि च । अश्ययीभावत्वम् । यथा। लिभरला. "माया ममामो युवायतत्स्या सोप्या विभ-शिक पधिस्त्रि इत्यादि।। "ST पर ममाता इ हारपरिपतम्। प्रायः" वाद अन्य। नस्य मागीचे मुखन साधावा पानिमायातापामावादास्यमध्यासयभ. यशापय धोईतुः म ममामा are भारिनाच परिवानमिति। निगन्यनाम-ममुदायत्व ममामत्वमा कम- यामहावायोतर: वनमादि विना सार्यारमनुमानां समाउत्तानो धारयहिण-सत्पुरुष- बोयामा गाविषयतामि । ना एखामदारया माम् तत् मुदायत्वम्। यया नीलोत्पमित्यादि। पापम् । निलितम् । NETRI (पमान सा कद) पदाभिनि-यात्राथमध्यावाचक पूर्व) ने कमेधारयं मयति । मानातिपदावारना। माया पानानिदिन यत् पाय मा *RSINHER पोन्दिो। Frer) बगत पादा मामय मतोऽय: मंस्कार, सायंपिक .... 4 J पूरमध्यास्यमयपEATRE rfre 1- ·तत्र लते। २७५ समासः समास प्रनि मम नवामोत्तरतापत्र तत्रामैव | देन माकाहं विग्रहः कथ्यते । बहुव्रीहि विभ- ममामननं, ली, (सं+या+मन+ ल्युट ।) नध्यार्थाभिन्दम्याथै दिगुरुयते । समामङ्गः। मेलनम्। संयोगः। समाङ्- हतार्थहिगुनक्षयति। "तदसदगुणमविज्ञानी ही भेदी तदादिमः। पूर्वकसन्जधातोरनटप्रत्ययेन निप्यन्त्रम् । हितार्यान्वितम्खास्तद्धिताहिगुमातः । विग्रहम्य विशेष्यो यम्त विशेषकबोधवत् ॥” ममामन्त्रवि, निकटस्यम् । समाङ्पूर्वसदधातोः तार्थ लाक्षणिकखान्त्यनाम त्वमगः ॥ तत्र विग्रहवाक्यस्य विशेचविधया प्रत्यायो प्रत्ययेन निप्पन्नम् ॥ (यथा, रतुः १०३५ । द्विगुः म उत्तरतहितार्यान्वितस्वाकः॥" योऽर्यस्त दिशेयकबोधतत् बहुव्रीहिस्तयोरा- "अय वेलासमामबगैलरन्धानुनादिना। रपददिलचर्यात। दिमः तद्गुणमंविधानः। तस्य वार्यगुणी- स्वरमोवाच भगवान् परिभूतार्णवध्वनि: ") आन्तर्निविटादाभ्यां शम्दान्तरसमामगः । भूतम्य सम्यगविशेषविधया विज्ञानंयम्मिन्निति समासवान्, [त्] पुं, (ममासः संचपोऽस्त्यस्येति। द्विगुः शाब्दिक रुमाः स उत्तरपदद्विगुः ।" य्युरपया वार्यान्वयः संज्ञात्वात् तद्विवथा | समास + मतप् । मस्य वः ।) तुन्ननः । इति द्विगुः स्वघटकनामभ्यां मह साकामनामा- तदगुग्गसंविज्ञानयरम इत्वर्थादवगम्यते। शब्दचन्द्रिका समासविशिष्टे, वि. ममामध्यान्तर्गत: म उत्तरपदहिगुः। प्राचां मसेन तद्गुग्पसंविज्ञानय हुव्रीहिमन्यथा समासादितः, वि, (मम् + पा+मद + णिचु+ । पञ्चगवधनः । समाहारदिगुलनयति। निर्वति। नाः।) पाहतः । प्राप्तः । समाङ्पूर्व जान्त- यांन्वितममाहारलक्षक: स्वान्यगादकः । "यः स्वायंघटकार्यम्य स्वार्यान्वयिनि बोधने। सुदधातोः क्तप्रत्ययेन निप्पन्नः । भ्यामितरः किं वा समाहारहिगुहिगुः | अनुवृतो बहुव्रीहिः स तयोरयवादिमः ॥" समामाद्य, वि, (सम्+आ+सद + एयत्।) पस्थाप्यास्य ममाहारलनको यदीयान्त्व- | यो बहुव्रीहिः स्वार्थस्यान्वयिनि स्वायंघटक- प्राप्यम् । इत्यमरः ॥ अनुस्वारशून्यचेत् प्रास्या दः स दिगुः ममाहारदिगुः। यथा पञ्चपुती- म्याप्यर्थस्यान्वयबोधने समर्थ: म तयोस्तद- नन्तरबोधकक्रिया ॥ (यया, महाभारते। ५। दि ॥ २॥ तनपुगपं लधयति । गुणातदगुणयोरादिमः । लम्बकर्णमानय हार- १६ । १६ । यदीयेन सुवर्येन युतयदोधनक्षमः । ग्रोवं पश्य इत्यादि । पुनर्विभजते । "अपां फेनं समासाद्य विपणुतेजोऽभिह हितम् :समास्तम्य तत्र स तत्पुरुप उच्यते । "स्वान्तनिविष्टद्विवादिनामभिर्विग्रहात् पुन: त्वया हवो इतः पूर्व देवराज ! नगत्पते !" थंगतेन सुवर्धन विशिष्टस्य यदर्थस्यान्वय- | बहुव्रीहिबहुविधो दियदत्रिपदादिकः ॥" समासार्था, स्त्रो, (ममासन संक्षेपेण पर्यो धं प्रति यः समासः स्वरूपयोग्यः स तदधस्य | दिविचतुरादिभिरेव स्वघटकनामभिर्विग्रह- यस्याः ।) समस्या। शोकस्य पादेनकेन द्वाभ्यां ये तत्पुरुषः । न तु यनामोत्तरं यन्नाम | वगात् दिपदविपदचतुष्पदादिको बहुव्रीहि- विभिह्य पूरणम् । इत्वमरभरती । चिंगतसुबर्थावच्छिन्नस्य यत् स्वार्थस्य वोधक ोध्यः ॥ ५ ॥ हन्द लक्षयति । समाहरणं, लो, (सं+आ+ह+ ल्युट । समा.. तरतनामैव तदर्थयोस्तत्पुरुषः । पूर्व का- “यदयदर्घकयत्रामव्यूहो यदय प्रकारके। हारः। समाङ्पूर्व कडधातोरनटम त्वयन दिपिप्पलीत्यादावश्याप्त: । विभजते । बोधे समर्पः स इन्दः समासस्तावदर्यकःn" निष्पन्नम्। द्वतीयादिसुवर्थस्य भेदादेव च पड़ विधः । यट्यदर्थोपस्थापकस्य कामिकयाशनामस्तो- समाहारः, पु, (सं+आ++घञ् ! ) समु- यान्वयी द्वितीयादेरर्थः प्रायोऽत्र मस्य निययम्तदर्यप्रकारकान्वयबोधं प्रति चयः । इत्यमरः ॥ बहना भित्रानां वाद्य- योजितः ॥ ३॥ तचेन समर्थस्तादृशनामनिवह एव तावदर्यको व्यापारेण दुया वा पञ्चमूली त्रिभुवनवत् 'ययीभावं लक्ष्यति । इन्दममामः । इन्हें विभजते। रागौकरणम्। इति भरतः ॥ संक्षेपः । यथा, 'उत्तरार्धान्वितस्वार्थाव्ययपूर्व स्तु यो भवेत्। "दो भेदावम्य गास्त्रोक्तो समाहारतरेतरी। "समासम्तु समाहारः संक्षेपः संग्रहोऽपि च ।" 'नामः सोऽव्ययीभावः स्त्रीलिङ्गविवर्जितः " एकान्यवचनाकासा हानीपादानतश्च तो." इतिहमचन्द्रः॥ ममामः सोऽत्तरपदोपस्याप्येन यदनान्वि- अस्य इन्दप्य ही भेदी समाहार इतरतरच समाहारद्वन्द्वसमाहारहिगुसमासयीविवरण 'स यदर्थभ्य बोधकाव्ययपूर्व भागकः स तहि- शास्तमिदी। तवैकवचनान्यसुवाकासाविहीनः समासशब्दे द्रष्टव्यम् । गरम्य तदर्थस्य बोधन अध्ययीभावः। यथा तथाविधमुबाकाहये तरतरः। समाहितः, वि, (सम् + प्रा+धा+हा:) समा- मक्षिक उपकुम्भमित्यादि। पाणिपादं :इस्त्यव धवषदिरी। विस्थः। यथा, देवीभागवते । १ । १७।६६ । स्मादशं विना यूयमाएपष्ठो न दोधिका । इत्यादि ॥ ६ ॥ उपपदममासं लक्ष्यति । "म्राला प्रातःक्रियां कृत्वा पुनराम्ते समा. कार्य यदम्य यहा मोऽव्ययीभाव इयते ।" “यदुत्तरपदं नामानुत्तरं यदवीधकम् । हितः।") मादेशं विना यूयमाणपठो म्वार्थे यत् समा- धातुझज्जमुपपदममाम: स तदन्तकः ॥" उत्तसिद्धान्तः। प्राहितः । निर्विवादीरुतः। गर्थम्यान्वयबोधं प्रत्यममा म एव वाध्ययो- धातुसद्भां निष्पन्न यम्योत्तरपदं शब्दानुत्तरं प्रतिज्ञातः । इति मेदिनी ॥ निष्पन्नः। इति प्रायः न्यूयमाव पठौ साथै समामान्तगर्य-म यादृशार्थग्य वोध प्रत्यममर्थ तागाधै ताह- धरणिः ॥ गुचौ, ति गम्दरतापली । बान्वयबोधनेऽसमर्धा न तु लुप्तापि गार्थकान्यपदक: ममाम उपपदमंत्रकः । कुम्भ- समाहतः, वि, सम्यकप्रकारण पादरपोकतः। बीहिं सक्षयति। कारः धोरपायीत्यादि । विभनते। मंग्टहीतः। एकत्रीरुतः। संक्षेपण प्रति- बमोहि स्वगर्भाधसम्बन्धिलेन बोधकः । "कारकैकोपपदकः पड़ विधोऽयमिति नमः। पादितः। समाइपुर्वकहधातो: तमत्ववन तरूढ़या लक्षणया स्वांगनापकगदवान् ॥" कम्मकांद्युपपदभेदात् बहुविधस्त्वमौ ॥ ७॥ निष्पनः । नागस्य निरुदलक्षणया जापर्कन भय्दन इति शम्दशतिप्रकाशिका समातिः, स्त्री, (मम् +पा++निन् ।) घटितः स्वगर्भस्य यादृगार्थस्य समन्धित्वप्रकार- ममासक्तः, ति, (मम् +या+मन+तः।) संग्रहः । इत्यमरः । एककर्तृकाणामनेककर्तृ- मान्यवोधं प्रति ममयः ममास: स्वगर्भताः संयुक्तः । यचा. कर्पूराट्यस्तावे काय वा एकाभिप्रायायां याक्वानां समा- पार्यमम्बन्धिवोधने वधुनीहिः। "विपचार पोठे शवशिवहदि मेरदनां घर ममातिः । ममाप्रियते मनपर प्रति- सिम्यक प्रथमान्तं सत् सवन्तरितरः मह । महाकालनाचर्मदनरमन्नावनिरताम् पवते मनया ममातिः। मंात् पाइप: प्रदा भेदसुबन्तेन साकाहं नाम विग्रहः।" समामतो नत स्वयमपि रतानन्दनिरतो बात बहरणे इत्यमात तिः । इति भरत:। पस्य वोहर्घटकमेके नाम प्रथमान्तं सत् जनो यो ध्यायस्वामयि जननि स स्यात् स्मर- समाय:, पु, (ममायोऽवति । मम् + पा+ चन्तरितरनामभिः सह मैदायकसुबन्तय "+पुमति घः। दान कात् नालम् ।) समाहारः। यथा।

·"रान्तरपसाभ्योऽप ईता 1 दृश्यते । यथा, मनुः ।। । समोचक, पु, मैयुनम् । इति केशि। न सपवान निया होमेषु च विजानता। ममिहः, पं. (सं+दूध+:1) प्रदीप्तः। यथा, सहतम्रति हेमचन्द्रः तार | "योऽनचिपि जुहोत्यग्नो व्यङ्गारिणि च मानवः “समौनीनं वचो वान् भाव सताः। तस्मात् समिरे होतथ्य नाममिई कदाचन।" समीदः, गोधमवर्षम् । ति रिहा समिधः.पं. (समिध्यते इति । सं+इन्ध+क:) समा+“समाया: पर इति सस्कारतत्वम् समोन: त्रि,(समामधीहोमतोमोना इति तन्वम् 11 ममिन्धनं,लो, (समिध्यतानन तिम+ध+ समीपः, पि, (साता पागेमा युद।)समित्। इति शय्दामायनी। (यथा पूरधूपयामानचे।"Merit ૨૦૬ समित् समिय ममोपः द्यूतम् । पाहानम् । इति शम्दरबापती ममिता, नो, (मम्यकमकारगरता प्राप्ता।) ममिग, , वायु' । इति मदन .. परपशिट्यूतम् । सगरम् । इति मेदिनी | गोधूमवर्णम् । इति हेमचन्द्रः । मयदा ति ममौक, को. (मम् + मनोकादयनिय समय निपिडलं यथा,- भाषासम्वा नसणं यथा- युहम् इत्यमरः। (दया. ममता वृतं ममाझ्यश्चैव राजा राष्ट्रानिवारयेत् । "गोधूमा धवनाधीता: कुहिताः गोपिताम्ततः "मित्ररी डियन्ते ममोडे राज्यान्तकरणावेतो ही दोपौ प्रथिवीषिताम् । प्रचिताः सा विनिपिटायाम्लिता: ममिता रिरिकामम्तम्बाखतवान।) प्रकाशमेतत् तस्वयं यहेवनसमायो। स्मृता। ममोक्षत, वि, एकोशाम् । ममानव तयोनि त्वं प्रतीपाते नृपतियवान् भवेत् में इति राजनिटधाती पर ममयदान प्रमाणिभिर्यत् क्रियते तमोके तमुच्यते। ममितिः, स्त्री, (मंयन्त्यम्यामिति। सं++ ममौर, को. (मम्यगौरतननेलिन प्राणिभिः क्रियते यस्तु स विनेयः समायः॥लिन् ।) मभा। यथा, महाभारत ।।२।२२। घ) सामानम् । यूतं ममान्यव यः कुर्यात् कारयेत वा। "प्रभाते राजममिती मनयो यव दा विभोः। मम्यगदर्शमा । तान् सर्वान् घातयेदराना शूद्रांच दिन ऐक्यात्मा वासुदेवप्य प्रोजवान मप्य च) ममीषण, की, मम्यकप्रीम दाम सिद्धिनः " | युहम् । (यया, भागवते ।२।०।४। पम् । मंपूर्धधातोरन(गुद अतिमानवे।८।२२१-२२४। "ये वा मृधे ममितिमानिन पात्तचापा: बम् (प्रागवि। यया, समाना, स्त्री, (सम्यक् प्रादा यम्याः।) गो. | काम्बोजमसाकुरसञ्चयककयाचाः ।") "त्वममयां समोर निमः। इति शब्दचन्द्रिका ॥ समास्या च मङ्गः इत्यमरमदिनीकरी माम्यम् । इति हतो गुरन खगति बुभुको समिकं सो,शेलम् । इति शब्दरत्नावली ॥ वड़मा हेमचन्द्र । (सद्विपातः । इति यौधरखामी । समीक्षा, नो, (सम् + ई८+ मुरीद प्रसि भाषा यथा, भागवते ।११।२५1८। तत्वम् । इतिः। निमाननम्। समित्, स्त्री, (समीयतेऽने ति। सम् + इ + | "प्रहत्तिलक्षणे निष्ठा पुमान् यहिंग्रहायमे। मीमांमागास्त्रम् । यता किए।) युबम । इत्यमरः । ( यया, महा- | वधर्भ चानुतिष्ठेत गुणाना समितिमा) वनी (पात्मविद्या । इति मान्ने। भारते । ५। २२ । २३ । समियः, पुं, (समेतौति ।मम् + + "समौण भागवत ।११।२८।३४ । "पाण्डाय राजा समितीन्द्रकल्पी उणा० २।११। इति थक।) पग्निः । इत्य युधि प्रधौरव हुभिः समेतः ।") णादिकोषः : युदम् । इति सिदान्तकौमुद्या- समित. [१] स्त्री, (ममाध्यतेऽनयति । इन्ध + | मुणादित्तिः । (यथा, ऋग्वेदे। ४।२। मम्यग्दर्शनम् । यथा, भागवने । १.. किप) पग्निसन्दीपनार्थवणकाहादिः। तत्- “शिक्षानर समिधेषु प्रहावान् "पाखती मामनुरायाम 'पर्यायः । इन्धनम् २ एधम् ३ इमम् ४ एध: धखो राशिमभिनेतासि भूरिम् ॥" समीक्षया वियमय वार ५। इत्यमरः । समिन्धनम् । एतस्मिन् | अग्निवर्थे कचित् क्लोवापि यते। यथा, ममीचः, प, (मयन्ति नदो यहिता सूक्ष्म किसिचम्। इति शब्दरत्नावली । .. तव ।। ५५ ५। होमीयममिलक्षणं मस्यपुराणे । “स महानि समियामि मन्जना चट् । दीर्घय।) समुद्रः। "प्रदियमावाः सगिताः सवस्काय पला कृणोति युभ पोजमा जनेभ्यः ।") सिनीः। आहुतिः। इति संक्षिप्तमारोणादित्ति: समीची, स्त्री. (मयातीति। म समिधः कस्पयेत् प्राधः मर्च कम्मेसु सम्बदा समिदाम्नी,(समिध्यतेऽनयति । मध+ डीए) मगी। इत्युपादिशोर ।' नवणान्तरं यथा, छन्दोगपरिमिष्टम् । किए।) ममित् । इत्यमरः । (यथा, मनुः । इति विकाएइभेषः। "नागुष्ठादधिका न्यूना ममित् स्थूलतया क्वचिस २ । १७६ । ममोचीन,की, (सम्यगेन । सम्पर म निर्मुसलदा घेव न सकोटा न पारिता । "नित्यः सात्वा गुचिः कुर्यात् देवपिपिट- प्रदिगात् नाधिका नोना न तथा स्थादिया. तर्पणम् । ययार्यम् । तत्पर्यायः । सन्दम् ।, सिका। देवताभ्यञ्चनय समिदाधानमेव च।") इति मंम्कारतत्वम् ।.. कात्यायनः। नमय निपिनक्षयं यथा,- : वियोर्श विदसा इसा पक्राः स्यूला विधा. मन्दाग्निरामयावी घ दरिद्रय स जायते । तमो विगीर्यते मन्च हमिदष्टाप दोर्याय समिधो भव कारयेता" नदीपो यथा- "शिवायुःभयं कुर्यादिसा पुचनागिनी। पग्निः । इति विकाए शेषः । (यथा, रामा- जमा नागयते पनी वका पन्धुविनागिनी। य।३।२४।। प्रत्ययेन निष्पदः। मिटा रोगकरी विपकरणो हिधा। प्रयना मामात्मभवम्तयादर्शनमारतः । पान मारपी दोषां म्यमा धाविनागिनी। विनापदुपसमिधो रुदितानुष्टुतातिः) | शदचन्द्रिका "एवं ममौता निपुना मतो में न्यात् तमिन्द्रं पुरुषस्य । इण् + “समोषः। उपा. ।।। शेरदिक स्त्रियान।" ५ ।। तम् ४ तप्यम् ५ यथातथम् । (यथा, भागवते ।।४।। । खः।) वत्सरसम्बन्धी। समारत' ममोनिका, स्त्री, प्रतिवर्षप्रस्ता मरामा सम्धिी पया,- :" पहाग दिरस्तपामागीय पिप्पसः | भःि।२।२८। रमामा दूष्वाकुमाप समिधः क्रमात "तपोमानिर्भवता मराग्निः महारतले ग्रामरकारचनम् । संधुयतां नो रिममिन्यने) पति ईत्।) निकटः । इत्यमरः।

·-- पोड़ाभम् । समुच्छ समुत्म समुद्ग पां ममीप नियतो नैविक विधिमास्थितः। ममुकायः, पु, ममुच्छयः । समुत्पूर्वविधाती- ममुदतं, वि, (समुदयते ति । मम + उत+ विनीमयधोयीत गवारण्यं ममाहित: n") घंप्रत्ययेन निष्पन्नः । अन्ध +: 1) उहतम् । कूपादरुहत- पता.मी,नेकथ्यम् । ममोपलम्।मामीप्यम समुचिकता, वि, उचः। समुत्पूर्व विधातो: जन्नादि। इत्यमरः । ३ । ११८० ॥ पगन्दात् तत्प्रत्ययेन निष्पवम् ॥ प्रत्ययेन निप्पन समुह तः, वि, (सम् + उत्+भूत)समुरा- यः, त्रि, (सम+"गहादिभ्यरा।" ४१२ समुष्मितः, वि, (मम् + उमा उत्सर्गे+तः) पत्रः। यथा, देवीमाहात्म।। छः।) मममम्यन्धी। तुन्यका- त्यतः । इत्यमरः । ३।१।१०७॥ "मानवोत्तान् सुरान् सम्म भवद्भिस्तूयतेऽत्र का कः । समशब्दात णीयप्रत्ययेन निष्पवः ममुस्कमः, जहंगमनम्। ममुत्पूर्वक्रमधासो शरीरकोपतयास्याः समुद्र तानवोच्छिवा" र, (मम्यगीते गच्छतीति ! सं+ररन्पत्ययेन निप्पनः । समुदयं, लो, (सम्+ उत् + इ + अन् ।) +क:)वायुः । इत्यमरः।१।१।६५॥ ममुराकोशः, (ममुसकोगतीति । सं+उ+ सग्नम् । यथा,- ग्था, माघे । ४।५४॥ क + अच् ।) कुररपशी। इति गदरवा *सामयं तनु कम्यते समुदये वित्तं कुटुम्ब सती "ममोरगिशिरः शिरःसु वसतां वनी (भावे घन 1) सायब्दय । विक्रान्ति सहज वतीयभवने योधश्च सचि- सता जवनिका निकाममुखिनाम् ॥") ममुत्यः, पि, (समुत्तिष्ठतोति। सं+om+ न्तयेत्।" हक्षः । इति राजनिघण्टः॥ स्था+कः।) समुद्भवः । ममुत्थितः । समुत- इत्यादि ज्योतिस्तवम् ॥ रण.,(समीरयतीति। मम् + ईर+स्युः।) पूर्व स्वाधातोर्डमत्ययेन निष्पन्नः ॥ (यथा, पम्पाडीचक्रान्तर्गतचतुर्धनाड़ी। सा तु जन्म- युः । ( यथा, कुमार।१।। मनु:11४५॥ नक्षत्रावधिकाष्टादशनववरूपा। तत्पर्यायः । "यः पूरयन् कोचकरधभागान् "दश कामसमुत्यानि तघाटी क्रोधनानि च । सामुदायिकम् २। यथा, प्योतिस्तत्व ।। दरीमुखोस्येन समीरणेन। व्यसनानि दुरन्तानि प्रयने न विवर्जयेत् ।") "जन्म कम् ततो दशमं सांघातिक उदास्यतामिति किवरायां समुत्यानं, को, (सम् + उत्+स्था+स्ट।) तानमदायित्वमिवोपगन्तुम् ।) समुदयोगः। (यथा, महाभारते । ३३३२॥७॥ समुदयमष्टादगर्भ विनाशसंजयोथिम् । स्वकः । इत्यमरः ।२।४1०1८॥ पथिकः ।इति । “स हिवं समुत्थानमुपजीवन्ति जन्तवः । सन्तप्त सामुदायिक मित्रभूत्यर्थसंक्षयः ।" 'दनी ॥ (क्ती, सं+ईर + ल्युट् । प्रेरणम् । अपि धाता विधाता च यथायमुदके वकः ।") समुदयः,पुं.(मम् +उत् + इ + अच् )समूहः । रा, महाभारते।८।८४१२३ । व्याधीनां निर्णयः । इति मेदिनौ। (यथा, इत्यमरः।२१५।४ ॥ (यथा, कयासरित्- • "शराभिघाताञ्च रुपा च राजन मनुः।८१२८०१ सागरी ।:१1१२६॥ स्वया च भासाम्बसमोरणाच"on "पडावपोड़नायाश्च व्रणशोणितयोस्तथा । "तमुपाजग्मतस्ती च सेनासमुदयान्विती। रके, वि। यथा, हरिवंशे । १०२१ २२ । समुत्थानव्ययं दाभ्यः सर्वदण्डमथापि वा ॥") | तं विज्ञायैव संवन्धं मुदा दुहिटवत्सली ।" गोऽपिषत् पाण्डुरानाभस्तत्कालभातिभिर्वृतः अझुगमनम्। सम्यकप्रकारेण उत्स्यानम् । उत्तो- युदम् । (यथा, महाभारते । ६ । ११३ ॥ ४४ा गान्तरगतो रामः पानं मदममीरम् ॥") लनम्। यथा- "द्रोण: पाचालपुचेण समागम्य महारणे। वा, वि, (मुखेन मह वर्तमानः 1) वाग्मी। "इन्द्रध्वजसमुत्थानं प्रमादान कृतं यदि ! महासमुदयं चक्र परैः सन्नतपर्वभिः॥") विदूकः । इति हेमचन्द्रः। तदा द्वादश वर्षे कर्तव्यं नान्तरा पुनः॥" समुहमः । इति मेदिनी॥ दिवसः। इति चितः,वि, सम्यगुचितः । उपयुक्तः । यथा, इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ शब्दचन्द्रिका दामस्ते किंवा जननि वयमुञ्चनधियो समुत्थितः, पु, (सम् + उत् + स्था+ )सम्य- समुदागमः पु. (सम् + उत्+मा+गम+धन । धाता नापोगो इरिरपिन ते वेत्ति परमम् । गुत्थितः । यथा,- समन्ताज्ञानम् । इति विकाण्डशेपः ॥ यापि त्वज्ञप्तिमपुरयति चाम्माकमसिते "समुस्थितस्त्वंयवणाद्यपादे समुदाचारः, पुं, (सम् + उत्+पा+घर+ देतत् पन्तव्यं न खलु पशुरोपः समुचितः।" ग्रहाण पूनां भगवतमस्ते ।" घन ।) पागयः । इति विकागेपः। इति तन्त्रमारतश्यामास्तोत्रम् ॥ इति तिष्यादितत्त्वे शक्रोत्यानपुनामन्त्रः ॥ समुदायः, पुं, (सम् + उत् +अय+घ ।), चयः, पु, (सं+उत्+चि+अच्) समा- समुत्पत्रः, वि, (सम् + उत्+पद+1)सम ममूहः। युद्धम्। इत्यमरः । २।५१४०१ र: । इत्यमरः । ३।२ । १६ ॥ यथा,- गतः । यथा,- २1८1१०६ ॥ पृष्ठस्थायिवतम् । इत्वजयः । गौ हयोर्वहनाच समाहारः समुच्चयः । पुस्तकस्था च या विद्या परहस्तगतं धनम्। समयः । इति मेदिनी । इति शब्दाबावली कार्यकाले समुत्पन्ने न सा विद्या नतहनम् "समुदितः, वि, सम्यकमकारण कथितः। संपूर्व- यघा, कुमारी।18 प्रति चाणक्यम् । वद्धातोः खप्रत्ययेन निष्पनः । उदयं प्राप्तः । S, “सर्योग्रमाद्रय्यसमुहयेन ममुत्पिप्नः,वि, (मम् + उत्+पिजि हिंमायाम् समुह तः। संपूर्वोत्पूर्वन्धातोः प्रत्ययेन यथाप्रदेश विनिवेशितेन । +प्रच।) अत्यन्तव्याकुलः । यथा--- निष्पवः॥ मा निर्मिता विश्वसजा प्रयन्ता- "इपिछलसमुत्पिप्लपितला भृशमाकुने ममुह,(समुहकृतीति । मम् + उत् + गम् + देफस्यसान्दर्यदिदृचयेव) इति हेमचन्द्रः। अन्येवमोति डा।) सम्पुटकः। इति हेम. च्छेदः,विनाश: संपूर्लोसपूर्वविधातो-ममुखिनः,पु,(मम् + उत् + पिन +पचाय। चन्द्रः ॥ (यथा, रामायणे । २।८१ । ७५ । जिप्रत्ययन निष्पनः । (यथा, किराता११६४८ मृगमाकुलसैन्यम् । इत्यमरः । २. गांपन्दनकरकांय ममुहेष्ववतिष्ठतः ।" 'यंगनमीमनुहत्य समुध्धेदन विहिपाम् । ममुत्सुक,वि,(मम्यगुत् मुकः)मम्यगुत्कण्ठितः। मुहैन मह वर्तमान: ।) मुद्रमश्तिय । नाप्पमपि मन्य मितरायं जयथियात हेमचन्द्रे उत्तमकशदार्थदर्शनात् ५ सम्य- ममुहकः पुं,(ममुह एव । स्वार्य कन् ।)सम्पुटका नुष्टयः,(म+उत् +थि+ अ)विरोध गिटायर्योदयुतः। इत्यमरे उत्मकगदा- इत्यमरः । २६१३८ मापुड़ा पति याते । उसुसेधः । इति मेदिनी (यथा, रहा।२ दर्शनात् । (यघा, रघुः । १।३३। समुहातोति हनजनाहमादरिति है समुद्रः "कनभूपसमुष्प्रयगोमिनो “तस्यामात्मानुरूपायामात्मजन्मसमुत् ततः स्वार्थ कः । सम्पटति ट्रय: मंमिष्टो मपति पितमसा तमसासरयूनटा: ") शिलन्धितफल कालं म निनाय मनोरय; ")/ सम्पुटकः पुट दिपे जुइवात् कः ततः v. 70 - - ·. यंदा"चन्द्रोदयात् पापः सम्यगुन्दम्ति क्लियन्ति ताच रूपवतीया प्रेम्बो का जगत्पतिः। इति कविकल्पलतायाम् रस्ता | विरजा सा रजोयुता वा वीर्यममोधकम् । विज्ञानामसव कन्यासूपयमसथा। सदा मर्यादा तया सहवर्तते इति या समुद्रः | तस्यो तव सुखासीमा साह पुर्वथ समभिः। मांसादन तथा थाई वानप्रस्थावमा दत्ताया व कन्यायाः मुनान परमा पकूपारः३ पारावार ४ सरिमयतिः ५ द. | कनिष्ठपुषस्तस्याय चाटभिः पीड़िती भियमान्धमान् कलियुगे वजनासंग (केपाधिमते कतावपि समुद्रपाका माग... पलवः११ रखाकरः१२ जखकोई चकार वार्स साइयोराधारगई ययौ। गदोषः॥) चोरोदसमद्रस्य मदार निधि:१३ यादपतिः१४ पपांपतिः१५।इत्य- प्रबोध्य वाल सा साध्वी मददान्तिके प्रियम् यथा, भागवसे । ८1७11-11 “कृतस्यामविभागास्ते एवं कसपनादर तरीयः १८पान १८सलेन्द्रः२. मन्यिरः गयाप स्वसुतं कीयात् सवयोदो भविष्यति। ममन्युः परमं यत्ता ममतायें पयोरिट! २१ पौषोमाचौरम् २२ मकरासयः २३1) कदापि ते असं कम न सादियन्ति जीविनः। मध्यमानाने सोधिरनाधार समुद्रः समुद्रः ममुद्रा स्वाध का इति भरत:॥ (यथा, कथा- बस जटाधरः। मरिताम्पतिः २४ जनाधिः२५) गगाप मान : सरिसोगरे ।२८।४01 नोरनिधि: २६ मोरधि: २० पधि: २८ | गायव मही मुद्रा समापं भाग "मितुः प्रपञ्चधुंदवाख्यः समुहकमुपानयत् ।") पायोनिधिः २८ पाधोधिः । यादमाम्पतिः | म्यितिनका युमा मधिनियर चंन्दोषिशेय। २१ मदीनः ३२ इन्द्रजमकः ॥ तिमि कोष:३४ दीप रोपे स्थिति शवाति, समुहमः, पुं, जहंगतिः । उत्पत्तिः । पूर्वोत्- | बारानिधिः ३५ पारिनिधिः ३५ या३० पम्याभिनंदीभिव महोउनु निजी पूर्व गमधातोः अल् प्रत्ययेन मिष्यतः (यथा, वारिधिः ३८ तोयनिधिः ३८ कीम्नानधिः ४. कमिठो मायगापाय मायोदो इमा।। कथासरित्सागरें। HTI धरणीपूरः ४१ पौराधिः ४२ धरणिनः ४.] कमिटः ग्रयामाम मा. *शुद्धतामग्निहोत्राणि धूमेराजिममुक्ष्म। वारः ४४ कपालः ४५ पेगः ४५ मिg:५० पाजग्मदुःखिता: मम् प्रदर्शयदिवारोहमार्ग दिवि तपखिनाम् ॥") वाहिनीपति: ८ गावर धारदः ५. ला विवरण मर्थ प्रजम्म प्रतीत समुहीत, मि, उच्चैातम्। समुत्पूर्व गेधातो- | तिमिः ५१ प्राणभाषान् ५५ अम्निमांनी ५० प्रणम्य मातुपर मनिमामामार। साप्रत्ययेन निष्पन्नम्॥ महागयः ५४ प्रभोनिधिः ५५ पभोधिः मतदीये ममुद्राय मत तम्या मायम। समुद्रीर्णः, वि, वमितः । उत्तौलितः। कथितः। मरिषः ५७ कूलापः। तारिषः ५८ किनिठारापर्यंत दिगु दिगुण मुने।। समुत्पूर्व गृधातो: जाप्रत्ययेन निष्यवः ॥ गदरवारली। पारिरागिः. मणिविलवाणेवसरामपितषिदुपाता। 'समुत:, वि(सम् + उत् + हन+1) पवि- रम है। पराकुयः १२ तातः 1 महीमाची- एरीपाच अनं पृथा गम्याच मरिच, नीतः । इत्यमरः । शारे । समुहीणः । इति | रम् १४ । इति विकाण्डशेषः । पयोधि: ५५ | व्याप्ता: ममुद्राः सप्तेत्र मतदीपा वार हेमचन्द्रः॥ सरिवाथः ६६ पभोराशि: ६७ धुनीमायः हरति प्रावते योजनाले । समुदरणं,' ली, · (सम् + उत्++स्युर।) मित्यः १८ कन्धिः ७. पपांनाया। पम्य तम्य जामहिकारण यथा- वाताव उन्नयः । इत्यमरः । वासार्थ उदो- अलगुणाः। विसलम्। सपणरमामयमद-"पपी चर समुद्र यः वयः कूपादेनलायुत्तीलम एक्षा- | त्वम् उष्णत्वम् । देवर्णदोपजनकत्वम् । विग | उदयतीन्दो पूर्वे तु ममुद्रः पूर्वत । युग्म लभ या अनयोः समुबरणम्। समुड़ियते पाहाहातिपितकारिखवा तिराजनिीयमा बसे चोयतेऽमिनेन । संशोस्ते यत् समुहरणं कर्मण्यनट् । भतीज- प्रपि ध1 पापूर्यमाणो मुदधिरामवामिपूर्वी । मितोम लिलयोः स्यादुदरपमुबय । इति | "सामुद्रमुदकं वारं सव्वं दोषप्रकोपणम्।" सतो वे चीयमानस्य खात्मन्यत्र रभसः । इति भरतः । (यथा, महाभारते। इति रामपक्षमः । उहीप्यन्तेऽम्निमयोगात उपासासा २२१३२७।१८ सायुक्त, पि॥॥ सच ममुद्रो प्रयो "सोऽमृष्यमाणस्तवाक्यं समुहरपनियितः । मेदाजातः । यथा,- अपार न तदा गरिश न चैनां स व्यकम्पयत "दि कामो भुवोः क्रोधो लोभयाधरदच्छ- | अन्य नानतिरिनास्ता समवृत्त, पि, (सम् + उत्+r+:) समुस्- कोयम् । पपनौतम । इति मेदिनी । सम्यक् पास्यादाक् सिन्धवो मेदात् मितिः पायो- | यो हिय उदधेः मोमविधयो मकार उतम् । उत्यापितम् । यया,- रघाययः ।" दयोत्तराणि पश्चाहरलागो शतानि । "जखीधमग्ना चराचरा धरा इति योभागवते।३।१२।१३॥ हदि यो दृष्टः 1 विधायकोव्याखिलेविषमूत्तिना। कस्पद ग्रोक्षणीरमन विरजागर्भजात:। यया, ममुहता येन पराहरूपिणा "श्रीवष्णो विरजां दृष्टा सरिद्वपां प्रियां सतोमपन्यत् विष्णुपुरासे २१४ अध्याय ५. ‘स में स्वयभुभंगवान् प्रसीदत ॥" उसे करीद विरजातीर नौरमनोपरे। समुद्र वर्णमीयानि यथा- इति पाइपगीता | जलादुत्याय पागच्छ मिधाय तनु मतमम् । समुद्रा, पुं. जलममूहस्थानम् । तस्य व्यत्पत्ति- | पाजगाम हरैरम सातादाधव सुन्दरी। पक्ष चन्द्रोदयात् समुन्दयन्ति वा समुद्रः। चकारालिङ्गन पूर्ण चुम्य च मुहर्मुः। उन्धी केदे नानौति रक् इमुड्नसोपति | नानामकारयनारं विपरीतादिक प्रभुः। नलीपः। अमि म यती प्राप्य चकार च पुन: पुन: 'पो चैव समुद्रम स समुद्र इति मतः ।। इति वायुपुराणम् । सद्यो बभूव तवैव धन्या गर्भवती सती। सम्यगुस्तो रोऽग्निरवति । सुदं राति ददा- एकदा हरिणा साई बन्दारण्ये सुनिर्भने। नोति । मुद्राणि रवादीनि से: सह याने | विजधार पुन: साध्वी नारासतमाना। लिया।" रति भरतः सत्पर्यायः । पधिः२ एतस्मिनन्तर सन मातुः कोई जगाम ह। खान उदधिः ७ मिन्युः ' 'सरखान् ८ भोतं वतनयं दृशा सत्याज तां कृपानिधिः । मामहाच्छा मदीकान्तः विललाप भृशं सत्र गारासतमानमा कर तथा म्यतः समुद्रोऽपि वाले अमिनो। दान्। उदयास्तमयेष्विन्दोः पक्षयोः सकार' इति मात्य १... . "पधी दीपादिरशोभिपोतयादोषणा বিদ্যৱস্থতিৰীয়া कली दिशाना समुद्रयावादिनिषेध उहाउसवताबारदीयवचनम् ।। “নুযায়াবীয়াৰ মওসুধিলো। देवरेण सतोत्पत्तिमधुपके पयोध। दीर्घकालं अचध्ये मरमधामको। महाप्रस्थानगमन' गोमेधव तथा ममा ·-- -- : ममुद्रः ममुद्रः ममुद्र लोपि निमित्वात् पालनन्दनः 'चमपायोती च करिबमयमयप पोममाये मत देयभंगयान् नोकभायनः । पजिमममः परियागमन नियः। कोषमाग्यमभृदय परागं मोदधेः। । यग्यताममुरेन्द्र मयं जगहें हरिः। मुपौर महेनानियोगमा सम्मिन् मनी म्हायरले यसोलारण हरि पाने टकराटे ६८ प्रध्यायेऽप्येवम् (अन्न- रनाक विधि मर्दागे ततोऽभवत् पारिजात मुरलोकपिभूषणम्। धिम् । इति निघगटः । 111 पम्य व्युत् সোধিতা। पुरयत्यधिनी योथि: गा वि यया भवान् । : पत्तियथा तोकायाम् । “ममुह पनि मदता या पy: पासपमान महरा तनयापरमो माला निक्षमठा: मुयाममः। अद्रयन्ति गम्यम्माटापो गरिमभिगकर- विगतोयं गिनिहार । रिमायः मर्गिगां बन गतिलोनावनोकना। मागा प्रादित्वमाउनम् । ममुत्-पृर्वात् दबते मुलिन योग कुनाचलं पुनः सायाविरभव मापात् योरमा भगवापरा। गन्ययात् अन्य वपि हायत इति अपादाने ममता निमितु मुरासुराः। रज्जयनी दिग: कान्या विद्यतमीदामनी यया इ-प्रत्यये टिनोपे च रूपम् । यता, महता धार पगमनक्षयोजन- नम्मा पकमां मर्च ममुरामुरमानवाः । अभिवन्त्येनमापी भीमरमनवाना वायुना मारिनासीप यापते महान् । रुपादायषयोयमधिमाभिमतमः" प्रेग्यमानाः चादित्यमातुलाहा यांकाने रासुरेन्द्र भावीप्यपि तया सच 1011२५॥ रिमभिः प्रयत्तमाना: 1 पत्र उदित्येप उप- रिमगिरिमपृष्ठतः । "तमा चियनिजगतो बनको मनन्या मगामीत्वयं वर्तते। कम्णि प्रत्यय इति সালামিঘেী बमोमियाममकरोत् परमं विभृतः । विगेपः। मम्मोदन्तम्मिन् भृतानि अन्तरिम- मिड कायममप्रमेयः यौना: प्रजाः मकाम निरोचनिन चारीयोति या। सम्पांत् मुद हय इत्यम्मात् तवेष । ८1015-101 यत बिधयत माधिपतीप्निलोकान् ।' म्फायितविधि इत्यादिना अधिकरण रक- ' नियमानादुरधेरभृषिपं तवंय । ८1८३.-१६ । प्रत्यये ममी म-लोपत्र रूपम् । यहा, मम् पदाम्यहानालाप्रमपमः। *प्रयासोट्याम्पो टेयी कन्या कमानीचना। इत्ये कोभावे उदकात उदः रो मत्वर्याय: নীলাম্মাহিকা प्रमुग नम्र हस्तां ये हरनुमतेन ते । एकीभृतमुदकमम्मिन् विद्यते वर्षाखिति उदक- तमिधिपपातिमिद्भिन्नाकुनात् ।। पयोधर्मप्यमानात् कायपरमतार्षिभिः । गदम्योदभावग्वान्दमः। यदा मम्पुर्वात् उन्दो पटुग्रवेग विधि टिग्यपर्यधी उदतिउम्महाराज पुरुषः परमाइतः। केदन इत्यम्मार म्फायितश्चिवञ्चि इत्यादिना विमपंदुतमर्पदम छमप्रति । दीर्घपीयरदोर्दगडः कम्युग्रीयोऽवधिपः । कतरि रक-प्रत्यये कित्तावन्तपिच समुद्रः", मीता: मजादुटुपुरन सेम्बरा ग्यामलनगणः सम्बो मवाभरणभूपितः । इति देवराजसतानचंचनम् ।) पर धमाया गर मदागियम् ।" पोलवामा मझोरम्कः मुमष्टमणिकुण्इलः। ममुद्रकफः पुं. (ममुद्रस्य करु श्य)) मनुट्रफेनः। दतवेव।८।७।३६-४३ मिाधकुधितगान्तसुभग: मिंहविक्रमः । इति विज्ञापडगेयः॥ यि व्यसन तामां कृपया मगपीडितः।गतापूर्ण कलसं विदलयभूषितः । ममुद्रकान्ता, मी' (ममुदस्य कान्ता ।) नदी। देवसुदेव दमाद मती प्रियाम् । सये भगवतः माताहिष्णोरंगांगमग्भवः । इति हलायुधः । पृहा । इति राजनिन्दः वित भवान्य तत् पलानां पश्य वैशपम्। धन्वन्तरिरिति प्यात पायुर्वेदगोन्दभाक् । ममुद्रगा, सो, (ममुदं गतीति । गम + : 1) दमनी तात् कालकूटाटुपस्थितम् । तमातोश्यामुरा: म कलम चामतामृतम् ॥ नदी। इति हेमचन्द्रः । गङ्गा । यथा, प्राणपरीपमूनां यिधयमभयं हि में। लिमन्तः सर्ववस्तुनि कलमं तरमाइरन् । "यच्चयं यावणादि सा नयो रजस्वनाः। वान् हिमभीरों यहौनपरिपालनम्। नौयमानामुप्तग्मिन् कानमामृतमान । तामुम्रानं न कुब्बीत वञ्जयित्वा ममुद्रगाम् ।” य प्राणिनः पान्तिः साधयः क्षणभरे। विषणमानसा देवा इरि शरणमाययुः" इति प्रायश्चित्ततत्व छन्दोगपरिशिष्टवचनम्म रेषु भूतेषु मोहितेवात्ममायया । तन्त्र व 1.८।८।४.. यथा च महाभारते।३।१.८1१1 : रुपयतो भद्र सारमा प्रौयत इरिः। "एतम्भिवन्तर विशुः सव्वापायविदोखरः । "मा बभूव विमर्पन्ती विधा राजन् ममुद्रगा। । हरी भगवति प्रोवई मुचराचरः। योपिटूपमनिग्नं दधार परमातम् ॥" फेनमुनाकुन्दनना हंसानामिव पडलयः (१) दिदं गर भन्ने प्रजानां स्तिरम्नु.मे । तवं व ।।१२॥ समुद्रगामिनि, त्रि मामन्त्रा भगवान् भवानी विखमायन:। "तती ग्रहोलामृतभानन हरि समुद्रपई, क्लो, (समुद्र इब ननयुक्त ग्रहम्।) पं.नधु मारम प्रभावनान्वमोदत । बभाप पम्मितगोमया गिरा। नलयन्वयम् । इति विकागदपः। :: करततोसत्य प्यापि हालाहल विषम् । यद्यभ्युपतः क च साध्वमाधु वा समुद्रचुलुकः, पुं, (ममुद्युलुक इव अनायामेन सयन्महादेवः रुपया भूतभावनः । सतं मया वो विभने सुधामिमाम" पयत्वात् यस्य ।) प्रगत्यमुनिः। इति विवागह- यापि दर्शयामास स्वोय्यं जसकलापः । तत्रैव । 1.2.२०। दकार गन्ले नौलं तच्च माधोर्विभूपराम् ॥” ! “कल्पयित्वा पृथकपडतोकभयेषां जगत्पतिः समुदयिता, नी, (समुद्रस्य दयिता) नदी। गातवैव । ८1८1१-८ तांयोपवेगयामाम स्व पु पुच पयिषु । इति हेमचन्द्रः । ते गरे पाच प्रोतास्तेऽमरदानवाः । देयान् ग्रहोतकलसो वश्वयनुपमातरः । समुद्रनवनीतं, ली, (ममुद्रस्य नौरोदस्य नव- मन्युस्तरमा सिन्धु विहांनी ततोऽभवत् । दरम्यान पाययामास नरामृत्युहरां मुधाम् | नौतमिय1) अमृतम् । चन्द्रः। इति मिग्निहोत्रीमपया नम्रर्व प्रवादिनः । तत !८!२४। मंदिनी नम्य टैबयानप्य मेध्याय इविपे नृप । 'देवनिप्रतिश्नः सभांनुर्देवम मदि। समुद्रफळ, ली, (ममुद्रस्य फचमिय।) अधि- त उच्चैःयदा नाम इयोऽभृचन्द्रपारदरः । प्रविष्टः मामपिवचन्द्राकाम्याच सूचितः । फलम्। प्रीपर्शिपः। यथा,- मिन् बलिः स्प हाचक्र नेन्द्र इंदरगिदया। चण शुरधारंण जहार पियत: गिरः । "ममुद्रनाम प्रथमं पश्यात् फन्दमुदाहरेत् । ती ऐरावतो नाम वारपिन्द्री विनिर्गतः। हरिस्तम्य कवन्धम्नु मुभ्रया शाक्तिोऽपतत्पू समुद्रफ्नमित्यादि नाम वाध्य मिपम्बरः तयतुभिः देताटे ईरन् हिमवतो महीम् । गिरस्वमरतां नातमना ग्रहमालपत् । फवं समुद्र कटनकारि एरावपादयस्वटी दिग्गजा प्रभवस्ततः । यन्नु पचपि बन्द्राकविमिधावति यरधीः । वाताप भूतनिधिकारि। । पः। - ·सर्पः सपः सर्पः दण्डी शस्तधरी भिक्षुलग्नादिः कालदूतकः । मन्चो हरे दष्टकम्य वनामादिगतं विषम्। दुष्टः मकान: मचव मञ्चंदी विनिर्दिन । वनोबादी च ग्रीवायर्या पृष्ठे च नहि जीवति। म वायुना समालय टम्तानी गरलं हर। शत्तिका भरणी बानी मूनं पूञ्चांववामि। पूर्व दिनपतिर्भुइक्त धईयामन्ततोऽपरे । सनी न्यसेद्दष्ट केव नीलकण्ठादि संम्मरेत् ॥ विगाग्वार्दा मघापा चित्रा यवणगेरियो। शेपा यहाः प्रतिदिनं पटमहापरिवर्तनः। पीतं प्रत्यनिरामूलं तण्डुलानिर्विपापहम् । इम्ता मन्दकुजी वारी पञ्चमो चारमोहि नागभोगक्रमो यो रावी वाणविवर्तनः। पुनर्नवाफलिनीनां मूलं चक्रजमीगम् । षष्ठी रिता गिश निन्द्या पञ्चमी वचन शेयोऽर्कः फग्निपचन्द्रस्तक्षको भौम ईरित:। मूलं गुलमहत्याम्तु कीया गैरिकर्णिकम् । मन्याचतुष्टयं दुष्टे दग्नयोगाय रागयः । कोटो जो गुरुः पद्मो महापद्मय भार्गवः । प्रचितोपेतलेपोऽयं विपमहनः । एकवियो दंगा दरविडस पण्डितम् । शः शयरो राg: कुनिकवायो ग्रहा। विपमृदिन प्रजेच्च उणं पियति यो पृतम्। प्रदशमयगुप्त स्थायमेव चतुर्विधम् ।. रात्री दिवा मुरगुरी गे स्यादमरान्तकः । पञ्चाङ्गन्तु शिरोषस्य मूलं ग्टननजन्तथा। वयो कक्षता दंगा वेदना रुधिरी द्वारा पनीः कालो दिवा राहुः कुक्षिकेन सह मश्चाङ्गलेपतचापि पानाहा विषहद्भवेत् ॥ नाकाहि कूर्मामा दंगाय यमचोदिग' स्थितः ॥ ही गोनसादिविषत् ॥ दाही पिपीलिकाम्पी कण्ठगोपहजान्दिन । यामाईसन्धिसंस्थः स वेला कालयतीश्वरेत् । तारविमर्गान्त ध्यान वश्यादितयेत् । सतोदो अन्यितो दंग मविपो न्यस्तनिधि वाणहिपड वहिवाजियुगभूरेकभागतः ॥ न्यस्त योनी वगेतु कन्यां कुन्मिदजनाविनाम देवानये गून्यग्रहे वरुनीकोद्यानकोटरे । दिया पड़वेदनेवादिपञ्चत्रिवमुखांशकः। जहा सप्ताटमाइन गरुत्मानिव सर्वगः। रथया मस्या ग्मगाने च प्रमगाने मिधुमा। पादाङ्ग , पादपृष्ठे गुलफे जानुनि लिङ्ग के ॥ कविः स्यात् अतिधारी स्याहश्यस्त्रीयायुरा. दीप चतुप्पथे सोधे यस पर्वतापनः । नामोदि मानतटे कण्ठ नासापुटेक्षणे । प्रयात्। विलहार जीर्णकूपे जीर्ण वेग्मनि कुन। कर्णयोच ध्रुवोः गढे मस्तके प्रतिपत्क्रमात् ॥ विपहत् स्यात् कथा तहन्म निर्वा सम्मती गिग्रुले मातकाक्षेषु जम्मूडम्मरणय च। तिष्ठेचन्द्रय जीवन पुमो दक्षिणभागके । ध्रुवम् ॥ | वटे च जीणमाकारे ग्वास्यद्वकमजवुपि । कायस्य वामभागे तु स्त्रिया वायुवहात् करात्॥ इति गारुडे पाणेखर गायड़ समास १८ / ताली शझे गले मूहि चिशे नाभिपादयो । अमघत्वकृती मोहो निवर्तेत व मनात्। अध्यायः॥1॥ चपरश्च। दंगोऽयम: शुभो भूत: पुष्पहम्तः कु ...। प्रात्मनः परमं बीज हंसाय स्फाटिकामलम् ॥ अग्निरुवाच । लिङ्गवर्णममानय गवस्त्रोऽमन' पनि। जातध्वं विषपापघ्नं बीजं तस्य चतुर्विधम् । "नागादयोऽथ तारादिदशस्थानानि मर्म च। अपहारागतः शस्त्री प्रमादौ भूगतेक्षा । विन्दुपवस्वरयुतमाद्यमुक्तं द्वितीयकम् ॥ सूतकं दष्टचेटेति सप्तलक्षणमुच्यते ॥ विवपवासाः पाशादिष्ठस्तो गदयणगा। पठारूढ़ रतीयं स्यात् सविसर्ग चतुर्यि धम्। शेषवासुकितयाख्याः कर्क टोऽधो महाम्बुनः शुष्क काठाथितः खिस्तिनाशकारांगा। ॐ कुरु कुन्द स्वाहा॥ शहपालय कुलिक इत्यष्टी नागवर्यकाः ॥ भाद्र वामा: कपरतापुप्पो हेमगिरी। विद्यालोषधरतार्थ गराई न ता पुरा।" | दशाटपञ्चविगुणशतमु न्विताः क्रमात् । कुचमी नखच्छेदी गुदसक पादलेगा। वधेिपमना च नागानां सुखेऽथ प्रणवं न्यसेत् ॥ विमौ नृपो विशो शूद्रो हो ही नागेषु कीतितो केशलुच्ची तगच्छेदो दुटा दूतास्तथैकन । गले कुग न्यसेत् पद्यात् दि चेव विशेषतः । । तदन्वया' पञ्चशतं तेभ्यो जाता धमहरकाः। रडान्यायाहय धा यदि दूतस्य पात्मन । कुन्द स्वा गुह्ययोः पादयुग हान्यास ईरितः। फणिमण्डलिराजोलवातपित्तकफात्मकाः ॥ प्राभ्यो हाम्या पृष्टयान्यान विद्यात् म्बी बन गृहेऽपि लिखित्वा यत्र तहागाः मत्यन्ति चा व्यन्तरा दोपमिथास्ते मर्या दीकरा: स्मृताः। महसमन्त प्रसन्तु सूत्र फतं तथा। रथाङ्गलालच्छवस्वस्तिकाइशधारिणः । दूतः स्पृशति यद्गावं तमिन्दंशमदारं । यदग्टहे शर्करा जता विपा नागास्त्यजन्ति च ।। गोनसा मन्दगा दोर्घा मण्डले विविधः स्थिताः दूताहिचलनं दुट मुखिभिर्निचला भा। गतस्तक्षम्य नयाई मिडि: प्राधा मुरासुरैः । राजीलासिविताः निग्धास्तिर्यगूईञ्च जोवपाशुभो दूतो दुटोऽन्यत्र ममागतः । * मुवर्णरखे कुटविग्रहरूपिणि स्वाहा। राजिभिः॥ नीयो गतागत दुष्टः शमी दूतनिवेदने। पवादले पमे दस वर्मा युगं लिखेत् । ध्यन्तरा मियचिनाय भूवर्षाग्ने यवायवः । दूतस्य वाक्प्रदुष्टा सा मर्मतस् वारिधाराभिः सातो दष्टो विध चतुर्विधाम्ने पड विंध भेदाः पोड़ गोनसा: | विभतो स्तम्य वाक्यान्त निपनिम्पिकाल त्यजेत् । वयोदश च राजीला प्यन्तरा एकविंशतिः। पायः खरंय काययवभिनलिपिरिश पसि पाहा। | येऽनुकाले जायन्ते मस्तेि व्यस्तराः स्मृताः खरजीवमुमान् वर्गों इति क्षेप्यच मा पष्टादिकनिष्टान्त' करे न्यम्याघ देहके। पापादादिषिमामः स्यादी मासचतुष्टये। धाताग्नीन्द्रजलामानों वर्ग च चतुष्टयम् । * यदि नि च पादयोगरुडी हि मः। पण्डकानां गते हेच चत्वारिंगत् प्रसूयते । भसमा: पञ्चमाः स्युः सराः शक्राम्युयोनय । RIPामन्ति सहाया सप विपनगा मा प्रमन्ति सूतौ तान् विनास्त्रीनपुंमकान् । दुटी दूतस्य वाकपादी वातानी मध्यमो यात सो अपेचाम्या मष्टा नागविषम् ॥ उभोलतेऽति मप्ताहात् हो मासाहिः । ममस्ता वारणा पर्या पतिदुष्टा मसका, मा भिरण्डाय नमः। वादगाहात पबोधः स्यादन्ताः स्युः सूर्य प्रस्थाने मङ्गलं वाक्यंगलि मेघसिनी। *मता विर्य विद्या दहकम्य विषहरेत् । दर्शनात् । प्रदक्षिणं फले बचासस्य च तं जितम्। पान्य मत पादार-ई गुम्फाय जानुनिहाविंशहिनधिंगायायतमम्तष दैष्टिका। गमा गीतादिगम्दाः स्युरीगं स्यादमिाये । 3 ए ए करिमटे भी नाभी विन्यसेन करानी मकौ कामरायी च यमदूतिकाः। पनयंगीतायाकन्दी दक्षिणे विस्तं क्षुतम् । मुधीः। पतास्ता: मविया दंष्ट्रा वैग्या विमोन्पः कन्या गोदसी मरज! पीवी च पाप हममयता: परमामान्म इसे शाति ४ विषादि पहा मी धातोय पृङ्गित मागा: स्यादिवारका मा .. मिति ध्यानाकुमोदिपराजियाम् नेपां पर प्रतिवारपु कुनिक "त गायतिमात शिपादिहरमीरितम् । गनवा महान दरम वामकर मामामुमनिरोधात्। इयोचा नाडिकामनमन्तरं समान ধুমসানিশি। . गहाम्ब एवं मेरी फनमा। सियाभिमुखामो কাবুলিনামা। ध्रोल ककपर्दिया। गै भरमनध्य। 4.

·सर्पः 1 सर्पः मपः বা মা সাহাদিস: मंददायेव मंयुमो भगोप्य न्ययार पितः। मक्षा ५ मपंकटाली विपनागिमी परति विषदंगोमा गत्यती नवं तती मुग्नम् । भवायुष्यत्ययामन्यो विषं मंगामयत्यमो। गदचन्द्रिका भामाशरणमामी दी धागून पामोति हि पन्तग्यो नि परमम्यो वीजाग्नीन्दुजलाम्युभिः। मर्पकद्वानी.म्नी,(मध्य काम्नमिवानं यस्याः। कमाए पता धाम गयेग्मन्नी गरड़ामतिथिग्रहः । डोय।) मपंकदानिका । इति गदचन्द्रिका त्याग्ने] २८४ पध्याय नघणानि तावारणम्या नावागये हिपम । मपंगधा, ती, (मपं गन्धयते हिनम्तीति । गन्ध पग्निरवाया जामुदण्डीन्दुमुदितं वधाययोजनाब्दितम्। हिमने + अण। टाप् । ) वृतविशेषः । यथा, 'मानवधानीपीपविक्षमा मयदामि ते । मानपानात् मयविषजरारोगापमृत्युजित् ॥ "छत्राको सर्पगन्धा च रमना । पलङ्गपा " ॐ नमो भगवते मीनकण्ठायेति । पचिपतिमहापचि महापधि विविवाहा। इति जटाधरः॥ সাহিঙালি: দাী লীগ। पधिपधि महापति महापति धीची वाहा मपंघातिनी,म्त्री,(महन्तीति। हन+णिनिः। माल्य महन्द्रमं पेयं विविध विषमुते ॥ पावती पचिराइमन्त्री विषप्रायभिमन्त्र पात्। डोप ।) मकवालीभदः । यथा,- समय भपंपादि पदादि म्यावरं विषम् । पधिराजाय विद्महे पचिदेवाय धीमहि तनी "सर्पमहा सर्पनामा सांगी मर्पधातिनी ।" गान्तस्वराधितो मघा लोपितं तारकः शिवः।। गगड: प्रचोदयात् ॥ इतिवमाना विपते माम मन्योऽयं तारी: गयमय; म्मतः। पशिसो पार्यतत्पूर्वी दन्तयोको घ दन्तिनी मपंटणः, j, (मर्पत गमिव च्छेद्यो यष्य।) ज्वल महामने हदयाय । गरुड़वितामगिरमे। मकली लागली घेति नीलकण्ठायमीरितः ॥ नकुन्नः । इति हेमचन्द्रः । गड़गिताय । गरविषभन्नन प्रभेदन ३ । यःकण्ठगियावतं न्यसेत् स्तम्भे सुसंस्कृती। मर्पदंष्ट्रः, पु, (मर्पस्य ट्रष्ट्वेय पुष्पमस्य ।)दन्ती- विवामय विमईय ३ कवचाय । प्रतिघर र दयाय नमः कपर्दिने च गिरसे हनः । इति शब्दचन्द्रिका ॥ दतगामझ गफट अनाय। उग्ररूप. नीलकण्ठाय शिपाम् । मर्पदंष्ट्रा, मी, (सर्पस्य दंष्ट्रेव।) हयिकाली। धारक मय भयहर भीपय ३ सर्व दह ३ फालकूट विषभक्षणाय स्वाहाघर्ष यम च । इति रवमाला ॥ भग्मीकुरु कुरु स्वाहा नेवाय । कठिन कत्तिधाम ने : प्रत्येकशम्निभिः । मर्पष्ट्रिका,स्त्रो,(मर्पदंष्ट्रा+ स्वार्थ कन् । टापि माप्तवन्तयुग्माष्टदिग्दन खरफगरात्। पूर्वाधरानमयुतं तपो तारुषासितः। प्रत इत्यम् ।) प्रजगी। इति राजनिघण्टः। वर पहिचाभृत् कर्णिकं माटकाम्युनम् । अभयं परदचापं वासुफिच्च दधदनः । मर्पदण्डा,स्त्री, (मपं टण्डयतीति । दण्ड + पण। छत्वा इदिम्यं तम्मन्बो यामहम्मतले परेत् ॥ यनोपयोतपाल न्तु गोरी रुद्रोऽस्य देयता ॥ टाप।) सेंहलो। इति राजनिघण्टः । अगष्ठादी न्यमेणान् विषभेदोदिताः कलाः । पादजानुगुधानाभितत्कहानममूईस । सर्पदण्डी,स्त्रो.(सर्पदण्इयतीति। दण्ड + अम् । पाव पप्पचतुष्को पार्थियं गदेषतम् । मन्याभ्यस्य करयोरठादान सीपु ॥ डीप।) गोरक्षी। इति गजनिर्घण्टः॥ हत्ताईमाप्यं पाई गुळ वरणदेवतम्। तजन्यादितदन्तासु मयं महठयो सेत् । सर्पदन्ती, स्त्री, (मर्पम्य दन्त इव पुष्पमस्याः । वाम स्वस्तिक युतश भैपनिदेयतम् । ध्यात्वेवं संहरेत् क्षिप्रं घडया मूलमुद्रया । गौरादित्वात् डीम्।) नागदन्ती । इति राज- वृत्तविन्दुतं वायुदेवतं तथ्णमानिलम् । कनिष्ठा ज्येष्ठया वहा तिम्रोऽन्याः प्रसूतिर्जवः।| निघण्टः ॥ पठायनलीमध्ये पर्याम्तेपु स्वयेश्मसु ॥ विपनागो वामहस्तमन्यस्मिन् दक्षिणं करम् ॥ सर्पदमनी, स्त्री, (सर्पस्य दमनमस्याः । डीए ।) सवर्णमागवाहनष्टतषु न्यसेत् म.मात्। नभी भगवते नीलकण्ठाय चिः। पमलकण्ठाय बन्ध्याकर्कोटको । इति राजनिघण्टः । विपते चतुरी वर्गान् स्वमगइलममविपः। चि: सर्वच कठाय चिः चिप प्रोम् स्वाहा सर्पनामा, स्त्री, (सर्पस्य नाम नाम यस्याः ।) अरुप वरतन्माचे पाका शिवदेवते ।। नमो नीलकण्ठाय नैकसर्वपिपापहाय। नमस्त सपंकशालीभेदः । इति रत्नमाला कनिष्ठामध्यपन्ति न्यसेत्तस्यायमचरम् । रुद्रमन्यव इति ममार्जनाधिपं विनश्यति ॥ सर्पपुप्पी, स्त्री, (सर्पस्य दन्त इव पुष्पमस्याः । नागानामादिवर्णीय स्वमण्डलगताअमेत् । न मन्देहः कर्णनाप्या उपनवा विधानतः । डीप।) नागदन्ती । इति राजनिघण्ट: ॥ भूतादिवर्यान् विम्यम्य पङ्ग छाद्यन्तपर्व मु। यजेट्ठद्रविधानन नीलग्रीयं महेश्वरम् । सपंफणजः, पु, (सपस्य फपात् जायते इति। तम्मावादिगुणायनङ्ग लोप न्यसेदबुधः । विषष्याधिविनाश: स्यात् सत्वा रुद्र विधानतः जन+डा) सर्पफणजातमणिः । इति शब्द- स्पर्शनादेव ताच्या हस्ते चन्यादिषयम्। इत्याग्ने ये महापुराणे दष्टचिकित्सा नाम१८५ | रनावली। मण्डलादिपु तान् वर्णान् विपते करयोजितान्॥ अध्यायः ॥ * ॥ * ॥ यात्राकाले तस्य शुभा- सर्पभुक, [ज],(सर्प भुङ्क्ते इति। भुज + किए। येष्ठायङ्ग लिभिर्देहनाभिस्थानिपु पर्वस। शुभसूचकत्वं यथा- मयूरः इति हेमचन्द्रः ॥ सर्पभक्षके, वि॥ मजोवतः सवर्णाभमानाम स्तुहिनप्रभम् । "गोनासदबाकरराजिलाद्या सर्पमाला, स्त्री, (सर्पस्य मालेघ ।) सपंकवाली- कुछमारुग्णमाकण्ठादाकेशान्तात् मितेतरम् । नात्येव मा भयदा भुजङ्गाः। भेदः। इति काचित् रत्नमाला ॥ सर्पनामा ब्रह्मागहव्यापिनंताच्य चन्द्राय नागभूपणम् ॥ विलोक्य सर्प यदि निविं कम्पा इति साधुपाठः॥ नौलापनाममामानं महापझं म्परेवुधः । निहत्तविप्रस्य शुभं विचिन्त्यम् ॥ सर्पराजः, मु, (सर्पाग्यां राजा समासे टच ।) एवं तात्मनोवाक्यान्मन्त्रः स्यानमन्त्रि यो विप्रे पापाणसंस्तम्भितकण्टकषु वासुकिः । इत्यमरः । १।८।४॥ (मर्पयेष्ठे, स्वस्ति ताझाकरस्यान्तःस्थिताङ्ग छविपापहा । दत्त्वा पदं यान्ति विमष्टविघ्राः। वि। यथा, परिवंश६८।१५ तााइम्तं ममुद्यम्य तत्पयाङ्गलिचालनात् ॥ मच्या पश्चनखाभिधेयः "एप मोइं गतः सणो मग्नो वै कालिये दे। अादिषस्य स्तम्भादोंस्तदुलमदवोपया। प्रयाण काले सत वामभागे। मयते मर्परानेन तदागच्छत मारिचम् ॥") पाकागादेशभूवौलः पयागाधिपतिमानुः । दृष्टः शुभैः सिकिदुबताग्र- सर्पलता, स्त्री, ( सर्प इय लता।) नागवाली। संस्तम्भयेति वीपातो भाप्रया स्तम्भयेहिपम् । स्तिष्ठेत् पथोः यदि राज्यलामः॥" इति राजनिघण्ट:॥ व्यत्यस्तभुपया बौनो मन्वोऽयं साधुसाधितः ॥ इति सर्पः। इति वसन्तराजशाकुने १५ वर्ग: ॥ सर्पमत्र, हलो, (मर्पनाशकं सत्रम् । सर्पनागदा- संभवः प्रावयशसःशदादयः संहरदिपम् । सर्पकालिका, स्त्री, (सर्पकालो एव । स्वायें यन्नविशेषः । यथा, योभागयते ।१२।६।१६-२८१ दष्टमुत्यापये देयं खनप्ताम्भोऽभिषेकतः । कन् ।) हचविशेषः। तत्पर्यायः। तीक्ष्पा २ "ननमनयः स्वपितरं श्रुत्वा तक्षकभधितम् । सनतगइभे-दिनिखनथयणेन या। विपदंष्ट्रा ३ विपापहा ४ । इतिरत्नमाला। यथा जुधाव संक्र छ सान सवे सह दिन V. 76 . ॥

·सवः इति विपुगता ॥ " कैय+ "सचर्चादयति वयम् । दुरुसोपां विषमागित्वम् । प्रणरोपणत्वचा सर्च, सपणे । इति कषिपद्रुमः ।(भ्वा०-पर०बईचारः २ समूहमारकःखीमा। सावान् इतिभापति केचितालम | मकान्सैट)दन्यादिः। पाठावगंपोपधः। महाचारः५मसारितधारमेनाका मरियशन्दभेदः। रतिरात्रनिर्धण्टः। भाग- सव',.(मचम्मिन् मयताति मध्य गती+पचा गोधनत्वमा उदावक्रिमिनागितमा मार भशातीभेदरतिरखमाधाडलो। गिरः।त्यमरः।१।१॥३२॥ चितिमूत्तिरयम्। त्यस्ताव ति। श४८ति3)प्रय! एयः। ओए)माकुसोतिराननिघंटा यथा, सथांय चितिमूर्तये नम इत्यादि गिरः। (यथा, महाभारते।11011011 दमोती, (भपयनशिप्य पदनं भव मिरप्राचगान्यादिदितुवामावर्तन पूनमम् । सश्चंगः, पं. (सर्व गतीति। गम+11) प्रधा। ति मदिमी। पामार "प्रभावः सम्बंगी वायुरमा सविता परी संपरा मव्वगः सर्पस समिहाग्नी दद्यमानान् महोरगान् । सरिः पु. ( मर्पस्य परिः। ) नकुलः । ति मञ्चम्य सदा भानात् मर्भमेनं प्रचपते हैं दृष्ट्वेन्द्र भयसंविग्नस्तक्षकः शरण ययौ। रामनिर्घण्टः ॥ गरुड्य ॥ (यथा, हरिवंगे। अपयंस्तनकं तब राजा पारीक्षिती दिजान्। ६८।३७ विष्णुमहम्रनामस्तोत्रेऽप्येवमेव । उवाच तचकः कमाव होतोरगाधमः। "तं हा पञ्चमूर्दानं समरिकतमः । मर्व, त्रि, (स+वन्।) मम्प यः । इत्तमा तं गोपायति राजेन्द्र शक्रः भरणमागतम् । प्रक्रुद्ध एव भगवान् प्रायुवाचोरगेवरम् ) प्रम्य पद्यायः नेन संस्तम्भितः सर्पस्तस्माम्राग्नी पतत्यसो । सर्पावास,क्लो,(मर्पस्य प्रावासो यत्र चन्दनम् । द्रष्टव्यः ! प्रयोगो यया,- पारीचित इति श्रुत्वा प्राइविंज उदारयोः। इति राजनिघण्टः । सर्पस्थाने, पुं। (यया, "सधरममयो मेरः सायर्यमयं नमः । महेन्द्रस्तक्षको विप्रा नाग्नौ किमिति पात्यते ॥ हरिवंगे।६।२५। सच तीर्थमयो महा सर्व देवमया हार तत्वा जुडुबुर्विप्राः सहेन्द्रं तक्षक मखे। "यगोदामनुगछन्त्यः सर्पावासमिम इदम् । इति वह्निपुराणे. तषका पता महेन्द्रेण भरवता। प्रविधामो न यास्यामो विना दामोदरं सर्चमहा स्त्री, (मर्च सइसे इति। सस.. इति ब्रमोदिताचेपः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः। व्रजम् ।)/ सर्चयोरिमोः। ॥ २१॥ इति गए बभूव संभ्रान्तमतिः मविमानः सतक्षकः। सर्पागनः, . ( मपंमयातीति। प्रश+ स्युः।) प्रापिदिति मुम्।)थियी। इत्यमरः । से पतन्तं विमानेन सह सक्षकमबरात् । मयूरः। ति हलायुधः । गरुड़या (यथा भार्यासप्तगल्याम् । १३८ । पिसोयाशिरस: प्राह राजानं तं हस्पतिः। सर्पिः [स]तो.(सपंतीति । एप गती+"पर्चि- "जदामुनातिवाय पृष्ठे समापि कारा मेष लया मनुष्येन्द्र वधमहति सपंराट्। शुविहुसपोति।" उणा. २१०८। इति अनेन पीतममृतमथवा अजरामरः॥ इमिः।) एतम्। इत्यमरः । ५२ सर्वसई कठोरत्वचः किमईन कमउसी जीवितं मरण' नन्तोगतिः खनैव कर्मणा। (यथा, मनुः।३।२७४ ॥ रानिपुति कामिका । राजंस्ततोऽन्यो नास्यस्य प्रदाता सुखदुःखयोः। “अपि नः स कुले जायात् यी दो दद्यात् सहे, वि, । यथा, साहित्यदर्पणे ।। सर्पचौपरिवहाम्य जुत्तडव्याध्यादिभिनुप। चयोदगोम्।। "काम सन्तु दं. पञ्चत्वमिवाते जन्तुर्भुड पाराधकर्म तत् ॥ पायस मधुमर्पिभ्यां प्राक्छाये कुञ्जरस्य च नमात् सवमिदं राजन् संस्थियेताभिचारिकम् उदकम् । इति निघण्टः।१।१२।) वैदेही तु कथ भविथति का मर्या मनागमो दग्धा जनहि भुज्यते । मर्पिणी, स्त्री, (सर्पतीति। सूप + णिनिः। धीरामा सतयेत्याइ महर्मानयन वचः । डौम्।) सर्पभाया। सापिनी इति भापा सर्चकः,वि,सकतः। सच शब्दस्य टे.. ममवापरतः पूजयामास वापतिम् ।” यथा, राष्ट्रवावल्याम्। तस्मात खायें के च निमनः। इति मुग्धो (जरत्कारुपुत्रस्याम्तीकस्य वचनादेव जनमेजयः “पागोराशी सर्पदृष्ट्वा ततस्त्री सीध व्याकरणम्॥ सर्पमंचात् विररामेति पुराणान्तरमतम् ।) सर्पिणो " सर्च कर्ता, [क] पु. (मयां कता) मा सर्पमत्रो, नि] पुं, (सर्पमत्रमन्यास्तोति। इनि:) शुद्रतपभेदः । तत्पर्याय: । भुजगी २ भोगौ ३ इति शन्दरत्नावली जनमेजयराजः । इति शदरनावली कुण्डली ४ पनगी ५ फणी ।। तस्या गुणो सर्वकर्माण, नि: (मर्थकम्माणि न्यायोनि मर्पमझा, स्त्री. (सपें सहते इति । मह+अच् । विपनत्यम् । कुचयनत्वच। पति राज. मर्च कर्म + "तत्मदिः । सपंकवालीभेदः । रति रखमाला ध्याप्रीति ।"५ 11 इति सः1)-.' सर्पहा. [-] (मपं इन्तीति । हन्+किपा) सर्पा, स्त्रो (सपं+जाती डो।) सर्पिणी।। कर्मकर्ता । यथा, भट्टौ ५ सर्ग। मकुमः। इतिहेमचन्द्रः। इति गदरतावनी॥ "संग्रामे सबकोणी बाइ यस्योपजानु सर्मा को, (सर्पस्य मचीव पर यस्या पच।) सपी, [न्] नि, गमनका। सुपधातीनिए- सर्च के व्य, सर्च। सर्व शब्दात पापम् । इति राजनिट। प्रत्ययेन नियमः। (यथा, किराते । ॥३५॥ नियमः । इति मिहान्तकौमुदो। भांची स्त्री, (सर्पस्य पक्षीय पुष्पं यस्याः यचा "स एप कलाम उपान्तमणिः মঘমী নিৗg, (মময়ীদ্বীনি। डीप।) गधनाकुली। इति राजनिघण्टः। करोत्यकालेऽस्तमयं विवखतः।") विशेष माचरीति गहिनी तिच मीट की, (सणां सभार्याणामिष्टम्।) काया निः।) गट 15 विदिभाषा सत्ययायः। गडाली नाही. यासएडवन्दनम् । इति रनमाला। মায়াবলী ॥ सापकः । अस्य गुणा: । कटुवम् । निय- सपेंट, को, (सर्माणामिष्टम् ।) यौखण्डचन्दनम्। सबधारः, , (सयां चार !) चारण खम् । उपलम् । धमिमाशिवम् । इयिको. इति घटाधरः। प्रतिभावप्रकापः। है साय:, ए. (मर्पश्य पाया पास्या यस) सति सिमर्थयिपति । इति दुर्गादासः । गुणाः। पतिवारत्वम् । चक्षुष्यत्वम् । देगरारति रखमानामनाम, कि प। यहा, रगती+"मय निश्चेतिविगोधना रति राजनिघण्टः ! भांडी, सो, (सरंप पर यस्याः । डीप) उणा. १।१५३ । इति वनमत्ययेन साः) मवंग, को, (सर्व गतीति। मम अतिरानिधार. यथा, विमनात पूर्व भविथपुरापाव भाव- रति मेदिनी। निघण्टः। परि infr...(मलरातिः।) गराति तियादितावम् : विराः। यमा,- 1:पमा मतपत्र सम्बस्य प्रभाश्ययाः।

·1 1 . !!! marriarrfaari मानियामा दा जागा निगम एक- Prem Retirrfram: frernां , + rrrrrrritert Mr. ItfinireviTE जमानतीज-fre) Parur.farmilyHere ! 1नियन गान. egamaritrims (बाई नाकामा। या. हमति- Frria1 "rmananjari marifer, वारी महिना : मागपत मगेय पदधारी) की ( Mini) in या rrir, fat mar, faire "मामी निम्। मा.पं. (जानातीगि 771) (sinfrryम् । ani miririमनीरजम् । किराया, ममामा ११८ ree मा fler: trifier गोमागुनदाति विनम्। *पनीमा मसीजी वीजवाइन: मामा मम्मी प्रमा वरः । समरः ११:१६; १११ (ःि। Thereोगलम् । गरमगं गृति मयिने सयमा प्रभो। यमा, महाभारत १८।६। FREET गगन विनिमय श्रामवाया। "मयगी चिमणानामयसीमानामना) fa । यघा. या मिल गया माम माना मगमम् । मनातरिवि (या, ः। १.१२० । REETAEममारी गमन मध्य नीयम् । ममताता मयंयोनिमयमामना) নি ও বি নিলেন। मोरयाग piritra । मा.नो. (मानातीति। प्राकः । समारपीपी मानिएमविचारया राप)गा। गया, देयोपुराने ४५ पचाये। 'गतिमिलि। मा, शादीयोप. । "जमिनिमगिरजातिविगुना मता। ! मममोरचा विचार मय श.पताम्। मामयतवादानियागानिरयार, शिमारा मकर गर. पन मनदया! ममममम् । मकर. , पगिभिजातिः। तत्पर्यायः । in Hinarमामायापनादर:") यीमयानुराधा मसम्मकार परिमाफिर ४ । सत्यमरः ।श Tit, (पर्ष गातीति । गम् + । गया गुनीमा। 18 (. मोपनिषदि । १२१५॥ १) प्रियपातिगष्टसन्द्रिया। मंयामा विपया मायाप्रतम् । “नम्रत: प्राय धीरा प्रन्यिः, . (मगि प्रदिरिय यव । ) पुरपान गयापारमा मायाम् । गुलानानः मर्मायिगन्ति । मनामनम्। रशिनिपटः ॥ पिन पायां गाम मोरयायम् । म मिन् । मः । यया, मनुः । १।५! प्रन्यिक, सो, (मध्य प्रयिरियान । पान्।) Aune भन्ने माग रामायफन् । “परामतिय प्रणमामि मन्नत" प्यमीमूनम् । रामचन्द्रः । मागीय वत् गाय पोरोपन मग “मिर ममतः प्रथमायें तमिः । सकार्या- ', मि, (मप्पा कतः । मय पाप तुम या गोगरसपान गगा। परमित्यर्थः । इति तहकायां कुस क: पञ्च- सन् + "म चाप; रसमनी।" ५। माघे सम परिलायप्रिय प्राहिमामयी म्याम्नमिन् । मर्चन्माए। सर्वेभ्यः । यया, । ५ । इति षः।) मकल निम्तिः । मानगुने प य पृगं पता पतियता मत। मनुः । ४ । २४० । तमिहान्तकौमुदो। पवे पुष्पं परिवस्य मा यानि परमां गति : "मर्वतः प्रतिगतोयानमघयामयदचिणाम् । जिनोन:,चि,( मनाय पितः। मध्य लन+भावमा जाति यानि चन्द्रपुरों नमाम्। माम्यास्तमिल । सर्वग्मिन् । यथा, ऋतु. मर्च जनात् ट गय।" ५.११ 1८ । इत्यस्य । यो धाराजन का पारणे लोयामान यात्। संहारे । १ । २३ । तिकोयाब) सर्व जनमम्मची। इति पापादे पदधि त्वमा पारणं लोकमान यात् "चमति गययययः मवंतस्तोमिचन् महातकीमुदी थापा धमनं त्वमा प्रज्ञापतिपुरं प्रमेत् । भरभकुररामजि प्रोडरत्यन्यु कपात् ") जया,त्री ( मपां जयो यस्याः ।)स्त्रीय-भादं तु य्यमनं त्यसा नारायणपुरं व्रजेत् । मुवंतागभा, लो, (सर्वत: शुभं यस्याः ।) मागंगीर्यादिशादरमामनिप्पाद्यवतविगेपः। प्रागिने घ घसं त्यका तापलमुत्तमं नसेत् ।। प्रियशक्षः । इति गम्दचन्द्रिका । घा! अघ मर्यजयारतम्। मामान्यो छत्त्वा याच कार्तिके त्या प्रयाति परमां गतिम् मव्वतन्तः,(मव्वं तन्वमस्येति।) मालतन्ना- पच मागंगा मामि प्रमुकपक्षे प्रमुयातियो | मामान्त चोपभुजीत मर्च दवा दिजातये। ध्यता। इति केचित्॥ (तो, सम्वं तन्वमिति ।) घेणुपदामंझान्यामारभ्य वर्षपर्यन्तं पमुक गय्या दया व्रत पूर्ण दानानि विविधानि च । मुकलगाम्नत। गोवा यापमुको दादगमाममाकादित्यागफल- गार्या हरम मंपूज्य शाकं भुशीत पायसम् । सर्वतापनः, पुं, (मान् तापयतीति । तप+ राप्तिपूर्वकपुचपीपायलयं प्राप्तात्तर-स्वर्गयामा पवं या कुरते नारी वर्ष यावत् ममाप्यते । णिच् + स्युः।) कामदेवः । इति केचित् ।। मनोरथकामा पा गयादिदरगौरीपूजासावा- मर्ग यमति मा गित्वं पुचायप्रतिष्ठिता ॥ मर्चतापक, त्रि, सर्वजयाव्रतमई करिष्ये । ततः मामान्य तत् कुरष प्रयत्न येन सर्व जया भय । मबतिवा, चो, (मयतस्तिता।) काकमाची। नवप्रहपृनात रुत्वा पदन्यासं प्रणयन सवा चाव देवराजस्य रतीय मदनस्य च । इति राजनिघण्टः॥ गौरामहितहरं ध्यायेत् । तसहगो भवेत् भद्रं मतम्याम्य प्रमादतः" सर्वतोभद्र, लो, पु, (मवतो भट्रममादिति।) खेतवर्ण पापद च्यालयझोपवीतिनम् । इति स्कन्दपुराणोता मध्यंजयाप्रतकथा समासावरटहपिशपः । इत्लगर: 1२१२।१५ हारा. विभूतिभूपिताश्च व्याघ्रचर्मधरं गभम् ततः मनुत्वा प्रणम्य विसत् । वर्षान्त प्रतिमा लिन्दादिभेदभन्दायग्रहम् । तस्य लक्षणमुप- पशव दगभुज जटिलं चन्द्रचूड़कम् । कन्या। ट्रस्य दान मुकमामामुराद्रव्यत्यागजन्या न्यस्त मानोन यघा,- - ·कोठे प्रकम्पयत पोठं पाया सर्चतो सर्वतो सर्वतो गम्ति प्राइमुषं यत् प्यादनिन्दानुगतं भवेत "रत्याक्वघो राजन् सर्वतोभद्रमा तम्। दिशुद्वाराणि रवयेत् पितु सलामानुगती वायो तत्पर्यन्तगतोऽपरः। देवषियंदुधसाय कराय प्रत्यपूजयन् ।) पदस्तिमिरयकेन गोमाः स्युरमा पनिािमिदभेदं चतुहारच यदग्यहम्। मर्थतोभद्रंसी. (मश्चती भट्रमस्य ति।) स्पोत- उपयोभा: म्यरैकेन विभि. बोर्डमा हावेत मचतोमद चतुरानिन्दगोभितम् । भगवतप्रतिष्ठादी पूजाधारमण्डलविशेषः। यथा, अवशिष्ट पदे पइभिः : प्राकपपिमानुगती पपायुदर विस्ती। गारदायाम। रन्जयेत् पञ्चभिवलम्ब सपना वामिन्दी सातोन चेत् स्यादुतरामुखम् | "चतुरमे चतुःकोठे कर्गस्त्रसमन्तिते । पोतं इरिट्राचूर्ण स्थान मितं छमेनोपनीयमानं ग्वामिन्दाय पर। चतुर्च पि ध कोष्ठेषु कोणसूत्रचतुष्टयम् । कुसुम्भचूर्णरुषं वयं दधानाचार। मामाममियाइम पेत् स्यादुतरामुखम् । मर्थ मधे यया मसाभवेयुः पातयेत्तया। विवादिपजंग्याम इत्य पांगार दपिपादगतानिदयं या परिमामुम्बम् । पूर्धापगयते है । मन्त्रो याम्योत्तरायते । पडलोत्सविस्तरा सीमारेषाः पत्रकीयोमरोमाय नमार वदन्ति तत । पातयेतेषु मस्येषु समं स्वचतुष्टयम् । गरियर रिदम प्रकम् । पूर्ववत् कोण कोठेपु कनापि यातयेत्। कर्णिका पीतवर्शन केगराया। निमेष निभादीनां कोजत्वदानात | तातेषु मसषु दयान स्वचतुष्टयम् । गाविबादीनानमनवमास्थम्। एप्रमादिततः कोठेपुमत्स्याः म्युस्तेषु सूत्रापि पातयेत् | रजमा रश्चय मन्त्री यहा पोत कारण मी रामानी पुमिववि यदुखम् । यावत् सतायं मन्यौ पदपवागत् पदान्यपि। केशरः पीतरमा स्यगणानि दार 'मितीमही वयोवामानः हावा विधिना तब पवाणि पातयेत्। सन्धयः क्षणवर्णाः स्य: मितमायरिंग मवारपारामिदादिभेदमाः।" । पमिता पद मध्ये लिपेत् पद्म सुलक्षणम्। रघ्नयेत् पौठगीनि पादाः सरा पनि भरत पिया भवेत पीठं पडशियुग्मेन वीथिका गावाविसस्य राकानि बोयो चार माना पाश्चिोती। रगीभोपगोमामा मिष्टाभ्यो परिकल्पयेत् । पालिखेत् कल्पमतिका दशपुथमारित •पादिमाप्य नपने पराक्रमात् । गाशोतविधिना मन्यो ततः पन समातिरोता वणे नावियित: मरिमोm सानपणे नधो भवनमपतः। पर यम्य मस्यच हादगा बक्षित सुधीः। द्वाराणिमतवर्णामि गोमा मममंत्री मनो मादीमुपाया। समय भिजेत् उत्तस्त्रिभिः समविभागतः । उपशोमा पीतवर्ण: कोणान्यमित मावि । freeमामजियो सिमराया। पाचं प्यात कणिशास्थाम केगराणो हितीयकम् तिसो रेखा पहिः काया । rifरीराने ताबी पापा सम्बोधन दलायकम् । बापतान्तरामप्य मानेन विधिमा संधीः। मण्डले सर्वतोभद्तत माघार 're परिवारका निधाय गराए परितोऽनिगाकरान् ॥ प्रकारातार'च्या- पाना। निषिला मन्धिमान पातयत सभिवा दिग्भ्यो हादसा Ruriदानपान AREI दनापानाच यमान तमामातमाप्तिपेत पातयत ध्वाणि कोठा नजर तदन्तरामतमध्यमवयीभयत: सुधीः । पतयस्यामिदाप्य पचात् पदविधतामा Mirwainali:। पानियाग्राम्तेम दमापानि ममन्ततः। cufIRAT यांना निनदनमूनेच गग: कंगाल प्रकापयेत् । हारगोम यथा पूर्थ सुपीमामा तिापतत्माधार प्रोस' पातपदिभिः। अगिष्ट, पदः कात् पनि Er...भा नि पदामिवोरिपादायें पीठकोपेणु मायेत्। Time (TET टिपदेधिमा पोटगानानि कारय। विदयात् पूजन शेषमैव या मान । पदानि वीधिर्मचानिमायत्पडनयमदतः। भवतोभद्रमामय क यथा। - - इति समारंपरिक * ·सर्वतो सर्वतो सर्वतो राणां शुभाशुभमानार्थ चक्रविशेषः । यथा, ऋते भ्रमोऽक्षरे हानि:स्वर व्याधियं तिथी। राशौ जयस्तिथी तेजः पदाप्तिः पञ्चकोदये । 'प्रथातः संप्रवच्यामि चक्र त्रैलोक्यदीपनम् । राशी विढे महाविघ्नः पञ्चविडो न जीवति प्रश्नकाले मवेदिई यलग्न करखेचरैः। विष्यातं मर्वतोभद्रं सद्यः प्रत्ययकारकम् ॥ एकवेधे भयं युद्धे युग्मवेधे धनक्षयः । तद्दष्टं शोभनं सौम्यैम्मिर्मियफलं भवेत् ॥ कईगा दश विन्यस्य तिय्य ग्रेवास्तथा दश । विवेधे तु भयङ्गो मृत्युर्वेधचतुष्टये ।" ग्रहाविदन्तु यमग्न फलं लग्नस्वभावतः। रकाशौतिपदं चक्र जायते नात्र संशयः। दिष्टिवये उदाहरणमाइ। ज्ञातव्यमीक्षित केन्द्र भापितं यचरादिकम् ॥ प्रकारादिस्वराः कोष्ठ प्वीशादौ विदिशि भरण्यकारद्वपमं नन्दा भट्रां तुलाच भम्। शीपर्योदये सौभ्यविलग्नवर्ग कमात्। विशाखां हरिमं विध्ये दग्रह भाग्न यसंस्थितः।" लग्नेऽपि वा सौम्ययुते शुभ स्यात् । प्रदक्षिणक्रमाज या ज्योतिःशास्त्रविशारदः। उदाहरणान्तरमाह। अतोऽन्यथाले तु तदन्यथावं' कृत्तिकादीनि धिष्टयानि पूर्वाशादि लिखेत्ततः "वं युग्ममौस्वरं कन्यां रेफ स्वातीमुकारकम् । मित्रं विमिथैरधिकं बलाढयः । सप्त तप्त क्रमेणव प्रष्टाविंशतिसंख्यया ॥ पश्विनी रोहिणीसोऽभिजिद्भमेवं परप्वपि केन्द्रोपगा नवमपञ्चमगाय सौम्या: अ-व-क-ह-डाः पूर्वम्यां म-ट-प-र-ता यथा दृष्टफला: क्र रास्तथा सौम्याः शुभप्रदाः। केन्द्राष्टवर्जमशुभास्त्रयपटमस्थाः । इरिति दक्षिणस्याम् । करयुक्तः पुन: मोम्यो जयः करफलप्रदः ॥ सगसाधनकराः परिपृच्छता स्यु- म-य-भान-खा वारुण्यांग-गद-च ला-योत्त-अवेधे मनस्तापो द्रग्रहानिय भूसते । रैभिविपर्ययगतस्तु विपर्यायः स्यात् । रस्यां स्युः ॥ रोगपीड़ाकरः सौरी राहुकेतू च विघ्नदी। लग्नाधिनायो यदि केन्द्रगः स्यात् वयस्त्रयो हषाद्यान्तु पूर्वादिक्रमतो बुधैः । चन्द्रे मित्रफलं पुंसां रतिलामय भार्गवे। तन्मिवर्मतस्य च केन्द्रग वा। रागयो हादश स्थाप्या भेषान्ता दक्षमार्गतः बुधवेधे भवेत् प्रभा जीवः सर्वशुभप्रदः ॥ व्ययाष्टकेन्द्रानपहाय पापा प्रेषेषु कोष्ठकैप्वेवं नन्दादितिधिपञ्चकम् । स्खक्षेवस्य बलं पूर्ण पादीनं मित्रमे ग्रहे। अन्यत्र याता यदि तच्छुभ स्यात् । वाराणां सप्तक लेख्य भौमायं तत्तिधिक्रमाता प्रई समग्टहे प्रोक्त पादं शत्रुग्रहे स्थिते पाद्योलग्नाधिपः काये लग्ने कायाधिपो यदि इत्येवं सर्वतोभद्रपकारः कधितो मया। दिश्च सौम्यक राणां वलं स्थानवशात् समम् ।हितीयो लग्नपो लग्ने कार्ये कार्याधिपो यदि यम्मिन स्वित: खेटस्ततो वैधवयं मयेत् एतदेव फलं विदि सौम्यैः क रैविपर्ययात् ॥ लग्नयः कार्यपयापि लग्ने यदि वतीयकः। ग्रहदृष्टिव नाव वामदचिपसंमुखे। स्थानवेधसमायोगात् यत्संख्य नायते बलम्। चतुर्थः कार्यपो स्यातां यदि लग्नयकार्ययो। भु भोग्यं तवामान्तं विदं करग्रहेण भम् । ततसंख्य वेध्यवस्तूनां फलं यं शुभाशुभम् । कार्यसिदिस्तदा जया मित्रञ्चेदधिकं मतम्। शुभाशुभेपु कार्यपु वन्ननीयं प्रयवतः। दृष्टिहीने पुनर्वेधे न स्यात् किश्चित् शुभाशुभम् एवं दृष्टिवशान यं फलं तहञ्चतुष्टयम् । वक्रगे दक्षिणा दृष्टिमा दृष्टिय गीघ्रगे। प्रहाः सौम्यास्तघा करा वक्रा: गोत्रोच्चनीचगाः पूर्णनाडौस्थिती दूती यत पृति गुभाशुभम् । मंमुखी मध्यचारे च जया भौमादिपञ्चके । स्थानच्च वेध्यमित्येवं वनं मावा फन् वदेत । तत सव्वं सिदिमानोति शून्ये शून्यं समीरण। मूर्यमुक्ता प्रहाः गीतास्तथा धार्के द्वितीयगे। वक्राई फलं दिविगुणं स्त्रोचमंस्थित र पाचौ गून्यगतः पृच्छत्ययात् पूर्ण विगेदयदि ममाम्त तीयगे या भन्दा भानौ चतुर्थगे। सभावज फन्नं गीधे नौचस्योऽईफलो ग्रहः। तदा सर्विसिदिः स्यात् वाम यामं न संशयः वक्रा: स्यः पञ्चपटेऽक त्वतिवका नगाटगे। तिथिराज्यंशनचव विहं करग्रहेण यत् ॥ वामप्रवेशकाले घेतो नस्पति पादितम् । नवमै दशमे भानो मायते महना गतिः । मर्चपु शुभकार्येषु वर्जयेत्तत् प्रयवतः । तस्यार्थसिदिमाप्रति निर्गमे नास्ति सुन्दरम् हादगेकादशे सूर्ये लभन्ते गौव्रतां पुन: । न नन्दति विवाह चयावायां न निवर्तते कईदामाग्रतो दूतो जयो वामपस्यि तः । रविस्थित्यंशकविंगावधे: संख्यात्र कल्पाते। रोगात्र मुच्यते रोगी वैधवेन्नारुतीचमः। पठे दक्षे तयाधम्ताहनवाही गती मतः ॥ न तु राश्यन्तरम्पर्मात् द्वितीयादिनिरूपणम् । रोगकाले भवेधः क रखेचरमम्भवः ।। यावादानविवाहियु यस्तानसारभूषण। राकेतू सदा घको गोधगो चन्द्रभास्करी। वक्रगत्या भवेन्म त्यः शीघ्र नाप्यरुभान्वितः । शुभ कम्प्रधि मन्धौ च प्रवेश वामगः रामः ॥ गरेकस्वभावलादेपा दृष्टिवयं सदा । वेधम्याने रणे भनो टुगें खण्डिः प्रजायते । कलहपतयुड पु मानभोजनम्युने । क्र.रायका महाक रा: मोम्या यका महाभाः कविप्रवेशनं तव योधाघातय तव दै." व्यवहार भये भने दक्षनाड़ी प्रगस्यते । म्युः महजम्वभावम्याः सौम्या क्र राय गीघ्रगान कवियोरयोहा। करैरुभयतो विहा यप्याचरतियिनराः। घ- छाः पाण-ठा व ध.फ-टाग्छ-झ-सा. "यत्र पूर्वादिकाष्ठायां हमराम्यादिगो रविः । रागिरि पचापि तप्य वर्म मंगयः । स्तथा। मा दिगम्तमिता ने या गेषास्तिस्रः सदोदिताः मण्डलं नगरं प्रामो टुगं देवालयं पुरम् । एतत् विकं विकं विवि कप-भ-दः रंगानस्था: स्वराः माथां नया याम्या करैरुभयतो वे विनम्यन्ति न मंगय: । क्रमात मधाग्निगाः। कृत्तिकायां तया पुचे पित्याच पुनयंमी। घ.ड-दारोगे वेध प-प-ठा पतग पहे। ने तम्याय वारख्या वायव्यां मौम्यगा मता: वि मति क्रमावधी वर्षे यु बागादिए । घ.फ-टा: पूर्वापादायां घ.मा भाद्र उत्तर। नयवाणि स्वरा वर्षा रामम्तियो दिगः ॥ तीनं भाए रमी धान्यं गधारादिचतुष्पदाः। ची शमी पया ध नयो पनी परस्परम् । ने मवेऽस्तमिता या यव भानुस्तिमामिका' सर्व महातां याति यायत, करपये पिता परेन रिदयं यं सभागमयपध्य । नक्षवेऽस्ते रजा व हानि: गोक: बरेऽमर्गक रदेषममायोगे यदीपमहममयः । प्रवर्गादिम्पादन्द लेकवेधात् योर्वाधः । रागी विधम्तिी मोति: पसास्ते मर मर्वतः तम्य मतानं मन्देश रोगादाय रमादपि गुग्मांमके वेधे पनुवारविमर्गयो: " याचा बुरविवादय द्वार प्रामादरम्मायोः । मुर्यभान परमं विटा विधान पाभिधम् घाकारादियुग्मापात्मजयधयदनुम्बारविमर्गयों न कत्तभ्यं गुम चान्यदम्नागाभिमुखं नरः मटारमक प्रो मनिपात तुम्। एक्वैधाटुभय वेध रत्यर्थः। पम्तागायां म्मितं यम्य नाम: प्रघममाम्। मुरादगंमोहमुम्का पार्टरिंगनिम्। "कोनाक्ष्योमध्ये नियादिपादगे महे । म पात: मरवाए मेयो देवहतो नरः विहितमपन्य वासिंगर परम् । पकागदपतुपके वध: पतियों तथा : की का तयार पाराष्ट्रमारते । निघांतष्ट पनुर्विमहापाया। एकादिक धन पतं पुमा प्रजायते । यासास्तंगता योधा यदोरिभयंकर प्रदान विनदानीलामकाए मयंदा।" उगप भयं हानिर्वाधिनत्य कर्म नभ्य दिते पुरिन्दामा सो पम् । निमगोमदारमा तिमीनियरसमा. 77 -- - । 1.

·भ ३ ४ . २ उ य ड म १० ट च द उत्तर कन्या दक्षिण १३ १४ घ | - प. जया २४ ग मकर ए त य न MA: २२ . २१ 2 । | सर्वमेको कृतं पिष्टा पटौटुयाधिगुलिकाम् ॥ | वागीशं वाभिराभिः प्रशियत्योपः | हन्ति मन्दानसान मवानामदोपं विसूचिकाम् | "अमृतायोऽमृतवपु. सर्वतः सचतीमुष ब्राह्मणः। इति सन्दरत्नावनी। खiin इति गदरवावलो. (यथा, Tim नपदधोपेत्यपः। पाप ना तुचतो. मोये पाण्डो मिशतगर्द सर्वतः कामलायाम् रथे सवंत्रपनयोरुपस्यानम्। 0 स्यातो योगः सुरमणिशतःसर्थरोमकास्ता गामिनि, वि। इति वश्यमापदार- सर्वतो सवतो सच्यच. सर्वतोभद्र चमस्य रुपं यया । पूर्व .ज हषः मिथुन: कट: ११ मेषः नन्दा १२ मीन: रिता पूर्ण भद्रा प २५ कुम्भः तुला ऐ धनुः हयिक: २२ २. १८ परिम मवतोभद्रः, पु, मर्वतो (भद्रमस्येति) निम्ब- | उद्दारस्तु । चतुःकोठे चतुरङ्गबन्धे पंक्लिचतुष्टये सर्वतोभद्रा, स्त्री, (मलतो भद्र :: 'इक्षः। इत्यमरः ।२।१६२॥ व्यूहविशेषः । इति पादचतुष्क विलिख्यानन्तर पड तिचतुष्टये इति।) गम्भारी। नटयोषित् । इति में सहोका । विष्णरथः । इति शब्दरत्नावली। पंगः । इति गप्दचन्द्रिका चित्रकाम्यविशेषः। प्रथमपादः सर्वतो वायते । एवं द्वितीयादिषु इत्यमरः ।।१०। पावायम्। इति ऽप्यध:क्रमण पादचतुष्टयलेखने प्रथमासु चतसृषु मर्वतोमुखं,क्ली, (सर्चतो मुखमस्येति ।), एप्ति मेदिनी हितीय इत्यादि । इति तोकायां मल्लिनाथ ॥ (समन्ततोमुखविशिष्टे, नि। यथा, ..." सदुदाहरणं यया। (पटिकोपविशेषः । यथा,- २०२११।१२। "विशुई गगनं ग्राथ हिकर्ष गुगन्धकम् । कास तोलक तोलकाईच हिङ्गलोत्थरसम्तथा ॥ कर्पूर केशर मांसी तेजपत्र लपङ्गकम् । द सा यका | जातीकोषफलञ्चैव सूमैलाकरिपिप्पली॥ कुष्ठं तालीशपत्र धातको चोचमुस्तकम्। सारहरीतकी मरिचच शृजवेरविभौतकम् । माद पिप्पल्यामलकव गाणभाग विचूर्णितम् । रति सर्वतोभद्रः। इति माथे।१८।२७॥ पम्यायः। "सकारेति। पुनः कोहयो। भक्षयेत् पर्णखण्डेन मधुना मितयापि वा। रोग मात्वानुपानच्च प्रातः कुर्यादिचक्षणः । 'कारो बधे निययेच बले यो रतावपि।' महाभारते । १३ । १४८।१.... रति विसः। पित्तमभवं रोग वालोमभवन्तया। महारा: मकवा' मोसाहा: नाना नानापानाई मूवशव संग्रग्रहणीं पमिम् । विधाय ये पारा:परीर्ण ममूहाः । भिक्षादि पतपित्त पीतपित्त रतपित्त विशेषतः । भयो । यो कामा गतिमैदा: काया विन-चिरवर पित्तभवं धातुस्यं विषमज्वरम् ॥ राय देषा माई ददतीति माददाः नाय. कास पञ्चविध इन्ति कामला पाण्डुमेव ध। सारमा मायका यम्यो सा तयोला। रमन | सव्वंसोकहितार्थाय शिवेन भापितः पुरा। राणा यम्या' मा रसाहा रणरागिणी- सर्वतोभदनामाय रसः साचादेखरः" पर्य। बारमारायांवाच्येष्ठानांये नादा पति वैद्यकरमेन्द्रसारमंपई ध्वराधिकारे। पादिशोपाम्तयां पाद कसईददतीति वाद- "तं तपनगगनं कान्ततोहस्य चूर्ण शनि। : मा कमायमानानि वादनानि | आलेशम्मिन् दि पिषित गृहवरस्य वारा। दादानियो मा वाहमारनादवाददवादना | युधावोगे यातिगुदर्ज शौष्टि मर्वबारेषु गलियो। ममंतोभमचात. मयंती कामे मासे ममिहजठरे सर्वदोषप्रभूते मारिनामा पत पर दी। समितोमट भमरं यदि मयंतीति इति प रमेन्द्रमारसंपई सोहाधिकार।) (यया, मौतायाम् ।। [A . ना ना र य मा द "एवं सञ्चान् समादिश्य पूर्वतीर मार करा मतिं समास्याय जग्मतुः मनोनुको सर्वतोमुख', '. (सर्वतः मुखमम्येति ।) ft (यथा, महाभारते । १३१३७१।। "सर्वकामवस्येव सर्वदः सर्वतोमुखः ।। प्रधा। (यथा, कुमार।२।३! "प्रथ सर्वस्य धातार ते सर्वेसर्वतीनुपर र वा वा ए द वा द । पात्मा। रति मेदिनी। (nिt । राष्ट्रमाला अग्निः । यथा,- "मर्थतः पाणिपादान्त सन्तोऽपिनि, विखरूपो महानिः प्रणीतः मना इति तिथ्यादितत्वताग्निप्रणयनमम । सवंत्र,व्य,(मञ्चम्मिमिति : मर्च+ ५१३.तिम) सदिगुदमरी "तुतीप वीयातिपयन हवा पदं हि सर्वत्र गुणेनिधीयते ।। सयंगापु, (सर्वन गतीति गम+ - . पडा इत्यस्य वातिकोन्या डः।)वार। " ·- सर्वधु सर्वर सर्वर किाशस्थितो नित्य वायुः सर्वत्रगो महान् सव्वधराया वहः ।) सकलगारवाहकः । रथ- हव्यकव्यामृतानानां निवासबरसस्य च ।" सर्वाणि भूतानि मत्स्थानीत्युपधारय॥") लागन्तादीनां भारवाहकगवादिः । इत्यमरः॥ सर्चरसविशिष्टे, त्रि। यथा, छान्योग्योप- पामो,[न], (सर्वत्र गच्छतीति। गम + सर्वधुरीणः, पुं. (सर्वधरां वहतीति ।"खः सर्व निषदि । ३ । १४ । २ । Ta) वायुः। इति शब्दचन्द्रिका ॥ सर्वदिगः । धुरात् ।” ४ । ४ । ७८ ! इति खः ।) सकल- “सर्वकामः मर्वगन्धः सबरसः इति ॥") काले गमनकतरि, वि. भारवाहकः । रथलागलादीनां भारवाहक- सरसोत्तमः, पुं, (मबरसेषु उत्तमः ।) लवण- I, व्य, (सर्वेण प्रकारेण । सर्व+ "प्रकार- गवादिः । इत्यमरः । २।८६६ ॥ रसः । इति हेमचन्द्रः ।। चाल ।” ५ ॥ ३ । २३ । इति धाल।) सर्वन्दमः, पुं, (सव्वं दमयतीति । दम+अच् । मर्बरावः, पुं, सर्वा रात्रिः। "महासबक- प्रकारम् । इति व्याकरणम् ॥ (यथा, | हितौयाया अलुक् ।) भरतराजः । स तु शकु- देशसंख्यातपुण्याच रात्रेः।" ५।४।८७ ॥ ।२।१५। न्तलापुत्वः इति हेमचन्द्रः ॥ इति अच् ।) समस्तरजनो। इति सिद्धान्त- देतेऽनुदिते चैव समयाध्य पिते तथा। सर्वपा, स्त्री, (सर्व पातीति । पा+कः। टापा) कौमुदी। या वर्तते यज्ञ इतीयं वैदिको ऋतिःn") ! बलिरानपनी। इति केचित् ॥ सर्वरक्षण- सर्वरी, स्त्री, गवरो।रानि। इति वक्ष्यमाण- ना। भृशम् । हेतुः। इति शब्दरनावली कर्तरि सर्वपानकर्तरिच पि शम्ददर्शनात् ॥ मनः,पं.(मान् दमयतीति । दम+ल्या) मर्ध्वपूर्णवं क्ली, (मर्चेद्रव्यैः पूर्णत्वम् । सम्भारः। सर्वरोकरः, पुं, (सव्वाः करः।) चन्द्रः । प्रति राजः । स तु भकुन्तलापुचः। इति इति विकाण्डशेषः ॥ धरणिः नागइशेपः ॥ (प्रस्य नामनिरुतिर्यथा महा-सर्वपियः,वि,सर्वेषां नानानां प्रियः। सकलजन-सव परिवर्तः, पुं, (मर्वानां परिवर्ती यत्र ।) ते। १ । ७४।५-७। वनभः ॥ सर्वस्य शिवस्य प्रियः। सर्व प्रियो वत्सरः। इति जटाधरः ॥ इवर्ष एव वालः स कगवाश्रमपदं प्रति। यम्येति वा। शिवभक्तः । सर्बत्तुंफलं,लो, (सर्व जातं फलम्।) सकतत्- हान् व्याघान् वराहांय महिपांय गर्ना- सर्वभक्षा,स्त्री,(सर्वान् भक्षयतीति। भन्न +श्रण जातफलम् । यथा,- स्तथा ॥ छागो। इति हेमचन्द्रः । सर्वभक्षणकर्तरि, "सर्व वासुमाकीणे सर्व फनगीमिते । यह बलवानायमस्य समीपतः। त्रि । (यथा, महाभारते। १।६ । १४ । स्थिरच्छायट्ठमाको सन्तानकवनाहते।" पेछन् दमयंचव क्रीडय परिधावति । “इति शुत्वा पुन्लोमाया भृगुः परममन्यमान् । इति भविष्यपुराणे शिवरात्रिवतकथा । ऽस्य नाम चम्ते करवाश्रमनिवासिनः । सगापाग्निमतिकपः सर्वभक्षोभविष्यसि ॥") सर्वरक्षणकवचं, क्ली, (सर्वरक्षणं सर्वरक्षाकर वयं सर्वदमनः सर्वान् हि दमयत्यसो । सर्वमङ्गला, स्त्री, (सर्वाणि मनालानि अस्याः) | कवचम् ।) कवचविशेषः । यथा,- उव्वदमनो नाम कुमारः समपद्यत ॥" दुर्गा। प्रत्यमरः ॥ अस्या व्युत्पत्तियंघा, "गियोः स्वस्ययनं चक्र स्तूर्ण बामणपुङ्गवाः । दमनकर्त्तरि, वि । इति व्याकरणम् ॥)| "मङ्गलं मोक्षवचनं चाशब्दो दाढवाचकः । हस्तं दत्त्वा शिगोर्गाने पपाठ कवचं हिजः ।। दी, [न] पुं. (सवं पश्यतीति । म+ सर्वानोक्षान् या ददाति सा एव सर्वमङ्गला ॥ वदामि तत्ते विप्रेन्द्र कवचं मरक्षणम् । निः) बुहः । इति शब्दरत्नावली । सकल- हर्षे सम्पदि कल्याणे मङ्गलं परिकीतितम् । तहत मायया पूर्व ब्रामणे नाभिपहजे ॥ निकर्तरि, घि ॥ (यथा, रामायणे । २ . । तान् ददाति च या देवौसा एव सर्वमङ्गला" निद्रिते जगता नाये जले च जलगायिनि । इति ब्रह्मवैवर्त प्रतिखण्डे ५४ अध्यायः ॥ भीताय स्तुतिकर्ये च मधुकैटभयोभयात् ।। बस: मर्चदर्गी च बुद्धिमायामि राघव !' अपि च । योगनिद्रोया। दा, य, (सर्व+"मयकान्यकियत्तदः काले “सर्वमङ्गलशब्दय सम्प चर्यवाचकः । दूरीभूत कुरु भयं भयं किन्ते मयि स्थिरी । ।" ५।३।१५। ति दा।) सर्वस्मिन् । पाकारो दावचनस्तम्मात् मा मध्वमङ्गला" खितायां मयि च ब्रह्मन् सुखी तिष्ठ जगत्पते। लेि इत्यमरः । ४२२॥ (यथा, नरसिंह-पति बप्रावैवर्त योरुप्णजन्मबाण्डे सर्वमङ्गला. योहरिः पातु ते या मम्तयां मधुमुदनः । राणे । १२॥ ५ ॥ स्तोत्र २७ अध्यायः ॥ धन्यध । बोलायचपी पातु नामिका राधिकापतिः रस्यादपद्म देवेश भक्षिमे देहि सर्वदा। "सर्वाणि उदय स्थानि मङ्गलानि शुभानि च। कर्ण युग्मच कण्ठ कपाल पातु माधवः । दि तुष्टो ममाय त्वमन्यदेक हप्पोम्यहम् ")| ददाति धेप्सितान् लोके तेन सा सबमङ्गला" कपोल पातु गोविन्दः के गांव के गयः स्वयम्॥ दुःसया,(सर्वपां दुःशानां चयो यत्रा) इति देवीपुराणे ४५ अध्याय:॥ अधरोहपोकेशो दन्तपंगिदायमः । क्षः । इति हेमचन्द्रः । सकलपीड़ानाशणा मलमयः, वि, सात्मकः । सर्वशदात् मयट रासवरय रमनां तानुक वामनी विशुः । दिवमुखः, पु, (सम्पां देवानां मुखं या प्रत्ययेन निप्पनः ॥ (यधा, माकण्डेये 10 वक्षः पातु मुकुन्दम्ते जर पातु दैत्यहा। रग्निः । इति जटाधरः। "पाम्याय्यन्ते चने यन्नास्वदाधारा हुताशन। जनाईन: पातु नाभिं पातु विराय नम॥ बंद्राड []वि, सवस्य पूजकः । सर्वानति पतः सवस्य योनिस्त्व वाले मर्षमयस्तथा।") नितम्बयुग्म गुधव पातु ते पुरुषोत्तमः ज्व किपमत्वयन निष्पत्रः। इति व्याकरणमा मर्चमून्यं, क्ली, (सर्वप्य सून्यम् ।) कपडूकम्। लानुयुग्म मानकीग: पातु ते मर्यदागिनः॥ बंधारोनि',(म, परतीति। ध+चिनिः) इति विकापड़ शेषः ॥ हस्तयुग्म मिहय पातु मर्मत गट। कालपकरण दाविंगवः । रति केचित् । मर्वमूपकः,पं.(मान् मचातीति । मुप जल। पादयुग्ण वराहय पातु ने कमनीय : यथा, हातमस्तिायाम् । ८।२७॥ प्पोदरादित्वात् माधुः।) कालः । ति हेम-कर नारायण पातु पक्षप्तात् हाम्नापतिः । “स्वाष्ट्र युगे मप्रनिदाद्य डल: पातु पृर्व र गोपालः पातु वही दमाया संपायरोऽन्यः पल सर्मधारी। मबरमः, पुं. (सारमो य1) पूरी। वनमाटो पातु याम्या युगटः पातु नान। सम्मात् विरोधी विधता पर। पण्डितः। इति गदरबालो धुनमः । इत्य. वारण वामदेवध पानुन नशामन ! शस्तो रिसोयोल भवाय पा: " मरः पाएमाणम् । सत्तु घोपामदः । इति पातु ते मन्ततमनी पायम विटरययाः । मधारक, वि) मेदिनी सयपरम. । ति मन्दः (मधु-उतर र मदा पातु मोइनन्तोऽनन्नक: मम् भंधुरापा, पु, (मर्या धामी पूर्णेति । मर्म रादिरमः । यचा, भागवने । २ ।।१। गान्यामाबर पातु मपंत पानुगति धुरा । परित्यः । पातीति । वर+ पया धमक्ष पदमा म पात: 1 अपने दानव निदायां पान मा. ॥

·। . M मर्वगान्तिक्षक(सर्वशान्ति करोतीतिाक+पम्स पहणीरोगे मेहे गुरु मगदी। चिमण्यता इनि:।) पापः। त्य- यव।) चतुरङ्गन्यमबाहः। तस्पायः।/"रसगन्धकयोः का पानमेकं मोरा सम्वेदपिशापार मचवचिधारिषु मर्वाभिमारः२ मधि:३त्यमरःसर्च-ततः कलिका हत्वा मृदुपाकर पाd मंवनि ददति मवानं पोऽभिधेयमस्य । सबर भिस्रियदे जातीफल तथा कोष सारिश मयां वर्णायमाणां किश्चित् विश्चित् सर्वेषां पोधी सन्दमव सोंध: । इति भरत: एपाच कर्षमावण तोयनाय विमान दिमच पामिति। न्। ति मरतः। सचमवार,(मचषां सचाही यत्र)सर्वारमा मुलाय धुनः स्थाय पुटपाकेन । मसी, मो. (मर्थ मातीतिमा+का गौरा-मबम,. (सर्व सहत इतिामा मच्) | गुनाटकामाचन प्रत्यक्ष भवयेबर। दित्वात् डा।)तोमा रति दरखा- गुगगनु । अति रखमाला सकलसहिणी, एतत् प्रीता कुमाराणां रचनाय मागा मनः मचमोलीमाराच पचनप ममप्रति.(मश्चयां मिदिरम्मात्योफलः। पिगाचा दानवा दैत्या बालानांशिm | यत्रौपधवरस्तिष्ठत्तम मीमामा मानिसका.(मर्थ नंयतीक्षिा+तुम् “गुरर्वदपिया दया प्रत्यचाय शिवात्मने। महागन्धकमतडिमचाधिर्धामा मवाai,(मध्य सम्) ममुदायधनमः यया, वातान गदयुचाना जापारि सिपमा) मभागमः। रति। मपंसं वातदशती वातदानया" [ विना पाकन सर्वाड सुन्दरोय अति तामसार:इति वैद्यकरमन्द्रमारमंप्रतिमा सर्वव सर्वखं साङ्ग इत्येव कथित ब्रह्मन् ! कवचं परमा तम्। मवमा, स्त्री, (मध्यपां वालमा।) असती मर्यवी, [1] , वर्षमडाविशेष हमान शपथा दत्त म्मृतेनैव पुरा मया । मारी। इति धरणिः । इति केचित् । सकल- गोपकन्यायां नापितानातः शम्भेन सह संग्रामे निर्ल घोरदारुणे। प्रिये, वि. प्रमखण्डे १. अध्यायः॥(. गगनस्थितो यः सद्यः प्राप्तिमात्रेण गलितः । सर्वविराम (सर्व वेत्तौति । विद+हिप)) लि. कवचस्य प्रेसादेन धरण्यां पतितो मतः । परमम्बरः । यथा,- महितं, क्लो, (मम्मिन् हितम् ।। पूर्वे वर्षगत खे च शला युद्ध भयावहम् । "यः सीधः सर्वविच यस्य ज्ञानमयं तपः। इति राजनिघण्टः। . मृत गम्भे च गोविन्दः रुपास्तुगगने स्थितः । सम्मादेतत् प्रधनाम रूपमञ्च जायते ॥" सा, की, (सर्व पहम्।) मायच कवयं दत्त्वा गोलोकं स भगाम । इति मुण्डकोपनिया।Itel यथा,- कल्पान्तरस्य हत्तान्तं रुपया कथित मुने । सबंज, वि॥)' *यादी रचतु में केतुः मञ्चा घाभ्यां तव भयं नाम्ति कवचस्य प्रभावतः । सर्ववेदःपुं.(सर्ववेदानधीते इति । क्रतूकयादि पापादमस्तकञ्चैव सर्वविघ्नविनायका कोटिगः कोटिगी मटा मया दृष्टाय सर्वगः। सूत्रान्तात ठक् । ४।२।६.इति ठक् । इति उन्मीनातन्त्रे माना। पहच परिणा सार्च कल्पे कल्पे स्थिरा सदा॥ | “सर्खादेः सादेय लुग्वतयः।” इति लुक् ।) (पुं, महादेवः । इति महाभारतम् ।। इत्युक्षा कवचं दावा सान्तहानं चकार । सबवेदाध्यता ग्राणः। इति केचित् ॥ १७॥३१॥) नि:गहोमाभिकमले तस्थौ म कमलोभव: ॥ सर्वने, त्रि। साहसन्दररमः सुवर्ण गुटिकायान्तु वेदं कवचं परम् । . सर्ववेदाः,[म्].(मदं धनं वेदयति निवेदयति म एव रमः ।) औषविशेषः । यदा- कई वा दक्षिणेबाही वनीयात् यः सुधीः सदा विगम्य इति। विद+णिच् + असन्।) रसगन्धकतुल्यांगो को मागो गएमा -विपाग्निजलगमभ्यी भयं तस्य न विद्यते। सर्वस्वदक्षिणयागो येनेटः सः । इत्यमरः । मौक्तिक विट्ठम गइमवनीय ममांक) दले स्थले चान्तरीक्षे निद्रायां रचतीखगः । सबख दक्षिणायन स सर्ववक्षिपो विजिमममाभागच म सो निधान संग्राम वजपात व विपत्ती प्राणसाटे। नामयागः म येनेष्टः सम्पादितः स सर्ववेदा | निम्युट्यस्य योगेन पिष्टिको कपचरमरणादय भयो नि गहतां ब्रजेत् । उच्यते । सर्व व वैदयति सम्भयति ऋविजे | पचात् गजपुटं दद्यात् पदं कवचं कण्ठे गहरस्विपुरं पुरा। इति सर्ववेदाः विद ल लाभ जान्तात् वास- हेमभम्ममम तोय तोरपाडौं जधान लीलामात्रेण दुरन्तममुरारम् । मिति अम् । इति भरतः। एकोशत्य ममस्तानि यहंदं कवचं काली रसायीज चादमा। मर्चवेगी, नि] पु, (सर्वेषां वेशोऽस्यास्तीति। ततः पूजां प्रकुति भक्षयेत् दिवसे इसे महसगी एवंदं विग्नं धत्ते तिसं यथा। इनिः।) नरः । इति । हेमचन्द्रः। सकरवेश- सर्लाङ्ग सन्दरो ग्रेप रोगराजनिक रून.) भावा सनत्कुमारय धर्म:माची ध कर्मणाम्। धारिणि, वि ॥ कवचम्य प्रमादेम मर्थन यिनो पयम् । पालनः कवयं कण्ठे दधार परि: स्वयम् ॥ इति गदाबायली । सकलमकारक, विपिप्पनौमधुमंयुक्त तयामयापित भाषितं सर्थ कवचस्य हस्तिथा। मर्षसतापु, (म सहतमस्यति) परिका- मस्येत् पर्णखोन मितया चादर अनन्त म्याच तम्य व प्रभावमतुलं मुने!" धान्यम् । इति शम्दचन्द्रिकासकससति- गुड़ चौमत्वसहित प्रमेहे च वियत । इति व योरुपचन्मपण्डे १२अध्यायः युत, वि॥ गम्यता,शी,(मर्च मातोति। सा+aren) भवसर्गसवन, झी, (मव्यसंमर्गेण जातं सव- राजिकाशितलाम्न शवणाय । सोमराज्यमरः।२।८।८३. णम् ।) पीपरकम् । इति राजनिघण्टः। सबिलिटी [न] ,(मषां पांचमार्ग सिहं सर्वसमानार्थक., (सर्वेषां सबइनस्य पर्यो । (यथा च । धनवादिषु । मशनषिधारिति, जित पति इमायुधः । सर्वमवहन । वि। (यथा, भागवत।।५।। मंती... (मर्षी मोरी यप्य ।) मोहमय. “म ख'जगताणपसमहापये निपितः सर्वसही गदाभूता।") प्रतिमति गदचन्द्रिका मशममाधनञ्च । मनावर वातपित्तबरे घोरे सनिपात महारा रसरमाकरमोश मिहयोगो रसोत्तम । साध सन्दरमः । इति भपयरमा धनपर बहिलिया पुटमय निधागा बनी। নঃ বীরত্বব বলাম্বর दुार ग्रहपोरीगंजय नि सूतिशाच येदेसदलायो रमान Y:1 ·- सर्वार्धा सौंप सर्पपः वष्ट्रिीगः, त्रि. (मर्याई च्याप्रोसीति । "तग्- 'मामिडः, पं, मध्यपु पर्थेषु मिहीवमर्पयः पु,(मरतीति । मृगती+"मर्तग्यः पुक दिः पप्या कर्मापत्र पात्र व्याप्नोति।" ५। इत्यमरः । १९१५॥ मकनप्रयोजनमिनिचा उगी०३ । १४१ । इति अपः पुगा- |तिपः) मषियधमयमयुतः। युभो, वि गमय।) गप्पविरोपः। मरिपाइति भांपा विययय: । यघा, भही।४।१.1 मांवमरः, , ( मपामयमरो यत्र।) अई- तत्पप्यायः । तन्तुमा२ कदम्बकः । इत्यमरः । 'वमानस्सन्दकमि मानणे तगवी। रावः। इति लिफागइशेपः। २१८॥१७॥ मरिषपः४ 15ति भरतः ॥ तन्तुक: काण्डोरः पाड़ गिक: भागों रमन विमा-माता, स्त्री, माणि प्रवाणि यन्याः ।) ५॥ इति रमानायः ॥ कटुम्रहः । इति म्तवान् । पोड़शविद्यादेव्यन्तर्गतदेवी विशेषः । इति हेम- जटाधरः ॥ गपंपः । इति गदरत्नावली ॥ मागी.वी.(मध्य पनी । मर्व + "इन्द्रयरुण चन्द्रः ॥ मकानाम्तयुक्ता च ॥ राजनयकः इति राजनिवंगटः ॥ (यथा, भवमति । ४११॥४८॥ इति डीप। पानुगाग- माता, (मबमहः । *राजाह:मग्विभ्यष्टचार छान्द्योग्योपनिषदि । ३।१४।। मरा)दुर्गा । इत्यमरः ।१।११३८॥ अस्या व्युर- ५४८॥ इति टम् । “पलोड एतेभ्यः ।" ५। "एप म प्रात्मान्तई दयेऽणीयान् ब्रीदेवी तिघा अपने लिखगडे ५ अध्यायेति प्रादेशः पवन) समस्त- यवादा सर्पपाहा यामाकाहा इति ॥") "मग्मिो मापयति जम्ममत्यजरादिकम् ।। दिनम् । इति व्याकरणम् ॥ अस्य गुणाः । कफवातघ्नत्यम्। तीक्षात्वम् ।। राघरांय विलम्यान सर्वाणी तेन कीर्तिता" मर्जीयः,नि,(मम्मे हितः । मर्च+ "सासस्य उणत्वम् । रतापित्तकारित्वम् । कटल्वम् । धानुकारिणी, स्वी,(सर्वमनुकरोतीति + घा वचनम् ।" ५1१।१०। इत्यम्य वाति- तमिष्ठनाशित्वञ्च । मिहायचापि तदगुग्णः । गिनिः। डीपमालपों। पति राजनिघण्ट: कोन्या पक्षे छः ।) सर्वसम्बन्धी । सर्वगन्दात् इति राजवनमः ॥ * ॥ अपरश्च । धानुभूतिः, सी,(सपामनुभूतिर्यप)खेत- गोयप्रत्ययेन निष्यवः । इति व्याकरणम् ॥ "प्रासुरी राजिका राजी रसिका रहासर्पपः। विहता। प्रत्यमरः ।२।४।१०८॥(अध्याः पर्यायो सवंग्डरः, पु, (मपामोखरः।) शिवः । इति । तीक्षगन्धा मधुरिका चवक: शतक: क्षवः ॥ प्रथा, भावप्रकाशस्य पूर्वखण्डे प्रथमभागे। केचित् ॥ सार्वभौमय । (निखिलप्रभी, नि। पासुरी कटुतितोया वातशीहार्तिशूलनुत् । 'ज्वेता विश्वा भण्डी स्थाचियता त्रिपुटापि च यथा, भागवते ।६।८।३३। दाइपित्तप्रदा इन्ति कफगुल्मशामिवणान् ॥७॥ सर्वानुभूति: मरला निगोवा रचनीति च ॥") “केवलजगदाधार लोकैकनाथ सर्वेश्वर लक्ष्मी सर्पपो राजक्षवकः कृणा तीक्षाफला राजिका चतुर्वितिभूताईदन्तर्गताइदः। चतुर्वि नाय इति ॥") राजी सा कृष्णा मापाच्या विजया राजसर्प- प्रतिभाव्यईदन्तर्गताहोदय । इति हेमचन्द्रः साधः, पु,(सपामोधो यत्र ।) चतुरङ्ग सैन्य- पाख्याच॥ ध्वनिमतका विभिनयतीति । भक्ष+ गबुन्न । सवादः । इलामरः ॥ गुरुवेगः । इति मेदिनी। राजसपवास्तिकाः कटप्णो वातशूलनुत् । मपामन्त्र मन्त्रिम् । तस्य भक्षकः ।) सक- मषिधिः,,(मा भोषधयो यत्र ।)ोपधि- पित्तदाहप्रदो गुल्मकण्ड कुष्ठवणापहः ।" लाबमोजी। तत्पर्यायः । उदरपिशाचः २ वर्गविशेषः । यथा,- इति कालेयसरिपपः॥॥ मन्द्रिीनः ३१ति हेमचन्द्रः । "कुष्ठमांसीहरिद्राभिर्वचागलेयचन्दनः । "सर्पपस्त्वनधो गौरः सिदार्थो भूतनाशनः । 'त्रिभोजी,[न]वि, मपां चतुणों वनामै- मुराचन्दनकर्परः मुम्तः सव्वौषधिः मत कटुनेहो प्रहघ्नय कण्ड तो राजिकाफल: । 'वानं भुत मावभीनी। ति भरतः। भुज प्रव हितीयचन्दनपदं रतचन्दनपरम् ॥ इति तीक्षण कर दुराधर्षी रक्षोनः कुष्ठनाशनः । '+शिनि:)) मपामन्त्रभक्षकः । इत्यमरः ।। राजनिघण्टः ॥ (कचित् स्त्रोलिङ्गेऽपि दृश्यते ।) सिडप्रयोजन: सिद्धः साधनः सितसर्पपः ॥ १।२२॥ मर्चप्रकारानभचकः । इति केचित् ॥ सापधिगणः,सु, (सबापधीनां गणः।) मुरायो- सिद्धार्थः कटुकोणय वातरक्तग्रहापहः ॥' वांद्रीन:, वि, (मानानि भनयतीति । पधिसमूहः । यथा, त्वग्दोपशमनी रच्यो विपभूतवणापहः ॥" 'सर्वान + "अनुपदसावायानयमिति।" ५॥ "मुरा मामी वचा कुष्ठं शैलेयं रजनीदयम् । इति सर्पपः ॥ '21 इति ख:) सन्निभीजी । इत्यमरः । शटी चम्पकमुस्तञ्च सापधिगणः स्मतः ॥" ततेलगुणाः। पर्चाभिमन्धी,न] पं, (मस्मिन् विषये अभि- इति शब्दचन्द्रिका "सर्पपतैलं तिककटुकं वातकफविकारनम् । सन्त्रास्त्वस्येति। इनिः।) वैडालप्रतिकः । पित्तामदोपदं शामिकुष्ठघ्नं तिलजवञ्चसुष्यम् ॥" 'छमतापसः । इति विकागेपः ॥ सकनाभि- "हरिद्रा चन्दनं दावों मुस्तकं देवताड़कम् । तत्पवशाकगुणाः। 'मन्धानविशिष्टे, पिक धन्याकं जीरक मथो धात्रीफलमपोरकम् ॥ "सापं पत्रमत्युषण रशपित्तप्रकोपणम् । ताभिसार:, पुं, (सबैपामभिमारी यव ।) विसुगन्धिः शटौ गन्धमाद्री कपूरक यचा। विदाहि कटुकं स्वादु शमाहत् रचिदायकम् ॥ चतुरङ्गमैन्यसबाहः । इत्यमरः । २१८१८४ ॥ नखो मरवकं कुष्ठ देवदारु विडङ्ग कम् ॥ इति राजनिघंएटः ॥ *॥ पथ्य पर्यायः सर्वसन इनशब्द द्रष्टव्यः । सरलं पद्मकाष्ठच बालकं भद्रमुस्तकम्। सांसाधिका, स्त्री, (सर्वान् अर्थान् साधयः ग्रन्यिकञ्च नटामांसी पलागः शैलजं शमी "सर्पप: कटुकने इतन्तुमय कदम्बकः । । नीति । साधि+ तुल् । रापि पत इलम्) अचोंगरुकं दूर्वा मुरामांसी च कुछ मम् । गौरस्तु सर्पप: प्रान्न : सिंहाध इति कथ्यते । दुर्गा । यथा, मार्कण्डे ये देवीमाहात्म।। अपामार्गो मधुरिका विकासा खदिरः कुणा, सर्पपस्तु रसे पाके कई यः सतिशकः । मब्वमङ्गलमगत्ये शिवे सर्वार्थमाधिके । चातुर्जातकमत्त्वोऽथोऽष्टवर्गी यन्नडुम्वरः । तोक्षणीयः कफवातघ्नो रमपित्ताग्नियईनः। । पारवं पाम्पक गौरि नारायणि नमोऽस्तु ते" नागेवरस कस्तूरी त्रिफला पफकेशरम् । रक्षोहरी नयेत् कगड, कुष्ठकोटसमिग्रहान् । , सकलप्रयोजनमाधके, धि। ककोलं धातकीपुष्पं विकट रेणुकं यवः । यथा रतस्तथा गौर: किन्तु गौरी वरो मार्थानुसाधिनी, सी, (मनिननुमाधय- तिलाः कुन्दुर लतुक भार्गी गोरोचना यकः । मतः॥ तौति । अनु + साधि+णिनिः डोप ।) दुर्गा। शुण्ठी पुप्यच ननौ यीफलं बंगलोचना । प्रय राहगारा। यया, देवीपुराण ४५ अध्याये। इन्दीवरं बहुमुता वकुलं मालतीदलम् ॥ "राजी तु राजिया तीक्षागधा ननिका "धम्मादीन् चिन्तितान् यस्मात् सर्वलोकेषु इन्द्रवीनं कोकनदं जयन्ती गपिप्पली। यति। तापनितापुप्प मापधिगणः स्म तः ॥ क्षवः तुताभिजनकः क्रमिकः कृष्णमयः । तती देवी समाग्यातासा सर्वार्थानुसाधिनी इति पाद्मोत्तरखण्ई १.७ अध्यायः ॥ राजिका ८.फयातनी तीणोशा रतपिरत 78. . . धन्यञ्च। ॥ -- . सरी ·इति विपालिका | नातिवेगास स्थितिविरोधिवेगशून्यास। विष्णापत्र मञ्चनसमकाल गमनाभिक पन्यथा तम्येति व्ययं स्यात् । पम्यपुरुषम्य वेगवान् गरमोषस्थाने तोरसमडे गिर विवादप्ताया शोध्यो निमजति हाना | माइविधाककत कासाभिमन्मथमा पिता-मेव मोरणमूसस्थितोऽपि हुमत ET म पदाच कुब्बात विषम वस्य विमनम्। “तोय समापिना प्राणःएटेराद्य निर्मितम् द्रुततर तोरणमूलं प्राध्यामात नव प्रयोगः। उपलक्षयजनापनि तोरणं विधायवदेश सवार समीपे सुमरं धनुः संपूग्य असा चाव'mमनिनपरीषा। पितामामा माममिमाप्य पथ कारयिला कं जवनान्तमिवादविवाधवा झोपमति निवासमपुर वर्गधिपानाम १२ माभिमानीदकस्यम्य महोवोर जसं वियत मावाध पूजयित्वा ततो धमादोर पापपरपामि निधि धन्यामनातनम् धिमेत निमनतातोरणव निमानसमाप प्रतिज्ञापत्रं बहा प्राइविशेरी सलिलं सलिलं किञ्चिदूचाग्निदा कण्ड कुष्ठकोठकमीन् हरेरा गरान् मपूजयतयां वैणयच धनुस्तथा।" यथा, नारदः। प्रतितीमा विषेश तहत् कृष्णापि राजिका तव प्रथमतो वरुणं पूजयेत् । यथा नारदः । *गत्वा तु तमलस्थानं नटे तोरणकर तत्तलगुणाः। "गन्धमाल्यैः सुरभिभिर्मधुनीरतादिभिः । कुर्वीत कर्णमात्रन्तु . "दीपनं सापं तेलं कटुपाकरसं लघु । वरुणाय प्रकुर्वीत पूजामादी समाहितः ।" गरमोचे विशेषमाहतुनारदाम्पनी। लेखन स्पर्शवीर्योष्ण तो पित्ताम्रदूषकम् । ततो धर्मावाहनादिसकलदेवतापूजाहोममम.] "गरप्रक्षेपणस्थानादयुवा जबसमन्वित । कफमेदोऽनिलार्शीघ्र गिराकमयापहम् । ग्वकप्रतिज्ञापत्रशिरोनिवेशान्तं कम्न कुर्यात्। गच्छेद परमया गत्या यवामी कण्ड़ कोठक्तमिशिवकुष्ठदुष्टभएप्रगुत्॥ कात्यायनः। मध्यमं गरमादाय पुरुषोऽन्यस्तथावित्र। तहत् राजिकयोम्तेल विशेषाभूवनक्षत्" "गरांस्वनायसापास्तु प्रकुर्वीत विनइये। प्रत्यागच्छेत् त वैगेन यतः भ पुगे। राजिकयोः कृष्ण राई। पारस रा । वेणुकाष्ठमयाय व रीता घ सुदृढ़ क्षिपेत् ॥" प्रागतम्तु मरयाहीन पति यदान भयो तछाकगुणाः। पितामहः। अन्तर्ज लगतं सम्यक् तदा । "कटुकं साप गाकं बहुमूवमलं गुरुः । "प्ता च चियः कार्यः तइत्तिर्नाद्राणोऽथवा अन्यथा न विशः म्यादेशाास्यापि दशा पम्नपाक विदादि स्यादुष्ण कई विदोषकता प्रक्ररादयः शान्तः सोपवामस्तथा शुचिः । स्थानाहान्यव सवार लवर्ण तोप स्वादुगाकेषु निन्दितम् । उपत्र प्रतिपेहीमान् मारते याति भृगम् । नविना विशपयति मारदः। तीणोण सापपं नालं वात पनयापहम्। विषमे भूप्रदेश च वृक्षस्थाणुममाकुले ।" “पञ्चागतो धावकानां यो स्यातामा कण्ड तमिहरं दहकुष्ठन रुचिकारकम् ॥ नारदः। तौ च तव नियोत्खयो मानयनमा इति भावप्रकाशः । "करं धनुः सप्तशतं मध्यमं पातं मतम् । एकाहस्य दर्गनादिति कर्षामित्रता स्थावरविषभेदः। इति हेमचन्द्रः॥ पड़ लिप्या- मन्दं पञ्चशतं प्रोतमप यो धनुबिधि:।" “थिरीमावन्त हर्यत न परिमाणम् । यया,- अगुलीनां सप्ताधिकं गतं यस्य धनुपः परिमाणं पस प्रवेगन यस्य गा तमपि निहिंग "जानान्तरगते भानी यचाए श्यते रजः। तत् सप्तशतं एवं पटगतादिकम् । पिता- सेयभिभवलिया लिख्यापड़ मिय सर्पपः ॥" महः । कात्यायन:। इति शब्दचन्द्रिका " | "मध्यमेन तु चापिन प्रक्षिपेत्तु मरवयम्। "निमनीत्मक्ते यस्तु सर्पपतसं, की, (सपोहवं तेलम् ।) सर्पपजात-इस्तानाच शत भाई लक्ष्यं कृत्वा विचक्षणः । पुनस्तव निमजत दंगचिव विचारित । संधः। यथा, तेपाच प्रेषितानान्तु गराणां गाम्मदेशनात् । जलान्तर्गतमत्स्यजसोशादिना ५. . "मपंपलेलं शिव कटकं वातकफविकारघ्नम्। मध्यमस्तु शरो ग्रायः पुरुपेण बलीयसा । यदि तदा दष्टे .... पितामदोपदं मिष्ठनं तिलजयचतुथम् ॥ शराणां पतनं ग्राय सर्पणं परिवर्जयेत् । पितामहः। इति राजनिघण्टः । सर्पन सपन् गरो याति दूराहरतरं यतः ॥ मपंथी.(परो,(ए गती+अपः पुगागमय । ततो पतनं ग्रामिति भरपतनस्यानपर्यन्तं गच्छे गातारणमूलात्तु गरस्थान अजीमा दोप।) पनिका । इति विकाणशेपः ॥ दित्ययः । तेन प्रसरणपक्षेऽपि पतनस्थानकगर- तस्मिन् गते हितोयोऽपि बैगादादायमा (पिडकाविशेषः । यथा, सुयुत । २।। ग्रहणम् । ततथ प्रथमत: पुरुपान्तरण तत्स्थाने “गोरसपमस्यामा तापमाणात सर्पपी।") | Tर पानतेभ्यः । नारदः । सतं, की, (परतोति। स गती+अच। रस्य | "नदीषु नातियेगास सडागेषु सरः च । सः । मल गतो+प वा।) नलम् । इत्यमर- देषु स्थिरतोयेषु कुर्यात् घुमा निमजनम् । पन्तलगतं सम्यक् ततः टोकायां भरत.. "समिक्षयनीति उदा. १।५५। इति | नाभिमानजले मग्नस्यारागद्वेषिण: पुरुपस्यान्य मजनसमकालधिप्त मध्यम म) सम् । इत्यमरः । । तर यो होलाभिमन्विताः प्रविशेत् तत्- | HAमाप प्रमाणशून्यम् । सतय विपु . पिएम वस्यागनिधी यथा, मनुः। समकालञ्च मातिक रमृदुना धनुषा पुरुषोऽपरः मुखेषु एको वेगवान् '"न मू पयि कुर्शत न भयनि न गोयज । गरमोथं कुर्यादिति । तस्य मध्यस्यत्यय: MAHदा तव तिष्ठति पदमा व फामहरीन असेन चित्यांनच पर्वते। मजीदपायतने न दलों के कदाचन । स्तम्भधारणमा स्मृतिः। मममगतपुन गाविमंस्थितः। "उदकं प्राप्नुवम्तिष्ठे होस्यूग्णं प्रपन च ननदीलारमामायन पतममा। वामितिमादिस्यमपः पयस्तथैव च । पतनस्यानं गति परमार न्याहिशतवम्। राय कारवं प्रोद्रयाणां देहिमान्तया। पतस्त्वं दगंयामागभागभपरोपरी ॥ "भूबरपुरीवारिकासटानि पारिनि। मोध्यकाभिमन्त्रणमा याज्ञवल्करः । पायसेच रिम दुगंधे पूर्वपरित।" "मरवेन माभिरखवणेत्यभिगाय कम् । पागाम्यां पारायन मुश्विन मम साने गोप्य प्रमाद्रित साम्यम्।। मन्नयेत्। "गन्तुथापि च कर्तुंच समं गमनमञ्चनम् । गच्छत्तीरणमूलन्तु यतः स पुरची गतः। भागतम्तु शरणाही न पश्यति यदा ..... " एवं म्यितयोस्तृतीयायो करतानि चाया . . पश्यति सदा ही भवतीति ·- ३११ सलील: संवरा सवयाः तीय वं प्राणिनां प्रायः सृष्टेरायन्तु सराङ्गाभवनवीकरप्रपञ्चचामर विशेपे पुंसि दैत्यस्य मत्स्यस्य हरिणस्य च ।' निर्मितम् । स्फुरसमीरवीजितं सदायुतं भवामि तम् । इति दन्त्यादी रभसः । संवरणं संवरः भावेल। (कारणं मोह ट्रयाणां देहिनां तथा । इति छन्दोमञ्जरी इन्द्रियसंयमः संवरस्तस्यारिरिति वा। तदुक्त वंदयात्मानं शुभाशुभपरीक्षणे ।" सम्मको,स्त्री,(सत्सत्य लक्यते स्वाद्यते गरिति। साहित्य कल्पतरुणा । रुद्रस्य सम्बरारिय पुष्प- इति मन्त्रेण ॥ सत्+तक+कुन्। गौरादित्वात् डी)खना- वतीनां कुसुमधर्वति तदयं संवररिरिक्ष स्तु ॐ सत्येन माभिरक्षख वरुणेत्यनेन मख्यातनः । तत्पर्यायः । गनभप्यार सुवहा तालव्यादिर्दन्त्यादि॥ इति भरतः ॥ भिमन्वायहीतस्यूणस्य शोध्यनाभिमात्रो- ३ सुरभी ४ रमा ५ महेरणा ६ कुन्दुरुको ७ संवरी, म्बी, शतावरी। इति शब्दचन्द्रिका ॥ अस्थितस्य बलीयम: प्राङ्मुखस्य पुरुषस्य शादिनी ८ । इत्यमरः ।।४।१२४ ॥ गजमक्षा मूपिकपर्णी । इत्यमरः । २।४।८८ ॥ इन्दुर- पं जलमध्ये गच्छत् । ततः गरेषु विधु ८ सुरभिः १० सुरभीरमा ११ महरा १२ काशी इति ध्यातायां थुलकुड़ी इति स्याता- इमध्यमगरपतनस्थाने मध्यमशरं एहीत्वा गमको १३ सिलको १४ गितको १५ यामिति केचित् । शं कन्याणं वृणोति शंबरी न्च कस्मिन् पुरुषे स्थिते पन्यम्मिय तोरण- हादिनी १६ । इति तट्टीका । शल्यते साध्यते । पूर्ववदन ईप तालव्यगादिः दन्त्यसादिति स्थिते पाड़ विवाकेन तालत्रये दत्ते गोध्यो गजैः गम्मको। शल क ड माघे चुरादिः बेर- स्वामी। रति भरतः । तस्थूणप्राङ्मुखपुरुषस्योरुग्रहीत्वा निम- भावपक्षे नानीति लकट । बाविट्ठभेदी सवलं, की, (संहगोतीति । सं++अन् । रस्य तसमकालमेव तोरणमूलस्योऽपि महक्यौ भडा वासवितर्कयोरिति तालव्यादौ । नः।) जलम् । इति गदरवायती। मगरस्थान द्रुतं गच्छति । ततः गरमाही रमः। सलति गच्चति सलगती दन्यादिः संवला,,लो, पाधयम् । तालम्यादिन्यादिया मिन् माप्त हृतं तोरणमूलं प्राप्य नला पकः भौवादिः निपातनात् तस्य दित्वम् । इत्यमरभरती वं यदि न पश्यति तदा राक्षः। कायनं सत्सत्य लक्यते खायते गरिति था सनकी सवं, को, (सूते रसानिति । सू+पच ।) जलमा । शिरोमावदर्शनेऽपि शहः मन्जनस्याना- दन्यादिरियन्। मिलको चेत्ये के। देशी- इति जटाधरः ॥ पुष्परसः । इति केचित्॥ व गमनेऽप्यशः । दक्षिणादिकं दद्यात् । प्रायेयम्। मलको सिनको हदेति रुद्रः। सवः, प, (सूयते सोमोऽवेति। सू+अप।) दिव्यतत्वम् । इति स्वामी। इत्यमरटोकायां भरतः । यजः । इत्यमरः । २१०१३ (यथा, महा- सकुन्तलः, पु, ( सलिलस्य कुन्तल व।) संव(म्ब)रंली, (संवियते इति । मं++प) भारते। ११८४ ॥ २५ ॥ लि:ति विकाएइशपः ।। संयमः। इति विकाएशेपः। बौदनविशेषः। "राजसूयाजमेधा: सोऽयजा पद्धभिः सवैः।।) नजाती,(सलिले जायते इति । नन +1) इति मेदिनी ॥ जलम् । इत्यमरः । १।१०१४॥ सन्तानः । इति मेदिनी सूर्यः । चन्द्रः। इति । म् । इति राजनिर्धष्ट: । नलजात, वि "मम्मति सम्बरम् । सम्ब सर्पणे पूर्वेण पर केचित् ।। (पन्न, त्रि। यधा, वाजसनेयमहिः . महाभारते ।। १२५ ॥ २१॥ सम्बरं दन्यादि। गम्ब गतावित्यम्मादरे तान- तायाम् ।।३८ । पहणियोरण भातः ससिलजो भृशम् । व्यादि च । "सपिता त्वा सवानां सपताम।' रवीधान्तरोघच निनादयति गहराट् ॥ ) | 'लीवन्तु सम्बर नौरदीदवतविशेषयोः । "मपिता पानां प्रसवानामनानामाधिपत्वे हे लागया. ए. (मलिलानामाशयः ।) जला- विशेष छुसि दैत्यस्य मस्यस्य हरिणस्य च ।' यजमान वा त्वां पता प्रेरयत।" प्रति । तस्य वेशत्ये दोपो यथा- इति दन्त्यादी रभमतमाथम्) 'शम्बरो हरिणे दैत्ये मस्ये च सनिले म तः मथनं, को, (म पभिपये + म्पुट।) या गरादपमपन्त समीपमुपयान्ति च । इति तानयादावजयः ।" इति भरत: मानम् । (यथा, किरात । १२।१०। गेदाः प्रसपाः विरमाय भवन्ति । संव(ब),पं.(महायोति पाहपोति जमिति। "विवेगमामिव रुगम्य पर्ण कनुपं तप्तं फेनवजन्तुमर लम् । मं++मच् ।) सेतुः । यथा । मेती पन्यालि- नियममरनाय गध्यतः। र नेसरा पहन्ते चाकुन्तोदकाः। मंधराः। रति हेमचन्द्रः। दैत्यविशेषः । तस्य पदविनमितो हिमयान् मामाभ्यन्तरे तप परचकभयं भवेत् । हरिणविशेषः। मस्यधिपः । जलविपः। गुरतां नयन्ति चिगुणा न मंति: ") लागया नदन्ते या प्रचसम्ति कथन । जिनविशेषः । इति मेदिनी । म तु भाष्यईन्। तत्पर्यायः । सूत्या २ अभिषयः । यमरः! सुपन्ति तथा मनन् ज्यासाधमरजामि । इति हेमचन्द्रः । २०१४ मोमसन्धानम् ४ाति जटाधर साते वा जलोत्पत्ति: ममता या जलाशया: मंदर, सी. (+ + शुट ।) प्रावरणम् । मोमपानम् । इति भरतः । पधरम् । (यथा, गौत्ताप्दा हलन्त से मारमयं यदेत् । (यथा, महाभारत रपः।०५। दप्यमनोमयं मर्पिमधुना बसेदनम् । "मन्तमंधाणे यनः मदा कार्योऽनयता।") "पथ तं भवनाय दीरितः प्रया पारपा मन्याम्तरीमो जले भवेत् । इन्द्रियमयमः। इति मंगरादिगदटोकायां নিঘালা শাহমান। मध्याल्पयु: परमादमत भरतः। (प्राकारः। यथा, रामाय।। पभियानई विडनिवान् दयं रिजानां दिनभोजनार्थम् । ८।२४ । इति जिये दिनावदा") गावर देयाः मितपयुका- ‘ গবরামহলিায়াবাে। सीमनिननम् । तिमदिनी : मनि स्तपोदकुमा: मसिसाघमाम्द" पनाहरूपुरधारां राजधानीमारिता वैचित्। (5+दु । पर्मलनादिही সি যে নয়: “গোলা एस्वरदमः म मरवाति निधनः (अभिम इन्धन दर) मा. मनात रहया गया। निहाया किमाई दाट, वि८८, मम। समस:ति विकालोपः। पाटपुर । म दुर्ग पिता इति ११ सोसः, ति, सीमया मायमानः। सीमा. महमारता !!! 'पटगाडामहमदन: PM विगिराया- मsift.(दायर : बामदेव ! TE शरमन E PERHTERE. "सामूनम विधिसमिति मा | Eair ERTER SC, "द. समरितानभूषित मानीटभिमाटमम् । शमुम्दर भारी Star - गर्ग उवाच । 1 .

·त . [- उणा०४।१२। इति यः।) सविकागः, नि, विकाशितः। मफुसः। विकाशन ससिसूभ्यो यः। उपा.४1100।इति यः रगात प्रत्यागते शूरसरमामला एच) सूर्यः । इत्यमरः । ३१ यथा, मचति सन्दधाति बाणमिति। सच सन्धाने+सस्यकः,3,(मस्यन गुणेन परिधान गिनिः1) अजुनः । इति हेमचन्द्रः। (यथा, सम्य+मस्येन परिजात:। वार्तिकोतया पत्वम्। इलदन्तादित्यलुक।)। "मस्यको नालिकरात: सामरिका (मालिः । साधुः परतिकामिना) सवित, पं. (सविता देवतं यस्य।) स्त. छन्दम ऋः ।सचडित्। स्थास्थिस्थणाम् ।" पिच+णिनिः ।) मामूषका सर्थ स्यग्लन्दसिउणा. २११.२॥रति सस्यमारी, []प', (सत्य मारयनि- S01ति पत्यम्। सप्तम्या पसुक निघण्ट: सस्यनामक, बि। भगया, स्त्री, (गस्येम मह वर्तमाना।) माग- [ “सहनिपिगमय शशERT भस्यसवरः, यु (वस्यः संबियत nिtist सुपरपनापरम:" IIति मगूक पु,(कन दयया सह दर्तमानः।) मध्यमवरण. (सम्ये: मवरम विव.वि, (मस्तिस्यमिति। मति+प.), युबती सम्पर्शायःमरमालिनी २। प्रति कन्या तिसन्दरमाची (t मम्मयुः, स्त्री, (मिथा सहवर्तमाना।)श्मनमखेदा, स्ती, (खेदेन मारामा सविवि संग्मयुः सखेदा ममवयस्का । सत्पर्य्यायः । पालिः २ वयम्यो ३ मवित्री, स्त्रो, (सूते या। सू+। डी। ममावासो,(म म म मनमानी सखी ४ माघरी ५ इति जटाधरः ॥ माता । हिमचन्द्रः । (पया,कुमार ॥२४॥ रति गमावावनी (यथा, र !' सवयाः [स] प, (समानं वयो यस्य।) षयस्यः। *सया दुहिता सतरां मवित्री नदीमिवान्त मनिना माह इत्यमरः । २ ।। १२ ॥ समामवयस्के, वि। स्फरप्रभामगइलया पवागे।") "नृपः ममावां मापीमामा (यथा रघुः । ५1५1 गौः । इति केधित प्राणियुक्ती, वि। यया, "मनुः।।। "घतात्मजा: समयसः प्रथितप्रबोध मविधः, वि (ममामा विधास्येदि।) निकटम् । मूवं पथि प्रायोधयनुपसि वागमिकदारवाचः ") इत्यमरः ।।१।१७॥ (यथा, कथामरित-न समवेषु गाय न गवाधिक सबर: सलिलम् । गिः इति विकाइप: सागरे। ५३1३। समाव पु प्रापिमतम्। त्य सवर्णः, वि, (धमानो धर्णोऽस्य । "क्योतिर्जन- । “भने मविधमागत्य रास्तस्योपविष्टवान्) मसभ, को, ( मम माये+युट् ।) पदेति ।।३।८५ रति समानस्य सः।)मामप्रकारय ॥ (यथा, भागवते शश हननम् । इत्यमरटीका।शकस. सपः । इति हेमचन्द्रः । (यया, रघुः ॥५॥ "पासां मुहत एग्मिन् नामागारेषु योषिताम् रुपान्तरं गमन गसनञ्च । "प्रथितमौलिरसी वनमालया मविध जारहे पाणीननुरूप: समायया) मणित, वि, (प्रितेन सा वर्तमान.) तरुपलायसवणतनुच्छदः । ) भविष्मयः, वि, (विम्येन सह वमानःस्थयुतः । यथा, समानवः । (यथा, महाभारते ।।२२।४। विस्मयापनः । तत्पर्यायः। वीक्षापत्रः २॥ “ন্সিমাবলম্বীসমান "इन्द्रायुधसवर्णस्तु कुन्तिभोजो योतमः । रति हारावली रिजमाणमतिनीमकुन्सनम् । पायाव सदर्श पुरुजित् भातुलः सव्यसाचिन: ) सवेयःति (गेन सह वर्तमानः ।) वेगान्वितः रोचनीमसितभाममस्तु में सुष्यजातिः । यथा, मनुः । इति धरणिः ॥ निकटम् । त्यमरः । कैग मनधि मंग। "पाणिप्राणसंस्कारः सवर्यास्पदिश्यते । सव्यः, त्रि, (सू प्रेरणेन- माछासप्तिसूभ्यो यः। असवर्णालयं यो विधिरहाइकम्मणि ॥" उपा०४।१०८1 इति यः।) वामः । इत्य- सस्य,की, (सस स्व + इत्यहाहतत्वम् ॥ ( मरः ।३।१।८५ (यथा, मनुः। २ ।। एकस्थानोत्पत्रवर्णः । यथा । सवर्णनाकदीर्घः। “उहते दक्षिणे पाणावुपवीत्युचते दिसः । फलमा यथा- इति संचितसारख्याकरणम् ॥ सर्थ प्राचीन भावौतौनिवौती भण्डसनने "सनं सीसा सस्य मस्त सपी, तो. (समामो वर्णो यस्याः।) सूर्यपत्री | दक्षिणः। (यथा, पनघराघवे ।।७.) धाया। रति प्रदरखावती ॥ (समानवर्णा एकन सव्यपाणिना विशिमुखाय किमाई इत्युभविवेकात् । इत्यमरटीबायर्या लो। यथा, मनुः । ३।४। रावणः। साधु २ मनुडिभ साधु। | धान्यम् । यथा, हेमचन्द्रः। * हिलो माया सवर्णी लक्षणान्वित *सध्यपाणिना दक्षिणहस्तेगा" इति सटीका) ताम् ॥") / प्रतिकूलः । इति ईमचन्द्रः॥ का, स्त्री, विटतात्यमरटीकायां भरतः । सत्याप ते विखमिति। प्रसवे+"माया- मय प्रसोयात भायांच गया। मा वर्तमान विष्णुः । इति भष्ट्रमाला ॥ सविता [], (पूर्व चौकादीमिति। + सध्यसाधी, निम, (सव्येन वामम हस्तेनापि अन्यत् गस्यपदे द्रष्टव्यम् । कुमार।५।२॥ "विजिन्य नेत्रप्रनिघातिनी प्रभा महाभारते।४।१२।१९। ममन्यदृष्टिः सवितारमषत ।") "उभी मे दक्षिणी पाणी गाण्डीवस्य विकर्षणे तायाम् ।।२०। सस्य भ्यु तिर्यया,-: तेन देवमनुथ' मध्यमाचीति मा विदुः") "धोगदवाथो मनाएं प्रचोदयति सर्वदा। सव्येहः, पु, ( मध्ये तिष्ठतीति। स्था+कः। सहाय भगवान् विपुः सविता स तु कीर्तितः "स्थास्थिनस्पृणाम् । ८।३।१७। त्यस्य अमिः । इति मेदिनी। सर्धचोकमनात मविता महकोयते । यतावता देशो सावित्रीत्यर्थी ततः " सारथिः । इति हलायुधः । रति वडिपुराणे गायधीशलो नामाध्यायः । सयेष्ठा, [] पु, सध्ये तिहसीति । स्था+ पहषः। इति चामरः ।२४।०॥ मचमम्तमचन्द्रः। मरियमावि, मरिसमधी। सरिधादात् मारपिः इत्यमरः।२१८१६. समवयन नियमः। सर) सापम् । रसि मुधोध- पाक्षिकः । इति केचितम शस्त्रम् । गुणः। इति विखास प्रकार - इति पाया . रहि कन् ।) मणिभेदाः । (यथा, " "मकान्तिरयया यर: सस्य केन मणिना महशीया) - तिम ॥ कहतात रात्रनिघण्टः। एमपीयतिमिहासकोमा। ईमध। (श्मयुविगिट, वि) वि.).

·- । ३ माण्ड मानः Frierrrrrr "FEERINTE: (ashtr: hti ram: E 1 Hamrit) दाल Ra: माग fromer : {ex.re, Irriti (rrernard परा! TEE दिए मEिमीमा गजामीन PrimarCTI firrita KARTI 11. नियमानम् {rimनतः। हा, rrrrrrafarmiry rarr; cittari| ThreerarmTEEE (गा, I. 1 ८1५1 नमतो गादे:यान । 10 Rict Mmril writfmमार: मालानीनतिः । frTEEEEET Refeatrenा। मोस्टमर, 11८। irtarrier Irrectrr. Mirriaमिनमा धणी *नवापार: मरटयोममाया । *.frrhit ममममा निमनार') पाटनमायादिममको नाम पाEि ... Erria Tra) ::.. ( RESTER मिन): मरमान वि । यमा, मागयते । (RAL Eritr. TEETHEIनि! 12101 म. fairfगदी (यमा गत मायो में मइदेगः महालयः । RTE writam CIEI मायन वाली इन नासानायव ममामा) दिय:। रमि RAP101 दिनाArt माया, मे. (महदीतीति। दिन। 1)ri निमि(पा HTRICKET नाना टाए । ) ३२। दाडोत्पन: गाग्विीपतिः। 1. मिमममनोविमा रतिमेटिनोपरामरति हमन:। पानिमामा परिधा। भज के पिए।") (दयन्यायतमा।मान पमुदयपयो। यया, ruiमिनिरला परवानग्रा)मामा योगदानम् । गा- भाग14121 २३ । 1., पं.जी. (मि। पर।) "शनरगयामष्टि गरि. "मानिदोपदेशप चोदया देशभिता। TIमदिनी मंगलवामगीहिपादराया। मायकी पदेष उराता: :) १..] १. (मीनि। मर +"मय मचिनुपरमैं पाहितिः मदेपो, मो, मांगी। रति मेदिनीपीत. यो एन् ।'Trimesशिपमन्।) लिभियममुपाय fena: दीपनारति रमाना लामदः । तीर: पारमिनप्रयापी (यद्या, रनिदोहिमपातायः। माना २ पेटरला ३ क्ट- অংশমি,, (দিনাব { রঙ বা মহি মানে मदयंगमी सामु: समाया- दर्पया र पदिनी र पुरामिनी १० देश- गरमाई गमियं प्रदक्षि "निमिसमुदामीनोइनगारमारपरः पर। पना ११ मारिणी १२ पीतपुथ्यौ १३ देवाक्षा पधिरोपनल ममदिनी कामगो मम पिनमामादिभिरपरम१५ गधासरी १५ मृगा १६ मगरमा १०॥ नरपालिuriमिय) परिः गया। मिगुनन्। उभयविमाप पप्या गुणाः । स्ट्रोगवातार्ग:गोफदारितम् । यार:, ए.( युगपर कारयनि विशेषयति दामोनः । २ प सन्निविधा: । मला: एरिकारिम्। वास्तम्। विपमन्बर- गमिति। पिच ।) पति बिमा: मालताति। ममित मागि मागित्तर। इति राजनिघण्टः । सहदेव गभानः । त्यमरः ।२।४12 (थया, नियवीयमानीयादिः। ति मिता. एबीच ।४।८ धरायामाधाराध्यापध्याय:। महदेवीगपः, (मादेवीनां गमः।) प्रति "मन्टीवाटा: कमान गुलाधिकतया गुरी महार: वि. (मर जारः सत्पन्नः।) मटी-टायां देवनामार्यमोपधिमनूधः। यया,- हसिन मरकार पुरोहमर प्रजा:") दरः । यमनःति केचित् ॥ (महोये, दि। "पञ्चगव्य: ब्रापयेध महदेव्यादिमिम्ततः । कारी, [ ] पं, (मर कागतीति । E+ पघा, कपामरिक्षागर 1११६१ २२ ॥ महदेवी बना चंय गनमूली शतावरी । नि:) प्रत्ययः । यथा- "सारापनीकलामा च ममा हिंगाम मा कुमारी च गुडची च मिंडी यात्री तवैव च। “प्रचारपादामं प्रखया मदकारिणः । दानधनधियेकाः समातेर्गुणे: मह") य पोषधीति मम्वेग मानमोपधिसङ्गले." इति विकागडीप: मजारित, पुं, (सनः सामाविका परिः।) इति गागड़े ४८ पधायः॥ बायमी सहिदले मति नजन्यजनकत्वं मइ- घामादिकगत । यथा । सहजारित मापना महामंपी, स्त्री, (मद धोऽयम्या ति। हारित्वम् । (मिनिला परयगोले, जि) पिळस्यतत्पुधादिः।' इति मितानराया- इनिः । डोप ।) वेदविधानेनोटा । इत्यमरः । निरः, पं.नी, मघातीतिर+प्रच) माचाराध्याय: । पातभिष्टा । नौरझिी । इति रनमानामनोदामोन:, पुं, (मन एटामीन: ।) याभा-मइन, सी, (मह + ल्युट)क्षान्तिः। तत्पबायः । (यथा, सुने ।। १३८ । विफपातरः । यथा। "महनविममिग तितिक्षा २ मा पति हेमचन्द्रः। (यया, *वानतरमचरयदर्भशादीनि।") लक्षणाहिती मजविमोदामोनी।' जति माहित्यदर्पो।। ६० । चर:, पु. ( म चाति। घर+पच) मिताभगयामाचाराध्याय । "कायमंग्रह प्रादानं तदाहुन्धादनं पुनः । मिटी । वययः । (यदा, कयामरिमागर। महण्टक, की, मांगयचनविर्गपः । यथा,- काायमपमानाटे: महनं सनु यद्ववेत् । ) २४।१३२॥ "कामादिम्माममृदि सहित हितं पुनः महनः, वि, (महत पनि। मह + न्युः ।) मदन. "मन: महरैः माकं तम्यागियया इम) ममाविधानन पटेनर महाफम् । गोलः ।इलमरः ।।१।१॥ तत्पबायः। प्रतिवन्ययः । इति हेमचन्द्रः ॥ अनुचर, नि ! मह गुगनन्य शुष्मागुण मतम् ।" मदिराः २ घमिता ३ मा ४ तितिः ५ इति मंदिनी ॥ (यथा, समार।२।६। दति भावमफागः ॥ ताति रेमन्द्रः ।। ए. .

·. न प -- 'एकांत 4 । इति वायुपुरागाना 'देशान्तरमृते पत्यो साध्वी तत्पादुकाइयम्। पिधेन यन्ना स्वर्गमा परा परमसातत्यव स्तयमानासरोगवरिति | मन्नान् । पषच पनि पुराणवचनपा-यथाशुतमन्वपाठमा कायाम ऋग्वेदपादात् मा भारीरविधया इत्यादि प्रतिनिधित्वेन तदीयद्रश्यविधानात पनि पुनाति मा नारी त्याद्विरसभापितम्] दिभ्यतिरिवानांसहमरणानुमरणयोरधिकार | भूतानां मर्माणां नासदताना मरणे इति विवादकास्पतहरवाकरीतष प्रामायापदिः। इति काश्यपवनात.. माधोधमा रिपियोभूते मारिरिचित घनमरणाधिकारोऽसतस्तस्यास्तविषेधात्। मध्यग्निप्रवेगेन विराबायो सार म् तथा च विपुः। मृत भरिमापर्य। 'यश्चिति समारधन विप्रा गन्तुमईति। मात, पन्यव भत्ततम्यागौचनी सदयारोह कातिप्रापयर्मयुनतरामा नारीणां स्वोधोऽय परः स्मृतः कास्यपोशाविरात्राचाmurk तमाशाखाः महमरसमेत्र तरासान् गौचस्य हरा पत्यगीवकानारिस अतिचारोपियशच चियेत् । मणिषु पादुचाइयमिति दर्गमात् पादुकादिक तावतस्यादधिविप्रो याताया कसतारवाकरणहिचिन्ता- 'प्रमहंगाई स्थातात पुनर अपपनमार्षदोहपारिमाविशम्। यथा,-मित्यपपाठः किन्तु पादुकाइयमित्युपत्तषणम् इति मनबागीचमहरे परामद भूरि पदार्म भर ममामातम् । मनमः पितरा ट्रष्यक्गेिपमनुपादाय गौचकालावधिस्थायित्वमतीत।। पमोचकालसही समय एकसार ३१४ सहम सहम सहम सनतन, की, (सक्ष मिलिखा नर्तनम् । एकत्र तेलमपं यदान व म्यादाहुतपंणम् । 'पृथिित ममामधन मण्डलाकारनृत्यकरणम् इति केचित् ॥ मा मार्टि: पृथगभ्याडो मस्तकादो प्रको प्रन्यामामय नारीणांवोधमाः । सहपांशुकिन्नःपु' (मह पांगमा रजमा किसति सिंह: मदनपारिजातीय मामिला कोड़तौति । किन क्रीड़ने+कः1) वयम्यः । मृतिः । सत्यतत्वाण ये शहबारदीयम् । तित्रिकाण्डगेपः॥ 'एकाहारः सदा कार्यो न दितीयः कदावन। 'बालापत्याच गर्मियो तर सहपान, ली,(मह मिलिला पामम् । ) एकत्र | पर्यागायिनी नारी विधवा पातयेत् पतिम् । रजम्बना राजमने नारोहम: मधमक्षणम् । तत्पर्याय: । मपीति: २ । इहि | गन्धद्रश्यस्य सम्भोगो मेव कार्यस्तया पुनः । राजसुते इति सगरमातुः सम्बोधनम् । हेमचन्द्रः ॥ सुन्यपानम् ३ । इत्यमरा८1५५॥ तर्पणं प्रत्यहं कायं भर्तुम्तिलकुगोदकः। स्पतिः। महपौतिः । ति गम्दानावली। तपितस्तपितयापि नामगोरादिपूर्वकम् ' यासतम्बहन सहपूर्णा,को, (पूर्वाक्षम्य सहगम्। "पथ्ययो- एतत् तु तर्पणे पुत्रपौवादभावविषयमिति रजपला मूतिका चरमञ्च गर्मियों भाव चाकाले । दाश। त्यस प्रकाले पति मदनपारिजाप्तः ॥ एवमन्यतये कथमा न मादेगः।) पूतिमहशम् । इति | 'वैशाखे कार्तिक माघे विशेषनियमवरम्। प्रयधिकारस। व्यासः। मुग्धबोधयाकरणे पव्ययीभावसमास: । सांनं दान तीर्थयात्रा विणो मप्र मुहः। 'दिनकगम्यदेशस्या साधों महभागे, [न] वि, (सह भवतीति । भू+ पत्र साध्वीत्वमाह। न दहस् स्वागिन गिमिः1) सहायः। ति विकाशेषः ॥ 'पारीत मुदिता हट मोपित मलिना आगा। भविथपुराणे । सहभोजन, को, (सह मिलित्वा भोजनम् ।) मृते मियेत या पत्यौ माध्वी या पतिग्रता एका भक्षणम् । तत्पर्याय: । सन्धिः २॥ इत्य- | छन्दोगपरिशिष्टीयमिति कल्पतरुः । मावी- | तस्यानमरणार्याय सापर्यदेवराज मरः । २१४५५॥ (सहमोगकरणम्। यथा, | प्रसादेन लोकधारणमप्यार ॥ ममापुराणम् । तस्य भर्तुः। तथा- महाभारते।१।१८८ । २४ । 'तस्मात् साध्वाः स्त्रियः पूज्याः सततं देव. एप न: ममयो राजन् रतस्य सहभोजनम् ।- वजनः। | तायः क्रियाकर्ता से नघत हातमिच्छामः समयं राजसत्तम)) तामा राजा प्रसादेन धार्यते घ जगन्नयम् ।' एतच पिण्डदानपर्यन्तम्। सहमरणं, की, (सापत्या मरणम्।) मृत-महाभारते। यचाग्निदाता मतम्य खामिममियलचितारोहण-पूर्धकमरणम्। 'भवमत्य घ याः पूर्व पति दुष्टे न घेतमा ! यया। "पथ सहानुगमनम्। परिः। पर्तन्ते याय सततं भर्नु पो प्रतिकूलतः । ब्रह्मपुराणे। 'मृते भर्तरि या नारी समारोहहुताशनम् । मनमरणं काले याः कुर्वन्ति तयाविधाःयावयेत जायान्तु मारुन्धतीसमाधारा स्वर्गलोके महीयते । कामात् क्रोधात् भयाम्मोहात सर्वाः पूता चितामारोपयन् प्रानः प्रमते तिसः कोयोकोटीच यानि सीमानि भवन्ति ताः पत्र ऐहिकमानपतहनिषेधात् जन्मास- तावत्यष्टानि मा स्वर्ग भर्तारं यानुगच्छति ॥ रोयतत्पापवत एव सहमरणेनोवाः । मध्य- सह भत्त गरीरेण भविग्रसु विभाग ध्यालयाको यथा स्याल बतादुारते विशात् । पुराणे । तरमादाय तेनैव मह मोदते। मावसकवयर कन्या प्रदीयते। निधायोरसि संशवा प्रविशेजातर्षदसम् ॥ पुनाति विकुलं नारी भतारं यानुगच्छति । मग्वेदवादात् साध्वी स्त्री न भवेदात्मघातिनी चितारोणरूपेण। सवमा भत्तं परमापरा परमसातसा। वाहामोधे निहन्त तथा मानोति मानमरणेऽपि सह भक्तुं शरोरेप कोड़ते पतिमा साहयापदिन्द्रायसुदंग भपरमा भा परमो यस्यामा तया। मासेन पठितम्। लोचनया प्राण्यादिसकलभार्याणां स्वगत- विनतिपत्तिः मानो पासतम्रो या मित्रो वापि यो नरः। भत्तुंगतफलविशेषार्थिनीनां गर्भवतीबालापल्या- न अग्निजनप्रविष्टाना भाभीमाश नारीणामग्निप्रपतनाते। या मारोत्युपादानात मामरणाभावपक्षीपि तथा च मिताक्षरायां देशोधतयांजवरका पिण्डदानमिति वाच्यम् । भूषितः । मान्यो धर्मति तमामरणम्नुल्य- टोचायाध गोतमः। तापूमासिनन । या प्रताः। 'नाम साम्यश्रन प्यपाले भोजनम् । उभयमिति । नामितपय पयास उदारतः। पृषधित्यारोहपमानोडीययोगमाः । इमाः पतिव्रताः पुल्या स्त्रिीया या मानवे। एवं मृत्वा ततो नारीवासिया । ममृते भतरोति शेषः। पिव वत् ।' प्रयोज्यः । देगामारमृत पत्यानित्यादि पृयवितिसमारोहमाd and ।

·- . सहस्यः तधाशीचकालडायपि यावदगीचं यथा- ममारोति गोघाग्नी तप्या: मिहि निबोधत ॥ तिष्यन्तरमतायान्तु पृथक् बाई न विद्यते । दश पिडा देया ति। प्रतएव जिक- इति व्यामवचनादिना महमरणानुमरणयो- इति चतुर्भुजभष्टाचार्यत्तयमवचनानितिथि- पान्त्येष्टिविध्य नुमरणविवेकयोामः । निरखकागनैमित्तिककाम्यत्वेन मलमासादा- मृताया अपि पत्युम्मृततिथौ यादमिति हरि- स्थतं पतिमानिय प्रविणेदया हुताशनम्। वपि कर्त्तव्यता। दासतर्काचार्यः । तत्र अस्य वचनस्यामूलत्वात् याः पिण्डादिकं देयं क्रमशः पतिपिण्डवत् ।' 'नैमित्तिकानि काम्यानि निपतन्ति यथा यथा। समूलत्वेऽपि पाइपदं पिण्डपरम् । एकोद्दिष्टं तथा तथ्य कार्याणि न कामस्तु विधीयते ।' मृताहनीति यमवचनविरोधात् । इति शुद्धि- न्वता पिण्डदानन्तु यथा भदिने दिने । इति दक्षवचनात् ॥2॥ तत्त्वम् ॥ * ॥ अन्यत् ब्रह्मवैवर्ते गणपतिखण्डे चारोहिणी यमाप्तम्मात सा नामघातिनी सदयं प्रयोगः। पुचादिना स्वग्रयोगविधिना २८ अध्याये। मार्कण्डेयपुराण दमचरिताध्याय मानुः सहार्यः। पतिमालिय त्यनेनैकवाक्य- भग्नी दत्ते ज्वलितायां भत्तृचितायां महगन्ती विष्णुपुराणे ५ अंश ३८ अध्याये । कल्फिपुराण त्। स्वाम्यशौचाभ्यन्तरे पृथचितामृताया- माध्वी साता परिहितधीतवामीयुगा कुश-१ ३३ अध्याये च द्रष्टव्यम् ॥ हे पिण्डदान साम्यगोचापगमे तु याहम् इस्ता प्रामुखी वा देवतीर्थनाचान्ता तिल- सहायायी, [२] त्रि, (सइ यातीति। या+' न्वितायाः प्रदातध्या दर्यापण्डास्ताहेण तु जलकुगवयमादाय ॐतत् मटिति ब्रामणे-णिनिः।) मिलितगामी। यथा- म्यगौचश्यतीत तु तस्याः या विधीयते ।' रुचारिते नारायण संम्मृत्य नमोऽद्यामुळे मासि | "न नदोषु नदी ब्रूयात् पर्वतेषु च पर्वतान् । प्रति जिकमतपेठीनमिवचनात् ॥ अमुके पक्षे पमुकतियों पमुकगोवा योमतो पावासे भोजने वापि न त्यजेत् सहयायिनम्॥” ग्नपुराणम्य दमिति शूलपाणिः । पत्रानुः पसुकीदेवी परुन्धतीसमाचारत्वपूर्वकवर्गः पति कूर्मापुराणे उपविभाग। १५॥ ५८॥ आदर्थः । पतोते तु भर्वशीचे पाटुकाध्यम- लोकमहीयमानत्वमानवाधिकरणकलोमसम- सहरसा. स्त्री. (सह रसो यस्याः।) मुहपों। दाय बलदग्निवेश वाहाशीचव्यवस्थया संख्याप्दावष्ट्रियस्वर्गवासभत्तम हितमोदमान- इति गप्दरनावली॥ एडदानं चतुर्थदिने या पृथ्वोत्तम पुराण- त्वमाट-पिट बारकुन्तव्यपुतत्व चतुर्दशेन्द्रा- सहरि, व्य, हरः सदृशम् । इति मुग्धवीधव्याक- बनात् । तत्र तु भर्तुः संपामहतत्वादिना वछिन्नकालाधिकरणकाप्सरोगणस्तूयमानत्व रणम् ॥ सूर्य ह च, । इति केचित, ॥ यशोचं तव ध्यचितामृताशीवस्य पूर्वोत- पतिसहितकोड़मानत्वबधनपतिपूतत्वकामा सहपः, पु, (सह हो यत्र ।) स्पई नम्। हपः । हापुराणवचनात् विरावत्वेन बहुकालव्यापि: भर्तृ चलचितारोहणमई करिष्ये इति । अनुः । इति धिकाण्डशेषः ॥ (हगण सह वर्तमानः।) नापतिमत्त्वात् तनय पूर्वाशांचस्य व्यपग- मरणे सु भत्तु जनञ्चितारोहणमित्यत्र ज्वल-हर्पयुक्त, वि ॥ (यथा, कथासरित्सागरे। त् तत्र भर्तुरपि वाहेण पिण्डदानम् । तना- पिताप्रवेशेन भनुमरणमिति सझल्पा पष्टौ । २ । २३ । कचितारोहणे भर्चीचय्यपगमात् यदिः। लोकपाला प्रादित्यचन्द्रानिन्ताग्न्याकामभूमि- "एतच्छुत्वा वचः शम्भी: सहर्पोऽहमिहा- स्थितं पतिमालिङ्ग इति पन्वितापिण्डदान जल हदयावस्थितान्तर्यामिपुरुपयमदिनरात्रि- गतः।") रति भिवचनाभ्यां पग्निप्रवेशे सुमन्तुना सम्याधा यूयं साक्षिणो भवत चलचितारोड-सहसा, व्य,हठात् । तत्पयायः । प्रतकिता। घाशीविधानाच। यथा भग्वग्निजलसंग्राम पेम भत्तृ गरीरानुगमनमहं करोमि इति ।अनुः इत्यमरः । ३ । ४ । ७ ॥ प्रकमात् ३ । इति । शान्तरस्थसन्यास्यनयनानिमहाध्वनिकामां मरणे त भक्त शरोरानुगमनमित्यत्र भनुमरण- शब्दरनावली ॥ सहसा कर्मकरणनिधी दकक्रिया कार्या सद्याशीचं भवति इति । मित्युच्चार्य चलचिताग्निविः प्रदक्षिणीकृत्य यया, किरातार्जुनीये।२।३०॥ गुरुचदेश: । महावनिकः पुण्यार्थं हिमा. मानारीरविधवाः सपनी. "सहसा विदधीत न क्रिया- यावधिकमहापथगमनेन सम्पादितमरणः । राञ्जनेन सर्विषां संविशन्त । मविवेकः परमापदां पदम् । चैतत् सद्यःगौचं नित्यवेदाध्यापकरग्निहोट- पनयवो अनमोवाः सरना हणते हि विमृष्यकारिणं भय एकाक्षागौधिभिय कर्तव्यमिति हार पारोहन्तु जनयोयोनिमग्रे॥' गुणतुब्धाः खयमेव सम्पदः ।" इतादत्तविषयत्वेन नदिपयकमिति वायम् इति ऋग्वेदोशमन्त्र ११८१७ हास्ययुको, वि। यथा, -- पनमात्रविषयक प्रमाणाभावात् । सामान्य- 'ॐ इमाः पतिव्रताः पुण्याः स्त्रियो या याः "प्रियतमेन यथा सस्था स्थित मुखप्रहत्ततया वचनान्तरसंवादितया चैत- सुगीभनाः। म सहसा सहसा परिरभ्य तम् । हपयामिति । अन्यथा कश्यपोखविरात्रा- सहमत गरोरेगा संविशन्तु विभावसम् ।। लयितुं क्षमतमतां गता गाँधमपि पग्निजलसंग्रामप्रविष्टानां प्रमादा- इति पौराणौके मन्ने च बामणेन पठिते नमी न सहसा महमा सतपयुः॥" देव मरण इति हारलतादर्शनात् पनुमरण- नम इत्युच्चार्य व्वलचितां समारोह इति माघे । ३ । ५७ विषयकं न स्यात् तस्मात काश्यपवचनं प्रध-पापस्तम्यः । सहसाहरः, वि, हठात दृष्टः । दत्तकपुत्रे, पु। पुराणममानविय इति । समन्तुवचनं संग्राम- 'चितिभ्रष्टा तु या नारी मोहादिलिता इति केचित् ॥ इसमत्तुंसधगमनविषयकमपोति ॥ एपश्च भयेत्। सहमानः पुं, (सहते इति । मह+ "ऋशिष्धि- समाधिना बतादेहस्य मुक्तस्य धृतराष्ट्रस्य । प्राजापत्येन राध्ये तु नम्माहि पापकम्मेण: मन्दिसहिभ्यः कित।" उगा० २।८३ । ति पर्णोटजाग्निना देख्दाहकाले तत्पना पायात्यनिर्णयामृत म्मतिः । पमानन्।) मयूरः । यतः । धमायुक्त, वि। गान्याया अग्नि प्रयेगदर्शनादिदानों काश्यादि- 'एकचित्यां समादी दम्पती निधनं गती इत्युणादिकोपः ॥ (गणाममिभवितरि, पि । मृतस्य मुनस्यापि पत्युम्तत्पनराः सहमरणं पृथक् याई तयोः कुर्य्यादोदनन्तु पृथक् पृथका इति मायणः ॥ यया, प्राग्वेदे। १.१८८८ सद्भपाते। योभागवत सदुल्लम् । विद्याकरता मतिः। "मानस्य सूनुः सहमान अग्नी।") 'दद्यमानेऽग्निभिदै पत्त्यः पनी सहोटगे। 'एकाईन मृतानान्तु वहनामघश हयोः । सहाय, पं.(महमि बले माधः । तब माधुरिति बहिस्थिता पति माध्वी तमग्निमनुमति । तन्त्रेण यपर्ण कला पृथक याई प्रवर्तयेत् । यत ।) पोपमासः ॥ इत्यमरः।१।४।१५.॥ पनुवेष्यति अग्निप्रवेमनं करियति इति यत्तु । (यथा, कुमार। ५।२६। युधिष्ठिराय मारदस्य भविथत कपनम् । 'यदा नारो विगेदग्निं या पतिना मध "निनाय सात्यन्तहिमोफिरानिला: दयित यान्यदेशसं मत गुला पतिग्रता। पोषमुदक तस्याः सहमति निषितम् । सहयरात्रौरदयामतत परा: ") - ·- ६ . मा " । "विणुन शेषगयन खपितीति कारे भाधारतां किल गतो मामी रति यीभागवते ।१०।१२।२. सहसोया, स्त्री, (सहम बीमा सहसवैधि, [न्] को, (सइसरिती । विद्रिकरणे + णिमि: लिकित इति योभागवते ।।३१४॥ सहस्रवेधीन पु(सास वैषिता विध छिद्रकरणे+पिनि समभुजा, खो, (मदन भुजा यस्याः ॥महा-ति मेदिनी कस्तुरी। निराकर सहसशिखरः, पु, (सह शिवरातिर | पिन्ध्यपवतः। इति केचित (या " सशिखरयादिः पारियामा सहसयवणः, (सहसंयमानित चन्द्रमाला घमुपत वाणामिकुलिशंगदाम् विष्णः। अस्य ममा सामायार ३१६ सहसू सहमती,(मही बलमस्त्यस्मिविति। महम् + वायलिपि दृश्यते । यथा, महाभारते विगने पर मार्ट .. -र: । "सहो बसनामसु व्याख्यातम् । रो मत्व. ११२१२॥२०॥ गति दगई चम्चा पाना थीयः । प्रत्यापि भाषिनी शक्तिमिवस्ति।" "एवं चतुर्मामा म्यागुमहादेशभिवापरा। पक्षमतभुशामिरायुधे परमेवगः इति निघण्टुटोकायां देवराजयज्वा । श) तथा सहसनेद्रय वभूय वनगूदनः।) मध्यान दशशतसंस्था। इति हेमचन्द्रः । हामार इति | विण:। रति यौभागवतम् ॥ इत्येपा राजभी मूर्ति : मचंदवी पारस्यभापा(यथा, मनुः ।। १००१ महसपन', सी, (महस्राणि पवाणि यय।) यो ध्यात्वा मागणे नित्यं .. "पापरोगी महसस्य दातुनर्नामयते फलम् ॥") पनम् । इत्यमरः ।।१।४३॥ (यथा, सदाच कानि यथा। लाहवोवतम् शेप- महसमूहो, [1] 3', (महमें मानक शौर्यम् २ पमध्यदः ३ रविकरः ४ पर्जुन *तासां मुखरामवगन्धगर्भ विष्णुः। पम्य बाणः ५ वेदथाषा इन्द्रदृष्टिः । इति Oप्तान्तरा: मान्द्रकुतूहलानाम् । (नयाच महामारने १९५५११५.1111 कविकल्पलता । (बहु । इति मिघण्टः ॥३१॥ विलोलनेसनमरगवाषा: "महसमूह विमामा : यथा,- सहसपवाभरणा वासन् ।” गिरायया, महाभारते । "महसंगी पुरुषः सहस्राक्षः सदस्रपात् । सहसपास, [६] पं.(सह पादा यस्य । सस्या- "मइसमूओ देवेन्द्रः मीदेवमणे गुर इति पुरुषसूक्तम् ॥) | सुपूर्व प्येति पादस्यान्तलोपः।) विपुः। यया, महसमूली, स्त्री, सहसकाण्डा, स्त्री, (सहनं काहानि यस्याः ।) | “सहस्रगोर्या पुरुषः समासः सहमपात द्रवतो । इति राजनिष्ठः । बतो। इति राजनिघण्टः॥ इति पुरुषभूत्वम् । महममोमिः, (मान मौतयो दम, सहसकिरणः, पुं, (सहस्र किरणानि यस्य ।) (तथा च महामारते । १३ । १४८।३७ अन्य प्रमाणं महसमुजमददया। सूर्यः । इति हलायुधः ॥ (यथा, पृष्ठोहि । “सहस्रमूर्वा विषामा सहसाचः महषपात देवः । यथा, देवीमाग! ॥२७ तायाम्। ४२ ॥१३॥ महादेवः । यथा, नवेय । १३।१०।१३॥ "गशौ राशौ यस्मिन् "हर्यवः ककुभो वयो गजितः सहसपात्। तवाभिपप्रमुकुते खलु तम्य . शिशिरमयूखः सहसकिरणो वा॥") पिविशेषः। यथा, तटीय।१।१०।। सहदष्टः, पु. ( सहस' दंष्ट्रा यस्य । पाठौन- अहं पुरा करोनाधा पिरास सहमपाता) सायता स भगान् हि मस्यः । इत्यमरः । १ । १० । १८॥ (यया, | सोऽहं शापेन विनस्य भुवमुपागतमामि (सहन रमयी ६८. सुश्रुते । ।। ४६ "तिपाठीनपाटला- सहसपादा, पं. (सहवं पादा यस्य कारएड.ति साकिरपमन्ददर्शनात् (पा. राजीवम्मिंगोमस्य क्षणमत्सा-दागुजारमुरल पक्षी। सूर्यः । विषाः।इति मेदिनी। महसदष्ट्रप्रभृतयो नादेयाः") सहस्रबाहु, पं. (सहसं वाहवी यस्य ।) पाण- सध्दष्ट्री, [न] पुं. (सहस्रदंष्ट्राः सन्त्यस्येति । इनिः।) योदालमत्स्यः। रति शदरनावली. बाणः पुत्रगतज्येष्ठो धलेरामीमहात्मनः । सासदो: म] पुं.(सहस्र दोषो पाइयो यस्य) सहसबाहुर्याोन ताण्डये तोपयाडम् ।' इति गदावावलो। कार्तवीर्यार्जुनः । इति जटाधरः । सहस्रधारः, पु. (सहन्न धारा यस्य ।) विष्णु- (कार्तवीर्यार्जुनः । गिवः। यथा, महा- दूा। इत्यमरः । ३. ४.११. चक्रम् । इति केचित् ॥ भारते । १।१७।११। दरी।इति राजनिघण्टः।( सहयधारा, स्त्री, (महस्र बहवो धारा अल-सहस्रबाहुः सर्वाः परयःसर्वलोकसत् ॥ १।१८। प्रपाता यथ ।) देवताधानार्थसहसच्छिद्रयुत बधाइपिष्टिवियथाभागवत वार्या महमूवी मिर पाचगलितजलधारा।यथा,- "सतोऽतिकायस्तनुवा स्मन् दिवं "सहमधारया देवी वापयामि सुरखरीम् । सहस्रबाहुर्घमरुका, विय॑हक ") रति दुर्गासवपइतिः । सहसभुजः, पं. (सहन भुजा यस्य ) विष्णः । सहरानयनः ,(सइस नयनानि यस्य इन्द्रः। यथा- पति हलायुधः । (यथा, कथासरित्सागरे। "पश्यस्वदोरुपमदधचाया १.११२२७॥ सहसपादोषभजाननाद्भुतम्। "केयं सहस्रनयनक्षषीया किमधराः। सहसमूथवणाधिनासिक पनीरयवा पुष्पलग्नापकरपलवा।" सासमोस्यम्बरकुण्डलीमसत् ।' राजनिघण्टी वायलिपि इस्यते। यथा, महाभारते। कालवीयाजनः। (वाणराजय ।) “किचाप बहुभिः सोईसुबादः पुरन्दर । महसनयमं दृदा स्वामय मुरमत्तम) लामीः। सा च महिषासुरमहिनी । यथा,- सासवेधकत्तरि, नि! माइसनेव, . (मास नवाणि यस्य।) इन्द्रः। “मैतानना नीलभुजा सुखेतस्तनमण्डला। रति ईमचन्द्रः। (यया, रघुः।।२३। रक्षमध्या रत्तदेहा नीलजहोकतालुका :- कियामनयादयमधराणा- पिवानुलेपना कान्ता मब्बमौभाग्यदायिनी। ५५।१०। मनसमाहतमहसनमः। पटादशभुजा पुच्या मा सहस्रभुजा रणे । मथापिर पाणुचपोमसम्मान पायुधान्यन रघन्ति दक्षिणाध:करकमात् । मनारम्याननकायकार: राजः। यथा- “पया पन् मोटुमधीरलोचन सहसम्म वि यस्य दयनम्). सहसवदनः, (महम पदनानिसमा धारयेत् ॥ प्रभूतवीर्वशासिनि, कि। वाजसनेयमंहितायाम् । १३११ "सहसोयामि मामा जिन्न। सहस्रवेध, को. (सरसधा यसti. काधिकविशेषः। इति पनि।

·- मासी मायः महरिः Hom..mriमिल पयांग । मास: सत्यमरः ।।८। महायता, ती, (महाय + "ग्रामजनधन्यमा- Sinीयानि मामालियान। 2 महमेग येभ्यम्नन् । ४।२।४।। रति सन् ।) 1) पनि भागममन्यन गहादिमा पनि मन्यमान महायानां ममूः । इत्यमरः।।३।४१ ॥ in. . ( मजोराण): माम् धनानि गम्पामिनि मल विकार- (महायन भायः कम्य वातन् ।) मावा. मर; HIT (समा मयः।१८। मंघयादिना मेकालादिति रनि नप याव (यया. रघुः ।८।१८। :पमं मामांगमयामम् । ज्यम्। इति भरत: : (मदमयिगिट, वि। *म किन मंयुगमृद्धि महायता अन्य सामगोपपिनाम) यया, मगः । १२ । मघवत: प्रतिपय महारयः । ... (मसाधोपनि । "मोमो "मामलों यद्यगुमान गोगा ये गायी। पभुजवीर्यमगापयमित पपी: पाहार पर।" ४४ाति वेश्यं पचमनं कुर्यात् पत्रिय महमिगम् ।" सरवरवधूतभयाः गरः।) यमरः ४३ । (यथा, सपाच भाग 1१1८1.। महायत्वं, की, महायता। महायग्य भावः। मारनं।१।२५।। "सदीपमन्य गिरः मानिनी. महायगदाहावे वप्रत्ययेन निप्पयम्॥ (यथा, मुचित गमगा महसाच गपोपी !!") पिंगमरमन पादिपुर।" कथामरिमामर।३०।८०। पः । यदा.-- "मामिगी: महमायतीति कीका) "पाीचक महायत्व राजा तयारिमाने) सौर्षा पुरपः असाय: मासपात्।" महा मी. (म रति । मा+पध् । टाए ।) 'महारः, पुं,(मइते इति । मह + “तुपागादयय ।" रति पुरपाम् याकुमारी । माप”। यमरः । २।४।७५ : उपा. १३८॥ इत्यारन् ।) पाम्रक्षः । इत्यु- ठम्यानविशेषः। यथा, देवीभागवते ।। २।४।११ ॥ ननभेपनम् । दधोपना। पाटिकोपः । महामनयः । इति इनायुधः । पृथियो। रति मेदिनी । पकमिली। मपं- महारोग्यः, पि, (पारोग्ये गा मह वर्तमानः।) त्पनापी शासिघ्राचे मो. कहानी । रति गन्द्रिका राम्रा वर्ष. नोगा । इति हेमचन्द्रः । रपमा ") चोरो । पोसदमहोत्पला। रति रखमाता महा:, कि हाईन मह वर्तमानः । सप्रेमः । सननः पुं, (मदन पामनामि यप्य।) तरणोपुष्पम् । रति राजनिघं पर: । युतः। राः। पय प्रमाण महाभुजगन्दे दृष्टयम् । महाः [म्] पं. (मते रति। मा+पमुन् ।) महितः, वि, (मं+ धा+: । "ममो वा बित. वानीकः, पं. गतामाकराजपुचः। यथा,-पग्रहायणमामः । त्यमरः (यथा, भागवत। सतयोः।" ६।१४४ । इत्यस्य यातिकोया (तामोकोऽभवत् पृथ्वं पुराकम्प महीपतिः। १२ । ११॥४१॥ मलोपः।)महगदात्तप्रत्ययेन च निष्पन्नः। प्राय सुधष्ठन् यमान् यहागेन पेतमा । “पयांग: कानपम्ता मतमनमायोवंगी। इति सिहाग्तकीमुदी। ममभिष्यातः । या मधमाणि गजानग्यदम्तिनाम् । विद्युघायुमहागा महोमाम नयन्त्यमी) संयुः । (मिलितः । यथा, मनुः । ८ । २१२ । निभ्योऽदददाजन् ग्यामानाच मतं गतमा हेमन्तकाम्नः । इति मंदिनी। "मोदा विभनेरंस्तं समेत्य महिताः समम् । मम्तुष्टी ददी पुत्र कीपिको भुभते तथा महापरः, , (मर पाचरतीति । पा+पर+भातरो ये घ संसटा भगिन्यच सनाभयः ।") पास्तम्य म जातोऽपि कासात् कान व्यवहता पम् ।) पीतभिण्डी। इति गदरदावली। संहितः । सम्यगहितः। इति मुग्धवोधण्याक: वेदानसत्त्वजो धर्मांनो नियतवतः। (पम्य पायो यथा- रपम् । हितेन मह वर्तमानया रिया चन्द्रममन्तुम्यः प्रतापात् सूर्यवत् प्रभु: "मेरयकः देतपुप्पः मेरेयः कटमारिका। हिता. [+] वि, (सहते इति । सह+ च । मये धम्राजीव चमया प्रथिवीममः । सहाघर: माचरमच भिन्यपि कप्यते।" "तोपमइति।" २४८ । इति पद इट।) सदगुणवतो प्रात्वा सतं रानी दिनातयः । इति भावप्रकाग पुर्वखण्डे प्रथमे भागे। सधनगोलः । सोदा। इति सिद्दान्तकौमुदी। मानीकनामामं चक्रुम्तस्य सुर्पिता: ।' यथा, मुगुत चिकित्सितस्थाने। ३७॥ सधिव', की, (सयते पननैति । सह+ "अति- ति यत्रिपुराणि पापनाशनपदानाध्यायः॥ "महाचरवरीविनाकाकनागापिदारिभिः | सूधसूखनसहचर इतः।"३ । २ । १८४ । इति तथा च भागवत।८।२२।३८-३८॥ व:)) सहनकरणम् । इति व्याकरणम् ॥ रम्य पुचः शतानीको यात्रवस्कात् वयों "वामानिम्बपटोलकेतकीवलाकुमाएट केन्दीवरी सहिः, वि, (सहते इति । सह+अलंसञ्- पठन्। | वर्षाभृकुटजाणगन्धमाहित रे पूतिगन्धामृते निराममिति ।"३ । २ । १३६ । इति इणुचा) खजानं क्रियानानं गौनकात् परमेष्यति मांम नागवलामहाचरपुरहिनाके नित्यगो सहनशीलः । तत्पर्यायः। सहन: २ चन्ता ३ इमानीकस्तत् पुच्चस्ततयं वाग्ममधन: ") प्राधास्तत्वपमेव न दिगुणिता ये चेसुजाता तितिः ४ चमिता ५ नमोह। इत्यमरः । सारः, को,(मनपाराणि कोणा यस्या) घनाः ॥" ३।१।३१ ॥ (यथा, किरात । २।५. । गरोऽस्थिताधोमुखमहसदमकमलम् । यथा, रति वंद्यकपरिभाषायाम् ॥) "अपरागसमीरणेरितः महसार हिमनि मद्धवर्णविभूषिते । सहचरथम क्रमशीकुम्तमूलसन्ततिः। इक-यादिविरेखाम इ.स-च वयभूषिते । सहायः, पुं. ( सह प्रयते इति । प्रय+अच्।) सुकरस्तरवाहिणुना मध्ये परविन्दुच्च घरिस्थितिलयारमकम् । पनुकून्नः । तत्पर्यायः । अनुप्रयः २ अनुचरः३ रिपुरुन्मूलयितु महानपि ") [ ममाहितमना ध्यायेण्यासोऽयमान्तरः" अभिसरः ४ ! इत्युमरः । २।८ । ७१ (यथा, सहिष्णुता, स्त्री, (सहिष्णोर्भावः। सहिष्णु रति तम्बसारीकान्तम्मारकान्यासः ॥ मनुः । ६.४८॥ तल।) सहिष्णोर्भावः । सत्पर्य्यायः । तितिक्षा महम्र अराणि यम्येति । बहुचकाङ्गविशिष्टे, “अध्यात्मरतिराप्तीनो निरपेक्षो निरामिपः । २ क्षमा ३ शान्तिः ४। इति जटाधरः ॥ व । यथा, देवोभागवत । ६।५।१८। पालनेव सहायेन मुसार्थी विचारदिक") (यथा, सते। ४ १२४ । 'चा मुमोच वेगेन महसार मुदर्शनम् ॥") रानां सहाया यया, मात्स्ये । २१५ । ७४|| "थमलमपिपासोपणशीतादीनां सहिष्णुता") इसी, [न् ] पुं. ( सहन बलमम्त्यस्येति । | "महत्ताय तथा पुष्टाः मततं प्रतिमानिताः । महुरिः, पुं, (सहते इति। सह+"जसिसही- इस+"तपामइमाभ्यां विनीनो।" ५।२। रामा सहायाः कर्तव्याः पृथिवीं नेतु रुरिन् ।" तथा• २।०३। इति उरिन् ।) १०२ । इति इनिः ।) महमेण यो बस्ती। तत्- मिच्छता" | सूर्यः । इत्युपादिकोपः ॥ v. 80 यद्याचा ·। . यथा- । . पम्तमत्वमनयेति मष्या मम्यक मान तस्यांमध्यावधियो गयोडपति मख्या+पए) मम्यक् यायले प्रकाम्यसेच तदुखं पोडगम्त शिशरrh । पकाममानमात्मतत्वं मष्ट्रियम्।तियोभगवद प्रक्षतिरित्ययः । यद्यपि पक्षिय गंमगारविमेषः। तत्पर्यायः। कापितम्। तत्स्वान्तरमितिम प्रततिः। "परम: पितो भाम मिरगावासविधुतम्। स्यूसखेन्द्रियमाप्रलयोः समान सहीद सांख्य मांख्य सरिः, स्त्री, (मर महने+उरिन।) प्रथियो। या गर्भवती पन्नासगर्मा मातगमा वा परि-अपि च माये ! रति सिमान्तकीमुद्यामुणादिवत्तिः। णीयते स गर्ममतस्यां जात: परिणतः पुत्रो साप्यमग्यात्मकत्वाध सादया, वि, (उदयन पत:करणेन मा पत्त- भवति सहोद इति ध्यपदिश्यते । इति कुन कन भय मास्यराष्यायते परिणामका मानः।) प्रगतममात्यमाटीकायां भरतः भा(सोदेन ट्रष्येण महापर्तमाने, विजागरूक ककार वितंगद ३।१।३ (यथा, रामायणे ।। १९४२२॥ यथा, मनुः।८।२०। भवेदेष हिनेपामाघोषः। संघर "कुरु माधुपदास में बाल सादया सि)| "महोदेन विना चोर घातयेहासिको नृपः। गाने चतमो विधाममाथन। सहने, को, (इखेम सा वतमानम् महोद पोपकर घातयेदविचारयन् ।) रव कपिक्तितिः प्रतिक विचिकित्सिताबम् । यथा,- सहोदर, . (उदरीण मावत ति। साइति । तब केवखा प्रचतिः। पार "विचिकित्सा तदये पवे यमिन् प्रजा समानं सदर यस्येति वा।) एकमावगर्भनीया भूमप्रततिः। नासायास यते । नातभाता। तत्पर्याय: । मानः २ मोदर तिः। प्रकरोनीति प्रतिरिति मतले पन्त विनयं पुरीपन्त स्वभावतः ।" भातासगमः ५ समानोदर्य: मोदय:। मवरजस्तमोगुणानां माम्यापन रति प्राययित्तविषेकः। रति जटाधरः। (यथा, मनुः।।१८। धनात् तदुसम्। होलि, लो. (सह अतिः।) पलहारविशेषः। "जनन्यां संस्थितायात समं सबै सहोदराः। मूसचासो प्रतिषेति मूनप्रति भनेरन् मावकं रिक्यं मगिन्यव सनामयः। कार्यकलापप्यासी मूर्स बम “महोति: सहभापत भासते नमरचनः । सहीवसं, की, (सहसा जसा सा बसमवेतिक मूलान्तरमम्ति पनवखापाता। दिगम्तमगमत्तस्य कौतिः प्रत्यर्थिमिः सह। दीरात्माम् । इति केचित् । दुरवदनवखादोषो न भवति पनि इति चन्द्रासोकः सहोर: वि, (सरते सम्बंमिति । सा+"किमी प्रमाणामावादिति मारः। (अप्य लक्षणोदाहरणानि यथा, साहित्य- रादयय । पा. १ रति पोरन्।) हारसम्मावापि। तदम्युम्। दर्पणे । १.१७.१। साधः । प्रत्युणादिकोषः। प्रकृतिविकृतयः साति।पचार्य। "महायस्य यतादेक या स्थानाचकं यो:। मध, को,(मद्यते इति। सा+यत्भारोग्यम् । ता विनतयथेति प्रतिक्वितयः । मासोतिर्ममभूतातिगोलियंदा भवेत्। साम्यम् । समधुरम् । इति मादरवावलौदीनि तत्वानि। वातावरणादि पतियोशिरप्यवाभिदाध्ययमायमूसा कार्य | (पियम् । यथा, महाभारते । ३१२००।१ मारप्रतिः मूलमनरंतु, कारपोर्वापयविपर्ययरूपा पा पभेदाध्यय- "ततस्तं प्रत्युवाचाथ मारीचो रायसेखरम्। एवमारतवं सायमूलापि अपमितिका अन्यथा च । क्रमे | किन्ते सच मया कार्य करिष्याम्यवशोऽपि विततिः । प्रतिय सदेवरा पोदारणम्। तत् ।) सत् पञ्चतभावाणां स्माभिधानम् "रदलगाया यौवने रागमा प्रियः । मद्य, पु, पर्षतविशेषः । इति मेदिनी (यथा, सालिकमा प्रतिवादीन्द्रित पत्र रामपदै नेपः। रघुः।४।१२ न्द्रियाणां पायोना " मुदकदम्यः काममुनासयन्तः "पसधविक्रमः सईदूरात् मुमुदन्वता। कमोन्द्रिया सतिमिरोघधर्यमुसारयन्तः । नितम्यमिव मेदिन्या: सस्तांगकमलायत मुभयात्मकस्य मनसंच रजसस मर परमिजपपान्तमामोसयन्तः म त पुनाख्यदेगस्य उत्तम्पथिमदिगि व पादनहारण कारपमस्तीति न प्रतिदिगमगतांगोरंगवः सवरन्ति । FEM मोडासादीनां सम्पन्धिमदादेव | महोयाति यत् । मोदया। पभिमानोऽारतमा दिदि मधः, वि, (सोढुं शक्यः। सर+"मकि- सदुःखमीवरक्षणेन । भेदीन पिष्टतया। सहमीयः इति मेदिनी। (यथा. मार्कऐथे। "सममेव नराधिपन सा राममोडविलुप्तचेतना। "सन्म भवतु ते भेजो भूतानां भूतभावन : मालिकमेकादमका प्रवक्ताले में पगममा सविन्दुमा मा, स्त्री, गोरी। समोः । रति गदरमा भूतादेस्तम्भाष: स ताम ततुदीपार्विरिष चितस्तसम् ।' (पक्ष मायापि भवति । तयोदाइले सह इति श्रीतिकाव्य प्रथमवधानिया वाक्पादपाणिपायपसाख्यामि। पक्षी । पूलिपरामविषयीभूता । पसिरा युद्धोन्द्रियाणि च:योजना हुमुददायरित्यादी रति व्याकरणम् । (यया, साहित्यदर्पये। "बचन समं रामः वाम गहमं ययो। "सतमविरविकर्ष परमिा पिरहो न सवादी पातिपयोखिमूलस्वाभावाचायमप्त- समस्तम्या मिन्द्रियति। मो मैव तयका विभुवनमपि तभय विराMARभि: किमा मा पर्तमानः ।) मुनीना माय , को, (मख्या मम्यग्जाम मा पस्यति वियदादीनि पधभूतानि नोटत्री। বন্ধময় মহামায়া বন্ধ उभयात्मकमत्रममः वित .. दामला प्रतित्वममिमा तिमचन्द्रः। यथा,- प्रोराचारय मार्य तत्तप्रामविमिर्गयम् प्रतियोमागवते । । । पूर्वपूर्वसूक्ष्मभूतसहितभ्य रखामायःतिव ·- . मांदृष्टि न पनि मानियो भगवदगीनामा ! काया मटिया कारयमिनि तम्प्राद- मग प्रांगयोमामलो पिन माघी गाभायो विद्या पर। पंतनमापि पंतनानधिष्ठितप्य प्रधानध्य मह. मr: RATEHद पीडशि। नगद कावानुमानानाप्रधानमिहिः। टादित परिणाम: पुरुपायंप्रयुतमधान- मादपिपीतामयसम्म परममा गहम् पमदकारणत्यादुपदानं पातार ' पुरुपयोगनिमित्तः । यथा। निवापारया- গালাগঞ্জ: 5:। | চাকা। যা কান্না কাপ দলিল পানি বা নয়। विशाल पुगपनि पुगपमा पटो भायाप मत्कार्यमिता नावि मतो मनसावण निवापारय पुरुषम्य मविधानेन प्रधानन्या- रिमामी न पापिय मामिपि दिवस: प्रपञ्चः याधानृपसम्भार । धिटाना. पारो युच्यते । प्रतिपुम्पसमन्वय पन्धयत् सम्पदियः। पगरपपिंगशिरोध्ययोः चिन्नड़यो: कनीमोम्याटियन परम्परापशानिइन्धनः । प्रतिहि भोग्यतया धवनेम प्रमादयमभिमतम् । दमाम्प्याभेदेगापि मंभवाच । सम्मान, मनदीप भोहार पुरुपमपेचते । पुरुषोऽपि मेदाग्रहा- । ममागमामगं गर्मप्रमाण मोहालक्रय तथाविधकारमयधारणीयम् । इहिप्राया पमा ललं दुःपवयं कारपमा: विविधं प्रमामा मेयमिति तथा ध प्रयोगः । यिमतं भावनातं समदान- केवनयमपेक्षते । तमष्यतिपुरुपयवेकनियन्वनः! डोनि कार्यकारणमा पतुरा मोहामक कारक सदबिशवाय यायेमानीयते न च तदनारंप युशमिति केयम्गय पुरुपः पति: अमरति । एमतः मनायस रति सरकार यया गपकादिकं सुवर्णान्वित : प्रधाममपंचते । यथा पतु कौचित् पत्री : रित। यायिकादयः मतो सुवर्षकार तथा घेदं तमातयेति । तर पयि मायेन गच्छन्ती देवसताटुपमवात परि- परे रमि। घेदान्तिनः मतो पियार: जगकारले येयं मुण्डात्मकता तत् मत्तम् । त्यसमा मन्दमन्दमितम्ततः परिभमन्ती हासंभवमा मदिना मांग्या: पुन: महः या दुःपात्मकता मदनः। या च मोहात्मकता । भयाकुनी देववगात्मयोगमुपगताम्। तक सिरसिवामत: मज्जायस रहिम नाम इति विगुणात्मककारपमितिः। ययापि पायेन पदः स्कन्धमारोमितः पद्दर्शितन पकः परः। अमतो निस्पायय प्रत्येक भावाचं गुपययनोऽभयमो यथा मैत- 'मागंगान्धः समीहितं स्थान प्राप्नोति पारपि शणवत् कारणत्वागुपपः तुधातु-दारपु मत्यवती मेषम्य अपमाविरमित ने प्रति स्कन्धाधिरुदः तया परम्परापिचप्रधानपुरुष सादामरागुपपरेप। माघि मतीम. माच गुणमादुर्भावात्तसपयोमा दुःपंता: प्रति- निबन्धन: मदःपुरुषस्य दर्गनार्य कंवम्यार्घतया আসে মানুষ বিঘা লীঘামায়া নামলামাসহ স্বল্প সব ঘষা মন্ত্রবি ভাষন ता सम्पन्धनपणोत्पतेः। महिमोसं मोदी भवति में प्रति तमोगुरमदापात् । मर्ग:इति । ननु पुरुपायनिवन्धना भवतु प्रतः समेनापि पोतं की पायत। मनु सावा- एवमन्यदपि घटादिक सभ्यमानं सुकं करोति , प्रत्तिः निहात्तिस्तु कयमुपपद्यते इति चेटुच्यते घटप्य धमादिति चेत्तदधार। प्रमति परैरपिजियमा दुःखाकरोति छदामीन यथा भाहरदीपारिणी पुनर्भतार नापति पान रति प्यपदेगानुपपत्ताधग्नियः म्योपेशाविषयत्वं नोपतिष्ठने उपेशाविषयत्वं यया पा सतप्रयोजना नत्तको नर्तने तथा पत्तेः । तस्मात् कारकव्यापारात् मागपि नामो:मुह चित्ता यमाहातोमोधगद- । प्रतिरपि यो रहस्य दयिला निवर्ती म्। मदेव मतयामिष्यनिरुपययते । निप्पानेः उपेक्षणोयेपु पित्तहत्यनुदयात्तग्मात् नर्तकी यया नृत्यात पुरुषस्य तथानन्दं प्रकाश्य पीड़नेन सितधु सभ्य दोनिन मोर- मर्प भावनातं सुखदुःखमोधात्मक विगुण- निवर्तते प्रकृतिरिति । तदर्थ निरोखरलाग्य पयमः। चमतः कारणे किमपि निदर्शनं प्रधानकारकमवगम्यते । तया घतात- गाजप्रयतककपिलानुसारिणां मतमुपन्चस्तम्। । कि कार्येण कारणं सम्बईतलनक रोपनिषदि यूयते । इति माधवाचार्यशतसर्चदर्शनसंग्रह सांग्य- पवा प्रथमे कार्यस्य सत्वमायात सतो. "प्रजामिका सोदितएकरुणां दर्शनम् ॥ प्रस्य चत्वारः अध्यायाः । म्बन्ध इति नियमात् । घरमे सर्व कार्य- पती प्रजा लमयन्ती मरूपाम् । प्रकृतिपुरुपयोरुभयोः सृष्टिकर्तृवं अन्धपडु- মঘমালার অনুভৱাৰিম। पशीचको सुषमाणोऽनुते न्यायेन स्थापितम्। तत्वानां संस्थानच रुतम्। यायि मांण्याचार्य। महात्वना भुतभोगाममोऽन्यः ॥” इति इति केचित् ॥ वानास्ति मम्बन्धः कारण: सत्त्वमङ्गिमिता प्रवलोहितगतहणशस्दा रनकत्वमकाशक- मांघातिकःनि,(संघाते साधुः। संघात + "गुड़ा वहस्य घोत्तिमियतो न व्यवस्थितिः त्वावरतत्वसाधात् रजःसत्वतमोगुणव- दिभ्यष्ठञ् । ४।४।१०३ । इति ठन।) मनुष्ठे यमबदमपि तदेव जनयति यत्र प्रतिपादनपरा:नवचेतनं प्रधान चेतनानधि- सम्यकम कारण हननकारकः । मारात्मकः ।। प्तिय कार्यदगंभोयेति तव संगठितं महदादिकायें न च्याप्रियते प्रतः केन- जन्मनचवावधिकपोड़गनचवम् । यथा,- । तिम्लेषु तेलजननतिरित्यन सेलप्या. चित् चेतनाधिष्ठावा भवितव्यम् । तथा च "जन्मायं कम्म ततोऽपि दशमं सांघातिक मुम्बहलासम्बहत्वविकल्पेन ताजिरिति माघद”। परमेश्वर खोकतव्यः स्यादिति पोशमम् ॥ पणायोगात् कार्यकारणयोरभेदाच । चेत् । तदमकती पचेतनस्य । यथा पत्मविष्ट-तत्फलम् । यस्य सत्व कारणात् पृथक् न भवति पट- हायमचेतनं क्षौर प्रवर्तते । यया च जलम- देविणबन्धूनां हानि: सांघातिक तथा।" तुभ्यो न भियते तहमवाद यदेवं न तदेवं चेतनं लोकोपकाराय प्रवर्तते । इति ज्योतिस्तत्त्वम्॥ गौरतः। तहर्मय पट: तमानार्यान्तरं प्रतिरचेतनापि पुरुपविमोक्षाय प्रवमा ति। माटक, लो, (संदृष्टी प्रत्यक्ष भवम् । संदृष्टि प्रत्येक त एव प्रावरणकायं कुप्युरिति तदुक्तम् । वन विहाय क्षीरस्य यथा मत्तिरे- +ठन् ।) सद्यःफन्तम् । इत्यमरः । दृष्टिपरिक- । संस्थाभेदेनाविभूतपटभावानां प्रावर- तम्याः पुरुपविमोक्षनिमित्तं तथा प्रत्तिः प्रधा- स्पनान्यायः । यथा। दौहिवान्तससन्ताना- प्रक्रियाकारित्वोपपत्तः । यथा हि । कूम-नस्येति । यस्तु परमेम्बर: करुण्या प्रवर्तक भावे पितुरधिकारपत् दौहिवान्तपिटसन्ताना. शानि कूमंगरीर निविशमानानि तिरो-इति परमेखरास्तित्ववादिना डिण्डिमः स भावे पितामहाधिकारस्य सांदृष्टिकन्यायसिह- न्ति निःसरन्ति चाविभवन्ति एवं कारण प्रायेण गतः विकल्पानुपपत्तेः। स किं सृष्टः त्वाच । यया पिवभावे माता तथा पितामहा- वादेः पटादयो विशेषा निःसरन्त पाविभ- प्राक् प्रवत्तते सृष्टुत्तरकालं वा । पाये शरीभाव पितामहौति मांदृष्टिकन्यायेन पितामञ्च- उत्पदन्त इत्य थम्त निविशमानास्तिरी- रायभावेन दुःखानुपपत्ती जीवानां दुःखप्रहाधिकारस्य सिहत्वाच । इति योशणतो- तो विनश्यन्तीत्युच्यन्ते न पुनरसतामुत्पनः पच्छानुपपत्तिः। द्वितीय परम्पराअयप्रसङ्ग सदारतकमसंग्रह तव तथा च ·मारपदस्य राजदन्तादित्वात् । सोपे भाराविणं स्व सम्यक् मम्दो व्याप्त सपिण्डीकरणादूतस्योग: पार्षणो विधिः पावणेन विधानेन देयमम्निमतामा 'रत्य: । इति तोकायां दुर्गादास. । (यथा, वयं सम्प्रदानामां वयं कुर्यात् विभ्यो दद्यात् इति मत्स्यपुराणवचनस्य वादका तकणपषमावाणपक्षसामान्यपरत्वे पमा पत्र प्रागुखयुक्त्या प्रेतवारस्य रावणः") वास्योपदवंय.पत्ते. पिटप विशेष-भिधानात् सावत्सरिको देश पापाव्यपेक्षया मतमपक्षस्य पिपरत्वात्। प्रपत्तः । एवं प्रतिसावामरिकार समानाकुसानि स्युन यात्मवत्मरोयदिपन मृतस्यैव प्रेतपक्षमतलंमत मसमास पदंभागो प्राधम भैयभोजन बनाए। "पुचातुयदा मार्या मारमा वर्ष वापियं भोगान् यय समभीमता। पार्थपम्। किवं कोविटमिति। पत्र पावणी राजखसा भवेत् मात कुर्यात जपा पानिमः मंवत्मरम्पदमिति। कम्य मृगाई पयुदस्तस्य पार्थपो विधिरिस्यएकोहिट वैरिकन सिहान बाबा पा) अमरमधिनि, वि। (यया. | मैन प्रतिप्रमात् । तस्मादन मदेवतेकीछिट"एकोहि कर्तव्य पार! नयुकिन पुरपिशम पाटपुरुषिकम्। अमावे पाकपाबायाँ तदा समरंगा पाकपाषाभाव: पाकमामय १९१०ठिन1) मरमर मर भरतियोगपरिमिध्वननेन प्रत्यादिकम्पति-1 मिल्लयःस्त्रियमिवभिशनाना स्थितिः सदापिनामयान्तिपोधी सोवत्स सांवत्स सांवत्स सायानिकः, , (मंयाना दीपान्तरगमनम्। मरं व्याप्य भृतः । प्रतिवर्षकर्तव्यथाहम् । यथा रकण पट्मंख्या नियमात् ।। सा प्रयोजनमस्येति । संयावा "तदस्य प्रयोः पथ सांवत्सरिकयाइम् । तत्र गोभिन्तः। प्रत वास्वास्मिरनिमित्तेन मनम्। ति ठम् ।) पीतवणिक् । इत्यमरः। | सहमवत्सरे संवत्सरं प्रेतायाव दद्यात् यम्भिव- पार्वगविधिनव । १२॥ हे वहितगामिनि बणिग्जने। इनि प्रेतः स्यात् इति। पल को सपिगड़ी-पुत्रा ये मता वेचित् : मंपूरों यातिौपान्तरगमनहत्तिस्ततस्वास करणान्तयानिमित्तादादमयमरादूर्व मंव- तपामपि च देयं प्यादेकोटिन पाया सितितस्त्रियामा संयाचाहीपान्तरगमनं सरे मवमरे प्रतिवर्ष यस्मिनहनि मृतस्तमिमग्न इत्यापस्तम्बवचने अपना इति । तदस्य प्रयोजनमिति विकारसंधेति णिकःनि मृताय दद्यात् । व्याघ्रः । प्रतिसंवत्सर चव पादानान् सपना सम्यक् यावा मंयात्रा तथा व्यवहरतीति दधे | मेकोहिट मृताहनि एतेन पिण्डीकरणाय एत मात्रादिवितय्दैवत कार्यम्। कादिति णिकी वा । इति भरतः। (यथा, | क पाचमवासरेऽपि मृताई थाहान्तरं | पितामय प्रपितामधेच हरिवंशे । ५८।१४। कथिमिति मयिनोळ हेयम् । बलमा भोजयित्वा त्यटकायां तदा दसैन "सिधिः सायाविकायान्तु वेला त्वं माग हेमाद्रिकृतं वचनम्। मानदिनानिमिसन रस्य घ) “पूर्व संवक्षरे बाई पोडगं परिकीर्तितम्। मावादिनिकाणां शारवयमा मायुगीनः, वि, (युगै साधुः । संयुग+ "प्रति- ( तेनैव च मपिएंख सेनेवादिकमियते । पृथम्दयादवमानादिनाहतो.त जनादिभ्यः खो' 18 1241 इति अन :पूर्ण संवत्सरक्रियमापयायियोभयनि- | मिष्टवचने विशेषतः प्रतिप्रसवात पत्र ) युकुमतः । रणे साधुः। इत्यमरः। हिस्तथापत्रष्ट-सपिण्डीकरणयाहादप्युभय- | करणेऽपि । एतच मृतापायी २।८।७। (यथा, रवः। ११।३। निर्वाहो न पूर्ण संवत्सरे पादिकान्तरम्। एवं रेव । तथा च माद्रित “त्यपास्तमपविघ्नयोस्तयोः पञ्चदशथाऽप्यनयम् । मत्स्यपुराणम्। "मपिण्डीकरणादूई पिना मायुगीनमभिनन्द्य विक्रमम् । "ततः प्रभृति मंक्रान्तावुपरागादिपर्षस। पिटबाटमातृणामेकोदिर मदेश ऋत्विजः कुलपतिययाक्रम विपिण्डमाचरेत् याइमेकोष्टिं भूतानि | मारपदं मपनीमारपरम् । वाग्यतस्य निरवर्तयन् क्रियाः।") ततः मैतत्वपरीहाराव त्रिपिगई पुरुषम् । साराविणे, को,(सं+कल धनी+"अभिविधी निरुपपदमृताहशदः मृतमम्बन्धिमासपक्ष- ततवाको माससनीति न : भावे नुए। ३।३। ४४ । इति इनुए। तिथिविशेपपरः । उपपदात्तु क्षचितिथिविशेष- मपनीमातरित्यादिकम् ।। एई बार "अमिनुपः।" ति सार्थ अण।) माप यया मता प्रतिमा कुदि-शेजाभ्यां मताई पापं वाचा काय सम्यक् सदः । इति मुग्धयोधव्याक- त्यादी। गाः । रणम् ॥ मंपूर्ण कल ध्वनी भावे णिनि णिला- "मपिण्डोकरणादूई यत्र यत्न प्रदीयते । हको संराविण पति स्थिते सप्तः स्वार्थ पणे सत्र तत्र वयं कुर्य्यात् वर्जयित्वा सताइनिरति जावामवचनस्य । गि विरायच इतिहहोययोलीपरत्यकार- प्रमावास्यां भयो यस्य प्रेतपयवा पुनः । पमघराघये। 101 इत्यर्थः। मृताहपर्युदरतविदेवतत्व स्य प्रति ) उशनाय । समुहः | पिटपक्षः प्रयुक्तष्णपक्ष इति यावत्। न एकोदिष्ट मंने दाभिनिरपि मुः साराविणं वातपात या संवरचा गणक पनि मानिमाधायचामेमांमागदाभयम् । वादकाध्यदिशाभः। या " इत्यमCRI।१४। (यया, बहसहिता- मप्तमः पिपचः स्यादन्यवेव तु पक्षमः।" याम्।।1.-११ पत्र यांवभाद्रयोरन्यसरम्य मलमासले या “म तिथिमचनमतचायने सया। सम्प्रादानाभिगमभ्यो रिहान् सवितमरी भाद्रगपक्षमतस्य । ततय त मृतस्य - जसा विषयति गोता। ऽपपीः। तर पपयुक्ताणपक्षेपि स्ट्राइकरणे, पप्प सपनादि नव २ पध्याये विपिनो विधिः पावपशिकतंच्यताके कोटिविधिरिति दरसम• : पले. पनि च की। इति नामानामतयः । तत्पूर्ववचनोसने पुरुपि- कुऱ्यांच्यामिति रोप ।। ।१४।। "म मायामादोरायो दोषित पटपुरावय। "कममन्वितं मुशा तयाई यायोऽयम्। पाला महार पुनशा मुनिष्टया प्रत्यादिक गैयु पिताः स्युः पहिति पिर. (मर+"वासात्रा' “पौरमतेवजी पुची विधिना पायर प्रत्यप्दमितरे कुर्युरेकोद्दिष्ट सुता । “यत्र यर प्रदातव्य मपिण्डीकर . .. पिगम्दस्याने प्रेतपदोहा 14. नि . जति माग ·- - मायुम मानी कालिम्मान मे लियत । - ॥ न ग पारमाहवंग रा: गुणाः। पायवम् । मनि. मायाधिगया Rधानतिधिकांशतानियम इति याणम् । यारियम् । दीपनलम् । मारकत्वम । मवान- RTE मा वादियानापिया मोषधामनियम परिवका यदा भवेत् । नामित्वम् । यतावनकत्तम् । लघुत्ववाति नामानि पिEmirariमा तिथि: मकना या पिचापाको गनिगर: । दायincाम पवार। प्रयागगनग मनमानामपि कर्म तोप- मातं, की, पयोधानगरम् । इति गठरवा. 'धिकारिकदापिसवाल। दंगानदानी पाक नदमभयात् । प्यमुदी. यनी ॥ ( यया, ग्यः । ५। ३१ । सानिमाटोयो प्रयासपोर। पापभोजनपिन नियमः । इति याह जनप्य माननियामिनम्ती पप्रयंका नवम् (गणक, यया, हामंडितायाम् । आययभृतामभिवन्धमत्वो") यमयीन पोहावामा प्रेमपणे २०१२ । मारक: पं. (मानुष माधुः । मह "गुड़ादिभ्य- ममा। तमादपयामी ग पाहा: "मामायणमरिद गम्तव्यं भनिमिपाता। ४ । ४ । १.३ । इति ठञ् ।) यवः । गुमलामीमामाहरप्रायविशार्थः । यथा घाम तो रियलंप पापं नप न विद्यते ") इति मिहास्तकीमुदी (महानां ममूहः । हामातम्या पायर्यापन कन्या कामा- मांपादिकः, पु. ( मम्यक् पादाय प्रभवतीति । मत "पचित्तास्तिधनोटक।" ४।२।। : मकर गयावापि सहिर्ग उपवाम मंबाद+ठ ।) नेयायिकः । यथा इति टक।) माममूहे,की। ममम्बन्विनि. एकादयां या काव्यमिति । एको िमयायिक मासपादःणामांवादिक पाहिलावि(मदवे प्रभवतीति। "तम् प्रभवति यहाग कार्यमित्यवापि गोवतरलेन पति जटाधरः। मंतापादिभ्यः ।" ५।१।१०१। पति ठञ् । अपनीयम्। मंवाददातरिवि मम ममयं च वि) दाचित मगोवाय या कार्य गोयने। मांगायिकः, वि, (मंगयमापनः। मंगय + माना, वि, पचरयुक्तम् । अनरेग मह वन- इति में नयाई यहा पुगणात्। "मंशयमापनः।" ५।१।०३।रति ।)। मानम् । इति बमोहिममामनियन्त्रम् ॥ हि नागोतक्षम्य मालाकार त्यनिपियरी मंगय युः । सरपर्यायः । मंगणापत्रमानमः २ माघार च, प्रत्यक्षम् । (यया.कुमारे । ६ ॥२२॥ वायचमभ्यभापत्तः । नमाग गोवार इत्यमरः । ३ ।।५॥ मनिशानः ३ । इति "माधाय दृष्टोऽमिन पुनर्विमम्वां षयमनमा मगोवाय पाईन फायमित्यर्थः । तथा जटाधरः। मंगचिपये म्याग्वादो।मंगय- प्रमोद कथयारमानं न धियां पथि वर्तमे ॥") पर्युदामपरी गोत्र.शारा कायितयामि मापनः मांगयिका पिक: मंगयमापन मानम तुभ्यम् । इत्यमरः । ३ । ३ १ २५ ॥ यमेव । प्रमज्यपी सुप्रगौचनविशेषणः । यस म्याग्यादी म तघा। मंगयमापनं मानमं माची, [न् ] वि, (प्रक्षेण दर्शनेन्द्रियेण मह मार गोयजन्तामः । प्रेतयावधप्राधिरवान यग्य म तति पटान्त पदार्यत्वे मंगयितरि वर्तमानं तत् यत् मा प्रत्यनजानम् । तद- यत्मरिकमवितति यायियेकः । कम्पा । पुरुपादावयताप्दयत्तिः मादिति | म्याम्तीति। मान+निः।) हत्तजः । इति खाकरयोस्तु खगोपायति पठितं घमा. भरतः ॥ (मंगयविषयकः । यथा, मार्कण ये। हेमचन्द्रः । तत्पर्यायः । प्रत्यक्षदर्शन:२ । इति ।यं गोत्र ययम गोत्र: विद्यामानगोष१०1४५ । गदमाता ॥ तम्य मिथ्याकथने प्रायने च धर्थः । यम्ने थाई कनय तम्य म्वगोत्री "तट्यूहि त्वं महाभाग यत् ते सांगायिक दोपो यथा, महाभारते पादिपर्वणि । यमान न्यगोषजेन मंघातान्तर्गन राजा इदि") | “टो दिसाक्षी यः सायं जानवप्यन्यथा हिंम कारयितव्यमिति व्याख्यात । एतन्मते मांस्यानिक,वि, (मंस्खाने व्यवहरतीति। संस्थान वदेत् । पृ.दहिवादीनाममगोवत्वेऽपि न निषेधः। + "कठिनान्तमम्तारमस्थानेषु प्ययहरति।। स पूर्वानात्मनः सप्त कुले इन्यात्तथापरान् ॥ नुतस्तु तत्पाठेपि कमांधारयापिक्षया बहु. ४ । ७२ ॥ इति ठक् ।) समानदेशीयः । इति यस कार्यार्यतत्वनी नानबपि न भापते । हिनंघन्यत्वात् स्वमात्मीयच तत् गोवञ्चति मिहान्तकौमुदी। संस्थानयुक्तरा । मोऽपि तेनैव पापेन लिप्यते नात्र संशयः ।" मपन्यगोवजदारा याईन कार्यमित्यर्थः। मांसायि, क्लो, वृतस्य दृशं व्याप्य सम्यक् सावा अपि च । तो लघुहारीतवचने स्वयं पदं स्वगोवपरम् । इति मंषिप्तमारोणादित्तिः ॥ "वझवस्थाप्यहारीच मिप्यामाध्यप्रदापकः । यथा वनपुराणोतागोभमपदवयापनः माकं, प्य, महार्यम् । इत्यमरः । ३।४ । ४ ॥ मिवद्रोही सतनञ्च पवा कसूपतत् ॥ पच भविष्यपुराणप्रभामखगडयोः । (यथा, कथामरित्सागर। ४ । १३६ । एते महापाकिनम्तिषु लोकेषु निन्दिताः । तानि पितुर्य्यन्तु न कुर्यात् यादमादरात् “पहं जनन्या गुरुभिर माक. कालसवे च नरके पतन्ति ब्रह्मणः शतम् ॥" तुयेव घरारोह वत्सरान्ते मताइनि। मासाद्य लक्ष्मीमयमं चिराय ") इति ब्रह्मवैवत्तं गणपतिखण्डे।४४।५०; ५४॥ इन्सप्य महादेवि! पूजां ग्टहामि नो हरि|माकस्य, को, (सकनभावे प्यञ्। समुदायः। अपरञ्च । सकलस्य भावः । ( यथा, मनुः । १२ । २५ | "मिष्यासाक्ष्य यो ददाति कामात् क्रोधात्तथा पपिता मानिनो मूर्याः स्तियोऽय ब्रह्म । “यो यदेषां गुणो देह माकस्येनातिरिथते । भयात् । चारिणः । म तदा तद्गुणमायं तं करोति शरीरिणम् ॥") मभायां पाक्षिकं वलि स कृतघ्न इति स्मृतः ताई समतिमम्य चाण्डालेष्वभिजायते ॥" साकारः, वि, (पाकारण सह वर्तमानः । ) मिष्यामाक्ष्य पाक्षिक या भारते वनि यो नृप त्याभ्यां काम्नमाधवीयकृताभ्यां वचनाभ्यां | श्राकारविशिष्टः यथा,- यावदिन्ट्रमहसूञ्च मकुण्डे वसेध्रुवम् ॥ विमरिकथाहण्य मृतारकर्तव्यत्वेनावश्यक- "माकारच निराकारं मगुणं निर्गुग प्रभुम् । मन्ततं वष्टितैः मपीतय भक्षितस्तथा । गत भविष्यामृताहे स्वयं कर्तव्यत्वमम्भावना- मवाधारश्च मञ्च स्वेच्छारुपं नमाम्यहम् ॥” भुडत च मर्पविरामूत्रं यमदूतेन ताड़ितः ।। हितेन मृताहात् पृथ्वं कालेऽपि प्रतिनिधीयते इति ब्रह्मवैवर्त गणपतिखण्डे । ३२॥ ३१॥ सकन्लामो भवेत्तव भारते सप्तजन्मस । 'प्रक्षिप्याग्नि वदारेषु परिकल्पाविजं तथा। माकुरुण्डः, पुं. ( सकुरुगड़ एव । स्वार्थे प्रण) मतजन्मसु मण्ड़ कः पिटभि: सप्तभिः सह ॥ विमेत कार्यवान् विप्रो स्यैव न चिरं कचित्॥ क्षविशेषः । मकुरुण्डर इति गुर्जरदगोय-ततो भवेञ्च वृक्षच महारथे च शाल्मलिः । इति छन्दोगपरिशिष्टोत सायंमातोमप्रति भाषा । तत्पर्य्यायः । ग्रन्यिफलः २ विकटः ३ | ततो भवेवरी मूकम्ततः शूद्रस्ततः शुचिः ॥' नधिवत् । एवं मति प्रतिनिध्य करण एव एका- वनभूषणः ४ कुरुण्डः ५ कङ्घरफन्तः ६ मकु- इति ब्रह्मवैवत्त प्रकृतिखण्ई ४८ अध्यायः .. v. रीिधिः। 81.

·: - । N H "नेपामवि भवानः स्या कोनतीन दुष्ट- "दामोऽन्धी वधिर कुष्ठी स्त्रीवालः स्थविरादयः इति मनूला दूषणम् । सपना। मपाधवो म चारतियुम्त कार्यमन्यथा" | स्थविरो रवानेन्द्रियग्रामः। प्रादिशब्दात् पखमेधसाहसाडि सत्य मेवातिरिका हात्। एतेऽप्यनभिसम्बन्धाःसाहसे साक्षिणो मता:" "मखमेधसहमञ्च सत्य नारा का' मदपि अन्यथा तदविरुवमा एवञ्च शितयादयः। उभयानुमताभावे चिक्रियत्वादि इति मनुनारदो याश्येत वादित्व नियोयते तदाऽपि साक्षिपो मषितः "चिक्रिय धम्मंशोयोऽन्यवाप्यनभूतवाक। स कूटसाधिषा पापस्तुत्यो दर्शन मनुवचनमपि एताइविषयम्यान्नवस्करः। भनुभूतवाक् स्थानान्तरे सत्यत्वेनेति । भवदेव- "मवीचिनरके वर्ष मेयु टाशी रताः। “अभ्यन्तरस्तु निःचेपेसायमेकोऽपिदापयेत्। "सत्यां प्रतिमा यस्यो माथि पन्यथा वादिनी यस्य ध्रुवस्तसार | तत्पावनाय निर्धाप्यय It समय तगामीय: मारोग नियोग्य मंकतं गठितम् । पश्यं कुण्डलादि। विष्णुः। गौतमः मातृतवचने दीपो. भानामगपत्रायया प्राणानां मानाः स्तेयमाइमदागदण्डपारयमंयपियु साक्षिणोतु पापीयसी जीवनम् नि। बिगदोनोतियादयः। पभावे तु सम-मपरीधारति। स्यपरदारगमनादिकायापा “धे बहनां वचन समे गुरित शिम, ए.पारात्ययाप नियने क्रियमाणत्वात् देवादेिव परंसाधियो गुपिधेत वधनं पारामा साक्ष्य साक्ष्य साध्य मगरीरेषु योरुष्णस्य माविरूपत्वं यथा,- "उर्भयानुमतः माती मयेदेकोऽपि धम्मयित् ।। "स्थलाग स्थलसर प्राप्तमतिसूक्ष्ममदर्शनम् । उभयानमसख धर्मवित्वञ्च मियत सन्धम् । मालोचनीयं न त स्थितं सर्वशरीरेषु सानिरूपमदृश्यकम् । सदाइ विष्णुः । अभिमतगुणसम्पनरामयानु | माटका । अतएव कात्याग्न । भरीरवन्तं सगुणमशरीरं गुणोत्करम् ॥" मतस्त्व कोपिति अतएव योवियमप्येक ऋपादिषु परीघेत माधिर इति मनवतं यौरुष्णजन्मखण्डे - निषेधयति हम्पतिः । माइमात्यायिनव (पं, विष्णुः। इति महाभारतम् ।१३।१४।१५) "नव सप्त पञ्च वा म्युयत्वारम्वय एवं वा। साथ, लो, (साक्षिणो भावः कम था। उभो त योनियो ग्राघो नकं पृच्छत् कदाचन। "योवियाम्तापमा गये माचिन् + प्यम् । यदा, साक्षिणि भवम् । एको मिलितगुणसम्पन्नः प्रधानकल्पः । तदभाव वचनातेवमाचिलं मान तुरदान। माधिन् + "दिगादिभ्यो यत्।" ४।३:५४॥ उभयानुमतमानोऽपि प्राधम्त दाद नारदः। वचनादिति योवियत्वादिरूपामिशाला इति यत् !) साक्षिकर्म । यथा। मनुः । "उभयानुमती य: स्यायोर्विवदमामयोः । सवान्यो इंतरित्ययः । तया च . "समयदर्शमात्माक्ष्यं यषणाचे व सिध्यति।" भवत्येकोऽपि माक्षित्वे पटव्य: स्यात्म मंसदि" करणयप्रतया एतत् प्रमाणमावोपलक्षणम् । उभयानुमत एकोऽलुश्चत्वादिमा सर्वजनप्रसिह- "अनुभावी च यः कश्चित् कुर्यात्साय विवा- येत्तदा साक्षित्वे मंसदि बहुजनमविधी चारद्रटारोऽपि ताव पृच्छ तीति दिनाम् ।" | प्रष्टव्यः । तथाखे से वैरादिसावे ऽस्यकोति- करणानयंक्याच नाते इति तहचनान्तरात् ॥ भयात् सत्याभिधानसम्भवादित्याशयः। विचा कताः स्वयं साचियो भवन्त्येव । अतएवारुतमपि साक्षिणमा । मनुः । रस्य तत्त्वनिर्णयार्थत्वात् । तदा मनुः । स्यातामिति स्मतिः।. "यवानिरुको पीयेत शृणुयाहापि किश्चन । "एकोऽम्यलुब्धः साची स्यात् बन गयोऽपि मानेन्द्रियवादित्यर्थः । मनु । पष्टतवापि सदयूयात् यथादृष्टं यथाश्रुतम् । मस्त्रियः। "स्त्रीणां सा स्तियः कुटुंजिरा पनिमास्तत्र साचित्वेनानियुताः। परम्परयापि स्त्रीबुहेर स्थिरत्वात्त दोषयान्योऽपि ये हताः | थवणमा विष्णुः। एकोऽलुब्धस्तु साक्षी स्यादिति कुल कमावत- शूदाय मन्तः गूदाणामन्यानामरूप "अहिटसाचिणि मृते देशान्सरगतेऽपि वा। पाठः । एको लुब्धस्वसाधी स्यादिति जीमूत- अन्तर्वमन्यरणं या गरोरस्यानो सदभितियोता प्रमाणं नाव संमयः । वाहनधनपाठस्तु न युभाः । लुब्धायद वहयो-स्त्रियाप्यमभवे कायं बालेन स्वत पस्योपरनामाह नारदः। "माक्षिणामपि या माश्य स्वपक्षं परिभाषताम् व्ययंतापतः। भवतु वा नपाठः तथाप्येक देवमाणमानिध्ये साधा ऽप्यसाक्षिणो भवितुमईन्तीति। एकपदस्य | शिर्थ वधुना वापि दासन स्तर यषणात्यावणादापि स सातमका" इत्यनुरोधात तनिषेध मुखमालुवस्यकस्यधनु- उदा.खान् प्राधान् वा पूधाई; सपचमर्यान्धमा परिभापतां साक्षिणों यः मतिसख धर्मवित्वमन्तरेण माक्षित्वं बोध्यम् । मयं गणोति पर्थिना याप्यते धा स यथणात् इत्यर्थती न विरोध: । प्रतएव विश्वरूपप्रम. यूडीति साधणं थापणादुत्तरसाचीत्यर्थः । एवं योऽधिना गूद- तीनां उभयानुमत एक एप माक्षीति व्याख्याने गोबीजकाञ्चनश्यं शूद्र नया प्रत्यर्थिवचनं यावितः स गूदगाचीत्याह | धर्मविदिति नीतम्। दोप: स्तेयादिभिः। तथा गोयोजकाचनापहार ! चमारः। धाने स्यादिति वैश्यम् । एतत् "पर्थिना सार्थसिहाय प्रत्यर्थिवचनं स्फटम् । "स्तेनाः साहसिका धूर्ताः कितवा योधकाय धाने भवान् मधः पातक या याष्यते सदा गूढो गूढसाथी म उच्यते " शूद्रश्च पृच्छता नेमान्यतरवाभिहितार्थ विषयकदृष्ट कारण प्रमाक्षिपस्तु ते दुष्टापु सत्यं न विद्यते ।" "प्राधा ये स्मृता लोके. यदि पामवामिचलेन बान्धवादीनामपि मत्य गुणयुक्त्वयं को पाधः। तथा च ध्यासः। महन्तोति। तेंपो माधविशयकं वयमाप-प्रमाणमेशोऽपि भवेत् साहसपु विपतः।" 'पारा: साधियो नया: योतम्मानिया. | महोऽयेवम् । कात्यायनः । यावस्करः। स्थानाति ययार म सपा म्म ता:" अधिमा प्रोहितःमानी भयेदेकोऽपियाचित। यो निवटा येगांत द्वारा विभ्यो भंस्कृतं येन यत् पण्य तत्तेनैव विभावयेत् । स्य ना भरनाम्ययः । यति यो यनातीय- | एक एक प्रमान स विवादे परिकीर्तितः। मएका "न ददातिहिया माध्यमान कात्यायन:। वर्षामा विधी यवतमा . भवनोति न परोधाना वान्त पामिति शेषः । या ·बोधायनः। साक्ष्य साक्ष्य सायं तेषां लिखितानाच निहिष्टानान वादि. नानामीति उत्तरवादिना साक्ष्यादिभिर्यावधनं प्रकान्ते साहसे वापि पारुष्ये दण्डवाचिके । नाम् । प्रतिपादयति तावदेव पुच्चेण दातव्यम् । एवमेव बलोद्भवेपु कार्यपु सानिणो दिव्यमेव च ॥" कोऽन्यथावादी भेदात् सर्वेऽप्य साक्षिणः विश्वरूपजीमूतवाहनप्रभृतयः ॥७॥ कात्यायनः। बृहस्पतिः कात्यायनपचनं तत् वया तुल्यरूपाणां "अनुमानाहरः साक्षी साक्षिभ्यो लिखितं गुरु | "लेख्यं वा साक्षिणो वापि विवादे यस्य अणां मध्ये एकस्याप्यन्यथावादे अपरस्य | अनिरुक्षा त्रिपुरुपी भक्तिस्तेभ्यो गरीयसी ॥" दूषिताः। घस्य सम्प्रतिपक्षतया टतोयस्य किविधा- | अनुमानं प्रत्यासझलितम् । तदाह मनुः । तस्य कायं न सिध्ये त यावत्तन विगोधयेत् ॥" • तत्र भेदात् परस्परविश्वार्थाभिधाने | "वाद्यविभावयेलिर्भावमन्तर्गतं नृणाम् । तल्लेख्यसाक्षिरूपप्रमाणम् ॥ ॥ लेख्यशोधन- त् सातिभ्यो न निर्णयः इति परम् ॥६॥ | स्वरवर्णेशिताकारयक्षुषा चेष्टितेन च ॥" माहा कात्यायनः। प्रतिः । साचिई धे कर्मनिष्ठानां ग्रहण- स्वरी गदगदादिः। वर्णोऽस्खाभाविकः । इङ्गित | "सहस्तलेख्यसन्देहे जीवतो वा मृतस्य च। ।। गुणिधे क्रियावतामित्यनेन । तथा। खेदवेपथुरोमाखादि। पाकारी विक्षतः । तत् वहस्तकृतैरन्य : पस्ता ख्यनिर्णयः ॥" क्षिणोऽधिसमुद्दिष्टान् सत्सु दोषेषु दोपयेत् चक्षुपा कातरेण । चेष्टितेन स्थानत्यागादिना तथा। र दूषयन् पादौ तत्सम दण्डमहति इति एपाश्चान्यथासिदे निरूप्यत्वादेभ्यः साक्षी बल “समवेतैय यहष्ट वक्तव्य तत्तयैव च । मं विवादसमम्। सभासदादिविदित. पान् इत्यर्थः । सुखनिरूप्यत्वे तु याज्ञवल्काः। विभिन्न नैव कार्ये तु तदक्तव्य व्यक पृथक् । दूपणमेव प्राह्यं न तु वावरादिसानिभिः | "देशादेशान्तर याति सूकणी परिलेदि च । नाटेरनियुक्तर्वा, समं सत्यं प्रयत्नतः । पाचम्। अनवस्थापातात् । इत्याह नारदः। ललाटं खिद्यते चास्य मुखं वैवर्य मेति च ॥ वक्तव्यं साक्षिभिः सायं विवादस्थानमागतः॥ भासदां प्रसिद्ध यलोकसितमथापि वा। परिशष्यत्वन हाक्यो विरुद्ध बहु भापते । अनुद्विग्नेन चित्तेन दृष्टं सम्यग्विदा तु यत् । क्षणां दूषणं प्राधमसाध्य दोपवजनात् ॥ वाक् चक्षुः पूजयति नी तथोष्ठी निर्भुजत्यपि॥ प्रत्यक्षं तत् स्मृतं कार्यं साक्ष्यसाची तु तह- य साचिमिः साध्ये दूषणे पूर्वसाक्षिणाम् स्वभावाद्वितिं गच्छन्मनोवाकायकम्मभिः । देत् ॥”. वस्था भवेद्दोपस्तेयामप्यन्यसम्भवात् ॥" अभियोगे च साक्ष्ये च स टुष्टः परिकीर्तितः॥" नारदः । ध्य साधनानईम् । सिहवाहोपवर्जनात्। न परोतां वाचं प्रतिवचनेन पूजयति । तयोठ | “यः परार्थ पहरति खां वाचं पुरुषाधमः । वस्थाविरहात्। तस्मात् मसिदूपणमेव चक्षुय परकीयवीक्षणेन निर्भुजति कुटिन्ती प्रात्मार्थ किं न कुर्यात् स पापी नरकनिर्भयः। धम् ॥ ॥ दूपणमाह कात्यायनः । करोति यदा मनोवाकायकम्मभिः स्वभावात् अर्था वै वाचि नियता बान ला वाग्विनिःसता लोऽनानादसत्यात् स्त्री पापाभ्यासाच कूट- पूर्वोतां यथायोग्यां विहातिं गच्छेत्तदा स दुष्टो यस्तु तांस्तेनयेहाचं स मर्चस्तेयरूबरः ॥" छत्। इत्यर्थः । अतएव चौरामायणे । चूयात् बान्धवः हात् वैरनिर्यातनादरिया पाकारयाद्यमानोऽपि न शक्योऽसौ निगू "पच पखवृत हन्ति दश हन्ति गवानृते । साची नैव निमिष्टो नाभूती नैव दर्गितः । हितम् । शतमश्वानृते इन्ति सहस्र पुरुपानृते ॥ निमध्येति तथ्यं वा दण्डाः सोऽपि नराधम: बलादि विणोत्येव भावमन्तर्गतं नृणाम् ॥" हन्ति नातानजातांय हिरण्यार्थेऽनृतं यदन् । धाकारो देवधम्मः मुग्लाप्रसादवैवर्य रूपः ॥ सर्व भूम्यन्ते हन्ति माध्ये साक्षी मृपा वदन।" मया न दैविकी प्रोक्ता विद्यमानेषु सानिपु नारदः। वृहम्मतिः। ये च सति वादेषु न दिथ्य न च साक्षिण: । "मुदीर्घेणापि कालेन लिखितं सिदिमान यात्, “यस्यागेपं प्रतिज्ञातं सादिभिः प्रतिपादितम्। नत्वं साक्षिणां यत्र दिव्यस्तव वियोधयेत् ॥" मंजाननात्मनो लेख्यमजानस्तत्तु लेखयेत् ॥" सजयो स्यादन्वया तु साध्यायं न समाप्नुयात्॥". कर संशयानुच्छेदै बोध्यम् । याज्ञवल्काः।। सुदोघेणेति संस्कारोबोधलिखनसत्त्वादयं याज्ञवल्करः । नेते लिखिताने कमेकी यिभावितः । चिरेणापि साध्य दातुं शक्नोति इत्यर्थः ॥ * ॥ "उक्तऽपि सातिभिः साध्ये यद्यन्ये गुणवत्तराः प्यः सध्यावृपेणार्याच प्राधस्त्वनिवेदितः लिपिन्न सहस्तेन लेखयेत् तदन परइस्ते- दिगुणा वान्यधा मुयुः कूटाः स्युः पूर्व- । लिखितनिक सुवर्णादिकं अपलपति स एका नेत्या व्यामः । साक्षिण: ॥" व्ये साक्ष्यादिभिर्विभावितः सन् सर्वान् । “अलिपिनो ऋणो यः स्यात् लेखयेत् स्वमतन्तु अन्यथा पूर्व विपरीतार्थप्रकारेण । फूटा भना- द्यात् । कात्यायनः। मः। देयवचनाः। तथा, पोकदेशप्राप्तापि क्रिया वियेत मानुपी। माधी वा माक्षिणान्योन सर्वसाक्षिममीपम:" "यः साक्ष्य प्रापितोऽन्येभ्यो निद्भुते लममारत: प्राधा न तु पूर्णापि देविको वदतां नृणाम्।" वृधम्मतिः । स दायोऽष्टगुणं दण्डं मानणच यियायेत् ॥ दतां विषदतामित्यविशेषेण दर्शयति। पूर्णादि "मूपितं घातितं यच्च मीमायाय समन्ततः । त्वमन्य भ्यः सायं यापयति वादिना प्रयुलो विकी समापिपायकापि न प्राधा । नेक अक्षतोऽपि भवेत् माशी प्रामस्तत्र न संगयः॥ यः यावितः कारितक्ष्यात पदमिहिः । एवम्भ- गप्रतिपादिषया मानुष्था क्रियया समस्तसा पक्षता अपि साक्षिो भवन्तौल्याइतम्मनु- | तोऽपि सभायां निगदकाले मार' निरी यतिरिति । कात्यायनी यस्तस्याटगुणी दण्डः । इति व्यवहारतवम् । 'साध्याधीश निगदिते साक्षिभिः सफलं भवेत् "पन्य पुनरनिहिया:माधिप: समुदाता:। (वि, दृग्यः । इति श्रीधरसागौ ॥ यया, रोम साहम चाप्य यत् माध्य परिकल्पि पामर माइविधाकर राजा च व्यवहारिणाम भागवते । ५।११।। तम् " फायदभ्यन्तरो यः स्यादर्टिना हितरायः। "तावान व्यवहार: मदाषिः) इतिकात्यायनवचनं तविपथप्रदर्शकम् । ऋण- कुस्याः कुलविधादेषु भयेयुम्तेऽपि माक्षिण: ।" क्षेत्रनमारशे भवति म्यनमनः ।" निपादापायपि योग्यमिति : यत्तु । ग्मृतिः। सापयः, वि. ( सप्युरिदम् । मरित"बुध्यन "पनिका भियोगे तु यावत् मंगोधयेहनी । "दत्तादत्तय न्यानां पामिना निर्गमे मतिबाटनिति ।" 111.ति टम्मलि. साधिभिम्तावदेवामी नभने माधितं धनम् ।" विकायादानममन्ये मीत्वा धनमनियति । मम्मयो । मिमिवान्तामुदा।। तपाचनभिन्न धादिविषयकम् । नया हि। पने ममाय य विवाद समुपस्थित। मारणं, लो. (मन्य मायः पाया। मधि+. লাথিবিরিিমযানমা नाई मानिनः माधनं मोर न दिस्य न च मेग्यमा पत्र। मप्यम् । अति धनप्रयाप । त्यायनः।

·- ति मात्रामवचनमाथम् ॥ठ) मैनापति: । महामnt माहायोग, पं. (मायोलो योगः) जानयोगः। मिधान्तकौमुदी ( मममvish “सतम्य वचम युवा मन्ययिता प्रतिवाथ पिकम्यिननयसपम्।" माहामिलत: मथ म.. लिगामाटाकाय बोधरस्वामी ।२।९ मामलो, स्त्री. (मडममाय ला; प्रतिपयमोचरसामा' निमोनिया देवामार यौवनं जगातिबदमनमा विधार्नग पत्रादायावादुमका मायमान बाय गोपाषषहाः मायाप्रथाविमिहना माधिय (म+Terrierr लादममा मानिकी (म..mire साहायो मागरः,, (मगरप्य रानोऽयमिति। मगर+ माहतिः, मुनिविशेषः । म सु वैयाघ्रपागोवस्य य एनं वेत्ति हन्तार या में मौत न्।) ममहः। इत्यमरः।१।१.१. प्रवरा यथा,- उभी तो न विज्ञानीतो गाय पनि .. मगीतातास्तिवात् तम्यामिति मागरो वेयानपथगोवाय माहसिप्रवराय च । मजायते मियत वा बदाम स्वादिः। नीरोदादियष्यं पमया मागरथम प्रपन्नाय ददाम्येतत् मनिलं भीमवमाणे ।" मायं भूखा भरिता काममा तिभहाः।रति भरतः। म तु भप्त. इति तिष्यादितत्त्वम्॥ भजो नित्यः गामतोऽयं पुरा ' पिया.- माइपिक:,वि,(मझे पाय हिसः। महपाठ) न हन्यते न्यामान मा कर चोरमय तोदोदधिमनः। मंनिमः । इति मिहान्तकौमुदी (यथा, वेदाविनागिनं नित्यं य पतमामानम् सुगैरपुरमोदी च पादः मतमो भवेत् । मनुटोक्षायो कुन कः । १२।३४। कथं स पुरुषः पार्थः। गरमागरा प्याताः पुचरिखप ताः "दंपनामा साई पिकं क्रमेण लक्षणं जात वासांसि जीनियमित स्म ताः।"व्यम् । ) संक्षेपकारकः। सक्षेषयन्दात् णिक मानि महाति नरोप लायडिपुरा मनभेटनामाध्यायः-प्रसयनियनः। नया गौराणि शिकायो (भगायाप पुमानित। मगर+पए । सामपु, कपिलमुनिशनदर्शमगास्तविशेषः । म्यन्यानि संयाति नामि। मापदया. महाभारत 11.00 तत्पर्यायः । कापिन्नः २। इतिहमचन्द्रः । नमछिन्दन्ति समाधि हानि पमानास्तनोमोशा मागरमंदादिभिः। तथा च । न चने केदयन्त्यापो न गोपर्यात माग Rarmनं प्रम : मरिता: ममंदेवतः।") "माझा कपिलमुनिना मोत प्रद्योऽयमदाझोऽयमझेदोऽय Pri. रहिमचन्द्रिका। गपन. ममारविमुन्तिकारणं हि। नित्यः मर्षगतः म्याणरचनोऽयं मापन दादा.- यताः सप्ततिराऱ्या अश्यक्तोऽयमचिन्त्योऽयमविकायोमा पीमियमंपनीरमागर भाथ धाम गौड़पादशतम् । सम्मादेवं विदित्वेनं मानुयोचितुम। नियमाण्डपुग्म्। एतत् परियममा भय चनं नित्यज्ञातं नित्य वामद (Prefa मागरमशिनि, ति। मुनिरासरयेनुकम्पया प्रददी। मथापि त्व' महाबाहो मे मोदी .rint पारिरपि पशिखाय जातम्य हि ध्रुवी मृत्यु जन्म पर "rmat या माती मपमधारीतन्यम् ॥ तम्) | जिथपरम्परयागतमोगरण मतदाया॑भिः Karnal. (माम सोनाम + मषिप्तमायमतिना मम्मग्विजाय मिहासम्॥११-२ 182)ritafasीपः । मास्या किन येयी (Rismया, स्युः ।।।। मायाः कत्मप्य पष्टितन्यम्य । इत्यमरटीकाया भरतः । ३।२।१५। REETी पाणायिका विरहिताः Kamanifrain पवादविवाग्मताचापि RPUR मन memममी mami मच अविद्या । यथा,- Priv..: मामा मादमा) 'सेताय गोजमनतम मनश्यिया। AARE -सोपा मार पाया।) THEE (आर सोमो यथा- Marathi.00m योभगवानवाचा यथा- •rrit Bारमाम! "गोदामन्यमनस्व प्रतावादाच मापौ। reraru! मि') मनामनगवामय मानुगान्ति पन्डिताः। वंवा पातु माम मर्म अनाधिपाः पिठोममित्रमप्यतु । १tri (दया, मश्थिामा म वामतः परम् । यामरामा या देशालाममिगतव मप्रति। कामना मा पारमादिमानियाता निनिमारतियादितसम्! mfrमाद) afa वर पुर्व पुपम । समपर मामलाय अयो। मारिनेमामामाती मिनः। शि.. * Pri, मारवा 7. , Reaturie.. HARRI Time-Kr F...: मनमाविमागे! trwarietor-i मन दुग मान, सम्मादपरिहार्य य म गोविनुमा। इत्यादि योभगवदगोतायो म मागमः, , (माम एन । सात मानामिका, पुं. (मपामै भाyim “गुड़ादिभ्यम् ।।।। . . यथा, महाभारत।।।२।। पण। डोए।) मायाजथा। "पञ्चमी मामी दामो | 'मामप्य माम मायामा "मEिRIATEM famil मानामा भाग (यामा!'

·- मातिः सात्वतः सत्त्विकः "चन्द्रोऽपि मानिमिधाम कुछ हिन्। "हाति-यमि-नि-मागीति"HEILE "यग्ग्रा डायने माल्यात सुधन्याचार्य एव च । सारामदगो विरान् । रति सत्याभायो निपात्यने । ) चयमानम्। कारुपय विजम्मा च मंत्र: मावत एयच") योगमाविमानन निपन्चमीका. दामम् । गीतपेदगा । इत्यमरमरती (भन मात्व(स्व)ता:प, भूग्नि, देगभेदः । यथा,- नमितान कमलमश्मिः .") नम् । रति सम्भाप्ये मायापःयथा, अग्यौ। "यदयानु दगार्हाः यः सावताः कुकुगय है।' मारिका, मी, (माधि यथा तया पति १।१४।५। अति पिकापीप व्यतीति। घट येहगे+साम् । टापि प्रत "यातमा पराविमिन माया मातये कृतम्।")माव(ब)ती,नी, नाटकहत्तिविगेपः । यथा,- दम् । सपुनर्नया । रति रबमामा । मातिमारः, वि, (प्रतिमारे मा वर्तमान:1) "अभिनयप्रकारा: प्य भाषा: पट मंस्कृता- हतं. ति, (पमाचि माचि हतम् । पभूत-पतिसाररोगयुक्तः। तत्पर्यायः । पति- दिकाः। विधिः।) चक्रीटतम् । पति गिजाना-मारको २ । इत्यमरः । २181 en मारती मावती कगिक्यारमबी धकृत्तयः" मुदी (यथा, रः ।।१४। मातीनकः, पुं. (मतीनक एव । बायें पा ।) रति हेमचन्द्रः। "प्रासम्ममुगलय यथावकार्ग मतोनकः । त्वमरटीकायर्या रायमुकुटः । २। (यया, गवारतिनके। ३ १ ४२-४३ ! निनाय माघीकराचारयकः।) "इसप्रधामाधिकमत्त्वात्ति- , (पचनेन तशरीरेण महपाल माय (त्व) ता.पं. (मात्त्वतम्यापत्यं पुमानिति । म्त्यागोत्तरोदारयचोमनोगा। नि: ।) हकमामः । इति पदचन्द्रिका +प) बन्नटेयः । इति प्रेमचन्द्रः (कृपयः। पायर्यमम्पसभगा च या प्या- अजनविमिटे, वि) यथा, महाभारते । १।२१८।१२। हा मावती नाम मतान हतिः। छ, त क प्रकाशने । इति कादिकल्पद्रुमः । "ससस्तव महायाहुः गयामः गयने गमे। नातिगूढार्यमम्पत्तिः यय्यशब्दममीरमा । प्रदन्तधुरा 10-पर-पक मेट 1) रिसीय- | पापगामा पमानाच कथयाम मात्वते ।" वीर रोद्रत शान्त हत्तिरेया मता यथा । रयुधमकारादिरयम् । प्रममाटत् । इति यादयमावे। यथा, सवय । १ । २२२ । ३ । लाम्ब ननको मिधिय पयमा निःशेष- गोदामः "पर्थलुब्धान् न यः पार्थो मन्यते मात्वतान् रवाकरी ह, की, (मात शुगे+किए।) मनात मदा। मर्यादानिरतस्त्वमेव नलधे । द्यूतेऽत्र कोऽन्या- चित् ॥ स्वयंवरमगाणं मन्यसे चापि पागड़वः ।"on दृशम् । म. क सुहे । इति फयिकम्पद्रुमः ॥ (पुरा.- मत्वमेव मात्त्व तत् समोतीति । तन+:) किं त्वेकस्य ग्टई गतस्य वड़यावः सदा टपणया र.-पक मेट् ।) दस्त्यादिः । सातयः। विष्णुः । इति धिकागड़गेप: । (मशब्देन । सान्तस्योदरपूरणेऽपि न सहो यत्तम्मनामध्य. विधातुरयम् । इति दुर्गादामः ॥ मत्त्वमूत्तिभंगयान् । म उपाध्यतया विद्यते मम् तं, सौ. (मात सुग्ने + अच् ।) सुखम् । त्यस्येति । मतप। ततः स्वार्थे प्रए । ) विशु स्फारितोत्कटकठोरतारका रिटीकायां भरतः ॥ दत्तम् । नरम् । पाए | भातविशेषः । यथा,- कीर्णवङ्गिकणमंततिः धा। तोः पोधातीय लाप्रत्ययेन निप्पवम् । "मत्वं मत्वाययं सत्त्वगुणं सेवेत केशवम् । दुर्निमित्ततडिदाकुतिमी तयः,वि, (मातयतीति । मात मुखे+पनुप- योऽनन्यत्वेन मनसा मावत: समुदाहृतः ॥ हरिरिष्टममरांगमालिनः । र्गात् निम्पविन्देति ।" ३ । १ । १३८ । ति विहाय काम्य कम्मादीन् भजेदेकाकिनं हरिम् प्रत्यद्भुतं नराधिप तव कीर्तिवलयन्यऽपि 1) सुख जनकः । सात क मुखे इत्यम्मात् | मत्यं सत्वगुणोपतो भतया तं सात्वतं विदुः ॥ नगन्ति। को प्रत्ययन निप्पनः । इति मुग्धयोध- मुकुन्दपादमेवायां तबामयवोऽपि च । रतान् करोति सुहदी मलिनयति च वैरि- कायां दुर्गादामः। कीर्तने घ रनो भलो नामः स्यात् भरणे घदनानि तला,खो, (मात मर्मविपादिना मातीति। हरेः । निहत्तविषयामङ्गमधुना सचिराय में । हा+कः । ) चमेकपा । इत्यमरः २।४।१४३० वन्दनार्थनयोभक्तिरनिशं दास्यमाशयोः । पात्मन्यव समाधान मनः केवलमिच्छति" सुपविगेपः । म तु मेहुगइभेदः । तत्पर्यायः। रतिरात्मार्प यम्य दृढ़ानन्तस्य सात्वतः।" मात्वतस्यापत्यं स्त्री। मात्त्वत+अञ् । डो।) सप्तला २ मारी ३ विन्दुना ४ विमला ५ इति पामोत्तरखण्डे ८८ अध्यायः ॥ | मिपालमाता । इति केचित् ॥ (यया, महा- प्रमला। बहुफेना . धर्माकपा ८ फेना ८ यदुवंशीय सत्त्वतराजपुनः । यथा,- भारते । २।४५। ६ । दीप्ता १० विषाणिका ११ स्वर्णपुष्पी १२ "मनोम्तु पुरुकुत्सोऽभृदंगम्तम्य तु रिक *एप नः गवरत्यन्त पार्थिवाः सात्वतीमतः । पवधना १३॥ अस्था गुम्पा: । कफपित्तनत्वम्। थभाक् । सात्वतानां नृशंसात्मा न हितोऽनपकारि. लघुत्वम्। तितत्वम् । कपायत्वम् । विसर्पविष- अथांगोः सत्त्वतो नाम विष्णुभल: प्रतापवान्। निम्फोटवणगोफनाशिवच । ति राजनि- महात्मा दाननिरतो धनुर्वेदविदां वरः। सुभद्रा । यथा, महाभरते। १।२२२ । ६६ । स नारदम्य वचनाहासुदेवार्थनान्चितः । "स सात्वत्यामधिरथः सम्बभूव धननयात् । सातवाहनः, ए, (मातः वाहनो.यायः मालि- | शास्त्र प्रवर्तयामाम कुण्डगोलादिभिः सुतम्। मखे निमयनेनेव गमोगर्माहुताशन: ") वाहनरान: 1. इतिहेमचन्द्रः॥ (मातनाम. तम्य नाना तु विख्यातं मात्त्वतं नाम गोभनम् मात्त्विकः, पुं.(सत्वात् सत्त्वगुणप्रधाणात् विष्णो केन गुधवनोदवादम्य तथा नाम । यघा, प्रवर्त्तते महाशास्त्र कुण्डादीनां हितावहम् । भूत: । सत्त्व + ठञ् ।) बना। (मावं सत्त्व- कथामरित्सागर । ६।१०७-१०८। मावतस्तस्य पुचोऽभूत् सर्वगाम्नविगारदः ॥ | गुणोऽस्यास्तीति । ठन् । विष्णुः। इति महा- "इत्युक्सान्तईिले तम्मिन् सातनामनि गुटके। पुण्य योको महाराजस्तेन चैतत् प्रकीर्तितम्। भारतम्। १३ । १४८1१.६ ॥) विविध म राजा तं समादाय दालं प्रत्याययो गृहम् ॥ मात्त्वतः सत्त्वसम्पनः कोशस्थान मुपुर्व सताता भावान्तर्गतभावविशेपः। इति हेमचन्द्रः। सातन यम्मादोऽमृत्तस्मात्तं सातवाहनम् । प्रन्धकं वैमहं भोनं विष्णु देवाष्रधं नृपम् ॥" तस्य लक्षणं यथा- नाना चकार कालेन रान्ये चैनं न्यवेशयता) इति कौमें पूर्वभागे यदुवंशानुकीर्तने ।२४। “मत्त्वोकट मनमि ये प्रभवन्ति भावा- जातिः, स्त्री, (सन + तिन् । "ननमनखनामिति ३१-३६ (सहरनातिविशेष: यया, मनुः । ते सात्तिका इति विदुर्मुनिपुगवास्ते !" ६।४।४२ । इति धात्वम् । यहा, मनु दान + १०। २३ । उति सर्वानन्दः । v. - पाम् ।” घण्ट: 82 .

·. . । "यो रम, काम्पत यम्य पायव निषेवितःसादो []पं.(मद गती+निनि) मारंपादय: मामांचिन्तया ययु" यथा, चन्द्रभिवले मतिपत मर्गम मानिःपाय: गर्मयः१गिमतापमानापान म पौवायदयप मायावा. TAPERafमदार पामोन्मान धितापत्रमादित्य तुमनरव परमानन्दः कियविनय कावमा महामनमr. समादरशासचिमााा प्राधामयाmart. Pornोत्रम्.fmre ३२६ साविकः. : सायव साव रस्था: सिंधाः स्थिरा या पाशरा: (सद+धव ) मंदसोर रोमाघरमाोय पयः साखिकप्रियाः।"रषुः । ३।२। मनुमा यो मासिका मता।" इति श्रीमगीतायाम् । १७॥८॥ *शरीरसादादसमा प्रबयो मूळाति मरता। सात्तिककर्ता कत्तंगदे सालिकाहार पाहार मुखेन सालात मोree) भाति (मन नितः। तेन निवृत्त- सन्द च द्रष्टश्यः । मरणम् । गतिः। (यथा मिEिTHI) मत्तगुनियादितः । इत्यमरः । मात्तिकी,ली,(मात सतगुमोऽस्यस्था इति। ४.. समान मनोगुण भाययो वा तेन माव+ठन् । डीए।) दुर्गा। इति शदरवा-यानं वाइपियुन । रिभारित मासिक वेदादिः। सत्तमदात् बली। पूजाविशेषः । यथा,- रेवादिननिशान भरतसत. "गारदी पण्डिकापूमा विविधा परिगीयते। रामयं भवति तदा साना नपा सार या गोतायाम् ॥१० भातिको राजमो र तामसी चेति तत् सादन, ली, (मदनमपि 'या मालिादेन यदरासि राजमा: ऋण मदनम् । इत्यमरटीशाया मरा. महामार्ग परन्ते नाममा वनासालिको जपयजायनवेयव निरामिः। महाभारत ॥२॥ तिची यथा, गोतायाम्।१०। माहामीभगवत्या पुरावादिषु कीर्तितम् । "पामेको मयियामि "मियोपाटोयज्यते। पाठसम्य जपः पोख: पठेवीमनास्तया। सादगी, श्री. (साध रोगामा परममिनः ममापायसमाधिः।" रति दुर्गोत्सवतत्वम् । थि+बारे खुट् । डोप)को नार।१०११॥ सामा, वि, सुषजनकम् । पालनोति कर्म | रात्रनिनिर्घटः । •मचिमिरः। पामा पाभान सा वर्तमान सामाम् ।रति मादिः. पुं. (सद गती+ niram awrjाति परिचय | भवयामावली । (यथा, उत।।।। उपा. २४ । रति rani...। "प्रापभो समात् सामाचौरमितो. रति हेमचन्द्रः । यो "Mainer चते। वसवः । वायुः । रति ke मामा मामा नाम तयात् मातस्येनोपसे थमानमुप तिः । Runri शेतात याचीरतेनमासरममात्मा सब-मादितः चि, (सद+fretri ...reet fat fanा रममामय वन्त: लेगा: पिर- (यथा, रघुः ।। मत जोरिमय भवन्ति। कानिस्याः पुनरेश- "यः मादिता सचितपूर्व - marri. रममामाप ये है पायगायनापाकपा- नाव सामर्षतया नि। tituRENमोचते। महा पापायपोल्पमानाय!" रति परके गरपापितः । गमितः । ति •. ingreमालि. पिमानम्यानटाध्याये। अप्रत्ययन मिष्यवः। winner.in व्यायामातमन्य तमामामिति निमितरत्यमरः ।। (यथा, " पलि ही मूवम्यानेशपयाये। “पूर्व प्रधानमा minातामुना' को शिवम् । यथा, माग रा. .fnatiridvi..। पप्रापिता भामा तिमान rroror प्रवामी। वत रिमायं, की (मागम्य भाग । *.mratmafreennisमामयम् । यचा, तवे।।... ire Tra.! निरमायमदशमः। Mr. Tri. धामः । शनिविषबाधा। Ekatni AIT (var मोममय मेश्च १ मा -२न ! पानी TURINEER भारपायामशाला..1001 .feemarare. "मर पादानशागारक्षम् । -rrrrsmri गरहाराराष्टवा)* गया. (यायामा पर। मपानी TwitAf शरणार परपदासारखं घुमान पदgwriterfere: . । মনিয়ামময়ী। गमारोह। रया । ति महगत्वम्।विले पुः प्रियदर! पीरता पप्रमः । पम्पमा मामा initi Horn पुचर दोदाम ·. - . । - सादृश्य सादृश्य साधकः. गीतलम् २१. निहायाः नवापुष्पम् १ प्रमतस्य कामिन्यधरादिः१ सलाध्यम् २ वा सो: मलयायुः १ मयम् २ उन्मादरीग:३। बाखा: कोकिलशब्दः १ साक्षात्कारः। विपस्य साधीस्त्रीविरत विरहिणं प्रति यमः अग्निार विपन३ सप:४ गुननम् २ सुधा ३ मधु४ योणापाद्यम् । पापम्र मलिनयस्तु दुःखदवस्तु यीमाग्निः५ ग्रीमतोः पग्निः । विरहः २ विरहिणी- चन्द्रः १ पनम् २ दर्पगएम् ३ । कण्ठस्य गोतकालौनमौतोदकमा व्यभिचारिणीभार्या निखामः३ सर्पनिवासः । वर्षातो:रावि १सचिवुकस्य दर्प पहन्तम् । प्रमस्य विरहस्य पग्निः १ प्राधिः २ यातना ३ समुद्रः समुद्रः २ गगनम् ३ नारायणः ४ । गरदृती: १४ बाहोः वरोर मपालमर तरण ४ तलवस्तु ५ दुःखदवस्त नि । पुप्पाणां कामपुष्पादिरूपचामरैरावतगजाः चन्द्रः। । ४ पास: ५। हस्तस्य महालादयः १। चन्द्रादिः १ कामिनी २ कर्पूरम् ३ यम: ४। गोतस्तो: अपम्मारिष्यन्तिः राज्यशून्यराना स्था: पलवम् १ पदलम् २ चम्पकपुप्यम्३ चन्द्रस्य प्रमदामुखम् । प्रतिराभवस्तुर यगः २। गिशिरऋती: राजागमनकालः।। लम् ४ दीपः५ ॥ नखाना रवम् तारा: २ पुख्यादिः ३ । सूर्यस्य गिवनेवाग्निः १ जवा- गुणिनः समुद्रः१ पर्वतः २ पृथिवी ३ मदन:४ म३.घन्टः । स्तनयोः पवमुकुलम् घटः२ पुष्पम् २ वसन्तकालीनपसारायः ३ काश्चन अश्विनी ५ । सचिवस्य गृहस्पतिः । वाक्यस्य तकमा ३ गिरिः ४ पकवाक: ५ विस्व-वृक्षः ४ वाड़याम्निः ५ । पप्रस्य पाटलपुष्पम् / कोकित्समदः । भ्रमरगुननम् २ वीणा- म्ह मध्यस्य पररकमध्यम् । सिंहमध्यमर कामिनोमुखादिः २ रसवर्णद्रव्यम् । इन्दी वाद्यम् । इति कविकल्पलतायाम ४ स्तवके मध्यम चोक्ट्रव्यम् सोमयस्याः रेखा र वरस्य नोलकान्तमणिः कस्तरी २ कामिनी ५ कुसुमम् । कान्तमणिशिखा २ शेवाललता ३ धूम- नेत्रम् ३। करवस्य चन्द्रः । कुन्दादिमत साध, य न भी मिही। रति कविकल्पद्रुमः । '४ इस्तिग: । नाभःभावतः १ पाम वर्ण वस्तु २ । रातः इन्द्रः १ कुदेर २ चन्द्रः३ (दिवास्वा च-पर-भक-निष्पादने सक. : विवरम् ४ कूपः ५ । विवस्याः तरङ्गः सूर्य: मान्धाभगीरथप्रभृतिप्रसिदचक्रवर्तिनः पनिट् । ) य, साध्यति । न, साधीति । श्री, गमम् २ निषो । नघनस्य पुलिनम् ।। ५ । मेघस्य करणः १ कातो नौलपनसमूहः सिधात्सति । मिहिनितिः । साध्यति घटो :२ फलकम् । नितम्बम्य स्थसम्र पर्वतः२- अमरणिः ४ इन्दीवरवनम्५ दाभ्यक्ति: निष्पत्रः स्यादित्यर्थः। सिहिनिप्पादनति गो- वो ३ स्थलोपलम् ४ महास्तु ५ ६ कोः कृणवर्णवस्तु । गर भेषस्य चन्द्रप्रतिशत विन्दमाः । साधोति साध्यति घटं कुत्ताल: लौकाहः करिकरः २ । सहयोः स्तम्भः वर्षपदार्याः १ । कन्दर्पम्य चन्द्रः १ पुरुरवाः २/ निप्पादयतीत्वधः । इति दुर्गादामः । पादस्य पनम् नवपशवम् २ १ गतेः इंस-'पग्विनीकुमारः ३ नलः ४ । प्रदीपस्य चम्पक साधकः,, (माध्यति निष्पादयति कार्यमिति नम् इस्तिगमनम् २ वनगमनम् ३ पुष्पमा मतापः समास्तम्३ पिः ४ । वायोः साध+ खुल।) साधनकता। निष्पादकः। पनियोचियेन साहनं वर्णनीयम् ।। शीघ्रगमदायः १ । पावस्य वायुः १ हरिणः २ तस्य लक्षणं यथा,- परूपे कोऽपि कुवचिद विशेषी लिख्यते । मनः ३ । इम्तिन: पर्चत: १ मेघः १ तमाल- "पतः परं प्रवक्ष्यामि साधकानान्तु धगम् । धन्य हपस्कन्धः१ वचम् २ पबम्कन्धः ३ ' हाः २ पन्धकारः । सोधस्य कैलासः१धमंगोताम्तपोयुताः मत्यवादिजितन्द्रियाः। को बहसपः १ स्तिथ२ स्तम्भः ३ ऐरावतः २ उपयवा: ३ चन्द्रः ।। शिवस्य । मास्थर्येण परित्ववा: सचमत्वहित रताः॥ लिदण्डः । वक्षस: शिला १ कवाटम् २॥ पूर्बोसानिया योष्णस्य सजनजलदार तमान कमंगीलास्तरोत्साहा मतालोक जुगुपका: : प्रमत्तानुहति: । यासः चन्द्रकुन्द । चारनौलमणिः भमरये पिः४ इन्दीवरम् ५, परम्परसुमन्तुष्टानुकूला: माधकस्य तु । यकाप्रतिकपर्ण पदार्थाः। प्रतापस्य नीलपमम् ६ पाकामः ॥ ौरामस्य पूर्व : साधनं कुर्यात् सुसहायः महेय तु " गिनः १ माइयाग्निः २ रवि: ३ रविकिरयिताः पदार्थाः ० दूर्वादस्वम् घपह- रति देवीपुराणे नन्दीमाहात्मासमाताध्याय: दिः ४ जवापप्रतिरपदार्थाः ५। धम् । नमाः पार्वतो १ घन्ट्रकान्तिः २ प्रपिच। सय मंस्कारः १ गौः २ हवीजम् ३ , रतिः ३ सीता ४ द्रोपदी ५ वनकान्ति: । "चतुर्घा माधको यो मृदुमध्याधिमावकः । र ४ सवर्णपदार्थाः ५। मामस्य सरस्वत्याः चन्द्रकसा १ कैलासकान्तिार यह धिमात्रतमः ग्रेप्टो भयायो नानमः । दन्त । सिंहविक्रमादिः । नीतः मावी, वर्षपदार्थः । विपक्ष: समुद्रः । पण्डित- । मन्दोत्साडी मुममूदो व्याधियो गुणपक। १ प्रदीपचाता २ सतादिः । पामाया मनः ३ नारायणोदरम् ३ प्रमाणम् ४ 1 मसु लोभी पापमतिय व वजागी यनितादयः । दवाक्यम् १ गुरूपदेशः२ उत्कटेधादिः। दम्य मैधादिष्पवर्षवस्तु । विटूरभूमिः २ चपला कातरीरोगी पराधीनोऽमिनिटर। मनस्य प्रारम्भका १ स्थिरवस्त मि २॥ महाभारतम् ३ पपामारी ४ । पुरव स्वर्ग: १ मन्दाचारी मन्दवाया जातयो मुटुना नरः । पिस्थ फाईमः । कतार पकौतिः । ' फेनामः ३ ममोरमवृक्षास्तु ३। रथस्य पुष्प-दादमा भमेत मिदिगण यवतः पाम् । रणवर्गकिमममोप्रतिवम्त नि४ पन्धकार कम् १ संकुण्ठः २ पुरो पोत: ४ थी । मन्त्रयोगाधिकारोममातभ्यो गुरुपा पम्। कति माविन्यमा रुष्पददम्त निर पन्ध- 'कामिनीमुणस्य चन्द्रः । पत्रम् २ सर्पपः३॥ मम: समायुत पुस्तकाही नियंददः । र: । कस्तरिकाया: मेघः १ भमरः कामिन्याः सहित १ नारा २ सर्पसतार मध्याव: मयंकादंधु मामान्यः पाव मंय ifলালমশি: স্ব স্ব শিঘ वर्षवातको । नायकम्य चन्द्रः कन्दप: । एतमादेव गुरभिर्दायन युझिनो मय न्यधूमः ५ वर्णपुष्यप्रति: । स्पलाया ऐतः १ मिनौकुमारः। सभाया: सूर्य- । स्थिरहिये युतः साधोनी वास्येपानपि। दायमा कामुकायमा कामिन्ययाय माइन्सम् १ सुधार गण्डकोपर्वतः सुमेरः महायो दयायुः एमाान् योदयान इसमय पूल मेघादीनिट। कर्पूरस्थ इन्द्र, गदा ५। पण्डितस्य दम्पतिः १ यकः २ गरी सयथ बहादान गुरणादादपूरः । द्रकिरणार कुन्दयटिकाटिपुष्पम् शरिणी सपिः । मरस्वती । विरिष: श्रीरामः योगाभारत व जासययाधिमावत: पिडा दिगिभनि: ५। मनोरयय दौधिक २ : दुहित: ४ मत, एतस्य सिरि पर वविदयामयोगत.। ফাযায়িত্ব: বিবিধবা না।' এ । পস: মিমি: ৩ एह दौर धारयोग ER: . गमरम्प भूधामसुदा मप्रसादालादि। यावाग्नियुद्धमनुः मोकाट सर. महावादितानाही मी कामिन्यसोचनर नित्यसपमाषाकारः१ पतः १. दातुकर्ष: एपीनर २ कर मायामामनिमदिरान.. पमतरम: २ पूर्वपदादिमाचाकारः पति- हर कामधेनु गाय: समुः । मध:. मानमपत्री मिता। मियतमनुमाहि: ४ प्रद्रमाशदार । दसि समिनि: ८ सुधिर दमन मिंदर परिसदामा - 1 - - १ -- ·.. . . ३२६ सात्त्विकः. सायद रखाः मिया: सिराया चारा: "संद सभीय रोमाशः स्वरमहोय वेपथुः मात्विकप्रियाः । ।३।। वैवर्णमह प्रलपत्यष्टी मालिका मसाः। इति श्रीमगहीतायाम् । १७॥८॥ "अरोमादादनमा 'प्रसयी मूर्यो। ति भरतः । सालिककर्ता कसंगने सालिकाहार पार मुमेन मावात सालिका, नि, (सत्व न निवृतः । तेन निवृत्त-गन्दे च द्रष्टव्यः । गरणम् । मतिः । (गा, "मिति ठा ।) सत्वगुनिष्पादितः । इत्यमरः । सात्त्विकी स्त्री,(मात सालगुनोऽवमा इति। ४।।.. ११७।। सत्त्वं मनोगुण प्राययी पा तेन साख+ठन् । डो।) दुर्गा। इति मन्दरता- “यानं वाहविद्युत निष्पादितः साविकः से दादिः। सत्वशब्दात | वली। पूजाविशेषः । यया,- दधे कादिति णिति भरतः सत्व- गारदी पण्डिकापूजा विविधा परिगीयते । भय भाति गुणयुलः । तदिवरण यथा, गीतायाम् ।१७। सात्त्विको राजमो र ताममी पैति तत् साद, को, (सद+सा:। "या सारिखका देवान् यरियासि राजसाः नमसदनम् । इत्वमरटीकार्य प्रेतान भूतगणांचान्ये यजन्ते तामसा मना" | सात्त्विकी अपयशानेवेद्यव निरामिण महाभारत ।।१४।२। मालिकयत्रो यथा, गीतायाम्। १७१ | माहामाभगवत्याव पुरानादिषु कीर्तितम्। मामेको नयिवामि "पफसाकाहिभिर्यत्रो विषिष्टी य म्यते । पाठस्तस्य जपः प्रोत्सः पठेपोमनास्तथा सादनी, जी, (साध रोगामा यष्टव्यमेवेति मनः समाधाय साविकः ॥" इति दुर्गोत्सवतत्वम् । निधन पर खुद । डीप) साखिकलपी यथा, तवेव । १७॥१०॥ सामा, नि, मुखजनकम । पालनो हितं व राजनिनिधनः । "थच्या पाया त तपस्तविविध नरः । पाला पामेन सह वर्तमान मामाम् । रति सादिः, (सद मती + पफताकादिभिर्य : साविक परिचक्षते ॥" भैषयरमायसी (यथा, प्रवृते ।।।४५॥ उता.४।१२४तिब माविकदान यथा, सदेव । १७१२० । "सध्वंप्रापभूतां सम्मात् सामा चौरमिको इति हेमचन्द्र योगा। "दातव्यमिति यदान दीयतेऽनुपकारिणे । पते।अवसबः । वायुः । इति देंगे काले ध पाने च तदान सावि स्मृतम्। “सामा' नाम सदयत् सातत्येनोपश्चिमानमुपतिः । माविकयोगो यया, सय १८१८ गते। तब येतचौरसेलमांसरससात्मराः सर्व-सादित, शि, (मद+nिet "कायमित्येव यत् कर्म मियतं क्रियतेऽर्जुन। रससामाय ते बसवन्तः के सहा: चिर- (यमा, रघुः ।।४।। महत्यमा फलाव स त्यागः सात्विको मतः॥" जोविनय भवन्ति । रूपनित्याः पुनरीक- "यः सादिता सचिन साविकमान यया, नवेद । १८ । २." रसमात्माय येते मायणास्पबलावापा- "मयंभूतेषु ये नेक भावमव्ययमोक्ष। सहाः प्रत्यायुपोऽल्पसाधनाव।" इति धरके सरप्रापितः । गाः पविभता विम पु तचान' विहि सालि विमानस्थानेष्टमेऽध्याये। खप्रत्ययेन नि कम् ॥" "यो रसः कल्पते यस्य मुण्डायव निषेवितः। सादौ,[].(म माविकका यथा, हय । १८१२३ । व्यायामजातमन्या समारम्पमिति मिहिरीता इत्यमरः ।। "नियत सबरहितमरागडेपतः कृतम् । इति सी स्वस्थाने समधाये। "पूर्व पफनपसना कम्म यत्तत् साविकमुचते।" को देवत्वम् । यथा, भागवत ८२. মিস। माविमनुहियथा, ना १८.३० । "इन्द्रेण प्रापितामात्मा किंतत् साप्त गजारो। रचा. "मति मितिच कार्याकार्ये भयाभये। कृत हितसादृष्यं, क्ली, ( सशसभ बन्ध मोपच या थेति बुद्धिःण पायं सात्विको मारुभ्यम् । यथा, तवेव । ७।१।। माविकी तियथा, तव।१८।२९। "नृपायद्यादयः सामा रेस्तश्चिन्तया ययु) यया, चन्द्रभिवले भनि “त्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रिक्रियाः। सात्यकि:,,सत्यकस्यापत्य पुमानिति । इम) मत्त्व मुखे चन्द्रसाग्यम योगनाश्यभिषारिष्या तिः सा पार्थ ! हणिबंगोयसत्यकपुनः। स तु मोक्षणस्य ! वली पथ माश्यानि सात्विको सारथिः । तत्पर्यायः । जनेयः गिता भ्रमरणिः २। सपा साविकरावं यथा, तवेव।१८।१०। युयुधानः ४ाति विकाएगेष योधः । "यत्तद विमित्र परिणामामतोपमम् । रति जटाधरः । (अयं हि पर्जुनस्य शिष्य सीमन्तस्य मेघः । पयार सत् मई मावि मोलमामधुमिपादनम्। पामोत् भारतयुहे युधिष्ठिरपक्षमाश्रित्य तमुस टस्य पाष्टमीचन्द्रः १ पल साविकपुराणानि यथा,- युद्ध विधाय च इतऽपि निखिलबले वासुदेवन चन्द्रः । मुकुरस्थनम् । “वयं मारदीयच तथा भागवतं शुभम् । पाण्डवेर मह जीवित पासीत्। तयारिमा धनुष्टिः रेखा र पा गाएतथा पामं वारा गभदाने। भारत प्रशस्यामवाये।१८।४७॥ साविज्ञानि पुराणानि पिने यानि गमामि "मत पाडवतः मेषा धाराष्ट्रास्त्रयो पयम् । भातिकमतयो यथा- ते व भातर पक्ष वामदेवोऽय सास्यविः। मोहीम "पायिवारीतंयाम पारागाजधा। पाच तपमा चप:याताया।" भाररावासपातिचा मुनिदा: सात्यपतः, पु, (मस्यवत्यां भवः। प।) वेद- घ्यामः। इति विकागेपः। प्रधरस - रहि पातापपयायः मात्यवतयः, पु, (मत्यवत्या पपत्यं पुमान् सस्थ- मालिपियारा यदा- पतो+टक) सत्यवतीसुतः । वेदव्यासः । रति । बोत्रम परमारोपापमोतिविना। सायुधः। पुष्यम् तानव सामर्षतया 1 . सहपत्वम्। सबिवले मति पुच्छः । धम्पिकस्य विष . चकीरचपः रिचर खननः४. TH: अस्वी 1

·No text on this page.

·No text on this page.

·V. 11-12 SEAR टा. . बान्दकाल्पद्रुमः अर्यात एनगम्यमममा कोपापशाचमानिनामागदिवाळमामविन्यमापद-तमिलानार्थ-पर्याय-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदनुबन्धाभिधेय- मदितत्तपन्दप्रमालायित वेद-वेदान-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहाम-महीन-भिस्प-सपकारशान्त-व्योतिष- तम्याख्याग-काय्यानकार-पन्दमति-गाग-लवणोदाहरण-द्रयगुणा-रोगनिदानौषध- सत्युकव्यवम्यादिमयुन- गनमतानुसारि-मंछाताभिधागग्रन्थः । PRESENSULES स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-वाहादुरेण विरचितः । पालिनिमतानुपारि-प्रत्येक शब्द व्युत्पत्ति-मूल्यन्यातिरिगाळपदार्य-प्रमाय-प्रयाग-पाय-धातुपादाएरयादिभिः मुताबक्षितमाम पूम्द-तदर्थ-तत्प्रमाण-प्रयोगादिपहिव- सपासपरिधिरेन घसाईम् श्रीवरदाप्रसाददसुना तदनुजेन श्रीहरिचरणवसुना च पोपमारतविशारदकोविदन्दमाहाय्येन संपरिवर्द्धितः । नागरातरः प्रकाशितथ। - पञ्चमः काण्डः। AaE एकादग-दादग-खुण्डौ। कलिकाता-राजधान्यां पये मुहियः । १ न. पारियाघाट-ट्रोट प्रियतमबना प्रकादिमध। प्राप्दाः PEIRTIDEF 12:; AD CONSIDERABLY INTEOTED, CABS FCLLT LETISED AD PCBLISTYD EY LLEIDA FHI) DISC, AND TANI Cutis tasu. 71, ratntUTIGUITA STEILT. CALCUTTA: To Wo Lad at the Eakaslfs ruas Okle, X.:1. P.!burials's Sizett, Calsats ; id ai te Estetovica Prces. No. 36 Lower Circular Road Calsatta: Price turtattorisers iandia, Rs 1.201 Countrience of lali3s.ortBber. All rights reserrel.

·No text on this page.

·परिच्छदे। ॥ साधुः साधुः साध्य:- धवि,(अयमेपामतिगयेन बादः । वाद + परदुःखातुरा नित्वं स्वसुखानि महान्त्यपि। तस्यानने महान् लेगः पालने च हिजोत्तमा प्रतिगायने तमविष्टनी।" ५।३।५५ । नापेचन्ते महात्मानः सर्वभूतहिते रताः । तथा सहिनियोगाय विजथं गहनं नृणाम् ॥ ति छन्। “अन्तिकवादयोनंदमाधी।" । परार्थमुद्यताः सन्तः सन्तः किं किं न कुर्वते। एभिरन्यै स्तथा लेगैः पुरुपा दिजमत्तमाः। ।३।६३ । इति साधादेशः।) अतिशय-वागण्यम्बुधारि जलदैम्तत् प्रपोयते ॥ निजान् नयन्ति वै लोकान् प्राजापत्यादिवान् दिः।दतमः । इत्यमरः।३।१।११२ ॥ एक एव सतां मार्गो यदडोसतपालनम् । क्रमात् ॥ य्यः । इति हेमचन्द्रः । अत्यायः । इति दहन्तमकरोत् कोड़े पावकं यदपां पतिः॥ योपितुशुश्रूषणं भर्तुः कम्प्रणा मनमा गिरा। दिनो । (यथा, छान्योग्य । ४।८।३। प्रात्मानं पोड़यिलापि साधुः सुरायते परम् । कुर्वती समवाप्नोति तसालोक्य ततो विजाः 'गुतं होव मे भगवशेभ्य प्राचार्यादेव द्वादयन्नाश्रितान् वृक्षो दुःखच सहते स्वयम्॥" नातित गेन महता तानव पुरुषो यथा। वेद्या विदिता साधि प्रापतीति।") इति वह्निपुराणे दानावस्यानिर्णयनामाध्यायः॥ तोयं व्याहतं तेन मया माध्विति योपिताम्॥" धिोयान् [मनि, (प्रयमनयोरतिभवेन वादः। (नथा, महानिर्वाणतन्ने । १ । २२ । इति विपापुराणे । ६ । २ । १२-२८ ॥ ति । वाढ + "दिवचन विभज्योपपदे तरवी- "देवायतनगा मा देवकल्पा दृढ़नताः। साधुः वि.(साध्यति कार्य मिति । साध+उण!) प्रसुनौ ।” ५:३१५७ । इति ईयसुन् । “अन्ति- सत्यधर्मपराः सवें साधवः सत्यवादिनः ॥") वाईपिकः । चारः । (यथा, महाभारते ।१। भवादयोरिति ।" ५.१३१६. । इति माधा तस्य प्रशंसा यथा- १०७1८। देशः ।) अतिशयबादः । प्रतिगयमावः । इत्य- यत्पूजायां भयेत् पृन्यो दृष्टा न यमदर्शनम्। "न किश्चिदचनं राजनववीत साध्वसाधु वा॥") मरः । ३२२३४ ॥ (यथा, साहित्यदर्पणे पापसंघः स्पर्शनाच किमही साधुसङ्गमः ॥ सज्जनः । इति मेदिनी ॥ साधूनां हृदयं धर्मो वाचो यो न: सनातनाः साधुनः, वि, (साधी सस्कुले जायते इति । "कटुकोषधोपशमनीयस्य रोगम्य सितशर्करो- कर्मक्षयाणि कम्माणि यतः साधुईरिः स्वयम्॥ नन+डा।) उत्तमकुलोद्भवः । इति गष्ट- पगमनीयले कम्य वा रोगिणः सितशर्करा इति कल्किपुराणे ३० अध्यायः ॥ रत्नावली पत्तिः साधीयमी न स्यादिति ॥") (एतदाचारस्तु चतुविधधर्मप्रमाणान्यतमः । साधोः, स्त्री, (साधु(यस्याः) मय: । इति आधुः, पु, (माध्यति निष्पादयति धादिकार्य यथा, मनुः । २ । ६ । हारावलो २०१॥ (साधर्धीः।) सुन्दरबुदिः । मिति । साध+ "सवापानीति।" उपा० १ "वेदोऽखिली धर्ममूलं म तिगीते च तदिदाम् तदयुतो, वि॥ ११ इति उम् ।) उत्तमकुलो वः । तत्पर्यायः॥ प्राचारय व माधुनामात्मनस्तुष्टिरेव च ॥") साधुपुप्प, को, (साधु चार पुष्य यस्य । स्वल- महाकुलः २ कुन्तीना पायः ४ सभ्यः ५ कलिशूट्रम्त्रीणां साधुत्वं तत्कारणच यथा । पद्मम् । इति शब्दमाला ॥ उत्तमकुसुम मन्ननः । । इत्यमरः । २।७।३॥ कुलजः "कलिः माध्विति यत् प्रोतं शूद्रः माध्धिति साधुवाद:,पुं.(माधुरत्तमो वाहः।)यिनीताम: माधुनः ८ कुलक: कुलिक:१० । इति शब्द- योपितः। इति हेमचन्द्रः । सुन्दरवानिय ॥ रत्नावली । कुम्न्यः ११ कौलेयकः १२ इति । यमाह भगवान् साधुधंन्यायेति पुनः पुनः॥ माधुवाही, [], (साधु उत्तम यहतीति भरतः । जिनः । मुनिः। इति हेमचन्द्रः en तत् मवं श्रोतुमिच्छामो न चेव गुछ महामुने वर+पिनिः।) गोभनयहनगोलघोटकः । माधुलक्षणां यघा,- इत्युको मुनिभियासः प्रहस्येदमधाब्रवीत्। सुशिक्षितानः। तत्पय्यायः। विनीतः २ ॥ "ययालब्धोऽरिमन्तुष्टः ममचित्तो जितेन्द्रियः। न्यूयतां भी मुनिगणा यदुक्त साधु साध्विति। इत्यमरः । २०४४ ॥ सुटयाएनगोलका ३ । हरिपादाययो लोक विप्रः माधरनिन्दकः ॥१॥ यत् एते दशभिर्वस्त्रेतायां हायनेन तत् । इति शब्दरदावलीn सुन्दरघोटकपिगिटे. निरः मदयः शान्तो दमाहारजितः । हापरे तच मासिन अहोरावेप तत् कली। वि॥ (साधुवनगोले, नि। यया, मा. निरपेक्षी मुनिवर्वीतराग: मारिधीयते ॥२॥ तपसो ब्रह्मचर्यस्य लपादेव फल दिना:। भारते । ६।४६ ॥३६॥ सोभमोहमदकोधकामादिरहितः मुखो। मानोति पुरुपम्तेन कलिः साविति भापितम् | तस्य : म नागेन्द्रो वहतः माधुगादिनः। कालिगरण: माधुः महिपाः ममदर्शन: ॥३॥ ध्यायन रुते यनन् यन म्तायां हापर्धियन्। पदा युगमधिष्ठाय नघान चतुगे प्यान् ") समधितो मुनिः पूती गोविन्दचरणाययः । यदाप्नोति तदाप्नोति कलौ मंकीय केशवम् । माधुध, पुं. (माधुवंशः 1) कदम्यागः । इति मध्यभृतदयः काणी विर्यको माधुरत्तमः ॥8धर्मोत्कर्ष मतीवान प्राप्रीति पुरुषः कनी । शब्दचन्द्रिका घरुणाः । रति राज- रुचापितमागगरीरबुदिः सम्पायामन धर्मशास्तन तोडमा कले: निघण्ट: । गोभनतरय। शान्त न्ट्रियमा सुनमम्पदादिः । प्रतवापराधा पैदाः पूर्व दिजातिभिः । माधुष्टत्तिः, स्त्री, उत्तमनोविका। मदिवरणम्। पामतचित्त: अयपादिभति- ततस्तु धर्ममप्राप्त यष्टव्य विधिवदनः । सुन्दरवत्तनम् । माध्वी धामी नियंति का यह माधुः मततं यः ॥ ५ ॥ स्थाकथा हथाभोव्यं दधेभ्या च दिजन्मनाम्। धारयसमानियवा। माधीवृत्तिरिति पष्टी- सपायय: रूपकधानुरक्षा पतनाय तथा भाध्य हम्नु मंमिभिः मदा। নম্বমানিম শা कर्ण टमन्वय तिपूजनीयः। पमम्यक्फरणे दोषास्त पा सर्वेषु वस्नुषु । मातं. की, मयरममूहः । पलायी। पात. रूपानि ध्यानमानाम्वनन्यो भशापयादिकं पां नेच्छाप्राप्तिकर रिजाः । पम् । त्यभयपानः। यो वे म माधुर्मुनिययका: En पारतन्त्र समस्त पु तेषां काबपु च यतः। माध्यः, (माध्यमस्ययेति पापादिवाए।) इति पानोतरणण्टे ८८ अध्यायः • नयन्ति ते निभान् लोकान् शन माता गदेवताविय: यमरः ।१।१११.. मनसादगमयकः । यथा, भरतः । "नप्रति मसाने नाममानन कुप्यति। दिजगषय वेध पाकयनाधिकारयान्। "मादा हादविवाता रहाबादसता* न काम परवादिका माधो भयाणम् निज अति व टोक गहरी धनतरखतः । पां नामानि यथान अति गारई । ११५ १४} भषमा नाति पयार्पियेषु वा यतः । “मनी मला नया प्राणेनपान दीवाना सम्पमाषो यदा- नियमो मुनिगाई नाते नामो माधिमापितम्। निर्भयो यद दमो नाराय:: } "वहारमोगगा: मपंमारमुषिपः सदाविरोधन नरमानंदा महिला पाटादका भवनि परदुःगेन माप नियपिताः । मलिदायरपा एयटायर याविधि : रति Entrदामा - +- रिश - ।

·. घरस्थ वाच। मतीम् । मनुजा यत्र मुथन्ले गता: मंसारमागण तवापर्य प्रवरामि सानन्द्रीय मोषण हग्यले पा मध्यावदिया तामा की वा रिपुम्मिन प्रार्थयन्ती मनवम् समापि गपचाप यचाविपरित चिमपिणापतमध्ये inte एकमात्र म्यनमयो भूमि तान्यपि महानि यार गरिवी नेपापा मम्तमार्थ य:गोमागायनिचोभित हा धामन्यु कु amariiml शिव रिमादिदरिद पाधीमा बना मानपाड़मीम्रय मान गया मोदीं माना समायं स्तबहानाममिटाई भोतमाधिय प्राणान् प्रमुगर' विभिनतिमानात सादचभमतमा धन्य भान यहा मारमा पिमा मनाप्न पम्य जिममrl साध्यास सानन्द्र देवाविष्कम्भादिमाप्तविंगतियोगान्तर्गतकविंग-साध्वस, को, (माधूनस्यतीति । साध++ यथा मारे योगः। इति मेदिनी। तब मातफलम् । प्रका) भयम्। इत्यमरः। १।७१२१. गोक "पसाध्यसाधः किल माध्यासः (यथा, भागवते ।२१।१५॥ विपरीत कामायोको वात गूरोऽतिधोरी विजितारिपतः । "अन्तकालेऽपि पुरुष भागते गतसाधसः । ঘুমি মন স্বীয় दुधामुपायैः परिसाधितार्थः छिन्यादसङ्गगम्ने ण सहित ये च सम्॥८७,26,2018 किच! परं छतार्थः सतरा विनीतः। स्थति माशयतीति। सो+"स्यते । रति "भाकामोऽसौदिय. . इति कोष्ठीप्रदीपः। अस धुक् छ । प्रतिभा। इत्युणादिटोकायां तथापि साधीशापस्तु माध्य, वि, (साध + सत्) साधमीयः । इति उज्ज्वतः । ३।११०॥ भाषिकाइविशेषः । इति नारा 'मेदिनी यया,- इति साहित्यदर्पणम् ।। ५५६ ॥) सानन्दः, (पानन्देन सा वाले र "रणादिपु विवादिषु स्थिरमायेयु निचितम्। साध्वी, स्त्री,(साधु + डीम् । मेदा। इति राज- पोडयन वकारतर्गत वकभेदः । दशा जमे वाप्यधिक चायें प्रोले माध्यम सिध्यति निघण्टः पतिव्रता । इत्यमरः । २।(14) "पटादगाधरर्युगो यशोदो रति मिताभरातकात्यायनवधनम् । तापमारहारीतः। कास्कसंध के ताले सानन्दो बोलेरो माधनाइभिमत: । स तु पनः । यथा "पाति मुदिता द्रष्टे प्रोपिता मलिना कमा *प्रतिभादोपनिर्मुस माध्यमस्कारणान्वितम्। मते म्रियेत या पत्यो साधी या पतिमता गुच्छकरनः । इति रामनिर्धट.. निपितं सोफामा पई पचविदो विदुः ।' ("सा स्त्री या पतिमता।" इत्यपि कचित् । युमो, ति । यया,- माध्यमाधमा भिमतं प विदुः। यययनय पाठः 1) सहा यया। प्रनिराः। "रामं ममयति सानन्द भामाप्य तरिगिरधर्मी पक्ष इति भेद-"माध्वीनामेव नारीणामग्निप्रपतनाहते। इति तथाप्यय वाक्पत्याच्यादिधर्मवियपविधि- नान्यो धर्मो हि विन यो मते भत्तरि कहि- सानन्दूर, पु, तीर्थविशेष । यथा,- एम्य पयतया धर्मियोधमर्षपदेरेव साध्यलात चित् मालपपयोरभेदाभिधानम् । इति व्याहार- इति यदितत्त्वम् ॥ धारकातः परं श्रेष्ठ पति गुम पर नापमापनुमितिविधयः। यया माध्यता- समासा यया:- ततो महीवधः गत्वा विरा कमजोर पकमिति पनुमितिविधेयतावच्छेदकः । "सावी स्त्री मारतुल्या पसर्थया हित वाराहरूपी भगवान् प्रत्युवाच सहकार मिग्य। तिमिरातभचपजागदीगोटीका। कारिणी। वराहाचा मन्त्राधिपः । यथा.- पसायी वरतुल्या च मम सन्तापदायिका सानन्टूरेति विण्यात भूमे ! गुल्ले पर “শাখার যাত্রাবাদে। रति म प्रवत्तें गणपतिषाई । TRANSAR त भमुद्रस्य मलयस्य च दपि। मि: समिति कोष्ठचतुष्टयम् । माध्योसोणा पतिः .प्रणा गतपुचाधिकः । सब तिष्ठामि वसुधे उदीचीदिवमाति पुनः कोही पु मयतो मायपादितः। प्रतिमा के मदीयास्ति सिमाध: सपिरितमामाया मनी- गतपुत्राधिकः प्रमुणा मतीनाथ पसिनुप पायमों तां वदन्त्य के अन्य पिभिः (निरुपितो भगवता येदेषु हरिणा सयम् । पोस्यों रीलिमयोमन्य forमिति कासेम माध्यम्नु जपोमतः। इति तव। २४ । १ | शिलामयोमित्यपर मादायक समिचि परिमल मिलमति"] "कामिनी कुमनासाथ रहम्य कामिनी तय स्थानानि में भूमै कप्यमाने नितन्त्रमार. १.नारद, मो. (माध्यतामन्छिनीति म पति कुने जात एवमेव सती गुतम् । +fre+ गम्।) पमितिविधया तो पुगणे यामाच चरिखमामपितम्। भाभमानी या माध्यतामिति नाम को विमो नाच दुराणयाम् य राम नाम मम गुम गांचा লুমিনিয়াম। RELAारमिरलसपारिवाद हा सर्व पुरुषमिति इदय मदा: एवं तत सता चमुचम्य ममम गरतदेशानुमितिनं तु डिमात त्या- । वाचे म्यान्ममतोल प्रापयत्ती प्रथमतः । मारा पारिवापिसाप्य वारकतारी मतप्रधान एवं तत् गाव स्वभावतः। यसमा पारवानि तदभरादिति तदुत्तमञ्चविर्य माधोग प्रमितम् । देशमिंग रोगन मामगंग मुन्दरि। Reffer(मापस मिरियमा गोष्ठीवि रिपुराजभयेन च । ) दसरनियमोप्य मावोवर्मन व मनायत।" VEERI प्रचयिोनी मेणमिति र प्रतिपय १४ अध्यायः॥ HTTER मदीना मछमियः पिया। Armyा.- पा. मात्र या ना मापसे सामना यया,- - ममुद्रमध्ये तिष्ठतमोऽपि पन्यात प्राममा पार! मम मतांच पति विनोfront - त समम नाम सम्मिन दे दी। अगाधधायपास रा!ि नव राममा मर्म मापन ·पान्।") -- मानुस मान्व सान्दीप नामसाइमम् ! वामिपि हायर । यथा, रामायने । २४ कानि मानवानि गोविन्दः सूतपुचे प्रयु- चीन पापि मालम् । मंदाम्पिानिपोरन दिगोदा। "पापगाय महानुपा: भानुमन्तय पयंता) माम। तम प्रिययाठार्यपदानमम्बयादिभिः ही समयां रकमयं तथा मानथिया,मी, (मानयो+स्वार्थ कन्वंगी। कीघोपगमनम्। इत्यमरभरती॥ (यथा, मग नाम पर मम रतिगादासायनी माघे।३।५। सुपागममम एम्दरि मानयी, श्री, पंजी। रति दरबापती॥ *चतर्योपायमाध्येत रिपो मानवमपक्रिया। महामागे पच्ची च ममाथिनम्। मालपन,की,(मनापतीति। मम् + तपस्यः। मंद्यमामबरं प्रातः कोऽभमा परिपिश्चति ।" यस पाय बना मपनमनिमा । ततः पायें पा) व्रतविगेपः । इत्यमरः । दापिण्यम् । इति मेदिनी। । भाग कुयोत पकानोपितो नरः । 51 ५२॥ यथा- मान्वनं, तो, (मान्य + गुट ।) मामोपायः। मनोकममामा मोदत नाव मंशयः॥ "गोमूवं गोमयं धीरं दधि मर्पिः कुमोदकमा प्रति हेमचन्द्रः ॥ प्रियकरणम् । इति सान्त्र- प्राणान् प्रमणेतरा मामर मम । एकरात्रीपयामय रूफ़सान्तपनं स्मृतम्" | धातुटीकायां दुर्गादासः ॥ (यया, महाभा- घमा ममनुमाती मम नोक गाति । रति मानये ११ अध्यायः ॥रते । २।३८।६। हाय महामार्ग रम्य ममरे मृणु। गोमूवमिति। गोमूवादि एकीकृत्य एकप्रिय नाम्मे देयो धनुनयो नायमईति सान्वनम् । मा यानि पश्यन्ति घोरं मंमारमोक्षणम् ॥ पनि भषयेत् नान्यत् किधिदद्यात् पपरदिने लोकहहतमै कृर्ण योऽहना नाभिमन्यते ॥") इपिंगतिवादश्यां मा धारा पथमेशादि । घोपयामः । इत्येतत् मान्तपनं सामृतम् । सान्त्वना,स्त्री को,मान्य + युच् । टाप। लोपने बारे पता थापा भूयः म तिहति यदा तु गोमूवादिपट प्रत्येक पड़ दिनानाप-पुट ।) सान्चनम् । प्रायः । यथा । “प्रणयः हिते तु मध्यामा धारा न परोधि । भुज्यते माम दिने घोपवामः तदा महासान्त मान्वना न ना!" इति जटाधरः । सत्र महापय पुछ अनमरे मम ॥" पनं भवति। तथा च याभयकरः। धान्यवादः, वि, (सान्त्वस्य सामप्य वादः त थारा मानन्दरमाहामामामाध्यायः ॥ "कुगोदकच गोषीरं दधि मूवं मजद एतम् / कथनम्।) सान्त्वनावाकाम् । इति केचित् ॥ मिपुं. (मन्यसे दीयते दधिपायर्यमिति । जग्धा परेपवसेत् समान्तपनपरन्। सान्दीपनि:,पुं.(मन्दीपनस्थापत्यमिति । सन्दी: उदान + "मानमिवर्ण मोति ।" णा० ४। पृथकमान्तपनद्रव्ये पड़हासोपवामिकः । पन +1) मुनिविगेपः । यथा, ब्रह्मवैवत्त ॥ इति पमिप्रत्ययन माधुः। ) सुवर्ण:।। मप्लान त रूपोऽयं महामान्तपमं स्मृतम् । योसयजन्मखण्डे । ८८ । ३० । युगादिकोपः ॥ (मभननीये, वि । यथा, प्रति कुन्न कम *विश्वामित्रः मतानन्दो जाजलिम्ततिलिस्तथा वंदें।१०।१४० ॥ ४ ॥ गारड़े १०५ अध्यायेऽवम् ॥ ( सन्तापके, सान्दीपनिधनमांगो योगिनां मानिनां गुरुः॥". "पृणनि मानर्मि कतम् ॥" वि यथा, वे दें। 01५८1८। पिच। मानसिं मभजनोयं फत् कम् प्राधि, “मान्तपना इदं विमरतस्तनुजष्टन ।" "विदिताखिनविज्ञानी तत्वज्ञानमयावपि । मामि: मंपर्यास फलेन पा संयोजयमि " } "सान्तपनाः गग्गा संतापका हे मरुतः ।" शिष्याचार्यक्रमं वोरी यातयन्ती यदृत्तमी। ति तद्भाये मायण: ।) रति सद्भाधे मायणः । सन्तपनस्य सूर्यस्येद-तत: सान्दीपनि काग्यमवन्तिपुरवासिनम् । 'नका,स्त्री (सनति सुस्वरमिति । पणुदाने + मिति । अण् । सूर्यसम्पन्धिनि च वि । यथा, ! अम्बाथ जग्मतुझेरी बलदेवजनाईनौ ।” इल । टापि पत इलम् ।) यंगी। इति पद- बालमनेयमंहितायाम् । १७१८५। काश्यं काश्यां जातम् । नावली। *स्वतधारा प्रधामी च सान्तपनय ग्रहमेधी चा" "तस्य शिष्यत्वमभ्यत्य गुरुहत्तिपरी हितो। तुः,,क्ली,(मन्यते मेव्यते मुनिप्रभृतिभिरिति । 'सन्तपनः सूर्यम्तत्सम्बन्धी सान्तपनः । ति | दर्शयाचतुर्वीगवाचारमखिले नने ॥ न मवायाम् + "दुनिजनीति ।" उणा. १॥ तदाप्यम् ॥) सरहस्य धनुर्वेदं ससंग्रहमधीयताम् । । इति त्रुए।)पर्वतसमभूभागः । तत्पर्यायः सान्तरं, वि, विरतम् । इति नटाधरः ॥ (यथा, अहोराव चतुःपाटया तदद्भुतमभूहिज ॥ दु:२ प्रस्थः ३ । इत्यमरः । २।३॥५॥ (यथा, हत्संहितायाम् । २२।३। सान्दीपनिरसंभाव्यं तयोः कम्मातिमानुपम् । मायथे। २।३१.१२७। "यदि ताः स्युरेकरूपाः विचिन्त्य तो तदा मैने प्राप्ती चन्द्रदिवाकरौ । 'भवास्तु मह वैदेधा गिरिमानुषु रंस्यते। शुमास्ततः सान्तरास्तु न शिवाय ") पखयाममशेषञ्च प्रोतमावमवाप्य ती। यह सवें करिष्यामि जाग्रतः स्वपतय ने ")/ चन्तरेण सह बत्तमानच ॥ (सावकाशम् । अचयितां या ते दातव्या गुरुदक्षिणा ॥ नम् । वात्या मार्गः । अग्रम् । कोविदः। यया, महाभारते। ।११।१८। सोऽव्यतीन्द्रियमालोक्य तयोः कर्म महामतिः इति मंदिनी। अर्कः। पलवः । ति जटाधरः॥ "तस्य जिझमभिमायं शाला दोषोऽथ तत्व प्रयाचत मृतं पुत्र प्रभाते लवणाणये।" नुज, लो, (सानी जायते इति । जन्+डा) वित् । अतीन्द्रियं धन्यवादृष्टपूर्वम् । प्रपोण्डरीकम् । रति राजनिर्धण्टः । तं वरं सान्तरं तम्मे ददी संचिन्त्य बुद्धिमान)/ "सहीतास्त्री ततस्तो त साधपात्रोमहोदधिः नुजः, पं. (मानी पर्वतमस्य जायते इति। मान्ब,क सामयोगे। ति कविकल्पद्रुमः।(चुरा. उवाच न मया पुचो हतः सान्दीपनरिति ।। लन ड) तम्बुरुहनः । इति राननिर्घण्टा पर०सक-सेट।) क, सान्वर्यात गौतार्त दैत्यः पञ्चजनो नाम महरूपः स बालकम् । अनुजेन मध यत्तमाने सानुनाते च वि॥ दयालुः । इति दुर्गादासः ॥ नग्राह सोऽस्ति सलिले ममैवारिनिसूदन ।। अनुमान, [न] पुं, (मानुर्विद्यतेऽस्यति । सानु + मान्न, त् क मान्लने । इति कविकल्पगुमः । इत्युक्तोऽन्तलं गत्वा हत्वा पञ्चजनश तम् । मतम् । ) पचतः । वि हेमचन्द्रः । (यथा, (पदन्तचुरा-पर-सक०-सेट ।) दन्त्यादि- फणो जग्राह तस्यास्थिपभवं महमुत्तमम् ॥ रघः । ८1८1 स्तमध्यः वकारोपध. ! सान्त्वनं प्रियकरणम् । तं पाश्चजन्यमापूर्य गत्वा यमपुरी हरिः । "न पृथगजनवयुचो वा मान्त्वयति धान्वापयति । इति दुर्गादासः ॥ वलदेवश बलवान् जिला वैवस्वतं यमम् । वशिनामुत्तम ! गन्तुमर्हसि। सान्त, की, (सान्त सान्वने + धम) भत्यय-तं वालं यातनासंस्थ यथापूर्वशरीरिणम् । हमसानुमतां किमन्तरं मधुरम् । तनु कर्ण मन.प्रीतिजनक वाक्यम् । पित्र प्रदत्तवान् कणो वलय लिवां वर." यदि वायो हितयेऽपि ते चन्नाः " (यबा, महामारते।।। १४ । २। इति विष्णुपुराणि । ५.१ २१ । १८१६ ॥ - । - ·रति तिमादित्वम्।। मफलता।(यथा, मुकुन्दमालायाम् । २८।। मामसाध्या नराप्य व साम । म 1 ." । । . । पिएइदः सप्तमस्तेषां सापिण्डा साप्तपौरुषम् हस्ताभ्यां परियद्याय समसामान्ययाय) रति मसापुराणम् गायतो प्राणस्तरमात समुत्तमता, स्तथा।वासमिति मन्। सानव साम त्यस्मात् माघौति पन् वा सामदार स्मृतम् गमयति विरोधमिति शाम नाकाहारी इति केचित्रतिभाता मं+मो+ "पाप्यमावायेति । १२८. मासपदीम, लो, (मप्तभिः पदैरवाप्यते इति।"उपायांस्त्वं ममाचक्ष सामबिहादुर सामभेदस्तया दान दहय मनुमोसमा अपेक्षा च तथा मायान्द्रजालय at मयोगा: कथिताः सप्त तम निगदनार विविध कथितं साम तयशालपमे तवापातथ्य माधना पाक्रोय.येगा। भूपतिमाफन्ध, कt.(मफलस्य भार.। सफल+प्या) महाकुस्तीना वो धमिधा जिदि। सान्निध्य साफल्यं साम सान्दष्टिक,की,(सन्दष्टी प्रत्य भवम्। सन्दष्टि मानिपासिकः, वि, (मनिपातम्य गमर्म कोपनं "मि योगमन्त्र जप उप +ठज.) मध.फलम् । इत्यमरः ।।८।२८॥ वा। "मविपाताय।"ItICइस्यभ्य दृष्टपरिकल्पनान्यायः यथा पितामहदीहिः ] वातिकोतया स्वायत्र.) भविपासजरोगः। मादी, ती, दाताविधिः निविदा बामा प्रपितामपितामयोः क्रमेणाधि• इति राजनिर्धगडः । यथा, कुमार।२।४८ माम, या भाव शनि कविपदमा कारः प्रपितामहपिण्डम्य धनिभोग्यत्वात् | "तग्मियपायाः मय न: फार प्रतिक्रियाः। पर-मका मेटा)दत्यादिस्तीवरी. पूर्वोक्तंसादृष्टिकन्यायमिहत्वाच । इति दायः योग्यवत्यौपधामीय विचार मानिपातिक ) प्रियकरणम् । क,मामयति दीन "क्रमसः॥ सविर मनियालगन्दे दृश्यम् । पति दुर्गादामः। मान्द्र', ली, (अदि बन्धने+बाहुलकार रक् । सायामिक:, (मंन्याम: प्रयोजनमध्येति। माम, दक सान्वने। पति मन्द्रेण सह वर्तते इति ।)यनम् । इतिमेदिनी। ठक् ।) मन्यासी । तत्पर्यायः । भिचार यति:३ (पदन्त धुरा परमका मेट्। मान्द्रः धि, (पन्ट्रेण निविड्यन्धनेन सद वर्तते । कर्मन्दी ४ राशवमन: ५ परिमाजकः तापमः | करणाम् । प्रममामत दीनं ६. इति ।)घनः । इत्यमरः । ३।१।६६ ॥(यया, | 0 पारागरो पारिकाही मस्करी . ति दुर्गादामः माघे।४।२८। पारिरथमः ११ । इति हेमचन्द्रः। माम, [न् ! की, (म्यति दिनति दुई। "उममहारजसराजिविराजितासो सापमाः, पु(सपन्त पय स्वार्थ प्या) मनुः। खाम्यति दुःपयति टुरध्य । दुवर्णमितिरिक्ष सान्द्रसधामवर्णा ") इत्यमरटीकायो रमामायः । २।८1१. +"मातिभ्यो मनिनमनिषो। उt मृदुः । इति मेदिनी ॥ निग्धः। मनोजः। (सपना अपत्यमिति । सपन्तो+प्यत्र.) रनि मनिन्।) वेदपिगेपः। त्वमा !" इति शब्दरत्नावली। सपनीयुचः । यथा, पृष्टम्पतिः। म्यति पापं माम पोय नाये वारिन सान्द्रपुष्पः, (मान्द्र पुष्पमस्य।) विभीतक- "पिता मह विभता ये मापसापामहोदरा: इति भरतमणमा जेमिनि।। धः। इति प्रष्ट्रचन्द्रिका॥ जघन्यजाय 2 तेषां पिटभागहराम्तु ते." मामाया रसागीयमानेषु सान्द्रमिधः, वि, (सान्द्रः खिग्धय।) निविड़- इसि दायतत्त्वम् । त्ययः । इति तिप्यादितवम् स्निग्धः। तत्पर्यायः । मेदुरः२। इति शब्द- (सपनया भावः । मपन्ती+ ग्राहपादिलात गतवतीयवेदः। तस्य सरमशापा रत्रावली॥ प्यत्र ।) सपनीमावे, की। (यथा, माधे। छान्दोग्यादिः। विवरण वेदप सान्धिकः, पुं, (सन्धा मद्यसज्जीकरणं शिल्पमस्य ८।१५। सामधनियवणानन्तरं सन्धा+ठक गौण्डिकः । इति शब्दमाला । "गित्याया निजवसर्मिरासिर य. हार देवताकयनश यया,-- ( मन्धिं करोतीति । ठक।) सन्धिकर्ता च ॥ ट्रांगण यियमरविन्दतः करायः। "मामधना गय जुयो नाधोयीत बदाम साधियेलं, घि, (सन्धिवेला+ "सन्धिवेलापत ध्यकश्यं नियतमनेन निन्युरम्या: वेदस्याधीत्य वाध्यन्तमारल्यमयीत्व। नधवेभ्योऽण।" ४ ।। १५ । इति पण ।) सापना चितिसुतविहिपो महिप्यः") | ऋग्वेदो देवदेवत्यो यजुर्वेदस्तु मानर, सन्धिवेलायो भवम् । इति मिशान्तकोमुदी । मापिण्डा, क्ली, (सपिण्डम्य भावः । सपिण्ड + सामवेदः अतः पिवास्तात्तस्यारियर माध्य.वि.(सन्ध्यायो भवः। मध्या+मन्धियेला- प्या) सपिण्डतां । सात सा सप्तमपुरुष- इति मानवे ।४।१२॥ दिवाय पण् । ) सन्ध्यासम्पन्धीयः। (यथा, पर्यन्तं पन्दकन्यानां विपुरुषपर्यन्तश्च स्था- (वेदोऽयं गशोत्यत्तिकारणम् । रघुः। २।२२॥ टीकायां महिनायतपालकाये। : "गुरोः मदारस्य निपीच पादी "लेपभाजयतुर्याधा: चित्रायाः पिहभागिनः | "सूर्यास्या कपाले समानीय समाप्य सान्ध्य विधि दिलीपः। दोहावमाने पुनरेव दीगधी भजे भुजोटिवरिपुर्निपणाम् ॥" चमत्तानां त्रिपौरुषम् । इति वशिष्ठ अपि च शत्रुवीकरणोपायविशेषः । इत्यमर सान्ध्यफुरामा,सो,सान्ध्य सन्धिकालोद कुसुमं "पिवादिषड् भि: मापिण्ड तत्तासतिसप्तकः प्रियवादादानमम्मन्धादिभि. कोशेदन यस्याः।) विसन्धिपुष्पक्षः। इति राज-| गोबेक्ये सति तनु स्यात् पड़,भिः पुनादिभि- साम । स्यति सावनिकः, चि.(मवदनं प्रयोजनमति । पप्रत्तानामा कन्यानां चिभिः पिवादिभिः समहम+सदस्य प्रयोजममिति ठक)सन्नाह- विभिटः। तिमिहान्तकोमुदी। इति कारिका सावाय्य, की, (सम्यक् मोयने मामिति । पन्यत् मपिण्हशदे द्रष्टव्यम् ॥ अजित्यमरः ।३।७॥३०॥ पा प्रत्ययम माधुः ।) सख्यम् । त्यमरः । साविध्य.की(विधिय । मनिधि+ चातु. ८।१२। (यया, कुमार।५। ३८। यादीनां मार्य उपरण्यामम्।५।। "प्रयुतामत्कारविशेपमामना १२४। त्यस्य वातिकोत्या साथै यम्।) नमां परं सम्प्रतिपत्तमहाम। निसटम् । यया- यतःमता मवतगापि । सात "चंचप्य तपायोगात् पर्यनमामिणयनात्। मनीषिभिः साप्तपदीमापते:") पामित्याच विमामा देवः माविधा. मतपदमम्वश्विनि, वि. यिनी। यथा- निघर:। मनुरुवाच। मसा उत्राचा तथ्य साधुप्रियच माममाध्या नराम ·सामग्री सामर्थ्य सामान्वं यञ्च माम कर्तव्यं कुलगीलादिवत्तिना। सामना, पुं, (साम्रो वेदभेदात् नायते इति। "प्रवाच्यवादांच बहन वदिष्यन्ति तवाहिताः। या सदुपचारायां कृतानाच्चानुवर्णनम् ॥ जन+:1) इस्ती। सामोर, त्रि। इति निन्दन्तस्तव सामर्थ्य ततो दुःखतरं नु किम्।") नयेव तथा युक्त्या कृतजाण्यापन सकम् । मेदिनी ॥ (उभयाधं प्रमाणम् । यथा, माघे । सामवायिकः, पुं, ( समवायान् समवैति । सम- मान्न कर्तव्या वशगा धर्मतत्परा:n १२।११॥ वाय+"समवायान् समति।। ४।४।४। ना यद्यपि रक्षांसि रक्षन्तीति परा युतिः "नानाविधाषिष्कृतसामनखरः इति ठक् ।) मन्त्री । रति हेमचन्द्रः ॥ सम- प्राप्येतदसाधूनां प्रयुक्त नोपकारकम् । सहसवा चपलरध्ययः। वायसम्बन्धिनि, विn तिगान्तिकमित्येव' पुरुष सामवादिनम् । गान्धर्वभूयिष्ठतया समानता सामानिकः पं. (समाज समवतीति । समाज+ माधवोऽवमानन्ति तस्मात् तेषु विवर्जयेत् ॥ स सामवेदस्य दधी बलोदधिः") "समवायान् समवेप्ति।"४1818 इति ठक। वे शहवंशा ऋषयः प्रतीता सामञ्जस्य की,(समनसस्य भावः । समक्ष यहा, समानं रचतीति । "रक्षति।" ४१४ । धर्म स्थिताः सत्यपरा विनीताः। प्यत्र ।) पौचित्यम् । ३३ । इति ठक) सभ्यः । त्यमरः । २101 ते साम साध्याः पुरुपा: प्रदिष्टा सामनी, स्त्री,पशुबन्धनरन्नः । इति दामनन्द १६ ॥ (यथा, साहित्यदपणे । ३१ २२८ । । मानोन्नता ये सततच रानन् । टोकायां सारसुन्दरी "सामाजिकस्ततो हास्यरसोऽयमनुभूयते ।") मातृस्ये राजधर्मा सामविधिः।२२२॥१-१० सामन्तः, पुं,(समन्तायाः संलग्न कदेशाया भूमे- समाजसम्बन्धिनि सभासम्बन्धिनि च वि(यथा, प्रेयवाक्यादिना सान्वनम्। यथा, देवीमाग- रयमिति। समनता + तस्येदमिति अन् । सम- साहित्यदर्पणे । ३ । ३९ । से । १।१७।३१। न्तात् भवः । तत्र भव इति अण् वा.) स्ववि- ननु कथं रामादिरत्याशुद्धोधकारगैः मीता- पासपूर्वमुवाचासौ तं चत्ता मस्थित मुनिम्। पयानन्तरराना। सम् संलग्नोऽन्त एकदेशो दिभिः सामानिकरत्याधुदोध इत्युच्यते ।") तां यत्र ते कार्य योष्टं शिजसत्तम !) यस्याः सा समन्ता स्वविषयानन्तराभूमिः तस्या सामान्य, क्ली, (समान एव । साथै प्वन ।) मक, की, (सममैव सामम् । अम्। ततः जरा इति पणे सामन्ताः । इत्यमरटोकायां नातिः । यथा,- व कन्।) मूलपम् । (यथा, मिता- भरतः । (यथा, रघुः।५।२८। "नातिर्जातच सामान्य व्यक्तिस्तु पृथगामिका" नरायाम ।२।६४॥ "सामन्तसम्भवनयव धीरः इत्यमरः । १।४।३०॥ हदिमावापाकरणायन्तु बन्धकं सामकं दत्वाः कैलासनायं तरसा जिगीपुः ॥" तहिविध यथा, भाषापरिच्छेदे। याशी समभूत्यं सममेय सामकम, ") / सीमान्तरमवे, वि । यथा, मनुः । ८।२५८ ।। "सामान्य विविध प्रोम परवापरमेव च । -मकः, j, (समतीति। सम प्रवैकल्ये + "सायमावे तु चत्वारो ग्रामा: सामन्तवासिनः । द्रव्यादिविकात्तिस्तु भत्ता परतयोयते । बुल् !) तर्कुशाणः। इति विकाण्डपः ॥ सीमाविनिर्णय कुर्य : प्रयता रानसन्निधौ परभिवा च या जातिः सेवापरतयोच्यते । साम पधीत वेद वा। सामन् + “क्रमादिभ्यो “ग्रामसामन्ता: मोमान्तरवासिनः प्रष्टव्याः।" व्यापकत्वात् परापि स्यात् व्याप्यत्वादपरापिच न् । ४।२६१ । इति वुन् । सामाभिन्न वि) इति मेधातिधिः ॥ "ममन्तभवाः सामन्ताम्त- द्रव्यत्वादिकनातिन्तु परापरतयोप्यते ॥" मगः, पुं, (माम गायतीति । गैशम्दे + टक्। धासिनयत्वारी ग्रामवासिनः।" इति तटी. तमक्ष यथा । नित्यत्वे सत्वनै कममवेतत्वम्। हामवेदी ब्रानण:। तिजटाधरः। (विप्रः। कायां कुश कः ।) अनेकसमवेतवं संयोगादीनामप्यस्ति पत: ति महाभारतम् । १३ । १८ । ७५ मामन्यः, प, (माम साधः । सामन् + "तव मत्यन्तं नित्यले मति ममवेतत्वं गगनपरिमाणा सामवेदने, वि। यथा, भागवते 1१1४२१॥ माधुः।" ४ (४१८८१ इति यत् ।) सामसेदन-दोनामप्यस्ति प्रत उपने केति नित्वले मति 'तवग्वेदधरः पैत: मामगोनेमिनिः कविः। बाणः । (यथा, महिः। ४१८ पनेकत्तित्वमत्यन्तामावस्याप्यस्ति पतोहति गम्यायन एवेको निप्यातो यनुपामुत ") “ग्यजुपमधीयानान् घामन्यांस समर्शयन् । मामान्यमुपैश्य समयेनत्वमुतम्। एकथति- मगर्भः, पुं. (माम गर्ने यस्य ।) विष्णुः । इति मुझे देवसात्कृत्वा शूम्पमुख्यच होमवान् ।" निम्नु न जातिः । तथा चोक्लम् । दरखापती॥ मामयिकः, वि, (ममयः प्राप्तोऽस्य । समय+ "प्यारभेदस्तुएवं मारीधानपस्थितिः । मगी, स्त्री, (माम गायतीति । गे+टक । "ममयस्तदस्य प्राप्तम् ।।११.इति ठन) पहानिरसम्बन्धी भातिवाधक मंगः " डीप । ) भामगदाणपनी। इति केचित् ॥ समयोचितः । (यघा, यावल्कर।२।१८। एकस्यतिकत्वात् पाकागलं नमातिः । सुम्य- मिनो, म्लो, ( ममयम्य भाषः । पञ् । पभि- "निजम्माविरोधेन यस्तु सामयिको भवेत्। इत्तिवान्नात घटत्वं कन्तमत्वं म जातिध्यम् । धानात् स्वौत्वम्। डीम् । यलोपः) कारण- मोऽपि यत्नेन संरयो धर्मा रामसतय य: "कोर्गवात भूत मूर्तत्व न जातिः। प्रन. ममूधः। यथा- मामयोनिः,,(मान्नः योनिः कारणम् ।) बघा पस्याभयात् सामान्यत्व न शातिः। पिम्य "सामग्री घेन फनविरहो व्याप्तिरैवेति तत्त्वम् (माम वैदभेदः योनिः कारचं यस्य । जस्ती। यातलमावस्य रूपहानिः यादतो पिपल ति पदाइदूतः। मामोत्सवम्नुनि, वि । ति मदिमी । (यया, नजाति: । समयायममयाभावात् ममवायो ट्रव्यम् । यधा रहः।१६।। नातिः। दमादिविनिर्मित पर "एकोदिष्टन्त मध्य पानव सदा रूपम् । "चतुर्भुजांगमभव: म नयां ঘিদিৰ বয়সদি। समाये पापा सदा ममुपोपणम् ॥" दानमरतरनुपारतानाम् । मकरजालक्रया पधिरदेशभिवानमताम: प्रति समारोतवचनात् पापावाभावः पाक- मुरदिपानामिव मामयोनि. परतम् ! एसोधताय यादीमा नवरया মামামায়ণ । *নি মৰম ? मिनीचा विषमसार वंग") सान्या मातीनां पदम् । पाभिया मता नाम (मममय माप। समप्र +4) मामीसो (ममध्य भाव: । मम पत्र) भिवा । सापरत्वात् पापियामाबाद समुदायत्वम् । (पया इमार।१२ योग्यता । (रया, गमा।२।१३ १२.पराधि दिशेस्वाददाहालात "पप्र. मति पस्किार " नमोतिषित माममिएस समिममिवान् पदम पर भाद. टुनोति निधनदा रा ऐतः। पता: प्रिय पुसमा RETERI)परिदाय মা মায়াবী হলা माहिः। तिमदिनी । (यदा, गौतायाम् । तयार रमदिन मनाम परामुणी शिम: प्रहमिः।") तिमिहामनुहार मालम मा. - - SH ·छायः - कान्या वा कोही पस्या गरिता वार इति मुग्धवोधण्याकरणम् ग्रीवाय कर्जा पृष्ठ इस जाति। प्रधिकरणविशेषः । पाधारभेदः। यथा-चत्वारि यस्य खानि पूजा प्रायोति। भत्तका हितार कसदान्तरिता ३ विप्र- सामीपपापविषयास्वाधारयबिधः "सूक्ष्मातलिपाणि दन्त के धनवाना। मासा नवञ्च दन्ताय सनाटच शिक्षाशा "धोरा कलाप्रगल्भा स्यारश्या सामान्य सामुद्र यत्तु सुवर्ण विकुट कड़कड तत्तातुकीधरजिता व सदर प्रशस्व। रति रखमाला खरोवडिय भाभिर विमीरमहागा डाः शिरोसताटव विविस्ती विनिमयकामाचा पाठ प्रायेण वसभाममुद्रफेनम् । इति राजनिर्घहः।(समुपमश्रीस्त्यजति रवाईमार्थः बाशिर | ऋपिता प्रोग्रामिति । प्र) देहविष्टम्। दोदाईन मयं न मांगोपदिनामा बायो वा विरदायां रतमम्यां मुभम् । ति मेदिनी। (तमचयाचितग्रन्यविशेषः। कदादिइन्तुरो भूख वदाचित सोमय। ३३४. सामान्या सामु : मखम् । यथा, महाभारते । १२ । २२८१४। पर्ण को वातरोगपगडादिः । छ म ये रति केचित् ।) ममुद्रगाने, नि। "सामान्यमपिभिर्गत्वा ब्रह्मलोकमिवामिभिः। कामयन्ते ते छत्रकामाः । सब रागीना यथा मेदिनो। (पुं, ममुद्रगामी परिक ब्रोवामितदीप्तौजाः शासपामा महातपाः। महकमेलकादो मदनमादिकारखा यया यायको । २।। विचार ययाकामं विषु लोकेषु नारदः) | मृच्छकटिकादौ वमन्तसेनादिः पुनय। 'कान्तारगास्तु सामान्य, वि, (समानस्य भावः । समान+ | "अवस्वामिभवत्यष्टविता: पोडगमेदिताः । दपर्था स्वशता हर्षि था।) अनेकसम्बन्थ्य कवस्तु । माधारणम् । खाधीममका त यहिताथाभिसारिका मगववियेषः । यथा, सगुते।।।। इत्यमरः।३।१२॥ यया, देवसः। कलहान्तरिता विप्रथा मोपितमत का। "मयज्ञाः मामः "सामान्य पुचकन्याना मतायां स्नीधर्म विदुः पन्या पासकमना स्यापिरोलछिता अपनायो हरा माता माता पितापि वा" तया। दंगा गोफय। पार्बतीयन बोट इति दायत त्वम एतासां सषणाणित तथ्यदे विशेषती स्तुस्थल पणः। ॥ देवियर. (यथा च कुमार101४४॥ द्रष्टव्यानि) ए । ५८११३३ "एक मूर्तिर्विभिदे विधा सा सामिष्य, पम् । निन्दा। इत्यमरः शश२४८० "मागण्योतिमा: मनोहित्या: सामान्यमेषां प्रथमावरत्वम् । सामिक्षता,विपक्षतामामिमदार लक्षातोः विष्णोईरस्तस्य हरिः कदाचित प्रत्ययेन निष्पना वेधास्तयोस्तावपि धातुरादी॥") सामिधेनी,स्त्री,(समिधा पाधानी। समिध + मामा कोगलाय मुखे सामान्यलक्षणा, स्त्री, (सामान्य साधारणधम्मः | "सामिधामाधाने येण्यए।" 81३1१२.। सामुद्रक को, (सामुद्रमेव । लक्षण यस्याः।) पसीकिकसविकर्षविशेषः। इत्यस्य वासिंकोच्या पेण्यए । पित्वात डोपा) लवणम् । रतिरामनियः॥ मत बाययतापकसामान्यमानम्। यथा । पग्निसमिन्धना ऋक् । पम्नेवालने या कलपणपन्यः । तस्विर यया,- "पकघटदर्शने सकलघटनानं भवति ईयघट- पठ्यते । तत्पर्यायः । धाय्या २।त्यमरः ।। बोरगा। वादिशामम् । ससमाष थया, भाषापरि ७॥२२॥ (यया, महाभारते श१३४।१६। कोहयः "नववोगा: सामधेन्यः पितुणां "पलौकिक: सविकस्विविधः परिकीर्तितः। तथा पाहुनवयोग विसर्गम् । सामान्चलक्षणा मानलक्षणा योगजस्तथा । समित् । इति मेदिनी। मश उवाच। पासतिराश्रयाणान्तु सामान्यज्ञानमिष्यते। सामिपीता, नि, पहपानतः । सामिगन्दात् । ऋण रुष्ण प्रवस्यामि समुद्रश्चनं वदा, नदिन्द्रियजतदादोधसामनापेक्षते ॥" पाधातो: प्रत्ययेन निष्यवः । सामान्यगासनं, को, (सामान्य शासनम् ।) मामिभुक्ता, निभई भुस्यः । मामिशदात् भुज्ञ. याममागे तु नारीणां दक्षिणे पुरुष सामान्याधिकारः। यथा- धातोः नाप्रत्ययेन निप्पन्नः ॥ (यथा, वः। निदिष्ट लक्षण तेषां समुदेख यचोदिनन् । "मञ्चेन्द्रकोपी स्यादाघ्रगासने धमाकोलकः। १८।१६। • सामान्यगासनं सौर सकुतिः शूद्रशासनम् ॥ “धनमाभिरुपसत्य चक्रिरे इति पुरवर्ग शब्दरत्नावती सामिभुक्तविषया समागमा) सामान्या, स्त्री, (सामान्याए।) साधारणी सामीची, ती, वन्दना । इति हारावली नायिका । अस्या लक्षणम् । धनमात्रलाभार्थ- सामीप्य' क्ली(समीपस्य भाव । समाए+ चतुःपञ्चदीर्घ चतुख पञ्चमं पडना , सकलपुरुषामिलासा सा विधा। अन्यसम्भोग-वर्णादित्वात् था।) समीपलम् । नकव्यम्। भारत विगम्भीर विविशाल प्रयो। दुःखिसा। वक्रोखिगर्दिता। मानवती। यथा,- वोलिगातापि विधा। मगविता या कामीप्यसादृश्यसाकल्यानुक्रमादिषु योरन्तर व पञ्चदीप प्रगहना मौन्दर्यगर्विता च । एता नायिका प्रवस्थाभेदेन प्रत्येक पटकारा भवन्ति । यथा! मोपित- सथा ४ डण्ठिता ५वासकसज्जार स्वाधीन নি জাঞ্জ মুম্বীঘাষে। पतिका पभिसारिका । रति रस- सामुद्र, सो, (समुद्र भवम् । पम्।) समुद्र- मजरी। (यथा च पाहित्यदपंथे ।३। लवणम् । इति हेमचन्द्रः। सरकच् इति उदयक्षेत्र विन यमुवतं षट भाषा। तत्पर्य्यायः। माधिका। निधामपिनाटिम रज्यति गुणिवति। प्रस्य गुणाः। प्तिमा समालो सारागदर्षयत्वरित “सामुद्रं लवणं पाले मात्युसमविदाधिप। काममोहतमपि परिक्षीयधन गरम् । भेदमं मधुरं विग्धशूलन नातिपिसलम्" माया निष्कामयेदेपा पुन: सधानकाइया। रतिराभवनमः। तम्कराः पण का भूर्भा: सुषमाप्तधनास्तथा अन्यत् समुद्रलवणशद दृष्टव्यम् .. पपावि मदनामदा बापि मत्यानुरागिपी। सक्षपन्तु मनुष्याणां एकेकेन वदायान। पूर्वमायुः परीक्षेत पसामन्चसमेव च । श्रायुहीन नराणाचेत् लक्षण: किमो पथ पुरुषलपरम्। - बाहुनववयं कुक्षी हौ तु नामा तये। বম্ব দুখি দুখঃ দিনা মীম प्रशस्व। पाणिपादतली को नेतान्तरमहानिक। कटिविशाला बन्नभायी विमालस्तो नरपार स्थान उरोसिया धनधान्यमामी पिरो विपासनापूजित साव ·- . सामुद्र सामुद्र सामुद्र दाचित् तन्दिलो दुःखी कदाचित् पश्चला कलिङ्गन सूक्ष्मेण रक्तवर्णन भूपतिः । वामीव्रतकुचा सूते कन्यां सौभाग्य सुन्दरीम् । सती॥ बहुस्त्रीरमणो नित्यं नारीणां वल्लभो भवेत् ।। मूले स्थूलो क्रममावग्रे तीक्ष्यो पयोधरी पहन सोमाय दन्त हन भोजनम् । यस्य पादतले पपंच वाप्यथ तोरणम्। सुखदीवास्थकाले तु पयादत्यन्तदुःखदी। स्तने हैन चैवयं पादम्र हैन वाहनम् ॥ प्रा कुलिशं वापि स राजा भवति ध्रुवम् ॥ प्रभोजमुकुन्लाकारमङ्गठाङ्गलिसम्मुखम् । कम्मकठिनी हस्तौ पादावध्वनि कोमली। कातिलोममा ये स्यः केकराचाः कुचेलका इस्तयं मृगाचीणां बहुभोगाय जायते । त्य पाणितली रतौ तस्य राम्य विनिर्दिशता कातरं व्यालजिहाय ते दरिद्रा न संशयः ॥ मृदुमध्यावतं रतं तलं पाण्योररन्धकम् । चलिन दारिद्रं स्थूल लिनेन निर्धनः । कपिला मलिनाङ्गाय खाय व हवखाः। प्रशस्त शस्तरेखाट्यमपरेस शुभप्रदम् ॥ गलिङ्गोन सौभाग्यं इस्खलिङ्कन भूपतिः ॥ कृयातिदीर्घा मनुनास्त दरिद्रा न संशयः ॥ विधवा बहुरेखेण विरखेण दरिदियो। वाभिहभिर्युःखं स्वल्पाभिर्धनहीनता। चिवुके श्मशून्या ये निर्लोमहदयाय ये। भिकी सुशिरायन नारी करसलेन । जाभिः यियमानोति तणाभिः प्रेष्यतां व्रजेत् ते धूर्ता नैध सन्देहः समुद्रवचनं यथा । मस्येन सुभगा नारी खस्तिकेन घ सुमना। इष्ठोदरमध्ये तु यवो यस्य विराजितः । सूचीमुखा भग्नपृष्ठाः कृष्णदन्ता कुलकाः। पान भूपतेः पनी जनयेत् भूपतिं सतम् ॥ व्रतं भोजनं तस्य शतं जीवति मानवः । वकनासा ववनासास्त नरा दुष्टमानसाः॥ चक्रयतिस्त्रियाः पापी नन्द्यावतप्रदक्षिणः । जश कुसिशं छचं यस्य पाणितले भवेत् । दयालवध दातारो रूपवन्तो निसेन्द्रियाः। शहातपत्र कमठा राजमारत्वसूचकाः॥ म्याग्वय्यं विनिर्दिष्टं प्रशीत्यायुर्भवेध वम् ॥ परोपकारिणय व तेऽपूर्वा मानवाः स्मृताः ॥ सगौवलस्य पनी स्थाच्छकटेन युगेन या । नुर्यस्य भवेत् पाणी पहाज वाथ तोरणम् । पति पुरुषलक्षणम् ॥ * ॥ चामराइभकोदगई: राजपत्री भवेद भुवम् ॥ प्यम्वर्यच राज्यञ्च पगोत्यायुर्भवेद्भवम् । अथ स्त्रीलक्षणम्। अङ्गाष्ठमूलानिर्गत्य रेखा याति कनिष्ठिकाम् । निष्ठातर्जनी यावदेखा भवति वाचता। यस्याः पादतले रेखा सा भवेत् चितिपाङ्गना यदि स्यात् पतिइन्यो सा दूरतस्तां त्यजेत् गत्यप्दाधिकमतं नरो जीवत्यनामयः॥ भवेदखण्डमोगा च या मध्याङ्गलिसङ्गता॥ सुधीः ॥ निष्ठामध्यमां यावदेखा भवति.चाक्षता। उनतो मांसलोऽगुष्ठो व लोऽतुलभोगदः । विशूलासिगदाशतिदुन्दुभ्यातिरखया । ताप्दं वाय वाशीति नरो लौवित्र संशयः ।। वो इखय चिविटः सखसोभाग्यभन्नकः॥ नितम्विनी कीतिमती करेग्य प्रथिवीतले । निहानामिकायाक्षेत्र रेखा भवसि चाहता। दीर्घाङ्गतीभिः कुलटा कमाभिरतिनिर्ध ना! पाटली व न्तः सिग्धो रेखाभूपितमध्यभूः । ष्टि पश्चाशदग्दं वा नरा जीवन्त्यसंभयम् ॥ इसाभिः स्याञ्च इवायुः भग्नामि ग्नवर्तिनी सीमन्तिनीनामधरो राजां चैव प्रियो भवेत् । खया भिद्यते रेखा वसायुय भवेवर। चिविटाभिर्भवदासी विश्लाभिर्दरिट्रिपी श्यामः स्थूलोऽधरोष्ठः स्यात् बैंधव्यकल इप्रदः । निष्ठाध:स्थिता रेखाः संख्या यावतिकाः परस्परं समाख्दा यदाङ्गल्यो भवन्ति हि। मरणो मत्तकाशिन्यायोत्तरोठः सुभोगदः । स्मृताः इत्वा वहनपि पतीन् परमेया तदा भवेत् । पीताः दयामाय दशना: स्यूला दीर्घा दिपङ वती पुरुषाणान्तु नारी भवति निरितम् ॥ निग्धा समुन्नतास्तामा हत्ताः पादनलाः रिमध्यगता रेखा ६ वा अदम्भवेद यदि । शुभाः। शुप्तयाकाराय विरला दुःखदीर्भाग्य कारणम् । पो वा नृपतुल्यो वा ख्यातोऽर्थवान् भवेत् ॥राजीवसूचकं स्त्रीणां पादपष्ट समुन्नतम् । अधम्तादधिकर्दन्त मातरं भघयत स्फुटम् ।। सिरपुष्यप्रकोपेन विद्यावित्तसमन्वितः। समपार्णी शुभा नारी पृथपाणी सुदुर्भगा । पतिकोना च विकट: कुम्लटा पिरलर्भवत् । पतामहम्य वा किधिहन लभते ध्रुवम् ॥ कुलटोन्नतपाणी स्यात् दीर्घपाणी घ दुःख मुमहत्तपुटा नामालपुरिदा सभाया। ध्यमायां यदि यवा हायन्ते त्वन्तगोभनाः । भाक। स्युलाग्रा मध्यनत्रा घन प्रशस्ता ममुग्रता। दान्यमक्षितं वितं प्राप्रीत्यष्टके यवे ॥ रोमहीने ममे निग्धे जो च क्रमव ले। লৰা ধীন র প্লান হ্যাক । स्याय चक्रमठे यवः पूर्णय दृश्यते । मा राजपत्री भवति विशिरे सुमनोहर। गोतीरवर्षविगदे मुनिग्ध रुणपत्रिणी। रदा पितामहादीनामर्जितं धनमान यात् ॥त्त पिशितसंलग्न जानुयुग्न प्रशस्यते ।। उनताची न दीर्घायुः हत्ताची कुलटा भयेत् ॥ ननन्यामय पर मिनदारा धनग्भवेत् । निम्मांस खरचारिया दरिद्रायाय विग्नथम् । नेपाली महिपाधी ध के कराधीन गोमना। नव विपरीतन्तु प्ययो भवति निषितम् ॥ विशिरः करभाकारहरभिर्मरधनः। कामगृहीता नितरां गोपिदाची सुदुग्दा Rध्यमायां स्थित चक्र देवदारा धन समेत् । मुवृत्त रोमरहितभवेयुभूपवल्लभाः । पारावतातो दुगोला रसाची भन्न धातिमी। तनव विपरीतन्त ध्ययो भवति निचितम् । चतुर्भिराले: गस्ता कटिविंशतिसंयुतः। कोटरानयना दुटा गझनेवा न गोममा पनामिकायां भवेधक सर्वहारा भषेहनम्। ममुवामितम्बाप्या चतुरसा मृगीगाम् । पुंगली वामकाजाची वस्या दरिएकालिका। मिनेष विपरोतन्तु ध्ययो भवति नियितम् । नितम्यविम्यो नारीणां उनतो मांसलः पृथुः । मधुपिटाक्षी रमपी धनधान्यममधिमा । कनिष्ठायो भवेष वाणिज्येन धनं भवेत। महाभोगाय मनोगतदन्योलगाया प्रसम्ममलिकं यया देवरन्ति मा भूयम् । বন বিহীন যা মমি নিবিমম্ गम्भीरा दक्षिणापत नामिः स्यात् मुपसम्पदै रोमन शिरान प्रांगना रोगि मATE सन्नाटे हायत यस्य दीपाचतुष्टयम् । वामापता समुत्ताना याप्रन्यो न गोभना स्थलमूपिया दोधी पकी पपीत्यायुः समाप्रोति पक्षरयाः तं समा 'एरणाभितुन विशिरेण मदुत्वचा । विगान नापि गिरसा माग्दभाजनम् । যান পথে নাও । योपित् भवति भोगाच्या नियमिटानमपिनी गा परिकुरमाया: विधा: गुमाएकी. रिमाडीनय कपए स चोमतो मही मर्मत् । कुम्भाकार दरिदाया टरर पदावत् । यम्य शिक्षा भनेहोघां नासा टेदि सर्वदा। धुमाहाभ यशाम दुष्पर लायन लिया। विश्विदारितापाप पुटिमापतिमा योगामति निषांप: पीभमति समंदार नितम रदय यए। मम मिानदर्शितम् । मदारलो मा दा मी पतः । যায় রিপো য য বাঘ ভাষা। ऐसय साम्यवच प्रिय मा मा भवेत्। वाम शेने मगक गटाद, परमीरमती मिट परविम शिलान् : पनी सी टी योनी मती पयोधरी विनर मादम दादिमीरम का फहिमलित:प्रमाणादिगं मदा। स्दमानो विरमा पदी पामीरा नदी का दरिलो भा निरमा रमत प सदा दामों निर्धनो भात भ पम् । दारोदरीशा परिणीमिता। पदाध्यक्ष पदमा remi - . - ·प्रश्र्विगायन मया Tint" पर पदिEEntre " दृश्यम् । इति रामनिर्घण्टा। | "दिमाश पुमि साय: स्यात् साया (भिमि.fa वचा, मराभारत। माया, को, (मघरदैग भवम् । पर। ग मायमेव तथापि स्यारिखयापारिवार मासीत मन) मादरो, बो (मम्बरमता। मबर+पण + मध्यायमध्यम्पषिमा "मारायचः समभ्योmirmir मानटिनिन मावा,(मधारपत्यं पुमानाभग्राममनहाय जति fmire fr: "मानुनमयामपचाया:"शनि मानियादीयाitmen बम" * (पानामा माग (मममा.. मम+चत्र) पयरिनीमादम मापदाfor TIME माहमालयावर.१२..मस्याप्यायiful et.... ARATHI “नाममशिदी मला मुमा तिमिलेमपुरादाr साम्परा सायं सायम दिन माइमं गोणं यया पामकुचे भयम् । कात हितम् । सम्पराय+ठक पार पतत्य जानतो विप्रो. पकं पुच्चं प्रम्यादी मन्ते च विधवा भवेत् । लौकिके, नि। यथा- इति गधय दधिणे मागे तिलकं यदि योपितः। "प्रभुः प्रथमकस्पस्य योऽनुकल्पेन वर्तते । माम्यन्त्र कस्थानलम् । इति नदा चितिपत पनी सूते च शितिपं सतम्। न साम्पराधिकं तस्य दुर्मत विद्यते फलम् ॥ | रणम् ॥ ( साम्यावस्थापन, विस, मामाप्रेमग. गोणी महिथा एव जायते । इति मनुः। ११३.1वते।८।३।१२। सगःम एमत प्रा: पुंयस्था वा प्रको (मम्परायं युद्धमईतीति । तदईतीति ठक,। "नमः शान्ताय धोराय मूदाय .... र्तितः। युहा, वि । यथा, रसः । १७। ६२ । निर्विशेषाय भामरधम्हात मिस मगको मान गुभम् । "पित्रा संवर्धितो नित्यं शतास्त्रः माम्परायिका साम्राज्य, ती, ( सम्राजी भार ।" मगम्तिसकं चि गुलफदेगे दरिद्रतत्। तस्य दण्डवतो दण्ड स्वदेहाय व्यथित) ममस्तराम्यम् । (यया, रतुः ।।।। मुमचापि दुगौला फुसलपगिरीमणिः। माम्पत,व्य, (सम् च प्रति च इयोः समाहारः। "छायामण्डललच्य कुममापि या माध्वी सनशाभून्तु सा। ततः प्रभावए ।) युखम् । (यथा, कुमारे। पद्मा पद्मातपवेप भने हला फपिनीमी च मिसितम कुटिस्तथा।। २१५५ । दालचाधिपत्यम् । यथा- ममताव त्याच्या स्यात् सदा बुधः। "इतः स देत्यः प्राप्रयोनत एवाइति चयम् । "लचाधिपत्य राज्य स्यात् साधार यदा गमनमायण भूमी कम्पः प्रजायते। विपक्षोऽपि संवा सय छेनुमसाम्पतम् ॥") महाशिनी ममीमा त नारी परिवर्जयेत्। दानीम। इत्यमरः ।३।४।२३॥ गम महगानि महामामाची शिरमा दमा यणाः गोष्ठी सपनितिका (यषा, ऋतुसंहारे।१।। इति वरदान भारत हितोयवेव विन्दति । "ममुहतखेदपिताङ्गमन्धयो सामाणिकई में, को, मोविरमा यया: मसीमा गावकर्कया। विमुष्य वासांसि गुरूणि साम्पतम् । मानो पना पूरा परिवयेत्। स्तनेषु सन्वशकमुन्नतस्तमा सामाणिज, की, महापावितम्।। सीरिया ममामिनमा उदरं भगम्। नियगय प्रमदाः सयौवनाः ॥ निर्घण्टः ॥ भाभपधारी मगर देपर पतिम् । सम्पति भ ाम्पतम् । भए । इदानीन्तने, सायं.व्य. (यति ममापयति दिनमिता। माटेगमात् बटर देवराया। वि था, परिवंश।।१६। Haniमहादोषापायः मता: । "देवसतेऽन्तर चामिन साम्पते समुपस्थिते ।। इत्यमरः । ३।४।१८। सभ्या. ..' या पार पायो वा पिस्तुत मवेत् । वेण्यात् ममति राजेन्द्र सव्यस्यतथ्य सम्भवः । निर्घण्टः ॥ सया- उमरोईपभोमानिसमा मधयेत् तयाच सवय ।।३०॥ पतिम् । “मनोवसतस्यते वर्तन्ते माम्पतेऽन्तरे । पापसा सिलिनमते यदि पाकुप्रमुपायव दगपुना महामन: ।" शीशमा पन्या सुष. तयाच तव।।४।। (यथा, रघुः।। वनिता। "तम्य ने कोतयिष्यामि मनोवस्वतम्यह। माधम मोrfal पिमा मरतयेष्ठ साम्पृतस्य माधुतः। ) Teenाम पहिरन । भाषक मामधारति कविकल्पद्रुमः । (रा. मायामः, पु; (माये भाया" Vwing या गोपनों च या भवेत् पर. मन मेट् ।) पोष्ठावगंगेपोपधः। समान प्रायोतिरिमं पुष्पम् ।" तिोयम्बरीषमाम्बयति धन शोक संब. मागरतमकासतम्। सिमाना सोलन ममाम् : धानिर:। पति दुर्गादामः। भागम् । यथा,- " साशनि और *गड़ादिमन गद्य पृषोत्रं गादेशम् । बानिए विस गडायच महार माम्बरं मम्परोडपम्।' fa कुमीमार पति राजनिगदः। म.fa. (पदेष मागासमोर)माया। यथा- उत्पनियंया- Premish"मायरामावीमाया मायानमिटे मान्य हमा rmaमपी (दामा इति मदाबादमी। मारा सौ.रहमीप्रति गन्द्रिमा शारत्र) मनातयः। सत्ययाया। वाहुलकात् पम् । युगागमा)m . "मदुप्पापयगाः मापदायमं यामार मायं मयमिनस्तस्य मासिक मायामा मायमन्ध्यासमयः। “ज्येहा बाप्पा पो मार्यशाम निता मायंमथ्या, सी. (माय माया . मार्यवाणीपाच्या देता। पाममा । मायमध्योपामा' ततः पुरोगाम घाममा पक्षबागवायसinist:

·M . - मायाहः सारं सारः महामनगि सपथमोपदेशकम् । विमा दिनपयमांगः । दियमस्य भेषमूह तथैवेश सुरवं ताभिः सहगल्यं नृपोत्तम ।" लोग तटा भल्या मानधारिणम् ॥ वयम् । यधा- इति वडिपुराणे दामीदानाध्यायः । मी महायज्ञ मुनिभिर्गापमपिता। "मात:कानो महत्ताम्नीन् मद्रवम्तावदेय त।पपि च । विली: प्रमादेन सा पिया विधेः सुता। मध्याइसिसमुहत्तं स्यादपराहततः परम् । *प्रमारे तु मंमार मारमेतचतुष्टयम् । सा: पुरोडागमयं गरीर सयपातितः । मायास्सिमुह म्यात् बाई नव न कारयेत् कानां वामः सतां सद्रो गाम्भः गम्युः 'पुरोडागगध प्यस्तारयदनषितम् । राधमा नाम सा येता गहिता मव्वं कम्प्रेस सेवनम् । मस्सगरीर साधा येय मए ले। इति सिष्यादितत्त्वम् । इति कवितारखाकरहतपरायवचनम् । प्रदेण्यामाम विणोरया भया पुनः ॥ तत्पर्यायः। मार:, . (स+" स्थिर। ३२३३१७। ति यो विधा विभल्याप नगरी तदा रघे । "सायी दिनान्तः सायाडो विकासः सायमेव च धन ।) वलम् । (यया, महामारने १९५५ " संतापयामास प्रोतय पिळदेययोः । इति गदावावलो। भाग तभ्याम्नु गरीरम्य विजोत्तमाः। मायिका,स्त्री,क्रमस्थितिः । इति गम्दरमायली | "तरस्व भीम मा मोड़ जहि रचो विभीषणम् । तमभ्याभवत् मा तु पहीरावादिमध्यगामायौ, [ न् ] पुं. (मायति नाशयति गतिमेग- पुरा चिकुरुते मायां भुजयोः सारमर्पय" ) মান্না মীনালাম। मिति। में क्षये+णिनिः।) पवारोहः स्त्रिरांग: । इत्यमरः । ३३ । १२. (यथा, मायमभवत् मन्या पिटमीतिपदा सदा ॥ प्रति केचित् ॥ रः।1०1१०1 योदयाच प्रथम यदा प्यादरणोदयः। मायुल्यं, की, (सयुलो सहयोगस्य भावः। “मभानुलिमयोवत्सं लक्ष्मीविभ्रमदर्पणम् । नःसन्ध्या तदोपैति देयानां प्रीतिकारिणी मानवादिलात् यत्र ।) महयोगः । एकत्वम्। फौस्तुभाख्यमपां सारं विभाणं वृहतोरसा ।'') "स्तं गते ततः सूर्य गोणपनिमा सदा । तत पक्षधामुक्तयन्तर्गतमुशिविशेषः । यथा, मन्ना इत्यमरः।२।४ । १२ ॥ वजारम्। दिति सायंसन्ध्यामा पितृणां मोदकारिणी मालोययमार्टिसामीप्यसारूप्य कत्वमपुरत । रति राजनिर्धण्ठः । वायुः । इति जटाधरः। -ति श्रीकालिकापुरा परुन्धतीनन्मकथने दीयमाम न रहन्ति बिना मत्सेवनं जनाःn | रोगः । इति धरणिः । पाशकः । इति शन्द- “२ पध्यायः इति श्रीभागवते । ३ १ २८॥ १३॥ रतावली दध्युत्तरम् । इति भन्दचन्द्रिका । सध्यादेवता. स्त्री,(मायंमन्याया देयता) "शानां निष्कामता कमुतिकन्यायेना । (प्रालबारविशेषः। यथा, साहित्यदर्पण। "रखती। रति कस्किल्पलता ॥ मानीवयं मया सह एकस्मिन् तोके वामम् । १०1७३१ । य:पुं, (स्थति समापयति दिनमिति । सो साटि समानम्वर्यम् । सामीप्य निकटवर्ति- "उत्तरोत्तरमुत्कों वस्तुनः सार उच्यते ॥" वादाति एः । ततो युगागमः ।) दिनान्तः । त्वम्। साफम्यं समानरूपताम्। एकत्वं यथा- यमरः।१।४।३॥ वाणः । इति मेदिनी सायुज्यम्। उत पपि दीयमानमपि न यतन्ति "राम्ये सारं वसुधा वसधायामपि पुर पुरे पायोत्सवी विकालके । रति विकाहशेषः । कुतस्तकामना इत्यर्थः।" इति श्रीधरस्वामी सोधम् । (शा)यकः, पुं. (भ्यति छिनत्तीति। सो+ "एकत्वं भगवत्सायुज्यं ब्रह्म सायुज्यश्च । पनयो- सौधे तत्यतस्पे धराशनासर्वस्वम् ।” ) बुल् + युक् ।) वाणः । (यथा, रामायणे । म्तलोन्लात्मकत्वेन तत्सेवनार्थलाभावात ग्रह- सारः, वि, (स+धत्र ।) प्रतिदः। इति पावश्यकत्वमेवेति भावः । इति क्रमसन्दर्भः॥ शदरनावलौवरा येष्ठः । इत्यमरमेदिनी- 'प्रमेये कवचे दिव्ये तुणौ चावण्यसायको ।) साये, व्य, दिनान्ते । सायंकाले । इति केचिता करौ । यथा,- खड़गः । इत्यमरः । ३६३२ ॥ (यथा, मदा- मार, त् क दौर्बल्यै । इति कविकल्पद्रुमः ॥ "सर्बसारी यथारुणोप्रतानां पुण्यकं तथा" भारत।४।४।१४। (पदन्तचुरा ०-पर••पक-सेट।) रेफोपधः। इति ननववतं गणपतिखण्डे । ३.३०॥ *कस्य पाचनखे कोप सायको हेमविग्रहः । अममारत् । इति दुर्गादास:॥ अपि च । प्रमाणरूपसम्पनः पीत अाकाशसदिमः।" मार,लो,,(सार त् के दोबस्ये+अच । स गतो श्रीमार्कण्डेय उवाच । पश्चमसंख्या। यथा, साहित्यदर्पणे ! ४२६४। +घञ् इति वा।) जलम् । धनम् । (यथा, | "जगत् सर्वन्तु निःसारमनिलं दुःखभाजनम् । "सद्वारेण विरूपेण संसृष्टया चैकरूपया। रघुः।४। ७८ उत्पद्यते क्षणादेतत् क्षणादेतत् विपाते। वैदखाग्निगरा: शई रिपुवाणाग्निसायका")| "परस्परेण विज्ञातस्तेपूपायनपाणिषु । यथैवोत्पयते सारानिःसारं जगदनमा। हायकपुछा, स्त्री, (सायकस्य पुष एव पुढो रामा हिमवत: सारो रान: मारो हिमा- पुनस्तमिबिलौयन्त महाप्रलयसगमे । यस्या: 1) शरपुष्टा। इति रामनिर्घण्टः ॥ ट्रिया ") { उत्पत्तिमलयाभ्यान्तु नबिसारतां धरिः। .(सायकस्य पुर, पु। यथा, रघुः । २१३१॥ न्यायम् । इति मेदिनी (सरात् मातम् । गम्भवे दर्शयामास भावेन बगतां पतिः । “सप्ताह लिः सायकपुर एवं सर+भय)नवनीतम् । इति राजनिट: एकं शिवं शान्तमनन्तमच्य तं चितापितारग्भ वावतस्व") (यथा, सर्त उत्तरतन्वे । २६ । परात्पर मानमयं विशेषम् । सायन्तनः, वि. (सायं भवः । मायम् + "सायं- "चौरगेषच तन्मय गीत सारमुपाहरेत् ॥" प्रतमध्यप्रमचिन्त्यरूपं चिरंमा प्रागव्ययेभ्यशुली तर च । ।३। अमृतम् । यथा, भागवते । ०। ६ । २५ । सारन्त्रकं नास्ति सारं वदन्यत् । २३ । इति ब्युल तट् च ।) सायंकालभवः । "धमादयः किमगुपिन च काचिन्तन 'यध्यादेतलायते विम्बम यधा, मारंजयां चरणयोरुपगायतां नः ।") यमानीनं स्यात् तत्पयात् स्थित "सन्ध्यां सायन्तनी कुर्यात् हादश्यादिष्वपि लौहम् । इति भावप्रकाशः । विपिनम् । इति খাদ্ধামহর্ষা লা प्रियेशदानावती : सारवस्तुनि यथा, यदि वे प्रियते तच सारम् । पकुवंदिरयं याति यतो नित्यागमनिया | "मारं रमानान्तु एत तसारं इतञ्च यत् । पष्टायोगेयंदा मियन् इतिहहवीलतन्वे प्रथमपटलः । इतम्य सारं स्वर्गव स्वर्गात सारन्तु योपितः। योगौ युनन्यामरूप सदैव । साया , (सायम: 1 संख्याविसायति।पतो राजन् प्रदेयाः स्युः स्तियः स्वर्गमभोप निवर्तते प्राप्य यन्नेह लोके ६।३।११. भापकात् समासः1) पधा- तसारसारमन्यन शास्ति। v. 85. । . सत्ता ·. . 1 ४३१५८॥ कारः। इत्यमरः।२।१.11t. सारमैयौ, स्त्री, (मरमाया अपत्य मोगरा तवाहनानुहटीति। सारङ्गो भ्रमर व सासारथिः, पुं. (मरस्यपानिति। समस्त वि- सारवः, चि, (सरयां भवः। पवार माती। सारमा यत् यस्मिन् कुगतानि श्यर्थः+“सप्तर्णिध। अथा.४।८८ाति नायनहास्तिनायनेति।" 41811316 पुखानि पाग संकल्पमाण पतन्ति इतराणि घधिन् ।) रयादिघोटकनियोगकर्ता। तत्-निपातनात् साधुः।) मायुगदीशपुर सिध्यन्तिनत संकल्पितमापाणोति।" इति सूतःचत्ता सथाधिपस्यःमरघ-सारपबित: वि, स्थिरायति' भौधरस्वामी शिवम् राजहंसः। चिव-कुटुम्वोधात्यमरः २८५८-६. सादी.सारेण वर्जित इति वतीयार बाथर्मदः पवम् रति यदायावतीति राष्ट्रावावसी। मरथस्यापत्यं सारथिः परम् । इत्यमरः॥१.१४.स २२ सारथिः मास मारोक्तिीयो धम्मस्तु यो नित्यमालय भवेत्। वर्षम् । पामरणम् । पद्यम् ।गडा। चन्दनम्। मरयोगमेरे मरति दवे यो निवर्सको नाम सासार प्रवर्तक । करम् । पुष्पम् । कोकिमः । मेघः। विकी। मारयति सब चरति लोकेऽस्मिन् धर्मो मेव धुलो भवेत् राविः। दीप्तिः । सिंहात्यने कार्य कोप: स्यात् नानीति अधिपत्ययो गा। खधमादयो न चलति स एवांचर उयते। सारणहरिणमीमगुषाः। टीवाय मरतः। तच यया, एतक कथितसार निःसारच यथा जगत्। "सारण लाइन निग्ध मधुर ला पदम्।") २१५ २.--२१॥ यथा स्वयं ददाश शम्भुनिन खडतर इति रामनिट"निमित्तममन्त्रानो विचाविधाद। पसर दर्गयामास स विजगतां पतिः। सारण: चि, (स+पाए ।) गइलः । त्य- इयायुमंदततधो मरिमागविगनिम्। खय' जपाइ मनसा ध्यानेनात्मनि । मरः।३।३।२५॥"गारजयासके ख्यातः - सार तत्व परम निष्कलंय. गवले रिपि।ति हानथादावजयः। गूरय क्षतविद्यख सारथिः ममा दीनं मूर्तिमान् धम् एषः । पतएप सारतो दरयादिम्तालयादिय। ति ममुद्रः । इति संचितसारोषादितिः । सारीन्योऽसौ सारहीनं तंदम्यत् भरतः। सारदा, मो. (मार ददातौति । दा। भारवेष्य याति मित्य महाधीः । सारहिवा.(मार नीति। मारr+of- मरखती। ति यन्दरबासीदुर्गा इति श्रीकालिकापुराणे २७ अध्यायः॥ मत्स्यमगान हन्ति। ४१४॥३॥ति टक) परकासमोपनीयत्वेन सारकः .(सारयति मसमिति । स+णिच् + | व्याधः । इति सिरान्तकौमुदी। स्तत्पदं तासश्यादि ... खत् ।) जयपाला। इति राजनिर्धरः । विरे- सारङ्गी, स्नी, वायविशेषः । इति केचित् । स्तुकाल्पनियो। इति निथादिततम् , चके, वि । प्रतिवेधकम् ॥ सारन,की, (सारात जायते इति । जन+3:1) दातार, वि । सारखदिर, पुं, (मार: पतिदः पदिरः। भवनीसम् । इति गदधन्द्धिका । सारटुमः .(मार पनि दुम) दुःखदिराति राजनिघण्टः । सारण, को, (सारयतीति । स+पिच् + स्युः।) रति राजनिघण्टः । सारगन्धः, पं. (मारो गन्धो यस्य । ) चन्दनम् । गन्धभेदः । इति धरणिः । মুনি মহুবন্ধিা। सारणः पुं.(स+णिच् + यु:।) पतीसाररोगः। “उत्यापयेत् सम सामनपुर मारपाही, [ ] त्रि, (सार' ग्रहातीति । रावणमन्त्री। इति ईमचन्द्रः । मद्रपला। इति सारदुमामानकुमारिवान्वितम् ।) अंह+सिनिः ) मारग्रहणकर्ता । धरणिः । पानातकः । इति शब्दचन्द्रिका । सारपादपः, पुं, (मार: मनिन ... सार,क्ती,(सरघाभिमधुमक्षिकाभिः शतमिति सारणिः, स्त्री,(स+पिच्+अनिः । इत्युणादि- धामनिश्चः। इति रखमाला। सरधानपण् । ) मधु । इति जटाधरः । हत्ती उज्ज्वलः । श) द्रादौ प्रसा- सारभाण्ड,की,(सारस्य भाषभित्र (यथा, भागवते । १.१ १६ । ४३। रणी। इत्युपादिकीयः । "पीत्वा मुकुन्दमुखसारधमधि सारणिकः, वि, पथिकः । सरणिमदात् णिक- / वस्काः । २ । २५.। स्तापं नपिरहों जयोपितोऽडि) | प्रत्ययन नियम (यथा, महारत 1 "समुद्रपरिवर्तित सारमाएक मि सार, पुं, (सरतीति । स गती+ सृष्टमी-८१३६ । पाधानं विक्रयं वापि नपती दया हिए।" उपा. ११२१। इति भङ्गच्। “यदा भारणिकान् राजा प्रववत् परिरक्षति भारमितिः, पुं, वेदः। इति ईमचन्द्र इदिय।) चातकपी। इत्यमरः । २।५।१७ भिनत्ति च न मर्यादा सराशी या मीयते जायते अनंन सारमिति (यथा, रामायण । २।६३।१६ सारणिकपः,',(सारणिकान् पथिकान् हन्तीति भारोपपदात माधातीनांधीति तिः । "उष्णमन्सई सद्यःनिग्धा ददृशिरे घमाः । हन+टक् ।) दस्य: । इति केचित् । सती बापरे सर्व भकसारङ्गवहिषः ॥") सारणी,स्त्री,(भारणि+पाडौए ।) प्रसारपी। रति राजनिर्धष्टः । रिय: । (यथा, भटि। ३।२६ । सल्पनदी। इति मेदिनी । (यथा, मन सारमेय पु.(सरमाया अपत्वं धुमानित इ. “गोमायुसारङ्गगणाय सम्यक् मायासिपुर्भाममरासिपुर। "पालवासवलयेषु भूकहां महाभारत ।।८।७३। माताजः। ति मेदिनी परिभदः । भूः। मांसस्तस्तिमितमन्तरातरा। "पन्योन्यस्यावलुम्पन्ति इति वितः यथा- करसोचिकुरभगिभर সাদী মনস্বঃ মীরানা বন্ধুরে “नानुटिकलि मघाद साराष्ट्र व सारभुक् मारणीषु पुनरम्बु दृष्यने ") कुणसान्याश सिध्यन्ति नेतराषितानि यता सार, ,सर्माण्डः। इति जटाधरः। इति यौभागवत Enारतरः पुं, (मारतप्रधानमः।) पारसोई की(भार यह सोमा " "मनु पधहेतु कसिं सर्वथा किं न इतवान् कदलीयः । इति धनष्टयः । सारारति भूरिमयोगः। पापानिपायम सिध्यन्ति यतस्तानि तान्येव पयायः। नियता २ प्राजिता ३ यन्ता । इत्यमरः।१।१०।३६. भगः। (यथा, महाभारत।।२२।२१। मध्येष्ठः ११ नियामक: १२ चातुरिकः १३] निप्पनः । :पाकोड़तोवान्ति स्म सागवता इयारति जटाधरः। प्रवेता १४ रचनागरः १५॥ सारसं, ली. (सरसि भवम् । माना। मयकामदया. धवः। केगा। वातायत इति णिः। मह रपेन पत्तते योऽसौ भरणम् । इति केचित् । पातम् । यया मृगनाभ्यादि।। सारमूपिका, स्त्रो,(सार मुधिव) देवदार राघवे । २।२५। डौष । ) करौ। इति यदावारती । . मremi ·- रति पुरा - rrritain!!) मगाय मी बाय पिराम। torremifrrममा flain. मामा भयदा यायिका मनित nि T. Frirat reena farirs for infirm. IF Teagre वाजिदमा या यागीय दम्पतिः । trị về xe; rệt + feath ofre:! निमायनोविमानावा पेटलामोडमा अनि rrrrrrrrrrI पटनामार। महायलाम माछापालनः। Frget pari fort" ; "मामा मामा: En: पारिन्दना र वामगाभूपिनम् । पारमाया: संत सदाना मुनापि या पनिमवेत मिनिमम नामी गमारविनय धावगटन सुधीः । "ETamil मामलामगिपः । मारमनदेगी. समय माधयमन्त्रो मानानां वयं चिरम्। परी । ग्यामिहामने नव वर्षयोमामयं पुनः ETRIErrift "NRAIT; यायोमेनिकला। पीर पुनयियों बागीगततः । कानीपरिदार ধু ধানি তা ক্যালি: মৃগাঙ্কলিশিমা বা কালাপ nि mantr) विकागिनीम्। ::. नगि। पापिया- मुमारयुनो मझो गिण विमण्डिताम् । at (afe ; १) मा. . "AREER मध व मग विमीं पाताभ्यां व्याप्यो वर्ष माति- NEHA MEI पूणार, सामरी मायामपरी " काम्म re: 11.गोग: गार: पनि माग ५० अध्याय, अगन नया पूर्ण घटं दिया पुस्तकम् । ym: महामाया मगाय . नादालनिर्गमः । (MAR गप्प व्यामः। दधती यामामाभ्यां पीनम्तनभनन्दिताम् । EATREE मामी १.। यया, दयाभाग IICE मध मापनयास नानारयविभूषिताम् गुला: पात्रम् । य.पाय. ' "मारम्परा नयम विधामा दगमे तया" पामादेन ध्यायेव ततः मंयूक्षयेत् प्रामात् ॥ { मनिमाविनाधायचा पानिपे, गया, साधन दीगुरुन कुन्यांददानि मायोः । राnिTRURIयथा "मम्मपामादाय पादारिता यादी तया यांनोजेनारक्रिया पुन: ॥ "शामिति: :: मकमाए दिए उदा चोदायरया गए पोज गानयत् । भयोमध्ये सया नाभी गुरेघ देगिकतया। मग पारमाविमाफम। hua प्रिन् एमाप विपात्पुनको व्यापक विन्धमत्ततः । खाना पृष्ट निमर्दन गीत गोपधानि तु पचाणि नागौमामि सदापयेत् । पाटन्यामं सनी फुयात् देयतामायगुज्ये। मियत्वभोर मात्॥ रिटा मालनी कुष्ठ विना मगरको । मारकायान या मोहापौठमभ्या यवतः ।। पार्मिक योपितयुमनारकारी तथा पनिकानमागान गेषानिकापिकावित यांमारने दद्यात् मूर्ति मूलेन कम्पयेत। दया भूपतोमियर। पिप्पलीय विधानि नगरापा। पावाप्रपूयतयां देवी पागोगरी नतः ॥ यः मारमाभ्यां युगपतिराव: ममतत् ममासोध गम्निमा पचेत् । प. प्रथमा तिः स्यात् दितीया गधि- तोधित कमी पियामः । মালিয়ায় যাওয়ার জায়। भिम्जतः। भटिलच्या कथितार्यकारी समरामयोगप किदर मागीयते । दलापु समभ्यर व प्राण्याद्या यथाविधि । औषयम्याप्ययमय वर्ग:." पहमामयोगण सोमराजीवपुर्भवेत् । लाकपासावहिः पूज्याम्तेपामाणिसहित। प्रति यमतराजगाकुने गारमवर्ग:। माममावमयोगम समावन्तु धारयेत् । एवं सम्पूयमन्चा जपहोमरतस्तदा । गर्म, नो, (मार मनोति ददातीति । पण त्वष्टादगकुष्ठानि पीसिविविधानि च । कवित्व लभते वाग्मो लचदिभिर्धयम् । म+पम् । ) काशी। सीकाभरणम्। पचगुल्मान् प्रमहरा फास परविधं जयेत् । मासया सामन्त पिवेदमानी यचान्विताम् यमरः २२६१.८१ प्रस्य पयायः काची पध्यानाप नारीणां नराणामपरतसाम् । न विमति मंधायो शतान् येदागमानपि । दे दृष्टयः । कतुकदाधि मध्यकानिया ए मारसतं नाम बलवर्णाग्निपाईनन् ।" काठमामोद के स्थित्वाध्यायेमातएइमाइले ॥ हिकादि। तत्पर्य्यायः। पधिकाम् २ । इति धकधकपाणिसंग्रह रसायनाधिकार ज्योति:पुननिभा देवों परिवारसमन्विताम् । न्यमरः । २।८।१२ ॥ कक्षु कदाथि दमेव मानमित्याययापि प्रमिहम् ॥७॥ पराभययुतां हस्ते मुद्रापुस्तकधारिणोम् ॥ ध्य कार्य नियद परिकादी । सकच काः मम- पि, सरखतीसम्बन्धो । (यथा, याज्ञवल्कर। जपन् सहसमापन परमासं विजितेन्द्रियः । rer:मय दार्यि यान्ति तत् सारमनं भौमा सम्प्राप्य वाक्सि िकवीनामयणीमवत् धिकार धोयत। इति भरतः । (यथा, | "वर्णिनां विधी यत्र यत्र साध्यन्तं वदेत् । अथ योग प्रवक्ष्यामि जाडानाकर परम् । तत्पायनाय निवाप्ययः सारखतो हिजः ॥ राविशेष समुत्याय शुचिर्भूत्वा समाहितः । "सवोत्तरीयं करिचर्म भाद्र सारस्वतदेगसम्बन्धी (सरस्वतीनदीसम्बन्धी भावन चात्मान गुरुश्च परिकल्पयेत्। स्वतन्मनि मारसन महानदिः। यथा, मेघदूते । ५१ तबभापटलण्यासं जगत् सम्वं विचिन्तयत्।। मगाम्यति भयभम चन्दन "कत्वा तासामभिगममपां सौम्य सारखतीना- मूलाधार स्थिता देवी कुण्डली परदेवताम् । कला हिंमागोय समक्षकासत ") मन्तः सहस्वमपि भविता वर्णमात्रेण कृष्णा") सप्तां मोत्थाप्य तां शतया क्रमाचकापि भेदयत रमी, स्त्री, (सारस+भाती डोप ।) सारस सारखतकल्पः, पुं, (सारस्वतः कस्पः ।) सरस्व. ततः परशिये नौला मौषोध प्रापयत्ततः। ग्यो। इति हेमचन्द्रः ।। (यथा, महाभारते। त्युपासनाप्रकरणम् । यथा, सन्धि विनिर्भिद्य जिनांदीपस्वरूपिणीम् अन्मोवाच । बोजरूपसमतया तु प्रोशसन्ती परामिकाम्। "सगादभापिण्णी दुःखगोकप्रमोदिताः। "शृण महान् परगन्ध कस्पं सारखतं मम। शादमधखरूपाच निधनां चिन्तयेत् पुनः पारस्य व रासन्यः पतिताः पश्य माधव !") यस्य विज्ञानमात्रेण नाद्यापहरणं भवेत् ॥ तत्प्रभापटनम्यान शरीर चिन्तयेत्ततः । कारराति । १८११२॥ - ·प्रति हेमपन्द्रः। यथा, वनपर्वति। । a । . । २।।त यन्स पित।).. देवा.यावापि मर्याणि मृत्यगीतादिश्च यत् यत्तम्या: ययते वाक्यं एक पादमरईया') सार्या: खरे स्वकीयेषु रोहवरमविकास सारिका। वापीष्विव सवन्तोष पनपनधि। नशिलया विनया में सन्तु मिइयः सत्पर्याय:। पीतपादा २ गोराटोगो-समूक्ष्मावम् । इति मेदिनी। (वामा सारी मारी .चिवसीपनाका इति “पथिमे मचरीभागे नोप्तशोमगिर मम्मन्य मावों शावमाधारिचीम्। मदरमावतोमधुरालापाटपूतौ १. मेधा- सब्द एव विपर्यता पात्राः भागे गौरिका १४ कसाप्रिया । इति राजमाय:, पि, पर्यन र वर्तमामः। सारख सारिका सार्थ: मित्य सहनमाणेन जपेत् संवत्मर' यदि । तथैव संगइलमध्यं तपाण संयुतम् । मारिणीसो (मातीतिरिमित ततः संजायते मन्त्री वाचस्पतिरिवापर:.. और दयाहिरण्यञ्च गायत्री प्रीयतामिति । महदेवी। कार्पासो। दुरालमा। छन्दोऽतहारतकोदिनानागास्वार्थविद्वयेत्। सन्ध्यायाश्च तथा मौनमेतत् कुर्वन् ममाचरेत्। निंगपा। प्रशारिणी। सनगा। कवित्वं जानतात पाण्डित्यमधिकं भवेत् नान्तराभीजन कुर्यात् यावमासास्त्रयोदगा राजनिधंगटः । अथापर प्रपश्यामि योग भुवि सदुभम् । समाप्ते तु व्रते दद्यात् भोजनं गलतण्डुलः। मारिया, स्त्री, लताविकः। नाभिवकस्थितां सौम्यां रखाकारा विधि- सुवर्ण वस्त्रयुग्मञ्च गाश विप्राय सोमनाम । ख्याता गोरिया सार स्तयेत्। देव्या वितान घण्टाश सितनेवपटाहताम् । सा त मनुवत्पना दुधगर्मा व्रतनिकी सीमावनितम्बाञ्च रत्ताभरणभूषिताम्। चन्दम वम्नयुग्मच दध्यये गिर पुनः । तत्पर्यायः। भारदार गोपी पापागधरा दियो वराभययुसो पुनः । तयोपदेष्टारमपि भावमा सम्यूजयेदगुरुम् । गोपनी ५ प्रतानिकाः दृष्टयां चामंतवर्षिया पूरयन्ती मनोरयान् । | वित्तमायेन रहितो वस्त्रमात्यानुलेपनः । काठमारिवारिति एवं ध्यावा लपेक्ष मनुजो विहित ततः । पनेन विधिना यन्तु कुर्यात् सारखत मतम् ।। १. उत्पलसारिवा ११ मनमा १२ होमं कुर्यात विमध्यक्त रनोत्पलयुतदिनः। विद्यावानर्थयुक्तय व्यक्त करटय जायते । १३ श्यामा १४॥ ततः सन्तर्पयेहवीं दुग्धयुक्तीन मर्षिया ।। सरखत्याः प्रसदिन मधलोके महीयते। गुणाः । मधुरत्वम् । सिन्धत्वम्। 'पायसेन बलिं दद्यात दधिपिटमधुनतः । नारी वा कुरुते या तुमापि तत्फलभागिनी पित्तपणामित्वञ्च । इति । एवं कला विधानन्तु साचा यवणो भवेत् । ब्रह्मलोके वसेदाजन यावत् कल्पायुतत्रयम्।वणमारिवा। । सिहाथै स्विमधुरोपेतई खा नगह नयेत् । सारस्वतं प्रतं यस्तु शृणुयादयवा पठेत् । कसघण्टेति प्रसिहा। वरिया : पचंदानेन महतों प्राप्नुयात् थियमूर्जिताम् ॥ विद्याधरपुरे सोऽपि वसेददायुतत्रयम्।" हिन्दी भाषा। देवीहृदयविद्याया नास्ति किश्चित् सदुख भम् इति मत्स्यपुराणे ।। १-२४॥ तत्पर्य्यायः । क्षणमूली २ मा नेहभावन सम्मोत' न देयं यस्य कस्यचित् ॥ सारखताः, भूमि, (मारस्वते भवाः । पए) सारिवा ४ भद्रा । चन्द्रगोपा। एतत्ते कथित दिव्यं विद्योत्पत्तेय कारणम् । | सारखेतदेशनातमनुष्यः । यथा, हेमचन्द्र। लष्णवनी । पस्या गुथा। विष्णुना दत्तमस्मभ्यं मया तुभ्य' हिजोत्तम । | "काश्मीरास्तु माधमताः सारखतास्तु विकः । त्वम्। तिवत्वम् । कटरमत्वछ । 'सिद्धमन्त्री यदा मन्त्री वालिगस्यापि मूईमि। णिका.." | निर्घण्टः। पपि छ । इस्तं दत्त्वा जपेत् सोऽपि चौधों वाचमन सारखतीत्सवः, पुं, (सारस्वत: सरखतीसम्बन्धौ | "सारिवाही तु मधुरी हिमो गंलाम् " | उत्सवः।) सरसत्या उत्सवः। इति तिष्यादि- कुष्टकज्वरहरी देवदुर्गन्धिनाशनी! इति स्वायम्भुषमानकातन्त्र सारस्वतः पटलः । तत्त्वम् । अस्य प्रमाणादिकं सरस्वतीय इति सम्बसार: दृष्टव्यम् । किश्च । सारस्यमयतः, पुं, (सारखतः सरखतीदेवताकः सारा, खो, (सारयतीति। स+णिच् + अन् । मारियायुगलं सादु विध प्रतः।) सरखत्या प्रतविशेषः । यथा टाप।) कविता। इति मन्दरतावनी पनिमायाचिकासकासामविश्वास टूर्वा । इति शब्दचन्द्रिका । (मेहुदा दोषप्रयायपदावरातिमारनामनम् । "मधुरा भारती केन व्रतेन मधुसूदन । भालता अनेन नाना प्रसिदा । यथा,- सयेव नमसौभाग्यमतिविद्यासकोगलम् । “सालता सप्तला सारा विमला विदुला घसा सारि, स्त्री, (मारि+वा डीम् ।). पदयापि दम्पत्योस्तथा बन्धुधनेन च । तथा निगदिता भूरिफेना चर्मकरेत्यपि।" पक्षिणी। पाकः। इति पायुब विपुत पुमा तम्मे कथय माधव । इति भावप्रकागस्य पूर्व खरडे प्रथमे भागे ) | सप्ला। रति राजनिर्धटः।। साराल, पं. (सारेण सरपन भन्नति पर्याप्तो-स्या गुणादयो भातष्याः।) सम्यक् पृष्ट स्वया राजन शृणु मारवतं प्रतम् | तीति । पलप।) तिलः । इति द. सारोष्टिकः, , (सारो देश भवः । " यस्य महोतमादेव तुथती सरबती। यो पहल: पुमान् कुर्यादेतह तमनुत्तमम् । सारित, पुं, स्त्री, (सरतीति। सन इन्।) मारोधिक टधे कादिति शिम: सदासरादी सपूज्य विधानेतत् समारभेत् । पायकः । इति मन्दरवाली। प्रथवादित्यवारण प्रहताराक्सेन वा। सारिका, स्त्री, (सरति गच्छतीति । ए+खुल् इत्यमरभरती।। पायमे भोजरिवान् वा बाणवाचनम् । टाप् ।) पशिविशेषः । इत्यमरः । ३।५1८० साय: पु.(सरतीति । म मसलापि दत्वा च पहिरयामि लिप्त । मासिक इति भाषा। (यथा, रामायणे। गायती पर्यभन्या रातमात्यानुसेपणः। २॥ ५३॥ २२॥ यथा न देवो भगवान् सदा सोकपितामहः। “मन्ये प्रीतिविमिष्टा सा मतो सक्षण! रघुः। १०६४। त्वां परित्यज्य सन्तित्तया भर वरप्रदा। मोधरा पुष्टि गरोिटिप्रभा मतिः। किराटिया । रति हेमचन्द्रः। गारिका ५ | संहितायाम् ।। एतामि.पातिभिराभिमां मास्वति। ६ पिनी ११ गोरापिएका १२ गोकिराटी १३ मनुरुवाचा - इतिमा मत्सर उवाच। चन्द्रिका॥ .. ठञ् ।) विषभेदः। मारोही सरायम्दात् सौराष्ट्रिकः। इति । इत्यमरः ६९ वहिकसमूहा ( ना क निष्टः॥

·. - म: यथा-- . अधि। मतः ॥") - मार्थः प्रमथलो मित्रं भार्या मित्रं यह मसः। मायः, , (मम्मे हितः । मब+ "मयमय-पनीतः ६ चौरपर्ण: ७ रास्लकार्य:८ पुस्तका: तुरम्य भिषधित दानं मिमरिपत:पुरुषाभ्यां गढनी।"५ ॥ १।१ ति पः। तर रालः कर्ययेति शब्दहयम् । प्रजकर्णकः इति शतित्वम् । यहा। जिनः । इसि हेमचन्द्रः ॥ सर्वमम्ब-१८ यस्तकर्ण:१० कपायो ११ ललनः १२ गन्ध- कः, वि, (मार्थ + कन्।) अर्थन सह पत्त धिनि, त्रि॥ हक्षकः १३ वंगः १४ रालनिर्यासः १५ दिय- माननिमः, वि, (सर्वजनाय हितः । "मर्च सारः १६ सौष्टकः १७ शूरः १८ अग्निवासमः: दातरमपेय मार्घक: माघंयोधणय । अनार ठसय ५१ इत्यस्य वाति १८ यनधूप: २० सिद्धिकः २१ । अस्य गुणा: -रतिः प्रत्यययय निपातयति म विधा" कोनाया ।) सकलजनहितः। सर्वजन कटुत्वम्। तिमत्वम् । उष्णत्वम्। हिमत्वम् । নি মায়িরান্ধিা। प्रदार णिकप्रत्ययेन निप्पनः । सिग्धत्वम् । अतिसारपित्तासदीपकुष्ठकगवि. फलः । यथा, भागवते।१०।४११४५ मार्वजनीमः, वि,(मर्चजनाय हितः । सर्वजन स्फोटवातनागित्वच। इति राजनिर्घण्टः ।. नामाकंनम पावित कुम्लं प्रभो। +1) मार्च निकः । सर्वजनशदात् देवर्षयो मतमा यागमनेन वाम् ॥” भीनमत्ययेन नियन्त्रः । "सालम्तु सब्नंकायाम्वकर्षकाः शस्यमम्बरः । सार, पुं, (सायं वतीति । यह+मण) सार्वभौम,,(सव्र्वभूमी, विदितः। तत्र विदितः अबकर्ण: कपायः स्याह गखे दकक्रिमोन् । यक् । त्यमरः।२१८१७८॥ (यथा, इति च।" ५११४३॥ इत्या!) उत्तरदिग बनविद्रधिवाधिय॑योनिकर्णगदान हरम् ॥" अदिलासे IIU गमः । इत्यमरः । १।३।४ । सर्वभूमीवरः । अथ सालपमेदाः। तोत्तरं सहदयरास्थानीसंस्थितं कदा. तत्पयायः । चक्रवर्ती २ एफजन्मा नृपा-"सन कोऽन्योऽजकर्णः स्याच्छालो मरिचपत्रका. चित्तम् । अणीः ४। इति शब्दरमावली॥ (यथा, प्रजकर्षः कटुस्तितः कमायोणो व्यपोहति । त्य सार्थवाही दत्तमहा पहारमणि महाभारते । ३1८३1८। कफपाण्डुतिगंदान् मेहकुष्ठविपत्रणान् ॥" कनक") "भरतस्य च वीरण सार्वभौमस्य पार्धिय !! इति भावप्रकाशः॥ वि, (घाण मह वर्तमानम् ।। पार्द्रम्। ध्रुव प्रापयति दुष्यापान लोकांस्तीयपरि- सालङ्गः, पुं, रागस्य प्रकारविशेषः। यो रागो. मरः ।३।१।१०५ ॥ धाभ्युमो, रागान्तरामिथितः सन् रागान्तरामासयुक्तः। अमावस्थील्येन वाहुमानः प्रमाणतः। विदूरथपुचः । यथा, इति सद्भीतशास्त्रम् ॥ यसपलाशय दण्ड इत्यभिधीयते ॥" "परिचिरनपत्योऽभूत सुरथो नाम जानवः। सालन:,पं.(साल: कारणत्वेनास्यस्येति। पमादि- पति प्राययित्ततत्त्वतानिरोवचनम्। ततो विदूरथस्तस्मात् सार्वभौमस्ततोऽभवत्॥ त्वात् नः ।) सर्जरसः । इति रनमाला , व्यासहितम् । इत्यमरः | २४४ ॥ (यथा, इति थीभागयते । स्कन्धे २२ अध्यायः ॥ सालनिर्यासः,,(मालस्य निर्याधः ।)सनरसः। 'भारते । ७।२७।२। (पुरुवंशीयाहयातिनृपस्य पुनः । यथा, महा इति रनमाला शम्मा भाभिः साई युद्धार्थी पृष्ठतोऽन्व-भारते । १।८५ । १५~१६ । "यहंयातिः सालपर्णी, स्त्री, (सालस्य पर्णमिव पर्णमस्याः । यात् ॥*) / खलु सतवीर्यदुहितरमुपयेमे भानुमती नाम। डौम् । ) शालपणीं। इत्यमरः ।२।४।११५ ॥ वि, पईन सइ वर्तमानम् । पई युक्तम्। तस्यामस्य यज्ञ सार्वभौमः। सार्बभौमः खत्तु शालपानि इति भाषा। यथा,- नित्वा जहार कैकयों सुनन्दा नाम तामुप "शालपर्णी सालपर्णी स्थिरा चांशमती ध्रुवn": निभिरिशमं प्रोतं विप्राणां मर्त्यवासिनां यमे *91) सकलभूमिसम्बन्धिनि, त्रि॥ इति शब्दरत्नावली नित्यम् । सावलौकिका, घि,(सर्वलोके विदितः । "लोक- "प्रभाव पृत्रिपांच शालपों नियोजयेत् ।" पनि च तथा तमखिन्यां साईप्रहरया सर्वलोकात् उञ्।" ५।११४४ । इति ठञ्।) इति वद्यशास्तम्। मान्तः" सर्वननविदितः। यथा,- सालपुप्प, ली.सालस्येव पुष्पमस्य ।) स्थलपमम्। इति तिष्यादितत्त्वम् ॥ "भवन्त कार्तवीर्यो यो हीनन्धिमचीकरत इति शब्दानावली । जिगाय तस्य हन्तारं म रामः सावलौकिकः । सालभनिकाली, (सारं भनतीति । भन्ज + तिब्दे दितये साई परपक्षे दिनदये। इति भकिाव्ये ५ सर्गः ॥ ग ल । टापि प्रत इलम् । रस्य लः ।) पुत्त- "वसस्याहमे भागे पतत्येकोऽधिमासकः " सार्वलोकिकः सर्वलोकविदितः इति तडीका लिका। यथा, इति मलमासतत्वम् । सार्ववेद्यः, पुं. (सर्ववेदं वेत्तीति । सर्ववेद + "पाचालिका त पाचाली पुतिका साल- पिंपः, वि, (सर्पिषः पयं सर्पिया संस्कृतो था।सकलवेदनमाणः सर्ववेदशदात् भबिका। । सर्पिष् + प्रण।) सर्पिःसम्बन्धी। सर्पिणाप्रत्ययेन निप्यनः ।। इति जटाधरः। स्कृतवस्तु । मर्पि:शब्दात् णमत्ययेन निष्पन्नः सापः, चि, (मर्षपस्यायमिति । सर्पय+ अण) वैश्या। यथा,- प्कि, वि, (मर्पिम् + "तेन संस्कृतम् इति सर्पपसम्बन्धीयथाकतैलादिः। यथा, "वेश्या तु गणिका मुद्रा बारम्नीसासमलिका" 1) सर्पिपा मंस्कृतम्। यधा, "तत साप तेलं यत्ततं पुष्पवामितम्। अतिचजटाधर; मार्पिक दाधिकं सपिर्दधिभ्यां संस्कर अदुष्टं परतेला स्रानाभ्यङ्ग मित्यगः ॥" मालरमः, (मालस्य रसः)रातः । इति मामात् ।" इति तिघ्यादितत्त्वम् ।। राजनिघण्टः॥ इति हेमचन्द्रः मान, यं, (शस्यते इति । गल गती+घञ्।) मालवाहनः, , (मालः तत्रामा यसो वाहन यः, (सर्पो देवता यस्य । प्यम् ।) प्रोपा- मालमत्स्यः । इत्यमरटीकायां भरत क्ष यम्य।) गानिशाहनगनः। पति केचित् । पिनम् । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, रामायणे। मावम्। प्राकारः । इति मेदिनी ॥ रालः। (अस्य विवरणं मातवाइनगदे दृष्टव्यम् ।) ।।१८।१५॥ इति राननिधएट: ॥ (मारोऽत्यवेति । पन्। मानवेष्ट:.(मालम्य वेष्टः नियामः ।) धूनमः। पुप्पे जातन्तु भरतो मोनलग्ने मसबधीः। रस्य ला) स्वनामस्त्यात वृक्षः यमरासस/इति भूरिप्रयोगः। सार्ये जातो त मोमिनी कुलीरऽभ्य दिवे रयो ३ ॥ सनुया इति हिन्दी भाषा। तत्पयायः । मास, सो, (मालम्य शृमिय।) प्राची: यायमिति ।) मर्पसम्बन्धिनि, fat मुजः मर्जरमः ३ कन्नः कनलनोदयः ५ राप्रम् । इति चिन् । - - -- - - 1 - ·- ५. - (था, मारामादरम्)मो. • मान मिलनगममतम्। मचिमिcिar.RAM TAभाप्रवचन गिर्यभागभिवायाher पत्र. (मषावादप्रामामाया:मान..ARKI 47411taza..याचा) घटममम.t 'मूवीबायोतिीय दिनमा चना । द:,kram !* timater सावर्ग: सावित्रः पागल (भान प्रजागेमहदा तिपिपिचा ममिहान्ते । मतानन्दःकावर मिरम्भ सारा) परम्।बमाटी मरतः। “चान्द्रःगकादिदगांत. मानझिंगता दिन प्रतिपरोयान् यरस हा मागी. पिराजितनारो। इति | परागी पिर्यावत् का माम:म भास्करः। चरिमारोप नमतिः मपरिवतंय मापन रति चोचते।" भरिया दासानीमो. मारपंपानिम्मिमितिमपन्द्रा निराधम्मोत्तरे । मारमधली.(...:. हिमान3:। दया- "मविशपांदयारम्य मधिकर्षमयापरम् । हातरिति यादमा) 'मामासीमारिदाधिपचार पापिनी चन्द्रार्कयोधेम्प्रोमयान्द्र रत्यभिधीयते । सदरबारमी। तिमदावारनी। मायने च तया मामि विंगत्पर्योदयाः स्मृताः मावलिः, (माया पा ri..(मानोगी। रा+)पादिवराभिभोगेन मारोमासः प्रकीर्तितः। पटममनुः। म बसूर्यपुत्र । माननीय डागात मनपरिषय माधव इति पोचते :सतपाय ग्यार माधनमामकाशमादि यथा- मंडाहाया च राजेन्द्र या ...(मामा) र "गुणकादिपरिचंदो दिनमामादपामाया। यतीयो वा तास Arm Insilसामथमा मध्यमाभुतिष सापनेन प्रकीर्तितः। यमो यमीवारदेशमा पिताम: मानिसपती कन्या भावां me सामानो, “चादि पिटकन्ये च मामपान्द्रममा मत गनेयास्ततोयोऽभूचिनो पायो सिटी स्मृतः मोरो यतादीमागोमपाट मेऽन्तर पायाने मानि শা। গায়। সময় অবলম্বন হিমাযিযুধাঁয়া- সিমাধিগন্ধ।মা: মশিম, Pariri गौर समाधान मान-मोमतोवयम नामकर- देव सतपमा विजापान, .gramitra | नाबमान निलमा पहादिपरणम्। तथा च नेपा सिचममतो. rxrain मराभार : तिरम्। दख मायाचमानाय पिलर timetroriभज। "पवायमच पाचारकर्म गामिन्द्रपद हिलाम: Firmirmation भीमानेन मदायरप्येत् । योमो भगरता वायुपाम्याम्यय मामि निवेगितोऽधिक गांदामा " मोयच यत् प्याक गानको दोसिमानामो होrrr t.inमाश इति मनमामतत्वम्।.. क्यापिनामा । यथा- .....ारा ना मोचनमा मामन यदा मति मागव। पानीमामते राज 4.wman मानिन दिनपट पूर्णत" •ni free - दिनमान: मंपर स्थान पुरन्दराला sade •rention 1) मारणामान (NO ना मान माटी महावामी ( ...marat. “गायिनपश्याप्रमाणातनः।) गावाः। Kavi EHIMA) MEANI (मगावमय मावि, मो. मारना देना , मकोयना यया,- ... Errrrt 2 मिमपुर बपिन दिाध्ययम्। Tr..theीमवरदा. म मायठव मविनिहार देवगनात मावस्या माण वासामावनिंगीयोkarin - यत्रोपानर Aaire "f जमिनमा माhor, प. (मman. निगमाtantr . ... (14) rairs' 'एचएमटान म। मात्रामा fri) सालमत्र.-." " rediter R: REArrani ! HEART, TH "ariatri Mitra ·. - 141 4 ३४३ सावित्री सावित्री साना सम्बन्धिनि च त्रि। यथा, मनुः । ४।। शिव चण्हे शुभा चण्डा नन्दिनी देविकातटे। तत्ययात् पूजयामाम्रवर्णाचत्वार एव च " रुक्मिणी द्वारवत्यान्तु राधा वृन्दावने वने ॥ इति ब्रह्मवैवर्त प्रकतिखण्डे । २३ । १ पवान् मानिसहोमांच कुर्यात् पर्वस देवको मथुरायान्तु पाताले परमेश्वरी। सावित्रीवतं, क्ली, (सावित्रया व्रतम्।) ध्येह- नित्यशः ॥") सौता विन्ध्य तथा रौद्री कालिन्यां विन्ध्य कृष्ण चतुर्दश्यां नीकर्तव्यनियमविशेषः । नाहि. स्त्री पाल्वदेशीयसत्यवदाजपनी। सा वासिनी॥ वरणं यथा, पराशरः। देशीयावपतिराजकन्या (मस्या विशेष सह्याद्रावकवीरा तुरियन्ट्रे तु चन्द्रिका । "मेघे वा हपमे वापि सावित्री तां विनिहिता" णन्तु महाभारते वनपर्वणि२८२ अध्याय- रमणा रामतीर्थे त यमुनायां मृगावती। तां चतुर्दशीम् । ५ दृष्टव्यम् ॥1) उमा। इति मेदिनी करवीर महालक्ष्मौरुमा देवी विनायके। ज्य रुपातम्यां सावित्रीमर्थयन्ति याः । करणं यथा- घरोगे तु रोगहन्वी महाकाले मझेखरी॥ वटमूते सोपवामा न ता वैधव्यमान युः ॥" शिरश्चिता देवी वैदयोगेषु पूजिता। प्रभयेत्युष्णतीर्थे तु प्रसूता बिध्यकन्दरे। राजमार्तण्ड सत्यचिन्तामण्योः। दिस्वरूपात सावित्री तेन सा मता" | माण्डव्ये माद्रवी देवो महागौरी महेश्वरी । "न्यैठे मासि चतुर्दश्यां सावित्रीनतमुत्तमम् । इति देवीपुराणे ४४ अध्यायः ॥ गणेशे च प्रचण्डा तु चण्डिकामरकण्टके । अवैधयाय कुर्वन्ति स्त्रियः यहासमन्विता:॥" सोमेवरी वराह तु प्रभासे पुष्करावतीn ব্লনমান ও মননং মীরনীমানি। 'लोकमसवनात् सविता स त कोयते। देवी माता सरखत्यां पारावारतटे स्थिता। दृष्टपरिकल्पनान्यायात् । तदुम मत्स्यपुराणे । यता देवी सावित्रीत्युपते ततः । महालये महापमा पयोष्णां पिङ्गलेश्वरी। "गर्भिणी सूतिका नत कुमारी च रजस्वला। सावित्री प्रोयते बुधैः ॥" सिंहिका तमोरे व कार्तिकेये तु गहरी। यदागदा तदाय न कारयेत् क्रियते सदा।" पडिपुराण ब्राहाणाप्रशंसानामाध्यायः॥ उत्पलावतके काला सुभद्रा सिन्धुसनग्मे । उपवासाथकी ना भोजनं कुर्यात् । लो। इति विकाए शेषः ॥ ॥ (उप- माता सिन्धुवने लक्ष्मीस्तरङ्गा भरतायमे । "उपवासेष्वगतानां नक्तं भीननमिप्यरी।" कमी । यधा, मनुः । २ । ३८। जालन्धरे विश्वमुखी तारका विध्यपर्वते । इति तदृतवचनान्तरात् । पगडा चेग पूजा पोड़शात् बामणस्य मावित्री नातिवर्तते। देवदारुवने पुष्टिर्मेधा काश्मीरमण्डले । कारयेत् । कायि कञ्चोपवासादिकं सदा शुदया 'पिंथात् चत्रबन्धीरा चतुर्विशतेविंगः भीमा देवी हिमाद्री तु सेतुर्वक्र खरे तथा। अशड्या च स्वयं क्रियते । एवं स्म तिपरि- वित्रीशब्देन तदनुवचनसाधनमुपनयनाण्यं कपालमोचने शुडा माता कायावरोहणे। भापायां धड़मानोपाध्यायाः नारदः । लक्ष्यति।" इति मेधातिथि:) वापत्नी। गोहार ध्वनि म तिः पिण्डारके वने । "दिवाभागे त्रयोदश्यां यदा चतुर्दगी भवेत् । सवितः या पक्षां नाता। अस्या काली तु चन्द्रमागायामोद सिद्धिदायिनी। तव पूज्या महामाध्वी देवी सत्यवता मद" त्तिनामान्तराणि यथा- नरनारायणे देवी वद-मुबंशी तथा । दिवामागे दण्डइयमावसत्त्वेऽपि पतएप प्रदीप 1: संजपतस्तस्य भित्त्वा देहमकलापम् । पोपधीशोत्तरकुले कुशद्वीपे कुशोदका । व्रतमाचरन्ति । पू ितधित्वेऽपि पराहे रूपमई मकरोदई पुरुषहमवत् । मन्मथा हेमकूटे त कुमुद सत्यवादिनी। विसन्ध्यव्यापित्वे पराह एव घिसभ्यय्यानीति पावसा याता सावित्री च निगद्यते।। प्रवत्यवन्धनीका त विविक्त यमणालये। यचनात्। यदा त पृर्वापरयोर्न तयाविधा। खत्यथ गायची वाघाणीच परन्तय " मायची वेदशालायां सावित्री ब्रह्मसन्निधौ । तदापि पराह एव । यथा । ज्योतिये। ति मात्स्य । ३।३०-३२॥ सूर्यविम्ने प्रभा नाम मातृणां वैष्णवी मता। "चतुई ग्याममायास्या यदा भयति नारद !। शतनामानि यथा अरुन्धती सतीनान्त रामासु च तिलोत्तमा पोष्य पूजनीया सा पतई ग्यां विधानतः ।" विष्णु रुवाच। वो वाकला नाम शक्तिः सम्बंगरीरिणाम्। मा सावित्री। ततपामावास्यायां सायियोगल- वित्री पुष्करे नाम तीर्थाना प्रवर शुभे। एतदुद्देशतः प्रोक्तं नामाष्टशतमुत्तमम् ॥ विधानं शिया धोरा तथा प्रति वचनशेतत- यस्यां विगालाची नैमिपे लिङ्गधारिणी। प्रष्टोत्तरच तीर्थानां गतमेतदुदाहतम् । परम्परागरः। गि ललिता देवी कामुका गन्धमादने। यो नपेत् शृणुयादापि सर्वपापैः प्रमुचारी र "मावित्रीमयित्वा तु फलाहारा पति मम कुमुदा नाम विश्वकाया तथाम्बर । एपु तोर्येषु यत् सत्वा माला पश्येबरोहि: यः ततयाविधवा नारी वित्तभोगान् नभेत मा." मते गोमती नाम मन्दार कामचारिणी। सर्वपापविनिम्मुक्तः कल्पनापुरे वसेत् । सहि तिष्यादितयम् दोकटी घेवरथे जयन्ती इम्तिनापुरे ॥ नामारशतकं यस्तु याश्ये धमनिधी। पन्यत् वनपर्दायमाविग्रतकथायां दृष्टया ॥ न्यकुस तथा गौरी रम्भा मलयपर्वते । पौर्णमास्याममावस्यां पुत्रो भयेवरः । मावित्रीहवं, को, (माविवादोचाकानिक- ताम्म के कोमिती विना विजेम्वर तथा गोदाने शादाने व पदन्यानि वा पुनः । स्वम् ।) यनोपयोतम् । इति सदर वापसी गा पराले त कमला कमलालये। देवाचनविधी विहान् परं वनाधिगधति सागयन्दक: , व्यष्ठी । इति चित । दकोटाान्त रद्राणी काली कालबरे गिरी। इति परपुराणे सृष्टिखाई १७ अध्याय: IBN मागक, पु, कम्बलः । इति धारापी १५६५ मालित कपिता काँटे मुकुटेगरी। मासुधी:, मो, सयात विकाययः ।। लिपा महादेवो शिवलिङ्गजनप्रिया ।। नारद उवाच। मारिपताना, मी (माथि पम्मिमा नात्यला मायापुयां मन्दन्ती नलित सघा। "तुन म्यपाण्यानमिदं युसमीग सुधीपमग । साम्बाई यत्र) कालम! रति nिre. स्पताधी माणा हिरपाघी महोत्पले। तनु माविषपाण्यानं तन्मे प्याप्यातुमईमियः । भायां मना मार विमना पुरषोत्तम । पुरा येन समुसता साताप गुतिप्रमः। जी, (पम पE+ "गग्रामापापा- पगालायाममोघा पाला पाठपर्वत । वन या पृजिता देवी प्रथम .ए का परे । हाला: em.३।१५। नियन য়ী সুহান মিকু। माः। गन्दR:ARI11 देपुल विपुना नाम कम्यादी मन्मयारले । प्रणा बंदजननी पृहिता मे मुने । (बा, माघे । : । ९२ होटरी कोटरीतीमपन्या गन्धमादने। रितीय व वैदगस्तत्पयादुिषां गए। “रोमरमरमगुरमायामा. कुमामा रिसध्या तु गदाधार रिप्रिया : कदा पासपतिः पूर्व पूजयामाम मारते । द निमारमरमर") - पपिच माया, नारायवाद।

·FRE....महादानवदम्पसबमरी बिमर. . - भरोशा दुर्मादास मारममामामंग क्रीनविन (मासस्य दमितिाप!)/"कयमानचितः परमप्राम राहादादारहमनादिति] महरममादन।।१।२०।तिपण।) (मामयुनियथा,माग111 मापमयधिनि चविा (यथा, विमुपादादिः मतमूकावत विधान in "मारपोवापि मत्या प्रकटमभिहिता मञ्चमिचे मनायर्यादिमीवर दद येषाम् तिवापरयादिगो शाररी: मारा लियाम् । मामा. (मायमप्यास्तीतिा माम+"पण पोदरादित्वात् पति रहामायनयामा....पण) माणसाश- मि त्यपि मति) सामान पापमोरमाईन (मरामिवियया, मद्रास१८१मितीशी रिमोम 'मामानीददायी गुन गन् मंदारंग कुतिमधारय। वादाविपकिमी मारामर्षमः।")। पागपत: पामिभापमा ६. माशा,की, (महाभार:३वाशामा मददिन पदain भाभकास्मिता'माय "योश्चात् गुप्मोनमात् न । नत्रायः मीना Telt. साइस साहाय मारवर्य, को, (मचिरस्य भायः कम था। (तदयुक्त नि । यथा, हरिवंशे भविष्यपर्वणि || पाक्षिको वुत्र ) साहायम् । मार+य।) सहचरस्य भावः । (यथा, ] ३८।३०॥ इत्यर्थे कए प्रत्ययेन निष्पवम् । (यथा, कुमार।।११। "न जाने इति यदये किमतः साहसं वधा") १७।५। "मधुमने मन्मय माहचा- साइम:, : (महसे बलाय हितः । सहस् + “म कुलोचितमिन्द्रस्य । दमावतुतोऽपि महाय एवं प्रण।) अग्निविशेषः। यथा,- नघान समरे दैत्यं दुर्भयं न पा) ममीरणी नोदयिता भवेति "प्रायश्चित्ते विधुव पाकया त साहसः। साहाय्यं,की,(सहायस्य भावः वयंग प्यादिश्यने कैन हुतासनस्य ।") सदहोमे च वड़ि: स्यात् कोटिहोमे हुता. +पक्षे माधणादिलात् था।) पर सागमनम् । सहचरमदात् परमत्ययेन निष्प- शनः" | सहायशदात् चम्। माचारः। सामानाधिकरण्यम्। इति तिष्यादितत्त्वम्। महाभारते । १।१५ पकाधिकरणतित्वम् । यथा,- साहमा, (साहसः एव पदयि यस्य।) "साहाय्येऽस्मि स्थितः पार्थ! प्रायमो पभेदेन माहवाच कुवचित् । विक्रमादित्यराजः । इति जटाधरः । इत्यमरः । साइसिकः वि, (सहमा बलेन पर्तते इति। माहित्य, की, स्त्री,(सहित+पान (माधापरपम् । इति महिनाधः । यथा, | सहस् + "पोजसोभमा वर्तते।” 18|| महितस्य भावः रत्यर्थ णाप्रत्ययेन निवा रघुः । १६८०॥ २७। इति ठक् ।) मनुष्यमारकः। चौरः।। परस्परसापेचाणां तुल्यापापा "मध्या: सटे मनुभपतिना मारपर्याय रस्ते , पारदारिकापरुषवादी प्रवृत्तवादीति | क्रियान्वयित्वं साहित्यम् । इति मायोधियिनि पुरः पारकम्योछिपस्या) साहसपदार्थदर्शमात्। एते असाक्षिणः । तस्यवदेकक्रियान्वयित्वम्। भा, वि(मायतीति। सानि अनुप-यथा नारदः। पा। इति मन्दयतिकारिय। मांत निम्पपिति।।१।१३८ । इति "सेनाः साहसिका धूर्ताः कितवा योधकाय एकक्रियान्वयित्वम् । तक्ष्यमा म.) मरममा यताहि प्याकरणम् । ये। पलााग्विन्धि सत्यन बारी, (मामा पसेन नितम्।महम् + | पसाधिणस्तु ते दुष्टास्तेपु सत्यं न विद्यते ।" योगिकं यत् साहित्य PATEL ४५ ति पण।) T: यमरः । समय विविध: (ठकारी। यया। केचित् साहसिको तदनुकूलकतिमांत्वम् । इति भाग इति व्यवहारतत्त्वम् । विभागरूपफल तजनिका या तिनोधममिति पेतुः । इति कुमारटीकायां मनुष्यातलोकमयान्यविमेषः । "मायोतिषणमालपोत उत्तममारमः। मशिनाथः । ३।४४) ng REम मोलदांमधमा मत।" माह, की (महसाणां समूहः। महस+ मण्डनमान्तिगतकप्रमतयः। माता मंदिन यामाममा इत्यमरः । ।ययो, मलनम्। सतित्वम् । इति धरणिः। प्रति प्रायक्तितत्वम्। "मिवादिभ्योऽथा । ४।३।३ति भण) साध, क्ली, (सदस्य भावः । भार • या मारमारियमापनात्। महाभारते । २ । ५८। १३ । VERNTITIOमियय आधि- मावा खानामा सामानम्। विग्रहम्मिन् भवान् साय मम दामी पोभानुमचाररतमा पनि भारत मास कमममनिमाधाय पदयो- साधतात्. पुं. (साय करीतीति ! sit: wittalen. दुष्वतशर्म। पषि- यंदकोन तम्मिविनमदारकमम्तम् । समभिव्याहारी। पतिः। (दचा, महाभारत। १।४२१ । | गती मत्त्य देकः परिणतिममौ चक्रवपुपा ऐन माम ना ! यदिशा दुष्पन तम्' वायाणां रक्षाय त्रिपुरहर जागति जगतामा प्राणियुतम् । परयुगम् । यथा frenानेपानाचा भवता) रति महिनम्तवः। भवादिपाणित स्यात् माया TATARRA वाहीवमनासाथ (मानकोतमिति। "तमानविंशति- मार देश पारामिमरम्। माननम्तोत्र । १४॥ पर भारतम्।, रहारम् । दया- fort नर दरानभूल-मादिनामा स्यमा १८१२ (यवार पित। ::ोनायित- 10 कुमारसम्भव-माघ-भारवि मेघदूत - व्यम् । यया, महाभारत 111001 साइयः (पायन सामान:) irt मि.ए.(मिति तत्र ·. अपि च । - . मिहत मिंहपु सिंहवा गेन्द्र तिपिटना - करीया ८ प-मिंहतु, पुं, (मिरस्य सुगडमिय पुष्यमप्य ।) मिरपुष्पी, म्वी, (मिहय्य पुन एव पुष्यमम्याः । FER: १० जनाट: ११ भीमविक्रमः १३ मेषतः। रति राजनिघंटः । (अप्य डीए) पृश्रिपर्णी । इति राननिवंगटः । ar: १ मगराट् १४ गगराजः १५ मगर पर्यायो यथा- मिहमुग्नी, मी, (मिंहस्य मुखमिव पुष्पमयाः । ३.१६ केजी १० नग्नी या: दरिदारफ:१८ "मेरा: मिंस्तुण्डायात् यथी पट्टमोऽपिच डोप यासकः । इति राजनिर्वगटः । मियदरदायनी महावीर-२०तपिना सुधाममन्तदुग्धा च सूक् मियां म्यात् मियाना, सी, (मिझो यानं वाहनं यस्याः ।) अमोचन:२२ मृगारिः२६ । उति जटाधाम नु हो गुड़ा "दुर्गा । इति हेमचन्द्रः ।। भारि: २५ गावरायुधः २५ महानादः । इति भावप्रकागप्य पृर्वग्नगड़े प्रथमे भागे ॥ (मिहरया,प्ती, (मिह एव रयो यस्याः ।) दुर्गा! गपतिः २७॥ इति मन्दः॥ पञ्चमग्न:२८ मिहम्य तुगडमिय तहमप्य । मसाविशेषः। इति शब्दरवावली (यथा, हरिवंशे ।१०६ । पी८ मानी. सध्याद:३१मृगाधिप:३२ । यथा, मनुः । ५ ! १६ । र विमानः ३ ४ दिग्दान्तकः५ बहु । "पाठीनरोहितावाद्यो नियुशी हथ्यकव्ययोः। "वराङ्गना सिंहरयां बहुरूपां हपध्वजाम् ॥") नः दीपः३० बली२८यिक्रमोदी-राजीयान् मिंहतगढ़ांय सगस्कायव मर्चयः" मिहन,की,(सिंहलो देगः प्रभवत्वेनास्यति । इल: ४. 1 तमामगुणाः। प्रर्ग:प्रमेहजठरामिंघमुमे को।) पच् । ) रङ्गम्। इति हेमचन्द्रः। रीतिः। -यजाधनागिलम्। इति राजनिघण्टः ॥ मिशहार, सो, (सिंहचिड़ित हारमिति मध्य- त्वचम् । इति राजनिघण्टः ॥ पदलोपिकर्मधारयः।) प्रवेशद्वारम् । तत्- सिंहला, स्त्री, (मिहं लाति प्रापोतीति । -ছিদ্যারফা ঘেনীবিলম্বা। पर्यायः । प्रवेशनम् २ । इति हेमचन्द्रः॥ ला+कः। ) देशविशेषः । शिलीन इति जिम्य कमानारा इत्यादयास्तु गुहागया: ॥ (यघा, कयासरित्सागर। ४३ । १०५ । ख्यातः । यथा- हाया घातघरा गुरुपामधुराय ते । "मिनहार युवा देवि दृष्टोऽम्माभिमंहाव्रती। दचिणेऽवन्तिमाइन्द्रमलया ऋष्यमूककाः । अग्धा हल्या रिता नित्यं नैवगुधविकारि- महितीयोऽपि यो धत्ते मौन्दयेणाद्वितीयतामा) चित्रकूटमहारस्यकाचीसिंहसकोणाः ॥" पाम् ॥" मिनि:, , (मिंहग्य ध्वनिः ।) सिंहगदः । इति ज्योतिस्तत्त्वम् । इति भावप्रकागः ॥ ॥ मिहनादमहाशप्दः । बधा- (घयच्च जम्मुद्दीपस्य अष्टमसिहहीपानामन्य- दान्त येष्ठायाचकः । इत्यमरः । ३।११५८॥ "तुपारमंघातशिनाः सुराः तमः । यथा, भागवते । ५।१८।२८-३०१ यघा, रामायण । २।७३ । ७। ममुखिखन् दर्पकलः ककुदान् । "जम्बुद्दीपस्य च राजन् उपदीपानी हैक क यास्यमि महाराज ! हिवेमं दुखित दृष्टः कथचिहवय विविग्न- उपदिशन्ति सागरात्मनेरवान्वे पण मां महीं जनम्। रसोदसिंहध्वनिरन्ननाद " परितो .निखनद्भिरूपकल्पितान्। तदयथा पेनं पुनपसिंहन रामेपालि कम्र्मणा ॥" ) इति कुमारमभयम् ॥ स्वर्गप्रस्खयन्द्रशुक्ल यावर्तनी रमणको मन्द- तां ध्वजः । इति हेमचन्द्रः । गिन। सिंहनादः, पं, (सिंहस्येव नादः।) योधानां हरिपः पाञ्चजन्यः सिंहलो लङ्गेति ॥” * . ति राननिघण्ट: । (यथा, सुश्रुते । ४।८। रणोत्साहलरयः । तत्पर्यायः । खेड़ा २ । इत्य- तहेगवासिनि, पुं भूमि । यया, महाभारते । 'तत्यालकटुकाव्योपसिंहाहयमारकाः ॥") मरः । २।८।१०७ गजयूधदर्शनात् तब- ११७६ । ३५ । पादिहादगरानन्तर्गतपञ्चमराशिः। तत्- ट्राय यथा मिहस्य नादस्तथा परवलमङ्गाय । “पौगडान् किरातान् यवनान् सिंहलान् यायः । लेयः २ । इति सत्सत्यमुक्तावली ॥ स्त्रोसाइविदये च यो रावः सः । सिंहस्येव वर्धवान् अथान् । गस्याधिष्ठात्री देवता सिंहः। स च मघा नादः मिहनादः । इति भरतः ॥ (यथा पार्यो- समज फेनतः सा गौवेच्छान् बहुविधानपि") वफल्गुनी-समुदायोत्तरफलगुनी-प्रथमपादेन मातशत्वाम् । ०००। मिलम्या, स्त्री, (सिंहले तिष्ठति या । स्था+ वति । पग्निराशिः। पीतवर्ण: । रूक्षः । एवं “कविसमरमिहनादः स्वरानुनादः सधैक: कः।) मैंहलो। इति राजनिघण्टः ॥ सिंहल- मवर्णः। पित्तप्रकृतिः । पूर्वदिकस्वामी। संवादः। देशवामिनी च ॥ गवंतचारी। चियवर्णः । करः। महाशब्दः। विहिनीदकन्दः सन्दर्भोऽयं मया सृष्टः ।" सिंहलास्थानः, पुं, (सिंहल प्रास्मानं यस्य ।) प्रल्पसन्तानः। अल्पस्त्रीमजय। तव जात. महावः । इति महाभारतम् ।१३।१७। तालहक्षमशनविशेषः । यथा, फलम् । क्रोधी। चोप्रगतिः । हाम्यवाणिः । ११. ॥ * ॥ मिहम्य नादः । ) सिंहशब्दय ॥ प्रोत्फल: सिंइलास्थानछड़ी पिञ्चा छटापि प्रतिवता । चञ्चल: । गीतलः । मत्स्यप्रियच । मिहनादकः, j, (सिंह व नदतीति नद + -इति वृहज्जातकादयः ॥ * ॥ मपादिहादश- गुबुन्न् । ) तुकारः । इति हारावन्दी । १८४ ॥ इति शब्दमाता लग्नान्तर्गतपञ्चमलग्नम्। तव लातफलम्। मिना इति मापा । सिंहलीलः, यं, (सिंघय लीलैव लीला यत्र।) -"सिंघन्तग्ने समुद्भुती भीगी शत्रुविमईनः । मिहनादिका, स्त्री, सिंहमपि नादयतीति। नद रतिवन्यविशेषः । तस्य लक्षणं यथा, 'स्वल्पोदरोऽल्पपुचय सोत्साही गजविक्रमः" + गिच् + गबुल । टापि प्रत इलम् ।) दुरा- लिङ्गीपरिस्थिता नारी भूमौ दत्त्वा पदहयम्। इति कोठीप्रदीपः॥ लभा। इति शब्दचन्द्रिका। दिये दत्तम्ता ६ सिंहलीलः प्रकीर्तितः। स इफेलिः, पुं, (मिहम्येव कॅलियस्य ।) मनु सिंहपर्णी, स्त्री, सिंहस्य गियोः पर्णमिव पर्ण लिङ्गोपरिस्थिता नारी कान्तोसम्बपदया। घोपः । जिनविशयः । इति विकाय:॥ मस्याः। डोप् ।) वामकः । इति जटाधरः। दृदय दत्तहस्ता च मिइलीलोऽप्यमावपि " -सिंहके भरः, पुं, (सिंहस्येव केशरी यम्य मिपुछिका,स्त्री. (मिंहपुी+स्वार्थ कन्।) इति रतिमन्जरी पकुलः । इति विकाएशेषः । सिंहस्य जटा चित्रपर्णिका। इति रत्नमाना ॥ क्षुद्रनाकुलिया मिहवाहिनी, स्त्री, सिंहरूपी बाहो याइन- इति भापा। मस्त्यस्या इति: नि।) दुर्गा। यथा, मिहतन्नः, पुं, (मिंस्येव तलमत्र । यहा, मिह सिंहपुच्ची, मी, (सिंहस्य पुच्छ व पुष्पमप्या! “सिंहमारध कम्पान्ते निहती महियो तन्नः। पृषोदरादित्वात् माधः।) तालिः। डोप।) चित्रपर्णिका । पृवियों। इत्यमरः । करदययोजनम् । इत्यमरटोकायां रामायमः। २।४ 18३ । मापपणी। इति रत्न- महिपनी ततो देयो कप्यते सिंहवाहिनी।" २३८५ प्रति देयोपुरापि ४५ अध्यायः । Y. 87. - . - - यतः।

·tract । पदयामिदचार अनिधियापति: मितामनी fuTI नियम:मनामदार initi यभारमा मम ममायामा धावपाशा 'सिंहाम सिंहास सिंहास दिपिकात,.(मिहर विक्रान्तः ।) पतः। रामासनं चतम्रय एवं हादशपुचिकाः। राजा घनृपति निहारानी ५२१ मदमाला घ। सिंह-रय नयमित कार्य निम्नाणं चान्तरातरा गुिणं परिक्रमरिगिटे, वि. रतारम्बाहतं तत् पद्मसिंहासनं मतम् । मित्रसिंहासनं पायं यदा मिरविवा, नो, ( मिस विद्या विनाता)| पवोपित्वा नरपतिः प्रतापमतिविन्दति । तदा सिंहासनं नाम मच गयान मामपणे रतिराजनिघण्टः । भट्रेन्द्रकाठघटितः गहमालोपगोभितः। यहा सिंहासनं का राजा मिरमानन, पि, (सिंहस्येव संहननं अपयको महम्फटिशचित्राः गहरूप्योपशोभितः । सदा घातेन मन्तश्ची बसेनापि माग पम्य ) वारूपोपतः ।त्यमाश घरा शहनामिः पुचिका: मप्तविंशतिः। योगामनवियः। यथा, दो। प्रत्ये समयमा मुन्दरः। सिंहमंहननः स स्थाने स्याने विधातव्याः गइस्फटिकमस्यामा।| "गुलफौ च पषम्याधः .. पादयो रिमोसन्दरः। इति कोमातरम गापमहतं तत् गङ्गसिंहासनं मतम् ॥२॥ मिरर मान देहोऽस्य मिंहमहननः। पननोपटितो गजमालोपमोभितः । दति सध्यगुलफन्तु दगुल्या इदिगदोर दयायश्विदन्वयः। इति भरतः विट्ठमैरपि वैदूर्यः काञ्चनेनापि गोभितः । इस्तीच जान्वीः (मिरम्प पंहमनम्।) मिहनागने, को। परवाये गजशिरः पुच्छादेकेकधिका। ध्यात्तवको निरोपेतमासा nिो. (मिचनोति। मित्र+क: पत्या- मागियरपिता रसवनादिकविभूपणम् । मिहासनं भयेर्दसत् पृजितं योगिभि गोमानम् पाटा) माहो। इति । ममिंहासनं नाम माम्राज्यफलदायकम् बन्धवयस्क सधा कुरुते चासमोनमा । टि. गानकाठेन घटितो इसमालोपशोभितः सिंहासन, पं. (सिंहस्य पासन । मार,की, बोरमनम् । इस्थमाटोका। 1| पुण्यराग: काशनेन कुरुपिन्देय चिखितः। भासन यन।) . . 12. चरणापे मरूपं पुचिकास्त्वे कविंशतिः । वन्धः। तस्य लक्षण यया,- 14,को, मीरममा त्यमरः । गोमेदकोपटितापीतवस्त्रविभूषणम् । "खजवादयवाह चलवा योगदान पनि यिाणम् मिराणम् मिस माम मानिष्टविनाशनम् ॥४॥ स्तनोवारमेत कामी मनमानामिजामनम् चन्दनेनोपटित मिहमानोपभूषितः । totinia भातम्यां मिलापत्रम् काहीरकचिवा: गडकावननिर्मितः सिंहासनचक्र', को, (मिममिर •निम्। ति महामाचरणाम मिंहलेपः पुधिकार्यकपिंगतिः । मप्तविगति नधारित नराकार पारपर: 01 जटा मतातिभिरन्यय मिमीले रेष भूषणम् । यथा,- मसातत् सिहमिंहासनं मतम् । "प्रयात: मंप्रय च्यामि चक्र महामm KAREERSt. fulx-मामनम् ।) प. पोनिया नरपति: त्यो साधयति मावितिनक्षत्रेरककञ्चन मINARITLELE२पय नितिम् ॥ ५॥ अग्निनोमघमूना पचनाडोतिर (Mehar | मामानीपमहितं गुहचम्पकाल्पितम्। meanा मोमिलामामुन मानय पादा पशोषिकाः। पश्चिन्याचा मार्ग मघाच प्रचं मूमाय दक्षिण भाग जातयं पता मारमा गति पचिका भीलवमादिभूपणम् । इतर राज्येषु सपनाममा मामिलाममनाम गवजयजयप्रदम् .. समागभमिद म यत्र यम्य te fortunा निघकान घटनामगमापीपगोभितम् । माडिवापञ्चधन एक ग्राम HTRafना समानाला वाचनमावि चिवितम् । पाधारमाम पामि मिम, PETोनिमोदिता परनामगिरधनागिय पुचिकाः । प्रबंधवगाजीय माम्य को TEENERArify'' मनानादियुज मनु मगमिहामन मतम् । म पाधारगना भिकीय Emयामा कममन्मीविनयमनिरज्यपदमुत्तमम् ॥ on पराधीनगत राज्य कुहर्त नावर •iarriagणेशमा सामोपटिनयमानापमोभितम् । warfarini। मप्रसाभपाच पचिका परमात सामनम्न कोण मातियुको भी प्रधामपुरुषो देश प्रमisit writerन सनिग प्रमान परमार्थ पिपिवत्रादिभमषम् । Crimire मोशो महामन नाम मावियानम् प्राचिर पानी पायदा गजा पाठीमा दो विदा र चितं मार मानिनाम् जामिन भारम् । दया भोन मिश्रित यावामिग्राम यो नियम 'hn: दाम पमा Hairsting MEममा . 14 को Ferror जा Hister -rintant Thi ·। - .३४७ सिकता सिद्धागा सितवि का व्याधिपीड़ा च मनोदुःखं मजायते । मिकतावान् [ ] नि, (मिकता: मन्यत्रेति। मिहिनी, स्त्री, नासिका। इति इलायुधः । चे यदा सोरिः पहरानी विनश्यति। मतुः । मम्य वः ।) वालुकाबहुलदेगः । तत्- मिचयः, पुं, (मिचं सिञ्चनमति प्राप्नोतीति मोवाय कुमारी वा मन्त्रिवन्धुक्षयोऽपि वा पर्याय: । सिकता २ सिकसिलः ३ सैकतः ४। इन्+अच्।) वम्तम् । इति हेमचन्द्रः । मिहामने वापि यदा तिष्ठति सृयनः । इत्यमरमरती। २११।११ (यचा, राजतरशियाम् । १।१। मृत्युन सन्देहो यदि शकसमो नृपः । सिकतिलः,त्रि,(सिकताः मन्यवेति । सिकता+ "भूपाभोगिफणारबरोचिमिचय चारवे । राहर्कमाया यदा चन्द्रेण संयुताः । "देगे तुबिलचौ च।" ५।२।१०५॥ इति नमः प्रलीनमुक्ताय हरकल्पमहीरई।") मनगता एवे तस्य रानो भयरा। इल ।) मिकतावान् । इत्वमरटीकायां नौवस्त्रम् । इति विकाण्डोपः। युक्तोऽय वक्रतु क रनाडीमतोऽपि वा। भरतः। २.११११॥ मिञ्चन्, ति] त्रि, (सिञ्चतीति । सिन्+गट) ने चन्द्रयोगेन कालरूपी नैयरः । सिक, [च] स्त्री,(सिचते इति। सिच्+किप) सेचनका दद्या वमन्त्री न संमयः। वस्तम् । इति हेमचन्द्रः। (जालम् । यया, मिञ्चिता, सी, (मिच+ मिला। टाए।) रति विपुनं राध्यं यस्यासनगतो गुरुः।" भागवते । ६।१२१८॥ पिप्पदी।इति शब्दचन्द्रिका इति न्योतिस्तत्त्वम् । “लोकाः मपाला यस्यमे वसन्ति विवमा कये। सिना, स्त्री, घलकारध्वनिः । इति केचित् । स्यः, पुं. (सिंहस्य प्रास्यमिव पुप्पमस्य) दिना व सिचाबहाः स काल कारसम) तानव्यगकारादिः माष्ठपाठः । कः । इत्यमरः ।२।४।१०३ ॥ सिंह- मिता:, त्रि, (सिच् + 1) मेकाययः हत- सितं. लो,(मितः शवोऽस्वाम्तीति । पच् ।) मुने, वित सेचनः । यथा, वायुपुराप गयापहती। रोम्यम् । मूलकम् । इति राजनिघण्टः । का, स्त्री, कन्नपपड़ी। राहुमाता यया, "पाम्नाय सिका: पितरयता चन्दनम् । इति रनमाला (तत्तु गरुचन्द- "कम्यपस्य यहिणी तु मिहिका एका क्रिया कार्यकरी प्रमिहा।" नम् । यधा- रावास्तुसनयावजीजनत् । सिक्यं ली,(मिति चरतीति । सिच घरखे + | "सितं मलयजं गीतं गोगोयमितचन्दनम् ।" पूर्वजो हरिनिक्षत्तकन्वरो "पातृतदिवचीति । उपा० २१०। इति इति गागड़े २०८ मध्याये..). देवतेरवरनो निपातितः।" यक।) मधूपिटम् । इति मेदिनी: मोम सितः, पुं, (सिनोतीति । सि बन्धने +"पनिध- इति वाम्नुयामतत्त्वम् ॥ इति भाषा ॥ (यचा,- सिभ्यः ।" eगा. ३।८८। इति ।) ठस्या देवीविशेषः । यथा, देवीभागवते। "तिहासिक्यनिगावटीनाकाफलपनकः । झवपः। इत्यमरः । ३।३।८.. गुमा. पटोलमालतीनिम्बपर्व हतं स्मृतम् । चायः। इति गन्दरचावली॥ गरः। इति हिका सतीचे तु कार्तिके त्वतिगारी इति तिवाद्यतम् | नानाध्वनिमबरी 'कासूनुः, पु, (मिहिकाया: सूनुः पुचः। इति वैद्यकचक्रपाणिसंग्रह प्रगगोयाधिकार) मितः, वि,(सितः गायझेऽस्याम्तीति । पञ्।) । इति शदरवायली। वास्तुपुरपः। नौलो। इति हेमचन्नः। शायर्ण युतः। प्रत्यमरः । ३०८ (यया, वास्तुयागतत्वम् । मिधः, पं. (सिच+धक् !) मलपुलाकः। मावे। ११२५ । सो, (मि + डी।) सिंपनी (सिटी इति भाषा । यथा- मितं मितिया गुतरां मुनपु- 'या, कयामरिमागरे।६।१०२ । -पेया मिक्वममन्विता विमारिभिः मौघमियाय नभयन् । सवस्तिोन्याम सिंहीनां पयसा इति वैद्यकरपाधिमंग्रह बराधिकार) मो+RI) ममात: | नियमातः । ति मया) ग्राम:ति मेदिनी । (यमा,कपासरित्सागरे।' विमः। को।त्यमरः।२४।११४ कट १.८101 सितकाटा, श्री, (मित: गमः काटोमा) । वामकः । इति मेदिनी । वृहती। “मतमिपइयं प्राप्य पाकमाडादमदयम्) मेतकष्टकारी । इति राननियंट बामाता। इति विनः । मुहपपी। इति मिथक', ली, (सिक्यमेव। स्वार्य कन्।) मितकटारिका, मी, तयाटमारी। रति निगटः॥ मधूपिटम् । इत्यमरः । २१८:१०er (j, रामनिटा : तप्ता,मी, (मिंशा: उता) दृटती। ति महापुलाका। सिटी इति भाषा। यथा, मिनकरदः, , (मिना पाटो यण) दाल विप्रकामः॥ "मिधरहितो मम् पयामिकथममन्विता पछी। इति गन्दरदायी। गंगर, मेघने। ति क्षविकापहमः । (बा. पर. यागदमिया स्थाहिलपी विरन्टद्रवा" M. मेट्।) दयादिः। मिकता। रति নি ধবধবাবির লাথি ভিনহা:.(তিন, লে: আহচ্ছে।) : दाम: । मोवधातुरयम् यथा ॥ दृहम हितायाम् । २६१८॥ বুনি ঘরে । सामी (मिक मदन पालकात पतद। “লামা শায়ব শান্ত मिती प्री, (मित: पय पुar कातितः पादुकायुमभूमिः तिदिनी । घा भूपा: मिवन विशाचा:। डीए) दामयः। प्रति रामघाट (मिल १५८ पादुकापति राजनिरः। नमा वर्षमाना दिगार पती रति एणि पाट:: गपादयोऽया कता:,सीभृषि, (सिक + पतद् । धानुका। पदयालामपसिनानि:) दामाद वाला) तिमदिनी । त, १५८ पर RISE सिस, ए, मटिकः । इति दिन् । मिसरवर,मिना उगम 'या REnभारत ।३।०६।१६ | मिार,,नामिकामटम् । रति मस्दारा..(मित: माधुध द्राक्षादि मशता चपन मदमारो राजानमनुमति वटा सिपी रति माया FB: मिकताम्दम्य पदा प्रति मारत। म., नामिधामनन् ! निदादा मताप्रा, घी, मिटा पा) tirsa! mरपाधि नपा मोति मदु ) बना नि रानि तामय (REATRE ! मर !) Er.RE, मालिकामादि सहारदा मामिलान hिesary. तुशमयतरम् । तापसाय:। माम् । पता (पादाम्टेक २८ मा महान /न्दिमा... सचिरंपरिपनमः ! ! . - ता वि á - ... - ·। माणातजनौ। इति राजनिए। मिताश, पं, (मिता घंगयो यस्य ।) मितता.सी.(मितः पुत्रो ययाः।) संतगर मितमधपः, पु. (मित: सपंपः।) गौरमयः। मिताजाजी,त्रो,संतजारमा निरास मिपुरा,को. (मितं पुयमया) करती-मितमार, (मितःमारी नियासो यस्य) मितादि (सिताया. पारि मनाप,१.(मित पुपमय)अगरयः। मानिधमाशः। रति राजनिघंगटः। (मस्थरति केचित् । यमुपयुवति। मिनमारकः, प. (मितमार पर । सांय कन्।) सितानमः, ए, (मितमान सम्म) ३४८ सितपु सितसा सितापा मितछत्रं, ली. (सित छत्रम्।) राजछत्रम् । सितपुप्पा, स्त्री, (सितं पुष्प यस्याः।) ममिका। सितमिही, स्त्री, (मिता सिहोर।' रति भूरिप्रयोग। इति शब्दरत्नावली॥ कारी। इति राजनिघण्टः । सितषा, स्त्री, (मितं छतमिव पुप्पमम्याः ।) सितपुप्यो, स्त्री, (सितं पुष्य यस्याः। डीम्।) मितसिन्धुःस्त्रो,. । गतपुष्पा । इत्यमरः।२।४।१५२५ (विकृति-खेतापराजिता । इति राजनिघण्टः । अस्याः । इति शदरनावली। रस्था: गतपुप्पागन्दे द्रष्टव्या ।) पर्यायो यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् । सिता, स्त्री, (सित+टाए।) मरा. सितावित, पुं, (मितच्छवं जातमस्य ति। "गवायजपुरी ताम्बेतभण्डापराजिता ।। २ 121४३ ॥ अस्था गुणाः। इतम् ।) तच्छवयुक्तः। यथा, नेपधे । हिविधा मा सिता नीम्नागिरिकर्णी गवादनी" "खण्डन्तु सिकतारूपं मुझे सितमरिच, क्ली, (सितं मरिचम् ।) खेतमार- सिता भुमधुरा रुथा वातपित्तपदा "मिपीय यस्य चितिरविणः कयां घम् । तत्पर्यायः । सिताख्यम् २ सितंबल्लौजम्३ 'सथाट्रियन्त न बुधाः सुधामपि। पालुकम् ४ वहुलम् ५ धवलम् । चन्द्रकम् । मूर्छाकविरान् हन्ति सयौता नल: सितावितकीर्तिमण्डलः अम्य गुणाः । कटुत्वम् । उणवम्। विषभूत- 'सरागिरासोमहा महोज्ज्वलः ॥" दृष्टिरोगनाभित्वम् । अदृष्यत्वम् । युतया रसा- मितपदा,पं.(सितो छदौ पचौ यस्य।) हंसा | यनत्वञ्च । इति राजनिघण्टः । (यथा, महानिर्वाणतन्त्र 12101 रति हेमचन्द्रः। सितमापः, पुं, (सितो मापः।) राममापः। “ततो टुन्ध मिताव दवा मितपदा, स्त्री. (सिताकदो यस्याः।) खेत- इति हारावली। सुपचेत् सस्कृते बड़ी दूर्या । इति रामनिर्घगट: ॥ सितरघ्ननः,पुं.(सितं रचयतीति। रज+त्युः।) मक्षिका। ति सब्दरमापनो। मिसदर्भः, पुं. (सितो दर्भः।) खेतमः । इति पीतवर्णः । इति हेमचन्द्रः॥ कारी। वाकची। विदारी। रामनिधंगटः। सितरश्मिः, , चन्द्रः। सितः रातो रश्मिः चन्द्रिका । कुटुम्बिनी। मयन मितदीधितिः, पुं,चन्दः । सिता शमा दीधितिः किरणो यस्य सः । विरणो यस्य रति बहुव्रीहिसमासनियंत्रः॥ सितवर्षाभूः, पुं. (सितो वर्षाभूः ।) पुनर्नवा। नातापराजिता। इति रखमाजा। मिसदीयः, पुं.(मितं दीयं दीप्तिय॑स्य ।) खेत-इति राजनिघण्टः । - धीरकः । इति राजनिघण्ठः। सितगायका, स्त्री,(पिता शायका।) खेतशर- (यथा, नेपधे । १।१२। मितदूर्वा, सी, (सिता दूर्वा ।) तटूर्खा। प्रसा। इति राजनिर्घण्टः ॥ "सितांशवणेवयति स्म इति रखमाना। सितशिम्बिकः पुं, (सिता शिविर्यस्य । कप।) मितहः, (मित: हुर्सको यम्य।) मोरट | गोधूमः। इति हेमचन्द्रः। मितिशिम्बिकोऽपि विगैयः । इति रममाला । (सितो हरिति।)| पाठः ।। ग्रामपंप सितगिवं, क्ली, (सितं यक्तं शिवं मलजनकञ्च) करिता इति भ्रांगणददर्शनात, सितधातः',(सित + गली धातुः ।) कठिनी। मैन्धवलवणम् । तस्य रूपान्तरण - मितायल, को, (सितांग्रजातं का इति राजनिघंटागखवणंधातुमावद। गियम्। सितसिवम्। गीतशिवम् । गीत- तेलम् । ) कपूरनलम्। मितपत्र.पु.मिती पत्तो यस्य।)। रति मिवम् । इत्यमरटीका । २१८।४२॥ गम्दरमासी । ( मितः परः।) गुलपक्ष। मितगिंगपा, स्त्री. ( मिता शिंगा) खेत-मजातशर्करा। सत्ययायः.. यया, हरमंहितायाम् ।।२।। शिंगपावृक्षः। इति राजनिघण्ट “दगय मितपचे मितगूकः,.(सितः शूको यस्य।) यवः । इत्य-माधीकारा। पम्य गुरु मिगिरगभस्ती चलीरगंस्थे ।) मरटोकायां भरतः । (यवयम्दस्य विवरणं मधुरत्वम् । धनुष्यत्वम् । मितपर्णी, सौ, (मितं पर्णमस्या: । डीप.) मातश्यम् ।) पसंपुष्पिवाह रति रखमासा, सितशूरणः, पुं(सितः शूरणः ।) वनशूरणः । निर्घण्ट: । हिसपाटसिवा, तो, (मिता. पालिका।) रति राजनिघण्टः । यसपारसारः। सतपाइरि इति हिन्दी सितमप्ति:, पुं. (सिता सप्तयो घोटका यस्य ।) इति भारावली। माताः । मितकुम्भी र फरहार पर्जुनः इति केचित् (ययाति सि, (सित: भो यस), मितामोघा ४ कुराची ५ संताधार काठ “स भवस्य भवषयवाहतोः पारसा परसपाटसौ। पया गुणाः मितमय विधास्यतोः सहाधम् । इति पाठः साधुः। विडत्वम् । गुरुतम्। गत्वम् । वातदोष. रिपुराप पराभवाय मध्य पमिनिरपयममोफनामितचा तिराना प्रशतिप्रत्यययीरिवानुबन्धः... मितः मप्तिः।)तामय। हारावनी । १८.1) पता तिरानिष्टः। रतिनिघण्ट. मुरम् ।निटातासगशारादि मानिश्वगाः। इति राजनिघंगटः । । महासिवेनः सहप्तरी गार। दिगइनाडामरण पाने यस पटं तबटचातुरीतरी।') मिताखण्डः, पु, (सितायाः धणे । सितजा सरजामाधी: '. सासरितापित्तामदीपनामित मितापा, पुं. (सित: पपो यथा)- गडमत्स्यः । इति हारासीका (सिताङ्गः, (मिसमां यस्य।) इति राजनिघण्टः । (धातुजामामा' निर. (गुमादयोऽया. तीरiri गुमः। रति राजनिघण्ट। सरदरवारको गतिः। शामः पयायो यथा, वैद्यवतमाशायाम्। रालि 'गालिद मितसारप पनुरोधीहमारकः) रति विकागेप.. सितापा(feat wor ·'यमरः । ११८४१ ॥ ३४६ मिताव मिती सिद्धः T', की. (गिगमलम् । ) कोतवमन्नम्। मिसामियः, पं.(वनिंग मितः योगा पमितः।) मितोपन,की,(मितमुपनमिय।) कठिनी। रति शनि (यमा परमाध्यान। बनदयः । तिहमपन्द्रः । कमहितगनिः। विकागदपः । नारमिताही गनिममा मिता") या। ज्योतिमी । मितोपनः पुमितः उपल: 1) स्फटिकः । इति मपं.(मिमा घामा यम) कर "मिताम्तिी घन्ट्रममोन कविर राजनिघंगटः॥ इमाटोकायां गायमुकुटः। युधः गगी माम्य मिती रवीन्द्र । मितोपना,मी,(मित उपन इव पाततिर्यप्या: मा.मो.(मिता प्रामा यस्याः ।) तमाता। रवीन्दुभीमा रचितम्वमिया म्बियां टाप।) गरा। इति हेमचन्द्रः । गमिट मिवापिय ममः प्रटिष्टः" (यया,-- म.ए.(मितं मयाममति प्राप्रोसोमि । अझ कतिपय (यथा, महाभारते।। “मितामितोपना चेय मत्स्य गडोगरा म्मृता" +प) यारा यमरः ।।६।१३०॥ १३.। २८॥ इति गागड़े २.८ अध्यायः॥ प्रम्य पायो यथा- "सध्या यागोभन्त मिपिता वातरंमः। प्रया गुणा यथा- मि कोये च कपुर: मिताभ्रो दिमयानुकः मितामिता महारान यथा योनि यन्ताहका: "मितोपला मरा लघी वातपित्तहरी हिमाn" माररान्द्रगंशो हिमनामापि म सः ।मितातयः, j, (मित पायो यम्य।) मेतरति भावप्रकागस्य पूर्वग्नगड़े द्वितीये मागे ) • भावप्रकागण पूर्व प्रथम मागे ।) गिमः । ग्लेतरोहितः । इति रामनिधंगटः ॥ मिहं,की, (मिधा: ।) मैन्धवलवणम् । इति भ्रक,की,(मितं भ्रमभ्रति प्रामोतोमा मितिः, वि, गुरुः । कृणः । इत्यमरटीकायां राननिर्घण्टः। + खन् ।) करम् । इति पदमाला ॥ रमानाघः ॥ मिहः, पु, (पिध+तः) देवयोनिविशेषः । बिरः, पु, (मितमम्परं यम्य । ) गोलयमा मितिकण्ठः, पुं, (मितिः प्रणः कण्डो यम्य।) इत्यमरः ॥१॥ १॥ ११॥ स तु अणिमादिगुणो- रहितपती । इति सायुधः ॥ गुरुवात गितिकण्ठः । गियः । इत्यमरटीकायां सिति- पेतो विग्नावसुप्रभृतिः । इति भरतः ॥ (यथा, धायिनि, वि गदम्य दन्यादित्वदर्शनास कुमार। १।५। भी,की,(मितं पभोशम् ।) ज्वेतपनम् । मितिमा, [न] पुं.(मितम्य मिर्या भाषः । इमा "उद्दे जिता दृष्टिभिराययन्ते निच । शकता। (यथा, माघे । १ । २५ ! गृङ्गाणि यम्यातपवन्ति सिहाः ") पर्जकः, पु, (मितमन यतीति । प्रज+ *मितं मितिना मुतरां मुनपु व्यामादिः। विस्कभादिसप्तविंशतियोगान्तर्गत ।) खेततुम्नमी। ज्वेताजवता इति हिन्दी बिमारिभिः मीमियाथ लम्भयन् ") कविंशयोगः । इति मेदिनी। तब जातफलम् । 'पा। तत्पर्यायः । वैकुण्ठः २ वटपत: ३ कृष्णता। इति मितिशब्दादिमन्प्रत्ययेन निष्पयः 'नितेन्ट्रियः सर्वकलानिधानी उरक: ४ जम्योर: ५ गन्धय हन्तः ६ समुखः मितिवारः, पु, (मिति हप्पोतीति । + प्रण) गोरोऽतिगूरी मधुरो विनीतः। 'पत्रक: ८ । प्रम्य गुणाः । कटुत्वम् । उपप- सुनिषणकः । इति भावप्रकागः ॥ सत्योपपन्नः कृतभूरिभोगी 'म् । कफवातनेखामयनागित्वम् । रुष्यत्वम्। सितिवामा:,[म्] पु,(मिति नौलं वासो यस्य।) यस्य प्रस्तो किल सिदयोगः n" "चप्रमवकारकत्वश्च । इति राजनिर्धगटः । बलदेवः । इति नीलाम्बरशम्ददर्शनात् ॥(यथा, इति कोठीप्रदीपः॥ गलका,पु,(पालयति भूपयतीति । पल+ माघे । १ ।। व्यवहारः। इति शब्दरत्नावली ॥ [ + गुबुन्न् । मितः प्रान्तकः ।) खेतमन्दा “पिगङ्गमीतीयुनमर्जुनचाविं धस्तूरः । गुड़ः। इति राजनिघण्टः॥ ': । इति राननिघण्टः ॥ यमानमैनाजिनमतनाति । सिद्धः, वि, (सिध+ क्तः।) प्रसिद्धः। (यथा, शालता, लो, (मिता लता!) वेतटूवी । सुवर्णसूवाकलिताधराम्बरा भागवते । १०।१८।१६। त रत्नमाला ॥ (खेतदूर्वागदेऽस्या विषयो विडम्बयन्त मितिवाससस्तनुम् ॥”) "एवं ती लोकमिडाभिः क्रीडाभिर्यरतुर्वने") तव्यः ॥) मितेचः, पु, (सितः इचः।) खतेः। इति | नित्यः । निप्पनः । इति शब्दरत्नावली॥ (यथा, मान्तिकटभी, स्त्री, तकिपिहोचः । इति । राजनिर्घगटः। रामायणे । २१८८।८। जमिघंगटः ॥ मितेतरः, पु, (मितादितरः 1) श्यामशालिः। "सिद्धार्थः खलु मौमित्रियंयन्द्रविमलोपमम् । तावरः, पु, (मितमाहणीतीति। पा+ह कुलत्यः । इति राननिघण्टः । शतरवर्णय ॥ मुखं पश्यति रामप्य राजीवाचं महाद्युतिम्॥") अच् ।) शाकविशेषः । सुमुनी इति भाषा! (यघा, कुमारे । ३८ । मुक्तः । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, भागवते ।। त्पर्याय: । सूच्याः२ सूचीपत्रका३ यौवा. "नोविमतिकम्य मितेतरम्य १२.१८॥ काः ४ शिवीः ५ वचः स्वस्तिकः मुनि. तन्मखलामध्यमणिरिवार्थिः॥" "अहो दानव मिहोऽसि यस्य ते मतिरीशी॥") मकः ८ कुरुट: ८ कुकुट:१० मृचौदलः११ सितय इतरय इति विग्रह। कृष्णगती। पकम् । यथा, मुमन्तः। हे तावर:१२ मेधारूत्१३ ग्राहकः १४ । अस्य पत्र दिवचनप्रयोगः स्यात् । यया, भागवते । “पर्युमितं पुनःमिइमभोज्यमन्यत्र हिरलो, पाः । मंग्राहित्वम्। कपायत्वम् । उप्णत्वम् ।। १० । ४१ ४१ । दकम्पत्।ि" इति यादतत्त्वम् । मन्त्रमिहि. वेदोपनाशिवम् ! मेधाचिप्रदत्वम् । दाह- "नानालक्षणवेपाभ्यां कृष्णरामी विरेनतुः । विशिष्टः । यथा,- वरहारित्वम् । रमायनत्वक्ष। इति राज. स्वलती बानगी पर्वणीव मितेरतो ") भथ मन्त्रमिद्धरुपाया: । गौतमीये। नम्रगटःनिद्राकारित्वम् । इति लोकप्रमिहम्॥ मिततरगतिः, पु, (मितेतरा कृष्णागतिरस्य) "सम्यगनुष्ठितो मन्त्रो यदि मिहिन नायते । सम्य लक्षण यथा- यग्निः। इति इतायुधः । पुनम्तेनैव कर्तव्य तत: मिहो भवेदध्र वम् ॥ ''चाङ्गेरीमशः पवे यतुईन्ल इतीरितः। मितोदरः,पं.(सितमुदरं यस्य ।) कुबेरः । इति पुनरनहितो मन्चो यदि मिहिन नायते । माको जलान्वित देश चतुप्यत्रीति चोच्यते ॥" | हेमचन्द्रः ॥ शुककुषियुक्त, वि ॥ (मितमुदर पुनम्तेनैव कर्तव्यं ततः सिद्धो न मंगयः ॥ 'मतावरी, सी, (मितमामोतीति। पा+हसितोद्भवं, की, (सित उद्भवो यस्य।) त. मिति।) शतकुक्षी, लो॥ पुन: मोऽनुष्ठितो मन्त्रो यदि मिधिन नायते । उपायास्तव कर्तव्या: मप्त गरभापिताः। +अच् । डोप ।) याकुचो। इति रान- चन्दनम् । इति केचित् ॥ (मिताया उड्यो भ्रामण रोधनं वयं पीड़नं पापगोषणम् । 'निर्घपटः । यस्य।) शर्कराजाते, त्रि। दहनान्त कमात् कुर्यात् ततः सिदो भवेन्मनु' 88 . : . इति भावप्रकाः।। - ·. 65 सिहमाघनं, ली, (सिंहस्य साधनम् ।। *जाती लभवलियंव होमो वा कोटिसंख्यकः। मिसाधनः,प, (सिद्धानां साधनमा सिंहपुष्पा,पु (सिहप्रिय यबसि वा पुप्पमस्य) मिसिन्धु', ती, (सिडसेविका मिन्यु हायर यामिई मतानधनमोसितम्। सिंप्रयोजन:, पु. (सिद्धानां प्रयोजन यत्र) सिदमुसिह, (सिधात भूमिr). विशेषः। अन्य प्रमाण सिमाधम आमानानप्रदान सोमादीनाच स्तम्भनम् । मिहमन्च, (मिही मन्तः) सिमाप्तमन्त्रःसिइसेना,,(मिड़ा मैना य)- भैरवः। इति तम्याटील 'भीम् मचलायमविप्रविनागिने मापद-शिहा, स्त्री,(मि+2:टारtit सिदकः सिद्धम सिडी मामणे वायुवीजेन यथानुमामयोगतः । मिडकामम्वरी,बी,(मिहा कामेम्बरी) कामा- अनेम योगिनः , तमन्त्र यन्त्र प्रालिन्य सिद्धक रकामः। स्यायाः पञ्चमूतीतर्गतप्रथममूर्तिः। तम्या गतनामजपने मन्वमिर्मिरेन गौरचन्दनाभ्यान्त मन्वं संग्रथितं निखेत्। रूपं यथा, कालिकापुराणे १ अध्याये । सिहमोदकः (मिहान मोदयति । क्षीराज्यमधुतीयानां मध्ये लिखितं भवेत्। “रविगियुतकर्णा कुडमापीतवर्णा णिच बुल।) ताजोडवनक पूजनानपनाहोमात् मामितः सिदिदी भवेत मणिकनकविचित्रा लोनक धिनेवा। राजनिर्धष्टः। भ्रमितो यदि न मिहः स्याद्रोधनं तस्य कारयेत अभयवरदहस्ता साधवप्रस्ता मिहयोगिनी,बी,(मिहा योगिनी। मारस्वतन बोजन मंपुटीकृत्य संजपेत् । प्रपतसंवरेगा मिडकामेम्बरी मा। विशेषः। इलपराजितास्तोरन् ।। एकर भवेत् सिहोम देतीकुर ॥ प्रणकमलमंस्था रक्तपद्मासनाप्या कथासरित्सागरे । ३७।११॥ पलामचन्दन कुष्ठ' हरिदा मादनं मिला। नवतरुणगरीरा मुन्नाकेगी सुहारा। "इत्युक्षेत्र गतायाञ्च तभ्यो ।। एतैस्तु मन्धमालिख्य भूर्जपने मधोमने । महंदि पृथुतस्तन्य युरमा मनीषा तप्रतीघातस्तोमामबोचश्मोक्सि। धार्यकण्टे मवेत् सिहा पौडन थास्य कारयेत्।। गिगरविममयस्त्रा मिहकामेवरीमा सिहरस:,मिडी रमः ।) पारद । .. अधरोत्तरयोगेन पदानि परिजम्य थे। विपतविभवदानी म्मेवता मुकेशी इत्वजयपाल। ध्यायेच्च देवता तहत् अधरोत्तररूपिणीम् ॥ दलितकरकदन्ता सासिचन्द्रावनमा। सिहरम:,वि.(सिहो रसो यस्य । विद्यामादित्यदुग्धेनलिखित्वाकम्य पाङ्गिणा मनसियदिस्था योनिमुद्रालसन्ती ईति मेदिनी तथाभूतन मन्ये होमः कार्यो दिन दिने। पवनचलनमा संश्रुतस्थानमांगा।" मिडविधा, स्त्री, (सिहा दिया। पीड़ितो लजयाविष्टः सिदः स्यादथ पोषयता सिंहगडा,स्त्री,(सिहा गड्डा । कचित् मिजना- विशेषः । यया,- भासायान्वितय बीज भाद्यन्ते तस्य योजयेगा) कोणी पश्य मन्दाकिनी नदीम्।' गमा.२) कालो तारा गोधोरमधुनालिख्य विद्या पाणी विभावयेत्। इत्युक्तः सिद्धसेविता गदा इति वा1) भैरवी शिवमस्ता च मोपितोऽयं भवेत् सिबो म चेत् कुर्योत मन्दाकिनी । इति जटाधरः । वगलामुखी गोपणम् सिहजली की,(सिहं पक्कं जल यवा) कानि- एता दश महाविद्या:: दाभ्यान्त वायुबीजाभ्यां मन्वं कु-हिदभिणम् कम् । इति द्वारावली (सिंह मलमिति।) एपा विद्या गले धाया लिखित्वा वरभस्मना। पकवारि छ। सिहसलिलं, ली, (सिह प'. शोपितोऽपि न मिदः स्यात् दहनीयोऽग्नि- सिहदेवा (सिहो देवः ।) गिः । इति शद- कानिकम् । इति विकार बोजतः। रनावली भाग्ने यन तु वीजेन मन्त्रस्य ककमतरम् सिहधात, पु, (सिहो धातुः।) पारदः। इति) वस्तुनः साधनम्। पाचन्तम फाईञ्च योजयेहायकमाणि। विकाण्डशेपः॥ मानम्। यथा,- चम्य लेग मन्त्रमालिएय धारयेत् ।। सिद्धपीठः, पु, (सिंह पीठः । ) सिदस्यानम् । अतएव म स्वरूपासिदिः मिमा कोपदेश सती मन्त्रः सिहास्याच्छंझरीदितम् यथा-- प्रत्येसत कथितं मम्यक् केवल तय भप्तितः । पकमेव साय: स्याहुभिः किमु मुनते । महाविद्यालय कोटि सपोkिa-गोरसपा। ति राजनिधंगः। इति तन्त्रमार: इति तन्त्रम् ॥ सिडमाध्यः (सिकात साधा। मिडिविगिटः। स च चतुस्विंशहिधः । यथा,-मिहपुर की, (सिइपुरम् ।) भूगोलयाधी- यथा-- "चतुमिगधिः सिंह: सर्बकम्मोपकारक । देशविशेषः। यथा- तमुपैति सर्य मिह भन्यस्त नव वाञ्छति । "लहा कुमध्ये यमकोटिरस्याः जाविधि सिद्ध सर्वसाधनकारणम् । माक्पधिमे रोमकपत्तनक्ष। मगुणात् यूयतां मन्द सिंहमन्त्र गहाण च। पधस्ततः सिहपुर सुमरः अधिमानधिमा प्राप्तिःप्राकाम्य महिमा तथा सौम्याय याम्ये घड़वानलय । यथा,- रगिलच पमित्वचपा कामावसायिता। कुहत्तपादान्तरितानि तानि “मिइसिद्धो टूश्यपगैयेलि परकायप्रवेशनम् । .स्थानानि पड़,गोलविदो वदन्ति ।" सिंह मसिहोऽजपात: मनोयायित्वमवेति सवंधत्वमौसितम्। इति सिहान्तमिरोमणिः॥ बस्तिभं जन्नम्तम्भ चिरजीविस्वमव वा। पायुम्तमणिपामानिदास्तम्भनमैव च। करवीरति राजनिघण्टः। एरीना कारण प्राचाशपंचमेव च। गौरसर्वपः। इति राजनिघण्टः। रन्द्रियाणां तभनव स्तिधनमेव च ! यथा, मेधावते यौनयमपण्डे ।।२१; ति शब्दरत्नावतो। नियोत पमपगई ।सार..२८] २०-२८॥ वि. (मिहामाय कन् ।) मिन्धुः । “हाविंगधि मिदं मधमाधनकारणम् । पारगा। निरानि (यथा. मसात् यता नन्दसिseण चा सिइजनोपामिते, नि । "Inामनयारिमां नाय पाईले मन्वय मईयां कल्पपादप) गाजनिघण्टः। पटनामाकमोपी) सामच कथितः सिहाना सर्वसिदिः। दीपिकायाम्। ঘনি ছিয়াৰ “ৰিৱমিন্ত্রী এক্সন ঘাি। (मिहमिडा, प(सिद्धात मिशः) प्रति विकाएपः। सिरसेवितः, मेकित ।। 11 योगिनीदिर ·. धनम् सिद्धान्ती सिद्धिः सिविस्था सापिङ्गला धन्या भ्रामरी भद्रिका तथा सितापगा, स्त्री, सिबसेविता प्रापगा 1) गङ्गा । वासिद्धिः कल्पहनत्वं मष्ट संघर्तुमीगता। IT मिदा सटा च योगिन्योऽटी प्रकी. इति हेमचन्द्रः॥ अमरत्वञ्च साझं सिद्धयोऽष्टादश स्म ता: ") तिता" सिहायिका, स्त्री, चतुर्विंशतिवुशासनदेव- भावनासिडियया,- तः, पुं, (सिद्धः पन्तो यस्मात् ।) पूर्व- तान्तर्गतदेवीविशेषः । इति हेमचन्द्रः ॥ "तीर्थे कान्त भोटदेवे गुरी मन्त्र भवीपध। निरम्य सिहयवस्थापनम् । इति भरतः । सिहारिः, मु, मन्त्रविशेषः । एतत्ममाणं सिद्धास्था च यादृशौ यासां सिद्धिस्तामाञ्च पा, महाभारत।१।७०।४३ । साध्यशब्दे द्रष्टव्यम्॥ ताहगी।" पिनापसिदान्तपरमार्थतां गतः") सिद्वार्थः, पु,(सिहोऽर्थो यस्य।) वृत्ताहत्पिता। इति ब्रह्मवैवत्तें धोकृष्णजन्मखण्डे३८ अध्यायः॥ व्यः । राजान्तः २ । इत्यमरः ॥१४॥ इति हेमचन्द्रः । शाक्यसिंहः । इति मेदिनी॥ ज्ञानात् सिडियंघा,- विधयोतिर्गन्याः। यथा। ब्रह्ममिहान्तः१ (सिहोऽर्थो यस्मात् ।) तसर्पपः । इत्यमरः । "तस्मात् त्वमपि भूपाल देहि न्यायार्जितं मिदान्तः २ मोमसिदान्तः ३ वृहस्पति- २८।१८॥ (यघा, भागवते । ४ १ ८ १५८१ त: ४ गर्गसिदान्तः ५ नारदसिदान्तः ६ } "भवाय पथि दृष्टाय तव तव पुरस्त्रियः । दानात् भानं ततः पाप्य मानात सिदिमवा- शिरसिहान्तः पुलस्वसिद्वान्तः८ वशिष्ठ- सिहाक्षतदध्यम्बु पूवापुष्पफलानि च । प्सासि" शान्तयः॥ तन्त्राधिकरणाभ्य पगमसंस्थितिः उपजहः प्रयुताना व्यायसल्यादाभियः सती.) इति वडिपुराणे गिवरुपाण्याननामाध्यायः ॥ दन्तः । स च चतुर्विधः । सर्चतन्त्रप्रति- पम्य पर्यायगुणाः गौरसर्पपशष्दे ट्रष्टव्या: । सिदिदः, पुं, (सिईि ददातीति । दा+कः।) राधिकरणाभ्य पगमसंस्थित्यर्थान्तरभावात् घटीरक्षः। इति रालनिर्धएटः । प्रसिद्धार्थः। वटुकभैरवः। इति तस्य स्तोत्रम् ॥ सिदिदातरि, तन्वाविरुहस्तन्नाधिकृतोऽर्थः सर्वतन्त्र यया वि। (यथा, देवीभागवते । ६ । २१५१ ॥ शान्त: ॥१॥ समानतन्त्रसिक्षा परतन्वासितः | "सिहायं सिइसम्बन्ध त योता प्रवर्तते । तं कुन्ती वचनं माह मम मन्त्रोऽस्ति कामदः तन्त्रसिदान्तः॥२॥ यसिदावन्चप्रकरणसिद्धिः अन्यादौ तम वातव्यः सम्बन्धः समयोजनः ॥" दत्तो दुर्वासमा पूर्व सिदिदः सर्वथा प्रभो) धिकरणमिदान्तः ॥३॥ पपरीचिताभ्यु प- इति व्याकरणटोका यथा च। पत् नविशेषपरीक्षणमभ्य पगमसिदान्तः सिदार्या, स्त्री, (सिदोऽर्यो यस्याः ।) चतुर्थः | "मधुमासे तु मंग्राले गलपक्ष चतुर्दगी। गोतमसूत्रम् ॥ (तथास्य वितियथा,- जिनमाता । इति हेमचन्द्रः । प्रीता मदनमणीति सिदिदा त महोसवे ॥" य सिद्धान्तः । सिद्धान्तो नाम या परीक्षक सिद्धिः, स्त्री, (सिध+जिन् ।) दुर्गा : यथा- খুনি নিঘাহিন विधं परोष्य हेतुभिः साधयित्वा स्वाप्यते साधनात् सिदिरित्वना साधका वाथ ईयरी" मिवियोगः, पुं. (सिहेर्योगो यत्र ।) तिथिवार- यःम मिहान्तः। स चोलपतुर्विधः। मर्द- इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः ॥ घटितरामयोगविशेषः । यथा,- अमितान्तः, प्रतितन्नमितान्त:, अधिकरण- ऋहिनामोषधम् । इत्यमरः । २१ ४१ ११२॥ "शुक्र नन्दा बुधे भद्रा गनी रिक्षा कुजे नया हान्तः, अभ्य पगमसिद्धान्त इति । योगविशेषः । निप्पत्तिः । यथा, मनुः १२२८ गुरी पूर्ण च संयुक्ता सिदियोगः प्रकीर्तितः ॥ इसवंतन्त्रमिधान्तो नाम सन्ति निदानानि, "वेदात्यागय यन्नाय नियमाच तपाधि च । इति ज्योति:मागरः। त व्याधयः,मन्ति सिडापायाः साध्यानामिति न विप्रदुष्टभावस्य सिहिं गन्ति कहिंचिता) मिहियोगिनी, सी, (सिरिप्रिया योगिनी।) तन्वमिदान्तो नाम तनिस्तस्मिंस्तो तत्तत पादुका। पन्तदिः। वृदिः । इति मेदिनी। योगिनीभेदः । यथा- मेहं यथान्यवाटी रमा: पड़न्यत्र । पक्षेन्द्रि-मोचः। इति हेमचन्द्रः । (यथा, मनुः । “प्रणयाद्याय या विद्याः शूद्रादीन ममोरिता: गि यथान्यत्र पडिन्द्रियाणि पाताधिता: १२ । ११ । अध्याय विशेपो या योपिधेर ममुपागये। वंविकारा यथान्यव वातादिकता भूसाताय "कामक्रोधी तु संयम्य ततः सिडि नियच्चति'), डाकिनी मा भवत्येव डाकिनीभिः प्रजायते। सम्पत्तिः । इति धरणिः ॥ बुद्धिः । इति शब्द-पतिहीना पुनहोना यया प्यार मिधियोगिी" धिकरणसिदान्तो नाम यमित्रधिकरणेरवापनी ॥ पटमिहिनामलक्षणानि यथा, इति तन्तसार:॥७॥ स्तूयमाने मिधान्यन्यान्यपि पधिकरणानि "पपिमा महिमा चैव लघिमा मारिव च। दक्षस्य पनागर कन्याः। तया,- यन्ति । न मुला कम्नानुवन्धिकं कुरुते निम्प- प्राकाम्यञ्च तथेशिव पमित्व तथापरम् । "मती ज्योतिः पतिःसाधनएया सधा 'त्वादिति प्रस्तुरी मिधा: करीफलमीक्षपुर- यस कामावसायित्वं गुणानेतानगरान् । त्यभावा भवन्ति। प्रामोत्यष्टो नरप्याम परनिवापसूचकान् । मोतिः धमा मभूति: मप्रतिय पन्चमी । रभ्युपगमसिहान्तः । अभ्य पगममिक्षान्तो नाम मात् सूक्ष्मतरोऽपोयान् गौमसामधिमा कीर्तिनमो तिमधा पुटि: यहा निया मति: मिममिदमपरीचितमनुपदिष्टमहतुकं पा गुणः। युधिर्ममा वपुःशान्तिमुष्टिः मिश्तिया रतिः। दिकानेऽभ्यु पगशन्ति भिपना सदयघा द्रव्य महिमागेपपूज्यत्वात प्राप्तिनाप्राप्यमय यता परलती वार्यामी लबा भानुरागमती । प्रधानमिति वा पयामः। गुणाः प्रधाना प्राकाम्यमभ्य व्यापित्वात् ईगिल प्रेमरो यतः मरम्मा च मुहतां च माध्या विमानामत: ति सखा पणामः । इत्येवमादियतुर्विधः पणिदात पगिता नाम योगिध: गामो गुणः पदितिय दिनिय व दनुः कानादनायुमा । पिशान्तः । रति चरक विमानसाने यवेवासानमप्य यव कामावमाथिता। मिदिया गुरमा यर्विनला गुरभिAIR पध्याय:॥) ऐसाये कारभियांगिन: प्रोजमस्या शोधारा प्राधा पदक्षकन्या: Efit: ধান্ধাধা, ও, { fীলী যন্ত্র। না | মিনারা যালাম- এ নিখোশ: শাহ মাঃ पापार) तानियादारविीप: । पपा- नामाध्याम:01 (पटादमिहिनामानि रनि पिरामानंदमाताध्याय. "पानाम देवता मला यशीप मानमः। यथा, 1111१८-१८ मिश्रिी. सी. (मरमानीतिमा:। मदा : मदा गात: मिटातापार उद: "परिमा सधिमा माति प्रासामरिमा) पानिकालिन् । त्यामंदतम्बर समरिमा ( मिमानम् ) TREE: भानी.[ना, (मिडामोडदास्तीति जिव चमिवर मर्मामारमादिता : शि:1८८ मीमांमफ: । ति मरिमयोग: मजदुरदय परकायातम् । "मः प.मामिदिमानानि मिखाः। तथा " -- - ·मित्वम्। कामिशिदवाwिri 41 . .. - 4 "पय मारागुरुन् वये हटाफल प्रदान्। मिमला,स्ती,(मिध्यमस्या प्रस्तीति।सचाटापा) भरत:। (यथा, भागयते ।।१४ | विन्यमेत् नेहपाने तु धान्यरागो पुनन्य सेत् । मिठाचिनेमज्वरायोमापि वनीपनितपानित्य इत्तास्थरमलेन्द्रियाविशेषः । मिमिन्दा ति भाषा!" माया मायावती रमानशेषान् र प्रिये। मियान ]िवि. (मिममस्यष्यति। मिन+सुरिमा निर्गुण्डीरदापिsura तिवेद्यकचक्रपाणिमग्र प्रामवाताधिकार) च क्वचित् । सत्पर्याया। मिन्दा प मत। मध्य यः।) किनामरोगविशिष्टः ४ार सिन्धुक.सिन्धमा पौसीमोर झापाबामा रति रखकोपः। मतपुम मिदार २३ स्थिरमाधनक.१४ पनना ar.यामरामा कुपोमिचः।"पुर्यामधाननत्र ३१ इति! १६ अर्थसिहक:१० घyim सामरिमितपरिकोसिंतापमययन निपातितः) पुष्थनषतम् । ख. निलम्। करवात ३५२ सिहोघः सिध्यः सिन्दुवा थमिमाराधिता देवी क्षिप्रं भवति सिदिदा । सिध्या, [न] लो, (सिध+सन् । म च किर) मिनः, पं, माधुः ।। तनारंगतच विकूट पर्वतं तथा । किलामरोगः । इत्यमरः।।। ५३ ॥(यया, मिप्रका, स्त्री, (सिध्र खार्थे । विथ्या गङ्गा सरिदयत्र रेवातीरमथापि वा। सुथुते । २।५। खीत्वम्।) विशेषः । इत्यमरः पयोप्पी अमराया त अथवा मण्डलेखरे। "शुद्र कुष्ठान्यपि स्थलारुष्क महाकुष्ठमेककुष्ठ- सेति ॥ गारवररामी अथवा अमरोखरे। धर्मदसं विमर्पः परिमर्पः सिश विचचिका ख्यातो हतः । पिधु गत्यां वेत्रवत्यास्तटे रम्ये हरियन्द्र तथा प्रिये। किटिमं पामा रकसा ति") स्वाय का सरखतीतटे पुण्ये सुगन्धायतनेऽपि वा। सिभ लो(सिध+बाहुलकात्मक)किलाम- भरतः । म्यानेष्वेषु नपं कुर्यात् नन्दा शतमानसः। रोगः । इति हेमचन्द्रः ॥ सप्तमहाकुष्ठान्तर्गत- सिप्रकावणं,को,(सिप्रकाको वनर्मित भैरवं मूलभेदश्च चण्डो त्रिपुरान्तकम् ।। कुष्ठरोगविशेषः । तलक्षणं यया- देवोद्यानम् । इति विशागत। पटचक्र पकोकास कपालाक्षाग्रनामकम् । "तं ताम्र तनु च यदजो घट विमुञ्चति । सिनं को.(सिनोति वभाति पजाविक खरोष्ट्राख्यं स्थानान्य तानि वर्जयेत्" प्राययोरसि तस् सिमलावकुसुमोपमम् ।" वन्धने+“इपिजीति। " इति देवीपुराणे कुण्डप्रवेशनामाध्यायः ॥ इति मावकर: इति नक्!) सरीरम् । इति मिहापरी, स्त्री, (सिहा ईखरी ।) देवी विशेषः ।। वागतासिमपुष्पिका ति पलायुपुष्यवत् णादित्तिः । (प्रवम् । इति निशा 'यथा- खेतं सिम सिमप्पिका महाकुष्ठन्तु मि सिनः, पु, (सिनोतीति।।. ."मिह सिरसरी सिहविद्याधरगणैर्युताम्। । धातुमविष्ट सिनपुष्पिकतरंशतलोहितवर्णम् सिम जीति।' उणा. ३ ॥ ३ ॥ परिक मम्वमिहिमदा योनिसिदिदा लिङ्गगोभिताम्। एतेन सिम्भस्य है विध्य सूचितम्। इति विजय-यासः । इति मुन्धदोधव्यापक इति मुण्डमालातन्त्र ११ पटले महाविद्या- रक्षितादयः ।। इति केचित् । गलगुषविमिटे, nि म्तोषम् । अपि च । सिथप्पिका, स्त्री, (सिधस्य किलासस्य पुष्यं सिनी,स्त्री,रालगुणविमिष्टा यश, "लयन वसभट्रय गोपः कंसजिघांसभिः। विद्यते यस्याः। सिध्यपुष्य+ठन् ।) कुष्ठश्याधि- सिनी म्येनो। इति व्याड़िा पनि ससक क्षतं तब मम्वनिययकारकम्॥ भेदः। सा च स्वभावगता चलावुपुष्पयत्ता शब्दठोकायां मरतः । नदा मतः सा च मिदा देवी प्रतिष्ठिता।। इति रुग्विनियटोकायां विजयरक्षितादयः । सिनी(वा)वाली, स्त्री, सिविटा भीगदा प तेन सिदेखरी साता। सिमलः, वि, (सिमं अस्यास्तीति। सिभ + कला अस्यामिति। यहा, सिन्या गसकेमरीधय दृष्टा सिरिमवाप्नुयात् ।” "सिमादिभ्यया ॥ २७॥ इति स कलया वस्यते मियाते या। पति रति पारा मथुरापरिक्रमप्रादुर्भावनामा- किलासी । त्यमाया, । ततो डो।) दृष्टेन्दुवामा वाजसनेयसंहितायाम् । ३०।१७। इत्यमरः 11111हा मिघोष (सिहामामोधः। गुरुकमविशेषः। " विभ्यो भूतेभ्यः सिमल भूत्यै जागरण- मावस्या। मिनी सहा यथा, तो। ममूल्य इति) मिनोवाली नदादिलादीप। जगोप्योमकेगो मीलकण्ठी पध्वजः । मत्स्यविक्षतिः । इति मेदिनी (पोषविशेष पौर्णमायासिनीवाल्या बादश्या की दियोधाः सिहिदा वम मिहीधान् गृण तयधा- यत्नतः। "बगादिहीनाः संशवाः प्रत्ययाः यकुलादयः । दुर्गा ति मेदिनी। पगिठः सम्ममायथ मीननाथो मगरः। मक्षाचवितं नेपां गोते पत्तशतवयम् ॥ परिमायो मानवोघान् गए वस्यामि तह गतेन कटुतलेऽस्य व्योपरामठधान्यकैः। (तथास्य पर्यायगुणाय। एन् । क्रिमिनदीप्यानिशाचविशायिकादक । सिन्दुवारः जतपुप्पः सिन्दुश... ताराप्तीभानुमती याविद्या महोदरी। नौरकद्वयायौरसुरसाज कमियुकः। सुखानन्दः परानन्दः पारिजात: कुलेखरः। दगमूलात्मगुप्ताभ्यां मार्कवेलवर्ण स्तिभिः । रिपाय: फेरवी च कयित तारिणौकुलम् । चर्णितः पलिकः सामारणामपरितः। पानम्दनापरदाता गुरवः मधमिहिदाः । सियोपि गुरुप्पा मारताः परित मतरावात समुहत्य पानभषयभोजनः। कीर्तिताः। मिनलयं प्रयोगाच्या मामे वायो विशेषतः। इति तन्त्रमाया भग्नरुग्नाय तामा कम्पिनः पोठसर्पिणः। एप्रमोमग्निमादध गुनगुल्मीदराणि च । "सातपूर्णरएनधिमाधमः। कुमार कोषमय व तया च परदीपनः । वगत गाव मीननाथी मगर। माशे मानवालय वचामि मापन् । ति मिभयदादभ्यर्थ तुमत्ययेन निष्यमः । इति रिवाचरतम्बम् । मिशा, शो, विनामरोगः इति मन्द्रः। मिध्यः, (मिध्यस्याम्बिया इति। मिध+ ध्यायः॥ मिन्दुकः, सिन्दुवारा इन्चम. नोलपुप्पो हनिर्गुण्डो शफातो सिन्दुकः स्मृतिम्ति घाय' कैयो नेवहिता इन्ति मूलशोधाममा सिन्दुवारदस जन्तु वासमाहरला इति भावप्रकाशस्य पूर्णमा प्रयोग सिन्द(५)वार:पुं, मिन्धुं गजमदं या वात् ।+पण पाधिशी म्याद . १० अमितनम्। मरा।।१२२॥

·- सिन्दर सिन्धुक सिन्धुवा कापर्यायः । सिन्दूरी ३ योरपुप्पो टमपुष्पी ४ मिन्धुलिः, पुं, (सिन्धी तत्समीपे खेलतीति । भिक तिम्तिम: सपाय: याटको मधुः करणादा ५ गोणपुष्यो। प्रया गुणाः । मेल+ः ।) सिन्धुदेशः । इति शदरना- यो नतिी धन्ति शूनगोधाममागतान् । कटुत्वम् । शिकत्वम् । कपायवम् । अषयात- यनी । -मिहाधिपमणान् गौम्नापि तदिधा। गिरोऽतिभूतनागित्वम्। चण्डीप्रियत्वञ्च । मिन्धुज, की, (सिन्धोर्जायते इति । नन+डा) मधुवार रात वातभार न ।" মি বলি । मभवलयणम्। इत्यमरः ।२१८४२ । इति मायाकागः4 मिन्टूगे. मी,(सिन्दूर तदर्गोऽया अम्तीति। (यथा, सुमुते । ४ । ३०। सद धारयति मिन्दुधारः पण निपातनाय नि: अच् । गोरादित्वाय डीप ।) रोचनो। रहा. *वचापुष्करकुठेन्नामदनामरसिन्धुजैः ॥") न च । मिन्दुकसिन्दुपारीदन्यमादी तवर्ग-चेनिका । धातकी। इति मेदिनी। समुद्रजात, वि। (यथा, महाभारते । ३ । तीययन्तायिति ययः । कपिए मिन्धुं समुटमिन्धुः . (ग्रन्दते इति । शन्दू प्रसवणे + 'पिवारयति गोषयति तीरमलेग फफन. "म्यन्दः मप्रमारणं धय।" णा• ११ १२1) "शहान् दशभिरावतः सिन्ध जान् वातरंथमः।) सात मिन्धुपार: मिन्धुपासिन्ध पारीवर्गचतुर्थ- इतिः । धकारादेशः सम्प्रसारण।) मिन्धुजन्म [न]की,(सिन्धोर्जन्म उत्पत्तिर्यस्य ।) तावित्याहः।" इति भरतः । समुद्रः। इत्यमरः । १।१०१॥ यधा, मैन्धवलवपम् । इति रनमाला ॥ न्दूर, को, (स्यन्दते प्रति स्यन्दू र घरोभागवते । ३ । ११ । ३१ । सिन्धुजामा, [ ] पुं. (सिन्धोः क्षीरममुद्रात प्यन्दः सम्प्रसारण।" टणा० ११६८ ताधिभुवनं सद्यः कस्पान्त धितमिभवः। सम्म यस्य।) चन्द्रः । इति नटाधरः। ति करन् । सम्पमारणत ।) यवर्ण-शापयन्त्युत्कटाटोपचाइयातरितोममयः ॥") मिन्युजा, हो,(सिन्धोर्जायते इति । नन+ड) वशेषः । सिंदूर इति भाषा। तत्पर्यायः। पमधुः। देशविशेषः। (यथा, रखः । १५॥ लक्ष्मीः। इति जटाधरः । "गिमभवम् । इत्यमरः।२।८।१.५॥ सिन्धुड़ा, स्त्री, मालवरागभार्या । यथा,- गिरणः ३ रमाम् ४ सौमन्तकम्५ नागजम् ६ | "युधानितय सन्देशात् स देशं सिन्धुनामकम् । “धामुपी मालसी रामकिरी च सिन्धुड़ा तथा। गगर्भम् 0 भोपम् ८ वीररज: गणेश ददी दत्ताभावाय भरताय भतप्रजः ") प्रखवारी भैरवी च मालवस्य प्रिया मा:। पणम् १० सध्यारागम् ११ शृङ्गारकम् १२ नदविशेपः। इति मेदिनी। इन्दस् इति इति सङ्गीतदामोदरः। गाग्यम् १३ चरणाम् १४ महस्यम् १५ । स्यातः। (यथा, रघुः।४।६। सिन्ध नन्दनः, पुं, (सिन्धोः चोरोदस्य नन्दनः।) म्य गुणाः । कटुत्वम् । तित्वम्। उप्णत्वम्। “यिनीताध्वयमास्तस्य सिन्धु तीरविचेष्टन। चन्द्रः । इति विकाण्डशेयः ।। गणाविरोपपत्वम् ।कुहासनमकण्डूतिविसर्पगम- दुधुवुर्वाजिनः स्कन्धान् लग्नकदुमकेगरान॥") सिन्धनाथः, पुं, (सिन्धुना नदीनां नाथः ।) त्वच । इति राजनिघण्टापपि च। गनमदः । इति हेमचन्द्रः । सिन्धु वारवक्षः। समुद्रः। इति केचित् ॥ (यथा, माघे ११४६६८॥ 'सिन्दूर रक्तरेणुश नागगर्भश्व सीसतम्। इति शब्दचन्द्रिका ॥ वेतटणम् । इति राज "मत्कुणाविव पुरा परिलवी वोमोपधातुः सिन्दूरं गुणस्तत् सीसमन्मतम् ॥ निघण्ट: रागविशेषः । स च मालकीणराग सिन्धु नाथशयने निषेदुपः। संयोगजप्रभाविण तस्याप्यन्ये गुणाः स्मृताः । पुचः । यथा- गतः स्म मधुकैटभी विभी- सन्दूरमुण बीसर्पकुष्ठकरदविपापहम् । "माधवः भोमनः सिन्धु मरिमेवाडुकुन्तलाः । यस्य नेट्रमपवित्रता क्षणम् ॥") नग्नसन्धानजननं व्रणशोधनरोइएम् ॥"61 कलिङ्गः सोमसंयुक्तः कौशिकस्य सता इमे ॥" सिन्ध पुचः,,(सिन्धोः पुचः मर्कटेन्दुः। इति । मिन्टूरम्य शोधनमा। ति सङ्गीतसिन्धः ॥ शब्दचन्द्रिका । चन्द्रय । 'टुग्धाम्नयोगतस्तस्य विहिर्गदिता बुधः।" सिन्धः, नी, (स्यन्दते इति । स्यन्द +: । सम्प्र-सिन्धु,पुष्पः, पुं, (सिन्धी पुप्पाति प्रकाशते इति । इति भावप्रकाशः ॥1 सारणम् । दम्य धरा ।) नदी। इति मेदिनी ॥ पुष्प फुलने + अच्।) भङ्गः । इति शब्द- मिन्द्ररदानमन्त्री यथा,- (यथा, मुण्डकोपनिप्रदि।२।१।। चन्द्रिका ॥ "सिन्दूरक्ष घरं रम्यं माले शोभाविवर्दनम् । "धतः समुद्रा गिरयर स- सिन्धु मन्यज, की, (सिन्धमन्यात् नायते इति । पूरणं भूषग्यानाच सिन्दुर प्रतिराताम् ॥" ऽस्मात् स्यन्दन्ते सिन्धवः मबक्षपाः। जन+5:1) सैन्धवलवणम् । इति रत्नमान्ता । इति बनाववत्त प्रकृतिखण्डे २१ अध्यायः॥ पतय सर्वा पोपधयो रसय सिन्धुरः,,(सिन्धु मदं राति ददातीति । रा+ तस्य धारणात् पत्रायुर्वृधिर्भवति । यथा, यनेय भूतस्तिष्ठते धन्तरात्मा ॥") का) हस्ती। प्रति हेमचन्द्रः। (यथा, "हरिदां कुछ मवेव सिन्दूरं कज्जलं तथा। नदीविशेषः । तन्जलगुग्णाः। यथा पायासप्तशत्याम् । १९८१ कापीसकर ताम्बूलं मागण्यामरणं शुभम् ॥ "प्रतद्रोविपायायुजः सिन्धु नद्याः "गतिगतिवरयुवतिः करी कपोली करीत केशसंम्कारकवरीकरकर्णविभूषणम् । संगीतं लघु खाद ममियनम् । मदमलिनी। भर्तुरायुथमिच्छन्ती दूरयेव पतिव्रता।" जलं निमील दीपनं पाचन मुखबन्धमावसिन्धुर लम्बोदर किं मदं वदमि" इति काशीखण्ड ४ अध्यायः॥ प्रदत्ते बलं बुद्धिमेधायुपश्च । सिन्ध र पो.न]प, (सिन्ध र इस्तिनोति। सन्दूर. , ( स्यन्दत इति । ऊरन्।) वृक्ष- प्रति राननिगटः ॥ /षिणिनिः ।) सिंहः । विशेषः । इति मेदिनी सिन्धु कः, पु, (सिन्धु रेव । स्वार्थे कन् ।) सिन्धु - सिन्ध लवणं, लौ, (सिन्धु नातं लवणम् ।) सैन्ध- मिन्दरकारणं, क्लो, (सिन्दूरस्य कारपमिति।) वारहतः । इति शब्दचन्द्रिका ॥ (यथा, वृहत- वम् । इति रनमाला !! सोमकम् । इति हेमचन्द्रः । संहितायाम् । ५८१६. सिन्ध वारः, पं. (सिन्ध मपिणोति गयेति । सेन्दूरतिलकः, पुं, (सिन्दूरस्येव तिलको यथ्य।) वैशानां नौवकदिर- पण।) इयोत्तमः । इति विकाइप:.. इस्ती। इति मेदिनी ॥ सिन्ध कस्पन्दनाय शुभफलदाः ॥") (सिन्धु मदजलमपि वारयति तिरस्करोति सिन्दूरतिलका, स्लो,(सिन्दूरस्य तिलको ययाः।सिन्ध कफ,(मिन्धोः कफ इव ।) समुद्रफेनः। तिरसन । णिच् + अ । ) मिन्ध वार• माधवा नारी।इति मेदिनो। इति शब्दरतावली हत्तः । इत्यमरः । २।४।६८॥ यया,-- सिन्दूरपुष्पी, स्त्री, (सिन्दूरवत् रकवर्ष पुष्पं सिन्धु करं, को, (सिन्धी सिन्धु देश कौय्येने पति विसुन्धक सिन्धु धार मिन्धुकं सुरसाऽपि च । यस्याः । पामकर्णेति डोप।) पुष्पस्तविशेषः कृ + पप्।) में तटहएम् । इति राजनिर्धएट तयेन्द्र मुरसम्चिन्द्रमुरिम (मन्ध वारितः । 89. 10 ॥ ܢ ·- - मिरा, म्बी, (मिनीतीति। पित्र् बन्धने+रक्वारीत्यन्यान् गुणांयापिबाम पर। तिविशापानिदाधनिन्धम् । घः। *व्याप वन्यभितीदेमाभितः मरता: मिराः सदास्य विविधा रोगा शायमा यदात कुपित रवीगार इतिपरके सूवस्थाने विध्याय नहि वातं सिराः बापित vिine Pामिका यानिशापुरा९२५९• [चाभिमनिधनानुनत चाकुचनमा तयारमा वातशा रचादिभिमियः। हमपनसेनोनामिरच पित्तादुतारमीनाय गोगा पारयन मिरा काय मुपनि गरोरियामा मतदा प्रष्यामिति भन्दा प्राणिना प्राचा:प्राणायाभियुपा- वेश मरवाशिमtut विता मिरागतानि वारि ३५४ 'सिपा : सिरा सिरो निगु होन्द्रायिकेन्द्राणी मुरसा सिन्धुवारक' हेमाद्रः कन्दर मानी भरस्याञ्च पृथक् पृयका मिराभिराहता इति शब्दानावली ।। ततोयं पतितं सिप्रे देवभोग्य सरोवरे। तासां पस्य गुणाः। तेन सिप्रा नदी नाता विष्णुना प्रेरिता दश पित्तवाहिन्यो सिन्धवारी विषमत्रपकुष्ठपयापरः। वितिम् ।" ] रसवाहिन्यः । तासान्तु इति राजवनमः । मिमः' (पिम् बन्धने+"अविसिविशिषिभ्यः स्थानगतानां मिथुवारका,,(सिन्ध वार एव। स्वार्थे कन्।) कित्।" उणा० ११ १४३ । इति मन्। सच | पित्तवाहिन्यः पित्तस्थाने सिन्धुपारतः। इति शदरवावली। चित्।) समुदायः। सिमः सर्वः । इति सिहा- स्थाने मिश्र पारितः पु(मिन्ध मदनलं पारितो येना), तकौमुदौ । (यथा, ऋग्वेदे । १ । ११५।।। | सिरागतानि । मिन्ध वाराषः। इति शदरवावती। रात्री वासस्तनुते मिमम्म) तत्र वातवाहिन्यः ।। मिश्ध वेषणः, पु. गंभारीधषः । इति शब्द सिम्बा, स्त्री. (पम घेक्षाये + उखादयोति विंशतिः साधुः।) गमीयथा,- विगेपतम्तु कोठे मिच गयनः, पुं.(मिन्नु: धीरोदा गयनं यस्य ) "गमो समी शिपिशिवनिम्बासिम्बिरपोयते । योसामटी हे पाजयो: पद पर विचः। चोरोदगायित्वात् । इति द्विरुपकोषः। चोदर दश वक्षसि । मिश्च सामः, पुं.(सिन्ध मां सङ्कमो यत्र)नदी.शिमिड़ा रति ख्याते गंठी इति ज्यात तासां चतुईय ग्रीवायां कर्षयो। 'नदसमुद्रागां परस्परमेलकः । तत्पर्य्यायः। शाम्यति हहिरनया गमो समभिर्य शमे | जिवायाम्। पटनासिकायाम्। मन्भेदः । इत्यमरः।१।१२५॥ मिन्धी- नामीति : पाच्छोणादीति ईपि शमी ताल एवमेतत् पञ्चमतत्यधिकमत नयोः मामी मेल : सभेदः । मम्भिदन्ति | व्यादिः समः पूर्वेष वै निपातनादकारस्य इत्ले सिराणां व्याख्यातम् । एम मिमन्ति मिनिति मभेदः धत्र । सिन्ध गिम्यापि तालण्यादिः। सिम्बा दन्यादिरिति ) शामपि । विशेषतस्तु " मदन नदी मदः ममुद्रयोयते तैम नद्योनदयो- पुरुषोत्तमादयः । सिम्बिगब्दोऽप्यन मिस्बिरपि कर्णयो। एव रखवाया नदीममुद्रयोष मेला सम्भेदाति वैकुण्ठा- तालव्यादिर्दस्यादिय। इति भरतः । मतानि मत मिरायतानि सनि दयःइति भरतः। सिम्बिः स्तो, शिम्या। इति हिरूपकोपःसानि । भवन्ति चात्र । F, ली. (मियोपायो यस्य ।) मैन्धव- नखोनामगन्धद्रव्यम् । इति राजनिघण्टः । प्रियाणामप्रतौघातममोह सरयम् । ति रममाला (यया, सुते । मिम्यिजानी, गोधान्यम्। इति भावप्रकागः । करोत्यन्यान् गुणांयापि साः मिरा.प. तालथगकारादिरपि। "पिyामारी मरिच मदार मियी, रो, (मिम्मि + पक्षे डी) नियावी।। यदा तु कुपितो वायुः सा.. घोग:म मिन्ध मूवयुतः। रति राजनिघण्टः । अपि च । मिपम को, (मिन्धीः समुद्रस्य उपममिय) सम्या सिम्यो प्रस्तासिरियस्तयापुस्तकसिम्विका भाजिष्णुतामनरुचिमम्मिदीप्रिमरो मेयरममतारारती। १५॥ मिबियश्च मधुरं रसे पाक हिम गुरु। मिकी ( मिथिए। मि पर रातोति । बल्यं दाइकरं प्रोता मत वातपित्तजित् । रा+। पादरादित्वात् षस्व पः।) मरो. इति भावप्रकागः। परिपः । यथा, कामिकापुराय४१ अध्याय मिर., पिप्पलीमूनम् । इति हेमचन्द्रः (पिप्प- संदास्य विविधा रोगा मित्र यशानदा सरः। मौमूनाम्य विषयो यः।) শাধনামাম নিলাম।” fer, (मिच चर+शिए। तं रातोति। रत्य यादौ उपलः । ११३) नाड़ी। (यथा, रा+रोदरादित्वात् माधुः।) चन्द्रः। मुथुते ।३।। मदिनार प्रताना: पमिनोकदाहिमादीना यथानलम थातूनां पूरा वर्ण श, सौ. मित्र+सिप टार) नदीभेदः। यया च। माः सिरा: मञ्चरद्रा रविमरिमो सानु दनदनीदंगममपि "भानामन्यः सबचात् स्रोतांमि मरणात् ने । (८वा, रधुः।। सि" “नन मामा पनि राषित् मनमा पिस्ते। दया.! निपानिपम्पिनाम "भर मिरागतानि भवन्ति। याभिरिद गरीर- प्रदुष्टानां हि दोपाना frमुरराम) मारामानहारिणीभिः दार सच "Princrमादमापने। नामा प्रतानातामा नामिमतता प्रस- परयर मंदपारायामा रमस्तियन पामतयान। प्रसपान्त Prefमानमारमा। Irrमरन्दरपुरा हम्मा मयां निहाप्ता, प्रनवनि मममता perपशासित रममतमानमा सदाम्य विविधा रोगाजायसे वागार संसर्पत साः सिम पिसं कुर्याचना यदा प्रकुपितं पिम मतं मगर हमनेषु सन्चीनां स्यव्यं यसमा i यदा तु कुपित: मेमामा 'म्पयाममHIRE नदास्य विविधा रोगाजावर मावादास्यता: . ध्रुवमुभागंगमनमा समसाम! rAPER 4 ·- ." U " - मोरक सौता सोता र न कोई चतुःपहिच भूमि । मीता, मो,(मिनीतीति । मिन बन्धे वाहु-कुर्यात्रेदं व्रतं तस्यां कृतवानता भवेत् ॥ गोश मिल: कोई हातिगदेव तु नका : दीर्घय । इत्युणादी उज्यतः ३ मध्याव्यापिनी ग्राहा ब्रोऽम्मित्रयमौ तिथि: मजनमोहमवेयाः परिकीर्तिताः ८.१)माइलपतिः । इत्यमरः । २।८।१४ दिनदयगतायान्तु तम्यां कार्य्या परा नरैः । पनि मुखो शापोरगान मामेऽध्याये ) सामनरेग्मायां मिनोति पनतिभूमि मीता एयोगविनापि ग्यात् तहिनं पापनाशनम् । वाहिनी रति हेमन्द्रः। पि म ग र यो नाग्नीति तःनिपातनाहीघः। व्रतानां नित्यमानातं कर्त्तव्यं व्रतमुत्तमम् ॥३॥ पी, सी, गझकोहचः। प्रत्यमाटोकायां. मोता दम्यमादिः। शैते भुवि इति शीता यम्नु नो कुरुते मोहात् जानकीजन्मसन्भवम् । .१।३।४।१२४॥ तान्नय्यगादिय।" इति भरतः॥ (यथा, व्रतं म पते घोरे नरके नात्र मंगयः । , पु. हमोति जटाधरः॥ कुमार।५ ।। तम्मिनहनि मूदारमा भुशाप्यन्नन्त यो नरः। धयिषा, महो, (माधयितुमिना । माध+ "न येनिम प्रार्थितदुर्लभः कदा मुने म कमिमहातं सपूयं खादति स्फटम् । म:। नियां टाप) माधनेच्या । यथा, सखीभिरमोत्तरमीषितामिमाम् । न करोति हि यः गुत्वा यतानामुत्तमं व्रतम्। परियाद। ७.. तपःकगामभ्यु पयत्म्यते सप्लों म महापातकी भेयः मधवधिकृतः पाधयिषया गुन्या मिहिर्यत न विद्यते । कृण्व मोतां तदवप्रहचताम् ") कुरुते यो व्रतं सोऽपि पृथ्वीदानफलं लभेत् । चस्तक हतिवमानानुमितियेत् ॥" जनकराजनन्दिनी । मातु योरामपत्री। तत् महापोड़शदानानां यजानां मुनिपुङ्गव ! L ह, पु,म होपः। इति गदरवायतोपयायः । वैदेही २ मैथिलो ३ जानकी । प्राप्नोति सर्वतीर्यानां प्रापुयात् सकलं फलम् जोमदाम्य वितिर्विन या ) धरणीसुता५ । इति हेमचन्द्रः । भूमिसम्भया । सर्वभूतदयां कृत्वा फलमानोति यन्ननः । . पं, (म्रिद्यति मनो यत्र । निद+घञ्। इति नटाधरः ॥ अस्या उत्पत्तिर्यथा, वाल्मो- तत्प्राप्नोति व्रतादस्मात् नात्र कार्या विचारणा दरादित्वात् माधुः।) गन्धद्रव्यविशेषः। कोये रामायणे । ६६ । १३-१४ । प्रटम्यां प्रातरुत्याय कृत्वा शौचमतन्द्रितः। गति प्यातः । तदपयायः । तरकः २ | “अथ में रूपतः क्षेत्र लागलादुत्थिता ततः। महानद्यां तड़ागे वा कूपे वाप्यन्तिकेऽपि वा। इक: ३ यायन: ४ । इत्यमरः । २।४।१२८॥ घेत्र शोधयता नव्या नाना सीतति विशुता सात्वा कुर्य्यानित्यकर्म प्रातःसन्ध्यादिवन्दनम् कः ५. पिण्याक: द कपिघल:७ तेलात्यः भृतलादुत्यिता मा तु व्यवईत ममात्मना । देवान् पितृ च संतप्यं इवियागौ च मयतः । राष: ८ यावल: १. सति गदरतापली। पोयगुस्केति मे कन्या स्थापितयमयोनिजा" | एकभुक् ब्रह्मचारी स्याङ्क मिशायी च गीतमा . कोद्रयः११ पिष्टकः१२ तेलपर्णी १३ हक- अपि च तहीकास्तपद्मपुराणम् । नवम्यां प्रातरुत्याय दान्तो भूत्वा समाहितः॥ १४ कलमधूपः १५ । इति जटाधरः ॥ "प्रथलोकेश्वरी लक्ष्मीननकस्य पुरे खतः । तीर्यादी विधिवत सात्वा कृतनित्यक्रियो नरः क:,पुं.(मिन एव । स्वार्थे कन् ।) सिद्धः। शुभ हतोत्सात तारे चोत्तरफलगुने । कुवात मण्डपं रम्यं पोडशस्तम्भमण्डितम् ॥ १ शय्दरमावली॥ (गिलारसः। अन्य अयोनिजा पद्मकरा बालार्कशतसविभा। अष्टस्तम्भयुतं वापि चतुःस्तम्भमयापि वा । गयो यथा- मीतामुग्ने समुत्पन्ना बालभावन सुन्दरी ॥ तोरणैः सहितं कुर्व्याहितानवरशोभितम् ॥ पिनामा कपितलं सविम कपिलयन्तः । मीतामुखोद्भवात् मीता इत्यस्यै नाम चाकरीत् हारेपु गहच कादिपताकाभिर्ध्वस्तवा। । 'म्किो मुक्तिमुक्ताय पिण्डात: सिद्धको रस:n" | ततोऽभूदीरसौ तस्य उर्मिला नाम कन्यका॥" | अन्नडुयात् प्रतिस्तम्भं स्थापयेत् कलसान् इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥ तजन्मवतादि गौतम प्रति शिवेनोक्त यथा- शुभान्॥ महकम्त तरकः स्यादयती यवनदेगजः । "वैशाखगलपने खटम्यां संयमनं कुरु । शुदतण्डुलराशीष पूर्णपात्रैरला तान् । पितलश्च सहरातस्तथाच कपिनामकः ॥" परयुर्वि कुरुवं तन्नानकोजन्मनी व्रतम् ॥ मध्ये तु चत्वरं कुयात् चतुहस्तप्रमाणतः ॥ 'म्य गुणा यथा,- मन्तुष्टा जानकी तेन भविष्यति न संशयः । इस्तमातोच्छितं रम्यं चतुरस्र मृदा मुने।। मितकः 1. कटकः खादुः स्निग्धोप्पः शुक्र एतट व्रतं ममाप्यम्ति कर्त्तव्यं खो द्विजोत्तमः॥ पलामतां कुर्यात् जानकीप्रतिमां शुभाम् कान्तिात् । माहात्मा तस्य गदित नास्ति मे नियलं मनः काञ्चनीमथवा शत्या कुर्यादेकपलोन्निताम्। प्यः कण्ठाः म्येद कुष्ठन्बरदाइग्रहापद्रः ॥" अहं तद्रसन्नीनोऽस्मि शवस्तहदित न हि ॥ तदन तदन वयाच्छत्या चतुर्भुजाम् ।। ति भावप्रकाशम्य पूर्वखण्डे प्रथम भाग) तम्मादेकं वदामि त्वां मार्कण्डेयायमेधुना। वित्तशाव्यमकत्वेवं राजतीमपि कारवेत् । हको, स्त्री, सलको। इति शदरनावलौ' गत्वा मुनीन्द्रः सकलं मार्कण्डेयोऽनु पृच्छाताम् पीडम्बरी पैत्तली या मृण्मयीं वृक्षजामुत ॥ विभूमिका, स्त्री, सप्तको । इति शब्दरत्ना- सव्वं निवेदितं तस्मै व्रतमाहात्मामुनमम् । कुख्य पटेऽय वा लेख्या वर्षक: प्रतिमा राम् । विधानच फलं तस्य स मुनिस्त्वां वदिष्यति । लेग्यश्च सूतिकागारं सर्वतश्च पटाहतम् ।। क, ऋङ सेके । इति कविकल्पद्रुमः । (भ्वा०-मार्कण्ई योपदिष्टेन विधिनाचर तद्वतम् । पयशयन मुप्ता तन रानी महामतिः। माम -सक० सेट् । ) ऋ, घमिसाकत् । ङ, | यथागत्यपि कुर्वाणो व्रतस्योत्सवमादरात् ॥ तस्याः समीपत: सुप्ता मैथिली स्तनपायिनी ॥ बिकते । इति दुर्गादासः॥ लप्सासे सकलान् कामाबान कार्या विचा. नातकर्माकरी लेख्यो ननकच महीपतिः। फ,कि धामणिइति कविकल्पद्रुमः। (चुरा.- रणा" | शतानन्दः पुरोधाय लेखनीयः प्रयवतः ॥ पक्षे वापर.-सका सट् । ) कि, सोकयति इत्यादि गौतमन्नानन्तरंथीमार्कण्डेय उवाच इत्यादि चरितं लेण्यं नानकोजगासम्भवम् । सीकति । प्रामशि स्थगें। प्रमाणं तालव्यादी "नेतायुगे उत्तरागां गते कमलिनीपती। यथाशक्ति इलं कुर्यात् काननं किल गौतम दृश्यम् । इति दुर्गादासः ॥ सर्चर्तुनिकरयेष्ठ ऋती तु कुसुमाकरे ॥ राजतं क्षेत्रममलं स्वर्णसिंहासनं तथा। चौकारः, पुं, शौकरः । इत्यमरटीकायां भरतः। मासि पुण्यतम विप्र माधवे माधवप्रिये । कुयात्तात्रमयं कुम्भं पूर्ण पावाहतं मुखे ॥ १।३।११॥ (यथा, रघुः । ५॥४२ नवम्यां शलपचे च वामरे मगले गुमे ॥ तन्मध्ये पक्षरनादि तीर्धाम्बु निचिन्मने । "स नर्मदा रोसि सोकरा - सार्घ्य ऋचे च मध्याई जानकी ननकानथे। प्राचार्य शास्त्रकुमलं वेदाध्ययनकोविदम् । मरुद्भिरानतिनमाले। प्राविर्भूता स्वयं देवी योगेषु गतिरुत्तमा ॥ वण्यादिमलाचारमवतंगदासनः । निवेगयामास विलहिताध्या एरादयोगे सततहतं प्रोतमनन्तकम् । अन्तरीयोत्तरीयय पक्षपानादिभिती। कान्तं रजोधमरकंतु मैन्यम् ॥") अष्टम्यां यदि विदा म्यानवमी माधर्व मिते चौफलादिमिरभ्य गन्यमान्यानुलेपनः ।। ली ·सीता सत: मोती उहारयता भदेव- : मन्दसातिमात्र मागे . ताड़कारिसहमग्निमा कुन्तलालककपोसमान राहुबक्रगसुधासमपुतिम्। वासमा पिदपती हिया पानीमा दतः पचाने मुचात् प्रदक्षिणाम् । ततः प्रानामयाचीantar पुनः प्रयाप्रमिंदयात् मोतामूनिमधिमा प्रतिमा पत्रमिदादासा पानातिबाराहदाबारे विभावयन् । दविवादयधारा सीता हण्या विधानेन ततः पोडश ऋविजः । मधुना मधुवातति वाचया सितया मुने । विद्यावत: सदाचारानटी वा मतिर्मयुतः । खादयवस्वमन्त्र ण ततस्तीम्युभिः क्रमात् । करानतिमुटं गा. मध्य वेदी समालेल्या विविधर्वणस्ततः । उपतु मामिति प्रोता: मौसाया: सपने मनुः। भत्त्या परमया मान् पप्रमदल सव स्थापयेत् कलम ततः । वर्णमिहामने रम्ये प्रतिमा स्थापयेती। दुग्न्तसंसारसमुद्रा रखमिहासनं रम्य संस्थाप्य विजितेन्द्रियः । वासोभिः पिपासेति पूजय हिमलोत्तमः । सोते सरसों पराग मताधियासनं कुर्यादग्न्युत्तारणपूर्वकम् । गन्धद्वारामिति भवेहाने गन्धादिकस्य त । प्रतिमायां विधानिम देवीमावास्येतसः । मनसः काममित्याभन्तमाभरणादिके है इतं ततो दैवि मति 'माणानायम्य मूलन विरेकाग्रेण चेतसा। मधुपर्क ततो दद्यात् सौतादेव्यै विधामतः । संप्राप्य लानौमत्र मूलमन्त्रस्य जनकं मुनि विन्यस्य मूई नि । कस्तूरीकुसमीपतेः कपूरागुरुचन्दन पुष्पाञ्जलि मुछे छन्दय गायवी सीतादेवी दि न्यसेत् । प्रतिमां पूजयेत्या यसः पुष्यैः स्वकालिकः । नीलनीरजदसायनवा नाभीत विन्या धन लक्ष्मीयोज सविन्दुकम् सुगन्धैः कई मति मन्त्रेण किल गौतम, कौगतेगभुजमानमा पदयोच नमः गाये ततो विन्यस्य मन्वायत्। अयेत्तुलसीपत्रः कोमलम्मश्रीयुतः । सानुरामहरिमेवमोदी थों श्रोमित्यादिभिदोजीर्घपट्स्वरसंयुतः। प्रतिमा मूलमन्त्रेण मतमष्टोत्तरं जपेत् । भावये मनसि रामसमता - सवा करपड़तेषु न्यासं ध्यायेत्ततीव्रती ततः संपूजयेहिहान् राजानं जनकं व्रती।" पतु जो सवर्णाभां रामालीकनतत्पराम् । जनकपूजामन्त्रः। कामकान्तिपरिभूतान्तिमा श्रीराधयाम्बितां सीतां चिन्तयेहदि सर्वदा।। 'देवो पद्मालया साक्षादवतीर्णा यदालये । रतियाखा समुचार्य समय सतानतिः। मिथिलापतये तस्मै जनकाय नमो नमः" भावये मनसि रामसार भविन्दुकामाबोज पूर्वमुशाम्य गौतम । महामतिपूजामन्त्रः। मोनार्य रति पपातु मममन्दं वदेन किन्न । "यामौताअननी मातमहियो जनकस्य च । मंपूज्य प्रतिमा राती सत्तेवमधिवासनम् । पूजा ग्रहाण महत्ता महामति नमोऽस्तु ते॥" चारो भूमिगायो सस्था रामो भवन सी। गतामन्दपूजनमन्तः। भाव मनमिराममा हमा नरभ्यां विधिवत् साता गौचमन्द्रितः । "निधानं सर्वविद्यानो विदालविभूषणः । नयादी विमरी धात्वा निस्य कम्न विधाय च । जनकस्य पुरोधास्व' मतानन्दाय ते नमः । हत प्रम याम नित्यपूजाविधि यती। इलपूजनमन्धः। रातोय गोयायपुर:मरम्। "जीययस्यषिल विसं चालयन् वसुधातलम् । वाममय भन्या कुदिकापसमा। प्रादुर्भावय सीता सौर तुभ्य नमोऽस्तु वे "* पाम उपविगादी मूमं पिन्यस्य पूर्वपत् । सुभगापूजनमन्यः । समय पराप विशोषच पुरस्ततः। "वयवोत्पादितं सच जगदेतचराचरम्। जमा मनममाधारं तप संपूण्य मन्पवित्वमेवामि महामाया मुमीनामपि मोहिनी मुमनामसाय जसमामिच निम्तम्। लयायत्ता रमे लोकाः योसोसावनमा परा। नियतम मंपियनोमा गमुद्रया, वन्दनीयामि देवानां सुभगे त्वां ममाम्यहम्॥ पाथ भूममम्मेष मामधाराभिमन्त्रितः। ततोऽष्टदलमध्यस्यजयाया भग्मितः क्रमात् । • भारनि सामी नमोषिताम् । मंपूजयहिणहात्मा गन्धपुष्याचसादिभिः। साचारितामादिनिमितानि मती मुने। हिम्मपतिन्यः पोड़माधास्तु देवताः। पापादाना मधुपामेव च। पचिमाधमिधा: पूज्या परिः सा पस्ततः पशमनाया मेरमामादयन् मात्। मंपृश्यावरणायेवं मुख्यदव्यास्तती व्रती। मिरा पाने पापादोनि प्रापयेत् । दगाईगंगगुइंद्याइपमाप: सतविभिः । समाधाच सतोमयांगभाधरंग। दीप माज्यवर्तीभिराष्ट्रपुष्करिणामिति। पुरानि हमादाद याय प्रतिमागताम् । मेवयं एतपक्षानमर्मानायअनमयुतः । पागामादायसी चमन । মা বাবার:কবিতামিমি। मारास महामनः । गुड़सवान् महामत्ये निवेदयेत् काममा मासाभिना का वियम् नाममच मतो दयात् करायः समंयुनम्। अमरीजदिपाला भूममधेष विमारतामिाय दया ययाति पदपथा। पुरोतिमामून चित्। मोरात्रयततो देवी नमस्तदनन्तरम् । freeमर देगामापाततः। नामाइय प मधेग मुयाचिमवाये IRE राम मंदर्यो। मूमनायेत वितरमापकम् । ETTEReोचो शाम । पटोहरगत वापियाराम मरायुतम् । मापार हाचिमचनः । पदादामाद ripोमय सामने मन। पादाय ममीर पुशिक्षिदर वा। तमोपवाहियात् । पराभूत्वा तत पनि कायवाननमगी.पतिमा জানি হয়। মিিিিিমবিয়া भावये मनमिरामामा। भनकगम्या प्रयत: पर चित्ते भय लोकनमा भूवायुपतिशमनाशर्मा विभावये पैतमि राम रिद्रधनदाउपास অভিমানসলমাfিff। पुयवपमनुसंस्तुनयोको माश्ये मनमियममा ध्य यमानममय सापा वामधामयनिर्मितीमा সুশীলালসা भापये मामिलाममा सधयेषिविद विमान धिमयाममनोभिपिता समाविदधती सदा दिन भावये मनमिरामसमय হসমেশিয়াশি यः पठेदय शमोवा अन्तराताशि तस्य महिमा म्नवेयजानी गोमागमा Pr पतिशमा ·- - . . * ॥ धरण। . ३५७ सोता सौधुः सीमन्ति नायाः प्रोतये दद्यात्मगपादियिमय घाममो: उमा। समाधिर्टयता। इति नामार्थ-सम्मादन्यगुणः गोतरमः मन्नानः सतः ॥" माति दानयोग वाणापायमापितः। मिली। मदिराति राजनिर्घग्य: ॥ इति राजनिघण्टः॥ पेभ्योऽपि यथामस्या भूयमी दषिण दटेगा गहाम्रोतः । यथा, (यथा छ। সখিীগাল কমঘ বলি বিল। "गङ्गाया मदमोमा महाभदाघ पारना। "मोधः कपायात्र कमाधुरो वा मोथ मकनान् मोकान् कुटुम्पमहितो यती तम्याः मोतमि मीता च या सुभद्रा च कीर्तिता मन्दीपनी भेदमन्नापहाच । धना पारणं कुर्यात् भूमिगायो घ मानवः। तटेडलकनन्दापि शारिणी वन्पनिम्नगा।" प्रामातिमारानिलपित्तशूल- नोपरि मदा मीना मोता म्याराव मंशयः॥ इति शण्टमाला ॥ मामयार्शायणीगदनः ॥". यो नित्यपृष्चा प्यार प्रतिमा तब गीतम। ( नदीविगेपः । इति केचित् ॥ यथा, महा- इति हारीते प्रथमे स्पाने ११ अध्यायः ॥) शामिवोत्सवं कुर्य्यामानाः पृजनादिकम् ॥ भारत । ३ । १८८।१०। सीधुगन्ध,(मीधीरिव गन्धो यस्य ।) वकुन्तः । त्यपृल्या न यम्म म्यात् मीतायाः प्रतिमा यदा गाहं गत8 मोताच यमुनामथ कोगिकीम् । इति शब्दरत्नावलौ । नग्रामबिलायो म कुर्यात् मौतोरसवं युधः ॥ मोधुपुष्पः, पुं(सिधुवत् गन्धयुक्त पुय यय।) मोमारायची यमाता मंयमतः मदा। एतायान्याय मरितः पृथिव्यां या नरोत्तम । कदम्बः । धकुलः । इति राजनिघण्ट: गतिविधिना मीतानवम्या उतम दिन । परिझामन् प्रपश्यामि तम्य फुचौ महात्मनःn") सोधपुष्पी,स्त्री, सीधुवत् गन्धयुक्त पुष्यं यस्याः । न कुर्चीत धै तम्याः सा पक्षागृतादिभिः मीतापतिः.पं.(मीतायाः पति।) श्रीरामचन्द्रः । डीप । ) धातको। इति राजनिघण्टः । येत तेन वै सरिमन् लानकीरघुनन्दनी रति गम्दरतायली। (धातकौशन्देस्या विवरणं नातव्यम् ॥) 'निगदित मुम्ब लानकोजन्मनो व्रतम्। मोताया:पतिः, पुं, ( मीतायाः पतिः। पलुक् सीधुरसः, पुं, (मोधोरिव रमो यम।) पान- 'चन्तीन्द्रादयः मयं वसमेतदनुत्तमम् ॥ ममासः ।) यौरामचन्द्रः। इति गम्दरता- हमः। इति राजनिघण्टः ॥ चाः शिवरा यक्षा गुह्यकाः सिहचारणा बनी। (यथा, रामायणटोकासतो मङ्गला- सीधुसंधः, पुं, ( सोधीः संजा संज्ञा यस्य ।) "गाय मुनययापि प्रकुर्वन्ति अतं दिन । वकुलहनः । इति राजनिघण्ट: । कुयाह तमेहि जानकोजम्ममम्भवम् । "रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे । सोभ्रंको, अपानम् । इति केचित् ॥ लभेत् मकलं यधन् पृघ्योयाबाफन्न फिन्त ॥ रघुनाथाय नाथाय सीतायाःपतये नमः " ) सोपः, पुं, तर्पणाययंजलपात्रम्। कोपा इति गोड़सदानामा फल प्राप्नोति मानवः। मोतोलकः, पुं. सतीलकः। इत्यमरटीकायां भापा। यथा- "वमेधादियशानां तीर्यानामपि गौतम । रायमुकुटः॥ "वस्तुतस्तु भवानुतस्य क्षेपासम्भवात् उडुस- 'युपतपसां वापि वेदोकायुरा विन्दति । मोत्कारः, पुं, (सीत् + +भावे घञ्।) मनु पदं हस्तादन्यन सौपादिनोइतपरम् । तेन तिमेदं प्रतं तस्मादयम्यं कुरु भक्तितः ॥ प्याणां गुणानुरागजशब्दः। (यथा, भार्या- सीपादियुक्तकरतपणे तवैव जले दिलान् ६ वा ममर्यास्ते फापोन्ट्रचतुराननाः । सप्तशत्याम् । २१६ । मिययेत्।" इति गोपालन्यायपश्चाननकत- "ताइ,तोत्तमादम्माहौर्घायुः प्राप्तवानहम् । “गैहिण्या चिकुरग्रहसमयसीत्कारमीलित विचारतिर्णयः ॥ तानां नित्यमानातं भप्तिदं कुर्वतां सताम्॥ दृशापि । सीमन्तः, पुं, (सौम्रोऽन्तः । शकन्धादित्वात् सूत उवाच । वाला कपोलपुलकं विलोक्य निहतोऽस्मि साधुः।) केशेषु बम । इति हेमचन्द्रः॥ नये गौतमायेत्य लानकोनम्मसम्भवम् । शिरसि पदा") | सिंति सि भाषा(यथा महाभारते ॥१६४४१२ *लक्ष वतमाहात्मा विधानं तिचोदितम्। सौदसतं, लो,(सीत् +क+भाषेतः।) मनु- "अपश्यन्त तथा यान्तमाकाशे नागमुत्तमम् । गाद मकलं व्यत मार्कण्डेयो मुनोखरः ॥" प्याणां गुणानुराजगशब्दः । यथा- सीमन्तमिव कुर्वाणं नमसः पद्मवञ्च सम् ॥") त्यादि यीभविष्यपुराणे यौसीतानवमीव्रत- शब्दो गुणानुरागात्यः प्रणादः सोत्कृत सीमन्तोनयनसंस्कारः । यथा, यानवरकरः । पाहामा समाप्तम् ॥. स्वर्गगगा। इति नृणाम् ॥"१।११। दिनी ॥ मातभट्राजवर्षगगा। यथा यौभाग- इति हेमचन्द्रः । “गर्भाधानमती पुंसःसवनं स्पन्दनात, पुरा। गते ५ स्कन्धे । “सौता त ब्रह्मसदनात् केशवा सोत्यं,ली,(सौतया नित्तमिति। सौता+यत) । पाठेऽष्टमे वा सीमन्तः प्रसवे जातकी च ॥" विलादिगिरिशिखरम्योऽधोऽधः प्रसवन्ती गन्ध- धान्यम् । इति हेमचन्द्रः॥ ( प्रत्यङ्गविशेषः । यथा, सुश्रुते । ३।५। मादनसूईम पतित्वान्तरण भद्राग्वं वर्ष प्राथां मोत्यं, वि, (सोतया समितम् । सीता+"नी "चतुहर्गव सीमन्ताः। ते चास्विसघातवगण- दिशि घारसमुद्रमभिप्रविशति " अपि च । वयोधने ति।" ४ : ४४१। इति यत् ।) नीया यतस्तैर्युता अस्थिसंघाताः। ये शुक्ताः मार्कण्डेय उवाच । कृष्टक्षेत्रादि। इत्यमरः ।२।८॥ संघातास्तु खुखष्टादथै कपाम् ॥") "यव देवसभा भृता सानो तस्य महागिरः। सौद्य, लो, पालस्यम् । इति भृरिप्रयोगः ॥ सीमन्तक, ली, (सौमन्ते कायति शोभते ति। तत्र जाता देवनदो मोताख्या वचनादिधः ॥ सोधः पुं, (गोधः । पृषोदरादित्वात् शस्य मः।) के+कः।) सिन्दूरम् । इति राजनिघण्टः ॥ नापयित्वा यथा चन्द्र सीतातोयमनोहरीः। मद्यम् । इति शब्दरतावली ॥ (यथा, देवी- मोमन्तकः, पुं, नरकावासः । यथा,- , चन्द्र पपुत्र प्रवाक्यात सर्वे ते त्रिदिवौकसः॥ भागवते । ५।२४।६। "लक्ष पचव नरकावासा सोमन्तकादयः ॥" तदा सोतानलं चन्द्रमानयोगाच सामृतम् । "अशोक कुरुराजानं पादधातविकाशितम् । इति हेमचन्द्रः॥ भूत्वा दिपतिवं तस्मिन् मोहितसंजक वकुलं सीधुर्मकन तथा कुरुयकं कुरु ॥") सीमन्तिनो, स्त्री, (सीमन्तोऽस्या असीति । - हिनदा तोयं तस्मिन् सरसि निर्मलम् । मदभेदः । इत्यमरः । २।१०।४२ ॥ यया, इनिः । डोप।) नारौ । इत्यमरः । सहा२ ॥ - तहदशं स्वयं ब्रह्मा विष्टई साधु तम्बलम् ॥ "इक्षी: पक्क रस: मिदः सौधुः पधारसय सः। (यथा, रामायणे । २।३५ । २१ । नानाजलात्तस्मात्यता कनकोत्तमा। आमेस्तरैव यः साधाम च शातरमः स्मृतः । "मास्म सामन्तिनी काचित् जन चन्द्रभागेति तमाम विधियक स्वयं ततः। सोधुः पकरम: भायार्थ सागरस्तान्तु जग्राह ब्रह्मसम्पते । वातपित्तकराह रोचना हरत्॥ सौमित! योरम प्रति कालिकापुराणे २२ ध्यायः॥ विवन्धभदशाफ फामयान्। - . । ग्निदलवणकृत् । प. 90 ·- इयोप्यमुच्यन्त मिनीतमार्ग . - इति सिहासीमुदी। सोमाविशदः, पं.(सोमाया दिने । रय अपवायम् । मनुष्यार्थलात् हिप्रधाननम् "ध्वजिनी ममिनी नाक तसप यः विमान अपयित्वा स्थापयेत्। गागामननीतारममा बालदिनानिमम वाच्यता मा म्वयं भुशीत। समचितं ) मध्यमदम्य मधारमा मपिरिवियुग्म मायादिभिधांगमिषपामारन्। वीरान पिसा- निधानतुनलाति दियाघरमावोगविविपवीति माध्यो निशानुपादिमीर : साथ पुनरिमर्म विचारमा पचान मन रतियोरमल मतियार परम्परमम्पनियनिता। मानसून तिनावमः बोबत पत्री - पवधतायो मोदा Eिf मंदा मांत्रिकीपापनदार'वर दामामिति पभोगतिमाnir सापान सयममायनी द्वारा शामाग्रधिशा मरीरिक 15-दामोदरमा वादियनरम्य वायातिभिमादिनियाEिIRErrint THAN: मामीशा ( मामि मापन मरियमोmir 'रमा मोमा. मरममावति' निरनी ममाग ३५८ सौमन्ती सौमा. सोमावि ममनोनयनं, की, (मीमन्नस्य उवयनं उत्तो. दप्रय नीलस्तवके म युगमान् तं मतुवन्तम् । इति मनिन्प्रत्ययेन सा । मन यर ) संस्कारविर्गपः। रति नटाधरः। तथा च महनारायणकृतं छन्दोगपरिशिष्टम् । यतरम्याम् ।४।१।१३।। नदिधान यथा- 'गलाटु मौलमित्युक्त प्रयास्तवक उच्यते। प्रामादीनामवधारितानमार प्रय सीमन्तोषयनमा कपश्णिकाभित: कया मूहि पयात् कपुच्छलः भाषा । सत्पर्यायः । मब्यांदा "यदि भवन न कृत तदा समित्व दिने | पतचनं नारायणोपाध्यायेन तम् ! 85 प्राघाट: ४ । इति जटाधर।। प्राययिताममाप्यातिहोम हवा पुंस-म्बरभवमोहबरम् । अयमूर्जायतो वृक्ष इति ८ । २५३-२५४ । वश हली मीमन्तोवयन कार्यम् । तथा च मन्वेण मार्यायाः कण्ठ वनाति ॥ ॥ अथ “यदि संमय पर स्यात् । नारदः। सोमन्तमूई नयति भूरिति दमयिनलीभिरेव । माक्षिप्रत्यय एक 'यपान्तु नक्षताः पिबा संस्कारविश्य क्रमात्। प्रथमं भुव इति द्वितीय स्वरिति तीयम्। ग्रामीयककुलानाथ सांथा भारभिस्तेषां पेयकादेव तहनात्। पयानन्तरं यस मिन्दूरं स्नो ददाति तं सीमन्तं प्रटथ्याः पश्चिमान पिवयें पायादात्य वा पुनः । सलाटरोई नयति भूरिति मन्त्रेण दर्भपिश्नली- स्थितिः। ( यया, माधे।३।। पकार्या: मम्कारामाभिः पूर्वसंस्थतः। भिस्तिभिः। एकवारकरणादयावन्त्युनयनानि “यस्यामजिना महतीमग प्रमात् मारणा मम्कारामाच पोर्धापर्यक्रमात तावतीभिरेव तिमभिरित्यर्थः। प्रथमादिपदानि सिमानमत्याययोऽस्यामा भारमनु मोदर विषय एव । विवाह तया हव्यातीनां पिचलीमाष ध्यानयोगार्थम् । জনসোলেমষ আৰু दमंगा। इन्दोगपरिशिष्टम् । पिननी पवित्रम्। तथा च छन्दोगपरिशिष्टम् देवनामा रिपोमे जोतिषु कयं भवेत्। 'पनसर्गभिवं मागं कौश' दिलमेव च । क्षेत्रमा पण्डकोष । ति मैदिको म प्रायषित बताक्रमेन जयात् पुनः । प्रादेयमान विशय पवित्रं यत्र कुवचित्। । "केगेपु चमरी महारा पतिपयरन् पक्षावात वयवना एतदेव शिपिनत्था लक्षणं समुदाइतम् । संद कुनों नूपनयमादधः ।' गोभिः। पथ वोरतरण येनादितरित्यलयर्या बैला। रति विवः । पादिम्यनेम मय प्रापितममदतच प्रार्गव (पौरास्तरन्यनेन युमिति वोरतरः गरः। तिम्। मया तव मावका नया प छन्दोगपरिशिष्टम् । दीनां सीमावियपाकमाया। पूजादि। "माविताका मलली तया वीरतरगत। मीमाविवादनिर्णय उच्यते । RE..दिमाहेमामः पानं मात्। हिमतपससम्पाकः सपर सोऽभिधीयते ।' "मीनी विवाद भोपामादोन पृथगादिषु।' नतय गरेण यमादितेरिति मन्त्रण मोमन्तमूह | गोपा: मीमालपाणा ये ofre vinafef77911 गोभित पथ मामलावधन प्रथमं गर्भ चतुर्य पूर्ण स्वचायण याकामहमियतया पायमल्लीकानयास्थिचेत्यापन मामिपावा।पच मनानगरम् । तवंः । नन सूवर्णन याकाममिति मन्त्रण ग्रामयसमन्धिनः त्रस्य । wriनापि वामदेशाय मीमतमा नयतीति पनि सामान्ततिवमर्यादाशि EHRATHI किन पर्थपथ गया यास्त वाक मुमतयानि स्थानविय दयः स्याहारादिभि पूर्ण RT RE RAHINE प्रायपि सन्देश मोमन्तमा नयनीति यः परस्याल | मामा वादिमर्यादा मा , पम्प्रमभं इस्य पादामा । यदि पाक ततस्तमयतयेत्। कपर | पदमीमा १ ग्राममोमा र REE मम्हारे गभमाग पु-यामोपायः म परि दत्तपत बधाः | मोमा चेति । मा यहारमा मशिन गर्भपादने प्रदर्शयेत् । स्थानीपाकपद परस्थात्या जप-तदुत्व भारदैन । ne वाव पासमा पनि मा. fuोपा. हाताप्रमाई। काममा मृतं च कवचन। বিমীয়া গামিনি সাথীবন্ধি হয়। সিনী দালাল ifa बाम पुकामदारमताभ भाति पतिरुमा प्रजामियादि मन्दं गमिली। इन धनुष्यत्वात्। भये। मेयः प्रति यात्। नौती दोघायुषः मीता। त्दा पनि बाध मोमन यो परित्ययः । एवं प्रशारामियोंगमि-बाबामन। मर्म बागप। दुई। प्रम मायाभिEATufi मार मनोरमार-मातायातम् । शामिirit - नावित ·२५६ सीमावि सोमावि सीमावि तत्वविवादः सम्भवति । मदीया भूः प्राग-प्रश्मनोऽसोनि गोमालास्तुपान् मम्मकया. स्थलादिचिताभावेऽपि साधिसामन्तादीनां मानभोगव भुज्यत इतपतन सन्तता चिर लिका:। सोमाजान उपायविशेपो नारदनीतः। व मे भुक्तिरित्यभोगमुक्ती विवादः । इयं | करीपमिष्टकाङ्गारशकरावालुकास्तथा । "निम्नगापद्धतोत्कृष्टनष्टचिहास भूमिषु । दियश्चेति सोमाविवाद इति पटप्रकार एवं यानि चैवं प्रकाराणि काला मिर्न भक्षयेत् । तत्प्रदेशानुमानाञ्च प्रमाणाहोगदर्शनात् ॥" दिः सम्भवति। पटमकारोऽपि भूविवादे | तानि सन्धिषु सोमाया प्रकाशानि कारयेत्॥ निम्रगाया नद्या अपहतेनापहरणेनोत्र- र्धाभ्यां सोमाया पपि निर्गीयमानत्वात् । एतैर्लिङ्गनवेत् सोमा राजा विवदमानयो: "टानि स्वस्थानात् प्रातानि नहानि वा निर्णयप्रकरणे तस्यान्तर्भाव: । समन्ता- प्रच्छबलिङ्गानि एतः प्रकाशाप्रकाशरूपैलिङ्ग लिङ्गानि यासु मर्यादाभूमिपु तत्र तप्रदेगा- : मामन्ताः । चतस्पु दिवनन्तरा प्रामा- सामन्तादिप्रदर्शितैः सोमां प्रति विवदमानयोः नुमानात् उत्सृष्टनष्टचिहानां प्राचीनप्रदेगा- तंच प्रतिमीमं व्यवस्थिताः । सोमानिर्णयं कुर्य्याद्राना ॥ * ॥ यदा पुनरि-नुमानाद ग्रामादारभ्य सहसदगड़परिमितं मो ग्रामिषु सामन्तः क्षेत्रं वेवस्य कौति झानि न सन्ति विद्यमानानि वा लिङ्गालिङ्ग क्षेत्रमस्य प्रामस्य पयिमे भाग इत्येवं विधानात तम्। तया सन्दिग्धानि तदा निर्णयोपायमाद। प्रमाणाहा प्रत्यर्थिसमक्षमविप्रतिपमाया: रहस्य निर्दिष्ट ममन्तात् परिरभ्य हि "सामन्ता वा समग्रामायत्वारोऽष्टौ दशापि वा स्मातकालोपलचित तब्बा निधिनयुः । सह- [ कात्यायनवचनात्। यामादिशब्देन तत्- रतसग्वसना: सोमां नयेयुः क्षितिधारिण: " | स्पतिना घाव विशेपो दर्शितः । पुरुपा सभ्यन्तं। पामः पलायत इति । सामन्ताः पूर्वोहालक्षणाः । समग्रामायत्वा. | "पागमञ्च प्रमाणञ्च भोगं कालच नाम च । ।। सामन्तग्रहणय तत्संसलादुरपलक्षणा- रोटी दशापि वा इत्येवं समसंख्याः प्रत्यासन्न भूभागलक्षणश्चैव ये विदुस्तऽव माधिपः ॥ । कक्ष कात्यायनेन । ग्रामीणाः। रसग्विणो रताम्बरधरा: मूर्हाः। एते च साक्षिसामन्तादयः शपथैः भापिताः सतकास्तु सामन्तास्तत्संसहास्तथोत्तराः। रोपितचितिखण्डाः सौमानं नयेयुः प्रदर्शयेयुः। सन्तः कुलादिसमझ राजा प्रष्टव्याः। यथाई सहसंसप्ता: पद्माकाराः प्रकीर्तिता:।” | सामन्ता वैति विकल्पाभिधानं स्मृत्युत्तरोत- मनुः । ।। स्थविरा हमाः । प्रादिग्रहणेन मौलोह- साध्यभिप्रायम् । यथाइ मनुः । "प्रामेयककुलानान्तु सम सोम्नि साषिणः । पिंपम् । तदादिलक्षणच तेनैवोक्तम् । "साक्षिप्रत्यय एव स्यात् सीमावादविनिर्णयः। प्रष्टव्याः सोमलिहानि तयोर्य व विवादिनीः । प्यायमानं यदृष्टं तत् कायं तदगुग्णा तत्र च साक्षिषां निणे टलं मुख्यं तदभावे ते पृष्टाः साधादयः समस्ता ऐकमत्वेन मीनि न्वितः। सामन्तानाम् । तदुतम्। निर्णयं कुर्युः। तेनिीता सोमा तप्रदर्गित- वा यदि वाहहास्ते च हवाः प्रकीत्तिता: "सायभावे तु चत्वारो ग्रामाः सीमन्तवासिनः सकललिङ्गयुक्तां साध्यादिनामान्वितावाविना- व पूर्व सामन्ताः पयादेशान्तरं गताः। सीमाविनिणयं कुर्युः प्रयता राजसविधी ।” | रणार्थ पवे समारोपयेत् । उकब मनुना। तत्वानु त मौला ऋषिभिः परिकीर्तिताः तदभावे तत्संसलादीनां निर्णेटत्वम् । ययाच "ते पृष्टास्तु यया घूयुः सामन्ता: सोग्नि यषषमम्भोगकाप्यारवानीपचिडिताः। कात्यायनः। निर्णयम्। रन्ति पुनर्यस्मादुहतास्ते ततः स्मृताः " | "स्वार्थमिहौ प्रदुष्टेषु सामन्त वर्षगौरवात् । निवधीयात्तथा सोमां मवांम्ताय व नामतः । गोधारकाः। तत्संमतीम्नु कत्तव्य उहारो नात्र संशयः । एतेषां माधिसामन्तप्रभूताना सामाचंकमा- मापाणा: मीमासंनिहितवर्षकाः । समासादाषेतु तत्मसाता: प्रकीर्तिताः । दिनादारभ्य यावत् पिपनं राजदयिक प्यमनं में च यनगोवरा वनचारिणो व्याधादयस्त | कर्तचा न प्रदुष्टास्तु राना धर्म विज्ञानता" चेनोपपद्यत तदा तत्पदानात् सोमानियः। मनुनीता। सामन्तायभावे मौलादयो ग्राधाः। नेपामा प्रयश्च राजदेवि कथ्यमनावधि: कात्यायनीतः। याधान् माकुनिकान् गोपान् कैवान् भावे मामन्ता मौलहडीह तादयः । स्थावर : “सीमाचंक्रमणे कोपे पादम्प तय च। मूलपातकान् । पटमका पि कार्य्या नाव विचारणति कात्या विपक्षपक्षमताई देवराजकमिप्रीति लिग्राहानुशकृत्तीनन्यांर वनगोचरान् ॥” यनेन क्रमविधानात् । एते च सामन्तादयः यदा त्वमापां उडमास्यचमा विपक्षाभ्यन्तरे लसुग्रतो भूप्रदेशः । पद्वारोऽग्ने रचिटम्। संग्यागुणातिरकन संभवन्ति । रांगादि ग्यते । प्रथया प्रतिवादिनिर्दियाभ्य- वा धान्यत्वचः । हुमा न्यग्रोधादयः । सेतु- “सामन्ता: माधनं पूर्व निदोपाः स्युगुणा धिकमंयागुप-माश्यन्तविरवधनसा तदा लप्रपाबन्धः । त्वं पापाणादिवन्धः । बिता मपामायितया दएहनीयाः। तदा। पवागदेन वेगवालुकादीनां प्रापम् । एतानि दिगुणास्तूत्तरा यास्ततोऽन्ये विगुणा मता: "पनृतं तु प्रयग्दरा राना मध्यममाइमम् ॥ (प्रकागाप्रकामभदन दि:प्रकारापि। नया पनि स्मरणात पन्त मियापदन निमित्तभूम ति सबैमा मनुः। ते च साक्षिय: मामन्तादया सः समपर्यः मन्ताः प्रत्येक मध्यममारसन पवारिधि- मामाचांम्न कुम्वीत न्यग्रोधाम्जायकिंगकान् गापितां: सन्तः मौमां नवयुः । कंन पपपपतन दयनीयाः। मामा. बामालीन् गानतालार चोरिएरव पाद. "शिरोभिने एहोतीर्थी पम्बियो राससः यता चाय मारामीमादीनां प्रावमार पान् । महतशापिताः : सनयुस्ते समयसम्पान्तरपिधानादमयत । तथा च मनु । समान् पपंच विविधान् ममीवमी स्वतानि इति समरपात : “यपाटन नयन्तप्त पृयरते मरयमादिद। ९। नयेयुरिति बपचनं योनिगमाई मारय । विपरात मयतनु दाप्या: एमित दमम् । परान् इमामय नया सोमा म नग्मति: “एच.एनयेत् मामां सोपगम: समुद्र येत्। नारदापा डागागुदपामानि पाप्यः प्रतानि । रहमास्यास्परधरोभूमिमादाय मूए नि !" “य पददत प्रायः मामतामागिदिएका होमाथि धावांप देवतायतनानि रति नारदनेशदाभ्यनुदानात् । यम्नु । मम पापा दारा महामार. तति प्रचामरूपादि। “नेपः मनुदयेत् नामां नए परमाना। "उटामि पान्यानि मीमाटिहानि गुरसादस्य वाम दिया ए हिता! सामनानां मममारमं - वारदत्। वरम्य निषेध: । म प्रभवादमतपति-पादनमा 'भीमामाने नपा दीप नित्यं सरे विषयमा रिहविषय रत्वविरोध

·No text on this page.

·काय श्रामवातकरय सः।" मीयन साम सुकगट गाकुमोकान् गोपान् फेवान मन-तिनः। ननुमगानम् । सनीकन । मेयानी पागाप्रमेहानिनमादमोय. मानकान्। ति मनायी इति च भाषा। नरपयायः । भगन्दरादीन् कुरुतः प्रयुक्ती हात्तीगन्यांय यनवाणिः । मवनम् २ पतिः । इत्यमरः । ३।२॥ ५ ॥ प्रय मीम कम्य गोधनम् । मनु यथा धूयुः मीमामन्धिषु नाम । अनि: ४ व्यति: ५। इति गदग्यायनी। "तम्य माहजिका टोपा वनम्येव निदर्शिताः स्थापयंदाजा धो ग्रामयायी। (यमा गयरी।।1१1 गोधनचापि तस्यय भिषगभिर्गदितं पुराना तिलागानामारामण याद "यधीश मोय गेषु कार्य मधानमय च ॥") प्रय मीमकम्य मारणविधिः। प्रत्ययो जयः मीमामतुविनिर्णयः॥ मायनी, मो, (मिय + न्पट । म्पियां डीए।) | "ताम्ब नरममंपिष्टभिन्नाले पात् पुनः पुनः । ये भूपा युः सेती वियदनां नृणाम्। निगमण्यधामयम् । निशापात् गुतपर्यन्त- दावि गनिः पुटै गो निरुत्य भस्म जायते ॥" शिला मन:गिता। पन्यम् । एक पृथया दगदया रामा मध्यममादमम मोयनम् । इति हेमचन्द्रः ।। डागमारामं घेत या भोपया घरन् । मोम, की, मीमयाम् । इति हेमचन्द्रः ॥ (यथा, अमत्यचिक्षात्वचूर्ण चतुगिन नि:चिपेत् । पन दगडाः म्यादसामागिती दमः॥ मातभारते । ५। ४८1001 मृत्पावे विट्ठतो नागो लोहदO प्रचालितः मविपधायां मयं राय धावित्। "सुवर्णम्य मन्नं मध्य रूप्यस्यापि मनं वपु। यामकेन भवेनम तत्तुम्या म्यान्मनःगिला। भूमिमेरीपामुपफागदिति स्थिति: "यं पपु मन मोम मीमयापि मलं मलम् कानिकन हयं पिष्टा पचेदपुटेन च ॥ पा तयार न मानये.पध्यायः॥ अघ मोमम्योपत्तिर्नामगुणाय । म्वाङ्गशीतं पुनः पिदागिन्लया काचिकेन च । पाममापनपदायते इति । य | "धाभोगीमतां रम्यां वासुकिन्तु मुमोच यत्। पुनः पचेत् गरावाभ्यामेवं पष्टिपुटैम तिः ॥" व कात्यायनंग मश" उपा० २। योग्य नातसतो नाग: मम्वरोगापहो नृणाम्। इति भावप्रकाशः॥ हाम्नु मामनामात्म सम्प्रमारणं दीर्घसा) मोमं वनप्त वमप योगेष्टं नागनामकम् ॥ मारितम्यास्य गुणाः पूर्ववत् ॥७॥ अपि च । तमं महा: पनाकार समिनातिः। पति नागनामक नागः भुजङ्ग इत्यादि । "तेले तक गवां मूवे कालिके च कुलत्यके । पपिरा हा पादिप मीम रद्गगुग्यं यं विशेषात् मेहनाशनम् ।" विधा विधा विशतिः स्यात् वर्णादीनां यम् । ददादिमण इति वा। मि बन्धे इति भावप्रकाशम्य पूर्वखण्डे प्रथमे भागे।) समासतः धमान यह तत् पायंगणा० २१ २५। मीमक, की, ( मोममेव । स्वार्थे फन्।) धातु मोमकम्य मारणम्। इति मेदिनी। विशेषः । मोमा इति भाषा। तत्पर्यायः। "कुड़वं नागपवाणां कुनव्याः स्यात् पलाई- यदि वाहनाने घसघा: २।८।१४ ॥ नागम् २ योगेष्टम् ३ याम् । इत्यमरः ।। कम्। पृथ्वं मामन्ता: पयागान्तर १.५ ॥ मोमम्५ सीमपवकमद गगनपदभयम् तण्डुलीयरसामं याम वासारसैस्तथा ॥ नु त मोला पपिमि: परिका मालं मिन्टूरकारणम् ८ वहम् ८ स्वर्णारि १० संमा च क्रियां कृत्वा धर्मे संभोप्य तं पुनः। एमम्भोगकायाप्यानोपानदेवोत्तरेणा), यवनष्टम् ११ सुवर्ण कम १२॥ इति हेमचन्द्रः॥ | सरावसंपुटे कृत्वा पचेबन्योपलैर्भिपक् । पुनयंग्णादुद्दताम्ते ततः मान ।) शिशु वधम् १३ पिचटम् १४ सवर्णारि १५ वपु १६ एवं सप्तपुटे गो भस्मीभवति निषितम् । र+स्वार्थे । वपुः १७१ति शब्दरनावली ॥ वध्रकम् १८ | हिगुप्तोऽयं ध्रुवं इन्यात् प्रमेहानखिलानपि॥ रूपाणा: मीमासंनिहित क्षेत्रमा महाबलम् १८ यवनेष्टकम् २० । इति इति वैद्यदर्पणः॥ यनगोचरा वनचारिणी व्याधाद) चन्द्र- जटाधरः ॥ बहुमलम् २१ चीनम् २२ सीसपत्रक, ली, सीसकम् । इति हेमचन्द्रः॥ जपुचः। पिष्टम् २३ । इति रनमाला ॥ जड़म २४ सोहुण्डः, , सेहुण्डवक्षः। न ही। इत्यमरा। इन शाकुनिकान् गोपान् यता सोता | भुजङ्गमम् २५ उरगम् २६ कुरङ्गम् २७ परि. ४ ॥१५॥ मूलपाता न् । इति | पिष्टकम्२८ मृदुष्प्रुणायमम्२८ पद्मम्३० तार- सु, गतौ । ऐखये। प्रसवे । इति कविकल्पद्रुमः। हानुत्तीनन्यांग वनगो वितरऽम्य दिकरम् ३१ गिराहत्तम् ३२ वयोवङ्गम् ३३ (भ्वा० पर०-सक-अनिट् ।) सवति। इति 1८।१३। | चीनपिष्टम् ३४। अस्य गुणाः । दुर्गादासः। न्यत्वचः। हमा न्यग्रोधाट "मीमन्तु वङ्गसाम्यं साट्रसवीर्यविपाकतः । सु, न गती। इति कविकल्पद्रुमः ॥(भ्वा०-उभ.. कर्पतो मदीम्। उपणच कफवातघ्नमर्शोघ्नं गुरु लेखनम् ॥ सक- अनिट् ।) न, सुमाव सुयुवे। इति दुर्गा. प्देन वेण्यालुकादीनामात् सीरध्वजः वणे नीलं मृटु सिग्ध निम्मेलन सुगौरवम् । दासः ॥ स्मृतः ॥ | रौप्यसंगोधने चिम मोसकच तदुत्तमम् ॥” स, व्य, निर्भरम् । इत्यमरः ।।४।२॥ (यथा, ॥ धर्मध्वजो नृपःn") इति राजनिघण्टः ॥ | महाभारते । १ । १५८ । १६ । वांस्तु कुवीत न्यानो यस्य ।) बलदेवः । अथ मीसम्योत्पत्तिनामगुणाः । “विदित्वा व्यवसिष्यामि यद्यपि स्यात् सदु- गालतालांच "दृष्ट्वा भोगिसुतांरम्यां वासुकिन्तु मुमोच यत्। प्करम् ॥") म्यास्तीति। इनिः।)| वीर्य जातस्ततो नागः सर्वरोगापही नृणाम्। पूजा । इत्यमरः ॥४५॥ (गोभनम् । यथा, राय विविधायुधः भूरिप्रयोगय । मीम वभ्रञ्च वप्रञ्च योगेष्टं नागनामकम् । मनुः ।७।३१। सिलिन्दा इति भापा। नागः भुजङ्ग इत्यादि। "प्रणेत करते दण्डः सुसहायेन धीमता ॥") सोसं वङ्गगुणं जयं विशेपान्मेहनाशनम् । अनुमतिः । कृछ्रम्। समृदिः । इति मेदिनी। नागन्तु नागशततुल्यमलं ददादि अनायासः । इति भरतकामंग्रहः । उप- व्याधि विनाशयति नीवनमातनोति । मर्गविशेषः । यथा । सुपूजानायासातिशयेषु । वर्षि प्रदीपयति कामबलं करोति इति मुग्धबोधटीकायां दुर्गादासः ॥ मतम्या (सिव्यु तन्तुमन्तान+युट। ठिय् मृत्यु नाशयति मन्ततसेवितः सः। वहुवचनविभक्तिः । इति व्याकरणम् । ट वा दौर्घः इति स्वामी । मुग्धबोध- पकिन होनी किन्न रङ्गनागी मुकण्टका, ली, (मुष्ठ कराहकोऽस्याः । निसौपने या।" इति सूवात् निपा कुष्ठानि गुल्मांच तथा निशष्टान् । कुमारी। इति राजनिघण्टः । धारकाः। नोका। बतो भूमदंशः । पहारोऽग्ने र हवन्धः । चत्यं पा गाप्रकागर्मदन दि: . माम व गुस्मांय पानानि वा त प्यो विपाक मधुरो गुरुः मना प्रति भावप्रकाशः॥ 91. मना ·४०. सुकुमा मुकेशी मुशहापु, (मु गोभना कण्ड यंत्र ।) कण्डोग- || एक एव दत्ते मुइत छ तव । विग्यासकुमारी, स्त्री, (सुफुमार+डोष ।) गिदावावनी। तत्वात सुठ प्रतिमयेन वा कल्यते शब्दाते या मालिका। इति राजनिघण्टः । (गरिमो मुकर पु.(समुन्दरः कन्दो यस्य ।) कगेकः। पमो मुकनः । इति भरतः । तत्पयायो यथा,- तिराजनिघंगटः । सकाण्ड (म योभन: काण्डो यस्य ।) कार "महिनी सुकुमारी च। सकन्दका, पं. (मसुन्दरः कन्दो यस्य । कप) वैमः । इति राजनिघण्टः । सुन्दरकाण्ड्युक्त्व इति गाई २.९ प्रध्यायः पमाण्डत्यमरः।।१।१४ वाराहोकन्दा चादिय। कोमलाङ्गीखो। यया, रामायणे । २३ धापीबन्दः इति अनिष्टः। सुझाडिका, म्ली, (मुन्दरः काण्डो यस्याः। कन्। “सुकुमारी च वाला च महत सपोषिता। मुकलो. [३], (मुखोऽम्यास्तीति । इनि) सामिपत इस्वम् ।) काण्डोरलता। इति राज मेय वनस्य योग्य ति मत्यमाड गुगमम) गूगल।ति राजमिधरः। निघण्टः सक्कत वि.(मुटु करोतीति । त+ "सकपार- सुजन्यकवि गोमना कन्या यम्य । इति मुग्ध- सकाण्डी, [], (सुन्दराः काण्डा इव पर । मन्त्रपुरुषप कभः। ३।२।२। पति गोषयावरणम् । पानि मन्त्यम्येति । इमिः।) भमरः । इति | लिए)पुण्यवान्। इति जटाधरः । धार्मिक अक्षम्या, सो. ( गोमना कन्या।) गांनिराज | राजनिष्टः । सुन्दरकाण्डयुक्ताय । इति विकापयेषः। (यथा, रपुः१. स्यामा तुचनपिंपरी। यथा, योमाग सुजामा, स्त्रो, (सष्ठ, काम्यते मो। +कम् + "सद्य एव सुक्षता जिपचते ८पया। कामणि घश् ।) वायमाणा। इति राज पाल्परचफनर्मित काशितम् ।) *यतिमांनो राजाधित मंजर मिधंगटः। (माकामो यस्याः ।) गोभन- सुशत, को, (सुन+माः।) पुण्यम् । रथ- या नाम तम्यामोत्कन्या यमनमोचमा | कामयुमा । मरः।१।४।२४॥ (यथा, कुमार। या प्राप्य परिपामगोपनम् । मुजानुका, की, डोडोपः। इति राज. মায়ামাগবি মগি।ি' সিয়া। "अथ ते मुनयो दियाः मेयमित पुरम् समाहसी, (स गोमा काठमयेति । कन्। स्वर्गाभिसन्धिसतत वचनामिव मेनिरे।) fa. (नोभमा बया दप्या) मुख- देशाष्ठम्। ति राजनिघंगटः। मुन्दर मम। मुविहित इति मंदिमी। (यथा पति बप्पारणम् । भागयते।। पति (रुपेन मिति। e+r+ मुकाता, मो. (. 4.1) कटी। "क्रियमाणे पसरणालमा पम्।।।।)बारदमो। ति उपा १६) रुपामाथ महन्दन, प, मुगुमना,वसर मारणा मितिा मामार, नि.. Refeareकुमारत. कमी लिममधमाशम्मरः ।।.. Vat. (Rhetitfarn+) १४ १५४।१४। सारबमा १४01... मधनामा ne..( स्तार वनोपय), नमामा लिपति निदान मामा, पं. (मु+. वादा।) पुत्र माजी (रसपमा । fe) माँ। विरद विषय देवरिषः। ... (मरामदा. सानिया (मोम मात्र) freectोगसम्म hy .. मानु। . ता U - imaरम। rदेशी NEET" पदमा मामि। # [Rak (भा): नाम:

·- भरतः॥ सुखं सुख सुखदा म्त्रो,(सुशोभना कोली)क्षीरकाकोली तान्येतानि माणि हते वीजे महार ॥ राजनिघण्टः ॥ जलम् । इति केचित् । सुख- त रनमाला ॥ गोमनयंदरी च ॥ सुदिनं दुहिनश्चैव मबं कम्मोद्भवं भव ॥" विशिष्ट, ति । यथा- कोशकः,पं,(स शोभन: कोयो यस्या)कोपामः। इति ब्रह्मवैवतें श्रीकृष्ण जन्मखरह।४३१४८-५१) “शस्तञ्चाथ विपुट्रव्ये पापं पुण्यं सुखादि ।" ति राजनिर्धपट:। तस्य कारणान्तरं लक्षणच यघा,- इत्यमरः ।१।४।२६॥ , त् क तत्तौ। इति कविकल्पद्रुमः । “राग पादियुक्तानां न सुखं कुत्रचित् दिन। "पापपुण्यशव्दी सुखादयः शस्तान्ताय गुणे प्रदन्तचुरा०पर-सकसेट।) तत्रुतिः | विचार्य ग्नलु पश्यामि तत्सुखं यत्र नि तिः॥ ययोतलिङ्गाः उपचारात्तति द्रव्ये विशेष मुखक्रिया । श्रीजयदेवकवेरिति गीतं सुखयत यव ने हो भयं तव ने हो दुःखम्य भाजनम् । वर्तमाना वायलिङ्गाः । यथा,- केशवपदमुपनीतम् । इति दुर्गादासः ॥ नेहमूलानि दुःखानि तस्मिस्य महत् "पापा ऋतुमती कन्या पापो राजाप्यरक्षक: , की, (मुखयतीति । सुख+अन् ।) प्रात्म- सुखम् । पापं व्याधकुलं हिंस्र पापो विश्य सेवकः ।' इत्तिगुणविशेषः । इति नैयायिका:॥ मनसो | शरीरमेवायतनं दुःखस्य च सुखस्य च । पुण्यं तोयं पुण्या नदो पुण्य प्रायमः । सुग्नी बम्मः । इति वैदान्तिकाः। तत्पर्यायः । मुत्र नीवितश्च शरीरच नात्यव सह जायते । भूति: सखो वासः सुखं कामिकुलम् ।” इति पोतिः ३ प्रमदः ४ हपः ५ प्रमोदः प्रामोदः सर्व परवशं दुःखं सर्वमात्मवणं सुखम् । ७ संमदः ८ प्रानन्दयुः । पानन्दः १. गर्म११ एतद्विद्यात् समासेन लक्षणं सुखदुःखयोः ॥ सखकरः, त्रि, (सखं कर्तुं गोलमप्येति । सुख mतम् १२। इत्यमरः ।।४।२५ ॥ मदः १३ सुखस्यानन्तरं दुःख दुःखस्थानन्तर सुखम् । +++टः1) सुकरः। यया। कर्तुः सुकरः मोगः १४ रभसः १५ निह तिः १६ तिः १७ सुखं दुःखं मनुष्याणां चक्रवत् परिवर्तते ॥" सुनकररित्यर्थः। इति मुग्धवीधटोकायां वीचिः १८। इति नटाघर संमेदः १८ इति गारड़े ११३ अध्यायः ॥ ॥ दुर्गादासः ॥ मोदः २० नन्दधुः २१ नन्दः २२ मुदा २३ सर्वभूतसुखकर्तव्यत्व यघा, देवीपुराणे देवो. सुखगः, त्रि, (मुखेन गच्छतीति । गम् +ड:।) सौष्यम् २४उपजोपम् २५ धामन्दम्जोपम् | संवसरवलिहरणाध्याये । सुखेन गमनकर्ता २७। इति शब्दरत्नावली। न्यायमते नगतां "समिकोटपतङ्गेषु भूमौ दध्योदनं क्षिपेत् । सुखहरी, स्त्री, (मुखं करोतीति । क+खच् । काम्य धम्मजन्यमिदम् । यथा- सर्वदा सर्वभूतानां सुरळं कायं सुखार्थिनामा मुम्। डीए।) लीवन्तौरक्षः । इति राज. "मुखन्तु नगतामेव काम्य धर्मेश जन्यते। मुग्न-दुःख-साधनानामस्थिरत्वं सुखस्य मनो- निघण्टः ॥ सुखकरी च ॥ अधम्मजन्य दुःखं स्यात्प्रतिकूलं सचेतसाम् ॥ विलासमावरूपत्वच्च यथा,- सजणः,पुं,शिवबहादः । इति विकागेपः। तस्य मनोगोचरलं यधा,- "वस्त्वे कमेव दुःखाय मुखायोद्भवाय च । सुखचरः, त्रि,मखगामी । सुखेन चरति इत्यर्वे "मनोग्राद्य सुखं दुःखमिच्छा पो मतिः कोपाय च यतस्तम्मादस्तु वस्त्वात्मकं कुतः ॥ टप्रत्ययेन निप्पनः । ग्रामविशेपे, ', । मुखेन सतिः तदेव प्रोत्ये भूत्वा पुनर्दु:खाय जायते । चरति पत्र प्रत्ययें अल्प्रत्ययेन निष्पनः । इति भाषापरिच्छेदः॥ तदेव कोपाय ततः प्रसादाय च जायते । मुखचार:,पं.(सुखेन चरत्वनेनेति । घर+घञ्) सुखं चतुर्विंशतिगुणान्तर्गतगुणविशेषः। तत्त तस्माहुःखात्मकं नास्ति न च किचित् मुखा- | उत्सष्टावः । इति गन्दमाला ॥ नित्यं जन्यक्ष। नित्यं परमात्मनो विशेषगुणान्त त्मकम् । मुखजातः, वि, (सुखेन जातः। यहा, मातं वर्ति। जन्य सुरन नीवात्मनी विशेषगुणान्त- मनसः परिणामोऽयं मुखदुःखोपलक्षणः ॥" सुम्बमम्येति ।) जातमुखः । यथा भही ३१ वति। तच गुमादृष्टनन्य धनमिवलामारोग्य इति विष्णुपुराणे ।। ६१४३-४५ ॥ | "मुखजात: मुरापोतो वृनधी मास्यधारयः" मिष्टानपानपुरीपोत्सर्गपुचादिजन्मतत्पाण्डित्य "मुखं हि दुःखान्चनुभूय गोभते (मुग्डम्य जनने, लो, यथा,गीतगोविन्दा१.१३ कान्तामग्भोगादिनन्धश्च तस्य विक्षस्थायित्वं घनान्धकारप्विव दीपदर्शनम् । “घटय भुजबन्धन ननय रदपाइन स्वोत्तरोत्पनानुभवनाश्यत्वात्। मुखाद्यपरागे मुखातु यो याति नरो दरिद्रतां थेन वा भवति मुखजातम् ।) यात्मनो मानसबोधः । सुखं तदुपाययेटः। तः गरीरप मृतः मनोति । सप्पदं, लो, ( मुखं ददातीति । दा+कः।) बालम्य स्तन्यपानप्रहत्ती सुखमाधनत्वज्ञानं इति मच्छकटिकम् ॥ विष्णोः स्थानम् । विगोरामनम् । इति केचित् हेतुः तव सुखम्यैवेष्टत्वम्। दुःख जनकगमनादि- तवैदिकपर्यायः। गिम्वाता १ गतरा २ मुखदः,,(सुपं ददातीति । दा+क:।) पितु: प्रहत्ती सखोपायोधनं तदेवेष्टं तसाधनवनान- शातपन्ता ३ गिल्गुः ४ स्यमकम् ५ गेहधमक्ष यया । मुहदोऽनकदो अनः। इति तम्य मेय हेतः । यागादिप्रहत्तावपि पारलौकिक- मय: ७ सुग्माम् , सुदिनम् । गृपम् १० महसनामस्तोत्रम् । तालभेदः । यथा,- सुखमाधनत्वज्ञानं कारणं मुखोपायवर्गादिरूपे-गुनम्११ सम्मम् १२ भेषजम् १३ ललामम्१४ | "विंशत्यक्षरमंयुनो ध्रुवः मुपदमनकः। साधनत्वभानमपि कारपम् । मुखस्य काला- स्योनम् १५ सम्मम् १६ मेषम् १७ शिवम् १८ द्वारवीरयोयो गुरुदेन मष्टिम::" वायत्व गरीरापयत्वज्ञातोऽस्याप्यत्तित्वं शम्१८कम् इति पिंगतिः मुमुनामानि इति मंगोतदामोदरः। गरीरकदेशापच्दैन दुःखमम्भवाप्यन्वटेगा-इति घेदनिघण्टो ।।६॥ विविध मुखदातरि, वि. (यचा, हरितायाग। पच्छेदेन मुराममा एकक्षणवादेन यघा- १.४।१८ जीवम्य दुःखमम्भवेऽपि धपान्तरापन | "पभ्यासाद्रमते यव दुःखाइ नियति । "रिश लगावविविदितं सपमभषाश तनु विस्फोटकयतो निष्टाम- यत्तदगे दिपमित्र परिणाम नतोपमम् । रिपुगत मनम, मुगद गरी" भोजनादी द्रव्यम् । इति तार्फिका तत् सुखं साविक मोहमात्माधिमादनम् सदा, लो, (मुष्ठं ददाति या। दायः । तलारणं यथा- विपन्द्रियमंयोगात् यत्तदपेन्तीपमम्। टाम्।) मुखदावोगा। स्या,-- "मुदिनं दुर्दिन गाजझमदेव भये भव । परिणाम विपमिव तत् मुखं राजमं मतम् । “सामान महलो मदोदाविनाशिनी। मयां पासतानाच यो मुपटुःखयो । यद सानुपये व मुखं मारनमानाना। मादा मांएदाहागमा गरि!" मुपादाति यदप: गावं प्रमत्तता। निद्रामन् मादी नाममनदारतमा पतिसमन्द. राग एंगाकानी च विपप परम्परम् । इति यो भगदगीतादाम् १८१८ायमविरहि मदरसा मीर: । दुःशात् गीकात् समुदगार निमपत्ततमः। इति मेदिनी हरिनामाचपन् । तिनि रामनिट - - ·। यया, मारे। । पत्र वा।) पुष इति मेदिनी। पन-मुसतो, [] कि, (मुजतमस्थानोनित पमादपरिवानासनिक प्रति मिमियदे पाती मिनामुरयायो चानोमा इति मुझमारमोदनः। मुहमा, नो, (गोमनः यो यथा). गयुवा। यया। मोदीantri मुगा, खो(मोमम: मोबा) मरमार, पु. (मरमर पापाय क) पर्मविश्वामिति पुरान(r,m *मदाराममोर मुभयो Tantr: TF:मागीदारदमनाभन माझे,fat(Garmir पर! ममुखगोमुनीनr.firror सुकुमा भुकमी पुर. (मु गोभना काडयंत्र ।) कण्डरोग- य एक एव दत्ते भुइत च तव । विख्या- सुकुमारी, स्त्री, (सकुमार+हो। इतिहासावनी मलात सुतु प्रतिथयेन वा कल्यते गम्दाते वा मालिका। इति राजनिट मुहार पुस मुदः कन्दो यस्य ।) कगे। प्रमो मुशनः । इति भरतः । तत्पयायो यया,- तिराजमिधंगटः। सुकाण्डः, (म गोमन: काण्डो यस्य ।) कार “गहिनी सुकुमारी। मुकदक, पं. (मुमुन्दरः कन्दो यम्य । कम्)) वेनः। इति राजनिघण्टः । सुन्दरकाण्ड्युता. इति मारा: पनाहात्यमरः।।१४०, वाराहोकन्दः। हमादिया कोमलाङ्गी स्त्री। यया, रामाय। घरपीकमः। इतिजमिण्टः। मुकारिडका, स्त्रो, (सन्दरः काण्डो यस्याः। कन्। “मुकुमारी च वाला च मताव सुभदो, [५] (महन्टोम्यास्तीति । इनिः) | सामिपत इत्वम् ।) काकोरलता । रति राज मयं वनस्य योग्य ति मत्यमा गायति राजनिघः। निघण्ट: सुक्रत वि.(मुटु करोतीति। सुकमा विमोमना कन्या यम्य । इति मुग्ध- सकाण्डी, नि] पु, (सुन्दरा: काण्डा व घर.) मन्त्रपुण्य पु कमा १२ ঘষবে । शानि मन्त्यस्येति । इमिः।) भमरः । इति शिप)पुण्यवान् । इति जटायर। उसया, मो, (गोमनाकया।) गांतिराज राजनिघण्टः । सुन्दरकाण्डयुताय । इति विकाण्डीयः । (यथा, रह... सदा। मा तु परमपिंपनी। यया, योमागपत सकामा, स्त्रो, (सष्ठ काम्यतेऽसी । सु+कम+ "सब एक मुशता पिया ८. पाये। मणि धा ।) वायमाणा। इति राज कल्पाचफलमि काहितम्) "मोहिमानोरात्रा छिः भवन निर्घण्टः । (मुष्ठ, कामो यस्याः।) शोभन सकत, की, (म+क+:}} पुम्बन एपन्या नाम तमामोत कन्या कमममोचना कामयुबा । मरः।१।४।२४॥ हमारा प्राप्य पति पामकोपनम् । मुकालुशा, सी, डोडीधपः । इति राज ४. यामा सिमा समतानुतिभिः।" | निर्घण्टः।' "भय से मुनयो दियाः मेय. होममाया. मुसाठक, की, (स गोमन काठमस्येति । कन् । स्वीभिसन्धिसतत वचनामित्र मैनि? fa. (ोमनाया यम्य । ) मुश- देवज्ञाम्। इति राजनिघण्टः । सुन्दर गमम् । मुविहित, पि। इति मेदिनो। दमियोधप्पाचरणम्। भागते ।।२३।१। Ref (सपेग निदान +त+ भुजाहा. मी, (मु गोभनं काष्ठमस्या: ।) कट्टी। "क्रियमाणे कम्मणोदं देवे पिशव मा •पाहणाधु एम् । १।२१) काठपदनो। इति रामनिघण्टः । यत्र यत्रानुकोत्तास तस नेपो सुजनहि। mi) Ter ममाया। मुकुन्दक, पु, पनागडः । रति गन्दरनावली : सलतना मनुष्य मा गच्छति । यता मुकुन्दनः, प, पर्थराइति राजनिघण्टः॥ EHIYE मन पर प्रमिष्यति। मनमार, जि. (मुठ, कुमारययनमति । स + | समाहित ममामाय देयादा पौधा HTTERTAद कुमार मोदयात. सम्यक् दिजातिभ्यः कोतमानित ति मन्यावरणम् म ११1०८ (यथा, महामारने । रा, (ififtee+ पम्।)।१।१५४।१४। इति वहिपुराण वैश्णय लियायोगे म, साबमा १८i.॥ "मुथनामाषिकगान्त सुकुमारनपत्वचम्) मनोनामाध्यायः । स. ( रपदासप). उत्तमशान क्रय । (मुलतिः, स्त्री, (म++हिन्)) तिमि सदा ममार, पु, (म+ कुमारत क केनी+। मासम् । मा । Raftaar(परसपमप्या। पम्पकः। परः । यामाय: । इति राज- पुष्ययान् । त्यमा र एनम् ) पारी । इति पद निपट त्यविशेषता इति केचित (मोदको पति मंदिन्या ममतगदादनात पविप' । यथा, - गोतायाम्।।१ सणे. पो. (मग मम्दाः। "वि पन पूर्व मिताचौद्रं पलं पसम्। “चतुर्विधा मानो मा जना परमारतो।रतिनिट। (मोम व सम्मात विविध मिना न हय मयत । मगरः, पु, (सुन्दरः गरी यस freeोमात्मामयोमा कि मुहमारा स्वपितनिमापक पति राजनिर्धदः। राम राम पति कोमा) पोनिमा दरखा। जमारको.(मङमारमिरान् ।) तमाम- पति मुग्धोधयाशरणम् । -मेरका पत्रम्।निगनिमः। काम मानिः रात्रनिरामदरबान मारने १५ १८131 पाव fr.५८) 'सिमरमान मिजामाता रमः। ब मामा (नटमारटार) 0 “सुशत दुष्कृत लोक गच्छनामनुगनि। बन . . ।

·- - - -- भरता॥ . सुवं मुवं सुग्वदा मो.(गोममा धोनी)पोरयाको मान्यता मि माणि ते योजे महार। राजनिघगटः । ननम् । इति रखमाना गोमारी सटिनं दुनिनेव मयं कम्मोरयं मय ॥" विमिष्ट, नि । यया क...(गोमनः योगी यम्या)कोपाम:। रति माया यो कृष्ण जन्मजगई।४।४८-५ “गम्तवाथ विधु द्रव्ये पार राजनगर तण कारणान्तरं लक्षणच यघा,- त्व महतो। इति फयिकल्पामः । "गगई पादियुगाामा न सत्र कुवचित् हिला "पापपुण्यगदी मुखादयः -- तपुरा-पर-एक मेट।) तपशिः विचार्य तु पग्यामि वरासुग्नं यत्र नि ति: ययोशालिङ्गाः उपचागन किया । यौलयदेय कवेरिति गोतं मुखयत यव नेहो मयं तव में हो दुःखप्य भाजनम् । वर्तमाना याच्यलिगाः । पपदमुपगीतम् । अति दुर्गादाम: ॥ नमूनानि दुःसानि तम्मिन्यत महत् "पापा ऋतुमती कन्या मी, (एनयतीति । मुख+प) पागल सुखम् पापं व्याधकुन्न हिंदं urti गुपियः । इति नैयायिका: मनमो गरीरमेयायतनं दुःनभ्य च मुग्मस्य । पुण्यं तो पुग्या नटो रति वेदान्तिफा: । तत्पर्याय: । मार लोवितश्च गरीरच भात्यय मनायते । भूतिः सुनो याम: मुग्नं यदि स: प्रमदः ४ हर्षः ५ प्रमोदः पामोदः । मयं परवगं दुःवं मर्चमात्मयगं सुखम् । मंसदः प्रानन्दधः पानन्दः १० ग११ एतदिद्यात् ममामेन लक्षणं सुपदुःषयोः । सखकरः, घि, (मुलं कर्नु म. ++2:1) मुकर: नम् १२। इत्यमरः ।।४।२५॥ मदः १३ । सुखप्यानन्तरं दुग्न दुःखस्यानन्तर सुखम् । सुनकररित्ययः। ति मध ::- २.१४ रमस: १५ निहतिः १६ ति: १७ मुखं दुःखं मनुष्याणां चश्यत् परिवर्तते ।" घिः १८। इति लटाघर:॥ ममदः १८ इति गारुड़े १५३ अध्यायः ॥ / दुर्गादामः । दः२. नन्दधुः २१ नन्दः २२ मुदा २३ सर्वभृतसुखकर्तव्यत्व यथा, देवीपुराणे देवी- सखगः, त्रि, (मुगिन गन्त सुखेन गमनकता प्यम् २४८पनोपम् २५ प्रागन्दम्२६ जीपम् | संयरमरपालिहरणाध्याये । ।। इति शप्दरतापली। न्यायमते जगतां "समिकोटपतङ्गेषु भूमौ दध्योदनं चिपेत् । सनदरी, स्त्री, (मुखं च म्य धम्मसन्यमिदम् । यथा-- मयंदा मर्वभूतानां सुग्नं कार्य सुखार्थिनामा मम्। डीए।) * * वन्तु जगतामध काम्य धर्मेण जन्यते ।। सुगम-दुःख-साधनानामस्थिरत्व सुखस्य मनो. निघंगटः । मुनगर। मजन्य दुःखं स्यात्प्रतिकूलं सचेतमाम विलासमावरूपत्वच यथा- समगा,पं.गिया स्य मनोगोधरलं यथा,-~- "वस्त्वे कमय दुःखाय सुखायोमयाय च । मुखचरः, त्रि,मुणगा. इनोग्रान सुखं दुःखमिधा पो मति: कोपाय च यतस्तम्मादस्तु वस्त्वात्मकं कुतः ॥ टप्रत्ययेन निष्पना हतिः ॥ तदेव प्रोतवे भूत्वा पुनःखाय लायते । चरति प्रवन- इति मापापरिषदः ॥2॥ तदेय कोपाय ततः प्रसादाय च जायते । सुखचार:,पुं.(मुविमा चतुविंशतिगुणान्तर्गतगुणविशेषः। तत्त तमाहुःखात्मकं नास्ति न च किश्चित् सखा- उत्कटायति Satir त्यं जन्यच । नित्यं परमात्मनो विर्गपगुणान्त त्मकम् । सुखजात:, थि, ( ति। जन्यसखं जीवात्मनी विशेषगुणान्त- मनसः परिणामोऽयं सुखदुःखोपलवणः ।" सुबमोति) सानभ: ति। तच मादृष्टनन्य धनमिवलाभारोग्य इति विप्युपुराणे ! २६ । ४३-४५। "मुखजातः गाना बटानपानपुरीपोत्सर्गपुत्सादिजन्मतत्याहित्य "सुखं हि दुःखान्यनुभूय गोमत (मुग्मण्य अमन, में... লামবিলম্ব নয় ঘিঘায়িল घनान्धकारचिव दीपदर्शनम् । बोत्तरीत्पन्नानुभवनाश्यत्वाता सुखादापराग मुखातु यो याति नरो दरिद्रतां यात्मनो मानसोधः। सुखं तटुपाययेष्ठः। धृतः शरीर मृतः सजीपति" सुखदं, , nir য়ে ব্যয়ানম। বুঝাধনাৰ इति मध्यकारिकम् । विपण; सरमा १५ ... तुः तव सुखमवेष्टत्वम्। दुःख जनकगमनादि- तट्वैदिकपर्यायः । शिम्बाता १ गतरा २ सुखदा,(mokie महत्तौ सखोपायो धनं तदेवष्टं तसाधनवज्ञान शातपन्ता ३ भिल्गुः ४ स्यूमकम् ५ शेध यथा । .. मेव हेतुः । यागादिप्रस्तावपि पारलौकिक- मयः ७ सुग्माम् - सुदिनम् : शूपम् १० महारानी माधनत्वज्ञानं कारणं सुखोपायस्वर्गादिरूपे- शनम्११ शग्मम् १२ भैषजम् १३ जलाशम१४ | "पिंग साधनत्वनानमपि कारणम् । सुखस्य काला- स्योनम् १५ सम्मम् १६ शेवम् १७ शिवम् १८ / राष्ट्र वाले शरीरावच्छेद्यखचातोऽव्याम्यत्तित्व शम्१कम् इति विंशतिः सुखनामानि । शरीरकदेथावो देन दुःखसम्भवेऽप्यन्यदेशा- | इति पैदनिधण्डौ। ३।६ ॥७॥ विविध पदा..:. वच्छेदेन मुखसम्भवात् एकक्षणावदन | यथा- जीवस्य टुःखमम्भवेऽपि क्षणान्तरावच्छेदन | "अभ्यासाद्रमते यव दुःखान्तञ्च नियति । सुखसम्भवाच तत्तु विस्फोटकवतो मिष्टाम- यत्तदगे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ॥ भोजनादी द्रष्टव्यम्। इति तार्किकाः तत् सुखं मालिकं प्रोतमात्मवुदिप्रसादनम् तन्नारगां यथा-- विपन्द्रिययोगात् यत्तदग्रेऽमृतोपमम्। "मुदिनं दुर्दिन गवद्भमत्येव भवे भव । परिणाम विपमिव तत् मुखं रान ममतमार सर्वेषां प्रास्तानाच दे दीजे मुखदुःखयोः ॥ यदने चानुवन्ये च सुखं मोहनमात्मनः । मुखादभवति हर्षय दपः शौर्य प्रमत्तता। निद्रालय प्रमादोत्य तत्तामसमुदाहतम्"। राग ऐश्वध्य कामी च विषय परस्परम् ॥ इति श्रीभगवद्गीतायांम १८ अध्यायः । टुवात् गोकात् समुई गाइयं नित्यं प्रवर्तते। स्वर्गः इति मेदिनी । दिनामापधम् । अनि "उटयन... घनाभाट.... Havti on ·ईखर उवाच । J दि. स्फा रत्मौदामिमोजिम जारी | "मुदगमी माम माम् जपापा पय मुदायदयम् गायोमन्दिरीपरियोजनामा मामा माTRITE हमीचचरा दिनमा “मम्बी मीमा पिसारमHindi पटारामा बाम मुर्मिपमधिनम् । जापानुयशोवामपा "सियामागवानी.in रहदा पचमारल्या." सुश सुदश मुबा.[२](E+"सुयज्ञोईवनिए। तया सौदर्गनं मन्त्र मनसत्त्व १.३।रतिवनिम्।)प्रमिपये शती । इत्य-[ नायमभिमहातेजा: गलान बंधते मया। मनोऽनुरूपेणास्यत्र मजीवशारर मातम् मरः । 10॥४७॥ अभिषयः वानमा | देवाय खखजांसि शस्त्राय दीया मम: पारिषु मूर्तयो न्यस्याः कशा पहन प्रस्तावात् यहादसामं तत्तवान् यः नारद उवाच। नाभ्यचतिनेमी न्यसेवानि का म मुना वयते । मुत्रः पानिए तन् सुत्दा पथ विष्णुमुखा देवाः स्वतेजामि ददुस्तया। नारमि विखरूपमतमध्ये मिरर शतीति पधोतियत्। तते इति पाठे सप्तमी। तान्य कय बैंगतानीशोधा खधामुघमा सकलं विन्यसैहणे स्वाभा समोर रति भरतः। तेनाकरोमहादेव; सहसा गस्तमुत्तमम् । निष्कर्स परमात्मानं बने मुहार गोम। रति कविकल्पद्रुमः (भ्या.. | सुदर्शनं नाम वान्लामालातिभीषणम्। तच्छति व्यापिनी पर.क.मेटा) मुन्दरम्। इति दुर्गा- मेजःपेष व मथा व सतवान् हरः ।' दामः । मोवधातुरयम्। तर शिवेन विणवे दत्तम् । यथा,- सतो मण्डपमतमाय पुष मुग्धिका, बो (मतु दादासोऽस्थस्या इति "सतः प्रोसः प्रभु मादात विष्णवे प्रवरं वरम् । पूर्वांना विधानेन होम का मुदाय + ठन् ।) दमातामहः । इति राज- मत्यपं तेजस श्रीमान् दिव्य चक्र सुदर्शनम् । मतः प्रभाससमये मूतिः सा देशित तहत्त्वा देवदेवाय सर्वभूतभयप्रदम् । मूतिपः पाचायः। मु, पु(जोमनो दयो यस्मात्।) वेवः। बालपक्रनिभ पर गारो विष्णुमग्रवीत् । इससे स्वर्णशक न्यस्वारबानिया सरिरात्रनिपटा वरायुधोऽयं देवेश सायुधनियईणः। स्थापयामपसर्षपक्रममा लिमाती, गोरपी।हि राजनियर सुदामो सदमारो यी मनःसहयो जवी पारदेन तु मनाथ नेवपम खानी एम. ना वि.(गोभना दता यम् । "वर्याम भारास स्थिता पमी चाव देवा मासाय ततो निगयवादगार मदनन मददय।।४।११।हिदव) रामयः। दुनिरोप सुरई त्य, महिमगि मनिटः। (सिया डोए । यया, गिटाना रसपार्याय मंस्थिता ऋतवस्त पदनमध्ये चिन्तय समिर देना पु. III पग्निःभोमाथा मियो वागय प्रजापतिः। "पिाय परिसिता विधात. रद्राग्नी चाप्ययो विखे प्रजापतय एव च। दोसानयन चन्द्रकोरिभासावित्र गाद भपापी मुमदा।" हम याच बसवान देवो धन्वन्तरिस्तथा। सप्तस्य सपनीयस्य सह पापागम् । भनी तिरेमदत्येक नास्येव तापमय हादसे प्रतिष्ठिताः ॥ सम्बदुष्टहरं देवं दुर्थव देवदानी । । Emerः। प्या, मागी | याचाः फाल्गुनान्ताय मासास्तव प्रति. मर्थतन्तबीजेन चतुईययुतेग ।। ष्ठिताः। विन्दुमालतेनादी प्रणवेन प्रतेन । "मालवितान पापा। लमैत्रमादाय विभी परायुध पन्त प्रतियुमोन स्थापना मोमरमर ममपम् ।") मुराणां जतिमा विदिया। पतियोहरिभजिविस १८ मद-5(मनीदनोरमा बोगस्यमा. प्रमोध पोमराजपूजितो चक्रमन्यो यया। मो ममरीया मवादमा) मति चित्। धृतो मया देशगतम्तभोवलात्। সিবাসিষাসায় সময় (मेमनी टनो यस्याः । डोए। वणवा विधारणविधिः यथा प्रचण्ड पार इति दामने २८ अध्यायः,... करा भागहम्पर्गदुमिताय । RRIमाभाग मचायः। दिया धातुमयों मुदा नापयित्वा सका यमभाग मा पूजापानी मा । hifikर। रानीपदानादिति तनम्। पक्रादिचिड़िता भूप धारयणी न थो (लमा दादाति नारदीयपनगरे । माय १६७५-40 more: भाइयो नि। “शदमारनु पदवीर्य वयवयर्मयुतम् । (सापतिमा समुदयनं समधारयतिषिणः।' कर। ऐन दमता)दनमः रतियोरिमजिविनाम विनाम: HAOT माया प्रमोशन पदा रोमन रंगमलिग्नि-देयतवमानं यथा- १ दिए।२८। तनोत्.शियामा पक्रन बिमार्ग पाय वारयेत्। विरामं वनितानित। •रामायाम्। प्रतिमायमान कार्य मानम् ! हना व दिशा मोर पारिवारिकम् । शवमारी। Irriरिन। merof. सासाराम, हामा' from इतिवमल समेहः । जमरच. हि मेदिनी । नित्यपुष्पपत्तोपेतः मिर अत्तापिताजिनामा चमः (मरावा- मानो पूरीमा मwittwei grirail भार। I ARRExamint ·. सुटतः मुदिना सुदत्य रो. क. शिंग मच यद।) मुटना, यो. (मुख, दनान्यस्याः।) मालपर्णी। अन्त्याय: पुण्यगदमा: 1 पुग्ये काम्यामित्येय भागगए पापकीपः । यथा:- तमपी। रशिगजनिघगटः । म्वयितुमुचितम् । पुम्बाहम्। मुदिनाहन् । *हिला रजनीयुग्म हायागयुगं गटी। गुटान्तः, पु, (सदान्तः।) गावामुनिशिष्य- सुदिनगष्ट: प्रशस्तयाची। इति मिहान्त. विकट पन्यि मृर्गा गुरुजी धन्ययामकः । विशेषः। रति विशागपः ॥ (प्रतिगया | कीमुदी। पटका पपंटो मुम्न भावमापा घ धातु गान्त, वि। यथा, महाभारते ।।१२। मुदीधः, वि, (मुटु दोधः।) अतिविस्तारः । कम्। मुदान्तानपि वाई ददामटादगापरान् ॥१) यया,- निम्मे पुष्परमून मध्यही घ धमकाः ॥ मुदामा, [ न् ] , ( मुटु, ददातीति। दा+ “विवाध योविये न रानामात्यैस्तथैव च । -यवानोनययो मार्गी गिबो सराहना। "घातो मनिन्फनिप्यानपय। ३।२।७४ | मुदीर्घ पापि कालेन तेषां तनु न मिध्यति ॥" सवाल परयोजीरवन्दनातिपिपादनाः इति मनिन् ।)मेधः । पव्वंतः। इति मेदिनी । इति व्यवहारतत्त्वम् ॥ यानिपत प्रनिपनों विडःसगरं तया । गोपमैदा। ममुद्रः। इति शब्दरत्नावली सदीर्घधम्मा, नो, (सदीर्घः प्रतिगयः धर्मो -चिव देयकाउन पच्यं पवं पटोलजम् ॥ ऐरावतः। इति विकागदोपः। यौहा- यम्याः ।) प्रमनपर्णी । इति गदचन्द्रिका । कोयवाभी व नवदशलोचना । शरणागत-विधिपः। यघा, बनवत्त सदीर्घफलिका,स्त्री (सुदीपं फलं यस्याः । कप। पुपानकच काकोनियतकं लातिपत्रकम् ॥ योलाजन्मखगई ११२ अध्याद। टापि प्रत इत्वम् । ) वार्ताकु विशेषः । इति नानागपत्रमतानि ममभागानि धुर्पयेत् । "मधी जहार दारिद्रा सदाम्रो ब्राणम्य च रखमाला शिक्षा वेगुन इति भाषा। होममेघणय किरातं अधिपत् सुधीः ।। समागतस्य स्वग्रहात् हारकां शरणाधिनः ।" सुदीर्घा, स्त्री, ( मुष्ठ, दीर्धा ।) चीनाकर्कटी। पना सुदर्शनं नाम चूर्ण दीपवयापहम् । सदामा, [न। पि.(स+दा+मनिन् ।) सुदाता इति राजनिघण्टः । वरांप मिनिस्तान् न्यामाप कार्या विचा- सुष्ठ, ददातीत्यर्थे मन्प्रत्ययेन निष्पनः । इति सदुःखितः, वि, ( मुछ, दुःखितः ।) अतिशय- रणा | मुग्धवोधध्याकरणम् ॥ व्ययितः । यया । ज्योतिस्तत्त्व भीमपराक्रम- प्रथगन्दागन्तुजांय धातुस्थान् विषमज्वरान्। सुदामा. स्त्री, नदोविशेषः । यथा, वाल्मीकोये वचनम्। मविपातोद्भवांयापि मानमानपि नापयेत् ॥ रामायणे पयोध्याकाण्ड़े ७. सगें। "विष्णुभादो विके चित्रे व्येष्ठायां चलने यम। गातादीनपि दादादीन मोई तन्द्रां भ्रम “म मानुषीराजहादभिनिर्याय वीर्यवान् । एभिर्विवाहिता कन्या भयत्येव सुदुःग्निता॥" पाम् । ततः सुदामा यतिमान् सन्तीयविष्य तो सुदुर्लभः, ति, (सु+दुर् + लभ+खल ।) प्रति- कामं वामश्च पाण्डव दोगं कामलापि च ॥ नदीम् ॥" दुप्पाग्यः । यथा,-- विकपृष्ठ कटौलानुपागूलच नाशयेत्। मुदायः, पु, (मठ, दीयते इति । सु+दा+घञ्, "ब्रह्मवादप देवत्वादिन्द्रत्वादमरादपि। गोताम्य ना पिदैतत् सर्वचरनिहत्तये । युगागमः।) देययोतकादि। इत्यमरः । २। प्रमतात् मिहिलाभाञ्च हरिदास्य सुटु भम्॥" सुदर्शनं यथा च दानवानां पिनाशनम् । ८।२८॥ यथा । योतक पादिना उपनयन- इति ब्रह्मवैवत्तें योरुप्णजन्मखण्ड़े ८७अध्यायः॥ नदमराय मयां वर्ग मेतत् मायागनम् / भिक्षाप्रसादादि च यत् देयं तत् दायहरण- सुटुसरः, वि, (सु+दुर् + चर+खत् ।) प्रति- सुष्करमूलामा कुष्ठमपि दद्यात् ।भार्यभावे पदवाच्यम् । कन्यादानकाले जामाचादिभ्यो शयदुःखेनाचरणोयः । यथा, योमागवते १२॥ कण्टकारीमून्दम् । सौराष्ट्राभावे स्फटिका अभिवादी ब्राह्मणादिभ्यय यद्रव्य दीयते तत्र २८ ॥१॥ दद्यात्। तगरालाभे कुष्ठं देयम् । जीवकप- | दायादिदयमित्ययः। युतकं योनिसम्बन्धः तव | "मुदुसरामिमां मन्ये योगचामनात्मनः । भयोरभाव विदारीकन्दम्य भागद्दयं दद्यात् । भवमिति पणे योतकम् । युतयोर्वधूवरयोरिद-यथाजसा पुमान् सिध्येत् तन्मे धनमायु ता". पुण्डरीक खेतकमलम् । काकीस्यभावे भग्न-1 मिति वा कपि योतकम् । यौतुकमुकारमध्य- (कार्तिकेये, पु,। यथा, महाभारते । ३ । गन्धामूलं दद्यात्। तालीशपतकाभाव स्वर्ण-मपि । योतकं यौतुक तत् । इति वाचस्पतिः | २३१७। ताली प्रदीयते इति । अथवा कण्टकारोजटा दीयते दायः कम्मपि धन सष्ठ, दीयते सुदाय "प्रभुता विशाखथ नैगमयः मुटुश्वरः ॥") दया। इति भावप्रकाशः। इति पाठ इत्यन्ये । इति भरतः ॥ पिटमाट- सदुष्करः, वि, (+दुर+क+खल ।)अत्यन्त मुशनहोपं,की, (सुदर्शनम्य तन्द्रामा प्रसिडस्य भत्त कुलसम्बन्धी । यथा,- लेगकरः । यथा, योभागवते।४।८।६८ । जम्बृक्षस्य होयम्।) जम्बूद्वीपम् । इति पुरा- “मुदायभ्यःपिटमाटभत्तुं कुलसम्बन्धिभ्यो लन्ध “मुटुष्करं कर्म कृत्वा लोकपालरपि प्रभुः । पाम् ॥ सौदायिकम् ।" इति दायतत्त्वम् । एप्पत्यचिरतो राजन् यचो विपुलयंस्तव " सुदर्शना, स्त्री, (मुखेन दृश्यतेमी । सु + + सुदारुः,पु,(मुष्ठ, दारु यत्र ।) पारिपावपव्वतः मुटुस्तरः, वि, (म+दुर्+स्तृ+खल।) अति- भाषायां गामियुधौति युन् । टाप् ।) सुदर्शन- | तत्पर्यायः । पारिपाविकः २ । इति हेम-दुःखेन तरणीयः । यथा, यौभागवत । १० । हक्षः । मुदगनगुलश्व इति पद्मगुलश्च इति च २।३१। ख्यातः । तत्पयायः । चकाना २ हपकी ३ सदि, व्य, शक्लपचः । इति परिमदेश प्रमिः "स्वयं समुत्तीय सुदुम्तरं घुमन् दयानो ४। पति रनमाला सोमवशी ५ दिन, को, (मु दिनम् ।) शुटियमः । यथा, भवार्णवं भीममदभ्रसौदाः । मधुपणिका ६ चकाता। अस्या गुणाः। ब्रह्मवैवर्त योरुएनन्मखण्डे । ४३४८॥५१॥ भवत्पदाम्भोरुहनावमव ते स्वादनम् । उपपत्रम् । कफगोफासबातनाशि- “सुदिनं दुहिनं शश्वत् भ्रमत्येव भवे भव । निधाय याताः सदनुग्रही भवान् । त्वचा इति भावप्रकाशः ॥ विपनागित्वम्। मपां प्राकृतानाच हे वीजे मुखदुःखयोः । मुटुस्त्यजः, वि, (म+टुर् + त्वज+खल।) इति राजवाभ: । भाना। पोपधिविशेषः ।। सुदिनं टुहिनव सर्व कर्मोद्धपं भव । प्रतिदुःखेन त्यान्यः । यथा,- इति विम्तमदिन्यो। तत्कमा तपमा साध्य कर्माणात शुभाशुभम् ॥" "यका मुटुम्य जमरसितरायलमों अदशनी, मो, ( मुछ, दर्शनं यस्याः । डोय।) दिनाह, लो, (मदिनपु शुभदिन' अहः शुभ- धम्मिष्ठ पायवचमा यदगादरयम् । दिनम् । यद्रा, सुदिनं प्रशस्तमहः। टच मायानगं दयितयप्सितमत्वधाव- अदनः, पं.मष्ठ, दलमम्य ।) चौरमोटा।इति समास।). प्रशस्तदिनम्। यथा । उत्तमका. इन्दे महापुरुप ते चरणारविन्दम् ॥" भ्याश्च। प्राभ्यामडागोन उत्तमशब्दः इत्याहिकतवतयौभागवतवचनम्। . 93, - . - , अमरावती । इति विश्वः ।। रद्रमाना।

·. 114 तिमुचुत मवस्थान ४३ अध्यायः।) मुधामोदक्षत्र: पु. (मशमीदाता मुत्राम. (मधाला: श्रमोदय।) चन्द्रागिनि)प्रातिपदा | "ज्योत्याया: पतयं तुभ्य free ममतं रोरिलोकात सुभाम १.पि...ारीपापायामामदारमियप, (माया:nिir सुधमः सुधाक मुधासि सदर, वि, (मुष्ठ दूरः।) पतिदूतरा । तत्- सधी, स्त्री, (गोभनो धर्मोऽस्यामिति । पर्यायः। वीयान २.दविहः ३ । इत्यमरः । पनिच् । तत: "डामभाभ्यामन्यतरस्याम्। ४ । ३।११६८ |१।१३। इति पक्षे डाप।) देवसमा।इत्य-पासताक्षणवरण: वापरात: नि, (मुद्रे पराइतः निरा- मरः । ११५१॥ (यया, रघुः । १७१२७ सुधार, पु. ( . ERI) पतिदरनिराकृतः। विस्तः। स राजककुदध्यप्रपाणिभिः पाखवत्तिभिः ।। मुधेव गामामस्येति वा) पद। यया: "पननुगमेन तत्तनासिघटितनपा- ययावुदीरितालोकः सुधम्मानरमा समाम् ॥ | विकाण्डमेपः। सभात् मधपानुपतिरुपयुतः सुदूरपरा- "सुधाया देवधभाया पनवमां अन्य नाम् ।” सुधाजीवो; [न्] पं. (सा+और+: तिवात् तिमावरनं अनुपादेयमेर। त्यति सहोकायां मसिनाय:।) सुधया लेपनेम जोति यः।. मयापयगादाधरी। सुधम्मानि पं. (सष्ठ, धर्मो यव । धर्मादनिच तापयायः। पलगा. २ लेगा। चुटकवि, (म, हक नेत्र यस्य । सुन्दर | केवलात्।५।४।१२४ । इति पनि ।) (विकाण्डशेयः । पायया, योमागते १३.२७ देवसमा । कुटम्बी। इताणादिकोपः ।।१८७॥ सधाधारः, पुं, (सुधाया पाभारः।) “भोता सरक पिधाया भेजे भौतिविड़ (देवमुभायें स्त्रीलिङ्गोऽपि भवति ++ अति पदरवारली। अमृतपावर मनम्।" | "मिथुने मनिः।" उणा• ४॥१५॥ इति मनिः सुधानिधिः, पुं, (सधाया निधि:) पदा, "बारक मुनयन पाप्य विधाय । मुहक परा- मियः । इत्यज्वलदक्तः । सदगंविगिट,वि | गदरबावली । पोतिया। मोतिकिपर भानुशरणम्।' यया, हरिवंगे। ११५। ७५ । सुधापयः, [स] की, सुधेवय पयः' लियापरयामी गोमनयपि, की। 'सुधमं सुधी तां जणायाकिष्टकारिणे । चौधोरम् । इति केचित् ॥ कमी. (मुष्ठ दम् । ) गादम्। ताति. देवो देवमा दत्वा वायुरन्तरधीयत ॥") सधापापि, .(सुधा पायो यम्य।) foतमन्दानापसी। मो.स्त्री, देवमभा। इत्यमरटीका १६५५ इति केचित् । तपुर, पुसयतमनुपुर: । महराजःमधा, स्त्री, (सुखेन धीयते पीयते इति । धेट सुधाभक, [ज] पुं, (सुर्धा भुको पनि का परि मागायनामाध्याय। | पाने + "पातयोपमगे।" ..।। इत्यड । किम् ।) देवः । इति इमचन्द्रः । "aritrimनो यम पाया मस्तिो टा। अमृतम् । इत्यमरः। 11 सधाभतिः, . (सधाया भतिया). यातिभिषामनाम रिमपि। (यपा, रामायणे।३।१।१३। यमः । इति मुद्रास्तिमेदिनी। Raitreena मयासतम.. “पपातेऽपि मन्यन्सेसुधामपि सुरोपमा: मेदिन्या सुधातिरिति पाठः । जापति मप.मानुपासपमाग्दिनः। सेपनम् । (यया, माघे । १२ ।।२। सुधामयः,पुं.(रधात्मक रहि सभा मामा: ममहिमान। "मनासुधाक्षासितपोधसम्पदा rigorizापादिकापायया सगो। पुरा वइन परभागमाप मा।") मके, वि। यथा, योजयदेवः । मामामामाय मधुमायोपनिना। मूर्यो। प हो। (यथा,- *रामोमासभरेप विधमतामा । भामाशाद्वारा सम्मान पुरयाः। "मण्डः मिहतुग्छः म्याचो वयवमोऽपि च मभ्यर्ण परिरभ्य निझरमुरः हमपा एम मा पुम. मुतां गता। सुधा ममन्तदुधा च य क स्त्रियां स्यात् यही साधु वादन सुधामयमिति व्याइयो मदानमारमाविमाराधितष्य । अरषदावारपरपरमधामिशः।' रति मारप्रकागप्य पूर्वष प्रपी भाग 1) व्याजादुटपितः ग्मितमोnart मा. (वयंम धनुपर्यस्य. गारटकारा पति मंदिनो विद्युत् । रसः मुखः तिमदिनी (पा, सोयम् । ( यया,- मधामोदक, पं. (सव मोदयनीति यानादाम १ "रमायनमिवर्षी देवमामामतं यथा। पिच + तुन ।) वामगरा। मटा दुनियनम.साधायच मुलमनागानां भपञ्चमिदमस्तु है।" निर्घ गदः। समा.क.(११. 1) दिसमधामो नामानिराजोपण it. 4म: Rनि राम् । म निभदादिया। मालपाति निघंगाः। (८४ारिए । ११.. रामिट. पारिएमईमः। र महानवमा नाम पारिन्थमा ।।३१४ (यग्रा, कामरिक विवाणयेषः । ser .।।१।। भाग १.११२। परिमा "दोपक्षानगिया नामोमिय दिनमा सदरमैनौनतमो का निर।' मा) मारमंगवात.) सरहामा होगामको, (जामो, पण तसम्) | (पुमम् । पयायो निन् । गिनिया "पपुम बधिर्म शाम यातापाप नारनं,, (वाशिम) मोहि সি মাষকা বৃথল Irrrrr म. रा.प. (मगावरान) पनि रामचंद्र भूपालभवनम् । इति गन्दरताको . गुड़ा" मधावयों, (न] प', (सभी वर्षोनित मधाबामामुपाया पा) Tirirail Ta! 'r समागमा, सा(मशादाबामा ममुद्रः । या ·. . सुनन्दः सुनाम: सुनाम सुरविटपिवाटीपरिहते प्रस्याधिदेवता भौमो रचतीदं वसुन्धरा। सुनामदादी, स्त्री, (सुनामा हादगी। यहा, पिनोपोपवनवति चिन्तामणिग्रहे। द्वाराणि पिंशतियास्य रक्तचिवाहतानि च। सुनामप्रिया हादशी।) हादयमासीयहादशा कार मञ्च परमशिवपर्यहमिलयां रापाहतो गेहः सकलार्थप्रसाधकः । कर्तव्यव्रतविशेषः । यथा,- त्वा धन्या: कतिचन चिदानन्दलह. अव स्थित्वा महीपालः सुचिरं पाति मैदि. अम्बरोप उवाच। रोम्" नीम् ॥"] *कथं मुनामभिर्देवो हादश्यां मुनिमत्तम । इत्यानन्दलहरी दीर्घः ५१ प्रस्वः ४० । इति मुनन्दः ॥ सुन्दरः पूज्यते केशवो मत्ता क्तिकामफलार्थिभिः । वशिष्ठ उपाच। तिः, पु, ( सुधायाः सूतिरुत्पत्तियंव।) इति च पाठः । इति युक्तिकल्पतरुः । । चन्द्रः । पन्नम्। इति शब्दरत्नावली । सुनन्दा, स्त्री,(सह, नन्दयतिया। नन्द+अध्। भृणुष्वैकमना भृयः मुनामदादगी गुभाम् । वा, स्त्री, (सवतीति । चु+पच्। टाए। टाप ।) उमा । गोरोचना। इति मेदिनी सर्वपापहरां स्वा भुक्तिमुक्तिप्रदायि काम् । याः सवा ।) प्रतिनिद्रा। पलिनिधिका । नारी। इति विश्वः॥ उमासखीभेदः । इति मनसापि चिकोर्षन्ति ये हादशी नरोत्तमाः ।. त्रिकाण्डशेषः। रुदन्तीरक्षः । इति शब्दमाला ॥ (अजपना इन्दुमत्याः सखो | तेऽपि घोरं न पश्यन्ति पुनः संसारमागरम् । निर्घण्टः। दारपालिका । यथा, रघुः । ६ । २० । प्रामवंतानान्तु वैष्णवानां नृपोत्तम । 'रः, पं. (सुधां हरतीति। T+पच् । "ततो नृपाणां गुतत्तवंगा नरः स्वीभिय कर्तव्यं विणोम्तुष्टिकरं परम्म या हर इति वा।) गड़ः । इति शब्द पुंवत्प्रगल्भा प्रतिहाररजी। मार्गशो शुभ मासि शलपले यवतः । प्राक् सन्त्रिक मगधेवरस्य प्रथम चंव रक्षोयात् हादगों विधियवरः ॥ इत्, पं, (सुधां इरतीति।+किए।) नीत्वा कुमारीमवदत् सुनन्दा ") मनोवाकायचेष्टाभिः स विगतो मितेन्द्रियः। इः। इति हेमचन्द्रःn प्रकंपनीतः। इति रनमाला॥ परमून | दशम्यां नियतः माला प्रणिपत्य जनाईनम् । तेः, पु, स्त्री, स्वधितिः । इत्यमरटीकायां पति भाषा (पुरुवंशीयसार्वभौमनृपतेः | इविष्यावताहारः शुचिर्भूत्वा भयेहाती। मुकुटः॥ पत्री । यथा, महाभारते । १।५।१६। उपलिप्त शुची देश भक्षयेत् दन्तधावनम् ॥ पु, (सुशोभना धीर्यस्य ।) पण्डितः। “सार्बभौमः खतु जिला नहार कैकेयीं सुनन्दा उपोप्यैकादशों सम्यक् पूजयित्वा जनाईनम् । 'मरः।२।७॥५॥ नाम तामुपयेमे । तस्यामस्य नन्ने नयत्सेनो | सुनामहादशों देव प्रहं भोये परहनि । , स्त्री, (गोभना धीः।) सुन्दरयुधिः। नाम " on दुभन्तपुचभरतस्य पनी। यया, एवं मास्पा नियम प्रणम्य गरुड़ध्वजम् । धौः। इति मुग्धयोधण्याकरणम् ॥ गोभना तवेष । ११८५। ३२ । दशम्यामेकमतामी संयत: संपत्रिकाम् । स्य । ) योभनबुधियुक्त, वि। (यघा, | "भरतः खलु काभेयोमुपयमे सार्वसेनी सुनन्दा एकादग्यां सतः कुर्यादेकचित्तः समाहितः । E:। १२।। नाम । तस्यामस्य नन्ने भुमनाः ॥" ॥ चेदि पूर्व प्रपूजयेत् सूयं ततोदेिव प्रपूजयेत् । "मावातिमा भयेव वुदया राजकन्या । यथा, तव । ३ । ६५ । ५.। नमस्ते देवदेवेग नमस्ते भक्तवत्सल । चिर मुधोरभ्यधिक समाधात् ") "एवमुक्त्या ततो भैमी राजमाता विधांपते । भास्कराय नमस्तुभ्यं रवये कार्यभानवे ॥ यः, पु, स्वाटुनामगन्धद्रव्यम् । इति राजा | उवाचेदं दुहितर मुनन्दा नाम भारत ॥" ) नमः सूयाय देवाय नमस्ते मप्तमाये । सुनयनः, पु, (शोभने नयने यस्य ।) मृगः । इति | एकम्मे हि नमस्तुभ्यमे कचरथाय च ॥ दवः, पु, (सुधया सह उद्भवो यस्य ।) शब्दचन्द्रिका योमनचतुर्युने, चि ॥ (यथा, | ज्योतिषां पतये नित्यं मयसेशोहराय च। वन्तरिः। इति विकाएगेपः॥ रघुः।। ५२। दिवाकर नमस्तेऽस्तु प्रभाकर नमोऽस्तु ते ॥ वा, स्त्री, (सुधाया उड्यो यस्याः।) "दहशरध्वनि तं धनदेवताः एवं मंपृष्प विधियत् पुष्पधूपानुलेपनः । रोतको । इति विकाडगेपः । (हरीतकी. सुनयनं नयमन्दिसकीगतम्।") दीपर्वतः मुनैवेद्यस्ततो विपुग्टई प्रोत् । देस्य विधर नेयम् ।) मुनयना,स्त्री,(म गोभने नयने यस्याः ।) नारी। ततोऽनु मापये य दधिघोगरतादिमिः । न्द, सी, (सष्ठ, नन्दयतीति । नन्द+प) इति राजनिघण्टा । मापधिजलः पुरस्तथा चन्दनयारिभि:। उभद्रस्य मुफ्ला ।इति शब्दमाला (कुम्भ- सनातः, ६, कर्पूरकः । इति मदचन्द्रिका । कुरमोगोरकपूरन्दनन विलेपयेत् । त्यस्य मुपलम् । यथा, मार्कण्डेये। ११६०१८ सुनाभः, , (मष्ठ, नाभिरप्य । पर ममासे ।) | पद्युतं पार्थयतया मानतीकुममेभ गम् । सनन्दं नाम मुपलं त्वष्टा यविम्मितं पुरा। मनाकपतः । इति पिकाएपः ॥ (यया, गुगगुनतमंयुम धूपं दद्यादनिंगम् । महार म दुटामा तन इन्ति रणे रिपून् ।)| महाभारते । ३।१।। पायमापूपमं यावकरमाश्य कदम्परः । (न्दरानन्दजनके, वि “इन्द्रकोतः मुनाभरा तपादियो र पर्वती| नयेयं हरयं दधात फनमीदवयाधिः । न्दिः, पं. (सष्ठ, नन्दयतोति । नन्द+पा) तराष्ट्रपुत्तविशेषः । यथा, नदेव ।।१५ गोतवाद्यहरप प्रमिस मुष्मः । चौहणम्य पापंदविशेषः। यथा, यौभागवते | “उर्गनाम: मुनाभय तयानन्दोपनन्दको ।" एवं पूरत्वा दिमानप्रदार १.८८।५। मुटु नाभियकमध्यमप्येति । मुदर्शनरके, सो पस्यदन्नर नाम्ति विमायापित "मुनन्दमन्दप्रमुख: सपादः यधा, भागवते ।।३।। ततोऽवलं ममारभ्य घटनेन मघटम । पक्रादिमिशिधर निभायुधः । “मतं मधे पंदपुपा प्रमन्त एग्विदीपमध्यम परमविधी पुवा दिया कीजयापिनाभि- हा मुनामीमपितं धरिवा। माममारिकाएन्नु चादमयम। निप्पमा परमहिना पतिम् । पामन्तितस्ततनयाय पिं नयम मरताप वैनतम हादविधरामहारागनगाधिपः। यथा, दत्वा तनापुरमाशिंग दम्म गतिम्निमा मधाः मम्ममनिषा "यदयवेदोरी मा नम्र निमेष करना। मालिपि हम। यधा, महामारने। मागमः बुदिंगण्या: मोवा रामरागुदीर्घ ममंच नि.रिपत्। पनामलिगा दिया मगदानमः । पायमिन गुमन्दः दादाशरम्प परमिः। "ततममा रामनाम दिवशरा। तिम मापदी मोय दियभान ? परिणाऐचमुभिप रामरम्::तितिः। देशागत मदीदम नामितमा चन्ददा")ममामिमादिनः। बंगठः ॥ . . ON ·मुनाम 1 ५ 10 कुडुमन हिराजेन्द्र विता दग्धा तत् मकालं भूपविरामीकंसर प्रसुप्त बोधयेद्रात्री यहामतिमा हिताय मयंदेवाना चादित्यः कामदो यथा। यिा स्वपर रम्या सामायावी देणकी प्रतिमा यषिमाnिi एसएमरस्यपादियन दिदभावतया पाव चामड्याचदधिचाम्पादक्षमतसम मधमा तहमा हतमचं चिनियाग परचमममिनिम्न माप, ममुगमन ६मानारंगधगया। यसिद्रियता मुवा ममुपीच प्रमाम। मपंपाच प्रियच मातमारा। मविध्य मषंगमा मधhri मायामामाम irrent सबममा दायाmri मुनाम सुनाम मकामप्रदो टेवः म मे पापं व्यपोहतु: म्रापयित्वामृतेनैव पञ्चानां गन्धसंयुतः । मकलं ममते मन्यो । घमासा देय प्रणिपत्य जमापयेत् । पतिः पयात् प्रपूज्येवं गन्धधूपविलेपनैः। खगेषु विपुलान् भोगान् . दादयो तव तोयन सापयेत्तेन मानवः । पुष्पवासोभिरेव हि मन्त्रेणानेन बुद्धिमान् ॥ तेनैव विधिना राजन् मा पापविनिमको वैष्णवों ममते तनुम् । प्रवेशने ययागीलो भगतां रक्षणाय च । समुपोथ ततो मत्या पोय। एतामिपेका पुष्यामा मम्यगम्यचा केगवम् । दुनामां विनिर्जेतुमसि विष्णुरती इरे। | मुबाधेनुमयो नानौता धेनु गाह्मणायोपपादयेत् । विष्णुमवतु में प्रोतो विष्णुदेवः सनातनः । कंगयः प्रीयता देवः कैगिहता महायुतः । मर्वपापविनाशाय विग्रमें प्रोयतामिति ॥ फरोति कर्तभूतोऽसौ पोयो । म में भवतु मुपोतः रटान् कामान् प्रयाता | मधुधेनुमभावाच गलितः पावमेव च । देवदेवं इपीके भूतेषु प्रभाश्चय प्रदचिव सत्ता गगु तम्यापि यत् फलम् | दत्वा यत् फलमानोति सटिकममा: गण॥ प्रोण्यामि सुसंप्रीतो मम पापं घर विमरमत पापं हित्वा स विविध मरः । पूर्वजम्मनि यत् पापमिद जन्मनि माम्प्रतम् । एवं प्रदक्षिण जला: पटि पपमहमागि वर्ग मोदति देवयत् । वर्तते मकसं हवा स्वर्गलोके महीयते।। हादग्या समुपोथव पनाम तथा यहा कामादिक्षायाति मधो धनवान् भवेत् वेगाखस्य तु मासस्य पूजयेन्मधुसूदनम् । पूजयेविधिवतया गन्धधपक्लियरः मावादय धनना सत् पावं कल्पयेत्ततः । पूर्वोक्ता विधिना राजन् सौवणे मधुसूदनम् ॥ गन्धधेनु ततो दद्यात् वपूंगा नारनं चिमिटि ययागत्या तुदक्षिणा। जलकुभे तु मस्याप्य मन्त्रेणानेन पूजयेत्। भावापान ममाप्रीति भलिवाव कारणम् ० एकाणेये जले धातुसा वेदाः पुरा हरय एकार्णवगते सोये स्वपती यम्य वा पोचप्रमामय योप्यचपयेवरः। मधुना ते इतः मोऽपि सेनासि मधुसूदनः । नियामाय भववाभ्या पानाभोऽसि ममातिमना भूप रमनुप्रदायकः। स मे भातु सपोतो देवदेयः सनातनः । प्रीयता पद्मनाभो मे दुशतं पोपमा नशेमारा प्रोमा पापोनरनमः। सचंपापविनाशाय प्रीयता मधुसूदनः । इत्युबा तं समभ्यची दद्यात् । मी हामात् मागणपति स्मृतः । एतधेनुमयो दत्ता ग्राह्मणान् भोजयेत्ततः । इत्येवं चपमाणस्य तम्य पुण्यमताना नारायणपोया मनामिय: मदा। तत. प्रदक्षिणं कुर्यात् टत्वा टेयान् ययोपगान् सप्तजन्मकतं पा सत्य वा यदि का दो निद मम पापं व्यपोतु । एवापमाणम्य सस्य पुण्य फलं गृण। रिहला मामला भोजयततः। कपिनाना मइयम्य सम्यग्दत्तस्य पुष्कर। कार्तिकम्य तुमासम्य एकादरा परिपामामध्यप्प पुण्यपमरा। तत्फन ममवाप्रोति भनियुत्तोऽप्यमंगयः । पाया पापा पर्व वा यदि वापर यादिन्द्रो वर्मत् स्वर्ग सावदेव म तिEि NA नृत्यतिम्तया वाद्ययं गयज माग ममालिशंगाम युतायुतम् । प्येष्ठम्येव तु मामस्य गुरुपये तु हादशीम् । बोणापपवयध्देय पुराणवीर मामामादी पचतः । पूडिधिवातया ममुपोष्य निविक्रमम् ॥ ८faleरिदा पति: ममारित समन्मयो दयादिपाय नियतः शुचिः । मुभापितैरिन्द्रजाले मिगी भाभि पार नियमानामा । यभागभुमो दैत्यान मनिस्य क्रमसिभिः॥ पुष्प पेय नेयीपवर्षय , योभने । पालमा म रम मखमुदीरयेत्। सोयमातं तम्मात नामि व विविक्रम | भरपंच फनः शाकंच पायो। मामा ने भागमा गमिनोऽनुशा। विविक्रम दिली प्रौणयामि विविक्रम चोविकारमधुना द्राक्षायो मन wiel ममंशामद मा तत. प्रदनिक्षत्वा ब्रामभ्यश्च दक्षिणाम् । कुठेरकस्य मनप्यां मणिशासनिक माम भटमः। दयात भोजयेत्तास्तु गृण तस्यापि यत् फलम् चाया पतरलाभ्यो चन्दनाया। पापा मम पाप तु। वापयय यन्नग्य मम्यगिटम्य पाथिय । सरपरस । मतपम समत मत्तः परवेज मुगी भयेत् । Enा ममता वामनस्तु तथापाद ममुपोय प्रयवत। मास्मि तिमाह। सदमानियताहागे वामन तव पूजयन टीमा दात: रहा सपी। रमियममन्वितः। नया समर में देव वामनी वमिवन्धनः। १.देश प्रकिन.. चरम पापमानव यत्। वारसदानित। घमासामीसताना वापखनमामय साद परा:। पवित्र बने। समतावानी मम याममा पूरविधिमा तमः । माविहां ब्रापार विदयत्। माररर.firfun. मन रंग पनि। तिदनोडता गम - Trसोया ममादवलीमनोमयःोरमाय। नदीतीरावाना ::ATEET- मरामाम नाम समय 'न। कागदशन पनि .. गार पाटारमlar naa EnR. प्रायदेमा बासमा बम यासुदेवकथाभिय सोवरन्यो। कामासतमाभ्याच राम मग सया मानाविधः पुष्प व्यवचित्र বন্যায় অনায় হারাম याला मदीनमः पुरी तिमा रोध हामीयामागnirl moir f ·- - सुनासि सुनौय: सुन्दरी ।.सफलाय सकावनाः। नासिका।) योभननासा। तदयुक्त, वि॥ | णादित्तिः। (चन्द्रवंशीयालकरानपचः । पाहवेदशदेन वीणायेगुरवेण च ॥ (यथा, भागयते । ४।२४ । ४६ । यथा, भागवते।४।१०।८। देन मधुरेणेव सूतमागधवन्दिनाम् । "पप्रकोपपलाशा सुन्दरभु सुनासिकम् ॥") "घलात् सन्ततिस्तस्मात् सुनीयोऽध निके- संस्थाप्य गोविन्दं स्वनुलिप्त खलङतम् ॥ सुनासीरः, पु, (मुष्ठ, नासोरं पग्रगामिसैन्य तनः") सं पूजयेत्तन्तु सुमनोभिय कुमैः । यस्य ।) इन्द्रः । इत्यमरः । १ । ११४४॥ (देवः । सनोलं,की,सुष्छु नीलम् ।) लामलकम् । रति धूपैमनोज पायसेन तु भरिणा । यथा, भागवते । ४।७।७। राननिर्घण्ट: नारनप्रदानय होमः पुण्यैः सदक्षिणः । "ततो मौड़ांसमामन्त्रा मनासीराः सहर्षिभिः। सुनीलः,पं.(पतिशयो नीतः ।) दाडिमः । इति मोभिर्भप धीभिरबर्गरपि । भूयस्तद्देवयजनं समीदवेधसो ययुः ।") राजनिघण्टः ॥ सुन्दरनौलवणंय॥ प्रणा: पूजनीयाय विष्णोराद्याः समूर्तयः। | सनागौरव । सनीलका,पुं.(सुनील एव । स्वार्थे कन् ।) नील- हो रात्री प्रसप्तस्य दामोदरगतं यतः । सनिर्यासा, सी, (शोभनो निर्यासो यस्याः) महराजः । नौलासनः । नीलरत्रम्। इति प्राण्डस्य च तेनासि दामोदर इति स्मृतः। निङ्गिनीहक्षः। इति भावप्रकायः । राननिघण्ट:n मोदर मां धेनु रहातु स्वयमेव हि सुनियितः, पुं, (सुष्ठ नियितं निययो यस्य।) | सुनीला, स्त्रो, (प्रतिपयनीला) पतसौ जरूपेण ते विष्णो प्रहत्येपासनातनी। दुरविशेषः । इति पिकापहशेषः । विष्णुकान्ता। जरतौटणम् । इति राननिर्घगट:। घेवं पृथिवीदानात् फलं प्राप्नोति मानवः । सनियितः, वि.(सष्ठ, नियितः।) सुन्दरनियय-सन, नौ] सौ,जलम् । शोभना नौर्यव तर सुनु पर्यस्य महाधेिनु दत्त्वा नृपयरोत्तमः । विषयोभूतः। इति इलायुधः । जलम् । इति मुग्धयोधटीकायां दुर्गादासः ॥ वा पापान्यशेपाणि शतजन्मान्तरापि वै ॥ सुनिषषं, लो, (मुष्ठ निपखनिद्रा यस्मात् ।) सनीः विगोभननौकापिशिष्टः। गोभना नौर्य च एवं लोकमायोति यावदिन्द्रावतुर्दश। सुनिपणकशाकम् । इति विकापशेषः ॥ यस्य या इति बहुव्रोसिमामनिप्पमः। शोभन: म्यगत व्रते चोणे सप्तजम्मानुगं फन्तम् । (यथा, सुन्ते । ६।४५। नौकायाम, नी॥ राति भगवान् विष्णुः कामान् मोक्ष नरेग्जर। "पटोलशेल्सनिषग्सयूथिका सुन्दः, पु, यानरविगेपः । यथा,- अपान् भोनयेता भरुचावचैरपि । वटातिमुक्ताहरमिन्द्रवारजम्। "नाम्बुवान् ऋपभः सुन्दो वम्भः गतवलिः र: प्रदक्षिणं कला यथागतया च दक्षिणाम्। हितच माकं तसंस्कृतं सदा प्युः। नमान् हादव माधणेभ्यः प्रदापयेत् । तव धावीफलदाडिमान्वितम्।" व्यूढानीकाय यत्ताय द्रुमानादाय मर्वतः।" नेपावेष्टितग्रीयान् हेमग पशोभितान्। कचित पुंलिग ऽपि दृश्यते । यथा- इति वाल्मोकीये रामायचे युद्धकाण्डे ४०सर्ग: धिधीरयुताय व सगुड़ान् नृप भूरियः । सुनिपमा हिमो ग्राहो मोहदीपत्रयापहः। राक्षसविधेपः । यथा,- तिर्यया तधा दद्यात् भक्तिरेयान कारणम्पविदाही लघुः स्वादुः कपायो रुचदीपनः । “प्रय कालोपमी युके मुती मुन्दीपमुन्दयोः । मङ्गनापि यो राजन् मुनामदादगी नरः । कृप्यो रुयो बरखासमेहकुष्ठभमप्रणत्।" यनविघ्नकरी तोते नेय दाम्यामि पुचकम् ॥ रोति पुण्यभागी स यथा दैत्योद्भवो वलिः ॥ इति भावप्रकाशस्य पूर्वग्वण्डे प्रथम भागे ।) इति रामायण पालका २. भग: n यः कुरुते राजन् मुनामदादशों नः । सुनिषसकती,,(सनिपणमेव । साथै कन् ।) (संहादपुचः । यथा, परियंगे। ३।०२। जस्यस्य यमस्य फलं समधिकं भवेत् ॥ गाकविशेषः । सुपुणी प्रतिभापा। तत्पर्याय:।) "मंज्ञादपुचो सुन्दर निसन्दयेय तावुभी* बंदानेषु यत् पुरवं यच्च पुण्यं तपोवने । वितुम् । इत्यमरः । २।४।१४८ मुनि- विपुः । इति महामारतम् ।१।१४८८८०) पतौधेषु यत् पुण्यं तत् पुएं समुदाहतम् ॥ पखम् चुच: । इति विकाशेपः॥ (यया, सुन्दरं, वि. (सष्ठ उनत्ति पार्टीकरोति चित्त. वो दादा दातय्या वस्त्रयुग्मानि काधनम्। “शितियार शितिवरः स्वस्तिक: मुनिपखकः। मिति । मु+उन्द केदन + परः । कथा- नाम चंद गामका पात्र या वर्षसंयुतम् । योवारकः रिपत्रः पर्णकः कुखुटः शिखो दित्वात् साधुः। ) मनोहरम् । सत्पप्याय: मि मासेऽयवाप्येवं चपलं जीवितं यतः चारोमणं पत्रं चतुल तारितः। रुचिरम् २ पार ३ मुपमम् ४ गान ५ गोभ- विना हि धर्मस्य कर्तुग्लिट्र न जायते । माको जलान्विते देश चतुःपवीति चोप्यते ॥" नम् ६ कान्तम् ७ मनोरमम् ८ मणम् । तमाला समेधावी न तब ग्लपयन्मनः । रति भावप्रकाशस्य पृर्व खण्डे प्रथमे भागे ) मनोनम् १• मञ्च, ११ मन्त्रनम् १२ । इन्य- तय वित्तंनाभोऽस्तिंभगिाधोहि केशवपम्य गुणाः । यथा- मरः ।। १।५१ मनोहरि १५ माम्यम् रनन विधिना यन्तु हादगी प्रतिवरम् । “विदासी विदोपतः संग्राही मनिपखकः। १४ भद्रकम् १५ रमणीयम् १६ रामपाययम् हल्ला मरः परं याति विष्णुलोकमनामयम् । दति राजवभ.. १०ति तोकादयाम् १८ घरम् १८ उनामदादगी चव बतानामुत्तमा नृप । জন্ম নিয়েছে। पगलम् २. पसलम् २१ वामम् २१ गमम् २१ पाया मरेतु फष्या तोषयनिसनाहनम् । सुनिष्प्तः, वि, प्रत्यत्तप्तः। सुपूर्धनिपुर्वतए- पभिरामम् २४ मन्दितम् २५ गमनम् २८ ॥ पर ना कौत्तयेत् पुरयां शृण्यात दादगी ना धातोः प्रत्ययेन निष्पनः । इति पदालावली. दान गु २० जारि २८ नाभी गयत: वर्ग का पिपुरं अधेत सुनोतिः, नी, (गोभना नोतिः।) मोमनतनयः समपम २८ पभिरूपम् .. दियम् ३१ ति तिवनिमुराई सुनामहादशीनामाध्यायः । धुषमाताति मेदिनी । सात उत्तानपादस्य जटाधरः: पुं. (सष्ट, नाम्नमय। सम्म २:) गमोऽप्रेयसी पनी । यथा, भागवत सदर, पं. (गुर+CCI) कामदेवः । एनीम्सम्यम्। साएः। बलविदा। दक्षिा उत्तानपादस्य मुनाति मुरदितयोः। रति दिन् । हनिमः। मंदसति मदिन। सुरदिः यी पत्युसरा यत्सतोधुपः) भाषा था- नामक पं. (सष्ठ गासमम्म । का!) प.मीभननोतिविमिति: "एनीटदिमिन्दारा पता:। पुयरपः। रति गदपन्द्रिका : गुदरलाल मौर:, वि, (मुष्ट नयति धमिति। एमी एकामन्दतमाहा दिशामुनि भारत एख, fai इनिपिनारमिशरिभ्यः पपन् । टा. दिए। इनामिका, सो, (ए. मामिशा ययाः।) २१२। ति दन् ।) मारः। इत्युदरी, हो, (पदरमोदिदा) बापमामााति रानिया (शोभनादिकोपः। मानानिमिा. मार्गदः । लममा । माता ...

·. ३ ५ .. . . पत्तामो। मानवी रेणुका। वाकुचोति " सीता केन पाटाबोग (पिपदाय पियो "प्रान्गुनोवाकुचीयाद मोमाजी मुपर्णिका तदारयात मान् मयं गतिमा . पमिया कणकना मोमा तिफनोति च || सहगेन् प्रतिममुवान मोarjast रति मावकायय पृषगड़े प्रथम मार्ग) अहमस्मिन् गिरीदुर्ग योजना मरची, मा. (मत्र पन्धिम्याः। गोपदिलात् पिराविनितीचीपमा 1.निcिार) बचिनी । गरमाता तिममिगतः पुचः नाममा Pr..मम.सा.समासा) मेदिनीपचिमनोमावायचा, ममारतापायाकाम HिAmatur तिवारमोशाय रामायfarm "सकारवापराचा मानना मुखानिगाम मापनात)|1८ मग.(पाठस्थान "नारायणी मुगjia Arifनिपटनाओं, [(पर.पथं दन।) देवता:माय पतमि।" "रिपुम पमिरी पारमri परम)।पन। महामगिटाविंगरमाथाimar भगवा(एमाशयमिवार+ यमामाभागाम। Park I.(पcिim समानदाrriti Tr"HTTERTTTER.पानापमानारदEritre: मुपद्मः सुपात्र मुंपाव पादयति मनः इति सुन्दरी। उन्ट धी कदे पांदित्ती रचिता च धातकौमुदी' तब दानविधियया,- मुखं नामोति परः निणतनादुनोप: नदा. इति तदीयपरिमापात्तिः। दिवादी । रूपन्नावश्यमम्पदा सुन्दरी। इति (पुं, की। गोमन' पनम् ।) गोमनपमञ्च । मोकायर्या मरत: तरुभेदः । इति मेदिनी। गोभनयप्रविगिट, वि। मपामेव पावायां परं या मांजर। परिदााति समयन्द्रिका विपुरसुन्दरौ। सपना, नी, बचा।इति शहन्द्रिका पतन्तं वायते यस्मादतौर यदा.-- मपर्णः पुं, ( मुष्ठ पणे पो यस्य।) गरुडः। पानरायाध्यामिशा मुस्या "सानामिकायोगात् वामहम्तम्य पार्चति इत्यमरः । १।१।२१॥ (यथा, रसः ! १६१ नपंत मुन्दरों देवी ममुद्राच मवानाम् ।" | "उद्यन्ते स्म अपन गारुष्टपयोमुचा ") देवताय तथा मुग्या गोदान में कितन्त्रमारे थीविद्याप्रकरणम् ॥ स्वर्णचूडपक्षी। लतमालकहतः । इति मेदिनो सर्वत्र शुपमहान सपाादिरिया योगिनीतिपःदया,-. (पधिमात्रम् । यथा, मनुः । १।३०। देगे काले विधानेन पावेल मिस "तारकावं अपेदितान यावदायाति सुन्दरी। "नागान् सर्पान सुपीय पिट पाच पृथगः पावे विद्यातपस्यादिगुणयुत्त ।। मायामापरेम निगोथ याति निषितम्। गणान् । यित्तततम् । पपि ध । सहित योगिनीमाधनप्रकरणम् विशुः। इति महाभारतम् । १३ । १४८। तस्मात्मात्मना पाये दनमा दालो। रिम। रति कविक पट्ठमः । २४) गोमनपर्णविशिष्ट, नि । पपात पातये मुल मरका (मा--....मि मन मेट) सम्भते। मपर्णकपुं.(सु गोमनामि पनि यस्य । कना) इति गस्तियन् । नांदामः । पारग्वधरतः । इति रखमाला : सप्तपद सोमनभाजनम् । गोमनच. हम् विपाता। सभी यामयोगे। ति जटाधरः ॥ गड़ः। इति हेम. धारयसमासनिष्पवम् । उत्तम लिममीः गयपाययः । सपानः वि. (सरोन पीयर्त इति। म मुबमामविनःपति मुणकेत, पं. ( सुपर्ण: केसी यस्य । ) विष्णुः । “मासो यु।” ३॥ ३॥ १२ ॥ रामती रति इलायुधः । पानयोग्यः । मुखेन पोयतमी। पातो. . Pr..(ए।) मग यामः । सुपी, सी, (म शोभनानि पर्णानि पापिरियनेन कम्मणि पनप्रत्ययेन नि दिया। सोमनपरिपते, ति यस्याः।) पमिनी। इति गम्दमाला। इति मुन्धयोघश्याकरणम्। (घा, आरास... भुपणाम्यः, , (सुपर्ण इति पाग्या यस्य । ) सुपाम.(सष्ठ, पामोऽस्य ।) MOREngmधिकारयः । मागगरः । इति यिकाइयेयः ॥ (पम्य सादतर्गततायियः । इति का मनातिना') | पयायो यथा, वैद्यकरममालायाम । (भन मला) जगवम् । “दीप: सपंः मुपायचा यो मागगर) म त भम्पासिपुचः । यथा- मनिका, ती, (गोमनानि पर्णनि यम्याः । “निर्दधप मम्पाति वानराः। rer: (i)दियपयः। कए। टापि प्रत त्वम्।) स्वर्ण जीवन्ती। रत्युपत्राम्य । MARRIAष। ..KENARE PR) गिपः। रात्रनिटः । (अस्याः पयायो यथा,- (मामा) एटा। मामा बालमा मा प्रकासित पुनरागायन प्रति रद पनमा ramana Ent। साम । 4Cirl विदाकारी मदनय, (मांस्तनयः।) गया। भाग1.18. 1 । २.1e0t बमा १ बाम । पर्थ पुरा 1100 र शरददा) मतिमंदिनी। Frof माया, मम पदया। मेजयां मग पाया। m. I. Put fair गट। tra (r.100... पत्र:, (परपावर) पर्यायी। ran armrt frgI प्रयास । इति राजनिगढ़ः पर सुमार . तिमायुषः। ।

·- - - । - . मुप्रती सुप्रभा re. मो. (TETAPEजीनी मशिका प्रमग मर्ण गजा व धानकमाया। गि! कामदेवः । इति केचित् । (माधः । Presiसि Rim. पापिएच मास समाय बोधयेत् ॥" इति यादरम्पामौ । यया, भागवते 11-1013 ?! इ.सी. (Tite ।) सन: ( पायांमः । यथा- "एवं धान्य गति कुरुते मदनादीनि वाम्तो 'मा र मि ॥ गावापा शि: "वाघा मटिता मा हगामा तुने मेयोपार्यविरचितहति: मुप्रतीको क्यामा ।" पानन्धरी मगंगा च पवंगत्वगग मिले।" गोभन: प्रतीकः ।) गोभनाइम्। तदयुत वित . (+पा) nirmरति इशि माधरकरमंगहीतमग्विनियये वातः (यघा. भागवत । ५१३।२। निगा माध्यधिकार ) "भगवान् भागवतयात्मन्यतया मप्रतीक शान] fa. (गुध पिदमीनि। शु+या+मुमघातकः, वि, (सप्तमपि इन्तीति। इन + मात्मानमपराजितं निजजनाभिनेताविधि- रतो मनिनागिपनिपय।।211वन् ।) हिंय: । तत्पर्यायः । दरः २ । इति सया ग्रहीतहृदय इति ") पनि ) गोमनपानका पति मुग्ध- विकागडगेपः । मप्रभः, पं, (मुठ, प्रभा यम्य।) गकरलः । इति टीकायां दर्गादामः॥ सप्तजना, पुं. (मुमा सना यत्र।) परावः।। हेमचन्द्रः । सुन्दरममायुक्त, नि । (यया, ... (75. पुटम) कोन कन्दः । विपशु- इति जटाधरः। (मुमो जनः ।) निद्रिततोकया मार्कण्डेये । ८०।२७॥ दारतिनिधंगरः । समान. सो. ( सो निद्रावस्थायां जानम् ।)| "ययुः पुस्खास्तया वाता: मप्रमोऽभूहिवा. रिका, नी. (गोमना पुचिकेप।) चतुका। पाः। इति जटाधरः। करः") মঙ্গল, सप्तयित्रानं, मो. (मी निद्रावस्यायां विधा- सुप्रभा, स्त्री, (मठ, प्रभा वम्याः।) वाकुचो इति करा,मो,म्यनपशिनी। पति राजनिघगट नम्।) सत्रः । इति जटाधरः । राजनिघण्टः । अग्निनिमाविगेपः । यथा- पं, चो, (गोमन पुष्पमय) नवम्। इति मप्तिः, सो, (खए +हिन् । संगता। निद्रा। "सुप्रभा पनरागामा वारसां दिशि संस्थिता' दन्द्रिका । पाहुण्यम् । प्रपोगहरोकम् । (यथा, भागयते । ४ १ २८1०१। इति तन्तसार:॥ म्। इति राजनिघण्टः ॥ सीमां रजः। “सुप्तिमूछोपतापेषु प्राणायनविधाततः । गोमनदीमिया ने मिति भानं मृत्युमबारयोरपि ") प्रभातं, लो, (मुह, प्रभातम् । ) मसूचक- पुष्पराको कुरामधनुपो मन्दिरमहो वियम्भः । शयनम् । ति मदिनी। प्रातःकाल: । (यथा, भमराष्टके।८। ध्यायन् ध्यायन् यदि पति भास्तव सुपतिमा,पी.(मुष्ठ प्रतिभा यया: ।) मदिरा। "राविमिषति भविषति सुप्रभात मनुम् ।" इति राजनिघण्टः । भाम्यानुदयति इमिप्यति पद्मजालम् । इति तन्वमारः ॥ 'मुपतिठा, स्त्री, (मुह, प्रतिष्ठा यम्याः ।) पक्षा इत्य विचिन्तयति सोपगते दिरफे प्यः, पं. (गोमनानि पुष्पाणि यय।) रल ! घरात्तिच्छन्दः । स त दिविधः । पतिः । हा इन्त इन्त नलिनों गज इजहार ") यकः। पति पदचन्द्रिका पालितामादार प्रिया च यथा,- प्राभातिकपाट्यमङ्गल वाक्यम् । यथा- तिभापा ॥ गिरीपः। इरिहः। रानतरुणी।। उक्यात्युक्या तथा मध्या प्रतिष्ठा सा मुकेगिरुवाच। ति राजनिघण्टः ॥ सुपूर्विका। | "किं तदुता' सुप्रभातं शरण महात्मना। प्पिका, म्यो(गोमनानि पुष्पाणि यस्याः। गायत्री च ततयोणिगनुष्टप हाती तथा | प्रभाते यत् पठन्मयो मुच्यते पापबन्धनात् ॥ औषु । ततः कन् ।) पाटला। ति राज- 'पनेरुदाहरणं तच्छब्द द्रष्टव्यम् । प्रियाया ऋपय काचुः। नएः। (गुणादयोऽस्याः पाटलागन्दे । यथा। साल-ग: प्रिया। ययतां राक्षसग्रेट सुप्रभात हरोदितन् । तव्याः ।) "ब्रजमुझ वो विनसत्काला। श्रला मत्वा पठित्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते ।। (प्यो, नो, (मुह, पुष्पं यस्याः । डीप)देता. अमवन प्रिया सुरवैरिण: " ब्रह्मा मुरारिस्त्रिपुरान्तकारी राजिता । जीण फो। शतपुप्पो । मियेया। इति छन्दोमपरी भानुः भगी भूमिस्तो बुधव । गपुप्पी। इति राजनिघण्टः ॥ कदली। ( शोभना प्रतिष्ठा।) मुन्दरप्रशंसा च। गुरुः सशक्रः सह भानुजेन . इति शब्दचन्द्रिका। (शोभनप्रतिष्ठाविगिष्ट, वि । यथा, महा- कुम्वन्तु सर्वे मम समभातम् ॥ पूरः, पुं, बीजपूरः। इति राननिर्घण्टः । भारते।३।६४।६४ । मुगुवयिष्ठः क्रतुरद्विराय पूरपाः, पुं, (सष्ठ, पूरयतीति । पूर+खुल।) “मुभ्र : मुकेयी सुयोपी मुकुचा मुदिनानना। मनुः पुलस्यः पुलहः सगोतमः। रकपुष्पहतः । इति रनमाला, व स्विनी मुप्रतिष्ठा स्त्रसितायतलोचना। रेभ्यो मरीचियावनोऽमलोगः प, लो,लिनोत्तरप्रयुज्यमानमत्ययविशेषः स तु मा विवंगायमपदं वीरसेन मुप्रिया ") कुवन्तु सर्वे मम सुप्रभातम् ॥ सप्तमीविभक्त बहुवचनम्। इति मुग्धवीधयाक सुप्रतिष्ठितः पु,(मुष्ठ प्रतिष्ठितः।)उड़,म्बरधः। सनत्कुमारः सनकः सनन्दनः रणम् ॥ सुपनादिव्याकरणमते एकविंशति- इति राजनिघण्टः । मुन्दरमतिठायुक्त नि। सनातनोऽप्यारिपिङ्गली च । विमानां मंजा। (यथा, "सुपतिङन्तचयो (यथा, महाभारते । २। ५८18 | सप्तसरः सप्तरमातलाय वाक्यम् । इति व्याकरणटीकायां वाक्य- “प्रयं महसममिती वैयाघ्रः सुप्रतिष्ठितः।" कुर्वन्तु सब्बै मम सुप्रभातम् । पृषी सगन्धा सरमास्तवापः TH, लो, (स्वप् + क्तः1) मुगुप्तिः। तत्पर्यायः । "प्रश्मापि याति देवत्वं महद्भिः मुप्रतिष्ठित सम्प्रगंवायु लितञ्च तेजः। साधिका २१ इति हेमचन्द्रः । प्रत्युदटः॥) नमः मगन्दं महता सहेव उमः, त्रि, (खप् +:) निद्रितः । तत्पय्यायः मप्रतीकः, पु.(शोभना: प्रतीका अङ्गानि यस्य । कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम् ॥ निद्राणः २ शयितः ३ । इति हमचन्द्रः । तस्य ईशानदिगगनः । इत्यमरः । ११३॥४॥ सप्तापावा: सप्त कुन्निाचलाच वोधन विधिनिषेधी यथा,- (यथा, रतुः । ५७५ । सप्तपयी दोपवराय सप्त। "सुधितस्तृपित: कामी विद्यार्थी कृषिकारकः। भाण्डारी च प्रवासौ च सप्त मतान् प्रबोधयेत्। "मदपटुनिनदद्विबोधितो राजहंसः भूरादि रुवा भुवनानि सप्त सुरगज इव गाईसकतं सुप्रतीकः ") कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातन्म . तथाच।

·.. +- . । " .. । समसबफ पु(समसन संत्रायां कन्) कणा- मघा ऋ परित्यज्य यदा सिंडे गुरुभवेत्। मन्दरकथिते, वि। (मन्दराविधि। सुप्रसाद, पुं, (सह प्रसादी यस्य।) शिवः तिसभङ्गः, (मुखेन भष्यते इति।स+मन+मुष्ठ भाषितम् । सुवाको ययाचिो १२।१४८३८॥ मु++सद+घ) समद्रम. (सष्ठ भद्यस्मात् ।) विष्णुः। इति "विषादप्यमृतप्राधममेध्यापिकासमा मुपसरताचा (प्रसवतायुको त्रि। यथा सध्दमाला राजभेदः। इति हेमचन्द्रः।नीचादण्यत्तमा विद्या बालादपिसभातिर भक्षद्रव्यम्। सुलमभचयुचकालादिशा- पस्याः प्रमाणं सुभगायन्द दूरव्यम् । (प्रमरो. पोपच्यास्तनयो छत भूताचा हादसामन्) दाताग्रस्य तदुर्मिक्षे मुभिः सह।' चिर्मपः। यथा, महाभारते।१।१२३।६.भाभनमसयुदो, चि। (यथा, महाभारत।इति पडिपुराणे घाकितपोनामाभाय। मुफन, पुं. (मा, फतं यस्य।) कर्षिशारः।। "वत्त एताः पुनः शक वीरधी हरितपादाः। "सते क्षेमसुभि प्रामपपीडारनिर्दिक समिधा,स्त्री,(मुष्ठ भियत सौg+fret मुरमानिरवानि रमन्तिपलानि च "योमयानं दियरधी विमानोली सुमद्रकाध) धावपुप्पिकारात्यमर/ ११४ सुफलः सुभद्र मुभिधा प्रत्यं प्रभाते परमं पवित्र विग्रह गोमनफलाविगिटे, वियया, महा- ममदा,मी,(गोमनं भद्रममा यः संस्परहा गृणुयाच भत्तया। भारते ।।४।१२। ষ মালা। दुःस्वप्रनाशो ननु सुप्रभाते "सुफलचित्रकोपय किशिपोयायको महान्। 'कानपेपो भवेच सत्य भगवषसादात् ॥" कस्य हेमसायिः परः परमनिम्नः।) | दीर्घमूला इति वामनपुराणे १४ अध्याय: । सफला स्त्रो (सह, फर यस्याः।) वारपी। सुप्रभाता, स्त्री, नदीविशेषः । यया। परवा | कुमाण्डौ । कारमरो। कदती। कपिलद्राचा महा। इति मन्दवदिशा। नृमणा पाङ्गिरसी सावित्री समभाता ऋत-पति राजनिघण्टः । इति राजनिघपटा । यौनयममिनी। भरा सत्यम्भरैति महानयः । इति यीभागवने सफेनः, पं: (मुह, फेनः।) समुद्रफेनः । इति पर्जुनमार्यो। यथा- ५।२०। ४॥ शोभनाभातयुता रानिय। राजमिधरः। (बचित् कौनिजीपि योग उगव। सुप्रयुक्तः, वि, (म+प्र+युज+:।) योभन दृश्यते।) "मपा भगिनी प्रार्य मारपस प्रयोगविभिष्टः । (यथा, धाहित्यदयणे । परिवन्धः, पं(सष्ठ, बन्यो यस्य ) तिलः । इति । मभद्रा नाम मदत पितुर्मे दयिता हुन शब्दचन्द्रिका यदि पत्तते विषयामि पितरं खयम्। एक: राष्टः सप्रयुगः सम्यक जातः खर्गे लोके (सग्रह्मण्यः, , कार्तिकेयः। इति केचित् । पर्जुन उवाद। च कामधुम् भवति ।") सम्रनवासदेवः, पु, वरुपरसदेवसतः। यया, दुहिता वसुदेवस्य वासुदेवस्य च समा। सप्रयुतायः, पुं. (सुप्रयुक्ताः शरो येन।) क्षत- | “सुब्रमवासुदेयाय गोयाघ्रहिताय च । रूपेय घेचा सम्पवा कमिवषा न माना हस्तः । इति ईमचन्द्रः॥ शान्तिरस्तु शिवधाम्नु इत्युमा तान् विमनयेत मिहत्तयानम्ता निवाई कृतवान् प्रम सुप्रयोगविशिखः, पु, सुशिक्षितमाणमोधकः । । इति तिष्यादित जन्माष्टमीप्रकरणम् ।। पूर्णे त हाद वर्षे पाण्डवास्थमामतः।' साध्यसाधनक्षमखात् शोभनः प्रयोगो निक्षेपो सभगः, प, (सष्ठ भगं माहात्मा यो यस्य ।) इति महामारते प्रादिपर्वणि २२१ यस्य स सप्रयोगः तादृशो विशिखो वाणो यस्य रहणः । चम्पकः । रवानानः पयोशः। (पोठस्थानस्यदेवी विशेषः । यथा ५. सतया। तहस्त: सुप्रयोगविशिखः कत. इति राजनिर्धण्टः। यते । ७१३.101 पुत्रवत् । इत्यमरभरती।।८।६८ सभगः, वि, ( मुष्ठ भगं यौर्यस्य।) सहयः। "उत्पलामके लोसा समदा गोपी सुप्रलम्भः, यु (सु+म+लभ+खल। “उप- | तत्पर्यायः । पतयः २ । ति हेमचन्द्रः सभद्राणो, स्तो, बायन्तो। प्रति सात् खल्धोः । ७।१।६७ ॥ इति नम्।) (यथा, रघुः। ११४८.। बहुला प्रति स्थाता। सुखलभ्यः । इति सिद्धान्तकौमुदी। "केवलोऽपि सुभगो नवाम्बुदः सभरोगः, पुं.(सभद्राया ईयः) अर्जुनाई सुप्रलापः, पु, (म+:+सप+घम् ।) मुवचनम् किं पुनस्त्रिदशचापलाञ्छितः)") हेमचन्द्रः। इत्यमरः।।६।३८॥ शोभनेवादियुक्ताय । -- सुप्रसनः, . (सष्ठ, प्रसन्नः।) कुबेरः। इति मुभगा, स्त्री, (मुह, भगं यस्याः।) कैवतो। गोभाञ्चन । इति भरतविरुपयोग। शव्दमाला ॥ सुप्रसादयुनो, विu (यथा, मार्क- मालपर्णी। हरिद्रा। नोला। तलसी। मुभाषितः.पु. (मुष्ट भाषितं यस्य ।) गह। गये।५।। ....प्रियः । कस्तूरी। सुवर्णकदलो। इति राज यथा- "तथानुकम्पा पुत्राणां सुप्रसन्नी र मम। निघण्टः । वनमहो। इति शब्दरताक्सी। कुर प्रसवाति हर स्थितिकर्ता त्वमुच्यते " पतिप्रिया । यथा, माण्डव्यः। कति राजनिघण्टः तपाद कन्यका चोदा सभगा सप्रिया भवेत् नि । यथा, महामारते । ३।।१४ समसरा, स्त्री, (मप्रसरतीति । सु+++ पछु । टाप ।) प्रसारिणी लता। इति राज- सभगामुतः, पु, (सुभगायाः सः सोमागि-हात्मनामलिया तो धात्री परिवारिक ति मतमासतत्त्वम् । “नलञ्च इतसर्वस्वमुपलभ्ये दमनशेन । नेयः। त्यमरः।२।६।२४॥ विकाइशेषः । (विष्णुः । इति महाभारतम्। घम् ।) नारिकलाक्षः । इति जटाधरः। पदेश। महाभारत ।१२।५७।२१। "क्षिकारी जितक्रोध: सुप्रभादो महामना: यया, मागपते।८।२४। ४७। सुप्रिया, हो, (मप्रिया।) मुन्दरया। "सुभद्रो भद्रबाहुय दुर्मदी भद एव च । “पसिता च मुबाष मुप्रिया मुवपुस्तया)।२३३ । १७ दाडिमः। वदर माइतिराजनिएरलायन्स पुष्करियर सुभद्रय महोदधिः") कपिदः। इति सन्दचन्द्रिका। मोमनफल- सभद्का, (सुष्ठ, भद्रममात् । ततः कन् ।) सुख, नि। (यथा, मावे । १२.१३ ( देवशयः। यया, गदरवावस्याम् । मोभनय, कौ।। सु फा यति [ विवादः। इति मददन्द्रिका । (अस्याः पायी यथा- सुभाननः, पुं, (स शोभन अञ्चन यापी - *कोमामो हादशास्थय वीतरागा मुभाषित। इति विकाएर निघण्ट: हिता सर्वार्थ कुशलामनुरलां सुभाषिताम" । "हारिमी पुरुषी लोक सूर्यमण्डतमदिन। दाहो।' इति तियादित ---- ·. । . ३७७ सुमतिः सुमनः सुमन्तुः शतकी धातपुष्पी च ताम्रपुप्पो च कुजरा। ) "वं वै समस्तपुरुषार्थ मय: फलात्मा सुमनसः, स्त्रीभूम्नि, पुष्पम् । इत्यमरा२।४।१७ अभियाबहुपुप्पी च वहिबाला च सा स्मृता" यद्दाञ्झ्या मुमतयो विसृजन्ति कृत्नम्। सुप्रोतं मन प्राभिरिति सुमनसः नित्यबहुवच. इति भावप्रकाशस्य पूर्वखण्डे प्रथमे भागे ।) | तेषां विभो समुचितो भवतः समानः नान्तत्वात् बहुवचननिर्देशः । भूमि स्त्रियः मोरकः, पुं, पलाशक्षः । इति हारावली ॥ पुंसः स्त्रियाच रतयोः सुखदुःखिनीन uden सुमनसः । इति रनकोपः॥ बहवर समा- भूः, त्रि, (शोभना भूरुत्पत्तिर्यम्य ।) सुजन्मा। गोभना मतिः।) शोभगमती, स्त्री। सिकता अप समनसोऽसरस इति भूम्नि वाम- ति मुग्धबोधव्याकरणम् (शोभना भूर्भू मिः।) समतिः, स्त्री, (शोभना मतिर्यस्याः । ) विष्णु- | नोऽपि । भूमि भूरिप्रयोगः। एकवच दृश्यते । उत्कष्टभूमी, स्त्री। तत्सम्बन्धिनि, वि ॥ यशसः पनी । सा कल्किमाता। यथा, सुमनाः पुष्पमालत्योः स्त्रियां ना धीरदेवयो. भूतिकः(सष्ठ, भूतियंत्र । कम् ।)विल्लहवः। “सम्भले विष्णुयशसो रहे प्रादुर्भवाम्यहम्। रिति मेदिनी। वेश्या श्मशानसुमना इव वन- इति राननिर्घण्टा सुमत्यां मातरि विभोः कन्यायां तनिदेशतः । नीया इति शूदकप्रयोगय । सुमनसः लीवत्व- भूमः, पं, कार्तवीर्यः । स तु लिनानां अष्टम- चतुर्भिर्धाभिदेव करिष्यामि कलिचयम्" | मपि पुष्पं सुमनः कुसुममिति नाममातादिदर्श- चक्रवर्ती। इति हेमचन्द्रः॥ इति कल्किपुराणे २ अध्यायः॥ त्। अप्रत्याख्येये दधिसुमनसीति लीवर मृगं, की,(सह, भृशम् ।) वाढम् । अतिशयम्। | अपि च । तत्रैव । छान्दसमित्येके । इति भरत: । (यया, महा- इति शब्दरवावली । (यथा, देवीभागवते । "सुमत्यां विष्णुयशसा गर्भमाधत्त वैष्णवम् भारते । १३।८८१२०-२२ । २।६।२ । "सुमतिस्तं सुतं लब्धा विष्णु जिष्णु जगत्पतिम"मनो धादयते यम्मात् चियश्चापि ददाति चो "गसामितं हिनचाद्य येन मन्तः समर्पितः। पूर्णकामा विप्रमुख्यानाहयादानवां शतम् ॥” | तस्मात् समनसः प्रोक्ता नरैः सुक्कतकम्मभिः । जाचापि सुभृशं कुन्ति । नी चेत् माल समदनः, पुं, (सष्ठ मदयति कोकिलादीनिति । देवताभ्यः सुमनमो यो ददाति नरः शुचिः। भनिसि ") सु+मद+णिच् + ल्युः ।) प्रामहक्षः । इति । तस्य तथन्ति वै देवास्तुष्टाः पुष्टि ददत्यपि । तदति, विn राजनिएटः ॥ यं यमुद्दिश्य दीयेरन् देवं समनसः प्रभो। स्त्री. (सह, भर्यस्याः । वा ऊङ।) समदात्मजा, स्त्री, (समदः पात्मज व यस्याः। मङ्गलाय स तेनास्य प्रीतो भवति दैत्यप !") नारी। इति साधर (शोभना समदस्य पात्मजेव इति वा ।) असरसः । प्रति समना, स्त्री, नातीपुष्पहचः। इति भदरना- भः । यथा, भागवते । ३ । २३ । ३२ । विकाएदीपः॥ वली । (यथा, भरतभूतमतः । "सभ वा सुदता सनिग्धापाशन धनुषा। समधुरं, लो, ( सुष्ठ, मधुरम् ।) प्रत्यर्थमधुर- | "सुमनायाय पवाणि पटोलारिष्टयोस्तथा") पद्रकोपस्पृधा नीलरलकय लसन्मुखम् ॥”) | वाक्यम् । तत्पर्यायः । सान्त्रम् २ । इति हेम- समनाः[स], (गोभन मनो यस्य । ) देवता। मुन्दर युत, वि ॥ (यघा,भागवत ।।८४५1 / चन्द्रः । अतिशयमधुररसयुक्त, वि ॥ (यथा, इत्यमरः । १।१।७॥ मठ, मन्यते समना- "मुनसं सुनवं चार कपोलं सरसुन्दरम् " ) | महांमारते । १३ । ५४ । १५ । प्रस् । शोभनं मनोऽस्य इति या। इति भरतः। एम, को,(सुठ मातीति । मा+क:।) पुष्पम्। “गीतध्वनि सुमधुर तथैयाध्यापनध्वनिम् । पण्डितः । इति मेदिनी ॥ पूतिकरनः । इति इत्यमरटोकायां भरतः । (यथा, राजेन्द्र सान् सुमधुरांयापि तत्र याव पार्धिवः ॥") | शब्दमाला । निम्बः । महाफरनः। गोधमः। कर्णपूरे । ७४ । मुमधुरः, पुं, (सष्ठ, मधुरो रसो यव।) लीव- ति राननिर्घण्टः (शोभनचित्ते, ति । यथा, "किं हारः किमु कहर: किमु समः किं भाकः । इति राजनिघण्टः । महाभारते । ३ । २६ । २२ । कर्णपूरैरनं सुमनः,पुं.(मुछ, मन्यते इति । मु+मन+प । “ततस्ते वाघ्रणाः सर्वे वकं दालभ्यमपूनयन्। केयूरमणिकुण्डलरलमतं माडम्बरम्बरः । गोधूमः । इत्यमरः । २।८।१८॥ (पस्य | युधिष्ठिरे स्तूयमाने भूयः ममनमोऽभवन् ") पुंमामेकमखण्डनं पुनरिदं शम्भोमते मण्डनं पायो यथा,- समनाः[मस्त्री, (मुष्ठ, मनो यस्याः ।) पुष्पम् । यनिष्पीड़ितपापेन्द्रमकलस्यन्दोपमाः गोधूमः मुमनोऽपि स्यात्रिविधः स च कीर्तितः।) मालती। इति मेदिनौ । नातौ । गतपत्री। सूलयः ।") महागोधूम इत्याख्यः पया शात् समागतः ॥ इति राननिर्घण्ट: । "मुष्ठ, मन्यते जनेर्मनीन. समः,पुं.(सुष्ठ, माति सौन्दर्यमिति। मा+का) इति भावप्रकाशस्य पूर्खपण्डे प्रथम भागे।) लाल गोभनं मनोऽस्यामिति वा समना: माता चन्द्रः । नमः । इति संक्षिप्तमारोणादित्तिः । धुम्तः । इति शब्दमाला ॥ मनोहर, वि।सोलिट्रा च । सुमना, स्त्री, (मुष्ठ महलं यस्याः।) वाय इति शदरवायली 'स्त्रियां सुमनमो भूग्नि पुरे जाती घ मदतः। मोलो। रति रतमाला माफड़ाता इति मुमनः,[भ] क्ली, (शोभनं मनो यस्मात् पुष्पम्। विदुधपि यदा घटस्तदा भेदेन गिते.' माकड़िया इति च भाषा पहतां माता। इत्यमरः ॥ (यथा, भागवसे । ४।१५। ७। रति प्यादि। इति हेमचन्द्र कामाख्यादेशीयनदौविशेषः। "प्रथमन्ति रम तं विप्रा गन्धवप्रवरा नगुः । 'मुमनाः पुचमानयो: नियां नाधीरदषयो।' यथा, कालिकापुराणे १ पध्याये । मुमुचः ममनोधारा: मिडा नृत्यन्ति बस्तिय.."), सिमान्तेषु मेदिनी। पावसापि ममाप्ति। "नदी मुमङ्गला नाम हिमपर्वतनिर्गता। उत्तममनरा । गोभनमनोयुक्त, वि। (यघा, 'मुमनायाय पनापि पटोलारिटयोप्नया। पूर्वप्यां मणिकूटर मदा सवति गोभना । महाभारत ।।१८।१०। इति स्युतः। ल्यमाटोकायां भरत:। मपिफूटं ममारुप यस्तां पायति वे नीम्। “मायाः पविया पैन्यागढ़ायेव स्वयम्स ।मुमनोरमा, [म] की, (समनमा रतः।) स गदापान पुलमवाप्य चिदिवं ब्रजेत् ।" स्थिता: ममनसो रास्तेन रादा मधि परामः।त्यमरः1218111 प्रतिपयमयुद्धे, वि. टिताः।") मुमनुः, निविशेषः । म दायादमामा- समनः, वि, सन्दरभानपिषयः । अगष्टपूर्वक समनापविक्षा,सी,(ममनमो झालाः पविका) प्रधारयः दशरकर । यदा- मनधातो: प्रवचन निप्परः। जातीपविकाइति गलनिरः। •सनधय पर माममोमिनिकि समतिः .(पोभनामनिर्यद) वर्तमानकम्मी ममनःपलं, लौ, (मुमनमो जान्याः पनन् । सम्पायन को निभाती पनुमान यादा। भूतरुपीयारेदः । इतिहम-लातीफनम् । इति गनिष्ट । पर्याट्रियमामामात रामदारको पदा सुन्दरमतियुष्टे, वि। (यपा, भाग-समनःफलः, पुं,(मछ, समीरमात ताप रहिलामरालानां पिनागे ब! 1.1.11 हमा हxि.irfreer. V. - - - ·. , मग.. | यस्य।) सुबुद्धी, वि। इति मेदिनी। (यथा, स तु मैहः परितो भुक्नभूतभावन. "एषां मध्ये लाह भामाभ्यन्तरवर्ष यस्य योजननां सहस्राणि चतुग्योतिःसा "मध्ये पूयिश्यामद्रीन्दो मासान मालि सरापचिरान सपनर मातते!")|नाम्यामवस्थितः सचत: सौवर्ण: कुमगिरि-विट: पोड्याधस्ताहरप्या धरपोर। मर्थमः।याशमेदः। नागमदः। इति मन-रात्री महापायामममत्राः कणिकाभूतः तावममाणा प्रथिवीपत मामला बारमो.(यया, महामार1 11181 [कुवनयकमनस्य मूनि द्वाविंगसमयोजन-सम्य शापय मूर्हि वर्गोयत प्रतिक्रिक) सपि.पिटरवः मुमुपः कोषपामनः। चिततो मूने पोयमान तापतान्तभूम्यांमानाद्रुममताको मानारोगा “मन्दरी मैहमन्दरः सुपामः कुमुद सत्ययुत-प्रयुनौतिमावाधिशाप मध्यगं पधिम पूर्व मेरो: गाnिil । योजनरिक्षारोवाडा भैरोपतुर्दियमयटम मध्यम्य स्फाटिक गा वेशाना इन्द्रमीनमय पूर्ण मानिपनिया मानमः। तदाना(यदा, | चनुध पतषु चतनम्म्कदमन्यग्रोधा' चत्वारः [ योजनाना महमागि नियुमानि। पादप पचततावाधिमामयोगनी-षिर्त मध्यगायगों या सुमुखः सुमैः . सुमेरुः "मिनिय समन्तुय सम्पायन पय च । समुखसू, पं. (मुमुषस्य सूरपत्तियस्मात् ।) दायत्वारः पुतस्वः पुलइयेव पञ्चते वचवारकाः।" गरः । इति विकाएडगेपः । उत्तमाननपुचः । यदुपम्पणिन इति पुराणम्॥ पिता ध। विकानि भारतम धारयन्ति । १५ । (सष्ठ मसुरपराधो यस्य । प्रत्यपराधिनि.वि समुखा, स्त्री, (शोभन मुखं यस्याः। टाप।) देवोद्यानानि च भवन्ति चतार सुमन्त्रः, पुं, कल्किदेवस्य ज्येष्ठमाता । यथा,- सुन्दरी नारी। मुन्दरानना। इति भरत- चैवरचं वैभ्राजक सर्वतोममिति : "करकेचंठातयः शूराः कविप्रासमन्त्रकाः | हिरूपकोपः॥ सुमुखा गाला। इति मुन्ध• | "मेरो डनि भगवत प्रात्मयोनमंधन सातमायप्रियकरा गुरुविमतिठता: 10, बोधण्याकरणम् । दयः । इति केचित् । क्लप्तां पुरोमयुतयोजनसाइनों इति कल्किपुराणे २ अध्यायः ॥ समुखी, स्त्री. (मुष्ठ मुखं यस्याः । "खाना-! मातकौम्भी वदन्ति । २८॥ अधि। शोपमर्जनादसंयोगोपधात् ।” ४ । १। ५४ ॥ सामनुपरितो "विपाषयूपभूपालः प्रायात् साधुजनप्रियः। इति डीप।) सुन्दरी नारी। सुन्दरानना। सथारूप तुरीयमानन पुरोटापुरमा करिक द्रष्टु हरेरंगमाविभू सच सम्भले. । (यथा, कुमार।१।२।। इति यौभागवते स्कन्धे १५ कर्षि प्रान मुमन्त्रश्च पुरस्कृत्य महाप्रभम् । " मेति मावा तपमो निपिडा "अस्मिवन्ट्री पुरी पूर्वग्यां गाग्य भाग्यविशालय प्रातिभिः परिवारितम् पथादुमाश्यां सुमुखौ जगाम ") नाम दक्षिणतो याम्या संयमनी नाम इति तत्रैव ३ अध्यायः ॥ समुष्टिः, (मुप पचने +लिन् । शोभना मुष्टि- कारणों निनोचनीं नाम उत्तरत' । परयराजस्य सारथिः मन्त्री च। यथा, यम्मात् ।) विषमुष्टिसुपः। इति राजनिघण्टा विभावरी नाम।" इति च तवेर "तदगम स्वरितं सूत राजपुत्रं यशखिनम् । समूलः, प, (मुष्ठ, मूलं यस्य।) खेतमाः। अपि च । राममामय भते नात्र कायऱ्या विचारणा अति राजनिः॥ "परिमण्डलम्तयोम मे कनापन। महत्वा रामवचनं कथं गच्छामि भामिनि। समूलक, को, (गोभन मूलं यस्य । का।) धातुवर्णः स सौवर्णचतुरमः समुधि! नवा मन्दियो वाक्यं राजा मन्त्रिणमप्रयोग गर्जरम् । इति राजनिघण्टः । भानावर्णः स पातु पून्तेि में सुमन्त रामं दयामि गोधमानय सुन्दरम् ।” समूला,स्त्री.(गोभन मूलं यस्याः ।) गालपर्णी पोतन्तु दक्षिणं तब भापनिभं पर। रति पाल्मीकीय रामायणे पयोध्याकाण्डे १४ (पश्रिपर्णी । इति राजनिघण्टः । सुन्दर मुल- उत्तर सम्य रतं वै इति वर्षसमन्वितः । युको, वि। मेरुम्नु रागभे दियो राजयत् सरित। अभिवः पु, पशुकिंगतिवमानाईरिपसरतर्गत समेखला ,(शोभना मेखला यस्मात् ।) मुञ्जः। आदित्यतरुणाभासो विधम इव पार विगापिता। रति हेमचन्द्रः ॥ नाति राजनिघण्टः (अस्य पायो यथा-योजनामा सहमाणि चतुरमोतिपः पंथीय साधयः मुरथराजपुत्रः । इति | "मुन्नो मुचातको वाणः स्थमदर्भ. समेखला प्रावट: पोडास्तादष्टाविंशतिरि विशुपुराणे परी २२ पध्यायः । इति भावप्रकाशस्य पूर्वखण्डे प्रथमे भाग ) विस्ताराचिगुणस्तस्य परिवार समक्ष समिनमः, मगरः। स त जिनानां चक्रवत्ति- शोभनमेखलायुत, वि॥ तिमपन्द्र मुमेधा', [] शो, ( सुष्टु, मेधा अस्याः। भुवनेराहत: मध्यांतरूपपरिष्कृत । समिता, मो.दगरथ राजपनी। मा तु समय "नित्यमसिंध प्रजामेधयो:। ५।४।१२देगणाः सः गन्धर्षीरगराया। मघमाता । यथा, भट्टी २ मगें। इति असिच!) ज्योतिभती। (मुठ मेधालराजे प्रमोदते मम्वतोऽसरसमा “माट मधुमासदारपेट- मशा मुमिया माममणेन." भागवते।८।४।। नापर्यायः । समपाः २ । इति गदरखा- में प्रशिरस: सबमासतेऽद्य सुमेधसः) भागो भारत केतमालय परिने । सुमेर, (मुष्ठ मिनोति विपतिज्योतींषि इति तय करवः क्तपुरसतिया समसंकी, मपचतविशेषः। इति गदरता. सु+मि+"मिपीभ्या रु.।" उया. | निष्कपर्वतास्तद्वन्मन्दरो गन्धमादन, बनो। (चोभनं सुपमिति।) उत्तमाम्यश्च । T) पतविशेषः। तापायः। मेरः विपुल पालय मर्जरमविभूपिनः । समुप. पु. (गीमनं मुखं पप्पा) गाड़पुचः।। हेमाद्रिः ३ रखमानः ४ सुरालय: ५। इत्य. (यथा, महाभारते।।1.111 मर।१।१॥२॥ पमरादिः। भूखग: क्षिध । गीयमतः सूत पड़ भिस्तमिदं कुलम् । इति भटाधरः सहिवरण यथा,- समुन मनाया च सनन सुरसा। कुडा पायवतमा माग प्रमा) प्रक्टिः।। एडिलिपिमःमिताका पन. पानापति राजनिट नमुप, पि, (मर मुर्ष पप्पा) मनोरः। गिरय उपमुताः । ११. स पर्वतो महादियो दिश्योपविकदिन। यस्यमे चतुरो देगा नानापायु मंदिरः। पो. पनि मासे पधारा :पोपी मक्षित दारामारपषितनयः मिर)| पाता। मनयोजनपरि प्रयुगान्तरितं गृह मनाना पूर्वमध्यमशाला मन ममा ·सुरथः -- का। - .. । सुयोध सुरगः पष्टो नाकपृष्ठो वा अप्सर:मान्तिनिहती। "शोध गच्छाम भद्र ते न नो विद्यात् सुयो- सुरङ्गट, को, (सष्ठ, रङ्गं ददातीति । दा+का) बन्दोऽय प्रमोदय स्वर्गाः शृङ्गध मध्यमे । धनः ॥") / पत्तनम् । इति राजनिघण्टः । व पौष्टिकय व उपयोभनमन्मयो। सुर, भ भैश्ययोः । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (तुदा० सुरङ्गधातुः, पु, (सष्ठ, रङ्गो यस्मात् तादृशो हादः सर्गराजय स्वर्गाः मृत परिमे। पर भक० सेट् । ) दत्यादिः । श, सुरति धातुः ।) गैरिकम् । इति राजनिघण्ट: । प्रमो निरधारः सौभाग्यशातिनिर्मलः । सोरिता सुपोर सोर। भा, दौतिः। ऐश्यं सुरङ्गयुक्, [भ] पु, (सुरङ्गं युनतीति । बुज् + यिते दिजछ पूर्वरङ्ग समर्थिताः । ऐश्वर्यम् । इति दुर्गादासः ॥ कि।) मुरङ्ग हवा अपहरति यः । यघा, " मी स्वर्गा निविष्टा मेरुमूनि ॥ सरः, , (सष्ठ राति ददात्यभीष्टमिति । रा+ "कुजम्भिल: सुरगाहिरधयोरः मुरगयुक् ।" ईसादानकर्ता च यजाना तपसा तथा । काः । यहा, सुरति गोमते इति। सर+गुपति इति शब्दरत्नावलौ।) तेषु वसन्ति म्म ननाः क्रोधविवर्जिताः। यहा, सुनोतीति । पुञ् अभिपये सरङ्गा, नी, सन्धिः । सौध इति भाषा इति चानन्द प्रमोदं वशिमाहसः॥ "सुसूधाज ग्रधिभ्यः कन् । उपाश२४ फन्।) हलायुधः । कैवर्तिका । इति राजनिर्धण्टः । इप्रपाते सौम्यस्तु रणे चैवास्य निर्मीलः। देवः । इत्यमरः ११३७॥ (यथा, रघुः ।।५६। सरणिका, स्लो, मूळ । इति राजनिर्धण्टः । शिने तु संवासे मृतो गच्छेत्तिपिष्टपम् । "कोप तस्मै समृशं सुरथियः सरङ्गो, स्ती,(मछ, रनो यस्याः। डो।) काफ- वानी नाकपृष्ठमग्निहोत्री च नितिम् । प्रसव केशव्यपरीपणादिव" नाशा। इति राजनिघण्टः ॥ रतसामानमः। नागकृपकर्ता च लभते पौष्टिक हिन । सूर्यः । पण्डितः । इति केचित् । (स्वरः। इति रत्नमाला ॥ वर्षदायी सौभाग्यं लभेत् स्वर्ग महातपाः॥ यथा, महाभारते ।१३। ८५। ८१ सरजामला, पु, (सुछु रजो यव ताहफन्त নাৰ মানসিলায়নি ঘী ল:। "लक्षणानि सरास्तोमा निरुक्तं सरपङमायः॥") यस्य।) पनसहनः । इति भूरिप्रयोगः ॥ बसवहितार्थाय स्वर्ग चासरसं लभेत् ॥ सरकरीन्द्रदीपहा, स्त्री, (सरकरीन्ट्रस्य ऐरा- सरजनी, स्त्री, ( सुशोभना रजनी।) राविः। रयगोप्रदानेन निरकारमान यात्। वतस्य दर्प इन्तीति। इन+डः । टाप् ।) इति शब्दचन्द्रिका । मदानेन शुईन लमते शान्तिकं पदम् ॥ गङ्गा। यथा- सुरज्येष्ठः, पु. (मुरे ज्येष्ठः । ब्रह्मा इत्यमरः । प्यदानेन शुद्धन स्वर्ग गच्छति निम्मेलम् । "भगीरयपयानुगा सुरकरीन्द्रदीपहा विदानेन पुरयाहं कन्यादानेन मङ्गलम् । महेशमुकुटपमा गिरिशिरःपताका सिता। सरचनः, (सह, रक्षयतीति । रज+णिद् + जेभ्यस्तर्पणं कृत्वा दत्वा वस्त्राणि भलितः। सुरासुरनरोरगैरजभवाय तैः संस्तुता ल्युः।) गुवाककृतः । इति विकादशेपः । तन्तु लभते म्वर्ग यत्र गत्वा न गोचति ॥ विमुतिफलदायिनी भगवती स्वयं राजते ।" सरते, लो, (सह, रत रमणे यत्र) निधुवनम् । पिलागीप्रदानेन पराईवानुभूयते । इति कल्किपुराणे ३४ अध्यायः ॥ इति मेदिनी ॥ (यथा, कुमार।१।१०। हिपम्य प्रदानेन स्वर्ग' मन्मधमनुते ।। सरकारः, पु, विनकम्मा। मुराण कारः "भवन्ति यतीमधया रनन्या- पुमान् म मरित्सायी तिन्लधेनु दस्तया। शिल्पोति बहुव्रीहिसमामनिष्पन्नः । मतन्तपूराः सुरतप्रदीपाः॥") वीपानदाता च स्वर्ग तत्फलगोभनम् ॥ सरकता, स्त्री, (सुरेण सता!) गुड़ची। इति मुरते वर्णनीयानि। यया, वायतनकारी शुश्य परपरस्तथा । বলি। सरते सात्त्विका भाषा: गोत्काराः कुटम- यावापर व स्वराज महीयते । सरताः, वि, (मु+र+1) शोभनराग- कामभोली यो मयों नतमोजी च नित्वशः हः। पतिगयरत विशिष्टः । अत्यनुरशः। काशीकरणसमोररमाधरनपुतिः ॥" पवामी विरावादीः शान्तवर्ग शमं लभेत् ॥ इति केचित् ॥ इति कविकल्पलतायाम् १ म्तयक : कुसमम्॥ रित्नायो जितक्रोधो बनधारी हदप्रतः । मुरकः, पु, (मुरत + संज्ञायां खार्थे या कन्।) दयाली, वि । इत्यमाटीका मासुन्दरीश नालं स्वर्गमामोति तथा भूतहिते रतः । कोप.मः । वणगेरियम्। इति राजनिघण्टः। १।१५ प्रवायें मुरतः इति पाट: मायः । वेद्यादानेन मेधावी निरहदारमानुयात् । पुरननिका,प्ती,वोपाभदः । इति शदरना- कोड़ायुक्तः । इति उपादिहती नालदत्तः । नियन दि.मायेन यदयानं प्रयवाति । घलो । सुरमालिका ति पाठान्तरम् ॥ ५११४॥) सत्तर वर्गमवाप्नोति यदयटिति मानवः । सुरगण्डः, पुं. रोगविशेषः । इति भूरिमयोगः ॥ मुरतताली, नो, (मुरतं तालयतीति । तन + पम्नु सर्वाणि दानानि प्राणभ्यः प्रयच्छति। राजगांड़ पति भाषा ॥ पिच् +पए। गौरादित्यात डो) दूगा। संप्राप्य न निवत्त दियं गान्तमनामयम् । सरगुणः, 5, (मुराणां गुरुः ।) हम्पतिः । इति गिरतक । इति मंदिनी जन्तु पधिमं यातच पितः स्वयम्। बिकापः ॥ (यथा, कधामरिसागर। मरता, स्तो,(मुराण भाषः ममूहो पा । मुर+ पूर्वगरे सयं विमध्ये व शिवः स्थितः ११५/०२। तन्।) देवत्वम् । इति मेदिनी । (यथा, इति नारामई। ३.११४-४५ : "ततो मुका रणं देवमेन्ऽपीन्द्रमनुते । महाभारत । ५1८८।१४ । । पन्यत् कोमा ४२ । ४३ पध्याययोः बाराह-निनाय नभवनं भौतः मुरगुरुः गौम् ।" “মলে যায় বা যন হোসে। बद्रगोतासु पदृष्यम्। देषपूष्णे, वि । यथा, महाभारत ।११।१२यत् प्राप्य पुरतां प्रामा: गुरा: मुरपत: मगः") उम्पनुष्ठः, पुं, फापरकः । इति शम्दधन्द्रिका "यनात् पितामहो गई प्रभुरकः प्रजापतिः। गुरमति प्यार (मुठ मा। उम्भः, पं. देशधिपः । रति गदरवारली । ब्रह्मा मुरगुरुः सानुः कः परमहाय") विप. या महामारने १६५ उयामुगः, (गाभन पतिप्रिय यामुन यमुना-मुरपामती,एं. (मराणां ग्रामनिमा) । पोप पुरार मुरमा गरमाया) सम्बन्धि जल पम्य।) विष्णु: । दसराजः।। इति बिकापः। मरतीषक,पं.(रान् नीययनानि । नुय निद मामादः । पदिमिर्गपः। इति मिचन्द्रः सुरा, को, (मष्ठ, रहो यामात्। रिटम् दिल ।। काम्नुभमानः । निदादा. मविपः । सिमदिनी । पत्ताम् इति रामनिरतः रोनिश, fat सुयोधनः, : (पेम सुनतेऽमी। मु+ युध + मुराए, (इष्ट, सीमा 1) नागरदः। इति माप, पु, पायावर ! AE- सुद।) दुर्योधनमः । इति विकाएपः राजनिसिपः । निमार यपा, महामार! ३ । मदर्शनात "तिराहा , - लापता। - - । T - - - . - ·उदाहत) “वेत्रकोषकयेणना गुल्मानि सरपादपान् ।") ! दे च विस्तुते व परितः पतयोवनन् । - । . पकुलदषः। गल: इति । सादोधिका, स्त्री. (सुराणां दीर्घिका।) खर्ग-सुगनिर्गन्ध, क्ली, पत्रकम् । इति राजनिर्धण्यः सतां तदीयां मरः कला प्रतिनिधिही | विशेषः। माचीपती इति स्यातः। तत्पर्यायः। गवामधिहादेवी गवामाद्या गम्। देवपर्णम् २ वरपर्थम्३ सुगन्धिकम्४ माची-गवां प्रधाना मुरभी गोलोके सा मनाया पदम् ५ सूक्ष्मपवम् देवाहम् ७ गन्धपत-सादिमृष्टिकथन कथयामि नियामरा कम्साघम्य गुणाः। कटुत्वम्। उपत्वम्। बभूव येन तनम पुरा हन्दावने या सरहिट, [५], सुरान् हेटौति। हि+ मिशासवलामकफकासनामित्वमा दीपनत्वम् एकदा राधिकानायोराधया सर बोरन बभूव चोरपानका तदा वैचाममा मुरपणिक्षा, स्त्री. ( सरपों। संज्ञायां कन्।)| मरजे मुरभि देवी लोया वाम मुरपी, स्त्री, (सुरप्रियं धर्णमस्या:। डीए।) दृष्ट्या सवमा मुदामा रमाउदो। चोरं सुधातिरिक्ष मनमलजरापाय। पभिः सितस्य मामरष्दन मने मुरहिपो.तागष्दस्वरसात् । (यया, मागवते ८५१ मरो बभूव पयसा माण्डविनगन। मुरपादपा (मराणां पादप:।)कस्पहादेव तदुष्णश्च पयः स्वादु पपौ गोपोनि सन। सुरहि सुरमा मुरभिः (सचलवा राजसूयं द्विजराजो बभूव , देवपकः । (यघा, मागश्ते । १।३।२४। सुम्पुवागः, पु. ( सुप्रिय. पुहार। गुरुपानाच ताराया तह.भूव बुधः सुतः । *ततः काली मंप्रति ममोहाय पुरदिपाम् । अवधिपः। तत्पर्याय । नमेर. युधपुचय चेचय तत्पुनः संरचय सः" बुहो मामाननसुतः कोकटेपु मयियति) सरनिश: ४ मुरताः ।। प्रति ब्रह्मवैवर्त प्रतितिखण्डे । ५८१४-५॥ सरदिपः, (सराहा दिपः।) देवडती । रति पुत्रागात् । इति राजनिटः । मच स्वारोचिपमन्वन्तरे कोलापुर्यधिपतिः। केचित् । (ऐरावतः । यया, रतः।३।५५ । (मरपुरी, सो, ( सुरस्य पुरी।) सेनादौ पृथिव्यां दुर्गापूजा हता। तत्प्रसादेन "हरे: कुमारोऽपि कुमारविक्रमः इति विकापीपः। च सौ सावर्णि म ममुर्भातः । यथा सुरहिपास्फान मककंगालो। मरप्रियः, पु, (मुगणां प्रिय "कालान्तरे पूजिता सा सुरथेन महात्मना। भुजे शचीपवधिपकाहिले हपतिराजनिखादा राजा मेधसशिष्येण मण्मय्याच सरितट खनामपिई निचवान मायशम् ।) इति केचित् । देवरे, वित मेयादिभित्र महियः कणसारय गण्डकः । सरधनुः [स] को, (पुरम्य धनुः।) इन्द्रधनुः । मुरप्रिया, मो.(मुराणां प्रिया।) छागो नेव कुमारः पक्षिभिलिभिने । ति जटाधरः। (यया, किराते ।१६। रमा।तिराजनिघण्टा वेदोक्लानि च दत्त्व व उपचाराणि पोडग। "यातम्य प्रयितारडमकहा भागवत धत्वा च कवचं ध्यात्वा संपूज्य च विधानतः । विछोदं विषयमि पारिवारजाले। गजा कला परीहारं वरं प्राप यथेसितम्। पातेनुम्निदगवजनाङ्गभानां पाएहरण मुक्ति समाप वेश्यय संपूज्य च सरित्तटे । मन्धाने सरधनुषः प्रभामणीनाम् ।") मुरभि, सौ. (मुठ, रमोऽनैतिक तुष्टाव राला वैश्यय साशुनेवः पुटावलिः । मुरधूपः, पु, ( सरप्रियो धूपः । ) रातः। इति इन्।) वर्णम् । गधारमा पनि विसर्ज मुरमयों तां गभीरे निर्मले जले। राजनिघण्ट: वली। मुन्दर साधुसन्धः। ।। एएमयों मृण्मयी दृष्ट्या जलधौता नराधिपः। सुरनदी, स्त्री, ( सुराणां नदी1) गा । इति मुरभिः,पु, (H+ra+इन् ।) सुर्मान्त बिरोद सत्र वेश्यय ततः स्थानान्तरं ययौ। भूरिप्रयोगः। (यथा, महाभारत 14.10 मरः।१।११॥ चम्पका न्यका देहच वैश्यच पुष्करे दुष्करं तपः । "गङ्गायाः भरनद्यादै खादुभूतं यथोदकम् । जातीफलहावः। ति मेदिनी। सत्वा जगाम गोलोकं दुर्गादेवीवरेण च । महोदधिगुणाभ्यासात् लवणत्वं नियच्छतिः) कदम्बषः। कणगुगगुन । राना ययौ स्वराज्यश्च पूज्यो निष्कण्टकं बली सुरनन्दा, स्त्री. (सुरान् नन्दयतीति। नन्दन भोगच बुभुजे भूपः घष्टिवर्षमइसकम् ॥ पिच+पण। टा।) नदीविशेषः। इति मामः । औरति धादि। भार्या स्वराज्य संन्यस्य पुत्वे स कालयोगतः। शब्दरवावली । इति मदरतावली मनुबभूव मावर्णिस्तथा च पुष्कर तपः ॥" सुरनालः, , (सुरप्रियं नालमस्य ।) देवनक्षः। मुरभिः, खो, (मुर रमाइन् ।) इति ब्रह्मवैवर्त प्रकतिखण्डे ५४ अध्यायः ॥ इति राजनिघण्ट: मावभेदः । मुरा। गौः। विस्तारस्तु दुर्गायदे द्रष्टव्यः । मरनिम्नगा, स्त्री, सुराणां निमगा।) गडा। सरदारू, को, (सुरमियं दारु ।) देवदार इति इत्यमरः । (यया, कथा- वनमालिका । तुलसी । पाचो । इति पबमाला। (यथा, भागवते । बा१३ । सरित्सागरे । ५२ । ३४२ । निर्धरः पूधियी। "पिचम: कोविदारः सरल सरदारभिः) "त्या सर्व तनुं त्यक्ष्यंस्तपसा सुरमिन्नगामा (यथा, रघुः ।। गहा। इत्यमरः।१।१।५२॥ सरपतिः, (सराणां पतिः।) इन्द्रः । इत्यमरः | पाराधय सपनीक: सुरदुन्दुभी, स्त्री. ( सराणां दुन्दुभाव पाझाद ११४६ (यथा, महाभारते ।।११।१०। तस्या उत्पत्त्यादिर्यधा,- पालात् ।) तुलसी। इति राजनिर्धएटा। "पुनदी सुरपतिमा व सुमंपहम् ॥") मुरद्रुमः पु. (सराणां टुमः।) देवनलः । इति सरपथं, को, (सराणां पन्याः । समासे पः।) "सा का वा भुरभी देसी गजनि एटः ॥ देवदारु च ॥ (कल्पवादिः। पाकाशम् । इति हेमचन्द्रः । तज्जमचरित यथा, भागवते। ११३८॥२२॥ सुरपणे, को, (मुरप्रियं पर्णमस्य ।) पोपधि- "न तस्य कवियित: सत्तमो -भदाप्रियो य उपेय एवं वा। सयापि भवान् भजते यया तथा सट्ठमो यादुपायितोऽर्यटः।") सिप) पसरः। इत्यमरःपर्खत्वम् । बालहिताचा इति राजनिघण्टा गोपाडनापरिहतः पुरुष (यया, रपुः।११ मुरपनिक, पं. (मुरप्रियं पर्णमस्त्यस्येति । इसा सघ रहसि विज्ञहार । अधिपत्य मरास्त समयिवे मुरदिपाम् । | ठन् ।) मुरमुवागः । इति राजनिषण्टः । पर्यमे तुष्टुवः सुयमयानमगोचरम् ।' 'राः। यया. सव।२।२८। पुभागः। इति हेमचन्द्रः। “য়িকা মাহিয়া ম मुदिषयान्ममी सुधैव ।' पनागी। रति राजनिएरः। नयाप हाजितायाम्।।२। कान्तरे मुरास्थान् मरा इति पाठरा .. J नारद उवाच। 7 श्रीनारायण उवाच . वृन्दावन कौतुमा वमयुक्तां दुम्भवती वझी नामा मनोरक!

·4 4 सुरभिः सुरभी. सुरसः ...समसिहर सघशीरसरोवरः। सरभिः, वि, (+र+इन् ।) सुगन्धिः। सरभूरुहः, पुं, (मुराणां भूरुहः। देवदारः। गोपिकानाञ्च राधायाः कौड़ावापो बभूव सा। (यथा, मनुः । ३ । २०८. । इति भावप्रकाशः ॥ (कल्पहचादिय।) बन खचिता तूर्ण भूता बापोखरेच्छया ॥ "उपवेश्य तु तान् विपानासनेष्वगुमितान्। सुरमत्तिशास्त्री,(सुरमिया मृत्तिका) तुव भूव: कामधेनुनां सहसा लक्षकोटयः । गन्धमात्यः सुरभिभिरचयेह वपूर्बकम् ॥") इति राजनिघण्टः भावन्तो हिच वरमाय सुरभीलोमकूपतः । कान्तम् । इति मेदिनी । ( यथा. रघुः ।।२। सरमेदा, स्तो,(सुरप्रियो मेदो यस्याः) महा. लासा पुचाः प्रपौत्वाच सम्बभूवुरसंख्यकाः । "निवत्ती राजा दयितां दयालु. मैदा। इति राजनिघण्टः।(महामिदाशब्दे- पिता च गवां सृष्टिस्तया च पूजितं जगता स्मां सौरभयों सुरभियंशोभिः । उस्या विशेपो ज्ञातव्यः।) नायकार भगवान् सुरभ्यास पुरा सुने। पयोधरीभूतचतुःसमुद्रा सुरपिः, पुं, (सरबासी ऋपिये ति।) देवर्षिः। तो बभूव तत्पूजा त्रिषु लोकेषु दुर्लमा जुगोप गोरूपधरामिवीबीम् ॥") इत्यमरः।११। ५१॥सत नारदतुम्बर होपान्वितापरदिने यौतष्यम्यानया हरे। धौरः । विख्यातः। ति धाणि: ॥ कोलाहलादिः । यथा । अधर्विदेवपिरानपि- भूव सुरभोपूजा धर्मवक्वादिति श्रुतम् ।। सरभिका, स्त्री, (सुरभि+स्वायें कन् । ) स्वर्ण-महर्पिपरमर्पिकाइर्मितिभेदाय सतप्रकार. 'मानं स्तोत्रमूलमन्त्रं यदयत् पूलाविधिक्रमम। कदली। इति राजनिघण्टः॥ ऋपयस्तव नारटाद्या: सरपंय अशा इति दोक्ष महाभाग निदोध कथयामि ते सरभिगन्धिः, वि,(सरभिर्गन्धो यस्य । “गन्धस्ये- भरतः । (यथा, भागयते । ४।२४। ६३ । सुरभ्य नम इति मन्त्रस्तस्याः पञ्चरः। दुत्पूतिससुरभिभ्यः ।" ५।४।१३५ । इति "महान ख मरुदग्निवार्धरा: सही लहानपनेव भकानां कल्पपादपः । इकारः।) शोभनगन्धयुक्ताः । इति केचित् ।। सरपंयो भूतगणा पदं यतः॥" शानं यजुर्वेदोक्तं तत् पृज्यश्च सर्वसम्मतम् । सुरभित्रिफला,स्त्री, (सरभिः सुगन्धिस्तिफला) तथाच महारते । १ । ११ २२० । हदं विदशेष मुक्तिदं सर्वकामदम् । নিন্দা। মি বলল: ৪ "इति समां चविंशवारदेन सुरपिणा। समोखरूपां परमां राधासहचरी पराम्। सरभित्वक, च] स्त्री, (सरभिः त्वक् यस्याः।) पुचयोकाभितप्ताय पुरा शैय्याय कीर्तितम्) वामधिष्ठाटदेवी गवामायां गवां मसूम् ॥ हादला। इति राजनिघण्टः ।। सरलता, स्त्री, (सरप्रिया लता।) महायोति- विवरमा पूज्याच मनानां सर्वकामदाम् । सरभिदार, पुं, ( सरभि सुगन्धि दार यस्य । मतो। इति राजनिघण्टः ।। यया पृतं सर्वविध्वं तां देवीं सुरभी भजे ॥ सरलतः । इति राजनिघण्टः ।। सुरला, स्त्री, (सुरान् लातीति । ला+कः।) ৮৪ বা ঘনমিমি বন্ধু মমি। सुरभिपवा, स्त्री (सरमि पवं यस्याः) जम्ब-गङ्गा । इति हारावलो। नदीविशेषः । इति. पालग्रम जले पानी सुरभी पूजयेदधिनः । वृक्षः। राजलम्ब: । इति-रालनिर्धएटः ॥ शरदचन्द्रिका।। दीपान्वितापरदिन पूर्वाई भतिसंयुतः। सुरभिवाणः, पं. (सुरभिः साधुगन्धः वकुलादि सरलासिका, ली, (सरानपि लासयति प्राधा- यः पूजयेच सुरभि सच पून्यो भवेद वि॥ पुष्प वा बायो यस्य।) कामदेवः । इति दयतीति । लस् + णिच् + एयुल । टापि मत एकदा विषु लोकेषु वाराह विष्णु मायया । कैचित्॥ पवम् ।) वंशीवायम् । यथा,- झीरं जहार सहसा चिन्तितास मुरादयः । सुरभिषल्कलं, लो, (सुरभि सुगन्धि वल्फलं सालेयिका च सालेयो सालिका सुरक्षासिका" ते गत्वा ब्रह्मलोकच बधाणं तुष्टवस्तदा। यस्य । ) गुड़त्वक् । इति शब्दरत्नावली। इति शब्दरमायलीति केचित् ॥ तदानया घसरसों तुटाव पाकशासनः । मुरभिसवा,स्त्री.(सरभिः सुगन्धिः सबो निर्यासो सरलोकः, पुं. (मुराणां लोकः।) स्वर्ग: । त्व- महेन्द्र उपाध। यस्याः।) सकी। इति राजनिघण्टः ॥ मरः। १।१६(यथा, भागवते ११.११ नमो देय महादेव्यै सुरभ्य च नमो नमः। सुरभी, स्त्री, (सुरभि+वा डीए । ) सन्धिः । "कोप्ति विग्रहां मुरलोकगीत गवा पोजस्वरूपायै नमस्ते जगदम्बिके । इत्यमरटीकायां भरतः ।२।४१ १२३ ॥ विहाय मामिप्यति सहयन्धः ।") नमो राधाप्रियायै छ पझेशाय नमो नमः । शक्षको। इति शब्दचन्द्रिका । (यथा,- सरवम ,न] की,(मुराणां यम ) पाकामम् । नमः कणप्रियायै च गवां मात्रे नमो नमः ॥ "माको गनभधा च सवहा सुरभी रसा। इत्यमरः।।२।" कल्पहरूपाय मुबमा सन्ततं परम् । महणा फुन्दरको धमकी च बहुसका।" सरयसभा, स्त्री, (सरा यक्षमा) में शा। श्रीटामधनदाय धषिदायै नमो नमः। इति भावप्रकाशस्य पूर्वसगडे प्रथमे भागे ) इति रामनिधण्टः। यगोदाय कीर्तिदाये धर्मदाय नमो नमः ॥ इखेकारान्तसरभिशब्दार्थोऽप्यन : गोमाता। सरवतो, स्त्री, (सरापां वल्ली।) तुम्तमो। ति हावयषणमा तुष्टा हटा जगत्मसः । যালনিষাঃ ॥ प्राधिच भूव नवेव मालोकं मनातनो। "मा का वा सुरभी देवो गोसोकादागताधया। सरवरी, [न] . (सराप येरो।) सुरः । महेन्द्राय वरं दत्वा पानिपातिदुर्लभम्। जम्मचरितं प्रधान् योमिष्ठामि तत्वत:"सि गप्दरमायली [सायुधः॥ अगाम सा व गोलोकं ययुर्देवादयो यहम् । सतिष प्रतिपण्डे ४० पध्यायः । मुरम:, . (पुरा गधुः।) पमरः। इति बभूव विष्णु महमा दुग्धपूर्णच नारद । (इकारान्तमुरभिशष्टोम्या: विशेषविवरणं मुरगापा[],(सरा गापो)का दुधाष्टसं ततो यत्रततः प्रीतिः सुरस्य यम् ॥) पय गोयावाप्रवेगविमदिनम् । रति जटाधरः इदं स्तोद महापुरष भलि युझप यः पठेत्। तब तिथय अमाम्याटमौतुर्दशीविष्टिभिवाः मुरष्ठा, स्त्री, (मुरंषु हा!) बानी। पति म गोमान् धनशव कोतिमान् पुरखवान् নর বারি ীি বৃদ্ধানী শ্রী | নির্ম: भवेत्। पादा पूर्वभाद्रपद उत्तरफल्गुनी उत्तरापादा मुरस, को, (गोमनी रमी यता) पोस्टम् । म प्रातः पर्षतीपु मर्मय दीक्षित उत्तरभाद्रपत् पराभरपाधि एतिबदम् । गन्धवम् सि रानिपट दानो रुप भूयायालले मन्दिरम् ; रिहामि ! योगा: सोपाततिभिमाः। तुम । इति मंदिनी । समिर मिरान करोति एप्पनेपनम् । तव बारामारपमिन्द्राः। रति न्योतिष-रम:, .(ोभन्दा रमोद मिमुगारः। न पुनभवन तर प्रत भो भवेत् । नावम् तिमदादा (यामी रक्षा- ति योमध्य प्रतियर नरम्यानरमीरसा, सी, कोहरायमाटीकायां हान्दिरमा दिगंधी are" दाम मायः मधुरमः । २१११२१॥ इति पदमाटराम) यथा. - ।

·स्तया पथोरालभन न हिमा। एवं व्यवाय: प्रजयान रत्वं सराकरः,पं.(सुराया पावर) पासिंग "पाकरा: एचय: सबेवजयित्वामुराकानी सराहना, स्यौ, (सुरागामाना।) ग्राहपचियग्नानां विविधमुरापानप्राय मुराचार्य पं. (सराणामाचायः सुरसा मुरा सुराचा भौचरमः । इति राजनिष्टः । (पीतगाल: 1 | राक्षमोविशेषः । सहिषयको मन्त्री यया,- "मुरा पोत्रा हिशो मोहादमिश्की इन अस्य पयायो यथा,- "हिमवदुत्तरे कुले सुरमा नाम रातमो। "सरसो बीजकय व पीतगालोऽभिधीयते।" तम्या नपुरगप्देन विगल्या गुखियी भवेत् । तथा पकाये निदधे मुच्यते' ति गारर्ड २०९ अध्यायः ॥ इति भारी चिकित्मितस्फाने ५१ अध्याय:) गोमूवमग्निवर्ण वा पिदुदकर्मव का। तुलसीविशेषः । अस्य गुणा यथा,-- सरमाष्टः, पुतगविशेषः। यथा, पयो त वा मरणाहीमजदममवा। "हिकाकासविषखामपार्शगूलविनागनः । "मिर्गुण्डी तुम्नमो बाछो वृहती कण्टकारिका कणान् वा भषयेदी पित्तक्षस्कफवातनः सुरम: पूतिगन्धनुस् ।" पुनवेति मुनिभिः सुरसारः प्रकीर्तितः।" सुरापानापनुत्तायं वालवामा जटी धई. इति धरके सूत्रस्थान। २७ अध्यायः। इति शदवन्द्रिका मुरावै मलमवानां पामा च मनमुर्ग। “कफानिलविषक्षामकामदीर्गन्ध्यनाशनः । सरसिन्धुः पु. (सुराणां मिन्धुः।) गहा। इति तम्मावाव्रणराजन्यौ वैग्यार पित्तकृत् पार्जशूलनः सुरसः समुदाद्वतः॥” | केचित् ॥ (यथा, कयामरित्सागरे ।१६ गोडी पेटी च माधी च विन्ने इति सुयुते सूत्रस्थाने ४६ प्रधाय:।) "निवसन्ति । देशेऽपि सुरमिन्धुममायिते) ययवैका तथा सा न in ! संरमः, ति,(गोभनो रसो यस्य ।) स्वादुः । इति सुरसुन्दरी, स्त्री, (मुराणां मुन्दरी रमणी मुरेष | यक्षरक्ष पिगाचाबमय मांसं सुरामजाक मेदिनी । सुन्दररसयुक्ताय । (यथा, सहत- सुन्दरौ इति था।) अप्सरमः। दुर्या। इति तद्मााणेन नात्तश्यं देवानामयना । संहितायाम् । ५8 । १०३। केचित्ायोगिनोविशेषः । तहिवरणं योगिनी- अमेध्ये वा प्रतेन्मत्तो वैदिक वायु दार। “तस्यां प्रभूतं सुरसञ्च सोय शब्दे द्रष्टव्यम् । (सरस्त्रीयया,किरातेश1 प्रकार्यमन्यत् कुर्यादा कृष्णार्थवा यत्र व रतामृत् वा") *पम्मिन् रतियमनुदय भरोजवाता: यम्य कायगतं वा मोनानायतेसा सुरसंभ, निकी,(सराणां सद्म।) वर्ग: । इति स्मर्तु दिन्ति न दिवः सुरसुन्दरीभ्यः ॥") तभ्य व्यपैति ब्राह्मण्य गूदत्वञ्च स म । इलायुधः ॥ ( देवग्रहम् । यया, कथासरित्- सुरा, स्त्री, (सु पभिषवेकन् । स्त्रियां टा। एषा विचित्राभिहिता सुरापानम्य निक सागरे । ८३।८। इत्युणादिहती उज्ज्वन्तः । २०२४ । यहा, मुह इति मानव ११11 "एत मोक्ष प्रयातेति वदन्त्यामिव दूरतः । रायन्त्यनयेति । मु+रे शन्दे “धातथोप- सौवामणियन्नेऽपि तत्माननिधो था- पासाक्षिप्तसमुचिः सुरमनध्वजाशकः )| सगें। ३।३। ११६ । इत्यङ्। टाप ।) "यद्धाणमक्षी विहितः भूगया. सरसम्भवा, स्त्री, (सरप्रियः सम्भवो यस्याः।) चषकम् । मद्यम् । इति मेदिनी अस्याः पादित्यभता । ति राजनिघण्टः। पर्यायगुणादि मदिराशब्दे मद्यथदं च सुरमरित, सी,(सुराणां मरित।) गहा। इति | द्रष्टव्यम् । सुराया विशेषगुणां यया,- इमं विराईन विदुः सधन इनायुधः (यथा, रघुः।२०७५ "कशानां सलमूवापां ग्रहण्यगर्गोविकारिणाम् इति याभागवते । ११. “सुरमरिदिय तेजो पहिनिष्ठ पतमैगम् । ) मुरा प्रशस्ता वातघ्नो स्तन्यरक्तक्षयेषु च ॥" “यम्मात् मुराया घ्रापभव सुरमपंपकः, पं.(सरप्रियः सपः । ततः कम् ।) इति रामवसभः। विहितः न पान' या । रति राजनिघण्टः। तपानप्राययित्तं यथा-- विहितं न त हिमा। तो सुरमा, सी, (गोभनो रसो यस्याः। ) तुलमी। "प्रय मरायच स्तेयौ च गुपनत्यगः । नित्यर्थः।ध्ययायोऽपि प्रजया. यंया । सुरमा खोत यांसे । इति गदरता- सेतु दृष्या विशुध्यन्ते तत्सयोगी च पञ्चमः । रत्वे । प्रतो मनोरयवादिनमा पली । पर्णाम त नपुमकम् । इति मुद्रादित- नसो धेनुगतं दद्यात् ब्राह्मणानान्तु भोजनमा न विदुरिति । इति तटोका मंदिगी। पम पुनपुमकम् । इति हस्ताक्षर इति गारुई २२६ अध्यायः ॥1 'मंदिनी मुरसम्तु विषु स्वादी पणांस न नः | तत्याने शुक्राचार्यशापो यथा,- वर्णनीयानि यथा,-- सकम्। इति च कस्याश्चिमेदिन्या पाठ “पुरापानावना प्रापयित्वा राषा! इत्यमरः । २।४।११४. मियेया। मंन्नानाग चैनमभ्यातिधोरम् । इति मन्दधन्द्रिका मानी। रति रत्नमाला दृष्ट्वा कचच्चापि तयापि रूप मागतावरी।इति राजनिघंट: : दुर्गा । पौत तथा मुरया मोहितेन। रति केचित् । नागमाता। इति मेदिनी। समन्युरुत्याय महानुभावः स्तदोगना विहिन चिकौ । निष्यवः “ततो देवा: मगध : मिहार परमयः। कायः स्वयं धात्रमिदं जगाद मुग्न धर्यमशागां नरमा नागमातरम् । मुरापानं प्रति दे मातम अपं पाताम्मनः श्रीमान् पवते मागरोपरि। यो प्राधणोयप्रभूतीच कथित हममायाम तम्य हवं मुहतं विघ्नमाचर। मोहार सरां पास्पति मन्दबुद्धिः। राक्षम रुपमाखाय मुधोरं पर्वतोपमम्। अपतधर्मा बहादस स्यात् कराम पिता पटला नमम्मम् । पम्मिन लोक गाईत: स्यात् परे । परमिधामईमानुभूयाय पररक्रमम् । मया मां विप्रधविमोमां चित्पावन शिधा वा गमिष्यति । मर्यादां वै स्थापितां सर्वनो। तशिकायरामायणे मुन्दाकाण्डरमर्ग। मम्तो विप्राः शमो गुरुणां नदीतः। पति गौभाग ५ कन्ये १८ देश देण्याथोपरग्वन्तु म" पचाप (पनगेविशेष। यथा, महा ति महाभारते। १५८-६२॥ "सरोका भुगमा मुरमा च ममापिनी रिप्तादि यथा- इत्यमरः ॥२॥२४॥ । । अन्यत् प्रायरित्तशध्दे द्रटश्यम् । सन सुगपाने विकलता स्खलनं वभने । लजा मानच्यु ति. प्रेमाधिकई रसायना इति कविकल्पतामा १ स्तबके ३ कुममा सुराः[२] पुंस्ती,धनवान् । मुशोभनी पर यम्यति बमोडी शर्त मदन पर १२ः। इति केचित्। मद्योत्पत्तिस्थानम् ।। प्रति शक्तित्वं बौधायनामा पसरमः । इति केचित् । यदा- "सरदुमूलमण्डपे विचित्रनिर्मित सहितानपिने भनौल विधमाभन्। मुरादनाभवनवीकरप्रपत्र पामर. करत्ममोर-चोजितं सदाय मामि मा१२१.1 प्रति इन्दोमनाम रहा ·.. - . कविः। ३३ मुगरिः मुमङ्गः सुरेन्द्रः m, मुठ राजते इति । गल+पन् ।) मगरिकता, [] पु. ( मुरारीणां हन्ता।) सुमना, स्त्री. मुरगा। मौंध इति सुरङ्ग इतिच राज:तिमाना। विपुः । यथा- भाषा। तत्पयाय: । मधिला २ सविः३॥ ला, [न् ] . ( मुछ, पृजितो राजा । "न मेवाधपाटे म्वपितो विपशु. इति जटाधर: n (यथा, महाभारते ।। जमार ! ८ इति न ट।) गोमनों गम्यमध्ये परिवर्तते ध। १४८।११। शा। रति मुग्धोधनाकरणम् (रा पीलायमान च मुरारिहन्ता "नात्वा तु तदहं मबमादीप्तं पागढ़ नन्दनाः । ला यम्य । गुन्दरपति देगादी, वि। प्रबुध्यत मामचतुध्यन" मुगङ्गां विविशुम्तर्ण मावा माई मरिन्दमा: " उति तिथ्यादितत्वम्। सुरुङ्गाहिः, पु, (मुगङ्गायामहिरिव।) चौर- पुराधि देगे राजन्यान् भ्यासतोऽन्यत्र सराई, को, (मरान प्रतीति । पह+प्रण) बिशेषः । यथा,- राजयान् हरिचन्दनम् । इति राजनिघण्टः । स्वर्णम्। “कुजम्भिलः सुरगाहिरधयोर: मुरङ्गयुक्। इत्यमरः ।२।१३) इति केचित् । इति शदरनावली नोवो, [न] , मुरया जोवतीति । जीव+ मुरातयः,, (संराणां पालयः ।) मुमेरुः । इत्यमरूपं, ली, (मु शोभनं रूपमन्य )तूलम् । इति निः) गाँगिदया: । यथा, मरः।१।१। ५२ ॥ स्वर्गः। यथा गारुड़े। राजनिर्धण्ट: ॥ कम्प पाल: मुरानोवो गीगिडको मण्हहारकः "गङ्गां येऽवायगाइन्ते विधिना च नराधिप। मुरूपः, वि, ( स सुन्दरं रुपमस्य । योभनरूप रिवामः पानवाधिक ध्वज्ञो ध्वन्यासुतीवस्तः । चतुर्युगमन ते न पतन्ति मुराग्लयात्।" विशिष्टः । यथा- रति ऐमचन्द्रः॥ इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ "मुन्दरं रुचिरं चाम मनोज मनु मञ्जलम् । पया यानपरकाः।१।१६४। (देयमन्दिरम् । यया, भागवते ।।१।४। कान्त मनोरमं रुयं सुपमं माधु गोभनम् ॥ चन्नधावसुराजीविमोपपतिवग्मनान ") | "पूत्तं मुराग्लयारामकृपाजीव्यादिलक्षणम् " बलगुहारि मुरूपाभिरूपदिव्यमनोहरम् ।" प:, (वि, सुरां पिवतीति । पा+कः।) मुराया पाम्तयः ।) मुरानिलयय । ति नटाधरः॥ रापानकर्ता । यथा- मुराष्ट्रः, पुं, (गोभनं राष्ट्र यस्य ।) देशवि- (यया, वृहत्महिताणाम् । ५८ ॥ ४० ॥ ब्रह्महा नायते यक्ष्मी मुरायः ग्यायदन्तकः। शेष: । मुरत् इति ख्यातः । म तु भारतवर्षम्य “गाम्यद्य गदाहस्तः प्रद्युम्नद्यापभृत् मुरूपश्च ।” (वर्णहारो कुनखी टुयर्मा गुगतम्पग: ।" प्रतीयां दिगि यत्तते। इति सौराट्रिकशब्द- विद्वान् । यघा, पति प्राययित्तविवेकः : टोकायां भरतः ॥(यथा महाभारत ३२८८ार विहान् विपथिबोपन्नः सन् सुधीः कोविटो बुधः रापगा, खो, ( सुराणां प्रापगा।) गगा। "मुराष्ट्र प्वपि वक्ष्यामि पुण्थान्यायतनानि च व्यलो मनोपो नः प्राजः संख्यावान् पण्डितः । ति लटाधरः ॥ ( यथा, किराते । ५१४. योगमचन्द्रम्य परिवारविशेषः । म तु श्रीराम- "ह मनियमयो: मुरापगाया. यन्त्र पद्मदलमध्यतः पून्यः । यथा, अगस्त्य- धीमान् शूरिः कृतिः सष्टिलम्चवर्णी विचक्षणः । मुपमि मयावकमव्यपादलेखा। संहितायाम् । प्राप्तरूपमरूपाभिरूपदूरदृशाः ममा: " • कथयति गिवयो: शरीरयोगं "धम नयन्तं विजयं मुराष्ट्र राष्ट्रवर्दनम् । इति जटाधरः ।। - विषमपदा पदयो विवर्तनेषु ।") प्रकोपं धूम्रपालास्थ मुमन्त दलमध्यत: ॥" मुरूपा यया । नकुलः१ पुरूरवाः २ अग्विनी- रापाणा:पुं, भूग्नि,(मुरा पानं येषाम् । “पानं इति तिप्यादितत्त्वम् ॥ कुमारी ३ नलकुवरी ४ कन्दप: ५ भाम्बः ६ ।. देगे।" ८४८ इति गत्वम् ।) पूर्वदेशम्याः । मुगष्ट्रज,ली, (मुराष्ट्र जायते इति । जन् + : इति कविकल्पलता। यथा । सुरापाणा: प्राथा: । इति संचिप्तमार• तरिका । इत्यमरः ।।४।१३१॥ पम्य प-यो सरूपा,स्ती,(सु शोभनं रूपं यस्याः।) गालपणों टोकायां गोयीचन्द्रः। यथा,- भागी। इति राजनिर्धगठः। रापा(ग)नं,लो, (सुरायाः पानम् । "या भाव- "मीराष्ट्री तुवरी काही नतालकमुराष्ट्रने । मुरूहकः, पुं, गभावः । इति हेमचन्द्रः । करणयोः।" ८।४।१०। इति विभापया घाढको चापि माग्याता मृत्मा च सुर मुरैन्यः, पु, ( सुराणां इन्यः । ) वृहम्पतिः । यत्वम् ।) मद्ययामम् । यथा,- मृत्तिका" इति केचित् ॥ (यथा, वृहत्संहितायाम् । "वद्महत्या मुरापानं तैयं गुवननागमः । इति भावप्रकाशम्य पूर्वखगड़े प्रधम भागे u) ८ । २३ । महान्ति पासकान्याहु: ममर्गयापि तै: महा मुराष्ट्रजः, पु, ( मुराष्ट्र जायते इति। नन् + "विष्णुः मुरेज्यो बलभिवताग- इति प्रायशित्तविवेकः । ड:1) रुष्णमुहः । इति राजनिघण्टः । विप. स्वटोत्तरमोष्ठपदाधिपय ") पवदंगः । इति शब्दरत्नावली । भेदः । इति गय्दचन्द्रिका ॥ त भजाते, वि। सुरज्या, स्त्री, (सुराणामिज्या ।) तलमो । प्रति राभागः, पं(मुराया भागः1) मुराया अग्र- मुराष्ट्रना, स्त्री, (मुराष्ट्र नायते इति । जन्+ राननिघण्टः ॥ भागः। इति शब्दचन्द्रिका । डाटाए।) तुवरो। इति राजनिघण्ट: । सुरेन्द्रः, पु(सुरेषु इन्द्रः ऐश्वर्यगाली) इन्द्रः । मुरामण्डः, पु, (सराया मण्डः ।) मुराया अग्र (तुवरोगन्दोऽस्या विशेपो विजे यः ॥) इति केचित् । (यथा, भागवते ।८।३१ । भागः । तत्पर्य्यायः। कारोत्तरः२। इत्य- सुराब, , (सुरस्य थाहा प्राधा यम्य ।) देव. "न ते गिरिवाखिललोकपाल- मरः।२।१०। ४३॥ कारोत्तम:३। इति दारु । इति शब्दरनावली । (कचित् लो। विरितवैकुण्ठमुरेन्ट्रगम्यम् ।" तहोका कानोत्तरः ४ सुराभागः ५। इति अश्य पायो यथा, लोकपालः। इति मसिनायः ॥ यया, रघुः। शब्दचन्द्रिका "सुरदारु इकिलिमं मुराष्ट्र भद्रदारू च । सुरारिः, पु, (मुराणां परिः।) प्रमुः। इति देवकाठं पातदारु देवदार च दारु च "सुरेन्द्रमावायितगर्भगौरयात् भन्दरतायती ॥ (यया, कुमार । ३।८। इति वैद्य करनमालायाम् ) प्रयतमुवामनया ग्रहागतः।" "प्रमोद विथाम्बत वीर वर्च हरिद्रुक्षः ! मरुवकः । इति राजगिएटा : तधाच मनुः । ७।५। गरमीदोयैः कतमः मुरारिः। सुरि, [२] वि, (मु गोभनं रा धनं यस्य।) "यमादेषां मुरेन्द्रायां मावाभ्यो निमितो . विभेतु मोघोफ़तवाहुवीर्यः शोभनधनवत् । इति मुग्धबोधव्याकरणम् । नृपः। मोभ्योऽपि कोपस्फुरिताधराभ्यः ") मुषः, , शोभाञ्चनः । इति शन्दमाला: तम्मादमिमवत्येप सर्वभूतानि जमा). . ।

·मिघण्ट: ॥ सूर्य्य:। माधव उवाच। " . यहाग ता विवाहेन स्वर्गभोगं यदीच्छसिइति भावप्रकायस्थ पूर्वख प्रयने गये। महिथा सह राजेन्द्र मलारेपान । “दिप्रियंपाचरन् मयों देवानां मतुरमच्छति समीमयावी,(योभनाशीमगा)काका पुं, एतराष्ट्रपुनविशेष दुरीतर, पु. (सरे सत्पूजनेषु उत्तरः येष्ठः) सुलोमा, स्त्री, (मुष्ट सोमान्यस्याः। डा) सवचि कप, सनिकाचाराति सरोदः, पु. (मरादर्श यम्य । सत्तरपदस्यता- मुलीहकको,(मुष्ठ सीमिव । कन् ।) पित्ततम् "कथितः सजिवामदोरिया सुनारिता स्त्री (सह, सोषिता) पम्निशिता-सुचि काखी. जतुकारातिराषि इति भावप्रकायस्य पूर्वय tris "चारोदेरमोद मुरोद-हतोद-चोरोद-दधि-विशेषः । रति सदमाहा (यया,मुण्डकोप. (स्वर्जिकाचारपस्या पायोग- "मुचिका सन्धिकार बोसram समपरापावामदेवायोपानामिति नपुं. (मठ व यमाता वनवपरी। सुश्ती[]पं, शिशवारा मुबकी,(गोममोवनीय)rit मुरादनको (मुह वक्षमा)मोमनाहि कम्परिट्रम्हमा वचरम ११ पामीदरम्पराग सुलभः सुवच सुवर्ण मुरेन्द्रजित, पं, (सुरेन्द्र देवराज नितवानिति । सुलभा, स्त्री. (सखेन लभ्यते इति । सभ+ खुल। *म्मानम्य जीवकुममम जि+किप: तमागमय।) गरुड़ः । इति टाए।) मापपर्णो । धूमपना । इति राज सन्तर्पणानि सकलेन्द्रियमोगामित हसायुधः ॥ इन्द्रजिच्च, एतानि ते मुवचनानि मोक्ष सुरेभ, को, (स+रेम+अ । ) रङ्गम् । इति सुलोचन:, पुं, (गोपने लोचने यस्य ।) हरिणः। कर्णामतानि मनमय - विकाण्डशेपः। इति राजनिघण्यः । दुर्योधनः। प्रति केचिता सुवचमी, स्नी, (मुह, वदनं यथाः दरवटः, पुं, रामपूगः। इति विकाण्डशेषः । (तराष्ट्रपुधाणामन्यतमः । यया, महाभारते डीए। एतदाराधनया मुरेलर, , (सुराणामोखरा) गदः । इति ।।१७।४। माफलात्तथात्वम्।) देशैक्षि। जटाधरः ॥ (यथा, मात्स्य। ५ । २८-३.1 "विविंशतिर्विकर्णय जलसन्धः मुलोचन") स्त्रियों यम्या: पूजां भवते कुक "पजेकपादहिवो विरूपाक्षोऽय रेवतः । सुन्दरपर्युवे, वि॥ (थया, महाभारत पाचारमार्तण्डे शमसूचनति कही। रय बहुरूपय वाम्बकञ्च सुरेखर, ३।५।१३। सुवचा:,[म्] वि, (मुह, पचो यथा) 'माविषय नयन्तय पिनाकी चापराजितः। | "मतीवसुकुमारानी ननुमध्यां सुलोचनाम् । इति जटाधरः । एते रुद्राः समास्याता एकादय गणेशरा: पाक्षिपन्तोमिव च भा: शशिन: खेन तेजमा सुवनः, पु, (घृते विडमिति + न्यथा, रघुः।३।६४, सुलोचना, स्त्री,(गोभने लोचनै यस्याः)माधव- ( जिभ्य वन्दसि।" तणा. रा. "नरेन्द्रसूनुः मतिमंहरवियु राजपनी। यथा- प्रियंवदः प्रत्यवदत् सुरेखरम् ॥" कैचित्। देवयेष्ठ, त्रि। यया, मागवसे । ४ । १५1८। “योमविक्रमभूभर्तुः पुचोऽहं माधवाइयः। (सुवञ्चकः, पुं. स्वर्भिकाचारः "महा जगद्गुरुर्देवः महामृत्य सरवरः। सर्वभावभविष्यामि वगम्तव सुन्दरि !" सुवर्चला, स्त्री, सूर्यपदी। इति: धेयस्य दक्षिणे हस्ते दृष्या चिई गदामतः । चन्द्रकलोवाच पतसी।ति रखमाना पादयोररविन्दच तं वे मेने हरे: कलाम् । समुद्रपार तरुणपुरन्दरपुरोपमा। इति केचित् । मादित्यभया ।। 'भरैमराचार्यः । यया, पञ्चदगी।।। १८.1 प्रक्षोपेऽस्ति विख्याता दीध्यम्ती संध्या गुष्पाय यथा- "पन्योन्याध्यासमवापि जीवकूटस्ययोरिव । पुरी, | "सुवचला सूर्यमता वरदादापिस नायोः सिरुवा ग्रूते सुरजरः ") गुणाकराशयस्ताव राजा येठो महायमाः । सूर्यावर्ता रविप्रीतापरा महामा। । दरीगरी, सी. (मुराणामोसरी) स्वगंगना। मगोला माम सार्या सर्वलक्षणसंयुता ॥ सुवर्मला हिमा कक्षा रतिसादरवावसी दुर्गा च । सुलोचनाध्या कन्या वीर तत्कुक्षिसम्भवा । पित्तला कटः चाराविष्टभरमा रेष्ट ,पं.(मुरापामिटः ।) शिवमनी । गालः । सुरपुवामः। रति राजनिघण्टः। इत्युपक्रम्य। माधी। रति राजनिघण्टः । मुटा, सी, (सराणामिष्टा ।) बायो। इति । ततः गर्भ धणे सस्मिन् पृष्ठमार वाजिनः। सुवर्चाः, [भ] वि, जमिः। प्रवेष्टास्येन भत्येन विलहर जसधिं ययौ। व? यस्येति बमोरिसमानिया। सरोत्तमः, पु. (मरैयु उत्तमः।) सूर्य: । इति । ततो गन्धर्वविधिमा स राजतनयः सुधीः । महाभारते । ३।५३ 101 अचित् । देवोहय । (यथा, महाभारत के विवाह ना कन्यां तवैव प्रातकोतुक | "म भोमः प्रजाकामस्तोययामा इति पाये क्रियायोगसाई ५ अध्यायः॥ बारिमामनग्याहि! परयस मुरोत्तमान " रति राजनिघण्टः । गौमनसीमयुत, वि। অহলম। মধ্য नायौ। मामचादास राजनिघण्टः घण्टः। ( यथा- अयोददियः।) मराममुद्रः। इति जटाधरा रति हेमचन्द्रः। (या, मायरी ।।११३ । मजीदगडीदा. सात नधयः।) निपदि।१।२।। रमा, सी (सभोमन सरणं यस)उमा "कासी कराठौचममोवाच मपरियारति यदमामा। मुन्दरता सुनीहिता या च सुधूमपा। दुरवि (दया,पचाग्दिमाग १५८ म्फमिनो रियरूपोच देशी सपाम्या गुणा। *सरला था राजा सय प्रत्ययितान् सोडायमामा रति सप्त निना।' मित्रान् । मुन्दर, ति, वि। सुनमामिन सभ्यत रति+मम+पन्स रानिपट सदरानने, बियपा, निठण्टः । करमानामाम् । ति मारामारतं । १४।८।१५। यस पनि परम पदामादि एनम् । स मा।बिमयम् मातकुमम नाना विनम:' (पपा, मापरित।पा। i. हातः मुस्तय वातवेगमय।) का "बापोतं सर्जिशाम पाए , इति . पति मावप्रकामस्य पूर्णप १ गोर garth ·1- , .. Patri र सामा। रहिनदिनसतानयनं यथा- torrer:RerrTER.. mat पानादमितिमा सामवयाना ofantra मेधान निर्मातालम। * मुविमा दाग तिनबी मुनिमातर Trenviraमारला गाजियाग्निमिन्दा। हमाम् पविटामिल भवानंतर प्रयोग में । Rer: tform founiiदियागाजित । पगियान। Eritraram. नेपानी प्रवकवामिपालिकामं पुरातनम् । tr::Trinetrient गगन पीचमी का। नामदाननरामय मुनिमःमः पार्थिव 't earnt thriram मोजाय मामी वि.मात्यः पृद्रियों मनीत पण पाधि LIKE to rainfrrent मग मगमगाव पांगर कृत्या तु सप्याविटो नि: भागयः पुग। frrrrrrrrramin arrani गोयनामयेत्। राम उगाच • Raat nirmHE नियोयम् पनि रोगामार नायकम्तनः । फ्रीधादिदं हतं कम मया मनियरोतमाः। जाम पिताम्म १५ निभायप्रयाग कम्माधिमुर्ण पापा शादतः। forarthr...मनिमम पास सुबयाणम्। इलमा धनलगा: पापानां पावनं परम् । * onrn. RE५. गोमाग : "मवा गर गारवाcिh सम्म दान मायने नन घुम्नध्य: VER !! MIRYपाया ५१. धमना भयंतीण गुया ऋतु पना परिवमतनं मम्भूमिह म । REET गिग ५ प गुणा पम्पप्पच मागवाच नं माम् । मनोर्याचाग पर सेना कापलं जातवेदमः । म ! स.पायाay frrantaram। पारा नाममाया घ मनमायनायित् । म कार्तिकेयाय गद्रमामयम् । mevin 1 in । पाल्य । लिगाम १८८ पयायः पायव या परे: मधापन मकुटादिभिः । omमम् ।। पराम्पपिप। पग्निमा देयता: माः मोयन्त मन्वंदवताः । मम । प्रसायनानिकारन्या श्रीगर उया। समार पपर्ण ददतां मुगाव तालकम् । • TER Or: । यामिनीपारि । "पानीय पादपणापा प्रारोपरि। का पुष्परांपेय पोयाचदंशपम्पतिः । PE+॥ त्याचादि यथा- गोपरि जम्मा गर्षयममयामपाम् । प्रयालि मरकातारयन्ति । "मिघ यnिi inदायां माष्टमस गित माधयापपीः । मवान् फामान प्रयाम्यते पितामहसुतोऽत्र. Triraनिविभाति निकापपा:। पयाभुपुष्पमंयुमा पर पारसमदि। बीत पर मोरयमपति प यशुम्लायां संग्पाप्य पारदं देवि गापार्य गुग जिये। मरीचिभगवान् पर्व ३ प्रयान्ति कारनम्।। शानाम दयफगयां गदु रमापासम् पुष्पगुम एव प यधोयात् पययतः । यः मुग मरीनिव मानगम्यः प्रयति । पच रमवैधज नदपरं जातं पयं भूमि भियया रजभव धान्यस्य परमगरि । सपिरं पिरजा विधान देवयादियि मोदी । कमान्यानाचमहाभयं पति विधा नेपययन शिष्काणि पारया । मपामय दानानार्मिकजग्मानगं फलम् । कापनम् । पुनरा मेपर्यतीमान् नता पनी विनि:पिपत्। भाटकशितिगोरीणां सप्तजन्मानुगं फलम् । सवाय कलपोतरमामपरं शं ततोऽन्यदयघा । पटमीनवमीरावी विनय गुरित विद्यमानं गुवर्ण त यो लोभान प्रयच्छति। गीराम नदिति कर्मिण गदितं स्यात् पृM-पथवा परमेगानि मापाय पापवैद्रसम्। समदा जनपास्तु वेरितो नरकं व्रजेत् ।। पृयोत्तमम् ॥ीरमन सरध्ये गोधययातः । रुत्वापि समहत् पापं शातरूपं ददाति यः। दति राजनिघण्ट: ॥ तमारीरसनव तथैव गोधनं परत् । स सपस्त न पापिन मुद्यते नात्र संशयः ॥ "पिच पक्षपयोत्पत्तिमामानशाणगुणाः । एवं करी तु गुटिको यदि स्यात् दयधमम् । एवं प्रात्वा तु अत्यधं सुवर्ण देहि भार्गव । "पुग निजायमस्थानां मतपशि जिता. वस्तर ममानीय मध्ये शून्य कारयेत् । तुलामारुध कायस्य समानमात्मनस्तथा । रगनाम् । कणाप्यातुलनीयोग तथा पृतकुमारिका । इत्युमो मुनिभिर्दिव्यै रामो धर्मभृतांवरः । यामिनोका लावण्यन भीसम्पनयोयना: ॥ एवं फार वजियागे भामात् जायते फित । प्रादात् सुवर्ण विन भ्यः ततः पापादमुथत ॥ कन्दपदविध्वस्तचतमी जातवदमः । भग्गयोग भवत् स्वर्ण धनदायाः प्रसादतः । तमात्वमपि राजेन्द्र हिजेभ्यो देहि काञ्चनम् पतित तहरापृष्ठं रतस्तु ईमतामगात् ॥ विवर्षी जायते ट्रय यदि पूजां न चाचरेत् ॥ विष्वसनं समुद्दिश्य यदीच्छः शाश्वती गतिम्॥" शविन चापि भवति तदसंन्द्रम्य वैधतः । इति मारकाभेदतन्चे ५ पटलः ॥ इति वडिपुराण तुन्तापुरुपदाननामाध्यायः ॥ खणं सुवर्ष कान हिरवईम हाटकम् । पर धार्यत्वं सर्वदेवतात्मकत्वय यया, रामायणे अपि च । सपनायं कन्नधात गाड्नेयं भग्न बाचनम् । महाभारत च परशराम प्रति ययिष्ठयाक्यम्। "सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानं तथैव च । चामीकर शान कुम्भं तथा यावास तत् ॥ "सवरनानि निर्मध्य तेजोराशि ममुस्यितम् । नाशयन्याश पापानि महापातकजान्यपि॥" जाम्बूनदं जातरूपं महारजामपि। सुवर्णमभ्यो विन्द रन परमनुत्तमम् ॥ प्रति प्रायश्चित्ततत्त्वम् । दाई र सितं छेद निग्रेक कुटुमप्रभम् ॥ एतस्मात् कारणावगन्धोरगराक्षसाः। उत्सृष्टवर्थस्य रहे चिरस्थापननिषेधो यथा, | वारशवोऽभिइतं म्रिग्ध कोमल गुरु इम मनुष्यारा पियाचाच प्रयता धारयन्ति सस् " न चिरं स्थापये के हेम संमोचितं बुधः । सत्" विष्ठत् भयायहं यस्मात् शोकभ्याधिकरं नृणाम्॥ सत् उत्तमम् । "तचात् सर्वपवित्रेभ्यः पवित्र परमं म तम्॥") शीघ्रपरस्त्रीकरणास् येयः प्राप्नोति पुष्कलम्॥", "तच्छतं कठिन एवं विवर्ण ममल दलम् । संपोषित पानमुद्दिश्य त्यताम् । अतएव विष्णु- दाहे _दऽसित प्रवेतं कषे त्याव्य लघुस्फ टम" "अग्नि सकता देयाः सुवर्णश्च तदायमकम् । पुराणे । दलं दोषन इति लोक। स्फुटं यानाहत तस्मात् सवर्ण ददता दत्ता: स्य: सर्वदेवता:" "तमात् सर्वात्मना पात्रे दद्यात् कनकमुत्तमम् स्फुटति सम्मात्तत् पदादी न घार्य देवतात्मकत्वात्। अपान पातयत सुवर्ण 97 . . . तथा। तथा।

·TafeMITratarnaman" १॥ "स्वप्नावस्या परीजिता समारोह रितिममा ८८८ति पत्यम्।) तषिम्यामितिhिun Arm ममाघी,(गोभन मर्मम यथा) पामा मुममा प्रतिमापाशी सपया, योग यशmin अयमात्र यामालिका सुषमामिमाया या माfrom Aritraमंदिवाना)मात्र त्यामध्ये मागसपथाant सुयुतः सुपीमः सुगः ममोता. मो. (3.गोता।) पतपनी प्रति | पितुर्धनमाक्षस मुखतः कागिकां गतः। स्पीमा विगीतगमयुगमा r नम मा ममध्ये तुमुनिसुनुगत ययी। मनोनःतिमेदिनी तापी,शविरः । वाराहीन्दः। पय धन्वन्तरि मर्षयानप्रस्थायमे स्थितम्। मत, को. (स++ मंगवन्तं सुरयेष्ठं मुनिभिर्व हुमि: स्तुनम् । यथा- म.प.मोनालालमाटोशायर्या सामी कामिरा दिवोदाम सेऽपयन पिनयान्विता:I) "यो लागी nिithe नविन म्यागत व पतिस्मा दिवोदासी यशोधनः। भुडी समस्तरमा मोनोमन मोनमय) चोनराज । कुगनं परिपन सयागमन कारणम् । सने सुधुत पसंहरमा तसम्तै सुतहारा कथयामासुरुत्तरम् । म त्यत्वयातिगुमतिमिदिमा 'योनिदाम मममोमो भगवन् मानगन् नायाधिभिः परियोडिताना रतियोभागयो। ईगर इमोमनामा। कन्दतो मियमाणांप जातामाकं दिव्यथा समियु, fan (यथा, भागा ।।। भाभी पामयानो गमोपाय विधात वयमागताः । पायुवेद' भशमामामध्यापयशु ययतः । “यथा साप्सः मुनयो पि. माप प्रायः शाशय पवमोपों पतितामुपादिगत्। पारमानमेकदेशम्यं मम मा ri Print. (पा, मागी। शाशात तेन ते यशात मर्मुनयो मुदा राप्तिः, को, (स+प + निन् । ফাসিস অমীম মিন যালিম। অয়াস। সন্ত্র মাশর। জাপ' 'मा नमोमोमयः। माया महा जगमगर समयम् ॥ पामन्दमयकोपय । इति वेदागया। ......प्रथम पुती मान्य समयान् मटम् । म्युलरामोपाध: कारणोपाधी ../twो। यश, मुपाय मागायोऽपि प्रयकरामाणि मिरे । खम्। ति सोका पार मुमते तो मुगुत गभियंगः। •nni সম্মান সসাগাবি লিসিমন- সয়া: যথা: পৃশস্বী । ....... (जो गोरोचा यमि याममा नाड़ोए एमो भग पति भावप्रयाग। यद्यमान रामः भमस मना Men (पौत्र-दिमित्येव पाच गोले त मश्रुतम्। MANTRA पाने त ME मामा मामायापान कदाचियोध्या प्रतिवृष्णन बद पनामा सुधम पि (नन मम मनं यस्मात् विनिर्दभ्यः, कदाविदामा प्रत्यगामियन । 'rrit (सामा। यमरः ।।३।१०. (यथा, न मनमा दानदिनोमानी ") मध्ययनासोनिया funa कामह। hिi, rrtgira मय पानीजाम • + पर ५::Far.1ोय मीन माय रामनगर ••r. xxxii. । दरबाट मनोनि.मोवारदा पामरा on- For TERA TIme माया HTTHANI रनकम्य ययते । माभि म्य" - काम कामयाब १८.२. " मांगे Anfatural . Mer fruarya!

·. 1 --- सुसवी सुहिता सूक्त हाराहो गोविन्दः सर्पण: कनयाङ्गदी। सुसम्पत् । (मुष्ठ सम्पत् । प्रादिसमासः 1) मुहत् 15, (सु गोभनं हत् उदयं यथ्य।); गोभमा मेगा गणामिया यम्य । इति तव सुसम्पद मौभाग्यम् । तत्पर्यायः । परभागः३ सुहृद | मिवम् । सखा । इत्यमरः ।।८।१२॥ दरभाघम् ॥ वानरराजसुग्रीय वेद्यः । इति इति विकाण्डशेषः । (यथा, हितोपदेश। देनी ॥ येतसः । इति राजनिर्धपः (वसु- सुसहः, वि, सुखमयः ॥ दुःसहभिन्नः । सुखेन । "सुहृदां हितकामानां यः शृणोति न भापि- पुचविशेषः । यथा, भागवते । ८ । २४ । मद्यतेऽसाविति सहधातोः कर्मण्य लप्रत्ययेन 1-५४ । निप्पन्नः॥ विपसनिहिता तस्य म नरः शत्रुनन्दनः ॥") मुदेव देवक्यामष्टपुत्वानजीजनत् । सुमारः, पु (सष्ठ, मारो यम्य । ) रतखदिरः । एकस्मालग्नात्तचतुर्थलग्नम् । यया,- तिमन्तं सुषेण भट्सैनमुदारधीः ॥ इति राजनिघण्टः ॥ अतिशयसारविशिष्टे, वि॥ "पातालं हियुकञ्च व सुहृदम्भयतुर्थकम् ।" हुँ ममहम भद्रं मरपणमहोवरम् । ससारवत्, ली, (मुसारोऽस्त्यस्येति । मतप। इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥ मस्तु तयोरासीत् स्वयमेव हरिः किन्न ॥" मम्य वः।) स्फाटिकम्। इति विकाण्ड | "शशिजः सुहृदग्टहगतः करोति चातुर्य हास्य- गविधेषः । इति महाभारतम् ।११५७।१६॥ शेषः । धनवन्तं वचसामधिपः।" इत्यादिकोठीप्रदीपः। विशेषः । स च शूरसेनाधिपतिः । यथा, सुसिकता, ली, (सष्ठ सिकतेव ।) शर्करा । इति (महादेवः । इति महाभारतम् ।१३।१८८1) । । ४५ राजनिघण्टः ॥ उत्तमवालुका च ॥ सहदयः, वि, (सष्ठ हृदयमन्तःकरणं यस्य ।) "सा शूरसेनाधिपतिं सुपेय सुसोमा, स्त्री, वृत्ताईन्माता। सा तु पठनिन- प्रशस्तमनाः । तत्पर्यायः । हृदयानुः२ । इत्य- मुद्दिश्य लोकान्तरगीतकीर्तिम्। जननी । इति हेमचन्द्रः॥ (शोभना सीमा।) मरः।३।१।३॥ सहदयः ३ । इति शब्द पाचारणद्धोभयवंगदोपं उत्तमसीमा च॥ रत्नावली॥ शुद्धान्तर घ्या जगदे कुमारी") सुस्वः,वि, (स+स्था+क:।) सुखेन तिष्ठति यः। सहोता,पु, चन्द्रवंशीयवृहदिपुराजपुचः । यथा, णिका, स्त्री, कृष्णविस्ता। इत्यमरः । २। अरोगी। यथा, श्रीभागवते । १० । ३ । २७ । “वृहदिपोय दायादः महोत्रो नाम धार्मिकः । १०८ ॥ "मयो मृत्युष्यालभीतः पलायन् महोत्रस्यापि दायादो इस्ती नाम बभूव ह॥" गी, स्त्री, वित्। इति राजनिघण्टः॥ सर्वान् लोकान निर्भयं नाध्यगच्छत् । इति महाभारते हरिवंशे पिटकल्प २० अः ॥ 'मा, स्त्री, नदीभदः । इति यौभागवते ॥५॥ त्वत्पादान प्राप्य यदृच्छयाय (सहदेवपुत्वः । यथा, महाभारते ।।५।। 1१७॥ सुस्थः शेते मृत्युरम्मादपैति ॥" "सहदेवोऽपि माद्रीमेव स्वयंवर विजयां नामी. , व्य, (सतिष्ठतीति। सु+स्वा+"अपदुःसुपु (सस्थता, स्त्रो, (सस्थस्य भावः । तत् । ) प्रारो- | पर्वमे मद्रराजस्य दुरतिमतो दुहितरं तम्यां ।" उगा० १ । २६ । इति कुः। सुपमा- | ग्यम् । इति शब्दचन्द्रिका ॥ पुत्तमजनयत् महोवं नाम ॥ ॥ भरतवंशी. खात् पत्वम् । प्रशंसा। अतिगयम् । इत्य- सुस्थिरः, वि, (सष्ठ, स्थिरः ।) स्थिरतरः । यया, यस्य भुमन्योः पुचविशेषः । यथा, तवैव । १ । रः । ३ । ४ । १॥ सत्यम् । इति संचित- यौभागवते । ११।८।३१ । -रोणोदादित्तिः।(यथा, भागवते।४।२२।१७ "न घेकस्मादगुरी ने सुस्थिरं स्यात् सुपु "महोत्रच सुहोता च सुहविः सुयजुस्तथा। -पृथीस्तत्सलामाकर्ण्य सारं मुष्ठ मितं मधु । प्कलम् । पुष्करिण्यामचीकय भुमन्योरभवन् सुताः ॥") संयमान इव प्रोत्या कुमारः प्रत्युवाच ह ॥" | ब्रह्मतदहितीयं वै गीयते बहुधर्षिभिः ।" सः, स्त्री, सूतिः । क्षेपः। सूधातोः किप्प्रत्ययेन सुष्टु गम्भीरार्धम् ।" इति नहीका ।) सुखाः, (मुष्ठ, सात्वनन रूचत्वात् । सु+ने निप्पत्रमिति केचित्॥ -म, लो, रज्जः । इत्यमरटोकायां स्वामी॥ +हिप । ) शोधान्यभेदः । खेसारी इति सूकः,पुवायाः । वातः। उत्पलम् । इति मेदिनी। संयतः, त्रि. । स+सम् + यम+कः । ) यथा भापा। अस्य गुणाः । सूकरः, पु, (सूइत्यव्यक्तशब्दं कर्नु गोलमस्य । यधिसंयमविशिष्टः । यथा, ब्रह्मपुराणम्। “सुना दुर्वातलो रूनः कपायो विशदो गुरुः +2:1) वराहः । इत्यमरः । २ । ५ ॥ २ ॥ "यो यः कचित्तोधयावान्तु गच्छेत् इति राजनिघण्टः ॥ (यथा, वैराग्यशतके । १६ । सुमंयतः म ध पूर्व ग्टहे खें। मुखात:.' (मुष्ठ +म्रातः ।) यन्नान्तमानकृत् । "कामिजनपरमभोम्ये कामसुखे धारयन्ति रुतीपवास: चिरप्रमत्तः इति शब्दावली ॥ सुन्दररूपसतम्राने, वि। वोभरसम् । मंपूजयेत् भक्तिनम्रो गणेशम् ॥" सन्तः शमसुखरमिकाः सुधागनाः सूकरान प्रति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥ "प्रवाहामु निहत्तेपु सुमाता: कतमङ्गलाः । संस्कृतं, बि, (मछु मंम्कियत इति । मु+में+ प्राशुष्यादिप्रमुच्यन्ते ब्राह्मणान् स्वस्तिवाचा च॥" मुटु, कर्नु गोलमस्य । सु +1+2:। पी क+तः1) तादिनानाद्रव्येण :प्रयनमस्कृत- इति शहितत्त्वम्॥ उपभगम्य दीर्घत्वम् ।) कुम्भकारः। इति व्यञ्जनादि । तत्पर्य्यायः । प्रयम्तम् २ इत्यमरः । सम्मिमता, स्त्री, (मुष्ठ स्मितं यस्याः1) स्त्रीभदः । गदरत्नावली ॥ मृगभेदः । इति जटाधरः ।। "तेलपाकमुझम्कार प्रयस्तमुपसंहातम ॥" इति हेमचन्द्रः । सुन्दरपहास्ययुक्त वि ॥ सूकरी, स्त्री, (मूकर + जाती डीप) सकर. इति शस्ट्ररत्नावली ॥ सहस्ती, [न्] युं, वीरभदः । यथा, भाऱ्या ॥ (यया, याज्ञवल्क।। ३ । २५६ । उत्तममम्कारविशिष्टय ॥ "महागिरिमुइस्त्यचा वध्वान्ता दशपूर्विणः।" "पतिलोकं न मा याति बाधणी या मुरां हमत्या, म्तो, लनकराजभाऱ्या। यथा,- इति इमचन्द्रः । ३४॥ पिस्। "जानामि पितरं चाई विदेशाधिपतिं नृपम् । महितः, ति, (मु+धा + : 1) विहितः । हप्तः। रव मा गुनी गधी करी चोपजायते ॥”) सम्य भायां सुमत्यास्यामहं लानामि मातरम्॥ इति विज्ञः ॥ ( यघा, पृहत्संहितायाम् । वराहकान्ता । ति गदमाला। भातरम्त तमुताः सय मीता मे भगिनी शुभा ५१ । २८ । मूल, वि.(मुह, उम् 1) गोमनोनिविषिष्टम् । समत्या मम मातति लोको जानाति मन्ततम्। “प्रतिवह तदा भुशाग्नं मंस्वितः मुहितों वैदीकम्तीवमन्चाटियधाराग्वेटम्याग्निः इति कालिकापुराणे ३७ अध्यायः ॥ वदेत् ॥") मीने. त्यादि अग्निमुत्तम्। १११1१॥ समयी, तो, सुपयो। इत्यमरटीकामां राय-संहिता, स्त्री, (+धा+। टाए।) पग्नि-सहमगौपन्यादि पुरुषमृतम् । १०६012tu. सुकुटः।२। 81१५५ ॥ जिद्धाविशेषः । इति जटाधरा प्रदं रुद्रमिरिलादि देवोमतमा१.१२५११५० 98. ८४।२४। यधा- . - ॥

·यथा- ५३। “यथा मुषसः पुरुषो विधं पति - । १२५४॥ रनुक्रम्य यूयते । तामिः प्रत्यय “पटी महिप्यस्ताः सर्वा विषयाचा सुषमः त्रि(सछु समं सर्व यस्माता सुविनिर्दुभ्यः कदाधिदात्मन इत्यमामिष्यत्र काम कामयतेन कचन खान पष्टर सुयोको बरसोपमोभिताम् ।")| गौरादित्वात् डोप।) कारवक्षः। इत्यमरः। मध्ये नाना विजयगुपसर्वान "धर्ष वाम पायदELI रति गाद भू.पध्यायः॥१५॥ति किर 1 प्रपोदरादिवात् गस्य सत्य नाथां स्थितो दलिना मपिर,की,(थुपयोपणे+समिमदीति"उपासना साथ विजया सबहार, | मः। यहा मपिरस्यास्तोति। तपि+ "ऊ भूपि विषम से विज्ञानीयात सर्वामित्र सानाया विमामिपमहतयोविन्मुकमधोर।५।२।१.७॥ इति ।) यदानुक्रममा यो माया पयनरियामाहागिरामोऽयगुचतं पिम्त्यमरटीकायर्या भरतः । तदा तस्य विमानौयादसमें सनुरबिया | "मेरुवारा नाही पिमय EES सुथुतः सुपीमः मधेश मयोता, स्त्री, (सष्ठ, शीता।) शतपत्री । इति | पितुर्वचनमावर्य सुयुतः कागिकां गतः। सीमा विगीतगुमा.. राजनिघण्टा मन माईममध्ये तु मुनिसूनुगत ययी। मनीतः। तिमदिनी। सयौविज्ञा, खो,कन्दविशेषः। वाराहीकन्दः। अथ धन्वन्तरि मर्चवानप्रस्थायमे म्यिता पुन, को, (स+at+। रिति शब्दचन्द्रिका भगवन्तं सुरये मुनिभिर्य हुभिः स्तुनम् । यथा,- सुशोमः पुंशीतगुणः । इत्यमरटीकायां स्वामी काशिरानं दिवोदाम से पग्य विनयान्विता: "यो नागरे सहति, वि। खागत व पति मा दिवोदासो यगोधनः। भुड ममस्तापदि तबाहमाम् । सुशीला, पुं, (सु शोभनं शौसमस्य ) चोलराजः। कुशलं परिपप्रच्छ सथागमनकारयम् । खने मधुमपारले म एक ततस्ते सतदारा कथयामासुरुत्तरम् । म त्यन्वयात्रिगुणतिमिन्द्रियेव। “यो विष्णुदामः स तु पुत्थशोसी भगवन् मानवान् दृधा व्याधिभिः परियोडिमान् इति श्रीमाग | 100 ययोलभूपः स सुशीलनामा। फ्रन्दतो नियमाणांय जातामाकं इटि ध्यथा मतियुक, ति: (यथा, भानवः ।। भावामुभी तत्समरूपभाजी पामयानो शमोपायविनात वयमागताः । हासो ततो तेन रमाप्रियेण " प्रायुर्वेद मानम्मानध्यापयतु यवतः । रति पाने उत्तरखण्डे ५४ अध्यायः ॥ पोलत्य वचस्तेषां नृपतिस्तानुपादिशत् । भात्मानमेकदेशम्यं मन्यते खा गोभनशीलविशिष्ट, त्रि॥ (यथा, भागवते । व्याख्यातं तेन ते यनात अमधुर्मुनयो मुदा युतिः, स्त्रो, (मु+स्वप् + स्किन् ।) काशिराज लयागोमिरमिनय सुदान्विताः । अन्नानम् । तस्य नामान्तरम् । "मधोधोनो वयं लोके पन्थाः मोऽकृतीमयः। सुश्रुताद्याः सुमिहा जग्मुर्गेई व सका। पानन्दमयकोषम। इति वेदान्तमारः। सयौता: साधवो यत्र नारायणपरायणाः प्रथम सुश्चतस्तेषु सतन्त्र तथा स्फटम्। स्थलममोपाधः कारणोपाय सोगत्व गोभन पोलमिति। मचिरिने, लो। यया, सुश्रुतस्य सखायोऽपि पृथक् तन्त्राणि निर। स्वम्। ति तटोका। पवस्यापियेष! महामारी । ३ । २८० ४३ । सुश्रुतेन कृतं तन्वं सुयुतः बहुभिर्यत । "खधावस्था परा "खया सुमीलबतपुण्ययुतीया तस्मात्तत् सुर्तनाना विख्यात क्षितिमएले श्यते। तताः सपुतविषया', ममहतं साधि पुनः कुलीनया॥") रति भावप्रकाशः॥ यदयात्रेतत् सप्त: ममस्तः सम्प्रसा सगोतता, स्त्री, (सुशोलस्य भावः। तत्।। (क्ली, गोष्ठौथाई सप्तिमः। यथा, मनः। विज्ञानात्यास नाड़ोषु सृप्तो भवतीति, साप। मतृषभावः । मुगोलवम् ॥ समोला,तो.(गोभनं गोलं यस्यामाटाप(योल- "पिवो स्खदितमित्येय वाय गोठे त सयुतम्। त इति। विकल्पमानात स्याटमहिथन्तर्गतमहिमोविशेषः। यथा, - सम्पमित्यभ्युदये देवे रचितमित्यपि कदाधिवाड़ीभ्यः मतिभ्यत कदापिया महात्मनः। सुपिसूतिसमाः। इति मत्वम् स्यामिति । इति यारोरिका इक्मिणी सत्यभामाच कालिन्दी च चिस्मिता गोभनम् । इत्यमरः । ३।२ मा अध्यावर पादः किश। "यव सुभो । मिवविन्दा जाम्बवती नाग्नजितो सुलक्षणा । इति मेदिनी सुगीना नाम तन्वी महिथयाटमाः स्मृता रुपमा.स्त्री,(स शोभनं समं सर्च यया।) परमा सुषुभम्। इति माण्डुक्योपनिषत् । इति पायोत्तरखण्डे र पध्याय:। शोभा। इत्यमरः।१।३।१७(यथा, | " यमभाय्यां । रति केचित्। पधे । १८।२। सुयोका, ती, (गोभना यो: गोभा यम्याः । “जयजय महागजे प्रामातिको अपमामिमां | क) मेरुदण्डवाने मामिला कप।) मनकी। इति राजनिघण्टः । सुन्दर- मफलयतमा दानादपोरालसपमपो" मध्यरधनाडीवियः । यथा शोयुत वि। (प्या, हरिव । १९०११। निजानां कालभेदः। इति हेमचन्द्रः॥ “सपेपयोभितां कला सी हारवतों पुरीमा सपनीती (सष्ठ सूते फसानोति। सु +५+५ सयत...पिसामियमुनिपुधः। सतचिकिमान २।४।११५ 1 सणोरकः । औरकः । इति सापकता। यथा- मेदिनी कारवःइति राजनिघण्टः । "तया धन्वन्तरि की जात. राधिमन्यने । सपिः. सी. (मुह, स्यतौति। +मो+वाहु- तस्या पराभलक्षणं यथा- देशदोनां जीरनाथ पायुषंदमुबार ।। नकात किः।) पिः । इत्यमरः । १. रियामिवतमाये रुवाय महामने। पच मुगुमादुर्भावः। मिमिनी मनिम्नेषु पुर्व मनमुटान्। (काठम्। ति दागिका छिद्रयुनि। सरदाराम गाविसभाम् यथा, हरसंहितायाम् । ५३।०९। समामा दिशेदामः कापिरामिवामा "मम्मीपधिद्धमततामधुरा सुगन्धिः atraमाधादायुदरिदां वरः। निवासमाम मुधिराच महीनराणाम्।) पर लोगोण्डतिरेतवे। मोमः , मरिगया इति मेदिनी । चन्द्र- मुघका पुजारमा समानामामः। बानर्माना। रति जटाधरः। विपा(यथा सधुन्धा, स्त्री, (मधु यथाशा . "मेरो प्रदेश सथिमिति सुमित इति पदशाह सधुवा भानुमागम प्रहार ·n सूचिका सूची सूच्चय बमेदिन्यो । (ज्ञापनम् । यथा, साहित्य- रतभेषजमम्पर्कात् मूच्छितोऽपि हि जीवति। | वैद्यकोत कार्यमस्या यथा,- ।।३१२१ तधेय सपंदष्टोऽपि मृतावस्थोऽपि जीवति । “एपण्यागतिमविचारसूवानुसारिणीम् । जव स्यादर्भ एकस्मिन्नशानां सूचनाखिला यदा तापो भवेत्तस्य मधुरंतन दीयते ॥" सूची विदद्यादगत्यन्त चीनम्याच निहरेत् ॥ मुखमित्याहु:जार्थख्यापकञ्च तत्॥") इति सूचिकामरणो रसः ॥ { सूदस्यान्त समानीय गाढवन्धनमाचरेत् । व:, स्त्रो, (सूयतेऽनयेति । सूच+पिच + इति भेपन्यरत्नावली ॥ * ॥ अपि च । तत: चारवलं वीक्ष्य सूत्रमन्यत् प्रवेशयेत् ॥ वचः।" उणा० ४ । १३८ । इति ः1) "विषं पलं रस गाणं तचूर्ण काचलेपिते । क्षारातं मतिमान् वैद्यो यावन्न विद्यते गतिः धनी। इत्यमरः । ३।५॥७॥ (यथा, कथा- मृत्संपुटे च संराध्य वृतां संस्थाप्य पाच भगन्दरेऽप्येष विधिः कार्यो वैद्य न जानता ॥ रिसागरे । १०8101 येत् ॥ अर्बुदादिषु चोत्तिष्य मूले सूत्र न धापयेत् । चन्द्रोऽग्निर्विपमाहारो गीतानि युतिसूचयः नामदयं पक्का तं समुदाम्य शीतलम् । सूची भियंववकाभिराचितं वासमन्ततः। द्यान बन्धनं पोप्पो माला दिग्धा शरावली" ऊई पात्रगतं धूमं ग्रहोत्वा सष्टमारुतम् ॥ मूले सूवेग वनोयाछिन्ने चोपदवणम् ॥ वव्यय भरतोऽतीव व्रणें तोव सूचिना।" यावत् सूच्या मुखे लग्न कूप्या पायाति भेषजमा इति वैद्यकचक्रपाणिग्रह नाडीव्रणाधिकार।) ते रामायणे । २ । ७५ । १७ । इत्यत्र तु रेग्ण प्रक्षते गोर्षे तवाङ्गल्या च धर्षयेत् ॥ प्राङ्गिकाभिनयविशेषः । अनदाराचेटा। इति हाकविप्रयोगवशात् साधुत्वम् ॥)नृत्यप्रभेदः। विदोपे मूचितो जौवो रतभेषजसद्गमात्। मेदिनी ॥ करणम् । इति हेमचन्द्र: । दृष्टिः। गखा। यथा- मपंदष्टो मृतावस्वः सोऽपि जीवति तत्क्षणात इति केचित् ॥ (केतकीपूष्पम् । इति सचिगष्ट- सूचिनृत्यमभेदे च व्यधनीशिखयोरपि।" दद्याच मधुरं तोय सूचिकामरण रसे" दर्शनात् ॥ व्यूहविगेपः। यथा, मनुः ॥७॥१८॥ इति रनकोपः। इति सूचिकाभरपरस: सन्निपाते । “वराहमकराभ्यां वा सूचा वा गरड़े न वा॥") यथा, कुमार। ५। ४३॥ इति रसप्रदीपः ॥ * ॥ (अपि च । सूची, [न] वि. (सूचयतीति । सूच+पिनिः।) "अलभ्ययोकाभिभवेयमारुति. "रमगन्धकनागत विपं स्थावरजङ्गमम् । सूचकः। (पिगुनः। यया, महाभारत। विमानना सुच कुतः पितुर्गुहे। मातस्यवाराहमायूरागपित्तविभावयेत्॥ ५। ३५। ४६। पराभिमगों न तवान्ति का कर सुचिकाभरणो नाम भैरवेण प्रकीत्तितः । "पर्वकारी च सूची च मिवध क् पारदा- प्रमारयेत् पन्द्रगरत्नसूचवे" सूचिकाग्रेण दातव्यः मविपातनिवईणः ।" रिकः ") तकीपुप्यम्। इति सूचिपुप्पगदशनात् ।। इति सूचिकामरणो रस: ॥ सूचीदलः, प, (सूचीवत् दलानि यय।) सिता. या, ऋनुसंहार।२।२३। इति वैद्यकरमेन्द्रमारमंग्रहे वराधिकार) वरः । इति राननिर्घण्टः "मुदित इव कदम्बातपुष्पैः समन्तात् सूचि कामुक्की (सूचिकेव क्रमसूक्ष्मं मुग्वं यम्य) सूचीपत्रा, सो, (मूचीयत् पवानि यम्याः।) पवनचलितभा: गाखिभिनु त्यतीव । गाः । इति हारावली ।११०॥ सूत्थाम्ये, पि॥ गण्डदूर्वा । इति रामनिघएटः । पमितमिव विधत्ते सूचिभिः केतकौनां सूचितः त्रि,(सूच+ना: ।) कधितः । बोधितः । सूचीपुयः, पु,.(सूचीयत् मूक्ष्म पुष्पमम्य । नयमलिलनिषेकार गान्ततापी बनान्त:" ( यथा, माहित्यदर्पणे । ६।३११ । मूचीति नाना प्रमिह पुयमति पा।) यूहविगेपः । यथा, मनुः। ७ । १८१ । "प्रशान्त सूचितः पावैम्तदरम्याविभागतः । केतको। पति रखमाला ॥ 'संहतान् योधयेटस्पान् कामं विस्तार यवाहोऽवतरत्येपोशावतार इति स्मृत: ") सूचीमुन, की, (सूचीयत, सूक्ष्म मुरा याद ।) ये हन् । मूचिपत्रकः, पुं, (भूचिवत् मूक्ष्माणि पनाति होरकम् । इति ईमचन्द्रः । (यया, मादिन्य- भूप्या पधेग चैवैतान व्युहन प्यूच योधयेत्॥ ) यस्य । कप ।) मितावरणाकः । इति राज | दर्तपे। ८ । ६१२ । विकः, , मुषा जीवति यः । दरजौ इति निर्घगटः ॥ "मचोमुरोन महदेव रुतबाम्यं भाषा। तत्पर्यायः । मौचिकः २ मोचिः ३ सूचिपुष्पः,पं.(मूपाकारं पुयमस्य । मचिरिति मुहाकलाप गुठमि तनयां: प्रियायाः। समवायः ४ सूत्रभित् ५। इति गदरखा- नाम्ना प्यातं पुष्पमम्येति वा ।) केतकहतः। वाप: मरम्म गतमा यिनिहातमांना पलो। (यथा, दृष्टत्संहितायाम् । १.१८। इति जटाधरः । सपिता कायमदीन पिलीश्यामि .g "सस्ते मापितचाफिकचोरभिपफरचिक सचिरोमा, [न्] पु.(मृचिवत् रोमापियस्य) नरकविणेपः । यथा, भागयत । ५। २६ । । दिपपाहा:") घराक्षः। तिहारावलो॥ “पर्यापत्तनः मृचामपमित्यागितिरा पिका, सी, (पिरष साथै फन् ।) एधिः। सचिवदनः, पु, (मुश्वित् सनं वदनं यस्य ।) विविधयातनाममयः मम ममम् : यया, पम्तिाएटः। इति देचित् । नकुलः । ममकः । ति राजनिघण्ट: । कादम्बरी। तममि मदीमुदायममोनि' सपिकाधरः, , (दिकाया: गहस्य धरः।) भिवान्, In] , (सूचिम्तदाकारमारस्य- सनाद, fa! (यघा, महाभारत हती। रसिदमाला। पैति । मतुए। मम्य वः।) गरड़ः। रति "मदोमुखमनोक यादवाना मिः ." भूमिकाभरप.पु. पापविशेषः । यथा, पदावादन नया, माव।१४।५।। “पिपं पतमिल मूतः गा.प.विष्यम्। मधिमालिः, पु. (दिवत् मम्मामालि।) “हाम्त निदामभुत मदान) नामपुटे एवा कालिगरायो। निराजनिघण्टः मदामुपः, 5, (समीर पर मए ६८) मुदा काय मंगोप नल्या निवेशयेत् । सूता, नो,(मोतनया । सिन+सिदेटेर मिना नियमित नाममा ने पुत्रस्यहरया: एटा। ८। इति । टेप्दरा गोगमा [न, (पीत् मारिएel सर: उपाय महापरिकारमात्रात् । गौरादित्वात् होलि निशा मिाि पक्ष मानो या मरेम पाणन: बने। दिशादिति सामी. rip वायुप्पो RRER: सावित्. एसम् । यति माता ( मा. भाभार : भारतमाम सानिलिमेश्म भार !!! THE RECrs ~~ माया मारेको मानिr Entre rela !" Tirf xxx पिका' - ----

·No text on this page.

·नात्। मतिका मतिका "मागपत्री यी मागरेय मायने । ममभागान्दिनेने मिभुगमट यतः । Twurerwifferi धनदेयं रिमति मिनाले । धाममहाकोषमता पाय येग स्थियम् । भीमायाम: विधिपधपय मोधितः। ग्रनकामनाममुकम्पनि तिमिः। बनधारकानन देवानाम् । पुट प्रनारवटाददातोमाग्वानिमिः । सानिधी नयनरगन् पनि कमवायम् । रनियोनि-निन्ति मतिका गं वातपित्तकफोडवम् । विधिानमन करा पायो टेक्दा टिः मृतायाः परमीपमा जिसमा शिकार, को, (प्रतियादा गंधम्।) प्रमर इति देवदाबादिकाय: मिनिस्टका एमाण्या- "हीरक म्पनजोरय गतपुयाइयलया। ཡཚན་བit : ཝཱ་ཙiའཚirit*T मगाम तिवारी नागर विधायमः। যাৰী ৰামায় স্ব ধান বিবি স্ব पोटगामा परि गया. जयग: मागदी गिदो बभूव ।" गाठी कला कलामूनं चित्रकं पुपापि च । प्रितितापविमायमायिनः । इति बनायबोलवले अध्याय: वरीपन व कुठं कम्पिसक तथा अनियरि पटाराय। मनिकामवन, जी, (ममिकाया भवनम् ।) प्रमय पतानि पनमावाणि गुडं गनपलं मतम् । टेरिया: गोधनमामन: " राम्रति मायुधः। मोरं प्रसवयं दद्यात् मपिंपः कुड़वन्तया : भिजिशिया गया पनिकापामः, पं.(समिकाया पायामः 1) प्रवपनीरकपाकोऽयं प्रमृतानां प्रगान्तये । भीमतिकापण्टमाांगाष्ट्रय पुष्टान्। एम् । यथा- गुज्यते मतिकारोगे योनिरोग बरे थे। समापिपानमसावित "मृतिकायामनिनया अग्मदा नाम देवताः। कामे मामे पाडरोग कार्य वाताम्येषु ENT प्रामार उदयाग्रामगी। नामां पागनिमितहिनि कोतिता তুমি অলীকা: • ? जतियागोषिती पुर.पायपि । पधिराधियागनु नामदानान्तु कारयेत् "पापप्पायनियुग्ममव ण्यनःप्रस्यहयंग्लण्डनः उयान । इति गस्तित्वम् पक्षागपनमवर्णितमय प्रमिप्यते नागरम् । या कोमिना भीया य म मरिकादयः। मृतियागेगः, पु, ( मृतिकाया गेगः1) नय-प्रया गुड़वहिपाय विधिना मुष्टिवयं धान्य मापां योमिश्रामि नवतो नमामि अपनाया प्याधिमेटः। नबिटानादि यया,- कात् मदालमोवाद। “मिप्योपचारात मंगात विममानीभोज-मिग्रा. पचपलं पनं रुमिरिपो: माज्ञाजि- गो बाप यावत् पित्वमागती। लीरादपि. युभी सूतिकेही नयोग विगतमा निकाया ये गंगा जायले टारगाय ते योपाभीददलोरगेन्द्र-सुमनस्तद्राविडीनां पन्न इति माकटेयपुग मदादाराध्यायः मिप्योपचारात् अनुचितावरणात्। प्राताटि- प नागरषदमनकामदं सौभाग्य योषि- मिनपुरा १४ अध्याय च दप्यम् । मेवनात् । मंझंगात् मंसिम्यन्ते दीपा पनेन ताम्। मशागारं, को, (स्तिकाया पागारम्।)। ति मग दोपजनकमड़तग्मात्।दारपा बटनामबरदाहगोपगमनं मनामकामापई मवरम् । ति हटाधरः। (यथा, हरि कारमाध्या: । के ने व्याधय प्रत्याकाहायामाहा मोहयाधिविनायन हमिहरं मन्दाग्निमन्दी- १९४७। “पदमी ज्वर: कामः पिपामा गुगमावता। पनम् ॥ पाइन्य सम्बर त्वमिधानीतोऽमि मानद । गोध: शून्दातिमारी च मूतिकारोगलक्षणम् " दलं पत्रकम् । उरगेन्द्रम्मुखनागगरम् । मरावे लमय सुतिकागारमध्यत:") पनेऽप्रमादयः प्रायेण मृतिकाया भवन्तः द्राविड़ी मूमैला । सौभाग्यशहीपाकः। इति कारी, (मृतिकाया ग्रहम् ।) प्रमवा- मृतिकारोगले न मध्यन्ते । बरादीनां भावप्रकाग:। रय: । तत्पर्याय: । परिटम् २ । इत्यमरः । रोगविगेपाणां निदानविगेपमा । सतिकापाठी,म्सी, (मूतिकाया: पठी। मृतिका- . . २ ॥ ८॥ मनकाम् । इति तहाँका। वरातीमारगोयाय गृनानाशवनन्नयाः । ग्रहपूच्या पठौति मद्यपदलोपी कर्मधारयो इनोग्यहम् । मतिरम् ५ ।ति जटाधरः॥ तन्द्रारुचिप्रमकाद्या वातये मममुद्रवाः ।। वा।) सूतिकागारे जातवान्चकम्प पठटिने प्रातियचा, फक्रमाध्या हित रांगा: शोजमामबलारिता: पून्यदेवोविशेषः । अघ मृतिकापाठी-पूना। 'परतायतं चार चतुर्हस्तदिगान्तकम् । ते मई मृतिका नामा रोगास्ते चाप्युपटवाः विराधम्मोत्तरे। पाचाहारसुदरहारं विदध्यात् मृतिकाम्यहम्॥ मृतिकामवत्वेन मूतिकानामा ते रोगाः। "मूतिकावामनिलया नन्मदा नाम देवताः। इति भावप्रकामः। चाययायियोरमेटोपचागत्। ते चाप्युपद्रवा तामां यागनिमित्ताय हिन्मनि कीतिमा तत्र पियाचानां वामी राधा- इति । त एव बराटय टहाना रोगाणामन्य- पतिरात्रियागन्तु अन्नदानाच कारवत् । "मर्चवमानप्रतिधान् मृतिकारहम विनः । तम प्रधानोरुयोण्ट्रवाय॥ रक्षपीया सदा पठो निगांतत्र विगपत:: पृष्ठनः पाणिपाटांय पृष्ठग्रीवान मुहम: । पय मृतिकारोगचिकित्मा । राम ! नागरलं कायं तन्मदानां तया वनि" एवविधान् यिमादाय दृया ब्रह्मानुकम्पया। "मृतिकारोगगान्त्ययं कुर्यात् वातहरों रामिति सम्बोधनम् का तवामौचान्तरदोपो. अन्तर्धानं वरं प्रादात् कामगायित्वमेव च क्रियाम् । पि नास्ति । पति वडिपुगी प्रजापतिमर्गनामाध्याय: दशमृनहतं क्वायं कोण दयात् तावित "अशीचे तु ममुत्पने पुचजन्म यदा भवेत् । प्रमवात् पूवं तत्कारमाह मानायनाटधाम असतानागरमहचरमोत्कटपञ्चमृतकं जन कर्तुम्क्षात्कालिकी शहिः पूर्वागौचाहिश- काकादन्या मैंचधातका वृहत्या: कोपतक्या ध्वति" काललातकम्य मून्नानि पायवाटपलेपर्यग गयीतं मधुयुक्तं गमयत्यचिरंगभूतिकातहमा इति प्रजापतिवचनात् । पुचमेति । यम्मिन् प्रजायते रक्षमामपहले इति। काकी-टेवदार वचा कुष्ठ पिप्पली विग्नमेषजम् । पितुवागौचाभाद: न तु मातुः दनो काकनला मिचकधातकीकाकमोचिका भृनिम्मकटफन मुम्तं तिलाधान्य हरीतको निद्रनिगाञ्च । कारवैदिति .. झोपातको धोषकम् । कावलीतकः यष्टिमधु- मनकृष्णा मदुःस्पा गोचरं धन्वयामकः । प्रायेण 12 तवादी कैति कल्पतरुः । अतएव हरिवंगे। वृहन्मतिविपा शिन्द्रा कट: कृपण्जोर माटकापृजनम्। तयार 12 - - T दिल -. 99 ·सतवे ।४३1 ८५।२०1 तप्तः। सूत् . णि वा+ अण् ।) शचीपतिः । प्रविश्य स्थापकस्तहत काधमास्वामीण सत्यागौचं, को, (सूतिनिमित्तकमायौवम्।)। शिविप्रभेदः। छुतार रति मापात यात्रामीचं न कर्तव्यं सूत्याशीच विधीयते ।" सूयपुष्पा, पं. (चाय पुथमस्याकार एचा धर्म मान् कामाय देहि मामवत् कपन्यने । इति कविकल्पद्रुम (पदम्त ध्वजीणा, बी. (सूयवहावया)। म्व, को, (सुबातेनिनति। मूवतक प्रन्यनेन भवभिद, सोषिक: । इति यदा। रम्दगवानं बजनस्य सत्ता मम येत्। चिन्+'पर" त्यम् । यहा पियु सन्त एवमध्यभू.पु. (सचमध्य भाग "मयाममन्दरोमित्वमषितः मागरस्तया। १८२ इनिइन्। टे1) दम्बारम्भकम्। धूवयन्धको (सुवस्य यन्त्रम्)मा त्यमात्रटाधरी।स्वतन्नःति भरत!'पापापन स्वयम्य यामवामि मुवमा, नो, (भवं मानोति। मगो वनममुका मुवमेवाति में गति. मुखबर,को(वैटातदिति .1 दरममावदा महानिया ११४६।।भ्यटसिवय वेटनमायामा "बाध्यषिमतारा व मुवधारणम्)/तामनी रति मायामाग था। मातादिननापयाति मदिमा ल्यमरः।।२।२३ मार सविका सूवं "कागजागरणं काय खद्रो धार्य: समी. तस्मात् संरक्षण कार्य यत्नतः सूतिकारडे ।" "सल्पाक्षरमसन्दिा पतः। यूपो वहच्छागस्तम्भः । पशः शगः । छाग-भस्तोभमनवाश्च सूत्रं मुविदो दि श्रावधि पूजयेद्देवों गणेशं मातरं गिरिम् ॥" जागरणं कार्यमित्येकवाक्यत्वात् ॥ ॥ पामे । देवों पाठीम् । गिरिं मन्यानदण्डम् । माट. | "पायमं मर्पिपा मियं द्विजेभ्यो यः प्रयच्छति । (कारपम् । निमित्तम् । यया मागाई। नामान्चाइ । वह चार धपरिशिष्टम् । ग्रहं तस्य न रक्षांसि धपयन्ति कदाचन ॥" "गोरोपायचो मेधा साधितो विजया जया इति ज्योतिम्तत्त्वम् । त्वमेव धम्मायशामिपत्तये देवसेना स्वधा स्वाहा मातरी सोकमारतः॥ अन्यत् पाठोगम्दै द्रष्टव्यम् । दक्षण सूवेण समनियाबरम्।) शान्तिः पुष्टिधृतिस्तुष्टिरात्मदेवतया मह । सूतिराई, लो, (मृत्याः प्रसवस्य गृहम् ।) प्रसव- सूबकराठः, पुं, (सूत्र' कई दम्य।) भादी विनायक: पून्यो भन्ते च कुलदेवताः॥ ग्रहम् । इति शम्दरवावलो। सन्नरोटः। कपोतः । इति मैदिनौ। तापाभिधाय भविष्य। सूतिमासः, पुं, (सूते: प्रसवस्य मासः ।) प्रसव सूत्रकोणः, पु, (सूत्रबदः कोणो दम'. "पूपायिवेऽथवा कार्या वरदाभयपाणयः।" मासः । तत्पर्यायः । वैजनन: २॥ इत्यमरः । इति हारावलो। मातरः इति मामा विशेषणम् । अतएव गीर्य २१६।३८ । सूत्रकोषक:, पं. (म्बकीय एव । साय मावे नमः । इत्यादिप्रयोगः। एता मातरो "सूतिमासो वैजननो नवमो दशमोऽपि च । डमरुः । इति विकापः शेष। मोकमातरो या: प्रतएव तयोबहुत्वेन इनिजटाधरः । सूवण्डिका, स्त्री, (स्वंगरहयतीति निर्देशः ५० गये गपूजाया प्रार्थनामन्त्री यथा, सूतीग्टई, क्ली, (स्त्याः गृहम् ।) प्रसवागारः। गल्।) तन्त्रवायोपकरणनिय ।। "मरिनरी देय एकदन्ती गजाननः । इति शम्दरवावलो। (यथा, भागवते ।१।। एषणो २ । इति शब्दरताना। पठोर हे चितः प्रोत्या गिरों दोघांयुपं कुरु । सूचतन्तु, प, (सूवमेव :) धन सूतौरहे ननु जगाद भवानजो नी हारावली *पायाहि यरदे देवि महापठोति विता। सजन इत्यनुयुगं निजधर्मगुप्तर ") स्वतर्कुटी, सी, (सूत्रस्य तर्जुटी।). गतिरूपण में पुरत जागरवासरे।" सस्कारः, पुं, (सूत् इति शम्दस्य कारः करणम् । इति जटाधर टेको ति भाषा। इति षष्ठया पावाहनम् । ततः पठों पूजयेत्। अनुकरणगन्दविशेष. । इति शब्दं सवधरः, पु, (धरतीति। एकर) . “गोर्या. पुत्तो यथा म्कन्द. सदासरचितस्त्रया करोति । यथा, सीत्कारादिः । धरः ।) सूत्रधारः। इति केचित् । या ममाप्ययं वालो रत्यतां पठि ने नमः " सूत्थानः, वि, (मुष्ठ, उत्यानं उदयोगो यस्य । ) सवधारः, प. (सूत्रधति धारयति ।। इति वि: पूयदिति । भोजराशः । - चतुरः । त्यमरः । सुन्दरोत्याने, ली। "गायव मन्दा च पृतना मुखमगिड़का। विवानिका गनिका एकनन्दा च जम्भिका सन्या, शो (सू+ए। निपातनात् सा कोयकथासूत्रसूचक्रः । (यथा, साविक सूत्पर, को, सरासन्धानम् । इति शब्दचन्द्रिकान्तरसधारो। स तु भूमि परिक्रमा पाचार्यका रीप पिसिपिजा मतः परम् । यजमानम्। सत्पर्यायः। यभिपयः २ १२८३। म्कन्दा वादाः रक्षार्थ मारका. मवनम् ३ । इत्यमरः ॥ मोमसतारमपानम्। “पूर्व विधायक सूत्रधागे निक पहाः"रति भरत:। सत्यचिम्तामको नुतिः। "जय देवि जगमाननंगदानन्दकारिणि । जननागौचम् । यथा,- मेदिनी सच प्रमोद मम कलापि नमोऽस्तु पष्ठि देवि त ।" “दगाहाभ्यन्तरे वाले प्रमोते तम्य बान्धयः । दाप्रार्थनम्। "पहियो देहिमाग्यं भगवति देहि मे। इति गहितवम् । इति चिकाइमेषः । भाद्री वालियम्य महापडीति विद्वता । चुरा-पर-मन-मट । दोधी दस्थवर्गाध | भदःमापायः । सायुकौर। . स्वतमादादमि चिरंजीवतु वामकः । मध्यः । वेटने पत्यन्ये । मूखयति सूवापयति । वसी। तामामपापाच मयां हितकारिपि। मूत्रेण हस्त लोगः। इति दुर्गादामः । महिरप पुचं महाठि ममोऽसुने । मयामदए पूर येत्। मताने + "मिविमुचोटेक । ठणा. ४। यधपः । ति मर्यादा मदा मामिपुतस्य मय निमोनुने। मूता रति भाषा। सत्पर्यायः। सः। तांतरति माया। यया, Prपरभिशापयत्। ताप। fमतिमादोरकोति. मनिरव चा सहाराग्नी । (प्या. रघुः । १।४। मदारमा पना हतियाता| "पालवागदार रंगमित पूछ मरानम् । मुरिभिः। तटी।तिमी एप्यमाननियर मनिशापई। imaमरने प्रमानिं । सामाजि mar::जिस्ता प्रवनया: जातः । इति प्रवत्तें नाम - मनभित), (सव भिनति feeir इतिran " भरतः.

·- - तान् । - -- सूना सूपका सूरी , [न्] , सह, वायते इति । सु++ (यघा, भागवते । १।१७।३८॥ शूद्रपाकोपजीवी । यथा.ब्रह्मवैवर्त प्रकृतिलपड़े धातुभ्यो मनिन् ।” उषा 81 १४४}} "अभ्यर्यितस्तदा तम्मै स्थानानि कतये ददी। २७ अध्याये। मनिन् । पक्षे उममर्गस्य दोर्घत्वम् ।) यूतं पानं स्त्रियः सूना यवाधर्मयतुर्विधः ॥") } "देवोपजोवानोवो यः देवनय प्रकीर्तितः । इत्यमरः।१।११४५॥ जाता। इति सूनगटावदर्शनात्। सूनाप्रका-शूद्रपाकोपजीवी य: सूपकारः प्रकीर्तितः ॥ t, स्त्रौ,(सूत्रस्य पाली येगिर्यत ।) गल- राणि तत्यापापनागकानि च पञ्चसूनायब्द सध्यापूजाविहीनय प्रमत्तः परितः स्मृतः । । । तत्पर्यायः । गलमेखला।। इति । द्रष्टव्यानि ॥ उमपृर्वप्रकारंग लक्षण अपलोपतः । वली सुनो,[न]पुं.(मूना प्रस्त्वयति। निः1) व्याधः। एते महापातकिनः कुम्भीपा प्रयान्ति ने। न] पुं, (सूबमस्यास्तीति । सूत्र + इनिः । । मासविक्रया। (यचा, याक्षको । ११४१ । कुण्डान्यन्यानि ते यान्ति निबोध कथयामि : । इति विकाएदशेपासूवविषिष्टे, वि! "प्रतिग्रहे सुनिधिविग्यानराधिपाः। । (सूदयति रसानिति। सूद क्षरणे + णिच् दुष्टा दशगुणं पूर्वात् पूदिते यथाक्रमम् ॥१) सूपधूपन, ली,(सपम्य धूपनमम्मादिति ।) हिन। छ ।) सूपकारः। (यया, महाभारते । सूनुः, , (सूयते इति । मू + "सुवः कित्।" , इति विकागइगेप: ॥ १३४।२१ ॥ उगा. ३। ३५ । इति नुः । म च कित्।) सूपपनों,स्त्री,(सपकर सुपम्य लादुताकरं पठ- नित्यमुदयुक्तमिवम्वं प्रति फाल्गुनम् | पुचः । ( यया, रघुः । ११८५ । मन्याः । डोम्।) मुहपर्णो । इति रखमाला य वचनं द्राणी रह: सूदममापत ") "सूनुः मन्तवाक् सःविसमोदितयियम्") सूपयेहः, पु, (सपेषु तसाधनेषु चेष्ठः।) मुद्दा नम् । इत्यमरः।३।३१८०॥ (यथा, धनुजः । सूर्य:। इति मेदिनी प्रकहना। বুনি লিঘg a भारते। १ । १२८१६४ : सूपागली, (सूपम्य अङ्गम् । तसाधनवात् । संभोग्यञ्च पेय चोयं सेधमयापि वा। सूतुः, ? स्त्री, (सू+नुः । वा कड़ा।) कन्या। हिङ्ग। इति राजनिगः । कृतं नरैम्तव कुशलैः सूदकम्मेणि " ) सूनः, ति हेमचन्द्रः । सूम को, (सु + "पियुधोति । उमा०१।१४। । इति पिवः ॥ मारण्यम् । अपराधः। सूतं की,(मुटत्वत्पनेनेतिम नृत् + धन का इति मक। ) चीरम् । प्राकाम्। इति । पापम् । इत्यलयपाल:। उपमर्गस्य दोघः।)मप्रियवाक्यम् । इत्यमरः . मेटिनो । जलम् । इति गन्दरतावनी । सी, (सूद + ल्युट । ) अङ्गीकरणम्। १।६।१८। (यथा, साहित्यदपणे। ३ । १५५ । सूरः, पुं. (भूते नगदिति । सू+“मधात्र- तम् । (यथा, परिवगे । १६३ । १२ । "भापत सूतं निग्धमनुरक्षा निलम्विनी ) ग्रधिभ्यः सन्। उप० २ । २४ । इति मन् ।) अयान प्रयच्या वधा नम्बरस्य चमालम् । इत्यत्रयः । तति, वि। (बघा, सूर्य: । (यथा, सम्वेटे । १११६३२॥ वं कवचं तस्य प्रयशामुरसूदने ।” ) भागवत।१।१८।३१ । "मुराद यमको निरतट ") नेपणम्। पदयातोरनरप्रवचन निष्पदम् । “प्रपन्य नावहितः कालि. पहनः । इत्यमर1१11८२४८रता- नविन(यघा, महाभारत । १५१८४२०॥ नवा गिरा सूनुलयान्वसत् ॥") पिटविगपः । इतिहमचन्द्रः पतिः। व दिव्य धनु का नाम्द भगवानपि । सून्मदः, वि, ( मछु, उन्मदः ।) उन्मत्तः । उमति केचित् । तयामाम तच दिसुदानवसूदनम् ॥") दिः । इत्यमर उन्नदशदटोकायां भरतः। मूगर', ', गुग्गः। इति गदर बायनी । ला, स्ती, (सदस्य शाला।) पाकमाना। कार्निकमाम हम्म भन्नगनिधी यया, 'मुन्नादः, वि, ( मुष्ठ, उमादः।) उन्मादरीग- लोचने । दयाला रमवती पाकस्थानं महानमम . विशिष्टः। इत्यमर उन्नदायटोकायां रमा- 'मकर मूनक देय मिटे चालायुकया। प्रतिमचन्द्रः। सागिरपय मदों गोमांममता." ध्यक्षः, पं. (हदानां सपकाराणामध्यक्षः ।) स्पः, पु,(नौतिरमानिति । स + “पुया निशा" मूरतः, वि. (गुष्ठ, रमते ति: गु+रम " कगानाध्यक्ष : तत्पर्याय:। पौगेगा। टमा ३ ॥ २६ इति पः। सकारात् कित् । रमतः होटमे पूर्वपदम चदाई।" मा. न हेमचन्ः। पुरोगमः३॥ इति गट । दोधवक्ष) यश्चनधिोपः शान तिभापा। ५१ ति: मुमदार पदोधः।) हावती यधा- मृदः । रति मंदिनी । भादम् । गायकम् । सपालुः। यारः। 11 नाचार्यः दिक्षितमिळविटांपरः । इति दरवादला. पथदाली। मरमतः, ए. (मरस्य मय गन मार्ग.) गाविशेषतः सदापद: प्रगम्यते " 'दलितनु धमाधान्य दानिहालो पियामुम । परमः । म मचमाधि: TAREE: इति माल्ये १८८ अध्याय: : : टाला नु मलिले मिहा नवाबाद करिभिः। मूरिः, ए. (गर्न महानोनि। म+: को, (ए पो र यही+1) प्रमयः । । मयुहा सपनापी स्यात् क्षति नदगुटा पयः पा. १ । चम् । विकमिते, वितिविटियों स्पा विभको गातनु म दिपनः पाएतः । दमाः । २016 t ( या, ति, (भू-रः। "पोदितय ८४ निम्नुपा ममि म सादर मुतरा प्रत्" भाग । | र मिBIRय नः!) भातः । ति मुग्धयोध- । বি মামা: শাহ মোনালিসার करणम् सपकारः, ए. (मर मातिए) शान. [M] पि, (पाप) मानः । सति : पाrani नलवायः । बम पारा. दादादिमिट मायादरम् निपाति: ४ शुदा दीक्षिः ..) . को एक माना - टा) गुल्यमरः । २LICE पार: सामmer: in (मुन काडी- "मोदी मदरदारली : भार:L : HTROTE: Pritaम: दामो) सदिशेय: महार: मदre. धामम् । मनमदिन। ., माEिRrly: Alere. , टाNTERT मार ferry: ! " fr:: : झामना समिसिमा पारदरिमा" सहिद - - । नाघः A -- - - 1 ·- . मंत्रोवाद, सम्प्राप्तष धरण पतिपति मान १२मः२२ भाषांतपम: ३. सम्मिन युके भगवता मातईन निरीचिता: मनुना मा धम्मामा परि नम्पमम्मामाता देवर विष्टग्य ज्याप्रमोस्यमापन तण्या मयोधतः पादान मर" हारमः . विवाय. ताम्निचिकामहमी दयनातिम्फर्ट वपुःनतीन मन्ये अनमीमा पादम्त परतां पुनरागा सूर्य: सर्य: सूर्यः उज्यतः। 81 8 1 * ॥ सूर्यस्य स्त्री। नमोनुदः ६७ रसाधारः ६८ प्रतिदिवा १८ प्रसाद्य प्रणतो भूत्वा विश्वमा "योगादास्यायाम: ४११६४८५ इति डीप । ज्योति पीथः ७० इनः ७१ ॥ इति शब्दरता विश्वतन संमूतो मन हो शरित हो सूर्यसियागस्त्येति यलोपः। कुन्ती। इति | वली ॥ कर्मसाक्षी १ जगच्चतः ७३ वयो । पुर्वमेव तवाख्यातं मयतदखिन । व्याकरणम् ।) तप: ०४ प्रद्योतन: ० खयोतः ७६ लोक-चीखपत्यान्यसो तम्यां अनयामाम सूर्य नारद । इति कविकल्पद्रुमः । (वा--परवान्यवः ७७ पगिनीकान्त:२८ गुहस्तः ७८ हौ पुची मक-सेट् । ) रेफयुक्तः पठखरी दम्यादिः। पमपाणि:८० हिरखरता: ८१ पौतः ८२) मनुब्बवसतो व्येहः याइदेउप्रान सूति दुष्ट लोकः । समूचा इति दुर्गादासः। पट्रिः ८३ प्रगः ८४ इरिवाहन: ८५ अय- तेषां यमी यमी चंब यमची संप्रभूद्र । सूण, को, (सूर्य+स्युट।) पनादरः । इति यः ८६ धामनिधिः ८७ हिमाराति: ८८ तत्तेजोऽभ्यधिक व माडस गदरसावली गोपतिः ८८ कुचार: 2. प्रवगः सूनुः९२ पसहन्ती त तन्वेजः स्वां कायां - सूी, पनादर। । इति कविकल्पद्रुमः ॥ तमोपहः८३ गमस्तिः प्रति नटाधर (वापर सकल सेट् ।) दन्त्यादिर्दी| रैफ प्रस्य वण: रतस्याममिथितः। म च पूर्वदिक- पई यास्यामि मद्रं ते स्वयम मध्यः । सूर्यति सुसूयं । इति दुर्गादासः ॥ पुरुष क्षत्रियजाति-सत्त्वगुण कटुरमसिंहरागो निर्विकारं वयाप्यन सूर्यः, पु,(सूर्य से पनाट्रियते इति । सूर्थ + | नामधिपतिः । धान्यादिसुवर्णद्रव्यचतप्यदगो- समौ च बालकोम कया घ) मायः । इति गन्दरवावली। भूमिस्वामी। चतुष्कोणाशतिः । मध्याइकाले संभाव्या ने सूप.. , की गूपः। इति शब्दरतावली, प्रबलः । वहः। रणधारी। तिवारमप्रियरा। छायोशाचा कुम्भपरिमाणम्। विद्रोपपरिमाणम्। ति इति जातकादयः ॥ ॥ ग्रहयन्ने तपाकेपाहणावि वैद्यकपरिभाषा वर्तुलाकारामण्डतमध्यस्थः । अस्य जन्मभूमिः | पाप्यास्यामि मतं तुभ्यं सूर्मा, सी, शूर्मी। रतिकेचित् । कलिङ्गदेगः । गोव: काश्यपः । वर्ण: रताः । इत्युला छायया संघा मगा। रायपुर,(मरति पाकाणे मुवति कम्मणि लोक पूर्वमुखः । जाति: ब्राह्मणः । बलिगुडौदनम्। तत्रावमत पिळगहे कक्षित कार्नु पोयति वा। स गती सूप्रेरणे वा+"राजस्य- धूपो गुग्गुलुः । गन्धो रक्षचन्दनम्। समित मर्तुः समोपं याहीति' रायगपोयति। शारति क्यामन्ययेन । पर्कः । अस्य ध्यानम् । भगच्छदडवा भूत्वा कुरुन् । माध:1) प्रदिपः। भकंधर्णः। इति "घियं काश्यप र कालिग हादभाइलम। | तब तेपे तपः साध्वी निराशा, मंदिनी । बलिपुत्रः । इति केचित् (यथा, पमहतद्वयं पूर्वानन महाखवाहनम्। पितुः समीपं यातायाः इरिगे।३।०४. मिवाधिदेवतं ध्यायडिप्रत्यधिदैवतम् ।' "बसे: पुतगामीत वापयेष्ठ नराधिप । धाराष्प सूर्यप चन्द्रमाय म्द्रतापनः ।") | "पारण म रजसा वत्तमानो निवेशयनमते । तथैव ननयामास पुचौही पर दानावरीपः। यया-- मन्यंच हिरण्ययेन सविता रथेन देवो याति । पूर्वजस्य मनोम्तन्यः माणित "भरन् दनुपुमाप यरी प्याता महासुराः। भुवनानि पश्यन् । दक्षिणा नतिमा यस्तयोः प्रथमं जातः भयोजिम বিধিমালা গান মীয়াজন: यागमस्कारतने तम्योत्पत्तवादियथा- द्वितीयो योऽभवचान्यःम समानुपपांच कुन्दप महासुरः । "पान्तरीक्षादाभाया कश्य मुनिसत्तमम् । कन्याभूतपती या तो वो भवरको र पतराव सूर्यप दनुमानिन्द्रतापमः।' सतोयमेघगम्भीरा वागवाघाशरीरिणी nिarपुराये कायपीयवंग मारितञ्च यत: प्रोतमेतदण्डं लयादितिम् । पामिषम्य पर्यायो यथा । मूरर पप्यमार तम्मान्मने सुतस्तेऽयं मार्तण्डास्यो भविष्यति। मनुम्तन चन्सवांस्तस्या यमयाच्या पादिम्बः४ हादयामा दिवाकर: माम्करः साधिकार विभुजंगल्येय करियति । पाशवधः प्रमाकरः१. विमा इनियत्यसुरासायं यजभागहरानरीन् । सवैकोपाचवावाच कर११ मामान्१२ सिखान्१३मप्तास.१४ देश निर्यात वची गगनात्ममुपागतम् । परिदः पश्मिः सविसनः १० महसमतुम्नं याता दामवाय हतोजमः । Viमासमिहि. पहणा२१ ततो युवाय देतेयानाजहाव गमक्रतुः । पग २१ दरमरि: २२ तषिः २४ मिव २५ मा देवदा युवो दानवाय समभ्ययुः । पित्रमानु: २१ विरोचनः २० विभावमः २८ पां युधममृहार देवानाममुर: मह । तिः २८लियाम्पतिः३. पा.पतिः॥ ताम्सदीप्तिमदीप्तममम्तभुवमान्तरम् । परिवारयिमरा२-३॥ त्रमा दयमानान्तु भामोभता महामुराः । गरस भगः २८... पहिलोरममः१ : प्रामतुर्मग्रा मा दिवाकमः। ४१ दिनमपि ४१ vin४४ मत र मनमो योनि मातण्डमदितिं गया। महिनामा १५ सामानो साधिकार ततः प्रायनमागाए पूर्ववत् । बापटपम.४८मादमा. चीर- मनामपि मानलमाधिकारमया बालादा यदि वाना कामपय ५५ योनिपान ३ बदम्पयाडमानधपापग्मभिः । प.मिनिममतात नि मालवपुरा माताप्तिः ॥ सममिति माय वाचा RETB मगर "दोहया मंझनाम वियतन। तद पधारिणो छाया मारकर मस्याच भगवान सूर्य: मन मिति यष्य भन्दाः। मन्नात पार्थियो नेपामात्मनाका बेन पूर्व जामना तथा सता बहुश: पौवमानस्तु पितुः पर . पदा संसर्गयामाप्त छाया मंधागा. संगमाप ततः काममामा छायो। पदा तजयमे या पिरमार यमस्तु नन मापन मग पोनिमा यमा गोतात कांपनाया निगंगेचपि पु म hि नर प्रमादाचरीम पहा ·A - सूर्य: सूर्य: सूयः ५ . माय तथा चिन्तय गोपते। तर नासिकायोगात् तयोम्तव समेतयोः। पतोऽसौभास्करः मोहप्राकपांच प्रभाकरः। रविरुवाच। नासत्वदम्रो तनयापनवताडिनिर्गती दिवा दिवस रत्युतस्तत्कारिवाहिवाकरः। १६ पुच भविष्यत्यव कारणम् । रतरसोऽन्त च रेवन्तः नमो धन्वी तनवक सर्वस्य जगतस्वादिरादित्यस्तेन उच्यते। लामाविगत् क्रोधो धर्मन सत्यवादिनम् प्रसारदः ममुपन्द्रो वापतूगसमन्वितः । एतस्य हादशादित्या भूतास्तेजमा पृथक् । पापानां प्रतिघातो हि विद्यते । ततः स्वरूपमतुलं दर्गयामाम भानुमान् । মঘান যুদ্ধ হয় সাধু परिवत নাৱামিমমানা ৱিালিষণ ॥ तस्याय मा समालोपर स्वरूपं मुदमाददी तंह लगतो व्याप्ति कुावं परमादरम् । क्यमेतन्भिष्या तु कर्तु मातबंचम्तव । स्वरूपधारिणों चैनामानिनाय निजालयम् । तस्वान्तःस्थिता देवा विमिष्कम्य मुर्तिलगु" चिले संविधास्यामि पुषहानुग्रहम्। संधां भाऱ्या पोतिमती भास्करो वारितस्करति धाराईमादित्योत्पत्तिनामाध्याय: यो मांसमादाय मयास्यन्ति महातलम् । ततः पृथ्वंसतो योऽम्या: सोऽभू यस्ततो मनुः। उत्तरायपदधिरायनयोखलोममतिलोमं गमा तल्या वचः सत्यं त्वच पाता भविघमि पितोयप यमः शापात् पापदर्शनतत्परः । व्यानि मण्डलानि प्रतिमासं एयभमपाधि- मार्कण्डेय उवाच। हमयो माममादाय पादतम्ते महोतनम् । कारिगदाय यदा देत्यस्त्वपीछायां किमयं तनयेषु । पतियन्तीति मापात तम्य चक्र पिता मयम् "पणीतिमाहलमतं कायोरमारयोः । एक क्रियते लया ॥ धम्हहियतयासौ ममो मिवेतधारिते। पारोपावरोधाभ्यां भानीरदन या गति: न पां जननी संघा फापित्वमागताततो नियोग तं याम्ये फारतिमिरापरः। सरयोऽधिहितो देवरादि विभिनया। ত্ব মামা মা ন মিয় यमुना नदी फलिन्दान्तरवाहिनीम्। गन्धरमरोभिय प्रामपीमराराम परिहरन्तीय नाचघळ पियस्वतः। प्रतिनी देवभिपजी तो पिता महामना । ঘানা প্রনা দ্বষ যুলী বাদিয়া। ममाधाय युमास्न त्वमवेक्षता गुधकाधिपतित्वे च विन्तो विनियोजितः। रयादग्रामपीई तिमुम्वरुपय मामः । गणपतं ET पायामंमा दिनाधिपम् । ষমঘা ননী মা শ্লীমাগ্রস। यममित येते मधुमास मदेष दिन न कम्पिता ब्रह्मन् यपाहत न्यवेदयत । खमयोपनीकम्य पूम्यो यस भविष्यमि । मंवय मदन भानो: मामामाधिकारिक 'मनु तदा कुदः शुल्ला बारमभ्यगात पराग्नी महादाये देरिदम्युभयेपु ध। पचमा पुमायाजाः पुष्ट्रियग्पना। पापि तं यथान्यायमयित्वा दिवाकरम् । खां मरियाना ये मार्या मोजन्ते ने मापदः महिमपानीरय गारदय परयः। শ্ব আম দুধ মাসয়াম কারন: क्षेमं हरिमं गण्यमारोग्य कीमुमनिम्। माधये मिकमी मिमियो पिपकर्मा उवामा मरा परिनुपूजितः मंप्रदायिक मितीयमाएरवीरवहनत निगा याममिदं सुदुःमाम् । हायामंशारातयापि मावर्गा: रामदायमाः । रामनवमान वा रात: साधने पति नमः॥ भाष्यः मीनागने काले मनुः मारिम विरागरजी Trivः । तितां भवामय मा भार्या प्रचारिणीम् मेरष्ठे पो पोमचापि पनि प्रभुः । referrifts पार घाती महतपः॥ माता शर्मपराय पोयाममादयः । Himmed:un Heart मनोवामात् यदि देव धरी । यवीयसो च या कन्या हाय हायोजिसमाधानfer मद्याम्पस कान्त दिवण्यते । परयत्मा रिहासपी मनोवपानी माया मार्कणय वाचा यतु ज्योटो महाभाग मी मर ERRE | Criter IPL LEHingan रिभाषीपंप्रागामीत् परि विरतरं सप्य पहामि मनोवTE एerfine Meart मपालमा यरमदानां राधारा मटेना। स्पनीमी मारवासी। लक्षिIERE भगवान् यिः ।। विवस्वतस्तु जाताना मिर्मावर सिराहा। PRAYEIA; मा खितः । पापदं प्राप्य मुल माया माया पिशामिल 'माय मानायोपाम।। Tom पापमहत् शमति जुतम् । राम Emeri PREPा भाषामि माहामामाटिदयस्प मामालन ! wि RExifrate. रममा मगरका: रिति मारणेपुरा माएमासमा ! मनुषerers ::MITRai देना। टायपि मा r: RREE AR MARE Frammer LAP . "Rec fire wife fre! frtified "faircrafe Carefeater fri TrExfter | HTarसाथ EERewar #r | rger treatment सपERIEmrrierETER ETERIEarternet writrara paar: Referefor: बताए TESTIri Kirtant krt.itaharinee rierrrrrrrrrrror EिRure . Screer Arrier Extrena HTRA KE LAT Here irresteel * THE+ :- Ek krrrr: NEETITrki: THERE: Trirat .

·मुख्य - दबंगोमा भाप Fri-im समितिमा Tों में मम गेश पाल्भ। familton । माnिintोरियोग न कर ! ये मामram मITRImstinnity PARTirtan, पारिता पिता/AMITrenita TA ARTIMinaint femamalini rrrrrrr #NEE THREEम' । Firmwali orrtor: -heeran Mant Armful समनिममा । MEER HAIR "Immontvisn's mulilanataHAलीमा ham EVER THोबागोnिt ....en taram nine HIMIRE MEnament rammar far ।कानी fight meaniगा। | Plant44444 मतमा ...THISmafits Mamin MP4 famimit Mant RHMIRuthe finaiगा' मागास magar 44.mummifinal mina MHRIRAut in H... Mum मागाAIAHI" HIMI MATAal.0417- 1 नाRaut 11 . .at * क . . न 4. " . . . ANA . . . . ALHANNuमग.M. - ·मान न गतियोगेन यदा काठान्तु दक्षिणाम् । अइन्त चरते नाभिं सूबों वै माइलकमात्॥ उवाच सूर्य रमायः कोपनबासमन्वितः । योगच्छत् पंतनो मी वामकोटन्तिाहनि। कुन्नालचक्रपर्यन्त यथा ररिः शमी तथा। रेगुका निता व विधाय यासमी मती। बेन पुष्करम्याय ममते दचिणायने । दक्षिणे चक्रवत् मूर्यम्तया गोत्र निवत्तते यमग्निरुयाच। अनमोत्तरमैरोन्तु पन्तरं विगुणन्तु तत् ।। नम्मात् प्राष्टां भृमिन्तु कालेनापन गधति पय मे निम्न नमाने रनभइम्बया फ्तः । तो दक्षिणायान्तु काठायान्तु निबोधत । सूर्यो हादभिः गोत्रं मुहत्त चिम्पायने ।। मम गापात् पापहायो राहुयन्तो भविपति चकीयः प्रमथ्याता योननः परिमगइनम् ॥ प्रयोदगामज्ञापांमध्ये चान्तरमण्डलम् । दृष्टुं त्वां मेघगणा: म दूरोभृता भवन्ति ते । এ মনষাখি স্বামি । मुहम्तानि धापि नमहायरन् । सामान करिपन्ति वायुना प्रेरितामाया हीरावा पत्तद्गम्य गतिरपा विधीयते । कुन्तालचकमध्यम्यो यथामन्द प्रमति। खोजमा भवान् गया हतज्ञा भविपति। भिणादिनिहत्तोऽभी विपुवम्यो यदा रवि: उदगयने तथा मूर्यः म मयत मन्दविक्रमः । নদ্বাদু : দা ছুম্বী মা মই ॥ रोदय समुद्रस्य उत्तरातो दिगपरन् । तम्मात् टोधमकानेन भूमि मोऽम्प प्रमपति बाधरय वनः युवा भगवान् भाकरः पयम् गडसं विपुवयापि योलनेस्तवियोधत । सूर्योडाटभिव हो मुहर्त रदगायने । पन्तः पुटाननिभूत्वा तुहर मुनिद्रवम् । वि: कोट्यम्नु मपृर्ण विषुवम्याच भएइन्नम् । वयोमानांमध्ये तु प्रधानां घरत रविः । मय उगाच पागतमहम्राणां विंगत्येकाधिका पुन: 19॥ मुहर्तनानि शाणि रावी हादगमपिरमा परमेय त्वया गमो मया ममो भगन् भय । वर्ष धोतरा का चित्रभानुर्यदा भवेत् । ततो मन्दतरं ताभ्यां चकन्तु ममतां पुनः। अन्यथा मां बटोवं मूळ निम्मानम जना:: নিহা এ ভন মিলে मपिण्ड मध्यस्यो ममतामी ध्रुवम्नयाः पराभूतः धचिन भयर्याम गिरः । तराया: प्रमाणन्तु काष्टाया मालम्य तु। मुहर्त सावत् गिरिरहोगवं वं भ्रमन् । मरनं घधियागमतप विपति: विप्नोतरमध्यानि तानि विद्याद यथाक्रममा टमयोः काष्ठयोग्य ममते मगहनानि तुगलंच वरन मुत्रा पुकार मालपः पुनः । पानं भराय मन्ये नरायतमुत्तमम् । उत्तर प्रम मकस्य दिया मन्दगतिः तामगावातिरम्हापः सम्भुना font मानरं धितो निमितपतः ॥ तम्येव त पुनर्गतं गोवा मयेय व गतिः । गोप्य तरा योधी पजयोप्यार दक्षिण । दक्षिण सामाद चापि दिवा गाविधीयते । हमयो बनाएं वागम म पापादमूना पजयोप्युदयावय: । गतिः एकप्य प ना मना शापि पुन मना पाहगाम पर नमावि THRILLER मिलित् पृख्यतः पाना भागयोप्य तरारय एवं गतिविगेगा दिमजेदावनिन। भाग REE पोam IITRA मिनी लतिका याम्या नागोप्य रा AATE अयोध्या दक्षिणं यामीकम्पोज । मनि in শিয়ারা মসৰি লয়াঘাহিনি মূনা। লীহ্মমালী ও মালয়েছি । पापा पुनर्वगी धारावतो मता। प्युठा यायत् प्रभा माग एप्पा गया: Enwa R 'समानु घोण्या घेता तरो मार्ग धर्म । पार्येभ्यो बासनामापा cream IF : बांटतापनगुन्योर्मघा वापभी भवेत्॥ योजनानां मामा सजि.ites, Creatir Riframmar तिरप्रीपदं गायोको रक्षता प्रता। प्रकाशापाप्रकार सध्यमप TRAIPUR प्रयपासु पनिहा चारपानापम् । मरचण्र्याच प्रमाणात सर। thani काय वापसी मध्यमी गागरा पायसर प्रकाशन Arrt नापिका तथा पानी गागाधारिति रहिमालयं ...! १९५०. पम्य रासादिका सा- FREEREra: fr:::: Teaf मानित Crm गलीतापादा विधायमाना। "गापम: ८ पर्यन्दी fearin लास्टिस या मारिए:: मदन्ट्र RT मा दा लिमि। Lirirani पुन। बदामा नाम EriRame! CRIVERehate साम् । टीभगवान् वाद FIRTEEle earriमन्द म NETRA TI पामासा महिमा या am foरवार। Ericket । ran पनि माद । HARE......। * : Prettrint eHEEREST एRamRE AREIntr' ! FREE RATExt rritrim celeri EpilerI EKAREE reat: rite ! Eres rix; । wizetrict २६ र ! •rthriterrari : - . १ , । 1 *- है । *.

·ततो ध्यानम्। तिताः] "वमुल जन्मन्त्र समितिःचोरणाखिनाम् । सूर्यस्तु भास्करी भानुस्ततो विदिशा तलनीभ्यां स्वाहा। मधमाया पद, मर्यान्वितो भृगुर्भानोम्बारोऽयं समीरितः। पनामिकाभ्यां इम्। निर “पादियं विन्यसमावि रविमुपगतं न्यसेत्। होही सः। पस्य पूजामयोगः । प्रात:- वौषट् । एवं उदयादिषु। हादसा | कृयादिन्याम कुर्यात् । ततो मन्त्रन्यासः। दीधयुक्न बीजम नेवास्ताहानिरिकी "ध्यापकं मूलबोजेन कुर्धात तदाता ... प्रत्येकं प्रवादियान्मनाभ्यो म्वाहामध्यमाभ्यां वपद| चक भक्ति सपा गृषिमतिरक्षिा सूर्य: सूर्य: सूर्खः प्रभूसं विमलं सारं ममाराध्यं परमसुखं विन्यस्य "रतामयुग्माभयदानहस्त घोपट । प्राधारशत्यादि मंसूर्यमण्डलाय हादशकला केयरहाराजदकुण्डलायम् । दिय । तथा च निवन्ध। त्मने नमः इत्यन्तं विन्यसेत् । तथा च निबन्धे। 'माणिक्यमौलि दीननायमोड़े "पदीर्घमानामर्थन "पोठे कसे च प्रथमं दिक्ष मध्ये च संयजेत् । बन्धूककान्तिं विलसविनेवम् ॥" प्रभूतं विमलं मार समाराध्यमनन्तरम् । एवं ध्याला मानस: मंपूज्य प्रघंस्थापनं हत्वा "रताम्ब जामनमयेयगुकमि परमादि मुखं पीठं स्वविम्वान्तं प्रकल्पयेत् ॥ | गुरुपंक्तिं संपुज्य पोठपूजा कुर्यात् । ततः स भानु समस्तजगतामधिपं मामि। ततः केशरीषु मध्ये च वां दीप्ताय नमः। खसोरकाय नमः। इति मन्त्रेण मूर्ति संकल्पा पनदयामयवरान् दधतं बाये एवं वों सूक्ष्माय दूं जयायै वे भद्राय । पुनावा पावाहमादिपञ्चपुष्पाञ्जलिदान मांविषयमोलिमरणावि विज्ञान विभूत्यै वो विमलाये वो प्रमोपाय के विद्य- पर्यन्तं विधायावरणपूजामारभेत् । तथा च एवं यात्वा मानसैः संपूप ताये वः सर्वतोमुख्य । तथा च निवन्धे। निबन्ध। पूर्वोतक्रमेण पीठपूजा विधाय "दीमा सूमा जया भद्रा विभूतिर्विमता पुनः तारादि खं संसोकाय मनुमा मूर्तिकल्पना मूर्ति मापा प्रमोघा विद्युता सर्वतोमुखौ पीठयायः ॥ साविणं सर्वलोकाना तस्यामावामाघ पूजयेत नलिदानपर्यन्त : दौसदीपशिखाकारान् बीजन्यासान् विदुः केशरेष्वग्न्यादिकोणेषु मध्ये दिक्षु च सत्याय | अग्निनिर्म तिवायोगानेषु मध्ये क्रमात् । | तेजोज्वालामणे ई फट् स्वाहा हृदयाय नमः। हृदयाय नमः इत्यादिना पूजयेत्। प्रक्लीवास्ववितयखरान् बिन्दग्निसंयुतान् ॥ | एवं ब्रह्मण शिरसे स्वाहा। विष्णवे शिखाये दोन पूजयेत् । तत इन्द्रादीन् । तदुपरि ब्रह्मायिष्णुशिवात्मकाय सोराय योग | वषट् । रुद्राय कवचाय इम् । अग्नये नेत्रत्रयाय नतो धूपादिविसर्जनान्तं का समापन पीठाय नमः। यथा च शारदायाम्। वौषट् । सर्वाय पस्त्राय फट । दिपत्रेषु पस्य पुरयरण हादग्रसहजपः। तथा । “यदेव पदं चतुर्थ्य न्तं ब्रह्मविष्णुशिवात्मकम् । पूर्वादि ॐ भादित्याय नमः । एवं ए रवये | "भानुलक्षं जपेन्मन्त्रमाज्येन पदयात मौराय योगपीठाय नमःपदमनन्तरम् ॥ ॐ भानवे ई भास्कराय। विदिपत्रेषु | तिल| मधुरासिन डयाहिनिदिए। पोठमन्योऽयमात्यातो दिनेशस्य जगत्पतेः ॥ अन्यादि उउपाय पं प्रजाय पं प्रभाय सं मनान्तरम् । तत ऋष्यादिन्यासः। शिरसि देवभागऋषये | सन्ध्यायै । तथा च । "पाकागमग्निपवनमत्यान्ताोयबिन्दुमा नमः। मुखे गायचोच्छन्दसे नमः। इदि | "प्रङ्गानि पूजयेदादौ दिक्पवर्कमूर्तयः । मार्तण्डभैरवं नाम बीजमतदुदारतम् । प्रादित्याय देवताय नमः । निबन्ध । आदित्यायायतम्रोऽचराः शतायः कोय- पुटित विश्वबीजेन सर्वकामफलप्रदन। "देवभागो मुनिः मोतो गायचोच्छन्द ईरितम् पवगा: विम्बबीजमाघ । पादित्यो देवता प्रोमो दृष्टादृष्टफलप्रदः।" खखनामादिवर्णाः स्यु स्तासां वौजान्यनुक्रमात् "टान्तं दहननेवेन्दुसहित सदानन्। ततः करान्यासी। सत्याय संजोगालामणे | उपा प्रज्ञा प्रभा सन्ध्या गत्तयः परिकीर्तिता। हिजोड़ लिम् । अस्य पूजाप्रयोगः)। हुं फट स्वाहा पङ्गष्ठाभ्यां नमः । एवं ब्रहण | ततः पवाग्रे प्राधाद्याः संपूज्य पुरतोऽरुण- १.जनीभ्यो स्वाहा। विणवे मध्यमाभ्यां मर्चयेत् । तथा च भारदायाम् । विधाय परयादिन्यासं कुर्यात् । वपट् । रुद्राय१ अनामिकाभ्यां इम्। अग्नये "पवाग्रसंस्था वाघाद्याः पुरतोरणमर्शयेत्। न्यासः । सूर्याय नमोऽध्यो। १. कनिष्ठाभ्यां वीपट् । मर्वाय १ करतल- | तहाधे चन्द्रादीन पूजयेत् । यथा चन्द्राय नमः राय नमस्तजन्योः। ९ भानवे नाम पृष्ठाभ्यां फट्। एवं दयादिषु। तथा च एवं मनसाय बुधाय हस्पतये समाय मशः भयोः। 3 रवये नमोनामिकयो। , रायराइये केतवे। तथा च शारदायाम् । दिवाकराय नमः कनिष्ठयो। ततः "मत्याय दयं प्रोता प्रमाणे शिर रितम्। "चन्द्रादीनपूजयेत्ययात्यहानष्टी नतोदने हदय गुध पाददेगेषु तामगार विणवे स्याशिवाम्म रुद्राय परिकोर्तितम् । तसः इन्द्रादौन वचादीच सम्पज्य भूपादि । दिका न्यसेत् । तथा च निवन्ध । पम्नये नेत्रमाख्यातं सायास्तमुदीरितम्। विसर्जनान्स कम्म समापयेत् विस्य पुरयरण- " पसायीजेन पत्रमूर्ती: प्रपिता नजीपालामणे ई फट हिठाता परिकी मष्टसषजय:1 तथा च। न्याय नमः। मुऐए रवये । दय के भागये। वाचनिक एवाटसमारयान्यासी हा पठाभ्यो । गजेमाम्कराय। परपयोः च सूर्याय। “शकायमग्निदोघेन्दुसंयुतं भुवनेम्मरी। सया च निश्या उदय भानुनामा भास्कर गुघदेगतः । | सत्यादिपूर्वमन्त्रोक्तपीठन्यामं विधाय पूर्वोतं इत्यादि। तथा च निबन्ध । नमः। कवि नमः । इदि दाधारपर्यम्त की ममः। मूहादिकएलपर्यन्तं च। नमः। शुचारूय ममः। भाभी पामः नमः । गारदायाम् । नमः। सिदिनमः। पादयो.स्व | "पाधारादिपदापात कराठादाधारकावधियानम् । मूहादिकाइपयतं नमाम्यमतमाभोलाबालप्रतिमनिजति र *मांपादादयनिताभिधारि । मतः कराहन्यामा। पाठाभ्या नमः। ईपनामिकाभ्यां हैं। डॉ कनिटाभ्या 7 अष्ठादिकनिष्ठा प्रलिपु प्रमादि। नमः। तथाच मा माहिला ·. साम्भोजेदंधान विनयनविलमद्देदववाभि- सूर्यकान्तिस्तामवर्ण मोड़पाय इत्वपि । सूर्यतनया,बी.(सूर्यस्य तनया )यमुना नदी। राम इति पदचन्द्रिका इत्यमरः।१११०॥ ३२॥ सिंग वसभाई मणिमयमुकुटं हारदीप्त सूर्यस्य दीप्तिमा सूर्यपन., पं. (सूर्य व ती पत्रमय।) भजामः सूर्यकालः,,(सूर्योपलचितः कालः)दिवसः। प्रादित्यपवः । रति राजनियटः । वंध्यात्वा मानसः सम्पयाध्यापनं कुर्यात् । इति शब्दचन्द्रिका । सूर्यपुनः, पुं, सूर्यस्य पुनः ।) वरुणः । शनिः । तपूतिक्रमेण पीठं संपून्य पूर्वादिदितु सूर्यकालानलचक्र,की,नरणां शुभाशममानार्य रति केचित्य (यथा, महाभारते ।।३।१३॥ णिकायाम् । उपाय नमः । एवं पं प्रमायै नचवघटितचविशेषः। यथा, "मघाखदारको वक्र: यव च वृहम्पतिः । प्रनाय सं सन्ध्याय रति संपूज्य मूर्ति मूलेन "कई गास्तिविशून्यप्रास्तिसस्तियं ग्वावस्थिताः माग्य मघवमानम्य सूर्यपुत्रेण पाधते .") पयेत्। ततः पूर्वादिदिक्ष सूर्य माम्करं भान हे हे नायौ स्थिते को राङ्गयुग्म तधकया यमः।यपा- वैध पूजयेत् । कोणेपु दिवाकरम् । ततः मध्यविशूनदहादी भानुभायं ममण्डलम् । "धर्मरान नमस्तुभ्यं नमस्ते यमुनाप्रज। बदक्षिणपरिमोदीचर दिशा दयाय साभिजितव दातव्यं मध्यमार्गग मलंदा। पाधिमां किसाई सूर्यपुच नमोऽमलेर मः । इत्यादिना पूल्यवेत् । दंगाने छौं नैव । नाम अक्षं स्थितं यव जयं तव शुभागमम् । इति नियाटितत्वम् याय वौषट् ! गारदायाम् । अधोगतमिनक्षत्रद्वेगो वधवचनम् । (पग्विनीकुमारी। यथा, महाभारत । १३ यांदीन चतुरी दिक्ष विदिजन्य समयेत रंगाष्टक आयो लाभ ऋचपटकै तथा पुनः । १५०1१८. पूजा ययापूर्खा नेवमोगादिग्गतम् ॥" अङ्गयुग्म रुजाभनो मृत्युः शूलवये स्फटम् पिवेतामणिनी मोमं भवद्भिः महितावुभी। १. पूर्ववचन्द्रादिप्रदान् पृनयेत्। ततो विवादे व्यसने युड़े रोगात्तं गमन तथा। उभायतावपि सुरी सूर्यपुची सरपर।।") कपालान् पूजयेत् । तथा च निवन्धे । सूयंकालानलं धक मातप्यन्तु प्रयत्नतः " अन्यत् सूयंतनयगदे दाव्यम् पानी तथा वा नोकपाम्नांस्ततःपरमा इति सरोदय सूर्यपुत्री,नी, (सूर्यस्य पुषी 1) यमुमा । यथा, पादिविमर्जनान्तं कम्म ममापयेत् । सर्यप्रह, पं. (सूर्यरूपो ग्रहः।) नवप्रहावं महाभारते । न्य पुरयरणपो नशवयमज्य: । चिमधुरो. प्रथम (सूर्यम्य प्रह: प्रणम् ।) यमसमर्नमस्तेऽस्तु यमुने नोकपूजिरी । “.. कमलहमांगहोमः । तथाप। सूर्योपरागः। यया, गारड़े। यादा भर में निन्य सूर्यपुधिनमो." अपचयक्षपेमन्ची बीजं विम्यपुटीरतम् । "सूर्यपदः सूयवार मोम मोमग्रदो भवेत् । रति सिप्पादितचा पांगं कमन: फर्जुहुयामधुरोहितः । चूड़ामपिरयं योगशवानन्तफनं मतम् ।” विगत केषित मन्वं लपमर्त्यः कान्तिं पुषान् धन युतिम् इति तिप्पादिनावम् । मध्यपनिया', को, मघकार्यभागममापय.. स्वमितिममिता लक्ष्मों मौभाग्यमपि माधयेत मर्यपाहण, की, (सूर्यप्य पदणम्।) मौंप. पाणिः । यथा- रति तन्त्रमार.. गगः। तखार यया परिपुरा गामद. . "मातपिंगतिमान पद रियुज्या ममिलतु। प्रय प्रकारान्तरमन्त्रध्यानपूजादिकं गरड. नामाध्याये। চালায়ালা ব: ফণিত্ব বিলাথি। ८ पध्याय द्रव्यम् । एये वर्ण. - "एयेन्दोरपरागस्तु गोरक्षायायाया भयेत् । यत समिती भानुमदादी परः। यानि यथा । परणतार रविमगिएकाम: प्रन्योन्पयोस्तयोग्य यापयोद हालात् । माम सम्मित पयसामग पाकमोमिः: पाकाम: पधिकमोतिः५ पाममोक्षी तु जाति तशात: पृर्षपचिनी। पनि पाए पर माइविधागत नृनाम् । दिनप्रीति: द मागतिः चन्द्रामकाग: ८ नव पुष्यफनादाग: कती रानु दिना 'वन मनाए जाने पर, पाएकाम: ८ पीपध्यमकामः १. पंच-पन्यत् प्रहलाद दृष्यमा মিয়াম শর গান। नि:१ तमोऽभाषः १२ दौराति १६ कुमु यतः पुं.(मर्यात् जायते ति । सन +1) मिनि महापालिका पोत नि: १४ वुमटामिः १५ सहिदायिनीयवानरः। सहि मार दिया। पति दय (यथा, हम हितायाम् । १.१{ ४४ ! मरः, पं.( म मर मिय) काः, ए. (पर्यः कालो रद । पयस्य "गाधान मायाम Fear । म विपतिमा T: प्रियदा) परिकः । रसिया रान कहीपुर शर्यत दीनदर। मार, ए. ( मान् ।। 'ध: मलिपि: ( या रघुप। ११ । यमः । मनु । रमन ।) न्यूम।तिब्दमा : 'स्टालो. (सर्यात शनि raikiranनियाहि भावरात् टाए।) यमुना नदी । तिम:, मामगि मानि) KEx.. पकानारायः।) मुनयः, , Pr: मार । FREE ! Fair , razierle: मा. नी. ८मः। (मारिन । रचना र recE REIRA PREMIERE: RCEL ACTRE FERTE RExz : iratna.furit रसायनमा म sự s, rơ r8 + + • . १९| CRPr: FREE र दाई ! FIRRErrora: rep friuret RECare . मरममा भानुः ।। REETTETregreer PERFERIF SEKSE An arrierreir rn. PREET KEger: refigurer rrierrrrry हाrrrrr:- BISTE kan.:.free!! arti irrr- Prer : . - सा। । 1 ·मया ते गोपितं न्यास सम्मान यथा- अपि च। समन्तुरुवाच। कुरुक्षेत्रे महाराज निहत्ते भारते . H अर्जुन उवाच । . मया कृष्ण परिन्नातं वालयं मनु रित्रि: मारगयामाममरिथगाय नमः! मरौधये नमः पादि-अस्मिन् म ऋषिकन्दौदेवतार त्याय नमः। मन्त्रि नमः। प्रकाय नमः। मन्चमेव महावाही काययामि सूर्य सूयंह सूर्य सूर्य लोकः,पुं.(सूर्यस्य लोकः 1) सौरभुवनम् । ॐ गं खमोल्काय शान्ताय कारणवय ईसवे । "नमः मवित्र गदै जवषे निवेदयामि चात्मानं नमस्ते ज्ञानरूपिणे । जगप्रमूतिस्थितिनायईतवे। “विनीपर्धविना वेधविना पथ्यपरिग्रहः । क्वचित् पुस्तके खखोल्कायेति च पाठः। वयोमयाय विगुणात्मधारिणे कालेन निधनं प्राप्य सूर्य लोके महोयते ॥” | नमस्ते टगिने तुभ्य सूर्याय ब्रह्मरूपिणे । विरिञ्चिनारायणगहरामने। इति कामोखण्डे सूर्याध्यं दानफलम् ॥ त्वमेव ब्रह्म परममापो ध्योती रसोऽमृतम् ॥ नमोऽस्तु सूर्यास महसण्ये भूर्भुवः स्वस्त्वमोहारः मवें रुद्रा: सनातनाः । सहयगाखान्वितमम्भवान्मने। "सौर लोकमथावाप्य चणेन स विमानगः। पुरुषः सम्महोऽतस्वां प्रणमामि कहिनम् ॥ सहस्रयोगोद्भवभावमागिने . यथा कदम्बकुसुम किचल्क : सम्वतोहतम् ॥ त्वमेव विसं बहुधा जातं वै जायते च न । सम्रममायुगशरिणे नमः। देदीप्यमान हि तथा समन्ताद्भानुभानुभिः। नमो रुद्राय सूर्याय त्वामहं शरणं गतः । प्रादित्यस्य नमस्कार ये कुर्वनि दूराद्रवि स विज्ञाय ततामरमदयम् । प्रचेतसे नमस्तुभ्यमुमायाः पतये नमः । जन्मान्तरसहस्रेषु दारिद्रा नोपत्रा नवभिर्योजनानाच सहस्रः सम्मितेन च । नमो नमस्ते रुद्राय त्वामहं शरणं गतः । विचित्रणकचक्रग सप्तसप्तियुतेन च । हिरण्यवाहये तुभ्यं हिरण्खपतये नमः । शतानिक उवाच। अनूरुणाधिष्ठितेन सर्वतो तरश्मिना । अम्बिकापतये तुभ्यमुमायाः पतये नमः ॥ "कयमादित्यमुद्यन्तमुपतिदिनी अप्सरोमुनिगन्धर्वसर्पग्रामपिने से। | नमस्ते नीलकण्ठाय नमस्तुभ्य पिनाकिने । एतन्मे ब्रूहि विप्रेन्द्र प्रपद्ये शरणं स्यन्दनेनातिविना प्रणनाम कृताञ्जलिः । विलोहिताय भय महम्राक्षाय ते नमः। तस्य प्रणाम देवोऽपि भूभङ्गेनानुमन्य च । नमो हंसाय ते नित्यं धादित्याय नमोऽस्तु ते। इदमेव पुरा घटः शचक्रगदाधर अतिदूर नभोवर्म प्रतिचक्राम स क्षणात ॥ प्रपद्ये त्वां विरूपाक्ष महतं परमेश्वरम् । प्रणम्य शिरसा देवमन नेन महा प्रकान्ते द्युमणी दूर शिवशौतिशर्मवान् । हिरण्मये रहे गुप्तमात्मानं महिनाम् । प्रोवाघ भगवदभृत्यो कथं लभ्य रवैः पदम् ॥ नमस्यामि पर ज्योतिर्बयाणं त्वां परामृतम् ॥ इति स्कन्दपुराणे काशीखण्डे सूर्या लोकवर्णनं | विखं पशुपति भीमं नरनारीशरीरिणम् । नामदयध्यायः॥ नमः सूर्याय नद्राय भाखते परमेष्ठिने । जानञ्च धर्मशाम्बाला गुदा सूर्य पंग,'(सूर्यस्य वंशः ।) सूर्यस्य सन्तानः। ) उग्राय मर्वभक्षाय त्वां प्रपद्ये सदैव हि ॥ तधिवरणं यथा। परमखरात, ब्रह्मा जातः । एतदै सूर्य हृदयं जघा स्तवमनुत्तमम् । सूर्यस्तुतिमयं न्याम वहुमईसि । तम्य पुचो मरीचिः। तस्य कश्यपः । तस्य | प्रात:कालेऽथ मध्याई नमस्क-दिवाकरम् ॥ | भक्त्या पृच्छामि देवेश कथयाम: सूर्य: । तस्य वैवस्वतो मनुः। सत्ययुगे मनु- | इदं पुच्चाय शिथाय धार्मिकाय द्विजातये। सूर्यभक्ति करिष्यामि कथ सूर्य रव.राजामौत । वेतायुगे तस्य पुचः इचाकुः | प्रदेयं सूर्य हृदय ब्रह्माणात प्रदर्शितम् ॥ अयोध्यायां राजासीत । अस्मिन् युगे पति- सर्वपापप्रशमनं वेदसारं समुड़तम् । दीर्घायुपो राजानो बहुकालं राज्यं कृतवन्तः। ब्राह्मणानां हितं पुरखं ऋपिम निपवितम् ॥ रुद्रादिदेवतः म: पृष्ट न कथित चेताहापरयोः मन्धी यौरामचन्द्रो दशरथस्त- यस्तु नित्यं पठेत्रीमान् प्रेक्षवादित्यमण्डलम् । वक्ष्ये ऽहं सूर्य विन्यास शृग पार रूपेण प्रवतीर्णः। द्वापरयुगम्य प्रथमे तस्य | महापातकयुक्तोऽपि पूयते नाथ मंशयः । पुचः कुगो जातः । तदंशः समिवान्तः कत्तेः । स्यापस्मारकुष्ठायाधिभिः पीडितोऽपि सन् सदई सम्प्रवक्ष्यामि आदिमध्यावर महमपर्यन्त राज्यं कृतवन्तः एतत्पयन्त जघा शतगुणं स्तोत्रं स साध्यो भवति द्रुतम् ॥ 'स्थ्य वंगवियान्तिः । पुनः सत्ययुगे मरुः मटं | भूतपहपिशाचातिब्रीजव्यमनकर्षिभिः । स्यं वंशं भावयिष्यति । य: योगसिदः सन् | स्तुवन् ध्यात्वा हरि विमो मुच्यते महतो भयात्। कथमादित्यमुद्यन्तमपतिई तरून कलापपामे पास्ते। इति यौभागवतमतम् । इति कूर्मपुराण उपविभागे १७ अध्यायः ॥ पंगवर्णनविस्तारस्तु मत्स्यपुराणे ११ अध्या- गारड़े। अध्याये चैतदृष्टयम् । (भवियो । साधु पार्थ महावाही बुद्धिमाननि यादो गाड़पुराप १४३ याये च द्रष्टव्यः । तरोतसूर्यदयन्त बहुभिः समाद्रिय पश्यते | यमाच्छस्युपस्यान तत् पवित्र सर्यवी, मो.(सूर्य प्रिया शी) पुष्पि | च तस्तत् सक्रिय मुद्यत प्रयामादित्यदय, सर्वमङ्गलमा स्यं मयंपायप्रणा काःति रबमासा। प्रारम्भः। पाचम्य देशकालो संकौयं ममा. सूयं मन, को. (सूर्यस्य मंचा मंशा यस्य ।) रोग्यावाप्तये यायितासूर्य नारायणप्राय मामिदमनं पार्थ संग्राम जया कुटुमम् । रति विज्ञापः (पु.पक्षः। हादशनमस्काराण्यं कम्म करिष्ये। पय ध्यानम् वईन धनपुत्राणामादित्यादयं । इत्यमर पर्कात रति दमनात् । २ 18101) "ध्ये यः सदा विटमण्इसमध्यवर्ती सूर्य मावि,,(म्यं प्य भारथिः)परुणाइति नारायणः सरसिजासनमनिविष्टः। सन्दरवारसी(यदुवं महामारते ॥१२॥ केयूरवान् मकरकुण्डलवान् किरोटी "पहनो म्यते द्रनन् प्रभातममये मदा। सारो हिरण्मयवपु, तमचक्र: । पादियरपमध्यास्ते मारय ममकलया। एचको रथो यस्य दियः कनकभूपितः । सदयं हो,(म्यं म्यादमिय) सूर्यस्य म मे भवतु मुप्रीतः पमहम्तो दिवाकरः।" मतपःयया,- "पोतिठे दादित्यमुदयन्त ममाहितः। मित्राय नमः। रवये नमः । सूर्याय नमः। | यजपान्मुच्यते जन्तुर्दारिद्रादा मानये नमः । खगाय नमः। पूणे नमः। तदह योतुमिच्छामि लत्प्रमादेन थीभगवानुवाच । अस्माकं यत्त्वया पृष्टमिकचित्तोम पञ्जन उवाच। नारायण मुरश्रेष्ठ पृच्छामि त्वां। थीभगवानुवाच। यच्छत्वा सर्वपापेभ्यो मुचत नाम विषु लोकेषु विख्यात निवेदन देवदेवं नमस्कृत्य प्रातरुत्थाय शाः विघ्नान्यनेकरूपापि नमन्ति भर तस्मात् सर्चप्रययन सूर्य भाग पादित्य हृदयं नित्यं ज्ञाय तसा समते च महासिईि कुठल्याधिनि माशेग देव दिवाकरम् । मांत नि भूमी मूनां नियमनता। माम्कराय नमः।

·- सूर्यह सर्वह सय्यह नकवयिष्यामि उत्तम मन्त्रमेव च ॥" बान्दोस्तु गोपति न्यस्य मवितारन्तु जायोः। भानुमान् भानुरूपस्व स्वर्भानुभानुदीप्तिमान् ॥ एस भादित्यहृदयस्तोत्रमन्त्रस्य । बौक्षण पादयोच विवस्वन्तं गुल्फयोष दिवाकरम् ॥ धूमकेतुमहाकेतुः मर्च के तुरनुत्तमः । पः श्रीसूर्यारमा विभुवनेम्वरो देवता। वाहातस्तु नमोवंमं भगमभ्यन्तर न्यसेत् । तिमिरावरणः सम्भः सहा मात्तएड एव च । टुप् छन्दः । हरितहयरथं दिवाकर सङ्गिए महस्रांश दिगविदिचु भगं न्यसेवा" नमः पूर्वाय गिरवै परिमाय नमो नमः । रिति बीजम् । ॐ नमो भगवते जित- इति दिग्बन्धः। नमोत्तराय गिरये दक्षिणाय नमो नमः॥ निरनातवेदसे इति शतिः। ॐ नमो "एप प्रादित्यविन्यासो देवानामपि दुर्लभः । नमो नमः सहस्रांगो धादित्याय नमो नमः । वते प्रादित्याय नम इति कीलकम् ॥ म भत्तया न्यमेत् पायं मयाति परमां गतिम् नमः पाप्रयोधाय नमस्ते दादगात्मने । अग्निगर्भदेवता इति मन्त्रः ॥ ॐ नमो घामकोधतात् पापात् सुचते नाव मंशयः । नमो विषयोधाय नमो वाजिजिये। पते तुभ्यमादित्याय नमो नमः । श्रीसूर्य- सर्पादपि भयं नैव संग्रामपु पथिष्वपि । ज्योतिपे च नमस्तुभ्यं जानार्काय नमो नमः ॥ यणप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः प्रिय न्यास:। रिपुमंघकालेपु तथा चोरममागमे । प्रदीप्ताय प्रगल्भाय युगान्ताय नमो नमः । हा अगुष्ठाभ्यां नमः । ॐ हो तर्जनीभ्यां विमन्य नपतो न्याम महापातकनाशनम् ॥ नमस्ते होटपतये पृघियोपतये नमः ॥ । मध्यमाभ्यां नमः । प्रना- विस्फोटकममुत्पन्न तीव्रजरममुद्भवम् । नमोद्वार वषटकार मब्बया नमोऽस्तु से। शाम्यां नमः । डों कनिष्ठिकाभ्यां नमः गिरोरोगं नेत्ररोगं मध्वञ्चाधिविनाशनम् ॥ ऋगवेदादि यजुर्वेद मामवेद नमोऽस्तु ते ।। E: करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः । ॐ कुष्ठव्याधिस्तथा दट्ठरोगाय विविधाय थे। नमो हाटकवाय भास्कराय नमो नमः । याय नमः । ॐ ही शिरसे स्वाहा । जपमानस्य नश्यन्ति मृणु भत्त्या तदर्जुन । नयाय जयमद्राय हरिदमाय नमः। नाय वषट् । ॐ कवचाय हुम् । ही प्रादित्यो मन्त्रमयुत प्रादित्यो भुवनेन्नरः । दिव्याय दियरूपाय ग्रहाणां पतये नमः । त्रयाय वौषट् । : अम्नाय फट । प्रादित्यानापरो टेयो धादित्यः परमेश्वर नमम्मे शुचये नित्यं नमः कुरु कुनामने । जोरी जाति दिग्बन्धः । धादित्वमयेद ब्रह्मा शिव प्रादित्यमगंवेत् । नमस्तै नोययनाथाय भूतानां पतये नमः । । ध्यानम्। यदादित्यमयं तेजो मम जम्मदर्जुन ॥ नमः कैयन्यनाथाय नमो टिप्पण विद्राव्यमानि स्फुरदधररचा रक्षित प्रादित्यं मन्त्रमयुनामादित्यं भुवनम्बरम् । वं ज्योतिम्व नियमावयितुम्न प्रजापगि: पापपादित्वं प्रपन्यन्ति मां पयन्ति न मंगयः । त्वमेव रुद्रो नद्रामा पायुरनिम्त्यमेव च। स्वन्त दिव्यतज: करकमलयुतं बर्णया विमध्यम येत् उठा रनरेटमहरा त यो नरः, योजनानां मारी गई ध योजने। प्रमामिः। न म पश्यति दारिद्रा जन्मजन्मनि चाजुन । एशेन निमिपान काममाग नमो বাঝামানবনিমিনি पतत्ते कषितं पार्थ पादित्ययं मया। পর্যাজালাল মিয়াগি গ। योदयाद्री राम का च पापेभ्यः सूर्य नोके महीयते । यायस्टोन.ममा ममामा जानन्दमदाता रिहरनमितः पातु मां ॐनमो भगवते तुभ्यमादित्याय नमो नमः । पतए नमभ्य महामारः। विचक्षुः ॥ आदित्यः मविता मूर्यः खगः पुपा गम्तिमान् पातय समय गमनामनंदा। मष्टदल पनं प्रवादिप्रनिहितम्। सुवर्ण: कटिको भानुः म्फ रितो विलापन। नम: शिम mगुग्याग्नि यावो दलाहा यन्त्रमुधारयेदिति । रविधिनी महमिजाः मुर्ग: गुपोधकः ॥ नमो दिपाय माय मतमामा दिवं माम्बरं भाम रवि एवं दियायारम् । हिरवगम्मिनिरालपनो मायरोति। नमो बदालाय माnिifer: तिंग जपनं ति दन्तेयष्टग योजयेत् । मातो गोपतिः श्रीमान् एताय प्रतापवान् नमो रिलमय नमो नमः मा एमालया गदा विभूतिमिरम्ना तया। तमिया भगो मी नामवय नामोद्दः । परलो मापमान पत्र परमाना। गोपा विद्युमा घेति मध्ये न्यौः मदतीमुजी भयो विरोचन वमो मयाममहाप्रभुः मा तु दाही भानापमान:: K: मगच मकारपदेयता। सिवान् पृपणी राहिगे झामदग्न्यजित् ' दिन पाया, सदन । मयं नमामिपमाणिम् ॥ धगारभिमः पहायरलोमिन नप:: मम्ति सामामि दामाद MIR मयता र गहिनीवमपातः । दुर्मियत: भरत की राशिमा। उपे मुहीनानिदिदा. सापांपरगय माम्बर मोऽतु " समरिसाद मोदी कादायक । माद : सिमाना पामानुजमोटे प्रागटन माम ए ! पनि मान RIFIf "नमो नमस्तेऽस्तुदादिमादो ररिदालमादार. #Frtीधिमान् । दादा...!! एम्बन गयाय भान। निगम दिएर.मस्तिमिरनानः। Prer RRENT Afriपिटिन प्रपा विसर्ग मित. रयण समापवान् । HitrriaR2pxx पyr. महिमाम्। पासपी एनीमारवान् म. गर्भट.६२ सापETI FATE PAR TE सेत् । मितिTEमोर REरसीए चार दिनापाम् । भारगि। नि ? ItEarri chit R रन्द्र पन्दार राक्षः । cfre.frte: arrestritakri CENTER द:५Re: girirritaम्। भुEntrientrict Tristarriiclx girlsमाम। refriTERE: HERE Here reser ..... २.१५ ::: - 41 7 ·2.४ सूर्य मुबह एप पाता विधाता च दौत्रं महापति रम्य वामपादेन शादिचार अमेत् । बनी मग तुम्ब मन्ने उलट। ज्य एवं प्रजा नित्वं यति रमिमिः। पताम्वं ममाहय ममिरिं परम् । मोहमपात देव मानते। पप याबधा पाहाडीः यीय पुरषोत्तमःो हिमानोट बारा निर्टिमचंदेगय देशय पारिवारिदियानी एप भूतामको देवः मूमो मनातनः। बाराही मातोटं बाराति मम पाप ने देव मसाकिन्तु। दंबरमबंमृनानां परमंठी प्रजापतिः। “प्रिमिय रोगो मति नरीमति पचमिः। ममः मुखाय पानाय मागविनास्ति। कातामा मर्वभूतात्मा देदामा विमतोमुपः अनु मप्तमिः पार्थ राममों ननुमारित् । ममैरिफ्नंटवाद परसर जयमबुजराव्याधिमंमारमयनागनः । राधमेनामिमृतम्य विकारान् रुप पाप्य । नमो मगर सांय बाडिन टारिद्राश्चमनध्वंसी यौमान् देशे दिगर गीयते नृत्यने नम पाकीटयति धाति। बारामांकन माय नमः साहा। विकतनो विवखांय मातखो माम्करी रविः शिवारतञ्च करत हमने इन्टने पुन। पत्रमे नमःपाता। नोकावायकः श्रीमाहोकर पहाडर। वं मपीचने पार्य यद्यपि दागा। "मम्दारिट्रनायर नारद लोकमाती विनीयः कत्तांतांतमिम किं पुनर्मानुष करिचौदादारवितिः । मदटो पिसाबा मांग मटका तपनस्तापनव शचिः मतावाहनः । | पीड़ितय न मदहो चरी मति दारयः।। नमो भगवते मुख कटीयान् विवाद। गम्तिातो ब्रता मर्चदेवनमहतः। यदा पानुग्रह तय कमिअमारम्। पायुपरोम्मैपद टेहि देव ननोनु । आयुरारोग्यमनये नरा नाय मन्दिर। ठदा मसिनमादाय बनाममम्बुधः । ननो मा दम्पमादिलाय नमो नमः यस्थ प्रमादात् मष्तिरादित्यहृदयं जपेत् । नमो भगवते तुभ्यमादित्याय नमो नमः । मददैत्रमे नमः। माय नम इत्येतनाममिः पार्थ बादित्य म्झौति निलयः। जयाय जयमद्राय हरिदम्नाय नमः। नियमूर्तये नमः। प्रातरवाय कौन्तेय तम्य रोगमयं न हित सापयेत्तेन मन्नैप मम मति नान्यथा। "पादित शिवाशिमादिवम्ि पातकानुशत पाय च्चाधिम्यय न मंगयः। पन्यथा च मवेहोपो नम्रते नाव मंमयः । उमयोरन्दरं नास्ति पाटिलद भिवप्र । एकमुख्य हिमस्य वा मवपापैः प्रमुच्यते। पतस्ने निषितः मोहः पूजादेव निदोध में। पतदिशाम्यहं यो दिवार विक्षस्य जपमानम्नु पग्नेच परमं पदम् । उपसि गतौ देशे नियता वास्ता गरिता उदय होकर मचाई तुमरमर यदहः कुरवे पापं तदहः प्रतिमुद्यते । हत्तदा चतुरखं वा नितमूमोतिसेचदा रहमाने स्वयं मिलिनिय दिवार यद्रावर कुरवे पाप तद्रावधाः प्रतिमुच्यते । विधा तब लिखेत् परमपन सपिशन्। नमो भगा तब दिए मदिरवे। दस्फोटककुठानि महानि विचिका । पाटपन लित्य नितमीमयमण्डने। मदम तिर देश मन्चाधिमहारोगमूतशधास्तथैव च । पूर्वपत्रे विसेत् सूर्यमामेक्षानुरक्रिसेन देवाधिदेवाय नमो नमः हाविनी गाकिनी चैव महारोगमयं कुतः। याम्यायाक्ष विश्वन्तनवान्नुमगनरीदा गौमूलाय मानाय सारिकाराय श्रीमद ये चान्य दुटरोगाय वरातीसारकादयः । प्रतीचा पहर्ष विन्दाहायच्या मित्रमेव च। नारामादेदनमा जपमानव ननन्ति जीवेच परदा शतम् । पादिदमुत्तर पद मान्य मंदमर मर यदा तम्ब धुद भवेत् । मध्ये तु माम्करं विन्यात आगीपा पम्नति मायामहोरात घनश्चयः प्रतः परतरं नास्ति.. सटी अक्ष: स्विट पठते मत्या मानुवार महामनः। महादेव.समुदत मनी प्रातःमाने छत पार्य एकापचतमानमः। मर्कस राशि पानि सदनुभवति न चान्धस्तु प्रजायते । तिसतणुमयुर. पुमान् धनसम्पयों जायते चारजः सपोरिचन्दनमियापि त्या वे ममिहिमायोति मबंद वियो मवेद। धत्वा पिरमि. यादिल हदयं पुत्र सूचनामविभूषितम् । मम्बपूनं गुडावावं यत्वा च निखिलं पार्य मर्ध्वपापः प्रमुचते। सायुधं मरयर मू असपरतर नास्ति मिहिकामम्द पाड मागती भव । मुत्रतिठो पतनपख कोन्तेय येन ये यो प्रयापदम् । महिती मा। पादित्यहृदयं नित्यं यः पठेत् मुममारितःपुयितादेव मूद भूरा मुखर्व पापात् सतो व्रघातकः । यो विदा शिविर मान. मुरापो दुर्भागो दुपतिपरकारकः । धनाय स्वाहा ।। पासकानिदिदावन मंशयः। नमः म्बाहात्रों यदण्याविवाहपदापि ममाहितः। मूर्खमूत्तेचे स्वाहा मधपापामा मूसाई कर पपुवा ममत पुचान् निर्धनो पुरोगी मुरते रोगादमा य: पठते स्वादिलदिने पार्थ नाभिमानले खित." यापनमा भाम्बरं मचता म्हितः। बर्न मानगे भल्या पुयाहापितिः। माति परमबानं व देवी दिवशकर पावं यदातुं समारभन्। 1.1 न - पशिद ·मोऽधोते सूर्यादयं मकन मफलं भवेत् । प्रकाशितं येन च भूर्भुव: स्व: पानां माझगानाच लेप्रथिला ममर्पयेत् ॥ पुनातु मां सम्म वितुर्वरेण्यम् । मोकषीणाश जायत मानुषोऽपि वा। यमण्डल वेदविदो बदन्ति जातिमरत्वमाप्रोति गुहात्मा नात्र संशयः।। শাহৰি যন্থা অম্বিন্ধু। प्रभाय लोकश्यपावनाय यद्योगिनो योगजुपाच सहाः भूतात्मने गोपतये पाय। पुनातु मा तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ वाय सर्वप्रलयान्तकाय यमण्डलं सर्वजनेषु पूजितं नमो महाकारुणिकोत्तमाय॥ ज्योतिय कुर्य्यादि मर्त्यलोके। विवस्वते मानमतान्तरात्मने यत्कालकालादिमनादिरूपं अगत्मदीपाय जगतिपिणे । पुनातु मां तप्सवितुर्वरेण्यम् । स्वयम्भुये दीपसमचतुपे यमण्डलं विष्णुचतुर्मुखायं सुरोत्तमायामिततेजसे नमः.. यदक्षरं पापहरं जनानाम् । मुरैरनेकैः परिसेविताय यत्कालकल्पक्षयकारणच हिरण्यगर्भाय हिरण्मयाय। पुनातु मां तत्सवितुर्वरेखम् ॥ महामने मोक्षपदाय नित्य यम्भण्डलं विश्वसनं प्रसिह- नमोऽस्तु ते वासरकारपाय॥ मुत्पत्तिरक्षाप्रलयप्रगल्भम् । प्रादित्वयार्चितो देव भादित्यः परमं पदम् । यस्मिन् जगत् मंहरतेऽखिलव पादित्यो माटको भूत्वा मादित्यो वायं जगत् पुनातु मां तसवितुर्वरेण्यम् । प्रादित्यं पश्यते भन्या मां पश्यति ध्रुवं नरः । यन्मण्डलं सर्वगतस्य विष्णो- हादित्यं पश्यते भत्त्या न स पश्यति मां नरः । रात्मा परं धाम विगहतत्त्वम् । वेगुपन वितत्त्वच वयो वेदास्तयोऽग्नयः। सूक्ष्मान्तरयोगपयानुगम्यं याणा विमूर्तिस्त्वं तुरीयस्त्वं नमोऽस्तु ते॥ पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ नमः सवित जगदेकचक्षुपे यन्मएडलं ब्रह्मविदो वदन्ति অমনুনিয়িনিনামঃনন। गायन्ति यज्ञारणसिक्षसाः। वयोमयाय त्रिगुणात्मधारिणे यमण्डलं वेदविदः स्मरन्ति विरिश्विनारायण्यरात्मने । पुनातु मां तत्सवितुर्वरेखम् ॥ यस्योदये नेह जगत्प्रवाते यमण्डलं वेदविदोपगीत प्रवर्तते धाखिलकासिहये। यदयोगिनां योगपथानुगम्यम् । লামােয়শষনি: तत् मर्ववेदं प्रणमामि सूर्य मनः सदा यच्छतु मङ्गलं रविः। पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् । नमोऽस्तु सूर्याय सहस्ररश्मये मङ्गलाष्टमिदं पुण्यं यः पठेत् सततं नरः। सहसवावान्वितसम्भवात्मने सचंपापविग्रहात्मा सूर्यलोके महीयते ॥ सहसयोगोद्भवभावमागिने ध्ये यः सदा सविटमगइलमध्यवर्ती सहससंख्यायुगधारिणे नमः । नारायणः सरमिजामनसविविष्टः । यमण्डलं दोसिकर विगावं केयूरवान् मकर कुण्डलवान् किरिटी रना तीवमनादिरूपम्। हारी हिरण्मययपुर्घतम चक्रः ॥ दारिद्रादुःपचयकारणच सगाचक रविमण्डले स्थित पुनातु मां तसवितुर्वरेण्यम् । कुशेशयाकान्तमनन्तमय तम् ॥ यभण्डलं देवगणेः सुपूजितं भजामि बुहा तपनीयमूर्ति विप्र : स्तुत भावनमुक्षिकोविदम्। सुरोत्तम चित्रविभृपपोज्वलम् । हे देवदेवं प्रणमामि सूर्य एवं ब्रह्मादयो देवा शपयय तपोधनाः । पुनात मा तत्सवितुर्वरेण्यम् ॥ कोत्तयन्ति मुरयष्ठं देवं नारायविभुम् । यमण्डल मानधनं त्वगम्यं वेदवेदाङ्गगारीरं दियदीप्तिकरं परम् । लोक्यपूज्यं विगुणामरूपम् । रघानं रसवर्ण सष्टिसंहारकारकम् । समावेनोमयदिव्यरूपं एकरको रयो यम्य दिश्चः कनकभूपितः। पुनातु मां तसवितुर्वरेण्यम् ॥ मे भवत मुप्रोत: पाहतो दिवाकरः। यमण्डलं गूढमतिप्रबोधं पादित्यः प्रथम नाम हितीयन्तु दिवाकर। रतीयं माम्बर: प्रोत्रं चतुर्धन्तु प्रमाकरः। तत् मर्वपापचयकारपाच पक्षमन्तु सहसांग: पाटव चिनोरनः । पुनातु मां तत्सवितुर्वरेण्यम् । मसमं हरिदय परमत्त विभावमुः। यन्मएडलं व्याधिविनागदचं नवमं दिनात् प्रोदय द्वादमालकः। ऋग्यजुःसाममु सम्प्रगीतम् । एकादशं वयोमूचि दादां सूर्य एक 10: द्वादशादित्यनामानि प्रात:काले पठेवरः। दुःखभनागनञ्चैव सर्वदुःखञ्च नश्यति ॥ दद्रुकुष्ठहरक्षेव दारिद्रा हरते ध्रुवम् । सर्वतीर्थप्रदश्च व सर्वकामप्रवईनम् । यः पठेत् प्रातरुत्याय भक्षा नित्यमिदं नरः । सौख्यमायुस्तथारोग्यं लभते मोक्षमेव च ॥ अग्निमीले नमस्तुभ्यमिवोर्जेवरूपिणे । अग्न प्रायाहि वीतस्त्व नमस्ते ज्योतिषां पते शन्नोदेवी नमस्तुभ्य जगवर्नमोऽस्तु ते । पञ्चमायोपवेदाय नमस्तुभ्यं नमो नमः ॥ पद्मासन: पद्मकरः पद्मगर्भसमद्युतिः। सप्ताखरयसंयुक्तो विभुनः स्यात् सदा रविः ।। श्रादित्यस्य नमस्कारं ये कुर्वन्ति दिने दिन। जन्मान्तरसहस्र पु दारिद्रा नोपजायते ॥ उदयगिरिमपेतं भास्करं पद्महस्त' निखिलभुवननेव भतरत्नोपमेयम् । तिमिरकरिमृगेन्द्र बोधकं पद्मिनीनां सुरवरमभिवन्दे सुन्दरं विश्ववदाम् ॥" इति योभविष्योत्तरपुराणे थोरणानुनसंवाद प्रादित्यहदयस्तोत्रं संपूर्णम् ॥1) सूर्या, स्त्री,(सूर्यस्य भाा। टाय।) सूर्यभार्या संजा। इति शब्दरत्नावली ॥ इन्द्रवारणी। इति राननिघण्टः । नवोढ़ा। इति शब्दरत्ना. वली॥ यथा, श्रीभागयते । १०।१।२८। "तस्यां हि कहिचिच्छौरिर्वसदेवः सतोहहः । देवक्या सूर्यया माई प्रयाणे रथमारधत् ॥" (वाक् । इति निघण्टुः । १।११। “सते. गयर्थात् सुवर्ता प्रेरणार्थात् राजसूय- सूर्येत्यादिना निपातनात कापि सकलं सुवतव्वा रडागमः । सरति गच्छति स्तोतृन् प्रति, कर्णशकुलिं वा मुति मेरयति चोदना. रूपा पुरुयादीनिदं कुर्विति। यहा, सुपूर्वा- दौरतः सत्यल्युटो बहुलम्। इति कामगि क्यपि निपातनापसहिः । मुलुईप्यते उचार्य्यत इति सूर्या । यहा, पु प्रेरणेमुसुधीरधिभ्यः प्रति कन् प्रत्ययः । प्रेयले उचारएकाले माणेन सूरा छन्दमि स्वाथ प्रति यत्प्रत्ययः मूर्या। यदा, सूरयो मेधाधिनः तानईति छन्दमि पति यत् प्रत्ययः । यदा, सूरि माधु: । तव माधुः इति यत् । इति नहीकायां देवराजयबार) सूर्याचं, की.(सूर्याय देयमध्यम् ।) मूर्यमम्प्र. दानकार्यम् । सनिपूजायां पद्विारधार- पाय भूर्यायदानम् । यथा,~- "ततो भास्करयोजन महितनामुना पुनः । मन्येच भास्करायामधिद्रायं निपट येत्। नमो विवरत प्रप्रन् भासत वितुझमे । गषिवेध मधित वमंदायिने । ततः कृतानि वा पटिला मतमीरितम् । ঙ্কোমনা থামিংখিমায় यदि तपग्टिदधिः पृन मन । मतदचिदमम्नु भाकरण प्रमादतः। अति कातिवागणे : अध्यायः - धर्मीय दृदि कुरुते मनानाम् ।

·६ वायुः। अति. सन-पनिट।) भरति। मादानं करिणा सपा मारामाहा। बामालामीजपित् पोरारत: मितीसति रवी ककत लादिति रमानाथः। समी। सोगिfamr मूयांव म रोगादिगान्त्वयं सूर्य य ईमादिमातिनामभिः सूर्याग्मा, [न] पुं. (सर्यप्रियोऽश्मा प्रस्तरः 1) स, र नि गती। इति कविपद्रुमः ।। मासिधा प्रदानप्रमाणे यथा,- सूर्यकान्तमणिः। इति हेमचन्द्रः । पर सका-प्रनिट), दिया। "मी मानुः महनांगम्तपनस्तापनो रविः। साग्य, पुं, (सूर्यस्य पसः।) सूर्यघोटकः। समर्ति । इति दुर्गादामः । विसनो विवन्याय विपकम्मा विमावसः। तत्पर्यायः । वातार: २ रितः ३ । इति सूक. [] पुं, (मजतीति। मृज् +' विमरूपो शिका मातरडोमिहिरोग-विकाण्डमेपः। मूरिकर्ता तस्य रूपान्तराधि । सम्। मान्। सूर्यास्त, को, (सूर्यस्य पस्तम् ।) सूर्यस्यास्ता- सह । इति सिद्धान्तकौमुदी। पादिस्ययोगगुः सूर्योऽयमा प्रधो दिवा चनगमनम् । यथा,- सकः, पं, (सरतीति । स गती+ कर.. | "निमीयादध इत्यनेन पई रावपूर्वकालखेन मुपिभ्यः कक् । उपा. ३ । ति सादगामा माइयो भास्करोस्करः खगः। सूर्यास्तमयकालस्यापि लामात् ॥” इति ! कैरवः । वापः। इत्युनादिकोषः । भगः प्रमाकरः श्रीमान् मोकवाय हेमरः। | तिथ्यादितत्त्वम् । विलोमोनोक्षसाची तमोरिः गाजत: सूर्या, ली, (सूर्यम्य प्राक्षापाता यस्य।) (वय: । इति निघण्टुः ।२।२० । मचिः। ताम्रम् । इति विकाइमेषः । सूर्य नामके, (ति । यथा, ऋग्वेदे । १०।१०।। गतिरतम्तीयांगम्तरणिः सुमहोरणिः । वि "एक संमाय पविमिन्द्रतिग्मम् ।' मन्दिरिदायोऽकी मानुमान भयनागनः। सूर्या., पं(सूर्यस्य माझा पाहा यस्य।) "सक मरणपोलम् । इति नाथम् ।) दोषी विदवेधप भासान पूषा स्पाकपि प्रकंतषः । इति राजनिघण्टः । सकण्ड, स्त्रो, कण्ड गेगः । इति एकपकरयो मिवो मरिम्तमिधाष्यन्दुसङ्गमः, पुं, (सूर्येण सह इन्दोः सङ्गम स्कालः, ए, सगालः । इति गदचन्द्रिका বান ঘ wnহ্মান্ধ। एकराग्यवस्थानरूपमेलनं यत्र ।) अमावास्या। सक, [न] को.(समति सालादीनिति । निधिसमानुप कामप्रस्ताय वाहमः । इत्यमरः।१।४।८॥ सूर्य चन्द्रमेलनञ्च । वाहुलकात् कनिन् ।) सकणीति दिम्पति: परिनीमाय: कुगेगयकरी हरितार्योदः पुं. (सूयं ऊदोऽस्तगतो यत्र ।) सूर्या-इलमस्टौकायां भरतः । (यथा, धनरग्मिनिरोपपण्डाग कस्यपात्मनः । मतकालप्राप्तोऽतिथिः । यया,- ३११२५।२। पभिः भातिमण्यार्क: पुरः मर्यस्य नामभिः। “सूर्योदस्त स सम्प्राप्तो यः सूर्यास्तं गते "भयात्सस्तम्भितभुनः मगरादिचतुपासव मम्कारममन्वितैः । तिथिः।" सक, को, सकी।त्यमाटोकायर्या मातः प्रत्येक मुभराम शादिवाकरम् । इति हेमचन्द्रः (यथा, सुश्रुते । २।१५। शियन पापियुग्मन ताम्रपावं मुनिलम् । यथा, विष्णुपुराणम्। "जन्तवयाव मूछन्ति खानुम्याममी गवा परिपृय्यं बलेन च । "दिवासियो त विमुख गते यत् यातकं भयेत् सकणी, स्त्री, पोठयोः :प्रान्तमार ।। करवीरादिकसम तपादन मिथितेः। तदेवारगुणं विद्यात सूर्योढ़े विमुखे गसे पाणिनि, । इत्यमरटीबायां भरत.। মোখন লিলি আমঘনঃ। इत्याहिकाचारतखम् । सुयुते ।।।। स्वाद मगर्याय मपित्रे ध्यानपूर्वकम् । योदय: पं.(सूर्यम्य उदया)सूर्यस्य प्रकाशः। "भूमो यः प्रमरति सपंवत् कदाति । सपमोमिममामौय सत्या मान्याना:। यथा, विष्णुधर्मोत्तरे। सायी विनिति प्रिया प्रमान। मतिम ममम्कर्यादुदयास्तमये रविम् । "सावने च तथा मासि विंगत्सूर्योदयाः स्मृताः समिती,एमपी। इत्यरथः । पादित्यरापिभोगन मौरीमास: प्रकीर्तितः। भरतः। एवं कुचंबरी जातु म दरिद्री न दुःखभाक। इति मलमासतत्वम् । सशनि की (मृजति लानादीनिनि, .. दाधिभिर्म पते धोरपि जन्मासराश्रितः।तब अयमनिषेधो यथा,- मिनारक्षिना ववधिमा पापरिग्रहे। "सूर्योदये चास्तमिते च गायिनं कासन निधनं प्राप्य सूर्य लोक महीयते।" विमुशति योरपि चक्रपाणिनम् । तिम्कन्दपुरा कामोठण्डे ८ अध्यायः । इति समीचरितम् ।। रुयांनीष (सूप्य व पालोकः।) प्रातपः सत्काले खानादेः कत्तं प्यता यथा,- रनिगनिष्ट "र्योदयं विना नैव सानदानादिकाः क्रियाः सायो बाममिति कमिप निशातगार. सर्वात : (भूर्य व पारी सति । पा+ इति प्राययित्ततत्वम् । an+पच् ) पविशेषः । इडिया इति सूप, प्रभवे । इति कविकल्पमा मा-पर-टायां सदानोऽशोप इत्यगोप: स्या भागापम गुणः । सप्यावती विवन्यतः मक मैट ) पाठखरी। सूपति । इति दुगा/ महासाय शोभितो मिशन पतिराम. याविशेषः। मुशचिया दासः। •रतिभावा। तत्पर्यायः। स, गतो। इति कविकन्पष्टुमः । (भ्वा०-पर-कोर सजको कीरति . " पायर बरमी वजिर:कपिपिप्पनी। ऽपरः भिन्त्य कप्त समाग्धातना तविषेधात्। समिनिययः। तिबमामा वन्तुनम्न "मनीवधिता सूखारम्तुि मादिक मानरिति वा तिहारानीलयः । इति सवालांनो.(मर्मसभापती या। पा गतो। टाए।) भादित्वमहा। पनि पायानाम सप्तम्या महामन्चरहस्यया." पनिए।) पोष्टप्रातभागः । यथा- माताशेठया "मोठयो मदचिणी पोष्ठस्येति जातविकतम् । सती सक्षशा कतिप्रयोमान वर्मयोगः। - इति नेपाल 'म सनोमानमामि प्रनिशाना पाय मावे सृषि कोमिटनामाsirtite वारिसमरिया ·निर्धगरः - - ॥ मृगी सुपाटी मृष्टिः इन्भुतः। वाम लिहन् सृक्कमरण्यघूर्ण इति सृणोका, स्त्री,लाला। इत्वमरटोकायां रामा- स्पः, पुं, (सप गती+"स्फायितक्षिवतीति।" वमन्तराजप्रयोगाच।" इति भरतः ॥ यमः।२।६।६०॥ उपा० २ । १३ । ति रक।) चन्द्रः। प्रत्य I, लो, पोउप्रान्तभागः । इति वसन्तराज- सतः, वि, (स+ल: 1 ) गतः। (यथा, महा-सादिकोषः । प्रयोगः । इत्यमरटोकायां भरतः ॥ भारत।८।२३ । २। सफ,उ हिंसे । इति कविक्रम्पद्रुमः (भ्या-पर- झणी,स्तो,पोष्ठमान्तभागः । कस इति भासा| "गान्धारराजम्त पुनर्वाक्यमाई ततो वली। सक. मेट्। कावट ।) मममसरी। उ, पति पाणिनिः । इत्यमरटीकायां भरतः ।२। निवर्त्तधमधमेना युध्यध्वं किं सनेन व: ") सर्भित्वा मृथा। इति दुर्गाटाम: ॥ ६६८१ मृतिः, स्त्री, (स+तिन् ।) गमनम् । मार्गः। समरः, पुं.(मरति तच्छोनः । स गती + "सच्च- कि, की, पोष्ठयोः प्रान्तभागः। प्रत्यरुणः। इति मेदिनी । (यघा, गीतायाम् । ८।२७॥ म्यदः यमरच् । ३।२।१६. । इति कारच्।) इलमरटीकायां भरतः । २।६।८१॥ “नेते सती पार्थ जानन् योगी मुधति करन। पायिगेपः । इत्यमरः । २ ॥ ५॥ ११॥ बान- विपी, स्त्री, प्रोष्ठयोरन्तरम् । इति राज- तम्मात् सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन।" मृगः । इति केचित् ॥ (यघा, रामाय।। नम्म । इति स्वामी यथा, भागवते । १० १०३।१२। गः, j, (मरतीति । स+वाहुल कात् गर ।)६० । ४३ । "वराहमगमिंहाय महिपा: समराम्तया। भिन्दिपान्तः । इत्यमरः । २।८1८१॥ "प्यान्मे तवारियरण सतिभिर्भमन्या व्याघ्रगोकगंगवया विवेसः पृपतः मा गानः,,(सजति मायामिति । सन् + बाहु यो वै भजन्तमुपयात्यनृतापवर्ग:n" सवि, (मृत) निम्तिम् । युमाम् । कार कानन् । न्यदादित्वात् कुत्वम्।)जम्बकः। निम्माणम् । यधा, भागवते । ३।२।१३। नियितम् । वहुनम् । इति मेदिनी । भूपितम्। रति गदग्यावन्नीदित्ययिोपः। इति केचित्॥ "कानंन चाहगतं विधातु उत्वजय: त्यहम्। (यथा, रामायी।। रा, बोगप्दवती रवमयी माला। यथा रवकिसती कोयनमित्यमन्यत" ३५ । १५॥ "तमब्रवीत् प्रीयमाणी महात्मा "पाकस्तो प्रर्बाचोनमंसारनिम्मापे मनुष्य- "महान पिमहा या चनतो भीमदगंगाः। परं तवेहाय ददामि भूयः । निम्प्राण वा।" इति तहीका) धिक्याग्दण्डा म हिंममिा गमागे तपय नाना भवितायमग्निः सत्वरः,वि,(मरति तशीलः । स गती + "इन्: गिताम) गडापेमामनेकरूपा रहा।" नजिमतिभ्यः कर। ।" ३ । २ । १५३ । ति महियो,(सन् - हिन्।गिति: । भार रति कठोपनिपदि प्रघमा वमो करम् ।) गमनकर्ता। मृधातो: पापमय इति मंदिनी । मिना मिमी "सांगदवती रखमयों मालां मामनेक- तनागमन निष्पन्नः । इति मुग्धदोधप्याकरणमा धाडसत्यंया । गहः पूर्ण मनपाएगा. पां विधिवां रक्षाण स्वीकुरु । सहा वाकुन्- गवरी,वी,(स+करप । म + कनिए । टोप) गोगरी भगवान् एक सामा। हार मतां गति वार्ममयों यहागा। पन्यदपि माता । ति मंतिममार्णमादितिः । गमन- मंगाया दमा मन् m गाuram net कविधानमनेकर तल्लात् स्वीकुधियर्थः।" की। अति सुग्धयोधप्यावारणम् ॥ | frpी म प्रशगयामा Irit इत्यादिशादरमाप्यम्। मृत्वा, [न]पं.(रा गी+"गोडमीरीति : पान मान रपया मायrm स, धीश विमगे। इति कविकम्पद्रुमः(तुद० | Sणा० ४ । ११ । इति पनि ।) दिम: Hit In I mein नर-मक-पनिट।) पी, प्रमातीत्। श, हरिः । प्रजापतिः। रति माहामारीलादि-WERamme नपाrfaftire सतिति दुर्गादास हतिः॥ भागाREng E, यह ची विमगें। इति कविकल्पद्रुमः । गदरः, पं. (दृ विदारणे + “दपदया। याशिमामापामा । समान (दिवा. पाम-गक पनिट् ।)य ड,सज्यते । उगा ५। ४१ । इति पर मददन दिमा- । ददिदाति हासनIRITHIYEn८६ पी, पटा। मरीयज्यते। विमर्गत्यागः । तनात् माधुः।) सपं: । रति लिहानामुदा. : मानिया पाया। लागी पुता पर एष धन्यव कतीत्यर्थः । मणादितिः । महलादिमितिमirmirmation; रहा। पामनामन्य पितुः एम राज्यत इति सदाः, पं. (सरतीति । स "सार्दन । भगवान् लगि पदा मंपृथ्योऽयमषानेवाः । यथा । मंगणा.1 0 रनि पाइर्दुगागमय।) PAPEntert * मरिरणांसमिट: मिनापरिणाम-दायुः । पचम् । पग्दिः । प्रतिमकः । इति दुनियामा पारितिरपुः। रति दुर्गादामः ॥ मंदिनीमगा। रति मरिसमागदादिनि :रामा !! भार. , सपिकासाः। त्यमर दाबी, (भरतीति । स गली + ईमा. गन्दा १५.१ माय ! ) नदी। रणदिशेय. संपनि। Trut : (RAITRI + एदिपियां वित्त रपए गायाम् ममदार १५ Y८ मिनि:। पर पित्। पर.... निर!)..। एन. MI): निमारमा दिपिपमा EिR .! (मिमाए । पER .: ::: TETई Putr... KATRIC (हरियोरिटमादि से । सदा । म: Eefier TEE, LE TEEr. १४५ - पापा 11:11 HAR fr? : राम PIERRENTICE!! :: En-rir ?' ११ PDPETITEric Arr. (HREE invitreer iri । . । शशय मानायः॥ -- - !

·. ब मष्टिः सेकिम सेतुः नसानाधिनतुम्तेन मत्वप्रायमभुरिनन । उहापचानि भूतानि गावेभ्यस्तस्य अतिरे। सेला, [], (सिसि रतः। मि+ मी रिमिनीरावामुरादेशता दिया। देशारपिन् सदा मनुष प्रजापतिः । मतातिहेमचन्द्रः। सेचनबत्तरि, मसमानामिकामेव नतोऽन्यो जगजनम् । ता पुनः ममनांदो मासात् स पितामहः। (यथा, जग्वेदे। ३।३२॥१॥ निवासयमामय पिताम्तय अधि বঘা হিযা নষা নয়গা "मेरोष कोगं मिमिचे पिया) नमसानु पिन सहापिम प्रभुः। गणान् । मे, को, (मिवस्यनेनैतितमिए+ मानोरमाटामात मळ्यादिननसानाम्यति माफियारामि क्यापामगोरगान् । युगेति।०२।१२। रतिवरन् । मीमावाभिशामदी परमततः। पचय व्यय यदिदं स्याणजङ्गमम् । मेकपावम् । तिमिराकोमुदी। जामाबोसा जाता मनुथा हिमाम। हत् ममतदाता भगगनादिक्षत् प्रभुः मेवयास मिशतीति । सित् + हुन् ।) नामनामनपात्रनुमासः प्रजापतिः। नया ये यानि कम्माणि प्रामुष्ट प्रतिपेदिी मेशकतरि, वि। इति मेदिनी। नाममममापि मानमभ्या यामियी नायव ते प्रपयन मुज्यमानाः पुनः पुनः। सेचन, को. (सिप पर + ल्युट ।) पर यो। हिमाहिने मदुकरे धानाधरितामृते। सेकः । (यथा, माकंगड़ये ।।१।। दीपातुमिनोमनुपापिनराया। ताविता: प्रपद्यन्ते तम्मात्ततम्य रोचते। "भुसापाचामता यच जम यचामिषने। याममयमा मानि। इन्द्रियायपु भूनेषु योरेषु च म प्रभुः। माधणाम तययाय नेम यति प्रयान्ति श्री रामानी मन्या पानानि | मानाल मिनियोग धातव ष्यमात् स्वयम् । मोकायाः सेकभाजनम् । इति प्रभो।माम पच भनामा स्यानाच पधनम् । (पभिषेकः। यथा, महानिर्याणे । २०१५ गरिलिगमानित देशानभ्य एदी देवादीमा चमार मः। "गांगायत तामांगतः। rincurrint जपो हनुम।चोगो नामधेयानि यथा वेदनानिये। मेष तांगन तहमान सन्दरता) Pr:रोजाना नियोगयोग्यानि पये पामपि भोऽकरोत् मिट.. पुं. फलविशेषः । सरसनाति भाषा। Treantervar.। यवात्तशमशामिनामाकपाणि पर्यये। पर्यायः । तामा चित्रफनम् । सणाम। merryान हमने तानि नायव तथा भाषा युगादिपु राजमियः । तापनमः । नाराम। मकरोत्येग्विा गट कम्पादोम पुनः पुनः । रतिकिापडीपः जटाधर मीरमान। मिचाचिकामी यति चोदितः मरिया, सोअयोधा।तिभापतित्वम् । यामरमान बनाया तिलि पुगणे।।।२-1॥ मतः, पु, (मिनोति पभानिजमामिति। सि.न. नाnirikनम: सरिता, ती,(मटितभतगर्भ प्रददाताति बन्धन + मिनिगमिमभीति।" Sणा." frrya wif, प्र+n+n;1) गभंदावोजपः । रतिराम. ..। ति तन् । क्षेत्रदिशतिः। प्रथम बनारसनादार या मिनट २०१।१४ पर्यायः । पाली fa wanirarifiel frRE विवित्र पदमः ॥ (AII. भरतः । परण: पिगडन: 1 famy kkinभुगसलामा । परममिद। ) दन्यादिशा पधः , बको पहारः ५ नाम मघा कति MEETINiraना करिता पीति चित्। गि,मुवाति । मोण: जटाधरः । पिजिन ति महासाकी fortrainfuमानि दुगांडाम, धरण:ति विक्षायामाद Exemaramreiter. मेश, मन्याम् । पति वाविपद्रुमः । पर यथा,- * fafarmier: (भा.पाम.म. मद।), पाममात् ।। "मतपदामादिन्द्रय मात्रामाोति माग | writers शनि दुर्गादाम.. प्रपाप्रदानामनमोकमायगयम् । WITTrwari मे, पु. (चित्र) मगनमा तना मजमानामत या कामगार aurt पर पीर । चार मिनट । (यथा, बगीच रिकामतृतमा तिमदादितियाATE" མཟག•་འ| व मानवाभिप्तानीमा fa fit frien IN Hशरद बम्। (पप्प पायी गनाप या,- .marate বিষয্যে সিমালামাশাহিনা, ৰা পান নথিগামী। ३. विनोदा ATTER. शबर। ५. समविधिमा } faafनभानापानीfatire ragiri मदभRT, बजायो मyutopra mer for परमादमा पद। THAwrmarr पूषन प्रया) Pान कामर mt. mमार। मागी.) "प्रधान RAT Trrearram)मा raameretri" raamATER friHRM.Net More fift.- HTTARITantra 1111 = 4 ; t + INTERNiti । - जा ·-- . भ - मनुभदी, नि, (मेत भिनत्तोति । भिट तुमचा, पु.मितुनामको हतः।) वरुणहक्षः । पायो यचा, वैदकरनमालायाम् । "बरपम्ति तगाकर मतुरचीऽम्भमा पतिः) मरः । २.८।६२ सेना : यया। wired योगा। मंत्री. ( मोयो नेति। पिज वनेकुलोना गोनमम्पनी धनुबंदविगाग्दः । "टायोगमयुयुजेति।" 12 १८२ । इति अतिगिचायनिजामु कुगनः अदामापग: ॥ RTE को मन न्। गिगड़ः । इमि मिहानाकामदी वेडी निमित्ते शकुनजाने वैत्ता चैव चिकित्मित। समय निभित: सिनामगि भाषा सतन: कानणां गूरमतवा केगमही ऋजुः । काम मनीष पाय दिलाया। मेना, सी, चतुकिंगनिष्टताईन्मातृणां रतीया व्यहतत्त्वविधाननः फन्गुमारविगैपवित् । पायो: गमादाय उपयोगी ममारमंग माना। इतिहमचन्द्रः॥ हनेन प्रमुगा मह राजा मेनापपिः कायों बाधग: चचियो- सामादिमा मिर्धा यातः । पति या । (यहा, मिनोति गमिति । पिञ् इचवा रे मेनु य: समायामा: मयंदय दिजातयः ।" बन्धने + "कृषी ति।" उगा. ३॥ १०॥ ति मातम्ये राजधौ । २१५। ८-- निफानिकापुगणे ५५ अध्यायः॥ति नः । म च नित् । टाप।) चतुरगवनमा सेनापती वर्णनीयानि यया, संशय (मतुरेय । माघे सन् । ) परपराधः। फौज इति पारभ्यभाषा । (यथा, रघु: ।।१८ "सेनापतिजितायामः स्वामिभक्त: सुधीरभीः । इनि गदामापनी "मेनापरिषदम्तम्य इयमेवार्थमाधनम्। अभ्यासी वाहने गम् गाम् च विजयी रणा" सान्यापु,(मनोयन्धः ।नदागमगार्थीराम- गाम्नेषकुण्ठिता बुदिमा: धनुपि चातता) इति कविकल्पनतायाम् १ स्तबके वर्षास्थिति. तममुद्रयधनतः । तत्पर्याय: । ममुद्रारा। तत्पर्यायः । ध्वजिनी २ वाहिनी ३ पृतना नाम ३ कुसुमम् । पनि जटाधरः ॥ सदियण यथा,- पनोकिनी ५ चमूः ६ वरुपिनो ७ वन्नम् ८ मिनामुग्छ,लो,(मेनाया मुखम् ।)पत्तित्रयः। स तु "लोऽत्रयोदयो भागगे विनयान्वितः । मैन्यम् ८ चकम् १० प्रनीकम् ११॥ इत्य- सेनामहविगेषः। तदयया । इस्ती ३ रयः ३ नमः मनु कगेवम्मिन् जन्ले में विषकांगः ॥ मरः।२।८1७८॥ वाहना १२ पृतना १३ प्रजः ८ पदाति: १५ ममुदायेन विगत् ३०॥ मको धीमान् ममोंऽग्मिन् कायं लब्धयरो गुम्मिनो१४ वरचक्षुः१५॥ इति गन्दरतावनी इत्यमरः । २१८१८॥ (यथा च महा. हरिः। केचि ध्वभिन्यादि मप्तकं मनायाम् । वन्नादि भारते । १।२।१८। गानि गायन्तु ते लोकाः मनोकमनापमामा, चतुष्कं मनाङ्गे इत्याहुः । अतएव ध्वजिन्यादि | "एको रयो गजको नराः पञ्च पदातयः । रमा राव नवा यो मिन्धुरदृश्यताम् । मारकं मामान्य न मनायाम् । वलादि चतुष्कन्तु वयय तुरगास्तन्न : पत्तिरित्यभिधीयते ।। ममन्दितः। मामान्य न सेनायां मनाने च इति मतम् ॥ पत्तिन्तु विगुणमितामाहुः सेनामुखं बुधाः ।") .: • तुबन्धने । पति भरतः। पुरहारसंमुबत्तिपयः । इति केचित् । नतोऽतिष्टः प्रवर्गन्द्रयय. सनान, ली, ( मेनाया अङ्गम् ।) इस्यबरयः मिनारच:, पु, (सेनां रचतीति । रत+अण् ।) महानगेन्द्रप्रतिमयुतो नलः । पदातीनां ममूहः । यथा,- सेनारक्षकप्रहरिकादिः। तत्पर्यायः सैनिकार ववन्ध मे शतयोजनायत "हस्यम्वरयपादातं मनाङ्गं म्याचचटयम् ॥" इत्यमरः।२८॥६॥ सुविम्वर पर्वतपादपर्दृढम् ॥" इत्यमरः । २१८।३३॥ सेफ:, शेफ: । इति जटाधरः। इति चौमदध्यात्मरामाय लक्षाकाई ३: (यचा, हहतमंहितायाम् । ११ । ४२ । समन्ती,स्त्री,पुष्यविशेषः । में उतौ इति भापा। "मेतुमारभ्यमाणम्तु नव रामवर शिवम् । "सेनाओं नृपाणां इतरुगैलेषु चापि यवा, नारसिंह ५२ अध्याये। माल्पनियतो गत्वा पुरों वाराणमों नरः। देशानाम् ॥" )| "चम्पकानां पुण्यशतादयोकं पुष्यमुत्तमम् । पानाय गङ्गामन्दिल रामेगमभिषिय च। मनाचरः, वि, (सेनायां धरतीति । अगोकानां सहसादि सेमन्तौ पुष्पमुत्तमम् ॥" शिता ममुद्र तहरि बहा प्राप्तीत्वमंशय: । "भिक्षासेनादायेषु।" ३ १ २११०॥ इति 2.1) मेराहः,पु,पोयूषवर्णावः । म तु दुग्धवच्छतवर्ण: कतानि प्रधमनाहा योजननां चतुई। मैन्यानुगामो। मैनया मह गन्ता। इति । इति हेमचन्द्रः । नायेन तथा चाझा योजनानाच विंशतिः । कैधित् । (यथा, महाभारते । १ १ १३०१४ सरुः, वि, (पिज बन्धने + "दाधेसिगदमदो तीयेन तथा चाडा योजनान्य कविंशतिः।। "भृगयाचरतो राक्षः शान्तनीय यहच्या।| रुः।" ३१२।१५८ । इति ।) वन्दन- दनुवन तथा चाहा हाविति तथा कृतम् । कचित् सेनाचरोदरस्य मिघुनं तदपश्यत ") कर्ता इति मुग्धोधव्याकरणम् ॥ पामेन वयोविंशयोजननां ममन्ततः । सेनानी, पं. (सेना नयतीति । ना+ "ममूहिसिल, चालगत्योः । इति कयिकापट्ठमः (वा. देदन मागरे मत नली वानरसत्तमः ।। ति।" ३।२।६१ । ति किए। ) काति-पर..मक० सेट् ।) ट, अमिसेलत् । इति नाम : कपयो योजनानां गत द्रुतम् । केयः । इत्यमरः ११११।७२।(यथारधुः ।२।३०। दुर्गादासः । अमट्याता: मुवेनादि शाहः भवात्तमा "अवैनम स्तनया शुशोच मिनुः पु. लवृक्षः। स तु मातकः । इति আস্থা নাবান মান্না লুয়াঘই সঘা। सेनान्यमालीढ़मिवामुरात: । ) भरतहिरूपकोंपः॥ दिक्ष राघवी नहा नानाविध्वनाकुलाम वाहिनीपतिः । इति चामरः । २।८ १६२ ॥ सेवन डऋ मेवने । इति कविकल्पद्रुमः(चा.. চুনি ন ষ ৪ মুঘায়; } (यथा, महाभारते।४।२६ । उम-धाम च-मक० सेट।) अ, मेवति (हिबादरालिवन्धनम् । यथा, महाभारत । “म तु कामाग्निसंततः मदेणामभिगम्य वै। मेवते । र, मैवते । ऋ, अमिमवत् । मेवनं । महमत्रिव सेनानीरिदं वचनमब्रवीत् ") धाराधन उपभोगः पाश्याच । विष्णु “गतोट मेतुबन्धो या ताटगयं तव ! सेनापतिः, पु, (सेनायाः पतिः ।) कार्तिकंया मुखं मयते । लौसेवते साधु: । अन्य सम्मात् विलापो निष्फली राजन् मा शची भरतभा (कचित् वाचलिऽपि हन्यते । यथा, महा- परम्मैपदममन्यमानाः नीचं ममापिसवात निर्वाएतन्त्र १ । १। नीच एव। स्वाधीन विभवाप्यो नरपति' गिनिः) दन्तौ इति दन्ट्रिका "किमुच्यते महामार्ग कथ्यतां प्राग्यवहमे । मन्ति किमानिनः त्यादी गणतानिन्य- यदकप्य गणेशेऽपि स्कन्द सेनापतापि " ) | माहुः । इति दुगांदामः ॥ डान गदमाला राजनिर्धएटया । (यम्य पनौकाधिपतिः। इति मेदिनी । अम्य मेलो, (मेव्यते यदिति । मैव धन पर्याय: । सेनानी: २ वाहिनीपतिः । इत्य- फलम् । रति राजनिट (T गुणय यथा - " - द - - ७1८४२१ । - MAN- 103.

·म - 4. - सेवनी मेरा मेगा "मटिप्रमाणे पदरं मे मिक्षितिकाफमम्। एकागेफाम निहायामकोगिहनता कांगा पापविनि निति दी। मेवं ममीवाणे कफछदगुदः । इति भावजाग। नाप्रोति या गोम देवदयो बादाम रमे पाके च मधुरं गिगिरं रुचिकता।" (यया च माधवरमगीतमाग्निमियम | ग पवितरित रति भावप्रकागम्य पूर्वग्नगड़े प्रथमे भाग ) | धिकार। प्राममा कुरते मर्यो यया.. मेवकः, . ( मेवते इति । मेघ + गम् । ) मसे. "मामान्यनिगडाभिमेनीवस्तिमूगु") तथा गोतपय कुयाई पटेषम्य चक्रितः। चकः। इति मेदिनी मेवा, मती, (मेह मरने + "गुरोयम.चोरण सापर्यदया माय मामि सेवकः, लि, (मेवते इति । मेह मेवने + गम् ।।३।३त्य: 1 टाप।) संचमम् । ताप- तगमे देवोतमो विगु मारो .... अनुजीवी। भृत्यः । इति मदिनीगदरखापत्योः याय: । महति: २ । इत्यमरः ।।८।२॥ यः पूजयेत् मामाघे ग्रापयिता (यथा, हरमंहितायाम। ५। ३४ । (यथा, मगुः । ४।। मारिकमोदक: फन रय "पूर्वेण सलिलपूर्ण करीति परार्धा ममागतो | "मत्यागृतच वाणिज्यं तेन वापि जोशते। नरकायो मामानान् दुमार बेन देत्यः। सेवामहशिराप्याता सम्मान परिवर्मयता) उहत्य कोरिपुरधान मन्दिर याति पयात् कर्षकमेकपोजविनाशाय निटि) पाराधमा। उपभोगः । पाययणम् ॥ इति | माघे मामि च गनायो पञ्चम्या । नस्य प्रभुसविधी प्रश्नकरणक्षमत्व यथा,-| मेवधात्वर्यदर्शनात् । (यया, मनुः । १०८० पकादग्याच मतम्यार: पूच्यो विशेषतः “किहरः किहरो वापि मर्चथा प्रष्ट मीसरा "वेधाभ्यामतपो भामिन्द्रियादाच मंयमः। दातयो देवदेवाय मपमाय मुरारये। यो यस्य सेवानिरतः म कं पृति विना" | पहिमा गुरुमेशा च निःयेयमकरं परम् )/ पायमोऽपूपरितो माघे मामि दिने नि इंति बहावेवते योतष्णजन्मजण्डे १३पध्यायः पय माघादिहादगमाम विष्णु मैगविधिसात पपू पायम यस्तु माये यति पनि गी । (पाथयिता । यथा, भागयते । ४ । १५ । १० फतह । यया,- तम्य पुण्यमह पनि गए वेगम अमिन "दृढ़नस: मत्यमन्धी अधयोहसेवकः । ध्याम उवाच। पी विशुपुर गवा मन्यतरचतुष्टयम् । भरण्यः सर्वभूतानां मानदो दीनयाला ") | "विप्र हादगमासेषु माधादिषु मनातनः । भुले मनोरयान् भोगान् सेवकालुः, पुं, निशाभङ्गाहक्षः । दुग्धपेया रति पूजितव्यो विधानेय गए तानि वदाम्यहम् । पुनरागत्य धरणी चक्रवर्ती नृपो भयेत्। ख्यातः । इति शम्दचन्द्रिका ॥ माघे मामि ममायात मधमामोत्तम उभा भुडलो भोगच सुधिरं मतो याति कम मेवती, स्त्री, पुष्यविशेषः । सेउती इति भाषा। पामिपं मैयुनश्चैव दयदे पायो जनः । पञ्चम्याव मप्तम्यामिकादश्या जमिन। तत्पर्यायगुणाः। प्रात:मायो भवेवियं नेतान्यपि च पयत्। पगत्या वैणयो दद्यात् परमात मुगाये। "मतपत्री तरुण्युमा कर्णिका घारकेसरा। दिीजनं परावक्ष माघे मासि परित्यजेत्। तपचाहियेष्ठ शुक्लपक्षी वियिते । महाकुमारी गन्धाव्या लक्षपुपातिमनुता। प्रातःगुकाम्बरधरः शतपक्षमाध्वरः। शकपतिपिपास दयाद मुराश्ये। शतपत्री हिमा हद्या प्राहिणी शुक्ला नघामपामारभेहिष्णोः स्थिरहतोविण । एशाहमपि यो माघे विणवे देव्यत्रि परावे. दोषवयासजिदा तिला कटी च पाचनी॥ | ईपदुष्णजलेदिव्य वापयहिएमव्ययम् । मापूप पायसं दवाब तस्य दुभो हरिः। इति भावप्रकागः ॥ | पतिमण यन्दन र विष्णोरष सेपयेत् ॥ यत्किचित् विष्णुप्तार्य माधै मामि सेवधिः,पु,(मेवः सेवन धीयतेऽस्मिन्निति । सेयो पूजाय जगदीशम्य देवदेवम्य चक्रिणः । तदक्षय भवेत् मर्च कोऽपि नास्त्यत्र संशयः विना निधिलाभाभावादित्यर्थः । धा+किः1) | प्रचालितानि पावाणि जनहीनानि कारयेत् माघे मासि कृतं कम समं वागभमेव च । निधिः । इत्यमरटोकायां भरतः । तालव्य | नापयित्वा जगवायमीषदुष्णजलस्ततः । सभ्य मास्ति क्षयं विप्र मम्बन्तरगतरपि। शकारादिरप्ययम् ॥ प्रोशितव्य तबार दिष्यवस्त्र ण यवत: । माघे चम्पकपुष्येला योऽयेत कमलापतिम मेवन,क्ली, (सिव तन्तुसन्तान + ल्युट । ) सूख्या- | मलिलैरीपटुण्य य: सापयति केशवम् । म गच्छत परम धाम विमुताः सर्वपास के दिना बम्बादिसीयनम् । मेलाइ इति मेयासो | माधे मामि द्विजयेष्ठ फल तस्य मयोचाते । यान्ति स्वर्णपुष्पाणि दीयन्ते चक्रपाणये। इति च भाषा। तत्पर्याय: । सीवनम् २ सूति: | विमुमतः पातके मधेजमजम्मान्तर्जितः। तावत युगमहस्राणि स्यीयते विशुमन्दिर। '३॥ इत्यमरः ।। २8 ५॥ अतिः ४ व्यूतिः ५। ११ भुला सुखं सर्व शेपे याति हरेट हम्॥ | मेरुतुल्यसुवर्णानि दत्त्वा भवति यत् फलम् । इति मदरतावली ॥ यथा, सुश्रुते ।।।। यवात् प्रचात्य पावाणि कृत्वा होनानि एकेन खणपुष्पेण दत्वा भवति तत् फलम् । "सूच्थ: मेवने। इत्यष्टविधे कमण्युपयोगः वारिभिः । सुवर्णपुष्य विप्रेन्द्र सर्वदा के शवप्रियम् । प्रस्त्राणां व्याख्यातः " सेट मेवने + ल्युट।) यः पूजयेज्जगन्नाथं तस्य पुण्यं निशामय ॥ माध मामि विशेषेण पवि केशवोपम । उपास्सिः । उपासना । इति मेदिनी ॥ (यथा, | TE भुसा धरान् भोगान् रोगशोकविवर्जितः। सुवर्ण कुसमैहि व्यर्यन नागधितो हरिः। भागवते । ४।१८।१६। पन्ते युगसहस्राणि तिष्ठत् केशवमन्दिरे । रहीन सुपर्णादोः स भवेजमजमनि।' "तमन्चीयुर्भागवता ये च तत्सेवनोत्सका। प्रभातेऽपि च सन्ध्यायां पुरतयक्रपाणिनः । इति पाने क्रियायोगसारे सध्यायो पाययः। यथा, भागवते । ७।१२।२०। ज्वलन्त स्थापयेहहि निधूमं वैष्णवो जनः । व्यास उवाच *मत्यानृतच वाणिज्यं खत्तिर्नीचसेवनम्। | गोतस्यावरणार्याय प्रातः सायच्च यो जनः । *फाल्गुने ब्राह्मण्येष्ठ श्रीशरा सुरवन्दितमा धर्जयेत् ता सदा विप्रो राजन्यर जुगुसिताम् | माघे विष्ण प्रती वडिज्वालयेत्तत्फलं शृणु। पूजयेद्धतिभावेन प्रत्यह वैष्णषो जनः । उपभोगः। यथा, मनुः । ११।१७८। यह भुमाखिलान् भोगान् पुत्रपौत्तसमन्विता | फाल्गुने सापयेदयस्तु सर्पिषा देवकोसतम्। "यत् करोयेकरानेण हपलोसेवनात् हिजः। अन्ते विष्णुपुर याति देवतैरपि दुर्लभम् ॥ फल तस्य प्रवच्यामि मत्तः सम्यक् निशामय। तर भुगमपबित्यं विभिष्वयंपोहति ) यथैवामा तथा विष्णुः सन्द हो नान विद्यते। सबयाफलं प्राप्य सर्वदानफल तथा। भवनी, स्ना, (सोव्यत्यनयेति। सिव+ ल्युट । तस्मादामानुमानेन विष्णु मैषा विधीयते । अन्ते याति हरेः स्थान सर्वपापविवर्जितः। हो।) सूची। इति हेमचन्द्रः। गरारा प्रभात रोददेशे च पयिने स्थापयेहरिम् । युगकोटिसहस्राणि भुक्का भोग हरे है। वयवसयोगविशेषः । यथा,- न भुनति हिजयेष्ठ यावत् गीतं सुदुःमहम्। तत्रैव मोक्षमाप्रोति प्राप्य ज्ञानमुत्तमम् ॥ 'मेवधः सप्त तासान्तु भवेयुः पञ्च मस्तके। खपन्तं देवदेवेशं पर्यहोपरि केशवम् । यस्त यच्छति रुष्णाय गिभिर गोपमूर्तये । १ - -- ·-- प्यास उवाच। विमन्थ्य पृनये नया विविविधैः प्रभुम् ।। वैशा चामलसभिलक्ष्मोपतिरलतः । मया सेवा न मोद zिinfor! नदिदानियिप्रय प्रममः परमगरः । নাগদ্বিষ নিঃশিমালাবিধির । ranirumal गार्गमामि यो दद्यात् ययानं चक्रपाणये। सुवर्यामरणयन्तु रजताभरणेस्तथा। मिसानAnnlon नमा पुग्णानि मंग्यातुं का ममर्थोऽस्ति पगिडतः कृणु मगइयति ग्रोमे मोऽपि तत्फनमान यात् मar मिमिने। याकिश्विम्भाध मामि माधयप्रीति तये। विचिवं यस्तु पयमगण्ड कं प्रयच्छति। afts: Taran frain भायागम् । सायने मानयिम नरा मर्यमभयं भवेरा। हरये देवदेवाय न म्याददुःखी कदापि मः ।। গিজামিন যেন সি। यदन्या मुकतं काम फियत मामि माधये। ग्रोमकाले न देयानि गुरुणि वसनानि च । पक्रपुरं गावा म गया गुग्यमिता माधवविध जयं तस्य न विदात ॥ हरये प्राधगयेष्ठ देयं तव शूकं शूचि ।। माना गयपदयणाय महिमान वेगानो दुम भी मामः मर्च कामफनप्रदः । यस्तु चूतफलेर्दिव्यैः सुपक्कैः पूजयेहरिम् । किन ममत विवादप्रमादत: । पूजितम्या परिम्तष हित्वा कार्यगतान्यपि अन्ते कपुरं गत्वा म पिवेदमृतं मुदा । फान गन मामि मधुरं घरदीफनम्। एकामपि यः पूजां वैशाने कुरत इरः। पिघालानां फतः पाक योऽवत् कमन्नापतिम् नयति गाय फलं तम्य मयोचति ।। गतय हरिं यदा यत् फन लभते म तर ॥ मोऽपि तत्फन्तमाप्रोति किमन्य बहुभाषितः। । भुटा गावं मब पुचीचममन्वितः । पेगाव मामि यः कुर्यात् प्रपा माधवतुष्टये। निदाधे हरये दद्यादयवागूमतिशीतन्ताम् । गई याति रघमारा गोभनम् ॥ दिन दिन समधन्य फलं प्रायोति मानवः । नानाव्यञ्चनमयुक्तां यदया वैषणवी जनः ॥॥ दघाटगड़मयुग पर बदरीफन्नम् । पेशाव मिक्षयनित्य विमग्नत्यएपिण्यम् । पापाटे मामि विप्रेन्द्र देवदेवं जगत्पतिम् । जानानानेछ दद्यानारको भयेर चतुर्यगफनावाप्ति हेतवे वैष्णवों जनः। दधिमिःमापयित्वा तु पूजयक्तितो बुधः । नगुने मामि यो दवावरयेदादिमीफनम्। गण्डूपमावतोयेन कुर्यादयोऽयत्वमेचनम् । दधिभिः सापवेदयस्तु भगवन्तं जनाईनम् । किताफनयिम पदतो मे निगामय ॥ मोऽपि याति पर स्थान विमुताः पाप मातुः पयोधरपयः पुनस्तेन न पीयते ।। । यायन्ति योजानि तिष्ठन्ति दाडिमोफले । कोटिभिः ।वनागमे घनश्यामं कदम्पकुसुमेहरिम् । पम्मन्वन्तरं वियोति तिष्ठति वैष्णवः ।। प्राराध्य यान्ति विप्र पापिनोऽपि पगं गर्ने मामि यो दद्यावर गुपिटकम्। मानायः स्वयं विष्णुमयोऽखिनविश्वराट् । गतिम् ॥ वायो हिजयेष्ठ याजिमधमइसात् ॥ तद्धा कुवत: घुमी विद्यते नाशमं कचित् ॥ कदम्बपुष्पमालाभिर्मण्इयत्यक्षलोचनम् । मामि हिनष्ठ मधुना मधुसूदनम् । पाहत्यं सेवने यस्तु विष्ण बुदा नरोत्तमः । यस्तस्य ब्रामणयेष्ठ पुरवं वच्मि निशामय । पियेलभते मत्यस्तदिगो परमं पदम् । तस्य प्रमत्रो भगवान् ददाति परमं पदम् ॥" तस्यां यावन्ति मालायां तिष्ठन्ति कुसुमानि वै। না ধর্থ য নাৰাঘৰাময়। इति पाने झियायोगमारे ११ अध्यायः प्रतियुप्पे दिजयेष्ठ वाजिमेधफलं लभेत् ॥ चर्चा क्रियते तस्य कदाचिद्रविमृनुना। सुगन्धैः केतकीपुष्यैः पूजितः कमलेचणः । किंशुकपुष्पे प योऽयेत् कमलापतिम् । “व्ये मासि विजयेष्ठ भगवन्तं जनाई नम्। सर्व दुःख हरत्येप मानवानां द्विजोत्तम ". शाम चित्रगुप्तेन पत्रिकायां न लिख्यते ।। पूजयतिमावन जले: संस्थाम्य शीतलैः । पनसानां फलदिव्यैः सुपक्कै घृतमिथितः । के जगतामोश क्षण तिलक पुष्पकः। उहर्तनश दातव्यं मुगन्धामलकी तथा । पूजितो भगवान् विष्णुदात्ववर्यमुत्तमम् ॥ रतो नास्ति वे जन्म पुनरग्मिन् महातले ॥ तेलं सुगन्ध हरये ग्रीमकाले दिने दिने। आपाढ़े मासि दध्यन्न हरवे प्रतिवामरम् । रण बञ्जनयुष्येण सर्वदेवगिरीमणिम् । सुवामिते शोतले च मन्दिरतिमनोहर । थइया वैष्णवो दद्यान्मुक्तिमिछुहि जोत्तम । विन्मनुजी विप्र लभते नापदं कचित् । प्रत्यहं कमलाकान्त स्थापयेत् जलमण्डपे । रुणाय नवनीतं यो ददाति वैभवो जनः । मन्तीभिः सुगन्धामिर्वमन्ते यस्तु पूजयेत् । ল ৰীম বিন্দু ধর্মঘনায়। तस्य पुण्यं न संस्थातुं शक्नोम्बब्दशतैरपि । गवन्तं परात्मानं म देवैरपि पूज्यते । न सूतिकागृहे चैव स्थापयेत् कमलापतिम् ॥ हैयनवीन यो दद्याहीपालाय महात्मने। याकिमलयेद्दिव्यैरवण्याऽचवैधरिम् । घामाजितः लेतः सदोधे: कमलापतिः । श्रामिक्षा मगुडावेव स महात्मा इर: प्रिय: । बदन्ते समुत्थाय स्वयं योठादयमोऽपि च ॥ ज्य मामि हिजयेष्ठ मुप्रोतः किं न यच्छति। सशर्कराणि दुग्धानि कृष्णाय यन्तु यच्छति । चिोपवैवानर कोमल हरिमर्शयन् । मयूरपुच्छयजनेनिंदाघे पृशिवी हरिः। तस्य प्रसनी भगवान् ददायभिमत' फलम् ॥ चिरणव लभते सकलं वाचितं जनः । ददायभिमतं मर्व अचिरणव मत्तम । यावणे मामि विप्रेन्द्र देवकीनन्दनं प्रभुम् । राण्डिल्पाखण्डपथ धुस्त रेयाकंपुष्पकः । तालहन्त कवतिन पवित्रावरवायुना। खापयविम्म खोय: गदैः कलुपज्जित: ॥ येहियामोशश्च स संसाराधिपारगः । यी वीज्यते विष्णु मते सर्वे वर्गगामिनः । ममिकाकुसुमविणे यो यद् वैष्णयो जनः। दधादिष्णये विप्र कदलीफलमुत्तमम् । यो गावलेपनं कुयात् मुवन्धेर्यक्षकई मैः । विमुक्त: सकलैः पाबंद्यलोकं स गच्छति । कावास्त्रिदगा: सर्वे वदन्ते तमहशिम्। गोमे इरेयन्दनथ स विगेन्माधषों तनुम् ॥ शेफालिकाप्रसूनैव यूयिकाकुसुमैस्तथा । ो दद्याश्चैविक मामि भतरा गोपालरूपिणे । गन्धैम्भ गमदायर यो लिम्पेग्माधवों तनुम् । अचयन् कमलाकान्तं मनुजी नावमोदति । गोधूमपिष्टकं विन मर्बपाप: प्रमुचाते॥॥ उपागम विजय स मुक्तो नाव संशयः ॥ मुगन्ध नगरः पुप्प: सप्तलाकुसुमैस्तथा। पायात माधवें मासि पविवे मानिये। प्रफुलकुमुदोद्याने तुलसीकानने तथा । योर्चयेत् कमलाकान्तं तस्य वग्यं लगचयम् । शामिपं मैथुनं तैलं विष्णुभक्तः परित्यजेत् ॥ सध्यायां स्थापयहिष्णु, देगे धोरममारण प्रफुलितोपुष्य : सुगन्धे योऽवरिम् । पात: समाचरेत् मानं माधये मासि घेणवः । मभिः पाटलिपुष्याणां येन विष्णु रलहतः। तत्पुखं नास्ति तत्तुत्या येन स्यादभुवि परित्यजेत् परान्नच न च कांत, विभोजन ज्यो मामि स विज्ञ यो वाजिमेधमहंसकृत् ।। प्रभाने पूजयेहिया पूर्बोक्रविधिना द्विजः। यस्तु मुक्तावली दद्यात् ग्रोम योपतये जनः । कुन्दपुर्य र दधृतजगदलनाईनम् । पेगार मापहिष्णु पुष्पवासितवारिणा ॥ भूपालत्वं हरिम्तम्म यच्छजन्मनि लन्मनि । प्रश्न यन् मकन काममाप्रीति भुवि मानवः । प्रापयेत् गीततोयेन सध्यापर्यन्तमचुरतम् । यस्तु मण्डयति ग्रोमे यीशणं मणिमालया। महामहाप्रसनय तथा समवक हरिम् । तम्य पुण्यफलं विप्र वदती में निगामया कुरुण्टकैः पृनवेदयम्त प्य सुधः मदा हरिः । यावन झा सृजत्येतत् नैमिन सकलं लगत्। शरीपकुमुमर्विस प्रस्यपुष्यं च यो यत् । व्याम उवाच। -- . मानवः॥ --- ·- ४१ सेवा सेवा सेवा अरवोरप्रसूनेय म याति हरिमविधिम् ॥ सानं देवाचनञ्चैव दानव पिटतपणम् । न दत्तं तेन किं विप्रविण यावणे मामि यो दद्यात लाजान् वृतमम- तिलकेन विना विप न च कुर्यादिचचणः ॥ पकमेवाम्बुज यस्तु ददाति केटमारये। न्वितान्। तिनकान महोत्वा यत् पुण्यक विधीयते । सम्म किं भगवान् विष्णु ददाति' हरये तम्य विप्रर्षे न विपत्तिा हे भवेत् । भस्मीभवति तत् मर्च कर्ता च नारको भवेत् कमले: कार्तिक मामि येन नाराधितो यावये पिष्टक यम्तु इरये मुहपूरकम् । शहुचक्रगदापप्रेरडितं यम्य दृश्यते । जन्मजन्मनि तद्गेहे कमला न हि ददाति तस्य विप्र रहे योनिचला भवेत् ॥ ॥ गरीरं ब्राह्मणयेष्ठ विनेयः सोऽन्यतः स्वयम् ॥ पद्यबीजानि यो दद्यात् के गाय महात्मने भाद्र मामि हिजश्रेष्ठ नारायणमनामयम् । इत्यादि। स जायते विनकुले गुहेच प्रतिजन्मनि । अडया.पूजयेत् प्राजयतुबंगफलप्रदम् ॥ “विपतोकसदूर्वाभिराडिने योऽयेहरिम् । बागम्य कुले जात: म पतुर्वेदविद्येत । निवोडे नतनागार मोपद्रवन्निते। टूव सन्ततिस्तम्य प्रविच्छिन्ना प्रवर्तते ॥ धनवान् बहुपुच्चय कुटुम्बानाच्च पोषक:। स्थापयेत् पुण्डरीकाक्ष भगवन्त जनाईनम् ॥ प्राखिने मामि यो दद्याहरये कटोफलम्। | नास्ति पनममं पुष्यं नैमिन सत्यमुख्ने । दंशय ममकयेव प्रकोणेमक्षिकादिभिः । | गोको न जायते सम्य कदाचिदये हिज 10 येन भंपूज्य गोविन्दं पापात्मापि , म हरि पुरातनागारे स्थाययेन हि भक्तिमान् ॥ कात्तिके तु ममायाले सर्वमामोत्तमे गुभे । मत्यं मत्वं पुनः मयं सत्यमेव मयोचते। मकर्दमे पतहारि गद्वित्तीगहे तथा । दामोदरं देवदेवं भत्तया प्रान' प्रपूजयेत् । कमलहरिमभ्यश्च लभते परम पदम् । हरिं न स्थापयेत् प्राज्ञो वर्षा परमेश्वरम् । कार्तिके मासि विप्रेन्द्र विष्णु प्रीणनहेतवे । एकमेवारविन्दं यः प्रददाति मुराग्ये। विष्णालये हिजथेष्ठ बनीयाद्यम्तु मानवः । यथोक्तविधिना प्राग्नः प्रात:स्रानं ममाचरेत् ॥ | तस्य नास्ति पुनर्जन्म ममारेऽस्मिन् सुभैरव चन्द्रातपं विचित्रञ्च चन्द्रलोकं स गच्छति ॥ आमिषं मैथुनश्चैव कार्तिक मामि यस्त्यजेत् । । इति पाद्म क्रियायोगसारे १२ अध्यायः ।। रात्री नानाविधै पैमन्दिरे जगतीपतेः । जन्मान्तराजितैः पापे को याति परां गतिम्॥ व्यास उवाच। देशांथ मशकांयेव वर्षाकाले निवारयेत् ॥ तुलाराशिगते सूर्ये प्रातःम्रान हिजोत्तम । "मार्गशीर्ष विजय ममारिकाभिः प्रावृत्य मश्वशायिनमच्य तम् । इविष्यं ब्रह्मचर्यच्च महापातकनाशनम् ॥ पूजयेदव्ययं विष्ण भक्तिभावेन वैष्णवः। प्रापि स्थापयहिष्णुं निभायां दिव्यमन्दिो प्रामिपं मैथुनञ्चत्र कार्तिके यस्तु न त्यजेत् । उच्छिष्टटेशे विप्रेन्द्र तथैव पतितालये । कहारपनर्देशं सुगन्धे नूतनस्तथा। जन्मजन्मनि विप्रेन्द्र स भवेत् ग्राम्यशूकरः । टुर्गन्धेय परियाने स्थाने विन पूजयेत् । मुमुक्षुः पूजयेम्म यो भाद्रमासि दिने दिने । विभॊजन परावच तैलञ्च वैष्णवो जनः । पापण्डानां समोपे तु महापातकिनां तथा । न भाने केतकौमुष्पः पूजितव्यो जनार्दनः । आयाते कार्तिके मासि यतादपि परित्यजेत् ॥ अमत्यभाषिणाचैव न कुर्यादिष्णुपूजनम् । यतो भाद्रपदे मासि केतको स्यात् सुरासमा दामोदराय नभसि प्रदीपं यन्तु यच्छति । तस्मादेकमना भूत्वा भक्तियाममन्वितः । पकस्तालफलैहि व्यर्योऽर्च येदयदुनन्दनम् । फलं तस्य प्रवच्यामि समासेन शृणु हिज ॥ पूजयेत् कमलाकान्त चतुषंगफलाप्तये । गर्भवासमहादुः स भूयो लभते न हि। वद्महत्यादिभिः पापैविमुक्तः केशदायकैः । शाल्यन सहतव मुद्रपुपसमन्वितम् । संयुक्तं तदुग्धाभ्यां पकतालं मुरारवे। दामोदरपुरं गत्वा तिष्ठेत् कोटियुगावधि। सवास्तूकादिशाकञ्च दद्यात् मदधि विष्णवे। यो दद्यात् यहया मर्त्य स गच्छे मन्दिर हरेः। दीपं व्वलन्त नभसि विदणा वासवादयः । नागरङ्ग फर दियं मुपक्क यस्तु यच्छति । भाद्र मामि बिजयेष्ठ हरये तालविष्टकम् । विलोक्य हर्षिताः सबै वदन्तीति परस्परम् ॥ केगवाय हिजथेट सोऽस्माभिरपि पूज्यते । मतं वैष्णवी दद्यात् कैवल्यप्राप्तिहेतवे। असी पुण्यात्मनां येष्ट: केशवाचनतत्पर' । यद्यन्यनतन वस्तु प्रिय भगवतो इर। मामि भाद्रपदे विप न कुर्याच्छाकभक्षणम्। प्रदीपं कात्ति के मामि यतो यच्छति चक्रिणे ॥ तदेवाग्रहायणे मासि भत्त्या दद्याम रारये , नरावी भोजनं कुर्याम्मुमुक्षुर्वेशयो जनः पामिति पुण्यामा कदायं विदिवं प्रति । पोप मासि ममायात श्रीक्षण पर भुम् । নি নাৰি যি ৰূমৰ মনাম। करिष्यामि कदा मख्यमनेन हरिमविना । निन्यमित्रमैहियः मापयेई पायो जनः । पूजयेद्भक्तिभावन पूर्वोतविधिना जनः । मुहमपि यो दद्याहीपं नभमि चक्रिणे। य' चापयति विप्रेन्द्र विमित्रसेः प्रभम । पूर्वा पूजयेदयन्तु भक्तग लक्ष्मीपति हरिमा कात्तिके मामि विमेन्द्र तस्य तुट मदा हरि १६ मुडत सुखं भब्वे मृतो यातीतुमागरम् ॥ विषु पूजाफलं विप्र सम्पर्ण मेन लभ्यते । दद्यादक्षयदीप यः कार्ति के हरिमन्दिरे। यो दद्यादिनुनैवेवं देवदेवाय विष्णवे । यत्तीयं दीयते विप्र पूर्वाह हरये जनः । दिने दिनऽखमधम्य फल प्राप्रोति मानव। मोऽपि सत्फलमाप्रति किमन्यभाषितः । पीयूपमिव तत्तीयं रहाति कमलापतिः । सुन्नमोदललक्ष्यः कात्ति के पुजयेहरिम् । मदुग्ध पृथुकं पोप दधिभिषां समन्वितम् । मध्या दीयले यच्च मलितं चक्रपाणये। लतंकवाजिमेधस्य मानवो लभते फनम् । दत्वामुरारये मत्यः सर्वान् कामानशा यात् सोयं सोयमिव स्वामी सदयताति द्विजोत्तमा विषादनलक्षण योऽच येत् विषा मव्ययम्। मव्वं पुरातन वस्त्र दूरी लत्य मुरारये । पपरा त यत्तीय गोविन्दाय प्रदीयते । कात्ति के गार वापि लभते सोऽपि तत फलम् गौतम्य वारणार्थाय दयाहस्सव मूतनम् ।। मतोयं रतुल्यं स्याब यहाति यतो हरि। कात्ति के वकपुष्येण हरिपूजनकबरः। पीपे संक्रमणे विप्र मलक्ष्मीकाय विणवे। पतएव प्रियेष्ठ पूति हरिमर्षयेत् । परम मोक्षमाधोति प्रमादाजगतीपतेः। दद्यामुमुक्षुम्मनुजो दशवर्णश्च पिटकम् । मकम समभते कामं केवयानुकम्पया। यविधित कार्तिक मामि विश्णु मुद्दिश्य दीयत यस्तु गावनि कुयात् मंपूष्प कमलापतिमा एचयन विप्रेन्ट्रन कुर्यात पूजन हरः। सदमयं भवेत मार्च मत्यमेसम्मयोचाते। तस्य पुखफलं वचमि एवम समाति। काहापि तदा पूजां तां न ग्रहाति केशवः । ता गूरणायं यः कार्तिके विषण्यै नरः। अगम्यागमनाचैव विमुन्नः सर्वपातक। पतिन च वस्त्रेण या पूजा कमनापतेः। ददादिनै दिने विप्र तम्य विष्णुपुर स्थितिः। शेप विष्णुपुर गत्वा विष्णुना मा मोदते । श्मिना मा च पूना प्याव चविण: प्रमोदति पफुलपापुष्येण मितैनाम्यमितेन वा। वनतयाश्चितां घण्टा यस्तु वादयते । यस्वामिष पूषां चक्रिणः कुरतं मनः। योऽयं येत कमनाकान्तं तम्य किं भुवि दुनमम् पूजाकारी दिनयेष्ठ तस्य पुष वदाम्यहम् ॥ पूनाफन म चापोति पनियांधा चमा भवत् । कमनः कार्तिक मामि मितचा मोरितम्तया। प्रमभाव मु. पापः सुदारुण । अमंहनपर पूजा झियत या जगत्पतेः। मंपन्य पत्रिनं मचा नमतं परमं पदम् । प्रयाति मन्दिरविणो रयमाप्रमोभनम् । पूजा प्रापयेष्ठ पनियांदा मवत् पतः| प्रदत्त कात्ति के मामि हरये येन पात्रम् । तब भुशामिल भोग कल्पवाटिशतावधि ।

·विशोरुपमपंणम् १५ अन्धकार दोपन विना उपवामन्तु पञ्चाह पञ्चगव्येन गुध्यति । कम्माचरणम् १० वायसाइतवामः परिधाय पुष्याभावेऽन्न न सान देवम्पगच कारयेत् । वियोः कम्माचरणम् १८वणव कुकराष्टि, अनिम्माल्य नमस्कार मान पञ्चामृतन तु. टानम् १८ वराहमांसं भुका विष्णोरुप. मुरापाने इिजातोना चान्द्रायणचतुष्टयम् । मपणम् २० इंसजालपदसरारिमांसं भुक्रा तव हादशाष्टी तु प्राजापत्यवयं चरेत् ॥ विशोरुपमर्पणम् २१दीपं स्पृष्ट्वा हस्तमप्रनाल्य . ब्रह्मवई न शुद्धि. स्यात् गोप्रदानाच। विणा; म्पर्गनं कर्मकरणं वा २२ मगानं वयायामकराने पञ्चामृतनिया मवा वराष्ट्र उवान। बगहउयाचा भापा। यथा- सारा दिन यमनमपियाक भुशा मुथा त्वप निमः। विधारपमम् २४ विनवे घराधमांम. एमने कवितं गु किमन्यत् म नियनम् : ५ मधमादाय पीला या पदा घरग्युवाच। नि:। विप्रयेगमम् २६ परफायनामचिना मिस कविदपायोऽत्र येन त्वं नृप तुमि । मिनि नियमन परिधिन विमुकम्माचरणम् २० पूजितः मफन यामि अपराधयिगोधनः । जायां मरिः। यिगये नयायमप्रदाय नमोजनम् २८ गन्ध- वामपनम पयेऽपदाय पटीपदान उपानहावामा मंयमरण मध्ये तुतीय मौकरवे मम। Ratin नया। विम्यानप्रवैगनम् मेरोगदेन विना विष्णु-रुतोपवामः सानेन गङ्गायां गुडिमान यात् । पारन मिन्गटन। प्रबोधनम् १ पजीन मणि विष्णुम्पगनम्३२० मथरायां तयाप्य वं मापराधः शुचिर्भवेत् । बदेवाच्या चया एतदपन क्षणम् । प्रत्याधिकाचारतत्त्वम् ॥ ॥ प्रनयोस्तोर्ययोरेव यः सेवेत मानरः । বলা দুনিয়ায় महमजन्मजनि तानपराधान् जहाति मः । पाणी मन्दिरं याति चमिणः। धरण्याचा सानात् पानात् तया ध्यानात् को नाडा- माघ सय परिमुधरी। मनवापराधात् देवेग यान यान वेणुयेन च । रणात्तया। फुग्यांत पनाकामे जगदगुरोः।' निरापराधी मनुनः मापराधय जायते । ययणान्मगनाचेव दर्शनाद याति पातकम् ॥ . पप्रन्ट तम्य पुण्यं मयोन। फणाचरी वैन फरणेन जुगामिनम्। इति वाराहपुराणे अपराधप्राययित्तनामा. उन्नेयु: प्रयाति परिमन्दिरम्। तच पूजाफनं मयं जायते तहटम्ब मे ॥ ध्यायः॥ वय मोघमपयमाप्नुयात् ॥ सेवि, सी, (सध्यते लोकरिति । सेव+इन् ।) नने यम्मु भनियुः प्रनृत्यति । पग्मेणा मगमा याचा ये पापरुचयो जनाः । फलविगेपः । मेरो इति हिन्दी भाषा। तत्प बाणये नदियोः परमं पदम्। मतगं दन्तकाठम्य राजादग्य त भोजनम् ॥ यायः । यदरम् २ मिञ्चितिकाफलम् ३ मुहि पति गीतानि भगाया नारायणापतः । मेघनं गयमंम्पगं पुरीपोरसगमेय च । प्रमाणम् ४ सेवितम् ५ सेवम् ६ । अस्य त्वमानोति गन्धर्वाग्यां पुरेषु च। भूतपयुदपया: जपणं म्पर्गनं मेहनं तया। गुणाः । वातपित्तहरत्वम् । गुरुत्वम् । बृह. म्तोवं जगमायं यो भन्या येणयोजनः। पभायभापणं को पिरखाकस्य च भक्षणम् । पत्वम् । कफकरत्वम् । वृयत्वम् । पाके स्वादु- मन्द्रो भगवान् मान् कामान् प्रयच्छति रमापारययमलिनं यम्सधारित्वनीलिजम् । रसत्वम् । हितत्वञ्च । इति राजनिघण्टः॥ मामे हरि यस्तु विधिनानन पूजयेत् । गुरोयालोकनिबन्ध पतिताम्य भक्षणम्। सेविका, म्बी, मिष्टानविगेपः । सेोयानि इति रिणय विप्र प्रमादरति मोऽचुरतम् ॥ प्रभध्यभक्षणचैव तण्डुलीयविभीतकम् ॥ गदुदधिमिमं ये तमिधान्ति माः प्रदानं तु यरावस्य जालपादवराकयोः। "समितायर्ति काः कृत्वा मुसूक्ष्मा यवसविभाः। चुरतरगभीरं मबंदुःखप्रदश्च। भवर्ण देवतागार सोपानत्कोपमर्पयम् ॥ शुकाः धोरण संसाध्या भाज्या तसिता. परमपुरुषपादाम्भोजयुग्म मनो तथैव देवपूजानां निपिदकुसुमार्चनम् । न्विताः॥", विदशनिवसेव्य ते तु मव्वं यजन्तु " अनुत्ताय च निम्माल्यं पूजा जीर्णान्धकारयोः अस्या गुणाः । इति पाने क्रियायोगमारे १३ अध्यायः॥पानं सुराया देवस्य पन्धकारे प्रबोधनम्। "सेविका तर्पणी वल्या गुब्बी पित्तानिलापहा प्रय हाविंगत् सेवापराधाः। भगवद्भतानां वातकम्मार्चने विष्णोरनमस्करणं तथा । पाहिणी सन्धिष्टुयातां खादैनातिमात्रयया वधियमिशानभोजनम् १ पनिपिदिने दन्त- अपराधास्त्रयस्तिगत् समाख्याता मया धरे। इति भावप्रकाय:। धावनमरुत्वा विष्णोपसर्पणम् २ मैथुन | एभिर्युक्तस्तु पुरुषो विषणु' नैव प्रपश्यति ॥ (दासी। भुजिया। इति केचित् ॥) हत्वाम्रात्वा विष्णोरुपमर्पणम् ३ मृतं नरं दूरस्यों न नमस्कारं कुर्य्यात् पूजा तु राक्षसी सेवितः,वि.(सेव + क्त: ।) समुपासितगुर्वादि मधाम्राला विष्णुकर्मकरणम् ४ रजस्वला तप्रायश्चित्तं यथा,- तत्पर्य्यायः । वरिवसितः २ वरिवस्थितः मृदा विष्णुग्रहप्रवेशनम् ५ मानवं गवं स्पृहा- “एकरावं हिरावं वा विराव म्रानमेव च । उपासितः ४ उपचरित: ५। इति शब्दर मावा विष्णु मनिधावस्यानम्६ विष्णु स्पगतः सवासाः पञ्चगव्याशी मलवम्बान्तिकं कमाता वली ॥ पाराधितः । उपभुक्तः। पाथि पायुवायुप्रयोगः ७ विष्णोः कर्म कुब्र्वतः पुगेप- नौलोरङ्गापनोदाथ गोमयेन प्रघर्षणम्। इति सेवधात्वर्यदर्शनात् ॥ (यथा,महाम विष्णुशास्त्रमनादृत्य. शास्त्रान्तर- प्राजापत्येन शुदिः स्यात् नीलोवस्त्रस्य धार- मा अतिमलिनं वाम: परिधाय विपणु. यात् । “काधनाभरणं चित्रं देवगन्धर्बर वितर माचरणम् १• अविधाननाचम्य विष्णोल्प- चान्द्रायणहयं कुर्यात् गुरोः क्षमितमुत्तमम् । सेविफले, की। इति राजनिघण्ट: पणम् ११ विष्णोरपराध कृत्वा विष्णोरप- चान्द्रायण पराकच पतितावस्य भक्षणात्॥ संय,लो, (मेव्यते इति । सेव + ण्यत् ।) वीरा- वर्षणम् १२ क्रुहस्य विष्ण स्पर्शनम् १६निषिद- चान्द्रायण पराकञ्च प्राजापत्य तथव च । मृलम् । इन्यमरः ।२।४ । १६४॥ (अन्य मुष्य व विणच नम् १४ रक्त वाम. परिधाय गोप्रदानञ्च भाज्यच्च अभक्ष्यम्य च भक्षण । | पयायो यथा,- : “वारणम्य तु मूलं स्यादुगीरं नलदक्ष तत् । विणाय स्पगनमकणवस्त्र परिधाय विणी सोपानकचरत पादं कच्छ्रस्य हिरभोजनम् ॥ : अमृणालच मेव्यश्च ममगधिकमित्याप !" इति भावप्रकाशे पृर्व्वखण्डे लामन्नकम्। उगौरवत्पीता तत्पय्यायो यथा,- "लामन्जक मुनानं इटकापय मेब नन्न इति च भावप्रकागम ॥ त्यागः८ 4 ·मेव्य, पिपिच। ४२४ सेकतः सैन्धवं सैन्य "स्यादुगीरं मृणालच मेश्य' लामञ्जकन्तथा।" | "गेलो दारमयी लौकी लेप्या लेण्या र पूतं बाद विदोषघ्नं व्रणदोपविवश्वजित् । इति गागड़े २०८ अध्यायः॥) मैकतो। मन्ध विविध मितं . पु, (सेश्यते इति । सेव + एयत्।) अवस्थ- मनोमयी मणिमयी प्रतिमाष्टविधा म्मता") | रसवीर्यविपाकेषु गुणाढ्यं कथितं मितम् । वृक्षः। इति राजनिघण्टः ॥ हिज्जलहवः । सैकसिक, की, मालयावा। मङ्गलसूबकम् । इति राजनिघण्टः इति शब्दरतावली॥ इति मेदिनी भेश्यः, वि, ( से सेवने + ण्यत् । ) सेवाय । मैकतिका,,(मैकतं पुलिनं प्रियत्वेनास्त्यव्येति। "सैन्धवं लवणं स्वादु दीपन पाचन तन्छ । इति मेदिनी ॥ (यथा, कथासरित्सागरे । ५२। सैकय+ठन् ।) मन्यम्तः । क्षपणकः । मन्देह-निधरुष हिमं यं मूमनेव" जोयिनि, भि। इति मेदिनी। इति भावप्रकामा "अहं तं सेव्यमन्येषां करिष्यामीखरं क्षणात् । सकतेष्ट,की,(सैकतं स्थानमिष्टमम्य )भाद्र कम्। किञ्च। तत्तं वृणीष्व भर्तारं यदि ते पुत्ति रोचते ॥") इति राजनिघण्ट: । वालुकामयप्रिये, वि. “सैन्धवं दोपजिह,यं चतुथमविदाहिच । मेश्या, स्तो. (सेव+ एयत् । टाप।) वन्दाहक्षः । सतवाहिनी, स्त्री, बाहुदानदी । इत्यमरः ।।। | अग्निमन्दीपन निन्ध रोचन मार लघु ।” इति शब्दरत्नावली १०।३३। इति राजवनमः मै, तित्याम् । इति कविकल्पद्रुमः । (भ्वा०-पर- सैदान्तिकः,वि.(मिहान्तं वेत्तीति । मिहान्त + तत्तु इविष्यानम् । यथा, म तिः। अक अनिट् ।) सायति । क्षितिः क्षयः । इति | ठक् । ) मिहान्तनः । इति हेमचन्द्रः कौमुदी | "लवणे मैन्धवमामुद्रे गये च दधिसर्पियो।' दुर्गादामः ॥ इति इविष्यानगणने तिष्यादितत्वम् । सेंहः, वि, (सिंहस्यायमिति । सिंह+अण् ।) सेनापत्य,की,(सेनापतेर्भायः कम्म वा। सेनापति मन्धयः, पुं, (मिन्धुरभिजनोऽप्येति । सिन्धु, मिहमम्बन्धी। मिहतुल्यः । इति सिद्धान्त- +"पत्यन्तपुरोहितादिभ्यो यक।"॥१॥२८॥ | "सिन्धुतक्षशिलादिभ्योऽणनी।"४१३५३... कौमुदी ॥ (स्तियां ङोप । यथा, माघे ।१।४७॥ इति यक्।) सेनापर्वर्भावः। तत्कर्म च । 'अण।) घोटकः। म तु सिन्धोरदूरभवः ।, “सटाछटाभिनघनन विश्वता इति सिद्धान्तकौमुदी (यथा,मनुः ।१२।१०। विकारसंघेति प्रदूरभवार्ये णः। इत्यमर- नृसिंह महोमतनु तनु वया। "मैनापत्यय राज्यच्च दण्डनवत्वमेव च । भरती।।४४। (यथा, भागवते ।।१।२॥ स मुग्धकान्तास्तनमङ्गभड्रै सबलोकाधिपत्यञ्च वेदशास्त्रविदईति" “स एकदा महाराज ! विचरन् मृगया पर्ने । रोविदारं प्रतिघस्कर नखैः ।। सेनापतेरिदमिति ।"दित्यदित्यादित्येति । हतः कतिपयामात्यैरनमारध सन्धवम् । सहली, स्त्री, (सिले देश भवा। सिंहल+ १९८५ । इति एयः।) सेनापतिसम्बन्धिनि, सिन्धुदेशाधिपतिः । जयद्रथः । यथा, महा- अण् । डीप मिहपिप्पली। तत्पयायः । मर्प- वि। भारते ।।१।१२। दण्डा २ साङ्गो ३ ब्रह्मभुमिना ४ पार्वती५ सैनिक:,(सेनां समवेतीति । सेना+“सेनाया “यदा द्रोणः कृतवम्मा कपय शैलजाताना ७ लम्बबीजा ८ उत्कटा वा।" ४।४।४५ । इति पचे ठक्।) सेनायां कर्णो द्रौणिभंद्रराजय शूरः। भद्रिजा १० सिंहलस्था ११ लम्वदन्ता १२ | समधेतः । इत्यमरः।।६१॥मिलित अमर्पयन् सैन्धवं वध्यमानं जीवला १३ जीवाला १४ जौवनेवी १५ हत्यखरथपादानं सेना तब ये समवेताः एक तदा नाशं विजयाय मन्त्रय.' कुरुखो १६ । अस्या गुणाः । कटुत्वम् । उष्ण- देशोभूतास्ते सैन्या: सेनिकाय । इति भरतः । सिन्धुदेशोत्यसमावे। यथा, तव । ३१५॥ त्वम्। जनगुनामित्वम् । दौपनत्वम् । कफखास- (यया, रघुः।३।६१ । ममारातिशमनत्वम्। कोष्ठयोधनवञ्च । "निमेपमात्रादवधूय तव्यथा | "हारहनांय चौनाच तखारान् मैन्धवांस्तया", इति राजनिघण्ट: सिहलहीपमवे, ति। सहोत्थितः सैनिकहर्षनिखनैः ।") सैन्धौ, स्त्रो, तासादिरमनिया॑मः । तत्पर्यायः । सेंदिकः, पु, (सिहिकायां भवः । पण ।) राहुः। सैन्यरक्षकः । इति मेदिनी अमरय । प्राणि-हाला २ । पस्या गुणा: । योतत्वम् । कपाय- इति मन्दरतावली वनियुक्तः। यथा, श्रीभागवते पञ्चमस्कन्धः त्वम् । अमत्वम्। पित्तदाइनाशिवम् । वात. महिकेयः, , (सिहिकाया अपत्यं पुमानिति । गद्यम् । ये विह वै पुरुषाः पुरुपमेधेन यजन्ते | दत्वञ्च । इति राजनिघण्टः । मिहिका+टक्) राहुः । इत्यमरः । (यथा, | याथ स्त्रियो नृपशून् खादन्ति तांय ताय ते सेन्य, क्ली, (सेना एक । चतुवर्णादित्वात् पत्र) माघे।२।३५॥ पशव इह निहता यमसदने यातयन्तो रक्षो. | मैना इत्यमरः । २१८७८ (यया, "प्रियते यावदेवकोऽपि रिपुस्तापत् कुतः मुखम् गणाः सैनिका इव स्खधितिना प्रवदायामृक् ! मार्कण्डेये। ८७।२१ । पुरः कियाति सोमं चि सेंहियोऽमुर पिबन्तीति । सैनिकाः प्रायिवधनियुताः। इति “हतोय ततः मैन्य दृष्ट्वा चण्डं निपातितम् । हिपाम् ॥")| तिष्यादितत्त्वम् । सेनासम्बन्धिान, वि(यथा, मुण्डच्च सुमहावीर्य दिशो भेजे भयातुरम् ॥") मेकतं, की, (सिकता: सन्त्यति। भण।) महाभारते । ०।१८०।७१। संन्यः, (सेनां समवैतीति । सेना+"मनाया वालुकामयतटम् । इत्यमरः।१।३।२६, “एवं तं निहतं संस्ये ददृश सैनिको जनः।") वा।" ४।४।४५ ॥ इति एयः।) सेनासमवेतः । (यचा, कुमार।१।२८! सैन्धवं, की, पुं.(मिन्दी समुद्रतीरे सिन्धुदेश वा इत्यमरः ।।८।६१ मिलितइत्यनाथ "मन्दाकिनीमकतवेदिकाभिः भवम् । सिन्धु+"पणी च। ४।३३३ । इति । पाटात सेना तक ये समवेता एकदेशोभूताम् मा कन्दुके: कृत्रिमपुरीया । पण सवविशेषः । स तु सिन्धनापलक्षित- मैन्याः सैनिकाय।" इति भरत. : किश्च । रमे मुर्मध्यगता मखोनां देशाइवः । तत्पर्यायः। गोतशिवम् २ माषि- "सैन्य क्लीयं बलेशे ना ममवेत तु वाचावता क्रीड़ारसं निर्षियतीर बान्धे।" मन्यम् ३ मिन्धुजम् । इत्यमरः । २०४२ । मेजत, वि, (सिकताः सत्यवेति । सिकता | भिरम् ५ सिन्धुदेशनम् ६ माणिपन्यम् ७। मैन्यपृष्ठ को, (मैन्यस्य पृष्ठम् ।) मैन्यस्य मा "सिकतामकराभ्याच" ५।२।१४। इति ति मटा मितभिषम् । इति गद- माग: । यव स्थित राजा खसैन्य प्रतिग्राति प) मिकतामयः । इत्यमरः ।।१८ रद्रावली : मादयम् शिवम् १. सिंहम् १५ तत्पर्यायः । प्रतियह। त्यमा, मत्पर्यायः । मितिना२ मिकतावान् । इति भिवात्मजम् १२ पप्यम् १३ । अस्य गुणाः । ग्रहः । इति भरतः । पतपहः ४ । इति ...(यथा, भागवते । १८१२ मध सवइथं धनुषं दीपनं रुचि। टीकान्सरम् । २४ . इति मैटिनो। । परि- ·मरोया, पं, (मोरे भवः । अए । सरः कपम्तव हहासो महाहासो हाम: प्रहाम त्वपि गुहितत्वम् । मरः। हहाता) झिण्टी। इति शब्द- संरेयः, पं,(मरे क भवः । सैर+नयादिभ्यो 'मोदरः, (सह समान उदर यम्य । महम्य मोपाकः, सपाका ति दिन - ) - ॥ - - कण्ट: . ४१५. मोदरः म् । इनिधितामीमन्स-पचाप्य गुणाः। मोदगा, खो, महोत चन निष्यवम्॥ "मेरेयः कुष्ठवातामकफकण्ड विपापहः । शब्दादापमत्ययेन नियन्त्रा। मादन्यं धरतीति। + तिकोनो मधुरोऽनम्नः सम्रिग्धः कैगरजन: मोदयः, मु,(ममानोरी गयितः। मोदर त् कः। प्रपोटरादित्वात् । इति मायप्रकाशप्य पृथ्वंवगडे प्रथमे भागे ) "मोदरात यः। ४।५।१०। इति य:) महो- मम्या घसम्मा गिम्पजीयिनी। मग्यकः,पु,(मैरेय एव । स्वायें कन्।) झिण्टी दरः । इत्यमरा२।६॥३४॥ (यथा,रषः।१५।२६। ६।१८ । (यया, महाभारते । पति राजनिगटो भरतय ॥ ( अम्य पर्यायो “म इत्वा नवां वोरम्तदा मैने महौजमम् ॥ यया, भावप्रकागस्य पूर्वखण्डे प्रथमे भागे। भ्रातः सोयमात्मानमिन्द्रजिद्दधगोभिनः ॥") नजानोव सुनन्दे टेवरूपिणीम् । "मेरेयक: जेतपुष्पः मेरेयः कटमारिका। सोनः, पु, लसुनम् । इति मन्दरत्नावली। तां प्राप्ता मग्दो तव भयत्वियमा") महाचरः सहचरः स च भिन्द्यपि कप्यते ॥") मोन्मादः, वि, (उन्मादेन मह वर्तमानः । रति हेमचन्द्रः ॥ (वर्णमदरममत- मैवानं, की, गैवालम् । यथा,- उन्मदः। उन्मदिपाः। तस्य रूपान्तरागि या महामारते । १३ । ४८।१९। "या पांशुपाण्डरवपुरिमा पुरामीत् यथा| उन्मादः। सून्मादः। सून्मदः । इत्य- आगमनावि जायते वर्णमहरः। मेवात कारलतामधुना विभर्ति । मरटोकायां मरतः।३।१।२३॥ नामनुजायन्ते मरन्धयां मागधेषु च । व प्रमति तनोतिनोति नक्ष्मों मोपकरणं. वि, उपकरणेन सह वर्तमानम्। बनोपचारजमदामन्दामजीवनम् " ) प्रायः पयोधरममुवतिरव हेतुः ॥" उपकरणविगिटम् । यथा,- .. पुं. (मोर+ठक । ) मोरेग नाइलेन इति प्रमिहलेपकाव्यम् ॥ / "एवञ्च अमुककाम इति मोपकरणं वत्स तरी- नति यः । रुपान् इति भापा ॥ (मोरं यह- मोः, स्त्री. पावती। इति केचित् ॥ पोधातो: चतुटययुक्तं पमिति चाभिलप्य उत्सर्ग: सङ्ग- अति । मोर+"इन्लमोरात् ठक् । ४।४। किप्पत्ययेन निष्पन्ना। छते।” इति दृपोत्सर्गतत्वम् ॥ इदं सोप- इति ठक् ।) सीरस्य वोढ़ा। हेलेगर-सोढ़ः, वि, (महमपणे + क्तः । "मयिहोरोदः । करणमामावनैवेद्यममुकदेवताय नमः । इति पनि भाषा (मीरस्येदमिति । "इलमोरात् । वर्गस्य ।। ३। ११२ । इति अवर्णम्य : च पूजापतिः टक् । ४ । ३ । १२४ । इति ठक।) मोर-श्रोत्।) क्षान्तः । प्रत्यमरः । ३ । ११८७ मोपकारः, वि, उपकारविशिष्टः। उपकारण अधिनि, वि । तेषां पर्यायः । हालिकः २ टुःखादिसहनशीलः । इति तहोकायां नील- सह वर्तमान इति बहुव्रीहिसमासे सते सह- टाइलिकः । इत्यमरः ।२८।६४R शब्दस्य सादेशेन निप्पन्नः। रिबी, सी, (स्वैरं स्वातन्वा धरतीति । + मोढ़ा, [३] वि, (सहते इति । सह+चा) सोपध, कि, (उपधया सह वर्तमानसिति।)' मूनविभुजादित्वात् कः। पोदरादित्वात् क्षमायुः। शहः । इति मंदिनी ॥ (यया. | सच्छद्मदानादि । यया हारीतः । अयामव्यः गौरादित्वात् डीए ।) परवेश्मस्था महाभारते । ७।२६ । ६ । दानमस्वयं यच्च दत्त्वा परितप्यते। तादान- अवगा शिल्पकारिका। इत्यमरः ।२।६। “मोदा यस्तनिपातानामग्निस्पर्शस्य चानघ । मफलं यचोपकारिणे ददाति तमावं परि- १८॥ तत्पर्यायः । सैरन्योर मैरिन्धिःश इति म पाण्डववनं ममद्येको नागयियति") लिष्ट यच्च सोपध ददाति एन्चयाक्तिमत्प तहीका । (यथा, महाभारते । ४।८।२। मोत्कएटः, वि, (उत्कण्टया मह वर्तमानः।) यच्चापावाय ददाति अनिष्टदान सवति यच. सय परिधायकं कृष्ण मुमलिनं महत् । उत्कण्टायुक्तः । तत्पर्य्यायः । उत्क: २ उन्मना: दत्त्वा प्रकौत्तंते मयदान यच्चायच्या ददाति त्वा वैशं हि मैरिन्ध्या: कृष्णा च व्यचरत् ३ । इति जटाधरः ॥ (यथा, कथासरित्- ' क्रोधाद्राचसं यच्चाकश्य ददाति दत्त्वा याक्रो- तदा) मागरे। ३१ । ४५। शति प्रसत्कृतं पैगाच यचावज्ञातं ददाति वर्गमहरसम्भूतस्वी। महलिकााइति मेदिनी। ततोद्यानगतं सा तं वत्सगं मयुदीरितम्।। दत्त्वा वावज्ञानीते मुमूर्यास्तामस यच्चाप्रपती द्रोपदी। इति धरणिः ॥ (यया, महाभारते। ददर्ग दूरात् सोत्कण्ठा चकोरीवामृतवि. ददाति। एते दानोपसर्गा यरुपमष्टं दान ४॥२३॥ ५॥ पम् ।") मप्रसिहमस्खग्य मयगस्यमध्र वफलं भवत्यल्पफल “यया मैरिन्धोदोषेण न ते राजबिद पुरम् । मोप्राम, लो, (उत्प्रासेन मद्द वर्तमानम्।) वेति । तहि त्यागानन्तरकाले इम्तार्पणमम्भव दिनागमति वैक्षिप्र तथा नीतिविधीयताम" | प्रियावाक्यम् । यथा, शब्दरत्नावन्याम् । ऽपि प्रदानमसमर्पणम् । उपकारिऐ व्यमन मेरिभः, पुं, (मोरे लागलवहने इम इव । शक- | "मोल्लुएनन्तु मोनाम चट चाट प्रियोदितम्॥" पकारिणे । तन्मात्रे यबोलोपकरणरहित मादित्वात् साधुः । ततः सा घण)महिपः। मोप्रामः, पु, ( उत्प्रासेन प्राधिकोन सह वत्त मोपध मच्छन। प्रन्ययावितं लोकसभा इत्यमरः ।२111४ावर्गः। इति विकाण्ड- मानः।) मगदहास्यम्। यया,- ना प्रकागितम् । पनिटदानं शववेदार "मोनास पारितकमवच्युरितकं तया। स्मयो मानमनः । अप्रततो भयादिमान् । इति शदरवावलो मोपलवः,पु,(उपनवेन मद वर्तमानः।) मोदय वि,उदवेन मह वत्तमानम् । हियुद्धम्। प्रस्तः चन्द्रः मूर्यरा । इत्यमरः।१४ मगोयका, पु. ( मेरोय एव। साथ मंत्रायां वा मुद ममैत् इति भाषा। यया, मोपवासः, वि, (उपयामेन मह या कन्।) झिण्टी। इत्यमरः। २।४। ७५ । "दत्तां कन्यां हरन् दण्डो व्ययं दद्यान मोदयम् उपवामविपिटः। यथा, पस्य गुणः। कफवातनाशित्वम् । इति राज-मतायां वर प्रादद्यात् परिगोध्योभयश्चयम् ।" "मल्यांस्तु कामतो गधा मोपयामपुर इत्युहाइतत्वतयानवकावचनम् । নি নিহানির মানুহ टक्। १८ इति टक।) झिण्टी । इति मः।) सहोदरः। इति गदरतापली । पुम्यां ममुत्पदोन्सानाति गदमाला भरतय । (प्रम्य पायो यथा,- (यवा, मनुः । ८।२८८ मनु.।..1001 "मयकः जेतपुष्पः मेरेयः कटसारिका। “भाया पुचय दामय गियो भ्राता व मोदर। “दरानेन तु मोपाको मूलश र सच भिन्यपि कृप्यते प्राप्तापराधाम्नायाः प्यरला वेदनेन वा) पुरयां दायर्न पाप, मदा म . - - - ग्दावली . । .

·प्रपि। - ४१४ सेकतः सैन्धवं सैन्यपृ "म्यादुशोरं मृणालच मेश्य लामञ्जकन्तथा।" "गैनो दारमयी लौहो लेप्या लेप्या च पूतं स्वादु विदोषघ्नं वणटोषविचत्रित। इति गारूड़े २.८ अध्यायः ।) मेकतो। मन्ध विविध मितं रक्षमिति कमात् मेव्य', पु, (मेव्यते इति । सेव + एयत्।) अश्वत्थ- मनोमयी मणिमयी प्रतिमारविधा ममता"), रसयोर्यविपाकेषु गुणावं कयिनं मितम् । कृतः। इति राजनिघण्ट: । हिजलहनः । मैकतिक, क्ली, माटयावा। मङ्गलम्बकम् । इति राजनिघण्टः। इति शब्दरमावली। इति मेदिनी मेव्यः, वि, ( सेह मेवने + ण्यत् ।) मेवाछ: मेकतिकः,पु.(मेकतं पुलिनं प्रियत्वेनाम्यम्येति। ) "मैनवं नवणं स्वादु दीपनं पाचन त । इति मेदिनी ॥ (यथा, कथासरित्सागरे । ५२। | सेकय+ठन् ।) संन्यम्तः । सपणकः । मन्देह-सिग्ध हिम हथं सूक्ष्मनेत्र विदोधाता' ओविनि, विद। इति मेदिनी। इति भावप्रकार “अहं तं सेव्यमन्येषां करिष्यामीखरंक्षणात् । सकतेष्ट,क्की,(सैकत स्थानमिष्टमम्य ।)माद्र कम्। किञ्च। तत्तवृणीष्व भर्तारं यदि में पुचि रोचते ॥") | इति राजनिघण्टः । वालुकामयप्रिये, वि “मैन्धवं दोपजिह,प्यं चनुष्यमयिदाहिए। मेथा, स्त्रो. (सेम + एयत् । टाप) बन्दासक्षः । चैतवाहिनी, स्त्री, बाहुदानदी । इत्यमरः ।। अग्निमन्दीपन दिग्ध रोचन मधुर मधु ।' इति शदरनावली १.१३३॥ इति राजवनम.. मे, तित्याम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (वा.-पर- महान्तिकः,वि,(मिहान्तं वेत्तीति । सिद्धान्त तत्तु इवियानम्। यथा, म तिः। अक: अनिट् ।) मायति । क्षितिः क्षयः । इति | ठक् ।) मिदान्तन्नः । इति हेमचन्द्रः कौमुदी | "लव मैन्धवसामुद्रे गये च दधिमर्पियो।' दुर्गादासः । इति इविष्याब्रगणने तिथ्यादितत्वम् । मैं हः, वि, (सिंहस्यायमिति । सिंह+अण् ।) सेनापत्यं, क्ली,(सेनापतेर्भावः कम्मे वा। सेनापति मैन्धवः पु. (सिन्धुरभिजनोऽम्येति । सिन्धु सिंहसम्बन्धी। सिंहतुस्यः । इति सिहान्त- +“पत्यन्तपुरोहितादिभ्यो यक् ।।११२८1 | "सिन्धुतचगितादिभ्योऽपत्री । ।३.८३ति कौमुदी ॥ (स्त्रियां डोप । यथा, माघे ।१।४७॥ इति यक् ।) सेनापतेर्भावः। तत्कर्म च । अण।) घोटकः। म तु सिन्धोरदूरभः । “सटाच्छटाभिवधर्नन विभ्रता इति सिद्धान्तकौमुदी (यथा,मनुः ॥१२॥१..|| विकारसंघेति पदूरभवार्य णः। इत्यमर- नृसिंह सेंधोमतनुतनु वया। "सेनापत्यय राज्यञ्च दण्डनेटत्वमेव च । भरती। २०४४। (यथा, भागवते ॥२३॥ स मुग्धकान्तास्सनसनभगुरे- सर्वलोकाधिपत्यञ्च वेदशास्त्रविदईति" “स एकदा महाराज ! विचरन् सगयां वने। रोविदारं प्रतिघस्कर नखः॥ सेनापतेरिदमिति ।दित्यदित्यादित्येति । 1 वृतः कतिपयामात्यरममारध सैन्धवम् ॥" महली, स्त्री, (सिपले देश भवा। सिंहल+ ११८५ । इति एयः ।) सेनापतिसम्बन्धिनि, सिन्धुर्दगाधिपतिः । जयद्रथः । यथा, महा- पण । डीप मिइपिप्पली। तत्पर्यायः । सर्प- वि। भारते।१।१।१६। दण्डा २ सर्पागो ३ ब्रह्मभूमिजा ४ पार्वतीय सैनिकः,,(सेनां समवेतीति । सेना- "नाया “यदा द्रोणः तवया रुपय शेन्तजातामा लम्बघौजा ८ उत्कटावा 8181४५॥ इति पचे ठक।) नायां कर्णो द्रौणिर्भद्रराजय शूरः। पदिजा १. सिंधलस्था ११ लम्बदन्ता १२ समवेतः। इत्यमरः ।२८।६१॥ मिलित अमपंयन् सैन्धवं वध्यमान जीवता १२ जीवाला १४ जीवनेत्री १५ इत्यवरथपादानं सेना तब ये समवेताः एक तदा मागंसे विजयाय सञ्चय" कुरुषी १६ । अग्या गुणाः । कटुत्वम् । उण- देशोभुतास्ते सैन्याः संनिकाय । इति भरतः । सिन्धुदेशोत्पद्रमा । यथा, तव । ३१५॥ त्वम्। जन्तुनाभित्वम् । दीपनत्वम् । कफखाप- (यथा, रघुः । ३।६१। समारातियमनवम्। कोहशोधनवञ्च । "निमेषमावादवधूय तस्ययां “हारहनांय चीनांय तुलारान् मैन्धस्तथा।) रति राजनिघपदः । सिंहलहीपभये, वि। सहोथितः सैनिकहर्षनिस्वनः ।) मैन्धी, स्त्रो, तालादिरसनिया॑मः । तत्पर्याय:। संहिका, पु, (सिहिकायां भकः । पण् ।) राहा सन्यरक्षकः । इति मेदिनी अमरय ॥ प्रागि-हाला २ । पस्या गुणाः । श्रोतत्वम् । कपाय- रसिमदरखापली वनियुक्तः। यथा, यीभागवते पक्षमस्कन्ध- त्वम् । अम्लत्वम्। पित्तदाहनाभित्वम् । वात- मश्केियः पु. (मिहिकाया अपत्यं पुमानिति । गद्यम् । ये लिह व पुरुपाः पुरुषमेधेन यजन्ते | दत्वञ्च । इति राजनिघंएटः । मिहिका+टक् ।) राहः । इत्यमरः । (यथा, | याय स्त्रियो नृपशून् खादन्ति ताय ताय ते सैन्य, लो, (सेना एव । चतुवर्णादित्वात् पत्र) माघे।२।३५॥ पशव इह निहता यमसदने यातयन्तो रक्षो- | मना इत्यमरः । (यया, “भियते यापदेवकोऽपि रिपुस्तावत् कुत: मुखम् गणाः सैनिका इव षधितिना प्रवदायासक, मार्कण्डेये। ८७॥२१॥ पुरः लियाति सोमं हि सेंहिकेयोऽसुर पिबन्तीति । सैनिकाः प्रायिवनियुताः। इति तय ततः सैन्य दृष्ट्वा घण्ठं निपातितम् । हिपाम् ) तिष्यादितत्त्वम् मेनासम्बन्धिान, वि(यथा, मुण्डव समहावीर्य दिशो मजे भयातुरम् ।) मेचतं, की, (सिकताः सस्यति। पण।) महाभारते । ७।१८।१। संन्यः, (सेना समवतीति । सेना+"मनाया वालुकामयतटम् । इत्यमरः।१।३।२६ "एवं तं निहतं संख्ये ददृशे सेनिको जनः ।") वा।" ४४॥४५॥ इति एय।) सेनासमवेतः । (यया, कुमार।१।२८। सैन्धवं, की, पुं.(सिन्दी समुद्रतौर सिन्धुदेश वा इत्यमरः । २।८।१"मिलितहस्यमय मन्दाकिनौमतपेदिकामिः भवम् । सिन्ध+ "मणो च। ४।२३३ । इति पाटात सेना तब ये समवेता कर्दशोभूताम्हें मा कन्दुक रुविमपुचय। पण सविशेषः । म तु सिन्धनद्युपनधित- मेन्या: सेनिकाथ।" इति भरत. किच! रमे मुहर्यध्यगता मखोना देयोडवः । नत्पर्यायः। गौतशिवम् २ मारिए- "मैन्य कीय बलेश नाममवेत तु वाचा." कोडारमं निर्विगतीर वास्ये।" मन्यम् ३ सिन्धुजम् ।त्यमरः । २।४२ ॥ मेकता, नि, (मिकता: सस्यवेति । मिकता+वशिरम् ५ सिन्धुदेषजम् ६ माथिबन्धम् .. मैन्यपूठ की, (सैन्यम्य पृष्ठम् ।) मन्यम्य पण "मिशतायराभ्याच।"१२१.४। इति रति जटाधरा मितभिवम् । इति गन्द- डागः । यव स्थित राजा नम्य प्रतियाति। १५) मिकतामयः । इत्यमरः रवावती : मादयम् : गिवम् १० सिटम् । तत्पर्यायः । प्रतिग्रहः । इत्यमरः । परि तत्पप्यांप: । मितिना मिकतावान् । तिमिवात्मजम् १२ पप्यम् १३ । अस्य गुणाः। ग्रहः । इति भरतः । पतयः ४ 1 इनि - राजनि(या, भाग नासिथ सपएं इथं पपुवं दीपनं रुचि। टीकान्तरम् । २४ - २।८1७८1 इति मंदिनो.

·. . कण्टः। . संन्यः मोदरः सोपाकः की.मिन्दरम् । इनिकै चितामीमा-पचाप्य गुणाः । मोदरा,खो, महोदरा भगिनी। इति मोदर- निकाय वन नियनम् । "मय: कुष्टवातामकफकगड विपापहः । गदादापपत्वयन निष्पवा, ब्रो, (मर घामाम्य धरतीति।+विजोगो मधुरोऽनम्नः मनिग्धः के गरञ्जनः।” मोदयः, पु,(ममानोटर गयितः । मोदर जाहिवाग कः। पृषोदरादिवारा नि भावप्रकागम्य पृथ्वंवगडे प्रथम मागे ) "मोदरात् यः। 81५1१०॥ इति यः।) सहो- :) अन्यमन्या घतन्ना गिम्पजीपिनी। मेरेयकः,पु,(भैरय एव : स्वाध कन् ।) झिण्टो दरः । इत्यमरा२६६३४ (यथा,रघु. ११।२६। :१२।६।१८। (यथा, महाभारते । रति राजनिटो भरतय ॥ ( अन्य पर्यायो “म इत्या लवणं बोरस्तदा मेने महौजमम् । यथा, भावप्रकाशस्य पूर्वखण्डे प्रथमे भागे। भातः मोदयमात्मानमिन्द्रजिधगोभिना ।) सामभिधानोच सुनन्द देवरूपिणीम् । "मेरेयक: बेतपुष्पः मेरेयः कटमारिका। सोनहः, पं. लसुनम् । इति मन्दरबावन्नी ।। समा तुभ्यता प्राप्ता मग्नौ तव भवलियम) महाचरः सहचरः स च भिन्द्यपि कप्यते ।") सोन्मादः, लि, (उन्मादेन मह वर्तमानः।) दोपदी । रति हेमचन्द्रः ॥ ( वर्णमहरमग्मत- मवालं, की, शैवालम् । यथा, -- उन्मदः। उन्मदिपाः । तम्य रुपान्तराणि की। यया, महाभारते। १३॥ ४८।१८। "या पांशुपागहरवपुर्विरमा पुरामीत् यया! उन्मादः सून्मादः। सन्मदः। त्व- 'पगम्यागमनाय जायते वर्णमहरः। मैयालकाहरलतामधुना विमति । मरटोकायां मरतः।३।१।२३ ॥ बहानामनुजायन्ते मरन्द्रयां मागधेषु च । वक प्रमपति तनोतिनोति नमों मोपकर. त्रि, उपकरणेन सह वर्तमानमः। माधनोपचारप्रमदामन्दामजीवनम् ") प्रायः पयोधरसमुवतिरत हेतुः ।" उपकरणविशिष्टम् । यथा-- रिंक, पुं, (मोर+ठक । ) मोरेण लागलेन इति प्रमिहोपकाव्यम् ॥ "एवञ्च अमुककाम इति मोपकरणं वसतरी- बनानि यः । रुपान् इति भाषा ॥ (सोरं यह मोः, स्त्री, पार्वती । इति केचित् ॥ पोधातोः । चतुष्टययुक्तं पमिति चामिन्तप्प उत्सर्गः सङ्ग- नाति । मोर + "दलमोरात् ठक् ।” 8181 सिप्पत्ययेन निष्पन्ना ॥ छते।” इति हपोत्सर्गतत्वम् ॥ इदं सोप- ठक् ।) मीरस्य वोढ़ा। हेलेगर- सोढ़ः, वि, (सहमपणे +: । “महिवहोरोट करणमामाननैवेद्यममुकदेवताय नमः । इति इति भाषा ॥ (मीरस्येदमिति । "हलमीरात् वर्णम्य ।। ३। ११२ । इति अवर्णस्य च पूजापतिः ।। = क । ४ । ३ । १२४ । इति ठक।) मोर- प्रोत्। ) ज्ञान्तः । प्रत्यमरः । ३।११८७१ सोपकारः, त्रि, उपकारविष्टिः। उपकारण । सम्बन्धिनि, वि । तेषां पर्यायः । हालिकः २ दुःखादिसहनशीलः । इति तहोकायां नील- सह वर्तमान इति बहुव्रीहिसमासे कते सह- नाइलिकः।त्यमरः।२९ হয় যেন বিশ্বব্য: • रिन्द्री, स्त्री, (स्वैरं स्वातन्वा धरतीति । + सोढ़ा, [३] त्रि, (सहते इति । सइ+ठा) सोपध, कि, (उपधया सह वत्तमानगिति।) मूलविभुजादित्वात् कः। पोदरादित्वात् घमायुक्तः । गमः । इति मंदिनी ॥ (यया, सच्छादानादि । यया हारीतः । वामव्यः . माधुः। गौरादित्वात् डीए ।) परवेश्मया महाभारते । ७१ २६ । ६ । दानमवयं यच्च दत्त्वा परितप्यते । तादान- स्वशा शिल्पकारिका। इत्यमरः ।२।६। “सोदा गस्तनिपातानामग्निस्पर्शस्य चानध। मफलं यच्चोपकारिणे ददाति तमावं परि- १८॥ तत्पर्यायः । सैरन्थी र सेरिधि:३॥ इति । म पाण्डववनं सर्वमोको नागयिष्यति ॥") लिष्ट' यञ्च सोप ददाति अन्वयाक्तिमत्व नहीका ॥ (यथा, महाभारते । ४।८।२ मोत्कएरः, वि, (उत्कएटया सह वत्तमानः।) यचापात्राय ददाति अनिष्टदान सबसि यच “वामय परिधायक साप मुमलिनं महत् । उत्कण्ठायुः । तत्पर्यायः । उत्क: २ उन्मनाः दत्त्वा प्रकोत्तंते मयदान यज्ञायडया ददाति सत्वा वैशं हि मैरिया: कृष्णा व व्यचरत् ३१ प्रति जटाधरः। (यथा, कथासरित्- क्रोधादारसं यश्चारुश्य ददाति दत्त्वा वालो- तदा ") मागरे। ३१॥ ४५। गति असत्कृत पैयाच यज्ञावजात ददाति वसहरसम्भूतस्त्री। महल्लिका। इति मेदिनी। “वोद्यानगतं सा तं वत्सगं सख्युदीरितम्। दत्त्वा वावजानीते मुमूर्पोस्तामस यच्चाप्रती द्रौपदी । इति धरणिः ॥ (यथा, महाभारते। ददर्श दूरात् सोत्कण्डा चकोरीवामृतलि ददाति। एते दानोपसर्गा यरुपमष्ट दान- ४१२३ । ५। पम् ") मसिहमखग्य मययस्यमध्र वफलं भवत्यल्पफलं "यथा सैरिन्धोदोघेए न ते राजविदं पुरम् । मोत्यास, क्लो, (उत्प्रासेन मह वर्तमानम् ।) वैति । तहि त्यागानन्तरकाले हस्तार्पणमम्भवे- विनागमति बैंक्षिप तथा नीतिर्विधीयताम् प्रियावाक्यम् । यथा, गदरत्नावन्याम् । ऽपि यदानमममपंणम् । उपकारिणे व्यमनी- मेरिभः, पुं, (सौर लागलवहने इभ इव । शक- "मोल्लुएटनन्तु सोनाम चट चाट प्रियोदितमा पकारिणे । सन्मावं ययोलोपकरणरहितम्। शादिलात् साधुः । ततः सायें अग्ण)महिपः। मोत्यामः, पु, ( उग्रामेन प्राधिकोन मह व मोपध सञ्छन। अन्ययावित लोकमभाय- इत्यमरः।२।५१४॥ स्वर्ग: । इति निकाण्ड- मानः।) मादहास्यम् । यथा,- नायें प्रकागितम् । पनिटदान गवे दानम् । "सोन्यास पारितकमवच्युरितकं तथा। मयो मानभङ्गः । अप्रक्षतो भयादिमान् । इति मरीयः, पु, (मोरे भवः । । सैर, कपस्तव घडामो महाहासो हाम: प्रहाम इत्यपि । शतित्वम् । भयः । इदात् छ:1) झिण्टो। इति शब्द- इति भदरवावलोमोपनवः,पु,(उपनवेन मह वर्तमानः।) राह- मोदय,वि,उदयेन सह वत्तमानम् । हदियुद्धमा प्रस्तः चन्द्रः सूर्य इत्यमरः १४.१०॥ मरोयकः, पु, ( मेरोय एव । स्वा संज्ञायां वा मुद ममेत् इति भाषा! यया, मोपवास:, वि. (उपयामेन सह परमानः।) कान् । ) झिण्टी। इत्यमरः । २।४1 ७५ "दतां कन्यां हरन् दगडगो व्ययं दद्याच मोदयम् उपवामविमिटः । यथा, अन्य गुणः । कफवातनागित्वम् । इति राजमतायां वर प्रादद्यात् परिमाध्यामयस्थयम् " मल्यांत कामतो नग्धा मोपयामलाई यत्" इत्यूहातत्वतयानवल्कावचनम् । इति तिप्पादितत्व यायल्यायधनम् । सेरेयः, पु',(मेरे क भवः । सैर + "नद्यादिभ्यो मोदरः, पु. (सह समान उदर यस्य । महाय मोपाकः पुनपाकः इति केचिता(दाहानात् दक।" ॥२८॥ इति टक् । ) झिटी । इति मा) सहोदरः । इति मन्दरतावनी, पुतम्यां ममुत्पदोन्दनानिविपः । यथा, गम्दमाला भरतय । (प्रय पायो यथा,- (यचा, मनु:10 1२८८ "मेरेयकः खेतपुष्पः सरयः करसारिका । "भाया पुत्तर दामय गियोभाताच मोदरः “दादालेन तु मोपाको मूलथमनतिमान् ! महाचरः सहचरः स प भिन्यपि कष्यते । प्राप्तापराधास्वायाः स्याना वेणुदान वा) पुसा नायने पाप, मदा मजनहित) . नेप: रखावली - मनुः।1८1 ·. . .. ८1 J -- मोमः सोमती सोमया नगरपामशारण यया,- पाहादयी रारमरचगिमाम्करो। मम पेवप्रमाण गगाली मानुषी गरमशमस्थान: सोममाय तिष्ठति। परती गुपाती चतु टिममाविना "मोशावादिगामहामने। गच पाधि दायां धूममेव स्थितः । मानामि पदमागम् । पन्द्रय यदपटश राहुणा मास्करम्य । मोमधारा, स्ती, (मोमस्य धार; ममतसंग्रारागिरिपाकर। सवारण्डित तय कंपनं म्यामनोजतम् । रति विज्ञाण्डीयः। ना नानगर मम्ममा का मेन यया वस गशमशु पारम्यते । मोमपः,पं.(मोम पिरतीति । पा+rm; पामिनः। एकरेंगेय मयं वा राहुशा चन्द्रमामाया। पोतसोममतारमः । तत्पर्याय:। मोन रिपलिना चानित तदेह पुनः गकतर भरेत् । इत्यमरः। 101 मोमपाः। Taपापमपन। राइयु भरेतात् नि चन्द्रमण्डलम् । तोका। (यथा. गीतायाम्।८।१०। नरपानामबागमारत। रापादादितो वापिदा पन्द्रदिशकरो। "विद्या मां मोमपाः पूतपापा चपोर पोरोमानिया: मान्तिपराभूता पुनराप्यायन्ति तम्। यरिता पति मायंयन्त।" PEmiratगगनमतानगरीयन्द्रमामा पाते। भोमपन, पुं, (मोमप्य पत्रभित्र परमय । मामीमगर परतापपामा म पापन्ति मान्या मामचनुपः । सपश्रीिपाल पड़ रति भाषा। या Amrkneer Tiमा। जगमोसमवेतन पाण' पन्द्रप्पयोः । "दर्भ: पुएर गमः सोमपनः nnामनम्। रति देशीपुराणे पहपपियकमामाध्याय:। নি মদঘলিয়া Marrian मोमवा. पु. ( मोमप्य चन्द्रप्य पयो यन।) दभंगदम्य गुणादयो जातथाः । terernian आमारपालि महाभारत दानधनः । मोमपा:. . (मोम पिपतीति । पा+fari Irrentury मोमग,पं (मीम: पगत समाचो गर्भ य सोमनतारमपानकता। PRITTP :। पष्ट) मिनिमेष:। रामायमः। २010(मोमरमरान ने, entertीमत्रो (मोमात् जायते इति +3.1)| वि । यथा, भागवते । १।१२।। PARD' दाम | RAमन्द्र । चन्द्रशाति, वि "तत्यक्ष्याशान्तमति: पिरदेशात: Raniनिभानामा मामी(मोमिन आत तीर्यम्।) प्रभाम. गवा चान्द्राक्ष भोक मोमपा. पुनोति। होम infanार. (यथा, मा. मोमपोती, [1], (मोमम्य पोत पानमा ranterrrrre: ममा भारत।।१।१५। मतीति। मि.) मोमपः । रस्त्यमरः।। mer frui 'नमो नमक राजेन्द्र मोमती ममाविगत 10. ( वाचनिपि । या । पानापनमायोति राजप्राप्य मान") महाभारत ।।१।१५। viritual पिरान यथा- 1मोजन्यमपि चाण्यानं चामो Primitive "TERप्तममीमम ममहात्मना। गोतियने नामी समय antarम्मरमान मादेन तिति, तय पातर मोमपीची। मीमपी rari.rani परामरपापियामपस्थितः । पास पन परमातम्तया मोमप, प. (मोमो वयंप्य।) मा सतपादन दम पनिता पति नारखावमी पथ । माया, refeat I बाला कालिमानभायम, “मिवानिमर्यागिभीमती resert: ममाप वाप्रमाना निम्तथा। भूयंन्दी गधगगा। territra प्रामागे मामता प्रसादकः। पादियोनिमाया IT INTrai farriमरमा विमानना मामी नाम TREETरार ।' प्रान मम देवदानशारमः । in दशान नाम:मामी यति माममा, पं. (मोमा मतिant errett मदार afia: गमंचन । था। ४. ना. नोभूना ममागमा पुचवाना मोमग fat पामि मामलोमती मायाम,TRIHIRALAMI ) मरमा १ मा मामला। PRATirur arr जनदममवापस पारगा। माम IRRAIMES .:: नाम Kafar मनाममात्रमा मामाम'102016 • THE Rमदन। ifrar पुरः। ISEASTAR *arathiri .." RTiमम्। tuti... raft frxmita Rai rrrrrray पर Rai aai mmrat arrer म प्रा. दश:- :कामगाटri.in 4 1 ·शगर चन्द . यथा, ८ मतः . ४१६ सोमरा सोमल सोमवं देवो वा यागं कर्तुमनं मुने। सोमरोगः, पु, स्त्रीरोगविशेषः । यथा सोमवशी त्रिदोषनी कटस्तिता रसायनी यो यज्ञोऽयं बहवो बहुदचिण: " प्रथ सोमरोगाधिकारः। इति भावप्रकाश वर्त योहणजन्मखण्डे । ०५४-५८॥ तव सोमरोगस्य निदानपूर्विका सम्प्राप्तिमाह। अपि च । [न] पु', (सोमेन यजते इति । यज "वीणामतिप्रसङ्गीन शोकाचापि श्रमादपि। "सोमवली महागुल्मा यजयेष्ठा धनुलता। 1) सोमयागकर्ता। अतिसारकयोगाहा गरयोगात्तथैव च ॥ सोमाहाँ गुल्मवाली च यजवली विज्ञप्रिया। न, को, (सोमो योनियस्य ।) चन्दन- पापः सर्वशरीरस्थाः क्षुभ्यन्ति प्रसवन्ति ।। सोमक्षीरा च सोमा च यजाना रुद्रसंख्यया । तस्यास्ताः प्रथताः स्थानाम्म वमार्ग ब्रजन्ति सोमवाली कटुः गीता मधुरा पित्तदाहहत् । तलं चन्दनं यत् तैलपर्णिकमुच्यते । हि" | कृष्णा वियोपशमनो पावनी यजसाधनी।" त तस्य पर्यायो सोमयोनि शिलोद्भवम्॥ अथ तस्य लक्षणमाह । इति राजनिघण्ट: इति शब्दचन्द्रिका प्रसवाविमला शौता मिर्गन्धा नीरुजः सिता: सोमलतिका, स्त्री, (सोमलतेय । इवार्ये कन।) राजिका, स्त्री, (सोमराजी एव। स्वार्थे सवन्ति चातिमा ताः सा न शक्नोति दुर्बला गुडू ची। इति राजनिघण्टः ॥ नन् ।) सोमराजी । इतिशब्दरत्नावली॥ वेगं धारयितुंतासां न विन्दति मुखं कचित्। सोमवंशः, पुं, (सोमस्य वंश उत्पत्तिस्थानत्वेना. मराजी, [न] , सोमेन सोमवहा राजते शिरशिथिन्नता तस्या सुख तालु च शष्यति । स्त्यस्य।) युधिष्ठिरराजः । इति घरणिः ।। इति। राज+णिनिः।) प्रोपधिविशेषः । मुर्घा जम्मा प्रलापय त्वक्षा चातिमावत: (सोमस्य वंशः ।)चन्द्रसन्तानः । तदिवरणं यथा, मोमराज इति हाकुच इति च भाषा। तत्पः भक्ष्य भौञ्चय पेयैच न प्ति लभते सदा ॥ हरिरुवाच। ायः । अवलगुजः २ सुवलिः ३ सोमवक्षिका सन्धारणाच्छरीरस्य ता प्रापः सोमसंचिताः। "सूर्यस्य कधितो वंशः सोमवंशं शृणुष्व मे। ४ कालमेपो ५ कृष्णफला ६ वाकुची ७ पूति- ततः सोमचयात स्त्रीणां सोमरोगे प्रति स्मृताः नारायणसतो ब्रह्मा ब्रह्मणोऽविममुद्धयः ।। पली । इत्यमरः ।। ४८६ ॥ सोमराजी अथ सोमरोगस्य चिकित्सा। प्रवेः सोमस्तस्य भार्या तारा सुरगुरोः प्रिया। सवनी १० सोमवलिः ११ कालमेशी १२ । "कदलीनां फलं पतधात्रीफलरसं मधु । सोमात्तस्यां वुधो न बुधपुचः पुरुरवाः । इति भरतः। सोमवली१३ वागुजीर४वाकुजी भकं रासहित खादेत् सोमधारणमुत्तमम् ॥१॥ बुधपुचादधोर्वश्यां पट पुचाम्नु युतायुपः । १५ कालमेपिका १६ सोमराजिका १७ मापचूर्ण समधुकं विदारी मधुशर्कराम्। विश्वावसुः शतायुय घायुहमानमावसुः ।। इति मन्दरतावली ॥ अन्यच्च । पयसा पाययेत् प्रातः सोमधारणमुत्तमम् ॥२॥ अमावसोरभूदौमो भीमपुत्चय काधनः । "यागुजी चन्द्रलेखा स्यात् सोमराजी त्ववल् स एव सरुजः सोमः सवेन्म वेण चेन्मुहुः । काश्चनस्य सुहोवोऽभूत नयाभूरा महोततः। गुजा। तवे लापत्रचूर्णेन पाययेत्तरुणों सराम् ॥३॥ नहोः समन्तरभवत् समन्तो रुपराजकः ।" कृष्णापूतिफला कुष्ठनायिनी मा सिता पणा" जलेनामलकोवोजकल्वं समधुगकरम् । रूपगजकस्याने प्रपज्ञापकोऽपि पाठः । इति रनमाला ॥ पिहिनवयेणेव वेतप्रदरनाशनम् ॥ ४ ॥ "वलाकाखोऽस्य पुचोऽभूत् बलाफागार कुमः रस्य गुणाः । वातकफकुष्ठत्वग्दोषनायित्वम्। तक्रोदनाहाररता संपिवेवागकेशरम् । रति राजवलमः ॥ अपि च । वाई तक्रण संपिट बेतप्रदरनाशनम् n.n कुगाम्न कुगनाभयामूर्तरो यमः कुगान् । “पवलगुजो वाकुची स्यात् सोमराजी सुप तवैव मूवातीसारस्य लक्षणं चिकित्साशाह। गाधिः कुगामात् संजन वितामिवम्तदात्मनः र्णिका। "मोमरोगे चिरं जाते यदा मूवमतिस्रयेत् । कन्या मत्वपती दत्ता चीकाय विजाय मा। गगिलेख्या फणफला सोमा पूतिफलीति चा मूवातिसारं तं प्रादुर्वलविध्वमनं परम् ॥ ऋचीकादयमदग्निय रामनायाभवत् गराः भोमवमी कालमेपी कुष्ठनी च प्रकीर्तिता। तालकन्दप खजूरं मधुकच विदारिकाम् । विग्जामिनावरातमधुचन्दादयः गुताः । याकुची मधुरा तिता कटपाका रसायनी सितामधुयुतां खादेव मूत्रातीसारनाशनम् । पायुपो नहुपः पुचस्त्वनेनारारिम्भको। दिग्भहहिमा रुथा मरा रोमाम्रपित्तनुत् । चक्रमई कमूलन्तु मंपिष्टं तण्डुलाम्युना। चना पचात् मुहोबयामयवृपः स्था हद्या जामकुष्ठमेहन्वरतमिप्रणत् । प्रभातसमये पोतं जलप्रदरनाशनम् ॥२॥ कास्यकामयसमदाः महोवादमयंग्नयः तत्फलं पित्तल कुष्ठकफानिसहरं कटु । इति मोमरोगे मूवातिसाराधिकारः। इति एप्समदाधीनकोऽभृत् कारवादीघतमाय केन्न त्वय समिशासकासगोधामपाण्डुचता" भावप्रकागः ॥ (तथाचास्य चिकित्सोपयोगि- वेद्यो धन्वन्तरिम्तग्मात् बेतुमांय तदात्मा इति भावप्रकाशःोटकोप, यथा- वैद्यस्थान रभ्य इत्यपि पाटः। राजनिघण्टोशगुपपर्यायी वाकुचीशदे द्रष्टय्यो "कर्ष जारितलीहत तद रसगन्धकम् । भीमरय: केतुमतो दिवोदाममतदारमतः मोमराजी, स्लो, (सोमेन राजते इति । राज- एलापवं निशायुग्म जम्मुवीरगोत्रम् ॥ दिवोदामात् प्रतईनोऽभूतधित् मोह दमी+पच्। गौरादित्वात् डोए ।) याकुची। विड़ लीरकं पाठा धावौदाडिमटाएम् । दमरटीकायां भरता En (यथा, चन्दनं गुग्गुलु लोधगाला गरमाचनम् शतवमस्तस्य पुत्तो चमय समय: महत्महितायाम् । ४४।१०। छागीदुग्धेन टिकां कारवाहिकाम् । पसकात मतिम मुनीष: मनः निम्तिो नित्यनाथन मोमनापरमस्वयम् । मत्यरंतुः मनीषय पवार्षिभः करभरावायमापमादेवीः । मोमरोगं बधि प्रदरं इन्नि टुल यम्। दिमाम्नु मुधिभुः पुत्तमरिमी मगर मागकुसुमं स्वगुमां योनिशून मगलं सर्व रिकाम् । स्वर्गमाररम्हाने गडमारको महावरी मोमराजोध") बहुमूर्ष विपेए दुर्भयं न्याय:: "समानुपनिषद पड़रधन्दोविशेषः । यथा- इति मोमनापरमः याशिवभागोभनमागम "हर मोमरालोसमाते यमः यीः इति वदकरसेन्द्रमारमंग्रह मोमरीमाधिशग), भागभूमिहादे माममिति शिनत्यन्धकारम् । सोमलता, नो, (सोम र मता) बदाम. "वा:समानामा रशता दता पायगुणाः । पायामपरम होमीनलमा मोमाजीग दिसिदिEramme - "तां सपूर्वकोगा - तोमरी

·No text on this page.

·सौगन्धिकं शतदसमस कमन्नमुचाते।" सौगन्धिकः, पु, (मागन्धोऽम्याम्तीति । ठन्।), "मोवामएवां कुम्माचार प्रापिदत् सौदासः ४२३ सौदाम - - । भृताम् ।” सौगन्धि ,पि, (सुखेन नीवतीति । मुख+ "येत- अन्नादा उदरादा दयादायु रवो दर्मपुष्पाः (सुदामा ऐरावतस्तस्य स्त्री सौदामनी पवार भो जीवति। ४ । ४ । १२ । इति ठका) सौगन्धिका महागुदाय इति ॥") मोप वडिय मनीपादित्वात्। तदिपः चों । भौखीन इति भाषा ॥ (यथा, महा सौगन्ध्य,लो,सुगन्धत्वम् । सुगन्धस्य भाव इत्वर्थे सुदामा चेति ऐरावतपाये विकाण्डशेपः ॥ ले। १२ । १८॥२३॥ सुगन्धशदात् प्णा (य) प्रत्ययेन निष्पन्नम्। "खेभनगाम काञ्चन- या विहीन रधन त्स्य शामित्रैरकिञ्चन:। (यथा. महामारते । १। ६३ । ७८। सरसमसौटामनीलताधामास्तम् । खिकैः सम्भृतानर्थान् यः सन्त्यजति किन्नु "एवमुक्का वरं वने गावसौगन्ध्यमुत्तमम् ॥") कुवलयमयमिव मरजः तत् ॥") सोचिः, पुं, सौचिकः । इति गष्दरत्नावली सरसमसौदामनीलताधामास्तम् ॥" नोभ्यं, की, (मुखमेव । स्वार्थे प्यञ्।) सुखमाइति सौचिकः,पं.(सूचया जीवतीति । सूची+ठक।) इति हरिप्रबोधयमकात् सौदामिनीत्वपपाठ हेमचन्द्रः । यथा, उत्तररामचरित २ अङ्क। सूचीकर्मोपजीवी । दर्जा इति भाषा। तत्- इति मुकुटः । इति भरत: ॥ यथा, महा- 'पक्रिश्चिदपि कुर्वाणः मौल्यैर्दु:खान्यपोहति । पयायः । तुड़वायः२ । इत्यमरः । २॥१०॥६॥ भारते। १ । १७२ । ४२ । तत्तस्य किमपि ट्रव्यं योहि यस्य प्रियो नन: सूचिकः ३ सोचिः ४ सूत्रभित्५ । इति शब्द- "ततो लालप्यमानस्य पार्थिवस्यायतेनणा। सुषस्य भावः कम्म वा । सुख+प्यन् ।) सुख- रनावती। सोनामनीव चाभ्र पु तत्रैवान्तरधीयत ") त्वम्। सुखस्य भावः इत्यचे पणाप्रत्ययेन निष्पन्नमा सौजन्य, लो,(सजनस्य भावः कर्म वा । सुजन असरोभेदः। विद्युद्धेदः। इति मेदिनी भोगतः, मु, (संगत एव । स्वार्थे प्रण । ) वह- +प्या 1) सुजनता । यथा- (यथा, भागवते । १।६।२८॥ विशेषः । तत्पर्यायः। शून्यवादी २ । इति सौजन्य वरवंशजन्म विभवो दीर्धायुरारोग्यता एवं कष्णमतेव्र मन्त्रासतम्यामलात्मनः । हेमचन्द्रः ॥ (यथा, माघे । २ । २८ । वित्वं विनयित्वमिन्द्रियवयः सत्पात्रदाने कालः प्रादुरभूत् काले तडित् मौदामनी यथा" "मर्वकार्यशरीरपु मूबाग स्कन्धपञ्चकम् । मधिः। सुदामा माला तब भवा सौदामनी माला- नौगतानामिवात्मान्यो नास्ति मन्त्री मदी सन्मन्त्री मुसुतः प्रिया प्रियतमा भतिय कारा इत्ययः । मुदामा पव्वंतः तेनैकदिगिति नारायणे सूवेग प्रण स्फटिकमयपर्वतप्रान्तभागभया हि मुगतसम्बन्धिनि, मगतमताध्यायिनि च वि) मत्पुरन विना वयोदश गुणाः संसारिणां विदुादतिस्फुटा भवति । इतितहोकायां योधर- तकः, पुं, (मोगतं मतं वेत्तीति । ठक् ।) दुर्लभा "खामो) विशेषः । इति केचित् । इट्युटः । मौदामिनी,स्ती, विद्युत् । इत्यमरटीका १८ न्ध, क्ली, (मुष्ठ गन्धो यस्य । ततः खार्थे सौण्डी, स्त्री, पिप्पली। इति शब्दचन्द्रिका । (यघा, ऋतुसंहारे । ३ । १२ । ए) कत्तृणम् । यघा,- (पिप्पलीशदेऽस्या विशेपो विज्ञेयः ) "नष्ट धनुर्यलभिटो जम्नदोदरेषु सौगन्धिकच भौगन्ध रामकर्पूरके टणे ॥" मौवः, पुं, (सूवं यजस्वमहंतीति। सूत्र + सौदामिनी स्फुरति नाय वियस्पताका इति गब्दरत्नावली। अण्।) वाद्ययः । इति हेमचन्द्रःn (सूत्र तडिझेदः। (यथा, महाभारते ३५॥१२ (पु, सदरजातिविशेषः । यथा, महाभारते। पठितः पाणिन्यादिभिः कम्मविशेषायेति। तत्र स्म राजते भैमी मर्वाभरणभूषिता। १३। ४८॥२२॥ अण् ।) नियतप्रयोगाभावधातुविशेषः । यथा,- मनीमध्ये ऽनयद्यानी विद्युत् मौदामिनी य "चतुरो मागधी सूते क रामायोपजीविनः। “धातूनामिह सौताणां दिचत्वारिंगदौरिता: पप्सरोभेदः। इति चन्द्रः । देगविशेष मांम खाटुकर चौद्रं मौगन्धमिति वियुतम्।" इति कविकल्पद्रुमः । इत्वजय: ॥ गोभनगन्धयुक्ने, वि॥ (सूत्रप्येदमित्यण् । ) सूवसम्बन्धिनि, विमोदामो अति गदरयाय मोगन्धिक, लो, (मुगन्धोऽस्ताम्येति । सुगन्धन मोवामणी,स्नो, (मवामा इन्द्रो देवता पम्याः। .भ्यः पिटमारमा उन् । ततः स्वार्थे अण्।) कत्तृणम् । (पस्य मुधामन् + अण् । बहुलवचनात् न टिलोपः। ते। गुदाय+ट सत: सियां डीए।) यागविशेषः ।। .धनमा यथा,कार "कत्त णं रोहिपं देवजग्ध मौगन्धिकन्तथा। पथ मौदामणो विभिरध्यायः प्रक्रियत। स पे पत्यः पियर भृतिकं व्यामपोरच श्यामकं धूमगन्धिकम् । एतं महाफमपश्यत् सौवामपीमिति गुतेः। भर्नुः मकागात् पितो तथं मौदा इति भावप्रकाशस्य पृवंपण्डे प्रधमे भागे ।) तव मुरां सन्धोयते । तत्र मन्तः । দ্বাছীনা कद्वारम् । इत्यमरः । १।१०।३६ ॥ पन- स्वादुनातीनां तो पामताममर्तन । मधुमती मौदायिकं धनं प्राप्य नीगां प्राप्तम रागमपिः । इति मेदिनी ॥ नीलोत्पलम् । इति मधुमता राजामि सं मोमेन मोमोऽस्थग्निभ्यां यमात् तदानुशंप्याचं तारक राजनिएटः ॥ (अस्य पवायो यथा- पचास्त मरसत्ये परम्पेन्द्राय स्वामणे पचावा मोदायिक मदा यो पालना "न्दोपरं कुषलयं पद्म नीलोत्पनं मतम्। मौवामण्याः पिः प्रजापतिः। मरा देवता। विक्रये दैव दान र पटना अनुष्टुप् छन्दः। इति यजुर्वेदस्य काव-मुदादेभ्यः पिटमाराम इना इति गारुड़े २०८प्रध्यायः गाणायाम् २१ पध्यायः॥ विस्तारम्नु मौदायिम् । पार्षदमनेट यया, महाभारते। २१५४ । २ । तव २१॥२२॥२३॥ पध्यायेषु दरयः। दायतवम् । पग्यत्तत्र पाशाली मोगभिकमनुत्तमम् । योगक्रमस्तु कात्यायनमवमा दरयः । (पन मोदाम, दागीर: पर पनिनोदमिती नन मा दहान परीमतिसरा पित्वा वा पतितो न भतति पदम् नामालम् | REATRE माः २।नि पुरानम्। गमकः । इत्यमरः ।।८।१.२ मुगन्ध भगम्। भारत।१।१२।२१। सहोरो। इति मेदिनी । गन्धोति हिन्दी न्यब कामतः पीत्वा पतितारिशमा दामन न एमोर दिए जानिमित्तक्रिमिविपः । यथा, मोदामनी, स्त्री. (मुदामा मेघः पसंती दानि मायनो मामा "पां विधि- "एकदिक । संदिर। १३ । १.१२॥ चिदिनु ति पर) दिए । दम ।।१८) - - पायो यथा - ·- 4 ।" ०२८ स्कन्दः 'स्कन्दः मोहा,की, (मुद्धदः मुद्दयम्य वा भाव: कम्म नारद उवाच। नियमाणः सतीभिस्तु बालो वा। मुहत मुदय वा मायनान्तयुवा- "किमर्य मेषकः क्रौञ्चो भिन्नः स्कन्देन समत। कार्तिकेय इति ख्यातो बात: . दिभ्योऽण ।।१।१३. इत्यए । उदयस्य | एतन्मे विस्तराइ अन् कथयस्वामितद्युते । एतसिवन्तरे प्रधन् पापक प्रारपत्रभू इदादेगः । “गमिन्धो पूर्वपदस्य च।' पुलख्य उवाच। कियप्रमाणः पुत्रस्ते वतते सात गुरुः 1ति भयपदरक्षिः।) सदोएतां ते कयिथामि कयां मुख्यां पुरातनीम्। सतहमनमाकथं भजानन त भावः। सत्पर्यायः । मध्यम २ सोडदम् ३ [ यमोसहि कुमारस्य कात्तिकेयस्य मारदा मोवाच पुच देवेगन वैनिकतमो गुर. भाषपदीनम् ४ मेग्रो पजयम् ३ सस्तम् । यत् पोतं दीतिकोत्रेय योग्य त्या पिनाविनः। तं प्रारमगवान् युत तेजः पोतं. पति मचन्द्रः। (यया, महाभारते ।। तेनाकान्तोऽमवाअन् मन्दवेजा हुताशनः । यम्बकं विलोकेश जातः परवणे शिरः। ००111 ततो जगाम देवानां सकायममितद्युतिः । श्रुत्वा पितामहयः "मोहापानुरागे च येत्य मे भविमुत्तमाम् । देवतः प्रहितस्तूर्ण मनसोकं लगाम । उदयाद्रिश्च कुटिला तं ददरित रहा। मामसि धम्मंन्त त्यो भतामनागमम् )/ स गछन् कुटिलो देवों ददर्ग पथि पावकः । यमच्छ कुटिना देवी का पौध से मोडा.(मन्दोऽपत्यमिति । सुद+था। तां दृष्टा माइ चाधनस तेजो यम्मम दुईरम् ॥ सोऽप्रवीत पुनदृध्ययं जातं सरपये मिशन भावपधः । इति केचित् । महेनरेण सत्यता निर्दहेत् सवनान्यपि । सानयोत्तनयो मधममेत्या पारयः। मोता, की,(मादयम्य भावः। सुहदय तहारणाम कुटिले पुतो धन्यो भविथति । विवदन्तो ददाय खच्छाधारी नाईक था । "का गोकथ रोगेषु। ६.२२१॥ इत्यग्निना सा कुटिला श्रुत्वा सुतमनुत्तमम्।। तो पप्रच्छ किमयं वा विवादमा पक्रतु' नियम्य इदादयः।) सोसाईम्। इति प्रतिमा नपाइ तेज एणं महापगा। तमूचतुः पुचहेतो रुद्रराकोजवादिति । मिधामकामदी। सतस्त्वधारयह वो गावं मेजः स्वपूपुषत् । तायुवाच हरियो गच्छतं त्रिपुरान्तकम्। मौरिया की, (मस्तिस्य भार: कर्म वा। तागनोऽपि च भयात् यत्र तत्र परिश्रमन् ॥ | स यदस्यति देवेगः कुरुतं नदसगयम् । भूषित+"परयनपुरोहितादिभ्यो यका" ५। पञ्चवर्षसहस्राणि अध्यास्ते इष्यभुक् ततः । इत्युत्तो वासुदेवेन. १।१२८ । रति यन् ।) मिः । इत्यमरः। माममस्थोनि रबानि मेदोमजस्वचस्तथा । समभ्य त्योचतस्तथ्य कम्य पुचो भवेदगुरु २९५(पया, महामारते। १२१२४४५। रोमान्धि पापियाद्याः सचे ज्ञाता हिर रुद्रस्तवाक्यमाकर्ष निर्भरमानसः । "परिव गवाहोत: मोतियापरवादिय । एमयाः। दिध्या दिध्ये ति गिरिजा कुषपादिप राय दंग मागरिदुः। हिरण्यरेता सोकस्मिन् विम्यात. पावकस्तदा ततोऽपिका प्रारं देव गया है सोरद.लो.( साबमाशेपा । सुचत + | पञ्चवर्षमहस्राणि कुटिना ज्वलनोपमम् । दृष्ट्वा ममागमेदया स तम्या: पुती मhिa पन) एम् । गोरम तिमच धारयन्ती तदा गर्भ आणः स्थाममागता। वामित्येव भगवान् समुतवी उपयतः। तस्वमायया,- पितामहम्ता शोषाही मन्तप्यन्ती महापगाम सहोमया कुटिलया पावकेन च धीमता। भुन्टी यमुद्धर हायपच्छ कैनायं तव गर्भः समाहितः। मम्मातास्त भरवण माहिमामयः। पुद्धिमान् यो नपरोति पापम् । मा चाह गार तेज:पावन समर्पितम्। दाग मिशन क्षतिकोमागायिगम् । सत्यजिद परांचे प्रयगवेन तनाव निषित मयि मत्तम सत: म बानकम्त यो मला। . दनियमि:' पशुपमाघाधि धारयन्याः पिताम। योगो तुम्मे तिरमून परम पास पति गार ११५ पयाय नपानादिकमपि न म पथत कहिंचित्। कुमारः गारमगात विगायो। मागतो। मुल्य गश्याम नवा मगधना गच्छ समुदय गिरिम्। कुटिलामगम रामों ति निमः । (भा.पा.प.नासि योजनमतं विम्तीग सुरमवितम् । ततः मोतियुतो रुद्रः सवार कुटिलाता। स.) सारख। र, सबने। तमनुप्राप्य मुयोपि पिस्तो गिरिमानि। | पायपापि देवेग: परी मदमगप उपस्किन्दिा पवमति धातु- दसमानान्ते तती दामी भविथति। ततोऽनुवन् शक्तिशाम्ताः परम पारि प्रदायरामोवदने कुन पापि पडायरन बनो वचनं गुल्या कुरिमा गिरिमागता । वामिति मान्दिन। भागत्य गर्भ तव्याज मषेनेवाद्रिनन्दिनी । ता प्रमोत्करः प्रीया विनय वचन म । लिदासः । मा तु मंग्य तं दानं नाणं मामागमता माया त पासिंधति युभा मजल्यो। सम्पर और मोदगया। निशियन पापीमयो मन्चरमात मयता कुटिमा मतो। कुरिलाया: कुमारति पाय मणिप.. हम. (मा.सह. पानिद) मा शापि मान रीना मोऽभवता मरा रियातो गोरोचो भरगी। म्कदा वाचोन्ना मनातविशमरतया पादपा मगधियः । गुरव माया र ममामी तमय बा. १५ दुर्गादाम तती सम्पूर्ण दसवय । महामन रतियाती सामन्या पुचः। बार मालिशिरवानदामि मंशाती बाबमममोदन। मारबत रतियातः मुतागायत (Amen ...८1) दस्ता तानमायो भगा दिये परपणे मित:। मंत्र महायोगी पदिया जामिपति artiमरति प्रेममादिस्य पद रात्रि पड़ायनामहरम घोमाम सोयी। KA RAIT बनाटे निपट मुत्रमः। रसमा माग गनि निमा . सरदादादी मा बिनम्। मन्नारदेव मानपाम साता। रमालादE: नमामिभनिय ETAIL TREATMein चामदास सrinा मोटा रिमा nिel Tarun RTMERE मनमा घाम जमिम मा.मा. मुमा विदेशमा Extent श, मामिला म परामरहो। . - - - ·r - . मनापत्ये गुप्यतु १२६ स्कन्दः स्कन्दः तया देव कृतं देव्याग्निना तथा॥ गणाः पञ्चदगते वै योर्दत्वा गुहम्य च । प्रादा काहियाय मयंपापविमोचनः । व्रजामोऽद्य तीर्थमीजममव्ययम्। कालिन्द्याः फलकन्दय नम्मंदाया रणोत्कटः। मान्तानिकां विकलिका मुका खरवामिनी पिने सरस्वत्यामभिषिधाम परम जम् । गोदावा: मिडपापम्तममायान्तु पहजः । नलेसरी कुछ टिका सुदामा नोहमपनाम मायाः पतिरम्वेप देवगन्धर्वफिवराः। सहस्रबाहुः सौताया वनुलायाः प्रितोदरः। वपुमायुंभ काशी च के कनामा महागनो शिमं वातयत्वे प तारक सुदारुणम् ॥ मन्दाकिन्या: सुबाहुय विपधाया: प्रियदररोदा भूभुविका तुगततो? ती विमा चामिप्यत्वोच्छवः समुत्तस्युः मुराम्ततः । ऐरावत्वायतुटंट्रः पोडमाशोऽपरम्तथा । एतानि भूतानि गपाय मातगे मारमहिता लग्मुः कुरुक्षेत्र महाफन्तम् ॥ माजरं कौगिको प्रादात् सयकोरीव EET महामा विनताननः । भाव देवता: सेन्ट्रा रुद्रयामलनाईनाः । गोतमी। ददी मयूर बमुतं महान बामहाभिषेकायं चकम्म निगणैः सदा वाहुदा गनशीपंच बाहा गोनन्दनन्दिनी तघारुपयातरम मुत्तमम्। मनोहम्बना सप्तममुद्रवाहिनी भीमं भीमरथी प्रादात् दुगारि मग्युदंदी। महिनामोदिसला तपा नदीजनेनापि महाफलेन । अष्टधाएं ददी कामो मुशाहुमपि गण्डकी। दाई गरुः मा कुटिमा यमनम्। बनीषधीभिय महसमूर्तिभि महानन्दी चिवट चिवा चिवर दी। मानांतरित मूलधर: पता सदाम्यपिवत इराणुताचा:। कुटु: कुवलय प्रादात् मध्य मटका। वण्ठे हा मघमारा:। वभिषिप्ति मेनान्यां कुमार दिप्यपपिणि । जम्य कं धुतपापा च वेगवा पेटाननं ददी गवतो मारभिानिय गगंधपतयो ननृतमाफरोगणाः । मनुता प्रथमपर्ण व रेया मागर वेगिनम् । माम्म्यो मनिमामिः। विर कुमार गिरिपुषी निरीपति। प्रभाया पागज प्रादात कायना कनवम्मम् । मन्याधि मनोमन रातमदम म्कन्दं मूशिमः ॥ तपवन विमना धारय मनोगत ग्राममान" ती कार्तिकेयप्य पभिषेकादमागनम्। अपापा घमहाग वगवा पिट्ठमप्रभम् । सरियामा लहिला यपेन्द्रप्य देवमातादितिः पुग। गुप्रमा मुयेगा । जिपशु गायनी दी। सामानको aim.. शामिपिन या गर्यो मुटं ययो। यायाः विगाना प मामाया ददगंगान् ।। पक: लतिकाव कुटिमा चयम्बिनो। युटिम्नामनयप्पाला मामायणा । print अभिविमप्य : पागम् शिव गावाम ! froine चतुरः पादाक्रतुण्यपरायमान् ॥ मेघनाद चतुर थिमि सागरम्। intHET 1 मा. दोदिता मणि दाणम्। मोमाप्यायन या याशिव Mantra निमा मुल्य या कुमुदमानिनम् । राप्य गुणा माना। Mirror... Team रहमान् गणान् देवा: ग्कन्द प्य मारय। गाग्रीयध पसेगान एएः पुजाय fear: river समसामन्यान् सच्च ममा पुगेगमाः॥ ग्य नगर राय Errrrrr | बाबा ग मारिएः प्रादात् गणाचयम् विगारवा पोलान् । trate:x.art Prig पिनमवसीय पराकसम् । नागजित एमाणे पालिएRI पोरदिर्द कपिन।। वागवत पाप का re ! ag... । मदितिमी मन्दिमन्दिमाता रमा माननाशनः प्राधात् पाम तथा गप पशिर्ष नागरीक र परगनवाटिगिरी चार TERE ! बनिया तुगदान दाता सामुपरान् वीर गतिमामि for !! पाटerriticiT TET मारा: १.१४५. Meet ताप.प प्रादान PERIER दरदास मोम १.xn: in fair mari कोई किसान PARI PraferiferRTHREET पारा गाए PERE मारा । xx TERRECT कम्। Ferrrrrr:::: " ... Preferraft CERT:: CERafiral FERE: HTTE: Hear Parent irrrrrrrrस । irr ... Trimurtnertime!! HTTETC:- 'पर' : ३४ १.११:१५Errer Cri FATFOR Erit "LTRite:rera RTERTERTREE Free next RTER: Tit * Prinik M E - " . . . . 4 र " TREPREE ti FtTET ·L . स्कन्धः स्कन्धदे नदीतटम् । पण्डितः । इति केचित् ॥ बालकस्य तरोनादिगाजापर्यन्तम् । गुड़ी इतिभाषा स्कन्धानः,' (स्कन्धे फत्तमभ्य ।) ग्रहविशेषः । (यथा,- तत्पर्य्यायः । प्रकाण्डः २ । इत्यमरः । काण्डम् इति राजनिघण्टः । उडुम्बरहवः। “स्कन्दो विशाषो मेपास्यः खग्रहः पिट इति शब्दरमावली । दण्डः ४ 1 इति जटा- | चन्ट्रिका । 'संचितः। धरः॥ (यथा, रघुः। ४। ५01 म्कन्धवन्दना, स्त्रो, (म्कन्धे शकुनिः पूतना शीतपूतना दृष्टिपूतना । "खजूरोस्कन्धनहाना मदीहारसुगन्धिषु । मधुरिका। इति पदचन्द्रिका। मुखमण्डलिका तहट्रेवती शुष्करैवती। कटेषु करिणां पेतुः पुत्रागेभ्यः गिलीमुखा) स्कन्धमझकः, पु, (स्कन्धेन मम ।। . तेषां पहीथतां रूप प्रततं रोदन ज्वरः॥ नृपतिः । मम्परायः । समूहः । कायः । (यथा, कहपत्ती। इति हेमचन्द्रः । सामान्य रूपमुनासम्भाध क्षेपदौनताः । महाभारते । १२।१५। २।। स्कन्धरः पुं,(स्कन्धात् रोहतीति । फेनसायोदृष्टोष्ठदन्तदंशजागराः॥ "सूक्ष्मयोनीनि भूतानि तथंगम्यानि कानिचित्] वटहषः । इति राजनिघण्टः । रोदन कूजनं स्तन्यविद पवरवैवतम् । पक्ष्मणोऽपि निपातन येषां स्यात् स्कन्धपर्यय: स्कन्धवाः, पु, (स्कन्धन वाध्यतीति । नरकस्मात् परितः स्वधावाङ्गविलेखनम् ॥ भट्रादिः । छन्दोभेदः । इति मेदिनी । विज्ञा- पिच् + अच् ।) गकटादिवाकरमः। त कनयनसावी शिरो विक्षिपते मुहुः । नादिपञ्च । (यया, शिशुपालवधे । २ । २८१ | "स्कन्धवास्तु गाय गङ्गी गौरवर्तिमः इतेकपक्षः स्तब्धानः सखेदी नतकन्धरः ॥ "सर्वकार्य गरेषु मुक्ताङ्गस्कन्धपञ्चकम् । दन्तवादी स्तन पौ वस्यन् रोदिति विखरः। सौगतानामिवारमान्यो नास्ति मन्चो मही. स्कन्धवाइक:, . (म्कन्धेन वइतीति। बनवत यमेशाला भृशमूह निरीक्षते । एताम् । खुल ।) यकटादिवाइकहपः वमाएगगन्धिपहिग्नो बहमुष्टिशवच्मिः। "रूपवेदनाविज्ञानसंज्ञामम्काराः पञ्च स्कन्धाः । स्कन्धिकः २ । ति हेमचन्द्रः। चलितकाक्षिगण्इभूः संरतो भयलोचनः ॥ 'तत्र विषयप्रपञ्चो रूपस्कन्धः । तमानप्रपञ्चो कतरि, वि। स्कन्दार्तस्तेन वैकल्यं मरणं वा भवेद्ध वम् ॥ वेदनास्कन्धः । पालयविज्ञानसन्तानी विज्ञान स्कन्धमाखा, स्त्री, (स्कन्धस्य माना।) इत्युत्तरस्थाने टतीयेऽध्याये वामटेनोक्लाम् ॥) स्कन्धः । नामप्रपञ्चः संज्ञास्कन्धः । वासना- मुख्यगाखा । तत्पर्यायः गाला। तस्य चिकित्सा वालग्रहाद द्रष्टव्या ॥ प्रपञ्चः संस्कारस्कन्धः । एवं पञ्चधा परिवत्त- २।४।११॥ (यथा, भागवते । था। स्कन्दनं, सो, (स्कन्द + ल्युट ।) रेचनम् । इति | मानो ज्ञानसन्तान एवात्मा इति बौहाः। यथा हि स्कन्धयाखानां तो विकागदोपः। (यथा, सुयुते । १।१४। इति तटोकायां मलिनाथ: 1) व्यूहः। इति एवमाराधनं विष्णो: सर्वेषामात्मनय कि "चतुर्विधं यदेतति रुधिरस्य निवारणम् । हेमचन्द्रः । (यथा, रखः । ४ । ३० । स्कन्धङ्गः, , (स्कन्धपर्यन्तं ग्रामस्य । सन्धानं स्कन्द नञ्चय पाचनं दहनन्तथा ॥") "प्रतापोऽये ततः शब्दः परागस्तदनन्तरम् । महिष' । इति केचित गमनम् । गोपणम् । इति स्कन्दधात्वर्थ- ययौ पचाद्रथादीति चतुस्काधव मा चमूः) स्कन्धा, स्त्री, गाला। लता । इति केचित् । दर्शनात् ॥ पन्थाः। इति शब्दरत्नावलौ (यथा महा• स्कन्धाग्निः,,(स्कन्धस्य काहस्य स्कन्दपष्ठी. स्त्रो, (स्कन्दमिया पठी।) चैव- भारते। ३ । २३० । ५५ सहकाहाग्निः । इति विकादशेषः । मासीयशपाटी। तत्प्रमाणादि षष्ठौगदे | "तयाबवीत् महासेनं महादेवो हदचः । स्कन्धानल: पु(स्कन्धस्य द्रष्टव्यम् ॥ पन्यच्च। सप्तमं मारुतस्वन्ध रक्ष नित्यमन्द्रितः ।") काष्ठाग्निः । तत्पर्यायः। स्यूलकाधक "अमावस्यासमुपवः स्कन्दः पूर्व इसाशनात्। अन्यपरिच्छेदः । यथा- इति जटाधरः सतः षष्ठयान्त गलाय मासे तुचवनामनि। थोपार्वत्युवाच। स्कधावार:पु,(स्कन्धेन मैन्यसमूहेन हेन सेनापत्येऽभिषिक्तस्तु देवानां बनणा स्वयम्॥ | स्कन्ध दिशभिः प्रोक्त योमहागवतं प्रभो। तिमा वा पावियते इति। पा++ इति संवत्सरकोमुदौतमपुरापवचनम् ॥ शकस्तावयामास महाराज परोधितम् ॥ ) सैन्यस्थिति'। (यथा, रामायणे ।६।१२।२२ म्कन्दांगकः, पु. (स्कन्दस्य अंश व मो यव। इति पाने पातालखण्डे ०१ पध्यायः- "एतस्मिवन्तरे चक्र : शिववीर्योडवत्वात् । ततः कन्।) पारदः। स्कन्धचाप, पु, (स्कन्ध चाप इव ।) वंशादि. | राजधानी । इति ईमचन्द्रः। (यथा, मा इति राजनिघण्ट। निर्मिसमिक्याधानम् । तत्पर्यायः। विह- भारते । १ । १८५।। म्कन्धः [माको (स्कन्दते इति। स्कन्द "स्कन्देय शिका २ । ति द्वारावली । "ते तु दृष्टा परं स स्कन्धावारच पाडवा साझे। उणा• ४। २० । रति पसन् स्कन्धनः, पुं, (स्कन्धात् जायते इति जन+:) ) कुम्भकारस्य यालायां निवास मिर धयानादयः ।) मः। प्रकाः। यथा | मायादिः । यथा, हेमचन्द्र। कटकः । इति भूरिप्रयोगः। "स्कन्धः मान्तं नपुसक्षमिति केचित् । इत्यमरः "पर्धयोनय इलाव्या स्कन्धजाः शकीमुपा स्कन्धिकः,(स्कन्धेन बहतीति। स्कन्ध +ठक रोकायां मरतः । (यथा, प्राग्वेदे । १।३।५। मुद्राहितहेमचन्द्र कन्दन इति पाठः । (पटः स्कन्धवाहकपः । रति हेमचन्द्रः । "म्कन्धासीर कुलिगेनाविकणा) पस्य पर्यायो यया,- स्कन्धो. [] पु, (स्कन्धोऽस्यास्तीति। नि. स्कन्धः, पु, (म्कन्यतेसो पति। स्कन्द+घञ्। “पटोरखफतः ही न्यग्रोधः स्कन्धो पति रखमासाकन्धयुक्त, नि- पृषोदरादित्वात् साधुः । स्कन्द+प्रमन् धिया चौरी देवणावामी बहुपादी वनश्यतिः । (कापडविमिटे, चवि। यथा, महाभारत । नादेमः । मर्चे मान्ता पदन्तामति न्यायात् ति मावाशायस्य पूर्वखण्ठे प्रथम भाग 1) | १२ | १५४।५। पकारान्तो वा) पश्यविगेषः । काध रति स्कन्धतहः(म्कन्धप्रधानतः) नारिकेस- मन्तं समासाद्य महानाधीनस्पतिः । भाषा। तत्पयायः । भुमिरः २ सः । सपः। इति राजनिघण्टः। वर्षपूगाभिसंघर: माखी स्कन्धो पनामवाना' त्यमरः।।10। म्कन्धः ।। इति करदेगा,पु.(स्कन्धस्य देगः ।) गजस्य म्कया। कन, वि. (म्कन्द +:) चुतम् । म सदरबारनो। दो मिखरम् । इति राप्रयातिपक्ष उपरिगति। तत्पर्यायः। पाम- ३११.४। (यथा, महाभारत - मिट:. (वक्षा, भागवते । ४।२४।३।नम् २ वमलाम्बधमानम् । यथा स्कत्रमावच तदेतो वृक्षपद भूमिपः । "यथारि पुरषो भारं मिरमा गुरुमुन्। “पुरारिम्बवदेशे वठेकामानायन प्रतियार मिया में न पतेद्रत इत्युत) म्काभेनस पायाने तपासमा प्रतिनिया:). रति भगुमरतमंत्रादे माहेश्वरकरचम् ।। सकम् । गतम्। इति स्कन्दधालयदर्शनात् । ।

·-- - :::rrer: PREP. गार। ५५ ८५ rrrrrrrrrrrn. MEविमा rrrrr. TE rrrrrrrrr गगनदीपपमा। rrrrrrrrrti ।१५ मई मा, त्रा। rrrrorse mirrr. rarrrr:" ! .marr! riraipur: " इनामनिन् । rrizा, या मनोहर मानन territory. Avairat arrer. पागेममामिमार। Ar:.:.:...7.2.1: HTTET PRET Pा गादीरः प्राय स्तनी मिय: -. Mirrrrrrr; ( मामांमद मपसनरीगाय कल्यान मा नी मनाया गर्भिणार । *ARE ME । मिमा दोषी माह मन्त्रमः । permierfuीमामाको "मनातागः कलाना स्तनयिताः। Prefarmer framaiमामा, मा। दोपामिनासामान भनिनामया." नाम: श्रीपाविमाया: मंदाग्वेन दीयापाम- Prernam: EIR "featraमा मिममदा याताः। :: CITIESiram सामाEिarer | 'हामारमानानां गमिनीनाचता: पुन: । mr Irrian ! Scienा मग मार ग्टिना शादी मममन्यतः "" Trint EE गया। गप्पामा य मम्मम्म.." मानवानामनिदेगेन नमनाया। Festram.nu... एजारम् । पमा मालि१८. "दानामधिनियान हित्या गोषितविधिन् । । *ERutr रामदायी। "मायामामीणEnt সঘন অমাননি বিধি: ' 'मानावि पदारयममापिमः। नपाएभागी।।1। परान पातपित्तरादिपातागन्तनानाम् । अभिमामलपि । “पवित्गासमपनगदमदापया-पागगुमशनरोगाभिधान गम्पेन च मोइयः। मदिन : रति टुगांदामः । मादिपु विमानां म: राय पम्मरराजम्माममयः । ममायात् १० पाम गर एरोधम । म बावियपहारः । मायामपि मपानपानमभिमानित गुप पपमानरोगम्य चिकिना। (Eenar.me..! विटा) नामपयामि पपनापतिमान) "गोर्ष मानोयितमयर भिपग्विदध्यात् दम्दादिः। पक्षमारी। ग, कमामि । म, नित, को, (पदम+I) पटयुशादिना यदिधाभिक्तिं यहुधा विधानम् । मीति । उ, बगिया मया। रोधनः । युधमाक्षायाः परसमम् । तत्पयायः । एनम्। पाम विदारिनि तर घ तस्य पाके भावरन् । ति दुर्गादाम: । मारधातुरयम्। KART२।११.वि, नयाः स्तनी मततमय च नियं होती। टिका, सा, पतिविपः । यचा, पमितम् । इति मंदिनो। न. १५४० (यया | पित्तप्रानि तु गोताति ट्रयात्र प्रयोजयेत् । पय मपंपी। पार्यामागदाम् । १०२ । जनीकाभिईरेट्रन स्तनायुपनाध्येत् ।' राधिका पनिका तुम्लियाम्दोटिक मम: *धवागताविहिस्तं स्पितिहत ) उपनायेत् मेदवेत् । रति विधागापः। प्रयतमपि। "सेपो विमानामूलेन इन्ति पीड़ा स्तनो- माद, म प ड पिदार। ति फयिकम्पटमः ॥ हिमगिरिगिपरणालिसागर रावत यिताम् । •-मक...मैट) म, गवदयति । हरति)| निगाकनककएकाभ्यां लेपः प्रोत: स्तना- एमांस परम तुपा गम यम फए न्या- तक, म प्रतीघात । इति कविकल्पद्रुमः (वा.. सिंहा दिना वा प्रमः । प्रगति प्रगडादयति । प पर मक- सेट।) म, तिटकायपति तिस्त- विगाला इन्द्रवारपी। कनकस्य धत्तूरम्य पवं परिवादपमात् पर घटादित्व मास्ति | कायपति । इति दुर्गादाम: ॥ प्राधम्। शनि दातम्याद्याः । नव पयस्याने प्रप इति स्तन, १ क पनगद। इति कविकरसहमः ॥ "लेपाविहन्ति मुलं स्तनरोगं धन्यकर्कोव्याः । मामः । प्रमवाटयति पयगादयति परिगवदः (पदन्तपुरा पर पका-ट।) स्तनति निर्वाप्य तमलोई मलिले तदा पिवेतन " यति । पपपरिभ्यां परम्य घटादित्व नातीति मेवः । इति दुर्गादासः । इति भावप्रकाम: जोमगाः । अपवादयति परिगलादयति तन, मिगद रति कविकस्कट्ठमः ॥ (म्वा. स्तननं, को,(स्तन पदे + ल्युट्।) धनिमात्रम् । प्रादयति। गवद गादने रति भावः। वदन पर.-सफ सेट ।) मि स्तनयति स्तानयति । मेघगदः । कुन्यितम् । इति मेदिनी यमिति विनोचनरामी पाटनमिति गो-पतिस्तनत् । इति दुर्गादासः । स्तनन्धयः पुत्री (स्तनं धयति पिवतीति स्तन के गीत्पादनमिति गोर्याचन्द्रः। स्तनः, मु, (स्तन्यते गम्दाते कामुकैः स्तनयति +धेट पाने + "नासिकास्तनयोधिटो:। ३॥ रिमति रमानाथः। ति दुर्गादाम: । काययति वक्षःचोभामिति वा । स्तन शदे । २।२८ । इति पय। परईि पदिति मुम्। रूपदनं, की (गवद + ल्युट ।) विदारणम् । इति | घ) पदयविशेषः । माइ इति चुची इति प्रतिमिशः । तत्पर्यायः । उत्तानण्यः उत्ता. मददधात्वदर्शनास । देवम् । पाटनम् । च भापा ॥ तत्पर्याय: । कुचः २॥ इत्यमरः । नशया ३ डिम्भः४ डिम्मा ५ स्तनप: स्तनपा कंगोत्पादनम् । हिमा। इति कविकल्पद्रुमः २६॥ ७० ॥ कृचः ३ उरोजः ४ वञ्चोजः ५ ७ स्तनवा ८ स्तनन्धया८1 इत्यमरभरती. पयोधरः ६ वक्षोरुहः ७ हरसिजः । तस्या (यथा, रघः।१४।१८ , (AI.पारम - टौशांयां दुगांदामः ·। प: 'स्तनाभो स्तम्बक स्तम्भनं : "पयोधररायमवालहक्षकान् स्तनितं, को, (स्तनम:।) मेघनिधोषः । इत्य- स्तम्बकारः, वि, (म्तम्यं करोतीति। संयईयन्ती स्वबलानुरूपः। मरः।१।३।८॥ (यथा, मनुः । १.३1 गुच्छकारकः । तम्बगदात अधातोः प्रसंशयं प्राक् तनयोपपतेः “विद्युतस्तनितवर्षेषु महोकानाच संप्रवे। प्रत्ययेन नियन्त्रः स्तनन्धयप्रीतिमवाप्स्यमि त्वम् ।") पाशालिकमनध्यायमेतेषु मनुरप्रवीत् ।") स्तम्बधनः धि, (स्तम्ब: हन्यतेऽनेनेति , मानन्धया, स्त्री, (स्तनन्धय+टाप।) पति- करतालिशब्दः । इति केचित् ॥ (शब्दमात्रम्। हन् + "स्तम्मे क च ३।३ति बालिका । इत्यमरटोकायां भरतः ।२।१॥४१॥ यथा, हरिवंगे। ८८४८॥ पप घनादेशय।) सणाम . स्तनन्धयी, स्त्री, (स्तनन्धय+टित्वात् डीप) ] “पातस्तनितसनादे रुधिराम्बुदाकुले ") वादिः। तत्पर्यायः । स्तम्बघ्रः २ इत्यमर, प्रतियासिका। इत्यमरः । २।६।४१॥ शब्दिते, वि. ३२२३५ । स्तम्बहननः ३। ति १०४. स्तनपः, पु, स्तनं पिवतीति। पा+कः।) पति- स्तनितफत्तः, पुं. (स्तनितानि फलानि यस्य ।) स्तम्बना, नि, (स्तम्बो इन्यते येनेति । मिशः । इति भरतः ॥ स्तनपानकर्तरि, विR | विकण्ठकह वः । इति राजनिघण्टः ॥ इन् + "स्तम्ब क च "शश३ इति कः। स्तनपा, स्त्रो (सनं पिबति या। पा+कः। स्तन्य, को, (स्तने भवम । स्तन+"गरीरावय- स्तम्बधनः । इत्यमरः। ३ । २॥३॥ टाए।) पतिवालिका। इत्यमरः ।।६।१॥ वाच ।” ४ । ३ ॥५५॥ इति यत् ।) दुग्धम् । स्तम्वपू..[२]सो,(स्तम्बानां पूरिख ।) पुरोभेदः मानयायिका, स्त्री, पतिवालिका। दुग्धपोथा। रति हेमचन्द्रः । (यथा, रघुः । २।८। सत्पर्याय:। मतनशष्दपूर्वकपाधातीर्ण क(खुल्) प्रत्यये पापः *स मन्दिनीस्तन्यमनिन्दितात्मा "तामलितं दामलिप्त तामसितो तमानिनी। प्रत्ययेन निष्पन्नम्। सहसलो वसाहुतावशेषम्। स्तम्यपूविचारच स्याक्षिदर्मात : मसानभरः, पं. (स्तनयोर्भरः।) स्थलस्तनभारः। पपौ वशिष्ठेन कृताभ्यनुनः प्रति ईमचन्द्रः। भत्पर्यायः । स्तनभोगः। इति विकाएड. शन यशो मूर्तमिवातिवणः ॥" स्तम्बहननः, वि, (स्तम्बो इन्यतेऽनेनेति । इन तनाय हितमिति । शरीरावयात् यत्।"५ । करणे स्पट ।) स्तम्मनः। इत्यमरटोकासार साममयः (म्तनाभ्यां भव उत्पत्तिर्यस्य । रति- १।६। इति यत् स्तनहिते, वि।) सुन्दरौ। ३।२ । ३५॥ अन्धविशेषः । यथा,- स्तब्धः, वि, स्तम्भितः । जड़ो कृतः । स्तभधातोः स्तरमा, (स्तम्पे रमते इति। स्तम्बरम' "सजवाहयमध्ये कृत्यायोपित्पदयम् । प्रत्ययेन नियनः। (यथा, कथासरित्- | "म्तम्बकर्ष यो रमिजपोः। ।२।१३ । इत्यम्। स्तनो एला रमेत् कामी बन्धः स्तममयः सागरे। २.1८८ “तत्पुरुषे कति बहुलम् ।।३। १४॥ इति स्मृतः।" | "स्वयमुचिप्सकलसस्तब्धयातुरभूत्तदा ।") सप्तम्या भलुक ।) इस्तो। इत्यमरः रा! रति मरदीपिका ॥ स्तब्यरोमा, [न] पुं, (स्तब्धानि रोमाणि यस्य।) (यया, रघुः । ५। ७२ । स्तमजात, वि शूकरः।त्यमरः।२।५।२॥ स्तम्भित "यय्यां जहात्युभयपक्षविनीतनिद्राः म्तनमुषः पुं.(म्तमयोर्मुपम्। अभिधानात् सोमयुक्त नि: (यथा, पायासप्तयत्याम्॥५३२१ स्तम्परमा मुखरशालफर्पिणस्ते ।) पुंस्त्वम् ।) सनापभागः यया। चूचुकन्सु स्तना: “विससे धतुर्मुखेऽपि थितवति चानौशभाव. स्तम्भ, ग न उरोधने। इति कविकल्पद्रुमः। हस्तगिप्पासुपाः। ति हेमचन्द्रः ।।२५०॥ मोगेऽपि। (का• स्वा० च.-पर-सक सेट् । साविट) सनयिनः पु.(म्तनयतीति । स्तन कामयदे+ मग्नमहीनिम्तारे हरिः परं स्तब्धरोमाभूत॥ )/ ग, स्तभाति । न, स्तभोति । उ, खभित्ता "सनिरपियोति।" उपा. ३ । २८ । रति स्तभ, स्तम्भे। रति कविकल्पद्रुमः ॥(भ्या. तया । रोधनमावरपम् । रति दुर्गादासः । । अयमति।" 81 8 1 ५५ । इति पाम पका सक० च मेट् ।) दत्यादिः। र, सोयधातुरयम् । पयादेशः।) मेघः। इत्यमरः ।। ३।६) स्तम्भयते । ड, स्तम्भते । तिहमयिपति । तिस्त-स्तम्भः, (स्तभातीति। स्तम्भ + पचाय।) (यथा, उत्तररामचरित पर। भयिषति। स्तम्भी नोभावस्तस्करणव । म्यूणा । याम इति सुटी तिच भाषा। “बिमयोऽमि निनद कुतस्य ऽपि त्वमोहगी। स्तम्भः स्यणाजडोभावावित्यमर्गत:। गीत | जडोभावः । स तु निष्पतिभता । रयम स्तनयिनोमयरी पवितोकहिता म्यिता) नास्तब्धी जडोशतः इत्व रति क्रमदीमरो. भरती। श१३४० (यथा, माघ', मम्तमः । इति चामरः ।।४।१५८मघवनिय । स्तम्भ क्रियानिरोधः इति भीमः। "स्तम्भ महान्तमुचितं महसा मुमोष ति मंदिनी विद्युत् । इति गदरवापसी। दोपहिरिति गोविन्दभः । स्तम्भो रुवीकर दानं ददापतितरां महमागहमतः । मत्युः । रोगः । रति ईमचम्दः । पञ्च । स्तम्भते कशाटन दारं सोकः। इति वापराधि परितो निगमान्यतावीत समन्तः, , (स्तनयोन्तम् । अभिधानात् दुर्गादामः । खातम्यामुळचममवाप करणराजः।" एवम् ।) तनमुखम् ।ति हेमचन्दः।।२५ तभः, पुं, हागः । इति मदरतावनी। "मात स्तप्रामान मापञ्च मामा तर वाशरति भापा। म्तम्यः पु. (तिष्ठतीति । स्वा+ "म्यः स्तोऽमन- मुमोच । स्तमः म्यूणाजस्वोरिति feer मांगवानो (मतमयोः निषा) स्तनहन्तः। की। पा. रति पयम् । मतादेति नहोसा। बाडम् । यया, रघुः ।।। तिमिन्द्रः।३।२१० 1) प्रकाएकरहितम त झिपिट. “पारन्यकोपातफसममूक्तिः समारी, (प्तमयोरपम्।) स्तमसम्। वादिः। तत्पर्यायः । मुमः सत्यमरः।। स्तम्भ मोवार वाविष्टः।") रतिरानिया ४ाहपादिः। तत्परायः । गुर.२ मतभकरः, (करीतीति। क+पद । तम्मन समानरको. (प्तनयोरतरम्पत्यम्।रति चामरः । गुमः । इति तोका। करः।) वैटनमा रतिवरिता स्यूपाकार निमः। (वारषः।१.१६३ ग्टिप.निटाधरः। नापशारवि पानापौतमबासनानपिम्बिनम स्तम.(प्तम्ब रोतीति । स्तम्म++स्तो नपुं. वाचविशेषः। इति केषित भगवान मनातक) समान ३॥२॥२४॥तिभनं, को, (सभा सुट् ।) बड़ो शरणम् । बालकनिति भावम् । यमरः। विच। दया, दानामुपास्तोत्र । (सक्योरामोसमा मिसबारिधीय गोलियमा दुटनमविनगमा दारिद्रविद्वान समय परिपूर्णता इति मदरबारमा ।। पदमालगाभिचार सम्प्रविपि ।या- । - .

·-- कोपः - - .. ६२२ माम्मतः स्तावः स्तुनकः सायोपचीमला मनतिम "उमादन: गोपणा तापनम्तम्भनम्तथा । स्तावकः, वि. (म्तीतीति । स्तु-+ गवल ।) स्तव गिराये निमायान मायापर मोहनय पसंत विद्याताकामगायफा: कता । मनुधातोगांकप्रत्ययेन निष्पन्नः । (यथा, मंटिमम् ॥ रति जटाधरः॥ भागवते । ४ । १५! २१॥ मझगापितप गरम चम्पये गिनत (सम्भक, वि । यया, सुश्रुते । १॥ ४२ ॥ "म्तावकान् तानभिप्रेत्व पृथर्वण्यः प्रतापवान् । सपनतदयम् भयिता जगताच नाव "कपाय: संग्राहको रोषणाः स्तम्भनः शोधनो मेधनिहादया वाचा प्रहमविदमब्रवीत् ॥") सन्देशः लेखनगोषण: पीड़नः केदोपगोषणायेति ।) स्तिमितः, वि.(स्तिम+:) प्रवचन: (यथा, আমিন নামনি। स्तम्भितः,विजड़ीभूतः। जड़ीकृतः । इति स्तम्भ- रघुः । १३ । ४८। "सत्या प्रतिरूतिमद्यया शादार तोऽप्य लाते इतप्रत्ययेन स्तम्भधातो: "एमा प्रसत्रस्तिमितप्रवाहा ग्मगामाहारकैशशययमननाम् । प्रत्ययेन वा निप्पत्रः॥ सरिहिटूरान्तरभावतन्वी। सम्यगधिहितपवनां स्तरिमा, (न] ,(स्तनोति प्राध्यादयतीति। मन्दाकिनी भाति नगोपकण्ठे तनानी ममन्त्रललायाम्।। म्त + "मसम्तभ्य इमगिन् ।" उणा• ४ । मुक्तावली कण्ठगतेव भूमःn" वममाधिष्ठितपवनां १४१ । इति इमनिन् ।) तन्यम् । इत्युपादि भाद्रः। यथा, "स्तिमितोऽचञ्चलाद्रयोः।" मामलां तदुलाया बमनाम्। पति मेदिनी। टग्धा फवा निपनेत् स्तरो, सी, (म्तणोति प्राध्यादयतीति । स्तु + स्तिम्भिः, पु. (स्तभातीति । स्तम्भ + "क्रमित- मगानदेश मपटि वायम्तन्मः ॥ "अवितम्तनन्द्रिभ्य ई:।" उणा० ७ १ १५८ । मिशतिस्तम्भामत इच।” उणा. ४ । १२१ । पानिण्य चेटकायुगले मन्त्र मनामपुटिनम् ।। इति ) धूमः । इति हेमचन्द्रः ।। इति इन् अत इन्च ।) समुद्रः । वाधा। इत्य- निश्या निगोषकाले सहसजम प्रतिष्ठित-स्तवः,पु,(म्तयतेऽनेनेति । स्तु+अप) प्रशंसा। गणादिकोपः॥ प्रायम् । तत्पर्याय: । स्तोत्रम् २ नुतिः ३ स्तुति: ४ । स्तीविः, पु. (स्त गातीति । स्त +"स्त अश्य- वन्धनमतितीपतरं स्तम्भनमतितीक्ष्याम्य - इत्यमरः । १।६ ॥ ११ ॥ स्तवनम् ५। इति / स्त जाग्रभ्य: किन् ।” उणा० ४१ ५४। इति नि:क्षिप्तम्। गदरनावली । वर्ण: । इति जटाधरः किन् ।)नमः । रुधिरम् । पजाति: । अध्ययुः। लिखितमन्वचितामयकोलक, (यथा, हरिवंगे। १२८ 1 २८१ पयः । शक्रः । इति संक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः। महितकमा सनाम समाप्तम् । "तुष्टाव च तमोगानं मारीच: कश्यपस्तदा। तुतः, वि, (स्तु+1) स्तुतिविषयः । तत्-. सतज विमहसकसंख्यया वेदोत : स्वरूतथैव स्तव स्तुत्यं जगदगुरुम् ॥१) पर्यायः। ईलित: २ शस्त: ३ पणायित: ४ पथि खनेदय याननिवारणम् । म्तवकः,पु', (तिष्ठतीति । स्था+ "स्व: स्तोऽम्बपनायितः५ प्रणत: ६ परिणतः ७ पनितः ८ विहिनिम्बतरी रिपुनामयुतं जवको।" उणा. १८६ । इति अवकः | अपिगोर्णः ८ वर्णितः१० अभिष्ट तः११ । प्रत्य- मनुमिमं निगया रुतनामदाम् । धातीय स्तादेशः) गुच्चकः । इत्यमरः । मर: १३५२।११. ॥ गीण:१२ इंडित:१३ । इति नवसहस्रजपादिमुसाधित २॥ ४॥ १६॥ "हे स्तबके चलो इति स्याते शब्दरत्नावली ।। नुत: १४ । इति लटाधरः । पथि सुनेदय सैन्यनिरोधनम् ।” बहुभिः पुप्पः फलेर्वा संवाध: पल्लवप्रन्धिः (यथा, महाभारते । १२! २८४ । १८ इति स्तम्भनम् । गुरः। गूयते ध्वन्धते भ्रमरैरव गुच्छः । गु"नमः स्तुताय स्तुत्याय स्त यमानाय वै नम:") प्रति फेलारिणीतन् ५ पटल:00॥ धु ड ड ध्वनी नानीति छ । स्तुतिः, स्त्री (स्तु+लिन् ।) स्तवः । इत्यमरः । अधाग्निस्तम्भनम् । 'पुप्यादिस्तवके गुच्यो मुहाहारकालापयोः ।' १।६।११॥ (यघा, नैपधे । ३।११६ "मालरम्य रसं रध जलीका तन्त्र पपयेत् । इति चवर्गान्तेषु रन्तिदेवः ॥ "इत: स्तुतिः का खलु चन्द्रिकाया हस्ती तु लेपवेत्तेन अग्निस्तम्भनमुत्तमम् । 'स्थात् गुच्छा स्तवके मम्मे हारमैदकलापयो: यदधिमप्युत्तरलीकरोति ॥") गारमन्लोरसमादाय खरमूले निधाय तम् । इति चवहितीयान् मेदिनी ॥ दुर्गा । यथा, अग्न्वागार चित्तेन अग्निस्तम्भनमुत्तमम् ॥ स्वार्थ के गुच्छकः गुत्मकः इति च पठन्तिानदा प्रस्तुतिः सितिरिति स्याता थियाः संग्रयणाश वायसी उदरं गद्य मण्डकावमया सह । वुति वेष्टत इति गोधन्ते कोड़न्ति भमरा गुड़िका कारयतेन ततोऽग्नौ प्रतिपशी। प्रवेति वा गुत्मः । गुध्य वेष्टै गुथ क्रीड़े लक्ष्मीवा ललना वापि क्रमात्मा कान्तिरचने' एवमेतत्प्रयोगग्ध पग्निस्तम्भनमुत्तमम् ॥ इत्वम्प्रादा नानोतिमः । स्वायें क: गुतमकः। इति देवीपुराणे ४५ अध्यायः । राजपाटलमूलन्तु अवष्टव्यञ्च मूलकैः । 'स्तबके हारभेदे च गुत्मः स्तम्बे च कीर्तितःम्नुतिपाठक (स्तुति पठतीति। पठ+ गवन् ।) दिय स्तम्भयते क्षिा पय: पिण्डं जलान्तकम् ॥ इति दन्त्यान्तेषु रुद्रः। राजादियांवादी वीर्यस्तुतिकर्ता। तत्पर्यायः। मुशीतकवचाकुस' मरोचं नागर तथा । 'गुमः स्यात् स्तवके स्तम्ब हारभिट्यधि वन्दी २॥ इत्यमरः।२१८१८७॥ लग्नः ३ चदिला च इमं सद्योजिड्या बलनं लिहत् पर्णयोः। नुतिव्रतः ४ सूतः ५ मागधः ६ मधुक: 01 गोरोचनां भृङ्गराजं चूकत्व घृतं समम् । इति दन्त्यसान्त पु मेदिनी। इति जटाधरः ॥ प्रातर्गयः । इति सिकाएद: दिव्यस्तम्भय पीत्वा स्यात् मन्चे गानेन वे तथा 'मुकुर: कुटमलयापि स्तवको गुमकावित्तिा' | शेयः । अग्निम्तम्भनं कुरु ॥ नमो भगवते इति हटः । स्तुतिमतः, पुं, (नुतिरच प्रतं यस्य ।) मुति- जन स्तम्भय स्तम्भय से ममं सके कके कचर। स्तुयते इति स्तवकः । म ल स्तुती यत् स्तवः पाठकः । इति जटाधरः । 'जलस्तम्भनमन्नोऽयं जलं स्तम्भयते शिव" स्वार्थ अभिधानात् नित्यकः। इति भरतः स्तुत्व, वि, स्तवनौय: । मनुधातोः कामायन इति गारुड़े पूर्वसरहे। १८४ ॥११-१८॥ स्तुतिः । इतिविजः । अन्त्यपरिच्छेदः। समूह / निष्पनः । इति मुग्धोधण्याकरणम् । (यया, प्रकारान्तर पटकमीशब्द द्रष्टव्यम् । इति केचित् ॥ स्तवकारक, वि। सभनः एम्तिम्भयतोति । स्तम्भ + णिच् + तुः।)म्तबरका, पु, पावरकः । इति केचित् । “परिकल्पितमाद्रिध्या काले काले च वन्दिए। कामदेवस्य पचवाणान्तर्गत वाय-विशेषः नाव, पु, स्तवः । सुधानोमांवे व प्रत्ययेन स्नत्यं मुतिभिरष्यांभिरुन मरसतो । नियत्रः। नुनकः, शगः इति गदचन्द्रिका - 109 ·४३४ . निर्णयो यया:- स्तेयं स्तमित्वं सुन्भ, ग न ठ रोधने । मौवधातरयम् । इति म्तेन,'तु क धीयें। इति कविकल्पद्रुमः (अदम्त पुष्पे माकोद के काठे तथा मूदै फले हरे सविकल्पद्रुमः (का. खा.च. पर० सक० धुरा--पर. सक. मेट। ) प्रतिस्त नत् धनं | अदत्तादानमम्तयं मनुगह प्रजापतिः । सेर. पाट) दन्त्यादिः । पञ्चमखरो। ग. चौरः । इति दुर्गादास ग्रहीतस्यानि पुष्पाणि देवाचनविधा त्रि। नुभाति । न, म्नुभोति। उ, स्तुभित्ता स्तुधा। स्तेनं, की, (स्त नत् क चौथै+भाये अच् ।) कम्पादेव नियतमननुनाय केवलम् । रोधनमावरणम् । इति दुर्गादामः । स्तं यम् । इत्यमरटोकायां भरतः ।।१.२8nja काठं फलं पुण्यं प्रकागं वेधः। सुमः, झागः । त्यमरटोकायां भरतः २ । स्तन:, पु. (स्तै नयतीति । स्तन+पचाय।)। धमार्थ केवल प्राधमन्यया पतितो मवेत ८.1॥ (अग्निविशेषः । यथा, महाभारते । धौरः । इत्यमरः । ३॥ १०॥ २४ ॥ तम्य दण्ड-सिलमइयवादीनां मुष्टिका पथि खितः। २१२२.१४॥ क्षुधात न्यया विप्र विधिविनिरिति स्थितिः "चावास्ये ए नित्याना, इविषां योनिरह) “म्ते नस्यात: प्रवक्ष्यामि विधि दण्डविनिर्णये। रति की उपविभाग1 १६।१-१ चतुर्भिः महितः पूर्भानीरवान्वयः स्तुभः 1) परमं यवमातिठेत् स्तनानां निग्रह नृपः । स्ते यमाययित्त यया,- स्नुयैय्यः, (म्तयते इति। स्तु+"स्तु केय्य- स्तेनानां निग्रहादस्य यगो राष्ट्रल वईते । "एतैरपोच म्यादेनोदिसाममुहषम् । एकदामि ।" Bषा• ३।८। इति कैय्यः । पदादे भणहा मार्टि पत्यो भार्यापचारिणी।। स्तेयदोषापरतणां व्रतानां यूयतां विधि । विवादगुणामावे सत्युघडादेगा!) इन्द्रः। गुरो शिष्यय यापय स्तेनो राजनि ঘাঘশ্বাভাঘি জল্লা জাল্লা না- प्रत्युणादिकोपः। किल्षियम् ॥ म्नुपप्यः, वि, येहः । उत्तमः । वैदिकगन्दोऽयम् । यस्तु तान्यु पक्लुप्ताणि द्रव्याणि स्तेनयेवरः। खजातीयग्टहादेव कशाईन विध्यति । टुगतोरोणादिकमेप्यप्रत्ययेन नियनम् । ति | तमाचं दण्डयेद्रामा ययाग्नि चौरयेदहावा मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रोषां शेवग्रहस्य च । मिहान्सकोमधामुणादितिः । येन येन यथा न स्तनो नृघु विष्टते। | कूपयापीजलानाच गडियान्द्राय मतम् । स्तूप, क उष्माय । इति कविकल्पद्रुमः। (धुरा. तत्तदेव इरेत्तस्य प्रत्वादेशाय पार्थिवः ।" द्रयाणाममारापोस्त यं कृत्वान्दग्मिनः । पर. मक. मेट) पठसरी। उच्छायो रागी. इति मानवे ८ अध्यायः। घरेत् मान्तपनं कृच्छ्रतत्यापपरिगये। करणम् । मत पयति धान्य क्षपकः। तष्ट्रपयि- नईदिकपर्यायः । सः १ तका २ रिवा ३ | भक्षभोज्यापहरणे यानगय्यामनम्य तु । पति रति दुर्गादाम: रिपुः ४ रिक्का ! रिहाया: ६ तायुः . पप्पमूलफलानाच पचगव्यं विशोधनम् । माप, यर फ्राये। इति कविकल्पवमः । तस्करः धनर्गु: हुयित् १० मुपीवान ११ बपकाठमाणान्तु पकात्रस्य गुडम्य तु । (दिवा. पर. स. मेट्।) पहसरी ।य, मलिनुचः १२ अघशम: १३ का १४ । इति तैलनमामिपाणान्तु विरावं म्यादमोहनम् । सप्यति। र, पस्तपत् प्रस्तपोत्। अम्मात चतुई शैव मते ननामानि । ति वेदनिघडी। मणिमुकाममालानां तामस्य रजतम्य तु । पुपादिताविन्यं ड इत्यचे । पम्त पत्। इति २॥ २४ ॥•n देवायानिषेद्याद्रादिभोक्ता ।। अयम्काम्योपनानाञ्च दादगाई कणावभुज । दुर्गादामः॥ यथा, यीभगवदगीतायाम् । ३।१२। कासकोटकोणांना दियफेकगफम्य । मापः, (प्त यते इति । तु+"यो दीर्घटान् भोगान् हियो देवा दास्यन्ते यात पचिगन्धीपधानाञ्च रब्बा बाई पयः। उपा.३।२१। रति पदोधर) गदादि. भाषिताः। एतय सभ्यंपोहत पापं स्तेयततं बुधः।' कूटः। रामोसतगृप्तिकादिः । इति पुलिड हत्तानप्रदायभ्यो यो भुइम्तेन एव म:' इति मास्य २.१ पध्याय: । मपई पमरः । ५। ५। १८ मंधातः। मतेप, क पेति कविकल्पद्रुमः । (धुरा. स्तेयम्य दल विधिभन्दे द्रष्टव्यः । सरपं. मिपयोजनम् । परम् । इति संक्षिप्तमारोणादि पर. मक. सेट ।) एकादगखगे। क, स्तप । स्तेयप्रार्यायत्त प्रायचित्तगन्दे दृष्टश्यम् । यति । तिम्त पयिषति । इति दुर्गादासः । म्झयो, [ ] पुं. (स्ते यमप्यानोति । नि! परम प्रीतिरक्षामारने। इति कविकपमा स्तम', पु, (तिम पा+ध) पाद्रीभावः पौर। यया समन्तुः। सवस्तयो माम (मा.. पर. म. प. च पनिट।) न, माविधारमाय भाज्याहुती हुयात पिरान स्तनोति । ति दुर्गादामः। म्तेयं, को, (म्त नम्य भाव कम्य वा। म्तेन + | मुपदमेत तमण वा पूतो भवति । ति स्तन व स्तुतीति विज्ञापट्ठमः । (या. " नायवनोपय ।" ५।१।१२५ । ति प्रापितविवेकः स्वकारः । इति केचित् । GRAHनिट) न भ म योनि सत्ते यत् । नलोपर) चोयम् । तत्तु चौरस्य भावः स्तन, को, (म्तनस्य चौरम्य भावः कम्मे या) परनिराधादनम् । अनि दुर्गादाम । तस्य कम्मच इत्यमरभरती २१।२५॥ न+ पण।) चौर्यम्। त्यमरटीशयां ताप, गन्याम् । इति वापिट्ठम। (घा.. सम्य सक्षर्ष यथा, प्राविधिवत । पर.म. मेट1) मामसरयुक्ततमध्यः । "प्रत्यक्ष पा परो वा रातो वा यदि पा दिवा स्तन्यं,की.( नभ्य भाष: कमी वा। मा.पति । नौती । इति हर्गादासः । या परद्रशारणं तं तत्परिकीर्तितम् । यत्र) पौर्यम् । इत्यमरमातो.२५॥ सार, कवर्ष । ति कविरामः (तुहा भत्कारी नरकं मतिप्रमाय यया, (यथा, महाभारते।३।२०२ 101 परम वैट) पर तापत प्यामागचा "मारिपनीमम्माकंधाधचारिणीम स.स.न। तिमयिति । इति दुर्गा महिन्यात मधमानि नाम देन हवित मम्मीदोगी माया गघिमिवामामा) नास्तिमाप्रियं पात्र नस्वनः स्यात् कदाचन मान्य, पं. (स्तन एव । साधं यत्र) at: भगिनाति हरिपट्टमा (गट वा यदि वा गावं मृदंवा जनमेर वा। एलिगदावापनी। निर). पानि हो पायापारन जन्तु र प्रतिपदने । तमिन्द, को, (सिमितम्य मामित सोमालिनि दुर्गादाम । मरान प्रतापत्रोवाद गदापतितादवि। शत्र) जाता। इति नियम सामाजिविराम नायनानिमितान पर (पासमाया मि तिमिही पैग.।" Hyारत निन्दं पानी नयाद पुनम्तत प्रशपये कि বরমাল্যবিবাহ तर पनि विनात भरिसिमिया मित्रमुची ! राधिकामियमालादपटवार देशवाषियनेन मदा परिरतत.. हमिलन याप्यान निम्। हतिः। इत्यमरः।३।२।२८1 - भरत।३।१०।२५० , ·रुपयुः १३ । इति वयोदश स्तोटनामानि स्त्री ४३५. मनोभः । मनोमः - . . 1 । नाट: - (मुलाने तामर प्रमादेचा विषयायपामनानानि महतान्युपदिगन्त। हामेन कृतम्। स्तोमं गीतालापपुरणा गि मंदिगो विन्दः। कणा पगारं मामायययममधत्वाविशेषादयंयायाय कृतम्। हेननं किं विष्णुनैति मावनमपि व चिन् । (यथा, माय । १८५८1 मेव नोको घाउकार: स्तोभो ग्यन्तरे मानि यकुगठनामोच्चारग्यम् । इति तहोकायां योधर- वरदरभवत् गीता मातानि निगाः। प्रमिह ऽयं ये रयन्तरमित्यम्मात् मम्बन्ध- खामी । सादपां मतोका पापयाः पृथियोतले.") मामान्याहाउकारः स्तोमोऽयं लोक इत्ये य- म्तोम, त् क साधने ।इति कविकल्पद्रुमः प्रदन्त च भागवगे।८।६। ४८। मुपामोत ॥१॥ चुग-पर-सक-सेट।) अतुम्तीमत् । इति महभिरतो विषयान् यियिधः सुखे । . वायुर्डिकारो वामदेव्ये मामनि हाइकारः । दुर्गादामः । मानो न घातुयादा घम्सीरियानन ॥") प्रमिहो वायसम्बन्धय यामदेश्यम्य माम्रो योनि- स्तो,की, (म्तयते इति । म्नु + “अर्तिस्तुमुह- कः, वि, (नुन् + पत्र ।) अन । इत्यमरः। रित्यग्मात् सामान्याहाकारं वायुध्यो । मिति ।” उगा०१ । १३८ । इति मन् ।) ११॥ (यथा, महाभारत ।।२१८। पामोत ॥२॥ मस्तकम् । धनम् । गम्यम् । लोहापदण्डः 'मध्येवंगते प्राग्राम्य मिग्रामि मारिचम्। चन्द्रमा प्रयकार: चन्द्रदृष्टया पथकारमुपा- वक्र, वि । इति केचित् ।। मोद्यपि न पश्यामि फन्न नीवितधारणे), मोस प्रने होदं स्थितमवात्मा चन्द्रः धकारा- स्तोमः, पु. (स्तु + मन् । ) ममूहः । इत्यमरः । मोककः, (नोक एव ।म्बार्धे कन् ।)चातक कारमामान्याञ्च । ३ । २१५१३८ ( यवा, उत्तररामचरिते। अरे पन्नो। इत्यमरः ॥ (यथा, मनुः । १२ । ६७ । प्रात्मा ११ कार पहेति स्तोमः प्रत्यक्षो धात्मा, “ऋपोगामुग्रतपमां यमुनातीरवामिनाम् । "रक्षानि हत्वा वांमामि जायते नोवजीवका दईति व्यपदिश्यते इति च म्तोमः । ४ । लवणवासितः स्तोमवातारं वामुपस्थितः।") हको मृगमं व्याघ्रो फलमूलन्तु मर्कटः तत्मामान्यादग्निरोकार इति । निधा- यत्नः इति हेमचन्द्रः स्तवः । इति चामरः । सोनक्षम्तोमको वारि यानान्युः पशूनमः" नानि चाग्ने यानि सर्वाणि मामानीत्यतः ।५। ३।३।२४२॥ मोता, []वि, (म्तीतीति । स्तु+ बुन् ।) तत्मामान्यादादित्य उकारः। उरुई स्तीपिकं,की, वुद्रव्यविशेषः । इति विकारह- सावकर्ता । टुधातोस्तुणप्रत्ययेन निष्पयः ॥ मन्तंपादित्य गायधुाकारयायं स्तोभत्रादित्य गेषः । पोधा इति हिन्दी भाषा । (यथा, वेदे। ८।४४ । १८। देवत्ये माम्नि स्तोम इत्यादित्व ऊकारः। ६ । म्यानं, हो, (म्त्यै+तः।) निग्धम्। प्रति- "म्तोता म्यां तय शम्मणि") निहव इत्याद्वानमे कारस्तोभः एहोति चाहय- ध्वानम् । घनत्वम् । (यवा, उत्तररामचरित । तईदिकपर्यायः । रम १ लरिता २ कारः ३ न्तीति। ७॥ २ प्रह। नदः ४ स्तामुः ५ कोरिः ६ गौः० सूरि: तत्मामान्यादि देवा औहोइकारो वैश. "दधति कुहरभाजामव भन्नूकयूना. ८ छन्दः १० स्नुप ११ रुद्रः १२ देव्ये मानिम्ताभस्य दर्शनात् ।। मनुरसितगुरूणि स्त्यानमम्ब कतानि ॥") प्रजापतिहिकार अनिरुतादिकारस्य | पालस्यम् । इति विनमेदिन्यो । इति वदनिघण्टौ। ३ ॥ १६ ॥ (विष्णुः । इति चाव्यलत्वात् । ८ । स्त्यानः, वि, संहतिकता। ध्वनिकता। इति महाभारतम् । १३ । १४८।८६.) प्राणः स्वरः स्वर इति स्तोमः प्राणस्य च स्वधातोः कर्तरितप्रत्ययेन नियन्त्रः। इति स्तोत्रं, की,(म्तयतेऽनेनेति । स्तु + "दानीगस- स्वरहेतुत्वसामान्यात् । १० । मुग्धवोधव्याकरणम् ॥ युयुजेति।" ३।२।१८२ । इति ट्रन् ।) अवं या या इति स्तोभोऽव अनेन होदं स्तानः, पु, (म्त्यायतीति । स्वे + "खास्या म्तवः । इत्यमरः । १।६। ११ ॥ तचतुर्विधं यातीत्यतः । ११ । विभ्याइनन् ।” उया. २। ४६ । इति इन यया, मात्सो १२१ अध्याये। तत्मामान्यात् वागिति स्तोभी विराड़न चौरः । अमृतम् । इत्युणादिकोपः "प्रत्र वो वययामि विधि मन्वन्तरम्य तु। देवताविशेषावा राजे मानि स्तोभदर्शनात् म्त्य संहती। ध्वनी। पति कविकल्पद्रुमः ऋचो यजूपि मामानि तथावत् प्रति दैवतम् । अनिरुतोऽव्यक्तत्वात् इदचंदच्चेति निक्तुं न पर प्रक० अनिट् ।) दन्त्यादिरन्तः विधिहोत्रं तथा स्तोत्रं पूर्ववत् मंप्रवर्त्तते ॥ शक्यत इत्यतः ।१२। युक्ततमध्यः। स्यायति तिम्चामति। ६ दृशम्तीवं कम्मस्तोत्रं विधिम्तीवं तथैव च । सञ्चरो विकल्पमानस्वरूप इत्यः कोऽमावि-दासः । तयैयाभिजनम्तोत्रम्तोवमेतचतुष्टयम् ॥ त्याह हुंकारोऽव्यतो धयतोऽनिरुतविशेष स्त्री, स्त्री. (म्यायति गर्मी ययामिति मन्वन्तरपु मर्वेषु यथा भेदाद्भवन्ति थे। एवोपाम्य इभिप्रायः ॥१३॥ "स्यायते इट।" उणा० ४। १६५ प्रवर्तयन्ति तेषां वै ब्रह्मस्तोत्र पुनः पुनः । स्तोमाक्षरोपामनाफलमा । दुग्धे ऽम्म वाग डिवात टिनापः । टिवारा डीप सोभः, पु, (म्तुभ+घ ।) सामावयविशेपाम, दोहमित्वाद्युतार्थ य एतामेव ययोशलक्षणं योन्यादिमतौ। तत्पर्यायः । योपि तु गौतालापपूरणाक्षरः। म च पयोदविधो मानां सामावयवम्तोभाक्षरविषयामुपनिपदं योपा ४ नारी ५ मौमन्तिनोद यया । अयं वावलोको हाउकारी १ वायुही- दर्शनं घेद तस्यैतत् यधोतं फमित्वयः। दिर-दर्शिनी ८ वामा ८ वनिता १० इकारश्यन्द्रमावकारः३। धात्मेहकारी भ्यासोऽध्यायपरिसमाप्ताय: मामावयवविषयो इत्यमरः।२।६।२॥ प्रिया ऽग्निरोकारः ५ ग्रादित्य जकारः ६ । निवपासनाशेषः परिममात्यों वेति ॥ * ॥ इति ननिः १४ ननी १५ योपिता एकारो विश्वे देवा पोहोडकार: ८ प्रना-बीमदगोविन्दभगवत्पृज्यपादगिष्यम्य परम- जोपा १८ लोषिता १८ यदि पतिईिकार: ८ । प्रायः वरो १०ऽन्नं या १४ हमपरिव्राजकाचार्य्यस्य योमच्छहरभगवत-लिका २१ महेला ९२। इति वाग्विरानिरत १२ स्त्रयोदशः स्तोमः सतरो पादस्य कती छान्दोग्यापनिपहिवरणे प्रघमः भवरी २३ मिन्दरतिसका हुँकारः १३ । दुग्धेऽम्म वाग्दोई यो वाचो प्रपाठकः समाप्तः renon हलनम् । स्तम्भ सटाधरः। मुनयना२६वार दोहोवधानवाटी भवति य एतामेवं माना. नम् । इति हेमचन्द्रः । अपि च । तुलना २८ कान्ता३.पुर वेदोपनिषदं वेद । इति छान्दोग्योप- माइत्वं पारिहाम्यं वा म्तीनं हेलनमेव वा। मुतनुः३३ तन्वी ३४ तन वैकुण्ठनामबहरामपाधहरं विदुः ।" तन्वी ३० रमनी इति योभागवते।।।२।१४.भीरः १० मादिनी ४१ चादी माईतितम्। पारिहा परिम्बिनी ४६मत्तशासन TI स . Sai . after - Fa ममाप्तः1.0 ·स्तमित्यं । 1 . "- रात F . स्तेयं स्तुनुभ, ग न उ रोधने । सौवधातरयम् । इति स्तेन,' व क चौये । इति कविकल्पद्रुमः ॥(प्रदन्त पुष्ये शाकीदकै काष्ठे नया भूसे फले कविकल्पद्रुमः । (का. खा. च-पर-सक चुरा०पर. सक० सेट् ।) पतिस्त गत् धनं अदत्तादानमस्तेयं मनुराह प्रजापतिः ।। सर.! कावेट।) दल्यादिः । पञ्चमखरो। ग, | चोरः । इति दुर्गादामः । ग्रहीतश्यानि पुष्पाणि देवाचनविधी हिव तुभाति । न, स्तुभोति । उ, स्तुम्भिस्वा स्तुथा। स्तन, ली, (स्त नत् क चौये+भावे अच् ।) नेकम्मादेव नियतमननुजाय केवलम् ॥ रोधनमावरणम् । इति दुर्गादाम: ॥ स्त धम् । इत्यमरटोकायां भरतः ।२।१.२४॥ यं काठ फलं पुष्पं प्रकागं वे । स्तुभ', पं. छागः । लमाटोकायां भरतः २। स्तनः, (स्तनयतीति । स्तन+पचाय।) | धम्मायें केवलं प्राधमन्यया पतितो मवेत 14 (अग्निविभेपः । यथा, महाभारते। चौरः । इत्यमरः । २।१०।२४ ॥ तस्य दण्ड- तिलमुद्यवादीनां मुष्टिया पधि खिते. २१२२।१४। निर्णयो यथा,- "चातुर्मास्य यु नित्यानां. हविषां योनिरमहा "स्ते नस्यात: प्रवक्ष्यामि विधि दण्डविनिर्णये। इति को उपविभागे। १६।१-१... चतुर्भिः महितः पुचीनोरैवान्वयः स्तुभः ॥") परमं यत्नमातिठेत् स्तनानां निग्रह नृपः । स्त यप्रायचित्त यथा,- स्तुपैयः. पु. (स्तूयते इति । स्तु + "स्तुवः केय्य- ( स्तेनानां निग्रहादस्य यमो राष्ट्रच्च वईते । "एतैतरपोच स्याटेनो हिंसाममुद्भवम् । गन्दसि ।” एणा. ३१८८ । इति केभ्यः। अदादे भ्र पहा मार्टि पत्यौ भा-पचारिणी स्तेयदोषापहर्तुगां बनानां श्रूयतो विधिः- किवादगुणाभावे पत्युवडादेयः ।) इन्दः। गुरो शिष्य याव्यय स्तेनो राजनि धान्यान्यधनची-णि कृत्वा कामास हिजो इत्यणादिकोपः। किल्विषम् । म्नुपप्या, वि, येष्ठः । उत्तमः वैदिकशब्दोऽयम्। | यस्तु तान्यु पक्लुप्ताणि द्रव्याणि स्तेनयेवरः । । स्वजातीयगृहादेव कच्छान विराति । धातोरीपादिकमेप्यप्रत्ययेन निष्पवम्। ति तमाद्यं दण्डयेद्राजा ययाग्निचौरयेदग्रहाता मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रोणां क्षेत्ररक्षम्य ध। मिहान्तकौमुद्यामुणादितिः। येन येन यथाशन स्तेनो नृषु विचेटते। कूपरापोजलानाञ्च गदियान्द्रायण स्मृतम् । स्तूप, क उच्छ्राये। इति कविकल्पद्रुमः। (धुरा. तत्तदेव इरेत्तस्य प्रत्यादेशाय पार्थिवः ॥" द्रयाणामप्रसाराणा स्त यं कृत्वान्यवेश्मनः । पर. मक-सेट।) पठसरी । उच्छ्रायो रामो. इति मानवे - अध्यायः॥ चरेत् मान्तपनं कृच्छ्रतत्यापपरिगुहये। करणम् । म्त पयति धान्य कपकः। तष्ट्रपयि- | नईदिकपर्याय: । त्रपुः १ तका २ रिवा ३ भक्षभोज्यापहरणे यानगय्यामनस्य तु । पति । रति दुर्गादामः॥ रिपुः ४ रिक्वा ५ रिहाया: ६ तायुः पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं वियोधनम् । सप, य र उपकाये। इति कविकल्पद्रुमः ।। तस्करः ८ वनर्ग: हुरचित् १० मुपोवान्११ । दणकाउट्ठमाणन्तु पकावस्य गुडस्य तु । (दिवा-पर. मक. सेट् । ) पहसरौ। य, | मन्तिनुचः १२ अघशंसः १६ हकः १४ । इति तेलचामिषाणान्तु विरावं स्यादभोजनम । - । मतप्यति । र, पस्तपत् पस्तुपीत् । परमात चतुई शैव स्तननामानि । इति वेदनिघण्टी। मणिमुक्ताप्रबालानां ताम्रस्य रजतम्य त। पुषादित्वावित्यं डरत्यन्ये । पतस्त पत्। इति ३ ॥ २४ ॥ ॥ देवायानियेद्यावादिभोता। अयस्कांम्योपलानाञ्च हादशाई कणावभुक् । दुर्गादामः ॥ यथा, योमगवदगीतायाम् । ३ । १२ । कार्पासकोटकोणानां विशफेक यफस्य छ। स्त प... (म्त यते इति । म्नु + नुवोदोघाटन भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यत पनिगन्धोपधानाञ्च रचाये व वाहं पयः । उपा.१।२५।रति प. दीर्घय।) मृदादि- भाविता:: । एतेय तव्यपोहेत पापं स्तेयकृतं बुधः। कूटः । गीतमतिकादिः । इति पुति- ईशानप्रदायेभ्यो यो भुइके स्तन एव सः॥ इति मास्य २.१ पध्यायः... मंपई पमरः। ३।५। १८ मंघातः। (स्तप, क चेप।इति कविकल्पद्रुमः ॥ (चुरा.. म्तेयम्य दण्डविधिदंडशन्दे द्रष्टव्यः । मुर्ग- निष्प्रयोजनम् । बसमा इति सक्षिप्तमारोपादिः पर.-सका सेट् ।) एकादशस्त्रगे। क, स्तप-स्तेयप्राययित्त प्रायश्चित्तगन्दे द्रष्टव्यम् । यति। तिम्त पयिपति । इति दुर्गादामः ॥ स्तयो, [न् ] पु, (स्तैयमन्याम्सोति । इनिः। स्सा म पोतिरसामागने। इति कविकपमा स्तम, पु, (स्तिम प्रार्द्र+घ) पाद्रीभावः। चार । यया। समन्तुः । सुवर्णस्तयो मार (मा.. पर. सक.पा.प.अनिट् ।) न, माविवाष्टमहसू पायाहुती हुयात विराज स्तनोति । इति दुर्गादामः । म्तय, क्लो, (स्त नम्य भावः कम्न था। स्तेन + | मुपवसेत् सप्तक वा पूतो भयति । ति स्त. म अ स्तृती। रति क्षविकल्पद्रुमः । ( म्बाम्त नायबमोपच ।" ५।१।१२५ । इति मार्यायतविवेकः ॥ स्वर्णकारः । इति नि। उभा निर) न ज त होति स्तुसुते । यत् । नलोपय ) धोयम् । तत्तु चौरस्य भावः स्तन, को, (स्तनस्य चौरम्य भावः कम्पा) मत निरासादनम् । इति दुर्गादाम । तस्य कम्म च इत्यमरभरती | १० | २५॥ स्तन + पण।) चीयम् । इत्यमरटोकाया स्तन, गन्याम् । लि कपिट्ठम: । ( वास सक्षणं यया, प्राययित्वविवेक । पर.म. मेट1) सप्तमपरयुवतमध्यः । "प्रत्यक्ष वा परोच या रात्री वा यदि वा दिया स्तन्य,की.(म्त मध्य भावः कम्म था। मग स्त पति । गैम्न पते । इति हुगांदामः । या पादशाहरण म्त यं तत् परिकीर्तितम् व्यत्री) धौर्यम् । इत्यमरमरती।।१२ स.न. अमवा रति कविश पहमः । (तुदा नकर नरकं प्रतिप्रमच यया, (यथा, महाभारते । ३ । २०२।। घर.म. दे।) पति पत चत् । व्यामोरचा "इमा पिढीमम्माकं धना धमचारिणीम . सतितिम्तयिति । रति दुर्गा- "न हिम्यात्मभूतानि मातच वदेत् कचित् मम्मीदोगी माय: चि मान्यमिवामृतमा) नास्ति नाप्रियं वा मनःपात कदाचन तेन्या, पुं. (म्तेन ए सार्थ पत्र ।) धारः । र हाने । इति कश्मिपद्रुमः । (करा गं वा यदि वा माकं मदं पा नगमे का। इलिगदरतावनी संभामा नियमित पाति त का परम्यापहरन जन्तुनरकं प्रतिपदने । तमिवं, को, (स्तिमिलप्य मावः । तिम+ सोमा।ि इति दांदामः । मरान प्रतोपत्रीयाच गद्रपतिवाद। प्या) जडता। इति राजनिष्टः। रामवालि शिम (गुदा म सायमाय निन्दितान वध (पाद वम । यया. समित्य स्तिमिती वगः । E) , परीत पस्तवन । निलं याचनको न मात्र पुनस्तत् प्रादयेत् । रति মাঘীনবিথিয়ষ্ট जनको स्तरमा।तितिति नवि विमित्याविषमुते । वराhिaritमियममाघटायगड दरपापियन मदा परिवरततः। तत्वमिय।" इल्लल च्याप्याने शिमोहम्) . हतिः। . इत्यमरः।३।२।२८॥ - भरतः।२।१०।२५॥ ।

·-- . पश्यनामत य एतामिवं यथोशलक्षण । योन्यादिमतीतत्पर्यायः योपित् २अवतार दचिती न ममाम्तीभाचरविपयामुपनिपदं योपा ४ नारो ५ सौमन्तिनौद वधू: प्रतीप- इति रामाय: सामावयवविषयी लिया: गुभाशुभलतवति ॥ ॥ इति ननिः १४ ननो १५ योपिता१६. torrent मोम गीगालादरला, vrrittimविपिन मि मापन मा माया तिनही कायां गोधर- Tririk frri ram rahima पर मामी। rrentrirint": PARTISTT सीमा . मांस, त्याने पनि विकल्पमा पदन्त नग...!) प्रतुतीमत् । इति infurti ! मायामाम : दुगांटाम: ire") rfeitarमामदन माग योनि- 1 (स्तयन इति । मुक्तिनमहiv.. Pr, Armed Farm from मामायादार वायुमिनि" ०१ । १८ । इति मन् ।) ::EMI REP SECREnt ममरम् । धनम् । गम्यम् । नीदानदारः। ri srirar furifanfree मा प्रकार: पनामा पारमुपाया, वि । रति केचित् । tire ETERNET) in सिदामा घाम ताम:, . (+मन् । ) ममूहः । इत्यमरः । ki. MERE या माया ।। 1५17 ( यया. उत्तररामचरित। पपई RE: Tam, समुः। 121 पाTE का तिमीमा प्रत्याशी घामा गोपामग्रनयमां यमुनातीरवामिनाम् । "TREATiriraminatioदिर घमामः । ४ । नवामितः स्तोममातारं लानुपम्यित::") mimicaisi MH मयंट: । गामामान्याग्निकार IT निधा-या तिमचन्द्रः । मतयः । इति चामरः । नीम पार या IPAT: नानि भाग्न यानि मवाति मामानीन्यतः १५ JotirMश. (ritiin। मन भयम् ।) गगामान्यासादिन्य दयारः। उमेर तोपिक,की, युददाधिपः । इति विकार- भन्दगी । पानी प्रयोग मिव्ययः । म पाहिल गायरकारमा सोमपाटिन्य गैषः । घोघारति हिन्दी भाषा । (a, पाम १ या मामिलादिन्यकार:11 मयान, मो. (म्त्य ) निधम् । प्रति- "jatrinanim") गिय न्यायागर्मशारमाम: पाति घाय-बानम् । धनत्यम् । (यथा, उत्तररामचरित। कियांम: १ मा २ पापमोमि। 1 नहः ४ मारः ५ पीरि गी: रिक गत्मामायादियदेवा पोहोडकागे पेश "दति कुदरमाजामव भकयूना- माष्टः ८ इन्ट: १. माप ११ : १२ दय मावि मामय दर्गनात् ।। मनुरमितगुफाप म्यानमय सतानि ॥") पद: १३ अनि वयोटा नोयनामानि সাথিঙ্কিা আসিয়াবিন্ধানে | আলহম্। খুনি যিনি इलियनिर्धगटो।।। ११. ॥ (थितः । रति घायसत्यार ।। स्यानः, पि, संहतिका । ध्वनिया। इति साभारतम् । १.१ १४८14) माण: घर पर रति स्तोमः प्राणम्य च धातोः कर्तरि प्रत्ययेन निप्पनः । इति मोर, को,(म्तयतेनिसि । नु + "दानीगम- पीतुत्वमामान्यात् । १ । मुग्धोधयाकरणम्॥ यजति ।" ।२।१२। ति प्रन्।) पनं या या ति सोभोऽयं पनेन चोदंतान:, , (त्यायतीति । स्त् + "यास्याहन तः । यमरः ! ११५॥११॥ तचतुर्विध यातत्यप्तः ।११। विभ्यान ।” उणा. २१ ४६ । इति धनच।) स्या, मारमा १२१ अध्याय। सत्मामान्यात घागिति स्तोभी विराड़ चौरः। अमृतम् । इत्युणादिकोपः । "प्रत्र या वर्णयिपामि यिधि मन्दनरम्य तु देयतापिणेयापाराले माग्निम्तामदगनात् म संहती। धनी । इति कविकल्पद्रुमः ॥(वा. शची राषि मामानि नघाधर ति देपतम्। अनिताऽध्यकलात् पददति निर्थतन पर पक-अनिट् ।) दन्त्यादिान्तः स्थाय विधिहावं तथा मोत्रं पृथ्वषत् मंप्रती ॥ शक्यत इत्यसः।१२। युततमध्यः । स्थायति तित्यासति । इति टुगा- दधस्तोत्र कमीस्तोत्रं विधिमीवघय छ । सरो विकल्पमानसरप इत्यर्थः कोऽमावि. दासः ॥ तयाभिजनम्तीव' म्तीमतचतुष्टयम् ॥ त्या दुकारोऽव्यतो घयतोऽनियतविशेष म्बी, स्त्री. (स्वायति गर्भो यस्यामिति । स्य । मन्त्री मधु यथा भेदान्ति ये। अभिप्रायः ॥१३॥ "स्वायते; " उणा• ४१ १६५। इट। प्रपयन्ति तेषां वैवशास्तोत्र पुनः पुनः सामनाफलमा । दुग्धेऽस्मै वाग डिवात टिलाप: । टित्त्वात् डो।) तन- स्तोमः, पु, (म्नुभ+ घ) मामावयव तु गौनानापरणाच। म च पर्यादा यथा। अयं यावन्तोको हाउकारी १ वा: घोक्त फलमित्वयः हिर-दर्शिनी ८ वामा वनिता १० महिला ११ इकारश्यन्द्रमाप्रयकार: ३ ! ग्राहका इत्यमरः।२।६।२४ मिया १२ रामा ३ निरीकारः ५ धादित्य अकारः। निश्व एकारी ७ वि दया पोहोडकार: ८ प्रजा. शिष्यस्य परम- नोपा १८ नोपिता १e वनावरम् ॥" पतिईिकार: L माग: खरो १० पुग्नं या १११ छहरभगवत-लिका २१ महेला ९२ : वाग्विराइनिरक्षा १२ स्त्रयोदगा महोमः सदरो पादस्य रणे प्रथमः शबरी २३ सिविपीति यति सन्ततम् । এনবিশ্ব মীমন্ত w कार: १३ । दुग्ध म वाग्दोई यो धाची प्रपाठकः । जटाधरः चापि नारं पश्यति कामतः। दोहोत्रियानबाही भवति य एतामय सामानम् । इति है। मुपानपदं वेदापनिपटं वेद । इति शन्द्योग्योप- माइत्यं पारिजा. मस्या कटानिय शश्वत्पापीयमी मुदा निपटाला प्रथमप्रपाठकः समाप्त: ॥*R मुवगं पुरुपं दृष्ट्वा युवानं रतिशूरकम् । वंकुहनामग्रहणमा रम्। योनिः क्लिति नारीयां कामुकीनां निरन्तरम् अन्य माघम् । मतिविपयोपासनं सामा- इति योमा वयवसम्बन्धमित्यता मामाययवान्तरम्तीभाचर- सात्यं पुचादी सातितम्।। तम् ॥ धर्म चिन्तयेत् शत् नारच परमं मुदा - - . -- योरिण्याचा विता: कंगा मुदध परिमेय सी मा फन्या कुलदिनी सक्षम्तमरारा। व मापि परिद्रना। .ति पाठः। vratri या मा वा - s ·. P - । . मी गुरुभिर्ममिता मा घ रमिता च शर्मन च । नदी पातयते कूलं नारी पातयते कुलम् । स्त्रीणां मेघव त्याज्यवश्व यथा, तयापिमा कुमते नापि माध्या नृपेरपि । मारौनाच मदीनाञ्च खच्छन्दललिता गतिः" | "सोमः गौचं ददौ तासां गांव नास्ति तम्या. प्रियं किञ्चित् मध कार्यवर्मन च नाम्निस्तष्यति काठानां नापगानां महोदधिः। गावस्तमिवारप्ये प्रायंदन्ती न नशम् । नान्तकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना । पावकः सर्वभक्षित्व मेध्या योपितो विद्युतमा असे रेपा तस्याः प्रोतिम्तयेव च। मनोऽनुकूसा: प्रमदा रूपपत्यः स्खल हताः । यभिचाहती गुहिगम स्यागी विधीयते पधर्मयुशा मततं कपटं पति नियितम् । वामः प्रामादपठेषु वर्ग: स्यात्रुभकर्मणः । गर्भभषधे तासो तथा महति पात। प्रोगपमि ध ध न मनी गहकप्रपि। न दानेन न मानेन नावेन न मेवया। सुरापी व्याधिताही भ गुसरीनच देवेषु जार सिग्धश्च पञ्चनम् । मगनपन शास्नग सर्वदा विषमाः स्त्रियः मतथा धान्यया प्रेम ऋपयोति पोशातिषिविधानाध कया च कथितामया।" इति गागड़े १.८ अध्यायः ।। मस्या: प्रगमा यथा- उति माय गोकरमापको४।२५.४• स्त्रोषधनिषेधो यया,- "यवाविरुदम्पत्योस्त्रिवर्गस्तत्र दाते। सोममग दोपो यथा- "पश्याच स्त्रियं प्राइम्तियगयोनिगसेवपि। मृते जीवति वा पत्यो या ।। ममतकुमार उपाद। म त्वं सुपृथिवोपान न धर्म त्यतुमईमि।" मे कीर्तिमानोति मोदते चोमया मा। "विभात कि कोषि कुमन युक्तीपते । ससि वडिपुराणे योरुपाण्याननामाध्यायः । सभा त्यस्तृतीया दाम्यो धामरणं : पोमोमीन प्रेम नित्यं सबियन्तनम् । मीणामात्मदान पखातम्या यथा, स्त्रोभिभत्तुंवचः कार्य एष धोः परः : पम्न जानमार्गम्य महिारकपारकम् । "ततोऽबयोचाप्यवजा नाई वा पार्थिवात्मज। स्त्रीगमनाईकालो यथा- मोगारित बिधनकारणम् । दातुं गत्वा तयात्मानं सतम्या न हि योपितःपोड़मर्तुनिमाः स्त्रीणां तास युग्मास गर्मपामण बोपच पर मरशारणम् । इत्युपक्रम्य । पीपपारा गरम भ पापी मराधमः।" | "शिकममता माध्वी नाना चित्राङ्गदाभवत्। प्राचार्य पखाद्यायतसा वर्ग येत् ॥ नि.११-२३ सा कदानिमहारण्यं मखोमि: परिवारिता। एवं गच्छेस् त्रिय शामा मघां मूलध सीमाश था- जगाम मेमिपं नाम पातु कमललोचना । सचण्य ममयेदेव पुच रोगविजितम् । •मार बिर पाप पापद्वारकम् । मा ग्रामपतीनां च पथाभ्यागानरेग्नरः ॥ यदा कामी भवेदापि योगासरमनुस्मरन् । पितरोनासिमाप्ति तस्ये श्भिावना मुदेवानयो धीमान् मुरयो नाम मामतः । सदारनिरसयवस्सियो रथा यतातः। मदनारोगा मतीमुपजायते । तदनं च सम्पनी शभात्री मदनातरः। भूपणादिमा भवादिभिः सिरायः पूण्या यया, एमोसामा वावराननी। मंहत मामलों प्राह वचनं मत्वमयुता। "भत्तभ्रापिट जातिमयमगरदेवोः। rERभाव पालीतास्तथानिय पी मराधिपती मदनन कदय ते । बन्धुभिय स्त्रियः पूज्या भूषणाचानागने उच्च पुरन गनिमासम। मदर्यच च मेऽप्य स्वप्रदान सुरूपिणः । स्त्रीभिः अयूगगरयोः पादयन्दन मदा सभा घnsi पारम्मप्यतामपन् पाने न प्रगनमामि सन्दरि। यथा,- rin पर लहानमामाध्यायः॥ न मातम्या तवास्ती प्रदान यात्मनोऽमधे । “मयसीपम्करा दघाटा व्ययपराइमुनो। पिता नास्ति धम्मेिष्ठः मयिम्पविगारदः । वयम्वगायोः कुर्यात पादयोयन्दम भदा। "रिवाधानो समस्यामा प्रोगांधात: कुनता न ते युमिहात्मानं दातु नरपते पयम् ॥” | प्रोपितमत्त कया क्रीड़ादिक माननीय यथा सापामा भोतमांधांत:प्रगन्माता रति वामन पुगणे • अध्याय: । । "कोड़ा गरीरमकार ममातीमारदानम् । PAR 0 मिमवापमानम्। खागा मध्य गुग्यो यथा,- हाम्यं पराई यान यजेत पोषितभा रयामानामानिमसिना "मातामहा मातुनानी मया मातुर महोदगा ज्येष्ठया स्त्रिया माधग्मेकम्मानुठान पुन:दिनो दासा टाप पर मयः पितामहा ज्येष्ठा धावा च गुरव वो। यथा,- निय ।त्यको गुवायं मारत: पिटतोहित्राः। "ज्येष्ठा धम्प्रविधी कुप्यांत्र कमिटी निमम मवारमानना' अनुतनमनामा मनोवाक्वाय कम्पमि.।' दायित्वाग्निहोवन नियंती alot सामीपणे रवान बाबशन घमनागमे। सत्यादि पाहिधिवहारामनिवामिपितः। fruit मायांच निभाय। | “गुरुनामपि मा पन्याः पञ्चविशेषत: ता भरि गदिश कातिमायन गरिमारता र पासमादाय यंहाम्तेषां माता मुजिता । रति गार ८५१२-11 गोदाममा मतदार पिता माता च दारा निर्वि पचमनीषा कुमनागवलं यथा- निशान प्रियंका सारिको "मनमाना मयः सोमदाम माम् । मदन राईन । मात्म परित्यज्य पुच पातपायना पेग बनातान विपनदानमा मोसिमाम मातिच माती दाता पति सीमापा मात्रि। म पच मवन धम्मा पान बना। पाचार पोशामा ममाGिurt THEREटिनन ।माप्ति मारममंदेश नाति मालमर्म गुमः। म जवाना किया. पतमाना मम माहिती प्रदान करन पित tiger वाइन। दोदिय प्रिय यांत वामनमा मिग कोमा वामशादिया- Tier सामन्तो धमयममामा मस्ट व निमार्गोमा iil भिरिका निता बिना- Kirमदामटमा मात्र मरामिमाम लोमसोम मritertainm मनमाया काभानी दिनाwiferrer . . - - ·शूद्रः साध्विति । - सी सी खी पर्धादपेतमर्यादा: स्तियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु ॥" | रत्यर्थ कामदेयोऽयमिति चित्तेन धार्यताम् ।। सप्ताह दुग्धपोतं स्यात् स्त्रोणां बहुपयस्करम्॥ पति गारड़े । ११५ । ५८-५८;६२-६५॥ यदयदिहाति विप्रेन्द्रस्तत्तत् कुर्यात् विलासिनी रुन्द्रवारुपौमूललेपात् स्त्रो स्तनषेदना । शिया धन्या यथा- एवमादित्यवारण सदा तहतमाचरेत् । नस्येत् एतविपक्का च कायावल्यन्तु पालिका। "योषितः साधु धन्यास्तास्ताभ्यो धन्यतरोऽस्ति तण्डुलप्रस्थदानच यावन्मासांम्बयोदश । भक्षिता सा महेशान योनिशूलं विनाशयेत् ॥ कः" । ततस्त्रयोदशे मासि सम्माप्ते तस्य भाविनी। मलेपिता कारवेलमूलेनैव विनिर्गता। इत्युपक्रम्य । विप्रस्योपकरैर्युगां शय्यां दद्याविलक्षणाम् । योनिः प्रवेशमायाति नाव कार्या विचारणा॥ *कतिः साध्विति यत् प्रो सोपधानकवियामां खास्तरावरणां शुभाम् ॥ नौलोपटोलमूलानि साज्यानि तिलवारिणा। योषितः । दीपिकोपानहच्छत्र पादुकासनसंयुताम् । पिष्टान्य पां प्रलेपो वै ज्वालागभंगरोगनुत् ॥ तचाइ भगवान माधुर्धन्याति पुनः पुनः॥ | सपनीकमलद्वत्य हैमसूवागलीयकैः । पाठामूलं रुद्रपोतं पिष्टं तण्ड लवारिणा। तस् मब्द योतुमिच्छामो न चेदगुध महामुने सूक्ष्मवस्त्र : सकटकै●पमाल्यानुलेपनः । पापरोगहर स्याच कुष्ठपानन्तथैव च ॥ इत्युक्तो मुनिभिामः प्रहस्येदमथाब्रवीत् ॥ कामदेवं सपनौकं गुड़ कुम्भापरिस्थितम् ॥ वाप्योदकञ्च समधु पीतमन्तर्गतस्य वै । योपिच्छुयूपणं भर्तुः कर्मणा मनसा गिरा। तानपानासनगतं हेमं नेत्रपटाहतम्। पापरोगस्य सन्तापनिवृत्तिं कुरुते शिव ॥ कुब्बतो समवाप्रोति तसालोक्यं ततो दिजा सकांस्यभाजनोपेतमिक्षुदण्डसमन्वितम् । कदलीलकुचं पोतं पिष्ट्वा तण्डुलवारिणा। नातिलेशन महता तानव पुरुपो यथा । दद्यादेतेन मन्त्रण तथैकां गां पयखिनीम्॥ स्तीणा व महादेव रतनावं हि वारयेत् ॥ वतीयं व्याहतं तेन मया साध्विति योपिताम्॥" यथान्तरं न पश्यामि कामकेशवयोः सदा। वृततुल्या रुद्र लाना पीता चौर वे सह। पति विष्णुपुराणे । ६ । २ १८२-८३ ॥ | तथैव सर्वकामाप्तिरस्तु विणो सदा मम ॥ प्रदरहरते रोग नाव कार्या विचारणा ॥ वेश्यास्तीणां धम्मा यया,- यथा न कामिनी देहात् प्रयाति तव केशव । विजयष्टीनिकटकं चूर्ण पीत हरच्छिव । श्रीकृष्णमहिप्य अचुः। तथा ममापि देवेश शरीरे त्वं कुरु प्रभो ॥ तिलकाथेन संयुक्त रक्तगुल्म लिया हर ॥ वैश्वानामपि यो धर्मस्तन्नो ब्रूहि तपोधन । तथा च काञ्चनं देवं प्रतिग्रा हिजोत्तमः। कुसुमस्य निवडत तरुणीनां महे खर । दालभ्य उवाच । कोऽदात् कस्मा अदादिति वैदिक मन्तमी. रतोत्पलस्य वै कन्द शर्करातिलमंयुतम् ॥ यः कयित् शुल्कमादाय ग्रहमेष्यति वः सदा। रयेत् ॥ पौत सशर्कर स्त्रीणां धारयेत् गर्भपातनम् । निम्छमनैवोपचय: स तदान्यव दाम्भिकात् ॥ ततः प्रदक्षिणीकृत्य विसज्यं द्विजसत्तमम् । रतस्रावस्य नाशः स्यात् शीतोदकनिषेवणात् टेवतानां पितृणात पुण्याह समुपस्विते । भय्यासनादिकं सर्व ब्राह्मणस्य ग्रहं नयेत् ॥ पौतन्तु कालिकं रुद्र क्वचितं शरयुझ्या । गोभूहिरण्यदानानि प्रदेयानि च शक्तितः ॥ ततः प्रभृति योऽन्चोऽपि रत्यर्थ गेहमागतः। हिङ्गु सैन्धवसंयुक्त शीघ्र स्त्रीणां प्रसूतिष्ठत् ॥ ब्राह्मणेभ्यो वरारोहाः कार्याणि वचनानि च। सामान्य सूर्यवार च स संपूज्यो भवेत्तदा ॥ मातुलुङ्गस्य वै मूलं कटिबदं प्रसूतिरुत् । यचाप्यन्य इतं सम्यगुपदेच्यामि तत्वतः ॥ एवं त्रयोदशं यावत् मासमेकं हिजोत्तमम् । अपामार्गस्य वै मूलं योनिस्थच प्रसूतिकम् ॥ अविदारण साभिरनुष्ठे यन्तु तत् पुनः । तर्पयोत यथाकालं प्रोपितेऽन्य समाचरेत् ॥ अपामार्गस्य वै मूले गर्भवत्यान्तु नामतः । संसारोत्तारणायालमैतद्देदविदो विदुः। तदनुजारूपवन्त यावदस्यागमो भवेत् । उत्पाव्यमाने सकले पुचः स्यादन्यथा मुता ॥ यदा सूर्यदिने हस्तः पुष्यो वाय पुनर्वसः । प्रात्मनोऽपि तथा विघ्नं गर्भसूतकराजसम् ॥ अपामार्गम्य वै मूले नारीणां शिरसि स्थिरी । भवेत् सबीपधिम्रानं सम्यकारी समाचरेत्। देवं वा मानुषं वा स्यादुपरागेण वा ततः । गर्भशूलं यिनग्येत नात्र काय्या विचारणा ॥ तदा पञ्चशरन्याय सविधाहवामप्यते। साचारानिष्टयगमो यथाशक्या ममाचरेत् ॥ कर्पूरमदनफलं मधुकः पूरितः गिय । पच्चयेत् पुण्डरीकाक्षमनङ्गमयानुकीर्तनैः । एतहः कथितं सम्यगभवतीनां विशेपतः। योनिः शुभः स्याह हाया युवत्याः किं पुनः कामाय पादी संपूज्य नई वै मोहकारिणे ॥ | स्वधोऽयं यतो भाव्यो वेश्यानामिह सर्वदा । मे कन्दर्पनिधये कटिं प्रीतिमते नमः । पुरहतेन यत् पोत दानवोपु पुरा मया । मापस्य विदलान्य व वितुपाणि महार। नाभि मोठ्यसमुद्राय रामाय च तथोदरम् ॥ तदिदं साम्प्रतं सव्वं भवतीयपि युज्यते । तभावितप्काणि पयमा माधितामिया हृदयं हृदये गाय स्तनावाद्वादकारिये। मुव्वंपापप्रशमनमनन्तफलदायकम् । समध्वाज्यपयोभिय मयित्वा च कामयम् । उत्कण्ठायेति वै कण्ठमास्यमानन्दकारिणे ॥ कल्याणिनीनां कथितं कुरध्व वरानना । स्त्रोणां शतं महादेव तत्क्षणाम्राव मंगयः ॥ घामांस पुप्पचापाय पुष्पवाणाय दक्षिणम् । करोति यागेपमखण्डमैतत् रसय रण्इतेलेन गन्धकैन गुभो भवत। नमोऽनङ्गाय वै मौलिं विलोलायेति च ध्वनम् कल्यापिनी माधवलोकसंस्था । विफलोदकम एटो वसपारवेत् ।। सर्वात्मने शिरस्तहदेवदेवस्य पूनयेत् । मा पूनिता देवगणरशेपे. टुग्ध वितुपमापय गिम्योयोरा माधिराम् । नमः शिवाय शान्ताय पायाधराय च ॥ रानन्दसत् स्थानमुपैति विष्णोः । अपामार्गस्य तैलेन पीत खोगतकामहर" गदिने पीतवम्बाय गहचक्रधराय च ॥ तपोधन: सोऽप्यभिधाय चैत- इति गारड़े १८५ पध्यायः॥ नमो नारायणायेति कामदेवात्मने नमः दनगदानव्रतमदनानाम् । (सीसम्भूत: फार यथा- नमः शान्यै नमः प्रोत्ये नमो रत्येत्रिये नमः। स्वरखानमप्यत्यनु ताः ममस्त- "स्तोरतमोऽधिकवे न होनगन्द्रियादपि। नमः पुष्ट नमस्तुष्ट नमः सर्बार्य सम्पदे । मित्य करियन्ति च वैदयोन।" रनमोऽप्यधिकतेन सोमभूतिः प्रज्ञापन एवं संपूज्य गोविन्दमनात्मानमोगरम् । इति मत्स्यपुरापि नगदानव्रतम्।७०३०-४, मसधातुदलेनापि प्ररुत्वा विहतः मम। गर्मात्येस्तथा धूपैनवेदोन च भामिनी । स्तोरोगनाशकाचीपधं यथा- सतुप्यातरजातीनां या या भवति भाषमा। तत पाहय धमाजवाधणं वेदपारगम् । परिवाच । माविकी राजमो वापिताममोपावि मातम । पथगावयववं पूज्य गन्धधूपानादिभिः । "एक पुनर्नयामूलं पपामार्गम्य वा शिव। तागं ननयमानं गुदेवा ताराप" गालेयतरालमस्यं तपावर संयुतम् । मरमं योनिविक्षिप्त पराप्य घां हरेत्। इतिवारीत गारोरम्मान प्रदाय तम्मे विप्राय मादधामाधव मौयतामिति । प्रतिवेदना व तरुणीनां यार । साक्षादीपिपः । यथा, टीमशम्। यपेटाहारयुत पे तमेष दिजसत्तमम् । भूमिकुमामूलं वै गादितएदशारिता। "गोलो गोपामि एनीम") ·न ४४. चोरः सीधनं सोधन स्तोगी, तो, (तो धामी गोति । ममामे सोजित', , (स्त्रिया जितः।) स्तीवगीभूतः/पन इन्डनिहयात् पुचकन पम् । जोया डोए।) धेनुः। गार इति । यथा, प्रवत्तं योगजन्मखण्डे ४२।१५/पन्यतरामाये पन्यतरम्य मापा। तत्पय्यायः। तुम्मा २ मिनिम्या ३ स्त्रीजितम्पसमावेण सर्च पुत्र प्रणश्यति । रभावे अढ़ाया दुहित पुष गेरियो । इति विज्ञाप' । (थया, भूमो पासको पापात पापिनो तौजितात | पुचायाय तयाधिकार: कामिकायाम् । ३।३1०1। 'लोगोषु पर" | पार्ष। पुजवानां गांधानाय प्रथममुपमरणमुत्थतः) खोता,स्त्री, सीत्वम्। स्त्रिया भाव: इन्यये तम्- “मपिण्डीकरणाई यत् पित्र तोगुन, . (नो चामो गुरुये ति।) दोचा- प्रत्ययटागप्रत्ययाभ्यां निष्यनम् । নবম মাসানি ঘ का मन्धमावोपर्दशी। तमाम यथा,-स्त्रीधनं, की, (लिया धनम् ।) स्त्रीखवास्पदी- इति गातातपोलतजोग्यपतिमि "भाचोक महावारा गुरुमला जितेन्द्रिया भूतधनम् । तत् पड विधम । यथा,- वात्। तथा चनारदः। मधमन्यायंतावना मगोमा पूजने रता : "पध्यन्यथाशनिकं भर्तदायं सयेव ध। "पुचाभावे त दुहिता तुल्यसम्ता- मनपरमम्पदा एपिका पालोचना। भ्राटदत्तं पिवभ्याच पड विध स्तोधनं स्मृतम् प्रतएव एतादृगतिभावे पोष ग्वामारमयुन्दा बगामरणभूपिता। ति दायभागरतमारदवचनम् ॥सदभावे दौशिवाधिकारः। मामा कुनीमा कुलजा चन्द्राम्या मय प्रय स्त्रीधनम् । तन कात्यायनः । "दौहित्रोऽपि धमन सन्सारयति बुद्धिगा। प्राप्त मिल्यस्तु यदितप्रीत्या चव यदन्यतः। इति मनुवचने दोहिये पौधधम्माति- সমকা মাহিনী মিয়া भत्तुः साम्यं भवेतन रोपन्तु स्त्रीधनं स्म तम् पुत्रेण परिणोततितर्वाधानाधकपुर गरपपा गहिदायो गिनानविरपियो। भन्यत: पिटमायभक्त कुनश्यतिरिनादयनन्ध दुष्टिपुनराधम्य न्याय्यत्वात् । पर गमपीवाभर्वतमाधिश परिवमिंता गिन्येन वा यदजिस तव भt पानन्या सेन प्रपोच तशोग्यपिण्डदासत्वात् । तदभाव formपागमा पोरामानुपाटगुप्पा लिया पपि धन न सोधन पासवात् विधवयोमाराधनाधिकारः तयोरपि स- দুষ। { হসমিথিৰ ল' দ্বিগ্ন ঘানা त्वात् । सदभाये तभी। समपिटम पनिती धिमापाचा मानन्दकारिणी| धिकारात् । मनुवि। दत्तधनविषय तत्र भ्रातरधिकारात् । तथा SHREM यदिदायाधिशमगे। | "पत्यो जीवति यः कपिदनारो तो भयेकात्यायनः। धर्मरमरमातुरगुन मनम्। म भरिन् दायादा भजमानाः पतन्ति से 1 "पिटम्पाय यह दुहितः स्यार धनम् । narमिच्दामिभनुम। पत्रदत्तेऽपि तदनुजया परिहितोऽनार-प्रजायामतीतात भारगामि त सम्पदा RATE गुमानिदिमा पुगिनीमती। म्तारता एक भाांया सोयो भवतीति मंधा- मातु परिणयनकालनमा पुधमपि पदमाहानीयमशहानिप्राय च। तिथिकात्यायनः। गान्टोदतिवारवाधिकारः। मातु पारि नमामिरमान महिमामंग मगय । दया कन्यया वापि पशुः पिटगृहेऽयवाणाप्य तियो भरविति वशिष्ठीतः। सोधन दुभ यदि मावा प्रदायने । भन मशागात् पित्रोमांस मौदायिक दहिसणामप्रतानामप्रतिष्ठिताना ति गौतम- पादाभो दिमम्प्राप्य कामरप मनम्। বনন মমমমমানামােনা যায় । मोदायिकं धन प्राप्य सोना बातम्यामिथत लप्रतिष्ठितामा वाग्दताना पद माह Prosसा पानाति मात्र मस्य। यम्मात्तदानुगतार्य दत्त तत् प्रजीवनम् । भाय धकारममुचितानामुदाना सोधन दु.ि पायरियामाता ददाति ममम मोदायिक मदात्रीला घातम्या परिकीतितम् तगामिनि मामान्यत: प्रागुणात्वास HERE पुन्हा भोपि हमा दामनमाया कि पंच दानं च यथेट म्यावरपि।' नामियादेत क्रमायवेमीपमहाराय लार। raमनीखाना। सदाभ्यः पिटमारमत कुममम्बनिभ्यो मधं' व्यसमा मन । Affaiमविशारदत् । मादायकम् । पागंप्यमनट यम् । भारद । 'मानुय योतक यत् स्यात् कुमारीभाग पा TERRRनम कुर्यादाभिननम् ।' "भवां प्रतिन यहा निम्मिन् मत पिता लिगुरश्चनम् मा यशाममायाहयादा यान যায়যু নির্থ ধানি নিসাব म मापले २५स. पपई मन्दस्मियनात् मत दमन्याहतान्य- सापमयाविवाहाना देना उदयगर - र.. समानार्य म्यार देयमे।। पदयघट म्याचति तदरदय मम यदि दयं मम तामा रहम हरवं करने निकालादनी रियलं । कम्पतमाना उदयन मनमायोmanila मारतानंदन पटनरक्षरीवात्यायन। गतिमियम यानुयोग । पारमारिन:शिवायुधा मित्रा पाईनागिनी । मवि मा । परिणाम मिमी दभिधारता दार सोधन मारा पानशाम साराभादमानी न( पासवरः । nिAM fiयमानम्। प्रति “ दशायें वाया मनि। “fairftaram RI att.(nि. मोशन मनमो दातुमा प्रामात सासनमः। मनिधी मोनामिक nिata irati TREETrfe दिपावादन। ममदादालन मा ३n. auri)"'- मनोमियोमा दमाम atI am nिा प्रदिर:'. वाशिमय पर IMIER 17. "LTRAre rat Hari पाwिr ri.in - " ·- .. ४४१ स्त्रीधनं स्वीपरः स्त्रीपुंध 'दुपितृनामभावे तु रिक्थं पुत्रेषु तद्भवेत् ॥" | पिण्डदोगहर इति याशवल्कीयात्। माट-स्त्रीपण्योपजीवी, नि] पं. (स्त्रीपयन उपजीव. इति मनुवचनात् ॥ | तुल्याः प्रकीर्तिता इत्यनेन स्वस्रीयादीनां पुत्व- तीति । उप+नीय णिनिः।) सम्भोगार्थ- एवं पुत्राधिकारात प्राक् दुहित्रधिकारविधा- विनापनेन एकप्रयोजनकत्वात्। मन्यमै स्त्रियं दत्त्वा तदनोपजीवी। इति यकवचनान्तराण्येतविषयकाणि । पुचाद्यभाव | "मातुलो भागिनेयस्य स्वसीयो मातुलस्य च । महाभारते दानधर्मः ॥ ह बाधादिपञ्चकविवाहकालीन स्त्रीधन | खगरस्य गुरोय व सख्युर्मातामहस्य च ॥ स्त्रीपुंधर्मः, पुं, (स्ती च पुमांय स्त्रीपुंसी। तयो- । भः । पासुरादिवयविवाहकालीनन्तु मातः | एतेपाञ्चैव भार्याभ्यः स्वसुमीतः पितुस्तथा । धर्मः ।) स्त्रोपुंसयोर्व्यवहारः। स च पटा- तटमा पितुः । यधा मनुः । पिण्डदानन्तु कर्तव्यमिति वेदविदां स्थितिः। दविवादपदान्तर्गतषिवादविशेषः। यथा,- "बामदेवार्षगान्धर्वप्राजापत्येषु यदनम् । इति गातातपवनात् । “स्त्रीपुंधर्मो विभागय द्यूतमानयमेव च । बतीतायामप्रजायां भर्तरेव तदिधते । पिण्डदानविशेषेणैव पखामेपामधिकारक्रमः पदान्वष्टादशैतानि व्यवहारस्थिताविहा" रतस्या: स्यात् धनं दत्तं विवाहेवासुरादिषु । प्रतिपत्तव्यः । पाठक्रमादर्यक्रमस्य बलवत्त्वात्। इति मानवे ८पध्यायः॥ पतीतायामप्रजायां मातापितोस्तदिप्यते " अन्यथा सब देवराधिकारमहालनविरोधः तहिवरणं यघा, नन्याधनाधिकार क्रममा बौधायनः । स्यात् । तव प्रघमं देवरः तत्पिण्डतहत पिण्ड- “पुरुषस्य स्त्रियायै य धर्मों वर्मनि तितोः। 'रिक्थं सतायाः कन्याया ग्रहीयुः सोदराः तहत देयपुरुष-वय-पिण्डदलात् सपिण्डत्वाच- संयोगे विप्रयोगे च धर्मान् वध्यामि गाजतान् स्वयम् । भाटस्त्रीधने अधिकारी। तदभावे भ्राशर-प्रस्वतन्त्रा: स्त्रियः कार्याः पुरुषः स्वर्दियानिशम्। सदभावे भवेन्मातस्तदभाव भवेत् पितुः । देवरयोः सुती तत्पिण्डतइत्तृपिण्डतदर्तृदय- | विषयेषु च सन्नन्त्यः संस्थाप्या प्रात्मनो यये । चन्द्र क्रमदर्शनात् पूर्ववचने मातापिनोरित्यन पुरुषहयपिण्डदत्वात् सपियत्वाञ्च तयोरमावे पिता रक्षति कौमारे भर्ता रघति यौवने । पाठक्रमेणाधिकारी न तु इन्दनिर्देथात् सम- त्वमपिण्डोऽपि भगिनीपुचः तस्पिडतत्पुनदेय- रघन्ति स्थविरे पुचा न स्त्री स्वातन्वामईति ॥ चितेन । हहमतिः । तत्विषादिवयपिण्डदत्वात् । तदभावे भत्तभा- काले दाता पिता पायो वाध्ययानुपयन् पतिः “माटखमा मातुलानी पिढय्यस्तो पिटवसा गिनेयः पुधाइ र्दुर्वलत्वेन तत्स्थानपातिनो-मृते भर्तरि पुचस्तु वायो मातुरधिता। मा पूर्वजपती च मानतुल्या प्रकीर्तिताः ॥ रपि भगिनीपुचभत्तभागिनेययोस्तथैव यत्ता- | सूक्ष्मेभ्योऽपि प्रसङ्ग भ्यः मिायो रया यिगेपतः यदासामौरसो न स्यात् मतो दीदिव एव वा। वलस्य न्याय्यत्वेन तदयपुरुषचयपिण्डद-योईि कुलयोः गोकमाययुररचिता:॥ तत्तो वा धन तासां स्वसीयावाः समा त्वात् तत्पिण्डदत्वात् तमपिण्डदत्वास मात- मंजि सवर्णानां पश्यन्तो धम्ममुत्तमम् । भयुः ।" लानीधने पधिकारी। तदमाये मारपुषः यतन्ते रशित भायां भतारो दुर्गना पपिन पौरसपदं कन्यापुचोभयपरम् । सत इति तपिण्डतत्पुचदेयतत्पिवादिपिण्डहयदत्वात् । खां प्रसूति परिवार कुतमागानमेर प। मपतीपुचपरम्। पिलवसर्धने अधिकारी। तदभाव सशरयोः | वह धनं प्रयय न जायां रचन् मिति । "मामामेकपनीनामेका घेत् पुधिषी भवेत् | पिण्डदानात् जामाता वयधने अधिकारीति पतिर्भायां भविश्य गों भूत्व र वागते । मास्तास्तेन पुत्र प्राद पुत्रवतीर्मानुः ।" क्रमः । स्वमीयाद्या इति पधिकारिमावपरं न जायायातहि लायात्य यटयां जायरी : इति मनुस्मतेः । पाठिकममपरं एपा पक्षां प्रातिखिकोहाना- याहगं भन तिमी सुतं गते त्याविधम् । एकपनीनामिति एकः पतिर्यासां ताः। न त ममा सपिण्डानन्तर्यण मरादिवदधिकारी, तम्मात् प्रजापिगहा यिं रधित् प्रययतः । तपदमीरसविशेषणं वयात् । सपतीपुच-नव सपिण्डाभावे मावस्वमेति वचनं वान फरित् योषित: गह: प्रम परिचिगुम् । बहाव स्वसीयावधिकारापत्तेय । तत्सुत इति पनिवधिकारिगपने देवरतत्सुतभावाशर- एतेरुपाययोगेनु गमराम्नाः परिभितम् ॥ पौधः मपनीपोचपरं न तु दौदिपपुचपरं तम्य, मुतानांघधिकारज्ञापनादासवतरणगामाटार पप्य संग्रह चना प्ये व नियोजन । सभोग्यमत्त पिण्डदानाधिकारात् । पत्र प्रागु- गुरादेः परित्यागादिति । ति दायतत्त्वम् । गौचे धपत्यार पारिमाण गनुमारात दीशिवपयन्तानन्तरमेव सपनी- स्त्रीधग्मः, , (स्त्रिया धम्मः1) मतुः । तत्प-परक्षिता र रापुर पंगशारिभिः । अद्यतत्पुयोरधिकारः । न तु प्रागुतभादि- व्यः । पुष्पम् २ पार्तवम् ३ रज: ४ । ति पात्मानमामना याम्नु रदेयुपता पिताः पिटपर्यन्ताभावेऽपीति वा मर्यादीनां धनि-मचन्द्रः । मिथुनम् । यया हरिवंधे। ८४ । पानं दुर्जनसमर्ग: पल्ला परिरमम् । भोग्यपार्वणपिण्डदानानधिकारात् । तस्माद -११। सोन्मीयामर नारोमंदृपहामि पर । पां सपनोपीवान्तानां तत्मतो पनि खतो कामाननीर्वाद: योवमुपादाः। नेता रूपंपरीने मामा दाए मंतिम बालदममुशितानाम् । दपिाव विरतं गामा विकूजितम् । सरपंचा दिपं वा एमानित भुत "सामान्य पुचकन्याना मृतायां स्तोधन भीमभिमरहन्ती लीधग्मं सायरोत्यता पोपलादिमा मेरोधार HIT विदुः। सीतां गमकवादिः । यचा. मनुः । १।११४ रहिता पडतोपरमध हानि प्रशायां रत् भत्ता माता माता पितापि. 'सीधर्मयोगं तापस्य मोर महामर्मिर एवं समा जातामांrrent पासीमंती, स्त्री, (सौधामोसा सीहि । परमं पदमादिष्टेन परमात पनि टेक्नोगामा मचादिपिएपवतानादारमिः । होप।) अनुमती । इलमय। २ । यामदामटहार का TREPTET भर पा समपि सगरमायमरादिषु ।।२०। (यथा, महाभारत । २०६७।१४। टोरभाई दुधमा काम मायादारल्यनेन भगिनीमतमतभागिनेय- सीधम्तिी दरोश मोदिन परिहार मारिसीदनिया Rknferr भारनिष्ठोमयरमालमत-सभा एखाद दासरी पालन) EिET Exrefere মা-মায়োধিন ধিহা। ভয় বিষয়ে মোই। हार पुरीrlfriinfriorren जोधपः, (तपुरमा माई rigreat "पापामुद वा तिषु पिडा। जटापा राम: मटातेचा पमोनीपपपते !" जीपर, पं. (पीड पर.नि.) forehentiretroine इति टायमागीयमनुष। कागुरारति इंदिता - पसंदमात् । पत। - 11 ·: " . ४४२ स्त्रीपुंध स्त्रीपुंध स्त्रीपुंध तस्यैव व्यभिचारस्य निवः सम्यगुचते। सनदंगो निपतति सक्कर कन्या प्रदीयते। व्याधितो विप्रदुष्टावा याहग्गुणेन भर्ता स्त्री संयुज्येत ययाविधि । सक्दा ददानोति वीखेतानि मतो मवत् ॥ यस्तु दोषवती कन्यामनास्यायोपपादयेत तादृग्गुणा सा भवति समुद पिव निम्रगा। यथा गोखोष्टदासीपु महिप्यजाविकामु च। तम्य सहितयं कुर्यात् अधमाला वशिष्ठन संयुत्ताधमयोनिमा । नोत्पादकः प्रजाभागी तथवान्यानाखपि। विधाय वत्ति भार्याया: प्रवत् घारगी मन्दयालेन नगामाभ्याईणीयताम् । वेक्षेवियो बीजवन्तः परचेवप्रयापिणः । प्रवृत्तिकर्षिता हि स्त्री प्रदत् एतायान्याश्य लोकेऽस्मिनपशष्टमसूतयः । ते वैशम्यस्य जातस्य न लभन्ते फलं शाचित् ॥ विधाय प्रोपिते हत्ति उत्कर्ष योषितः प्राप्ताः खः सभर्तुगुणः शुभैः | यदन्यगोपु हपभो वरमानां जनयेच्छतम् । मोषिते खविधायैव नौवेकूिपरगतिः । एपोदिता लोकयात्रा नित्यं स्त्रो सयोः शुभा गोमिनामेव ते वमा मोघं स्कन्दितमाभम् । प्रोपितो धर्मकार्याय प्रतीयोऽष्टौ नरः प्रत्येघ च सुखोदान् प्रजाधावियोधत ॥ ॥ तयेवाक्षेविणो बीजं परचेतनवापिणः । विद्यार्य पर यगोऽयं वा कामार्थ त्रीस्तु प्रजनार्य महाभागाः पूना शहदीप्तयः। कुर्वन्ति विधामर्थ न बीजी लभते फलम् । स्त्रियः यियय गेहेपु.न विशेषोऽस्ति करन । फलन्वनभिसन्धाय क्षेविणां वोजिनां तथा। संवत्सरं प्रतीक्षेत हिपन्ती योपितं पतिः । उत्पादनमपत्यस्य जातस्य परिपालनम् । प्रत्यक्षं विणामों बीजादयोनिगरीयसी। कई संवत्सराव ना दायं कृत्वा .. प्रत्यई लोकयावायाः प्रत्यक्षं स्त्रोनिबन्धनम् ॥| क्रियाभ्य पगमाले तहोजार्थ यत् प्रदीयते । प्रतिकामेत प्रमत्तं या मत्त रोगात मेव अपत्यं धर्मकार्याणि शयूपा रतिरुत्तमा। तस्येह भागिनी दृष्टी वौजी तेतिक एव च ॥ मा बोन् मासान् परित्याज्याविभूपपपरि- दाराधीनस्तथा स्वर्ग: पितृणामात्मनय छ । मोधवाताहत बीजं यस्य चैत्रे प्ररोति। पति या नाभिचरति मनोवागदेहसंयताः । चेविकस्यैव तवी न वप्ता लभते फलम् । उन्मत्त पतितं कीवमबीनं पापरीमियम् । . सा मत्तलोकानाप्नोति सहिः माध्वीति चोयता एप धर्मो गवाखस्य दास्युष्ट्राजाविकस्य च । न त्यागोऽस्ति दिपन्त्याय न च दायापवत्त व्यभिचारात्त, भर्तुः स्त्रो लोके प्रीति निन्द्य | विनमहिपोणाश्च विन यः प्रसव प्रति । मद्यपासाहत्ता च प्रतिकूला च या भवेत ताम् । | एतहः सारफल्गुत्वं वीजयोन्योः प्रकीर्तितम्। व्याधिता माधिवेत्तव्या गगालयोनिच्चाप्नोति पापरोगय पौधते । पतः परं प्रवक्ष्यामि योषितां धर्ममापदि बस्याटमेऽधिवेद्याग्दे दशम तु मतग्रजा। पुच्च प्रत्युदित सद्भिः पूर्वय महर्षिभिः । भातुज्यंठस्य भार्या या गुरुपवानुजस्य सा। एकादशे स्त्रीजननी मथस्वप्रियवादिनो। विमजन्यमिमं पुण्यमुपन्यासं निबोधत । यवीयमस्तु या भार्या सुपा ज्येष्ठस्य सा स्मृता या रोगिणोम्यात्तु हिता सम्पदा चैत्र भर्तुः पुचं विजानन्ति श्रुतिधस्तु भर्तरि । ज्ये ठो यवीयसोभायां यवीयान् वाग्रजस्त्रियम्) मानुज्ञापयाधिवेत्तच्या नावमान्या च पाहुरुत्पादक केचिदपर विणं विदुः। पतितौ भवतो गत्वा नियुप्तावस्यनापदि। अधिविना तु या नारी निगच्छट्टपिता क्षेवभूता रमता नारी वीजभूत' म तः पुमान् | देवरादा सपिण्डाहा स्त्रिया सभ्यनियुलाया। मा सद्यः सविरोदश्या त्याज्या वा कुन्तस क्षेववौजसमायोगात् मम्भवः सबंहिनाम् ॥ प्रजेमिताधिगन्तव्या मन्तानस्य परिक्षये। प्रतिपिहा पिवेदया तमद्यमभ्य दवेष्वपि । विशिष्टं कुवचिहोज स्त्रोयोनिस्व व कुत्रचित्। विधयां नियुक्तास्तु घतातो वाग्यतो निमि। | प्रेक्षासभाशं गच्छेहा सा रा . ५.. एभयन्तु समं यव सा प्रसूतिः प्रशस्यते। एवमुत्पादयेत् पुत्र न हितोयं कथञ्चन । बीजस्य चैव योन्याय दोजमुत्कटमुच्यते । हितीयमेके प्रजनं मन्यन्ते स्त्रीषु विदः । यदि स्वायापरायव २९.. सर्वभूतप्रसूतिहि वौजलपपलक्षिता पनिहत्त नियोगार्य पश्यन्तो धमतस्तयोः । तासां वर्णक्रमणेव ज्येष्ठ पूजा च वैश्न प या तूप्याने या क्षेत्र कालोपपादित। विधवायां नियोगायें मिते तु यथाविधि। भर्नु, शरीरण्यूषां धर्मकार्यञ्च नैयिकम् । सानोति तत्तस्मिन् बीजं ख व्यनितंगुषः गुरुवञ्च सुपावञ्च वत्त यातां परस्परम् । स्खा चैव कुर्यात् सर्वेषां नान्यजाति: य भूमिभूतानां माखतो योनिरुध्यते। नियुत्ती यो विधि हित्वा वयातान्त कामतः यस्तु तत, कारये मोशात खजात्या स्थितया- न च योमिगुपान् कांपिही पुष्यति पुष्टियु । तावुभौ पतितौ स्यातां च,पागगुरुतल्पगी। भूमापये केदार कालीप्तानि कपीवलः। नान्यमिन् विधवा नारी नियोजच्या हिज्ञा. यया बापचाडातः पूर्वदृष्टस्तयेव सः। नानारूपादिमायबोजानौह समावतः। दिभिः। उत हटायाभिरुयाय वराय सहयाय ध। प्रोडयः शात्तयो मुहास्तिता मापास्तया यश। पन्यम्मिन् हि नियुञाना धम्म हन्य:मनातनम् प्राप्तामपि ता सम्म कन्या दद्यादययाणि व्यापी रोजन्ति सगनानौधरम्तया: नोहादिकेषु मन्येषु नियोगः कोर्वते कचित्। काममामरणात्तिठेदएहे कन्यतम मित्यपि अन्यदुतं मातमम्यदित्येतवोपपद्यते । न विवाइविधाबुलं विधवा वेदनं पुन:। न चैवेनां प्रयत गुणहीनाय करिचित इम्यने यहि यही तत्तदेव प्रति। पयं विजेहिं विनिः पराधम्मो विगतिः। बोणि वर्षा दीक्षेत कुमार्य तुमती सती। सत् मानन पिनोतिन मामपितामदिना। मनुथाषामपि प्रोलो देणे राज्य प्रमामति सन्तु कालादेतमा हिन्दत सदृशं पतिम् । पायुवामिन पथ ननातु परयोपिति। स महीमखिला भुनन् राजर्पित पदीयमाना भरिमधिगच्छदयदि स्वयम् । पर माया पागोता: कोतं यन्ति पुराविदः। वपना महरं च कामोपड़तचेतनः । नैन किश्चिदयाप्रीति न प यं साधिगति । गवा गौनपत पुसा पररिपई। सतः प्रति यो मोहात प्रमीतपतिका नियम पतहार माददीत पिता कन्या स्वयंवरा ममतोयंदा पेविडमनुविभ्यतः। नियोजयपवर्यत विहिन्ति माधकः । माटकं धारदत्त वास्तैना स्यात यदित तमा सम्पति चिमको परपरिम। यम्या घियत कन्याया वाचा सत्ये कृत पतिः। घोरपीमा घिरी मायां पूवंग्दिो विदुः। नामनन विधानेन निजी पिन्देत देवाः॥ पिवे न दद्याधुस्कन्तु कन्यामृतुमती पर। भारदबदारमा माती मगम् ॥ ययाविध्यमिगम्यनां राजपत्रां मुदित्रताम् । स हि स्वाम्यामतिकामेहतूनां प्रतिरोधनात । मापन पुरको बनायामा मोति। मियो मजेदाप्रमवात महत् माताहती। विंगा बहत् कन्या वासादयापिकीम रिकामासबारेतयोमर्ता बापताना न दत्ता कप्यक्ति कन्यां पुनदंदात् विषय बाटवरिषी वा धम्म मोदहि मत्र । निरिणाम भत्तमायां रिमुषले। दवा पुन: प्रयन् रिमार्शति पुरपातम् | देवदतां पतिभायां चिन्दी नच्चयात्मन । समानीमा मात्र प्रभापतिमिश्रित विधिवत् पतिपत्रापिस्नेत अन्य शिरिता त मानी विभयाविन्यं देवानां प्रियमारन् । न्यया - . पुरा। - ·म्वेगा: - मागेन स्थगिडल WAfME: HTTER मादा मयेदिन्यव रमो मेदिति घ पाठः। खः, वि, (तिष्ठत्यम्प्रिविति स्या+घत्रवें कः।) HTTrयो : armilanा मदुग्धा नपणा पोता न यादा पुचदाहातो स्थनम् । यथा,- भयो prmin यदि मन्दः। दधप्पाडांटकं पायममगन्ना च पुचदा। "म्पलो दैवकर्तृ केऽन्यत् स्वलं कीवे स्य इत्यपिा. कार प्रदाममा यदि पयागुमन्त । बध्या पुचं काम पोत्या एतन म्योपके गरम् । इति गदरबापली पादान म गोपि तिरं दया । युगकागोरयकाणां मुनीरकम्य च । (सुबन्तीपपदे तु "मुपि यः।" ३1३।४। प्रचरिरहन गुमग हाशियियम्। दुग्धदेव मितायुगां गर्मिया: शूननुत्परम् ॥ उति फप्रत्ययः। सितिगोलः । यथा, रखः । पकुम पर धन प्रांपो का माध्यः । पाठालाइनिर्मिहाप्यमयुरकुटनेः पृथक् । परम पहिसार गाय दीयते । माभियामाभगालेपार मुलं नारी प्रमयते । "चित्रकूटवनस्वञ्च फयितस्वगतिगुरोः । সাবান লাগা fায়। मलाया पिरोयस्तिगूनं ये मन्दमप्रितम्। लभरा निमन्त्रयाक्षको तमनुच्छिटसम्पदा एबम मृण्वन व दुरियविस्यम् ॥ यवधारं पित्तव मम्मुनीषणोदकेन वा । म्यगाम ए संहतो । इति कविकल्पद्रुमः (वा.. ভাদায়ী মানিক। कुगमूलीशतः काय: मायः तिरजापहः। पर०-सका सेट् ।) दन्त्यादिस्यमध्यः । म, एष धनः ममामन य: सौमयोः परः । गानिसण्डलचर्णन्तु मदुग्ध दुग्धकमवेत् ॥ सिस्यगयिषति। ए,पस्यगीत्। इति दुर्गादासः । तथा नित्यं ययातां पोमो तु फराक्रियो। विदारिकुसुमरमं मूलं काम तथा । स्वगः, वि, (खगति संहणोति पात्मानमिति। क्यानामिधरला भी पियुशाषितरतरम् ॥ धात्री स्तन्यविण्डा मुहयपरमायनी । स्वग+अच् । ) धृतः । यथा,- एपीपमयोरको धणी यो रसिमंधितः । कुठा यचामया ब्राधी मधुरो चोटसपिंपी। "धुत्ते स्थगय निलनः पटुः पाटविकोऽपि चा". पापापन्यप्राप्तिपदायभागं नियोधता" पर्यायुःकान्तिजननं लेई वाले प्रदापयेत् ॥ इति गप्दरनावली विकाएदशैपयन इति मानव प्रध्यायः॥ म्हन्याभावे पयम्झाम्यं गव्यं वा तदगुग्यं भवेत् स्यगनं, लो, (स्वग+ ल्युट ! ) अपवारणम् । कोयमनघणा,स्त्री,प्तीपुंगयोलस चिम्तन, मुम्तगण्ठीविषा वाना कुटज्ञा धातिमारनुत् ॥ यया,- ग्मयादिष्पं यस्यां मा। इति भरतः ॥ तर व्योपं मधु मातुननं हिकाििनवारणम् । “व्यवधान तिरोधानमन्तदि स्वपवारणम् । पर्यायः। पोटा २१ एत्यमरः ॥ कुष्ठेन्द्रयपमिदार्थनिगा दूर्वा च कुठनित् छदनं व्यवधान्तापिधानखगनानि च ॥" मौषमी, पु', (जो च पुमांय "प्रचतुरविचतु. सप्तपदामयनिगाचन्दनयानुलेपनम् । इति हेमचन्द्र: । रति।" ५।४।७० । इति पच प्रत्ययेन गहालयौजरुद्राक्षयचालोहादिधारणम् । खगित, बि, (स्वग + क्तः ।) तिरोहितम् । माधुः।) मनोमयोर्युग्मम् । तत्पर्यायः । इति गारड़े। १०६ । १-१en तत्पर्यायः। संवीतम् २ रुदन ३ पाहतम् ४ मिथुनम् २ इन्दम् ३ । इत्यमरः । २ ॥ ५ ॥ ३८॥स्त्रीम, की,(म्बोग्यां सभा। प्रगालाचेति नपुं- संवृतम् ५ पिहितम् ६ छन्नम् ७ अपवारितम् दिवचनान्तोऽयम् ॥ (यथा, मनुः । ८१२५।। सकत्वम् । ) नारीणां ममा। इति केचित् । अन्तर्दितम् ८ तिरोधानम् १० । इति हेम- "एपोदिता लोकयात्रा नित्वं वौघुमयोः शमा म्लोस्वभावः, पुं. (स्त्रीणां स्वभाव व स्वभावो । चन्द्रः ॥ (यघा, किराते । १४ । ३१ । स्त्रीवः, पु. (म्बो पृवं प्रधानतया मर्वकार्येषु यम्य )महलकः । इति गदमाला n नारीणां "उदूढ़वक्षः स्थगित कदिाखो अप्रगामिनीव यस्य ।) स्वीनितः। ति महागील ॥ (यथा, महाभारते । ३ । ७१।६। विकृष्टविस्फारितचापमण्डलः ") भारत दानधनः। "जीस्वभावचली लोके मम दोपय दारुणः स्वगी,स्त्री,(स्वग्यतेऽनयेति । स्वग+घर्य कः । मौप्रियः, पु, (स्त्रिया: प्रियः ।) पानक्षः। म्यादेवमपि कुर्यात् मा विवणा गतमोहदा)/ गौरादिलात डीप । ताम्बूलपात्रम् । पानेर इति विकाण्डपः । नारी प्रियद्रव्ये, नि स्वं, की, (स्त्रिया इदम् । स्त्री+नन् ।) स्त्री वाटा इति भाषा। तत्पर्यायः । ताम्बूलकरदः मोमुखपः, पु, (स्त्रीमुखं पातीति । पा+का) स्वभावः । यथा, महिः । २। इति हेमचन्द्रः ॥ दोहल: । इति रालनिघण्टः । *कजराहितरायन्लोभा स्वगु, लो, गड़: । कुन इति भाषा । यथा,- बीरनन, लो, (:स्तियमपि रष्यति राग स्वेपिन नीता विकृति लधिना। "हदवे ते निविटास्ता भूयथान्या: सहसगः। ऐति । रन + ल्युः।) ताम्यन्तम् । इति केचिता रामप्रवास व्यम्पन्न दोपं तदेव स्थगु यदीर्घ रयघोणमिवायतम् ॥ नौरोगः, पु, (स्त्रिया रोगः) नारोग्णामामयः। बनापवादं सनरेन्द्रमृत्युम् ॥" लब्बार्या च प्रतीता चलेपयिष्यामि ते सगु। तस्य चिकित्मा यथा, (यथा, च भागयते । ४।४।३। मुखे च तिलकं चित्रं नातरूपमयं शुभम् ॥" धन्वन्तरिरुवाच। "पिनीरगात् स्व णविमूढधोर्ट हान् अति रामायी अयोध्याकाण्डे । मगः । "म्नीरोगादिचिकित्सान्तु वक्ष्ये मुन्डत तां ऋणु प्रेमयात्मनो यो दमदात् सतां प्रियः स्वण्डिलं की,(तिहत्यस्मिन्निति स्था+मिथिला. योनिच्यायत्स भृयिठे गम्यते कम्म वातनित्। बीणां ममूहः । स्त्रो+नत्र । बीसमूहः। दययेति इलच्प्रत्ययेन निपातनात् साधु ।) वचीपकुचिकानातीरुणाहपकसैन्धवम् । इति काशिका |४|११७यया,गान्तिगतके। चत्वरम् । इत्यमरः ॥२०॥१८॥ बेदी- अजमोदा यवक्षारं चित्रकं गर्करान्वितम् ॥ “हणे वाणे वा मम ममहगो यातु दिवसाः रभितोऽन्यत्र वा यनायं परिष्कृतायामनिमो- पिहालोध जनादाय खादयतभजितम्। कचित् पुणेर शिव शिव गियेति प्रलपतः) बतायां विस्तृतायां भूमौ । पसंवाधिन लिष्ठ- योनिपानानिहट्रोगगुमागाँविनिहत्तये ॥ स्वगः,वि,(स्तीपु भवः । नोभ्य भागतः। ब्रोम्यो, न्यन स्वरिलं नासोति डण्डिनः पत्यत निवा- बदरौपवसंतेपात् योनिभित्रा प्रगाम्यति । हितो वा। स्त्री "स्त्रीमाभ्यां ना सत्रौ साय यायते चत्वरं चले न याचे पूर्वेण वरः । तो तुम्बीफलालेपो योनिदाव्यं करोति च ॥ भवनात ।" 8 1 १ 11 इति नत्र, स्त्री- इति भरतः । यथा च । पचपनवशकमालतीकुमुमैघृतम् । सम्बन्धी । इति मुग्धबोधण्याकरणम् । स्त्रिया "यन्ने परिष्कृतस्याने स्वाता म्हण्डिनचवर।" रविपकमसुधारा योनिगन्धविनाशनम् ।" प्रपत्वं स्त्र गः। स्त्रिया उदंतीणां समूहो या इति मदरसायली प्रमुग्धारास्थाने भसम्वाधा इति च पाठः । स्वपम्। इति तोकायां टुर्गादामः । (रमयी होमनिमित्ताग्निस्थापनार्य सष्टिविधिया, “मकालिकं जवापुष्पं मुष्ट ज्योतीमतीदलम् रतः । यथा, भागवते । १ ॥ ११ ॥ ४० ॥ वगिटमंहितायाम्। दूापिष्टच संप्राश्य वनिता नातवं लभेत् । "त मनिरविनामोट्यात संयं चानुव्रतं रहः । तस्मात् सम्यक परीश्यं करतयं गभवेदिकम् । धावरन्जनाभयानूठ तोयपोतं यदा भवेतु ।” प्रमापविदो भत्तुरीसरं मतयो यथा ।") इस्तमात्र परिदल या संक्षि होमकमि ·इत्यादिना शिबिमले पिस्वती निपान स्थिण्डिलगायो, [न] पु, (स्थण्डिले ते रति।चलमापदनामं ममे युध्धेदन पे गौरिससथा। - . दासः। ४४४ स्थपतिः क्रियासारेऽपि कुशन इति सम्बवाभिसम्बध्यते । एवकारण यामिनि कुञ्चकिनि पा "कुण्डमेवंविधं न स्यात् स्थगिल वा समा. गाखान्तरोग्यस्य ध्यावत्तिः रखाणां सक्षण यया,- येत् । देवता वांया अतिः । "वास्तुविधाविधानमोल मारदातिसकेऽपि। "प्रागगता पार्थिवी या धाग्ने यी पापुाद-दीर्घदर्यो व गूरय स्थपति. "नित्यं मैमित्तिकं काम्यं स्थण्डिले वा समाचरीत गगता। ति मात्स्य इस्तमावन्तु तत् कुर्यात चतुरस' समन्ततः प्राजापत्या तथा पन्द्री सोमी च प्राककता कचकी। इति मेदिनी।कुन इति तिष्यादितत्त्वम्।. स्मता। पासःपधीशः। रतिम पविध। गोभिलः । अनुगुप्ता पप पाहत्य पार्थिवी पीतवर्णा स्यादाम्ने यो लोहिता मवेत रामायणे।२।२।। प्रागुदमवनं देशं समं वा परिसमूघप. प्राजापत्या भवेत् कणा नीला पन्द्री प्रको. "सत रामस्य वचन निगम्य- लिप्य मध्यतः प्राधी रेखामुनिस्य उदीचीच तिता। स्थपतिस्तकमाइय सचिवानिद संहता पयामध्ये पाचौस्तिस उमियाभ्य:/खेतवर्णेन चौमी स्यात् रेखा वर्षलवयम् स्थपतिः, वि, (तिष्ठन्ति वध येत, सपणाहदेया सर्वति। पनुगुप्ता पम्निस्थापनपर्यन्तं मध्याहस्तप्रादेशस्य विधान स्तेषां पतिः।) सप्तमः। रहित भाच्छादिताः। पतितादिभिरटारतियावता माहामासंग्रहः । स्यपुटः, वि, विषमसञ्चारजीवी 'प्राइनीचादिफसमा गुघासंग्रहे गोभिस- "सव्यं भूमी प्रतिष्ठाप्य प्रोनिखेहरिणेन तु । गेपः। विषमोवतम् । तिबारेमा पुनः। सावनोत्यापयेत् पाणिं यावदनि निधापयेत् स्यन, नस्याने।इति कविता, ममः। "प्राड्नीचं अद्यवर्धस्यमुदड्नीचं यगोत्तमम् । मानकर्तारमा छन्दोगपरिशिष्टे कात्यायनः पक. सेट ।) न, खास स्वरः । पिना दधिपतो नीचं प्रतिठालम्भक समम् ।" "मानक्रियायामुलायामनुके मानकतरि। यिषति । अयं नास्तीनिविचित ।। यमोत्तममित्यत्र सान्ता पम्यदन्ता इत्योर-मानवदयजमानः स्यापिदुषामिप निययः ।" दन्तोऽपि यसप्दः गयाशिरः इतिवत् । परि- पहुष्ठाइलिमानमा स एव । स्वतं, की, नो, (तन) र समूध सर्वतः कुरोः पाखादिकमपसार्य उत्त- "मन ठाइलिमानन्तु यत्र यवोपदिश्यते । छविमभूभागः पार्थतत्पर्यायः। पनीर रस्यां दिशि साईस्तोपरि चिपेत । परि-तव तव हहत्पव्वग्रन्यिभिम्मिनुयात् सदा।' मरः।२।१जनन स्वस्थते सोयाब सम्ध वितस्तिवये उत्तरत उत्कर करोतीति यजमानामविधी होमे तु साधारणा लि. स्थलज स्याने याच पन्ना एवं सती नारी स हरियमंतवचनात । सत उपलेपनम् मानम् । यथा कपिलपञ्चरात्रम्। - सब कारपमा ग्यासंग्रह। "भष्टभिस्तयजाठ मध्यमं सप्तभियंव। "इन्ट्रेण वाभिहसः पुराहतो महासर। कन्यस पड़ भिरुद्दिष्टमङ्गल मुनिसत्तम ।" भेदमा तस्य संकिवातदर्थमुपलेपयेत् । इति। ते प्रक्रम्यमापयवः । कन्यसं कनिठम् ।मानन्तु मलपिहा मध्यत: स्थण्डिलाभ्यन्तर दक्षिणशि न तुपानेन । पड यवा पार्ससंमिताः। पति कात्य- महासभा मध्यांचे उदातेकवियत्या सरेपानुरोधात् । यनवचनात् । ति मस्कारतत्वम् । पन्यथा। Ancायः सते।' "कुर्ग: संमार्जये मि राहामादी पचिस्ततः। गो+"आते।३।२।। इति इनि ।) यथा च तैत्तिरीयसंहितायाम : इस्तमावां चतुरमा गोमयेनोपलेपयेत् ।' यो व्रतवमात् स्थाण्डिले ते स. । सत्पर्यायः । “यन्नो यजमानाय वर्षति स्थसयोदकं परित इति भारहाजीयास्वप्रमायस्थण्डिले सदनुप- स्थाएिल: रत्यमरः । २०७४ । स्थगिड- टहन्ति ) पसे । माधों प्रागगताम् । दीचीच संहता सेययः । ति शब्दरवावती । (पाथलि - 'स्थ म, को. (स्थन + पम् ।) नसशून्यतिमा पचादिति। पागगताया:पधिमे भागे संसम्ना-पिवत्तते । यया, महिः।३।४१॥ कृषिमभूभाग. त्यमण्टौकायां भरतः ।। मुदगपाम् । मध्ये पदमाताया: माचीः प्राग- "वाचयमान् स्थण्डिसगायिन १।५।(स्थानमावम् । यथा, रणः ॥१३॥ पास्तियोरेपालिण्याभ्य,पयेदिति। रेसाभ्य युयुधमाधाननियं मुगुपन् उवाच वाग्मी दयनप्रभाभिः तपत्तिकोरपूर्वकमायुध्येत् । अमिय प्रध्यापयन्त विनयात् प्रमः सहितोर.स्थलमारहारः।। सत्याभ्युपदिति कात्यायनसूपात ... पहा मराजमुनि राषियम् ।) वस्तएम् यथा- सतरपदेयमार एमासंग्राः। स्थतिसितक की. (स्थजिसे सिकता यत्र) / परवास: पटमयं दूथ वसएर स्यसम्। "हवर या पाभ्योऽविमारे निधापयेत् । वैदिः। इति कारावची। ति विज्ञापन बारमेतत् पदार्याना मागुदीयां दिमि स्मृतम् स्वडिसेमयः, पं. (स्यजिसे ते इति। यी स्यसकन्द, पु. (स्थ मजात कन्दः।) पपाम्य +पछ । पतुसमासः।) स्थडिनयायो।' कन्द । इति रखमाला। वमपोर इति रिसानादिपरियका पम् सवपसरति यदावापसी। (वाणिोपायमिति भाषा: सरपसात प्रजिया सवयन यानि पिता यया. मागते । ४।२।। स्थमकमत, को, (स्यसम्य कमतम्।) स्थल यनं न बोध्या... पाममापमा/"पासष्टमम्नामिपिरेदके स्थगियः) पनम् । (यथा, गौतगोविद.101 गिरिमिषात्यायनः। स्थपति: पं.(तिष्ठस्यामिप्रिति स्था+वासः। "स्यसकमसगभ्रम मम हृदयरप परे मागगतायात ममा दमासम् स्थानमा पातीति।पा+यासकात प्रति जनितरतिरापरमागम् ।) समायोदोषी मापनोत्तरमा प्रतिघरात रत्युषादिलो डम्वत: गोयतीटिया तत्पर्याय:। पापारिपोर नाया: बमामिपापागमाविबा। वाहअतिमाननामयागकता। बार-व्यथा ४ पा धारटो। पय गुणा । गांस्यत्रा मे मतिमंदा राजति माशायमापनुगतम् । बटुलम् । तिनतम् । पायलम्। मगरिया मेसियामबारमिलोनादेति स्यात स्वपति बातमम धामगूलपामवासविमापर | मेषा: भिटासिम कारमंदो मुम्पतति मामोतियाग- खम् । इति माग्मचाग । - कविमना तुम सामान्य मधि पावर स्वनाविमारिन तु स्थन प्रयुज्यते। तिहास सोनपु मालिका पति मरतः । (प 11 १८२॥ -

·No text on this page.

·.. दासः. । तयात पादेश स्खला। विमान स्थण्डिल स्थपतिः कियासारऽपि। कुम इति सवाभिसम्बध्यते । एवढारण यानिनि कुविनि का इति भरतः "कुण्डमेवं विधं न स्यात् स्थडिल वा समा. गाखान्तरोल्लस्य व्यात्तिः।- रेखाणां सक्षण यथा- ययेत् ।" | देवता वाया म तिः । "वास्तुविद्याविधानतो मानो जितनाम शारदातिलकेपि। "मागगता पापियो या चाग्ने यो शापाद- दीर्घदर्शी "नित्यं मैमित्तिक काम्यं स्थण्डिले वा समाचरेता गगता। इति मारो । २१५ ॥ ३८ इस्तमावन्तु तत् कुर्य्यात चतुरन समन्ततः । प्राजापत्या तथा चन्द्री सौमौ च प्राकलता कच की। ति मेदिनी । कुरेर। इसक इति तिप्यादितत्वम् ।.॥ स्मता। पासः। अधोगः । तीमचन्द्रः।(का प्रपिच! गोमिलः । अनुगुप्ता पप पाहत्य ( पार्थिवी पीतवर्या स्यादाग्ने यो लोहिता मयेत रामायणे ।२।१२।। मागुदकमवनं देशं समं वा परिसमूच उप- प्राजापत्या भवेत् कणा नीला चन्द्रो प्रको “स तु रामम्य वचनं निगम्य प्रतिपत्र लिप्य मध्यतः माघी रेखामुविख्य उदीचीच तिता। स्थपतिस्तथं माइय सचिवानिदमनवौत् । संहता, पयामध्ये माचौस्तिम उनिस्याभ्यखेतवर्णेन सीमी स्यात् रेखाणां वर्गसचयसपतिः वि. (तिठन्ति स्वधो गतिमा भयत, लक्षणादेया सर्ववेति। अनुगुप्ता पग्निस्थापनपर्यन्तं भव्यहस्तपादेशस्य विधान स्तेषां पतिः।) सत्तमः। इहित मेदिनी । पाच्छादिताः। पतितादिभिरष्टातियावता माह रखासंग्रहः। स्थपुरः, वि. विषमसहारजीवो शाति विव 'माङ्नीचादिफसमा गुधासंग्रहे गोमिल- | "सध्यं भूमी प्रतिष्ठाय प्रोमिखेइक्षिणेन तु । नेपः ॥ विषमोवतम् । रतिया हेमचन्द्रः । पुचः। तावनीस्थापयेत् पाणिं यावदनि निधापयेत स्थल, लस्थाने । इति कविका बदुमः । (मा. "प्राइनीचं मध्यवर्चस्यमुदड्नीचं यशोत्तमम् । मानकर्तारमा छन्दोगपरिशिष्ट कात्यायना पक सेट ) ज, साला स्वसः। तिल्या पिवा दक्षिणतो नीचं प्रतिष्ठालम्भक समम् ॥" | "मानक्रियायामुलायामनुने मानकर्तरि । विपति। पयं भास्तीनियरिता इति दु यगोप्तममित्यय साम्सा घम्यदन्ता इत्योर-मामयजमानः स्याधिदुपामेप निययः।" दन्तोऽपि यमापदः गयागिरः तिषत । परि- अङ्गुष्ठाङ्ग लिमानमाइ स एव । स्वतं, की, तो, (त्तध्वन+पद।) वसगून मभूध धर्यतः कुगः पांसादिकमपसार्य उत्त- "अङ्ग ठान लिमामन्तु यत्र यवोपदिश्यते । शविमभूभागः । यादेतत्पर्य्यायः । स्थानोर । रस्यां दिगि भार्यहस्तोपरि चिपेत.। परि- | तब तच हत्पवंपनियभिम्मिनुयात् सदा।" मरः।२।१ जननौरथचने खोयतेऽत्र र सम्रा वितस्तिवये उत्तरत उस्करं करोतीति | यजमानामविधी होमे तु साधारणाइलि- स्थलज स्थाने यातुपन् । पर्व असो नारी से हरियमंतवयमात । तत उपखेपनम् । मानम् । यथा कपिलपक्षरावम् । इत्यादिना धिवामिल पिसनो निया सक्ष कारणमा ग्रघासंग्रहः। “पष्टभिस्त वेजपष्ठमध्यमं सप्तभिर्यधः। कृत्रिम "एन्ट्रेण वचामिहत: पुरावो महासुरः। कन्यसं पड़ भिरुहिष्टमङ्गलं मुनिसत्तमः ।" भेदसा सस्य संक्रियातदर्थमुपसेपयेत् । इति। तः प्रक्रम्यमाणयवः। कन्यथं कनिष्ठम् । मानन्त' यदपिहा सोनपुसमिति मरतः ।। सामसद्यः सथित सन प्रयुज्यते इति । मध्यतः स्थगिलाभ्यन्तर चिोगे न त पाना पड्यवाः पाखमिताः । इति कात्य- मनचासभा मध्यांश उदगतकविंगत्यालरेखानुरोधात् ।। यनवचनात् । इति संस्कारतत्त्वम् । पन्यथा। स्थतिलगायो, ना पं. (स्थापडले ते इति । दना मने उभेदमे मौदिप्रुषा "कुर्मः संमार्जयामि शहामादी गतिस्ततः। गो+"व्रते ।।२ ।। इति निः) | यथा च तैत्तिरीयसंहितायाम शा. समान परमां गोमयेनोपलेपर्यत ।' यो व्रतवमान स्थण्डिते गेते सः। तत्पर्यायः ।/ "यन्नो यजमानाय वर्षति स्थथयोदकं पा रहि भारदाजीयहसप्रमाणस्यडिले तदनुपास्थालिसा सत्यमरः । २०७४, स्थण्डिा | रामन्ति) पस: । माघी प्रागगताम् । दीधीच संहता (सेमयः शरति शदरवापसी। (वासिडे- स्थल, की, (स्थत+प ।) जलगून्यजमि पवादिता मागगताया पसिमे भागे संलग्ना- ऽपि वर्तते । यया, महा।४। कृषिमभूभागः । इत्यमरटोकायो भरत मुदगपाम् । मये उदयतायाः प्राची: प्राग "वाचंयमान स्थण्डिचयायिनव १।।(स्थानमात्रम् । यया, रठः । प्राप्तियो रेखाउशिस्याम्य चयदिति। रेखाभ्य युयुचमाणानि मुगुपन् । उवाच वाग्मी दयनप्रमाभिः उत्तमतिकोषपूर्वकमध्य भयेत । एशिष्य अध्यापयन्त विनयात्ममुः संवस्तिोरस्यलतारहार।। वह स्याभ्युचयेदिति कात्यायनसूपात ..॥ पहा मरहाशमुनि राषियम् ।) वस्तम्यहम् । यथा, एलरमधेपदेशमा एमासंग्रह। स्थगितसितकको, (स्थणि सिकता यस)| "पटवाट: पटमयं दूथं वसई "सत्वरं सारंपाभ्योरविमा निधापयेत्। वैदिः।रति हारावती। रति विप जारमेशत पदार्थानां प्रागुदीचा दिशि भूतम स्पण्डितमयः, पुं. (स्वडिसे मेते इति । गो स्यसकन्द पु, (स्थतशातकादः ।, +पध् । पत्नुहमारः।) स्थपिलगायो। कन्दः। इति रखमाला। पम परिमानादिपरिकासं काम समपर्म जति प्रदायावती । (वायतितोऽपायमिति भाषा। समय सारणस्थासत किया समंवयव यवामि- वैचित्यया, भागवते । ४।२५।। स्थ सबमर्स को, (स्थमस्थ कमतम् । मरयमंतज रोधारधाममापमा "पाकण्ठमनः गिशिरद स्थडिसेमयः पनम् । (यथा, गीतगोविन्दे ।। दोगपरियियात्यायनः। म्यपनि:पुं.(निष्ठयस्मिविति । स्या+का स्थः "स्यकममगन्नमं मम इदयर "दशि प्रागगतापास्त प्रमाणे सादमासम् स्थानम् । तं पातीति।पा+पासकात भतिः अनितरतिरपरमागम") नभूसहावा योदीपो नम्दा एवं नयोत्तरम् । शादियो छन्वतः IIगोयतीयि तत्वयः। पमचारियो २ प्रतिधरा उदयतायाः संसम्माः पाप्रादेयमावियाः। व्याजाप्रतिसवनमामयागकता। कार- व्यथा ४ परा: चारटो है। पय गुपः। मम्मा सांस्यका मेनेव समुचित महाराज ति भाषालमा पनुगलम् । कटुवम् । तिवस्वम् कापलम' मोगर नगदिमा समस्यामा पारपिओ सादे पा रति स्थान स्थपति: सातमश्रामगुमणासशासविषापा .मि. मेगा हारपरिवमिष्टास्तिमः कामदो मुस्थतपतिनामी हतियाग- सम् । इति भावप्रायः । 101९८२ 1 - - - .

·. १५७ . शानीप . - . . । - म्यालीय नानपाय:शि,(म्मागांपाको यम्य।) भाजन सानीच, पु, (म्याग्नीवत् । दिसम्। मायादिः। यथा चातुम्नाम्यत्री मायये। येनियापोपर पति हिन्दी भाषा। तत्पर्यायः । गनीदिर "मम ममानिदोघां यामीपाकमभच्चयन नदीहतः परत्यभेदः ३ प्ररोही: गज- जादिमिदको जोगमाय । रतिहियादितावम् पादप: ५ जयतमः । चौरी वनम्पतिः । mu1 रचना (म्यामां पने इति। पच + वन् । सानी- अन्य गुगाः। नघुत्वम् । स्वादुत्वम्। तिल- मंगल गानमा, उपने। रूमपाकविगेपे, चविगेषे च पुं। यथा, त्वम् । तुपरवत् । उणत्वम् । कटुपाकरमत्वम् । मानिधि भनम् ॥ महाभारी।।२।२। ग्राहित्वम् । विपपित्त कफामनागिव । इति लादिभिगम जुगमा विषयोरया। "ये च धम्मा: फुटुम्नेषु मया में कथिताः पुरा।' भावप्रकागः । विषु पदाए मोहमीमानियमिपु॥ भिावनियामिति म्यानोपाकाय पर्वम् । स्यावर, सी, (तिष्ठति धनुपीति स्या+वरन् ।) महारगमो यमन म विग्मय उदासः । मान्यानां मानमत्कारा ये धान्ये विदिता मम धनुर्गुणः । इति विकाण्डगेपः । मी निमशायमायामामयियाम सुगम् तान् माननुयामि दियागवमतन्द्रिता") यावरः,पं.(तिठतोति । स्या+यरच् । पर्वतः । समानतीमाधये रतिः निटक मन के हामःमामाष्टकायाहे बालीपाप्य मांमप्रति इति गदरत्नावली त्रिकाण्डगेपये ॥ गमायणे गोकHEभार मः। एयमन्ये मिधित्व यथा, "पप्रभाव स्थालोपाकेन यथा स्यावरः, वि, (तिठतीति । स्या" स्खेगमास- पर एसे हि एरोवारा उरपद्यमानम्तम्ने गोभिन्नः । 'अपि या स्यालीपाकं कुर्चीत पिमकमो वरन् ।” ३। २। १७५ । इति विरयिमय भायेरनुप्रियाः प्रत्युत परि- इति।' तविधानन्तु । वरच् ।) नगमेतरः । प्रचलवस्तु । इत्यमरः । पदयानुभयमिहा: nrn) म्पिति- “स्वातीपाक पशुस्याने कुर्य्यादयद्यानुफस्पिकम् ३ । १॥ ७३ ॥ अङ्गमा गोषिष्यादयः ततो- विn (तया, महाभारते । ६२६॥ यपयेत्तं मवरसायाम्तरग्या गो: पयस्यनु ।" ऽन्यो रक्षादिः स्याधरः । इति भरतः ॥ॐ॥ रम्पायिनी च ग्रही प्रज्वन्निनायुभी")| ति छन्दोगपरिगिष्टो ग्राधम्। अन्विति म च ब्राह्मण: मप्तमः सर्ग: पड विधय । यथा, पु', (ग्यातु गोलमग्य । स्या- "नमः पोटनचरोः पचात् ।" इति तिष्यादितत्त्वम् । “सप्तमो मुख्यमगम्नु पड़ विधस्तस्यपाच यः। ति ।।२।१५४ । इति उकञ्।) एक- (वैद्यकोलम्यानीपाकयिधिर्यथा, वनस्पत्योपधिनता त्वकमारो वीरुधो द्रुमाः ।" धिकृत: एकाग्मिन् ग्रामे नियोजितः । इत्य अथ स्यालीपाकविधिः । तपां लक्षणं यथा- १२।८।७॥ (स्थितियोले, वि । यया, "इत्यमादित्यपाकान्ते स्यास्यां पाकमुपाचरेत् । “उत्स्रोतसस्तमःप्राया अन्तःम्पा विगेपिणःu" १।२१२२॥ म्यालीपाके फलग्राममयमस्तिगुणीकृतम् ॥ इति यीभागवतम् ॥ "पायोधने म्यायुकमम्तजात- तम्य पोड़गिक तोयमष्टभागावणेपितम्। "ये पुष्पं विना फलन्ति ते वनप्यतयः । पोषधयः ममोघमभ्यर्णमहाइवाय। मृदुमध्यकठोराणामन्ये पामयसा समम् ॥ फलपाकान्ताः। लता प्रारोहणापक्षाः। ददी बधाय क्षपाटाचराणां कथनीयं समादाय चतुरटी च पोड़ा। त्वकमारो वेखादयः । लता एव काठिन्वेन तम् मुनिः यमि नागरूक: n") गुणानां स्थाप्यते तोयं पयेदयमा समम् ॥ भारोहणानपेक्षा वीरुधः । ये पुप्पः फलन्ति ते स्वालं, की, (तिठत्यम्मिन् पन्द्रादिकमिति म्या+ स्वरमस्यापि लोहेन स्यालीपाके समानता। द्रुमाः। जव स्रोत पाहारसञ्चारो येषां ते "म्याचतिन्जेरिति।" उपा० १ । ११५। इति म्यान्यां काधादिकं दत्त्वा यथाविधिविनिर्मितम् तमःप्रायाः प्रयतचैतन्याः । अन्तःस्पर्शः स्पर्श- पानच।) हेमादिकृतभोजनपाघम् । घाल पाकेन शौयते यस्मात् स्यालीपाक इति स्म तः मेव नानन्ति नान्यत्तदापि अन्तरव ग वहिः त भाषा । इत्यमरः । १५ । ३२ ॥म्यन्नति इम्तिक पलाशस्य मूलध शतमूलिका विशेषिणः अव्यवस्थितपरिणामायनेकमेदवन्त तष्ठति अन्नाटिकमत स्वालं स्वन्न ज स्थाने भृाराजायरानानामपां निजरसैः सह । इति तहोकायां योधरस्वामी ॥ स्थावर वञ्। इति भरत: । (अस्थिविशेषः । यथा, मिलित्वा वा विधातव्यं स्यालीपाके फलादनु। सानिध्य तरेभ्यो न विक्र तव्यम् । यया, यानपरकरः। ३१८५। यघा दोषोपधेनापि स्वालोपाको विधीयते।" | "स्थावरं धनमन्चम्मै स्थिते सानिध्यवत्ति “स्थालेः मह चतुःपष्टिगडावै विंगतिनगडा: इति वैद्यकरसेन्द्रसारमंग्रह नारणमारणाधि- योग्य तरि विक्रतुं न गतः स्थावराधि "स्थानानि दन्तमूलप्रदेशस्यान्यस्थीनि।" इति कार ।) साविध्यवर्तिनां जातिः सवर्णो वा विशि नव मिताक्षरा) स्यालीपुलाकः, पु. (स्यालीसः पुलाको भाल-तयोरमाये मुहदी विक्र विच्छा गरीयम नी, स्त्रो, (तिठन्त्यवानादीनोति । स्था+गुलिका यत्र ।) न्यायविशेषः। यथा, निर्णीतमूल्ये पणेन स्थावरस्य अयोधर्म गलच् । गौरादित्वात् डीप् । इत्युणादित्ती "स्वातौम्यास्तण्डुला एते सर्वे विक्तित्तिमागिनः तन्म त्यक्षेत् समीपस्यो राति क्रेता न उज्यन्तः । १ । ११५।) पाकपात्र विशेषः । ममकालाग्निसंयोगभागित्वात प्रतिपद्रवत् ॥” मूस्यं दातुमणतायेत् सम्मतो विक्रय हाड़ी इति घाली इति च भाषा। तत्पर्यायः। इति स्यालोपुलाकन्यायेन वैदिकलिङत्वाव- सविधिस्यम्तदान्यम्मै ग्टही शक्नोति । पिठरः २ उता ३ कुण्डम् ४ । इत्यमरः । २॥ च्छेदेनापूर्वे शशिकल्पनात् । प्रतिपन्न इस्त- कोतवेत स्थावरं देवि ! परोक्षे प्रति ८१३१ ॥ पिटरी ५ स्थानम् ६ उपा ७ कुण्डो मर्दनादिना स्फुटितत्वेन जातम् । इति मल- यवणादेव तन्म त्यं दत्त्वामी प्राप्नुमा ८ति तहोका। कुण्डा ८ कुण्डाका १०॥ मामतत्वम् । ऋता तव ग्रहारामान् विनिम्माति इति गदरयावली पाकः११ पातिली १२। स्सालौविलं, को,(स्वास्या बिलम् ।) पाकपा-मूस्यं दत्त्वापि नाप्रोति स्वावरं सरि प्रति जटाधरः ॥ (यथा, हरिवंशे। २६॥ ४.। म्याभ्यन्तरम्। स्वात्याः शून्यभागः। इति रति महानिर्वाणतन्दा “पूरयित्वाग्निना स्याली गन्धर्वाय तमनुवन्। मिहान्तकोमुदी। स्थावरे विओपो यथा, यानवस्कर अनेनेट्वा च लोकानः प्राप्सासि वनराधिपा) स्यालीबिलीया, वि, (स्थालविलमहतीति। "मणिमुखाप्रवालानां मस्यैव पाटलाहचः । इत्यमरटोका।२।४।५४ बालीविन्यः, "स्थालीबिलात्।" ५।११०० स्थायरस्य तु सर्वस्य न पिता न इति छः यज्ञ।) पाकयोग्यतण्डुलादिः। यथा, अपि च । स्वालीपक वि, (स्यांच्या पक्षम्।) स्याल्यां स्यालीविलीयास्तण्डुलाः । स्यालीविस्थाः पाक: "स्वाधर हिपदव यद्यपि म योग्या इत्यर्थः । इति सिद्धान्तकौमुदी प्रमभूय सुतान् मान् न दा . .. - --- मेदिनी च ॥ 4 तादि ·मा इत्वजय:। मुकुटः। । . खिरा स्वलं. स्थूलगी स्थिरतरः, वि, (अयमनयोरतिमयेन स्थिर | काकोलो। इति जटाधरः। गात्मलिहवः स्थूलं, को, (स्थन +पद् ।) कूटम् । स्थिर+सरप) पतिपयस्थिरः । तत्पर्य्यायः। इति शब्दचन्द्रिका " स्यैर्ययुक्ता स्त्रीच। इति मेदिनी स्थान : २ स्थान् ३ । इत्यमरः । ॥५॥७३॥ स्थिराहिपः, पु, (स्थिर: प्रद्धिपः इचः।) स्थनः, (म्यूलत क ड 'इणे + अद)। दृढ़तरः । इति शब्दरमावली। स्थेयः ५। हिन्तालहक्षः । इति राजनिघण्टः । रति राजनिघण्टः । (विष्णुः। .. प्रतिस्थिर स्पेष्ठ: । इति हेमचन्द्रः। स्थिरायुः, [स] , (स्थिर पायुर्यम्य गात्मति- मारतम् । १३ । १४८1१.३॥ स्थिरदंष्ट (स्थिरा दंष्ट्वा यस्य । ) भुजाः। वृधः । इत्यमरः २४४६॥ धिरजौविनि, त्रि॥ रतलगनः । इति केचित् । यथा, .. वराहाशतिविषाः इति मेदिनी । ध्वनिः । स्युड, मि. त्याम् । इति कविकल्पद्रुमः । ११४६। (तदाकुटा०-पर-मक० सेट् ।) दन्त्यादिः। ईपत्कषाया: कटेका रूपा स्थिरपत्रः, पु, (स्थिराणि पदाथि यस्थ ।) शि, स्थुडति प्रस्थडीत् तस्योड़। हत्यां वरणे । कफवातनाः पित्तहराय। हिम्साल: रति राजनिधरः। इति दुर्गादामः ॥ मापक स्वादु शीतञ्च गुरु धापि स्थिरपुष्पः, (स्थिराणि पुष्पाणि यस्य ।)चम्पक-स्युरी, नि] पु, स्थीरी। इत्यमरटोकायर्या राय. स्थूलकन्दम्तु नात्युणः गूरगो, हमः। वकुलः । ति राजनिघण्टः । स्थूलकः, पु, (स्थल एव । कन् । विशेषः स्थिरपुप्पी, [न] पु. (स्थिरपुष्पमस्यास्तीति । स्यूणा, स्त्री, (तिष्ठतीति । स्था+"राम्रामामा- | उलु इति भाषा । यया, रवमानायाम् । इनिः ।) तिलकरपः । ति राजनिघण्टः॥. स्थपानीषाः।” उणा• ३ ॥१५ । इति नपत्य- "सूचनः स्यूलको दर्भो अांख्यय स्थिरफला, स्त्री, (स्थिर फलं यस्याः।) | येन माधः ।) एहस्तम्भः । खुटी इति भाषा । स्थूलकः, वि, (स्थूल + साथै कन् । यहा, कुमाण्डौ।ति केचित् । (यथा, साहित्यदर्पणे । ३ । १७२। प्रकार इति। "स्य लादिभ्यः प्रकारपचने स्विरमतिः, स्त्री, (स्थिरा मतिः।) नियला "वृद्धोऽन्यः पतिरेप मचकगतः स्थूणावशेषं ग्रह ५।४।३ । इति कन् ।) स्य नः । स्थलगन्दात बुद्धिः। यथा,- कालोऽभ्यणंजलागमः कुशलिनी वत्सस्य स्वाथै कमत्ययेन निष्पनः । “स्थिरमति समर्मि कमनीयता वार्तापि मो। स्य लकङ्गः, पु, (स्य लः कटुः।) वरकमान्यम् । कुमलतां हि नृणामुपभोगिताम् । यात् सञ्चिततेलबिन्दुघटिका भग्न ति पर्या-दति राजनिघण्टः । हपगतो हिमगुगमादित् कुला स्थ लकणास्त्रो, (स्थ ला कणा यस्याः) स्त- सुहासिनः तिनय मुखान्यपि दृष्टा गर्भमगलमा निजवधू मयुधिर नौरकः । इति राजनिर्घण्टः, रति कोष्ठीप्रदीपः। रोदिति ॥") स्थ लकण्टकः, (स्थ ला: कण्टका यस्य ।मान तयुक्त, वि । स्थिरा मतियस्येति बहुप्रीहि- गर्मी । लौहमतिमा । इत्यमरः । ३ । ३॥५०॥ वधुरः । इति राजनिघण्टः ॥ स्थमा, पं. दीप्तिः । चन्द्रः। इति केचित् । स्यूलकरटकिका, स्त्री, (स्य ला: कण्टका यया। सिरयोमिः, पुं. (स्विरा योनिरुत्पत्तिर्यस्य ।) म्यूरः, पु, (तिष्ठतीति। स्या+"स्यः किञ्च । ततः कापि प्रत इत्वम्।) यालम लिपः। छायातरः । इति भरिप्रयोगः । उपा• ५।४। इति उरन् ।) वृपः । इति इति शब्दचन्द्रिका । स्थिरयोपना, पं. (स्थिर यौवनं यस्य ।) विद्या- संधिप्तसागपादिशत्तिः । मनुष्थः। इति स्य लकण्टा,तो,(स्यूलः कण्टो यस्याः। तो। धरः । इति विकाठमेयः (स्थिर यौवन मिहान्त कौमुदी। इति राजनिघण्टः। मिति । नियसयोरमे, की। यथा, मार्कण्डेये। स्थरी, [न] पुं, सादृश्येन स्यूरी पोऽस्थास्तीति स्य लकन्दः, पु, स्य म्लः कन्दः1) रतनगन। इनिः ।) खरपभवत् पठेन भारवाहकोऽख:) (यया, मुयुते ।।१४६ "तस्य फसर पियन्तः पुरपाः सदा। पृष्ठेन वहति पृष्ठस्थमपि वाघ्यमुपचारात् पृछ, “स्य नकन्दन्तु नात्ययः शूरणो गुदकीमहा। , स्थिरयौवनमम्पदाः स्त्रियपोतपसगन्धिका तहति वा पृष्ठाः ढघे कादिति यः स्थस्यते शूरण । इम्तिकन्दः। मापकन्दः। इति रा. चिरस्थायितरुणावस्ये, वि। (यथा, विष्णु- संबियते पृठमनया स्थूरा। स्थल त क ड निर्घण्टः । पुराद। १२१।१२। इथे सेमतात मरोरिति पः निपातमात् स्थ सकाठधक, [६] (स्य सकाठ दातीति। 'मत्वभामोत्तमा सौषां मुभगा स्थिरयौवना। सस्य रत्व स्थरा पर्यय तम्या इमिति णे दो+क्षिए। स्य सकाष्टस्य धक् हतिवार) अनि याम्यति वधूयांवत्व रामानुपा) स्थौर पठारोपितभारादिकं तदस्यस्येति नि | वृहकाठाग्निः। तत्पर्यायः । स्कन्धानमः २ । सिराहा, सी, (स्थिरीको रागो यस्याः।) स्यारी स्री च स्योरीति सामी। इत्यमर- रति नटाधरः। मौनी। रति राजनिट। टोकायां भरतः। म्य साठाग्नि पुरस्य नसाठश्य पग्निः। लिररागा, तो, (स्थिरो रागो यस्याः) दार म्बन, त् क ड । इति कधिकम्पद्रुमः । काहानमः । तत्पर्यायः । स्कन्धाग्निःशाति परिदाति राजनिघंटा। (पदन्तचुरा. प्राम. अशा सेट् ।) दो हारावली हिरवी, वि. खिरा थोतंभीर्यस्य । यिर! अतुम्युनत् । पं निति टुगादामः स्य नशेड, पु,(म्य म: से: ।) वापः । इति समोशः। यथा. दिप्यादितले मसपुरावा म्यूस, नि, (म्यूमयतीति । स्यून+पच ।) उप- विकागऽ गेप । निरोगयो पुरुष: म्यिरची सायते। पिताश्यम् । मोटा इति भोपा। तत्पर्याय:। स्य समानु, पु, (म्य ला पधुरिव गिपा यस्य ) राशर गोति पपसपना थिय। पोनम् २ पोरम पोररम्छ । यथा, कुमारे। महायच गाक। पति राजनिघण्टः । विरमानपुदिर माधयतीति। साधि+२।११। म्यूनचाप, पु, (म्यमापः ।) तूमपरिष्कारार्थ- भः। तत. ब) मिन्दारहवः । इति मातबठिन: म्यूनः स्मो मधुगुकः। धनुः । इति गदरबारमी मपाप रति राजनियर पदीयले तरयामि प्राज्ञाम्य ते विभूतिपुर| माधुपाठः । मिरपार..(बिरः मारो दणा) गाड भडः । इत्यमरः ।३।।२.३। (स्था, स्य मनोरमा, पं. (न मोजोरशः) गोरकमेका गतिमिरः। महाभारत ।१२।३.१ सामधिरा रति प्रमापा मगरमा इति माको (+पिरार) पत्रिी। नयाममा पपयेत् पया मनधिमान्। मौनी रति चरितीमापा । नत्वयांमः। यमरः । २ | २१ सपा मन्दाविनानी प्रवन निर्णयाना दिशा र उपशिका ३वामा पत्रो। समामः॥ . - ·सलपुष्पा, म्बी, (म्य लं पुष्पं यस्याः1) पर्वत स्थलभाटिः, (स्य लागाटि:) पराधिः इति गन्या १६ पन्द्री१७। एनादयगु 1 - . - विn रघण्ट: ता, । माग्यो, मो. (म्पूल पुयं ययाः। डी।) •रम !! माया, पशिाागि राजनियर, मेटः। तत्पय्यायः। म १४ | TET पदया। मित.. मसान्तः (म्य नं फलं यम्य ।) गाम्नलिभः। नागडुलः ४ । अन्य गुणाः। म्यादुत्वम् यम् । पानगवामदीपपाशामा : दगि राजनिट मधुरत्वम्। गिगिरत्वम्। पित्तगमनत्वम् । रिलम्यम् । दीपनत्यचा निन्य मफना, नी, (म्य लं पनं यम्याः । ) गानोचर-दाह-जठररुजा गीव-गमनत्वम् Hir विविधरनामगा। यो। रति गजमिधंगटः । गिशूनां यूनां जरनां च हितकरत्वम् । मदा भरोसाकमा पापीय प नभद्रपं.(ग्य नं प्रारमिन्यर्थ: भद्रं गर्म यम्य।) मेयनेनाननवनयोग्यकारिवत । इति राज.. ममममम नयादारगोमः । अगनिनामजनभेटः। इति हेमचन्द्रः । निर्वगटः। बालाजीत मपयो यानिका पोपकानिकान्य नभृतं, को, (म्य नं भृतम् ।) परीकताकागा-म्य नगिरः, [म्] को, (म्यूनं गिरः।) इन्म- दोश कारयो पृथ्वी पृथः कलापकुक्षिका। दिभूमम् । इति वदान्तमारः। स्तकम् । (म्पनं गिरो यप्य। मुनिविणेपः ॥ पायी च कुचो प पनौरफ इत्यपि । ग्य नमरिच,मी, (म्य नं मरिचम् ।) ककोलम्। यथा, महाभारते । २।४।११॥ परवधिमयंकटकं दीपनं मधु । सति राजनिगरा “यको दालभ्यः म्यूलगिराः गई पायन: मंदारिपिरान मध्य गर्भागयविहिपत् ॥ य नमूलं,की,(म्य लं मूलमस्य।)चाणयवमूलम् । गुर्कः भान पाचनं च ह रचायाफापरम्। उति राजनिघंगट म्यूतमस्तकयुक्त, वि। इति केचित् । पाथ पवगामानगुल्मपतिमारनाम्य नलवा, वि, (म्य नं प्रचुर लजयति दानाय स्थलगोषिका, खो, गरीरापेचया स्य लं गोप- रति भायप्रकाग: मिति । मत+पम्।) बहुप्रदः । इत्यमर- मया: म्यू लगोर्पा स्वार्वे के म्यू लगोपिका। जगतानः, पुं. (म्यूलम्मान्तः । ) चिन्ताम्तः । टोकायां रायमुकुटः । ३।१।६॥ (यथा, शुद्रपिपीलिका। इति हेमचन्द्रः सम्मस्तो, रति राजनिष्टः। यापवल्करः।१।३०८। स्वचा, यो,(म्यना त्वक् यस्याः ।) फामरो। “महोरमाइः स्य लक्षः कृतभो हसेवकः । स्य लपटपदः, पुं, (स्व नः परपदः ।) वरेन्तः । पति रामनिर्घट: विनोतः सत्त्यसम्पन्नः कुलीनः सत्यवाक् रति भूरिमयोगः । वोलता इति भाषा: रदण्डः, पु, म्यूलो दणो यस्य ।) देवनलः । गचिः") स्व नस्कन्धः,पुं,(म्य नः स्कन्यो यस्य ।) लकुचः । सनिघण्टः॥ म्य नन्नयः, घि, (स्य नं प्रचुरं यस्तु लक्ष्यमस्य ।) ति राजनिघण्टः । :, पु. (म्यूनो दी यस्य । मुन्नः। इति बहुप्रदः । इत्यमरः । ३।१।६॥ (यया, स्य लहस्तः, पुं, (स्य लो हस्तः ।) इम्तिशुण्डम् । महाभारते ।३ । ४५ ॥ ११॥ इति विकाण्डशेपः । (यया, मेघदूते । १४ । स्त्री, (स्यनं दलं यस्याः ।) गह- “प्रकत्यनो मानयिता स्य ललप: प्रियंवदः । "म्यानादस्मात्सरसनिचुलादुत्पतोदङ्मुखः व । इति राजनिघण्टः। मुहदयानपानेन विविधनाभिवर्षति ।") दिङ्नागानां पथि परिहरन् स्व लहस्ताव. नानः, , (स्थलो नालः देवनलः । इति स्य नवमकृत,,(म्य नस्य वत्मनः कृत् कारफः।) लेपान" जनिघण्टः॥ बानणयष्टिका । इति शब्दचन्द्रिका । स्थली हस्ती यस्येति।) पीनभुजे, विध लनाम:,, (स्यू ला नामा यस्य ।) सूकरः। स्व लवल्कलः, पं, (स्य लं वल्कलं यस्य ।) रक- स्व ला,स्त्री, (स्य ल+टाप् ।) गजपिप्पली। इति ति हेमचन्द्रः। लोधः । इति जटाधरःn शब्दचन्द्रिका ॥ एर्वारः । इति सननिर्वण्ट.n र लनासिकः पुं.(स्थ ला नासिका यम्य । “प्रजा:म्य नक्षफनः,,(स्य लं हवफलं यस्य।) निग्ध- वृहदेला । इति रत्नमाला ॥ मिकाया: मनायां नमं चास्य नात् ।" ५।४। पिण्डीतकः । इति राजनिघण्टः । स्थलांशा, स्त्री,(स्थ लोगो यस्याः गन्धपवा ११८ । इत्यव स्व नवजनात् न नसादेगः । ) स्व लवैदेही, स्त्री, (म्य ला वैदेही विदेहभवा इति राजनिर्वग्टः ॥ शूकरः । इति विकाण्डपः पीननासायुने, च।) गजपिप्पली। पति राजनिघण्टः । स्थ लामः, पु (स्य नः धाम्नः।) महाराजबूत स्थ नगरः, ६, (स्व नः परः।) भरविशेषः। इति राजनिघण्टः । सलपटः, वि, (स्थ नः पटो यस्य । पोवरवम्न-मोटा गर इति भाषा। तत्पयायः । महा- स्थलास्यः, पु,(स्यूनं प्राप्यं यस्य।) सर्पः। युतः । यथा,- गरः २ स्थ लगायक: ३ सुरकः ४ चरपत्रः५ शब्दचन्द्रिका । वृहन्मुखे, वि ॥ इपरहाः स्य लपटा यवगोधूमशालिनः। बहुमूल: दीर्घमूलकः । अस्य गुणाः । स्थलो, [न्] पु, (स्य लं गरीरमप्यास्ती पलयेऽपि न मोदन्ति यदि कन्या न विद्यते " मधुरत्वम् । मुतिस्तत्वम्। कोणत्वम् । कफ इनिः।) उष्ट्रः । इति केचित् । भ्रान्तिमदापहरत्वम्। वलवीर्यकारित्वम् । स्व लैरण्डः, (स्य न एरण्डः ।)वृहदेरगड (स्य नवम्त , क्लो) निलं सेवितयेत् किश्चिदातकरत्वच। इति तत्पर्याय: । महेरण्डः २ महापक्षा भ्यनुपः,स्थ ल: पह: कोपेय इव )कास:। राननिर्घण्ट: ॥ प्रस्य गुणाः। इति गम्दरबावली यू लगाटकः पु. (स्य लः भाटकः ।) पोनवस्त्रम् । "स्व लेरण्डो गुणादयः स्याद्रसवी लपट्टाकः, (पुं, स्व लपट्ट कासं पकति माटा कापड़ इति भाषा। तत्पर्यायः। प्रति रानति प्राशति कारगत्वेनेति । प्रक गती+पण) वरागिः २ । इत्यमरः। २ । । । ११६ ॥ स्कुलैला, स्त्री, (स्य ना एला।) एन सलवस्त्रम् । इति शब्दरत्नावली वरामिः३। इति जटाधरः॥ वड़ एलाचि इति मापा। तत्पर्य सनपादः, पुं.(स्य तः पादो यस्य ।)हस्ती । इति स्य लगाटका,स्त्री, स्य नवस्नम् । इत्यमरटीका। देला २ विपुटा ३ विदियोदवा : गेप्दमाला सीपदी च ॥ त्वक ५ महेशा पृषो कन्या सलपुष्पः, (स्य लं पुष्यमस्य ।) वकक्षः। इति स्व लगाटिका, स्त्री,(म्यू ला गाटिका ।) स्व न- कायस्या गोपुटारमद्रला १२ रत्नमाता । झएटुसपः । इति राजनिघण्वस्वम् । इत्यमरटोका।।६।११६ हताचीगर्भमम्भवा ११ इन्द्राणी हेमचन्द्रः। त्वम् । तित्वम्। उपत्वम । धि इति पुराणम् ॥ 1 नातापराजिता। इति रनमान्ना।

·कोरवणकम - ४५२ •सातः ताप्ति कापडलम् । इद्रोगमनातिवम्ति- स्वीषयक कटु स्वादु तितं निग्ध विदोषनुत् / पवातस्य क्रिय कारित्वम् । पुंस्त्वनागितम् । अव स्थविराया मेधाशुक्रकरं वयं रसोऽयौनरजन्तजित् । प्रातः समाधरेगा गुषाध्यत्वा स्थमैनागुणाः। रोपनवम्। इति कुष्ठासबडदासदोगंव्यतिलकालकाना नीलत्वम् । ननुत्तम्। उपतम्। कफपित्त-पय अन्यिपर्णस्येव भेदी भगिहरति नेपाल मातक (घात मात्रियस्याम्यगिरोजगमिकासनागिरी भवति । बन्। ५॥४॥ वाति राजनिघण्टः। “निमारो धमार विती गणामकः । पाभुतप्रती। स्थ मोश्चयः,, (म्य मानामुच्चयो यव) गो-रोचको मधुरस्तितः कटुः पाके कटुर्नधः । समाप्तवेदाध्ययने परः। गजानां मध्यमगतिः। (यथा, माधे। तोषोयो frमो हन्ति कुष्ठशकफा. मस्यावासकः विट निसान्। घाम मात्र प्रती निय म्य मोधनागमतिवागता रचोऽयोदमेदोऽसबरगधविषमणान् ।' ः भावनतीतिक पोपयाताग्रसर करकाम्।") रति भावप्रकापः। त्यबायोमहायमंग पमावलम् । परडः। इति मेदिनी मित- स्योथेयकं, की. (सोपेयमेव । खायें कन्।) वेदाध्ययनो या मान दमामम् । ति प्रमाना। सुगन्धद्रयभेदः । युनिराइति हिन्दी भाषा। सोऽपिघातक वात बेस पं.(तिहति विशदनिर्णयायमम्मिबिति। मत्पर्यायः। बर्दिशिवम् २ शुकच्छदम् ३ चरणस्य यः शास्तबोधित म्या+यत्) विवादपादस्य निर्णता। (यथा, मयुरचूडम् ४ एकपुछका ५ विकीरोम मुपास्यासमाप्तवेद एवा- याम् । ६।१३। ७ विकीर्णमन्त्रम् हरितम् । व्रतमासकः । वेदमधीत्या सामाजिक भिषामभ्यो गुरमन्त्री पुरोहित पम्य गुणाः । कफशतनाभितम् । सुगन्धि- यः करोति म विद्यासात दूरध्ये यो सेपको वा न नहाभूदपण्डित) त्वम् । कटुत्वम् । तिनलमा पिसप्रकोपगम-वतः प्रातवेदो यो द्वितीया Shlor:ति मदिमी गिरती, निति मलम्। बलपुष्टिविनवच। ति राज यातका ति टोकान्तर Fazifa. मा+भावे यत्। म्यात. निधः भावप्रकागोल गुपपर्यायी पूर्कना-यान, की, (मा+ ल्युट्।) सश1ि21101 गम्दे दृश्यो। गाहनम् । साप यः पाप “बिम मयिक नभ्य पनिरीन थे। पोरोन पं.परमपभरत पठेन मारवारको.त्यमरः ।२।१२१॥ परिब: ममों युहमान)' : तत्पर्याय' । पृथाः २ . त्यमर ८ सन्दरवारली । उपप्रशंगम् ५ चाम] वि(यममयोगिन गिरः परपर पठेन भारशा। मम् । रति जटाधरात fective fruiate" । पठन वाति पठस्थमपि वामपचारात -विधः । मान्धम्। भीमम् २ पान AAR गायिर: यमरः। इति वा पठरः दधे कादिति य.। स्थन्यते / प्यम् ४ दियम् । वारणम् । II (पा, महागणपतिस्तावे। मवियत पृष्ठमनया म्यरा स्थ मत कह हणे: एतेषां विवरण पथात स्फुटीमपि मेमसात् मरितिष निपातमात् सभ्य र प्रम्य गया। "प मेय. म देवान मम विममहगो मधुर स्थग पर्ययण तस्यादमिति स्योर पछा "घानं पश्विमायुष यमपदमा मिथुरायः") रोपिरभारादिश्च सदस्यस्येति नि स्थारी गरीरममधाम के मोत्रम्करं पर पति भरत म्यगीच थोरोति मामी। रति भरतः । গাধুলা বা অক্ষিী বা मंड...(मामलियन हिलस्थिर सोनगी. वि.(स्य मपिरम मिति । स्थम- तेन व तमाङ्गप्य बनता कैग वर्ष । सिविलित सिम् + प । “पनि मोघः। ॥१॥२) विनिन्ति गिरः ग्राम स्याताया ना) मिहिरातमा । इति मापांदमः।) हातकसम्मधिराति ८.मो.(दिर मार: दिर+चत्र) कापिया मनोगपोकाश गिरोगेगांचा हितम् खस्दामां दे पाय मामि गोय, f, (म्यनष्प मा। माम - था।) मधुकाममशः यान fanfarma मतालिमपरोध (दया, पापसाः। वमता। (व्या, भागवत ।।१।। यान' पचारिष्ट भन तिम ": कामोऽप्यनुमित मासाचे যাল শনিববি খাসিলা संयवानां मोरिनोर। मत्तम।")/पालप्त रोरण्य ४मा मागोवर.. से इस परोधार सपन, , (जा+दिन+गुर।) मानम् । सान जवमायाति नन दापति पार नारा, मामा दा, दुर्गादमा नियादा। ग्राममरिन area मातिमारिए। "मरममामा रिमदिरा "पूरमात मग्न घट वनाहरण तम्। पामानमाकभुशासनम्। FEBायें हार RE"/चामदान मसानिमातरम् दोगमा गोरा मनमरो पत्रम् भारताम। निमाम चक्षित.fa. {ar feer ERUान:: मंद मतमतामा (दा, मौतमपि।१२।१। पनिTruth मानिस मारामानिमा. पाया। नाम RECIPERITRIAsareir ) नया मापामा rute माग frr(एमपरी मदार बर) forgeमादीनि पाना". । समय र पाप समयमाःnिtrial प्रा., यामा पामारला. Tirs बर. (ar.xams..- Firmwar मनोभना ·मानं स्नान नानं बामम् । दक्षः। विधानात् माने दियासस एवाधिकारः प्रती- कालदीपादसामर्थ्यात् न शक्नोति यदाम्भसि । "भखात्या नावरेत कमी जपहोमादि किचन। यते ॥ * ॥ एकवस्त्रमाने दोपमा समुद्र तदा चाला तु ऋपिभिमन्वै यन्तु मार्जनम् । चालाने दसमाकीर्णः शयनास्थितः पुमान् ॥ करकृतभाष्ये गोतमः। शव पापस्तु द्रुपदा प्रापोहिष्ठाघमर्षणम् । पबन्तमलिन: कायो नवच्छिद्रसमन्वितः। "एकवस्त्रेण यत् सान सूया विडेन चैव हि। पभियतुर्मिक भावैमन्वमानसुदाहतम् ॥" भवत्येव दिवारावी प्रात:सानं वियोधनम् ॥ नातस्तु न भवेत् शुरः श्रिया च परिहीयते।" इति योगियाजवल्कीयं यन्मन्वमानान्तरं तर प्राधानं प्रशंसन्ति दृष्टाहरफलं हि तत् । प्रतएव। प्राधान्यख्यापनाय अतएव पिटदयिताया समहति पूतात्मा प्रात:सायो नपादिकम् ॥ "सान तर्पणपर्यन्तं कुर्य्यादेकेन वाससा।" सध्यात: पूर्व तलिखितम्। मृदालम्बस्तु बहानात् यदि वा मोहात् रात्रौ दुचरितं इति गङ्गादित्तिकातिलकरूपः । भमाना संस्मत. कृतम् । यदि समूलं तदा प्रेततर्पणपरमिति । अवैक- । भमना इति छन्दोगाडिकः। अवगाय प्रामानेन तत् सब्द शोधयन्ति हिनातयः वस्ता जातय.इत्यादिना एकवस्त्रत्वविधानात् । मन्नाद्यशून्यावगाइनमा विवक्षितं पतो हंमलापकर्षादि पदृष्टं प्रत्यवायपरीहारादि। एकेन एकलातीयेन इति वाचस्पतिमियः॥ मुख्यावगाइनरूपस्रानानुकल्पत्वमप्यताम् । तः सूर्योदयात् प्राक्काल: । मातामायणः येन वासमा मान लतं जलस्थस्य तेनैव कालदोषोऽतिहादिः। प्रसामय शरीरा. करणग्रस्तां प्राचीमवलोक्य मायात् । इति तर्पणम् । इति कृत्यतत्तावः ॥ न । पाटबहेतः । नलस्य स्वरूपत्वेन सम्प गावारुप- वेश्ण के: ॥ * प्रात:माने मध्यानान- "मानभाव्यान्तु दातव्या मृदम्तिस्रो विशुदये। मानविधिकालायोग्यत्वं वैति। एतन्म लकं प्रातिदेशमा कात्यायनः। जलमध्ये तु यः कथित् हिजातिनिटुबलः। गेहे पेत्तदमन्त्रवदिति छन्दोगपरिमिटोयं यथाहनि तथा प्रातर्नित्य सायादनातुरः । निप्पीड़यति तदस्मान तस्य वृथा भवेत् । पूर्वोतं अन्यथा मूलभूतत्यन्तरकल्पनायत्तेः। तान् प्रक्षाल्य नद्यादौ गैहे वेत्तदमन्त्रवत् ॥" मानशाव्या मिति तहस्त्रमिति' एकवचन- सामर्थे तूहलजलेनापि ससन्त्रकमानमाह था तधेतिकर्तव्यतया । मा च। निर्देशन च मानेऽप्येकवम्बत्वमिति वाचा पत्र पराशरमाये व्यासः । पाचरेटुपसि मानं तर्पयेत् देवमानुपान्।” | विशइये इत्यभिधानेनाधीतवस्त्रस्य व मृत्चयेण "शीतास्वपो निषेव्योग मन्त्रसम्भारसंस्कृताः इति नावाल्युमा प्रक्षालन न तूत्तरीयस्य एतदर्थमेकवचनम् । गेहेऽपि शस्यते मान तीनमफलं स्मृतम् देके कर्माणि वामहस्ते बहुतरकुशान् दधिपत एव मृतयेणाधरौयवस्त प्रक्षाल्य इत्या- पद्मपुराणम् । न पवित्रं धारयेत् । मार्कण्डेयः किचिन्तामणिः॥ वशिष्ठवचनस्यैकवाक्यतया "नर्मल्यं भावधि विना सानं न जायते । वकालं तितःसान पुण्यं व्यासोऽब्रवीन्मुनिः सातो नाङ्गानि निर्मश्यात् मानगाया न तस्मान्मनीविशुद्धार्य मानमादी विधीयते । कामः सर्वदा मान कुर्वीतामनकर्नरः। पाणिना। इति विष्णुपुराणोयनाधरीयवम्बणैव अनुइ तैरवृतधा जलैः सानं मदाचरेत् । समों नवमी व पर्वकानव वर्जयेत् ॥ गावमार्जन निषिध्यते । एतेन निप्पीद्य सान-तीर्य प्रकल्पयहिहान् मूलमन्त्र गय मन्त्र विरा पिणुधर्मोत्तरे। वम्नमिति कात्यायनवचने एकत्वमविवचित. नमो नारायमायेति मूलमन्च उदाप्रतः । त्वराकोधी तथा वनों देवकम्मणि परितः मिति निरम्तम् । पतएव भवंधे कत्वनिर्देशः । दर्भपाणिस्तु विधिना प्राधान्त: प्रयतः गचिः । तुरापः पयर्य व ताम्ब लं फलमौषधम् । थिष्टानामाचारोऽपि तथेति ।। नाजस-चतुईम्तममायुत चतुरन ममन्ततः । क्षयित्वा तु कर्तव्याः सानदानादिकाः मिति पुन: पुन: माननिषेधः रागप्राप्तमान- प्रकल्पावायेहगां पमिमंदिचापः ॥ क्रिया: *विपयो दृष्टार्थकत्वात् । एवच कग्मिन दिने विष्णोः पादमसूतामि यंपायी विपषिता । विष्योत्तरे। नानातीर्थादिनिमित्तमातम्रानाष्टत्तिर्भवत्येव पाहि नम्वे नसम्तम्मादाजन्ममरणान्तिकात । प्रातुम्नु वरुणम्तेजो धतोऽग्निः श्रियं हरेत् वैधत्वात् । पनापि तन्वप्रसङ्गयोः सत्त्व सक्दै- तिसः कोटयोऽईकोटी च तीर्थानां धायरमयोर जानस्य यमस्वायुस्तम्मान व्यारेचिषु ॥ वेति ॥ पातरं प्रति जावान्तः । दिवि भुश्यन्तरीधे घमामि से ममि मावि तु: सान' कुव्वतः । न ध्याहरेत् न कथयता "अभिरस्क भवेत् सान सानागतो तु नन्दिनीयेव ने माम देवेषु मसिनोति। पुचेरवगाहनानन्तरं सानमा योगियान- कम्प्रिणाम इन्दा पृषी व मुभगा विकायानिश पिता पाय वाससा वापि दैहिक मानं स्मृतम् विद्याधरी सुप्रमवा तथा नोकममादिनी । तृयोमेवावगाहेत यदा स्यादचिर्नरः। कम्प्रिणाम्। মা ও জার্ষী ধর মালা খালিয়াবিনী चम्य तु ततः पयात् सान विधिवदाचरेत "शिरघातम्न कुर्वीत देवं पेतमघापि वा।" एतानि पुरानामानि पानका प्रकीर्तयेत्। मनपुराणम्। इति मार्कएयपुरापोह कम्पचिकीर्षगां मान- भवेत् मरिचिता नव गाविपगामिनी नाभिमावलले गत्वा शाला देशान् शिधा मि प्रोसनम् । योगियाप्रवाकरः । मावाराभिजन परमपुरयोजितम् । ল্লি: সুষমঘী কাপােবয়া। দুড়ি বা জল মুযায়: বহু দ হা। नराध्य कर्णनामात विवो मन्जन तामवधानादितः मम वैरिदिन्ति मुरयः । पानं पुनिता तात सामनदाद दिE वेवयानपरकाः। मान्वं भोमं तथाग्नेयं वायव्यं दियमेव । पसका विशाल पाए। 'गोतमा ममुखी मजेत याप: अवन्ति थे। पारई मानस माघान प्रक्षोर्तितम् । मति घर में पापं यदा कदम पावरपु म पेव सूर्यसंमुण्ड पावत् " पाणेष्ठिति वेमा सदासम्भस्त पाविमानामि वगरेपहनाना। रीतः । नातुरो न भुमान जीर्णवामान राने यं भन्नाचा वायगारका मतनाम मादाम पा मोरया হাম্বা লললী নাম রাষী লাল- যনু জানবে ভাবছি। नम मरवानांसारिहिम মোল্যয় সাশ্নাল অব পাব আমৎী ন বাংলা মাল বিলি ? नमो नारायाय पहानमन সূল ম নাৰণ ৰ ঘৰ বীর মহা মুছিয়া । पर पवार मत दिए नो मन्यायां न निमाया मायादिति लरकारदोषादमामदांत मय सम्म एनं मना र समलिदिए रातमाटेररि दाकादिवालिम्पले ति बौदERITraineeri MRTM समोर पवन मुनिना नग्नदातामसोनिषेध दिसम् । ए ! रिजिनामा दिगो दिया ·०१४ स्नानं च तथा। . सानं न्तन मन्त्रण गङ्गामावाइयेत् करतोयाम्रानमन्त्रः । "अनुहत्य त यःमायात् सप्तवाराभिजनैति सप्तवारामिजम नमो करतोये मदानोरे मरित्यठे मुविते । हया तस्य भवेत् मान कत्तु नारायणायेति मन्त्रेणाभिमन्वति शेपः एक पोएडान प्रावयसे नित्यं पापं हर करोय." मान दानं तपो ध्यानं पिट वचननिर्देशात तस्य मूलमन्त्र तोतया च पत्रापि विणः। म्रातः शिरो नायधुनेत् नारेभ्यस्तोय- पावनानि मनुथाणां दुष्कता विनियोगोऽयगम्यते । ततय सप्तवारपठितनारा- मुहरेत् । न तैलं या संस्मशेत नामोचितं पूर्व छन्दोगपरिपिष्टम्। याणमन्त्रेण नलमभिमन्वा करयुगेन त्रिवारादितं चासो विभूयात् । म्रात एक मोणोपो धीत "यव्ययं यावषादि सर्वा न मूहि क्षिपेत् । ततयासक्रान्त इति मन्त्राभ्यां वाससी विभयात् न मेछान्त्यनपतितः सह । तासु मान प्रकुर्वीत वयित्न सहदिति सप्ताभ्याम्। सम्भापणं कुर्यात् इति । नाङ्गेभ्यस्तोयमुहरे-पाकम्मणि चोतमग प्रेतवाने र "मृत्तिका: सप्त न प्राधा वल्मीके मूपिकोकरे दिति नानपाटीपाटिभ्यां पूरणीयम् । चन्द्रसूर्यग्रहे चैव रजोदीपो नदि पन्तले श्मशाने च वृक्षमूले सगलये। "मातो नाङ्गानि निर्मच्यात् मानयान्या न निगमः । म दुयत्तीरवामिनाम् . परमानावमिटेच श्रेयस्कामः सदा नरः" पाणिना/प्रभावे कृपापीनामन्ये नापि ममः इति दक्षप्रतिपितरां मृदमामन्या तया मृदा इति विश्णु वचमात्। रजोदुटेऽपि पर्यास प्राममोगो न गिरप्रभृत्यालभ्यानुइतर्वा जल गिरः प्रभूत्वा प्रव वामोऽन्तरधारणात् प्राकृततेलस्पर्श- अन्य न कुम्भादिना । चालनमवगाहनरूपमधानं वारणसानं समा- निषेधः प्रतीयते । "अन्त्यैरपि ते कूपे सेतो पाप्यादिके घरेदिति पूर्वोतो नान्वयः। मृद्ग्रलपमन्चे प्रम "शिरमातस्तु तैलेन नाङ्गं किश्चिदुपसता तर मात्वा च पोवा च प्राययित्तं ममा पारिणि इति प्रभवमुत्पत्तिमर्नु प्रापयितुं इति मनुवचनमेतत्परम् ॥ गोलमस्यास्तसम्योधनमिदम् । पवगाइनन्त याज्ञवल्करः । "प्रभूत विद्यमाने तु उदके समनोहर। चतुःकर्णनासिकामङ्गलीभिराधाद्य कुर्यात्।। "प्रक्षचवियामेव मन्ववत् मानमियते । नापोदके दिजः मायात नदीचोत्सय "पानीभि विधायेवं योवनासिकामुखम् ) तूप्योमेव हि शूद्रस्य सनमस्कारकं मतम् । कृषिम निमजेत प्रतिस्रोतस्तिः पठेदघमर्पणम् ॥ अगम्यागमनात् स्तेयात् पापिभ्यय प्रतिग्रहात इति वधुभिधता इति समुद्रकरतात्। रहम्याचरितात् पापात मुचाते मानमाचरन् । यद्यपुराणे। प्रवाना ते धारवयमेवावगाइन मागुलवामनः प्रकर्तुमसमर्थत् जुहोति यजति क्रियाः । "नित्यं नैमित्तिक काम्य विविध मानमित पुराणात । एप विधिः पौराणिकत्वात सर्व मानध्यानजपदनिरात्मानं गोधयेाधः ।' सर्पणन्तु भयेत्तस्य पालन व्यवस्थि सम। गाविसाधारणः । वेदमम्बरहितत्वादनधीत-बापुराणम् । प्रमयुकम्मापातञ्च मैयन छर्दन मथा। धेदामामपि सर्वचादरणीयः । मत्स्यपुरा- “नद्या प्रत्ये कया माने भवेत् गोदानजं फलम् अस्पृश्यम्पशन तत्वा मायाहा पमा गोप्रदानस्तु दशभिस्तामा पुण्यन्तु सदमे ". यत्र त रोगादिना माननातं सवापि "नद्या प्रत्येकयः माने भवेडोदानजं जलम् । मनु.. गावमार्जनादिनागौचमुत्पाद्य पिवय गीप्रदानय दयभिस्तासा पुण्यन्त सङ्गमे।" "न मानमाचरेत् भुशा नातुरो न महानिधि तर्पयेत् । मदार यासातपः । न वासोभिः महाजन नाविधाते जलाशये/ तर्पणन्तु शचि कुर्यात् प्रत्ययातको जि. "योनिन विधिना याति यत्र सवाम्भसि हिना नपानमाचरेदभुति रागमाप्तम्राननिषेधः। देवेभ्यय ऋषिभ्यय पिभ्यवर यथाक्रमम् ।। म तीर्थफलमाप्रोति मोय तुहिगुणं फलम् । नित्यम्यामाप्तत्वात् । नमित्तिकस्य च निषडम- पुणे वा जन्मनक्षते व्यतीपाते च वैती। पनेमतीर्थापानादिना। पतो गडायामप्या-गावात् । भातुरः मानसम्मईकरोगवान् । पमावास्यां नदीम्रान दहत्याजन्मदुष्कतम् । पारम कुन्ति गिटापा घामाघमातम्या- "महानिशा त विजेया मध्यमं प्रहरदयम् । वराहपुराणम्। दिनिमित्तकतीविशेषनिमित्तकमन्नपाठन्तुः। तस्या मान न कत्तथ्यं काम्यन मित्तिकात । "दक्षिणावर्त गडेच पावऽप्योइपरे स्थितम् । दामभनानन्तरं कार्य:। पागन्तुकानामन्त न वामोभि मह इत्यनेन बवासोनिषेधात् उदक यः प्रतीत शिरसाटमानमः । भिनिवेषति न्यायात्। एवं गनायो विशेष-माने हिवामस्व प्रतीयने । पान पुन पुनः तस्य जन्मततं पाप सत्क्षणादेव नश्यति। खानतरमेव दयारादिमम्वाः पाव्याः तव सेन वारुण्यादिमंकान्त्यादि-निमितभेद-माप्त- अछिवप पवेण मध्यरतोदकेन । बायां विषमन्त्री विद्याकरतो। मेशदा मानामान निविध्यते । किन्तु तन्त्रेण सोतसा वे नरः यात्वा सर्वपापैः समुपात।' पादाप्पंसते गोंदिपथगामिनि । प्रमईन चकं पानम् । तथा च निगमः । विण धर्मोत्तरे। वोति विस्थात पापं मेहर नाइदि। "नावयत् पुनः कम्म तपंपादिकमवहम् । "तया दीदक मान मर्वपापप्रशासनम् । व्या भडिमम्पचे चोमात दिनादि। काम्यनैमित्तिक हिला पककत वामर । गोमुत्रेण च यत् मान सम्बोधविनिमुदनम् । नामुमा दैवि मागौरथिपुनोहि माम्। विपुगिमे प्राप्त पञ्चतीर्थो विधानत । तया पुचोदकसान मवेदारोग्य कारकम् । महादयां खाने गायां पापुरापीयो माला माता महाच मोहिमा वर्मया सिने. मान पयश गोरसपः। नर: ममस्तयनाना पनं प्रायोति दुनंभम् । ग्राम प्रियाणा मो तथा मीभाग्यमम् । नातकर्मचानि यानि पापानि मन्ति मे। ति बापुराणोलमायादे प्रदुधसरोवर पायुषच यगमच धम्म मेधाति-- दादरी प्राप्य मानि म राशि ममुद्रपादितार्यादीतवरमयोरभावात् पुनसान पवित्र मारय तथा का गरमामे माः। ধনবলবি নানায়নামতি । मरिता मायदेविसरितांवर “पावीयनिपानिपु माया कदाचन । "बातम्यवप्रितोयेन याच पर ময়দা সুমি বিনালি। নিহাদ খান্নাহি জেসমিন ঘি হিয়া হিসাশীয়ার কাল निमनः। निगम धनाधारमात्रम्। तया च यासका., ग्रानान वैधमापायुदायम्नु भय मामाग गामनी: कुननदन। "पर पिण्डाननुत्य न यायात परशारिणिनिय नमितिक ठेव क्रियामा मिभून मा सारित्वमा योगियासका। तापर्धाभाव व कसंध्यमुमोदकपदः वशिष्ठः। - गर:

·- .. ध्रुवम् ॥ नानं स्नानया मम प्रिया का प्रकोनिगम गदा मययुष म्यादयगाइनमचाते । Here it मामाहा नाममा पृथ्यकम् । गोविन्ददादगीमाधीयारबोंदयादिषु । Plem मनायजर्णय प्रतिमाय नान्यथा । मानयत्तम नमित्त प्रहरी चन्द्रमृर्थयो। ream railer मध्ये पनि एकाए एनटीपु च । मैथुन यमने रेत:गवनने मृत तया। माममाया माननिय क्रिया या क्रियानानमनः मृतम विग्म वादिगयम्प गवानगमनेऽपि च ।। इति गारठे १०५ अध्याय: निद्राले मातनामन्यन्यम्पर्गनादिषु । काममा सामान प्रगामा योगविशेषम्य सानादिनिधी रजननाचतुर्थाद यत् मान म्यात्तदागवन् । विधानयिमानम्मानमा यथा.- गगाटिमर्वतीयप विषपाटोटकम्तया। SWEEनका मानो ममाचरन्। मयंक मनलागो घर: मंशप्रयर्जितः । यन् मानमभिषेकच्च पुग्तन परिकीर्तितम् म्नान गरः एजाग या निहिया: नो जि: युगातः स्यात् मानपनापादिपुर, इन्नया यहया नृगां भत्या यन्ने न नारद । सामन्यादि प्रमुबायगामीपये मन्य! कदाचिभम्नो न वह कामन वेगवः । गहाम्भीयष्टिवत्मान'महापापाटिनागनन् । बारमा परि एगि मान्यं कुर्याए। यागादिपु च कल्येषु गोविन्दण्यानादिपु । गहाम्रान मनुष्याणां मर्च कन्दमपनागनन् । पनपटामना महामन: कुगकरो यजयो न भदिन। स्तम्यवशापि काष्ठम्य भवेन्मपन्नवत यदि । 'नामपा मादपब मनिन मजन गतः । घर बुयार प्रयो न मध्यमेवाजपादिए । म्रानं मात मबतौर्येषु नानायन्नफलप्रदम् । पोदामदेवण प्रामये घानमाचरे" अनातो न नपेम्मन्न गोविन्दम्य महात्मनः । गानप्रामगिलावारियोऽभिषेकं ममाचरेत् । २. परगन्यामप्राणायामी फल्ला ग घ इन्धन कदाचिदधिभूत्वाप्यमातोऽपि च मानवः । अकालमृत्युहरणं मर्चव्याधिविनागनम् । गदगमुद्रया.मयमदनानीमाया यमिति मानमनातको नोको मुकुन्दम्यानादिषु । विनोः पादोदकं पीला शिरमा धारवेदयदि एमुद्रयागतोशल्य याय नायगुगलगाये गा पृतामा यटि मन्यम्य गो भयति नायकः । यदि मधमनुष्याणां बाधान्तमलगोधनम् । रद मूतेन एकादशधाभिमन्या रायाभि- भवेत्तु मानमसायो यो वाधाभ्यन्तरः गचिः। तदेव नेमलम्रान गरोगप्पां भवेत नरम पागधारा विनिधिप्य तप्रिन्दिरदिप-लपाधिकारी म भवेत् समन्वय मानवः॥ दासमजाविरमुत्रचिकुराः चतजा वना। ताचरणारविन्दनिःसतलले निमय देवता : ऐन्द्रग्नानादरं फाम्य काम्यादाग्ने यमेव च । दूपिका कश्येविट मा नृणां बाधनला: म ता: प्यायन मूलमन्वं ययामि नपन् उम्मध्य उदपाग्ने यादागचं येष्ठ वामपश्चागचादपि। मलस्नु मलिनो देहो नवचिव दिद्रितः । वन प्रियारला न वानममुद्रया नियारमातमा-पवगाई वारुणानु, वैदिकधायगाइनास । सवत्वविरतं पूर्णा दिवाराची मलानतः । नमभिपिय वैदियमथ्यादिकं सवा सूय्याध्य वैदिकादपि नमित्तं तम्मा माजन वरम् । अद्भिय गोमयैवापि मलानामपमानम् । दत्त्वा तान्विकाघमर्षणादिवारिधारान्त कम मार्जनाम्मान्तिकं ये भीमं प्यान्मान्तिका- सवंद चालन रुत्वा सञ्चात्मप्रयतो मुनिः । कुर्यात् । इति तन्वमारः पन्यच । धिकम् । घटायोगाभ्यासय देहप्रचालन ततः। "जन्मान्तरमहसून यत् पापं कुरते नरः। भीमम्रानादरं बाधा ब्राप्रातः पोयमेव च । नरोऽम्बुमजनं कुन्दन् सानं भवति नन्मलम् ।', मुचाते मव्वंपापेभ्यः सात्वा धारागवे महत्॥ पोग्यतो नेमलं नान वायव्यश्च ततोऽधिकम् । इति पाने उत्तरखण्डै ११३ अध्यायः ॥ ॐ !! याम्यं हि यातनाटुःख नित्यनायो न पश्यति वायव्यान्मानसह सर्वमानात् परं वरम् ॥ किच्च। मान मध्य दिने कुर्यात् लोगऽन्द्र तु निरामयः मत्तायेत् मानसम्रात: सर्वत्र विजयी भवेत्। "तुलामकरमेपेयु प्रातःस्त्रान विधीयते । नद्यामस्तमित सानन कुर्वीत सदा दुधः । गोविन्दससेवासु घाईतामेति धारणा । हविष्यं ब्रह्मचर्यञ्च महापातकनाशनम् ॥ नयां खात्वा नदी चान्यां न प्रगंमत पण्डितः म जापको वैष्णवः स्यात् हरेननतत्ववित् । अमावान गयाबादं दक्षिणामुखभोजनम् । प्रमशम्तं निगि सानं राहोरन्यत्र दर्शनात्। मानमम्रानवान् यो वा भक्तमान सदा सुखी न जौवपिटकः कुर्यात् कृते च पिटहाभवेत् चानं दान तपः यादमनन्तरादाने । इति पानोत्तरखण्डे १०८ अध्यायः ॥ * ॥ करेण माल येहावं मानवस्त्र प वा यदि। पामुरोराविरन्यन तम्मात्ता परिवर्जयेत् ॥ गुनास्पृष्टं भवेहावं पुनःसानेन शुध्यति । नदेवनिखातेषु तड़ागेपु सरः च । "मानसं वैदिकं चैव मान्त्रिक मार्जन तथा। अपचास्य तु पादौ यः सात्वा गाति मन्दिरम् । खान समाचरत्रित्वं गत्तप्रसवर्णयु च ॥ अवगाहनच नैमित्तमाशुचं पुण्यमेव च । मंवत्सरहातं पुरसं तत्नगादेव नश्यति । निपातनाटुकृतं पुण्यं ततः प्रस्रवणादिकम् । नैनं वारुणं वाद्य मंत्र काम्यश्च नारद । सान रसको भोजन गएिकालये। ततोऽपि सारसं पुण्यं ततो नादेयमुचाते। वायव्यं भीममाग्न यं पोड़ाम्रानमोरितम् ॥ भयन पूर्वपादे च ब्रह्महत्वा दिने दिने ।" लोधतोयं ततः पुण्य गङ्गातोयं ततोऽधिकम्॥"गोविन्दमन्त्रग्रहणं दीक्षया तु गुरोर्नृणाम् । प्रति कम्मलोचनः इति वहिपुराण पाकितपोनामाध्यायः ॥ । यदाभिपितं चित्त स्यात्तत्मानमानमं शुभम् अन्यत् मत्स्यमूखतन्ने ३८ पटले द्रष्टव्यम् । मर्च स्य नामग्रहणं यदा कार्णाधर गुरोः। खान, लो, (खानाय टपम् ।) कुगः । इति नित्वं नैमित्तिकं काम्य क्रिया मलकर्पणम् सानदेहेन्द्रियमनम्तत् सान मानस भवेत् । शब्दमाला। क्रियाम्रान तथा पष्ठ पोदाम्रानं प्रकीर्तितमा नामसंकीर्तन विष्णोर्नरः कुर्य्यादकैतवात् । सानयात्रा, स्त्री, (नानम्य यात्रा उत्सवः ।) भनातम्न पुमावा) लप्यादिहवनादिपु । सदंव चेन्महासान गरीरमुखकारणम् ॥ चैठपापमाप्यां योवियोमहामानरूपीत्सवः माताम्रानं तदर्षन्तु नित्यनानं प्रकीर्तितम् ॥ कया कस्वा स्वस्ति नयेत् यदि वटैय वैदिकम् यया, ब्रह्मपुराणम् । चाण्डालगविष्ठादः पृष्ट्वा मान रजस्वलाम् । दर्भगान्तादकः सान यज्ञान्त पमिपेचनम् । मासि व्यंठे तु संग्राले मानाईय यदा नाति मान नैमित्तिकं हि सहसोपा तहिणोरिति मन्त्रादिभिडिज पौर्णमास्यां तदा तत् ॥ , चेत् पयोऽभ्युक्षयं वान मान्त्रिक समुदाहतम् तस्मिन् काचेतु पुष्पनानादिकं मान देवन्नविधिचोदितम् । सतच त्यादिभिर्यदिशा बनभद्र तहि काम्य समुद्दिष्टं नाकामस्तत् प्रयोजयेत् । पाठे कुर्यात हान्न हिज रेरितम् वदपुरा बामुकामः पवित्रापि पक्षियन् देवतातियोन्। जल मन्नतां' त यदा यिर। | "ज्य अन्य। किन्न । , १ . - गन प्रापा ।

·४५६ . - निर्घण्टः। स्नाय सिट तम्या मे चपन कु-महानानविधानतः ॥ सापा, [नापु,(मा+"म्रामदिपदौति । उपा• स:, पुं, (प्रसव +in it. ज्येष्ठयां पात:मानकाले ब्रह्मणा महितच माम् ।।११। इति वनिम्।) मायुः। इति | सानुः । पर्वतस्य समभूभागः । इत्यमरः रामं सुभद्रा संसाप्य मम लोकमवाप्र यात । केचित, (यया,वाजसनेयसहितायाम् ३८१.१५॥ इति तिथ्यादितत्वम् ॥ | "मांसेभ्यः स्वाहा मावभ्यः स्वाहा।" ननो, (म् +5:1) वायुः । यथा,- अन्यत.याचाशब्दे द्रष्टव्यम् । "सवभ्यः मावान: घाययो नमाः।” इति | "पिष्टुप मांसात् सतोऽनुष्ट ए जगत्वच खानीयं, वि, (म्रात्यनेनेति । बा+करणे पनी- ताप्यम् ॥..वि, रसिकः । रत्युगादिवत्ती यर । यता, मानाय हितम् । सान+छः।) उज्यलदत्तः । तस्योणिगासोलोमन्यो पो" सानयोग्यम् । मानसम्पादकद्रव्यम् । यया,-निग्धं, सो, (निह+1) शिक्थकम् । इति इति श्रीमागवते । ३।।१२।२" "गङ्गादोनाञ्च तीर्यानां वारि कुम्भमपूरितम् । राजनिघण्टः । मु.क. [१] लो, (सु.r+लिए।) मानीयं से प्रयच्छामि मानं कुरु विलोचने निध: एं, (विधति मेति । बिह+अकम्प्रक-रत्यमरः । २।४।५॥ इति दुर्गासवपदतिः । वात, कर्तरिम: i) वयस्यः । इत्यमरः। २। म कछटा,पं.चौरवक्षुकीवचः । इति मायो, नि] नि, (सातौति । मा+णिनिः।) |८॥१२॥ रक्षरण्डः । सरलहरः । इति राज- यतः, वि. (स+:।) चरितालादिः । सानकर्ता । यथा,,तिथ्यादितत्त्वे । मरः । ३।१२।(सिवः। यया, "प्रात.सायी भवेनित्यं दौमासौं माघफालाणी स्निग्धः वि.(निद+: ।) नेहयुक्तः। अरूक्षः। वते । १.१. स्रायुः, स्तो, (मा+बाहुलकात, उण । “पातो. (यथा, महाभारते । १ । १५३ ॥८॥ "ताः पुचमहमारोस्य मेहनतपयोधराः। युक चिण्कतोः ।” ७ । ३। ३३ । इति युक् । “मष्टी दंष्ट्राः सतीक्षणापाविरस्यापातदु.महा: इविलितामानः सिसिचुनेवलेलः।' प्रत्यणादित्ती उज्ज्वल: । ११) वायुवाहिनी देहेषु मनषियामि म्रिग्ध पु पिथितेषु चा") सपा, स्त्री,(नीति मनो यस्यामिति । म नाड़ी। महुर इति स्याता। इति भरतः ॥ तत्पर्य्यायः । चिकणम् २ मरणम् ३ । इत्य- वने+ "चिकपिभ्यः कित ।" उसा तत्पर्यायः । वनमा २ इत्यमरः । २॥ ६६६ ॥ | मरः । २।८।४६ ॥ पामृष्टम् ४ विक्षम् ५/६६। इति सः । स चकित ।) पुत्रवधू समा ३ मसा ४ । इति राजनिघण्टः । स तु | चक्कणमा ति वैश्यवर्गे शब्दरत्नावली ॥ इत्यमरः। 1६12 (यथा. रघुः। गर्भस्यम्य मतभिमांसपति । इति मुग्धयोधः । "निग्धन्तु वकलो वसः मेहयुक्ताजने भवेत् । "स मिलायमम्त्यमायिती (यथा, यानवल्फरः।३।१०॥ इति च विशेष्यनिनवणे गदरवायली । निवसवावसथै पुराधिका "गिरा: गतानि सो व नयनायुशतानि च निग्धतण्डुलः पुं.(मिग्धस्तण्डुलः ।) पष्टिमालिः। समुपास्यत पुचभोग्यया "नवग्रायुमतानि तासां गावास पटातानि । इति राजनिघण्टः ।। स.पयेवाविकतेन्द्रियः थिया।') गते विंगध कोठे। पौवा प्रत्यहं सप्ततिः । निग्धता,स्त्री,(निग्धस्य भावः । तल प्रियता। खया सह तस्या विरोधकारण एकेकस्यान्तु पादास्यां पटनिचितास्तानियत् यया,- द्रष्टव्यम् । सुडीहवः । इति शब्दचन्द्रिया। तावत्य एव सलकूर्धगुल्फेषु। तावत्य एव "हार्द मियत्वं प्रियता मिग्धतायां निगद्यते । म हा, सी, (+भागरिमते टापरी महायाम्। दशजानुनि । चत्वारिंशदूगे। इति शब्दरमावली वृक्षः इत्यमरटीकायां भरतः । २।४।१.५॥ दग वड्चणे । गतमध्यई मेवमैकस्मिन् सथि नेहः। रति राजनिघण्टः । सहिः, स्त्रो, (+इन् ।) महो। इत्यमरः भवन्ति । एतेनेसरमपि वाइ च ध्याख्याती सिधदार.(निन्ध चिक्षणं दार काउंयस्या) टीका । २।४।१.५ पष्टि: कन्याम् । मोनि: पृष्ठे । पार्खयोः | सरसचः इति लटाधरः । देवदाः । इति च ही,स्त्री, (हि+दिकारादिति डोर) पष्टिः। रमिवियत पत्रिंगदग्रीवायाम् | राजनिघण्टः । वृक्षविर्शयः । मनसासिज इसि भाषा। तत: मूहि स्तुति गत । एवं नव नायुशतानि सिन्धपत्रका, पुं. (निग्धानि पवानि यम्य । पर्याय:। मोहुण्ड: २ वाट्ठः ३ मकर ध्यायातानि । भवन्ति चान। कपा) गजरणम् । तकरः। गुच्छकरनः। ममतदुग्धा इत्यमरः ।।४१.सित यायुयदिधा विद्यातास्तु सर्या निदोध मे। रति राजनिघण्टः । ७ मोहुण्डः वयः सहा.शि.१ मतामयत्यो हप्ताय माय सपिरास्तथा। सिन्धपत्रा, ती,पुं, (सिाध पत्र थम्या पदरी गुडो १२ गुड़ः शातितीका वजी १४॥ प्रतामवत्यः मायाम सध्वंसन्धिषु पायथ। इति जटाधरः । पासक्यम् । काम्मरी। रति रति शदरवायती सुधा १५ वचक एटका हप्तास्तु काराः सा विनया कुगरिता राजनिघण्टः। क्षपसारः १०रति जटाधर पस्या दुष. मपामयान्तेषु पम्तो अपिरा: मनु । सिन्धपिणीतका, पु,(विन्धः पिण्डीतक:) गुणाः । पारिसि तथा पृष्ठे पृथुनाय मिरस्य । मदनपविशेषः। यथा- "बहुदोषे प्रयोग व्यमग्निमुख्य सुधापय ।" मोघा फसशाम्ती दमनेभियुता। वाराहीन्या क्षणवर्ण महापिडीतको महान् रति राम भारमा भविंदपुरका सुभमाहिता। विन्धपिण्डोतक्षयान्यः स्थनचफनस्तथा। रानिधण्टोतपर्यायगुणी मेहुण्डम दे दी। एमे गरी मिन यावन्तः मश्य. मला पन्यो च मदनौ येष्ठो कटुतिरसाम्विती। तब मनमा पूज्या यया- मायुभिषामियशाम्तेनमारमा नराः। छमी कफाद्रीगपशामाययगोधनो।" "समे जमाने क्षण पशयां भवनाइने। मासोनिन वाग्मोम सिरानच मधयः) इति राजनिघण्टः पूजयचनमादेवी सीपिटपस्थिताम् । म्यापादितास्तवायुयंया मायुः गरीलिमा मिन्धमा,तो.(सिन्ध फलं यस्याः । नाकुसी। पदनाम गर्ने गया देवः मयरमन्तरम् । य.घायुः प्रविजानाति नामापाम्यताम्तया रतिरानिए। पक्षम्याममिते पत्रे ममुक्तिठति पनगो।' म सन्चमाह देरासोरिदारनामा सिधा, तो, (विध+टाए।) मैदा। ति पति तियादिताव देयोपुरापम् । रति समरोयम्यान परमेयाये) राशनिटः। ... (घिर+घ प्रेम। इत्यमरः ।।। पादन]ो. नेत्ररोगमभेमर या घिर, कमेरिति विश्व पटुमः । (चुराः ॥२०॥ (मार यया- पर तारिमांमाग यायमपञ्चममा पर) कपेटयति । इति दुगा- "दयंने अयने वापि ययरे माषणेऽपिया। TAIRCE पशावरीगमरयम दामः । यव दरवारमयति स्था) - .

·.

·No text on this page.

·गगलत धर्म ---- am सपात् - शब्दकाल्पद्रुमः। . AN ज्योत् एतद्देशयम मापापगावमशान्निताकारादिवर्णकमविन्यमा शब्द-तमिन-गानार्थ-पय-य-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदनुबन्धाभिधेय- • महिन-तत्तधब्दप्रमङ्गोत्थित-वेद-वेदान-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहाम-सङ्गीत-पित्त्य-सपकारशास्त-ज्योतिष- तन्त्रात्यान-काव्यानाकार बन्दापति-गाम-लक्षणोदाहरण-द्रव्यगुण-रोगनिदानौषध- लत्युकप्यास्यादिमंयुक-सदनमतानुमारि-मंस्कृताभिधानपन्यः । स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-बाहादुरेण रिचितः । पाहिनिमतानुशारि-मादेवशन्दन्युत्पत्ति मूलग्रन्यातिरिसायन्द्रप्रया-प्रमा-प्रयोग-पर्याय-धातुपोदाहरवादिभिः मृतनपतिदहस्त पाद तदर्थ-तबमाण-प्रयोगादिसहित- মেঘবিগিন ধ যান श्रीवरदाप्रसादवसुना तदनुजेन श्रीहरिचरणवसुना च पपमास्वविशारदकोविन्दमाराय्येन संपरिवद्धितः । नागरावर प्रकाशितए । पञ्चमः काण्डः। १५-१६-१-खदाः । PEINDI कलिकाता-राजधान्यां पनो मुरितः ! १ न. पारियाघाट-पोट स्विमरमात् प्रति शम्दाः BAR: CoxsIPRIT HTrorry, ARIET LETIHAR NEnts ST Dazada TSAFID CAST, Aso rant cu RAX Part. 71, PLOUATA ETLITT Calel'TTA: relukatashatapsinenor. S..:1. Pictivistart, c...... P ... Panir C...: Caltkantatisatariasisiria.ret RICE: centrut...... all rimirein. . ।

·No text on this page.

·1 - - -- । ri rig. ) यः। सल्यापादि समं म्यानमानि पट्टा प्रजापायप:। म पनि हानीमामनामशागमनं भयंत् पटनने नृप। Frrrrrrrrrrre at: न्यायिक देवयं प्राया। #. ( मानि। माने । किन यतिं मयं नीनां विषयगम् । nair.saferiय:। । निदानानं मायिनः । ना. (। ग्ल्ट। पामतया यात्मानं किंगपत। १२ मि.वि. গনায়াসিনা न. (पानानि ।। भनय गम्मत निन्दिनम्। नययातिविपरनिति पनिचितापगमे हिवानां .tripathमा, शिपयादि। काय मुवन न तपंग यात्।" Barami !" ना.प, मिनानिमिर : "गनिहानि इनि माम्य यात्रानिमित्त देशम्पन्दनं नाम HIRIT पा. " निः।) गंगमंट: । पाययों सन्मादिष:। धनः। पन्नः। ति मिदाल. पदनं, मी, पिल न्यूर) प्रमरणम् । यत्- श्रामुयामादितिः कम्पनन् । (यथा, यामवरकाः।१।११ iमिनायियमी। दिरंगकम्ये । इति विकन्यम: ' "गर्भाधानती म:मवनं ग्पन्दनात् पुग। भमानामा!" (भा.प्रा. मंद।) . मलाते । परम वा मामन्ती माम्यते नातकम् च ") निभापादि। ८. मन्नंग पधः । पम्पन्न। काम्पल कुगे परिका. [ कवि, दुमकारणम् । तन्न गत्रु- ति। सिर ।) बन्द मन्दत्वं गमतक। इलाटी गणमा दमनगंगादि । इति केचित् । मनमायांग: । प्राधिला मिमिति रमानाय:। यमुनम्न म्पन्दने म्पमि. मर्गः। इति केचित् । "ग्न:::प्रभ्यद्रनाम् प्पल पमाहित्याटन तत: पर याघरति मड, मह । इति कविकल्पद्रुमः । (भा.. पनिण्ट: । (नानि । ग्रिन रनिको मिहि। रनि दगांदामः । पाम मक-मेर 1) मंडपः परिभवेच्या । ..मः। विधवारि, यि। यचा. पन्त. रं. (म्पन्द + घम् । ) प्रफुरणम् । पर उति बोपदेवः। म्पदत बनिन बनी। ।१।४।। कम्पनम् । बधा- पम्म। रति दुग दामः । गीय शीतयो मुटुमधुरमस्वाभिपन्टि "अनुमान्दं भुजम्पन्न या दुःपादनम्। म्पदा, नी, (म्पई भिटादित्वाद। टा।) शिनि") गवणार ममत्यानममत्य गम्यागमे । मंहप:। ( ययामहाभारत । १।२१।११ 1. पं. (नेदः प्रियो यय।) प्रदीपः । সুমী भगवान् प्रीयतां में ननाहनः" "महानदीभि शोभिः पयेव सहसगः । मन्द्रः तन्नाटिपिट, वि ॥ इति मनमासतलम् ।। पभिमार्यमापनि दहगाते महानवम् ") १, पं, (संयुमानि दोशानि यम्य ।) पद्दपिम्फररी शुभाशुभफट यथा,- क्रमममुवतिः । माम्यम् । इति मैटिनी। नवृतः। इति राजनिघण्टः॥ रमेष्ट मनुरुवाच । स्पर्ग, क 3 ग्रहो। नेपे । इति कविकल्पद्रुमः । कमी “यूहि मे त्वं निमित्तानि प्राभानि गुभानि च। (पुरा-मात्म-मक० सेट् ।) क ऊ, सगयते । पुं. (संहात् भूरुत्पक्तियम्य।) मा। मर्वधर्मभृतां गेठ ! त्वं हि धनविदुष्यसे । इति टुर्गादामः॥ मचन्द्रः ॥ (मेघा भूरिति1) सिग्धभूमी, मामय उवाच। स्पर्गः, पुं, (म्पृश पाने, स्पर्ग ग्रहणे वा+घञ्।) । (हान्विता भूय म्येति सिग्धभूमि पदक्षिणभागे तु गम्तं प्रस्फुरणं भवेत् । रुना। दानम् । मनम्। (यथा, उत्तर. प्रप्रगम्तं यथा वार्म पृष्ठम्य इदयग्य च। रामचरिते। १पहे। :, पुं. (नहिन रयते इति । रक्ष+घञ्।) मनुरुवाच। "विनियेत शक्यो न मुखमिति वा दुःन. ति शदरवावनी॥ पहानां म्पन्दनचव शुभाशुभविचेटितम् । मिति वा नो, पा, (सहोम्या पम्तीति । से+ तन्मे विम्तरतो यूहि येन म्युम्तहिंदो भुवि । प्रमोहो निद्रा वा किन विपविमर्प:किन मदः । मम्य वः । डीए । ) मैदा। इति राज- तव स्पगें पगें मम हि परिमूढ़ेन्द्रियगणो र (तन्नादिरमविशिष्ट प्रीतिविशिष्टे पृमीनाभी भवेत् मूर्डिन नाटे रविनन्दन । विकारीतन्वं भ्रमर्यात च भमोलयति च।") दे। यघा, मार्कगोये । २३ । ७७1 स्थानं विहिमायाति नमोः प्रियमहमः । स्पर्शक: । मम्पराय: । प्रविधिः । इति मैदिनो, मुही सतम्तन पिता संपवता तुती। भृत्वलविवानिदेश गुपान्ते धनागमः । उपतप्ता । इत्यमरः । ३१२ । १४६ वर्गाचरम् । तम्य पुरं मास्यू रेमात तेन धीमता:") उत्कण्डोपगमी मध्ये दृष्टं राजन् ! विचक्षः। इति हेमचन्द्रः । (यया, भागवते । २।८।। निः, नी, (हप्य वस्तिः ।) अनुवासन हगवन्धने सङ्कर र नयं गोत्रमवामुयात् । “म चिन्तयन् दानरमकदाम्भ- तः। तन्नपिकिरी इति भापा। यधा, योपिमाभोऽपादेश यवणान्ते प्रिया युतिः । म्युपारणोत् विदितं वचो विभुः । लिदिधानुवामाप्यो निरूपय ततः परः। नामिकायां प्रीतिमीस्थं प्रियाप्तिरधरोठयोः । म्गेषु यत् पोशकविणं बहदीयत म स्यादतुवामननामकः ॥" कप्ठे तु भोगनामः स्यात् भोगहिरघांसयोः । निप्तिवनानां नृप ! यहनं दिदुः") पति भावप्रकागः मुहम्नेहय वाहुभ्यां इम्ते चैव धनागमः । वायुः । इति केचित् । कामिनां वन्धमा इति पृष्ठ पराजयो योधि नयो वक्षःस्यले भवेत् । शब्दरबावली । कादिवगपतकम् । यया, बेई, को, (ईन विदम् ।) देवदारु । कुतिभ्यां प्रांविरुद्दिष्टा नियाः प्रजननं स्तने । "मम्तम्यामवीवः स्वगे दंघ उदाहत:" स्थानचंगी नाभिटेगे मन्त्र चैव धनागमः । इति श्रीभागवते ३ कन्ये १२ अध्याय: । ना , (विधीति। सिद+ "जन्नुछन् । सानुमची परः मन्धिबलवद्धिर्भवद्रूप !। सः कादिवर्गपञ्चकम् । इति तहोकायां दिति । उणाति कनिन् । दिर्शकदेशनागोऽय नहाभ्यां रविनन्दन !! श्रीधरसामी। न्यायमते लगिन्द्रियपात्रगुपv. 115 - - है, वि) मरम्य उवाच - दिवायम्तिगप्दे दृष्टव्यम् । तजटाधरः। !

·स्पर्णः .. - - प स्थर्णः स्थग विशेषः । त्वगुपकारकः । मच विविधः।। मोजापत्यं जाने। पशिटीयन प्राथप्राम: "पगापिती एथाः। गीतः। अनुष्णागीतः। पृथिव्याः पाम्ये नि निमःमत निगोनः । दत्त । पञ्चग विवत् । समर्थः काठिन्यादि: पाक जलपरमाणुम्पर्श: "पान मथुनममर्ग तथा मूवपुरोषणेः । हदाको पुराने दातम्यम् । नित्यः । अन्यत्रानित्यः । वैशेषिकमते पार्थिी म्पर्गन यदि गच्छेत्तु गवोदयामय जे: मह। मागे वृहम्पतिः। परमाणमाम्य पाकजम्पर्ग: । नयायिकमते तु दिनमकं परन्मने पुरोपे तु दिनदयम् । *गना चोशिष्टया शूद्रा मस्पृष्टा हाणकादिम्पर्णोऽपि पाकजः । यया,- दिमाय मथुने स्यात् पाने म्याच चतुष्टयम् ।।" *स्पर्शस्त्वगिन्ट्रियग्राचस्वचः म्यादुपकारकः । कानपः। पीरा हतीयेष्टि परतो अनुष्णागीतशीतोष्णभेदात् स त्रिविधी मतः । "नकरात्यचाण्डासमद्यमाणजस्यमाः । परतवतुर्यदिने धामात् पूर्वमिति काठिन्यादिः चितावेव नित्यतादि च पूर्नवत्।। यधुनिष्टः स्पृगेत तय कच्छ मान्तपमं चरेत्।। इति प्राययित्ततत्तम् । एता पाकजवन्तु चिसो नान्यत्र कुचित् ।। एतञ्चानाभ्यासे । सान्तपने धनुष्यम् । प्रा. स्पर्शनप्राययितं वानगन्दे दृश्यम् तथापि परमाणी भ्यात् पाको वैशेषिके नये । पुराणे। म्पर्गकः। पानन्दशनकः। यथा नयायिकानान्तु नये हाणुकादावपोष्यति ॥" "उच्छिष्टेन तु शूद्वेष विम: सूटस्तु सागः । ३१२१॥८॥ इति भाषापरिच्छंदः। उपयासेन गहिः स्यात् गना मैम्पृष्ट एव या "तोत्पनकोडनकं मन. स्पर्श निरूपयति । स्पर्श इति । उपकारक इति उच्छिष्टेन तु विप्रेण विमः स्पृष्टम्नु तामः । स्पर्गका, वि, (म्पृगतीति ! मृगः । स्पर्शनप्रत्यचे म्पर्श: कारणमित्यर्थः । अनु उभौ वानं प्रकुमतः सद्य एवं ममाहिती।" कत्ता। मृगंधातोः कर्तरि । णाशीतेति । पृथिव्या वायोः स्पर्शोऽनुष्णा नुच्छिष्टब्राह्मणम्य नमिति प्रायचित्त निष्पत्रः। शीत: जनम्य शीतः । तेजम उणः। काठि विवेकः । अथ रजस्खलाप प्रायश्चित्तम् । म्पर्शनं, की, (म्पृग + न्युट् ।) दानम् । न्येति। कठिनसुकुमारम्पर्शः पृथिव्या एव काश्यपः। रति मेदिनी । (यथा, भागवते । ११५ इत्यर्थः। कठिनत्वादिकन्तु न मंयोगनिष्ठो "रजस्खला तु मंम्पृष्टा ब्राह्मण्या माधणी यदि। "तप्रिनम्तधियः पायां. जातिविगेपः चक्षुधितापत्तेः । पूर्ववत् जलं एकरावं निराहारा पञ्चगव्येन गुध्यति । दर्शनस्पर्शनालापगयनामनभोजनः।" तेजोधायुपरमाणम्पर्धा निस्याः इत्ययः तद्भिन्नाः रजस्वला तु मंस्पृष्टा राजन्या ब्राह्मणी तु या। सम्बन्धः। इति मशिनायः। यथा, . स्पास्वनित्या इत्यर्थः । एतेपो रूपरसगन्ध विरावेण विगदिः स्यात् व्याघ्रस्य वचनं यथा। स्पर्शानाम् । नान्यति । पृथिव्या हि रूपरम रजखला तु संम्पृष्टा वैश्यया वाणी च या। "तद्रत कल्याणपरम्परा गन्धस्पर्णपराहत्तिः पाकरससंयोगादुपलभ्यते । पञ्चरात्रनिराहारा पञ्चगव्येन गुध्यति । भोक्तारमूसलमामदेहम्। न हि शतधापि भायमाने जलादी रूपादिक रजस्खला तु संस्पृष्टा शूद्रया प्रानको यदि । মদীনলালমারি- परावर्तते नौर मौकरमीप्णञ्च नयव्यतिरेका पडावेण विशध्येत्तु मानणी कामचारतः । मृाहिराग्यं पदमन्द्रमाहुः ।) • भ्यामुपधेिरैवेति निलीयते पवनपृथिव्योः गोत. प्रकामतयरेदई ब्राह्मणी मर्बजातिषु ।" स्मर्थन:, 5, (स्पृशतीति । स्पृध + ल्युः ।) स्पादिवत् पृथिवीष्वपि मध्ये परमाणावेव एतेन रजस्खलाया प्राण्याः सवर्णरजस्वला इत्यमरः।।११६४॥ रूपादीनां पाकः इति वैशेपिका वदन्ति । स्पर्श एकराघोपवामः पञ्चगव्यपानं कामतः । म्पर्गमणिः, पुं, (स्पर्शप्रधानो मणिः। .मयायिकानामिति नैयायिकाना मते हाणु प्रकामतस्त्वदह नप्तानतम् । पसवर्ण रजस्वला वर्णोत्पादकत्वात् तथात्वम्।) कादी अवयविन्यपि पाको भवति। स्पर्णे घिरावपञ्चरात्रपडावोययामाः। पका वर्षजनकप्रस्तरविशेषः । परमपाता सिहान्तमुक्तावली .. मतस्वदई एतच्चताहानन्तरं कर्त्तव्यम् । भाषा। इति वक्ष्यमाणमन्ददर्शनात् । पुराणमते एकादविधम्पर्शी यथा। उणः । 'चाण्डालेन खपाकन संम्पृष्टा चेद्रजस्वला। स्पर्शमणिप्रभवं, की,(स्पर्शमणिः प्रभवो शीतः २ सुखः ३ दुःखः ४ निग्ध: ५ विगदः । अतिक्रम्य तान्यानि प्रायश्चित्तं समाचरेत् । वर्षम्। इति शब्दरबावला । खरः मृदुःसपः८लघु: १० गुरुः ११ । विरानमुपवास: स्यात् पश्चगव्येन सध्यति । स्पर्शलना, बी, ( स्पर्शात् लन्ना मंज इति महाभारते मोक्षधर्मः। कठिनः । इति सां निशान्तु व्यतिक्रम्य स्वजात्युतान्तु कारयेत्।" बपा यस्याः।) लज्जातुक्षः। इति तिवेव पावधिकपर्व : भाचमनाङ्गस्पर्शनं इति वचनाम्तरदर्शनात् । चन्द्रिका पाचमनशब्द द्रष्टव्यम् ॥ * ॥ उपिष्टस्य स्पर्श एतत् कामतः। प दिनभेदोऽपि नास्ति । | पगडा, स्त्री, ( स्पर्थे शहा।) मतमूलो निषेधी यथा,- पनि बृहस्पतिः । 'शब्दधन्द्रिका "न समेत् पाणिनोछिटो विगोब्राह्मणा. “पतितान्त्यसपास्तु संस्पृष्टा स्त्री रजस्वला। स्पर्शस्यन्दः, , (पणन स्यन्दते नलान्। तान्यहानि व्यतिक्रम्य प्रायवित्तं समाचरेत् । नपानलं पदा वापि न देवमतिमा म्पृशेत् । प्रथम जिविरापना हितोये हाहमाचरेत् । | स्पर्शा, स्त्री, (मृगति परपुरुषमिति । इति की उपविभाग।१६।३५, अहोरा बतीयेति चतुर्य नमाचरेत्।" पय विष्टम्य चाणालादिस्पर्गमायथित्तम्।। चतुर्थ डीति गहिवागात पूर्वम् । ष्यामः । पापस्तम्बः। "रजस्वला यदा स्पृष्टा खजम्मकार क्वचित् । "भत्रीविष्टस्यनापान्तथागडाने: नपचेन वा। निराहारा भवेतावत् यावत् मानेन शुध्यतिः" स्पर्धा, [ ] वि, (स्मशतीति । प्रमादात् स्पर्शनं गच्छेत् सत्र कुर्यादिगाधनम् ॥ अवापि बृहस्पत्युतदिनभेदव्यवस्था। . गायचाष्टममन्तु हपदा वा गतं जपेत् ।, भातातपः। टीकाया भरतः।३।२।१४ ॥ बिरातोपोषिता भूखा पञ्चगर्थन गुध्यति । “रजसले तु ये नार्यावन्योऽन्यं स्पृयतो यदि। स्पश, प्रन्यवाधयोः । इति भुशोक्टिोऽस्यःम्पटः प्राजापत्यं ममाचरेत् । मवणे पञ्चगव्यन्तु वाकूर्चमतः परम् । पाकिस्मृतः पादः पाद पामागने पञ्चगव्यपानं व्रत तेनोपवासः । ब्रह्मकुच्च- इति दुर्गादासः । इति । । स्यन्द+अच् ।) भकः । इति केचित् । पच । टाप।) कुलटा । इति धादिः। स्पर्शानन्दा, स्त्री, (स्पर्शन पानन्दी अप्सरसः । इति विकाण्डपः। -- . वृक्ष । 'उपतापकमात्रम् । रोगः । इत्ये।। (वा. उभ.स. सेट।) अ, पम्पाय। अन्यस्याने पर्यन पठन्ति कैदि- तथा मारावाज्ञः।

·. म्फट:, । श्योपम्पगेद यस्तु प्रायशिनं न विद्यते ॥ TOTRE स्पृशः म्फटिक: ,,, Former या पयामेन यति। BE {r.] वि, (गतोति । पग + वच् । .! - RT 17 ।। 1. ! भीम: दमः । उपतापयामात्रम्। सत्यमरः ।।२।१४ ॥ x rrrrrrrrfri niमियामागचमी मना: गंगः। इति भगतः। (म्पाकः । rigitterritor", का प्रारगितिः। यमा. महामारने ।१४।२०।२१। ringगाग्नि RE: गांव ग्राम" ‘ানা মহিমা দামাখনা প্রম:। RErrint PERI ristirr: दिमागमःपटनः। मला बोहाच मने भयन्ति पग्मविज्ञ: ") Patrintamanife. Erre. (पृटेन पटेन यत् भनि । “रच म्हट गीत इति कविकल्पद्रुमः ॥ (घा.. ITTगानः . पर.-प्रक० मेट् ।) द्वावावपरिणा- iina m frer: "पामपि रायगे। 11.01 इति वोहावंदितोय युती। पचमरिणावितिभ्रमो " timrailet" : 1021 TREE:) पारम्नम् । दीयायि इति हेयः । तया मजातीयतया म्स्टक भिटीया. ! नाय:। परम. भाषा । यया पाको धम्मतिः । टीना मनिधावयापठिप्यत् । एवं मंग्यापिन "मां विवागामाया मंग्रामदगविजये। संगमाते। म्पटिगिरने इत्यनेनैवटमिडे या ५ तारा नगर प्रामदा घाटिन दुपनि । नेपधातीय वैयचं म्यात्। अतएव रमा. ...।। पापपिच यमाय गमवादित तथा। नायोऽपि म्फुटिविशरणे इत्यव उकारशून्यः in anमाम मारमा मामामिलोगय निर्दी यतनालया।" म्फट इति केचित् पठन्ति । पत्रादित्वादनि. या Amriyाय। पछादित्यव्ययं कियामाहा। तथेनि म्मटा फणा इति सभूतिरित्यन्तमाह। ४, दिमागीमां म दृघतविधः । इति प्रायचितसमयम्। माम्य म्फगटाते। म्फटति गावे वाणः । पम्फट पम्फाट ममममयन् मिया गिर्ग या) मा १८ पटनऽप्यन्य मरयम् । म्फटिकम् । इति दुर्गादामः ॥ rri. fe, atma धामी पपष्ट धि1, ( पृग + जिन् ।। म्पन: । तत्प पं. (स्फटतीति । स्फट+ अच् । ) फगा। मा लिन नियमम् । बायः। पृमि:॥ इनमः । ।२१८ इत्यमरः।१1८1८॥ SHRAMन। शिविषपष्टमः । ग्पर्शगम् । परि गटग्वायनी । फटा, म्यो, ( म्फट+प्रच् । टाए ।) फणा। पर गया. मेट।)न, स्पृणोनि रति ग्ध, व कप । इति कविकल्पद्रुमः । (पदन्त इत्यमरः।।।८1८॥ पुरा..पर मक०-गेट । ) ईण शामिया। म्फटिकः, पुं, (स्फट गोणी + बाहुलकात् इकन् ।) पी, प्रमः। युध्यम भीगन्यान् पृग मंग म्यूयति । रति दुर्गादामः । मर्यकान्तमणिः । इति हलायुधः ॥ म्वनाम पार था: प्रपोदगदित्वात् गप्य कः पया स्थगीयं, वि, स्पृह + पनीयर) वाञ्छनीयम् । ग्यातमणिः । फटिक इति भाषा । तत्पर्यायः । मादिरिति केचित् । इल्यमाटीयायां भरतः । यथा, प्रातुमधारे।१।। स्फाटिकम् २ स्काटकम् ३ । इति शब्दरना- ११३३ ॥ यथा, वृषरहितायाम् । ७०५ । "प्रमगड : म्यूरणीयचन्द्रमाः यन्तो भासुरः ४ स्फाटिकोपल: ५ शालि- "त्वचउरेणुननिका. मदापगारपतवारिमामयः । पिष्टम् ६ धीतशिलम् । इति विकागद शेषः । म्पृक्षारमनगरयानम्म्यः । दिनान्तरम्योऽभ्युपगान्तमग्मयो मितोपल: ८ विमलमणि: ८ निम्मेलोपन्तः १० कैमरपतविमिर- निदाघकालः ममुपागत: प्रिये ॥" स्वच्छ: ११ स्वच्छमणिः १२ अमररनम् १३ नग्पतियोग्यं शिरःसानम् ") पृथ्यानुः, चि, (म्पृहयप्ति तत्ततीलः। स्पृह + निम्तुपरवम् १४ शिवप्रियः १५ । अस्य गुणादि गपी थि। इति कविकल्पट्टमः । "पृहिग्रहिपतीति। ३।२।१५८। इति यया,- To परमका पनिट ।) ग, स्मगति । श्री, पालुन् ।) म्पृहागौन;। मोभी। इति मुग्ध "स्फटिक: ममवीयय पित्तदाहार्त्तिटोपनुत् । नीत् अम्मृतत् । कम्तन पम्पर्श तदन बोधण्याकरणाम् ॥ (यथा, रघुः । १४ । ४५ । तस्याक्षमाला जपता दत्ते कोटिगुणं फलम् ॥". छः । इति कुमारः। ति दुर्गादाम: "प्रजापती दोपदमिनी ते तत्परीक्षा यथा,- ती. (स्मृतीति। स्मृश+ कः । टा।) तपोवनेषु म्पृष्यालुरेव ) "यहङ्गातोयविन्दुका विविमलतम निस्तुपं नेष- घातिनीहरः। माहालिका इतिण्यासा। स्पृहा, स्त्री, (म्पृष्ट + अङ्। टाप ।) छा। द्वयं शब्दचन्द्रिका इत्यमरः।१।७॥२०॥ तम्या: निन्दाप्रशंसे सिग्धं शहान्तगलं मधुरमप्तिधिमं पित्त- मनी, करटकारी। रत्यमरः । २२४८३ ॥ यथा, मदयपत्तं गणपतिनगडे (३५१७३-७५; दाहासहारि। वि. (स्मग +ः।) कृतस्पर्थः । यथा, ८४-८५। पापाणे यविष्टष्टं स्फुटितमपि निजां स्वच्छता पमित्ततत्वतपुराणवचनम् । "तपो धनं ब्राह्मणानां तपः कल्पतरुम्तथा । च्छिष्टेन तु शूट्रेप विप्रः स्पृष्टस्तु तागः । तपस्या कामधेनुय मन्ततं तपमि म्पृहा । तज्जात्वं जातु लभ्यं शुभमुपचिनुते शैवरबञ्च विमिन अधि: स्यात् गुना मंस्मष्ट एव वा ॥" ऐवय्ये चचियाणाञ्च वाणिज्ये च तथा विशाम्। पृष्टं, की, (स्टेन पा सम्यक् स्पृष्टम् ।) शूद्राणां विप्रमेवायां स्पृहा वेटेष्वनिन्दिता । विन्दुस्थाने विद्युदिति च पाठः । इति राज- क्षचियाणाच तपसि म्पृहानीवप्रमिता। निर्घण्टः । अपि च । ग्य जानिगुणान् यध्ये स्पृष्टास्पृष्टं महेश्वरि !! ब्राह्मणानां विवाटेषु स्पृहातीव विनिन्दिता "मुनाविद्रुमवचन्द्रवैदूर्य स्फटिकादिकम् । वर्म: शिष्टमम्प्रोमायथितं यथाविधि ॥ सचियाणां रणो धर्मो रण मृत्युनं गर्हितः मणिरत्नं सरं गोतं कपायं स्वादुलेखनम् । दागम्य गवानाच चियायः पादाचन । रणे स्पृहा ब्राह्मणानां लोके वैदे विड़यना ॥ चक्षुष्यं धारणात्तच पापालक्ष्मीविनागनम् ।' सचम्य हरि मृत्वा ठपयामेन क्षत्रियः ।। तपोधनानां विप्राणां वागबलानां युगे युगे। इति राजवल्लभः ।। মেরিল্পিৰা গৰি। शान्तिवस्त्ययन कम्म विप्रधम्मो न सङ्कारः।" तस्य उत्पत्तिपरीने यथा,- "कावेरविन्ध्ययवनचीननेपालभूमिपु । म्पृधः, पं, (स्पृह्यते इति । म्यूह + यत् ।) मातु- विषो यम्न शूदम्य मेययोपस्मुशेत् क्वचित् । लुङ्गकः । इति गन्दचन्द्रिका वाझनीचे, नि। लाङ्गलो व्यकिरन्मेदो दानवस्य प्रयवतः । ॥ . . नैव नद्यात् रखम् ॥" म्प्ररम्पर्शनम् । यथा,- ·بست. چرم و 118 | 11111111 Aur */ * نماینرو ما بسیج ارز / fnm xxnx ارد، چاویر مه تر و مردم و مس و بیمه نامه » و 19 1 1 مس ,1+}}} {,}}# و ) و منو مریم و رسوم مجمد . 17 16 + - 5 mn(: ، ۰۹۹۲۹۲۹۹, 1" o: am 14 (481 * * * * * * و مهم تر است و به ده مع معه رملا مو طلا از 1 ; سره ، ستر سے مینی سری ۹۶ ,۲۹ من 4 » 1 ) nat به • . اما ۶۰ ۶۱ nrt 1 .. با ما انه يشتت من از دور بری 1 fn= رmni ) i1 + " qfn و . و به ده. د کو مار ها نرء نت ۱۰۰ stn try دی ۱۳۹۶ ۰۲ ۹ م ج- مر ، او वटी همه م. محمه د امده ترین ۴ م م م ۔۔ فرو مه { ختم * ۱ ، مه مهم پیده مه را در منظر الد هر و موم مردم بعله ·..गावं वाणः । विमरण इति दन्त्य- स्फुटितः, वि, (स्फुट+: I) विकसितः । इति गन्तमध्यस्फुरणेऽर्थलाभोंत्- विकसन इत्यर्थः । स्फोटति मलिका. हेमचन्द्रः ॥ भिवः। (यथा, मृच्छकटिके कण्ठौ क्रमादिस्फुरित हगादी। नयो माधःस्फुरशे रण: स्यात् क भिदि । पति कविकल्पद्रुमः । (धुरा.. *प्रमहाजनमंप्रयोगभीरी- प्रिययुति: स्यात् स्फुरित च कर्ण । मक मेट् ।) क, स्फोटयति कटक: ईदयमिव स्फुटित महाग्रहस्य ") योपित्समृदिः स्फुरित च गण्डे । इति दुर्गादामः ॥ परिहसितः। इति स्फुटधात्वर्थदर्शनात्। घ्राणे त सौमुख्यमुदी भवेताम् । इविमरण । रति कविकल्पद्रुमः। (वा.. व्यशारेकृतः । इति स्फुटशब्दार्थदर्शनात् । भोज्येसगावधरोईयोथ {०-प्रक-मैट 1 ) ङ, स्फोटन्ते नवकुद- स्फुटो, स्त्री (स्फुटि+कदिकारादिति डोप ।) स्कन्धे गले भोगविहडिन्लाभो । कुट जमाये हवेष्विति हलायुधः । इति पादस्फोटरोगः । कर्कटीफलम् । फुटौ इति स्पन्दी भुजस्येष्टसमागमाय टामः॥ भापा । इति शन्दरवावलो। स्पन्दः करस्य दविणातहेतुः । त् क विमरणे । इति कविकल्पद्रुमः स्फुड, कनादरे। पति कविकल्पद्रुमः ॥ (चुगल स्पन्दय पृष्ठस्य पराजयाय हमचुरा०-पर-प्रक० सेट् ।) विसर पर०-सक० सेट । ) क, स्मुध्यति । इति दुर्गा स्पन्दो जयायोरसि मानवानाम् । मगम् । समुटयति चम्पककलिका । अपु. दासः॥ पार्समकम्ये विपयस्य लाभ: । रति दुर्गादासः। स्फुड, इक नर्मणि। इति कविकल्पद्रुमः (चरा. कटिमकम्ये तु वनप्रमोदी। यि विकासे । इति कविकल्पद्रुमः । (तदा. पर०-सक सेट ।) नर्म इह परीहास: नाभिप्रकम्ये निदेशलाभ प्रक० सेट् ।) विकाम इति कम ज इक, स्फुण्डयति सखायं लोकः। पुस्फुण्डयिपति। धनबिन्धुरा भुवि प्रकम्पे॥ विति टन्यान्तस्य धजि रूपं विपूर्वेणार्या प्रायवरौति कातन्वादाः । पश्चमस्वरयुक्ती दुःखं धनान्तं हृदयस्य कम्पे चितया विकमनमित्यर्थः । शि, स्फुटति नमें । इति गोविन्दभः । इति टुर्गादासः ॥ स्फिक्पायुकम्पेऽपि च वाहनाप्तिः । भोकोरकः । प्रस्फुटोत् पुप्फोट । इति स्फुड, इङ फुल्ले । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा० वराङ्गकम्पे वरयोपिदाप्ति- पात्म-प्रक० सेट।) फुलं विकसनम् । ३, मक सकम्य तनयस्य जन्म। हिंमे। पाइपूर्बोग्यम् । इति कविकल्प स्फुण्यते। ङ, स्फुण्डने कुन्दकोरकः । पुस्कुण्डे । वस्तौ सकम्ये युपतिमहत्तिः ॥ (चुग०-पर-सकसेट् ! ) प्राड उप- प्रति दुर्गादासः। दीपय कम्ये पुनरूरुश्ठे। । क, पाम्फोटयति । इति दुर्गादासः ।। स्फुड, शि हत्वाम् । पति कविकल्पद्रुमः । (तुदा.- उरः पुनः स्यात् सुसहायलाभः वि, स्फुटति प्रकाशते इति । स्फुट + का।) पर०-सक० सेट् । ) गि, स्फुड़ति । अस्पडीत् । स्थानानुकम्पे त्वचिरेण सिहिः। । यथा, रघुः । ३ । ६३ । पुस्फोड़ । हत्या वरण । इति दुर्गादामः । जगप्रकम्पे निजदेगनाशः "प्रवेहि मां प्रोतमते तुरङ्गमात् स्फुत्करः, पं, (करोतीति। क+अच् । स्फुदित्य स्थानातिरष्ट्रयरणस्य कम्पे । किमिछमोति स्फुटमाह वासवः ") यहाशदस्य करः।) अग्निः । इति शब्द- यात्रा सन्ताभारितलपकम्पे । इति मेदिनी। अलः । इत्यजयः । चन्द्रिका पुंसां सदा दक्षिणदेहभागे । । पति स्फुटधात्वर्थदर्शनात् ॥ * ॥ स्फुट- स्फुत्कारः, पुं, फुत्कारः। स्फुदिति क्रियते स्त्रोणाचपामावयवे प्रजात: 'यथा- इति स्मुत्शष्टपूर्वधातो वे घञ्प्रत्ययेन स्पन्दः फलानि प्रदिशत्ववभ्यम् ।" *स्यात् संस्कृती मध्यफलेन मध्यो नियन्त्रः॥ খুনি বলল বলি- मन्दस्फुटः स्यात् पलकेन्द्रमुताम् । स्फुर, शि स्फुप्तौ । चले। इति कविकल्पद्रुमः ॥ प्रकरणं चतुर्थम् ॥ विधायगरण चलेन चवं (तदा० चुरा०-पर-प्रकसेट् ।) स्फुतिः स्फुरणा, स्त्री, (स्फुर+णिच् + युन् । टाए।) खेटस्फुटः स्यादनक्षत् फलाभ्याम् ॥" प्रकाशः । चलयननम् । शि, स्फुरति चामरम्। रफुरणम् । प्रत्यमरटीका । ३ ॥ २ ॥१०॥ स्य विरोपमाह। अस्फुरीत्। पुस्फोर । इति दुर्गादामः ॥ स्फुरन्, [ ] वि, (म्फर+गट 1) कम्पनयुः । "दलीताभ्यां प्रथम फन्नाभ्यां स्फुरः, पु. ( स्फुरतीति । स्फुर+कः।) फलकम् । स्फूर्तिविशिष्टः । यथा,- ततोऽखिलाभ्याममात् कुजन्तु । इति हमचन्द्रः । (स्फुर+भावे घा) "गडीतुतरमगतजटाजूटाप्रजापयफणि स्फटी रवीन्ट्र मृटुनैव वैद्यौ स्फुरणम् । इत्यमरटीका।।२।८ स्फुर्जतम्फुत्ततिभीतिसम्मृतचमत्कारस्फुरत्- गौवाख्यतङ्गस्य तयोरभावात् ।" स्फुरणं, क्ली, (स्फुर+ स्पट ।) किविचलनम् । सभमा। प्रति मिडान्तशिरोमणिः । इति भरत: । तत्पर्याय: । स्करणम् २ । इत्य पानन्दामृतवापियां विदधती चित्तं गिरी- , क्लो, (स्फुट + न्युट्। कुटादित्वात् न गुणः।) मरः । ३१२।८॥ स्फुन्ननम् ३ स्फोरणम् ४ प्रभो. इरहम् । इत्यमरः । ३।२।५॥ विक- स्फुरः५ स्फुरणा ६ स्फारणम् ॥ इति तोका। स्वां पायावसमे भगवती सन्मायती म् । इति स्फुरधात्वर्थदर्शनात् ॥ स्फूर्तिः। इति शब्दरबावली पार्वती । इन्धनी, स्त्री, (म्फुटं बन्धनं यस्याः । डोप।) स्फुरणस्य शुभाशुभफलं यथा,- মি জানবহিষ্ণা रावतपदी। मफटको इति भाषा । इति "मी धुनाइ रितस्य सम्यक स्फुरितं, की, (पुरा) म्फरपम् । मुरम माना । स्फुटदस्कलौति केचित् । प्रत्येकमयताफन्नप्रभावम् । विमिष्टे, वि। यथा। बेमौवनादपुरित छ १, सो, (स्फुटति विकाशते इति । स्फुट + सर्वध यत्रावगते संदहा- सम्यक इति। प्रिया सुतिः टाप1) फटा। फथा। इत्यमरटीकायां टुत्पद्यते कम्मविपाकमवित् । कद रति मूर्षि स्फुरत्वारा प्रविश्यवाप्तिः स्पर्धा, पा विम्पती पद्रुमः साधी, स्फुटतीति । स्फुट +इन् ।) पाद- स्थानमडिय ललाटदंगे। (भा--पर मक निर्भित्रकर्कटीफलम् । इति भूधापमध्ये प्रियससगत् मा नामाधिमध्वं च सदा त दुर्गादामः । . 110 - -- मायमः।३।२।। नोटरीगा। दिनी स्कृति क *

·No text on this page.

·127 । स पता को विदेश भगवानयम्पाप्यधिराजा: नग । म.मि) प्रवदितमाम् । E-कि धीरा नि म्यानम : तपांय: । प्रय:। [CEBI नः बोनः । माना। जीनाम: मीनः । इति भगतः। Timilai परि.. मी, बिन्।ि उट् ।) मृणादिना - गिनिरिः। वनादिमीरनन् । मोवनोदनि मनाद निव rai मदनन् । माथा । नामांय: । मंपनम् नोयनम् । f-fम्। यमरः ।।21: ति: ४ व्यतिः । निरवाना कारनामनः । घनः पुं. (मायने दर पैनति । मिर-मिरं? : ::: दिग्न् । यंद।" उपा• १८ । ति नः । टे द। torrifmirriमामला: किरः। मंः। रति मटिनो, नयमानी मटा। एकही पनि भाया । इलामीमायां मरतः । :- मनामाचार:: ३।८।लग्वारनी च it.l, firria गरियो। पर्म को, (मित्र - अधिमिदिनविश्वः ra यामगि नग्नंदयन् ।। कित्। मा० १११४३ । इति मन् । बन्य- मानमान::। मामामामामादनः । रेलूट ।) जनम् । ग्निः । पति नागे- eir मायामातुनः वयम् ।। सारित्तः। *TRITI मी मामा मतां गभान्। म्यूमः पुं. (भिय: मन् । इट।) किरणः । गाना ! मरियममम नायजर म:। लपाटिकोपः। मानसामानदार भगवागानमनितोपानी वयं नृप। मोतः, पुं, पतः । इत्यमरटोकायां भरतः । ३ । दिनार गोपिन नमन वास्तु ममतपय फरमागिनः।" 21२९॥ बिता गिरी। निभाना ५५ अध्यायः॥ मोन:, पं. ( मिव बालकात् देवलोऽपि नः न गाभिनय पपि निम्नगः । मोरगानीय गनी पन्दने तदपायानययप- उड़ागो गुणय। इत्यादिश्ती उचनः । मनि माग बिन्दीमा यिधर्षभाः। विधिया, मग मिंशाकाधिकार । ६।८।) धोतकरः । धुकड़ो इति भापा, राय र बटुए उदयां याय: प्रभो । “नागयोऽभिगममा निमारमगेपिए। इत्यमरीकायां भरत:।२।८।२६ मूवः । নিহানি মলুয়া : किरपः। ति मंदिनो। पानन्दे, को। इति रवानयमन सम्यामलोचनः । चतपतमा परन्न प्रमादादीप मानवः । केचित् । नामा विदयः पाहिरिनान्दन् । पटसायिकायायां पातुपी दाप्युटगुपः' मनं, को, (सन म्युट । साहुंगतटोपस्याधी- जित् मागोमन् मानवीय सहन्नन् । पमित पगदाटपिपयाभृतः । मोऽभिगापः । नयनम् । प्रति म सुतटोका ॥ (यंया, सुयुते । सावमदन मणि विन्यपगयत् । धायिकावार विपुरादि। दिन मागमत्रो मरजति प्रभो। "मिंट: प्रमनमवधात् मिंहो जाम्बवता इतः । "पित्तपन्दे पैत्तिके चाधिमन्ये मायरिधान मीधियाधयोगमा: । सुमारदा मागेदीस्तव ोप भ्यमन्तकः" रधानावः मनचापि कायम् ।" मनमाधिनन्तर यवान्तऽभ्यर्षितो ममिः। पर्नग मन्यपाभिमन्त्रितं जलं पियम् । पाचारात् अधःपतनम् । मंगः । इति संमधात्वर्यदर्श- बाधिती नदि पापि यदुगनाय गौरिणा। प्यमन्तकोपाखान थोतव्यम्। इति तियादि. नात् । * संमयतीति । संस+पिच् + न्युः । शामकः प्रादात याजाभामतर्कयन् । सत्ता अधःपतनकारक, वि! यया, सुमुते। १४६। नवटा मग्निं कण्ठे प्रतिमुध महाप्रभम् । प्यमाकः, पुं. ( म्यमतीति । प्यमु गदे + "म्यम "संसनं कटुकं पार्क लघुवातकफापहम् ") जो हामार नगयां व्यचन्द वने । राट च। उपा० ३४६॥ इति कन् । ईट च।) नमिनोफलः, पुं, गिरीपहनः । इति शम्दमाना: महा या मस्मिादिदा गरी। वाकम् । क्षविपः । इति मेदिनी। संमो, [न] पं. (संमते इति। त्रंम+णिनिः ।) मानवता निघतो मणिमिमता। कालः । मघ: । इति केचित् । पौनुमृतः । इत्यमरः । २।४ । २८॥ प्रध:- पिचत्रो कुमारम्य मगि मोड़ना गले । स्यमीका, स्त्रो, नीलिका । इति मंदिनी: पतनशीले, वि बन भातरं भाता मवामित् पप्यतप्यत ॥ म्यालः, पुं श्यालकः । इत्यमरटोकायां सामी। सक, घ ङ गत्वाम् । इति कविकल्पद्रुमः । (बा.. यः कृणेन निघतो मणिग्रावा वनं गतः । २।६ ॥ ३२ ॥ (यथा कथामरित्मागरे ।४।८६ । यात्म-मक-पट।), सदयते । ङ, बाता ममति तत् गृत्वा करें करेंजपन् बनाः। “अतः स्यालः म ते किक्षित् बदगुण: मम इति दुर्गादासः। लास्तदुपयुत्य दुर्यगो नितमालनि। वाप्यते ।") | सक्. [३] स्तो,(सृजति गोमामिति सच्यते मनपदवामिन्दपद्यत नागरः ॥ म्युन, की, माद्वादः । इति केचित् । * प्रमनमव दोन वेगाग्गिा बने । म्वृतः, वि, (पियु तन्तुमन्तान +F: छोरि कर्तरि वम्मणि वा किन्।) मास्यम्। भूद्धि वादिष्ट नितिन दशजनाः। वृट् । ) मृवितः । तन्तुमन्ततम् । वोना इति न्यम्तपुप्पदाम । इत्यमरः। २।६।१३५ ॥ भापा तत्पर्यायः । ऊतम् २ उतम् ३। इत्य (यया, मनुः । ४ । ६६ । मरः। (यथा, महाभारते। ३।१५७१ ४२ "उपानही च वामय धृतमन्नं धारयेत् । “पडिगोऽयं त्वया ग्रस्तः कालसूवेध लम्वितः । उपवीतमलद्दारं करकमेव द।") पाइनर्माताभिादवनभयान्ति। मल्योऽनमोव व्युताम्यः कथमद्य भविष्यसि पस्या: पर्यायादि मालागध्दे दृष्यम् । . । विगन् सहते। सग, [] गजदिन भोममन्धन तमसातन् । बदृशा मरिठं यानीमन हातम् । 117 ·अन्यथा 'द 4. ८ धानि च। . 4 ३ स्मृतिः स्यन्द: म्यम | स्मृतिमान्, [त् ] वि, (म्मृतिबिंधत म्येति । "तटमम्दमसम्यन्ट मुन्टरेयं निघीयताम् । "अनुभूतं मियादिनामर्थानां चिन्तनं स्मृतिः । स्मृति+मतुप ) स्मृतिविगिरः । पिसावान् । थोत्रनिपुटः पटमनराजतगायी।" तव कम्पाङ्गवेवश्यवास्पनिखमितादयः ।" (यथा, मनुः । 01.४। रोगविगेपः । यथा, सुयसे । २।४।। इत्युज्ज्वलनीलमणि "अनुरतः गचिर्दनः स्मृतिमान् देशकालवित् । तत्पयायः । चिन्ता २ प्राध्यानम् ३ । इत्य वपुमान् वीसभोवांग्मी दूसो राधा प्रणम्यते।") खेदनमः। इति योधरस्वामी। यया, मरः । १।७। २८५ चिन्तिया ४। इति स्मृतिविरुदः, वि, (स्मृतेहिः । ) धर्मगाव. धते । ५।११121 भरतसरभसः । चिन्तः ५ । इप्ति क्षोरखामी विपरीतः। यथा, कूर्मपुराणे हिमालयं प्रति “यवोदिते तस्य ममानसूत्रनिपाते आध्या ६ । इति रामाश्रमः । चिन्तितिः ७ देवीवाक्यम्। यव कचन म्यन्दनामितपतीति ।") ध्यानम् । इति गदरवावली। स्मरणम् । "यानि मामाणि दृश्यन्ते सोकेऽस्मिन् विवि- स्यन्दनं, की, (स्यन्द + ल्युट ।) चरणम्। चर्चा १० । इति जटाधरः॥ मा तु गर्भस्थस्य इति । स्यन्द+“बहुलमन्यवापि।' अष्टभिभासभवति। ति मुखवोधः ॥1 श्रुतिस्मृतिविरुहानि निष्ठा तेषां हि ताममो । ०९। इति युच् ।) जलम् । इति स्मृतिकारकौषधं यथा,- परालभरवश्व यामलं नाम यत् कृतम्। • गमनश्च "शहपुप्पी पचा सोमा ब्रामो बनसुवर्मला। एषमादीनि चान्यानि मोहनार्थानि तानि । स्यन्दनः, पुं. (स्यन्दते चनतीति। म्यन्द : अभया च गुडुची च भटरूपकयाकुचो। मया सृष्टानि चान्यानि मोहायपां भवार्णवे।" चक्रयुक्खयुदप्रयोजनयानम्। रथ इति एतैरक्षसमर्भागतं प्रस्थं विपाचयेत्। इति मलमासप्तत्वम्। (यथा, रघुः ।। कण्टका रम प्रस्थं वहत्या ममन्वितम् ॥ स्मृतिशास्त्र, सी, (स्मृतिरेव शास्त्रम्।) धन- एतद्वानीरतं नाभ स्मृतिमेधाकरं परम् ।" संहिता। यथा, एकादशीतत्वकृतभविथ. प्राथपेय पयोषाई विद्युदेरावताविय।" इति गारुड़े १८ अध्यायः ॥७॥ पुराणवचनम् ॥ सिनियवृक्षः । इत्यमरः । ।४।२५ । मन्दादिमुनिमणीतभावविशेषः । स्मरन्ति वेद "मृतिशास्त्र विकल्पम्तु प्राकाहापूराणे सति" दिशेषः। इति हेमचन्द्रः । वायुः । मनया स्मृतिः। महर्षिभिदाचिन्तनं स्मृतिहतः, पुं. (मृतहतः।) मरणकारणम्। केचित् । गोघे, चि॥ (स्यन्दने, च । स्मृतिः। तद्योगार प्रन्योऽपि स्मृतिरिति तत्पर्यायः । वासमा २ संस्कारः भावना । यथा, कथासरित्सामरे। १.३ । ६३ । मुकुटः। स्मृतिकतणां नामानि धर्मशास्त्र. प्रति जटाधरः। "ग्रहः परिवृतं चन्द्रमवतीर्णमिवाम्बरात् । शब्दे दृष्टथ्यानि। तन मनोः स्मृतः प्राधा- स्मृत्यपेतः, त्रि, (स्मृतेरपेतः।) स्मृतिविरुषः । रूपोपमानमन्येपाममृतम्यन्दनं ध्यो।' न्यम् । यथा,- रति केचित् । | स्यन्दमदुमः, मु. (स्यन्दन एक टुमः।) "वेदार्थोपनिवन्धृत्वात् प्राधान्यं हि मनोः | मेरः, त्रि, (स्मिड ईपहसने+"नमिकम्पि वृक्षः । इति गप्दरतावनी। स्मृतम् ।। मासकमहिंमदीपोरा' ३।२।१६.1 | स्यन्दनारोह, ए. (स्यन्दनमारोहतीति । मवर्ष विपरीता तु या स्मृतिः सा न शस्यते ।" इति ।) विकगितः। इति हेमचन्द्रः । का+पण । ) रयस्थितयोहा। रयी। प्रतिकुमकभातबृहस्पसिषधनम् ॥ (यया, माहित्यदर्पणे । ३।१०। मरः।२।८... तत्पयायः । धम्महिता। इत्यमरः ।।। "कान्तिः काञ्चनपम्पकातिनिधिओणी सुधा- स्यन्तमिः, पु, सिनियवधः । इति समासा In धर्मशास्तम् ।। इति जटाधमः। स्वहिनी। स्यन्दनी, स्त्री, (म्यन्दते इति । स्वाद मंहिता ४ अतिजीविका ५। इति मन्द- मेरेन्दीवादाममोदरवपुस्तस्याः कटाक्षच्छटा) डीए।) लाला। ति राजनिधप्टः । रखावती। सच साविकराजसतामसभेदेम ईषहमशनीलः । इति संक्षिप्तमारोणादिवृत्तिः । नाडीति केचित् । विविधः । यथा,- (यथा, कुमारे । ५।७.। म्यन्दिनी, स्ती, (स्यन्दते इति । स्यन्द+: "मय मृतयः प्रोता ऋपिभिस्तिगुणान्विताः । "इयच तेऽन्या पुरतो विडम्बना डीप।) साला। इत्यमरः । २ || सात्त्विका राजसायेव ताममाः भदर्शने । यदूटया पारणराजझार्यया। | स्यन्दी, [ ] त्रि, सपति यः : सायकः । माशिष्ठं चारी व्याम पारागरं तथा। शिलोक्य वृहोशमधिष्ठित लया धासोर्णिन्प्रत्ययेन निष्यवः। भारद्वाज काश्यपञ्च सात्त्विका सहिदाः महाजनः मेरमुखो भविष्यति ।") रामायमः। (यथा, उत्तररामचरित । शुभा: मेरविष्किर, मु. (मेरा प्रमुमा विकिरः पसी!) "जीवनिव समाध्वमयम- चावमं याचवकरच पायं दाधर्मन च। मयूर । इति केचित् । पेदविन्दुरधिकएर मर्यताम् । कात्यायनं घणवञ्च राजमा: स्वर्गदा मताः । | स्यदः, पं. (म्यद+घ । “यदो नये ।। थाहुरेन्द वमपचुम्बित- गौतम बाईस्यत्यञ्च संवर्तश्च यम्मृतम् । ४।१।रति निपातनात् साधुः।) धेगः । स्यन्दिचन्द्रमणिहारविममः।"). माख्यं चौशनम देवि ताममा निरयपदाः । इत्यमरः।..." प्यन, वि, (म्यद+:। सुतः । किमन बहनोशन पुराणेषु स्मृतिष्वपि।। | स्यन्द, क ड प ल मुतो। इति कविकल्पद्रुमः ३।।1८२(यथा, भाष्टिः। ५।। ताममा सरकायेव वर्षयत्तान् विचक्षणः । (वा..पा.-मक. -बेट।) अन्ताम्याययुधः। “पयायास्यन् कपाया: मनोतिराजसं कमी तामस परानने। कि, पस्यन्दिष्ट अभ्यस्त । ज, स्यन्दते। १, मन्दर्शितान्तरातमामवादीमाननः।") याणान्ते र कुवाई विवेको तत्वविवरः । स्यनस्यति म्यन्दिष्यति। स, पस्यदन् । मुतिः | मनयोगः, वि, (स्यमा वीणा पत्रा) इति हेमचन्द्र माविक कम्न ग्रघासाधारणं हरः। चरणम् । प्रम्सम्दमदगवथमधुपैयव गा. जम काय मानलाममं न तु । कतानित्यत्वमिति रमामायः । वस्तुतस्तु मम्य-स्पम, उग धनने। पति कविवस्यामः । गराणेष्वागमेषु च। दमे प्रस्यन्दा प्रचादिस्वादन् ततः प्रसन्द से मामलादिषु वावरतीति की सबसम् । इति दुर्गादासः । सलामतः स्यन्दा, , म्बम्हनम् । म्यधातो मत्यनेन मेमतः सम्यमतः श, म्यमती ममती । इति १३ अध्यायः निप्पनः । (यथा, राजतरहिसाम् । १।२४। दुर्गादास; म १८) (तदा. पा. सक मेट जावट।) . स्थादितः । उ, प्रमिला स्वान्सा।

·-- । " . । - गगः iamitiमोना। मरा(मित्र+:1) गवरचितभारन् । मागिनां धोरडा पनि ग्यानम् नात्यायः । प्रमेयः। फलमः। 101011 म्पनः योन: ४ मना। श्रीनर:५८नापति भरतः । निमारमादिमिः। मि. ना. (मिरन्।ि इट।) मृयाटिना THEr7: मिति: यन्नादिमीरनन् । मायनीति मनाद प्रति च Intr-:: मागी मनीम्। मापा । नत्थयां य: । नयनम् २ मोचनम् ।। 12मरमर यमरः । ३।२।५. पति: ४ अतिः । Fhfanानमः। नवग्वान्दो -::-.. TIगाकात : पना. पं. (माची दव नेति । मिय:- " गिटे- .:..., aimite: दिनम्। संच।" उना ।। पति न: । टेव) Frifmirrनया महिनामना: किमः। मयः। इति मंदिगो न्यूतः । ना। यी मदा। गलको निभाषा | पलमटीकायां भरतः । བrn tiiབར་ tt::གཡr༔ ས: t २१८वाचनीचा Print..:....::rmer: मानि माय माग गरियो। प्यूग, म, (मिन “अतिमिनिमित्रपिश्य: aajr rifाय भगवान मणि, गन्यांदया। वित्।" उपा० १११४ । ति मन् । बरव 4 fr: मीनियादशमापनि । लिट।) जनम् । गमः । प्रति गांचरामारो- मापन RATAPान: यम्।। वारित्ति:: ITमाय । तो मा गाजत पतांगमाम्। मः, पुं. (मिय+मन् । अट।) किरणः Sit: Taran: गणितपयमाग्य नाजार मः। सत्यपादिकोषः । माणसागाधर । भगवानानमनितोकामा ययं नृप । गीतः, पुं, मतः । इत्यमरटोकायां भरतः । २ । सन्दिार गोविमः गदाग। तपानुपमा पयत परमागिन: 21२॥ शालिगविशाai faryगापन । उनि मागपत १० किये ५५ अध्यायः॥ म्योन:, पं. (मिव+वाएलकात् केवलोऽपि नः বানিশ লা গu মি: । भीमादीयचमुप्पी पन्नदर्शन नटुपाप्यानयवपः खड़ादेगो गुणाच । इत्युग्णाटिती उचलः । पन्ति में मागं विनोपया यियुधर्षमाः । विधियंघा, मागग गिंधार्याधिकार। ३1८1) धीतकरः । धुकड़ो इति भापा ॥ दा गृहं यदुपदं त्वां यात्य प्रभो । "नारायणोऽभिगमनु निशाकरमरोपिए। इत्यमरटीकायां भरतः । २।८।२६ ॥ सूर्यः। यारया वाचा रिपतपनुमिद्यापि मनुपायापतेच मः ॥ फिरणः । इति मंदिनो मानन्दे, ली। प्रति वानपगनं प्राप्यामजनोचनः । पतरतुणी चलना प्रमादासीय मानवः । कैचित्॥ दामा रविदय: गाजिनपिना लन् । पटेहावेयिकापाययं पातुधो वाप्युदयः॥' | नमनं, को, (संम+गुट । ) छाधंगतदीपस्याधो- चार सय नौमत्सतकोतप.मान्लान् । पभिगा: परीवादविषयोभृतः । सोऽभिगापः। नयनम् । इति सुसुतप्टोका ॥ (यंया, सगुते। यमदन मणि यिनविषयत् ॥ धायिकापायां विपगणे । दिन मर्षमागमटो म राजति प्रभो। *मिंट: प्रनमयधोत् मिडो माम्बवता इतः । "पित्तम्यन्दे पंत्तिके चाधिमन्ये मार्यनिहामि माधियाधयोऽशुभा: ॥ मुकुमारका मारोदोस्तव ोप स्यमन्तकः।" रतासाव: मनमापि कार्यम् ।" न माविनम्तव पवारतऽभ्यर्दितो मणिः । अनमन्वेणाभिमन्वितं जलं पेयम् । पाचारात् अधःपतनम् । मंगः । इति समधात्वर्थदर्श- विती मणि कापि यदुराजाय गीरिणा। म्यमन्तकोपाप्यानप योतव्यम्। इति तिष्यादि नात् ॥ * ॥ संसयतीति । संस+पिच + ल्युः । कामुकः प्रादात् याचजाभामतर्कयन् । तत्त्वम्॥ अध:पतनकारके, नि । यधा, सुयुते । ११४६॥ दा मणि कण्ठे प्रतिमुध महाप्रभम् । शोकः, पु. ( म्यमतीति । म्यमु शय्दे + "स्यमे "संसनं कटुकं पाकै लघुवातकफापहम् ॥") घियमारा मृगयां प्यचरद वने । रोट छ। उणा० ३१४६। इति कन् । ईट घ) संसिनोफलः, पुं, गिरीपक्षः । इति शब्दमाला॥ मध्यं त्वा मणिमाजिदा वैगरी। वरलोकम्। विशेषः। इति मेदिनो। संसो, [न] पुं. (संसते इति। संस+णिनिः।) विगन् माम्बवता निघती मणिमिता। कानः । मधः । इति केचित् ॥ पीलुवतः । इत्यमरः । २ । ४ । २८ अधः- यि चक्र कुमारम्य मणि क्रीड़नक गले । म्यमौका, तो, नीलिका । इति मेदिनी । पतनशीले, वि यन् मातरं माता मवामित् पयतप्यत । स्यान्तः, पुं. भ्यालकः । प्रत्यमरटोकायां स्वामी सक, ५ ङ गन्याम् । इति कवितल्पद्रुमः । (स्वा.. समोन निहता मणिग्रोवा वनं गतः । २।६ । ३२ ॥ (यथा कथासरित्मागरे ।४।६ । प्रात्म-मक. पेट ।) १, सध्यते । , सहते। नाममति तत् गुल्वा कर्ग कर्णेऽजपन् ननाः “अतः स्थाल: स ते किक्षित् त्वगुणे: मम इति दुर्गादासः ॥ वास्तदुपयुत्य यंगा निप्तमालनि। वाप्यते ॥") सक्. [] 1 स्तो,(मुमति योभामिति रयते प्रमनपदयीमन्वपदात नागरः॥ म्युलं, की, आधादः । इति केचित् ॥ प्रमनमम्मत दोच्य वागरिता वने। म्यूतः, त्रि, (पिशु सन्तुमन्तान + : 1 छोरि कर्तरि वर्माणि वा क्विन्।) मास्यम् । मूट्रि ट्रिपठे निहताशेण दगार्डनाः। युट । ) मूवितः । तन्तुसन्ततम् । वीना इति न्यस्तपुप्पदाम । इत्यमरः । भापा । तत्पर्य्याय: । ऊतम् २ उतम् ३१ इत्य (यथा, मनुः । ४।६६ । को विवेश भगवानयमाप्य बधिनाः गरः ॥ (यथा, महाभारते। ३ । १५७ । ४२ । "उपानही च वामय तमन्च “पड़ियोऽयं ल्या ग्रस्तः कालसूत्रेण लम्वितः । उपवीतमलदारं सज करकमेव * অননদগ্নিরননি এ मल्योऽम्भमोव स्यूतास्यः कथमच भविष्यसि प्रस्याः पर्यायादि मालागन्दे - . सग, [ज १३५॥ बाजविन भीममन्धन तमहतन्। या मणि ये ठं सालानां शतम् । 117 ·इति गत्वा सदारष सनम तीन -- । चया। इति व्यव ४६८ स्वच्छन्दः स्वतन्त्रः खकम्म, [न् ] की, (वस्य कमा।) प्रात्मकता "बुभुत्ता वा पिपासा वा ग्लानिर्वाम्ययवा भरा। 'पखतन्त्रा: प्रजामिन्ध कार्यम् । यथा,- देववहारयन्त्यास्ते स्वच्छन्दो न भविष्यति ।") अखतन्त्रः स्मृतः गिष कुन्त्युवाच । खछपवं, की (वळ पत्रं यम्य ।) प्रश्नकम् । प्रस्वतन्त्राः स्त्रियः सब "सकर्मफलनिर्दिष्ट या यां योनि व्रजाम्यहम् । इति हेमचन्द्रः। तस्यों तस्यां पीकेग त्वयि भलिदास्तु मे।" खच्छमणिः, पुं. (खच्छो मषिः । स्फटिकः। इति परिग्रहा अनुजोविनमत इति पाठवगीता। राजनिघण्ट "खतन्त्रस्तव तु ग्टहो या स्वकम्मलत, वि, निजकार्यकारी। इति म्बकम्म- सवालुक, को, (वछ वालुकम् । ) विमलो. गन्द-पूर्वक-शधातोः · कर्तरि लिप-प्रत्ययेन परमः । इति राजनिर्धएटा। गर्भस्य: मदृयो यो परम्म निष्यत्रः खच्छा, स्त्रो, (मुटु अशा) तदूर्वा । इति वान पापोडगार्यात् पोग्न स्वकीयः, वि, (वस्यायमिति । गहादिषु स्वस्य राजनिघण्ट: परतो व्यवहारतः स्वतन्त्रः वेति छः कुगागमय।) खोयः। सत्ययायः । खज, की, (सम्मात् जायते इति । जन+5:1) जोवतीन स्वतन्त्रः स्यात् भर निजः २. पात्मीयः ३१.४। इति हेमचन्दः। रलाग्। इति मेदिनो। तयोरपि पिता येयान् बीज स्वकुलक्षयः, पुं, (खकुलस्य आयो यस्मात्।) सजा, पु, (खस्मात् जायते इति । वन+3:1) प्रभावे बोजिनो माता तदभा मत्स्यः । इति हेमचन्द्रः। निजवंशनाशय । पुचः । स्वेदः । इति मैटिनो वि, पात्मजातः स्वतन्वोऽपि हि यत् कायं कुछ सत्कर्तरि तदिगिष्टे च धि (स्वाभाविकः । यथा, रामायणे ।।११२॥१६॥ खग,' सर्पणे। इति कविकल्पद्रुमः । (भ्वा० “पागता त्वामियं युधि: सभा घेनयिको तदप्यकृतमेव यादखातन्याश्य पर०-मुक० सेट् ।) वकारमध्यः । इ, खयते । इति दुर्गादामः॥ भृशमुसहमे तात रक्षितुं पृथिवीमपि :) घनः, , अन्धः । इति केचित् ! स्वगतं, को, (स्वगतम् ।) मनोगतम्। (तत्तु खजनः, पं, ( स्वस्य जनः ।) जातिः । इत्यमरः । खत्वं, को, (खस्य भावः । सं+ह नायोलीनामन्यतमम्। तक्षणं यथा, साहित्य- पात्मीयलोकम(यथा, सम्मतयविनियोगाईत्वम् । मा दर्पणे।। ४२५॥ कुमार। ४।२६। रिमापदार्थः । निरूपकतामपन्धेन स “पथाव्यं खलु यहस्तु तदिह स्वगतं मतम् ।') "बजनस्य हि दु.खमग्रतो यथा। खत्वा यथेष्टविनियोगावे यथा। पहम् । खगतम् । दम्भपाधोऽयं देगः। वितदारमियोपजायते ") बोधिसत्वमिति प्राधः पतिरिक्षपद भवत्वमियासने उपवियामि । इति प्रबोध-खजा, स्त्री, (खमात् नायते या। जन+5:। मिरोमणिः। स्वामित्वञ्च तबिरूप चन्द्रोदयनाटके २ पदः॥ पात्मप्राप्ने तस्मा टाप।) कन्या। इति शदरवावलो। निरूपकतया तदेव वा। तच दृश्यगत सठ,क गत्यसंस्कृतमंस्कृतेषु। ति कविकल्पद्रमः। गतच दृश्यस्य दानादिसतेः । नीनं वा गुमा, सी, (खेन गुप्ता।) शूकशिम्बी। इति (चुग-पर-मक० मेट)। क, साठयति । एजेदित्यादी लोहित्यादिगुर्याि शदरवावन्ती लज्जानुः । इति राजनिघण्टः। प्रति दुर्गादामः ॥ पिकनीतहपोत्सर्गतय। वस्तुतस्तु सम्म, पं. (महतं यई यस्य) कतिकारपनी सतः [स] व्य, (स+तसिल ।) पात्मनः । पापन समवेतं स्वामित्वमेवातिरिखपदार्थ:। अति जटाधरः। निजाखये, पुं, की। हइते इति भाषा। यथा। मोतोमरणं दानादीनां तवागत्ये प्रायः साः, वि, ( समोभनानि पङ्गानि यस्य ।) इत्यमरः।।१०।११.(यथा, तरतुत्वे सम्बन्धमाधमभवात् तदर सन्दराविषिष्टः । तत्पर्यायः सिंहमंहनना। रघुः।३।५। कतया खत्वव्यवहारतः। पतएप नि इति हेमचन्द्रः। (स गोभनममिति।) "भतिप्रवन्धप्रहितास्वधिभि- भाविन्यपि स्वत्वमितिा पन्यथा प्रतिमा शोमनापयवे, की स्तमाययं दृष्यमहम्य तेजम' । वर्षवादेयत्वेन प्रतितधाग्यादिरूपस्य हो, (सह पदम्।) विमतोपरसः । अगाक निर्यापयितुं न वामन तव तदुत्पत्त्यनुपपत्तेरिति हा। रति राजनिघण्टः । सतातं वद्धिमिवाहिरबुदः ।। सोनावतारहस्यपन्याः समोचोगः । तत्र :, मि, (मत पछः।) रोगविमुखः । इति धनात् । यथा, मनुः।८।१६।। धारावारपाय सातोयसत्वं प्रतिसविर दानावनो। एक:। निम्नः। इति "ग्रहोता यदि नर: म्यात् कुटपायें तोऽव्ययः । मजातोयमिति करपात् परामित चित्। (यथा, महानिर्यापतन्वे । १५ दातव्यं वाधवेस्तत् स्यात् पविभोरपि पतः। तत्र्तितत्तत्पुरुपोयामागतस्त्रावरादी छ "मने वमन पावं गया थान नितनम् । पम्य पश्ययलप्रमाणं यथा। तदितयामध. दिना नेतर्नुपर्तः करणापोपयोगि सं यानुजातामधात् सा प्रगम्यते।' विभन्निः। यम्मात् मर्चा विधि!त्पयत म तथा क्रोत पतिराहातराण्याततिनि टतादिदोपगून्यः । यथा, नवे । तषितान्तोऽयं स्यात् । परिगपनं कथम्। स्थावरादी च वादः प्रयायधीनम्पत्ती सोममा ममियो युटः म्यात् मर्म तमिमादयः प्राक पासपः। इति सिद्धान्त पादापि म व्यभिचार इति संक्षपः। पति कमांस.) कीमुदी। दायभागटोकायां श्रीकणतानाः। सं. (इट पर: निमंतः।) पटिशः। मतम्ब', वि, (मय तम्यं प्राधान्यं यत्र।) सदन, को, (सद+शुद) मशणम् । इति सनिल माधोनः। तत्परायः। पपाहतः३ खरी हेमचन्द्रः मेति राजनिघ पटः। जि. (मणन्दोभिप्राग यत्र) सान्दा ४ निरयः। इत्यमरः । ३॥ सदाराः, पं. (सम्य दारा:।) सखो। यदा, 1दखा दमाः३१ नियंधितः। यथाकामी निर पाश्चितापरतविणुपुराणवरनम् । पारिवार! मंना ८ निर:८1 रति बटाधरः। "मृती नरकमभ्येति हायतादापि वायुष । मोन है राक्षन् पwिinn. सबनिः१.रतिमचन्द्रसितम्यासतम्बर पादारति: घुमामभयदापि मोतिया। घानसी या नारदः। ना 'पारला 2 गुरमय शतम्।। यदोलदोरीने - ·दलयोनं ममयः पूष्णे वपट सहयो हितं मा.मु पनवे स्वाहा पिचे खघा धात्र बन्न पतानि म्पटानि। नमा मते इति सते . ४६६ यघात तितः। ॥ लागी सततः । यथा- तमा ना कावी नविन स्वधा स्वधा स्वधा जे. (म्य धमः।) खात्युवाचारः। मिही पृथगग्रहणं मन्त्रान्तर्गतानामपि प्राप्ता नारद उवाच। तेन शिखायै वषट् गिरसे स्वाहा पितृभ्यः / स्वधापूजाविधानञ्च ध्यानं स्तोत्रं तथा मुने । धर्मो विगुणः परधम्मात् मनुष्ठितार खघोप्यताम् । दयाय नमः । इत्यादि मिहम् थोतुमिच्छामि यनेन वट वेदविदांवर नधनं यः परधानो भयावहःn" इति तहीकायां दुर्गादासः । पितृणामबम् । योनागयण उवाच । श्रीभगवद्गीतायां ३ अध्यायः ॥2॥ तहानं स्तवनं ब्रह्मन् वेदोकं सर्वसम्मतम् । "मुइजो त्वं यथा वै स्वधाख्या मवं जानामि च कयं नातुमिच्छसि वृहये । म्म विहितो धमः स तजातिः प्रकी- तहत् स्वाहा हव्यभोला स्वयं देवि।" गरतापत्रयोदश्यां मघायां यादवामर । इति ऋग्वेटे देवीसूताम् । स्वधां मंपूज्य यत्नेन ततः या ममाचरेत् इन् वधमकुचीत दिजो नित्यमनापदि। प्रधा व पितृणामवम् । इति स्मृतिय । स्वघांनाभ्यच्चर यो विप्रः याई कुदिहातिः । सो वर्षा राजेन्द्र घरेयुद्यापि वायमाः । संधा, म्बी, (खान् दधातीति । धा+क्तिप।) न भवेत् फलमाक् सत्यं वाइम्य तर्पगम्य च ॥ अवध विपुलं न ते यान्ति परां गतिम् । दक्षकन्या। सा तु पितृणां पनौ। तस्या है ब्रह्मगो मानमीं कन्यां शम्वत् सस्विरयौवनाम्। भोप यथा नृणां नरसिंहः प्रतुष्यप्ति । कन्ये । यमना धारिणो च । एतयोस्तपस्विन्योः पूज्यां पितृणां देवानां यादानां फलदां भजे । धति तथान्येन वेदवाक्येन कम्मंगा।" मन्ततिनास्ति । इति यौभागवतमतम् । साच इति ध्यात्वा शालग्रामऽप्ययवा मङ्गले घटे। प्रति बीनारसिंहपुराणम् ॥ २॥ ब्रह्मणो मानमी कन्या । यथा,- दद्यात् पाद्यादिकं तस्यै मूलेनेति श्रुतौ चुतम् ॥ श्रीनारायण उवाच । ॐही थीं तो खधादेव्यै स्वाहेति च महा- मनातन उवाच । "गृणु नारद वक्ष्यामि स्वधोपाख्यानमत्तमम् । मनुम् । बघ इन्ति यो विप्रः मध्यावयविवर्जितः। पितृणाञ्च टप्तिकरं बादानां फन्नवर्दनम् ॥ समुच्चार्य च मंपून्य स्तुत्वा तां प्रामेहिनः ॥१॥ नपञ्च यत् स्नान विष्णुनैवेद्यवञ्चितः । सृष्टगदी पिळगणान् मसज जगतां विधिः । स्तोवं शृणु मुनियेष्ठ व्रापच विशारद । मन्चविष्णुपूजाविष्णुभलिविहीनकः । चतुरयतमूर्तिमतम्त्रींच तेजःस्वरूपिणः । सर्ववाञ्छापदं नृणां ब्रह्मणा यत् तं पुरा ॥ - बागोविहीनथ धीरुष्णजन्मवामरे दृष्ट्या मप्त पिढगवान् सिद्धरूपान्मनोहरान् । ब्रह्मोवाच । वरात्री च यो भुते श्रीरामनवमीदिने। आहारं मंसृजे तेषां थाई तर्पणपूर्वकम् ॥ "स्वधोच्चारणमात्रेण तीर्थखायो भवेवरः । कन्यं टेपकृत्यं म कृतघ्न इति स्मृतम्" खानं तर्पणपर्यन्तं याद्वान्तं देवपूजनम् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो वाजपेयपान्तं लभेत् ॥ ब्रह्मवैवत्तें प्रकतिखगड़े। ५१॥ ४५-४७३ आङ्गिकच विसध्यान्तं विप्राणाञ्च शुतो खधा स्वधा स्वधेत्येवं यदि वारवयं मरेत्। व्य, (स्वतेऽनेनेति। म्वद पाखाटने+ गृतम् ॥ यादस्य फलमानोति वलेच तर्पगन्य च। "स्वदेधेय । इति दस्य धः । इल्युणादि- नित्यं न कुर्यादयो विप्रस्त्रिमन्यं बादतर्पणम्। बाइकाले स्वधास्तोत्र यः शृणोति ममाहितः ज्वलदत्तः।) देवहविदानमन्वः । यथा, वनिं वेटध्वनि मोऽपि विपद्रोनो यथोरगः । लभेत् यादगतानाञ्च पुरखमेव न मंगय: ॥ देवविदर्दाने यौषट् वौपट वपट इरिमैवाविहीनय योहरेरनैवेद्यभुक् । स्वधा स्वधा सधयेवं विमच्यं य: पठेन्नरः । स्वधा मम्मान्तं सूतकं तम्य न कमाईः म नारद ॥ प्रियां विनीतां म लभेत् माधों पुचं गुणानि इत्यमरः।३।४।८॥ ब्रह्मा वाहादिकं सृष्ट्वा जगाम पिटहेतवे। हा ग्रौपट दौपट वपट् स्वधा एते पञ्च न प्राप्नुवन्ति पितरो ददति ब्राह्मणाटयः । पितॄणां प्रागतुन्या त्वं विजजीवनरूपिणी। । देवइविदर्दाने वहिमुखहुती वर्तन्ते मवें प्रनग्मुः क्षुभिता विपणा व्रह्मणः ममाम्। चाहाधिठादेवी च बादादीनां फलप्रदा हाय हविपो दानं देवहविर्दानं तव देवा म निवेदनं चक्रुम्तमेव नगतां विधिम् । पहिर्गच्छ मनानमः पितृणां तुहिये । स्यः । अव पितरो देवताः इति स्मृतेस्ते व्रद्धा च मानमों कन्यां महजे तां मनोहराम्। संप्रोतये हिजातीनां ग्रहियां हदितवे देशः । हविदान इत्यनेन एते मन्त्रा इति रुपयौवनमम्पवां शतचन्द्रममप्रभाम् । नित्या त्वं नित्यरूपामि पुप्ताल्पामि मुत्र विद्यावतीं गुणवतीमतिरूपवती मतीम् । प्राविर्भावतिरोभावो सटौ च प्रनये तय मन्त्र वे साहयेव इविर्भजम् ।' इति रघुः । सेतचम्पकवर्णाभां रतभूषणभूषिताम् । स्वस्ति च नमः सादा सधा त्वं टभि •मन्वमैदे म्तियां स्वाहानियोपि विगहां प्रकृतरंगां मम्मितां वरदां शुभाम् । कोपान्तरम् । स्वाहा दन्त्वादिः । योपट खधाभिधानां मुदतों नमोलक्षणमंयुताम् । निरूपितायतुदे पट प्रगम्ताय कर्म आदिमून्यमध्यम्। - योपट यपवयं गतपद्मदनन्यस्तपादपद्म विभतीम पुगमोग्वं बधागोपी गोलोके गधिर म्वधा दन्त्यादि। इन्द्राय पत्री पितृणां पद्मास्यां पद्मजा पननोचनाम् । तीरमि म्यमात्मानं कापलेन पधा इत्यादिप्रयोगः।" इति भरतः 100 पिटभ्यम्तां ददौ द्या तुष्टेभ्यम्नुष्टि पिणीम्। ध्वम्ता त्वंगधिकागापान गोन्दोकादि दानमन्त्रः। यथा- ब्राध्यगांयोपदेशच चकार गोपनीयकम् : कपिटा तया हटा पुगहन्दावन ।ऽनं हरिः पूष्णे वषट् सदो हितं खधान्तं मन्चमुचाय पिटभ्यो देहि चेति च । कृणालिवनपुग्येन भूता मे मानमी मुपम्। क्रमेण तेन विप्राय पिधे दानं ददुः पुरा पटता मुग्ती मेन चतुती पामिन ये सवा पित्रे स्वस्ति धावे नमः मते।" स्वाहा गम्ता देवदाने पिटदान सबा परा। माहा च मन्दार्ग गोपी पुरामौदा' इति मुग्धवोधव्याकरणम् । मर्वत्र दक्षिणा गम्ता हतयनमदक्षिणम् । बरुपमा रतवैमन पाहा: पितरो देवता विप्रा मुनयो मनवम्तया । রূৰ ভূমি মা पूजां चक्रुःस्वघां गान्तां तुष्टाव परमादरन् । प्रमत्ता मरती स्टिाटामा देवादया मनुष्टा: परिपूर्ण मनोरया: । तम्यागानि प्रदादा गालोग एलर्यः सबव भवसे विप्रादयर पितरः वधादेवोवरेण च । कृपानिपुग्दैन र इत्येवं कधितं मन्नधोपाप्यानमुत्तमम् । বিশ্বে প্রামা খাস খনি शिकरं किंभूयः योनुमिचाना पदामोशारद दामन दनम्। समयम् ।

·खबी, [] को, (वस्त्र का कार्यम् । यबा,-- . "खकाफलनिर्दिष्टां यां यां तवा तवां वीकेय त्वयि मा इति खकम्र्मसत्, पि, निजकार्यका। मन्दःपूर्वक-अधातोः . कती निष्यवः। खकीयः, वि, (वस्यायमिति । वैति छः कुगागमञ्च ।) खो मिनःपात्मीयः३सः ।। खालचयः, पुं, (स्वकुलस्य मत्स्वः । इति हेमचन्द्रः । तलातरि तहिशिष्टे च पित स्वग, सर्पचे प्रति कवित पर सकल-सेट ।) वकारम इति दुर्गादामः । मगतं, की, (स्वगतम् ।) मावोकीनामन्यतमम्।त दर्पचे। ।। ४२५॥ “पवायं खलु यदस्तु तदि यथा। महम्। खगतम् । भवत्वभिमासने उपविगा चन्द्रोदयनाटके २ परः। खगुप्ता, खी, (खेग गुप्ता मदरसावली सव्वानु नयर, पु. (म्बखतंय रतिबटाधरः। मित्रा मा. बि. (सयोमना सन्दगाहविपिष्टः । सरः रतिमचन्द्रः। ( शोभनावी की। मुना। रति राब बपि।बिबाह " पवयपाक ·दिविन्य मन्दिरमायाति म प्रियं समते ध्रुवम् सनू मारी चाटवर्षीया रतभूपणभूषिता.। हवं आधणो वाणी वापि मन्तष्टः सस्मिता सतौ। मातु प्रावणम्तुष्टः ममाग्निष्यति यं व्रज। बोधायी भवेत् मोऽपि नियितय शिया- मो ददाति पुप्पच यम्भे पुस्खवते दिजः । . - .. हरि मा का भुड़के तडागे या गटीतटे। पुचनामो भवेत्तस्य सम्पत्ति वा समालभेत् । स्वप्ने विप्रो वदति यं मम दामी देच मोऽपि राजा भविष्यति। इते छत्वा तु कुड़वं पादः वापि सुन्दरौ। हरिदासस्य तद्भक्ति तथा स वैष्णवो भवेत् । दाने पनपने पति या पाठः । यम्य मन्दिरमायाति स नक्ष्मी लभते ध्रुवम् । स्व विप्रो हरिः शम्भुर्वाधणी कमला शिवा । विक मर्पच यदि पश्यति । दिव्या स्तो यदएई गत्वा पुरोपं विसजेद्दिन। शका स्त्री वेदमाता वा जोङ्गवी वा सरस्वती। विजयं प्रतिष्ठाप नभेदिति। अर्थलाभो भवेत्तस्य दारिद्रश्च प्रयाति च। गोपालिकावेगधरा वालिका राधिका मम । मा बोलानरः पीडितो यदि। यस्य गेइं समायाति भार्यया मह ब्राह्मणः । वालय वालगोपालः खप्नविद्भिः प्रकाशितः ॥ भवेदाजा धनश विपुलं लभेत् । पार्वत्या मह गम्भुयां लक्ष्मोर्नारायणोऽयंवा । एंप ते कथितो नन्द सुस्वनः पुखहेतुकः । मिं मौशिक गहचन्दन औरकम् । बाधणो वाधणो वापि स्वयमं ददाति वा। योतुमिच्छसि किं वा त्वं किं भूयः कथयामि ग्यति बप्रान्ते विपुलं धनमानीत् । धान्यं पुष्पाञ्जलिं वापि तस्य यौः सर्वतोमुखी। रुधिरं वर्ण भुला विहां धनं लभेत् । सर्वतोमुखौत्वव सर्वतः सुखोति च पाठः । इति ब्रह्मवैवर्त यौवष्णजन्मखण्डे मुखप्नदर्शनं मां शिवलिङ्गच लभेदृष्ट्या जयं धनम् । मुक्ताहारं पुष्पमाल्यं चन्दनच शभं न । प्रध्यायः॥ पुष्पितं विन्समात्रं दृष्ट्वा समेत् धनम् । गर्भवज स्थाने लमेहिन इति वा पाठः। अकरदृष्ट सुखप्रा यथा,- हा वनदग्निच धनं वुदि धियं लभेत् । स्वप्ने ददाति विपरा तस्य योः सर्वतः सुखी। "प्रयाङ्करः स्वभवनं गत्वा कंसेन प्रेरितः । नामलकं धातीफन उत्पन्नच धनागमम्। गोरोचनां पताकां वा हरिद्रामिक्षुदण्डकम् । चकार शयनं तल्पे भुशा मिष्टानमुत्तमम् ॥ सताय दिना गाव: पितरो लिनिनस्तया । खिग्धावच नभेत् स्वप्रे तस्य यौः मर्वतः सुखौ। सकर्पूरय ताम्बूलं चग्वाद वासितं जलम् । 'स्थाने तत्पमिति वा पाठः। सिन्धानम्थाने सिहावमिति वा पाठः । जगाम निद्रां सुनतः सुखमम्भोगमावतः । ..तिमियः सप्त तत्तथैव भविष्यति । बान्द्राणो ब्राह्मणो वापि ददाति यम्य मस्तके। ततो ददर्श सुमन पुराणयुतिसम्मतम् । कायरधरां नारों शुक्रमाम्यानुन्ने पनाम् । छवं वा शलधान्यं वा स च राजा भविष्यति निभावशेषममये वायादिपरिवर्जितः नाममासिष्यति यः स्वप्न तस्य योः सर्वतः सुग्नम्। स्वप्ने रथस्वः पुरुषः शहमारयानुलेपनः । भरोगो बकेशय वस्त्रयुग्मसमन्वितः। पोताम्बरधर्ग नारी पीतमान्यानुलेपनाम् । तबस्यो दधि भुक्ते च पायसं वा नृपो भवेत्। सुतल्पगायो सुनिग्धचिन्ताशोकविवर्जितः ॥ पारजाति यः स्वप्रे कल्याणं तस्य जायते। सप्रे ददाति विप्रथ वाणी वा सुधां दधि । किशोरवयसं श्यामं विभुनं सुरलीधरम् । माणि शहानि प्रशंमितानि प्रशस्तपावं तस्मै वा सोऽपि राना भवेदध्रुवम् ॥ पीतवस्त्रपरीधानं वनमालाविभूपितम् । ममाधि कामविधितानि । ददाति पुस्तकं स्वप्रे यस् पुष्य यते हिजः । चन्दनोधितमाङ्ग मालतीमात्यशोभितम्। माग्पि रुष्णानि विनिन्दितानि । स भवेदिविण्यातः कवीन्द्रः पण्डितेखरः । भूषितं भूपितार्हच सदनमणिभूपणः । गोहस्तिदेवहिमवनितानि । यंपाठयति व या मातेव च सुतं यथा । मयूरपुलचूडच मस्मितं पचलोचनम्। दिया तो मनिता विमा रतभूषपाभूपिता। मरखतौमतः सोऽपि तत्परो नास्ति पण्डितः एवम्भूतं द्विजगिरा ददर्ग प्रथमे मुने । व्राणः पाठवैदया पितेव यत्नपूर्वकम् । ततो देदर्श रुचिरा पतिपुचवती मसोम्। मानवने च ब्राह्मणो देवो ब्राभणी टेवकन्यका। ददाति पुस्तकं प्रोन्या सच तत्सदृयो भवेत् । पीतवस्नपरोधानां रनभूपपभूपिताम् ॥ प्राप्रोति पुस्तकं व पधि वा यत्र तत्र वा। ज्वलत्प्रदोपहन्ताप यकमान्यकरां यराम् वय तुष्टा भवेत् स्वप्रे तम्य तुष्टा च पार्वती। स पण्डिता यशस्वी चविण्यातच महीतले। शरचन्द्रनिभायाध मस्मितां वरदां शुभार रचव म भवेत् कविपण्डितः इति च पाठः । स्वप्रे यम्म महामन्वं विप्रो विप्रा ददाति चेत्। ततो ददर्श विश्व कुवराव गुभाशिषम् म भवेत् पुरुषः मानो धनवान् गुणवान् मुधीः । खेतपद्मगतं इमं तुरगत मरोवरम् । भविन एल ददाति यम्मै च तस्य पुत्रो भविषति स्वप्रे ददाति मन्वं वा प्रतिमां वा शिलामयोम् । ददर्श घिवितं चार फलितं पुष्पितं गम पप्रे वाधणो नन्द ! करोति च शुभा. यस्मै ददाति विप्रय मन्वमिडिय तयेत्। पामनिम्बमारिकेनगुवाककदमोतरम् शिपम्। विप्रा विप्रसमूहच दृष्टा नत्वागिपं लभेत्। दशन्तं खेतमर्पत सामानं पर्वतम्वित नपददति भवेत्तस्य तम्ये ग्वयं भवेद्धवम् । राजेन्द्रः स भद्दापि किम्वा च कविपण्डितः। वृक्षस्यच गजन्य तरिम्यं तुरगम्यिता परितुष्ठो विजयेष्ठयायाति यस्य मन्दिरम् । गळधान्ययुतां भूमिं यम्मै विप्रः ममुत्सृजेत् वोणां वादितवन्त भुलवन्तर पाय नारायण: शिवो बद्मा प्रविशेतु तदाथमम् । स्वच परितुष्टर न भवेत् पृथिवीपतिः दधितोरयुतावर पनपत्रस्यमौषित मम्पत्तिस्तव्य भवति यशय विपुलं शमम् । वन विप्रो रघे कस्वा नानासर्ग प्रदर्शयेत् । समिविटमस्तिाव रदन्तं मोदित पदे पदे सुग्न तम्य सम्मानं गौरवं लभेत्। चिरलीवो भवेदायुधनहार्भिवेद ध्रुवम् ॥ गनधान्यपुष्पधरं शपन्दनचर्णि अकस्मादपि स्वप्ने तु लभते मुरभी यदि । विप्रा विपरा मन्तुष्टो यम्म कन्यां ददाति च । ममुद्रस्यं प्रामादग्यमामानव मनी भूमिनाभो भवेत्तस्य भाा चापि पतिव्रता। स्वच सभवित्वं धनायो भुपतिः खयम् । शिवभिवशताव मैदःपृराममनि शेष हत्वा गम्ती यं मम्तके स्वापवैयदि । स्वप्रे सरोवरं दृष्ट्वा ममुद्रं वा नदी नदम् । ततो ददर्गरलतं मणिभ्रत क राज्यतामो भवेत्तस्य नियितच गुतौ युतम् । शतारिंगलल दृष्ट्वा प्रियमवाघुयात्।' সামাখিয়ায় দুর্গ प्रियं स्थाने थियमिति च पाठः । मुरभिश मदनाउ हपमेन्द्रं मय यः पश्यति मतं म्बप्रेम भवेचिरजीवनः गुरु मारमं गहिर पुष्प সীমানি প্লাবিত্ব স্বত্তী মই এ ताम्नं पुष्पमापन स्वानदार दिव्या स्त्रीय प्रवदति मम मामी भवान् मव । বানাননি মাসিমা अयायो भवेत् मोऽपि यो च धनो मुम्ही म्वधा पजागर्ति मच गजान वम् । विप्रधानाचार र पलक पने हाच तोयानि नौधरबंटहाणि च । स्वच बालिका मा लदा माटिक देवम्मद गन् मिरर गलोयानो भवेकर हमा म मनको शर पदातिवा। इन्चापं शहायनं म प्रति नन्। . . । तावना विय 1 1 न्वितः। मानिन्। .

·- पपिच। 7 . . M 11 खरोट स्वर्गः वर्ग: मम्पन वह पन्तःों ने नमः। मचंदुःधिनिर्मलो नभते वाश्चितं फलम् । न घाव क्रियते भूय: मोन दोषो मामेन हयते मन्युः कानमानेन भाषितम् । स्वरजानं गिरो यम्य नमोः करतले भवेत्। पमम्तोपच भवति दृष्टा दाता मूवं परोपं वायुप मम का प्रजायते । एतत्तु गरारे यम्य मुखं तस्य मदा भवेत् ॥ मप्राप्त कर्मणामन्त महमा पतन.. नहामी पनिती यो दगा मियने धुवम् । प्रणयः मवेदानां महागडे भास्करी यथा। रह यत् क्रियते कर्म फलं सर्वध पर गन्द्रप्रसारच मुपनामजयादा। मर्त्य नोके तथा पूग्यः सरजामो पुमानपि कर्मभूमिग्यिं गजन् फनभूमिस्त्वमी पथगन्द्रमानातुमयो भूलन मंगया। माहावयं विजानाति सत्त्वज्ञानं तव च । रति पाने भूखण्डे . सामोपयंत्र विगीतोनि पदानि च । भवन मधेनुभ्यं मक्षकोटिरमायनम् । प्रयत् परिपुरा पायरोना न पश्यनिमा मायमरतम् । पकाचाप्रदातारं नाडोभेदमिवेदकम् । माइये १.३.४ प्रध्याययोरपि पानमो भयेमागे नामामी। पृथियों मास्ति सर्थ यह त्वा मागो भवेत् । भुमध्ये रिपट तार मायमण्डमम् । रस्तत्त्वं मया युदं देवपय स्तियम्तया। समन्द उवाच। শঃ সমর্ম বা ঘসা শিনাধিকা। गर्भाष्दरोगकालाम्यं मत्रपकरणान्वितम् । शृणु राजन पाण्यामि ... हिामवादिनं पोर गियरे मानगो धरम् । एवं प्रवर्ति मोरे मिश्दिं मिइयोगिभिः । विराङ्गरूपम्य सम्यानमाध्यान भोगमशोनोभाल शिपिग पोप निती पाचन्द्रार्क सीजीयात् पठमात् मिडि. यावतो भू ममविटा मममुदादि पयेत्। दायकम्। प्रतिभाता महाराज किरणचन्द्रमणी पहा बिन्दुगान पमो मतः । मुगामने ममामीनं निद्रामाहारगम्पकम् । पियन सायदुपरित अनि कानमामम् ॥" गिनयेत् परमामानं यतारियति । पशपिंगतिकोयान्तु योजनामाशु । सानिया पियमा गममा नती। पति गिगोरोमंपादे नाकरणान्वितपवन नमती ममागि योजनानिमोपति पी गगनोरियामागादि मममतः । शिम नाम मोदयं ममाप्तम् । भूमधामोजाना , पातीमाधम्माया मामायगारकम्। पर्गः, , (पगिनि गोयले ति। गे+ब: । धविपारा मोजोमी कामियानम् । यहा पनि पर्ण भूतप्रेतपिणाचाप तया । धनवानरः। शादिस्वात् बला) देवनानामामयता नमोराहामा रोमियरबितिसरे। पर्याय: । पारमारिरिगा योमानाप्रविस्तार माह रम्य पटोधांगमा मरन। नयः पायो। योः पौर विपि. परन् घर पुग प्रायन Pur. पापा मम्। शम्मा मन्दा.. कामाय धाम क्रोधान . पापादयोगात्। शार.१ गो. १२ मfam तव भगवण मासा पमति। पारिप कारयेत्। दय १४ामि बटा সিনি সানা শেষ নিন। vimशानः। म. जामा मापा पराग पदश्य पुण्यसामवक। मागन पूरा मधीः । रित: १भण्मा २. हिवामा २१ । बन्योजमती भानुभगीय व्यक्तिः। सूर गवति चन्द्रमाः। पनि मदाबानी... तम्य गुणदीपा भामी: मकामादुरिमो मतः चीनसारदमारकम् । यथा,- नजरमाइले चन्द्राम गोजनाचतम imari नाहीतरागमनमा वागा भगवमाडनात् माम्य परिम: २९. "अगंग में गरिमा मिलम। पुसत्यको चिनो गामो मयमामामालिसिधये। पनत्यं विश करिवामिन मंगयः । बामादुरिटाय गोयतिता। KNirefitti मिनिपाच लियाजमातमधः । worrrrादी मानद। होनिस्पिानिमाविििवशाला मतायुतमममार्य मोर: मामियम निरासोनियम নাবালানি বৃন্দানি ঘামানি । साविभ्यः गहनाला गतात निरामय गोभितानि ममनमः। पारगम्यं हि यकवितप्ति KATRExterfarनदेना, रिमामानि दिशानिमितायम तहतिय मानापाक.. गाना। रमविनियाममानिरमामि। भुवा भरीयांवधिदीfor RTERTी। नदिनानिमशानामा पारिगाह ail MOREET पनामामाथिमायाममानि। Arbic fenfiarüfene " मारfarang | Prमममाय मुना wife मानो माग गनिरनियमानम्। नाराम Pाद ए. जमानदहादानिमयानादिया: सारीयोxमाम प्रमाण गमरमहिनाममामि भीमा मिना EिR withstagram असाना दादान. मा. पा.मामा armartinymsixci mrper Kitarमराटिमा PuriHT. •मा Patrika पानामा: ravintri. गिनिजा मगर Michar देवनार १५ ·यस्तपणं एबा दत्वा यत्रापि भहितः। देवायतनका ये शुश्रूषणपरम्तथा। 1 ६ - । । fiगदहाति। नगो योधनमानेन हिगुलाम ristiति यक्षिणानि मामयः । मिनो विप्र पचमी मुनिर्मवितः । rrifraमानिमा प्रयता सम्योपरि तपोनोकय तमिकोटिमि: स्मृतः । TOन दिय गाम्ममतामयम् । मत्यलोकोरकीटोमिः मयंपामुपरिखितः । rrrrrriller माल यि गानमा लय म्पिन भयम् । मलबातिया मुवना भुवनोपरि । Irriterrari पनको भिजे चव शिव पित:॥ बननोकारितुमीको दिगुणेन व्यवम्यितः । hti Art ন: ৪ সিসিলি দা। यागः तण मासामा कथितं नोकधिनः । Tiनितिः । विमर्म यिर्म परमपरिणितम् । ततः परं दिन ततो इकपानकम् । THREFERuinfani . मे गइमामहिलांचे मालर: चिताः । प्रधाडात् परतः मासात् निप: पुरुप; गालिया। पतीय पिगमषांपूणे विद्याधरा दिन। दिन माग पदम नागराय पटेन विनतामुमः । यमपाम्म विमुक्षेत तपोभानममन्विताः। wriवानामयम् । বিভিী ঘাদাঘাট उति ते मंम्मितिः प्रोगा भूगोनप्य मयानव । WEET मानिस पनि पातम् । नयमे गुमास पाटिया दगमे पधि यनु मम्यगिमां वैति म याति परमां गतिम्।" Prefarm- मियनामि सदा । मृलोकातमा:समृदं परति भाम्कारः। इति मिरगणे ३० अध्यायः मा निठितः । गालनामा मानविकम ममन्दितः । पारिभाषिकवर्गा यया- मग्निंग मरि जापानि दितम् । सिगुण: परिभागि गायियप्रमादतः "मनोऽनकला. प्रमटा रूपवत्य: बलहताः! form मनम: गोमा विमायया मध्यावार्यमा यदा। वामः प्रामादपठेषु वर्ग: प्याकुमकम्पः। सपी नायपछी पारमाणिनियंका। माननामगयया मिति भाकरः। उति गागड़े। १०८।४४ : Pाय प्रमाद : गृप मधम: मध्यावमगदयां यदा भवति भाम्बरः । स्थायमते घर्गनवर्ग यया। दुःखामभिव- दीष्टिव राव उगोभनमन्मयी। नदा पंधमने याम्ये नदोन प्रहग्याने वाटिविगिटसुखत्वं वर्गवं तदेव स्वर्गपदारयः RE: पगमप पर्गाः पचिमे । मर प्रदपि कुर्णन भावं मविता मदा। तावच्छेद कमिति मिहान्तः । प्रादिपर्दैन अनminो निगरगाभाग्यपातिगिमरः । भुवाधार तिष्ठन् वानिखिम्यादिभिः सुतः । न्तरदुःखपतभिवत्वामिलापोपनौतत्वयो परि- নিমিখ খুলা যায় স্থির सूर्यमग ममानानु हिगुएं मोमम एडमम् । प्रहः। पतएव । - लियेष्ठ पलंगा ममपिताः । पुणे गतमइसे तु तप्पाचवमष्टमम् । “यव दुग्न संमिग्रं न च अम्तमनन्तरम् । विंगति वर्गा निविष्टा मगमूह नि दिनो त युधम्यापि म्यानं नक्षवममात् । पमिलापोपनीतं यत् तत् मुखं खःपदास्पदम्। मादानकारी यंत्रानां तपमा तथा । सायन्प्रमाणभार्ग तयुधम्याप्युगना सितः। प्रति सरादिपदशक्तिप्राहकार्यवादोऽपि संग रोय वमन्ति ग्न बनाः क्रोधविवर्जिताः । प्रहारकोऽपि शक्रम्य सावन्मान व्यवरिखतः। एते। इति गदाधरभट्टाचार्यशतवादार्थः । प्रवेशी पानन्दं प्रमोदं वधिमाधमः । मपदय तु भीमम्य स्थितो देवपुरोहितः । प्रपात मोप्यन्तु रपे याप्य निग्नः । गौरि रम्पतयोई दिन्बचे तु व्यवम्बितः । "मनःप्रौतिकरः स्वगों नरकस्ताविपर्यायः लगने तु मम्मासे मृतो गपिविष्टपम् । तामात् गर्नयरादूई लच्छे मार्षिमणपम् । नररूस्वर्गमते वै पापपुखे द्विजोत्तमाः ।" नयाजी नाकपृष्ठमम्मियोगी च निष्पतिम् । सप्तर्षिमण्डलादूई मेकन ध्रुवः स्थितः । इति वध्रपुराणे १८ अध्याय डागपकता च लभसे पीरिक दिव। मधीभूतः ममस्तस्य ज्योनियक्रम्य साम: सर्गगामी, [२] त्रि, (स्वगं गच्छत्तीति । टायो मौभाग्यं लभेत् स्वर्ग महातपाः । भाखांस्तपति विप्रेन्द्र कई किरपरखिभिः । गिनिः।) खर्गगमनकर्ता । यथा,- (लकाले महाप्रिन्नाम्नति यो नरः। सानमंन्यां विसोकस्य स करोति युगे युगे। "महत्ती विहिंसा ये ये च सर्वमहां बमत्वहितार्थाय स्वगं पाप्मरमं लभेत् । बनम्तपम्तया मत्यमतानों कान दिलाया। सर्वस्य प्रियभूताय ते नराः स्वर्गगामि विरगोपदानन निरजदारमवापुयात् । अधणो मुनिशार्दूल विष्णुगतिविदीवितः । इति कम्प्रेस पमिदानेन गईन लभते गासिक पदम् । कई गतदिनयेष्ठ रश्मिभिस्तपते रविः । स्वर्गद्वन, स्ती, (स्वर्गस्य गढ़ा।) मन मेवढानेन गहेन सगं गच्छति निम्नम् । अधोगतम्तु भर्नो घोतते दीपदीधितिः । इति गदरतावली भादानेम पुष्याएं कन्यादानन मङ्गलम् । तमःपापहरः सूर्यः कर्ता विभुवनस्य च । वर्गजित्, वि,(खग जयतीति। जि+ छववत् परियेत मण्डलामण्डलं घरम् । गमय।) स्वर्गनेता। (यथा, बनानुनभने खगं यवं गत्वा न शोचति । दिगुणेन विस्तीर्ण भूतन्नात्तत् प्रतिष्ठितम् । १२।०५। ३४॥ पिनागोप्रदानेन पराई चानुभूयते । प्रादित्वमण्डलाधस्तात् भुवो लोकः प्रतिष्ठितः। “यस्मिन् भयादितः सम्यक महिषप्य प्रदानन स्वर्ग मन्मघमयुते । सदधम्तात्तु विप्रेन्द्र भूर्लोकः मंप्रतिठितः। भावमामे मरित्यायो तिन्नघेनुप्रदम्तथा । एवमचिभुवनं विष्णुकाये व्यवस्थितम् । सस्वर्गनित्तमोऽस्माकं सत्यमेत देवीपानहटाताच मर्ग यात्युपगोभनम् । वैलोक्यम्येन्डरत्वच विष्णुदत्तं शतकोताः । वर्गपतिः, पुं, (स्वर्गस्य पतिः । हेमचन्द्रः॥ लोकपालेय सहितो लोकान् रक्षति धर्मतः तीर्थयावापायव सर्गराव्ये महीयते । कीर्तितः घमन् खगें महाभाग देवेन्द्रः म त स्वर्गवः, स्ती, (स्वर्गस्य वर्गस्ति पशमभोजी यो मयों नाभीनी व नित्यशः । प्रतोधिस्तादहिनयेष्ठ पातालन्तु स्वयंप्रभम् । प्रसरमः । इति हेमचन्द्रः। एपदामी विराधा शान्तिस्वगं शुभ लभेत्। न तव तपते सूर्यो न गविर्न निशाकरः। स्वर्गलोकगः, पुं, (स्वर्गलोकार मरित्यायो नितमोधो ब्रह्मचारी दृढव्रतः । दिव्यं रूपं समास्याय तपन्ते सततं जनाः । जन्यकम्मेपऋते स्वर्गप्राप्तार पातालस्था: हिजयेष्ठ दोप्यामानाः स्वतेजसा। शरीरम् । इति जटाधर खौकात्तु महर्लोक: कोटिमाने व्यवखितः । ईगः।) इन्द्रय क्षेमं । निमन्तं स्वर्गमाप्रोति तथा भूतहिते रतः । माटो मिरसारमाधुयात् । 122 ·मगरि 4 । " A । स्वर्जिका वी खमका- मर्गसरिहरा, जी, (स्वगम्य मरिहरा)) गगा। स्वनिधारः, पुं, (स्वर्जी एव क्षारः।) सजि का. , रति राजनिघण्टः। क्षारः। तत्पर्यायः। स्वर्जिकः २ भार:३ पल: गोदटा इति लोके। मिगलं सर्गापगा, स्तो, (वर्गस्य पापगा।) गहा। खर्जी ४ मुखोजिका ५ सुवर्धिकः ६ मुवर्चिः | जोति: । प्रथान्यप्रकारः। इति इमचन्दः। सुखवाः। प्रस्य गुणाः । पटुत्वम् । कटः "काञ्चने गन्निते नागं पाडगांगन पणत्वम् । तोपुत्वम् । वातकफातिनाशित्वम् ।। चयिला तथाम्नेन धालतात पर्वतः । ) सुमेरुः । इति हेम । गुल्मामानक्रमिवणजठरदोषनाथित्वञ्च । इति | गोलन समं गन्यं दत्त्वा राजनिघण्ट। सरायमपुटे कृत्वा पुटे विशनोपन्न: पर्गिबधः, को, (सर्गिणां देवानां वधः।) अस- खी, [न ] . ( सुखेन अजयतीति। म+ पवं मप्तपुरैहम निम्त्य भम्म भायते रमः। इनि हेमचन्द्रः। प्रज+णिनिः। स्वजिचारः। इति राज अवापि पूर्ववद्गन्धः प्रदातव्यः पुन' 'वर्गा,नापं, (स्वर्गास्यस्य भोग्यत्वेनेति । स्वर्ग+ निघण्टः । काञ्चनारिरमा ममसूतकगभयो' 'इनिः।) देवता। इति विकाशेषः । (यथा, खणं, की, (मुटु अर्णो वर्णो यस्य । ) सुवर्णम् ।। कजलीहेमपत्राणि लेपयेत् समया कुमारे। २।४५ धुम्तरः । इत्यमरः । २ । ८1८४ ॥ गौरसुवर्ण-] काञ्चनारित्वच: करकर्मपायुम "भुवनालोकनप्रीतिः पर्गिभिर्नानुभूयते । गाकम् । नागकेगरम् । इति राजनिघण्ट: धृत्वा तत् मंपुटे गोल मन्यापुटे पिनोभून विमानानां तदापातभयात् पथि) सर्पम्योत्पत्तिर्यथा,- निधाय सन्धिरोधञ्चशता संगोप्य पगंगामिनि, वि।सनम या,- *एकदा प्रर्वदेवाय नमूहः सर्मसंबदि। बसिरतरं कुच्याटेयं दद्यात् ५५ "दया भूमपु मंशादी परमो प्रतिक्रिया। सम कत्वा च मृत्यच गायन्त्यसरमा गया। निषस्य जायते भरम मचकमर मय परहिता चोलियंदमामाखदर्गमम् । विलोक्य रचा मुयोगी सकामो धिरेव च। वाचनारिप्रकारेण मारोत गुरुदेवपिपूजा घ केयनं माधुमामः। पपात वोयं चछाद नजया वासमा तमा। पालीवारिहारी। मक्रियाभ्यमनं मेवी मणि मक्ष विदुः।" भीषर्णपुश्चय वस्त्र चिया वलप्रमः । बाबामुखौ सया इवात्तथाहन्ति मन उनि मारई २२८ पयाय:। चणेन र्यायामाम म सुमेरुभूय ह॥ 'विवासिन्दूरयोयूर्णममयोग्वंदुग्ध वर्गाका:,[], (बर पोशी वापमानं येयाम् हिरवरतमं यडिप्रवदन्ति मनीषिणः।" साधा भावनां दद्याच्छोपयेच पुनः . पता। रसि.हमायुः (या, हमार। रतिमावत चोकपप १२॥२३-२७० ततस्तु गलिते इमि कल्कोऽयं 1111 तय गुणाः। पुषदतितरां यथा फको विमीयते। “বাঘ ময়নাম: "वर्ण सितमधुरं पायं गुरु रामम् । एवं तात्रयं दद्यात् करका মাকলামশিমালা। परमायनं वयं घर्ष कान्तिदं शधि। एवं मारितस्य सवर्णप्य गुणाः। पाराधमायाम्यवीममता पायुमंधावयाचव्यवार विहितिप्रदम् । पणं गीतलं वृष्यं वयं गुग रमायनम् । ममादिदेग प्रयता तनूजाम् । ) भगवादगदातानां गमनं परमुच्यते ।” बाद तिलाच तुवरं पाक समाद पाय, वि. (मगम्य निमि भयोग इत्याती इति राजयसभः॥२॥ पवित्र नेता मधाम्मतिमलिमदम् यााप+ "गोरायापरिमाणामादयंत सग गोधनमारविधियंधा। मारणाय चमायुष्करं ... ।१।२८। ति यत् । यहा पर प्रयोग बोसमार। विपयायोग्यादचिदीपञ्चगाजित मम्म। "पादिमी यायः ॥ ११॥ "राई रमितं निश्चय कुशुमममम् । दृष्य पाय कामुशाय तिम्... र पाभिकीया यत्।)ीय। मन नायकाग्निपि बीमा गाईम मत" अमममाग्ति मत बम बोध दात सामावरम मिया(यथा, भाग बत् उत्तमम्। कति रामावृत्युव ताम्याद । वर ४.१२॥४४॥ त कटिम विवर्ष मम दमम् । "यं रपमाच गया मात्। दाई चमित पतं वर्ष म्युटन त्यजेत् ।' ষণ দলে पाय मोमन समयमरंगम्।) प्रय गोधनविधिः । सर्यकः, पुं, (नयत् प्रात: को पं.द्विारा नियमित "पसीततपत्राणि मी यही प्रतापयेत् । बगुगगुजः। इति रानिपटा। निवियतमतमानि तसे तसेच कानिक, काः।) समाच। "चारो मत्रपारी यारशी यात्रः। नीमूर्ष च कुनयानां कपाय तुविधा विधा। वर्षकपिका, चो, (अपय परिवा।) सशिपिसाचारदाता नमः। पर हम पांपाच घातूनां गोधनं भवेत् । कणा यथा- सिमशिमिदो शिक्षा सुविा। चापाय माय दीपमा "कुष्यंग्या: ममिया पाण्याम चारोमाधिन मुममा वरिदीपन। 'बन मनीयं तं नमाला मिलाप कणिशाप्तापनि Frefनमालामपासनामयान् । रोमानं पीपयती कार्य। रति हानिकापुर मनिशापातम्याग्निम्मान मोवाच महा म. समाया, पं, (मलपोतबायो गया पशाबशा वारसा चलो।' मर्मतपर कुर्यात्।। गर। तिमचन्द्रः। ... पपपरमाया। मार, अनिमाविमा पनि मनमन मा मददत् । मचंगार:, ई.(पणे यांना । दुगोममम मनियादीनाम 8+) जातिविपः। मग याचा समारामा मानामाना गया भारानजारः । नाम: भोग माद। दोनदा मगरम शिवार:ग्यमान मिसाटामा .! निमारमा दिसममयी देयः पुरपुर। नियामा तप्पासा, ·, 7 " . ॥ .. - PT : {; Antraमा माननामही मगया me.. गि यि ८२ अध्यायः मनपाचक रतिपदाकरद्रम Hus. (मां वृठा यम । ) पति- मनपारवत, मा, मर्गवर्ण पारवतम् ।) महा- Antarini किया- पारवतम् । प्रति गनिबंगठ: । Fire "शापयादिवि पचवाय पोतमकामयः, पं, (वय पृष्यमम्य ) घारग्वधः । माग:: इतिउटाधा पम्पकः । रति गजनियंगटः। चम्पकपुष्यii। पो. ( मांग माना जन +8:) पिंपापूजाफनं यथा,- Eritr T" "मा पम्यकपदै योनियत् कमलापतिम् । tari.१८-RT " पपः मन्जनागतोयने म गोत् परमं धाम विमाः मबंपातकः । गटदारगगपपिन। यानि मापप्यागि टोयन्ते चक्रपाणये। टीगार योनिम्। यामम्मंगमावनागनं तावदयुगमहम्राणि मीयत विणामन्दिर पाएमागम: । फमाग्मानानकमिंहले प्रपि।" मस्तुत्य यानि दत्वा भवति यत् फलम् । #111 মি চাষ। एकन वर्गपुष्येण दत्वा भयसि तम् फलम् । पनियता नीति धर्मपी, ती, (पवनी नीयनो) - शुवर्ग पुण्यं विप्रेन्द्र मटा के गवप्रियम् । घ) मयार:। निगम मिपः। लोमानीवर नि हिन्दी मापा। माघे मामि विग पवित्रं केगवाने । नगमायः। माना मित्रीयन्तो टए. मुयम्फुममैटिन नारााधितो हरिः। पो. (वयली देवी) ग्लिा पनि ४ रिमायया ५ वर्षी मुली रमनः मयर्याय: म भयेकान्मजन्मनि !" पन् । तत्पयायः। तयो । बनाया रिकामएप्पा इति पाने क्रियायोगमारे ८ अध्यायः ॥ शिया विटा- १० पलनमा मह मिमता १३ । वावधः । इति गन्दचन्द्रिका र पप्पी 0 कामपदा ८ । पप्या रणा गराः। वृषायम् मधुरत्वम् । चाप- पर्ण पुष्पा, म्यो, (सम्वत् पुष्पं यस्याः) कलि- त्वम्। गिगिरायम् । वानपिनानदानाधि पारिः। वर्णनी मातला। इति राज- मग या गदगम्यगागनन् । लम् । परनवन । इति गनिघण्ट: मिघपट:॥ (पण नोगदम्यागुणाः भातव्याः।) दिनोगाटयाग्न मीप्यकारिघा सटी, ,(म.पास नदी) मन्दाकिगी। म पुप्पी, सी. (वर्णवा पीतं पुष्यं यस्याः । नोरि गिनिर: माटुः विषयफापरः। इत्यमरः ।।१।१२॥ हपिकासो। इति ।) पारग्वधः। इति गदचन्द्रिका । बारी व देदा फरः पर।" गननिर: मितगा। मा त सामा. वर्ष कतको। इति राजनिघगरः ॥ उति गनिर्वगाः मायाः पूर्वभागे दियवासिम्याः प्रायो पर्व फला, स्त्री, (स्वग्यवत् पोतं फलं यस्याः।) से, स्त्रो. (वय जीगे। गोपधि. लिहा। यथा- पोतरम्मा । इति राजनिघण्टः । २ः। तत्पर्याय: पटुपो ३ मयती र "मया: पर्णप्रिया पूर्व नदोहामाया तया। सर्प वणिक, [ज] पुं, (म्वर्णम्य वणिक् ) वर्ण। पितो।। इत्यमरः। २। ४ । १३८॥ पामायायाः पूर्व भाग नदो मामामनाया। नारजातियगेपः । मोनार देणे प्रति भापा गि गर्गशीर्यान् । ऽयं पोतनीरा नाग गोमामनाया: पूर्वम्यां नदी नाना पोदया। तस्य कर्मविपाको यया,- ततः पूर्व कामरूपपोठान्त लगतां प्रमः । *तेलचौरम्तैनकीटो मूर्वि कीटविजन्मकम् पयम्तव्या रिममिमाभवा । जगमाया महामाया देवो दिरयामिमो ततो भवेत् वर्णकारो जन्मैकं दुष्टमानसः । [विधिका कारा तमृनं वाणिजीपध एसा या कथिता नद्यः मकना दक्षिणप्रवाः । तमाकुण्डे वर्पगतं स्थित्वा वर्ष वणिम् भवेत मिति" तामु सात्वा च पोवा च सगलोकमवाप्नुयात् ॥ अलेकञ्च दुराचारी जग्मकं करयो भवेत् । निद्रिाणि पर्णामि अस्याः पटपर्णी प्रान्ते दिकरवामिन्याः मदा यति वदो विकन्तिपिकर्ता च भक्षदातुईनं हरेत् । प्रति एप। हिमवति माता हमयती पितगदाधया नोक माक्षात् गङ्गाफन्नप्रदा॥ जायस्वनोदरस्येन मातुम्माम न सादितम् वामिव पीतत्वात् चोरमस्या: स्वर्ण सा भूमिपीठमंग्या तु देयो दिकरयामिनी। तव नास्ति रुपा तन्य दन्ताभावेन केवल ( नदादिः। हिमयुगोत्पत्तिम्यानयोगात् अन्तर्जनः नावयन्ती याति प्रत्यक्षतां सुरैः । सणं कारः स्वर्ण वणिक कायस्थय ब्रजेश पावती मोजमापाचतुरिति यतुः नाम्नास्य पितगङ्गाजले सात्वा पृष्ट्वा शम्भु हरिं नरेषु मध्ये ते धूर्ताः रूपाहीना.महोतले । दीवः । इति भरतः ॥ अपि च । वृदयं शुरधारामं तेपाच नास्ति सादर वर्ग चोरो वर्ण दुग्धा साधारुक्मिणौ तथा दृष्ट्वा नलितकान्तायां पुमोनी न जायते । शतयु मन्जनः कोऽपि कायम्यो नेतरी वर्णा हेमटुग्धो च हेमजोरी च कानी : इति कालिकापुराग ८२ अध्यायः ॥ इति ब्रह्मवैवर्तयोरुष्णजन्मखण्डे ८५।१२ व शौरी निमा तिम्ला कमिपित्तकफापहा । स्वर्ण दीधितिः, (सर्ववत् दीधितिः किरण वर्णविन्दुः, , ( स्वर्णस्य विन्दुयंत्र ।). मृवाश्मरीशोफदाइन्वरहरा परा" यस्य ।) अग्निः इति विकाएड्रोपः ॥ इति विकाएइपः मुवर्ण कणिका इति राजनिघण्टः वर्णहः पुं, वणवर्णा दुः।) भारग्वधः । इति स्वर्णभृङ्गारः, पुं, (स्वयं वर्णो भृडारः । राजनिघण्टः॥ भृारानः । इति राजनिघण्ट: । म गरिक, की, (वर्णवत् पीतं गैरिकम् ।) मुवर्णगरिकम् । वर्गक माटी इति भापा। स्वर्ण पक्षः, पं. (स्वर्ण वत् पीती पक्षी यस्य 1.) म पोवा, वी, (वर्णवर्णा ग्रीवा यस्याः।) "या निामप्पापूर्व भागात् तगारिरिवरायदी।। खुल।) टडपः । इति शब्दमाता। (कचित् । कृत्यपचे चतुदश्यां विक्ष, नाटकगन्नपूर्वभागानि:सतनदीविशेषः । यथा-स्वण पाटकः, पं (स्वर्ण पाटयतीति । पट+णिच रसि राजनिवंगट मंदगद एव्यम् । - विधिम्। यय अस्य विवरण गैरिक- गरुड़ः । इति धिकाण्डशेषः । स्वर्ण महा, म्त्री, नदीविगेपः। म्वर्ण पद्मा, सी, ( स्वर्ण स्य पद्म यस्यामिति।) "तोमाया: भरीगत्त मंसवन्ति । खना । इति शब्दरनावली। ततः स्वमहा नाम वयी::मृद्ध एताम मामे तु माता मा ·. . प्रयजा1 ४८८ । खय. खर्भानुः खलोन रिं मिामहे खिवा मेषे जाया दोन्। स पलसा, पुं, (सम्वत् वस्कगं यस्या):भानुः समानुः खर्भातः भूमारंभतः पपात सार्वभौमन्पो मधेत।" म्योपामाइति मन्दचन्द्रिका। चन्द्रमानुजानुरतिमामुम्तयारमः। रतियानिशापुरा२पध्यायः। सवनी, बी, (वर्ष वर्धा वशी) सताविगेपः। श्रीमानुः प्रतिमानुयं मयमामामा समाधिो. (वर्षयत् पोतं मासिकम् । तदपाय: । फना २ काकायुः ५ काम-समानुघदनः, पुं.. (सानोः पदनं बनामयात उपधातुः। तप्य नामानि गुणाव। पहो । पप्या गुणाः। गिरपीड़ाविदोप- | सूर्यः रति पुराणम्। (यथा, "अगंमाचिकमाप्यातं नापि मधुमाधिशमा नायित्वमाटुन्पदावलज्ञाति राजनिघण्टः।।१६। नोवं माचिधातुप मधातुक्ष ममतः । (सयास्या. पाया गुपाय। "तYखा भगवान् देवो भातुः विपिनन मारित्या वर्षमाधिनमीरि. वर्णवीरलफना काकायुः काकपारी। उपाच तं सत्येर कर्ण सूर्यः मर्यावर तम्। नगी मिपीड़ा विदोपान इन्ति सर्यात: नि. (खः खर्ग यातः।) मतः। पभात सय विविध गुणचितम् । दुग्धदा।" या पत्करः। नया नपानामावे हीयते वर्षमाधिकम् । इति भावपक्षागम्य पूर्णपण्डे प्रथमे भागे )/ “पमो दुहितरक पितरो मातामाया। बिमानपवा किरिडोनगलास्ततः । पर्न सेकातिज्ञा, नो,म वर्ग मेकानिका) तत्सतो गोजो यमः गिया * मागमा वने पर्ष मासिके । पारम्बधः । इति पदमात्रा। पीतमेफालिया! एपाम पूर्धम्य धनभागुरोला समानामगात् मम्मपि गुलामतः सर्यातस्य पुषस्य मर्चपय ।। सरानमाति पाद हिर ग्मायनम् । सां:,. (गणंवत् पीतमा यम्य।) पारम्- मा पस्तिनपाउपादि। वः । इति राजमिष्टः । (तधाम्य पप्यायाःसर्लोकः,,, (खीव मोशः। खः । char विदोषधि मार "पारम्पधी गजान: मम्पायरमः। मदरबारमी। (यया. भागवतं ! चैन। पारवेतो प्याधिघात: तमामः मुवर्णकः । "भूोश: कपितः पा भुषोंकाय पातिदोषमा हर्षिकारी दोघंफमः सर्वात पण भूपतः।" "मनाममायराभिमुप पति माश्मकायस्य पूर्णपण्डे प्रयमे भागे।) सोपलितो मर्याति पा सीक. fuefeat aralम् मासा सपालि प.(पर्ण परिः1) गन्धकम् । रति मासमा चित्। पश्यंधः, तो. (सामान्य) इमारत'ष मावि... बनसो, सी, सुपरिषः। तत्पयायः । म रति हेमपन्द्रः। (यषा, Rोममा पयो पर्ण पपा १ पा 'स्लिोभापा मारा। गुणाः। बटुलम् गौतत्वम् । पायखम् । "पयाजगाम मूनोसामादादाय पांच समापन नंत। जापावर लिनियंगठः। पपंधुदगंगापमपंयन् मत्तीपणा पापा पार पानपोरिल।सतं. जगत्यात तियाविकम्पनुमा (पुग-- प्रीयस्सोमाबध । मन ममापिस पर• गतो मापात प. मेट।) तो यर्थापो, मी, (सः धर्मस्य पापी) पेन बीवनम् । क, बत्तयति नने गति रति हेमपन्द्रः "राना पगा' दन भीति वेत्यर्थः । पमिमात्। रतिपयंग्या, सो, (घ: म्यगम्य ग्या।) गामि मा दुर्गाहामः । ग्यायपमरः । यमः.. विभावरचा चदं., प्रोतिबिनो। ति विकल्पमः। पबंधी, प, पिगम्य वयो।) {मा. पाम.. मन.. मेट् । प्रोति मोति- समारोपप्यायः । पणिमीमतीर मनमा रिता हाणम्। भिटामोपादानम्। ८, बदले १ पपिनो दपी पानियो। रिहारोबारिशार: पिश्चिापादचार रमायनमिति ला मरा...... RT एरपनि माधि' एषः। ति दुर्गादामः। भावः। ति घामो। मयं पर। दारामारपाधिसमंदी, मो, (प्राचगंण मदो।) धगंशा। माना एशलशिवाय पशामाला परमरः। म अचमदी धनं दोन रति यचा,- असता. योगविमानात् बन्नम्। पूवंद मंशावल "नामय दम्रपती बोरगा। मिनिपौवाम् प्रवाणे मिरिनशादोगामप ति मायनम् । पारा। संपामिति पत्नम् । ति मधमापमोमः, .(कमि मामः wr पटौदचरवापोनिमरतः । watोनियो। पावर (मोदी विवाद समान "हामायामीनुरोशाय नमो माया रा- सर)ीमेदिति राजनित। पावंत समाधाय पर्वाचन ifiers रामन(मराजा मानोनिता +nt ती ममंत्री रागामापनि Meri " मानिन।) मदुरापतीमा marami खरामा मा(या, मात्र। हमNERARY मानसामान। writi चांदमाता मनाममा गांग। freeमरदरियर मोसादपमान Emirmना । rameter Prayer " - - 7 - 30 ६ ·मारण्टी । इट गती घन मनोपाटि:। तरादित्वागिन् । मुग्नेन वमति मुरामिनौति तिवाद यादेशच । मगिनी। इत्यमरः। 'मातरं वा स्वमारंवामातुलां मगिनों निमाम् । ति ति: । बहुलवदन्नात् न भूमावः ।) पायो। मम्। (यया, महाभारते । ३। स्वस्तिमुखः, पं, (स्वस्ति मुख प्रपने ददने वा "शस्ति प्रादि कौन्तेय काम्यकं पुनराचमम्। मेदिनी। वनिम - - सया, - ४।२४।३। - पप यथा- पुग्यादि । इत्यमरः। 31:1२४० ॥ भागी मस्तिवाचनं. मो, (म्यन्ति मनानम्य गि प्रत्यायन विधा। गाांटा। घमं निरुपद्रवः । पुष्वं पाप मानल्यकमारम्भकालीनवध्यमागमन्त्रोचारण- म तापमलो भयात् । प्रधाननम् । एषु। पादिना मदमाटो च पर्खक्तानविकिरगन् । तन्मन्यो यया। अमुक डमि गवसायाम् । २18.. मानिा पनि महानागीनांदपायनिर्गजनाटि- कागि पुखाई भवन्तो बन्तु। इत्यु पं. (सम्पः कारोऽप्यागोति । विति भागुरि: । इति भगतः । टानीकार- पुण्याहमिति ब्राह्मगम्विको अमककम्मनि विदारः प्रति राजगिधा मन्दः । यथा, "घोमित्युगा प्रतियात बस्ती- ऋहिं भवन्ती त्रुवन्तु। तत: हातामिति तुला मावियों पठित्वा काममतिं पठेत् ।" ग्रामवास्वियुः । एवं सम्ति भवन्तो ब्रुवन्तु । मरिक: बुधानो युगपत्रयः । रति परितत्वम् । तदयोग चतुर्षी म्यात् । इत्युके बम्ति इति प्रामणास्तिव॒युः । ततः । नामपप पन्तकः पम्प वेगगे।" स्वस्ति न इन्द्रो हवा. स्वस्ति न: पूपा मशाग पद पर प्रयने माग :) "स्वाज्ञापये वधा पिनम्ति धावे नमः मतेः विमवेटाः । स्वस्ति नम्तायोऽग्टिनेमिः सन्ति [], (मन्यः के गोडम्यामोति । इति मुग्धबोधमाकरणम् ॥ मोहम्पतिर्दधातु ॥ इति पठित्वा तङनान् मृतक शः। यथा.- (बोलिपि भ्यते। यथा, भागवते। विकिरताप्रमाणं यथा, व्यामः । मी मर गीच भृतकंगय के गरक। "पच्या गप्पात्रांप्रगान बस्ति वाचयेत्। ‘নি মাননিয়া। नितं त प्रामवि सम्तये स्वस्तिग्म मे। पर्ने धम्नपि माइन्ये मंग्रामातटगने।" योगविगिरे, कि भवता राधमा राई मम्मा प्रामने नमः। भने पनि इति मीनिशात् यमुक- तर. पुं, (मसागि पदापि यम्।।) तथा च वालमनेयमंहितायाम् । १३ । १८ । कम्पनिम्नम्ति भवन्तो ब्रुवन्तु इति यात्। यमः। साकः । न तु मधूकमेटः। यथा, 'मणिकाभिपातु गधा ममा दिपा गग "पुग्यारवानं देवे वानग्य विधीयते । मेगाहो मरणोपी गिरिज: म्बन्पण्वयः। मेन") पतटेव निगेझारं वात् चनियवैश्चयोः । रति रमाया पस्तिका, पुं. फो. (शप्ति चायति बयप मोझरं वानरे चूयात् निगेहारं महीपती। रमा, बी, (म फनं यथाः ।) पपा. के+कः।) पाख्यानां महविशेषः । उपाय च गया देखे यूटे पम्ति प्रयोजयेत् ।" तत्वदायः । अपी २ वादनामिना ३ : त्यमा:।२।२।१०. तस्य लक्षणं यथा, तुरातत्त्वम् । गन: ४ विधी ५ कधी ६ घपग "प्तिप्रापयत्म्याटबिन्द्यानुगतं भवेत्। अपि च । अम्या गुणाः इप्पागुणतुन्दाः। तत्यानुमती पानी तत्यर्वन्तगतोऽपरः, मन्द उवाच। निगाजनिगमः। इति भग्तकृतमाया "अनधितोऽपिसि मामकरपि गोबजे । मनी, प्ली, (चनिन् पिधानये वमतीति । भन्यवास्तुशब्दे द्रष्टबन् । मितावरणासः । इति कुरु द्विजातिमम्हारं स्वस्तिवाचनपूर्वकम् । गिनिः । डाए) कदा घनटा वा पिक- सन्चिंगटः । इति श्रीभागवते १० कन्ये - अध्यायः ॥ दिनात्यायः । निरिणः । त्व ("गितिवार: गितिवरः अम्तिषः सनिषषषः। स्वम्यः, वि,(प्वमिन् तिष्टतीति । स्व: स्वान का। “दे उड़ायामनुढ़ायां वा पिटरहस्थिताः यावारकः मूचित्रः पर्णकः कुखुट: गिजा." मुन्यः। यथा,- । पिटकुलदेहात दिरं एटति गच्छति इति भावप्रकाशस्य पूळ वण्डे प्रयमे भागे।) “दुर्गे स्मृता हरसि भीतिमपजन्तोः योगानाएनविशेषः । तस्य पवर पासमा सवैः स्मृता मतिमतीव शुभां ददामि।" दामिन्यां चिरिण्टी स्यात् हितोयवयमि पटव्यम् । इति देवीमाहात्माम् ॥ सियाम्।' स्वस्तिक पुं.(जस्ति रेमं पायतीति ।+क:)/ ("मसस्यापि ममधातूमा साम्यानुप्रहार्य मेव इति रुद्रः मगन्नद्रव्यम् । तत्तु तण्डुलचूर्णनिर्षितविकोपा- फुधा रमगुदामाहारविकारांय पायद रएटोत्येके । वेष शातिधु वमति सवामिगो कागधिवामट्रव्यद । चतुष्पषः। पहभेदः । छन्त्युपयोम्लुम् । मामाममायातानेकप्रकार इति मंदियो : पिष्टकविकारः रसतालियः। भूयिष्ठांयोपयुधागातदिपगैतकरगलवयम पिडाः ।" इत्वमाटोकायां भरत:: रति विषः। मिनानां चतुर्विगतिरिछात ख्यातचेटया मममिक्रन्ति कत्तम् । दे ज,, (म्वं एवं वोनं यस्य।) प्रामा। पति तषिविगेमः। यथा, ভাষণবিঘীনালা ছি কমলা গাঃ दादावतो. निजकारणे सोयीर्ये च को "हपो गोसावमः मोचोऽवं स्वस्तिक: विकारागाच क्रमेयोपयोग: मन्या । मा , [] प्ती, (मुटु अस्यते निप्यते इति । योगोऽनुटीर्यानां मवारणममधारणमुद सम्"मुजामिद ।" उगा० २१८७। मकर योवत्मा पही महिपा मुकरम्या: नाच गतिमतां माहमानाव वर्जनम् । म येनो वचं मृपछागी नद्यारत्तों घटोपि च । उसमेतद्वानां माम्यानुयधारमुपदिश रतिया गारीरम्यान पाया। नों मांसोत्परं गतः फनी पिंहोऽहंतां 11२८ (यथा, मनुः । २।१०। ध्वजाः। "उत्यायोत्याय मततं मस्ये नारोग्यमिक मदत भिक्षा प्रथमं या चैनं नाधमानयत् ।") इति हेमचन्ः धीमता यदनुठेयं तत् मां मंचायते । तवादी दलपवनं हादगाहलमायतन् सक, गन्याम् । इति कविकल्पद्रुमः । (बा- रमोनकः । इति विकाएपः । (मफपा- भामा मक-सेट।), स्वस्वत । दसि दुर्गा-१ स्थितनोतरंग्लाविशेषः । यथा, रामायदे। দিহৃিৎনিন इत्यादिकं मुदत चिरितम्यान १ । १८५॥ मप्ति, व्य. ( म + अम् : "मावमेः ।” उग्या ४ । "गिगभिः पृथुभिर्नामा बम्पन्तिकउतरः। "ममटीपा ममाग्निय ममधातुमा वमन्तः पावकं घोरं दटंगुर्दगन: शिलाः।") সমকামিতা: ননিন इति च तपोभरतब यस्य । लेिषः । वामपः। वन्दि इति बसोया, . (मापलं पुमा - 1 1) नि गी। - -- 123 ·स्वाती । J हम खाटुः खाद भागिययम (पथा, गायकाम्बरपराक्ताःकता. स्तेयामिन्द्रियनिग्रहीम 'यसमाधि अगदुर्मगोदयात्। "मातामा मातुनच समोर्य सारं गुरम् । ₹३।१५। ति कालिदासतराषिसम्म खादकटका, पु, (साद दोरि पिटपति बमुमतिग्यायो र निरूपकपन्यः। तस्य रूपं विट्ठमवासस- विकता। गोपुर मोदित्।। मम् । रति महतचिन्तामपित जात. समोया, मो. (वसापत्वं नो। खस+:। पसम्। रामनिर्घण्टा (विकाता टाए।) मामिनेयो। (यथा, मनुः ।११।१०। “बन्दयामया समितः "विकातो सुगरको पनि पया भगिनी वसीयो मातुरंद । আবাসনীসিবি। स एव यह कहको मानुष मातम्तनां गत्वा चान्द्रायपंचरत।) स्वातिः प्रसती यदि नित्यं पात् गोरकार्य पायो यया,- पिण..(पचपाटन्यायमात्र प्रशयिता महामतिः मातविभूतियोगः। "गाएरः पुरकोऽपि स्यात् मामलमा पापा न्यायमान सर पाच पति कोष्ठौपदीपः। धीरति पम् ।) यायियः। रतिपाद, मोतिनि। रति कविकल्पद्रुमः । गोकएको गोपुरको पना (या• पाम-मका मेट् ।) दयादिः। प्रीतिः पत्तापापदंशाच तया गापर.(पप पागनिया) पोया. प्रीतिकरयम् । निद्रामोपादानम् ।। ছনি মাথায় দুর্ঘট पर। मोनिपत नि पारम्य. "पपा रियायनवारिधारा सादुकन्दा, तो, (मदः कर सादु सन्धि पदते सुपाग।" विदारो। ति रामनिटः। मामलो, (नामसमिति) ममयः। पति योहमः।। पर्यायः। निगमो(पा, एमा१९॥ "साद विविधाम्पाद सादी र रमायनम् ।" “विदारी सादुकन्दा पमा * शिम भागममा । रति स्नायुधः । इति दुर्गादासः । रुपमा सम्माशिमा.) पार, पु. गाद+घ । रमपापम् । (यथा, गधा पोरपनी घोरपसा पर्याप्त समान मागत। (सागत, fal धागरिमागर। ४१ वरावदमा विदरपिवयते । प्पामा “ममा मतदा भुले मागणयनितान् । इति भावमकागम पूजठे प्रयमे नानंद यांन्दिनः। एस्पण्यावर गधे ने मादम बातचित्। पादुका, मो. (पादुना रमन कायतीति ENERHIT गाम, निकरणम् । रति मादधातीगनमत्ययेन क) मागदन्ती। रति राजमिपंप ra. uritre arमामी।। नियवः यादव, पु, (मादुः पयो यप।) पाय, (पर+पत्र) पवनयवादममा. (पाद+न्युट।) प्रीतिकरणम् ।। इतिगरदावनी मधुरभाग। भाrirपापपदमदान सामग. रमपानम्। घादधातीरममन्ययन मियः सादुगया, यो, (पादुगंधी ययाः । Re(च्या, मन ।।१। ममाति जटाधरः. रिमारिया या मशिनमादित, वि, गीतः। पासादितः ।तिसाद. पति रखमाना। rer शापवादा धातो:यरीन नियतः पादुधन्या, [.(भादु धनुयंत्रा) wrraiमार पनपत्रमाद, पं. (पद पापादन + बापानोति।' देवाति चित डा• ११। पतिए) मधुरामा मादपों तो, (मादूनि पानि यथाः। nिreleoमार भमादा। दधिमा । ति राजमिषः( Twitलमधोमायाम 'मधुनु रमाये हो गुखः पादर्भमा ।" पयायः। यसमातम तिमदः। दुधिया पादुपी स्यात् जीरा । •ादा पानथापक "गलीनं सात् गुरुपादु।" पति मारवाग पूरपडे प्रथम मा पनि विद्याप। भादुपाका, शो, पादपायय) .. दया,- सोधिः । दया,- मालोतिरानिया माजमहसन। सो मा बाद प्रापि असा वियोगारथ..) styाम भी । और पापिना, को, (मारको रमा विधि:।' पिटार: पिपरोDic. fafarsi सदर याद: पारमा:: गाठाय.पानि परिण) पदममामत्र. पद एषा। बर: नि: शीला, e M न। गरम मामोदनम्। 'बटभी चाय मोर ! बाबा रामद TRAIN Twim Farm LEART TREE, Itiartner orm पप TARI efere: HTTER - AMA गरिमाया 'Hair . - ·दारय मानि : इन राकिनीमा --- म खाधिष्ठा -- विभ्रमा। खाधीन च गोंस्तनी चापि नानायुधोद्यतकरीललिताङ्गलमी. माम्यन्तीमपि पलवस्य कीर्तिता" दिव्याम्बरामरणभूषितमत्तचित्ता । मुञ्चति ॥n काशस्य पूर्वखरडे प्रथम भाग १) स्वाधिष्ठानाख्यमेतत् सरसिजममलं चिन्तयेदयो सामान्या खाधोनपतिका यथा, पुं, (स्वादु मन यस्य।) पर्वत- मुनीन्द्र- सन्त्य व प्रतिमन्दिरं मगदृशो यासां सुधा. तजटाधरः। स्तस्याहहारदोषादिकसकलरिपुः चीयते सागर नी, (खादु मांसं अन्तःशस्यं यस्याः। तत्क्षणेन। स्रोतःस्यूतसरोजसुन्दरचमत्कारा देशो- कोली। इति राजनिष्टः । योगीय: सोऽपि मोहाततिमिरचये भानु- स्या: काकोलौशब्दाभिहिताः।) तुस्यप्रकाशी चित्रं किन्तु विचित्रमन्मथकलावेदग्धाहतोः पुनः पलं यस्य ।) गर्जरम् । गौः पीः प्रयविरचयति सुधाकाव्यसन्दोह- वित्तं चित्तहरं प्रयच्छति युवा मय्येव कि लक्ष्मीम् । कारणम् ।" सो यस्याः।) काकोली।। इति पूर्णानन्दगिरिकतपट्चक्रममः । इंति रसासरी ४॥ अाम्रातकफलम्। स्वाधीनः, वि, (स्वस्य अधीनः ।) स्वतन्नः। स्वाधीनमत का, स्त्री. (स्वस्यां मिजायाः अधीनो मदिरा। इति हेम. अपराधीनः । यथा, भर्ता यस्याः । कप् । स्वाधीनपतिका । सा घ ते राननिर्घण्टः। द्राक्षा। "स्वाधीनहत्तेः साफल्यं न पराधीनहत्तिता। नायिकाभेदः । यथा,-- ये पराधीनकमायो जीवन्तोऽपि च ते "खहितोत्कण्ठिता सवालमा प्रोपितभर्तृका। दुः लता।) विदारी। ति मृताः ॥ फलहान्तरिता वासकरला स्वाधीनमका।" प्रति गागड़े। ११५ ॥ ३७॥ इति जटाधर [दु शुरक्षेति ।) सैन्धयतवर्ष खाधीनपतिका, स्वी, नायिकाविशेषः । तस्या (तसक्षवं यथा, साहित्यदर्परे।३।१३। इति केचित् ॥ सक्षयं यथा। स्वाधीनः पतिर्यस्याः सा कान्तो रतिगुणाछटो न नहाति यदसिकम् । टुरम्बरमो यव।) दाडिम स्वाधीनपतिका । सदाजाकरप्रियतमा। अस्या- विचिवविधमासक्ता सा स्यात् साधोग- काण्डशेपः॥ रोष्टा वनविहारादिमदनोत्मवदर्भनं मदाप- भर्तृका) स्वादु+“वोतो गुणवचनात्।" धारमनोरथावाप्तिप्रभृतयः । सा पथविधा। खाध्यायः, पं. (vg प्रापत्य पध्यायः वेदाध्ययन. इति डोप ।) द्राचा । इत्यमरः । मुग्धा मध्या प्रोडा परकीया मामान्या चेति । मिति।) पावृत्य वेदाध्ययनम् । तत्पयायः । मुग्धा स्वाधीनपतिका यथा.. नप:२। इत्यमरः ।२।०1४०॥ जापः। ।, (स्वं निरंतर अधिष्ठानं यस्य । "मध्ये नो कृशिमा स्तने न गरिमा टेरेनवः उति नटाधरःn स्य अधिष्ठानं यम्मात् इति वा । कान्तिमा "साध्यायो जप प्रत्युतो वेदाध्ययनफगापि ।" र लिग स्वाधिष्ठानं सतो विदु थोणी न प्रथिमा गती न बडिमा नेवे न वा যি গাথা। त्वम्।) पट्चकारतर्गतदितीय- वक्रिमा। हे प्रावृत्य येदाध्ययने । स राललाय पापाय तत्तु लिगमूमस्वादिलान्तवर्णयुध- लास्ये न दिमा न याचि पटिमा हाप्ये न पध्यायोऽधीतिः पाध्याय: दो घर अपने (प्रमपदलपमम् । पर सिवानो वा स्वीतिमा जप: पल घधि आपरा । ति मग्नः । धा- प्राणेशस्य तथापि मम्मति मनोमय्येव किं पाध्यायवान् ] पं, (पाध्यायोग्यप्रति वैद्युतनिमे खाधिष्ठानेऽनतत्विपि । वारणम् । १॥ मतुए। मम्य यः।) साध्यायविगिरः। वेद -र-संयुक्त पत: पडभिय सुव्रत ।" मध्या स्वाधीनतपतिका यथा,- पाठकः । (यथा, महामारले १४.१०॥ यदपि रतिमहोत्सवे नकारी “ সুমাথি মা: बहानायचो त मचिन्द्राक्षिणों तथा। यदपि करण घ नीविधारणानि । साध्यायवान पीतमय: एतामा। मान्तं मयि न्यस्य नाभी त मणिपूरके ।' प्रियसखि पतिरेप पार्मदेश पचार ममा पृथिवी महामा इति तसार तदपि न मुवति चेत् बिमाचरामि ॥२॥ न दापि दारान् मनमायावत:") प्रौढ़ा स्वाधीनपतिका यथा,- पाध्यायी, [न् ], पादायोप्दाप्त "मिन्दरपूरकचिरारुपपप्रमग्यत् पसरयाघरपसवण्य वचसो हाम्यस्य लास्यस्य उनिः।) पसनन्दित । ति frary भोपुपमध्यघटित घनमूनदेशे। चि, वेदपाटर (पघा, ran पहनदः परिहतं तड़िताभव খালামবিমা কালীনি पांच मचिन्दसमितय पुरन्दराणः । स्तुतिम् । "ब्राहा.माप्निवाप नया সামষিলমিমো स्वप्रेमापि न गधति युतिपयं चेताप हरपथं মাহিমা বিশ্ব ননি मभाशमण्डलमयो वरुपय तस्य । छाप्यन्या दयितम्य में मणि कम्पास्नु पान:, पं. (घनममिनिटा. पादुलनितंगरदिन्दुशुभ मदर मीनी पत्र! यारपोजममम मकराविरुदम् । गा यमरः ।। 1010 (दा, এীেয়া মাদ্রীশমিয়া - सम्पादेशमामा हरिष पाया- "er father. मीयाः सनि एमरोरीयामा दिम्माम- बोनमा नायियमादधानः । सामrrent यौवनगधारी माद Terry दोपको दवाए। बाबीपणसमारभावामरिक्षा- पाraanwer शेरेसलिश पीपम: नामापसा: टाभिगोमा। - A पोकाम , ·खांमी . स्वाग वसन्। '४६२ वायमा कत्वं निपातितंच) ममः ।त्यमा नेता प्रभुः ८ परिषदा पधिपः १.॥ महियो पासीत्। (यथा, महा।।२२। इत्यमरः ।।., पवमति:ग: म एव पन्तः। यमादयो "तस्यालियत मोकाग्निः स्वान्तं काहमिव १२ पार्यः शति जटाधरापानकः १४॥ यः। प्रायम्भुवो मनुः। पति मदरवायली। मनपुची पाकृतिः देवाति पलिप्वामितः शीतो बने त म लजिन्दत सामी, [न] पुं.(समस्याम्तोति+पामिन् इति श्रीमागवतमतम् ।। गहरम् । इति मेदिनी । (वय असे, पुं, को। कातिया । ति मदिमी राजा । यया, "यामा नाम पुरा देवाः पार यथा, भागवते ।२।।४। "साम्यमात्यः रात कोपों राष्ट्रदुर्गवमानिन : "यो धाममायाविभवच पर्यगाद राज्याहानि प्रकृतयः पोराणां येषयोपिक ममेव पय: पूर्व ये मरीचा यथा नमानासमयापर कुतः ।) इत्यमरः।1८1१04 पग्निध्याग्निबाहुप रिम: मवन शब्दिते, वि विभुः। मिति गदगमावनी। ज्योतोमान् पुतिमान् थ्यो में स्वापा, (खम +धम्।) निद्रा। स्यमरः । गुरुः । भत्ता। रति धरधिःपात्ययनमनिः । १।।३१॥ (यथा, भागवते ।।२६॥२८॥ प्रति विकागडरोप: । गाडः । इति केचित् । মাযহাব মার যত "संघयोग्य विषयासो निययः स्मृतिरेप च । प्रतीतकस्पीयाति हेमचन्द्रः परम प्रतिस्पर्मममी क्षत्वा जन्नुस्ते परम खाप इत्युचते बुर्लक्ष हत्तितः पृथक ") इंसः। यथा, श्रीधरस्वामिग्रमतयः..॥ एतत् हाय प्रो बारीविषम । गर्यनम् । स्पर्शजता प्रमानम्। इति विड- स्वाम्यर्थ मरणफम यथा, पडिपुराणे मंगाम- रतिमाने।८।३- : मेदिन्यो (विषयोऽस्य यथा,- प्रशंमानामाध्याये। प्रयाचा “सर्व पु दिवाखापः प्रतिसिदोऽन्यव ग्रीमा निभिष्टिभिर्वापि तवा व तस्करः। "सतो वनात्मभूतं पूर्व सायपूर्व पति सुते शारीरस्थाने चबाये ) स्वाम्यर्थे ये पता राजन् नयां सर्गो न मंगयः । पात्मनः महर्ग पत्र प्रजापास्ये मनुतन बापतेयं, ली, (खपती धनखामिनि साधुः । हते गोस्वामिविधार्थ नरमेधया हि तत् ।' गतरूपाच तां नारी तपोनिर्धत करमपन अपति+“पथ्यातिथिवसतिसपञ्। ४ । खामियमंबा यथा,- स्वायम्भुवो मनुषः पोखे जम्हे प्रभु ।१०४॥ इति ढं। स्वागतादित्वावेजा "स्त्रीगर्बः पतिमीभावाति च दिने दिमे । तपाय पुरुपात पुतीमतरूपा व्यत्रायत मः।) .धनम् । इत्यमरः।२१८८० सुस्ती रेमियो यस्मात्तं भजेदमंत: सदा। प्रियव्रतोत्तानपादो प्रस्यातावात्मवभिः यथा, माघे।१४।। पतिः परसोनामधिदेवः सदा पतिः। कन्ये च तथाकृतिः प्रतिय ततः: "सापतेयमधिगम्य धर्मतः परं सम्पतमरुपए परम्पर मूर्तिमा । ददो प्रसूति दयाय तथाकूति सचेः पुरा। पर्यापायमवोवृधञ्च यत् । धम्मंदः सखदा गवत् प्रोतियः मान्तिदः प्रजापतिःमत्रएईतयोर्य दक्षिणः । तौथंगामि का विधानता मदा। पुचो बच्चे महाभागः म्यायोमिथु ततः स्तञ्जपत्र जुवानि चानले .") मम्मानदो मानदव मान्यच मानपटना। याम्य दक्षिणायाम्त पुची हादग मतिरे .पं. (मापदः। एपोदरादित्वात् सारः।) सारासारतमः स्वामी बधूनां बन्धुदर्शनः । यामा रति समाख्यातादेवाः ५ पदः। इति हलायुधः। न च भर्तुः समो बन्धुबंधोक्युष मते ! तस्य पुन्नास्तु यन्नम्य दक्षिणायां भाखरा कः, वि, (खभावभवः स्वभाव ठ। भरपादेव भर्तारं पालनात् पतिरथते । प्रस्त्याच तया दपपनसो विंशतिस्तया। पसिहः । स्वमावत उत्पनः । यथा शीरशाच स स्वामी कामदात् कात उच्यते। ससर्ज कन्याप्ताण सम्यक नामानि मे rम गुणस्तवव सहजः समात्रिको बन्युरा मुखपशाच मोतिदानात् प्रियः परः। स्वच्छता ऐमर्यदानादौशय प्राणेशात् मागनाथक:। इति । ना राषितां भवन्ति शुचयः सर्गेन रतिदामाच रमयः प्रियो नास्ति प्रियात् परः। (तत्सम्बन्धिनि, घि। यथा, हरिवंगे। यस्यापी। पुमा खामिम एकात् नायते तेन म प्रियः। "यामा नाम तथा देवा पासन मायभुवे: किचान्यत् कथयामि ते स्तुतिपदं त्वं जोविना गतपुचात् परः खामो कुलजानां प्रियः मदा। जीवन अमत्कुलपमूता या कान्तं विनामधमा । माधमम्बन्धिनि च वि । यथा, कुमार।२।। अबोधयन गएसि पयः करवा निषेई मानव पर्वतार्येषु सर्वयोषु दीक्षणम् । "तस्मिन् विप्रता: काले.... नमः प्रादक्षिण्यं प्रथिव्याय सर्वाणि च तपांसि च । तुरामा पुरोधाय धाम स्वायम्भुवं ययुः।। ने वंशानसेनं प्रति समणमेनपरितनोकः। सर्थाप्येव व्रतानीति महादानानि यानि च । सायम्भुवमनुपिता. [] पुं, नाधिकारभदः । यथा- उपोषणानि पुण्यामि यान्यन्यानि च विनत। पिता।) प्राधा। पति पुराणम् । खसंयोगा ध्याय इत्युचन्ते । चतुर्विधाः गुरुसेवा विप्रमेवा देवमेवादिकच यत् । खायभुवो,) नो, (सयधुव इयमिति । सः शारीरा मानसाः खामिन; पादमेवाया, कना नाईन्ति योड. डीए।) मानो। ति राजनिघण्टः। । साभाविकाः पुतपिपामाजरामृत्यु- मीम सराट्, [a] पु. (ख; स्खों राजते इति । गत यस्तयः। पति मदते सूत्रस्याम प्रथमे गुणविष्टदेवेषु सध्धेम्वय पतिगुरुः। +किए।) इन्द्रः। त्यमरः ।। इति प्रभाववत्तें प्रशनिसणे ।।२।२०-३॥ सारोचिपः, प(सरोचिषोऽपत्यमिति ! पण् । [], परशुरामः । इति मन्द खाम्युपकारकः, पुं. (खामिन उपकारक। हितोयो मनुः । अस्मिन् मन्वन्तरे विभुरवा प्रवः । इति केचित् । प्रभुहितकारक, वि। Hira (लमखास्तीति। स्व+ "स्वामि- खायभुवः, पं. ( स्वयम्भुवोऽपत्य मिति। वय + उस्तादयः सप्तर्षयः । निसतः सागे. कति पामिन्प्रत्ययेन प्रासंज्ञापूर्वकम्य विधेरनित्यत्वा न गुण: चिपो मनुः युमत्सषरोचिमत्प्रसपा मनुः एबचतरंकता सापयर: प्रथममनुः । स च हरिबहरी प्रधो दक्षिा पति यौभागात अति मौनिमागते। माहानात। वामाात मतरूपा स्त्री तय वाभाविका ताः। रोचन इन्द्रः। पियादयो देवा ।

·४६३ दिया। घा, स्वाहा स्वाहा wrefr योगागन एमा। वधिमा भरिमविन मध्य च यम् र: प्रमोटवायामागचं ययुः पुग। रमियते त्वया माईरामया रमनोयया । mrria ran पानी हामभामगम्यां ममनोधगम् । न्युहाईधे टेयो देवामानाम्य नारद !! अपिमा नाम AMT: पानी। गया निवेदगराहारीमा मने। वाजगाम मंत्रस्तो विनिदेशतः । माती मृतियोगिय मयः । मा त्या प्रतिमाय म्पिये शोहरिं परम् । मामवेदोसध्यानेन याला तां जगदम्बिकाम '. मला: मनापगया। यागपी हि भगवान् यन्नयाच बभूमः । मंना परितुष्टाव पाणिनगाह मन्ततः । दियोमा गायिन मन्यामतः परम् t" या यदयदयानंद नभ्यय कमांगा। तदा दिमवतंस में रामया मह! सहिमा ८10-10 विटति विप्राग मनाचियादया। प्रतीवनिने रम्ये मंभोगमुग्नदे मदा ams (पर्य:) मीयामिभयः । मृगनय प्रान्ति नहानं मुनिपुङ्गव !" बभूव गर्ममताम्याय हतागस्य च तेमा। साधनम् । मीयवस्तु । सामायोजनम् । देवा विपणाने मर्च तत्मभाव ययुः पुनः तदधार च मा देवो दिव्यं हादस्वरमरम् हामाये।२१५ गत्या निवेदनं धाराहारामायहेतुकम् । ततः मुपाय पचांय रमणीयामनीगन् । সারা বিমাণিত। मला गुत्वा तु धानेन गोहागर ययो। दतियाग्निगाहपत्याहवनौयान क्रमेण च । नाम दिपतः मयः मार्थ ममीत ") पुनाकार प्रशतैयागिनेव तदाजया । ऋपयो मुनययैव बाह्मणाः चचियादयः । अनिशि पनि पर्यगन्दादर्शनात सिद्धार्थ- प्रात: कनया चैव मलिम्वरुपिणो। लाहान्तं मन्त्रमुदाय विदति नित्यग: ॥ बभूव दाधिका गहिरिने: माहासकामिनी। साहायनात मन्नत यो ग्रहाति प्रशस्तकम् আগন্তু বিশ্ব মা আমায় । घोपामध्याजमाइप्रभाडादनकारियो ? मर्शिदभवेत्तस्य वधान् ग्रहपामावतः । बमा पाव निझामयः केपाश्चिदग्रिमाः ।। प्रतोयमुन्दरी रामा रमणीया मनोहरा। विषहीनो यथा मर्पो वेदहीनो यया द्विजः गया विशेषणम् । वं विशेष्यम्। निर्ण एंपदाप्रमनाम्या मतानुग्रहकातरा पतिसेवाविहीना ती विद्याहीनो यया नरः वादि। नया एयत्वादिः। कममादिदादिः।" एवाचेति विवेरने पद्मयोने : वरं वृणु। फलमाखाविहीनय यवा सूची हि निन्दितः नि मुग्धदोघटोकायां टुर्गादामः ॥ विधिस्तदचनं मृत्वा मंभ्रमाम् ममुवाच ताम्। म्ताहाहीनस्तथा मन्नोन द्रुतं फलदायक: या की, (वयम्य भावः । वय + पञ्।) प्रोवाच परितुहाः विजा: मवें देवा. मंशापुराहुत्तिम् गरोग्यम् । इहिटरवायनो । ( यया, वाग्मेदाधिका शर्भिय पनी च सुन्दरि!! स्वाहान्तेनैव मन्नए सफल मर्चकम् ॥ गावेगे भवेत् साया मचाक्षेपकादिषु ।" दग्धं न गमततो गुतागव त्वया विना । इलवं कथितं सव्वै स्वाहोपास्यानमुत्तमम् । नि माधयकरशारविनिययमंग्रह वात तन्नामोचार्य मन्त्राले यो दास्यति हविर्नरः। मुखदं मोचदं सारं किं भूयः योतुमिच्छमि ॥ धाधिकार) मन्तीप: । इति हेमचन्द्रः । सुरेभ्यम्तत् प्राप्नुवन्ति सुराः स्वानन्दपुर्बकम् ॥ नारद उवाच माहित्यदो ३ २४८॥ घन: मम्पत्स्वरूपा च श्रीरुपा सा गुहेश्वरी। वाहापूजाविधानश ध्यानं स्तोत्रं मुनीबर किं वच्चन्त्यपकलाप्राः कतधियः स्खनऽपि देवानां गुज्ञिता गम्मत् नरादीनां भवाम्बिके । मपूज्य वह्निस्तुष्टाव येन तां वद में प्रभो ! " मा दुर्मभा अध्रापय वचः युवा मा विषया वभूव ।। श्रीनारायण उवाच । त: साम्यामुपैदिकः खलु युवा धन्योऽधरं तमुवाच ततो देवी स्वाभिमायं स्वयम्भुवम् । ध्यानश्च सामवेदोक्तं स्तोत्रं पूजाविधानकम् । धाम्यति") स्वाहीवाद। वदामि चूयतां ब्रह्मन् सावधानं निगामय ॥ हा, प्य, (मट पाहयन्ते देवा अनैति। अहं कृष्णं भनिधामि तपसा गुचिरेण च । सर्चयज्ञारम्भकाले गालगामे घटेश्यवा। +पा+है+डा) देवविनिमन्वः । वनस्तदन्यत् यत्किञ्चित् स्वप्रवदभ्रम एव च । खाइ संपूच्य यवेन यज्ञ कुयात् फन्नातवे॥ नपयायः। श्रीपट २ वौषट् ३ वपट ४ विधाता लगतां त्वच गभर्मलषयः प्रभो। स्वाहां मन्त्राभूताच मन्यमिस्विरूपिणीम् । मधा ५। पून्यमरः। ३181८ प्रस्य पिति शेषो विश्वच धीः साक्षीच रिहाक्ष सिद्धिदां नृणां कर्मणां फलदां भी। का बधाशब्दे दृष्टव्या धर्मिणाम् । इति ध्यात्वा च मूलेन दत्ता पाचादिकं नरः । माहामा। ११५४ । सांद्यपूज्यो देवानां गणेषु च गणेश्वरः । समिहिं लभेत् स्तुला मूलं स्तोत्र मुगे शृणु । "खादा लं बघा वंचिवपटकारः स्वरा. प्रशक्तिः महा मलजिता यत्प्रसादतः । हों थी बगिजायाय देव्यै स्वाहेत्यनेन । मिका") पयो मुनयथैव पूजिता यं निपेय्य च । यः पूजयेच तां देवी मधेट लभते ध्रुवम् म प्रादा, मी, अग्निभायमा दक्षकन्या । इति तपादप पकभावेन चिन्तयाम्यहम् । घहिरवार। शीभागवतम् । तत्पयायः । अग्नायो २ जुत पप्रास्या पामित्यक्षा पमनामानुसारतः । स्वाहादा; प्रकृतेरंगा मन्वान्तावषिषी भुप्रिया ३त्यमरः । २१३ २१॥ विठ; ४ जगाम तपम पाग्ने पद्मादीगम्य पद्मजा । मबाण फलदायी धात्री च वगता मा । धनलमिया ५ । इति बीनवर्णाभिधानम् ॥ सपम्तेपेलनवर्षमेकपादेन पमना। सिविरूपा च सिधाचमिचिदा मुर्खदा गाम् । दहिवधूः । । । इति शब्दरत्नावली 83 मता तदा ददर्श याक्षणं निर्गुणं प्रकृतः परम् । हुतागदादिका गतिस्तत्माणाधिकपी । नारे तम्या उत्पत्तिर्यथा,- पतीवकमनीय रूपंहाच रुपिपी। संसारसाररूपा च घोरसंसारतारिरी। नारद उपाचा मूछों मंप्राप कामन कामेधस्य व कामुकौ । देवजीवनरूपा च देवपोषणकारिणी । "माहा देवपिद्दनि प्रान्ता मर्वकम्नम् । विनाय तदमिप्रायं मद्देशस्तामुवाच सः । पोडोसानि नामानि यः पठेनिमंयुतः । .faৱবোন বা গা বলিশা মুলনা । समिभियतस्य सर्वकम् सगोममम् । ममुत्याय च नकोड़े चोपड़ी तपसा चिरम् । पतामा चरितं सभ फल प्राधान्यमेव च । यौहर उवाच। पपुचो लभते पुचममार्यो नमते प्रियाम् । योतुमिमामि वसाद वेदविदां वर । । वाराह च लमंशन मम पो भविस। एप्ति प्रवेश प्रतिमा मात्रीपासान मोतिरवाच । नाम्रा नाग्नजिती कन्या कान्ते नग्नजितक्ष्य छ । नाम ! ४. 12-१६ कातिदि... नारदप्य वचः शुत्वा परस्य मुनिपुङ्गवः ।। पधुनाग्नेदिका त्वं भवर राविनि !! तत्पर्याय: । तागर महानी: ३ कां कधितुमारी पुरायोको पुरातनोम् ॥ यी: मनोरमा ६ त मन्नरूपा च पृता चन्द्रमा यथा, (यवा, देवी- .. + - ।

·raman दिये। स्वीकारः स्खोया म्वीया पमन्ता ८ गिवा १. लोकेमराममा ११ पदा रूवं सम्प्रदामयापारल ममेदमिति ज्ञानेन कोपे माई नवविभूपये समोहाचा वागिनी १२ भद्रा १३ मा १४ नोनमर ध्यवहाराष्ट्र क्रियत इति खोकारमदायः। मुग्धा यथा, भती १५ परिमो १५ महातारा १० वसु तिदायभागः। "पाननं दिन कामटेववाहोपाखेन वाले धारा १८ धनन्ददा १८ दिलोचना २० नोच- | स्त्रीयः,वि, (खस्यायमिति। व+:) सकीयः। नाम्या २१ । ति विकाण्डोपः । पानीयः। यथा, स्वान्दे शिवषाक्यम् । वस्तु वास्तुविधि विधास्वति तनी तार- माहापतिः, पं. (वाहायाः पतिः।) पम्निः । "शूदः कम्पाणि यो नित्यं स्वीयानि कुरुते इति धरणिः। दृध्या पश्चनधातरी मुघरमा सौधावा गाहाप्रिया, पुं.(साहायाः प्रियः।) अग्निः। सस्याएमसी ममामि चन्द्रसरविभूषिते !" इतिहमायुधः। इति तिप्यादितत्वम् । वाचा विच सुधासमुद्रनारी सापसमा बारामुक, [२] . (साइया मुले इति। बीया, स्त्री, (खस्येयमिति । ख+छः। टाप।) भुन+शिए।) देवता। रति विशाडपः। नायिकाभेदः। सस्ता लक्षणम्। सामिन्ये, पचातयोवना यया,- पित, स्य, प्रयः।(यया, महामारतेश वानुरक्षा पतिमता इति यावत् । पसायटा 'नौरातीरमुपागता वणयोः भौषि र “किं ब्राधणाये यांनी दितिजा विधि- सामिषा मोलरक्षा मरसता क्षमा च । रोचन।") सा च विविधा। मुग्धा मध्या प्रगल्भा च । योवे सम्ममिदं किमुपसमिति मातबर। चित. त्यमरः।।२४। (यथा, पता: सर्चा नायिका पयसाभेदेन प्रत्येक मेघदूत । १४। नवविधा। प्रोपितमत्त का पण्डिता कलहा- मेवालाहुरगइया अभिमुखी रोमानी "नाहरति पवनः किपिदिन्युमुपोभि. तरिता विमलया उस्माण्ठिता वासकमजा इंटोमायक्तिचकितं मुग्धमिहा म्वाधीनपतिका पभिमारिका प्रवल्यत्पतिका यान्तारमोति मुहः ......" नाभिः। एताः प्रत्येके उत्तममध्यमाधम देन पादपूर पम् । रति मंदिनी प्रये पुषायाम्। पटायिंगलुत्तरगतनायिका भवन्ति । एतामां जातयौवना यया,- या मिर्दशाको विपरमि। वितर्की नाना दिव्यादिष्यगणनाभेदेन चतुग्गोत्युत्तरगतवय “सयम्भुः गभुरभोजलोचने । तत्पयोधरः: पचारमः। सित् मयेर पितकें च तय प्रकागभवनिता तव प्रमाणं यथा। नायिका नन कप्य धन्यस्य चन्द्रचूड़ो भरि पादपूरणे । तिमदिनो। रति भरतः । विविधा। पीया परकीया सामान्ययनिता नबोढ़ा यया,- फिदितः, वि.मंदितः । यथा । विमापायामादि-ति। तव पामिन्येवानुरमा सीया। न घ "इस्तै तापि मायने पोभावे पादिकम्प्रतिपादितो निहाया परिणीतायांपरणामिधामतियाप्तिस्तव पति कोडे छतापि यतते । पा स्यात् । प्रसेदितः। प्रेवेदित प्रताया एव नभ्यत्वात्। सम्या परगामितया जानामद्दे नवमधूरथ तमा जिखिति मादिरसरसने शिद्रिः परकोयत्वमेव ममायाति । पन्यापेष्टा । मत्तः य. पारदं सियत मारुपयांत। सियतस्तु सिदित इत्येव । सयूमा। गोनमरमपम्। पार्भवम्। आमा यथाचा तिमिहातोमदार चायथा- “बनायोता पाये fuc,पि, (सिद+I) घम्युल: । यथा । “गतागतकुतूहलं नयनयोरपानायधि भुनाना मूदानं । पिता धर्मपितो नः। रति रसायुधः। मितं कुनननभुशमधर एव विधाम्यति । इदिन्यम्तं हत (यथा च कुमार101001 वष: प्रियतमतिरतियिरेव कोपक्रम: नवोढ़ा पोदारं मोडमा प्रादुरभूदमाया कदाचिदपि चेत्तदा मनमि कंचनं मयति।" विधधनयोदा पिबामिः पातुरासत पपिच 'मधारी रतिमन्दिरावधि सघीकांवधि IH 'मा : सतुर धान्यमुचते। যায়। मरका पामरिनुपम पिदमवमुदाडतम् ।' तः कान्तममोहिताधि पदन्यासावधि এসি বাসস। पितम्। पोदार, . (स्परस फार वरम् । राणवायरपाधि महामातोपि मोना. वधि ध प++पर समायो.) - मर्थ धारिमाधिः कुलमु प्रेमपःपरं "सापे “ममिदागिता र पयाराम सार। वैश्मम् । पापती सासाराममतिटमापदः। नाममोररोगारासापि।' पदयामा हातिपिताम: पा महादयत्यानमारोतुदितम् । रम्पदामामी। र दीवानापन माग धमा इशारापोशागतमा पुमा प्रामारिरिव दमदत।। पान .. रारमिमा पार चोवाकिपिरिया। मुभा मया गया । FE पोशारादरम नागरिरमा मुमता। मारहाण *मम सरदगा सोभाणारे चमनीचाभारा mमद भाग पनि *.nhane freeगंडा याजिता मनोरा .

·। - श्रिया। । ४६५. खूछ खेदः tramलिनोकरसमुद्र किसागमाने दिये हमपात पुरपे न या परितने कोपप्रयाग युहः। विपि राछोलाये खः खुरी बुरः । यमनासमयमयीनोमोपन छनात्। या वच्छित वर्ष तेन । स्वति कयां नि: उतशगर्भगोरिदयिते कोपय मंगोपन मापः । इति दुर्गादामः कि प्यादेय न घेत पुन: मायरो कुर्वीत सू, ऊ गदोपतापयो । इति कविकल्पद्रुमः 'मारिताप नेने यस माधिम्मितम् । (वा-पर-गदेकर उपतापे सक वेट) पाच नमानिशा विनिता र महायनो। प्रगन्मा अधीरा यथा- दन्त्यादिर्वकारोपधः। ऊ, अस्वारोत् पिकः । मानमामो मया मामलामोकि "प्रतिफलमवनीमय बौमिदी: कनायो प्रसात् िपलं राजा। इति दुर्गादामः। সি: ও গুনি জ শ হ ও বাশি সিগা हरगिरमि परम्याशममागमाना । स, गि हिंसने । इति कविकल्पद्रुमः । (क्रया.. विधिः गिरिरामचनकवा तन यामाम कम्प. पर०-मक-प्रनिट् ।) दन्त्यादिर्यकारोपधः । प्रचनवनय पेसाकान्तिभाशा करण" तद्रधितोऽपीति केचित् । गि, वृणाति सूर्यः 'काको सम्पमुपागते विगलिता नोषी पर्य प्रगतमा धराधरः यथा- खूर्थिः। इति दुर्गादामः बन्धनात्। तत्पोपान्तमर्याप प्रियतमे माचोहतग्रोश्या वया, काड गती । इति कविकल्पद्रुमः (वा... বায় মশান জিম্বি সিট काकुथ्याकुन्तयाचि माचिहमिसम्फन त्कयोल- पात्म-सका० सेट।) यकारयुमः । र, पति- सितम्। म्वेकत् । ड, खेकते। पति दुर्गादासः । वापर मधि वैधि केयनमधी सम्यागमन पुनः इतन्यस्तकरे पन गहमा नाघारमावलित-स्वेचका, स्त्री, (म्यस्य इच्छा !) खकौयेच्छा। मोमी कास्मिरत कोहमिति मन्यापि में प्रोष्ठोपाठमयुगमामलामो विम्फारिता तत्पर्यायः । यदृच्छा २ खेरिता ३ । इति ग मृति: " दृष्टयः॥1 हेमचन्द्रः (या, कथासरित्सागरे ॥२॥४८॥ मथायगनी मानावयायां प्रत्येक पिपिधे । एरो धोरादिपड़भेटा दिविधा । धौरा ज्येष्ठा "सघ मत्स्योऽधिमध्येन तत्काल स्वेच्छया धीरा पोरा धीराधौरासि। ध्यायकोप- मानिहाच पीग ज्येहा कमिठा च चरन्। माया धौरा। पप्याययोयप्रकाशा पधौरा। धौराधोरा ज्येष्ठा कनिष्ठा च इत्यपि कचित् उत्पलदीपनिकटं जगाम विधियोगतः) बयाध्यायकोपप्रकागा धीराधौरा । इयांस्तु पाठः एते धीरादित्रयो मैदार शियिधा खेच्छामृत्युः, पु. (स्वेच्छया मृत्युर्यस्य ।) भीमः । दिगेपः } मध्यमायाः धौगया: कोपञ्चलिका भवन्ति । ज्येष्ठा कनिष्ठा च। বিশী प्रति यिकाण्डपः । खेच्या मरणच । तद्- Fac पौराया: परुषवाक् । धौगधौगया অযি সাম্বিয়া ইরা। परिणोतत्वे युक्त, वि वदनादित प्रकाशि। प्रौढाधीगयास्तु मति मत्तथूननेहा कनिहा। अधिकहासु खेदः, पुं, (विद+व।) धनः इत्यमरः । माघौटाम्यम् । प्रधौगयाम्तजनताडनादिः। न्यूनखेहामु मामान्यनितादिपु नातिव्याप्तिः। ११७३३॥ में दनम् । इति मेदिनी । भावरा कंगोराया रतायौदाम्यं तननादि च कोप परिपोतत्वपटेन यावर्तनात् । नापि परकी प्रति भापा ॥ उमा तापः। प्रवातः भगवाम् । यत्तु धौरादिभेदः स्वौयाया एव यायामतियाप्ति: । मतपटेन तद्याहत्तेः । धीरा खेदा यायं व्याख्यास्यामः। इति इ स्माई বরখীয়ায় নি আত্বীললিন না ज्येष्ठा कनिष्ठा च यथा, भगवानावेयः। माद धीरावमधोरावं तदुभयच माननियत "एकम्मिन् मयने सरोरुहमोविज्ञाय निद्रा "प्रय खेदान् प्रवक्ष्यामि यैर्ययावत् प्रयोनित: मेव परकीयाया मानर नेति वमशक्यत्वात् तयो- खेदसाध्या: प्रगाम्यन्ति गदा वातकफामका.. परकोयाया मानयेत्तपामप्यावश्यकत्वादिति रेशां पनवितावगुण्ठनपटामुत्कन्धरो दृष्टवान् नेहपूर्वप्रयुक्तन खे देनावजितेऽनिले । माया मध्या धोरा यथा,- पन्यस्याः पविधं ममेत्य निभृतं व्यालोलहस्ता- पुगेपनूवरतांमि न मनन्ति कदाचन ! “লীলালিত্বল্প দ্রুঙ্গনী লিঃ अलि- शुष्कायपि च काष्ठानि हर दोपपादनः । फारा बभूवुः यमवारिधाराः । व्यापारसनाचलचपनयन् खाण्युतिं रात नमयन्ति यथान्यायं किं पुनर्जीवतो नरान् । देहै ममोहे भवती विधात वान् योग व्याधितापेक्षो नात्युणोऽतिमृदुर्न छ। घऔर ममोरं नलिनीदलेन .. घोरा ज्येष्ठा कनिष्ठा यया,- द्रव्यवान् कम्पिती देश सेदः कार्यकरो मतः मध्या अधोरा यथा, "मन्तःकोपकपायिते प्रियतमे पश्यन् धने व्याधी गीते शरिच महान् से दो महावने । "मातस्ते निशि जागरो मम पुनर्नवाम्बुजे कानने दुर्वले दुर्बल: संदी मध्यमे मध्यमो हितः ।। गोणिमा पुष्पस्यापचयाय नमयदनामेकां ममायोजयन् वातग्नेमाधि वाले वा कफे वा स्वद दूपते। निथीनं भवता मधु प्रविततं व्याघूर्णितं मे पन्मिौलितलोचनाधानचमत्काराभिरामा- सिन्धाधस्तथासिग्धोऽस्तसाप्युपकम्पितः । দ্মাম্বাগযন যান জট এঙ্কায়ানি। मान्यदाधने निकुञ्जमयने लब्धं त्वया यौफलं मेराारसवां नववधमन्यां ममानिद्रगति: सधा हितः स्वेदः खेहपूर्व स्तथैव च । पढेपुः पुनरेप मां बहुतरः क्रूरैः शरैः धीराधोगध्ये हा कनिष्ठा च यथा, हपणी हदयं दृष्टौ स्वेदयेन्मृदु वा न था। "प्रेयाधय्यपरिपहियारणाहगी: प्रीतये मध्यम वंक्षणी शेपमापयवमिटतः। रबन्दमनन्तशान्तिरुचिरं मुष्टिये न्यम्तवान्। मुगडेन्टकः पिण्डा गोधमानामथापि वा। "कान्तानुरागचतुरोऽमि मनोहरोऽसि एकस्याः कलयन् करे प्रथमतो रवं परम्या: पोरापनपलागेया सेदः ममृत्य चपी में नायोऽमि किश्च नवयौवनभूपितोऽसि । प्रियो मुखावतीभिःगीताभिः गीतभाशनरपि व निगा मुहका पदने प्रियस्य इस्ता हस्तिमियात् सगन कुचतटीमानन्दमा. जनार्जलजेईम्सः पिवतो इदयं म्पोत् । निग्नस्य वाम्पललिता निहिता गन्ताः ! विन्दति গীয় নয়ন দুমীলিম। इति रममनरी শার মাংঘ ঃ নাৰিসিনা। "नो तम्प्र भन्नसे न सममि सुधाधारानुकारा | सूर्म, या विमृती। इति कविकल्पद्रुमः (वा.- पिपासा गावमदनं मूपित्तप्रकोपणम् । गिरी। पर-सक सेट ।) दन्यादिः सो यकार- दावंदोदीन्यं तपमतिस्त्रियाय नपापम् । मनः। मक्षा धीराधीरा यथा- - पदा धोरा यथा- ·खेटः - तसम्मागितोये यो प्रेमिका ममंगो विधिता सारः १ प्रस्तरो २ नाड़ी परिपेकोऽवगाह. फस्याणायाराम्याय सिपिवम्य कश्यो मधुरसिधगोततः।" मम् । पिटिकामधिमा मितोये पपनाध्याये।। लेन्याकोदारमघन: ० कः कुटीरभूः १. गयौयाः। न च वया कपायमनित्यानां गमिया रणपित्तिनाम् । कुम्भिरेव च ११॥ सता पिडिपा पिप्तिमा मातिमाराणा कवायां मधुमेह कूपो १२ होनाक १३ इत्येते खेदन्ति वयो. मप्यमानो पतः पिडिकारकामा नाम्। मनधिगच्छन् सेदमूीपणे विटयभरधानां विषमयविकारिणाम् । ते वायत् प्रयच्यन्ते मर्य एवानुपूर्वगः।" जधाः । तस्मात् पिलिकामना म तालानां नष्टमन्नानां म्य नानां पित्तमेहि. मुञ्चेयाः। वं यदा बानोयाः। नाम्।" तब वम्मान्तरितेरवतान्तरितर्वा पिणेययोले- मामानं सम्यम् प्रसूमम्मेदपिच्छ तान्तानोकानानाम् । अपसेदन मारवेद पति विद्यार॥ गूक विमुतां भा. “पता परीवाना कमाना गोचतामपि। गमोधान्यपुलाकानां गवारपायमसागरोत्. गोरवमिति सतस्तां पिटिकामनुमान सामरिलाष चतानामान्यरोगिणाम् । कारिकादीनां या प्रस्तरे कोपेयायिकोत्तरप्रदे, प्रपोयाः। निष्कम्य च न महसा दुर्ममातिविगष्काणामुपक्षीगोजमान्तथा । पालोकापवादे वा स्वभ्यतासर्व परिपालनार्थ गीतोदयमुपायेयाः । भिपक मिरिकापाचन दमवतारयेत् । गाचम्य शयानम्योपरि खेदन प्रस्तरखेद इति मन्तापरूमा मुत्तांत् सुखोगेन प्रतिप्यायच काम न शिजाणामेघनाघये। विद्यात् ॥ २॥ वेदनद्रयाणां पनमनफरतपत्र- यथान्यायं परिपिसोऽयोयाः। इति । .anati परमंद गमय । भादीना गुगनिपिगितगिरपदादीना- स्पेदः ।। এবাঘাবঘঘাম বিলা। गुणमामाशा वा ययाममानमण होय. *गयानस्य प्रमाणेन कोहामापिगंधु मूवाधात पिके मंरिताना मोरादीनां पाकुम्भा वाम्पमन, तापयित्वा मारुतगतिभिः मम दीपितः पागंपरशटोकसिमपर एमपुर। गन्यामत्वयितानां नापा गरेपोकायंगदान व्यपोध मानवागन् प्रोग्य मूवत मान गयोगमई के। फरप्रापवान्यतमतया गाग्रामामस्थागया तां गिनामय अर्थात क. ।पादोरमानहामियायचापि। प्यामदोघया व्यागादीर्थया वा व्यामधत. तम्या म्यभ्यतामा भयानः बिद्यते पनीषागातच पयो वारपरके। भांगारभागमूनाप्रपरिणास्रोतमा भव्यतो रोग्वाजिनकोगेयप्रापराय: महतः । मायामामी भगीरपसमिषु । पानारपत्रमंद्रिया हिमियां दिमितया युवोऽमघनमदः कसदा प्रवशते गरपशिगंदन तिमच... पासामियाभ्यगात्रम्य वाम्पमपरित्। গানই যশো: ফালামা, मिसायरममावएतनमामियोदने । पाम्पो नरंगामोविडतपायेगम्य सामयिदान दोयमेरद्वारम्तां कपं पूरयततः । पायम हा पिणदान प्रयोजयत्। मुप मेम्याति नाडीवेदः। यातिकोत्तर নােমূহমিথ্যা বলিনি না गोपगोप पनुपर्यो । पातिशामा पमनादोमामगजाय: मुग्नीची भनत्यत्मविस्ता. मिलापणापशीपायमपटक । कुमानिका प्रनाडा पुयित्वा ययाई ফামিদি হয় প্রকা কুয়ায় ভিখানাগানিকা মাথাবলৈ যিয়াযষধ খয়াৰ এবিধ वटीमध्ये भिपन गया वातानिया ययाम प्रस्तोपित दिति परिपेक । ४ । पातकोतवाली प्रायागनिकोय यजम्यानगोमा । भूप नागin. हत्तमपिमितामोपामिनकोटकायगार इसनिनाभिगार पलोभितार मधंग' Tryमारमपश्यन पिति ना मपम् । यचाच पवावगा:पथना चिको বাঘালাম; মিন শা पामामोद मासं पयोमाशाप्तथा । । भमि परोधित। तब पृवंध्यां दियुतरम्या वा नामपिनारमिनमा । गुरुति प्राप्ते भमिभागक्षणात मुशा यापमयेदविधिभगो म पर নোসি অফা নাম যোগ। पनि वा परियादोन जहा. प्रगलाय मिशताया ममायामुपदिया। देवानभानी ल्याची भिरकम मायानामगतमय मे दकिमी पायी वा कुक्षी वाताहायपूषा भूमोनियात रोनारामपुममयः । दीयं ममविभत्र भूमिमागे मधारी वा गांभाग विमागवाया। এখাশোল ? पातो: नत्रयोदयात प्रामुषमाइमक्ष म्यापर्यदामन वापिनादिमाद कोभानमोगरमालामाश। शभिमुपता कटागाई वायत् । उम्मेध. पय कुभा ममममान् विपदयको नामनिन नाडादोजीत। विमारत: पगमारो: पोरग मममान मुश्त पापानान वागला Tu fucian • भूमोशानामांया दधिमनमा । समम्पदमनशातायनम् । प्रय टा. मगारांचं योदे.. मारपान मममती मिनिमलिागत! मुमतY Inframin पिलाया। मंत्र fifeatवा पाशगटान । मध्ये कर ममता fantasyx नामचा साद टागार पश्चिमा पत्रमान . देश निकायबादन. मौसमयमंत। मनसे पदपथान समाचार लिमनोकामा MEnfies मद.. परमभ मशिन वारपाता. ATOR: महाय, frrfan समायदानाबाहा पास्ताहा. NHAYAT प। म दहा गापार रातोशाना rki सानिमामानिममममा पोतोगदानमाम्। लियोनजामति समान मानना tfer Matfre मार ...'rti- भियत मेंr. मुषमा एपमा पत्र factor:

·स्वंट: " नरः - वधि:। उप- मापि सतिगयनादिभिः । कोण: ममपटम्धिनः। ऽग्निगायचय: "अजीनों दन्नन्नी मेहो पातलोगः पिपामितः । किंवा चिन: कोण पटम्पितः । ॥ द्रववेद- दायरामा तोमागैपित्तो पाएगेगी तथोटगे। जातायात मदनी गभिगी पवन स्पिंद्या विज्ञानता “दयम्वेदस्तु वासनद्रयकायेन पृरिते मग्निगारी वटादपा यालि टेहा मिनागं कटाई कोठके वापि सूपविटोऽवगाहयेत् । मंगमोऽग्निगगन च। गो माध्यत्वं यान्ति चेषां विकागः ॥ गीय राजतं वापि तामं नोहच टारजम् । খা গেল ৭ ॥ पदापि मददै: बेदमाध्यानुपाचरीम् । कोठक तब कुर्वीतोलाये पडूविंगढङ्गलम् । ঘছিলে নিন। मृदघेदं प्रयधीत तथा हमकदृष्टि। पायाम तावदेव म्याचतुष्कोणम्तु चिकणम् ॥" मिन्यः पयागनी भयेत् । तिम्वेदार मभिणेता दाटणा कमो भ्रमः पनान्तरमाह। बाया पनि पिनासकपिडकाकोयम्तव गौतेकपारीत्।" 'नाभः पडगनं यावन्मग्नः कायस्य धारया। प्रति तय तापम्वेटमाद। कोगया स्कन्धयोः मिम्तिठेत् स्निग्धतनु- "तेषु नापाभिध: बेदी वाला कावस्तपाणिभिः । चकगे मितो भाय विधः । प्रतप्रमितीय कावऽन्तकवेष्टिते अयमर्थः। प्रथमतो वातघ्नद्रव्यवायन कटाई ग्योदगो रचय यो यचा, उगम्वेदमाह। पृरिते को कटाई वा सूपविस्तिठेत् पानि तयातिनियमपनम् । "अधवा यातनिर्यागदयकाघरमादिभिः । अथवा नाम: पङ्गानन्ध यावत् कार्य मग्न ग्यारा बेदव्याणि कन्पना। उपघटं पूरयित्वा पावें छिद्रं विधाय च उपविष्टः। पद्यात् कायस्य धाग्या म्कन्धयो: बेटो विना शामियोऽग्निना। विमुद्याम्यं त्रिखण्डच्च धातजा काहजामत । मिच्यमानम्तिहेत् । तथा च कोष्ठक परिपूर्ण र वेदाः वेदाध्याय निर्मिताः। पलाम्यां गोपुलां नाडी युवयात् द्वि भवतीत्यर्थः । कायपने प्रथमतः हाम्यता- तहाध्यममेमनपिगा। स्तिवाम् ॥ तनुरूपविगेत् । नगत्तव्यमपदेष्टा पनवमः ।" सुनोपविष्टं स्वभ्यतं गुरुप्रावरणाहतम् । "मुहतक नमारभ्य यावत् स्यात्तञ्चतुष्टयम् । चरकोयम्बेदाध्याय: ममाप्त:: इम्तियडिकया नाद्या मेदयेहातरोगिणम् ।" तावत्तददगाईत यावदारोग्यनिश्चयम् ॥ विनगडमिति दमौकार्यम्। पड़गलाया एवं तेलेन टुग्धन सपिंपा खेटयेबरम् । विध: प्रोहस्तायोपखेटमंजितः । मिति मूने पडशनविभातमुखाम् । गोपुच्छमिव एकान्तरो यन्तरो वा युक्तः सेहोऽवगाइने । दयम्वेटः मर्वे वातातिहारिणः।" क्रमकमां तनाग्रे गोपुच्छाग्रपरिमाणन कृशां एतावता क्वाथो दुग्धञ्च नित्यमेव युज्यते ।" : उमम्वेटय ताभ्यां मंनितः । नाडों अत: मरन्याम् । हिहम्तिकां हम्तहय नेहम्नु दिनमेकं हे वा दिने गर्मायत्वा युक्तः । उपनाहट:। परिमाणाम् । इम्तिराण्डिकयेति हम्तिशुण्डवत् . अग्निमान्यगयेति भावः । तापोपणजी प्राय: नेमनी ममदोरिती फ्रमकगत्वात् नाद्या इयं मंजा। "सिगमुखेलोमकूधमनीमिय तर्पयन् । हस्तु वातनः पित्तरोग दयो हितः।" "पुरुपायाममावान्तु भूमि मंमानी खादिरः। शरीर वन्तमाधत्ते युक्त: मेहोऽवगाहने । दवखेटः। काठग्धा तथाभ्युक्ष्य क्षीरधान्याम्नवारिभिः । जलमितस्य यन्ते यथा मूलेऽदुरादयः । दायले महाय्याधी गीते स्वेटो महान् स्मृतः यातघ्नपवैगाय गयान स्वेदयेवरम् । तयंव धातुवदिहि खेहमिहास्य नायते। ने दुर्बलम्वेटो मध्यमे मध्यमो मतः । एवं मापादिभिः खिन्नैः शयान: खेदमाचरेत्।" नातः परतरः कचिदुपायो वातनागनः ।, मि रक्षणः खेदो न: सिग्धः कफा- उपनाइम्वेदः। गीतशूनच्युपरमै सम्भगारयनिग्रह। "तयोपनादच काहातहरोपधैः । दोऽग्नी माईवे जात रोदनादिरतिमंता।" रचयः रूक्षयतीति पक्षपः नन्दादित्वात् प्रदिय टेहं वातात्तं चौरमांमरमादिभिः इति भावप्रकागः। पम्सपिटमलव: मुखोपण सेहमयुतः । स्वेदचूपकः, पु, (न्धं चूपति पिवीति । चूप+ "ककमेटोहत वाते कोणगेहं रवेः करात् । ततो ग्राम्यानपमांमैर्जीवनीयगणेन च । गखन्न ।) गौतलवायुः । इति केचित् । निशुई मार्गगमनं गुरुवावरणं ध्रुवम् । टधिमौवोरकक्षीरवीरतादिना तथा। स्वेदना, वि, (वंदात् जायते इति । जन+3:।) चिन्ताव्यायामभारांय मेवेतामयमुहये फुलत्यमापगोधूमैरतमोतिलमपंपैः । खेदानातजन्तुः । क्रमिदंगादिः । इत्यमरः । पां नम्यं प्रदातव्यं वस्तिथापि हि देहिनाम्। शतपुष्पाटेवटारुगेफानीम्यूनजोरकैः ३।१।५१ तदगणा यया, मोधनीयाय ये केचित् पूर्व द्याय ते मताः । एरण्डमूलबीजेय रामामूनकगिभिः । "मंदनविकाराय यवा येभ्यो भवन्ति च । बंद्या: कई वयोऽपोइ भगन्दरमम्तया मिमिक्रपणाकुरैय लवमेगन मंयुतैः मानुपम्वेदमलजा मनिकाद्या भवन्ति च । पामया चातुर्ग जन्तुः गमयेमकर्मगा।" प्रमारण्यनगन्धाभ्यां वलाभिष्मृतः । नवमेघमिटायां पिपानियागनाटयः । अनकम्मंण कई पयाति मुश्तै । गुडूच्या पानगवालययानामं ममाहतः। मंटनापि विनेया वृत्तगोपगुहन्तवः "पयात् खेद्या हसे गरी मुटगर्भगटे तथा। चम्मिन्नेव वस्तेण वदै: मंदयनरम् । ममिता मापमुहे भ्यः फलम्बरीव जन्तयः । काने प्रजातऽकाने वा पयात् देया महाशान्वनमंन्नोऽयं योग: सानिलाति- सायन्तं किमया विमा: काटेभ्यो त्रुगकादयः । नितमिनी। तथा गायिकाग्भ्यः पूतिका प्रभ्यन्ति न। मान् दाखिवाते र जोराने वा विना- पम्यायमः। उपनाम्वेदन कुर्यात्। वैन मंवेदनाय जायन्तं हांयका: सकगीमयात् प्रकारंग इत्याकाद्वायांतकारमाह वातहरी गाभ्यो हिमपिण्याय मानपेभ्यय बनानः । दादातुरिखता टोपा खेति मन्य टेहिनः । हा वियतः। मन्दादियय विविधा. पः । कयंभृतः । प्रनपिटः अनेन कानिक- इयत्वं प्राप्य शोहान्तगंदा यान्ति यिरकितान् । तक्रादिना पिटः मलवर्ग: देहयुनः चीरमांम এবান্ধানি স্ব शाप्तयेव च। महाभ्यगरीरम्य गीतेगच्छादा पापी। रमान्वितः । मुजोरी। वाताटेहे प्रदिष्ट गोम्बामेभ्यम्त पाक्नानका प्रलिय खेदवैदिक वानन मंनिटः হ্নিাহ महोदय. 195 ॥ " 1 निले ।। पप्रत्ययः। 1 :॥ : 1 . - - . रयत् . - नेयमानस्य व सईदयं गोतन्नः सगेत् । v.

·विमुतां सत्रुभूम नाम वटः खेदः उनमाम्यामितीये यो प्रेमिका मचंगो शिवः सार १ मम्तरोनाड़ी परिपेकोऽवगाह. मस्यागायारोम्याय पेति। प्रविय मोतिधिवम्य जांचो मधुरमितमोतनः।" मम्। पगिलोये पसनाधाये।.. जेन्याकोदाश्मघन: क:कुटोर भूः १. यौयाः। न च स्वथा "कायमचनियाना गभिच्या रणपित्तिनाम् । कुम्भिरेव च ११॥ सता पिण्डिपाति पितिनां मातिमारामा रूपाना मधुमेह कूपो १२ होमा १३ इत्येते स्वेदति वयो. मनमानी पत: पिडिमारकासात् नाम्। दम। मनधिग छन् टिवभर मनाना विषमयधिशारिमाम् । ते वापत् प्रवमन्तै मर्च एवानुपूर्वगः।" जधाः। तम्मान पिपिसामना न नानादो नरमशानां स्य माना पित्तमेदि रति.. मुञ्चेयाः । त्वं यदा ना.. नाम् ।" तब वनातरितरवसातरित पियोतो. मात्मानं सम्यक प्रस्तुसम्मेदपिचर साना मानानाम् । सम्वेदनं मारपेद इति विद्यात् ॥ गुफा- “पपाशुपतानो सानो गोनसामपि। गमोधन्यपनाबाना वेगवारपायमलगरोत-] गौरयमिति ससस्तां पिलिकामनुमान बामदुरिता सानामायगेगिनाम् । सारिकादीनां धाप्रमारे कोयाविकोत्तरमच्छ दे, प्रपद्येयाः। निष्कम्य च न महमा সানিবিঙ্গাবমূখীলীগয়া। पश्चानोकामयदे वा स्वभ्यसामर्थपरिपालगाय गौतोदरम्परागया। भिवामिरिकादायमगंदमवतारयेत् । गात्रम्य मयानम्योपरि बेदमं प्रस्तरसेद इति सम्तायतमस्तु मुहार सखोणेन नियन बामन मिर्मिघमाघ । विद्यात् ॥ २॥ पेनिथाप पनर्गनफमपत्र- यथान्यायं परिपितो सोयाः। रति Vinal fr: नाम समर । भादीना गृगग कुनिपिगितगिरपदादीमा- खेदः ।। সাদমাধ্যখান বিনাময়। गणमाभाना वा ययामाजनमणयेसोप "गयामरा प्रमाणे पनामममयी। कोहामारमिंद गमाचा nिvi मंरिताना मोरादीनां पाकुम्भागवाम्पमनः। तापयित्वा मारुतगभि: मंप्रदीपिते: पालमपम चुन। इगत्यामत्कापिताना नाचा गरेमोकाधंगदम्न व्यपोध मनत्रागन प्रीव्य" मधाम मन दोग प्वरप्रासंपवायतमलरया गमायामामंगानया तो गितामय होत की, मानियवापि। नामदोघया व्यागादो,या रा स्यामगत. सम्या घभ्यतमः पयाम: वियते पनीपासच्यो। মামলায়লানা রুমী गैरवाजिनोगयागमय: महतः । पायामामोमिए । वातारपत्रविद्रया दितिया दिन मतया युगममदः कर्पोदा प्रपती मg fontमंद मो.. पातसमिताभ्या गारस्य वाम्पमुपारे। पामयेर गमनम्याधः कार्य स्थानदिमाग हिममानमामियोदन। वायो पनगामोशिये गम्य मयिदान दोरमारता का पूराना। वापस लिदान योजयेत् । मपघट यताति नाडीपेक्षा वानिकीता- तम्यापरिमय्यायो स्पर्धािर, mix की । वातिजामा पमनादानामगजाय: मुग्नोनी: । पनायुतमेधावसारा । सिनापानमा धानिमा मनाला पूयिसा यया. धनभिषि कटी बता कुष्ठाये में किशानुपानिमा मनपा मिसायल गार वाहन रिप्रेक्षय कटीमध्ये मिप गयो पासीगार १faiपदाम प्रस्तोगति शिनि परिवेश । ४. वागेकायची. प्रायागजिनकोर्षयकुथ कामलगौमः । भारतानपुर। हनयिमितामोणमिनकोशवाय गान इमनिमाभिधार पणाम terinar frefeat पम् । या पात्रामा निको परिपायागराय: faefतमा मामा पासवा। भमि परोधितान पूर्व या दिरम्या या IITENERemifinayar. गतिमा भमिभागक्षणत्ति सुवा EMITTOनविधिमा महापार पमान वागेवग्विादोन मा. সালাহা সিনহা মাথপুণঃখন। देशमा चमिमा गयानामगतमा मे दागे पयिम या कधी रक्षाा भगो natur पारमियर नम्न: ममभित्रभूमिमार्ग मधारी वा भागे faमागं घायल बारामत. पर: सम्योदयात् प्राइमपदमर्थ चापरीक्षामन पारिमादिमाश माना। पापपली कटामारे बारयेत् । उमेध. पय कुभो मनमा चिया हमारा शिफल: पामरतो; पोरगमममा मन पायाणा ना REATR: fella 'मामा' मस्त। रमणमालादनम्। पय पदा- मराम प्रयायत माधान मममती मिनिममान मुना पEntomnant Online fifeatanागटानमध्ये Fifferent पदयामानविनमा समान देश AAjar Artime मम न्यानं साधारी समान aniinhi TE... हरम करना साप्ताEिkr माया पाना:- chite mमग निसान। xnrrit Emaitringers Emat frurat eirget Prorism " 140 . -- TE . गएRE.facturin ·इम्तियगिडकया नाद्या मंदयेदातरोगिपम्।" तादमददगाहत बाहानेपनिययन् । मिति मूने पडान्दविमान्दमुखाम् । गोपुष्धमिव एकान्नरो वान्तरो वा यह मंडीदगा। पांमागंगमनं गुरुप्रावर ध्रुवन् । यायाममारांव मवेतामयमुदये। रोयाय चै केचित् पृदबद्याय ने मताः।। एरणमृनाडेप राणानुननियमि.. गड्या भानगावधानामं ममा..1 वयोऽपोइ भगन्दरामम्तया। सन् बिदेश मदद: मटरमा परिमाणाम् । इम्तिगहिकति हम्तिगण्डवत्.. अग्निमान्यगति भावः। एचयतीति एपः नन्दादित्वात्। जातकान्त वा पयात् । प्रायकोष्टान्तर्गदा यान्ति विकतान. १८७ .40 वदना कोणी: मनमपटम्बिने। मपन्न: मंदत् । किंवा चिौकी पटम्पितः। दवट- "दयम्बेदम्नु वामनदयकाधन पग्नेि । कटारे काष्ठकै वापि मृविष्टोऽवगायत् । गौयण राजतं वापि तामं नामद टारजम् । कोष्ठकं तव कुळतोकाय पविंगटदलम् । पायाम तायव याचतुष्कोणास्तु चिफणम् ।। पचान्तम्माह। "नामः पडलं यावन्मग्नः कायप्य धाग्या । कोगया स्कन्धयो: मिस्तिष्ठेग मिग्यतनु- नरः। । ग्दीमापित गीतंगदवमादिमिः। बेटोऽग्निगामयय: 2 'प्रतीनों दलनी नेही क्षतचोकपिपामितः । गुगरावरम धात तोमारी पित्तो पाडगेगी तयोटगे। बुपनाहारवानगा। मेटी गमिनी पैव न दिपंद्या विज्ञानता न नग्मग्निगाहने बटादियां यानि देहा यिनागं बेटा मयुमोऽग्गिन । मो माययानित पां विकाता 1.सिपी लव च एटानपि मृदयेदैः पेटमाथ्यानुयात् । इन्दं बेदमुद्दिश्य कोनिनमा नदम्वेदं प्राचीन तया हमकट्टटिए । 14 विदः पप्पागनो भवेत् । तिम्वेदात् मनिर्णडा दावमा कमी ममः। वस्तु व्यायाम योदरः।" पिनासपिडकाकोपम्तव गीतरुपाचरत् ।" इति:: तत्रतापगंटमाह। "तेषु तापाभिध: मंटो टादकावस्तपाणिभिः । कार्यकगे हितोमाय बहिषः। प्रतप्रमिहर कावना करित । यो देगो रचय यो यथा। उखेटमा । - पात्यानिमित्रमेपरम् । "अथवा वातनिर्मागदकाघरमादिभिः गोगा पेटदयानि बन्दना : उजेटं पूरयित्वा पार्ने झि, विधाय च विकटो विना टामिधाग्निना। विमुद्यावं त्रिवडच धातज्ञां काहनामुत । • ५५ मंदा: बेटाच्या निर्मिता पड़नाम्यां गोपुमा नाड़ी युवयात् हिह- तिहाथमकमेनार्षिगा। निएनयमपटा पुनबमः। मुखोपविष्टं स्वभ्य गुरुप्रावरगतम् । इनि परकीयम्बेटाध्याय: ममा: E : विखण्डमिति नेटमौकार्दम्। पड़हनाया- वधिः प्रोहस्तामन्टमंत्रितः । गहो दम्वेदः मर्वे वातातिहागित" क्रमकमां तेनार्ग गोपुच्छाग्रपरिमादिन रुगां ...मम्वेदय ताम्यां मंतिः। नाडी अतः मरन्याम् । हिस्तिकां इम्तदय- प्रयमर्यः 1 प्रथमती वातदयकान कटाई परिते कोठं कटाई वा मृप्रविष्टम्तिछेत् अथवा नाम: पड़ाममृतं यावत् कार्य मग्न उपविः। श्यात् काय धाग्या म्कनयो: मिचमानम्मित् । तया च काठशं परिपूर्ण भवतीत्यर्य: । कायपन प्रथमतः मंहाम्यह स्तिकाम् ॥ तनुरुपवित्। "मुहर्न नमारम्य यादन् मानतुच्यन् । एवं तंठेन दुग्न नर्षिया मंदटाम् । एतावता वायो दुबनिन्द युनते।" सेछन्नु दिनमकं हे वा दिने मायना बुरः । दिदिभिः। प्र. “मिगनबैलोमकूधमननिय यद। मंगर बनमाधत्ते युक्तः केद्राबाद धमिहम वन्त यथा मृगटयः । नव धातुहिहि नहानरबहाद: नाना पाकरः कयिदपायी वातदानः। मालगुडवर मोरप्रिन्द्र: डालो माई बाद मंदादितिर्मना उपनाहट:। 1 १६.. मंडा,(मंतिटिनीति । प्र- रमालान् । हंटर, दिनानि+: बाट टिका *. . hto ट नापोरानी प्राय: ग्रेमी मनटोरिती क्रमगलात् नाद्या इयं मंज्ञा। बानतः पित्तरोग दवो हितः" "पुरुपायाममावान्तु भूमि मंमाजी खाटिर: काठग्धा तयाभ्युन्य शीरधान्यान्नवारिमिः ३.महाय्याधौ गीत म्वेदी महान् स्मृतः। यातघ्नपवैगजाय भवानं म्वेदयद्ररन् । विनम्वेटो मध्यमे मञ्चमी मनः । एवं मापादिभिः निन्दै.गवान: बेदमारीत्।" रक्षणः खेदो न: दिग्ध: कफा उपनाइनेदः। निने 'तयोपनामेदव कांहातहरोषधः। प्रटिसा देहं वाताचीरमांमम्मादिभिः, पम्मपिट: मनव: मुखोगे. सेमयुतः । रिमोहते वाते कोणीहं ग्वः करात् । ततो ग्रान्यानपमांमर्जीवनीयगान धिमायोरकारवागतदादिना तया । कुनयमापगोधमैग्नमानिनमः । मिमिम्जाटरद नवरदमयुतः गे धनः गमरीशमाकागा।' प्रनारमगवाभ्यां इनामियमरः कम्पयाति मुरते। पंद्या हमदम नया । मामायनमाययाग नित बान पदाम हारिनना दोया सेभिप्रय टरिन । नहटना : मना inामा पापा। 1. मो - मंदा SHIKHARE भिमान FREE: या: बाद : PRE rat m प्रवाशाशETE न । टिम aai (पेटादिवाति च ·'म्व रिगी . - भरतः। अति विकाराच कगेपेभ्यो भवन्ति हि "गगडुम्त पनविना पुत्चनामा मादिरमण्यातो गणः मम्वेदजो मा। वनुमच्छडमांपों कुन्ती लेनमयात्रवीत् । द्वांगहरः। नामाविधितो येष प्राकमवाजः स्मृतः।" नातयतुर्य प्रस्वमापत्सपि वदन्त्युत । इत पाम गित्वम् । मादयोपधात त इति वडिपुराणे कानपोयवंशनामाध्यायः । पतः परं स्वैरिणो म्याइन्धको वम भवेत्।) मप्ये-जा इति वागाहोगयोमदक नं, को, (खिद+ ल्युट् ।).खेदः। इति खरिता, स्त्री, (वैरिणो भाव । नन्। टाए।) माधारणधनार्जित विशेषमा व्य दिनी। खेदनयन्वं यथा,- स्वच्छन्दता। सत्पर्यायः। यदृश२। इत्व. "माधारणं ममाथित्य यस्विचित नियहमौषधं सूतं भूज सचिगुणाबरे। मरः।३।२।२. गोर्यादिनाप्रोति धनं भ्रातरम्तव इमपोटलिका काठे हद बहा गुगोन हि स्वैरिन्धी, सी, परवेश्मा स्वगा शिल्पकारिणो तम्य मागहयं देयं पातु मममागिमः मझानपूर्ण कुन्मान्तः स्वावलम्बनमंस्थितम् । नागे। इति शब्दानावनो। परएहस्या प्रव घातर इत्यूपनवर्ष । प्रधम्तावानयेई तत्तदुतक्रमेगा हि । बतन्वा प्रमाधनानुलेपनाटिशिल्पकारिणीति वोहस्थाः। तम्याकम्य। दोमायधमिदं प्रोखेदनास्यं तदेव" विगंधएव्ययुका या मा मैरिभी। खेर यम्य यावतोगस्यास्पस्य महती दा मन्यानं काधिकादि। स्वाच्छन्नं धरतीति खेरिन्यो निपातनात् । म्तम्य तदनुसारेण मागकल्पना वाया। "माम्बुस्थानौमुसे बहे वस्त्रे स्वेचं निधाय च । खैरिन्धो परवेग्मस्था शिल्पकत् खवगा दायभागः। इति च दायतत्वम् । पिधाय पचते यव तदयन्वं खेदनं मृतम्।" स्त्रियाम्। इति दन्त्यादी रभमः । इत्यमरखोरमः, , मिनापिटकरकः । यथा- रति भावप्रकाशः। टोकायां भरतः। पप्या रुपान्तरं मैरन्यो । 'खोरस: स्वरसः प्रोत: कस्को हदिया (पेक्ष्यमोति। विद+णि + न्युः । स्पेदके, मैगिन्धिः इति च टोकान्ताम् । इति पदच वि। यथा', मनुते । ३।४। स्वैरी, [न् ] ठि, खेनैव ईरितु गौनाम्य । ईर 'वैदनी दुर्गन्धः पोतगिधिनाइम्तामनग्न गतो+णिनिः । स्वतन्त्रः । इत्यमरः । ११५॥ नयनतालुजिनोहपाणिपादतन इत्यादि." (यथा, महाभारते । १३।१४२१.२१॥ ह खेदमिका, रो, (वेदनमम्यम्या इति । ठन।)। मिहिवादेषु मंमिहास्तथा धननिवामिनः । कन्दुः । इति हेमचन्द्र भजनशवम्। भजन खरिणो दारमयुताकेषां धर्मः कथं स्मृतः कारः। म त प्यञ्चनत्रयस्ति वर्षः। गामाचा स्वापार्जितः, त्रि, (वेनोपार्जितः।) यम वर्गीयचतुर्थवर्णय । तम्य उचारणस्थानं पैदनो, ती, (विद्यतेऽनौति । सिद+ ल्युट । जितः । स्वयमुपात्तः । यथा, पिता चेत् पुत्वान्। इति व्याकरणम्। (यथा परिचाया डोप।) मोहमयपानम्। सापोया रति विभजेत् तम्य स्खेछा स्वयमुपाते पत्तामह : “कण्यावहाधियगाम्तानश्या पोष्ठमा {मोहता तिच प्यातम्। इति तु पितापुचयोस्तुत्य स्वामित्वम् । इति विपन पस्य बरूयथा,- तत्पर्याय: । कन्दुः२।त्यमरः ।२।८।३. सूत्रम् । पपि च । मयिण । 'हकारं शृणु चायति चतुदायक सेदमिकासति ईमचन्द्रः । “पटकन्तु पिता दृश्यमनवाप्त यदान यात्। कुणालीदयमयुस रकविद्युनतोपमम् । खेदममोमित, पुं, (म्बेदमलेन उभिमत: न तत् पुत्भजेत् माईमकामा रूयमर्जितम् | रजःसत्वतमोयुत पञ्चदेवमयं मदा। देशी यम्य ।) मधुकम्पीयजिनात्तमः । इति तत् पयमजितमिति क्ववान विभदित्यन्वयः। पञ्चमाणात्मक वर्ग विशलिसहितं सदा । चन्द्रः खेदमदत्यात काययातदयु, वि एतत्तु स्यावविषयम्।मण्यादावनुतऽपि पिन विविन्दुमतिं वर्ष दि भाषय पार्षति दिपुर, [] स्तो, धर्मविन्दुः । स्वेदम्य विप्रट रेव पाइन्यम् । সি কামাল बन्दुः। इति पठीतत्पुरुषममानियता। "म्यावर हिपदश्चैव यद्यपिम्बयमर्जितम्। (वडीयवर मालायाम् ) पय सेशन ,पि. (पेन सातवाणरतिरगतो तमभय मतान् मान् न दानं न च विक्रयः। यथा,- +प । “मादीररिषोः।।१।। पितुः प्रमादात् भुज्यन्ते वतायाभरणानि च। "जहदाकुचिता मध्ये कुण्डमोवं गता रत्यय वानिकीतया दि) मान्दः । स्थावर न भुज्यत प्रमाद मति पटक सांगता पुनः मेवमास प्रमादयःक (यथा, पषुः।२।। इति मिताक्षरातवधनमपि पितामहधम. मावा व पातोया ध्यानमय: “पथात: बरगत: म मप्याः परम्। पिसाच खोपार्जितं म्यावर दत्त | करोषभूषितातीच माशामा दिगम्बरा ममा ममाराधन नपरोभिता) भुज्यत एवेति। अन्यथा मूलभूत श्रुत्यन्तर- पम्थिमान्यामटभुजा पाहामगेशचाम मदः। रति मंदिनी। (यथा, महाभारते। कल्पनापनः । ति दायतवम्... खापा. সামান্য গরম 1. प्रितं दिविधम् । विवादधना धान खेमो मर्थमिक्षिपदा नियां धकामामोर "पोत भंगमायेप विविधस्तथा। पातितम् । तदनुस्वार्तन उपाति । तान- एवं ध्यावा इकारन्तु तम्मन् दधा. पासीमाप मारो नगरं परमागमत्।' विभागविधिया। स्यामः। हयामायथा, ना।२।२। 'पनाशिल पिद धमत्याप्रोति यानम् । पथ नामानि यथा,- गयचेदं भाता पितरेप प्रगामि ते । दामादभ्यो न तवयात विद्यालय यावेत." •rगियो गगनं मो मागसोकोमि मारंभार मांषपि कुन सपन.) कान्यायन.. ता, ली, (रप मारः। परत ) गे वा पुच बनानगत पिता| नमोगी जगन्नाथ प्रात: कपिमा पन्नाशयमारोशाय गमारगर पुमानावनात्। शारिता भावा तथात् परमामामना आधी यानि पेरियो, सो, (वयितुं मानमम्दाः । प्रशात ति न्यायापुचानाताना मना भयावा या रविण +दिदि डा। पारिवारिति गि दिनानुपानावश्यं मारनी विxिiका 1)सभित्तिोरणमा घातविया पहनगवम् ।भार. पोपारण. गूना संनय पादपुर पामिन (यथा, मारामारने। धनीरवानामगिर्द वच्च मारपध- नाशिवम् पिशोपचातादान মি যদি - महामनी पर मापीठ मार निवin ·पि। दिये। - - "भवा: पित्तहरा: निग्धा मधुग गुरवो हिमा: मगडपे मगडपे पोड़ादनकर्णिकामध्ये नौवात्मने धिकारोग: प्राणः मान्तः गियो वातमप्रदायापि वलगुककराः मराः।" प्रकारादि-पाकारान्त पनपामहतसंस्थजपं वियत्। इति भावप्रकागः ॥2॥ निवेदयामि नमः । श्रानामगह पे श्रीचन्द्रप्रमे पलो नकलीय इंमः शून्यच हाकिनी । (यथा च। हिदनपग्रह-त-वर्णान्विते मायामहितगुरुमूर्तये बनसो नकुन्ती जौवः पामामा ननाटजः । "गुरु पासिग्धमधराः खरवर्तवलपदाः। एकमहम्रजपं निवेदयामि नमः । ब्रह्मरन्धमण्डपे इति बोजयामधामम् ।। वृणा: गगनायोता हा मारुतनागना: " नानावर्गाज्वले महसपस्थिताय परमात्मने इति चरके सूत्रम्याने २७ अध्याये।) अकारादिक्षकारान्तमहिताय एकमहसजपं 'रमागे नकुमोगोऽपि ईम: प्राणोऽगः पस्या डिम्यगुणा: ईसवीजशब्दे द्रष्टव्या: not निवेदयामि नमः । महमशब्दोऽमंध्यपर इति तम्य शकुनं यथा- बोध्यम्। उताच पन कोटिसमन्वितमिति । प्रोगो नकुन्नी व यगयो गयनं रविः । "काटासु म स्खपि दर्शनेन इति नपं मसर्म्य अष्टोत्तरशतमयमलयान गंगून्यो महाशून्यः माण्य परमेश्वरि ! " इंमस्य गदेन त मर्वमिहिः। कुर्यात्। प्रकारादिक्षकारान्ता वर्गा म इति पति धोक्दयामले ८पटले मन्वाभिधानम् । नामानि हमस्य नीति यस्त शिवशक्तिबिन्दुना ब्राम प प्रति विमर्गरूप. व्य (महिंमागत्यो:+अन्येभ्योपीति ङः।) प्रयान्ति नाशं दुरितानि तस्य । बिन्दुभ्यां हरिहरयोरभेदः। सोऽहमित्याभेद- दिपूरणम् । इत्यमरः । ३1 8 1 ५॥ (यथा, चौरः ममं दर्शनमाद्यशब्द भावनया वनरूपतां वं खं परिभाष्य छ। मायधि।१।११५८ निधिहितीच भयं वतीये पट्शताधिक कविंगतिमहसनपेन परदेवतारूप: पम्पातीरे हनुमता महतो धामरैण ") युवं चतुर्थे नृपतिप्रमादः योपरमेश्वरः प्रीयतामित्वेकवार म्बोधनम् । विनिग्रहः । नियोगः। क्षेपः । स्थात् पञ्चमे हंसरवे नगणाम् ।" ध्यायेत् ॥ २॥ इंसस्य ध्यानं यथा,- सा। इति मेदिनीशदरनापन्यो । इति वसन्तराजशाकुने ८ वर्ग: "पाराधयामि मणिमनिममामलिङ्ग [म] य, रुपोशिः। अनुनयः । इति मेदिनी । निर्लोभनृपः । विष्णुः । (यथा महाभारते । १२। मायापुरोहदयपङ्कजमन्त्रिविष्टम् । पुं, शिवः । जलम् । शून्यम्। धारणम् । ४३11 यहानदौविमलपित्तजन्नावगाई इलम् । गगनम् । नकुलीग: । राम् । स्वर्गः। "चियवा पोकेगी तार्धिहस उच्चसे।") नित्यं समाधि कुमुमैरपुनर्भवाय।" . ति मेदिनी-पापहरणम्। चन्द्रः। इति सूर्य: । (यघा, महाभारते । ३।३।६।। प्रमापरहस्यं लिप्यते । স্বামঃ- दरतावनी मकीपवारणः। शुप्कः। “वं ईमः मविता भानुरंशुमाली याकथि: ")/ संपूटत्वेनानुलोम्यप्रातिलौम्येन वारूपं मन चेकाचरकोपः। परमात्मा। मत्सरः । योगिभेदः । मन्त्रभेदः । सकारं परिकस्पा तया मह जपं कुर्यादिति , पुं. (इन्ति सुन्दरं गतीति। हन गरीरस्थवायुविशेषः । तुरङ्गमप्रभेदः । इति टोपलेशन वाध्यते । एतेन विममय इंममार. मागत्योः "हतवदिइनोति ।” उग्णा० ३ । मेदिनी। (गोविशेषः । यथा, वृहत्संहिता- कयोरेकाकारंग कालारमना लोक चिदात्म १॥ इति मः।) पक्षिविशेष:। हान इति याम् । ६१ । १०. उच्चत। पजपाविधानं पिना योविद्यादिमकन्न- पा। तत्पयायः । तगात् २ चक्राइः ३ "मितवर्ग: पिटाच. विद्याया अनधिकागभयेत्। तदुपम् । निमीका:४। इत्यमरः । २॥५॥२३॥ कन्न- ताम्रविपापक्षणो महावकः । "ईमनानविमुग्धेन रुतमप्यतं भवेत् । इति। एक: ५ मिनटः । इति जटाधरः ईमो नाम शुभफलो "प्रजपाधारणं देवि! कथयामि तवान। रतपर: ७ मरकाक: ८ पुसदंशक: ८। यूथस्य विवर्दनः प्रोक्तः।") যত্ব যিয়ালমাঃ মঞ্জয় শিক্ষ; नि गटरसावन्तो धधनपक्ष: १० मान गुरुः । पर्वतः भदरवावलो हमः पदं परेशानि प्रत्याई पजपचरः। नय: ११। ति गजनिघण्ट: । भय शिवः। इत्वनेकार्थकोपः॥ प्रात: स्थितः । मोहर न जानाति मोतम्तम्य न विद्यते । iमगुणाः । वातहरत्वम् । इयत्वम् । स्वय श्रेष्ठः । इति हेमचन्द्र: । विहः । इत्यनय:। श्रीगुरोः रुपया देवि ! जायते जप्यते यदा । म् । मामधनप्रदत्वञ्च । इति गजवालम: 0 प्रथ ईममन्त्र विवरणम् । पम्याजपागायची. शानिनामतया तदा बच्यो भवेत् । मन्दम्य गिरमि इंमऋपये नमः । मने मध्या- उच्छामि व निमाम ईम रत्यावरदयम् । 'मिदिमं गुम हयं मांग जनपक्षिणान्नु गायचोघान्दसे नमः। इदि परमहंमदैवताये तस्मात् प्राणम्नु मामा पात्माकाम मंग्यितः । वातनम्। नमः। लिई वोनाय नमः। पाधार मः नाभेरुकामनियामार दयाम्यिान विपि च ममांसं दृष्यतम तिमिरहरक्ष।' गतये नमः। परमानप्रोतये उछामनिसा इति गघवभसतनामूप्तिमंडिताया, रति राजनिघण्ट: माभ्यां पटगताधि कविंशतिमहसनपिन पूर्व पहोगयमध्ये जपाजपा भूतेभ्यो निवेदयामि। मूलाधारमा प्रपंदरी यथा,- “ममारमयाचाचवककोखमरारिकाः। चतुनिपर धादिमान्तचतुवन्वित गायची. परिणामभवत् प्रायः पट प्रापा माहिया नन्दोमुग्यो मकादम्भा वनाफाश: प्रवाः स्मृताः महिताय गएनाधाय पटगतमंथनमानिंग उपते मलिले यमात् एते तस्मात् भवा: ममर्पयामि नमः। स्वाधिष्ठानमण्डप पनेक पहनाधा पहोगवं प्यारमा मस स्मृताः एफ.पा.निमारमं पदासाधिषमागरि। विद्यदि यादिनाम्तपड्यान्वित पदनपये वाराष: कपर्दिकाचो गृहपका मारिवामहिताय अपपामवपरमहलं अपने प्रलमा माहामारी पराम् । माहिला प्यार | टेक इति लो। गगरिका निवेदयामि नमः । मणिपूरमाडौ नानीवन- प्रत्यभिर अशासी गन्ममिटिमम् । मंधान डादिकालदवि दादनपने तिमपट:... सुना कठोरा हप्ता च यस्यायव्यवस्थिता । नमामहिताय विषय परमारा ममम पानामशापति। गुटिकारामहगो या नन्दोमुनीति मा । नर: । पनाहमणये तरसम्म पादा- “विमान देग! भनि मनिर:: भाददः करावा इति लोके । बला वगुनी रति वायुनं सादगदनप गोगेनरिताय शिवाय मोजा मरादिर पजपापमहसनपं समर्पयामि नमः रिएर । ममानिनिता अपि च । पि। । कोषः सिभुमि मोक।

·4 " . U । - 4 - हमः हंसना गणेशन प्रविष्णुभ्यो घराय परमवरि !" कौगि चिवसनच तम्मिन् युद्ध उपस्थिते । मपदो, ती (ईमम्मेव पादा जीवात्मने क्रमेणेष तथैव परमात्मने । ययोस्ते नामनो सान् ! ईमेति भिति च। डोप। पादम्य पहावः।) गोधापदो। पटगतानि सहस्राणि महसूच तदेव हि। पूर्व मंकथिते पुंमिनुलोके लोकसत्कृते । राजनिपट: । ईमपदायिशेष: 14 पुनः सहसं गुरपे क्रमेण च निवेदयेत् ।" मेरोरुत्तरस्थपर्वतविशेषः । यथा, विष्णुपुरा। मधुसवा २ ईमपादी विपदा ! एवं यथास्थानावस्थितभ्यो गोगादिभ्यस्त. २।२।२८। माला (म्याः पयायो यथा.- जएममर्पणमुखता तत्तत्स्थानानां तत्सदयस्थित- "शहफूटोय ऋषभो हमो भागम्तथा परः । "ईमपादो मण्दो कोटमाता मावकानाच रुपमाह तक। काननरायाय तथा उत्तरे केगराचलाः।") इति भावप्रकागस्य पून सद प्रथम "प्राधार वर्णवर्णेऽस्मिन् वादिसान्तानि हमयाः . (म य कायति माध्यनित्वात्। ईमपाद, लो, (हंमस्य पाद : वर्षा संस्मरेत् । कैशब्द+क:।)पादकटकः। यया, शिलम् । इति इलायुधः, यथा, द्रुतमौवर्णवानि वर्गानि परमेश्वरि !" “पादाइदं सुलाकोटिमनीरो नपुरोऽस्त्रियाम्। हिड्डुलन्दरदं म्लेच्छमिलचूर्णपारदम् । स्वाधिष्ठाने विद्रुमा वादिनान्तानि च मीत्। इसकः पादकटकः किहिणणे बुधरिएका दरदतिविधः प्रोत्रयममारः शुक्रतुण्डकः । विद्युत्पुन प्रभामानि सुनीले मणिपूरके ।। इत्यमरः।२।६।१०८॥ ईमपादम्तृतीयः स्यात् गुणयानुत्तरोत्तरम हफान्तपनि महानोन्नप्रभाणि च विचिन्तयेत्। "पट नपुरे। केचित्तु पादाङ्गदादिचतुष्कं चरण चारः मलवर्णः स्यात् मयोतः 'पिङ्ग वर्षे महावनिकलिकामानि चिन्तयेत् ॥ भूषणे नूपर इति स्याते । हमकादियं रवगून्ये | जवाकुमुममहागो इंसपादो महोत्तमः । ': कादिठान्तानि वर्णानि चतुर्थेऽनाहत प्रिये । हमारुतिचरणभूपले इत्याहुः । ईम इप इति भावप्रकागम्य पूर्वखण्डे । विराधी मवणे च रलवर्णान् स्वरान् यजेत् ॥ कायति मधुग्धनित्वात् हंसकः । के गन्दे डः। ईमचरणे च ॥ पात्रायां विद्युदाभायां शुम्मो इक्षी विचि. हंसाकतित्वात् हम इव इसकः इति था। इंसपादिका, चो, (हंसणदी एव साधे म्तयेत्। पार्थेविकारमंघ यादिना कः। इति भरतः। टाए ।) इंसपदी। इति राजनिघण्ट. कर्पू रातिसंराजसहस्रटलनीग्ले । (हंस वेति । इवे प्रतिकताविति कन् । साथै | हंसपादौ, स्त्री, (ईमस्य पादा व मादात्मकं ब्रह्मरन्ध जानीहि परमेश्वरि 'कन् वा ) राजहंस: । इति गन्दचन्द्रिका. ङीप 1.) इंसपदीविशेषः । इति । एतपु मसच केषु स्थितेभ्य: परमेश्वरि ।। । (यथा, माघे 1 ७ ॥२३॥ (पस्याः पयायो गुणाय.यथा,- जपं निवेदयित्वा तं अहोरावभवं पिये। “मृरित इव सविभ्रमप्रयाप्त. "ईसपादो इंसपदो कोटमाता लि.' 'महज परमेशानि न्याम कुर्याद्विचक्षणः ॥ प्रणदितईसकभूषणा विरजः।" इंसपादी गुरुः शीता इन्ति । प्रपिहमोऽव्यक्तरूपगायत्री छन्द उच्यते । तालप्रभेदः । यथा,- विसर्पदाहातिसारलताभूताग्निोस्पिीः देवता परमादिम्तु हंसोऽह बीजमुच्यते । "लघुर्गुगलधुर्यव स तालो ईसकः स्मृतः ।" इति भावप्रकाशस्य पूर्वखण्डे प्रथम मार्ग मः शतिः कोलकं मोऽहं प्राणवस्तु त्वमेव हि। इति सङ्गीतदामोदर ईसबीज, को, (सम्य बीजम् ।) .. नेवस्थलं भवेत् खेत वर्णन परमेश्वरि ! ॥ ईमकोलकः, पु. (इंस इव कौलतीति । कौल तस्य गुणाः यथा, राजनिर्धछे। सदा तत्सद इत्येवं मनोरस्य प्रकीर्तितः । बन्धने + गल् ! ) रतिबन्धविशेषः। यथा,- "हसबीजे पर बल्यं हरण वातनाशनम्। मोक्षार्थे विनियोगः स्यादेवं जानीहि पार्वति । "नारीपादवयं कृत्वा कान्तस्योष युगोपरि। पाके लघुतरं प्रोतं मामयविनाशनम् ।" नत पडङ्गविन्यानं कुर्याहस्य मिहये । कटिमान्दोलयेद यवात् बन्धोऽयं हम हम्माता, स्त्री. (सस्य माता।). ६ सूर्य मोम महेशानि निरन्जनमतः परम् । कोलका इति शब्दचन्द्रिका सममूहः । यथा,-- निरामामं चतुर्यन्त खादान्ते क्रमतो न्यमेत्। इति स्मरदीपिका। "तां समाला: शरदोष गडा कावचान्त प्रविन्यस्य ततोऽनन्तपदं स्मरेत् ॥" ईसकूटः, पुं, ककुत्। इति केचित् । ( पर्यट मौषधीनामिवालमामः । इति च तव ७ पटल: विशेषः। यथा, महाभारत।१।११८१४८ स्थिरोपदेशामुपदेशकाले अजपाया हैविध्यमुक्तं यथा,- “इन्द्रद्युम्नः मरः प्राप्य ईमकूटमतीत्य च। प्रपेदिर प्राता नजन्मविद्याः।" "ईसेसि प्रतिया का प्रकृतेर्गपः । अतयङ्ग महाराज तापस. ममतप्यत:") इति कुमारसम्भवे । १।३.. ईकारण बहिर्याति मकारण विशेत् पुनः । ईमगादा, स्तो, (हंस व गदगदो यस्याः।) हंसमापा, स्ती, इस रेष्ठो मायो यस्याः।) मेति परम मन्त्र' जीवा लपति मन्वंदा। मधुरभाषिणी। तत्पर्यायः । मधुरनिखना २ । मापपर्णी। पति राजनिरः । पट्गतानि दिवाराषौ महस्राव कविशति:: पति विकाण्डशेषः । ईसरय:. पु. ( इंसो रथो वाहनं यस्य बना पनपा नाम गायत्री योगिना मोक्षदायिनी। इंसगामिनी, स्त्री, (इंस इव गच्छतोति । गम+ इति विकागः शेषः । पापा हिषिधा देवि ! ध्यता गुप्ता कमेगा । गिनिः। डोप । सगमनमिव गमन यस्याः | हंसलोमशं, को, (इस इवलीमयम् ।) ष्याच द्विविधा मोहा दज्योतिवर मा इति वा!) नारीविशेषः। (हमन गछा सम्। रति राजनिघण्टः, मोति।) ब्रह्माण। इति ईमारूदागद- इंसलोहक, को, (सं श्रेष्ठ लोइमिव । कन्" ज्योतीरूपाचमा देशदिम्पाने प्रतिष्ठिता। दर्शनात् । पित्तनम् । इति हेमचन्द्रः। (. उकाररूपा गुप्ता च शिवालि; प्रकीर्तिता। इंसदाहनं, को, (हस येठे सुरभिस्वात् दाहनं प्रितला.ब्दे मातव्यम् ।) चन्द्रपोज कारन्तु वोधित घर पुगते । यम्य ।) भगुरु । इति शब्दचन्द्रिका (गुण्या-मवतो, को, (ईम न इसपदाकार पजपाय मयो गुमा वजाया प्रकोर्तिता। दयोऽस्था पगुरुपद मातस्याः।) मूतमस्वस्या ति। इंस+मतुप । डोप. पया माम्पमारेण पायरपमुच्यते " मनादिमी, सी, (इंस व नदतोति । मद+ मस्य षः ।) हंसपदोलता। इति जटाधरः । समिनिसहरसन्चे ४ पटन:। चिनिः। डीए। नारोधिशेषः। तस्या नवर्ष सयुक्ने, वि। (जरामधनृपत: सेनापतिश्मेिषः यथा, महा यां, गव्दमानायाम्। हमवाहनः, पं. (मोवारन यस्य।) वार भारत!३।०२।१-१२॥ "गन्द्रगमना तन्यो कोविताना कतान्विता। इति कायदमा; ।११।१ ( "प मनापति राजा मकार भरपंभ।। नितळगुर्दिगो या सा कप्यते इंसनादिनो।' थोमहागवः।।३।१।। . . T- -- पिणी।

·लितम् । . स्वम् ।") । । मोदक, ली. (इंसं ग्रेष्ठमुदकम् ।) पानोय-इदोरकः, पुं, (म्ब दोगः। ततः वन्।) "नादेवं नवमटेषु निहितं मन्तप्तमदाशभि-' दाय: । महोकरः२ मादनः रिहाम :। हंसोद हट्टची हठी हातं तपमा लोकान् यथावभ्रापिहितं ामिन्याच निविष्टमिन्दुकरणम्मन्दानितान्दो- इति शब्दरत्नावती वन्दीकारः ५ प्रसन्न- रविम् । चौरः ६ । इति विकागड शेपः ॥ विमल पिम्मित: प्राह मस्तं मवाधनः ॥") एलाः परियासितं यमहरं पित्तोणदाहे इविलामिनी, स्त्री, (हे विलसतौति। वि+ :, पुं. (मम्य अतिरिव सवयवात् ।) विप लम+णिनि । डोप।) गन्धद्रव्यविशेषः । तत्- लिम्। प्रति केचित् । मपाटय । मूळरकमदात्ययेषु च हितं शंसन्ति इंसो पर्यायः। धमनी २ अन्वनकेगी ३ हनुः ४ । रुदा, स्त्री. (समधिरुदा।) मरखती। दकम् । इत्यमरः ।२।४।१३०॥ अस्याः पर्यायो प्रति राननिर्धण्टः यघा, 'वाओं पूर्णनिशाकरोज्ज्वलमुखी कर्पूर कुन्द- हहो, व्य, मम्बोधनम् । (यथा, महाभारते । "नखं व्याघ्रनखं व्याब्रायुधन्तचक्रकारकम् । प्रभा १२ । २६७1८! नग्नं स्वल्पननी प्रोका इनुहविलासिनी।" चन्द्रादितमस्तकां निन्न कर मंविधती "तां गागृषिः स्वमग्निः पविश्व यतिमद्रवीत्। प्रति भावप्रकाशस्य पृवखण्ठे प्रयमे भागे ।) मादगत्। इंहो वेटा यदि मता धर्माः केनापरे मता: 1) हरिद्रा। इति भावप्रकाशःn पुस्तकान्तरे समक्षगुण गुधायकनमं विद्या तुमस्तनो दपः । दम्भः । नः । पति शब्दग्नावली ॥ हरिविलामिनोति च पाठः ॥ ( वाराङ्गना। टिचरामरविभूपिततर्नुइंमाधिसड़ा हतः, पुं, (हक् इत्यघतादेन कायतीति। के यघा, पार्व्यासप्तशत्वाम् । ४३३ । भजे ॥" +कः।) गजसमाधानम् । इति नटाधरः। "मृगमदनिदानमटवी कुडुममपि कषक- इति तन्त्रमारः। हकारः, पुं. (इक् इत्यव्यतागदस्य कारः वाटिका वहति । मभिन्य, लो, (हंसम्येय अभिल्या गोमा यस्य वारणम् ।) पाशानन् । इति केचित् ॥ हविलासिनि भवती परमेका पौरसब- स्वपल्लात् । ) रूप्यम् । इति हेमचन्द्रः ॥ हजा, न्य, नाट्योती चेटीसम्बोधनम् । इत्यमर- मादः पुं, (ममाढ़ः । ) बना। यया । टीकायां भरतः। इठ, कोलबन्थे । दनाव्हती। तौ। ति कवि- विदर्ग चावविभुज अक्षत्रकमान्नुकरं | इग्निः, पु, जुत् । पति नटाधर: ॥ कल्पद्रुमः ॥ (भा०-पर० मक-भुती अक.. भारद ब्रह्माणम् । इति वैटिकमन्याप्रापा- निका, स्त्री, भार्गी। इति भावप्रकायः ॥ सेट । ) कौले बन्धः कोनवन्धः । हटति छागं थामे ब्राध्यानम् ॥ (यथा, दृइत्मंहितायाम्। (अन्याः पायो गुणाय । यथा,- कोले वनाति इत्ययः । कातन्त्रादी बलात्कार• "वासाप्राङ्गारवल्ली च खरगावा च इक्षिका। मात्र । हठति परचक्रं बनी । इति दुर्गादास "दगडी यमो महिपगो अनुच्या लफपित्तान्तहिवाकामबरप्रणुत् ।। हटः, पं (इठ+पुंसीति घः।) बलात्कारः । इंमारढ़य पादरुणः" ) व्रणोगचितवोमपंसमिकुष्ठगदापहा। इत्यमरः । २।८।१०८॥ प्रयो। पति मेदिनी गिरदा, न्ती, (हंममारुढ़ा। ब्रह्माणी । यथा, पन्नताको गुग्यै स्तहत् विगेपाघननाशनः ।") ( हठयोगः । यथा, इठयोगप्रदीपिकायाम्। दितु नी बगहानी हमारुढ़ां वरप्रदाम् । इति भावप्रकागस्य पूर्व खाडे प्रथम मागे॥) १॥१०॥ परिरूपा महाभागां ब्रह्माणी तां नमा- इम्ने, व्य, नाट्योती चेदोमम्बोधनम् । यचा,- "अगेपतापतमानां समाययमठो इठः । "हले हमने इलाहानं नीचं चेटों सखी प्रति।' अपयोगयुतानामाधारयामठो हटः ॥ नि वृहन्दि केजरपुराणोजदुर्गोत्सवपदतिः ॥ इत्यमरः। १।७ । १५॥ हटपर्णी, स्त्री, (इठति पवते । प्रति । ठ+ का, ती, हिंमी एव । स्वार्थ कन् । टाए।) "हडे नीचसम्बोधनम् । हल्ले चेटीसम्बोधनम् । अच् । तादृशं पर्णमस्याः । डीप। ) शैवालः । मो। इति शब्दरत्नावली । इन्ला मखी मम्बोधनम् । वयमेवाव्ययम् । यया। इति विकागडशेपः। पा, नो, (मम्य पनी । ईम+ डीए।) हंस हराले कुम्भिन्त । धरै इच्ने काचनमाले। इला| हठयोग:, पं, (इठेन योगः।) योगविगेपः । तत्पर्यायः । चकाट्री २ वरटा ३ मउन्तले प्रति। वयमप्यादन्तमव्ययमस्ति । यघा,- काको ४ वग्टो ५ मर:काको ६ इंमिका ७ हाहा हप्ता हला शब्दाम्नयः मम्मोधनवाचकाः “इदानी हठयोगम्तु याप्यने पटमिछिदः । वारता ८ इंमयोपित् । इति शब्दग्नावली । प्रति प्राशतत्तावत्ययपरिच्छेदे वमन्तगजः । सदामनं पवनागं गरोरं गंगधारकम् ॥ दाना १. मगलो ११ मचुगमना १२ मृदु- 'इति पेटिकाहानं मण्याद्वानं इलेति च । पूरकं कुग्म कवरंच वायुना मनम् । गामिनो १३ । इति राजनिघण्टः ॥ द्वाविंश इजेति कुत्मिताप्रानमार्यो मारिप उच्यते।" इत्यं क्रमीतकम ज्ञात्वा पवनं माधय॑त् मदा: रिक्षापादच्छन्दोविनमः । यथा, इति भागुरिया धीत्यादिकापट्कन भम्परिटगाधकः । “मी गौ नायवारो गो गो वमुभुवनयतिरिति प्रगव्ययर इलागदः मुखोपयाची स्ति। वाला एतवाधान्तु वेगि। वायुपगं प्रतिष्ठितम् । भवति हंसी। वास्: मसी इलेति विकाण्डपे वोयालितः ।' ततो मनो नियनं यात्तत पानन्द एय दिन साई कान्तनकान्तेऽसौ विकचकमतमधुसुरभि पटमोऽई मरियामिह ले भापितम्य चेति घटयोगान काम: पाचन: गन्यं भवदयादि। पिबन्ती तड़ितमियः। वयमिदमध्युत्पदम् ।" इति इदानी हठयोगस्य हितायं भवत् । कामझोडाकूतस्फीतप्रमदमरभमभरमलघु प्रामागे नामिया तु मीटिममत। तंतघा पात हमित्यादिर पमः । रवन्ती। हर, लिपि । इति कविकल्पद्रुमः । (चा--पर- कानिन्दीये पधारवं पवनपतनपरितनपने कमेंट ।) विपि दीप्तो।। इति। ति एवं ध्यात्वा धिगया मानापन:: ईमारते पश्य स्वेच्छ रसभमगतिरिह पिल. दुर्गादामः । शिवतुल्यो महानामी टोगगरतः । घटानीतिमायी भावा पाया सति इंसी।घटपटि, ली. गैदानम् । इति शैदावानी। इति इन्दोमध्वयां २ म्तवकः । बह:, पुं. क्रयविम्यम्मानन् । हाट ति भाषा। तोऽयंठयोगःप्यात मिति:मिदिर.. प्रतिमनगटयः। इत्यमरः।३।५।८८. पटा, (स्टी पनि प्रति चौरधिपः। साटदार सतिभापा। रद. पन) गिनिन्द्रा सोनी. दारिता निभरि:। - न्य हम् । भाऱ्या । भरतः॥ P मोनाति: । ति मुग्धयोधण्याकरणम् । दिपः । पया. । -1-6 ·पया । . - 1 ८ . हन्तका तत्क्षणादेव चाप्नोति सत्यं मत्यं सुनिधितम् ॥ / भोजनं हन्तकारं या अयं भिनामयापि वा। हमा,मो, गोध्वनिः । इति हेमचन्द्रः। इति च तन्त्रमार:: भदत्वात न भोसयं ययायिभवमात्मनः।" इना, खी. (हनु+पक्षे ऊञ्।) हनुः । इत्य इति मार्कण्डेयपुरा मदालसोपाख्याने। २८। हम्म, गती । इति कविकल्पमः । (भा.. भरटोकायां भरतः। (यथा,- ३४-३६॥ सक० मेट।) मयान्तः। हमति । "गावास इन्वोः कट्याच चेष्टायन्तम्तु सन्धयः। इन्ता, [] वि, (हन्तोति । इम+च । दुर्गादासः । इति सुश्रुते शारीरस्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥) इननकर्ता। यथा, भट्टी ५ मग। इय. सम । गती । इति कविकल्पद्रुमः ।। हनूमान्, [स] पु, (हनूरस्यस्येति। हनु+ "भयन्सं कार्तवीर्यो यो हीनमन्धिमचोकरस्। पर०-क्कमे प्रक. गती मक-मट् ।) मतप।) हनुमान्। इति त्रिकाहशेषः । जिगाय तस्य इन्तारं स रामः मावं. कमो ग्लानिः । इति दुर्गादामः । (यथा, महाभारते।३।१४७२७॥ लोक्किः" इयः, , यति गातोति। इय+ “अई केशरिण; क्षेत्रे वायुमा जगदायुना। इनाः, पं, गृत्युः । वृपः। इनधातोः तुप्रत्ययेन हिनोतोति। हि+अन् वा।) मातः कमलपत्राक्ष हनूमानाम वानरः ।") निष्पन्नः । इति केचित् । (विनायः। यथा, इत्यमरः । २१८१४४ : पय इयायुवेदः। सन्धा, मुं. (इन्ति मानुपानिति । हन+“ऋह. भागवते । ११1।। धन्वन्तरिरुवाच। निभ्यामूपन् ।” उणा० ४।७३॥ इति ऊपन् ।) *भूमारासुरराजन्य हन्तवे गुप्त ये मताम् । "च्यायुर्वेदमाग्याम्ये इये. मायरक्षणम्।। राचसः । इति विकाण्डीपः । अवतीर्णस्य नित्य यमोनोके वितन्यते।" काकुटो कृपाजिद्धय कृष्णायः दागतालुः 'हन्त, व्य, हपः। अनुकम्पा। (यथा, गीता- हन्तोलिः, स्त्रो, (हन्त इत्यम्य उनिः।) अनु कराली हीनदन्तय गृपाधिक्दनकः। याम्। १०।१८ कम्योतिः । इति केचित् ॥ एकाण्डव जातागड़ः दानुको किमी “हन्त ते कथयिव्यामि दिव्या द्यात्मविभूतयः । इन्नः, वि, (इद+: 1) कतपुरीपोत्सर्ग. । इन्य मार्जारपाटी यानाम: कुविधिमनिमः । प्राधान्यतः कुरुयेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे) मरः।३।१।८६॥ यमजो वामनव मार्जार कपिलोचनः । वाक्यारम्भः । विषादः । इत्यमरः । ३।३।२४३॥ इन्यमानः, वि, ( हन+कम्मणि शानच् ।) वत्त एतहोयो यस्याज्य उसमोऽसयतुष्करः । (यथा, धाराष्टके।। मानहननीयवस्तु। इनधातोः कम्मदि शान एते टोपाय कविता ज्यहस्त्यादिपत्तमाः । ""राषिर्गमिथति भविष्यति सुप्रभातं प्रत्ययेन निष्पन्नः। यथा,- मध्योऽर्डहस्तहीनोडमो मुटिइम्तविहीनकः। भास्त्रानुदेष्वति हसिष्यति पद्मजालम् । “हन्यमानं महामेन्यं विलोक्यममुद्दछन् । कीयांशाईमान: स्थादई मतन्तु दीर्घतः । प्रत्यं विचिन्तयति कोषगते दिरफे. अभ्यधावविशम्भोऽय मुख्ययासुरमेनया ।" पगमुष्टिहोनः पञ्चोन उत्तमाद्याम्त दीर्घतः । हा इन्त हन्त नलिनों गज उमाहार") इति मार्कण्डेये देवीमाहामाम् । पसंहता येच वाहा इम्बकणांस्तथैव च । भर्तिः। वादः । मंभ्रमः । इति शब्दरता- | पुपा, स्त्रो, वणिग्यविशेषः । तत्तु मरीच. सग्नेवाभावेषु न दीनाचिरजीविनः । यली खेदः इति मेदिनी ॥ (यथा, रामा हन्तवदीर्घकष्णवर्णवस्तु । इबुप् इति स्यातम् । वन्तपूजनाडोमाद्रता स्यात् दिजभोमनात यणे। इति वैद्याः॥ हौधेर इति हिन्दोभापा। लोहक निम्बपत्राणि गुग्गुलुमर्पया हप्तम्। . “काचमूल्येन विक्रीतो हन्त चिन्तामणिमया।' तत् द्विविधम् । तमध्ये प्रथम फलं मत्स्य महगं | तिलञ्चैव वचा हिश वधोयाहाजिनां गते । पन्तकल्पनम् । इत्यजयपालः ॥ विसगन्धम्। द्वितीयमसत्यफलसदृशं मसा पागन्तुकं दोषजन्त वर्ण दिविधमोरितम् । इन्सकारः, पुं. (हन्त इत्यस्य कारः करणम् ।) गन्धम् । तयोनामानि गुणाय । चिरपाकं खरं वातात् पित्त सिपातिकम् पतिथिदेयतण्डुलम्। इति केचित् ॥ इन्त “हपा वपुषा विस्रा पराखत्थफना स्मृता। कएडदाहात्मकं पित्तात् मोन्मादं मन्दवेदनम् । शब्दः। यथा। यत्तु। मत्स्यगन्धा शोहइन्चो विपनी ध्वाधनाशिनी। घन कफात् मनिपातात् स. "नियोतो इन्तकारण मनुष्यांतर्पयेदय । हपुपा दीपनी तिमा मदूष्णा तुवरा गुरुः । भागन्तुकन्तु शस्त्रायटन परिशोधनम् । कुशस्य मध्यदेशेन नृतीर्थेन उदङ्मुखः ।" पित्तोदरप्रमहामॅग्रहणीगुल्मशूनहत् । दन्तीमूनं हरिदे हे चित्रकं विश्वभेषजम् । इति लघुविणम् । पराप्येतद्गुणा प्रोता रूपभेदो योरपि॥" रसोनं न्ध वापि तककाच्चिकपैपितम्। इम्सप्रयोगेण जलदानमुक्त तत् सनकादिप्रत्येक इति भावमियरुतमावप्रकामः ।.. सिलयता कपिण्डोका दधियुत्ता समन्धया। तर्पणे । यथा । सनकस्तृप्यतां तस्यैतदुदकं हन्त निम्बपन युतं पिण्डं तिला शोधनरोपएम्। इत्यादी। म त पद्मपुराणीयमिलिततर्पणे। “हपुपा हदुपा विस्रा विसगन्धा विगन्धिका। करमोरकदस्य नहीकुटचित्रकः । इत्याष्ट्रिकाचारतत्त्वम् ।। अतिथये दानार्य पन्याधामो स्वल्पफना कधी ध्वाइनागिनी। भनातस्य पचेतलं नाडीत्रणहरं परम् । पोड़गग्रामाः। यया,- सोमवुर्विपनो च कफनो चापराजिता। पापल्कलकरकेन एतेन च प्रलेपयेत् । "पूजयेदतिथि नित्यं नमम्योदर्थ येहिनम् । पूर्वा तु पचनानी स्यादपरा मप्तधाभिधा। हरिद्रे विड़शानि तथा लवणपञ्चकम् । मनीवाक्कमि: गान्तमागतं स्वग्रहन्ततः। इपुपा कटुतियोगा गुरुनेभवलामनित् । पटोलं निम्बपवच्च वचा चिवमेव च । इतकारमया या भिक्षा वा तितो हिजः। प्रदरोदरविष्टम्भशूलगुस्मार्गमा इग" पिप्पली गहवरच चूर्ण मेकन कारयेत् । पादतियये नित्यं बुद्धा तं परमेजरम् । प्रति यीनरहरिपगिळतविरचितराजनिघण्ठे एतत्यानं कमिग्रेममदानिलविनाशनम् । भिसामाग्राममावमा म्याचतुर्गुणम् । गताद्वादिषयतुः। निम्मपत्र पटोलञ्च त्रिफला सदिरं तया। पुष्कन हम्सकारच तचतुगंणमुच्यते।। पा, स्तो, हपृषा। इति राजनिघण्टः। कार्यायवा ततो वाहं गृतर विचक्षणः। रति पूर्मपुराणे उपविभाग। १८३-११५ हवा, मासे, गोध्वनिः । सत्ययाय:। हम्मा २ बाइमेव प्रदातव्यं पानं कुठापशान्तये । रेभपम्। इति जटाधरः । हम्मा ४ रभा ५। प्रमणेषु च कुठे यु तेतं मर्यप हितम् । "भिचाच याचतां दद्यात् परिमाइब्रह्मचारि इति हमचन्द्रः। (यया, महाभारते।।। पञ्चवल्कलतेनं या दशमूलच गोयनुस् । णाम्।.41 ३१॥ सरानादौन वर्दै कस्पान मुलिपानान्ततेपतः । पासपमा मिना म्यादप पासवतुष्टयम् । *क्रोधरपणा मा गोईप्यारवधनलना। मातम्लुइरमोपेतं मामलारमर्कन वा ।' पनामान्तमारं विजोत्तमाः । विश्वामित्रस्य सत् मेन्यं व्यद्रावयत सयंगः) मामलास्थान मसानामिति च पाटः । . प्रपिच।

·- वता ८॥ ॥ भापा॥ . दनिं दद्याच भूतभ्यः सापर्यञ्च चतुर्घटः। भोजन मन्वितं दद्यात् भमनोद्भुनयेहनम् । इयो हयगो राम पनी नयनः । । पायबंदो गायानामुत: मोपमारतः " कम्पान्ते प्रामणि प्रसुमे वेदं कृतवान् । तदो- Artist नदिमः अगिगाकडे यायुष्यंद: २०० अध्यायः ॥ धारणार्थ विष्णुना मत्स्यावतारेण स इतः । १४ागपूत गानाचलनमा । यहि कम्पनहायपरीक्षा घोटकगद दृष्ट इति केचित् ॥ ॥ अपि च । में मुरंग दरमपम्दानि च । या। ॥ इये वर्णनीयानि यया। वेगः १ "गङ्गाजन्नम्यान्तन्तोर ब्रह्ममुतम्य च । प्रयाय देयो भवन टापयेत् । श्रीयन्यम् सेजः : ममणस्थिति: ४ गुरोस्- विग्ननायायो देवः शिवलिङ्गममन्वितः । यानि पिगमगध्यपयान्वितः ॥ मासस्नः ५ रूपम् । नाति: ७ गतिविचि विश्वदेवो महादेवो योनिमगइनरूपिणी ॥ पनेर कसे घ्याप: प.फ मतान् पालत्ययान् । इति कवियाम्पन्नता non हयग्रोवण युयुधे तव देवो जगत्पतिः । वानिविदाधागी योऽपिनमनः । इयगकुन:। हयग्रीयं यव हवा मणिकूटं तवागमत् ॥" बजनिभा रेमयम: हय गुगगुतः । "पारवं मुन्नति वामतो य: इति काग्निकापुराणे ८२ अध्यायः॥ मारले गये गुगगन पायवेच्यम् ॥ शुचितितिपादघातेः । हयग्रीवहा, [न] पुं, (इयग्रोवं हन्तोति । हन् + प्रोन पायमं दग्धं नाडोम्निम्नस्तनोति मः । कण्डयते दक्षिणमाभाग कि । ) विशुः । इति हेमचन्द्रः ।। विकाने भोजयेदा गायनं वातुले टेन् । तुझं तुरनः म पदं ददाति" हयग्रोवा, म्ती, दुर्गा । यथा,- सानाच रम: पिने मधुमहरमाध्ययः । इति वमन्तराजे यशकुन: १३ वर्ग: "नारसिंही हयग्रीवा हिरण्यानविनाशिनी।" महान् वानन्यान् या कटुनिमान् शतान् इयकातग, म्ती, (इय: कातगे यम्याः। ) इति तस्याः सहस्रनामस्तोत्रम् ॥ हये। प्राव कातराहक्षः। घोड़कायरा इति हिन्दो हयपः, पुं, (हयं उचःयवसं कपतौति । कप अधि बाधिरी श्याम विटीपादो तु गुग खच् । ) मातलिः । स तु इन्द्रमारथिः। पति गुन्नम्। 'इय कातरिका, स्त्री, (इय कातरा एव । स्वार्य विकागोपः॥ मटा मयंगे प्रथमऽधिपनं ददत् । कन्। टाप प्रत त्वम् । ) अम्ल कातराहक्ष: हयनं, लो, (हयति गच्छत्यनेनेति। हय+ ल्युट ।) विवयत् ततो वर्षमेकाटिपन्नपशयम् । धोडकाथरा इति हिन्दी भापा । यथा, कीरयः । इत्यमरः ॥ तस्य रूपान्तरं डय- गम प्याश चत्वारि वीणि मध्य जघन्यया: । कातरा हयपर्यायैः कातरान्तः प्रकीर्तिताः । नम् । इति तहोकायां भरत: । निन मोनननव शनिपलक करें। अग्नकातरिका तिता वातनो दोपनो परा" | हयपुच्छी, स्त्री, (हयस्य पुशमिव पारुतिय म्या: म पहियाधमेऽय चत्वारिंशच भोगिए । इति राजनिर्वण्ट:॥ डीप् । ) मापपर्णी । इत्यमरः । २ । ४।१३८ ॥ फूठेषु जलेपु त्रिफला कायमंयुतम् । हयगन्ध, को, ( इयस्येव गग्धो यस्य । ) काच- हयप्रियः, पं. (हयस्य प्रियः।) यवः । इति हेम- लाग्नी गोयरोगे च गवां मूवेग योजयेत् । । लवणम् । पति राजनिर्घगटः ॥ ( विवरणमस्य चन्द्रः ॥ (यवशब्देऽस्य गुणादयो जेयाः ॥) मपित्तोखणे व्याधी गोचीरहतमंयुतम् । काचलवगा गदे ज्ञातव्यम् ॥) हयप्रिया, स्त्रो, (हयस्य प्रिया।) अश्वगन्धा । झापागां पृटयथं मापयतन भोजनम् । हयगन्धा, स्तो, (हयम्येव गन्धो यस्याः ।) अश्व खर्जरी। इति राजनिर्वण्टः ॥ टाया: प्रदातव्यं गुड घा: पन्नपष्टकम् । गन्धा। इति रनमाला ( अस्याः पर्यायो । इयमारः, मु, ( हयं मारयतोति । मृ+गि + माने घृतमयुक्ता शरदग्रोमेषु वाजिनाम् । यथा, अगा।) करवीरः । इति राजनिघण्ट: ॥ जोमानं पुष्टिदवापि वनजोविवद्धनम् । "गन्धान्ता वाजिनामादिरजगन्धा हयाद्धया। हयमारक', पुं. ( हयं मारयताति। नृ+गिन् । देवानाय दद्यादै चीरयतमथापि वा । वराहकों वरदा बलदा कुष्ठन्धिनी ॥" गन्। ) करवीरक्षः । इत्यमरः । २।४।७६ ॥ गड चौक ल्यायोगन शतावी ग्वगन्धयोः । इति भावप्रकाशस्य पूर्वखण्डे प्रयमे भागे । हयमारगः, पं, (हयं मारयतीति। म+गिन् । पचारिवागि मध्यम्य जघनम्य पन्नानि हिर प्रजमोटा। इति राजनिघण्ट: । प्यु.।) अश्वत्यक्षः । इति शब्दचन्द्रिका। धम्मायव वाहानामकरूपं यदा भवेत् । हयग्रीवः, पुं. ( इयम्य ग्रीवा इव ग्रीवा यम्य ।) इयवाहन:, पुं, (हयो वाहनमस्य 1) रेषन्तः । मियने न तदा नि उपमगं तमादिशेत् ॥ मधुकटभहतवेदोदाराध विष्णारवतारविरोपः। स तु सूर्यपुचः। इति हेमचन्द्रः । कुबेरः । होमादरिक्षया विभीननलिकम्मना । तम्य रूपं यथा,- इति चित् ॥ गान्यो गमगंगान्ति: म्यादरीतकादिकल्पतः ॥ "मुनामिकेन कायेन भूत्वा चन्द्रप्रभम्तदा। हयवाहनशङ्करः, पुं, रक्तकाचनः । इति गन्द- रोतको मगोमूत्रा तन्तेन लवणान्विता । कृत्वा हयशिरः गुम्नं वेदानामालयं प्रभुः । चन्द्रिका पञ्च तत: पञ्चमडझा पूर्णा गतावधि । तम्य मूर्दा ममभवत् यो: मननवतारका। हयगाला, स्त्री, (इयम्य गाला।) अमानयः । उत्तमा गतं प्रोक्तमणाति पष्टिमत्तरे ॥ केशायाम्याभवदीर्घा रवरंशुममप्रमा:। यथा, मात्स्ये । २१० । १८-२३ । उता: कल्पा गजे हिताः। कर्णावाकाशपाताले लन्ताटं भृतधारिणी। "गवां स्थानं तवैवात्र तरगाणान्तथैव च । गई चनुगंगा मावा ताभिर्गजरुगईनम् ॥ गङ्गा सरस्वती योखो भुवावास्तां महोदधी। उत्तराभिमुखा येणो तुरगाणां विधीयते । गहोपमगव्याधीनां गमनं शान्तिकमी च । चक्षुपो सोमस्यौँ ते नामा मन्या पुनः स्मृता । दक्षिणाभिनुपा वाथ परिगिटान्तु गहिताः । पृजयित्वा मुगन् विमान ब्राह्मणे कपिलां ददेत्। प्रणवस्त्वघ संम्झारो विद्युजिता च निर्मिता। तरगास्तु तथा धार्याः प्रदीपै: मराविकः । दन्तिदन्तय मानां विनीयादुपोषितः । दन्ताय पितरो राजन् मोमपा इति विगुताः । कुछटा पानरायेय मर्पटारा नगधिप !! मन्वन मन्विता वेद्यो ववामिदार्थकामले । गोलोको ब्रह्ममीकर मोठावास्तां महात्मनः ॥ धारयेदजगालायां मयनां धनुनय छ। माया: गिवदुर्गायोर्विष्णुता रक्षमा गणः । ग्रोवा चास्याभवद्राजन् कालराविगुणोत्तरा पनाय धाऱ्या यनेन तुरगानां पितपिगा। एतदयशिरः कला नानामूर्तिभिरातम् गोगजाबादिगालास तत्पुरीपस्य निर्गमम् । इति महाभारतम् ॥ पम्तं गते न कुर्वीत दे टियाकी" भृती रत्ना शभा मेध्या वारुपो रक्षसां सदा ॥ (इवग्रीषदैत्यवधार्यमेव भगवान् हयग्रीवमूर्ति- हयगोषः, पुं.. विफना पचकोले च दशमूलं घिनकम् । रभवत्। इति देवीभागवतमतम् । विभुः। मतादरी गुड़.ची च निम्बवामककिंशुकाः ।। विवरणन्तु तय १ स्कन्धे ५ अध्याये द्रष्टश्यम् ।) "ततोम ; वाकिमुषं गनोनि । । पादी महायुध्वंदमायाम्ये . गपि यय।) ---..-9निजा :

·यानिसम्पन्धः तत्र भमितियोतका . . निघण्टः॥ हरगो - तब देवदेवात्वा तपंयित्वा पितृन सुरान् । तदाई हरिष्यामि गरी परामने। एवमरतथा नातं यौविक्षन संपूज्य श्यमीर्षश्च जगाम गनसाइयम् । तवा मया नारी प्रहं भवत पूरुषः । अपरं धमादार मुदं पुरुन इति वामनपुराणे १ अध्यायः । विद्यते सत गतिमें बमनुनातुमामि। एवम परिपाहार गिन हया, स्ती, (ज्यस्तन्धोऽस्यस्या इति। पम् । योदेव्युवाच । हिताय मर्थजगतां कामाख्या टाप।) पपगन्धा। रति राजनिघण्टः । "सवाई इरिथामिगरीराजपवन !! तम्याः शरीरं राजेन्द्र हातमा हयाध्यक्षः, पुं. (इयस्य अध्यक्षः।) पानाध्यपः। किम्वई वेवामिष्यामि यत्व हर पच्चमि । येनोपमेयं तवाप्ति मागितं भुर तस्य सच यथा,- तयारम भवतो हवा तिष्ठामि तावता। सन्तानः पारिजातोवा “हयगिधाविधाननम्तचिकित्सितपारगः । त्याम्यहं यदा मम्पूर्व स्यालदास्यम् । पमोचया तथा वन्योती चापि अखाध्यक्षो महीभत्तः वासनय प्रगम्यते " त्यहमागहरणं भवेदयदि यथेसितम् । बहुधा च पयान सो रेमात मरे इति मावस्ये। २१५ ॥ ३०॥ तदेवाई सदा गम्भोः शरीराई राम्यहम्।" पानारीपरी भूला म तुरंमे इयानन्दः, पु, (यस्य पानन्दो यमात् ।) ईवर वाचा इति यद्यपि भूतेगः खयं गनोति मुः। इति राजनिघण्टः। (गुणादयोऽस्य एवमम्न भनित्यं यया लं कमिसि। गौरी का तदा सर्वभूतकारपकार "मुगदे सातव्याः) गरीराईस्य हरणं भूयात्तव यक्षितम् । तथापिता गिरिमता संयोग्य विविध च्यायुवेदः, पु, (यस्य पायुधंदा। धोटक. वीपीय उवाच। तपस्ययोजयदेव क्रियोपायनिकमः। चिकित्साशास्तविशेषः। तच्छास्त ध्यगन्दै पथ गोरी तदा पूर्वमनुभूतं तपःस्थिती। तपोनिर्धतसाहीं पयारीमयाकरी द्रष्टव्यम् योगनिद्राखरूपं तदात्मानोऽचिन्तयरिया। पच प्रदेदी तम्य गरीरस्य महार। यारिः, पु, (हयस्य परिः।) करवीरः। इति हरं प्रणम्य प्रथमं ब्रह्माणश्च तत. परम् । সবা মন শাসলি মাখা: মুলা •वमाला॥ तस्त्रिजगतामोश हरि नारायणं प्रभुम् । हयागना, स्त्री, (यानामगनं यस्याः।) गझकी- चिन्तयित्वा तथा नेपामेकता सा लगभयो। मरीरामदानस्य तपसो योजनस्या, हतः । इति पादचन्द्रिका । मात्मानं यागनिद्राच चिन्तयित्वा मनखिनी। एतस्य तवं मानन्ति महात्मानो इयो, स्त्री, (यस्य स्त्री इय+डीप।)| दपिणे स्वशरीरम्य भागाई भगवृतः । मन्दी भाी महाकाली वेताती घोटको। इति जटाधरः। शरीरस्य तथा वाममतिप्रेम्णा निर: भाभूता महेयस्य वीतभीतास्तपोधना.. हयेष्टः, पं. (इयनामिष्टः।) यवः । इति राज हरोऽपि स्वशरीराई गोरोकार्य तदा त्रयम्। ये मान उत्तमा तपसी पसात्। प्रेमणानिवेशयत्तस्यायिकीयुः प्रियमदुतम् । गणानच वाडा इम्बाजानन्ति हर ज्योत्तमः, पुं. (इये उत्तमः । कुलीनाः । पथ स्थित्वा तदा भर्गः काल्या सह दिरं एवं विषयों योन्याः सानुगा नृपसत्तम तत्पप्यायः । वातायः २ नात्यः३पमानयः ।। सदा। वनिताः सत्कियोपायस्ततो इति विकागेपः। परित्यज्य भरोरा पृथगेव बभौ रुचा। यद शृणयावित्यमबुतं पुस्खदायकम् । स, पुं, (हरति पापानोति। + अच् ।) कालो भूत्वा स्वर्णगौरो शरीराईन्तु मातरम्। मिवयोः प्रीतिकरण गरोराई प्रहं तथा। गियः । इत्यमरः । १०१। ३५ . (यथा, माप्य मोदात्तदात्मानं सन्तुष्टा च जगभयो । गौरीवापादन कालिकायाः पघुः। ४ । ३२१ एवं यदा शरोराईमादाय परमेखरी। नतम्य विधा जायन्ते स च पुण्यतमो मत *म मेना महती कर्यन् पूर्वसागरगामिनीम् । रस्य तिष्ठति सदा राजते तोवगोमना। दोर्धायुः स सुखो भूयात् . चमी रजटामटा गामिव भगीरथः ।" ) यह धम्मिन्नमयुतां मटाजूटाईयोजितम् । सततं परिगलानः शिवयोवरितं मात्। अग्निः । गईमः। रति केचित् । हरणम् । एकम्मिन् यवणे भोगो भागे जाम्बूनदोचितम् । पिपलाकमवाप्रोति सुचिरं पिवमा त्यमास्तम्। पि, हरणका। (यथा, বলে সক্সি শীর্ষ না অাসন इति श्रीकालिकापुरारी भागवते ।।१८।११। पह मृगाति चाम्या कृपमाक्षि व्यराजत । रचूड़ामपिः, ए, (रस्य चूडामरि. “एते वयं न्यामहरा रसोकमा मई स्थननम चार सिलपुष्यमम परम्। भूपमित्र 1) पन्द्रः। इति भरिप्रयोगः । माझियो गदया द्रावितास्ते।") दोघम तयवाईमई ग्मभुविवर्जितम् । गिरोरखा रकः, पु, (हर एप। स्वार्थ कन्।) शिवः । भारतचारुद रतीधमेकतम्तया। हरण, को, (जियते इति । + खुट् ।) कार: । इति केचित् । हरपरि, वि। पपर कविपुग्नदोर्धाति रदं परम् । कादिदैयद्रथम् । ( यथा, रघुः । ७।१२। गोरी: सौ, (हरेण सह गोरी।) पई. पई नीलगनचाहमपरं हारमंयुतम् । “सत्वानुरूपारणाकृतचीः रोयामूर्तिः । यथा,- पई करण केयरयुक्त बार तथापरम् । प्रास्थापयत् राघवमधगाचा') देव्युवाच । मागयरमंयुतम्यूनबार निकम्निकम् । तत्पर्यायः । दायः २ । इत्यमरः ।२।२८॥ याताई सतसं छायेवानुगतार म. विपायत करिहम्तभु परम् । यौनकं पादिना उपनयनभिधामसादादि । नं माइपयेण पथा मा कतुमईमि 'एकच मोमिका:गाषा: करम्यान्यवनां गाण मप मियासिमविश्वमम् । आमावादिभ्यो व्रतभिवादी धादिभ्यर या मच्छामि भवताव पेत् कत्तुंमासि । एकप्तमन्तु इदय रोमावत्यहमयुतम् । दश दोयते सत्र दायादिश्याम युनाई थीभगवानुवाच। रभाम्तमममानो पार्थि मृदुपादकम् । স্মরবি মিৰি মাৰিলি।। एक तयारं म्यूममंहतोर पदाम्युनम् । बंधवायोरिदमिति वा करि योतक योग समय यदि गोपि सत् कुरा एकवाय मद म्यमत्रधनं समनोहरम् । सकारमध्यमपि । योतक योतक तत् पनि मगरम्य पहार त्वं मनोर। नथापर टाट महतोपदाम्बतम् ।। वाचस्पतिः। दोयत दाय', कषि पत्र में मानवापुमामिति। एक यात्रचोपयुद्ध भूतिविपनम् । पिनोविनवामोहमम् । पर मदकोषेयवमनं पदनोपितम्। - . ४४याय . यत् देयं मत दायारणपदयाथ कन्यादानशा दोयतं मुदायः इति पाठः इत्यग्य। ति पर कवि पनी ·सरि हरिः हरिः म. : तिमदिनी (यथा, भाग. गोविन्दःगयोऽनन्तो वामगो मधुपदगः । मयं मुरल प्रदानी तव प्रोगामि वैधमा : दामोटगेपोकग: पनामग्रियामा मयापि भुवनेश्वये कथितानि प्रयत्नतः । 'नदयोनागडयं भूमारणाय यकगठयागुतो रामय कपाणिरधोचनः । पुरामौ तुष्टचित्ताभुत् श्रुत्वा कृष्णसुग्नप्रदा माय माधना मोऽषां वाय च ") पीताम्यगे जगमायो नृर्मिको गरु ध्वजः। दिलीप उवाच । गरम्। पम् । कपकम् । उष्णोदकम् । गधिकातिरानन्दवरूपो विश्वमोहनः । कानि कानि च चितानि क्षणस्य पादय पनि देधित् । मायादार भाजकारद्वारा यगोदानन्दनः मत्यः योगोपोजनवल्लभः । म भागवतम् । सिमोनायती: गटाधरो हयग्रीयो वगाय गयोग्बरः । वशिष्ठ ! योतुमिच्छामि कथयसानुपूर्वव कः (म] को, (परम्य सेनः ।) पारदम् । गीयनिधी विवो कमललोचनः । वशिष्ठ उवाच । पति गमिध पर: गिययोग्य च । मध्यान्तर्यामो जगदीशयानूरमईनः प्रभुः । यचिवान् स्वयं प्रधा नारदाय नराधिप हर को, (रय नेत्रम्।। गियचक्षुः । वियम्भगे यन्नभोमा वनमाली भनातनः । तत् गुणच महत् पुण्यमतिगोप्यतमं वचः मंग्यावयम् । रति सोनि:गामाम् ।। पुराणपुरुपी नन्दारमनः यौवमलासनः । विधिदेवर्षिणा पृष्ट उपाख्यानमिदं पुरा । हरवीजं, लो. ( घरम्य बीजम् ।) पारदम् । देवकीनन्दनः ग्राम: श्रोध्यामाप्राणवनमः॥ महाभागवतं पुण्यमेकदा तमुवाच । इति भूरिप्रयोगः। पनिषदः परं वध मरारिः योधरम्तथा । वयोवाच । हाम:, पु. (हरय पमिव रूपमप्या) शियः। योगोपीमोहन: गाईधन्वा तु बाह्मणप्रियः । शृणु नारद वक्ष्यामि पादयोथिइलक्षणम् । इति शब्दानावनी घण्यदेवः विनम्तापवयविनाशनः । भगवत्कारूपस्य द्यानन्दैकरसस्य च ॥ रगरा, वी, (घरम्य शेखरं पापामत्वेना- | केटभारिगुणातीतो कपिमपौरमणो विराट् ॥ अवतारा: घमंगाय कधिता ये तवाग्रतः स्यया इति । अच् ।) गा । इति हेमचन्द्रः। मदर्पणः शेषशायी देत्यारिवकभित्तथा : परं सम्यक् प्रवक्ष्यामि कृष्णस्तु भगवान् स्खय हरहग, नी, हारहरा । ट्राचा। इति केचित् ॥ मर्चगाम्न प्रणेता च मुकुन्दी भक्तवत्मनः । देवानां कार्यसिद्धार्थमपीणां वा नृणां तथ रादिः, पु, (हरय पदिः।) नामपर्वतः । अघासुरन्तः प्रद्युमो हंसय मुरलीधरः। पाविर्भूतस्तु भगवान् स्वानां प्रियचिकीर्षय रति केचित् । (यथा, कथासरित्सागरे । ११३। कुवलयापीड़घाती च पद्मधारी चतुर्भुना। केनैव भायेते देवो भगवान् भवत्सलः । भन्लान्तोक कारणो गोपालो वैष्णवप्रियः । तान्यई वेनिनान्योऽम्ति सत्यमेतन्मयोदिता "विद्याधरा: मृणत यः कुफ्ते ममात्र वंगीपाणिगं गमयः कोटिकन्दर्पमोहनः । ऊनविंशतिनिहानि मया दृष्टानि तत्पदे । धर्ममध्यतिकममित: प्रभृति प्रनाम् । वणवाद्यविनोदी च कंसारिदिवस्तथा। दचिये दश चिन्तानि वामे च नव नारद ! वध्य: म मे नियतमित्व भिती हरादि चतुर्वेदमयो नित्यः सच्चिदानन्दविग्रहः। ध्वजातपवं कमलं ववाग्यमङगो यवः । मुघोषणाप म ततो भमयानुकार") दोनानाथेकशरणं भत्तानुग्रहकारक खस्तिकं चोर्डरेखा चाटको चक्रमेव च ।" हरिः, पुं, (हरति पापानीति। "पिपि. एतदष्टोत्तरशतं कृष्णनाम नृमङ्गलम् । नवान्यानि प्रवक्ष्यामि भाम्प्रतं वैष्णवोत्तम ! सहीति ।" उणा० ४ । १२८। इति न् ।) प्रत्यई यः पठेत् प्रातस्त्रिमन्यां वा विशेषतः ॥ चिहानि वामचरणे गोविन्दस्याइतानि च । विषाः । (यथा, रघुः । १०1८६ । दिशादियेन्द्ररी भत्या शृणोति नपति मरेत् । इन्द्रचापं विकोणच कलमचाह चन्द्रकम् । "हरिरिव युगदोधंदोभिरंगैस्तदीयः टुःखमनागनं तस्य मनोमलविनाशनम् । शहोऽखरं मत्स्यचिगीप्पदं जाम्बवं स्मृतम् पतिरवनिपतीनां तैयकारी चतुर्भिः) सर्वापराधशमनं सर्वपापक्षयो भवेत् । प्रहान्यतानि भी विप्र ! दृश्यन्ते च यदा कद मिहः ::। (यथा, रघुः । २।५८। पावनं गान्तिदं पुण्यं तापवयविनाशनम् । कृष्णाख्यन्तु परं ब्रहा भुवि नातं न मंगयः ॥ "म न्यन्त गम्त्री हरये स्वदे- पायुयं मसुखदं मुर्खदुःखापई मुने ।। इयं वाय वयं वाथ चत्वार: पच एक वा। मुबानयत् पिण्ड मिवामिपम्य ।", व्रतयन्नतपोदानयागतीर्घफलप्रदम् ॥ दृश्यन्ते प्रावित्थेष्ठ घवताराः कयान । एकपक्षी । मर्यः । वानरः । मेकः । इत्यमरः। पुचदं चाश वथ्यानां ग्रहपीड़ादिनागनम् । मध्ये ध्वजा तु विनेया पद्यं हाइलमानतः । चन्द्रः। सूर्यः। वायुः । प्रतः । (यथा, सांभोटप्रदं भववर्यदं विघ्ननाशनम् । वध्वन्तु दक्षिणे पाण्डे चाहगो वे तदरतः । महामारते ।। १६८1५। सर्वोपद्रवदारिद्यनागनं मानवस्य तु । यवाऽप्यपृष्ठमूले स्यात् स्वस्तिकं तव कुव. "ततः म हरिभिर्यतं नाम्ब नदपरिस्कृतम्। सधुदिविद्याविज्ञानयशोधप्रदं तथा । चित् । मेघनादिनमामा श्रिया परमया व्वलन् ।) सबभौतिहरे भक्तिमुक्तिधान्यधनप्रदम् । प्रातपत चोरेखा वामें चक्ष दक्षिणे। यमः। शिवः । ब्रह्मा। किरणः । इन्द्रः। (यथा, मर्वरोगक्षयकरं वावान्तःगदिदं परम् । पाद्यमनिमारभ्य यावद्ध मध्यमा म्यिता। रघुः । १२ । १०३ 1 फलकामिनो वैपावम्य मर्वकामफलप्रदम् । तावह चोरेसा च काविता पनमंत्रके। "यन्ता हरेः मपदि मंहतकाम्मकन्य सबंगवुक्षयो याति हरिमतिय नायते । पटकोप ततो वस ! समानाष्टालेष तत् । मापच्छा रावधमनुष्ठितटेव कायम् ।) मरसती च यशगा कमलाविरतं भवेत् । निर्दिष्ट टचिट पादै चचामुनधी मग वर्षविशेषः । इति मंदिनो। मयरः । कोकिन्तः । वतीथेच मरणं गायां वा विशेषतः । एवं पादम्य चितानि नान्यवहति वणवः । मः। पग्निः । इति शब्दरवावलो : भर्ख मोचनं भवयधम्य यमभौतिविनाशनम् । दषितरस्थानानि मंवदामी स्मृति हरिः। रति विकागदपः। पिङ्गवर्णः । निष्कामिनस्वनन्यस्य प्रेमभतिसुखप्रदम् । चतुरनमानेन याइनिममोपतः। धरिहर्णः । पति हेमचन्द्रः रटोत्तर भवेदहेतुकं ज्ञानं साचात् कृपणः प्रसीदति" इन्द्रचापं ततो विद्यादन्यत्र च न ते पचित्र इति पायोत्सरखई १११ पध्यायः ॥ विधी मध्यनिर्दिष्ट कलमी यव कुत्।ि पीसदावि उवाच । योरिपादनिहाशि यथा,- पटानप्रमाणेन तदरगचन्द्रकम् . योष्णाष्टोतरशतं नाम मङ्गलदायकम् । शासदागिव उवाच। पईचन्द्रममाकार कनमा निहिं तम्य मुव्रत । तत्णुच महाभाग ! मकरमपनाशनम् । "सचिदानन्दरूपम्य क्षयाइतकमः। उन्हें वै या चिन्तु प्रान्ते निरपितम् । योकणः पुण्डराकानी वागदेवा जनाईनः । संपरेत् पादचिहानि प्रातमतया नरोत्तमः । त्रिकोदहि भाग लम्बरं तदधी यय: । नारायणी गिदिशधव. पुरुषोत्तमः । पतिगुनानि देव ! यानि भलिप्रदानि च । नम्बू फलं विकोपस्य वाममार्थ निरपितम । - मतनामानि यथा; - ·हरिः ५.८ . हरिः 2 गोष्पदं दिग्गुरं शेयं तदा घालमामतः । खगावे विभयातानि पदचितानि वैष्णवः । म्यान्यनकागि रैपित विकोणाधम्न निर्दिष्टमथवा कलसो यथा । मामकई मुनिः सात्वा वरतम धन्दावनेशयोः । गोविन्दनाना निहतानि योनारद उवाच। अथवा पिडितं पादं हत्वा भागवतोत्तम!। अमायापि दहति म्यूटो इतर न गुतं न च दृश्व चिमेतन्ममोदितम् । पूजामारभते तावत् यायजीवति मार!" इग्निाम टहरामपं तथाजपा रूपं वे सदृशं नमन् वद वं माम्प्रतं मम पूजितो देवदेयेगा फनं भवति देहिनाम् । मतदुधारितं येन हरे रुगोति नि योवधावाच । तथा तधितिं पादं अर्शनं कुरुते यदि । यमाधिकारं नो याति कायोन पताया घना प्रोता प्रान्त वलोक्यकालयः । राजसूयाम्पमेधादिफलं भवति सर्वथा। पजानादयवा भानाम्यभायेन वा पनवे वाद्यपत्रञ्च भातव्यं तिनोदितम् । तदनन्तगुण प्रोक्तं यदोकं पूजयेत् सुधीः सनामंव यश्चिन्ता म याति परम वर्ष खगड़ इति प्रोसं दृष्टं थे गोवभित्करे। इति पानोत्तरखण्डेयोरुषणपदचिह्नमाहात्मा ब्राहा मद्यप: म्तेयो बजानादगुरुत महनार समाप्यातं कचिहेदविदो विदुः । नाम ११२ अध्याय:॥ तवाममाहात्मा यथा, भवार्णय गरदन्त का नामपरायः । पड़गो नागगिताम् निमितं यदि पुत्रक। श्रीसदाविष उवाच पिट हा नृपहा गोत्र. तोहमा पारित नाहगंतवेभिडं विजेयं वणवर्नरः । "शृणु नारद ! भद्रं ते कथयिष्यामि मानध। गोविन्दनामीचारण पचात्ते गहिमाय यवोऽप्यनुष्ठमूले षु कथितो मुनिभिर्धवम् । पार्वत्यै यदहं पृष्ठः प्रावोधन्तु यथातथम् । यमृतं पापमनानाइत्तमान नारद । पातपत्र पवाकारं वत्म समोभनम् । वेदम्याध्ययनं यतणे योग: मी दमः । यविथति तत् मञ्च करानाम दहेदपुर चक्रं सदर्शनाकारं यशिहं तम्मनोहरम् । शुषणनाममहस्रांगदेवर्ष। नहि तुल्यकम् । जीवानान्तु मदाद्रोही चामहानिन्धकमात्र पासुदेवकर यह मुनिभिः परिकीर्तितम् । जानं देवार्चनं ध्यानं धारण नियमो यमः। पूतो जायते धन्यो नामकीतनतोहर: विवाहादी च मान्ये पुचे जति तथैव च। प्रत्याहारः ममाधिय हरिनामममं न च । क्षेत्रतीर्थतगोदामप्रताञ्चनं फनं राया। तोमियेव मंदा काय म्वस्तिकच तदुयते ॥ गोविन्दनाममदृशं न त्यागी न व्रतं मुने । शक्तियमवयनाना मोरध्यात्मवस्तुनः पायतसः मख्यातातिर्यगूही यदीक्षिताः । न माल्पो नापि शौचं न पुण्यन फलं तथा : जानक्ष देवमाता ममिदिमदं फलम् । भयेन च मयतामटको तदुयते । वानप्रस्थ ग्रहाचर्य गाईस्या कन्यामकम् । नमित्तिकाना नित्याना तथा काम्यकम डाकारोटरेखा स्यात् न वका दृश्यते यदा। धर्म एव मदाधागे न हरेनीमतुल्यक पाम् माङ्गठमानेन कथिता मुनिभिः किन । न हरेर्नाममगं कर्म किचित् तपाया। वर्णाश्रमानां योगानां स्थापितं ये गामस । दभिगिद्वितः पादं वन्य पूज्यश्च मर्वदा। मर्वतीर्थाटनय चतुर्श ममिरेव च । पारुष्य सांघहरं पुराणेन नारद । पिलान्येतानि भी वि दक्षिणे धरणे विभोः । रुपण नाम परा मुहि: कृष्णनाम परा गति। वैनोक्ये यानि पुण्यानि धमीकम्मफनानि च । स चीक्षा प्रति शेयो मुहिमशिनंगेतमः ।। रूषणनाम परं पुण्यं कृष्णनाम पर फन्तम् । तुम्यता नानि नो यान्ति हरिनामानुकीर्तने । यपापि च चितानि वामपादे च तत् शृण : कृषण नाम परो धर्मः कृष्णनाम पर तपः। नानाम्य यावतो शक्ति: पापनिहंगी ।। इन्द्रचा धनुबिधात् घरमच धतर्गुणम् । रूषण नाम परा गान्ति सण नाम परा स्तुतिः। तावत् कर्त न पोति पातकं यांत को जन । मोमियुत चेत्तदानयो ध्रुवम् । सपा नाम पग भक्ति: सपा नाम परा स्मृति' । जय बो जिन कात्तं नहि गक्रोति यवतः। विकोणत विरेनाप्यं कटाकारकं यदा। आपणानाम पर यशणनाम परा मतिः। ताबहर मने यावत् वपनामानुकीर्तनम् । सदा वेतचि कोणायं चिन्तु मुनिनादितम् । नाम पर जाने सपणनाम परा स्थितिः । मानम कम्पज वागजं लोके तनास्ति कायम् । काममो पनाकारो ग्रोवया मरितो यदा। থানার ৪ হান জানান সামিহম্ । मागमन मियदं यह मकीननम् । हम्पने वाहणं पुत्त चितिं सकनाधिकम् । रुपनाम पर थाई पितृणातपंप सदा। चान्द्रायणादिभि लछ दिन स्यालया. रितीयायां यथा धम्टोहण्यते चाम्बरे कचित्। सपनाम पराप्रीति' रुगनाम पर: प्रभु। सद चन्द्रं विजेयं गुती च प्रतिपादितम् । रुपानाम जगत् मत्यं अम्तूनां कारण परम् । कोनिन नाम्नः मय भदयया । अमर पिन्टूरिस्य रियासममन्वितम् । जीवन गाम का नाम विपन्न धनम् ।। मकदाप्यातितं येन कृष्ण नाम समानम् । मच मदायोलणे परमामनि। रुगनाम नगन्युनंगहीन गुण. परः । तजिता वयो नान्य वचो वस्त्रप्यकारणम्। साकारो भवेदयन तषि मत्स्यममकम् । विम धार कान मजगता पावनं परम् ॥ ऋग्दो हि यजुवेंद' मामवेदोऽव्ययम् । अमनममाकारं जपविविधाः । लगनाम जगमम यत् शिक्षित् मघराचरम् । प्रधीताम्तेन यनामिरित्यक्षरदयम् । विममाप्यातमूमवितिय कम् । | धार्य पम्यते विकणनात्रा प्रमीयते ।। पापिनोऽपि नाम कौनयन्ति यथा यथा। योगभयोगः शतप्य मुनयोलधा: Mein यत् किश्चित् क्रियते कम नाम परायप। माघममारा कला क्षतिम्तया तथा दावनमः पादयानिमातम !! सत्कर्म कम्म ए३ म्यात् मावादग्रताति सक्षदारायणेय का पुमान् कल्पगतवयम् । सिपिजानि कयामत गण। गादिमयंतीय पु सातो भवति भारद !" नाविधानिगाया दम वामतः। योहानाम ग्रह प्रास्ता युगे युगे। पुराणगासागमवेदपाठ. বিন। বিম ঘাবলী। कुवापि न भवेत् मिडिया तबाम कर्मच। तीर्थावगाहादिफल यष्टम् । पपिजानिहानि तानि। विगपतः कनियुगलमामेव केवनम् । গাষিনায়াবি স্কলামনাম पिता पुनः शिवधयाम्यहम् ।। त्यमा नाम्ये देव। मोकय गतिरन्यथा, म्नुल्य भवेव मन कदाचित् । हरिनामपर: मास: मागीनी मितभियः । मा यो मा यजुनिमाम ठ विचन । नानिमीतमन् हिंधानिदेना লীলা ফুলদাৰি হৃ ৪াবিযানি । सणगोविन्दनामादि गयं गायम लिया। म युगमा पादयोमम॥ गोपरिगोरिददामनामादिको जनः । गोकोटिदान मागे पगम्य य: कपिदयाति आनुवं मयं तवामको तनात् । प्रयागगडामनि कन्याम । पारिवार वाहनादिरम् । त्यायुतं पानमहामु माई चिचिरितम् ।। गुवाभारिमिता . मृणाम् केगवः. भारताचा यत्वायुन महम ·.---:- * - m - . " -------- -- Cririt , 5. Pr ܕܪܰܟܕ;.r ܕܕܰ. ܝܗܨ (; r- ܀ Eri ::::::7-18 .................... . 20: E! है . - - . .:.:.: rrrrrrrrrrrrrr. :::: **........... -: .-कार। rricitr:- 15.' माया tart Pr Aritra । r::भियान Mirrrrrrti Horrrrrri --:-:दि Currrrrrrierarm fini-तनिधिमन् । Primentre Arthritri कोयम् । ARE AL'। Trainifarea मनन् । 4.1::krter ririametha rrentr:Internatrnantion निरन्याया। REx. Premarti GET RErit HERE माममाTes rematurt rint PERHI परिचा rentrriatrine:। gritr:: rai ME। rame ringtone "माय भारतम् । Currfan :। ! यो पटम् । mnilife. ITEMIRAREn: । aritrakarmi । ६ पुगनिमानि यादमपंचम् । v: Rataunicernataranew cle: दानित पद: मावा irruarur:। Inferreritsifi reीम कपातनन् । Pavaniaf PrERE TER: पदानि नामानि ययुम्न: मामय र tem or friic: या । मलिन पाममा। मावरम दारा प्रामदेवताः। पिन । arrearmireोगए महानगन प्युम्न: माव: Fire free यायाम मिटाय ::। समानारामा म मिपा कापयामेव च । सामान्। धनु : ममतं मामत:: सुमार्गमा पूजा भनिन्ति ततः परन् ।" fire carविnिt! मग मरमामयः । निमययत्त प्रतिवई । । १२-१८ वादास्या पारावारपती मुष्टः मुलानामत: । सदसरूपं यया, पापा ममाम माम्। नामादिकमा या महा। नम्तिहति मम् । मयानि धाम परमं नामतः । “पये नट वयामि वदम तमुपावरम् । शालिग मामायापदिा । मामि नामाययं मनम् । सम्यापितो: यमुना दैन तत् ययतामिति राष्ट्रिय टारगा नया मने :: मपादमी महा मानवा: मानाः! यमुना सतिकागार निमः प्रत्यक्षतः। नमन मापयाधिमा च। मानाम मदा नात्वा पिशमनिधी। पुचोऽयं यमुर्दवम्य ठम्य तप्प च नन् । कारबनिधिम्या निममा नम.! तर पदामि विन! मातमय बनाईन:: फन्मा ते इ बैन नीना मयुरा कममारुमा। फोमा गहमागानी गापः नमः । নানা স্থান নামানিশা: মালিঙ্গা। দুয়ানিয়া বাসায় স্ব मनमाया मम यानाम यानपः । विक्रांतग तम्य पटामितर नारद ! गृट्रेस प्रेपितम्नेन तम्य याग कर ब्रज। finiमहानामा । एकाग्ना नाम नीत्वा त मविधी न देरः। पृतमनस्पोऽयं मिले मायया महीन् । यबाना भानिशात्म माह मध्य पाराकात् मन्यं तम्य परिमीती देवतानात का कथा : पागत्य भारहरकत्ता धावा चयित:: रिनाम प्रयदरिनाम म यतप:। ये भावगदा भूत्वा पदन्यपुतनिधी। गोलोकनायो भगवान शिगोराधिकातिः। याता गोपिन्दी गमिपाय !! तपासणपरिमीती बनादीनार का आया। नारायफो या वैकुण्ठे कमलाकान्त एव च पदयापिरतानापमानतीजनः । ये पतन्त्वनी गीता नामानि गहदाः। तापनिवामी य: पा भायन नेपां गोविन्दः प्रीती नारद ! नान्यया । कविताऽन्ये तदंगाय ए. . गर्ग उवः। पय भायात् एयांत मदद मयंत्र पितां हपयायुतः । मोडप्यनः। पी 1.५ ·. " . हरिः शीमा रमपा नजमा गगितिमान् । यस्तदाति मोम्यो मुकुन्दस्तेन कोलित मरः केगे समन्तापे कामभोगे । * वयित्वा च गियरपो बभूव । मूदनं मधुदत्यस्य यम्मात् म मधुसूनः । दैत्यभेटायरिस्तेपो मुरारिम्तेन । माम विकागागदामगाम तमालयम् । इति मन्ता यदन्तोशं वेदमिक्षार्थमौसितम् । मा पबद्यारूपा या भूमप्रति योनिमश्यायमाधितो महतने। मध मोवध माधो शतकांगभाराभे। नारायणोति विप्यासा विशुमाया वायपूर्ण मायगर्भ जत्वा मायया । भमानां कमणाञ्चव सूटनं मधुरादनः। महानमोषरूपाक्षमाला मरम्मनो। साविभय व मूमि दयित्वा अगाम ह । परिणामागुभं कर्म भान्तानां मधुरं मधु । राधा वसुन्धरा गड़ा तामपामो गे युगवांभेटी नामभेदोऽथ य पर। करोति मदनं यो हिग एव मधुसूदनः । इति भावपत्त योकपा जन्मपत्रे।।। मशीतया पोतदान जपतां गतः। रुपिकत्वचनो पर मालियाचकः । १८-५२५५-१. सम्य कामय वर्ग मुनाममा इतः। प्रयापि दावचन: काणं तेन विधाः । यया,- नायो हानी पोतोय हा विभुः। शपिय परमानन्द पप तहाम्य कर्मणि । थोमवेय उवाच। नमोसमास्तममा गागीयन। सयोहाता च यो देयम्तेन लगः प्रकीर्तितः । "भूपणास्तस्परूपेण यमदग्विन जगत! पानमनप्रगति प्रतः ।। कोरिजमार्जिने णपे पिः केशे घ वर्तते । विभर्ति भगवान। मयमा नियंदा,- भशामा गय निर्माण सेन कणः प्रकीर्तितः। थोपरागर याना 'सनम कोयमशागेननगम कः । माया मा दिव्यानां विरातिपात यत् ममसत्याप्रयाय विणवे भविग। तिनवानपनापन फलम्। कथयामि यथाप्यातंगन ममामय । गरिनाम दमित्राभिमः। एमाता तुमराम्य तत् फलं लभते नरः। पालानमम्य जगतो मिलपमणाममम् । MEHinानrRATE लगाय पर माम मतं ग भविथति। विनि कोमाभमगिपरू भगवान् पाग: मागिप:। मर्थभ्यर पर नाग हतिवेदिका विदुः । योपशमसानधरमनन्ते च ममाथिसम् । Hinमरामि । लग जोशि गोपिय मातिनियमः । प्रधानं दिग्भ्याम् गदारपेण माधध। पनि-11-Milamन। जय भिम यया पद्म भरकादहरव्ययम् । भूतादिमिन्द्रियादीच हिधाराne. दावा HArt ife मा भाम यम्य वाचि प्रपती। विति शरुपैगाणन प्यतम् । rferia-fair । भनाभन महापातक कोटयः। वापरुपमस्यामनामारिवानिम्। incatrina पसमधनमा फन्नकणापमा। चक्रवरूपच मनो धत्ते पिकम्तिमा Hilarian firisiwari वाभ्य. पनन्दा नाली महा: पुनर्भर पञ्चरूपातुया माना जयन्त गाभूत। मधामनियाग मतानि च प्रसानि च । सा भुतई तुमघाती भूतमाना पनि Hariri 1-1 सामानानि मानि तापनगनानि च । यानान्द्रियापगेपनि पतिकमा कानि PERMITar- वैदपारागानि प्रादपि भुवः शतम्। गररुपाण्यपाणितानि धरी अमाईन । MIRPUTमनमुरगना सपनाममाण मा नाति पो, गोम् । भित्ति यचामिादमच्युतीय नम् mirranti या भागात मगफमच मुचिरं नृणाम् । विद्यामयन्तजाममविद्यामपितम्। PREnानिnet मांदा एम जपा: । रहा' पुमान् प्रधान दादागिरकर comमरमर मदनापियन - प्य चाकम। भूतानि च पोग मनः मनियाषिक rauten. वन सिामर्थन देयं के गप परम् । विधाविद्य पत्रेय ममता TushafriAREE कमर पातगि गौ च दान। पवभूषणम म्यानमा पनि FRIERRENai। मनिमीयम कंमागि: प्रकीर्तित विति मायारूपोमो यो प्रतिमा REE मा upfre बदा दिन मग विमानामपिनियगा । मविकार प्रधान या पुमाया। भवान:-शयोfrofiमननयमित विभक्षियरोगात पामा weekrFATRE गदागि? कलिया। या विद्या बालवाविया या यशामास -Mail करे Arcा बिदापनात वाम ताम् । "गाथET3-1 मनावर भगवान् समाजात गाये। सतम मय भी मंयम rajधा ।। कलाकानिमामि । मापियो नामाचार बने। घाममा भगवानमिया HTRAचनमा माम विदाना वामन भूगोल भनी सोको ममिमाम!! ENTRE ममत्रा व्यत्यय युदो गुना। मानम् मय: मासा fry. दायमा म प्रारति माग मोनामिमयंपा पुमंगामा । Twwxपिम्। टोहानामा पावा: मnिtefer, अपुरी मुरमांसदया। माता को दम पर frage friमनीfinfi हारि मामPATAN arriarria दिन मम्। TABामा rti-21 मरा KamareAREAnt ramirents परामरnt." . G M म ·पाताने योगिनामोगं बितच हरिशङ्करम् । धगतले कोकनट मंदिन्याञ्चकपाणिनम् । भुवन क च गरुड़ बलोंक विशुमव्ययम् । मत्तानो तयागम्यं कपिलव जले स्थितम् ।। रुयोनीके खितं ब्रहान् ! यानयं मल्यमंयुतम् । प्रमाणं ममनोके तु मप्तम वै प्रतिष्ठितम् ॥ मनातनं तया व परं ब्रह्म च वैष्णवे। प्रप्रताप निरानग्ये निराकारी तपोमयम् । नम्बद्वीपे चतुर्बाहुं कुगई। कुशेगयम्। प्रत्तदोपे मुनियेष्ठ ण्यातं गरुड़वाहनम् । पद्मनाभ तथा क्रोचे शाल्मले हपभध्वनम् । महस्रांश: स्वितः शाके धनराट पुष्करे स्थितः ॥ तया पूधियां ब्रह्मर्षे ! शालग्राम स्थितोऽस्मा- - हम्। सुब्ध पला । हरि: भमानापानी यंदापि महादो पारिपावे पराजितम् । बधि यति। नागोयेगं विसरपंतणेधन ! ॥ ममममानि मृतानि या याचिय। सम्यादी व भौगनिशियपादे मदागिधम् । मन यानानि शानिमान : पचन्निविषये विमिधेवमरेपरम् । ति दिया पध्याय:॥; पाजानिक व ब्रह्म पदानेषु व्ययमियतम् । परिमादिमघानानि यदा- मनोदय एयग्रीयं प्रयाग योगगायिनम् । गयम्भवं मधुवने प्रयोगन्धिव पुष्करे । " विमी मिन्नं मानपु परपोत्तम !! तय विप्रया पाराणम्याच कंगवम् । परिवं भयनो मामिलामि तत्वतः । प्रविमुमाकमवैव नोनयावेव गीयते पधायां पद्माफिरणं ममुटे यडयामुग्नम् । वामन व्याघ। असतां कमियामिए गुगे धम् । कुमारयने याशोगं फात्रियञ्च वर्षिणम् । दिपमामि युपायु म्यान' वारपवान् । यजगं गम्भमन, म्यागुव कुरुजान ले । ममावतारर्वधा नमःम्पन्न वगमालिनमानी किष्किन्यावामिनो जनाः। यो कुयन्नयागढ़ गदचक्रगटाधरम् । पातानमग्मी निघयं दिया। योयरमादमदारानं नांदायां चियः पतिम् । दिग: मममा गिग्योऽनुदाय माधिपायां विनयनं तय च हुताशनम् । चामा भरद्वाज गमानुपः । प्रर्वदेषु प्रिमो माधरं गृकगचले। दिया ये घ भोला नगगनचरा म्यादरा विवाचितवन प्रभामेषु कहिनम् ॥ येत्र विमे दावा विप्यातं प्रतायंगशिवरम् । मन्त्रा: मा चन्द्रा यमयनुवरणा: माग्नयः उदय गगिनं मूर्य ध्रुवञ्च वितयं खितम् । मन्टरे यापुरपं स्कन्द गरयो स्थितम्। मायाः म्यावरान्ता विजयमपिता मूति- महालये रमतंकटं चत्वपु कुमप्वय ।। मन्ता हस्ता- पभमा मुनिठ सर्वमोग्यप्रदायकम् । से मचे मारता व विविध गुमा: परगा मसगोदावर ब्राह्मन् विम्यातं हाटके मरम् । प्रथिव्याः । तवैव च महावामं प्रयागेऽपि वटेवरम् । एने हि मुग्या: उपनिदानवेः भतोयने महायोग मटेषु पुरुषोत्तमम् ॥ पृश्यास्तथा मन्निहिता महतले। मचायतीमत्वीनियाम द्विजोत्तमम् । येईमावः महमेव नागं पार के चतुर्बामगधायां सुधापतिम् ॥ प्रयाति पापं विजय कौतितेः।" गिरिदो पशुपति चौकागळं यमनातटे। इति वामन ५ अध्यायः ।। वनम्नति ममाप्यातं दण्डकारवासिना। कालचरे नीजकाल गरयां गभुमुत्तमम् । श्रीभगवानुवाच । इंमयुन महाकासां मर्वपापप्रणाशनम् ॥ पाय मत्स्यमाद्रूपंम्ति मानने इदे । गोकर्ण हिंगो मब्द वामदेव प्रनामुखे। गर्व पापारकर कीर्तनपानादिमिः॥ विध्य महामारि कथायां मधुमुदनम् । दानामन्दर मन्निधान कोगियां पापनाशनम् । विकृट शिखरे बचतमाणिनमोग्लरम् । होयक्ष लागीविन हाम्तिन पुर नोहदण्डे हपोकगं वीगन्नायां मनोहरम् । त्रिविमानच कालियां निभेद भयं विभुम् ।। महाबाई मुरादे च नवराष्ट्ने यशोधरम् । टार माधवं जीचं दुखाने सामाईज.म् ॥ भृधरं देविकानद्यां महोदायां कुप्रियम् । नारायणं वदाञ्च वाराहि गरुड़ासनम् । गोमत्यां धादितगदं गोदारे च गदिनम् । नर्यगं रुद्रकणे च विपाशायां दिनप्रियम् । मुनत मैन्यदारण्ये शृरं शूरपुरे म्यितम् । सतगौचे नृमिंञ्च गोयाणे विश्व कर्मिणम् । भद्राक्षश घिरखत्यां वोरभद्रं विविष्टपे। प्राचीन कामपान्तञ्च पुण्डरीका महाग्भमि ॥ शाकर्णव भीमायां भीमं गालवने विदुः । विशालये च नितं हम गपदे तया। विवामिव गदितं कैलामे हपमध्यनम् । पयोगाचतमः सुगढ़ वितस्तायां खविन्तम् । महगंमहिलाले कामरूप शशिप्रभम् ॥ मणिमत्यवं ते ब्रह्मन् ! ब्रह्माग्यच्च प्रजापतिम् । पड़भ्यामपि गोमिव पटहे पहजप्रियम् । मधुनद्यां चक्रधरं शूनबाई हिमाचले । उपेन्द्र सिंहलहोपे माग्ये कुन्दमालिनम् । शिहि विशु मुनि स्थितमौषधमानि । रमातले च विस्वातं मइस्त्रगिरमं मुने । भगतने मुवादग्य पधे प्रोतवाममम् ॥ कालाग्निगर्दै तत्र व तधान्यं कीर्तिवाममम् । गयायां गोपतिं देवं गदापाणिनमोम्बरम् । मतले सम्ममचनं वितले पहजाननन् । वैनोचना वरदं गोप्रभाव निशयन् । महातन गुरो स्यातं देवेगं छागलेम्मरम् । अनारोन्म पुणे महदे दक्षिणे गिरी। तले सहखचरा महमभुजमोदरन् । गोपानमुत्तर नित्य महेन्द्र मामपिरिहनम् । महन्द्रा परिण्यातं मुपन्ताहदानवम् । पति च। मजलस्थलपर्यन्तं चीयु स्थावरपु च ॥ एतानि पुण्यानि ममालयानि ब्रह्मन् पुरागानि सनातनागि। धर्मप्रधानानिमीजसानि संकीर्तनीयान्वघनागनानि । मशीर्तनात् स्मरणाद्दर्शनाच मंमगंगादेव च देवताद्याः । धम्मांधकामान्यपवर्गव लमन्ति देवा मनुजा: मनाध्याः । एतानि तुभ्यं विनिवेदितानि ममालयाना स्वनिहितानि" इति वामनपुराण संस्थानोतिन्द्राम ८६ अः ॥ हरिहरयोरभेदो यथा, “या यौः सा गिरिजा प्रोता यो हरि:स विलोचनः । एवं सर्वेषु शाम्पु पुराणेपु च पठ्यते । एतस्मादन्यथा यस्तु बूते शान्तं पृथक तया । तं नास्तिक विजानीयात् मधमेबहिष्कृतम्। इति वाराहे सौभाग्यव्रतनामाध्ययः ।। ब्रह्मविष्णुमहेश्वरणामकत्वं सत्तादिरूपञ्च यघा,- महेवर वाच । *नारायणः परो देव: मत्वरूपी जनार्दनः । विधात्मानं म भगवान् समर्ज परमग्नरः ॥ रजस्तमोभ्यां युतोऽभूद्रजामत्वाधिक विभुः । ससर्ज नाभिकमनार प्रमाणं कमलामनम् ॥ रजसा तममा युक्तं मोऽपि मां त्वरजत् प्रभुः । यत् मत्व म हरिदेवो यो हरिम्नत् परं पदम् । चे सत्वरजमो सोऽपि ब्रह्मा कमलमम्भवः । यो ब्रमा मैव देवम्तु यो देयः म चतुर्मुग्नः । यद्रनम्तममपितं मोऽयं नायब मंगयः । सत्त्वं रनम्तमयेव तोयं तदुच्यते । मत्वेन मुच्यते जन्तुः मत्त्वं नारायणात्मयम् । न तम्मात् परतो देवी विना न भवियांना यो दिपाः म स्वयं ब्रह्मा यो ब्रमा मोगह- वैदवापि यामिन् पगिरीयंप निययः । यो मटं हारतमा बयाणां दिमतम ।

·-- T " ५१. हरिः हरिः एकीभूय च मधेषां तजमा राशिमूर्तिमान् । यस्तद्ददाति भत्तोभ्यो मुकुन्दम्तेन कोर्तित: DA मग गे च मन्तापे कर्मभोगे च कम्मिनाम् । तं वसुदर्शथिल्ला च गिशरूपो बभूव । सूदनं मधुदैव्यस्य यस्मात् म मधुसूनः । दैत्यभेटेऽप्यरिम्ते पां मुरारिम्न कोर्तिनः भाम्प्रतं तिकागारादाजगाम तवालयम्। इति मन्ता वदन्तीगं वेदेमिनामीसितम् । मा च नम्वरूपा या मूनप्रतिमेवरो। प्रयोनिसम्भव साथमाविमो महोतले । मधलीवच माधोके कृतकमगुभाशी। नारायणौति विध्याता विष्णुमाया मनासको वायुपूर्ण माटगर्भ कृत्वा ध मायया हरिः। भतानां कर्मणाञ्चैव सूदनं मधुसुदनः । महानन्मोस्वरूपा च वेदमाता मामतो। पाविर्भय वसु मूर्ति दर्शयित्वा जगाम ह ॥ परिणामागुभं कर्मम वान्तानां मधुरं मधु । गधा व मुन्धरा गड़ा तामा म्वामी यगे युगे वर्षदो नामभेदोऽस्य यमव । करोति सूदनं यो हि म एव मधुसूदनः । इति ब्रह्मवैवर्त योकप्ण जन्मसण्डे । राको रताम्तया पोत दानों कमातां गतः । रुपिरुत्कष्टवचनो पर महतिवाचकः । १८-५२५५-६.1 तम्य भूपणाचनका मलावर्ग: मत्य युगे सुतीव्रतेजमा तः । प्रथापि दाळवचन: हाणं तेन विदुईधाः । यथा,- वेतायां रसोइयं पोतोऽयं हापरे विभुः। रुपिय परमानन्दे णय तहाम्य कर्माणि । योमैत्रेय उवाच। रुपावर्ष: कलौ योमांस्तेजमा रागिरीव च। तयोद्दाता च यो देवम्तेन रुपाः प्रकीर्तितः । "भूपणास्तम्बरूपेण ययतदग्विनं जगत् । परिपूर्गतमं ब्रह्म तेन कण इति स्मृतः ॥ * ॥ कोटिजम्मार्जिते पापे कपिः केशे च वर्तते । विभर्ति भगवान् विष्णु स्तन्ममाख्यातुमईषि तम्य कणनाको व्युत्पत्तियथा,- भसानां पथ निर्माणे तेन करणः प्रकीर्तितः । योपरागर उवाम । "प्रापोवाचकः कोऽयमकारोऽनन्तवाचकः। नानां सहस्रं दिव्यानां विराहत्या त यत् नमसत्यापमयाय विणवे प्रभविणवे । गिवन्य वाचकः पय गाकारो धमी एव च फलम्। कथयामि यथाप्यातं वहिन ममामवत् । भकारो विणावचनं श्वेतदोपनिवामिनः । एकावृत्तस तु कृष्णस्य तत् फलं लभते नरः। पात्मानमस्य जगतो निलेपमगुण मनम् । नरनारायणोऽयम्य विना याच कः स्मृतः ।। कृषणनाम्नः परं नाम न भूतं न भविष्यति। विभर्ति कीमतुभमणिस्वरूप भगवान्' सर्वपा तेजमा राशि: मवमूर्तिवरूपकः । मर्चेभ्य व परं नाम कृष्णेति वेदिका विदुः। योबममखानधरमनन्ते च ममाथितम् । मन्त्रीधार: मब बीजम्तेन का इति स्मृतः ॥ क्या वष्णेति हे गोपियम्त स्मरति नित्यशः । प्रधानं बुहिरप्यास्त गदारपेण माधः । कपिनिर्वाचनो गकारो मोघ एव च । जलं भित्वा यथा पा नरकादुदरत्ययम् ॥ भूतादिमिन्द्रियादीय विधारहारमोनरः। प्रकारी दावचनम्तेन कृष्ण इति स्मृतः ॥ तपणेति मगलं नाम यस्य याचि प्रवर्तते। विभर्ति शहरूपेण भाईतपण च स्थितम् । छपिनियेषचनो णकारो भशियाचकः । भस्मीभवन्ति भयस्तु महापातककोटयः । बलस्वरुपमत्यन्तजवेनान्तरितानिन्दम् । अकारो दायाननम्तेन का इति म्मतः । अवमेधमइसेभ्य, फलं कृष्णजपम्य च । चक्रस्वरूपच मनो धत्ते विरा: करस्थितम् । कमनिम्नपचन: सविणों दाम्यवाचकः । वर तेभ्यः पुनलमा नातो भलाः पुनर्भवः । पञ्चपा तु या माला वैजयन्तो गदाभूतः। प्रचार प्रातिषचनम्तेन का इति स्मृताः " सर्वपामपि यन्नामां लक्षाणि च प्रतानि च । सा भूतहतमंघाती भूममाला चव द्विजा इति महावयत्त पोष्णम्मानण्डे ।१३४५-१२ तीर्थचानानि साएि तपास्यनशनानि । यानीन्द्रियारख"पाणि मुडिकमात्रकामि। सभ्य नामान्तराणां व्युत्पत्तियथा,- वेदपाटसहमाणि प्रादक्षि भुपः शतम् । शररूपाएषशेपाणि तानि धत्त जनाईनः। "राम नारायणानन्त मुकन्द मधुसूदन । कृष्णनामजपग्यास्य कलां नाइन्ति पो गोम् ॥ विभर्ति यच्चासिरनमच्युतोऽत्यन्तनिक रुपा केगव सारे हरे वैकुण्ठ चामन । तेषां भोगाद्भवेत् खगफलश्च सुचिरं नृणाम् । विद्यामयन्तु तजमानमविद्याचमी मंखि०. इत्येकादश नामानि पठेहा पाठये यदि। स्वर्गादवग्यं पुश्य जपकत्तईर: प्रदम् । इत्यं पुमान् प्रधानन्च युदरवारमेव च। जन्मकोटिमात्राणां पातकादवमुच्यते । के जल मर्यदेहेऽपि गयनं यस्य चात्मनः । भूतानि च हपोकशे मनः मन्द्रियाणि घी रामग्दो विमपचनो मयापोगरवाचकः। वदन्ति वैदिकाः सर्वे में देवं कोयं परम् ॥ विद्याविच मैत्रेय समेतत् ममाश्रितम विमानामोपरी यो हितेन गमः प्रयोर्तितः। कमर पातके विघ्ने रोग मोके च दानवे। पलभूपणमस्थानस्वरूपं रूपतिः । गमते रमया माई तन रामं बिटुवंशः। तेपामरिनिहत्ती यः स कंसारिः प्रकीर्तितः । विभर्ति गयारूपोऽसौ यमै प्राणिनां पति रमाया रमणस्थानं रामं रामविदो विदुः । कद्ररूपेण मंही विमानामपि नित्यशः । रविकार प्रधानं यत् पुमारवाहिन्न अगत। राति समोश्चनी मयायोमरवाचकः । भनानां पानको यो हि इरिस्तेन प्रशीतितः। विभर्ति पुण्डरीकाक्षम्तदेयं परमारः। नमोपति गति रामं प्रदन्ति मनौपिणः। कुण्ठं च विजौघं विगिटच करोति या। या विद्या या तयाविद्या यत् यचासद माम्रो महसं दिष्यानां स्मरण यत् फर्म भवेत्। विकुण्ठां प्रकृति वेदायत्वारश्च वदन्ति ताम् । मदफन नभी नुन रामीचारममावत: गुणाय येण भगवान् तम्यां जात: सएटये। तर सम्बं मर्थ भूतो मेरेय मधुपदने । मारुप्यपिचनो नारेति च विदुयुधाः । परिपूर्णतमं तेन धकुण्य पिदुयुधाः ॥ कलाकाठानिमेषादिदिनत्वंयनहायने । यो देवोऽप्ययनं तस्य स च मागयण: मृतः। यामा विपत्ती मगछेदे मामादपु वर्तते । कालसरूपो भगवानपरो शरिरव्ययः। नाराय सतापायाप्ययनं गमनं स्मृतम्। मुराणां विपदा छत्ता वामनम्तेन कीर्तितः । भूनोंकोऽय भुवनोंक प की मुनिमातम ! । यतो हिगमन तपां मोऽयं नारायपः स्मृतः। एवं नानाच सम्बंपां व्युत्पत्तिय तो गुता। मइनम्तपः सत्यः मप्त नौका मे विभुः मतदाराय युवा पुमान् कम्पमतवयम् । ययागमा कथितं मर्य जानाति माधवः ॥ सोकात्ममूर्तिः सपा पूर्वेपामपि पूर्वशः। गादिमय तोथिंए घातो भरति मिथितम् । यगीदायाच। माधार; मर्च विद्यानां स्वयमय हरि: कि: भारध मोर पुष्पमयन मानमोसितम्। वासुदेवय गोविन्दो मुरारिमांधवस्तथा। देवमानुषपणादिस्वरूपच हुभिर्षिभुः। सोनाम भरदयमात् मोऽयं नारायनः प्रभुः माना चतुष्का व्युत्पत्ति वद घान्यच तिष्ठतु। स्थितः मचगरोऽनन्तो भूतमतिरमूति मापसो यस्य घेदेषु पुगगेषु चतुघु च । राधिकोवाच। ऋनो यपि मामानि तवाथधानि: माओवशेष योगेषु तमाम विधाः1 वमः मयंनियामय रिमानि यम्य नाम । इतिहागोपवेदाय वेदान्त ताजयः। মমঘমালম্ব নিম্নলিমাহাম্। मचः परं वन्न वासुदेव इति स्मृतः । दादानि ममम्तानि मन्वादिगदितानि छ। नादानि यो देशो मदन मोतितः। गार विममा विन्दत योऽवनोलया। गाम्नारसगेयावास्थानान्यनुवादाय ये म शिरमान दमम्मतम् । मानगिन्युममूहच गोविन्दम्तेन फोर्ततः ॥२॥ . . .

·No text on this page.

·। . । - म पापकारी दुटामा दुर्गतिं ममशाभूयात् । नामाधाये क्रियायोगनामाध्याये चटप्यम्। सहनियंया,- रहिन बद्रगीतानामामायः॥ तम्य यमाट कम्तोवं वृमिंहपुराणे पध्याये सूत उवाद। तत्पूजायां दयविद्यपदानफनच तर २२ "विनुमति प्राध्यामि यया l -"मादयः मुराः भये चान्ये देवदानवाः। पधाये दृष्टथम् । गिवस्य हरेराराधन यथा मन्यापारिस्तुष्यशया नामेन' मनुपाः पशिनाया मचे सदन प्रमभया। पमाएं यथा,- महतः यसो मुल प्रमशः पुलसमानः । नम योमो परो देश प्याग्दी मुनिमत्तम । मनोवाच । जीवितम्य फलं सादु ददाति स्मारयो । निमोपमःम्मः कारन: परिवर्तितः। "पई मतोऽदि केनासमिन्द्रादेवतः मह । भज हत्येप धातुः सेवायो परिकीसितः। पनौपम्पनियो पदपरं परम् । तसदृश महारुद्रो ध्यायमानः परं पदम्। सरमात् मेवा दधः प्रोमा नियुपशो निगमो विषयातोलगोपाः । पटो ममम्तो देवः किं वं ध्यायमि गार। से भत्ता लोकनाथम्य नामकमादिको भयंत महतीन प्रन्या मर्षदाचरम् । खतो नान्यं परं देवं जानामि मूधिमानतः। मुश्चत्य थणि मापात् ये च परत मामा नामोटीना मीयते तदा मारात् सारतरं तर योतुकामः सुरः सम। अगहातुर्मगम्य दिल्याजावरणाथया' मनमा गममहाय हायमेवर। उपाथ। ह नित्यक्रियाः कुर्यु: विधाये परमादमघाच धोपापशम् । पधायामि तं विपरमात्मानमीमरम्। प्रणामपूर्म के धात्या यो पदेन गयो मामिल मिममम पुतम् । समंग मर्यदं मर्थ मर्धमापिादि स्थितम् । तहमा जनवादमय पूछायावानुमोदनम् ।' रमिता मयाने परिकोभितम् । भग्मोनितदेहमा जटामपसमण्डितः । तत्कयात्री प्रोति: बरनवाधिकिया। मोनिया पिगोरामाये मे प्रसचा पितामह। বল মামলা ঘিী ময়া মাহী সি पापयामसितम्। समेर गला पछाम: मारं यचिमायाम्यहम्। विप्रेवीमरष्टिय महाभागती रिम:।। लपिमा मना। मिजिएं पद्मनाभ हरिदेवपिवर्जितम् । विणीच कारणे नित्यं तदनं दमः Cliमरमर भन्। समिनिपर मतत्परं परमेम्परम् । स्वयमभ्ययनय यो विवोपजीवति ARMER परिवारणम् । यूना मनामनात्मानं तं देवं चिन्तयाम्यहम्। भगिरविधा येषा यस्मिन् कोपाधि ent anापति। यग्मिन् विमान भूतानि शिष्ठन्ति च विन्ति सविन्द्रो गमिः योगान् स जातः सप CERImमान । पपिक गरिमामी। মিণি মুনী মূল মবিনাশ। समे देयं तसो पाच मच पूज्यो ruli. भाप पम् ॥ मासान महमाघि महयोगकारामनम् । स्मृतः मंभापितो पापिहिती RE पनीयमामलोयामध्यविर स्थवीयमाम् । पुनाति भगपद्धता पगडामोऽपियाच्या हामन गोयसो गठिच टच येयमामपि। प्रणाय अपनाय सयानोति र यो वदेत् । fami भूमाविमा अपने यं पाचनकि निपनापनिषत्राचा अभयं मयं भूतभ्यो दवा दात ॥ runानमाम् । एनिमत्यमांग मस्य मयेषु माम् । मायाभिमसेभ्यः मापदातामा ! arrellanानमनपरगा। पुग पुरुष प्रोलो बोलो हिजादिए। मथं येदायिकीया IMIREri मम। चोमान:प्रोसस्तमपाध्यमसम्म । ऐकान्तिा गति पार्म HINE मा ति पनि नियः . यस्मिन् मोका: परलों में जमे कुनयों यथा। एकान्तिमा गमी विणायंग्मादिया पाया। evenा दामोदन एधिनाम् । कमेकाचा प्रयत्सत् मदमतः परम् । तमादकामिान: प्रशाम्तदभागवतमा । दागिरोदन परमं पदम् । पानन देवा यत्नरामकिवा:...., प्रियाणामपि मर्थ पादेयम्य मानिए। formaसना पप्यामिराणं योजनाभिपरको पापनरापिमा यम्य मालभिचारिक परमार যা নিয়ন্ধিানী বিশ্বাস। मनम । पदादियोच नयन देव मिनयाम्यहम्। विमग्नता मा म दयायो। परमपिता यय विमाकोबी यम्य वाता: भुवारयः। पत्तगतोऽपि वैदान गाता wrren- माना। पप्पोलापन एवमत दे मियामम् । यो न मगर भरत विद्यालयमा raniममान बने । दम मे नीमना नया मयामभिप। माधीतगामोडविन नाम minारदा मार। यो समुदायमा देव दिनयापहम् । दी भविपरविनीत Min भागमा । पर: वामान की यात्परः महमदप यः। यन्नामांकनमण्यानां की पारगा। मादिगदिगिय टेपिय म्याम् । मायानिमिया', तसोमघाम्। मनमपन्द्रमा परम दिवाकरः। याचित् lets" मुचादमिर मंत्र मियाम्याम् । नानास ६५ मिनिसांना anासमा यसमा गाMere एम!ि मुममाविंदर निमामान : निविदा मरायनानिम! मादल पवाद दिनमामाम् । दंददायामाधानत्राम: मार. मास्तानमा TA: 1 मॉरिम २१८-२०॥ . - पुनानि ममान मोगा मrr1 हदा जलाने form मारिया inition remमनो! मोति गुण inchr ·मन्दिनन्नु दुरि परमामान। हरिः हरिः मिरो व धरो यः सबंधवधिकृतः। अमहत्यामइस्राणि जानाजानशतानि च। अन्येा रङ्गरम्यैव प्रोणयेत् परमेश्वरम् ॥ माधि संकोतिते विगोयम्य पुमो न जायते । खास्ते यसुरागानगुरुतल्पायुतानि च । एकादश्यां ममारभ्य पञ्चम्यन्तं समापयेत् । परोरं पुलकोझासि तदवेत् कुष्पपोपमम् । कोटिकोटिसहस्राणि झुपपापानि यानि च । पञ्चाहानि वाहागि म्युदौनोत्मवो विधीयते । बामन् स्मृते जिथेष्ठ ! मुशिरप्यचिरामवेत् ।। मायपि प्रणश्यन्ति पौर्णमास्यान्तु वासरे । दक्षिणाभिमुखं साणंदोलयानं सहनराः ॥ पिको निविहमनसां किं पुनर्वजिनचयः। पभिपिचेच तन्मुद्धि तदेतत् कन्नसोदकम् । दृष्ट्वावराधनिचय नास्तु नात्र संशयः ॥ १० ॥ खपुपमभिवोक्ष्य पाशस्तं पुरुषमून मन्वेग पावमानी ऋचा तथा । नि:सिप्य जलमावेत मासे माधवसंजिते । वदति यमः किल तस्य कर्णमूले । मारिकेन्लोद नाय तया तालफलाम्बुना । सौवर्णपात्रे तालेवा रौप्ये वा मृण्मयेऽपि वा। परिहर मधुसूदनमपमान रनोदकेन गन्धेन तथा पुप्पोदकेन च । तोयस्थं योऽर्चयेद्देवं शालग्रामसमुद्भवम् । प्रभुरहमन्यनृणां न येणवानाम् । पञ्चोपचारराराध्य यथाविभव विस्तारैः । प्रत्यहं मां महाभागे तस्य पुण्यं न गण्यते ॥ पपि पेत् सदुराचारो भजते मामनन्यभार । घं घण्टाय नम इति घण्टावाचं निवेदयेत् । दमनारोपणं हत्वा योविष्णी च समर्पयेत् । सारेवस मन्तव्यः सम्यग्वावसितो हि सः। पादे तम्य महाध्वानं ध्वस्तपानकपञ्चके । वैशाख्यां यावणे भाद्रे कर्तव्यञ्च तदर्पणम् ॥११॥ विमं भवति धम्मात्मा शखच्छान्तिं नियधति । पाहि मां पापिनं घोरं संमारावपातितम् ॥ धेगाखेचतीयायां जलमध्ये विशेषतः । विमेन्द्र प्रतिजानीहि विष्णुमतो न नश्यति । य एवं कुरते विद्वान् ब्राह्मणः थोवियः शुचिः । अथवा मगड़ पे कुर्यात् मगइले वा हाधुजे । धमार्थकामेः किन्तस्य मुतिस्तस्य करे स्थिता । सर्वपापैः प्रमुच्येत विष्णुलोकं स गछति ॥१॥ सुगन्धचन्दननासुपुटानी दिने दिने। समसजगतां सूले यस्य भति: स्थिरा हरी ॥ पापादशल कादश्यां कुर्यात् स्वापमहोम्सवम् । यषा प्रयनतः कार्यः कशानो नैव पूजितः । देवो पा गुणमयो दरगाया दुरत्यया। पापाढ़े च रथं कुर्यात् श्रावणे यवणा चन्दनागुरुकस्तूरीकुष्ठं कुटुमरोचना। तमेव ये प्रपदान्ते मायामेतां तरन्ति ते । विधिम् ॥ २ ॥३॥ जटामांसी यचा चैय विश्वोर्गन्धाटकं तथा । क्रियदाराधने पुंसां मिप्यते इरिमेधसः । भाट्रेच जन्मदिवसे उपवासपरो भवेत् । ४ । एतैर्गन्धयुतैयापि अनानि च विलेपयेत् ॥ भन्यैवाराध्यते विष्णुर्नान्यं तवीपकारकम् । प्रसुप्तत पारिवर्त्तमाखिने मासि कारयेत् । दृष्टच तुलसीकाठं करागुरुयोगतः । न दामैर्विविधैर्दत्तनं पुनीनुलेपनैः । उत्यानच हरे कुर्यादन्यथा विष्णुद्रोहशत्। अथवा केशरयोज्य हरिचन्दनमायुते ॥ सोपति महागासी यया भत्तया जगाईनः । शुभे चैवाखिने मासि महामायां प्रपूजयेत् ॥५॥ पस्मिन् काले कृष्णभक्त्या ये प्रपश्यन्ति मानया:। मंसारविपक्षम्य दे फलेमतोपमै । कार्तिके मासि यत् कृत्यं शृणु देवि वरानने ।। न तेषां पुनरात्तिः कल्प कोटिगतरपि । . कदाचित् केशवे मलितहसौर्या समागमः। सप्तवाः प्रमाणेन दीपः स्याधतुरनुलः । सुगन्धिामयितेस्तोये सापयित्वा जगदः पत्रेषु पुष्येषु फलेषु मत्स पक्षान्ते च प्रकर्त्तव्या दीपमालावलिः शुभा R६॥ गुरुम्। तोयपु लभ्येषु मदेव सत्सु । मार्गमा मिते पचे पष्ठयात सितवम्नकैः । पघया पुप्पमध्यं च स्थापये नगदीपरम् । भाव फलभ्ये पुरपे पुराप पूजयेन्जगदीगच तूलवर वस्त्र विशेषतः ॥ वृन्दावनं तव कृत्वा उपस्कृतफलानि च। मुनवे वाचं नु क्रियते प्रयदः । पोपे पुण्याभिषेक वर्जयचन्दनं यथा ॥८॥ विष्णुभकोन योग्येन भोजयत्तदर्शपतः। पास्फोटयन्ति पितरः प्रमृत्यन्ति पितामहाः । संक्रान्त्यां माघमामे च साधिवासिततम्लान् ।। नारिकेन्नं फलं नीर कोपशोहत्य दापर्यम् । पेषणवोऽमत्मकुले भातः स नः सन्तारयिष्यति। निवेद्य विष्णवे भत्तया इमं मन्त्रमुदीरयेत् । कण्टाफल पनम कोपमुदत्य दीयते । पजानिगः सुवरं समधिक्षिपन्ति जीवनं सर्वभूतानां जनकस्व जगदगुरो !। यथा पचेत्तथा दद्यादययातिनियोगतः । व पापिनोऽपि मिशुपालसुयोधनाया। त्वमायालीनतां प्राप्ता त्वमेव जनिता प्रभो!। दधा विमिथितचायं एतेनात्य दापयेत् । मुनिं गताः समरयमावविधूतपाप: कपूराकृतिद्रव्याणि ताशानि निवेदयेत् । पाचितं विष्टकं धातुरादा तन । कः मंशयः परमझिमतां जनानाम् ब्राह्मणान् भोजयेत्या देवदेवपुरस्थितान् । तिलेध तिसममियः फले पर दापयेत्। गरणं तं प्रपया ये ध्यानयोगविवर्जिताः । पभ्य भगवदन्या हिनाय भगवहिया। यदयदेवाताना येयस्तत्तदीयाय कल्पयत्। नापि मृत्युमातरम्य यान्ति तद्देष्णवं पदम् । एमिन भोजिते भने कोटिर्भवति मनितः । दत्वा नवमासादोप्राददोत कायम भवोद्भवलोमशताइतस्तथा विप्रभोजनमावेष व्यग साईभवत् धूयम् । त्यसव्यं विमुदिन्यताम्यो पिरोपतः । परिभमनिन्द्रियवन्धकः पयः । पद्यम्यां शतपक्षे तु प्रापयित्वा च केशवम् । इति ने कषित किधित् गमागंन मगर!। नियम्यता माधव ! मे मनोय. पूजयनगवर राया चुत पालवमम्मितः॥८॥ মাময় সয়রন খালি থাণি।।২৫ फन्गुचय विविधर्वामित: पटवामिनः । स्वदधिशदो हदमनिवन्धने । স্বাবলম্বী বিদাষ এ মন্স প্লাব ছু অৰ। कानम रमपोयक्ष प्रदीपदोपदीपितम् । बोधाधिकार र गामारः। पेदसिद्धान्तमार्गेषु तं न जानन्ति मोदिताः। द्राक्षेत्रमाजम्मीरनागपूगकम् । तमभावनाविनामनाम- वमति दि सनातने घनिन् नारियल धातो व शतानहरोतको। हामि चंदादि गति:जिम कामिमानित। पन्य हरपस्य सर्पमिमारितम् । नतिमा विगतमा भवति पुमान् नगतोऽस्य सीम्यरूपः । पुष्पर विविधराय फनपुष्पसमन्वितम् । हदादनं रिदितमं यमुनामा বিনিমনিমালী: कपयति चारसयतमालपत।" पिता: ममोपानर्धारिपूर्ण घटतदा । समोरनापा-मो. एमापोपशाखाभि गाभिम प्रयासरः। frey.facारमा:: इति गारहे भगवदर्भात: २१ पध्याय. विशेषतः लियुग दोनशे विधीयते। हिसारे भाय:: तम्य नमस्कारादिकं तव.२ । २० । २६४ पालगने र तुसंग्ग्राम याममा r, वि.T:) पध्यायेषु दृष्टयम् E OF नस हादगमामा त्य पदा धोरमामा निमामिलो। Pि:frry::Milar पति-पुkि. मामरुत्वं प्रपयामिवितो. मासिकर परम । मिनार मदद। हे तु यापम कुमार धारिलो पानामा । दार यथा- .

·. . पुनामिश्मानभावानुमाnort हरिः मापकारी दुटामा दुर्गतिं ममायात् । नामाध्याये क्रियाोगनामाध्याय प टप्यम्। सहशियथा, -- रति सच बदगीतानामाध्यायः तम्य यमारकम्तोवं तमिहपुरागर अध्याये सूत उवाच नगषा यया,- तत्पूनायो दृष्यविशेषदानफनञ्च सवेर ३२ "विशुमतिं पश्यामि यया मधमरा "मादयः मुरा: मच ये चान्ये देवदानवाः। पध्याये द्रष्टयम्।। शिवस्य हरेराराधन यया भाया हरिस्तुयेगया नानोन के मनुष्याः पचिपापा. मर्च सदन मभश। प्रमाय यथा,- माता प्रेयसी मुलं प्रमाः पुष्यमन्ततः । नमयोऽमो परी देश प्याग्दो मुनिमत्तम । प्रमोवाच । जीवितम्य फलं स्वादु ददासि भरपर। निर्मोनमः मुख्य कारणः परिवर्जितः "पहं मतोऽदि केनासमिन्द्रादेयतः मह । भज इत्येष धातुः मवाय परिकीतिः। पनौपम्यम्वमिदमो परादपरं परम् । तव दृष्टी महापद्रो ध्यायमानः परं पदम्। तस्मात् मेवा बुधः प्रोता महिमाधमभूमी मिपुपो निगमी विषयातोहगोचरः। पृयो नमम्वृतो देवः शिवं ध्यायसि गार। से भला मोकनायस्य नामादिशीतम । मन, मप्रकहां च प्रत्या मर्षदातरम् । स्वती नान्यं परं देवं जानामि यूहि मां सतः। मुशन्स्यणि मंडपात ये वाटत पनामा मामधोटोना गीयते तदने का मारात् सारतरं तर योतुकामः सरे पर बगहातुर्मगम्य दिश्यानाचा पाया। मम्ममा मममहायमेव च । रुद्र उचाप। र मिक्रियाः कुर्य: जिग्धा ये' पर पामयुजमघोष घोषम्पकम् । ध्यायामि तं वितु परमामाममोपरम् । प्रणामपूर्व के चास्या यो पदेववंगयो । मनिषा निमम मममंयुतम्। मग मर्यदं सर्व समानिदि स्थितम् । सहजनवात्मन् पूजायावानुमोदनम् । रमियाने परिवोमितम्। भमोइनितदेहम्त जटामसमजितः । तत्कथावणेप्रीति: सरनेमाविधिया। । मोनिया विगीधना मे प्रतचा पितामह। येन मोमगा विगोभनयापा चाचा कोनितम्। नमेध गला पयाम: मारं यशिमायाम्यहम्। विप्रेष्वीपरष्टिय महाभागती मिः। तणमिमोरि मनमा। मिणु जि पानाभरि देविवर्जितम्। वियोय कारणं नित्यं तदनं दकि पनि सम्भव भवेत्। यिनिपट इमं तत्परं परमेम्परम् । स्वयमभ्यनिश्चय यो यि योपजीवति। मारिकाम् । पुजा मामलामा सं देवं चिन्तयाम्यहम् । भतिरष्टविधा प्रेमा यमिन भाविक at uridaeमति। यग्मिन् विनानि भूतानि शिष्ठन्ति च विगन्सि स विमेन्द्रो मुगि योगान् म जाता NEETTEमानक भाषेत्। माशुपादिमिमी। गणनानि भनेरी ये मणिगाव । तर देयं ततो पासप पायो यथार रामपरम् । मामाच महगाइघि मासोनकराननम् । स्मृतः मंभापितो शापि पुस्तिो वाyिing पा पनीयमामलोयोम ग्यविरय स्ययीयमाम् । पुनाति भगवनक्रयाणामोऽपि याया। शानदया। गरोयपाठिच येच येयमापि। मणताय प्रपनाय नमामोति भयो । frमामी मानिरिमान कप्यने । य पाचनशाप नियत्म्पनियता छ। अभय म भनेभ्यो दद्यादती; MARATHI कामासामानमाम् । एनिमय सम्मांग मयं मयेषु मामम् । मम्सयाभिमसेभ्यः म विदागा! परमानसम्म भरना। पुगये पुरवः प्रोत्री धोरिमादिषु । मयं वेदा मानिसको विष्णुभको मानापन चये मरन: प्रोसम्तमपाध्यमामहे । ऐकान्तिकापमपाः गच्छन्ति परम पदन माएश:दिपामिनियम:। यमिन मोका: म्फालोम नमे कुनयो यथा एकातिमा ममो विगुम्मादियां पाया। ever मादापोरन एमधिनाम् । सतशाच प्रयत्सत् मदमतः परम् । বাধানি: দীঘাষণ। freeोन परमं पदम् । पश्यन्निनयंदेवा यजरातमनिरा। प्रियाणामपि मयंपा दवदेव मसि नियोषिताराच। पग्रामिराप्यं घोसीप नामिपरको पापदरामिदा यम्य मचिमिचारिने। पनि परमेया। मिति:। या मोतिरपिवान विषय परमादिनो। सामानमः । पदादियौ च मयने देवं निमायाम्यहम्। विमग्नरम मा में दयायोम। शानिमियागात्रिना। वय विनाको नटी यय काठा: मुशायः। पत्तगतोपि वेदानां Emastart धनपरिकारमाना। दमोहामा परम द मियाम्यहम् । योग मग मम्मा ! Raiमन पर्ने । पण मे छोमुना नय: गवांइमधिप। माधीतरदगा पास niमारा न वाले। दो ममुद्रामा नियाम्यहम् । मी विnिiaign सामान की। परवानात् पापडात पर: महमदप यः । বাসা সমৃগী অধা যায় । faskar पमादिगदिसम्बत विनय म्याम्। नयामिति मfarnefits भूकमोरगिदम्। मनमरममा दप्तर दियाकाः। यः कषित ... मुचादविर मंत्र देय मिलायापहम् । नमामिविपरम् । पास पनिमिचानावापारया यसमा दायापाmurer Nirmर-रितिक मामादिष्ट दलियामाम नविदानिशाmIE, निप्रपंच माममहानि भाददान दिनयामाम्। पादाम दणानाम: मार• warn Time : मिर-२०॥ . जाने frant नदारियन intration माता शोtarti हारमोशे निमामि 5 ·. . -- अपि च । इंदिनी ॥ नामनिर्घण्टः । हरिणः ffiti हरिता हरिता fini नयनामोति"TA: पारद शिवयोग्यं प्यात् गधर्फ पार्वतीरज:". गोधितं कुरुते कान्सिं योय हसिवायुपः । ... नि:। ति ऽसि वैद्यकम् ॥ उति च भावप्रकाशः ।। . नीलम दिन: मय जाट कति पर्याय: । पिनाम् २ पोतकम् ३ तानम् ४ हरितालः, पुं, पीतवर्णपतिविगेपः। हरियाल पचांय: । पानागः इतिः।। घानम् ५ सरितानकम् ६ । सत्यमरः ।२।८।१०३॥ इति भाषा । तम्य मामगुणाः । याम: । इति गोदन्तम् पोततम् ८ नटमगहनम् । हरि-: “इग्तिानोऽपविटक: स्यात् कपायो मधुरो मारनेमविपः । इति मंदिगी। बीजम् १० मिदधातुः ११ । इति जटाधरः॥ लघः। पहि: । इति विकाशपः । यचा, कुमारे । यकम् १२ नटभूपणम् १३। इति ग्नमाला रमपित्तप्रगमनम्तपानो वातकोपनः ।" पोतम् १४ गोगेचम् १५ चिवाङ्गम् १५ पिन- इति राजवनमः॥ बाद मेरशहाणि पुणानिग्निां पुरैः । रकम् १० वेदनम् १८ तान्नकम् १८ कनक- हरितानकं, लो, ( हरितालमेय । स्वार्थ कन् ।) जोडपचतामन कम्पिता: मेषु वैश्मसु ।") रम: २० काचनकम् २१ बिडालकम् २२ चित्र हरितानम् । इत्यमरः । २।८।१०३ ॥ । इतिहमचन्ः॥ मिछ। मयः। गन्धम् २३ पिनम् २४ पिगमारम् २: गौरी- हरितालिका, स्त्री, दूर्वा । ति विकारगेषः । । ति फेचित् । हरिद्वविशिष्ट, वि। नम्नितम् २६ । प्राय गुणाः । कटुत्वम् । उपा. मौरभाद्रशुकचतुर्थी हरितालिका। मौरभाट-. नी, (+रतिदिएत्व मरः।।३।१॥ त्वम् । निग्धत्वम् । त्वग्दोपभूतभीतिविपयवात कृष्णचतुर्थ्यामुदितचन्द्रग्य नष्टचन्द्र इति मंजा। .दया, ग्घुः । ६।३०। रजानागित्वञ्च । इति राजनिघण्ट: 0p इति पत्रिकायां प्रसिधा। तब चन्द्रदर्शन निषेधी "तार विद्या: पवनातिपातिभि. यया । भोजदेवः। दिगो परिजिस्लिामिवश्वरः।") "हरितानं विधा प्रोझ पवाग्यं पिगइमंन्नकम् । "शुक्लपत्ते चतुर्ष्यान्तु मिहे चन्द्रस्य दर्शनम् । सन्द्रिापति राजनिघगर:। तयोराद्यं गुणः येष्ठं ततो होनगुवं परम् । मिष्याभिषापं कुरुते न पश्येत्तव तन्ततः ॥" ति. मुं, को, (+तिः ।) यणम्। प्रति म्व वर्ण गुरु सिन्धमपत्र वामपनयत् । चतुर्थी दर्शननिषेधात् तवोदितस्य चन्द्रस्य पवायं तान्लक यिद्यात् गुणाट्यं तद्रमायनम् । पञ्चम्यां दर्गने तु न दोपः । अतः । पिन, को, (४+इतन् । ) यापेयकम् । इति निप्पत्र पिण्डमहगं स्वल्पसत्त्वं तया गुग । *पञ्चाननगते भानी पनयोरुभयोरपि । मसीपुष्पहारकं बल्पगुण तपिगड़तालकम् ॥ ! चतुर्थ्यामुदिनयन्द्रो नेनितव्यः कदाचन ।” . पना,, (हरति नयनमनामीति। E+ "हण्या हरितालं कटु स्निग्ध कपायो 'हरेदविपम् । चतुर्थी नेक्षितव्य इति मुनिभिरुदित उत्त वामितन् । “उणा० ३ । ८३ । इति इतन्।) कगडकुष्ठास्य रोगासकफपित्तकचमणान् । इत्यर्थः । अयवा चतुर्थ्यामित्यस्य प्रधानक्रिया. । सत्यमरः । १।५ । १४ ॥ मिंधः । हरति च हरितालं चामतां देहजाता न्वयाभ्यस्तित्वादीचितव्य इत्यनेनान्वयो न नि केचित् ॥ मन्यानकाटपाम् । इति राज. सृजति च बहुतापानगमोचपोड़ा। तूदित इत्यनेन । तथा च अञ्चतं प्रधानगामि हारीन इति लोके । तदा पायो वितरति कफवाती कुष्ठरोगं विदध्या. इति सूवे अन्यतम्य शब्दस्य प्रधानेन मह सम्बन्ध बया, दिदमसितमग मारितं चाप्यसम्यक् " इति भट्टनारायणव्याख्यानं इति । उदितस्वी- "हारीतो रमपित्तः म्यादरितोऽपि म कथ्यते ।" इति भावप्रकाश दितव्यात्तिपरः स्वरूपाख्यानपरो वा। नि भावप्रकाशस्य पूर्वसगडे द्वितीये भागे ।) प्रय तान्दम्यागुडम्य टोपमाह। "ब्राह्मणी तु गुना दटा नम्बुको ट्रेण वा गवा । दरिदयुते, नि। पति मेदिनी॥ "अग तान्नमायुत् कफमारुतमेहशत् । उदितं सोमननवं दृष्ट्वा मद्यः शुचिर्भवत् ।' किरात। ५ । ३८ तापम्फोटाङ्गसको चान् कुरते तेन शोधयेत् ॥" इति पराशरोक्तोदित इतिवत् ॥ “परिमरविपयेपु लोढ़मुक्का: प्रय तान्नकम्य शोधनविधिः । नन्वेकपदम्य कथमने कार्यता इति चेन्द्र यावन्तो- हरितगोहमशहया नृगीभिः") “तातका कागगः कृत्वा तचूर्ण कानिके निपेत्। यस्तावन्ति पदानोति । तथा चोक्तम् । रितक, की, (हरितो वर्णोऽग्न्यस्येति । अन् । टोलायन्वेण यामक तत: कुष्मागाजे द्रवे । "यावतामेव धातूनां निरूढ़िगतं भवेत् । ततः कन् ।) शाकम् । इत्यमरः । २।८।३४ ॥ तिनले चेदयामं यामच्च विफलारसे । अर्थश्चैवाभिधेयम्तु तावद्धिगुणविग्रहः ।" (यथा, माघे । ५ । ५८। दोनायन्वे चतुर्यामं पक्कं गुध्यति तानकम् :"r शिङ्गं ममार्थम्। रूढ़िगतं प्रमिहम् । "प्रथायि भूमिपतिमि: गावीतनिद्र प्रय तान्न कम्य मारणविधिः। त्वमिदम् । इन हिंमागत्योरित्यादी गमना. ग्वन् पुरी हरितकं मुटमादधानः ॥” ) “मटन्नं तालकं न पीननंवरमेन तु । दिकम् । अभिधयो वाच्यः । तावनिर्धातुभि- स्तिपत्रिका, सो, (हरितानि पवाणि यम्याः । खये विमईयेटकं दिनं पयादिशोधयेत् ॥ गणविराही गुणगापनाभिविंग्रही ग्रहण यवायें ततः स्वार्थे कन् । टापि प्रत इत्वम् । ) पाची मंगोध्य गोलकं तस्य कुत्तिन विगोधर्यत्।। म तया। एतेन धातुमममण्यार्थत्वं पदम्य । ततः पुनर्नवाचारैः स्वान्यामई प्रपूरयेत् ॥ ब्रमपराग मिहाकाधिकार । रितगाकः, पुं, (इरितः इरिबर्ग: गाकः ।) तव तहोलकं कृत्वा पुनम्तेनैव पुरयेत् । "नारायपोऽभिगप्तन्तु निगाकरमरीचिए। गिग्रुः । इति राजनिष्टः। (गिग्रुशदेस्य पाकण्ठं पिठरं तस्य पिधानं धारयेन्मुग्ने । स्थितयतामद्यापि मनुषाय पतध मः ! स्थानी चुन्यां ममारोप्य क्रमाद िविवईयेत्।। अतयतयां चन्द्रन्तु प्रमादाहाध्य मानय. ! रिता, स्त्री, (हरितो वर्णोऽन्त्यम्या इति । अच् दिनान्यन्तरशून्यानि पञ्चवह्नि प्रदीपयेत् । पठेहायिकावार प्राइमुखो नाप्दाममः। टाए । ) दूर्बा। इति मेदिनी ॥ जयन्ती। एवं तन्द्रियते तालं मात्रा तम्यै करत्तिका। पभियप्तः परोवादविपर्याभृतः । मोऽभिगाता हरिद्रा । कपिलदाना । पाचो। नीलदूर्वा धायिकायाव विपुगरी। अनुपानान्यनेकानि यथायोग्य प्रयोजयेत् ।” एवं गोधितम्य मारितम्य तालकम्य गुग्गाः । “मिंह: अमनमयधात् निहो जाम्बयता पतः। रिताल, ली, (हरितं तवर्ण पालातीति । "क्षरितानं कटु स्निग्धं कपायोणं हादिषम् । समारया मा रोदास्तव ऐप म्यमन्तकः।" पा+ना+कः।) पौतवर्ग धातुविशेषः । स तु पर्नन मन्त्राभिमन्तितं जनं पेयं प्रामागत् कण्डुकुष्ठाभ्यरागारकफपित्तकचवणान् ।” म्यमन्तकोपाप्यागर यातयन्।प्रति रिप्यादि. "क्षरितालं हरेवीय जनवीयं मनःगिला । "तालकं हात रोगान् कुष्ठमन्युचरापहम् । तत्वम्। निगर: (यथा, इति राजनिघण्टः॥ + गुणादयो ज्ञातव्याः ।) । . इति राननिघण्ट: हरेर्वीयम् । यघा, अन्यच्च ।

·" MEETTE मोरना, Errir! मप- I रिना गनिमी.ररिदाराम:.fa. indian m. of नमामाइति এখ। বিংবাবিলা पापा २७ मुश्च ॥ परिबरमोद तिम माया २७ महो २० वी मावानुमोm ...गवटामो १२ पविनि रिक्षा। पिनोशिशमाया स्थायित्वात् ति याताया- "मापा ३ ममो. २५ भदा.गिफा "पषमावानुरागो चरिताराम ११ मोभा गोभमा ४५ सुभगाया ४४ गामा ! जयक्तिशा पम गुणाः। गिदुः. . (णिm पएलम् । विजयम् । अवम् । कफवातास मन्दारिद्वारियR: .. करमेनागितम्। विधायि. तथा नीतम्। mins पाप । “दा दामरिक्षामा " कवितासमोर मचाया।" पाटाररो पोतालमीत में विराम:. भेजामोयज्ञ प्रोजथा पोतदपरिपपीतार पपोता। मापनी पोता निजामा पर. दार्षी निगागुता कि मामला . .in . 014 , हमारी पीविपिमाणिमिनो, विचः। दीतिलो मामाविका तीन कपित्तमा। तत्पर्णाय: पोतदान ५ जो पोजगदीपायमोकानापा कदाचन । रापमः । एरा पोत, पसमा पाय गम:। गीतमा famil "पानापमानाय नागमः।" मालम्। कितनामावगीमा परमाला पाकानिहरसम्। बगा। पति "दा माथानाभिनारदारन। निगमः। | rjान नामागिता पार, की. (Anition पामगरला या मातीतापातमा माननगरम् | AT Hari: । यथा, "महामायेपनीको नाममाfit." लगाया या aints भामाग. प्रयाग मुममाnter httm, . (पानी मग |) न भनि मागे ATAR" iiमायो- तिमाम Marwar तपाल mirtifa Maratoपिनमा नशाना- MAA Kam" .... गोदी दामन. गं Tuntaint nalluustila wifend walket मा बमोmita Kaafanamrund. aukriramprs." पापं मिला। मन RTI izzeTrfren Tमा "THEmageanार • Trainfai HTTP:rkurtant ATRIrryinhi Harinarpur PrirainRam. Ranigured Privarian... *2 4 प्रस ra, x x + 1; } * -THE-MAIT ·- हरिन्म हरित हानिओमिनममि गुमाया सम्म मिदिमंदिया पटामयाप्नुयात् । परिमहः, पुं, (हरिद्वगी मुद्रः 1) गारदमुहः । शामापा नियमोमः । रएटिमिना पुष यम एयष्टियनम् । एति राजनिघगट। PAR: महाधिय रिनाममन" भागय मुनयंठ ! मानिसन्तय । हरिपत, को, (हरि ग्धि प यम्य ।) मूल- पनि पात: अध्यायः । गदिमां वियां न जपेतु कदाचन । कम् । इति हमचन्द्रः॥ हमारमनु मुलये गिय; माचा मंगया। हरिप्रियं, की, (हर: प्रियम् ।) हगचन्दनम् । 'मांगनामय पूनम् । रफ चिपुगयी मम मूनिमया महा। इति गटचन्द्रिका तत कालोयकम् कालिया- मीना वनावनाम्य गरिन्यया। एकारत भगं विद्यार माचादयानि तपो काटमिति ग्यातम् । इति रत्नमाला । (यघा, नियरिममिथिलामम्म ११ यिनाम वृन. धन !। "कालोय कान्तु कालोयं पौतामं हरिचन्दनम् । भारतीय पुराणचनम् । यनवानां जय एका गन्यापो च रेमो विग्रहधारिणः । हरिप्रियं कानमारं तया कालानुमायकम् ।' परिनामानि यया,- हरे तु घिपुग मानाग्मम तिन मंगयः । इति भावप्रकागस्य पृञ्चनुगडे प्रथम भाग :) राणा परे । या कारः कामदा यामरूपिणा स्फुरदययम् । उगीरम् । इति गजनिबंगटः । राम पर राम राम राम रहा।" कारय मुनयेष्ठ ! ज्येष्ठा शक्तिरितोरिता। हरिभियः, पं, (हरे: प्रियः 1) कदम्बक्षः । इति कर प्रमापाटि यया,- काकारय ऋकारच कामिनी वैवी वाला। शब्दचन्द्रिवामरी। २।४ । ४२॥ पोतझड़- विपुगेव.। पकारचन्द्रमा देवः यानापोडगमयुतः । राजः। विगुकन्दः। करवोरः । गदः । “वासुदेव महाबाहो ! गाय परमं यचः । गयारच मुतयर ! मानानिवृतिरूपिणो। वन्यूकः । इति गजनि गट: । गिवः । वातुन्तः । हि देव मुरवठः किमयं तप्यरी तपः। दयारक्यं तपायेठ ! महामाया लगायो । कञ्चकाः । इति केचित् ॥ अनाचारं यिना पुच ! नहि मिति: पजायते । साय सग सुतरेष्ठ! महामाया जगन्मयो। हरिप्रिया, स्त्री,( हरैः प्रिया ! ) लक्ष्मीः । इत्य. मनिहोनम्य ते मितिः कथं भवति रे गुत ! ॥ हर हर ततो देवि! गिवगतिवरूपिणी । मरः ।।११।२८ ॥ तुलमो। हादगीतिथिः । ममांगमम्मयां नमी बघा किं तप्यते तपः । हरे रामेति च पदं गियक्तिमयं मुत!। पृथियो । इति केचित् ॥ हया यमं हया पृजा नपच विफन्नं गुत ! ॥ हर हर इति पदं गतिदयममन्वितम् । हरियाणुक, लो, (हरिप्रिया वालुका यत्र ) मंगोगंबुम यतेन गया मह तपोधन । । पाद्यन्ते प्रणयं दत्त्वा यो नपेगधा दिनः । एलवातुकम् । इत्यमरः ।२।४ । १२१ ॥ मुग्नं विना मुतयेष्ठ : विद्यामिहिन नायते ॥ म भवेत् मतवर ! येठो महाविद्यासु मन्दरः ॥ हरिभताः, , (हरभंतः।) हरिमेवकः । तन्य माधक चोभमापने देवता क्षोभमानयात् । इरिनाम सतयेष्ठ ! ज्येष्ठं तु वैएवं मतम् । लनां यया, मानोगयुतो भूत्वा लपकने ममारभेत् ॥ एवं पोड़ग नामानि द्वात्रिंगदक्षराणि च । "सर्वजीवपु यो विभावयेत् समताधिया । नीगं विना सुनयेठ ! नहि भोनः प्रजायते । प्रायन्ते प्रणवं दत्वा चतु िशदनुत्तम ! ॥ हरी करोति भलिय हरिभक्त: म च स्मृतः।" मु पच मुतह दोनाया घानुपूर्वि कीम् । हरिनाम विना पुत्व ! दोना च विफन्ना मदा। इति ब्रह्मवैवर्त गणपतिस्तुण्डे ३५ अध्याय: । गव तु मंप्राप्त हादगाभ्यन्तर सुत । कुन्तदेवमुखाश्मृत्वा इरिनाम पराक्षरम् ।। हरिभद्रं, को, (हरभद्रं वप्तियम्मात् ।) हरि- पृणुयाहरिनामानि पोड़गानि पृथक पृथक् । वाप्रपच चवनाय शूद्रः गुत्वा पराचरम् । वालुकम् । इति शब्दचन्द्रिका । हरिनाम विना पुच ! कर्णशुधिन नायते ॥ दीनां कुर्यात् मतपेठ ! महाविद्याम सुन्दर ! हरिभादिगो, म्लो, हरिं भावयितु गोन्नं यम्याः श्रीवासुदेव उवाच । दोषां वापि हराम यदि गृढ़मुग्नात् प्रिये !! सा । (हरि+भू+गिनि । डोप । ) इरि- Pणु मातम्महामाये विश्वबीजम्वरूपिणि । अज्ञानाट्यदि यहोयात् तम्य पापफलं गृणु ॥ भावनाशीला। पति मुग्धवोधव्याकरणम् । इरिनाम महामाये कमात्तव मतं वद 0n शूदः शृदमुवात् गत्वा विद्यां वा मन्त्रमुत्तमम् । हरिभुक्, [] पुं, (हरिं भेकं भुने इति। भुन + त्रिपुरोवाच । कोटिवंगान् ममादाय रौरवं प्रति गति । क्किए । ) सर्पः । इति गम्दानावनौ । हरे कृष्ण हरे कृष्णु रुप सण हरे हरे । अपि दाढयहोवोर्वा हयोरपि समं फलम् । हरिमन्यः, पं, गणिकारिका । इति गन्दरना- हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे। ब्रह्महत्यामवासोति प्रचरं अचरं प्रति वनी । चणकः । इति राजनिर्घण्टः । ( अन्य द्वाविंगदचरावं कन्लानाममृतं सदा । गृणु पुच ! वासुदेवप्रमहादचनं मम ।" पयायो यचा,- ऋणु छन्दः मुतयेष्ठ ! हरिनामस्तु चैव हि ॥ इति बोवामुदेवमाहामा राधातन्त्र विपुरा "आपको हरिमन्यः स्यात् मकन्तप्रिय इत्यपि" छन्दो हि परमं गुहां महत् पदमनव्ययम् । वासुदेवसंवादे हितोयण्टलः । इति भावप्रकामध्य पूर्व खण्डे प्रथम भाग 1) मवंगक्तिमयं तन्वं हरिनाम तपोधन ! "०॥ हरिनामा, [न् ] पं, (हरनाम नाम यम्य ।)। देशविगेपः । इति हरिमन्यजशप्दटोकायां पग्य योहरिनाममन्त्रस्य वासुदेव ऋषियसो मुहः । इति विकागडयः ॥ भरतः छन्दः योनिपुरा देवता मम महाविद्या-हरिनेत्रं, को, (हरनेवमिय।) खेतपद्मम् । हरिमन्यकः, , (हरिमन्य एय । सायं कन्।) मिहाघे विनियोगः ॥ एति राजनिगरः । यौहरलादनम् । यथा, चएकः। इत्यमरः।२१८१८॥ "एतन्मन्वं मुतयेष्ठ ! प्रथम गृणुयावरः । "विवोधनार्याय हरैहरिनेवातालयाम् । हरिमन्यजः, पुं, घपकः । इत्यमरः।२।८।१८ गृत्वा हिजमुखात् पुत्र दक्षकणे तपोधन ! ॥ विम्बरी जगहावी स्थितिसंहारकारिणीम् ।" हरिमन्ये देगे प्राचुर्यप नातवान् धरिमन्यनः प्रादौ छन्दम्ततो मन्त्र गुत्वा गुद्दो भवेवरः। इति मार्कण्डेयपुराणे देयोमाहामाम। हनजनादिति ड: । इति भरतः। (कविपि हादगाभ्यन्तरे गृत्वा कर्णशहिमवाप्नुयात् ॥ हरिदचक्षुय । हस्यते । यथा, मुयुतै मूवस्याने ४६ अध्याये। कर्णशदि विना पुन महाविद्यामुपालभेत् । हरिनेवः. पुं, (हरमर्कटम्येव नेवमस्य) पेचकः । "नाटुपाकरमं गाकं दुम्जरं हरिमन्यजम् ।") नारी या पुरुषो यापि तत्क्षणानारको भवेत् । इति विकाण्ड शेषः । शपमुहः । ति हेमचन्द्रः । ततस्तु पोड़गे वर्षे संपात सुरवन्दित!। हरिन्मणिः, पुं, (इरिही मगिः।) मरकतमग्निः। हरियः, पं. (धरि पोत याति प्राप्रोमोति । महाविद्यां ततः गुहां नित्यां ब्रह्मस्वरूपिणीम्। इत्यमरः। 812२५ ( यथा, माघे।३।४८ या+कः।) पीतवघाटकः । इति मन्द्रः। मृता कुलमुखाहिमात्माक्षात् ब्रह्ममयो भवेत्। "इरिमपियामणमिरामै हरिने, प्य, नादीली चेटोमम्बोधनन् । प्रति कुर्यादेन्द्रहम्यं यः शिवोतच तपोधन !! गुहापि नी]रिव यत्र रेशुः") केचित् । V. 130 , - , ·- ५१८ हरिवा रिमोचनः, पुं, (इरेरिव लोधनमय।) कुलोरः। पथ हरिवासरे जागरणादिविधिः 'स्कान्दे "मूकवत्तिष्ठते यो रति विकागेप: पेचकः । इति केचित्। योग्रमनारदमवादे। मत जम्मानि मूकलं -हरिहर्षचने, वि। "मृण नारद ! वध्यामि जागरस्य तुलनाणम् । यो न नृत्यति मूदान परिवर्ष, को, (हरिप्रियं वर्षम्।) जम्बुद्दीपम्य | येन विनातमावेण दुर्लभो न जमाईनः । परत्वं जायते तम्य मत नावपतिगंतवर्षविगेपः । इति विकाठोपः। गीतं वायं च नृत्यं च पुराणपठनं तथा। पाने पक्षवईनोमम। मत निपधहमकूटपर्चतयोमध्ये वर्तते । यथा। धूपं दीपं च नैवेद्यं पुयगन्धानुलेपनम् । "मनुवन्ति न प्रगंमन्ति एवंदरिदेनेनारस निषधो हेमकूटो हिमा- फलमयच यहा ध दानमिन्द्रियनिग्रहः । मोत्सवो भवते तेपो एई मय इति प्रागायता यया नीलादयः। प्रयुत सत्यान्वितं विनिद्रश्च मुदा युता क्रियान्वितम् । स्तुवम्ति ये प्रगंमन्ति जा योजनोतमधा हरिवपंकिंपुरुषभारताना यथा माययं चैव मोत्माई पापालस्याद्विवर्जितम्। नित्योत्सवो भवेत्तेपो जन्म मंत्रम् । ति योमागवते ५ किये। प्रध्यायः। प्रदक्षिणाभिमयुक्तां नमस्कारपुरमरम् । मथ जागरणमा किंवा परिव चापि भगवान् नरहरिरूपे नोराजनसमायुनामनिर्विग्न पेतमा। स्कान्दे नानारदसंवादे तय ग्वामी। तपमानिमित्तमुत्तरताभिधास्ये यामे यामे महाभाग ! कुर्यादाराविक हरेः । याचा तहथित रूपं महापुरुषगुपभाजनो महाभाग एतगंग: समायुनां कुर्याजागरणं हरेः । "न गयापिण्डदानेन मा यो देण्यदानयकुलतोर्योकरणबोनापरितः किचन पूर्वजा मुनिमायान्ति वि प्राधादीयाधानानन्यभनियोगेन मार्य “य एवं कुरते मन्या वितणाव्यविधतः । मायस्थोऽपि यः कुऱ्या परपेक्षपात । इति च तदेव १८ अध्यायः । जागरं वासरे विणो यो परमात्मनि । यामेनकेन दश्ते पापं जन्म गि, पं.(वंगः।) योगस्य सन्तानः । धनशन वितगायन य. करोति प्रजागरम् । यः कुम्यादीपदानन्त रात्री तेनामा झारितो ननं किसवेन दुरात्मना ।" निमिषे निमिपे बिमासमत प्रमाणिमात्रामाननम्। तत्रय योमदुमाईमरमंपादे। यः कुर्य्याजागरे पूमा हादग्य घवान देश वासुदेश बमोभित् : "मगा नागरं यच मृत्यगान्धर्थसंयुतम् पुप्पे पुष्पमेधस्य फनमानो मनिषामन्यभामाचा पटो पोपुरा। मार्थ तालमयु सदीपं साधुभियुतम् । यो दहेचागुरविणोः पूर्मा । पोरगीमामानि पन्योन्यामन् महात्मनः । उपचारप मयुतं यथोलिभावितेः । निमिपनि समते सिनपावगत नाभा पुतायताया: मतगोऽय मायगः । मनमरिजनन समुदं लोकरचनम्। निमपञ्च दाप सहतं गुग्गुन भिषा प्रणा परयोत ममा यः । गुणहदिगभियं जागरं मायाप्रियम् । लभते जागरे वि पुष्य माममर Traft पापमुनापतिः । कथं तत् प्रयोग पक्षयोः साक्षणयो: "011 यो दद्याजागर विमोवियायम नामसमपरात्रामीण। किया भवे नमते पुखं गालियाममा सामामि गरम पादशाधिप ।' "पगपादयु तु मन प्रगमवर्जितम् । যারাসি যাবাকান্দানিনি। रतिगाए १४०-८११. मामाडोनमगायचं तथा दोपवितम् । जागरे पमनाभस्य सभी गोऽयतं का शिना मानानोवारिवंगपनिदरयः। त्योपचाररहितमुदामोन मनिद्रकम् । मकर ताम्यून यो ददाति हिमा गरिमा, जो. (भा।) गया। तुममी। कनियुक्त विशेषेण जागरं नवधाधमम् । पद्मनाभप्रमादन प्रेमहोप पचितम् । रतिनि.समीप विध सवय। जागरे पप्रनामस्य यः कुयात् पुष्पमा विमान (1) ए. (रिपोयति। "प्रभाव वाचवण्याच गोसं मृत्यञ्च कारयेत् । দ যুধিমাল জামদয়নি। मनुए। दम..तिमय प.। पाच मति देवगि ! पुराण प्रथम पठेत् ।" जागरे पन मामस्य मकर नयागुम् । पति माधः रिधिषि, वि। प्रय जागरणनित्यलम्। दादा पाप जम्ममचममाम्। (या. पासवस्तिायाम् ।..।। मादेवनारदमवाद। मानं ददाति गम्य दधिोianfer “नुशासि पनामानागतान वापि पातयिथति पुर्वान्। पोजागरण विमा । मतिभागी मर मा: करदिया पविशा') पर्माना पनि पुत्रधम्म मुच्यम्। दियाराम यादवानागर मम। AR, (शंमाम्। वीरगनिम् । मायते नर वाम. पिभि मह कानमः। मन्यन्तरानिवासमायामा सोनिदिएपम् । था, न पुरचरणात् पापं तेदान; ममाधिभि । दयादाभर रिणामखमभवम् । *शरमोशमारिन।' विना यानन्द्रविना सदगोमागरम् । मतकपानि वर्मा मामा मत्रियों "नारी मगेवरेत्। मधोमामईमावाद। याचमनं मी मागत मोगाम्। ििध पादुमदेता हरिः।' "प्राधागा विसाय न कुर्वनिप्रामाम्। यु मृगमदनापियररित्रागरे । चिनिपादिततन। मन मुत्रनं तवां वगनाच निदया। एक मुनिक ! पापिनम् । प्रतिनकार दयादमांत्रागरं प्रति। कमो भवन मन्दवादमादरः। -REMAIसदिशानिरी हिमाधिशागस्ति पूने गति न दी fair us! TERममानिस पीटनाता। लामलागर राव मांग पत्र timeमरे। "यट्र मदा योगनगी रि:। प्रागरे वासुदेवाय बीच नसायम् । मतिपय मात्राम पर घोपामा करिमामाग rer Refreinti मामान गवि गोमनचादिनिता। स्वाभि प्रामीfir पारादिनु । -:mfree परामो मोहादिनिदसम्मान समा. इन मौरमालिमाwwI चिसा. मोपा - पिरिमोति ·. । हरिया इरिश हरिश चिोपिशगर निोदाता रिफनम्न मेर।। गयो गायन कीरि: पापं तम्य युगा एवमादिग्रते: पार्य ! तुष्ठिमायाति केशवः ।।* गरिकारिता गिरमिपरिम् । नितम्।" मनाकुमारः। SINGEinmमा मार्य गहानामगन पनम्। प्रतियोरिभतिविनामे १३ विनाम:। "इदं व्रतं मया टेव ! ग्टहीतं पुरवम्भव । हता पूजा र नुवागर पुरस: गणिः । रियापन:, पुं, (रेयांचनः ।) गगड़ः। इति निदिनां सिदिमानोत प्रसन्ने त्वयि के गव ! ॥ बाममहमन गोगो मागविमोचणम्॥ पागवनी (रिगथवा याहनं यम्येति । गृहीतेऽग्मिन् व्रते देव ! यद्यपूर्ण वह मिये । मारमपन एजमायराजमानुपातिम् । एन्टः । यचा, महाभारत ।१।२६।।। तन्मे भवतु संपूर्ण वत्प्रमादाजनाईन !" दिशानिय प्यानि माया गपी मुहमाः। एवं नुतमादा कदा भगयान् इरियाहनः । ममाप्तौ च । भईन पत्यतरं पुग्न कपिनागोगसीद्रयम् । नोनीमृतमड्याते: ममम्बरमाणोत्" "इदं व्रतं मया देय ! कृतं प्रीत्यै तय प्रभो!। मगर यसपन्य पुरतः पटतो तघाच तय । ३।४६ । ५२ । न्यून संपूर्णतां यात त्वत्प्रमादाजनाईन !" सः पुनः कुरुते गोतं मनृत्य या मंयुतम्। "तत पानाय्य तनयं विवि हरिवाहनः अत्रैव यतिमधिकृत्य काठकग्रयम् । मनन क्रतुगतः पप्य मतदानगरपि । मान्वयित्वा गुर्भाकः प्रयमानोऽभ्यभा "एकरावं वसेद ग्रामे नगरे पञ्चरात्रकम् । प: पुनः करले गोतं विनमो नृत्यते यदि । पत") वर्याभ्योऽन्यत्र वास मासांच चतुरी वसेत् ।" नमनै निमिपाईग चतुगयमनं फनम् ॥ हरियोज, को, (हरेयीज वीर्यम्।) हरितालम्। एतदशक्तविपयम् । जई वार्षिकाभ्यां मासाभ्यां मागरे पानामग्य कुर्यात् पम्त कयाचनम् । पति नटाधरः॥ नकस्थानवासीति हो । ॥ मास्य। घोकमप्यां धमेत् खर्ग यगानि हरिमनिधी । हरिहर्ष, लो, हरिवर्पम् । इति भूरिप्रयोगः ॥ "ते विष्णुः सदापादेभाने च परिवर्तते । कावन्दनमानां यो रमास्तम्भः सगोमनः । हरिशयनं, की, (हर: शयनम्।) योनिद्रा। कार्तिके परिबुध्येत शक्लपक्षे हरेदिने ।” नहधोद्रवः पवर्मागरे चक्रपाणिनः । यथा। उपनयने दोपिकायाम् । भविष्यनारदीययोः। युगानि पवमप्यानां वर्ग तम्योपसयो भयेत् । "नीयार्केन्शदी हरिशयनबहिर्भास्करे चोत्त "मैवाद्यपादे स्वपितीह विष्णु- प्रयते वामवाचि कोड़ते चापपरोहतः ॥ रस्खे वैष्णव्यमध्ये परिवर्तते च । सत्यमानस्य मत्वस्य येकचिनिरयं गताः । खाध्याये वेदवर्षाधिप इह शुभदे चौरमे पौष्णायसाने च सुरारिहन्ता विमुमा धर्मराजन मुमि यान्ति हरेः पदम् ॥ नादिती च।" मबुध्यते मासचतुष्टयन।" गीतध्वनिसुमन्तुष्टी जागरे तु रमापतिः । इत्यादि च्योतिस्तत्त्वम् ta मैत्रमनुराधा वैष्णव्यं यवणा । पौणं रेवती ॥ वामयन्याधिकं मीग्य दद्यान्मन्वन्तरं गतम् ॥ तविधिर्यया। वामनपुराणे। भविष्ये। मृत्येन मय सीप्यंत सगै नृत्येन नागरे । "एकादश्यां जगत्स्वामिशयनं परिकल्पयेत् । "निशि स्वापो दिवोत्यानं सध्यायां परिवर्त-: रमातले तथा मोण्यं मुशिनत्यादवाप्यते । पादिभोगपर्यझं छत्वा संपूज्य केशवम् ॥ नम्। प्रेक्षणीय प्रदानेन यत् पुण्यं कथितं दुधः । अनुजां ब्राह्मणेभ्यय हादश्यां प्रयतः शुचिः । अन्यत्र पादयोगेऽपि हादश्यामेव कारयेत् ।” मतत् कोटिमग्नः पुष योग: मांग्यैरवाप्यते ॥ लब्धा पीताम्बरधरं देवं निद्रां समानयेत् ॥” अन्यत्र स्वापादिविहितरावादीतरकाले दश- टीपमानां हरेरग्रे यः करोति प्रजागरे । अनुजा लभेत्यन्वयः । एकादशौसमये दिवा मीप्रदीपदोय। विमानकोटितंयुन्छः कल्पान्तं वमते दियि ॥२॥ शयनं परिकल्पयेत् रात्री हादगीक्षण "किं तन्मवाद्यपादेन दशम्यंगेन यो दिवा। चरितं गमचन्द्रभ्यः यः शृणोति हरदिने। निद्रेति ॥ ॥ व्यतां वाराह। पौणशेपेण किन्तेन प्रतिपद्यथ यो निशि" रात्री वाल्मीकिना प्रोक्त तममो न हि वैष्णवः॥ "पापादशहादश्यां पौर्णमास्यामथापि वा। दशम्यंशेन दशम्या चंगो यव पादे तेन यः यः पुनः पठने रात्री महाभारतमग्भवाम् । चातुर्मास्यव्रतारम्भं कुर्यात् कर्कटमंझमे ॥ पादो दिवा प्राप्तस्तेन वा किम् । कयां जागरण विष्णोः कुन्नकोटिं नवैदिवम् । अभावे तु तुलार्केपि मन्त्रेण नियमं व्रती। दशमीप्रतिपदीर्वजनात् तदितरकादम्यादि- पीत्तानपादेयरितं धुवम्य च महात्मनः। कार्तिक शुक्लद्दादश्यां विधिवत्तत् समापयेत्॥ मैवादिनक्षत्रपाद विशेषलाभ पञ्चतिथिपु लाग्य वाल नरितं जागरे पठते हि यः॥ चतुर्धापि हि सचीणं चातुर्मास्यं व्रतं नरः । दादशीं विनापि भयनादिरिति प्रतीयते। युमकोटिमहमस्य चयः पापम्य जायते । कार्तिषां शुक्लपक्षे तु दादश्यां तत्समापयेत् ॥" वचनान्तरम् । तम्माजागरणं कायं पक्षयोः शुक्र कपायोः।। मात्स्ये। "रेवत्यन्ती यदा राती दादण्या च ममायुतः । श्रीमद्भागवतं मतया पठते विष्णुमविधी। "चतुरो वर्पिकान मामान् देवस्योत्यापना तदा विबुध्यते विष्णुहिनान्ते प्राप्य रेवतीम् ।" जागरे तत्पदं याति कुन्तहन्दसमन्वितः । दिनान्ते विधाविभन्मदिनटतीयभागे दिवो. पटादा पुराणानि पुगणरुपम्य च । मधुस्वगे भवेत्रित्वं नरी गुडविवर्जिनात् ॥ त्यानमित्यनुरोधात् । विष्णुधर्मोत्तरे । दयितानि सदा विष्णोविशेषेण तु नागरे। तैलस्य वजनादेव सुन्दराष्ट्रः प्रजायते । "यिएदिवा न स्वपिति न च रावी प्रवुध्यते । यो गीतां पठते रात्रौ विणोनामसहस्रकम् । कटुतैलपरित्यागात् गवनाश: प्रनायने । हादश्यामृतमयोगे पादयोगी न कारणम् । वेदोक्तानां पुराणानां जागरी पुपमामुयात् । लभते सन्ततिं दोघी स्यालीपाकमभचयन् । प्रप्राप्त हादशीम उत्यानगयने हरेः। धेनुदानं तु यः कुर्याज्जागरे चक्रपाणिनः। सदा मुनिः सदा योगी मधुमांमस्य वजनात् । पादयोगेन कर्त्तव्ये नाहीरावं विचिन्तयेत् ।" लभते नाप मन्देहः सप्तदीपावनोफलम् ॥ निराधिोरुगोजस्त्री विष्णुभाय जायते ! वराहपुराणम्। जागरे पद्मनाभस्य यः कुर्य्याशुभमण्डपम् । एकान्तरोपवासेन विष्णुलोकमवाप्नुयात् । "हादश्यां सन्धिममये नधाणाममभये । मण्डले ध्रुवलोकस्य यात्तिष्ठति पद्मभूः॥ ॥ धारणायखलोनाक्ष गहाम्रानं दिने दिने । पा-मा-फा-मितपचेपु गयनावर्तनादिकम् ।" मर्वेषामेव पुण्यानां महत् पुण्वं महीतले । ताम्बूलवन नानोगी रक्तकण्ठय नायते । पा-भा-कानां पापादभाद्र कार्तिकानाम् । हादग्यां जागरे विप्र प्रसिदं भुवनत्रये ॥ तत्यागात् सुलाययं मन्वं निग्धं वपुर्भवेत् । यतय दाटम्यां निशादी नक्षवमाप्रयोगात् । जागरं ये चिकीर्पम्ति कर्मणा मनसा गिरा। फलत्यागात्तु मतिमान् बहपुचय नायते । हादश्यामक्षाभाव निप्यन्तरे निगायनादीप न नेपां पुनराशत्तिर्विष्णुलोकात् कथचन । नमो नारायणायेति नधानगन फन्टम् । पादविशेषयोगात्। तदभाव दादग्यांमभ्याया. नागरे नृत्यमानन्तु हवा वै हादशीदिने । पादाभिवन्दनादिपालमहोदानज फनन् । मंब शयनादिकम् । दाधन्तु धादा गव .. ॥ वधि ।

·! । 4 हरिय हरिह हरित रेवत्यन्तपादयोग दिनहतोयभागे इति विगेपः । हरिया, पु, तपः । इति केचित् । कन्दपंखहाकपालघण्टा- भयने मन्त्रमाह वराहपुराणम्। हरिणः, प, जिनचक्रवर्तिविशेषः। तत्पर्यायः। मगचक्रामधरं मई 'नमो नारायणायेत्युकाम मन्यमुदीरयेत्। इरिसुतः २ । यथा,- दृष्य देवा हरिशरत पश्यन्तु मेधान्यपि मेघश्याम "इरिषेणो हरिसुती जयो विजयनन्दनः। नमोऽस्तु ते मञ्च गताति।" घुपागतं मिथमानं महोमिमाम् । प्रसूनुर्बादत्त: सर्व चेवाकुवंगजाः।" इति वामनपुराणे ५८ अध्याय निद्रा भगवान् गहातु लोकनाथ इति हेमचन्द्रः। गियविणोरभेदेनाधं कम्य रूपन्त वम् । वर्षाविमं पश्यतु मेघद्वन्दम् । हरिमहीर्तन, को, (हरेः सहोर्तनम् ।) योहरे “निरामया नाम गणा: ममायाता जगदः जावा च पश्यैव च देवनाथ नामोच्चारणम् । यया,- मासायवारि वैकुण्ठस्य सु पश्यनाथ !" *दानं व्रतं तपो यतः याद वा पिट तर्पणम् । माईहिनेवा: पद्माना: पति ततथ। सकलं निष्फलं राजन् ! इग्मुिदीर्तन विना" समायाताः खगारुढ़ाइपमध्वनिनोऽन्यवाद । "सुप्ते त्वयि लगताधे जगत् सप्तं भवेदिदम् । इति कम्मन्नोचनम्। महापागपता नाम शूनचक्रधगम्तया। . वियुद्धे स्वयि बुध्येत जगत् सबै चराचरम् अपि च। भैरवो विश्णुना माईम देनानितोहिये। इत्यनेन पूजयेत् ॥ पार्षपरिवर्तने त । "नरके पथमानानां नराणां पापकोणाम् । इति तय ४ "वासुदेव जगन्नाथ प्राप्तेयं हादशी तव । मुक्तिः संजायते तस्मात् नामसंकोत्तंनाइरी।" अन्यथा पार्सन परिवत्त मुखं स्वपिहि माधव !" इति इरिभक्तिविलासतं इतिहासोत्तमच. "घयया विष्णु पेग पूजयेशेखरं मदा। इति पठेत् ॥ शरं वामभागम्यं मञ्चं काममयाघुयात् ।' "त्वयि सुप्ते जगन्नाथे जगत् सुप्त भवेदिदम्। हरिसुतः, पुं. (हरेः सुत इव ।) हरिपेणराजा। इति देयोपुगगे १२ विनु त्वयि बुध्येत जगत् सव्वं चराचरम् ।" इति हेमचन्द्रः । हरेः पुखश्च । हरिहरक्षेवं. लो, (इरिहरस्य क्षेत्रम् ।) इत्यनेन पूजयेत्॥ हरिहयः, पुं, (हरिरेव इयो यस्य ।) इन्द्रः । वियः। म तुपा नयतकालिककल्पतरौ ब्रह्मपुराणम् । कार्तिक इत्यमरः।।१।४६ : (यथा, महाभारते। त्तरारे ,वर्तते । तम्य नामान्तरं ६ शुक्लपक्षमधिकृत्य। १०८1५.1 -तहेगोया वदन्ति। तन गडागण्डक "उपवास: प्रकर्तव्य एकादश्यां प्रजागरः । "द्वितीयस्तु ततोस्तेषां यीमान् हरिहयोपमः । कार्तिकोणमास्यां मानाय नम: हादश्यां वासुदेवय पूजितव्यः प्रयत्नतः "m अपराजित इत्येव स बभूव नराधिपः ." भवति । तम्य नामकारणं यया,- उत्थानमन्त्रस्तु। सूर्यः । कार्तिकेयः । गणेशः । इति केचित् । “तत: म पञ्च रावाणिस्थित्वा वि महेन्द्ररुद्राभिनयमानो हरिहरः, पुं, (हरिणा मह हरः।) संयुका गोधनान्यग्रतः कृत्वा हरिक्षेत्र जगाम है। भयानृषिर्वन्दितयन्दनीयः। हरिहरमूत्तिः । यथा,- हरिपाधिष्ठितं शेरिन ततः मासा तपेयं किल कौमुदाख्या पुलस्त्य उवाच । सदा नन्दो शूलपाणिधिनेन पुरस्कृतः । जाटव लाग्टव च लोकनाथ ! “विमुक्तपापा देवेशं वासुदेवमयागुवन् । स्थितास्तहिनादेव तत्व परिक मेघा गता निमीलपूर्णचन्द्रः कामी वद जगवाय ! शम्भुम्तिठति केशव । देवानामटनाचैव देवाट इति अप्रितम् । गारद्यपुष्पाणि च लोकानाथ ! यं क्षीराद्यभिषेण सापयामो विधामतः । इति वाराह भगवछात : अहं ददानीति च पुण्यहेतो. पथोवाच सुरान् विपपुरेप तिठति शङ्करः। महिमाविमुक्तक्षेवत्रिवेखादिमहिमानामा टिव जाटव च लोकानाय!" महेहे किन पश्यध्वं योगमायं प्रतिष्ठितम् । ध्याय: समूचुनेव पश्यामस्त्वत्तो वै विपुगन्तकम् । हरिहरात्मका, पं. (हरिहरी घारमानी यम। "उत्तिठोत्तिष्ठ गोविन्द त्यम निद्रां जगत्पते! सत्यं वद सुरेशान ! महेयान: क तिष्ठति। का।) गरुडः। शिवपाइलि. वया चोयीयमानेन उत्थितं भुवनवयम् ॥" ततोऽव्ययात्मा म हरिः सहत्पाजगायिनम् । हरिहरनेवे, की। (हरिरामरूपे, नित इति पठित्वा पूजयेत् ॥ दर्शयामास देवानां मुगरिनिगमैशरम् । यथा, हरिवंश। १८१।३। इति तिथ्यादित्वम् ॥ तत: सुराः क्रमेणैव क्षीरादिभिरनन्तरम् । "पनादिमध्यनिधनमैतदनरमव्ययम् । हरिगरः, पु. (हरिः गरो यस्य।) शिवः । इति वापयाचक्रिरे लिहंगासतं ध्रुवमव्ययम् ॥ तदेय ते प्रवच्यामि चरिहरामम् ।। कचित् । विपुरदहना हरिरेव यतस्तस्य गोरोचनया त्वालिप्य चन्दमेन सुगन्धिना। हरितकी, स्त्री, (हरि पोसवर्ग फनमिता मा गरोऽभूत्तम्मात् । यथा, पप्पदन्तः । विल्वपत्राम्बुजवं पूजयामासरनमा । इति हरीता। तत: संज्ञायां कन् गोरादि- "रयः शोपी यस्ता गततिरगेन्द्रो धनुरयो पूजयित्वा गुरु मत्त्या निवेद्य परमौषधीः । त्वात् डोप।) गामन्यातक्षहरका रयाचदाका रथचरणपाणिः गर इति। नमाष्टशतनामानि प्रणाम चक्रिरे ततः। हिन्दीमापा। तत्पयायः । पयार पार निधोस्त कोऽयं विपरहणमाडम्बरविधि- इत्येवं चिन्तयन्तय देवा देवो हरायुती। विधेय: कीडन्तो न पनु परतन्त्राः प्रभुधियः । कथं योगत्वमापनी मराध्यतममात्मनः । वती घेतको यसो १. गिश ! परिचन्द, प, नृपविगेपः । त बेतायुगे सूर्य-| सुराणां चिन्तितं ज्ञात्वा विषमूत्तिरभूहिसः । गीयः पटाविंगरातः । तत्पयायः । विश- मयलक्षणमंयुः सर्वायुधधरोऽव्ययः । हा। पति हेमचन्द्रः। पपि च । विगहो माह विनवं कमलाहिकुण्डल रिपन्द्रम्तम्माद्रोहितापमततर हरितः। इति नटामहाभारगिरोजमगिड़तम् । विरा।।१५॥ हरि हरव नगेन्द्रभूषणं परियन्द्रपुर को (तरियन्द्रम्य पुरम् ।) हरि- पदरानगरम् । तत्पप्यायः गोमपुरम् ।। पोसाजिनाच्छवकटिनदेयकम् । चक्रामिहस्तं घनुपाईपार्थि पिनाकलाजगवान्वितश्च । २८। पस्या गुणाः। शतः। प पथ्या ४ वयःस्था ५ पृतना र पमता .in 1 इत्यमरः।२१४१५८ सुधा १२ कायसा" कन्या १४ रमायनफना इतिहासा वती : विजया १६ । इति अठरा बा १० चेतनको १८ रोहिणी १८प्रपया ३० जीवप्रिया २१ जीवनिका र भिषमरा पुस्तकान्तरे भिपकमिया इति पाठ चोरनी २४ माणदा २५ जीच्या २६ देवी दिश विद्यारमेषः।

·दपा भेटा यघा- - प्रीत हरीपा नामागिपति जोहामियवसामाननम् । नया निग्धा घना वृत्ता गुळ तिप्ता च Antarnafrat पप गाय का घ कुथ प्रयुज्यते । याम्भमि। मायन इन दर्षन मया बांय गंगान पोति । निमीत् मा मुममा कवितानिगुणाप्रदा । martfeनागवानी" पृशाम्यमयया पृष्टं भगवन् ! यसमईमि । नवादिगुगयुकत्वं तय कव हिकपता। अमिनोचनं त्या दशी यचनमयोत् । तशाः फले यव यं तटमुच्यते । "शान्निति मारामा पपात बिन्दुग्मंदिन्या गाकम्प पियतोऽगतम् । चर्चिता वइंग्रत्याम्नि पैपिता मनगोधिनी । गमागतः मा कमगायोगा। तो टिप्यात् ममुत्पमा मगजातिहरोतको बिया मंग्राहिमी पप्या भूटा प्रोमा विटोप- मांममतमारपायला गयाभया पप्पा कायम्या पुतनानता! नुत् ॥ गरो पररमा पानयम् । मययत्रया चापि चतकी येयमोगिया । उन्मीलिनो बुदिबलेन्द्रियाण शामा तु पानी पापिहरी गुमः ययया विजया पावि जोयन्तो रोहियोति च । निमलिनी वितकफानिनानाम् । विजया रोहिणी चेव पृतना घान्ताभयो । विमिनी मूवशरमन्नानां नारनोपदा मादिगदीरिता । नोयन्तो चेतकी ति पयायाः मतजातया हरीतकी म्यात् मह भोजनन ॥ तमा नामानि वनपधच्याम्बध यमामामात्र यातायुसत्ता विजया वृत्ता मा रोहिणी स्मृता। अन्नपानातान् टोपान् वातपित्तकाफोद्भवान् । विष्या रोहिणी घेय पृतना चामतामया । पूतनायिमतो सूक्ष्मा कविता मामलानता: हरीतको हरत्याग भुतम्योपरियोजिता मेरतो चेतको महिनामा मातविधा ग्मता पचनामया मोमा जीवन्ती स्वधगिनी। नवणेन कर्फ हलिपिनं इन्ति समर्करा । पाहता पितया मुहतारोहिणी मता। विरेपा घेतको रोया समानामियमारुतिः घृतेन वातजान रोगान् मव्वरोगान् गुड़ान्विता। कन्यन्वक् पृतना भया पुलमांमामता म्ममा विजया मरोगेपु रोहिणो व्रगरीहियो । मिन्धत्यगर्करागण्ठीकणामधुगुहे: ग्रामात् । पलामा धामया या जीयन्ती स्वर्णवर्णमाक् । प्रोपे पृतना योध्या गोधनामृता हिता। पादिवमया प्राध्या रमायनगुपिया n ताजा तु तशी विद्यादित्याणां रुपलपम् ॥ प्रक्षिरोगेऽभया शस्ता जोवन्तो सर्वरोग- अध्वातिग्विनी वनवतिय विन्यादी विषया हिमाचलमया म्याशेतको हत् ॥ रूक्ष: टागो नहुनकर्षितश्च । पूतना चाधि चेतकी शस्ता यथा युम प्रयोजयेत् ॥ पित्ताधिको गर्भवती च नारो मिनी यादय रोहिणीत विजया जाता चतको द्विविधा प्रोवा नेता कृष्णा च वर्णतः। विमुखरतस्वभयां न खादेत् ।" प्रतिस्थानके। पडद्लायत्ता उता फका चैकाङ्गलायता इति भावप्रकार: म्यायाममतामया च जनिता देगे काचिदाखादमावेण काचिदगन्धन भेदयत्। अन्य। मुरादाये | काचित् म्पर्गेन दृष्टान्या चतुर्दा भेदयेच्छिवा । "लोवन्तो रोहिणो चैव विजया चाभवामृता। जीवन्तीति हरीतकी निगदिता सा भातमैदा चेतकीपादपच्छायामुपसर्पन्ति ये नराः। पूतना कालिका चेति मतजातिईरोतको । बुधैः । मियन्ते तत्क्षणादेव पशुपतिनगादयः । सुवर्णवर्या जीवन्ती रोहिणी कपिलद्युतिः । सर्व प्रयोग विजयाच रोहिणो चेतकी तु धता हस्ते यावत्तिष्ठति देहिनः । अलावुहत्ता विजया पञ्चांगा चाभया स्मृता ।" क्षतेपु नेपेषु च पृतनोदिता। तावद्भिद्येत वेगैस्तु प्रभावानात्र संगयः ॥ पञ्चांशा पञ्चगिरा। विरचने स्यादमता गुणाधिका नृपादिमकुमारायां फगानां भैपजद्विपाम् । "सूलमांमामृता शेया पूतनास्त्रिमती मता। सीदन्तिका स्यादिह नोरोगजित् । चेतको परमा गस्ता हिता सुखविरेचनो । वागा च कालिकेत्येवं मप्तजातिहरोतको स्याचेतकी सर्जरजापहारिका सप्तानामपि जातीनां प्रधाना विजया स्मृता नेहपानेषु सर्वपु जीवन्तो तु प्रगम्यते । नेवामयनीमभयां वदन्ति ताम् । मुखप्रयोगा मुलभा सर्वरोगेपु शस्यते । रोहिणी चतरोगेपु दिनया सर्वकम्मर ।। इत्यं यथारोगमियं प्रयोजिता इगतको पञ्चरमालवया तुवरा परम् । पृतना लेपने या धरता तु विरेचने। नेया गुणाच्या न कदाचिदन्यया । रक्षोणा दीपनी मेध्या स्वाटुपाका रसायनी। प्रभया नेवरोगपु गन्धयुहौत कालिका। चेतको च ता इन्ते यायत्तिष्ठति देहिनः । हरस्य भवने नाता हरिता च खभावतः । चतुप्या नधुरायुधा वृहणीचानुनोमिनी। ताबाहिरिच्यते वेगात्तत्प्रमावान मंगया। जामकाममहा:कुटगोषोदरक्रिमोन् । हरते मर्यरोगांच तेन नाम्ना हरीतको मप्तानामपि जातीनां प्रधानं विजया वैस्वयं ग्रहगीरोगविबन्धविपमन्वरान् । पौयूपं पिवतमित्रपिटपपतयें बिन्दयो निर्गता- मुखप्रयोगमुन्नमा सर्वाधिषु शम्यते । गुल्मामानप्रमादिहिकाकादामयान् ॥ स्तेभ्योऽभूदभया दिवाकरकरयेचीव टोपापहा। हिप्ताप्सु निमन्चति या सा नया गुणवती व्रणस्थान सपा इति क्वचित् पुस्तक पाठः। कालिन्दीव दलमीटजननी गोरीव निप्रिया भिपग्वरः। कामलां भूलमानाहं पोहानञ्च यत्तथा । वनियोतकरी हुतातिरिव चौधोय नाना- यस्या यस्या भूयो निमननं सा गुणाल्पा अश्मरीन नूवश्व भूमाघात नाशयेत् । स्यात्॥ स्वादुतिमाकपायत्वात् पित्तहत् कफत्तु सा। पप्या परसायुप्पा चक्षुथानवगा मरा। हरते प्रमभं व्याधीन भूयस्तकति यद्वपुः । मध्योपा दोपनी कुठदीपनीयवपाहा." कटुतितकपायवादमत्वाहातष्ट्विा । हरोतको तु मा प्रोक्ता तकतिर्दीप्तवाचिका : पित्तशत् कटकाम्नत्वात् वातहन कयं भिवा । पक्षरसस्य विवरम् । वक बटुः । मां पप रोतको तु बायां हनुम्तम्भे गलग्रह। प्रभावाद्दोपहन्तत्वं सिहं यत्तत् प्रकास्यते । कपायम् । पस्ति तितन् । तमध्ये माधुबन भोप नवम्बरे क्षीण गुविखां नैव शयन ।” हेतुभिः शिषदोधार्य न पूर्व क्रियते धुना। इति राजनिघण्ट: कम्मखत्व गु: साम्यं दृधमाश्यदा'। "पपामना तु पधुदो वार्तापत्तहरो गुरः।" निराधमः। । यतस्ततो नेति शिवं धानोलकुयोर्यपाः “दचं प्रजापति स्वस्खं प्रहिनी वाकामचतुः । पथ्याया मलनि स्वादु' सायावती पर हरीपा, ती, मांसदनविशेषः। काम पनि सुतो इरीतको नाता तम्यास्तु कति जातयः । हित। पिन्दी भापा । यया- रमाः कति समाख्याताः कति चोपरसा: हन्त तितस्वपि कटुरस्थित 'पापाने तातिनः स्मृताः । न्मृता। रमा ताजगपाः। पपिच। -- 17 ·न्य। प्रपिच पर । বন্ধিা। हिगुल বান্ধবিশ্বাঝালমুলযুগ্ধলাগিব। इति हेमचन्द्रः । हिनिः १. रसपारदः ११। पवंध। इति राजनिघण्टा अपि च । इति जटाधरः। वरम् १२ सुरजम् १९ "कन्या चोदसंजाता सासमिनिनिर- पूर्ण पाचर्म रु तोरणं वातवलामात् । सुपरम १४ रनमम् १५ दरदम् एम् १७ प्रता। पोके च कटुकं निधच वाजदीपनम् । चित्राणाम् चूर्णपारदम् १८ वर्मारकम् २० मतमतामाह वाजाप्रमा भैरवमूर्तिमान् ।' नगुलमोदरामाकमिनं पित्तपईनम् ।" मणिरागम् २१ रमोइवम् २२ रनकम् २३ गहरी वरदी लोकयेणार्याय बचो महत्। रति भावप्रकागः रमगर्भम् २४ । पम्य गुणाः। मधुरतम् । बां पूयिन्ति पुरा सपयः पितरस्तथा। तिमाखम् । उपत्वम् । यातकफविटीपरबटोप यविद्याधरायव मानवाप समरि ফিঙ্গ নী কষ্ট মুলাগীবিষন। ध्वरमापित्यश्च । इति राजमिघट:.. यो तीथन्तिमदा दैवि वनिपुष्पोतकर वरना घूर्ण पाचनं निन्ध दोपन कफवास जित् ।" परिकति राम नाम यादधिरचयिता। रति राजपाम: पथ हिम्नस्य नामानि सनणानि गुणाय । इत्येवमुन्ना परदेन पर्शिका वंशपती। रति भावप्रकामः। (कापादनी। "हिनम्नं दरदं जेई वित्राम चूर्णपारदम् । भूतानुयाता परिवर्मशमिनी। सद पायो यथा,- दरदम्विविधः प्रोमायरि: गमतकः । मही समन्तादिपचार सुन्दरी "हि काकादमी मता।" ईमपादस्तृतीयः म्यादगुणवानुत्तरोत्तरः । स्थलं गता समाधमुत्तमम्।' इति गार) २.८ पध्याये। धम्मारः रातवर्ग: स्यात् मपोस: सकतडकः । इति वाममपुराणे १० अध्यायः । कचिद्रामठार्थ, । तत्पर्यायो यथा, जयाकुमममहागोरसपादो महोत्तमः। मितिः, पं. (हिए इस वणं सातीति । सा+ "रामठ हिजरुचते।" तितं कपायं कटु हिजम म्या. किः।) हिमः । इति मटाधरः। रति पतष २.८ अध्याय) वामयनं कफपित्तहारि। हितिका स्त्री,( हिन सवर्णोऽप्या प्रस्तीनि। जिनादिका, सो, (हिन: नाडिरिव नाड़ि मासकुष्ठध्वरकामनाय हिन+ठन ।) कण्डकारो। इति मन्द यस्याः। यात्।) माडीक्षि। ति राज पोहामवाती च गरे निहन्ति । (রূহ্মীয় বিষয়ী मिर्धपः। जईपासनयुतया तु डममयन्यपाचितम् । ज्ञातव्यः.) मिनिर्यामः, ई, (हिन रव निर्यासोऽस्य ।) शिलं तस्य एतं तु शुझमेव न गोधयेत्।" हिमो, स्त्रो, वार्ताको। इत्यमरः ।।११॥ निम्मषः। इत्यमरः । २।४।१२. हहती। रति भावप्रकामः। (पर्यायो यथा- तत्र हिलस्य गोधनविधिः । दिलः, पुं, को, हिनः । इत्यमरः ॥२॥ “निमः स्यात् पिउमईय पिचुमदय सिताकः। "मेपोचीरेप दरदमम्नवर्गय भावितम् । (पप्यायोऽस्य यथा,- परिष्ट पारिभद्रप हिनिर्यास इत्यपि सप्तवारान् प्रयवेन हिमायाप्ति निपितम्।" "हिङ्गले हिर्याति दरदः चतुकः। इति भावप्रकाशस्य पूर्वपले प्रथम भागे।) एवं गोधितस्य हिलस्य गुणाः । रमगन्धकसम्भूतो हिलो दैत्यरतकः। हिरमः। इति दिनी "तिम पायं कट हिल स्या- इति वैद्यकरमेन्द्रमारसंग्रह वारपमारपाधि- पिता, पुं, (जिम व पत्रमस्य ।) दी. नेपामयन कफपितकारि। कारे) वः। रति रानिपट (पिपरपमस्ये. सामकुष्ठ घरकाममाय शिमिराटिका, स्त्री, (हिन विराट दोग मातथ्यम्।) मोहामवातीच पर निहन्ति इति ॥ तीति । पट + पतुन। टापि पत इतम्।। पितो, मी शिनः पत्रम्। शिपत्रमिय (पर्याय: गोधनप्रकारान्तरक्ष यया, वंगपती। इति रखमाना। पनमयाः। रस्यमाटीकायो भरतः। तत् "हिले जिलयोति दरदः शुकः । हिने को, मधुमूनम् । इति सदन्द्रिशा पर्यायः। कारपो २ पृथुप्ता ३ पूयुः ४ रसगन्धकमाभूतो हिलनी देत्यरमाकः । पानु अति ग्यास पापीका ५ करो । एमी ७ खापत्री ८ प्रवद्रयः पिदा दादी माहियेण च । हिन, पु. हिमालपक्ष। ति गदपदिशा कप्रीया रति जटाधरः। पृथ्वीका १. दुग्धेन मातधा पिटः सप्कोभूतो विध्यति।" हिजना, , (हिन इति नाम मातीति पाधिका पाप्प का १२ पापा १५ पत्री १४। तथाच प्रकारान्तरम्। ना+क:)विगेप रमिदमापनो। दीपिका १५ तन्वी १५ "पादकमकुछद्रायः माधा भावितो यदि। भापारजति हिन्दी भाषा। दारपती १०पितो १८ वाप्पी १८। पस्या हिनः महतो याति नि:पो जायते । निचुम: २ जन । गुणाः। बटुत्वम्। तीयत्वम् । तिलस्वम्। विममा हिरान दिव्यं रसगन्धकसम्भवम् । विचुनः ४ मदोकान्त: ५ पम्युमः ।। ४पवम् । कफपातामामिहरलम् । इयत्वम् महकुष्ठहरं इथं वस्य मेधाग्निवनिम्" जटाधरः धनदः . कान्त जन पथ्यात्वम् । दोपनत्वम्। पाचनत । रति इति हिनदि दीपक१. मदीन ११ - रामनिरपति। पति वैद्यकरमेन्द्रमारमंप जारपमरणाधि. कार्मुकः १५। पस्य गुणा । “पिनो मोहयातील्योषा पापनों कटुः । कार।) प्रय हिमादमाकर्षनाविधिः । उपत्यम् । पवितस्वम् । भूतवातामयम अनिरुपियाग:भगुणामिनापहा।" "निम्बरमनिम्यपवरमा याममात्रकम् । धारादिदोषमामिल। इति राजनि रतिभावप्रकामा एवा दादमई तु पातयेत सतयुलियत् । पपिच। जिपी, जी, (शिन व पर्णमयडी). तोह पिठरीमग्न एमीयाद्रप्रमुत्तमम्। শদী ছিলযায়ি শিলা पपीरिखमाला। गामेव हि तत् सूतं मञ्चकर्मस योजयेत्। जमवेतमयदेवोलिलोय विधाय शिम:, पं.सो. (for.तरबातीति। मा+ इतिच भावप्रकामः। क) रामदयविपः। तत्पयायः।शितः हिसा, मी, देगविशेषः । यथा, - हिचीर: पक्षिपादबन्धः । यथा, यमरभरती.. शिमम् ३ सम्मोपम् । दरदार रमः । "अमरन्धु धिमायां भरवो भीमसोचनः । हिसारय पादपागो वारिस्तु गमः फोरीमा महामाया विगुमाया दिगम्बरो।" गि रखमानामपादार गुरविन्दरा रति सन्तपडामपो पीठमासा... । নশ্বয়া रतिम तिभाश "विन्दुशाल पुनः पर शाली निगई ति ·. - - म रिडोर: हितोप हिन्दीत: im.गी पगार नि पिशमतिं.वि, (गिनि धा धारणे पुष्टो वा+ "मिहिः माध्ये मतामन्तु प्रमादात्तस्य धूर्जटः । (भा माम-११८ सट् । ) , हिदास।।1) पप्यम् । गाम् । नम्। इति मेटिनौ । जाहयौनरेखेव यन्मूहि शशिन: कला । इ.हिरी । इति दुगांडामा माधनम् । इति मुग्धवीघटीबायां दुर्गा- तो हितोपदेशोऽयं परिवं संस्कृतीलिए। मिरिम, रामविपः। म भीमगन हसः । दामः मननम् । यघा वाचा मध वैचिव नीतिविद्यां ददाति च।" महाभारतम् (पतविरगन्तु येव *गतम्तिहतो वापिहायत: वपतो न यत् । इति हितोपदेगप्रथमनोकवयम् ॥ पादिपर्वणि १५१ अध्यायादारभ्य प्यम्) ममत्वहितार्याय तर पगोरिव चेष्टितम् । हिन्तानः, पं, वृत्तविशेषः। हैनाल इति मापा। हिडम्ब इति च पाटः। अहितहितविचारशून्यः तम्य फलं उगम् । इत्यमरः । २।४।१६८ ॥ हिडिम्वनित पं. (विहिप जितवानिति । जि तिममयेभिर्विर्जितम्य । तत्पयायः । मूगरीट: २ । तत्फलम् किरिटि। किए।) भीमनः । ति बिकापडगेषः । उदरभरगमावत: अति विकाइप: तस्य पर्यायान्तरं हिडिम्पनियटन:, पु. (हिडिा निएटयताति। पुरुषपणोः पगोय को विजेप: ।" गुणाञ्च। नि+मृद+पिच + म्युः 1) भीमसेनः । इति খুনি সাব ? অগ্রাঃ । "हिन्तान: स्यून्ततालव वन्धपती वृहदलः । মিয়াম: मिनम् । यथा,- स्थिरपनी विधालयः शिरापोऽस्थिराशिकः ॥ हिडिम्पमित्. [६] पुं, (हिडिम्बं भिनतीति ।। "हितममरिपुमंना ये निमर्गे निकला गर्भसावी नीलतालो भौषणो बहुकण्टकः । मिद किए। भाममनः । इति भूरिप्रयोगः। अधिहितहितमध्यान्तापि तत्कालमिः।" भन्नसारो वृहत्तालः स्थाचतईगधाभिधः । रिडिया, श्रो, हिडिम्बराधमभगिनो । यथा- इति ज्योतिस्तत्वम्। हिन्तालो मधुराम्रय कफकत् पित्तदाइनुत् । *ठो मानुपमामस्य महाकायो महाबलः । हितः, (, (हितमईतोति। हि+संज्ञायां यमरणापहारीच शिगिरी वातदोपत् ॥" प्रामाय मानुपं गन्ध भगिनीमिदमनवोत् । वान् ।) शियः। पति राजनिघण्टः । इति राजनिघण्टः॥ एपद्रपिरण्याय मपोऽयं मम सुप्रियः । हितकारी, [न] वि. (हितं करोतीति। क+ (ब्यवहारोऽस्य यथा- इयवान् प्रसवति निधा पयति मे मुखम् ।। गिनिः। ) मगलकारकः । शुभकारका "गुड्चोबालहिन्तालवानरोनौलझिटिका" एवमुहा हिडिम्बा त हिडिम्ब न तदा पर्न। । यथा,- इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रह कुष्ठाधिकारे भातुवचनमाय बरमाणेव राधमो." "समापन च धम्मात्मन् ! भ्रावातक्षितकारिणा। माणिक्यरसे ॥ ) स तु टणराजविशेषः । यथा, इति महाभारते प्रादिपर्वणि १५५ अध्यायः । मायमि टसहितं पश्यामोऽय वयं नृप !" क्रियाकौमुद्यां वशिष्ठः। तहमें भीमसेनीरसेन घटोत्कची नातः । यथा, । प्रतियोरामायणे उत्तरकाले १ सर्ग: "गुवाकतालहिन्तालास्तथा ताड़ी च केतकी। *प्रमन्ने राक्षसी पुध भीमसेनान्महावलम् । हितग्नी, पं, (हितं प्रणयतीति । प्र+नी+ खतरनारिकेलौ च सौते टणराजकाः ॥ विरूपा महावन शकणे विभीषणम् ॥ किए।) चारः । इमि शब्दरत्नावली वृषराजगिरापर्यः कुर्खाहन्तधावनम् । प्रणम्य विकचः पादावरहात स पितस्तदा। हितवादी, न] वि, हितकथनशीलः । सत्परा तावद्भवति चण्डाली यावहां नैव पश्यति" मानुष परमेष्वासस्ती च नामास्य चमतः ॥ मी। हितमदपूर्वकवदधातोपिन्प्रत्ययेन इत्यानिकाचारतत्त्वम् । घटो हास्योत्कच इति माता तं प्रत्यभापत। निप्पन्दः॥ हिन्दुः, पुं, (होनं दूपयतीति। दुप+ । पनवोत्तेन नामास्य घटोलच इति स्म " हितापली, स्तो, (हितानां पावली यत्र।) पृषोदरादित्वात् साधुः।) जातिविशेषः। हिंदु पति महाभारत प्रादिपर्वणि १५६ . भोपधविशेषः । घियावली इति हिन्दी भापा। इति भापा । यधा,-- हिडिम्बापतिः, ई, (हिडिम्यायाः पतिः।) इन तत्पर्यायः। दृहाती २ कुटनः ३ अनार "परिमानायमन्बास्तु प्रोन्यः पारस्थभापया। मान्। इति शन्दरतावली । कुष्ठकः ४ पदारग्रन्यि: ५ ग्रान्यः ६ प्रन्थिल: अष्टोत्तरशताशौतियां संसाधनात् कली। हिडिम्बारमणः, पं, (हिडिम्बाया रमणः।) इन अस्या गुणाः । सारकत्वम् । तितात्वम् । पल खानाः सप्त मौरा नवगाहा महाबलाः। मान् । इति विदाइशेषः। शोहगुरुमोदरमिकुष्ठगदात्यु ग्रन कपातिना हिन्दुधर्माप्रतीसारो जायन्ते पक्रयतिनः । हिएडन, सी, (हि + ल्युट्।) भ्रमणम्। रतम्। মিথ। খুনি নি। हौनच दूपयत्येव हिन्दुरित्युच्यते प्रिये ! ॥ इति मेदिनो। लेखनम् प्रति विश्ः ॥ हितैषो, न्] वि, (हिमियतीति। उप+ पूर्वानाय नवथतं पड़गीतिः प्रफोर्तिताः । हिण्डिकः, पं. लग्नाचार्यः । प्रति हागवन्ती । णिनिः।) हितेयाकारी। यथा, वृध्दान- फिरभाषया मन्त्रास्तपां संसाधनात् कली। हिरिहर: पुं, हिंगडीरः । इति शब्दरत्नावली । मार्तण्डे । पधिपा मगलानाक्ष संपामिप्वपराजिताः। हिगडी, खो, दुर्गा । इति विकाइशेषः । "घावाधिवाहनतवन्धम रेजा नष पट पब लपजायापि भाविनः । हिएडोप्रियतमः, पुं, (हिण्ड्या: दुर्गायाः प्रिय- मामादचूड़ाकरणं हितेयो । इति मेहतन्ये ३३ प्रकामः॥ तमः । ) शिवः । इति शब्दनायलो। नष्ट भृगी नोपदिशेयराणां हिन्दोल:, पुं, (हिन्दोल+घञ्।) यावणक- हिण्डीर, पुं, (हिगडते इतस्ततो गच्चतीति। देवप्रतिष्ठामपि कर्णवेधम्।" पक्षविस्तिमगवदयावाविशेषः । असनयात्रा हिएडरिन् । इत्युग्णादिहती उन्जमदनः । নি মলমানবে । इति यस्य मसिहः। परागान्तर्गतराग- ४६३.1) ममुद्रफेनः । इत्यमरः।२।८।हितीहिः, सी, { हितस्य उतिः। ) पथवच. विशेषः। विंडोस प्रति हिन्दी भाषा। यथा, १०५॥ (यथा, माहित्यदर्पणे ।१०।६८३ । मम् । इति धनञ्जयः । "भैरव कोशिकायेप हिन्दोसी दीपकस्तया। "पतहिभाति चरमाचलचूड़चम्बि हितोपदेशः, ए. (हितानामुपदेशः। ) अपरा. औरागो मेधरागप पड़े पुरुपादया." দ্বিীথিংবিমানমখিবিশ্বম্। मदानम् । यथा, महाभारसे । ॥१.१। पस्य जियः। उन्नालितस्य रखनी मदनानलप्य "धितोपदेश पथि मेराजस्य धीमतः। বয়মী সমীয়া গল্পেী। धमं दधनवाटलाछनोतवन ") पिण तो यत हितार्थ भापया।" सनिता सहिता एला घातांकुः पुरुषः । इति मंदिनी ॥ रुषकम् ।। हितानामपर्दगो यस ।) विष्णुपातमित. त्य कोपः। ( दाडिमम् । इत्युलला , सागरादविपक्षनिधनामकथाचतुष्टयात्मक महारावली। ४ । ३०) नीतिशास्तम्। यथा,~ दोष । + पयति - 195 ·पिम्म हिमजः हिम पर्मः कपोलयुतिकामयुलो “प्रथया गया हिमित हिमना, हो, (हिमात् हिमालयात हिन्दोलरागः कथितो सुनीन्द्रः।" मृदुनवाग्मते प्रजातकः । इति । जन+: । टाय) पाय तो। सत्पुचा यथा, मगौतदपणे। हिममेकयित्तिरव मे इति मेदिनी चौरिणीति "पाभीरः वधयनी चन्द्रकामविमोहकाः। मनिमो पूर्व निदशेनं मता।") हिमझटिः, पु, । हिमानो कुरिः। चन्द्रकान्तः श्वेदः हिन्दोलात्मजयोतितः।" प्रम्य गुण'। कफवाबद्ध त्वम्। रति राज दगदित्वात् माधुः । ) कुटिः। इति 'सम्य गानममयो यथा,- यनमः ॥ चन्दनम् । इति मंदिन । पनकाष्ठम् । चलो । कचित् पुस्तके हिमगिरिति "हिन्दोल: पशम: मिन्धुन्तलितय पमन्तकः । रणमा मौलिकम् । इति राजनिघण्ट: । हिमतेलं, लो, (हिमजातं तैनामति ।) भखारो भटीयारी चपाधयाम प्रगोयते।" नयमोतम् । इति पदचन्द्रिका गौतम् । इति सेलम् । इति राजनिर्धगरः । इति वृहराराशीतरनाकः ॥ * ॥ हेमचन्द्रः ॥ ( कर्पूरः । पर्यायो यथा, हिमदुग्धा, जी, (हिमवत् श, दुग्धमसा: हनूमन्मते पडामाया मध्ये हितोयरागः । "सि कोये च कर्पूर: मिसाम्रो हिमवालुफः। सीरिणो । ति राजनिघगरः । याण गरोराविर्गमः। कैचिम्मते नाभितः। घनसारयन्ट्रमंजः हिमनामापि सम्मृतः" : हिमदुर्दिन, को, (हिमन दुर्हिगम्।) । राम्य जाति: पोड़वः । भर्यात् प ग म पनि इति भावप्रकागम्य पूर्व पण्डे प्रयम भागे :) समूहपतिन दुःखदायकदिनम्। तत्पयाड पति पचम्परमिलितः । पस्य ग्रहं पड़जस्वरः। हिमः, प,(हन+मक् हन्तेहिं च ।) चन्दमहत्तः। पनहिमम् २ । इति विकाडगेपः यसम्ता दियाप्रथमभागे गानसमयः । राग इति हेमचन्द्रः । चन्द्रः। इति गदचन्द्रिका हिमयुतिः, (हिमा चुतिर्यस्य ।) पर गालायामभ्य रूपम्। पल्पवयःसुन्दरः पीत कर्परः। इति राननिर्घण्टः॥ हेमन्तर्तुः । इति शब्दमाला (यया, माघे।८।१२॥ 'पर्ण: तमाशः सर्गमयधिन्दोलाइटः रास. म अग्रहायणपोषमासात्मकः। यथा,- "पविभाथतारकमहिमा जिसएन्दरास्तोमिः गात गायन्तोभि: हिन्दो "हिमशिगिरवमन्तगोमवर्षागरतस युतिविम्यमम्तमितभानुनमः।) माधोनयम्साभिय मह परमानन्दन हास्य स्तनतपनवनाम्भीडम्यगोषीरपानः । | हिम हमः, पुं, (हिमो दुमः ।) महानिमः कोतुककारी। पम्य पञ्च रागिण्यः । यया। सुखमनुभव राजस्तद्दिपी यान्तु नागं इति राजनिघण्टः। रामकरो१ देगापो २ मनिता चिनायलो ४ दियमकमतलज्जागरीरेणुपडा" | हिमधातुः, प, (हिमो धातुरिष यन) मा पटमनरो५। पम्य पुचा पाटी यथा। चन्द्र- इति तुमंहारः। लयपवतः । इति केचित् । मनम्त:२ शुभः पानन्दः४ हिमालयपर्यतः। इति हिमजादिशब्ददर्श- हिमप्रस्यः, ६, (हिमप्रधानः प्रयो यम) रिस विनोदः ५मधन: गीरः ७ विभाग: ८.०॥ नात्। लयः । इति हेमचन्द्रः। भरतगत पम्य रागिण्या यया समयामोमिक, पं. (हिमेन कायतीति । के+क) हिमयतसत, ए. (हिमवत: सत: 1) मैनाथ मामापती २ पानापरी ए देवारी ४ गुण. विकासहचः। रति राजनिघण्टः । पञ्चतः । ति विकाण्डीपः। यामी ५। तम्मरी पुषा यथा। पमनाः । हिमकर:,पं.(हिमः गोसतः करः किरणो यस्य) हिमवत्सता, स्तो, (हिमवतः सता।) गा मामयः २ माकः कुशन:४ गवारपन्दः५ पन्द्रः। यथा,- इति धनञ्जयः । यथा, महाभारत ।३.१८॥ महादाचनः मागधुनः ७ धवलः ८। एप "गा दाघीयम्या दरदरितनीलोत्पलरचा "तत: पपात गगनाद गला सामियमुता।' भाया यथा । नीलावतो करयो २ चयतो ३ दवायांमं दोन अपय कृपया मामपि गिये।। उमाची पूरवी ४ पारायती ५ तिरयलो । देवगिरों . अर्नमार्य धन्यो भवति न च ते हानिरियता हिमवान्, [1] ए. (हिममस्यास्तीति। fri, गुरमती । इति गोतमासम्. बने वा हम्मा वा समकरनिपाती हिमकरः। मतप । मस्य यः।) हिमालयपर्थतः। ॥ आन्दोनकः, पं. (हिम्दान पर । कन् ।) यान- इत्यानन्दलहरी म:।२।३१३सदान्या गाा। यथा- विशेषः । तापप्यायः । मा २ दोला । ति | कर्पूरः । इति रामनिघण्टः । “गा। हिमवतो असे मलोकमारना। शार दोनिका ४ हिन्दीता ५। इति | हिमकटः, (हिमस्य कूटो यत्र ।) गियर ः। वयोगाग्नि बनाइयो लेभे पुती माम् ।' भाराषमी। इति राजनिघण्ट: । (हिमम्य कूट ति। पति देवापुराणे १२ पधाय: । जिदीमा, सो, (हिन्दी+घ +टाप।) हिमानय पं.को। यया, भागयते । ५। हिमपिगिटे, विक दोनिका दमा इमिभापा। रति हारा. १०।८। “तयवालकनन्दा दक्षिणेन ग्रह- हिमवान्नुकः, पु, (पिगम्य वानुकाएर मदनाद बहनि परिकूटान्यतिक्रम्य हमकूट- की रात राजनिष्टः । ( पप्पायर्याय “हिम, वि. (अन्ति प्रमाणमिति। हन+"ने हिमकूटान्यतिरभमतररहा नपठतीति।") यथा भावकागम्य पूर्वपये प्रथम भाग। पा. १।१४। तिमक हिच) हिमगिरिः, पु, (हिमप्रधानो गिरि) हिमा. "पमिकाय च कपूर: मितामोमिगनमः गोरगुणनिगिर गोतनम्नु। तापाय:। मयपतः। यथा,- घनमारयन्टगत जिमनामाथि यमृतः। सुपीम: २ गिगिर: ३ : ४ तुपार: ५ "धन: पौष्यं माची मधुकरमयी पञ्च विगिपा | frमानुका, (मिप्य वान्नु य ।। कपूर, गोसमामीत: रयमा१।।१८। घमन्तः मानतो ममयममदायोधनरयः । त्यमरः। २।।१३..(यथा- (पघा. मुमने। ४।२८। परासिमाभिः तयापक: म हिमगिरिमत ! कामपि सपा “प्रनारमौर दिमधामका घ रहः परिपिरमार: मानोना पटोजानार मपाता था जगदिदमनो विजयते ।" मित्रं नृणाम्यात् मति मुब। पपमा मामधुनोदनायायात्।" त्यानन्दमहा। इति वैवपश्यविधी भूयाधिकार) मि.को. (17-म । तिषि) प्रशार. (यथा च. हिमगरा, मो. (frमय सका।) या राय:AREायः। प्रायः २ मांसार: "पाया वियनाचा: मोम्यो हिमगिरि नाना। इति रामनियंगः । रिनामामेयम् । महिमा । हिमगनना, चो, (रिमर्गमात् धान नि। समा।।।३।१: रम्हामिम: पति पुन पारिता यावे गाधरणोशम्) जन+s.1) दगा। निदाना। पग. ८ जनोनम : नाम:, , रिमा हिमानयात् मायने रति रमानो.यि । गया,या पिवाफ...! पग-31) मंगागिरिग मदिमा ! "एवमुकाविमच्या विमान ।

·+ - इति शब्द 1) हिमाग हिमोत्त हिरण्य समंहतिः, स्त्रो, (हिमानां मंहतिः1) हिम हनः । इत्यमर वटिमंजकाब्दियो-हिमोत्पन्ना, स्ती, (हिमे हिमप्रधान उत्पन्ना।) ममूहः । वरपति पारस्थमाया। तत्पर्यायः। नात्॥ यावनाली। इति राजनिघण्टः । हिमानो २॥ इत्यमरः । १।३।१८ मह- हिमालयः, पुं, (हिमस्य पालय इव शकत्वात्।) हिमोद्भवा, सी, (हिने हेमन्ते उद्भवो यस्याः।) मम् ३ । इति जटाधरः ॥ गुलदिरः । इति शब्दचन्द्रिका (हिमा भटी। इति राजनिघण्ट: । हिमामका , (हिमममि इमति शीलतत्वात् । नामालयः ।) स्वनामख्यातपर्वतः । तत्पाय। हिम्यः, वि, हिमभवः । हिमशब्दात् यत्प्रत्ययेन हम तुन् । हिन्तालचः । नगपतिः २ मेनाधव: ३ उमागुरुः ४ । इति निष्यत्रः । इति सिद्धान्तकौमुटी । ५।२।१२० ॥ बावली॥ विकाएहशेषः ॥ हिमाद्रिः ५ नगाधिपः ६। हिरङ्गः, पुं, राहुः । इति केचित् ।। हमा, वो, (हिम+अर्श पाद्यच । टाप इति जटाधरः ॥ उदगद्रिः ७ प्रदिराट ८/हिरण, ली, रेतः। वर्षम् । वराटकः। इति भूमेला । रेणुका । भद्रमुम्ता । नागरमुस्ता। मेनकाप्राणेश: ८ हिमवान् १० हिमप्रस्थ: ११ मेटिनो॥ पृहा । चणिका । इनि राजनिर्धपरः । भवानीगुरुः १२॥ इति हेमचन्द्रः । (घया, हिरगमयं की, (हिरण्यस्य विकारः। हिरण+ हमांश, पुं, (हिमा अंगवो यस्य ।) चन्द्रः । कुमार।१।१ मयट । "टारिइनायनहास्तिनायनेति ।६।४। यमरः 1१1३।१३॥ (यवा, रघु. १५।१६। "अम्त्युत्तरस्यां दिशि देवतात्मा १७४ । इति निपातितः ।) भारतवादिनव- "पर्यायपोतस्य सुगरिमांशी: हिमालयो नाम नगाधिराजः । वर्षान्तर्गतवर्ष विशेषः । इति विकारायः ।। कलाक्षयः साध्यनरी हिडे।') पूर्वावगे तोनिधी वगाध तस्विर यया। उत्तरोत्तरंगलाहतं नोल: । চুনি মালনি: म्पितः पृथिया एव मानदण्डः।") खेत: गृङ्गवान् इति वयो रम्यकहिरसमय- मांगभियं, लो, (हिमांशोरिव अभिख्या म तु नहाया उत्तरे वर्तते । भारतवर्षस्य कुरणां वर्षाणां मर्यादागिरयः प्रागायता गोमा यस्य।) रौप्यम् । पति हेमचन्द्रः ॥ सीमापर्वतोऽयम् । अस्य दोघे दशसहस्रयोज उभयतः धागेदावधयो हिमसयोजनश्चय मागमः, , (हिमय भागमो यत्रा) नानि। प्रस्ये दिसत्रयोजनानि । यथा, एक वागः पूञ्च मा पृञ्चमाजदुतरोनगे दां- हेमन्तः । इति राननिर्घरटः ॥ (यथा, महा. "एवं दक्नेिलाहतं निपधो हेमकूटो हिमा शाधिकांशन देव एव सन्ति । इति यौभाग- भारते । ५।८३॥७॥ लयः इति प्रागायता यथा नीलादयः । अयुत बते ५ स्कन्चे १६ अध्यायः॥ "कौमुद मामि रक्त्यां गरदन्ते हिमागमे । योजनोत्सेधा इरिवर्षकिंपुरुषभारतानां यथा-हिरण्मयः, पुं, (हिरण्य + मयट । ) बना। मोकाम्यगरचे वाले कन्यः मत्यवतां वरः') संग्यम् ।" इति यीभागवते ५ स्कन्धे १६ पः। सुवर्णमये, नि । इति मेदिनी ॥ (यथा, महिः। मादिः, पुं, (हिमप्रधानोऽदिः।) हिमानय हिमालय मुता, स्ती, (हिमालयस्य सता।) २। ४७॥ पश्यतः। प्रति भूरिप्रयोगः ॥ (यया, रक्षः। उमा। इति कविकल्पलता। "हिरण्मयो माननीय मद्रमा ४।०८। हिमालया, मसी, (हिमस्य गोतस्य पालयो पुता दिय: स्याचुचिमनिरममा) "परम्परा विज्ञातन्तपूपायनपाणिपु । यत्र ।) भून्यामली। इति राजनिघण्टः । हिरखं, को, ( पनि दोयी इति। गति- गा धिमवतः मारो रामसारी हिमा. हिमावती, स्तो सर्पोरो। इत्यमरः । २।४। कान्यो: "इयो: सन्यन् हिर" 33ा. ट्रिग्या ॥") १३८ । ( पर्यायी यथा,- ५।४४ । इति कन्यन् । शिराय धाती:।) 'माद्विजा, जी, (हिमाद्री नायते इति । जन+ *कटुवर्णी हेमवतो हेमनीरी हिमायती। सुवर्णम्। (यथा. मनः । । । ०४६ । 5:1) चौरिगी। प्रति राजगिर्व गटः॥ माता पोतदुग्धा च तन्मूलचोकमुच्यते । "वं घिरत्यं गामा पापानामामाम् । (यधा, धमोतिपक्षाशिका. रति भावप्रकाशभ्य पूर्व खण्डे प्रथमे भागे :) धान्यं गाकर मामांमिगर प्रतिमाया) धाम् ।। हिमा:, पुं. ( क्ष्मिपि प.प्रयते म्पति वर्षे तदेदिकपर्यायाः। १ सन्दग २२परग "मेधं वचमि किं पनं ननु जल नही मये नति । + य ।। कर्पूर: । रति केचित् । पयः ४ हिरम ५ पैग: . लगना पोरने (वविशे५ । यथा, माकइये । १३।४। नोहम् ८ क.नयम ८ पागम् १० मा ११ मोमवेति दिदिशासवचमं चार्वन् पर: “हिमा दक्षिण वर्ष तम्य नाना महामन:।" पसनम् १२ गमत् १: दपम् १४ नाग पातु वः ") हिमाप्रय, पु. । हिममायत पईत वर्गनिति । १५ । ति परगनागिन गानितनया, को, (दिसाटेस्तनया।) दुर्गा । पा++पद । हिमम्य चा दानी र माय: : पाता ছনি অনাথানান। यति वा ।। कति बिकाप.! गरः। २१८८४ मार। मादितनयापतिः, सो, (हिरादितनयाया (Rulu 2.! माव। ५ ।। पस्यम् । मादः परम् दिला दुर्गायाः पतिः ) यः । रति कवियपलता । "यानि कि पुरुषाप्यानि जयित्वा हिम सम्। धनम् । ritera (. बानो, पी, (मानिमिति। “मायो. यम् । गुमानदिपः । माया--- महत्त्व।" TRBI यस्य वाकिया पां जमायत. मिति: गुडपाया यदतः ।। *मडियामा दीप प्रानुस् च ।। मितिः । यमरः। हिमाया, ( few नया FिIR Ril. (१८५ (या, राजतरङ्गियाम्। ११.। घम्या: 1) पोदारान? ति ARREE:" मान्या योदयामाय पनयां वितरम् मिशा, Eat farमम् । ति merire.tv गनि दामाभिमारादो पलमान पारिया धरिन्। दिriter sar बासनाला निर। "Ritik'. Rो. (r शिक्षा FREEni...।। FEANI बम निins म. ए. (मिrairefo पार्वती च॥ - N - - . ।

·हिरण्य हिरण्य भयोरतोको तु पुनीतो महावतो। लोकेगावाहनं तदहोमकार्याधिवासनम् । पति देवीपुराणे देवीनिकले ४ पुनस्यम्य कुसे देव ! गरमेन्द्रावरीच तो। सुनापुरुषवत् कार्य कुण्डमण्डपवेदिकम् । पोड़गमहादानान्तगतहितीय नयोतु पादविन्याममसान्ता जनार्दन !। खस्पेवेकाम्निवत् कुर्यादगुरुरंकः समाहिताः। मत्स्य उवाच। तवान्तिकमनुप्राप्ता हमाम्य कुम्भकर्णयोः।" काधनम्यातिशास्स धेनु वसच कारयेत्। "मयातः मंवयामि महादान सति वहिपुराईयवएवरदाननामाध्यायः। उत्तमा पलमारमा तदन तु मध्यमा। माया हिरण्यगर्भाय महापात नदत्यतादि यथा- कनोयसो तदान कामधेनुः प्रकीर्तिता। पुस्या तिथि ममासाय सुनापुर "दित्याः पुचर बरे कग्यपादिति न: गृतम्। मलितम्सिपलाई पगलोपोर कारयेत्। ऋविापसम्भारपणाच्या रियापप दुर्यो रिकगिपुस्तथा। वेद्या क्षणाजिन न्यम्य गुडपस्यममन्वितम् । कुर्यादुपोषितस्तो गावानं कम्पपप्यायमोप्यामोत् पुष्य दे पुष्करे पुरा। न्यमेदुपरि मा धेनु महारवेरलताम् । पुण्याहवाचनं कृत्वा तहत् वा पपिभिर्दयतामिय गवकपमोमितः। कुम्भारकसमोपेता मानाफनममन्विताम् । ফ্লাল্লন্টন স্কুল বনাময় पामनायुपश्मतानि फायनामित पच। तथाटादशधाग्यानि समन्तात् परिकल्पयेत् । रामप्तन्यानोशार्य हेमपामगर्भ पोचामखिजातवे उपविटा यथाक्रमान। शुदण्डाष्टक तहत् नामाफनविभूषितम् । विभागोन विस्तारमायचोराभित्र तुमसवामन या विम्ताय जमतः । भाजनधाममं तहातामदोरमक तथा। दगाम्तागि सरवानि दावं सूचो तर पतनी दितिय पनी च ममुपागता। कोपेयवस्तदयप्रयुत्ता हेमनाल मपिटक बहिरादिस्यमयुतः दामामाणि गर्भमाम्यामवति । दीपातपवाभरणाभिरामाम् । सयेवावरणं मारण्योत काचमम् मरगी विनि.पन्य मा उदरादा। मधामरा कुण्डलिनी सघपटा पात: स्थापयेतहमद कमरा मिपमादामने गर्भ: कश्यपस्यापि मविधो। मणिविको पन्द्रकरौप्यपादाम् । पनाकार पिधान स्यात् ममतादाला H मुमयमाय नामाकुन्त सहितम्। मरेप मध्यः परतोऽभिमुष्टो मत्वावलोममोपेतं पनागदमानितम wिarपुस्तामात् कम्मानिन म मृतः । परिद्रया पुष्पफमेग्नेकः। दिलद्रोणोपरिगतं वेदमध्ये ततीयित् रियापोनुभम मिरिक्षा च तथानुजा। पजानिम्म्युमार्फराभि- ततो मासयन्दन वाघोपाषण । ग:माजममोवी विनि परिया। चिंतागकोपरि पक्षम् सर्षीपध्दक यान प्रापितो वेदपार रिमियपकार पार्म तपः । पानं सतो मासषेदघोषः समास्याम्पायरसांभर भूपितः। पतापमापानिमगारोगिरा। मषिणीय म पुष्पामतः । ममुचारयन्मन्य गहीतकुसमाननिः । समापदयामा देवं रोग पाहत ना गुडधेनुमन्द नमो हिरण्यगर्भाय हिरयकवायला मामा व मसादिया मिगि। जिाय यादय दर्भपाणिः। सप्तन्नोक सुराध्यक्ष जगावे नमोनमः। सविनिर्षिय भवदेशयमास्थितः। वं मयंदेवगणमन्दिरमाभूता भूसेकममुखा लोकात गर्भ प्यस्थिताः। रिमादिगुप मे दीयता पर। विपरविपथगोदधिपतानाम् । ममादयस्तथा देवा नमस्ते विधारि। विमुखी मातुन दारा सितम्। वामगागमनीशतपातकीय: नमो भुवनाधार नमस्ते सतनाथय !! पाय ममा दिया जवानाधीन मातोऽस्मि नितिमतीव परी नमामि । नमो हिरण्यगर्भाय गर्मी यम्य पितामाः। अyिere: पोति: पुरातनः । सो यभिनफनाविधायिनी ला. यतस्वमेव भूतात्मा भूत भूत व्यवस्थित खिगिपुग्यो पानिपते । मामार को हि भवद यमुपति मत्वं'। मम्मामासुपरामदुपममारमागरात। Imat मापनपता सपिमि: मा। मंमारदषयममाय यतन काम एषमामथा तमध्यमाविनाश दामुपा 'भारी देखिगिपु: पुरा। लावामधेनमिति बदविदी पदन्ति। मुष्टिभ्या परिमपम धर्मराज थी। सिप पारितोय प्रयम् । भाममा गोमकामालाविताय जानमध्ये गिर: शाला तिष्ठत मामपनम् । पसार यम गबनारचातुर्दम। দ্বিাস্তু কসমিমা খা। गर्भाधान घुमवन भीमन्तोषयनं तया। नामितु एयर पुरा विम । मातोति धाम म परदादेश कुर्यगिया गर्भय ततस्ते त्रिपाः। विनिमंगोमागवा नया बयागणे पति पदमिन्दमौने: गौतमामघोपण गुसत्यापन रति माये पिकामधेनुप्रदानिशी नाम जातकमांदिकाः कुर्यात किया. पाय परमा.पशिना मानाः। सध्याय:। 'पा: मारनार: नमारमा रिप.पं.(frmय बोप) ता. सुधादिक गुरदासा ममिम त। मादसा सतपस्यम् । निमरतः। नमो रिणागमाय विषगायम । चान्मएचमान् सिगळ: (मिमयाई गर्म उत. परापरण नगी नायवे नमः। पोशापामाधायः । पनिम्यानम)मायमा .. मावाति पथ मन्यधनी तमा THIS. (सिमित. सिगर्भनिनाममय बिगो लाभमभाय दिदीभामा +farior: नि . भत इति वाशिणाम पाण्यात शिरला. पर्मि बनम यaftxn मन। तया व ति। मान कुर्य. प्रममा मांगा। को सिमाना नाम सिवानमममम्। HTTER RELI पारमानानपत्रमा बरा गरानि विपना पायन मिलामा नियमाfriमुणी । Marrt साम्। सागत मिमि ति! तो मियो स्वाति त पाया. मयमाभ्यो माना। परम “मिmate भो।' in मगर 1ि " पाराम रति। - ·मम्) हिरण्य हिरण्या हिरण्या पाटकोपान छात्रं चामरामनभोजनम् । पक्षिप्तमावं जग्राह तेज ऐशं महापगा। स्थापयदिमध्ये तु कृष्णाजिनतिलोपरि। काम वा विषयं वापि यदन्यदयितं भवेत् ततस्वधारयदेवो शाब तेज: स्वपूपुषत् । कौशेयवस्तसंवीतं कारयेडेमवाजिनम् । पनन विधिना यस्तु पुण्येाडि विनिवेदयेत् । हुताशनोऽपि च भयादयत्र तत्र परिधमन् । भलितस्तिपताटूईमासहस्रपलादबुधः । सिग्नगर्भदान म नालोके महीयते ॥ पञ्चवर्षसहस्राणि यास्ते हव्यभुक् ततः । पादुकोपानइच्छचचामरासनभाजनैः । भांपु मोकपानानां प्रतिमन्वन्तरं वसेत् । मांसमस्खोनि रक्तानि मेदोमन्नत्वचस्तथा ॥ पूर्णकुम्भाटकोपेतं मान्यतफल संयुतम् । पदकोरिगतं यावत् नामलोक महीयते । रोमाणि धानिकेशाद्याः सबै जाता हिर. शवां सोपस्करां तदेममार्तण्डसंयुताम् । कन्तिकनुपविमुक्ताः सेवित: सिदमधे. एमयाः। ततः सविधीसातः सापितो वेदपुङ्गवः । মালাযীনালীঃমিঃ। हिरण्यरेता लोकेऽस्मिन् विख्यातः पावका इममुधारयेन्मन्न ग्रहोतकुसमाञ्जलि: । पिटगतमय बन्धन पुचपौघापौधा- स्तदा।" नमस्ते सबंदेवेश ! वेदाहरणालम्पट !। नपि नरवानिमग्नांसारयेदेक एय ॥ प्रति वामने ५४ अध्यायः ॥ वाजिरूपेष मामग्मात् पाहि संसारसागराम्॥ रति पठति य इत्वं यः ऋगोतीह सस्यक् हिरण्यवः, पुं, (हिरवानि सन्त्यति । हिरण्य लमेव सप्तधा भूत्वा छायारूपेण भास्करम् । मधुमुररिफ्लोक पूज्यते मोऽपि मिः। + "वप्रकरणेऽन्येभ्योऽपि दृश्यते इति वक्तव्यम्।" यनादमयसे लोकानतः पाधि सनातन ! मतिमपि च नानां यो ददाति प्रियार्थ ५ । २ । १०८। इत्त्वस्य वार्तिको तया वः।)। एवमुधार्य गुरवे तम विनिवेदयेत् । विधपतिनगानां नायकः स्याटमोघम् ।" देवधनम् । देवस्वम् । इति केचित् ॥ दत्वा पापचयाानोलोकमभ्येति बातम् । प्रति मातम्ये २७५ अध्यायः ॥८॥ हिरण्यवर्णा, स्त्री, (हिरण्यवत् वर्णो यस्याः।)। गोभिर्विभपत: सबालिजयापि पूजयेत् । fa: रति तम्य मखनामस्तोमम् ॥ सूक्ष्म- नदी। इति हेमचन्द्रः॥ सर्वधान्योपधारणं गुरवे विनिवेदयेत् ॥ गौरममष्टुरपहितचेतन्यम् । तत्पर्ध्यायः । मिरवाहः, पुं, (हिरवं वइतीति । वह+ सर्चशय्यादिकं दत्वा भुजोतातलमय दि। मारमा २ पूधामा ३ति वेदान्तमार: ॥ अण।) गोगनदः । इति शब्दरबावन्ती भर पुराणयपणे तात् कारयोजनादन। हिरवदः, ए. (हिरवं दढातीति । दा+का) इमं हिरण्याविधि करोति यः ममुदः । इति दे चिर । दिरखदातरि, चि॥ पिरखाचः, पु, ( हिरवयत् पीते पक्षिणी पुएवं समामाय दिनं नरेन्द्र। (चया, मनुः । ४ । २२० । यस्य । प समासे।) पादादयविगैपः। म विमापापः म पुर मुरारे "भृमिदी भूमिमायोति दोघमायुईिरखदः । पदितिगर्ने कम्यपानात: वराहरूपिविना प्राप्नोति मिरमिजिसः मन् ॥ एपदोऽप्राणि पश्मानि एप्पटो रूपमुत्त- इतः। यथा,- पशि पठति य इत्यपानिप्रदान "दितिस्तु भत्तरादेशाटपत्य परिणदिनी। मवानकपमाः गोगयोग भयः । रिपदा, सो, हिरवं ददातीति। दान पूर्ण वर्षयते साध्वी पुची सुपुवे यमो कनयामयपिमाननाकामीय प्रयास कः । टाप । थियो । पति पंचित् । प्रधापतिनाम तयोरकार्षीत् विदगपत्तियमिः परपरी योग्य पर पनाम:, पं. (हिरण्य नामी यम्य ।) यः माक् पदेशात् यमयोरजायत । यो या गीत पमपो: tr मंगाकपतः । प्रति हेमचन्द्रः । (मुनिविपः। तं ये हिरण्ययागिपिटुः प्रजा मादानमगिम्दय भी। मागयो ।। १५ । १५॥ यं तं दिरप्साघमचत मापतः ॥" मोपियामि "निमः कामयः शुतदेव ध्यतः । रतियोमागवते , कन्धे १०।२; १cr गगन पुरमागरमीया" पन र चमिईगापरति सानो तपः") "हती दिरप्रकशिपुर रिला मिरापिया। उहिमालये पागदानिशी नाग.. freeg:. ए. (हिरवत् धाय ।) हिरयामो परोदार विमता शावरं वपुः ॥" जोगनदः । वनमः।१।१०।६४ ॥ शियः । तितपस्कन्ध अध्याय 8.मोकः । दिसा: पं.nि. Prize: लिपिन् । (यपा, महामारन ।१४।८।१८। पपिच । रपी यव ।) पालामादामाRAM. मारवे राजदुप्राय पत्य दिगाम् ।") जस्वी नाम गमो हिमाली रिपुः शिप: । दया, माह रिका:, 4] पुं, (दिर रतो याय ।) मृतः। "पापा ममंदामान गुणापपान रः। (घा, महामारने । १।५।१०। एतो दराए गए हिरामोऽध विशुना। निगमंदार मा. "मिाासिमानुर्माना रति गार।८।। छारमा frinा तमुफ ") (पीटग्यामविशेष । यपा. देवीरामयते ।। दिप far Fre; सगर। ११५८ ॥ यः । परगा। *. II मदिन नियति उत्पन्नाचे सरसा शिलाई महोत. Parius तपा- दाद.at हितावह पिमा EिR:, . ( तिमी ! माटर विनः। सुन्दापुरमादिमीरमादानादान. मान् ! म TREETE : fire- मानिght CER: HARY ! Er: Recrferrer! * rays feer ETARI. marwarima firska Bistricarikici TEE serrrrrrrrrrrrrr PregfTHREE ॥ । पप्रा. पध्याय: D -- Ex.xzer.R - 4 .

·हिन्नमो ५४२ . पपिचा . वनमः। तपः हमात्रिने तिमान् हत्या का कारयेद्रयम् । | हिहि, य, पाहा ममा परमं वा चतुय मदरम्। "हिनमोची मरा तिला कुठनो कफवातजित्। केचित् । दीर्घात मानन कुन धारयेच मंयुतम् । ग्रेभपित्तजित् इति वा पाठः। रति राज-हो, ध्य, विनयः। भोनाटकोपेतं पनपादनावितम् । हेतः। यिपादः। मतुरः पूषकममान् धान्यायादव । हिनमोधी,प्ती, (हिनमोधि+दिकारादिति गदरसायनी। वियरमामयुसमुपरिटादिनानाम् । डी) हिनमोचिका। इति गदरबापती। कायाम् ।। मारुन युर पैन मन्वितम् । (तयाम्या गुणाः। “ही नाई भरतोसिन यो मार पुन अध्यात्म सवायाधिवामनम् । “दिनमोघो मग तिना कुठनो कफपित्तजित्।" मामाकीपदपतोपानागदशाः। इति शकराजवम चतुर्थपरिच्छेदे।) फा ने सन्दरि होनत गोभिरिभरम: मावाशमयनादिकम् । त्रि, . गारिपक्षी। इति गदधन्द्रिका भारात विमा गति: कारभम् । हिमोन, त् क दोलने । रति कविशम्पदुमः । हीना,वि, (पोहा कति मयुर भिग्य वाजिभिः । (पदसधुगपर..पक सेट।) पम्स म्य तय ८१२४५ पावामय र दयादिम मयमुदीरदेव। बतीयायमध्यस्तदेकोपधयायम् । पजिहि- स्यागापानातीति। नमो नम: पायिनारमाय मोनहायुनंताम् । इति दुर्गादामः । त्वम्।) अनः। (यया शिमान बेटरमा निमोन, पं. (हिनोनयति दोनयतीति। हिमोनत् "तया होनं विधातमी कथं धापामयोगाय भगमगर क दोन + पच ।) तमः । देव इति भाषा। मिसयमिव हाद पन्थ्यम मरिमाभिम्। यथा- गः। इत्यमरः।३।। पादिममा "माध्यं मोरमकाताडनगत माघः प्रचण्डा. इति जटाधरः। (यथा, मर्म nा मधिाम्। "पासमावमयी गय्यामनग्यार Erit फेगप्राचारः सुपरनिवरः प्रायोति उत्तमेपत्तम कुर्यात् कोने कोम माम दाहामनः। प्रतियादिविगेपः। सच पत्र Angaram यशान्ताकुपकुम्भ मानतिजाहिलोमनोना. नारदः। HEALTEritten “पन्यादी शियापो गोपखाणे पटकन जयकुशावया नहि गुण दधिना पाहतमपनायी पहीमः परिधः पान frrai . मभ्यत" पतिमा HI. বি কালিদাসনি'। সানি, বি, (ধী শামিল। HIRTimroनामी। गरियोिय । म पापमानामताटम वर्ग रति केचित। (यथा, मनु.. ForRA बमप्यमान यथा,- | "कोनजातिक्षिय मोहादुमोसि FIRRA fer दिवालिया पादी कराभ्यां धारयेतकरी। কলাশ সত্যায় গালি মুখ नमीलिया ; पोट सायानि यो हिसानमन" होना:, वि. (ोमो वा ।) मा अतिरतिमरी मारिन् रिपमा, सी, गगिरीमनगिरोदगम्या पथ “শাবনুষ যা বাঘা থকাৰ ৷ गन्यामारकापया,- PornGun-नगम " मगंदंग सारशा या मानहि। तावित मिना माता पिनाति होमवाटी, बि, (Marian IRI कुनिन ।' fafन.पाराजी। योगtam मररमा दान तत्पर्याय: । प्रालि पितविपदम . (या.. हायवादो। यया. नारदः। frarerag...मन+मेंट), रिख। प्रतिoिr 'पूर्ववाद परित्यय योयमामा गुम। ....४.१) निन निश रिमतिमी: पिताम् । वादमंत्रमागायो नाममा दुदामः। free, frame' tar सिमानुपमम्। तत्पयायः। मादी दो भनि म प्रसाद मादमयनुसंधा निमिताजा. treaten ... Rikr म । कममध्यम मा मना) २.freere ' माममंत्र सानोतिष मारमा भर final fa, (RTI) nrrat रित Arr. RITE : ..| T4 । शिम:, था. (4r.M. 4.-.-.... PHATE:- १. रिक्षा ५. nिtra fe.रिम rf:- Ratar Imrrit- मा....! PRITrim ... 1 ·इति॥ - - . पनि 1 . उति रघुः। - दाननम् ६ वगम्याम् ७ रनमुग्यम् ८ करनयनाममा विराटटेगहीरकपायः हुड, रड गती। इति दाविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०- नीनामित्वच । इति राजवसम: । अन्यत् नभावप्रकागम्य पृव्व सगडे प्रधम भाग:) चलिका। ति हेमचन्द्रः ॥ कामरी। म: हुतागः गटविलियम्। योन, मो, (ो विग्मयं नातीति । ला+कः ।) "कल्पान्ते सइयानि रयम्योपरि समिभिः । मादमा मोजमापन" गः । प्रति पित्॥ विस्मूबम्पर्गगहायकरादिप उद्यते ।" पनि नियामायसोनवं, मो, गोडीमधम् । इति मन्दचन्द्रिया। Hit (नान पधन , च, विग्मयः । हाप्यम् । इति मेदिनी ॥ यन्तागि आग्नेयोपवलेन पत्पिण्डोत्क्षेपणानि। का हो। पविलिया। एनिम... मि होमे। प्रदने । इति कविकल्पद्रुमः । महान्ति कामानमंशानि शुदाणि मीमगुन्ति- (जु-परमका अनिट् ।) होमो देवता- कोबनेपणानि बन्दुकमनानि । मनकाः मुरग- महिनामा माटीमा मग्नदानकायप्राधिकरगययम्तुत्यागः । लि, द्वारा गुप्तमार्गकतारः । इति तहोकायां नील- को सिनि माईमिति ।। जुहोति तमग्नी शरणाय होता। प्रने. कण्ठः॥ पददिबाट माधुः। यहाको विषय ऽययम्। हुडुका, पुं, (हुडुक् इति मन्दैन वायति शब्दा. | ग+4:1) पत्रम् । इति राज. "चिराय मन्तप्र्य ममिद्भिरग्नि यते इति । के+कः ।) वाद्यभेटः । दाबूह- पर (समा रमेन्द्रमारो। यो मन्त्रपूतां तनुमप्यहीपोत्।" पनी । मदमत्तः । इति मेदिनी। टण्डकः । "कर मुर्ग मन्तश तार- हुड़का इति भापा। इति शब्दरतावनी पां ममं नोपाजयतुर्णाम्।) "नटाधरः मन् जुहुघोह पावकम् ।" तब हडड क इति च पाठः। र... (रति म प्रनये प्रति + प्रति किराते प्रीपनार्थोऽपि। इति दुर्गादाम:। हुड़त्, की, पगब्दः। इति कामोग्लाइमिति ६। प्रपोदगदिमाग लिन् ।) शियः। एतं की, (९ इत्ययहागप्दम्य सतं करणम्।) केचित् ॥ छन्। प्रति महिनी। मयः । इति म- पहारः। इत्ति धरगिः ॥ (यथा, भागवते । हुडुम्बः पुं, मटचिपिटः । हुइम् इति भापा। हदः हार।पति जटाधरः। मिंहः। ४।१४।३४॥ इति शब्दमाला 0 विनिम् ॥ चौपदिना । ग्रमा, निजातिवर्ष इतमयुतनिन्दया !") हुण्डः, मु, व्याद्रः। ग्राम्यशूकरः । मूखः । रानमः। मोहय दाविराजराजिम टानमारकीरः सुतं वन्यपराधगन्दः । इति केचित् । इति मन्तो. इति केचित् । मोहोर पुरे मिलन्द्रियचयं मामानदेयी घ शरिने, वि. (प्रत्यनेन तिरस्कृतः । यचा, हुतं, त्रि, (हुलः ।) अनी प्रचितादि। महाभारत । १२ । ११८।१। तत्पर्य्यायः। वपतम् २ । इत्यमरः । (यघा, नाहीवनया मितोऽयमगमत् तन्य प्रयन् म म मा प्रतिमापदः परं टेन्यमुपागतः । गीतायाम् ।८।१६। ये दागिनेपयीयचरित मा निमर्गी- ऋपिणा टुक्तः पापम्तपोवनबहिस्कृतः ।" "अहमग्निरई हुतम् ।।" मृतमयान्तीति । अन् । हुशारविशिष्टः । तर्पितन् । यथा, रघुः । २ । ७१ । पति नपधे ३ मगः यथा वृत्नहितायां । ४८ । ११ । “प्रदक्षिणीशत्व हुतं दुताब- , पं.(हार एव । साथै पाग।) गद्र 'अचिरपन्तहुलतवलिगतवत्सातसवे गोटे।") मनन्तरं भतुरन्धतीच।") गयः। अयं पतयः पचनः गम एड, इङ संहे । इति कविकन्पद्रुमः । (वा लो काश्य। तत्पध्यायः । वचः २ छोरः । प्राम-सका० सेट् ।) , हुगड्यते । ङ, हुण्ड़ते हुतभुक, [ ] पुं, (हुतं भुइको पनि। सुजन यति ४ यवदाम् । इति दरखावली ।। धनं लोकः । रागोकरीतीत्ययः । इति दुर्गा- किय।) अग्निः । ( यथा, भागवते । ३।१६।८। टामः॥ "नाहं तयामि यजमानहविन्तिान योतदष्टतमुतमदन् हुतमुमुखेन ।) गट: १. गजप: ११ राजावत: १२। पान-मक० सेट् ।) ऋ, अजुहोड़त्। ङ, चित्रकहनः । इत्यमरः । ११ । ५८: (यद्या, ॥ अन्य गुणाः । मारकत्वम् छोड़ते। एति दुर्गादामः ॥ सुन्ठते । ६ । ५३ । बम्। कपायत्वम् । सादुत्वम् । वान्ति हुड,शि मग्ने। सहै। इति कविकल्पद्रुमः ॥ (तुदा० "पाठाविड़योपविड़ामिन्धु- रत्वम् । यत्तुहितकारित्वम् । धारये पापा- पर०-मग्ने प्रक-महे भक० मेट।) गि, विकण्टरानाहुतभुगबलाभिः।" शुति प्रहुड़ी होड़ । मग्नमिह मन्ननम् । महादेवः । इति महाभारतम् । १३ । १०॥ गरे द्रष्टव्यम् । (बधास्य पर्यायादि। इति दुर्गादामः॥ ८२. विपुः । इति च तवैव 1१३१४८।१०८) रकः भि वचोऽसौ चन्द्रो मणियरय मः। हुडा, पुं, (हुड़तीति । हुड़ + कः ।) मेपः । इति हुतभुप्रिया, म्बी, (हुतभुजो व प्रिया।। समेत: मृतो यिनो लोहितः चचियः हेमचन्द्रः राजनिपंगट्य चौगदिनिवार अग्निभाया । स्वाहा इत्यमरः।२।।२१। ग्मृतः॥ गार्यभूमिनिहितनाहमयतोहागढविणेपः । हुतवहः, पुं, (यहतोति । वह+पद् । पुतण तस्य नामान्तरं गुड़ः । पानिकाटा इति वहः।) अग्निः । इति हेमचन्द्रः। (यथा, भापा । नगुड़: । इति महाभारतम् ॥ मैन्या. महाभारत । १।२२४ । ५८। तो, नन्द्रीः । तेन्नाम्मुकः इति मेदिनी । यस्यानम्। वुमन ति मापा। रथोपरि "एतत्वा तयाहात् भगवान् मय नीयात् । विरमवत्यागङ्गम् । यया,- हव्यवाहमिदं वारदमुवाच प्रहमानिया") "पुग समन्तादिहिता मपनाका मतोरणा। हुतागः, पुं, (पुतं प्रमाति पति । पा) नारी भद्रपर्णो द बीपी मधुपर्गिका । मचका महुड़ा दैव मयन्वखनका तया!" अग्निः । इति दाबायनी (बदा, भाग. का कामरोहीरा कामयः पौत. इति महाभारते वनपब्बल माभवचे १५ वते । १।१२।.1.1 रोहिणी। पताका धनाइन्न । तोरानि "धन्दिनाप्रमोद गुपवान हन्ता मधुरना महाकुमिकापि च ।" वहिदायगि। चस्माणि गोधमागः। पड़ा. हताग: इद दृश्यः समुद्र । भावप्रकागम्य पृर्व नगरे प्रथम भाग) म्तदाययमानानि जमजमनानि। भयम् । निक , पुं, (हीरयेव कठिनं प्रहं यन्त्र ।) धन्ये तु वि: महायुदगंधिता यवनम् । एति ET" होम, - ॥ - मदन्तः -- योऽमित: शूद्रयतृनिकय सः । राजनिवंगः ॥ (पर्यायो यदा, । - - अध्यायः । -- -- 13 . 9:16 , -- ·इतिदंगादेगाम्तर-६, दिकी,(हरति नियत ति।" ५४४ अपि। । "भग्नं ममासाद्विविधं हुताग! ई.व्य, मन्यविपः । तदुहारपयायो यथा; ,निर प्रमकत्याम्. 'काण्डे च मन्धौ च हित मन्धी।" "हकारो धामकर्णाट्यो मादविन्दुयिभूपितः । (तु-पर-मका पनि इति वैद्यकविनिययसंग्रहे भग्नाधिकारे । कूच क्रोध उपदयों दोघंहार उयते। कारः। नि, जानिधन हुताग इति अग्निवेशमम्बोधनं घरक हुताग. दय दीर्घकयचं ताराप्रणव इत्यपि इति दुर्गादामः॥ गम्देनाग्नियेगोभिधीयते पदेकदेश पदप्रकृतेः किञ्च । छय:. पं. (दि गते इति तोकायां थोकगठदत्तः।) "गिणावपट च कवचं क्रोधी व हमित्यपि। करण ते३।३।। हुतागनः, पुं, (हुतं पाहतद्रव्यं प्रशनमम्य।) क्रोधाप्यो तनुषच शम्सादो रिपुमंजकः ।" कामदेवः । इति इनायुध अग्निः। यथा, गोभिन्तपुचकतम्घासंग्रह। भारते।३।४५४२ ॥ - "लक्षहोमे तु वद्धि: स्यात् कोटिहोमे हुतागनः । "प्योमम्यं तान्नजहास्य नादबिन्दुविभूषितम्। "तत् प्रमोद नमामातir 'पूर्णाहुत्यां मृडो नाम मान्तिके वरदः सदा ।" कूचं कानो महाकान्तः क्रोधवीज निरञ्जनम्" येन च मन्तप्ता मताव इति तिष्यादितत्त्वम् । इति नानातन्त्रम् उदयगायिनि, वि. (यथा, अपिच हमारः, पुं. (हम् + r+भाये घञ्।) इमिति ८५1१०1. "प्रारोग्यं भास्करादिच्छेदनमिछेडुताशनात् । भयानकध्वनिः । यथा,- "जगत्पतिरनिग्यः मधंगाम मानन्तु शहरादिच्छेग्मुकिमिको जनाईनात् ।' "इत्युक्त: मोऽभ्यधावत्ताममुरोधमनोचनः । इयः मर्वभूतानां ज्येष्ठो का इति गुणविष्णुध्तमत्स्य पुराणम् । इशारीय तं ममा मा चकागबिका ततः" पुं, कामः । यथा, भागवते ।। शिवः । इति केचित् । ( वटिकोपधविशेषः।) प्रति मावागडे ये देवीमाहात्माम् । "मजदयदर्शितं रूपमेतत् कामा तट्यथा- हड, ऋ ड गती। इति कविकन्यद्रुम' ॥ (स्वा.. मत्कामः गनके साधुः सर्वान् = "एकदिक हादशभागयुक्त पाना. सक-सेट। ) , अजुइडत् । ड, योज्य विपं टङ्गणमूषणच । हडते । इति दुर्गादामः- "हच्यान् कामान्। हुताशनो नाम हुताशनस्य हतं, वि, (+1) पाइतम् । पाहामी हिशून, को, (उदयशात करोति हदि कफजिनराणाम् ॥" कृतम्। अधातोः क्तप्रत्ययेन निप्पयम् । समासः।) दयजातशूनरोगः। इति हुताशनो रमः इतिः, स्त्री, (+लिन् + मम्प्रसारणम् ।) यथा, गागड़े १८८ पयाये। इति वद्यकरसेन्द्रमारमंग्रह जीर्णाधिकार) प्राधानम्। इत्यमरः १।६।। "कयितीदकपानन्तु समूझा धारकं , हुतिः, स्तो. धवनम्। दुधातो: शिप्रत्ययेन हनः, पुं, (+नक् सम्प्रसारणच ।) मेच्छ. मृग धग्निदग्धं गवाज्येन निप्पना जातिविशेषः । यथा,- पीतं हत्यष्ठभूनानां भवेद्रायकर पिध हुम, ध्य, (हयते इति । हु+बाहुलकात् मः।) "सपाकय तुरुप्कन्तु इनो यवन इत्यपि। ग्मृतिः । अपाशतिः । अर्थप्रश्नः । अभ्यनुज्ञा। लोकवाधस्तु यो वाजिगवामाचारपब्जितः । पति मेदिनी। तर्क वितर्क हूँ गप्दो दोर्धादि म्लेच्छः किरातगवरपुलिन्दादास्तु तद्भिदा" प्रमारण्यम्वगन्धा च वृहती क एटकारिश 'खादिरणीति केचित् । इत्यमरटोकायां इति जटाधरः। पलाचातिवना राय बदष्टा च पुनर्नग भरतः॥ मादराजदेगीयवर्णमुद्राविशेषय । एरणगारिवा पी गुडूचो कपिशपुरा! TEE, मा कौटिल्यके। इति कविकल्पद्रुमः इम्, ष्य, इयते इति । बाहुल कात्मः । प्रयः । एपां दा पलिकान् भागोन् . पा.-पर-कमेट! ) स्त्री। विपि पितः। इत्यमरः । ३।४।१८॥ सम्मतिः। राघोलापहः हुरो हुर: । पाहुति हर्ष क्रोधः । भयम् । निन्दा। अपना। इत्यमर सेन पादावोग तेलं पात्रे विषाय ! नैन । इच्छिति खलः कुटिन: स्यादित्यर्थः । टोकायां नारायणचक्रवर्ती । वितई पावा यदि वा गव्यं धोरं दया ... पुति चोर अपसरतीत्यर्थः । इति धात. घेतोऽपि पण्डितः । प्रहको नहाधिपतिः। शताघरीरमञ्च व तेलतुभ्यं प्रदापयेत् । प्रदीपः। पति दुर्गादामः ॥ पनुमती च ईश हम्। भये च ६ म द्रष्याणि यानि पैथापितानि वस्वामिल: कुम, ज, तिमम्बरणयोः । इति कविकल्पद्रुमः । गन्तव्यम् । इत्यमरटीकायां भरतः ॥ अन्यत् (या-पर-मक० सेट् । )ज, घोल: हुम्लः । इंगदे दृष्टव्यम्। गतपुष्पा देवदार मालपर्णी वचागुष। इति दुर्गादामः॥ हरयः, पु. (इति रयोऽस्य । ] शृंगालः। इति कुष्ठं मामो भन्धवञ्च पनमेकं पुनर्नया । महनी, तो, (म+क। पाभीरतो दिवं हेमचन्द्रः॥ पाने नम्ये तयाभ्याई तेलमेतत् प्रदापयेत् । गीतदिलात् डीम्।) स्त्रीणां मानजनक-इन, मो. (हाई + भावे स्पुट ।) कौटिल्यम् । मुरागदः । उनु सुरतिभाषा । तत्यायः। इति केचित् । मुपधहाति विकाण्डरोपः। पुं, (पाध्यतीति । + निपातनात् । सम्सारणम् । भाभीषण विस्वं इणिया, स्त्री, (कोयते इति । Tr: डूए । ) गन्धर्षविशेषः । यथा,-- *प हिविधी ईडय कुत्रचित् । नियातनात् इवः । पहेतुन) गन्धर्वविशेषः। कण्डादित्वात् यक । तत ः। उति गदावापली (यया, भागवते ।।४।। इतिगावावनी “योऽसौ ग्राहः म मद्यः परमायर्यरूपधृक् । सकुटः।३।२।१२। (यथा, महाभारत।११३८ "पपासात कोरण्य ! कदापिदधै पितामहम्। . त्याम्। इति कविकल्पद्रुमः । (भाः मुन्नो देवनगापेन इहगंन्धर्वमत्तमः ।") नारदः पर्षतव विमापदंशाह' उभ•-हिय--प्रनिट।) प्रापणा। प, हरति इरीगा वनं गोपः। । पपिया - पल पार्यशूनच गाडमालाध नापर्यत । अपम्मार वातरतमायुभाय पुमान् भवेत् । इतिच गार (+:। निपातमम्।) पाधानम् । ।। पारगोकः । रति केचित्। इस1) पीया। इत्यमाटोकायां गोया, स्त्री, (शोइ + कण्डादित्वात् । पः।) निन्दा। त्यमर !३ || नि दुर्गादास पुक् दुक चेति।" उपा.४१.।तिमार का ·३ 2. माम दयादिति। धावारिदिये। ६६११ मा गंध व्याग्तर्गमे माम. हृदयं हृदयो Timg sो हृदयं बान्त हन्मानमं मनः।" प्रतिठाय हि भावानामेषां दृदयमिप्यते । हदगः, . (पददम) मली। र इत्यमरः । १।४।३१॥ गोपानीनामागारकनिक वाचचिन्तकः । विकागडोपालदार IIT काम मध्यवई हिताये भागे। तस्यापघातान्मूछोयं भेदान्मरपमिति: "प्रेयमायामि पनी माता महा पहिर: मायामाग्निशानां मूवम्य धिरस्य च ।। यदि तत् स्पर्मविनानन्धारितन्तत मंचितम्। वियौदा रमगोमोहाची परमिता फम्प तय कोष्ठ इत्यभिधीयते।") तत्परम्यानसः सानन्तन तन्वमंग्रहः । रतिम: मा.पं, (इदयम्य कम्प: । इदादेशः।) दृदयं महदयंय तस्माटुकायिकित्मकः । हदवेगामी. (lim. पनम् । । यया,- तेन मूलेन महता महामूना मता दग: "बमोदिता नामामामा यो जायन तावत् यावत् तस्य रूपा तिचरके सूचस्यान विधाये। न चेत् । "हृदयमिति कृतबीयो बुद्देमनमय स्यानवार देगा माममा हा नि मयाचारतन्तोहां भद्रकानीकवचम् ॥ इति मुश्रुत गारोरम्यान होचाय। rile (E+:) प्रपतयस्तु । यथा, *भोपितकफप्रमादनं दृश्यं गटायमादि दायनी (सर) 7 मनिमम्माभ्याममुराभ्यां गचीपतः । धमन्यः प्राशयहा: । तम्याधी वामतःमोत्रा मारनाम: मागायता मदवलाथायात् ॥” फुकुमय दजितो यसत् सोमव: विधा सतिदेवीमाहा ५ पध्याय:॥ तवृदयं विगग चेतानाम्यानमानमातिमा हिना .. (21-1 ए.सी.(पालकात् दवा !) दयन् । हत गमाणिनः मपनि । मति दाद । मारिन्। " रायमरः।२।६।६४॥ पुएरोकिग महगं दृदयं पारधीनगन् । vir, (जियो विषयैरिति । दृ+ "हो जाग्रताधियति बपतम निमोना FE! रनि(:.: यी पापा. ४।१०. । रति यायन् अति सुनने मागरम्यान चाचा १) कम् । यक्षः । मनः । यचा, दृश्यग्रन्थिः, पुं, (व्यम्प निवि किया. "को दुमान् कार - यदि मुबायां प्रदयं मानमेऽपि च ॥" पस्यन्यम दामी चत्वात्। सः। -- एति विकासपः॥ "मिधरी पृदयधपियन माया r पीयगोपण पाहा अतिमान जवाबमाटोमायो भरतः ।।६६४ सम् ।। ) गिराया। समानामयादादनपभमसि । यधा, सम्पयायः । मामा । * निनामी यसमिर्ज तागुमूने (मनोरी, लिया ! • . मना "fair TET itमार सिदादान हादसा ANTICI(47; TT LET *** पत दादिमा पा-धा-टारिरी प.प.शा परम्नदान गर्न वर्ग मासि ति परमिट PUR Baat CIR: .. are रामनिया türierenarti forures: १३. १५ Eith Parlic - ३ - है * न १ एRT १ . J ए + 8 A १ -- .. म Fr K . . * " . . + ३ 4 है d * + Iritter.४। ₹ 1 + . HTTEr २ ·. 4 मानम्। इति पृद्रोगः हृद्रोगः दोगः, पं, कुम्भराणिः । इति गहिदीपिका। परचियावनेवत्वं गोपच क्वमिजे भवेत्।' "गुन्ही सीवचनं हि पोखा दयरोगा। (हृदयस्य रोग व।) कामः । यथा, उत्कदः वमनमिवोपस्थितम् । गोषो यक्ष्मा। इति च गाण्डे । १८८ दृद्रोगमाख पहिनोत्वचिरेण धोगा।" दृद्रोगम्योपद्रयाना। बद्रोगरी, [न] पुं. (द्रोगस रो।) इति श्रीभागवतम्॥ "कोमसादो ममः गोषो जेयास्रोपामुपद्रयाः हमः ।.तिगदचन्द्रिका। हृदयस्य रोगः।) हृदयपीड़ा। तब दृद्री.] समिजे तु कमीणां ये अमिकाणां हिते हटका, पुं. (दो वएकः1) वटपम् । दि. गम्य विप्रशष्टं निदानमाह। मता" | गदचन्द्रिका "प्रत्युणगुबम्बकपायतिता- लोग्रः पिपासास्थानस्य मादः गोपः । गोषो दृमासः, पु, (दृटयम्य मामीsa। यमाभिघाताध्ययनप्रमझें। मुखस्य । तेषां दृद्रोगाणाम् । कमिजे तु ट्रांगे इलेवयदण्लामेषु। ।।३।। मचिन्तनगविधारणय भिकाणां शमीणं ये उपद्रवा दृन्नासात् दादेशः1) हिका । यथा,- दामयः पञ्चविधः प्रदिया।" प्रस्रवणान्ता विपाकादयम्ते मता:पय "हिका हकाच इमासः प्रमः सततं मेवा। मचिन्तनमतिचिन्ता राज दृद्रोगस्य चिकित्सा। भयादिकमिति यावत् । पञ्चविधः वातिक: "सेन दुग्धेन गुड़ाम्भमा वा (यथा, सुते धूवस्याने २॥ पत्तिकः पिकः मामिपातिकः मिमिज. पिबन्ति चूर्ण ककुभवची ये । "धमनीखे मफेनं मी. येति ॥ तस्य समाधिपूर्वकं लक्षणमाह । दृद्रोगजीर्णज्वररक्तपित्तं निर्गच्छत्यामदः पियामा "दूपयित्वा रस दीपा विगुग्णा हृदयङ्गताः । इत्वा भवेयुधिरजीनिनस्ते ॥१॥ निदानादि शिकागदै द्रष्टव्यम् । दि याधां प्रकुन्ति धृद्रोगं तं . प्रचक्षते ।" हरीतकी वचा राम्रा पिप्पली नागरोद्भवम् । खः, पं. (हृदयं लिखतोति विगुणाः दुष्टाः। बाधा दीपमेदे नानाविध पटी पुष्करमूलोयं चूर्ण पृद्रोगनाशनम् ॥२॥ दृनति ।।३।५। व्यथाम् । मङ्गयत् पीड़ामिति गयदासः ॥ ॥ पुटदग्धहरिणगृहपिष्टं गयेन सर्षिया पिचतः। वातिक द्रोगमा हृत्पृष्ठभूलमचिरादुपैति शान्ति सुकष्टमपि।३० विकाण्डशेयः । "पायम्यते मारुसजे हृदयं तुद्यते तथा । तैलाभ्यगुड़विषकांचूर्ण गोधूमपार्थोत्यम् । लेखा, सी, (दृसेव+ निर्मप्यते दीर्यते च स्फोटयरी पाय्यतेऽपि च ॥" पिबति पयोमुक् स भवति गतसकलहदामयः । पोत्सुकाम् । माकतने दोगे इति शेषः । प्रायम्य ते व्यथया पुरुषः। वृष, उ पृष्टो। इति विम्तायंत यातुधी सूचोमिरिय। निर्म पार्थः कोह इति लोके ॥ ४॥ पर०-पक मेट् । पर मन्याननैव । दीर्यते करपत्रेण विधा | गोधूमककुभचूर्ण पक्षमजाक्षीरगव्यमर्पियाम् । उ, पित्वा दृष्टा। क्रियतपय । स्फोप्यते पारयेव । पाट्यते कुठा. मधुशर्करासमेतं गमयति हृद्रोगमुष्वर्ग खोलादिना इमे ॥ रैप बंधा क्रियत व पैत्तिकमा । पुंसाम् ॥५॥ पस्मात् "गुणोमदायोपा: प्युः पत्ति के हृदये क्लमः । पार्थेन कल्कीन रसेन मिहं दुर्गादासः । धूमायनच मूकीय दः गोपी मुग्णस्य च ॥" शस्तं तं सर्वदामयेषु । उपर गीतगावस्येव शीतवाताभितापहेत| अर्जुनतम् ॥ ६ ॥ (वा--पर फिश्चिदम्तरणम् । दाह: पारस्पेन वञ्जिनेय एत वना नागवलार्जुनानां पृष्ठा । भि. १८ टुग हेतुर्गापमन्तापः। पीपः चूपानव पीड़ा। काथन कल्केन च पष्टिकायाः । हपति कयां । वृदये समः हृदयाकुलत्वं ग्लानिरित्यर्थः। धुमा सिहं निहन्यादयामय हि ति दुर्गादासः ॥ पर्म कण्ठाहमनिर्गमय । लेदः किञ्चिदुर्गन्धः मवातरक्तचतरतापितम्।" दृष, ये जिर मटित राषिकमाह। वनादिरतम् ॥ ० ॥ इति दृद्रोगाधिकारः। (दिवा--पर.. • गौरवं कफमस्रायोचितम्भोऽग्निमाईवम् । इति भावप्रकाशः अपि च । गाधुर्यमपि चाम्यम्य पलासा यत्तंते इदि।" धन्वन्तरिरुवाच। पीत्। अमात पलामा पते इदि इपितकफयाः। गौरवं "हद्रोगादिनिदानं ते वोऽहं सुताधुना। इति दुर्गदाम: दयम्य । स्तम्भो जाता । मार्दवं जलप्नुत- कमिद्रोगनिय स्मृताः पश्च त हदगदा पिन, वि, (: गिन । माधुयं मुखे । घिदोपसमाह। वातन शूल्यतेऽत्यय तुचता बदतीति छ । प्रोतम् । "विद्यात पिदोपमप्ये मलि दामयम्। भियते गथत स्तथ हृदयं शून्य ताट्रयः । प्रणतम्। वम्मि एमिनमा लमयो लायन्ते पम्प्रिविति प्रकरमाहीनता गोको भयं जदोऽमहिष्णुता। हपो. पुं. हमित्र इति निति तस्य निदान. वेग्युर्वेपनं मोहः मासरोधोऽस्पनिद्रता । पधिका मंप्तिमा पित्तारा थमो दाइः खेदोऽखः कफनः हपोर्क, को, (याद “विदोपतहदोगे यो क्रमः। किच।" उणा. निमसोरगड़ादीय पयितुम्योपजायते । दनवायपित्तम्य धमकम्पितता । मदगर्भ कोदं रमयायुपगाति । मेमपा दयम्तव्य भावितं चाग्मगर्भवत् । (यथा भागवते। मदान् समयपाम्य भवतुपसामनः।" कामास्थि नादानव निद्वालम्याचियर। *म भारती परदे पायवदेगे मजदं मटिम रम मर्थन विभिदाय: क्रिमिभिः श्यामनवता। येकाची पनि मदा। रमम मटितत्वात्। समावेगी नाम: गोफः कषु: कफस्रुतिः । साततिनाहिताहारण:.: सत्य हृदय प्रतसशाच क्रकनैव दायते । निकित्मेदाम घोग्तो गीतकारणम् । इपीवेगः, पं. -शोरनं नाद नामता। प्रति गाई। १९८१-७॥ इत्यमरः। Pt. ... प वृष, उ प्रिपनीके। - 4 सुषात् । भि, ग धम्नः। १. (या दुरामा मिषेयते। म किनम्ति ·- । . - सिवा हैतिः हवामा मोगोपीगः नेवास्यकलात् परमान प्राद्वानन् । प्रस्यादि। इति मेदिनोपायय हेतुः, पुं. (हिनीति यात्रीति कार्यमिति हि ताहा। इन्द्रियाणि यदवगे वर्तन्ते में पर पर्याय: प्याटर पाट ३ प ४ है ५ भोः ६ । “कमिमनिनिगामायादिभ्या १ मामा। इति गहराचायः। पौराणिका इन्यमरः । ३।४। ७॥ हंहो . हो ८ इति तुः।) फारणम् । इत्यमरः २८ माः । सा जगत् प्रोतकरा: केशारामयो प्रो.८ अये १० पयिइति भरतः । चया, मनुः। ८11 इस पविग:। पृपोटराटिः। अयं हि हेका, स्त्री, हिक पति पत्र गदं कायतीति । "प्रत्यारं देगोयगामटेय तुभिः । मूगपयन्द्ररूपय । तया च मोजमें। के+कः । टाप 1 ) EिET ति हेमचन्द्रः पहादगा मार्ग निपानि च घर) यांदन्टममीः गायत् प्रामि केगमंजितः। हेट, वाधे । इति कविकल्पद्रुमः । माल-पर. न्यायमते व्यापकलापकः। जायरतिवायत् । मेधयत् प्रापयर जगदमियत पृथक् । मक-मेट् । हेठति । वाशी विहति । इति तमेव सिमामाना। तम्न नपा। धोधनान मापनाव जगती पानं भवेत् । दुर्गाटाम:॥ हेतु पनुमितिकारीमपिगम- मोमतीय कम्नभिः पाइनन्दन ! हेट. १ बाधे । इति कविक्यद्रुमः । (बा.. प्रयोजगाप्दामानकारतमाशाविषयमान्द- गोधर्मीयानी वरदो नोकभावनः । पान्म-मक-नेट ।) ऋ, प्रनिहठस् । ड, धोजनकई विधिमणाम्। नुमति प्रति भरतः। टिने मरमरः माधुम् । इति टुर्गाटामः: पादयविटिममायावतं वा । टा. ठ, प्रदे। इति कविरुपद्रुमः । (तुटा.. प्रयोजशाकाहाजनरमादमानजनक न्यायाय. "जानिनियन्यात प्रत्यक्षतां गतः। घर-उपनी पक-यक्तिीकर मका-नेट।) वय यामाध्याधियानमा परम्प पति प्याको मापनय मंचिता।" नको भूतियारत्पत्तिः। गटनोटिन्तो। नामिनिचरमपन्या प्रतिसादापोरन सियागाई चपावसामरिमामामा इति गोटाम: झारनाशहानिकानजनकी ममि. टि, पुं. (ट+घञ्।) बाधा। विट। इति छायवं यापदम्मानिनुमिनि. "EE परिनियमोनगिन् नमामि । मेटिना परयामानिमामोपाधावा. पागानिमामीनसम्मानः । ६, ४ मप्रनाटी। निदिकपदमः। चिन्तामतिः (तमाम माम् ।। नेमविधांगवायामशति (भ्या. यामम) 3. ही सुनामीपनगवारणम् मा. विगिनिबाणान् मयादिनः । जिटे। श, पशि । निर्मादामः। मनिममभिभिगम्।" का नारा दुरावागावाप्रमाः। ट, मारति विनमः। (दर.. पनि सामागt rint गोरखनिजमान मान्दामितानि च। मदर). निलिदिनमा पत्रायःTonfirm. मनिटार प्रदिपार निम्। Er. TETrir net मादेवी मायाम: पम विधान नपान मामीनार निगम"HEATRE नाना । रची गणिEET ९१. fri Ram wfraनयास्ति । HTTER 17. ' पनि मनाया। नमान घिरमा। तर . 'मintamani मिferrern।" विधायद मना । निमाTIES : रविरार:। दर्गा 4. :-: । ' 5Er, REE मार : नारदाराला - :: Kam I..। t:-:. cric: मकाः। Srifor ::. ए. मा दिपिका. प: Frani...। ETEfer सिविली। MER:। SH.नी. - " TEREDia. IT मा Er. frica: . 1. RAr:::Timi | कि. दि। नि!! !' Kirtan.rrr!!! REATE: "म' ! Tim. , . Trian) HERE: f ::: - . . 1 N 5 . .::RY r::::PEr. . म 1 ·4 ... ... "५४८ हेमका हेमच यः सपक्षे विपक्ष च स त भाधारयो मतः । निग्धमूतिरलघुय हिताय মীনাদিঘলিমিলিলি यस्तुभयस्मादयाहत्तम वसाधारणो मतः । ध्यत्ययेन, शुभकृच्छशिपुचः ॥") रति तस्य तयवानुपमहारी कैवलान्वयिपक्षकः । हमकारः, , (हेम हेममयं भूपणं करोतीति । स्वर्णमयंगशी चं। मोगारे चादति यः साध्यवति नेवास्ति स विरुदाईतः ॥ +श्रण) हेमकर्ता। वर्णकारः। यथा, | हेमवाल, पुं, हिमवणी मालाम्य ।) प्राययासिदिराधा स्यात् षरूपामिहिरप्यथ । "मुसहरपापिठं हेमकार नराधिपः । इति शब्दमाला" व्यायवासिबिरपरा स्यादमिहिरतस्बिंधा । अन्याय पर्तमानञ्च छेदयेवरमा रैः " हमारं, को, (म तारयति उत्कर्वे पक्षामिडियंत्र.पत्तो भवेन्मणिमयो गिरिः। इति मत्स्यपुराणे । २२० । १८५॥ त+णिच् + अच् ।) तुत्यम् । इति दो दव्यं धूमवत्त्वादवासिधिरथापरा। हिमपिनल्क, लो, (हेमवर्षे किश्वरकमस्य ।) (सुत्यगदेय विनिवांतया।। व्याप्यत्वामिहिरपरा नीलधमादिके भवेत् । भागकेशरम् । इति राजनिघण्टा (नागकेगेर | हेमदुग्धः, पं.(हेमवणं टुग्ध विषयोः परामर्गा हेलोः सत्प्रतिपक्षता . शब्दस्य विषयो जातयः ॥) उडम्बरहतः । इति शहरनावनी। माध्यगून्यो यव पक्षस्त्वमी वाध उदाहसः । हमकूटः, पं. (हेममयः कूटो यस्य ।) पञ्चत- हेमदुग्धकः, पुं, (हेमवर्ण उत्पत्तिकालीनघटे गन्धादियंत साध्यते ।" विशेषः । इत्यमरः । २३३ म तु किंपुरुष कप।) उडुबरक्षः । इत्यमरः ।।४।। इति भापापरिच्छेदः वर्षस्य सीमापर्यत । नवतिमहस्रयोजनदोघेः । (पर्यायो यथा- मम्य सामान्यलक्षधानि यथा। अनुमिति- दिसहसयोजनप्रसः । हिसहमयोजन विस्तारः। उदुम्बरो जन्तुफनो यज्ञादी मदुग्धकः । कारणीभूताभावप्रतियोगि - यथार्थज्ञानविष- हिमालयादुत्तरे स्थितः। इति योभागवतमतम्।। इति भावप्रकागस्य पुचडे प्रथम भागे ।) यत्वम्। यदिपयत्वेन निमानस्यानुमितिप्रति (यथा, महाभारते। ३ । ११.१२। पीतवर्णधोरयु, nि बन्धकस्वम्। शायमानं सत यदनुमितिप्रति- "पर्वतं स समासाद्य हेमकूटमनामयम् । हेमदुग्धा, स्ती, (हेमवयं दुग्धं नियांसोऽम्या: • अन्नको सवं. वा हेत्वाभासत्वम् । तस्य अचिन्त्यानद्भुतान् भावान् ददर्श सुबह वर्णोरी।ति जटाधरा विशेष क्षणानि यथा। उभयकोयुपस्थापक- नृपः॥") Pri सापोदकरूपवत्त्व तत्वम् । विहान्यपक्ष हमकेतकी, स्तो, (हेमवर्णा केतकी) क्षण- हात्तिले सति पनुमितिविरोधिसम्बन्धाध्या- केतको । रति राजनिघण्टः । हतियां अनेकान्तिकः । विपक्षधति साधा. हमकेलिः, पु, (हेमवर्णः केतिः कम्पनादिः | रत्नावली । रणवम् । सर्वमपचय्यारत्तो हेतरसाधारणः । यस्य।) अग्निः । इति शब्दमाला ॥ हमदग्धो, स्तो, (हमवणं दुग्ध' नि-मोऽस्वा. प्याशिवानुकूलकंधयुपसंहाराभावो यत्र स (हेमकेगः, पं. (हेमवर्ण: केशोऽस्य । जटाया पोत- डोप) स्वर्णक्षीरो। इति राजनिः । देवभिमतोऽनुपसंहार्यः साध्यव्यापका. खात् तथालम्।) शियः । इति केचित् । हेमन्तः, पं. को (हन्ति लोकान् त्यति। भावप्रतियोगिव विरुदत्तम् । ॥ माध्यपिरो-हमदीरी, ती, (हमेव पीतवर्ण क्षोरं निर्यामो “इम्ते मुहि घ ।' उणा.। १२८ ध्युपग्यापनसमर्थममानपतोपस्थित्या प्रतिकच यम्याः। डीप। ) स्वर्णनीरी। इति राज मा इन्तेहि चेति हिरादेग: मुडागर्म कार्यनिजल तवं मप्रतिपचितवम् व्याप्ति- निघंट। पर्यायोऽस्या यथा.-- गुणय।) तुविशेषः। म तु पहाय गोष पत्तधर्मतानिययविरोधिप्पाच मिहिः। "हेमचीरी स्मृता प्रीता गोरी च काल. मामामकः । यया। पडमी ऋतपः पति • : पक्षनिष्ठ-प्रमाविषयल-प्रकाराभाव-प्रतियोगि. दुग्धिका " मार्गादोनो युगः क्रमादिति वध्यमानावयः माध्यकत्व पाध: । इति चिन्तामणिः। रति गारडे २.८ अध्यायः। ते के इत्याच हेमन्त इत्यादि मार्गपोपाय हेम, [1] की, (हिनोति पर्वत स्फुटति वेति ।। "कटपर्णी हेमवती हैमोरी हिमायतो। ऋतुहेमन्तः। 'इन्सि मन्तापमिति । हिमो हि+मनिन् ।) वर्णम् । यथा, रघौ माधा पोतदुग्धा च तमनचोकमुच्यते ।" इन्तोम्येति वा मनोपादित्वात् ईमन्तः । पई "हंतः संसप्यते चम्नी विहि: ग्यामिकापि. इति भावप्रकाशम्य पूर्वपाडे प्रयमे भागे।) सीदिग्यमिति केचित् । सेन प्रप्सियामित्य वा") | ईमगन्धिनी, स्त्री, (इनः नागकेयरम्येव गन्धी. म्यानेनापि मम्पन्धः। मनगदोऽप्यनीति पुस्ताम् । त्यमरः । १८1८४; A२२ इम्ति अभ्या: । इनिः।) रेणुकास्यगन्धद्रय्यम् । माधयोति भासः । सत्पर्यायः । मनः कैगरम् । रति रानिपट. हिमः । इति इति रखमाला इति शहरवानी, उमामहः गादतः। मतगन्दटोकायां भरमसमायो। मगौरः, पुं. (हेमवत् गौरः। किरातहतः। हिमागमः ५ वालोवजनगुणाः । म. को, (fo+मन्।) मुरम्। इति केचित् । ति राजनिघंटा (यथाम्य पयायः । "हेमन्तिक जन म्रिग्धप्यं वयं हितं गुरु।' मा, पं. (हि+मन् ।) मापकपरिमाणम् । इति "किहिरातो ईमगीरः पीतकः पीतमद्रकः। रति राजनिर्घा वैद्यशरिभाषा सपनाम:। बुधः । रति रति मावप्रकाशम्य पूण्डे प्रथमे भागे।) तत्र लोकप्रतपमायमग्निप्रदानकर्म यया, क्षेपित। (ययातिवंगजरपद्रययुधः। यथा, सपोरवणंयुती, दि. "हेमन्त गिगिी घय पुष्णाग्निं यः | रिपुराते।४।१८।। "मितियोरुपद्रयः गोरा,वि. (हेमानीव गोगनि प्रा. सर्वलोकप्रतापार्य म पुग्यां गतिमानुयात." Thisभूत ततो म:मात मुतपाः।" न्यप्य।) सर्णतयगौरवर्णा विशिष्टः। यया, रति पछिपरा कन्यादामनामाध्यायः । मदमः ९. (मपर कन्दन नराहुरोय। "विनोक्तिहमानिन कामानमसमलिया। तब भगवत्ममोपे पनि चामनविधि. #r. यहा, इस बार बातीति। हा+क)! निमगोरासत हलो जनाईनः । गटेटयः तत्र वर्णनोयानि। शाम:। तिमिन्द्रः। हामगोगा जनाईनम् । "हेमस्त दिनसधुता मोतयवसम्म Rमतिकोमा शान्तिरम्या:) दार ततः मय वयं भौतास्त्वामय गरगं गताः।" रदिति राजनिरंपरा पनिमति, इति म्वा मीनकालस्तोत्रम् । Fan(सारहितायाम् ।।२। मचन्दः, पुं, अभिधानदिनामपिनामकोप- हमनमाया, पं, (मनाप्यते यायते इति। मशानिाशाचर: सत्ता यथा- माद+कनिघत्रा) कपिnar सपन मपिनासमोना। 'पानशारदाममानामशः कोपवर एमः । इन्द्रिका (पिनासम्म विषयो मारमा) हिमान रति कविता ·। - 1 म मुः। हेमव हेमह हेयः स, (ममयः पञ्चतः।) मुमेकगिरिः। हेमगहः, पुं. (ईमवर्थ: गोऽस्य ।) वितुः । विद्याधरामरमुनीन्द्रगमाभिजुष्टं ति धनायुधः। इति विकाण्डपः। प्राप्नोत्यसो पदमतौनियमिन्दुमतिः । पलं की, (हेमवर्ष पृष्पम् ।) प्रमोकपप्पम् । मगिखा, सो, (प्रेमवर्णा शिवास्याः।)सर्ग रुमदुरितवितानादुमहडिजाल- पप्पम् । एनिमेटिनो जोरी। इति शब्दरतावनी यतिकरहतदाहीवेगमाजोऽपि बन्धून् । नयति च पिटपुचान बाववानप्यपान प्रयः, . हेमवर्ग पुष्पं यस्य ।) चम्प महत: इममार, को. (हेम माग्यति निलोकरी. नाटचन्द्रिका : (प्रस्य पर्यायो यथा, तीति। मणिपा।) तुत्यम्। यथा- हतगजरयदान गात नद्र वियो।" सायसन्यः प्रोको ईमपुष्पर स स्मृतः "तुत्य के त गिरिखावं हेममारं मयूरकम् ।" पनि मत्स्यपुराणे महाटानानुकीर्तने हेम. गोकाय पायो यया,- अति रमचन्द्रिका इम्तिरपदानिकी नाम २५२ अध्यायः । गोको मपप्पय वचनम्तानपत्रयः । हेममूवक, ली, (हम्नः पचमव । का!) हेमा, [न्] पुं, वुधग्रहः । इति विज्ञाण्ड गेपः । नि: पिण्ठपुष्पर गन्धपुप्पो नटम्तया। दारविशेष: । इति धरणिः हेमा, म्यो, (देम हेमव गंमत्स्यम्या इति पञ् । निभावकागम्य पूल दुगडे प्रथम भाग :) हमहम्तिाय, पुं, (हेमनिम्मतस्तिविगिटी टाए।) असरस:। मुन्दरो स्त्रो। ति एक, पं. (हेमवयं पुप्पं यम्य । कए ।) रयो यम । म तु टानार्य कल्पितः।) महा- केचित् । यतः । सत्यमरः ।२।४।६३ सीधः। टानविगेयः । तहिवरगं यदा.- हेमाङ्गः, पं. (हेमेव पोत्यमद्रंयम्य।) गमः । हिरामनिषंगटः "पयात: मंप्रयच्यामि मरम्तिग्यं शुभम् । मिः । समकः । वामाइति मंदिनी चम्मक- दिविज्ञा, नो, मदणे पुष्पं यस्याः । कन् यय पटानात् भवनं वैष्णवं याति मानवः । हन: । प्रति गहरनावली विष्णु: । इति रापापत लम् । )पयधिका। प्रत्य पुप्यां तिथि ममामाय तुलापुरुषदान। तस्य महस्रनामस्तोत्रम् । हेमवर्षगरोरे, को। १२१४१ (तयात्रा: पचायः । पत्। तदयुतो, त्रि 'युधिया गणिकामना गा पीता ईमपुयिका। विश्वाचनकं कुर्यात् लोकेगावाहनं दुधः। हमादिः, पुं, (हेममयोऽदिः) मुमैगपतः । मि भावमकागम्य पृन्दपले प्रधम भाग :) ऋविज्ञपडपमम्भाग्भूपणामपादनादिशन् । इत्यमरः।।। ५२॥ चयरानविगंपः। मी, मी, (मवर्ग पुप्पमन्याः । गौरा पवायुपोपितम्त दत् मानक: मष्ट भोजनम् । च चिन्तामपिकामधेनुवापनुमनामक- देगात दी। मनिहाति भदमाना। कुाव्यांत् पुष्परथायारं काहनं मपिमगिड स्मृतिमंग्रहकारकः । यथा,- की दीवारपी। मणुनी। मुपन्दी। तम्। “तप्यास्ति नाम मादिः मर्ययोकरम मरागारति राजनिगर:: परभीभिर्विचिवाभिपतयक्रममन्वितम् । मरमा, मो, मदानि फन्नान्यस्याः।) नोकपालारकी पतं प्रमाशिवमयतम् । নিীরা যখ শ্রীম: पवाति राननिय स्टः । मध्ये नागपोरेमा चेव ममन्धितम् : प्रनेन चिन्तामणिकामधेनु. समाना, नो, यसपनो। इति चित् । हम समाभिनतिन्द्रोगत्वा मंमापदयम् । फम्पटुमानजिनाय दक्षान् । निम्तिा मागासगंजया तघाटादग धान्यानि भाजनामनचन्दनः पिनीय गः किमगध मर्म ममानी, नि] , (अमेय किरणानां मामा टीकोपानरचट पादशान्तिम गीनांगमायोऽपि शादीमा: परमा निःपुचः । यचा भवि। वन नगरई कुर्वाण यूवराय पिनायदान । पयामुना परमादरम "का गला दुपमा म जाने मामि वे मनोरमा पीना नानाफनममायुबमपरिहादितानकम् । कपियपार पहागामान्वितम् : सपोपकार दधमानदिला माया माटयानोरेगीयांपरभिवन्दिता चतुर्मि: कनर्भ: माई गोभिटाभिनितम् । चिन्तामति: पादरवार साय:। = বনি বা যামিলি হরিয়ানায় বিষ । परपटाममान तपमानाम् । धान्। पदयन: करियान्नु युवा निदरेत् । टानमिदं वच दिatan ददन. पालि पुरपो दीर ! कोपात्रमा फ्र्यात् पपनाममाधादविहितः इति तत्तदनुनमा दान मानिनः । तो मामगदेन सापिनो दैदपाय मौका:। ग: मृप्या इति हिप्पादितम् । दि: प्रमाल पीनाममामिः: मादिशार. (माटोकीयोति (पारिमित, था) मधारयम्मन्नं योनिददत् । गEि (m पिशी, (मी दिदा) - नमो नम:मराई. पपीधिदि मा नि:: सोधिलारमाम्। Finfrit in १ मा मन्दा हेट पार मार. ६, (iner : PERFE. ररिहा क्ष जोमदमन्दर रत् । FRemit एम पदं मागगरे। तर: (मा interfa.. परापुटामा, RT PEPT.IE: राम: मा दिना लिहाहामिनादपिपर मा. ExtrPATir. FEEkteriaNEST:: मारमा Re:C • Tr FORE Frm: । REETr:rier! -rearrin RPremi । हिधिः। . .

·.. पन्यता यता हेरम्बः हेककः गर:या। दया. पम्य पुग्यर विनसत्र: मया च । हेनचो, स्तो, (पिनोतीति। 4m वामाशिवालादुन्य। "विनष जपेमन्त दगांगं जुहुयात्ततः।" डी । पृषोदरात माधुः।) । गध मसादापायास्तम्मानिधन। जोमदथ यथा,- नशा पति भाषा। ति रति युनियनमः "नवयं जपेमन्त मितुदण्डे दंगोममः। (লিমীবিকা . (frre मारमेटः । इरिदा। पपूर्वराष्पयुतोषी जुहयामसामिाये "रेन, को, (हे पट । पागमायानिकपत्। मचान्तरम् ।मंतिप्रमादन:य हुन् । तया च पडला। पति गहरवानी।। म. प.(गिमावा व ति। निभा को।।।२।१४. पाच) मोर:। इयमाः॥ "मम्मको नेत्रयमः पार्वी वासने स्थितः। "माझेय पारिहार्यवासीय "तिघाजितालिमदि। प्रमावनाय इमान्य बमोजायो दशाक्षर." बैकुण्ठनामपापमपाधार वि।) पासप वार कि समाना: पम्प पूजा प्रात:शत्यादिपोहन्यामान्स कम्म देला, स्तो, (हिन्+घञ्। साप।) FE मनी मिली लि. विधाय कायादित्यामं कुयात् । गिमि गणक गुजारभाव क्रियाविगेप ।त्यमा पाटील विज्ञाrs. सधये नमः । मुमे विराट्रन्दमे ममः । दि) मुरते प्रौदेछा हेना । यदा। ....यसममम.मिनार. सिममादनाय देवताय नमः। तया च निबन्धे। "मोदेच्छा यासिकदाना नारोगा ... R: भन्द: मदनमोहन भगको मुनिराप्यातो विराट कन्द उदो शुधारणाप्ततत्वमा सा परिकासिता रितम्। रोम भति। বিমানী শিল্পী বিমা ক্ষীমিষ। terrarittenमरो। दोपयन पोजन पडतानि प्रकल्पयेत् । “म एम हेला एशताः प्रारमयन।' Mini..... पमा पराप्रन्यामी हत्या यायेत् । इत्याहुः। पम्याय:। हार एवं ::mirmपोरमा "पागागो कन्चनता विपा रानुभाशे सति । अन्ये पा। गरि दधपााहितमोजपूरः। दगमाभाविकाः referenTERAR. भित्रमाणन्द्रमोनि- गोभादयः गा अपमा। रति MERAUnrn रोमानो सिममोऽवताह' पाराः। वेषु। rverifemifinar frieति पापा मानमः पूज्य गम्यायनं कस्या "देशात्मकं भवेत् मत्वासाय गमागमः। पोटाशिधाप नावाचाहनादिपञ्चपुया. भावात् मस्थितो हायो हावामा मम mitr. uiन निधानपरिचाय पारणपुजामामत् । प्रयाग दयाय नम यादिना पूजयत 14 १९-रये. यानिये। हिन गहायतोष सोनोवाया। दान पुसभ्यता विनानटो यमरः । लिपि। एलिना पाय पूत्र या प्रामाधाम्तदनन्तरम् ।" "कलि: पुंगियो निधनाया योनित। सिहमति wirirani प्रिमियरं कोई वादन कम्। पपिच मदगम्बोदर प्रपूजयन।" "हाय ए भयेमा प्यत: Dr. * Prineer film पंप मागास्तरियादीन् पचा: fr: रातो धुगादिमित्रनाम दम पवना पनि मेदिनी (यया, माम। marti पण पुरचा मनाप । पागणे । १४ । २८ । "चन्च पथ्य गर्भ गामा ...नाया जाणाप्रत्यादयति । या वाणया र मय) ...ना * महादियटाभिारत... चोरघाति int FTTTTTR TUt लिहणानान्तमयमार। जापा, पं, समायोanimals रासन, सा, रमण प्रनी।) दुगा (लि+ *मायाम मा. ४१९.नि) part4 PERCENT! समा, पं. मेर । म पदारगे जिनमे भनिनम PVRATRE धन । ममापनो। मि, मो, (fromital . (from ८) ना.। farmezintain. म A ....(frre बर) पतिः। (ATM'म पर...! Rare मा. शिरपरि Treer मिनमोrani rafari i-1 (Eric". • Rimixy ries Pr: ! thrite Print's प्रत्ययमोनानिm ।

·. ! पापाडादीनां लक्षणम्। हेमव हेहया मापाय: ।पा। इत्यमरः।।1891 "नाम मन्दरं हम सर्वाननुचचार ।। "उमाभिधानां पुरती देवी हेमवती शिवाम् ।) देवा।। इति तहोका तानतात्य महागलान् कैरातं स्थानमुत्तमम् हरीतकी । इत्यमरः ।।११३८,२। ४ । ५८ ॥ स्वचोरी। (अस्याः पयायो यथा,- पं. हपा इतिगदोऽभ्यम्य । इनिः।) हेमनं, की, पुं, (हेमन्त एव इति। "मुववाण च पछः। इति विकाएपः। तन्तीपय ।” ४।३ । २२ । इति वा अन् । “कटुपी हेमवती हेमनीरी हिमावती। रे, च. (हे च है च ।) सम्बोधनम् । इतिः । तलोपच ।) हेमन्त ऋतुः। यथा । हेमन्त हेमाहा पीतटुग्धा च तन्मलचोकमुच्यते ।" इति मैटिनी। मनावस्ती। इति शब्दरत्नावली :(हेम इति भावप्रकायस्य पूर्वबहे प्रथम भागे ।) १, ८, (हिनोतीति । हिगतो बाहुन कात् ।) इदमित्य । न टिलोमः । ) स्वर्णजाते हिम क्षेतवचा ।इति मेटिनी। (अस्याः पायो यथा, मम्बोधनम् । पाहानम् । इति मंदिनो ताते च वि. (हेमन्तभवे च त्रि। यथा, | "पड़ग्रन्ययोगा बचा जेया श्वेता हेमवतीति च ।" इति गारड़े २०८ अध्याये । नुषः, ए, (हेतुना चरतीति । हेतु +ठक् । किरातार्छनीये । १७ ॥१२॥ मशुक्रियवहारी । बया, मनुः । "उमापतिं पाण्डुमतप्रणन्नाः हिमवतः प्रभवति प्रकागते प्रथम दृश्यते "वैविद्यो हैत कस्ती निरुतो धीपाठकः । शिलीमुम्नानव्यययाम्बभूवुः । इति। "प्रभवति । ४।३१८३ । इत्यए।) वश्यायमिणः पृचे परिपत् स्वादगावरा" अभ्यथितस्याट्रिपतेनितम्ब- गङ्गा। इति धरन्गिःn (यथा, महाभारते। वैविधः विवेदपारगः । हैतुकः मदयुतिव्यव मर्कम्य पादा इव हैमनस्य" ।) ३ । १०८।१६। लागे । इति व्यय हारतत्वम् ॥ हेतदारा सत्- हेमनः, पं. (हेमन्त एव अण् । तलोपय।) "एवमुक्तः प्रत्युवाच राजा हेमवती तदा । कम्मम मन्देहकर्ता । चबा- मागंगोषमासः । इति रालनिघण्टः । (हेमन्ते पितामहा मे वरदे ! कपिलेन महानदि। "पापरिनो विकासान् वेडालतिकान् बातः प्रण तन्लोपय ।) हिमकालोद्भवपष्टिक-1 अन्वेपमाणातुरगं नीता वैवस्वतक्षयम् ।" शठान्। धान्यम् । अन्य गुणाः। हिमवति भवा इति । अम्। ). रेणका। हेतुकान् वकवृत्तीय वासानेपापिनायेत् ॥"। "हेमनातु हिमा वृप्या मधुरा वदवसः।" कपिलद्राक्षा । अतसी। इति राजनिष्टः।। रति विष्णुपुराणे।३।१८।८८॥ प्रति राजवल्लभः । हैमा, त्री, (हेम तदाऽम्यस्याः इति अग् । हेमन्तं, की, पं. (हेमन्त+ "सन्धिवेलायतनक्षत्रे- हैमी, वा डीपी) पीतयविका। इति शब्द- *मः बधनात् पापगड़ी विकमसो निपिद- भ्योऽ।" ४।३।१६। इति भण्।) हेमन्त ऋतुः। रतापनी॥ (यूबिकाशन्दे अस्या विषयों हत्। हेमन्त सम्बन्धिनि, वि। इति हेमन्तशब्दात् जातव्यः॥ यस्य धम्मेदजो नित्यं मरध्वज वीप्तिः । वार्वे एप्रत्ययेन निष्पत्रम् । हैयद्गवीनं, ली, (यो गोदोहस्य विकारः प्रति। प्रदानि च पापानि वैडाले नाम तद्गतम्।” हेमन्तिक, लो, (हेमन्ते भवः । ठञ् ।) शालि "हैवनवीनं संज्ञायाम् ।" ५।२।२३ । प्रति महान् वडानप्रतिकः। धान्यम् । अामन वान इति भापा। यथा, सञ् हियड्डादेश ) सद्योगोदोकोद्रयं तम् । चि पुगेन्यत्र विप्रियं कुरुते सुगम् । "हेमन्तिक सितास्सिन्न धान्यं मुहास्तिला इत्यमरः । २१८1५२॥ नवनीतम्। इति मापराधरेय गटोऽयं कथितो बुधैः । यवा:" रत्नमाला राजनिवण्य (यथा, हरिवंगे। मरत् तिभिर्यःमत्कर्मम हतुकः । इति हविष्वानप्रकरणे तिप्यादितत्त्वम् ॥ भविष्यपर्वणि । ५८ । १०। प्रवानितिका बाबमाधनतत्परः। हेमन्त कालजाते, वि ॥ (यया पाडलायनीय. "हेयदवीनं क्षीराणि दधि वा किमसीजनन् । ठी मिप्याविनोतर वत्तिरटाहतः।" चौतमूवे । ४।१२।१। गोधनं सर्वमेवेदं नोरोग प्रतिपयते ॥" ) इति तहका "वृहम्मतिः पालस्तिणवः शाकरी हेमन्तिकः)/ तत्पर्यायः। सरजम् २ मन्यनम् ३ कन- (पन्जामिमन्धानयुद्धे, वि) हेममुट्रिशः, त्रि, · स्वर्ण मुद्रिकाविगिटः। हमी म्युटम् ४ । इति हारावली मं, ला, (हिम मवम् । अए ।) प्रातमिोद मुद्रिका यस्य इति वहुव्रीहिसमासनिष्पनः । हैरिकः,.(हिनीतोति। रक् । इरंपासुरोमाया मजतम्। इति राजनिबाट हिमभये, इति मुग्धवोधव्याकरणम् । तनानाति । ठक् ।) चौराति धरणिः.. रची हेमन्तः, पुं, को, (हिमल+या। हेमन्त ऋतः। हैइया, पु. (इय्या अपत्वम् । “स्तीभ्यो ठक नयान्तरा मावरऽपि हिमनगव्दात् प्रत्ययेन निप्पन्नः। इति ४।१।१२०॥ इति ढक। पृषोदरादित्वात् माधुः । योगमभावो न च नुमते ते । काचित् गदरतावलौ। हेमन इति साधुः यहा हेगदेन नामकदेपरहणेन नामपापात् विमर्पि चाकारमनिहतानां पागदेन हेपारदं कुर्वन् पयति गर. समालिनी हममिवोपरागम्') हमवतं, सो, (हिमवतोऽदूरभवी देश: हिमयत तीति योग्य तप्यायं "शियादिभ्योहए।" इत्यमरः।२।८।३२० इदं दा। पर ) भारतवपम् । इति विकाण्ड ४।१।११२ । त्यप । यदा, हे मतभार (यदा, रखी।६।१५। इति पदन् यति गच्छतोति हपयो यिनः । আবিদানিনা ননী: हेमवत:,, विषभेदः। इति हेमचन्द्रः । (टिमा तम्यायं यः1) कालवायः। इनि म. शिरत् ममाप्तिनवगीमः। नयमावन्धिनि, तजति च वि। देगविगेपः। चन्द्रः। देगविगेप: । यया,- निदग विपिनासमत यदा, महाभारते.२५.१२० } “परिमै प्रयाप्ताट्रिाधामगकादयः । पादन एमं विन्निनन पाटन् ।) “निपदान् पारणीवांय सहान् मयतां- रतियोनिस्ताव पूनाम् । म., पं. भगिन्यः । शनि रानिपटः । (इनो म्तया) इयः, पं. (या: शामिन: मा वि:। मन्1) मा विज्ञानमयो, भारतम् । यदा,- पए ।) फातमार्यराः। ति समापन शिमशेषमाकरम् । (शियः। या "Thrs भारतीय मन्ततिः। (पा, रघी। मपट परयत नया सिंपुरमोनमः " "दिमनीयामपरमितं "मोकामधारी धोतर: प्रतिपादन:ता।। पीरियूनम मी ममाम्। संक्तियः। या, मसाभारने। नाती. प्लो,(दिमतीपापोत पारी।। दरममाययः पामना । (दया, देवीभागवत ।१२ खए गिनुमः। - कि. (यथा, पाठः॥ मनात र विम नमारगे।।१०।१३ ! १८५५।

·। । पन्ये तु। . स्थिता। हरम्ब: हेमकः हदा पात ईत् । गुण: । ) त्याज्य: । यथा, प्रम्य पुग्यरगां विलनम० नया न। हेनचो, लो, (हेर्न चिनोतीति। नि: *ऊ परा वालुकालिन्ना" स्याटुक्राम्य । "विलनञ्च जपम्मन्वं दगांग जुहुयात्ततः।" डोप् । पृषोदरात् माधुः1) हिलमोरिया “वास्तुपण्डे महादोषा हेयास्त स्मादिचनः होमद्रय यथा,- हेनचा इति भाषा। पति मदन्द्रिका इति युतिकल्पतरः। "लक्षत्रयं जपेन्मन्त्रमितुद गई दंगांगतः। (हिलमोचिकादेम्या गुणादयो भया । है, चि, (हि+रन् । ) मुटभेदः । हरिदा। अपूर्वराज्ययुत्तो वा जुहुया मन्त्रमिहये , हेलनं, को, (हेड़+ न्युट् । उनयोरक्यम् । भासुरो माया । इति केचित् । -मन्त्रान्तरम् । गं शिवप्रसादनाय इत् । तया च परहेना। इति शदरवायनी । (था, भ हेरम्पः, पु, (हरणे शिवममोपे वा रम्यते इति । निबन्धे। वने।।।२।१४। रवि शब्द+पचाद्यच्। ) गणेशः। इत्यमरः ।। "मम्यको नेत्रयुत: पाखो वनवासने स्थितः । "माझे पारिताम्यं वा स्तोम्यं हेननमेव च १॥४१॥ महिपः। गोयंगतिः। इति मेदिनी। प्रमादनाय हृन्मन्य बयोजाद्यो दशाक्षरः" वैकुण्ठनामग्रहणमशेपाघहर विदुः।") दुइविशेषः। तत्पव्यायः । हे रुकः २ चमसम्बरः धन्य पूजा प्रातःकन्यादिपोठन्यामा कर्मम हेला:, स्तो, (हिन्+घञ्। टा।) मोर देवः ४ वन कापानी ५ निशुम्भो ६ मशि विधाय ऋष्यादिन्यामं कुयात् । भिरमि गणक गुजारभावाक्रियाविगेपः । इत्यमा शखरः ७ वटोका८॥ इति विकारह अपये नमः । मुखे विराट्छन्दसे नम: । दृदि । सुरते प्रौदेच्छा हैना । यदाइ । मेपथ हेरम्बमन्वः । म च कार क्षिप्रप्रसादनाय देवताय नमः। तथा च निबन्धे। "प्रौढ़े छायाति रुदानां नारोगां सुरतो युखो गकारः सबिन्दुः प्रणवादिनमोऽन्तचतु. "गणको मुनिराग्यातो विराट् छन्द उदो गृहारशास्त्रतत्त्वाईला सा परिकीर्तिता।' 'रघर:। निबन्धे। रितम्। ."पञ्चान्तको बिन्दुयुतो धामशर्यविभूपितः । क्षिप्रप्रसादनो विघ्नो देवतास्य प्रकीर्तिता। तारादिनदयान्तोऽयं हरम्बमनुरोरितः । दोर्घ युकेन बीजेन पडङ्गानि प्रकल्पयेत् । *म एव हेला मुञ्चताः शृगाररमसूचकः।' चतुर्यात्मको नृणां चतवंगफलमदः ।" एकाक्षरवत् कराङ्गन्यामौ रुत्वा ध्यायेत् । इत्याहुः। अस्याय: । झाव एव स्फुटमा : प्रम्य पूजाप्रयोगः । प्रातःकत्यादिपौठासान्त “पागा गौ कल्पलतां विषाणं रानुमायो इलेति। अन्ये वाह: विनामादर विधाय गये शोपीठगती पोठमनुच्च विन्यम्य दधत्व हाहितबीजपूरः। दग खाभाविकाः भावधानलाम्नयोजन ऋष्यादिन्यासं कुर्यात् । अन्य गण या ऋषि रशास्त्रिनेवस्तरूणेन्द्रमौलि- गोमादयः मत प्रयतजाः। इति विमतिरस गायचो छन्दो हरमा देवता गकारो बोज रोज्यलो इस्तिमुखोऽवता डाराः। तेषु। बिन्दुः गलियतुर्वर्गसिद्धाये विनियोगः। गिरमि इति धात्वा मानसः संपूज्य गास्थापनं कस्वा "देहात्मकं भवेत् सत्वं मत्त्वाझाव: ममुयित. गपवारवये नमः । इत्यादि । ततः करा- पाठपूजा विधाय पुनर्धात्वावाहनादिपञ्चयुप्पा- भावात् समुत्थितो हायो हावाडेन्ना सम- न्यामी । गा गों गं ग गौं गः इत्येतः पडलानि नलिदानपर्यन्तं विधाय प्रावरणपूजामारभेत् । बायर्यात् । तथा च । अन्वादियुगां हृदयाय नम इत्यादिना पूभयेत। इति "पदीर्घमाजा कोजेन पडझानि प्रकल्पयेत् ॥ तथा च गिवन्धे। हिल य हापकतो पञ् स्त्रीत्वं लोकाययात् सती ध्यानम् । "पगामि पूर्वमभ्यचा विघ्नानष्टौ यजेत्ततः । हेलिरपि। "मुलाकाशननीन्तकुन्दघुसणच्छायेखिनेवा पवाग्रे पूजयेदेता वामराद्यास्तदनन्तरम् ॥” "हेलिः पुंसि रवी इलिईलायामाग्योगिति विते. पते। इति हदति भरतः। मांगास्य हरियादम गगिधर इरम्ममर्क "विघ्नं विनायक शूरं वोरं वरदमंजकम् । अपि च। प्रभम् । इभवक्त्रं चैकरदं लम्बोदरं प्रपूजयेत्।" "हाव एव भवेला व्यक्त: यहारमूचक।' दृसं दानमभीतिमीदकरदान् रई शिरोऽक्षा पदापु ताराद्यास्तहिरिन्द्रादीन् पचा. इत्युज्वलनोनमगिः मिका | दौंच पूजयेत् । ततो धूपादिविसर्जनान्तं कर्म अवधा। इति मेदिनी। (यया, माय - मालां मुहरमा विगितकं दोभिदधानं . समापयेत्। घस्य पुरथरणं लक्षजपः । पुराणे । १४।२८। भने" "खरूपं पुण्यं भगन्धं हेला सम्प्रयश्चति । एवं ध्यास्या मानमः संपूश्य सस्थापनं कुर्यात्।। “नवं जपेज पथ्यान्ते जुहुयादयुतं तिलः । पशेवाप्ययवा गद रसं पायापि वा। रातो गणेशोसा पीठपूजास सवाई | मधुरवितयापि द्रव्यरटाभिरीरितः न्यीत्वा इति केचित् । महामिहाय गा हरवासनाय नम इत्यासनं इतिहणानन्दकततम्बमारः। इनायुक, , मनविक्रयो। तिहारावली। पूजयेत् । तथा च निबन्धे । हेरमजननी, तो, हेरम्मस्य अननी ।) दुर्गा। इलिः, पं. (हिलति। हित+ "सर्वधातुभ्य इन्। "प्राई करवाई महामिहायगांततः। इति शब्दावावी। रम्बति पदं पथात् पासमाय इदन्ततः। रम्बाहा, पं, देगविशेषः। स च दक्षिणप्रदेगे विकासशेषः । मानिनम् । इति करित । पयमासनमन्यः स्थात् प्रदद्यादसमासनम् । वत्तते । इति गदरवावती। हेलि, स्त्री, (हिल श हावरुती+इन् ।) हेला। इति। हेरिका, पुं, (हि+इम । रु च।) घरः। इति डः । त्वमरटोकायां भरतः। पोठम्यासोऽप्य मन्यातत ॐगं मण रति हेमचन्द्रः। हेप, ऋङ पखानां खने । इति कषिपदुम । भूति गंजपवेत्। तथा च निबन्धे। रुक:, पं.(हि+उक । रुट च।) बुद्धभेदः । "तारादिरियोजेन मूत्ति सम्य प्रकरुपयेत् ।" महाकालगणः। इति मेदिनी। शिवलिङ्ग जिईये। ऋ, अजिपत् । रति दुर्गा- पनशालाबाहमादिपञ्चपुष्पाचसिदानपञ्चतं विमेयः। यया,- दासः। विाय पावरलपूजामारभेत् । यया नादि- तिापतवामित गिलायां रुकाध्ययम् । षा, स्त्री, (य+भाये मः।) भावाना निम्वनः । को. मधे दिनु च गांदयाय गम स्या. नादचियपूर्वस्यां नायकं तन्तु पूजयेत् । (यथा, माकणेयपुराणे । २२।२०। दिना पुरयेत् । साहिग्दिादोन वाट इति कानिशापुरा कामाश्याकपनिये ८१ मध्य प्रमादिविजनान्तं वामा समावे। अध्यायः गगः । इति तत्र मौतः सोमय तेनैव दानधन दुरामना। तथा च. उगा• ४१ ११७। इतिइन् ।) मूयः । इति (धा पाम• पक सेट् ।) डस्पते घोटक । "तापासदी व वस्तः सादिनीवन'।

·। - हेमव हैहयः तत्पमा पाइन्यमरः २४० नाम मन्दर म सर्वाननुचचार। "उमाभिधानां पुरती देवी हमवतीं शिवाम् ॥ अंपायति नहोका तानतोय महागलान कैरात स्थानमुत्तमम्।)। हरीतकी । इत्यमरः ।।११३८,२।४।५८ पो, न पं.पा तिमोऽस्यम्यानिः) हेमनं, की, ई; (हेमन्त एव ति। "सर्वाण च स्वचौरी। (अस्याः पयायो यथा, प्रमामि विकार:: तनोपय।" ४१३॥ २२॥ इति स्वाय पन् । “कटुपी हेमवती हेमोरी हिमायती १६. (६च1) मम्बोधनम् । इतिः। तन्नोपर) ईमन्त सतुः। यया। हेमन्त- हमामा पोतदुग्धा घ तन्मतधोकमुष्यते ।" मिदिमीर मनायनो। इति मन्दानापती (इग्न ति भावप्रकास्य पूर्व वाडे प्रयमे भागे ) १८, (ferinोगिरि जानकाई।) इटामित्वम् । न टिनोप:1) नारी हिम मतपचाइति मेदिनी (पम्या पर्यायो यचा, सोधनम् । सानानि मंदिनो जात व वि। मन्तभये च त्रि। यया, "पड़पन्ययोमा यचा या मेता स्मवतीति ।' Arनना धातीनि। हेतु + ट्य। किरातानी३ । १०११२। इति गाई २.८ पवाये । हरियायमा, मनः। "उमापति पागमनमामा. हिमवतः अमरति प्रफागी प्रधर्म हरे मानिमही धोपाठः। गिनीमुबानधयाम्बभूवुः । इति । “प्रमयति । ४।३।३त्यप।) fer परिषर मानायग" भलितम्याट्रिपतन्तिम गा। इति प (घा, महाभारते। पराग गयः मानिध्यय. मकम् पादाय मनम्।"1) नियामा दाग सामग, पं. (मन एर । तीपया) "समुल प्रधाच राना मी या rimarrizा- मागोमामा नि नगरः (मले पितामहमे याद ! पिगमानदि।' *सा दिन यानिशान Fr: सन्दीपर) मिशनीपरिक प्रवेपमालामारगं मीसा पंचमगा।" धान्नम्। प्रयाः। मियति मा पनि पा) । नयागार प्रापिना।" "ममा मापा मगम:।' वपिनाकाम first Antargetter TATERI, Information amerimire गी, पं.दिनो, .:: Tig पानी निषिद भ्या"rireritana a feer inraatr.frankar final riturment EMAIME नाम समम।" font1. Ki. Trte iram: VIEEEE IT... " PRESEAffidarI stats। Pari: य: । 1 1 . 1 . REATRITT.:: ." है १ पnि ! 21, # 1. Fरम् । } 1. . में . . A T: . द firIREET efer w स PREM Kntainm * 2 41 Frtri ir. .. . . 4 . : - . a ६ M : १ है। . 4 +4 । - - .

·हेसका मिवन्थे। पन्ये तु यिता।' हेरम्ब हैपों धात त् । गुणः । ) त्याभ्यः । यथा,- प्रम्य पुग्यरम विमनाः। तथा च । इनको, म्तो, (इमं चिनोतीति । नि+ "ऊपग वालुकालिन्त्रा" इत्यादुपस्य । "निमच्च जपेन्मन्वं दगांश जुहुयात्तत.।" डोप । पृषीदरात माधुः।) हिनमोचिया "वास्तु खडे महादोषा हेयास्तम्माचिन: होमद्रव्यं यथा,- इनचा इति भाषा। रति शमचन्द्रिका : इति युक्ति कम्यतमः। "लक्षवयं जपेन्मन्समिशुदगई दंगांगतः। (हिनमीचिकादम्या गुणादयो प्रेयाः । हेरे, वि, (हि+रन् । ) मुकुटभेदः । हरिदा। अपूपैराग्ययुनो वा जुयान्मन्समिइये 101 रेलनं, को, (हेड़+ ल्युट् । उनयोगकाम् । भासुरी माया । इति केचित् ॥ मन्त्रान्तरम् ।गं चित्रप्रसादनाय कृत् । तथा च अपहेला। इति गम्दरतावनी । (यथा, भा. हरन, पु. (हे रणे शिवममोपे वा रम्बले इति । यते रवि शब्द + पचाय।) गगोमः। इत्यमरः। "मम्मतको नेत्रयुत: पाझे वयासने स्थितः। "मादेवं पारिकाम्यं वा स्तोभ्य हेलनमेव च १४१॥ महियः। मौर्यगतिः। ति मैदिनो। प्रमादनाय हमन्य खबोजाधो दगार" वैकुण्ठनामग्रहणमपाधहरं विदुः।") बुद्धविशेषः । तत्पव्यायः । हे रुकः २ धासम्बर: अन्य पूजा प्रातःहत्यादिपोठन्यामान्तं की हेलाः, स्ती, (हिन् + घटाए।) श्रीष ३ देवः ४ वमकपाली ५ मिशुम्भो ६ शशि विधाय ऋष्यादिन्यामं कुर्यात् । गिरमि गणक शृङ्गारभावगक्रियाविरोपः। इत्यमरः३२ जखमः ७ वचटोक: 1 इति विकाण्ड पये नमः । मुसे विराट्छन्दमे नम: । इदि | सुरते प्रौदेछा हेना । यदाह । शेषः॥॥अथ रिम्बमन्त्रः । म घऊकार क्षिप्रमादनाय देवताय नमः। तथा च निवन्धे। "मौदेवा याति कढानां नारोगा सुरतोय युतो गकारः सविन्दुः प्रणवादिनमोऽन्तयतु । गणको मुनिराण्याती विराट् छन्द उदो शृङ्गारशास्ततत्त्वाईला सा परिकौतिता।" रचरः। निबन्धे। रितम्। इति "वज्ञान्तको विन्दुयुत्तो याममयिभूषितः । क्षिप्रसादनो विघ्नो देवताय प्रकीर्तिता। तारादिनदयान्तोऽयं हेरम्बमनुरोरितः । दीर्घ युक्तेन बीजेन पडङ्गानि प्रकल्पयेत् । स एव इला सुयताः मृगाररमरचकः।" • चतुर्यात्मको नृणां चतुर्वर्गफलमदः । एकाक्षरयत् करानन्यामौ छत्वा ध्यायेत् । इत्याहुः। प्रस्यार्थः। द्वार एव स्फुटगडा अन्य पूनाप्रयोगः । प्रात:शत्यादिपोटमासान्तं पागायुगौ कल्पलतां विपाणं रानुभावो इलेति। भन्ये वाहुः विनासादयो विधाय गणेशोतपीठगती पोठमनुच्च यिन्यस्य दधातवशुनडाहितमोजपूरः। दम स्वाभाविकाः भावहावनाम्नयोगजा परप्यादिन्यासं कुर्यात् । अन्य गणवा ऋपि. रहस्तिनेत्रस्तरुणेन्द्रमौनि- शोभादयः सप्त प्रयत्नजाः । इति विशतिरल गाय को बन्दो हेरम्बा देवता गकारी धोर्ज रोज्ज्वलो इम्तिमुखोऽवता." द्वारा:।से। • विन्दुः गहिपतुमिहाय विनियोगः। गिरमि इति धावा मानसः संपूज्य शाइस्थापन कस्ता "देहात्मकं भवेत् सत्त्वं मत्वाझावः मस्थितः । गणवाये नमः । इत्यादि । ततः करा- पौठपूजा विधाय पुनावावाहनादिपञ्चप्पा- भावात् समुत्थितो हापो हावाईला समः न्यामी । गोगों गं गे गो गः इत्येतः पङ्गानि मलिदानपर्यन्तं विधाय पावरणपूजामारभेत् । सुथ्यात् । कथा छ । अग्न्यादिपु गां उदयाय नम इत्यादिना पूजयेत्। इतित "पदोघमाजा कोजेन पड़हानि प्रकल्पयेत् ॥" तथा च गियन्थे। हिल श हायक्षतो घञ् तीचं सोकाययात्। सती ध्यानम्। “पदागि पूर्वमभ्यश्च विघ्नानष्टौ यजेत्ततः । हेलिरपि। “যাহ্মাননীলফুযায়নিয়া, पवाग्रे पूजयेदेता ब्राह्माद्यास्तदनम्सरम् ॥” "इलिः पुसि रवी इनिईनायामपि योपिति। चिते. पवेषु। इति इति भरतः । मांगास्य हरियाद गगिधर हेरम्ममक, “विघ्न विनायकं शूरं वोरं वरदसंज्ञकम् । पपिच1 भवनं चकरदं लम्बोदरं प्रपूजयेत् ।" "हाय एव भवेदेसा व्यसा: शारएन।' दृत दानमभीतिमोदफरदान् टर पिरोऽक्षा पवाग्रेषु वाध्याद्यास्ताहिरिन्द्रादीन् वधा. इत्युचलनोनमणि मिका दींस पूजयेत् । ततो धूपादिविसर्जनान्तं कर्म पवधा। इति मेदिनी । (यया, माय. • माता मुद्रामा पिणिषकं दोभिदधानं समापयेत्। प्रस्य पुरयरर्ण लचजपः । पुराणे । १४॥२८॥ भजे।" "स्वरूपं पुण्यं भं गन्धं लिया सम्प्रयच्छति । । एवं ध्यावा मानमः संपूज्य प्रास्थापनं कुर्यात्। न अपेज पभ्यान्ते जुहयादयुतं तिलः। स्पर्ण वाप्यथया सन्द र रुपमयाविवा") मतो गणेमोन पीठपूशान्त सला ॐई ई| मधुरवितययापि द्रयराभिरीरितः ।। ज्योत्या ति चित्. महामिहाय गां हरयामनाय मम त्यासनं इतिहष्णानन्दसतम्बमार: नायुक, पं. अनयिक यो। इति हारावलो। पूजयेत् । तया च निबन्ध रमाननी, सो, हेरम्मस्य मननी।) दुर्गा। हलि, . (हिलति । हिल + "सधातुभ्य इन।' "प्रणवं कश्चन्दमहाभिहायगांततः। रति शब्दरतावनी तणा• ४ । ११०। रतिइन् ।) यः । इति परमेति पदं पचात् पामनाय इदन्ततः। हेरम्बा, पुं, देगविशेषः। स च दक्षिणप्रदेश विकारमेषः । मानिनम् । इति केचित । पयमासममन्यः स्यात् प्रदद्यादसमासमम् । वत्तते । इति गदरखावली। | हस्ति, स्त्री, (इिस महापरती+इन् ।) ना! इति । रिक, पुं(fr+rकर पा) परः। इति डायमरटोकायां भरत.. पोठम्यासोप्य मन्तःत गं मन्त्रण इति हेमचन्द्रः। हेप, ड प्रखाना स्त्रने । इति कविकल्पम । मूर्ति मंसदेता तथा प निवन्धे । सक, पं. (हि+उक । रुट ।) बुदभेदः । *नारादिविप्रोजेन मूति तस्य प्रयापयेत्।" महायालगतः। इति मंदिनो। गिलिा. जिये। र, अजिपत्। इति दुर्गा- সমবায়ালাবিদায়ঘনঘন विशेषः। यथा,- दास:। निभाय पावरणपूजामारभेत्। यथा पग्नादि "शिवनिय सवास्ति गिलायां हेरुकाद्धयम् । इपा, मी, (हेप+भाये भा) पालानां निधनः । काग मध दिनु च गांपत्याय न इत्या. मदीदक्षिणपूर्वस्या नायकं तन्तु पूजयेत् । (यया, माकणेयपुराणे । २२।२०। दिला पूत् । साहिरिदादोन वभाग इति कानिकापुरापे कामाख्यापनिगये ८५ "क्षतापामदी व वस्तः सायक्लिोचनः । '- मय पदादिविमानान्तं कमी महाप। पयायः गणेगः । इति तय। नौत; सीसप तेनेव दानवेन दुरामना) । प्रभम् । तथा च. । . (धा-पाका पक. सेट)डयते घोटक।

·। mohon “५५१ हेमः हैमव हैहयः नत्ययांग:। ईपास इत्यमरः 1 1918 "कैसाम मन्दर मसाननुरचार । "उमाभिधानां पुरतो देवी हेमवतीं मिवान् । हेपाहा पति तोका तानतोत्व महागन्नान वैरात स्थानमुत्तमम्।)। हरीतकी । इत्यमरः ॥३८,२181५८ ॥ हेमो, न पं. हिपा रतिभदोऽमयप्या इनिः।) हेमन, ही, ; (हेमन्त एव इति। सर्वचाय च स्वचोरी। (अन्याः पयायो यया, प्रातः । इति विकाइपः। तनोपय ।” ४।३।२२। इति स्वायें घर “कटुपी हेमवती हमीरी हिमावती। हे है, य. (हे ३ है च 1) मम्बोधनन् । हतिः। तनोपर । ) हेमन्त ऋतुः। यथा । हेमन्त हमाधा पोतदुग्धा च तन्मसशोकमुचते।" पति मैटिनी मनावस्त्रो। इति गदरतावली (हेम इति भावप्रकायस्य पूर्वखण्डे प्रयने भागे।) है, छ, (हिनोतोति । हिगती बाहुलशात् डे1) इटमित्य । न टिलोपः।) खजाते हिम संतवचा इतिमेदिनी (मस्या: पायोयघा. मम्बोधनम् । प्राधानम् । इति दिनो जाते च वि। (हेमन्तभवे च वि। यघा, "पग्रन्ययोग्रा वचा जेया खेता हेमवतीति च । हेतुका, पं. (हेतुना चरनीति। हेतु + ठन् । किरातार्जुनीये । १७।१२। इति गारड़े २०८ अध्याये। मद्युतियवहारी । यथा, मनुः । "उमापतिं पाण्डुमतप्रणुत्राः हिमवतः प्रभवति प्रकागते प्रयमं हखते *देविधी देतृकतकी निमको धर्मपाठकः । मिलीमुखानब्यययाम्बभूवुः । इति। “भवति । ४।३।३। त्यए ।) वयसायमित पृचे परिपत् म्यादगावरा" पयितस्याट्रिपतेनितम्ब गार। इति धरदिः (यथा, महाभारते। विश्वः विवेदपारगः । तुका मदयुनिव्यव मर्कम्य पादर इव हेमनस्य।") ३।१०८।१६॥ दागे। इति यहारतत्वम् ॥ हेतुद्दारा सत्- हेमनः, पं. (हेमन्त एव च। तलोपर।) "एवमुताः प्रत्युवाच राजा हेमपती तदा। कम्म मन्देहशती। यचा. मार्गशीर्षमासः इति रालनिष्टः। (हेमन्ते पितामहा में वरदे ! कपिलेन महानदि! “पापण्डिनो विचम्मखान् बैड़ानप्रतिकान् क्षातः प्रण तलोपय।) हिमशालोद्भवपष्टिक- अन्वेपमाणातुरगं नीता वैवस्वतक्षयम् । शठान्। धान्चन् । अस्य गुपाः। हिमवति भवा इति । भद।) रेगका। तुकान् वकटत्तीच वामाबेरापि नाचवेत् "हेमनास्लु हिमा तृप्या मधुरा बहवोसः।" कपिलद्राक्षा । प्रत्सी। इति राजनिर्धएट: ॥ इति विष्णुपुरा।३।१८1८८॥ धति राजवसभः। हेमा, सी, (इम तहगोऽस्यस्याः प्रति । पापाडादीनां लक्षणम्। हेमन्तं, लो, ६, (हेमन्त + "सन्धिवेलायतनक्षवे- हेमो, वा डोए ।) पौत्यधिकार प्रति मन्द- “घटः स्वधर्मात् पापगड़ी विकन्भेस्सो निषिद्ध भ्योऽ। ४।३.१६॥ इतिमा) हेमन्त ऋतः। रत्नापती (यूधिकागदे अन्या विषयी हत् । हमन्तसम्बन्धिनि, वि। इति हेमन्तरादात् मातभ्यः॥ बम्द वजो नित्यं नरध्वज योधितः । खायें प्रत्ययेन निप्पमम् । हेयरवोनं, ती, (जो गोदोदय विकारः इति। प्रश्न्द्रानि च पापानि वैडानं नाम तद्वतन् ।" हेमतिक, सो, (हेमन्ते भवः । ठञ्।) शालि. "हेयनबीनं संमायाम् ।" ५।२ । २३ । इति तहान् यडामप्रतिकः। धान्यम् । घामन धान इति भापा। यथा, पधियादेशप) मद्योगोदोघोर एवम् । "प्रियं यति पुगेऽन्यत्र विपियं कुरुते जगन् । "हेसन्तिकं सितासि धान्यं मुहास्तिला इत्यमरः । २ 1८1५२ n नपनीतम्। इति प्यारादेय गाठोऽयं कथितो बुधैः यया:" रखमाला राजनिष्टय । (यवा, हरिवंगे। मन्दहशत् नुभिर्यः सतर्मन न हेतुकः । पति इविधानप्रकरणे तिप्पादितत्त्वम् । भविष्यपणि । ५८।१०। पागनितिष: माघमाधनतत्परः । हेमन्तपालजाते, वि। (यया पासलायनीय "हेयद्योगसीरानि दधि या विमनीजगन् । नठा मिप्याधिनीता वत्तिरदाता।" श्रौतसूत्रे । ४।१२।१। गोधनं सर्वमेयेदं नीरोग प्रतिपयले " ) इति तोका "वृहपतिः पालस्निगवः गाकरी मन्तिक)/ तत्पर्यायः। सरजम् २ मयजम् ५ फल. (पन्नाभिमन्यानयुको, वि) हममुट्रियाः, पि, समुट्रिकाबिगिटः हमी म्युटम् । इति धारावती। मं, हा (धिमे भवम् । अन्य।) प्रातर्विमोद मुद्रिका यस्य इति वहुव्रीहिसमासनिप्पयारिका,पुं(दिनोतोतिर रंपायरो माया भवजन्तम् । रति राजनिघण्टः । दिममये, इति मुग्धवीधण्याकरणम् नम्नानाधिक) पौराति पनि। वि: (यथा, रघी । १६10। हमनः, ए, सी, (हिमल+चर) हेमन्त मातुः। श्या, पु, (इय्या पपत्यम् । “नीभ्यो टक ". "लव्यान्तरा मावरऽपि नहे हिमलगप्दात् प्रत्ययेन निप्पतः । इति ४।१।१२०। रति टक । प्रपोदरादिवाएगाधः । योगमभायो न च नपते । काधित् गन्दरतायलो। हेमन ति साधुः यहा हेगन नामक देवपणन नामराला बिमर्पिघाकारमनिहतानां থাই বা হ্র খসি ॥ मतानिनो हममियोपरागम् ।") हमवतं, को, (हिमवतोदूरभयो देशः हिमयत तोति योग तम्मायं "मियादिभ्योगा।" मसहिद वि त्यमरः।२।८।३२॥ उदंदा। पए।) भारतवर्षम् । इति विकाण्ड ४।१।११२व यदा, ममत (यमा, मी १५ इति वदन् यति गतीति चोदितः । “বিনয়পিনা নীল: मियतः, ए, विषदः। रनि मपन्द्रः। (हिमा नम्पायं य:) पायाधः। रति. Frt ममाजिनाम:। नयमावधिनि, जासहित देविशेष: चन्द्रः । देशविपः । यदा- मिग घिसमपिनसभर यथा, महामार।२१.१२.। "यधिमरयामादिगामादयः।" पादेन विनिनेत्र पीटम् ।") "निपटान पारसी inni लियो। म., ए, भूमिः । इति राजनिट (रेन प्पा":"; जाति: शिवार: मम ।) मा विधायो.in att.-- समाधमाधम (मिः। या.. MOREnari Intan mfr:। {" महामार्ग ! १६ १०९ THERHIT Kairi “मोरी::सारी पोरम : Are: समीरः। दया. Arum. १८11 पाठः। नेपः प ९:

·इति मनुः : -- ततः। होती होमः शेमः हो, व्य, (ज्यते अनेनेति । हे+डो। निपा- यामाहुः सर्वबीजप्रततिरिति यया प्राणिमः नमः एवं क्रमेण पूजयेत्। तथा अनर्मा तनात् साधुः।) सम्बोधनम् । पाहानम् । प्राणवन्स: तायां होमकुण्डे। इति मेदिनी। (यथा, किरातार्जुनीये । प्रत्यक्षाभिः प्रपत्रस्तनुभिरवत पम्ताभिरष्टाभि "ऐशान्यो वेदिकां इम्तविस्तारोबतिमागि १५। २०1 रोग: मोम् , "ननु हो मयनाराघो घोरानाथ महोनु न । इत्यभिघ्रानसकुन्तलाप्रयमशीशः। हवासिन म्यापयेत् कुम्भं यमोक्रक्रमयोगतः तयदा तवदा भीमा मामोदावत दायत ") होत्रीय,लो, होवाय हिसम् होतुरिदं वेति।छः।) सव मंपूजयेद्देवं यथाविध्युपपारक। विस्मयः। इत्यमरः इविगेंहम् । इति हेमचन्द्रः । होरसम्बन्धिनि, ततो होमं प्रकुर्षीत देवनामविधानतः होड, ऋड गती। अनादरे । इवि कविकल्प-वि (यथा, शतपयवाद्रणे । ८।४।३।। ततः कुण्डमध्ये पटकोणहतविकोणं ना! -मः । (वा-आत्म-सक० सेट।) मनु "एकविंगति होवीय उपदधाति।" 'रष्टदलपन नहहियतुरनं चतुरिम होड़त् । ङ, होडते । इति दुर्गादासः । होमः, पुं. (घनमिति। हु+“पप्तिम्तमु लिग्नित्वा तदुपरि मूलेन पयामुनीन् दद्यार होडा, पु. ( होडते गच्छतोति। होड गती+ सिति।" उणा• १। १३८ । इति मन् ।) मुन्दरीपञ्चे तु दानया। तत: माणि प्रप अच् ।) नौकाविशेषः। हुड़ोतिभाषांतत्य पञ्चमहायनान्तर्गतयनविशेषः। इत्यमरः।२। पाभ्यश्च पर्योगोटमध्येत् । तद यय यायः। तरान्धुः२ वहनम् वहिवम् ४ वाचटः ७।१४ स तु देवयनः । यया,- फर्णिकोपाधारणबाटोन् संपूज्य पाना इति विकाण्डशेपः (होद्यते इति । होड़ "अध्यापनं व्रह्मयत्नः पिटयनस्तु तर्पपम् । कोणचतुष्कपुर धमाय नमः ॐ भान' अनादर+कम्माणि घञ्।) दक्षिापराट्रीय होमो देवो घनिर्भातो नृथतोऽतिथिपूजनम्। वैराग्याय ऐयाय पुर्धादिदिक्षु पनि मौलिककायस्थानां दिसप्ततिपदत्यन्तर्गतपदति- प्रज्ञानाय वैराग्याय अनेखाय मध्ये विगेपः।' इति कुलाचायंपन्यः । गोड. तल्लक्षणं यथा,- पनन्ताय नमः । एवं पनाय पंक्रमना देशीययोनियबापाविशेषाणामुपाधिया प्रस्य विशिष्टदेशायचित्रप्रदेषोपहितत्यागः” हादशकलात्मने नमः। उ' सोममण्डला प्रमाणे पबदामलान्ये ध्रुवानन्दमियन्ये च इति योतष्यतर्कान्तहारः ।। पोडकलात्मने नमः। म वडिमण्डलाय दा द्रष्टव्यम् । पथ नित्यहोमः । तदुल मोमभुजगावल्याम् । कलात्मने नमः । ततः केशरीष पूर्खादिमध्ये होड़ा, [३] पुं, चोरः। इति केचित् । "नाजप्तः सिहाते मन्त्री नाहुतय फलप्रदः । -पोताय नमः । एवं पेताय नमः पदमा होता, [2 ], (जुहोतोति । हु+*नने नानिष्टो यच्छते कामान् तस्माधितयमर्चयेत् ॥ नमः। णाय धुमाय तोवाय स्मृतिति "बटोविति।' उणा. २।। इति टन् पूजया लभते पूजां नपात् सिरिनं संपयः । रुचिराय व्दातिन्य ततोरवासनाय नमः निपातितय । यहा, हु+ढच् ।) ऋग्वेद विभूति घाग्निकार्येए सर्वसिविच विन्दति:- वेता। इत्यमरः ।२।७।१०॥ होमकती। नीलतन्वेऽपि। "वागोमरोमृतुनाता मीनेन्दीवरलोचनाम् यंया। विशिष्टदेयावछिनप्रक्षेपोपहितहवि- "नित्यहीम प्रवक्ष्यामि सांय येन विन्दति । वागोखरए संयुको कोडाभावममन्धिताम् ।' स्त्यागस्य होमवात् प्रक्षेपस्य तदभिधाननिमि सपयां सम्यगापान वलिपूर्व चरविधिम् । इति ध्यावा ॐझी वागोखराय नमः । तमित्यर्थः। तेन हुधावष्यवच्छेदकप्रक्षेपानु- ततो शोमं तर्पणन चरेत् साधक्षसत्तमः । धागोखये नमः। इति मन्त्रेण पोपचार कूलप्यापारपति पत्विजि होता इत्यादिय्यप दनिवैज्ञादिकं चैव वाधण: समुपाचरेत् । संपूज्य सूर्यकान्तादिमभूतं योषियगे व देशः। ति दायभागटीकायां योरुपतर्का- अर्बोदकेन संग्रोथ तिम्रो रेखाः समालिखेत् । वधिमानयेत् । सन्दरौषधे त कामेधरं काने विधिवदग्निमानीय क्रव्यादेभ्यो नमस्तथा : सरी पूजयेत् । गीतमी। कोट्टकारः, पं. कोतुल कारः । होतुर्माता। इति | मूलमन्त्र समुच्चार्य कुण्डे वा स्थपिलेपि वा। *पापाणभववडिव यदि वारणिमभवम् । मुग्धमोधण्याकरणम् । भूमो वा मंस्तरहिं व्यातिवितयेन च । योवियाण गमञ्च वनस्थं वायवा रत् । दोवं, को, (हयते इति । + “हुयामाशुभसि- स्वाहान्तेन विधा हुवा पड़ावनं चरेत् " यहछालामसंयुलो प्रयोग्यो वागमणि । भ्यम्सन् । उपा.४ । १६७। इति वन्।) निरग्निवाप्रपामधो धईलाभारो भयेत् । हविरिति विकाकोप: होमः। इति "ततो देवो ममावाच मूलेग पोडगाहुतिम् । पवन्धीयतांगफल दद्यातायन: । हेमचन्द्रः। दुत्वा मसुखा नमस्कृत्य विसृजेदिन्दुमण्डले" देशात् गदाध विफलं जायते डोमणि । होता, ती, (+ पन्+टाए।) नुतिः । ग्यामादौ विशेषः। सम्मात् समयदेन वजिमुत्य समात्।' इति केपित (पाहयमाना देवता। यथा, "भरवांय हुनेदो पान्यान्वित स्तिलैः समः। तम्घान्तरे। कागदे।१।१८1८1 पूलांदिदिक्रमेव ततो होम ममाचरेत्। "हिनातिभवनादापिहिमानीय माधव'। "पाधोति विकृति प्राचं लपोत्यधरम् । प्रय संक्षेपहीमप्रयोगः। वोपडन्तेन मूलेन मन्त्रितं त विलोकयेत् । होता देवेषु गच्छति- :"कुण्डे धास्थण्डिले वापि वोघणादिभिः संस्कृते। पम्निमाधाइयेदम्तमन्त्रेण तदनन्तरम् । "होवा हयमाना देवता।' इति सदभाष्ये मागता उदगणापतिस्रो रेठाः समासिखेत् ईफडन्तेन मूनेन कन्यादा परित्यजेत् । सायंमः।) ततः ॐ पर्योगपीठाय नमः चतुर्टिन जोयोन्]ई होता। हो वियतेऽस्य इति “धीच समन्त्रण गरेण तानं मतम् । पामायै नमः एवं ज्येष्ठाय रोदर विधाये। रोषमदार इन्भावयेन निष्पवः । नव प्रोचणं प्रोहं धमणाभ्यवयं मतम् ।" ततो मनमुच्चार्य अमुकदेवताकुणाय नमः । चोदी, स्त्री, (सच +डोए । यजमानरूपा ततो मूनमुच्चार्य कुष्ठाय नमः इति मपूज्य इति कुण्ठं संपूज्य तदधी वागोखरी तत्तवता- हिरण मुतिः। यया,- प्रागा उदगमास्तिसो रेखा: कतथाः। रुषां ऋतुमती ध्यावा ययोसहिमानीय "या एरियटुराया कति विधितं या प्रागपु मुकुन्देगपुरन्दगन् प्राचियेन बीचमादिभिः संस्कृत्य रमिति सम्मात् इश्यिाच होतो मंपूज्य उदगमासु नववर्तन्दून् पूजयेत्। मुत्य मूनमुशाय फट् अश्यादभ्य बारा काम वित्त अतिविश्यगुणा या खिता सुन्दरीप तु सवंद्र घटतारी प्रयोग येनेनक्रयादागंपरिबन्यमिन्न मन म्याप विजम् । परनारी च ऐ हों या ऐ की मौ: व्रगे त्यश्गुण्ठा धेनुमुद्या प्रगतीवर मारमा तथा। . तथाच. । . । ।

·. ३ च यत्र ॥ सोम होनाका हाम्तनं नाच लोपीति: पवित्रम्यानपट ! गम्मत्यायः । शबनो । निविण्ठ मंज्ञायां कन् टाप।) यमनोमयः । जोगी ntrfateमदा पारमामि। शेषः पप्प वियर कुगहमदव्यम् । रतिभापा। रति दायमागटीका सदधि- रंगा योनी गति । गगीसो पहिलो पोमधायको. (रोमीपया धान्यम् ।) निमः। करणन्यायो यथा! पय हीलाकाधिकरणम् । नम: इलामी तिन्नाय नरः रति रति निर:। সনীঘালা পালাক্ষাদ্বা মগ্রো গীদা नन्य सार मेयोपपिए पिन न रोगमः, पु. (होमनात धुमः।) होमोयाग्निः पादरपोया इति मामान्यविधिः कम्पाने । पर घमासा मामा धूमः नापाय: । निगति हेमचन्द्र नतु प्राणानामनाचरणात् प्रती चैरिति तत्र शिलानी : सभाम, [] की, होमनातं भन्म । तत् যন্ত্র বানাবিধি মাখােৰীঘণ:। "पनि मिल पम् जागयि एनागनम् । पर्यायः । येष्टुनम् । इति मन:। पाशानामनाचारण मशविदेणेव उपपत्तेः । सुययममम ममि यिनोमणम् । सोमाग्निः, पं. (सोमम पग्निः ।) यतिः। सम्माविरय सगीयपृन्वं पुर्वनाचारदानात्। उत्पतिहर तम्पयायः। महाज्वानः महायोगः प्रतीथानामुस्कादानावाचारविरहयत् । सती पन त्वममयानारामोति नाम हत्या प्रस: । रति मनः। शानाचारावं वेदः कम्पाते। तथा पेम्बानर जावेद जाया नोगिता मध्य भोमिः, पं, (यने अभिविति।इन् । যাশন্যা 3নিন विपविधिन यमणि गाय पाया। अनादिभिः मट 1 ) अग्निः । (हने प्रति। इन् कापाते गुफरनगन्तयः मटेतियत् । न हि मंपृश्य परियादिगाशिवाभ्यो नमः। मुट।) एसम् । रशि मंदिनो। जनम् । कम्म काले तटमभयाय तदन्यकाले एति विशेष. मसादियाय नमः यादि पग्नि इति गन्दरमायली पोयम् । रति पधिकरणकीमुदी। अन्यत्र । परभ्यो नमः । ॐ पानये मारवेदगे न्यामोमो, [न] पं. (ोग: अग्यातीति । एम्।) এ লক্ষাধিকাংশ মান্যগঙ্গালাহ্মান यष्टमूत्तिभ्यो नमः । तदा मामाघर. सोमका। यया, शिप्यादितचे। हानोपपत्तये होनाका कतंत्र्यवेव युतिः महिभ्यो नमः । तदपावनिधिभ्यो *निनो निम्नप्रायी शिनोमी तिनप्रदः । कम्पिता। तापतेव तदुपपत्तेन तु प्रायादि. नमः । सान्द्रादिनीकपालेभ्यो नमः । मिनमुफ सिनयापीच पतिनी नायमीरति " पदवती कल्पनागौरवात् तददवापि अन्न को महाधे बधामोभ्यो नमः । ततः प्रादेग. (जुहोतोति । T+"उन्मुकदविहोमिनः।" अंगठ्यं ग्यसोयादिति शुतिः कल्पनोया न तु मा कुरापादयं घरमधी निक्षिप्य मध्यामध्य उणा• ३१८४ । इति मिनि: । निपातितय। पिवादिपदयती तदयुतां तत्र प्रायकत्तकानु- मध्यामागेयुड़ा पिलां सुपुत्रां ध्यात्वा होम यजमानः । इत्युगादितो उकानदाता) हानग्यावग्नकल्पनीयमामान्ययुत्वैवोपपत्तेः ।न कुयात् । सयेण दधिषमागादाम्य रीवा घोम्यं. को, सोमाय दिसम् । यत्।) एतम्। चामायानामननुहानाथं प्राचपदवतो कल्पाता- है. अग्नये साहा इमि अग्नेतिगाने शुटु इति गलनिर्धगटः सोमोयद्रव्यमावे, वि मिति वारम् । तैपामननुठानम्यानाचाररुपन्थ यात्। तथा वामभागादायं ग्रहोला (यथा, हरिवंगे मविपर्वपि ५१ अध्याये । अतिकल्पनानिमितलानुपपत्त: । इति टाय- मोमाय जाहा इति यामनने नुयात् । ततो "होता पीता इन्ता नेता मन्ता होम्य होता- भागः । मध्यभागादाज्यं रहोला ॐ पग्निमोमाभ्यां । परात्परम्वम् ") हो, य, (इयते प्रत। + डी) मम्मी स्वाहा प्रत्यग्नेललाटने जुहुयात् । पुनर्दक्षिा बोरा, म्वो, (होलनि हुप्यते वेति । पुन हिमा. धनम् । प्राहानम् । इति मेदिनी ॥ Ca: नम इति एतं ग्रहोवा ॐ पग्नये मम्मरणयोः पच । घञ् था। रलयोरेश्यम् होड, त्रट ड गती, अनादर । इति कविकल्पद्रुमः। विष्टिकृते स्वाहा इत्यग्निमुने । ततो महा. टाप् ! ) लग्नम् । राग्यम् । रेखा। गाम्न. (वा--प्रात्म-स. मेट् ! ) चतुगम्बरो। ध्यातिहोमः । ॐ भूः स्वाहा भुवः स्वाहा भेदः । इति मेदिनी । दितीयाम्य विशेपो ऋ, अजुहौइत् । ङ, होड़ते। इति दुर्गादामः । $ : র্যা ঔ ধানৰ ন ম্বাব यथा, न्योतिम्तये। होटकः, त्रि, ( होतगगतम् । “ऋतहा।" ४ ॥ लोहिता मर्यकममापि माधय स्वाहा इत्यमेन "विषमपु प्रथमहोराः म्युयगडरोधिपः । ३ । ७८ । ति ठञ् ) होटसम्बन्धीयः । इति वियारं जुहुयात् । तत: अग्नौ मृतेन पीट- द्वितीयाः गशिनो युद्ध व्यत्ययाणयेत् सदा ॥" होटगदात् का प्रत्ययेन निप्पन्नः ॥ पूर्व के देवतां संपृश्य तमुछे घरोन मूलमन्त्रेण । माईट गरयात्मककालः । म तु रेज्ञानां घाउ- होम्यं, को, (होमाय अहं । यत् ।) तम् । इति पक्षविगतिवारं जुहुयात्। पट्टिदेवतयोरा. यार इति ग्यातायथा,वग्निपुराणे गणमंदाध्याये राजनिघण्टः ॥ होमीरचे, मना मह ऐक्यं विभाव्य मुलमन्त्रेण एकादशा “च नविंशतिवेनाभिरहोरात्र प्रचक्षते । होम्यधान्यं, लो, (हौम्य च तत् धान्यच।) हती यात्। ततो मूलमन्वय अगदेव पधिमादहंगवादिमीराणां विद्यते क्रमः।" तिनाति राजनिघर: । पति केचित् । ताभ्यः पाहा शक्तयेत् प्रत्येकमेककाइति होलकः, पुं, (+विच । लक्यते प्रासायने रति । स तु चौर्थे । इति कविकम्पद्रुमः । (प्रदा. नुयात् । ततः मरल्पं विधाय तत्तत्कल्पोत सका।) णाग्निष्टायागमीधान्यम् । अात्म-सक०-अनिट् ।) ङत, हते । इति । द्रव्येण धीमं कुयायालतो मूलमन्वेप पूर्णाहुति होरा इति हिन्दी भाषा । यथा, भावप्रका। टुर्गादामः॥ दत्त्वा संहारमुद्रया स्वेटदेवता प्रदये ममानीय “पर्दयः गमीधान्छ स्तृगामटेय होलयाः । श्रमस्वेति विराज्य दक्षिणां दत्त्वा पछिट्राय. धान्न, म चाले । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (बाल-पर- होलकोऽस्पानिली मेट:वाफदोषयमापहः । पक. मेट)म, प्रद्यालयति । मिल्वेऽप्यस्य जी धारणं कुर्यात् । इति तन्वसारा वृहहोमः भयो होलको यस्य स च तत्तद्गुणो भवेत् । वनलाल इत्यादिना कैयन्तस्य इस्वविकन्य- प्रयोगम्त तय दृष्टयः॥ होलाकः, पुं,स्वेदविगेपः। यथा, चरकस्वस्थाने । होमक, पु. (होम+मंशायां कन्।) होता । नात् मोपसर्गस्यैव नित्यं इवः। शालयति "धोतोकान्तु करोषाणां यधोकानां प्रदीपयेत्। यथा, मात्म्ये ८३ ! १२८-१२८ नोको। प्रलयति। चालचलनम् । इति दुर्गादामः । "पूर्वदार प मंस्थाप्य वाहचं वेदपारगम् । गयनान्त:प्रमाणेन प्रय्यामुपरितव च । घः, [मथ, (गतमः ।.यो निपातितः।)गत- राजुब्बिदं तथा याम्ये पपिमै मामवेदितम् । सुदधायां विधमायां यथोक्तामुपकस्पयेत् । दिनम्। यथा, स्त्रवछिनः मुखं सत्राभ्य: नियति ना मुखम्। पटौतु होमका: काया वेदवेदानपेदिनः।" होलाकखेद रत्येप मुखपोलो मर्पिणा "वगि (रध्वभिपितः मुम्बम् । होमकुण्डं, की, (होमार्थ कुण्डम् । ) होमार्थ- धोतीका शुष्कगोमयततोऽग्निशिप टिनालेय.forfan 139 . - . पधर्ववेदिनं तहटुत्तरे स्थापयेदुधः ।

·सोयम् । इति इत्यमरमरती। 18 नोचक ५ नीच: इखगापाशिफः, । इति गदरबावलो । पकतनः परति अखे गालागि नायचा, महाभारते । १८॥४। जटाधरः। एकमाववर्ने, पुं। यथा इस्खा, स्तो, मुहपती "धस्तनेन च वोपन विप्राहिणोन्मया) "एकमावो भवेहवो हिमानी दीर्घ उच्यते । इति.राजनिघण्टः प्रत्यः पि, (धो भवति। घम् + ऐपमोधा विमात्रम्त मूतो यो व्यननं चारमात्रकम्" इखाग्निः, पं. (इन्वं बसोऽन्यतरस्वाम् । ४२.५ इति त्यम् । इति मुग्धवीधटोकायां दुर्गादामः इति मदचन्द्रिका। धस्तनम् । इति गन्दमाला. मुग्धवोधमते पस्य स्व-संचा। यया। पावत् खाइः, पुं, (खमा हंग, म ए संघरपे । रति कविदल्पद्रुमः । (वा.. स्वधं । प-पास इति वर्णवयं क्रमेण स. इत्यमरः।२।४।११ पर• सफमेट) रेफमध्यःम, इगयति। घम स्यात्। पछदाद इत्या-डाद, ड सन । इति के ए, पहगीत् । ति दुर्गादासः । दिपु च। तन्मते पस्य धुसंज्ञापि। यथा। पाम..पक्ष- सेट।) अथिया, सो, (हिलोया। पोदरादित्वात् वर्धा घुरू । सधुसंत्री धारमंत्र: स्यात् । इति ड, हादते । इति दुर्गाद माधुः।) हिजोया । इत्यमरटीकायां भरतः। पोपदेवः । मेपश्पकुम्भमोनरामयः । यया। बादः, पुं, (हाद+धा । नदः, पं. (हादत इति झाद प्रध्यसयदे+प्रच् । पखास्तिमिगोऽविघटाः। इति ज्योतिस्तत्वम् । चन्द्रः। (यथा, महाभार पोदरादित्वात् जसः) पगाधजलाशयः। अस्वः,. त्रि, (पस+वन् ) शुद्रवस्तुमात्रम् । “हादेन गजघण्टानां म त्यमरः।१।१. । २५ तलगुणाः। तत्पप्यायः । वामनः २ न्यड मोचः ४ खर्वः हिरण्यकणिपुपुधः । यथा अदवारि वजिननं मधुरं कफवातहारि ५। इत्यमरः।३।११७.1 नौचः । "हिरण्यकशिपोः पुत्रायत्वा पथ्यमा इति राजनिघण्ट: किरण। इति मदनापली ॥ अनुचः ७ । इति जटा. प्रशादः पूर्वजम्तेपामनुनादर प्रत्यमरटीकायो रामायमः । धरा तहेदिकपायः। ऋहन् । इस, २ संज्ञादयव द्वादय दादपुधान पहा, पं. (दस्य ग्रहः1) कुम्भोरः।। इति निश्चः ३ मायुकः ४ प्रतिष्ठा ५ आधु ६ हादस्य पुचौहावास्ताहिडि कागोपः। चमक: ७ दमम् ८ अभंकः ८ सुनकः १. इति वडिपुराणे कस्यपीय दनो, तो, (दोऽस्थामस्तोतापनि डीप)/ अल्पः ११। इत्येकादश इसमामानि । इति शादिनी, स्त्री, (छादले गम्दायते ! दी। इत्यमरः।१।१८। २५ । (यथा, धेदनिर्घण्टौ १ अध्यायः॥ णिनिः । डोए । विद्युत् । (यया, गपते । २ । 01 २८॥ इसकुशः पुं, (इसपासी कुगति। नित्यकर्म- ८।११।२६. "साधयति विपयोप्यविनीलजित धारयः।) मेतकुगः । इति राजनिघण्टः । “इदिन्य इव मेधेभ्यः सत्यम्य न्यपत मुसायियदुरगं विचरन् दिन्याम्।' इसगर्भः, पं. (इखो गर्भोऽस्य।) कुशः । इति वयम्। इत्यमरःश क भापरी। (सुगपर.-सक-सेट् ।) रखमाना। इति मरतः राजनिघण्टय मन मादिरित्येक । क, ज्ञापयति । मापणं इसगयेधुका, खो,'इम्बा गवेधुका। नित्यकर्म मदरनावली। नाति कविकपटुमटोकायां उपधातु धारयः।) गाहको। इत्यमरः ।।४।११७१ शादो,[न]धि, (इदोम्यास्तोति। शाद दुर्गादामः ॥ अस्याः पयाय गुणा मागवलागन्दे द्रष्टया', शब्दविशिष्टः। (यया, महाभारत । रति कविक्रम्पद्रुमः। (वा. पर० भक इसजम्मः, पुं. (इसो नम्वः ।) तुद्रनम्बुः । इति “रथाः पञ्चतायान्य शादिनय समि पायुतः । मसि । ति दुर्मादामः। रघमासा हास., पु, ( म रये+घञ्।) गदः । *] , (पम्य भावः । “पृषादिभ्य इम्पतएडल:, , (इसः तण्डुलः।) रामायम् । विकागोपः। यः। यथा, सिष्यादि a1१।१२१ रति मनिन् ।। इति राजनिघण्टः। “शामा च मतसं दिनराधार्ययाम विति ।।४।१५।। इम्पदर्भ: , (खो दर्भः।) मेतकु। इति मथ्या मुइतमायाताहासे ही समाप देगः।) इसता. इम्पदयात् राजनिटे जखमादा मात्। शिपाया, तो, सन्ना। इत्यमरटीकाया भरा न निष्पव: अवदा तो, (वैरपिवायत विद्यते इति। पम्य रुपान्तरम् । इणियाणीया छ । पतिगयन सरन् । “स्थूल दा+क:।)गतको। ति गनिघंटः। द्वित:, नि, (होत.। पृपादरादित्वात् मा । ।४।१५। इति इमानपत्र, पं.(इसानि पवापि यम्य । कए।) मस्ति विमा। नीतः। इति वंचित् । गऊसत्यमरः।३।। गिरिजमधपः। ते जटाधरः। अंगे, को। दात्यत्ययेन निष्पव। इमविका, ती,(इसानि पहायस्याः।।हितिः, सो, (इतिः। पोदरादित्वात् साधु) fa, FR-यमन् । मा राप पत रत्वम् )प्रपयोतिराजनिचंगटः। हति:। हरणम् । इति केचित् । इसच, पं. (उसयामा प्रत्येति।) द्राक्ष-विरं, की, (हिये मनाये वैरमामय। पी. नयरिवेति।"इसा. ११५३ इषः। तत्पयायः । सपोत: २ गीतवीर्यशः। दरादिलात् इयः।) होवरम् । ति भरत. वाइमात् ततोऽपि वन् ।' पुष्पः ४ मारोहमपर्ण पोपरित बिहपकाय: गदरबारमो च परिमाणविपायथा, भिरमामधायः। पम्य गुणाः । हा, मि समे। रति कविकल्पदुम ! (T समिति रतिः "भमा कटुः सपायप गिगिरी रहदोपमित्। प. प. पनिट) मि, fifa नीच. रतिभाषापरिषद. मुमधमानापमो इमाको पिपतः।' माया यति गोदाम । पुचकामीमा पति राज पति रामनिटः। हो, सो, होमनाया + सम्पदादित्वात् किम् ) इसपना, सो, (हर्ष पन यन्या; 1) भूमिसम्यु। स्यमरः। १.01. (यया, पन्)प्रतपुरपश्मा. रतिरानियंग्य। माछयपुरा। १२८ । २२ । ने पति माषा। सत..मम्मा, पं. (इमं मूमं ययाति:/नाई हात हरिथामि प्रयिया परिपासनम् । नाममा वामनी। राधनियर नाति होम मनमी रायन्न नियोत्रया') ·। - । ५५.५ ब्रीकुः ल प्रारी "धारय मोवा"amme अति गातानित्यत्वात् । यतमा पचादित्या- 1 छोकु.. पुं(ो+कुक् । रम्य लः ।) नतु वपु । !! रमिएन् । हाम्।) सामः। M. दनिपा वाचरनीति को माध्यम् । इति इत्युगादिकोषः । सादि:reasनि पिसामागोमुगा. दर्गादाम: पा, श्री, (पा । रम्य तः।)ईमा । एल्य- मलादिति: पा, नो, (प+भावे प्रः।) प्रमाना करहा. मरटीकायां नोलकरः। और.fa, (F1fre: पुरय नी या।" दिनितान्दः । इत्यमरः ।२।८।४on घल,म चाले। इति कविकल्पद्रुमः । (वा. पर०. 21. 1 ८५। इति एक ।) नतिः।ड, 3 गती । इति कविकल्पद्रुमः । (भ्या.. मुक मेट ।) म, प्रनयति । मित्वेऽप्यस्य बी भगतः । इत्यादि कोपः॥ धाम-मया मैट 1) र, प्रशुहोइत् । छोड़ते। बनान इत्यादिना केवलम्स इस्त्र विकल्पनात् कु:, पुं, (it+यायः ।) बयाः । वपुः । न्युः इति दुगांदामः ॥ मोपमगम्य नित्वं सम्बः । वलयति शालयति । पादिकीपः। हग, म ए मंबरगे। इति कविकल्पद्रुमः । (भ्या.. चालयलनम् । इति दुर्गादासः ॥ सीच्छ, नीति पायिवाण्यदुमः । (भ्वा०-पर.. पर पकः मेट । ) म, ड्रगति प्रहगोत् । कौटिन्ये । नति कविकल्पमः ॥ (भ्वा०-पर- पक-सेट ) फयुहादिचतुर्घघरी। जीशति अति दुर्गादामः॥ मक-प्रनिट) प्रति लतां वायुः । इति यः । इति दुगांदामः घर, क भाषणे । पति फयिकास्पद्रुमः ॥ (चुरा-- दुर्गादामः ॥ जोनितः, वि, (पिया जितः।) नागोलः । पर...मया-मेट् ।) क, सापयति । रैफयुलादि-अम्पहैं। गदे। इति कविकल्पद्रुमः ।। इति लटाधरः रित्यके । दापयति। अन्तःस्थरतीय युक्तः कण्ठा (भ्या-उभ. गदे यया स्नई-सक-पनिट।) सोगाः, पि. (को-- | तम्य यान) पर्गाधादिरिति दुर्गमिहादयः । शापयति अचि. स्पई पराभिभवेशा। प्रति वोपदेवः ॥ ञ, कोतः मिलतः। एत्यमरः ।।११८१॥ कपत् । भाषणं कथनम्। इति दुर्गादामः ॥ इयति इयते मसो मप्तमभिभवितुमिच्छति । (यघा, महाभारते।। ।२६।८। जम, रये । इति कविकल्पद्रुमः । (भा०-पर०. जयति ननं लोकः । पातयतीत्यर्थः। ऐ हयात्। हा नाय ! हा धर्मति नुवाणा पक० मेट 1) समति । ति दुर्गादास: । गोविन्दभटन्नु पर्दाविपये व्यसायाक्वेऽयमि- मोतार मदमणाय राजन् ! " शाद, ईड मोदने । मने । इति काविकम्पट्टाम ॥ त्याह । इति दुर्गादासः॥ यथा च नपछ । ३ ।। (भ्वा० पाम-अक. मोदने सफ० मेट । निष्ठा. "इतीरिता परचन तेन यामनिट । ) मोदनं दृष्टीकरण टोभायय । होणाघ हष्टा च यमाण भेमी") ए, सन्नः । ड, हादते चन्दनी गात्रम् । वलात् ल जीवरं, को, (प्रिये लजाये वेरमङ्गमस्य । प्रहादते मनः । इति किराते । इति दुर्गादाम: ळ, गेपन कारः । गोड़देशे अस्याकारोच्चारणयो- शुदत्वात्।) बान्तयाम् । इत्यमरः ।२।४।१२२॥ हादः, पुं, (हाद+घञ्।) पाहादः । इति भेंटी नास्ति । किन्वस्याध एकाविन्दुमानचिई वाला इति भापा । अस्य गुणा: राजवागमे । हेमचन्द्रः ॥ (यथा, मार्कण्डेये । १५ । ५३ । झियते । वेदे अस्य उच्चारणसाणं जिवामूलम् । "डोवरं वशिक्षामटणातीसारनाशनम् ।" "ततम्तगात्रसंसर्गी पवनो हाददायकः । देवनागरवर्णमालायां अस्यासारः एवं प्रशारः अन्यत् इरशब्दे द्रष्टव्यम् ।। पापक रुतो राजन् ! यातना न प्रवाधते ।" अस्य प्रयग:। अग्निमोले। है इन्द्र सोयेलं, को, (होवेर + पोदरादित्वात् रस्य हिरण्यकशिपोः पुचमेदः । यथा, विष्णुपुराणे । वोनु चित् । आदि ऋग्वेदः ॥ * ॥ तन्त्र वर्ग: द्रोवेलक, लः। परी होवेन्त+स्वार्थ कन् ।) १ । १५ । १४२। मालाजपे अस्य प्रयोजनम् । यथा,- जोवेरम् । इत्यमरटोकायां भरतः ॥ "अनुहादय हादय प्रहादी व बुद्धिमान् । "अनुलोमविलोमेन स्कृप्तया वर्णमालया। जड़, ऋङ गती। इति कविकल्पद्रुमः । महादय महावोय्या दैत्यवंशविवर्दनाः ॥") पादिलान्त लादि भान्तकमर परमसरि। क्षकारं मेरुरूपच लवचेन्न कदाचन ॥" इड, (भ्वा०-प्रात्म-सकल-मट ।) , प्रज-धादिनी, स्तो, (हादिनी रलयोरख्यात् रस्य लः।) इति मुण्डमालातन्त्रम् ॥ इत् । अशुझाड़त्। ङ, छूड़ते। छोड़ते । विद्युत् । वचम् । इत्यमरः । २ । ४ । १२४ ॥ इति दुर्गादामः । माकान्यामेऽपि त्रस्य प्रयोजनम् । तत्प्रमा (हादयते इति । हादि+णिनि। ङोए।) रेप, ऋङ गत्वाम् । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा० शक्तिविगेपः । यथा,- माटकाशब्दे दृष्टव्यम् तस्य नामानि यथा, "ल: पृषी विमन्ता मेघो अनन्तोऽव्यवहामिता। प्रात्मक-मफ० सेट् ।) ऋ, अजिपत् । ङ, "हादिन्या सम्बिदालिष्टः सच्चिदानन्द ईजरः। व्यापिनी शिवदा तुर्जगत्मारतरं घटः ॥ हेपत जिई पे । इति दुर्गादामः । स्वाविद्यामता नोवः मल शनिकराकरः।" हेप, ऋड मर्पणे । अवम्बन । इति कविकल्प इति याभागवते ७।१।७ टोकायां श्रीधरस्वामी। ग्लार्मुड़ानी च वेदार्थमारो नारायणः स्वयम् । लठरी नकुलि: पीता गिवेगोऽनङ्गमालिनी।" द्रुमः । (वा. प्राम-खाद प्रक० मर्पणे ह्रीका, स्त्री, (झो ललायाम् +"हियोरय ली वा।"उणा० ३१४८१ इति कन् । यक्षे रस्य लः ।) इति यौनन्दनभट्टाचार्यविरचितपर्णाभिधानम् । मक० सेट् । ) रैफयुक्तायः । ऋ, अनि पत्। ङ, ई पते जिपे। ड,हेप चखने खानाम् । ङ, लन्ना । ति सिद्धान्तकौमुद्याराणादितिः । "लकारी विमली जीव: गिवमृमिवरानने।" हेपते घोटक: जिह। ऋ, अजिहेपत् । होकुः, स्त्रो,(झी+"हिया: कुक रय लो वा इति कुक् पक्षे रस्य लः।) हाकुः । इत्युग्णादिकोपः इति योरुद्रयामले ८ पटले मन्दाभिधानम् । चकारात् पृ ङ च । मधुरमधुपं ई पन्त्यते । कोपः योवरदाप्रमादवसुना योगदकल्पद्रुमो यर योहरिपूर्व केण चरणेनाकल्पिती यवतः । मोऽयं कोविदवारिदैईहुगुग्ग: मसेचितः मन्ततं मन्तोषं नयतु चितो बुधगणान् पेयूपगर्भः फलैः । रमेन्दुनागोडुपतिप्रमाणे गाके शुभेऽम्मिन् भगवत्प्रमादात् । नीतः सममि बहुलण्याम: म अदकन्पटुम एप कोपः । समाप्तोऽयं शब्दकल्पद्रुमः । । अपि च । - -- !

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·. घa गोसिप शब्दकाल्पद्रुमः। अर्थात् एतदेशस्वस मम्तकोषापमारुमलिताकारादिवर्षप्रामविन्यस्त मन्द-तलिङ्ग-नाना-पाय-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदनुवन्धाभिधेय- मस्ति-तत्तपन्दप्रमहोत्वित-वेद-वेदाङ्ग-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहास-सङ्गीत-मिन्प-सूपकारशास्त्र ज्योतिष- तन्वास्यान-काव्यालङ्कार-छन्दःप्रमतिनाम-लवणोदाहरण-द्रव्यगुण-रोगनिदानौषध- सत्यभाव्यवम्यादिमंयुक्र-सर्वदर्शनमतानुसारि-संस्कृताभिधानग्रन्यः । स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-वाहादुरण विरचितः । ডামিনারি-মইনুষি- মুনানিবিড়ভাবাে-না-ম্যান-ঘষাঘাববিসি পূননিমা মানে- सघशमा परिधि साईम् । त्रौवरदाप्रसाद-वसुना तदनुजेन औहरिचरण-बसुना च -

·MAP OF INDIA
1 Wing PPDTTIAT SI
I
2
Lai
17
1
B
3
N
C
INDEX
• 5 to 2 per mille
. I to 4 per millel
Below i per molte
Reports not reserved.
Scale 1 Inoh 160 Miles.
14
32
21

·'नासियोध कर सह्यात शब्दकल्पद्रुमः। अर्थात् एतद्देनस्थसमस्तकोपाशेषशास्त्रमदलिताकारादिवर्णक्रमविन्यस्त शब्द-तलिङ्ग-नानार्थ-प-य-प्रमाण-प्रयोग-धातु-तदनुबन्धाभिधेय- सहित-तत्तच्छन्दप्रसङ्गोत्थित-वेद-वेदाङ्ग-वेदान्त-न्याय-पुराणेतिहास-मङ्गीत-भिन्प-सूपकारशास्त्र-ज्योतिष- तन्त्राख्यान-काव्यालझार-छन्दःप्रमतिनाम-लक्षणोदाहरण-ट्रव्यगुण-रोगनिदानौषध- स्मत्युकव्यवम्यादिमंयुक्त-सर्वदर्शनमतानुसारि-संस्कृताभिधानग्रन्थः । स्यार-राजा-राधाकान्तदेव-वाहादुरेण विरचितः । पाणिनिमतानुसारि-प्रत्येकाम्दयुत्पत्ति-मूलग्रन्यातिरितबहुलशब्दार्थ-प्रमाण-प्रयोग-पाय-धातुपदेोदाहरणादिभिः नूतनसहलितवडल शब्द-तदर्थ-तत्प्रमाण-प्रयोगादिसहित. सप्रशसपरिशियन घ साइम् । श्रीवरदाप्रसाद-वसुना तदनुजेन च ौहरिचरण-वसुना লালাব: पुनः प्रकाशितः। प्रथमः खण्डः। प्रथममंण्या।

·No text on this page.

·OPINIONS OF LITIRANY JEY JEST THE CELEBRITED SANSKRIT ESCYCLOPLADIC LEXICON TIT SABDAKALPIDRUHI. BY THE LATI: RESOWSED RIANI SIR RADIIKAST DEB. BAILADOR, K. CS I., OF CALCUTTA. Sir Hyde East, Chief Jastice, line very reat pleaenre before he leares India, in stating the high regani and estimation in which he holds Baba Hadhakant Deli, the son of a worthy and se. fpectable father, Gorcemohan Deh; lic has had the benefit of their assistance upon ecrcmal interest. ing occasions calenlated to promote the generl good and advancement of their countrymen, and helias always fonnd them Imth to be men of the highest probits and of sound good sense Radlinkant is also a considemhle scholar, and is now engaged in compiling n rery leamed work. I qnit (lican tro most worthy men and my friends, with much rozret, and I recommend them both to tho protection an estcem of my enccessor Calcutta, 1822. Eztract of a Iriter from Projerone Lugmir Dumonj, Secy. In the Asiatic Society of Paris, datni 511 Jay, 1833. I feel great picasure in announcing to you that the Coancil of the Asiatic Society has enrolled you as a meniler, upon my proposition, which was supported by Dr. Johl, one of the Jembers of the Conncil. Yon bare been for a length of time nominated to become an Honntary Jember of the Soc.cts, and the Council was not ignomnt of the great services you rendered to Indian literatory by the publicatioa of your Sabulakalpadruma, & real philologial, and religious treasoro of lodia Ertrac: of a letter from 1/18 Creelleney 11". Ozkolne, Vinister to His Majesty Frederic III, King of Denmarl., dated 10th Jay, 183-1, Danish Legation. The undersigned Minister to H. J, the King of Denmark to the Court of St. James, has been charged by his gracious Sorercign to transmit to the learned Radkakanta Raja Bahadur, tbe accompanying royal medal, goro merilis as a token of the sincere acknowledgment, and the high valde placed by His Majesty apon the esteemed gift of two copies of the interesting and elaborate work called the Saldakalpedrama, conferred by the author apon His Majesty's own, and the University's library, in Copenhagen. Eztract of a letter front Dr. Albrecht Triling, a Jember of the Royal Academy of Sciences at Berlin, dated 26th Jarch, 1858: I hare the pleasure to inform you that the Royal Academy of Sciences, yesterday, on my proposal, elected yon, as an Honorry Jember, on account of your merits as Aathor of the Sabdá. kaljadruma. It is one of the highest honours, our Academy can inrest with, for the number of the Honorary Members is very small and restricted. Extract of a letter from J. Prinser, [xq., Secretary to the Asiatic Society of Dengal, dated 7th July, 1836. The Society is already a fare of the eminent serrices you hare rendered to your countrymen, 13 vell as to erors stadent of Indian Literature by the compilation, and poblication of your San. scrit Encyclopædical Lexicon, and is fatisfied that you will derire the truest sentiments of self-pride, and satisfaction from having accomplished ro laudable and creditable an undertaking; while to jxsterity your name will be handed down, among those who havo been most prominent in cnrichwg anil preserving your national literatare. Iztract from the Jinutes of the Proceedings of the Committee of Correspon lence of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland. Transactions of the R. a. S. of G. B.anil I., rol. 2.vl Ar. P. LIII. Sir Alexander Johnston, Laring laid before the Committee, the first rolume of a fanscrit Encyclopaedical Dictionary, and : Bengallce Spelling Book, compiled by Baboo Radhakaut Dub, ? Calcutta. It was resolred" That in consequence of the talent displayed in those works, and General escrtions of Baboo Riadhakant Dell, for the promotion of knowledgc, le le recomand to the Council for clection, as a Corresponding Jember of the Royal Asiatic Society," -L212 Report of the steps taken by this Society in relation to Capt. Low, and Babos Ruildi. Dig?, be made to Lord William Bentinck, and 3r, Fallerton; and that those Gorernors by me aliori thcir assistance to Capt. Low, and Bałwo Radha Lant Deb, in the attainment, objects." Extract of a letter from P. Clarke, Est, Secretary to the Royal Asiatic $xity and Ireland, dalel Gil Arril, 1643. In ockr:omledging the continuation mis poor learned and valual!.. Tiga's bor highly the Royal Asiatic Socier pates the elaborate on pentlemen, and liat marked approbat monies tko terziisa : ::

·C Extract from the Annual Report of the Arialir Surinty of Paris, for 1918 r( TT 1 l'auteur l'imprime à ses frais et ne ſe met me en vente - Longatemor de distribner 14 mmg An lica de les vendre fait hondeur à la magnihmence des antears ou de Gonvernements, 0111 quelqar Boin qu'on mette a les faire partenir dans les mains de ceux en feraint egr, on n'y requut jama completment, et il vandrait metz, jo dimis même, il serait plas génieur de les mattre en vente want haga annan fy nwynes Translation, . 1. 41 their purpose, and ks to be sold at * 100, 2 tho stad ver been so little Extract from the Journal of the American Oriental Society, Vol. I, No. 1, p. 77. The learned Radhakant Deb, at Calcntta, continues the printing of his Thesaurus of the Sanscrit langaage and literature; the 4th volume reached Paris two years ago Extract of a letter from a A. Bushby, Esq, Secrelary to the Gorernment of India, dated 15th January, 1813. They (the Court) have requested the Government to convey to you their thanks for the presentation of the Dictionary, and to signify their high sense of the industry and learning exhibited in the work Extract of a letter from George Couper, Isq, Secretary to the Gorernment of India, dlated 5th August, 1853 I am directed to inform you that in a despatch recently received, tho Hon'ble Conrt direct the Governor General in Council to convey to you their acknowledgments for your very valuable and learned work, and to express their satisfaction in finding that you have justly appreciated the motives by which they are actuated in giving encouragement to the cultivation of the ancient language and hterature of Indu Extract from the Preface to the Sanscrit and English Dictionary of Dr. Horuce Hayman Tion, Professor of Sanserit in the University of Oxford, 1st edition, 1819, P. INITIII til Extract from an article by Dr. II I. Tilson, publisheil in the Journal of the Asiatic Society of Great Britain and Ireland, Fel. 13, Pt. 2, P. 209. Besides the laadable efforts which are hein mnda in India to negoth ·Lx!ract of a lr!fry from thr rume, date 1 Lanılm, 16th Augnl, 1632. Yone jupenyeraner an disinterestedness in this girat sorkom entitiri to the highest credit, ngil it will no dlnult pactante your imc for crer ninongst the starlents of Sanscrit. L'ztracl oi a Iritrr from the cams, dalni 18th Jay, 1832. Your posl: is an immense storchonse of valuable materials and will be consulted whilst Sanscrit is studied; I mish it were reprinted in a smaller type and on better paper, Istract of a lutter from 1. Stirling, T19., Persian Sretrlary to the Gorernment of Invlia, datel 23rd January, 1826. The higlicat considemtion appears to ho due to the nuthor for engaging in 80 asofal and at tho fame time laborinus a literary andertaking, and the manner of its cxccation till afford the most important facilities to the study of Sanscrit letters. Iztrac! of a Inter from Tilliam Butterorth Bayiny, T'icr-president of the Supreme Council of India, slated the 27th January, 1826. I am vell purşunded that a work to which you liaro derotcd much of your time and attention must be liiglıls valuable and wecfal, and it is gratifying to obserre, that your talents and labours are directed to numemas important objects tending to adrance the knowledge, to raise the charactor, and to promote the best interests of your countrymen. Izlract of a lntire from G. F. Gorilon, 187., datci 8th February, 1826. The proof of your munificent npplication of timo and fortune, to the promotion of the liter. ature of your countrymon which your valanblc Dictionary affords, in addition to tho many other instanccs cxhibited in your zealous support of crory pablic institution that has education for its objcct, cannot fail to place yoa high in the esteem of liberal-minded Englishmen and Iber to add my carnest hope that you may long liro not merely to complete the work, bat to enjoy the well-carned repatation to which it will 60 justly cntitlo yon. # Extract from the Preface to the Rer. Jr. Jforlon's Dictionary of the Bengali and English language. The Sabdakalpadrama now in course of publication by Baboo Radhakanta Dera, whose talents and uscfal labours rcf rymen of this Prorince, and promise to be of has been consulted as far as published. T been favoured by that gentleman with the cops of the extant portion of his elaborate work, takes this opportunity of offering his grateful acknowledgments to him for the aid thenco derived. 1 . Fery addi- Extract of an article by Dr. N. Lens, publisherl in the Journal of the Royal Asiatic Society of Great Dritain and Ireland, Vol. II, P. 188 (1835). Three volumes of this valuable work comprising each pearly 1000 pages in large quarto, aro DOW in the library of the Royal Asiatic Societs, presented to it by the learned anthor. This portion perfectly justifies the high character, which Professor Wilson garo the work in the first edition of lis Dictionary in 1819; anticipating only from a fer sheets, then printed, how inestimable a store of authentic information on a variety of subjects connected with Sanscrit literatare wald be laid open by this admirable undertaking, the expensiveness of which did not however admit a hope of its speeds accomplishment. Radhakanta's work is very distinctls, and generally ali chamcter; and deserves certainly not tho Icast part of Indian printinn froen baino alwahadir"- arranged (its articles have of inferior importance since the appearance of the 2nd edition of r. tional information, supplied by the learned Hlindoo on th ls, has of course been arefully reprodaced by the celebrated lexicograpuer, who was then alreads in possession of the three volumes before us, except a few sheets at the end of the last. Our recommendation of these rolames is not so much founded on the lexicographical as on the Encyclopedical portion; which forms by far, the most copious and interesting part of the whole; although tho first mentioned articles luase a fair claim to the attention of the Sanscrit student on account of their ample specification of synonyms, collected from all coslas of celebrity and their compen. taries, so as to sapp's in some measure, the deficiency of a dictionary, English and Sanscrit, or that of an invlcı pointing, ont for any meaning all the rariety of Sanscrit expressions. The method adopted by the author in articles of a merely lexicographical nature, is, next to the word in question, to note its gender if & nonn, or if not, its grammatical character, then to giro a slıort definition of its meaning bs mentioning the class of beings or ideas to which it belongs, acıt to explain it by corresponding erpressions in Bengali; 50:netimes also in Persian ; after which he proceeds to the Paryúya or list of fynonyms in Sanscrit, which sometimes amount as in the articla Chandra to the number of one hundred and more, noticing alssays their respectire anthorities. • • Te beg to conclude oar present remarks on this important work with the prediction, that in its remaining portion the author will probably continue to extend its articles in the same proportion as le las evidentls done during luis preparation of the porceat solumes, the third of wlich contains an article of no less than 162 pages on Prayas kitta analogoas in form and nature to that on larmaripala which se mentioned alore: se only srish he would no longer prereat his European admirers from aping the adraatare of the portion hitherto printed, bat at once malo op his mind to send to Earope these three solames, alaalle as are their contents, to be sold ecpi. mtels, ·Extract of a letter from Eugno Duennuſ, Membre de l'Inelstut de Fraer, Hall Jlny, 1933. J'eprouve une grande entiefaction & Tone Annonce que la Ceril de 1 Sorrit Auntique de Paris vous a reçu na fombro dna membre honnmir, kur 11 papraition on j'en ai faite irria été appuyée par 31 Le Dr Moh!, l'un des membros da coneril Vons étiez depune Inns temps ser ut belle augue et la llenallur Utlenio Le do leds pitie Translation Eztract of a letter from the same, datal 25th October, 1810 adresser un exemplaire Translation. TIL!.L --------- Extract of a letter from Bajor 1 Trøyer, Member of the Anatic Society of l'aru, elutor of the Raja Tarangint, $c , dated - June, 1837. Be sure that we expect with great impatience the continuation of your valuablo Ductionary, honourable mention of which was made in several philosophical Journals of the Continent. Dillo, daled Pans, 121. January, 1817. 1 your name, work will be where your Dito, dated 18in December, 1819, quotel 18 a letter from II, Pocklington, Est, dated 711 February, 1849 ---- -31. mm - LA VE 14 маунтини Dilla. Duted Paris 2012 Varch, 1859 Yont Terv yalnghe worl- the CALL 1 Extract of slelter from Dr. Fathaniel aliich, dutal Lonlun, 6th June, 1838. There is a Latin qaotation which I may 1a perfect truth apply to you: Evergute montMen- !me perenniks, that is to say, you have raised to yourself a trophy more lasting than brass or other transtory thing I cacnot concerte & more atupendons and noble andertakiag than your Saasont D.ctiusary, which ja lyng from the awal labour of the four first rolames eniling with # will at least require stother final very bag volane All who have any respect for literature, all who have the least pretension to judge of the sublimity of the Sunscnt language, and all who cut knowing ·( 5 ) the least of it, hare at least the decency to sopposc that the admiration for the sencrable language expressed by sach men as a Colebrooke, Jones, n Jill, a Wilson, a Schlegel, a Wilford, a Carey and the other great foreigners (not to say a word of the natives of this country,) is cll fonnded, all, I say, must feel the deep gratitude that is dac to the great and learned anthor of such a work as the Sabdakalpadruma. Lztract of a letter from George Xorion, Esq., dałci 25th September, 1841. In my position as President of the Jadras University, I must bring your splendid work to ascal account, and in crery way I feel gratified by soch 3 nark of esteem paid to mo by a fellom labourer in the cause of natire edoction and adrancement. * Iztract oj a letter from Dr. C. Rort, dated 7th June, 1817. Accept my fincerest thanks for your kindness in presenting me tith a copy of the Dictionary tluch will be of the luzbest valac to mo. I owe to it alreads a great debt of gratitudo for tho Resistance I derired from it wlica all other resoarces failed me. When translating the Dhasha. ranchchida, the technical terms of which I had sometimes great difficulty in anderstanding, exactly, I found always my doubts removed on referring to the Dictionary, then the Pandit mbom I cousalted could not gire me a satisfactory explanation. Extrac! of a le!!er from II. B. Koenig, Esq., to Dr. C. Nor published in the Journal of the Ariatic Socirty of Bengal, Vol. 17, Part 1, P. 33. To the celebrated Radbakınta, I sball by the same opportanity, tmnsmit a copy of all my pablications, which I hare sent to the Society, for which consignment, you sir, will be kind cough to procarc Obc or two copics of the celebrated Sanscrit Dictionary published by Radhakanta. The distinguished author, will perlaps be the more inclined to comply with my wishes as be will benest bs it, in a high degree, the Oriental Students in Germany, as I do not dcsiga this works for salc, bot elall religioasls keep it for the numcroas applications made to me for its usc. Eztract of a letter from th.c same to the Rajah, datel Donn, 21st December, 1817. The applications made to me for the use of this treasure, are already sery nameroas, though it bas not as set arred lcre, and selling's as I Trould farther ecicacc, by falalling all regacsts, and granting all is bes, this of course is impossible as the number of thosc, who dcroto themfelves at present to this branch of science is alreads too rast creo in Germany alonc, to allow the arc of it to all, low crer grecut their requests, horcrer desirous and able, they themselves mar be, 1 mort le content bs, frauting the urg of this work only to the most eminent of tho cmincne ftudents of Sansoni, lo sthom it will be an incılaustiblc Eparce of knowledge and visdom, as it will {m. Aenat grauification to mr, to lxc thus instromental in forthcring and increasing #CICACe. [-zract of a letter from T. L. Vall, [s], Assistant Principal, Lenores College, dala? 20:algoril, 1630. In a letter from Dr. 177-78, which Ds Ballantyne recerred a short time ago, tho Icaracıl Oxford Prost=507 FIPSC himself in moch about to fame terras reqxciina sour most licolaule compilation, t...t lic en plone in thc Prisce to the fir: Ld110 o 229 dict:09118, commendation from Euch a quarter for most of course, 13 Cummy mail all Indau eclours, taleem at its valce, vil.csss not list. + L'z'Ar! (fa Irim frini Dir. Hermin Parkk91.1, Prof of Sarrerit Literature it. Ilm Unirernity Irajzig, en Siriury 19 11.« Gorras Oral Sriy, 2':13Doe-r!ev, 153). Yon are not caucarunted with tho deep interes! wie's Lourens lxc fales in Europe by the introduction of the minds o! the ar.cm Ford language usi literary of For , tlat 1. lepas a lit: l. cvery yearu Le's this Et obc! &* oprerad becoming 12. okurorts depard 1: s intereses, But alas! the Irlande trager to los ligatud onder isto this wor!!!! certos c!: O.. 1.. 224! rsvarcas is scriureau. Eine! Aricu!...S 24 the learn... dunarel in siis on mur, b) riela zis c'e', iros!!. le mi cumplimivadle 2.0:1 vz!... resellsc! t.: 1.1., 15:33: SOT. By YEMELT Cur...Farin It sa core is!!!! 13 it !.Irr1:2!!!,:! I L.: :..."!!* CH. Llosi is 5015 Promil. Ya!! it, 1 ! onde mouse LNT! *tomile, 1., 23.ESLI!! SULKE - Irritakit ja, ili ste, dak? 13:2. Durer!, 15.1. 12 i ! licens 2:1:111m, 1:: To**!:, IT maar", d'? The J***:*:::::15: 121.210-11>;** :*:"it.7:10 Z5 ::: dried gul.ppt 7:1:::!7.1. Gert: '; .1*5.1., 2. r! ! ! ! ! ! !:....12!1it !!

·Extract of a lotlot from Edward E. Salisbury, I'mfessor of Sonernt in Fale College t 8. A. Serrciary to the American Oriental Society, datul 2811 September, 1830 While I beg yon to receire my grateful acknowledgments, I would faso horo that the full ment of your desires, respecting the cultiration of Sansert learning in the Western world, ma Le promoted by the introdaction of your work into our libraries Extract of a letter from Londila Radhalrishna of the Court of the late Jaharaja Ranajila Sinha, datel Lahore, 9th June, 1852. The 7th Vol of the said work has not yet reached this station, but is expected within a very short time The other rolames of the work have lately occaped my clone attention and been found to be an iarabuablo prodaction in the litery world, your indefatigable labour I firmly believe, will be amply rewarded by the inertimable advantage, which students will derive from its peroni. ••••*••• As I lare caused the work to be transcribed in the Depamagara character, the Literali, of Ibis Province have the rely an easy accen to it; all the Pandits of this mapfry, who have seen it, ha ro erpresserl their approbation of it in high terms of eulogom Extract of a letter from Dr Charles Lossen, Profesor of Sunarst Literature ** Donn, data] 7th August, 1852 By the completion of the Sahulakalparama one of the most enlous and important literary esterpriser, has been brought to a fuccesful corelasion, and thereby a vast trensure of informa first, na great number of rabjecte connected with Indian religion, smience, arte, geography, and metalowactions, has been openert to the literary men who occupy themselves with their stadz Ty thus paremince your lighneay har rendered your name, immortal omonget those of It almora of Sunernt philoby, and moed to the present age, that India stall postenses lamina- DX! Kiener, which may or mth the most colehrated Indus of yoro for glory, yoar Highness aksim malemtriy of your work hy mying that it may bo only onetal to the novico in Sadecrit, Ilare on the contrary toy frequently refernng to it, after having in rain songht for the desired information in other works and found whuh I wanted in your Saludakalpadruma, convinced my- *!! that it u nich wereu of information, on a multitude of subjects The Hullaballrom forme the chief ornament of my library, and I need hardly add, that I la cort storih in krateral meteory the benevolenco your lighaess has bestowed on me by der steunt te with woch en soestimahle gift . Farurt of a letter from the munir, le text Ith October, 1833 Is this armlenment your fligh* has maile an in oxhanstible mine, hitherto ludden trurile Sanrent arlo PN, and place your nano argengut those of tbo manificent familiar en pohybolmay the cultivators of which wil, for over, runorata goa: momory w that heurkrutext tenrutor Your ghness may rrut nyared that I shall always regard gidraton, usmrt prox's reward for my labxons in the field of Ilinda Antiquities, and I ar. dusty was that the cih rolnow my won to pablested by what this grand, and incomparable kl te comple! «t ure Point of Intet from De Allrecht Filer, Docent of the funerrut Language in the t'mr vereity of Telin, and Ely of the White Forro, fe, datal 2104 October, 1955 The bulboks.salmsin .ll rema.n lo eser o munnment of your indlastry and perseverance sinis D. clolarlal intrmation about the later Ilinda notions and htorsture 1.1 from the Profice to the first ortorbwh bany pe Stiahnil under the surpures of the Impe. wyers: S. Petersburgh, by Rullph Ruth and Ollo Luhtlingk, Vul 1, 1993 L!Lakuna'i Saka'alum, eiro Werk, welches dem gelehrtea Inder in vielfacher Ilczie. mens res rech, hat aus 1 den Stand gasetzt, eine ga zahl von aneelirten mentorer in comminaren en dern wörterbüchern, welche ann ach bad crt: s1 Ockte sunden, un tengtud. Arch Anful.rungen aus eurten and woelirten Sen, er blm ter du recta yunyik von Manzanaren ons shri' Rutten gekom La esedo diach den 'Ischia del Ducht erreichbarn whatzemren werkes rer. eu: 6. Karte Abstrac dur Wunser schaften der Freighigkeit des Verfors Trowlatun. The Who's Skirms, wrot with in many reports, turto the highest credit La torneil 12. lomastica Em * gerat cum'er of shell luian Dalion. Le crat w tw rt. ranncfr ***** poss It us Tery Belal ** Amatue wellwal sae! 'n! maar ple muntains all the copiosaenyma ;s work is my Will the baxirin, abe Imperial Aest my vf ** wall recollen!' yan Porto"! *** I- L'AS, Ll's flle L. I'lu fe is Dr E Euter till 1317. " Window of the frus' Windy Ci, Pol 17, Part I P 351 Falsykke malo bo ta v barui setant ? ****** waarne Ka B448 fun kur tirer. t 2. Dalury w kry wreal time asia'zarni olun .. ..st. 16.feratu ·Irtract from Dr. Jl. Jüllroy's Profarm to the Rig Vein Sılila, Vol. 2. I bare becn also hononred by that distinguished scholar and poble patron of Sanscrit litemturo Raja Radlinkant Dera of Calcutta with a most valuable present the Sabdakalpadruma, a Fork which by its comprehensive range and its crcellent armngement stands anrivalled in Indian Philology . Extract of a Intter from thc rame, dated London, 3011 Jarch, 1836. I also felt it my daty to capress pablicly in the preface to my second rolame of the Rig Veda, my personal obligation to you for tho, valuable present which you made me of your magnificent Fork, the Sabdaknlmdruma, a work which does infinite credit to your public spirit, your revcrcoce for the antiquities of your own nation and your comprehensive knowledge of all that is trals valgable in the literature of your ancestors. This work will make your dame for crcr resered among your countrymen and highly respected among the Scholars of Lüropc. तथा च बुनिः यावदरिलोके पुरुषपुष्पेन कर्मणा यूयने नावदयं खर्गे सोके यमनौति। Iztract of a letter from Dr. Chüt: dated Bielefeld, 21st October, 1837. Till now I honoured Fon deeply as a great scholar, the anthor of the Sabdakalpndruma, now I love yon as one of the kindest hearts on the carth. Extract from Art. TI of the Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, read by Professor H. II. TVilson, 19th Jarch, 1859. Tho writer, a friend of many years, Raja Radhakanla Deb is well known as a leading member of the Natire Society of Calcutta, who adds to the distinction of mak and station, that of a foremost place amongst Sanscrit scholars, as erisced by his grut Lexicon or Literary Encyclo pædia of the Sanscrit language, in scren quarto volumes, the Sabdakalpadrama, which enjoys a European as well as Indian celebrity. Any opinion coming from him on subjects connected with the ancient literature of his country is entitled to the greatest deference. Her Majesty Queen Victoria has been gracionsly pleased to confer on Raja Radhabanta Bahadar, a distingạished mark of Royal faroar by the gift of a splendid gold medal, bearing on ono side the bcad of Her Majesty and on the reverse the words “ From Her Ilajesty Queen Victoria to Raja Radhabunt Bahadur" and it was accompanied with the following letter from the Right Honorable Sir Charles Food, Secretary of State for India. Secretary of State for India in Council. Indig Office, 28th July, 1859. SIR, I have laid before the Queen your letter with the copy of tho Sahlakalpadrums forwarded by you for presentation to Icr Jajesty; and I am commanded to acquaint you that Her Blajesty Las received the work very gracionsis, and fully appreciating the spirit of loyalts in which you hare transmitted it, was directed me to forward to you the accompanying medal. I have the honor to be, Sir, Your most obcdicnt lamblo scrvant, CHARLES WOOD. Raja Radhalant Deb Baladar. Extract of a litter from Pundita Vitthala Sastri of the Lenares College, datel Samrat 1903. परमर पाटगास्टायां हारमारिद ममोपे भवदीयं मान्नं समस्तप्रमनूमानवानिवर्निनम् पपेपणानविषय- सपथमनोहरं कोगमवालोकयम् मम्य परिचित मुहिन दाधरनयाच हाटमारिन मदालोचनाय नियोशितः प्रथम धमकायमखोपन्दस्त मुतबंधनाभिवरकरणं यदान पम् पदारम् नरप पोमनां भवताम् एतत्वोगममपंपादिपर्ष मनमईमान मौदार्यातिापम् परम्य ग्मत काम प्राप्ताबुन्दष्टितपेना म वर्षदृतं भवत् पविथै प्रयापपम् । Trandafion. I use ecen in this College, with Mr. Hall, your grand Lenicon, which fortasses all anciert and modern Dictionaries and dorites its cxcellence from its comprehending the topics of as infinite mariety of Sastras As I am nell familiar with printed Bearli clancier, le Juas cogized me to examine the work. I last read the Preface at the beginning of the il Volone; Olserring therein your over increasing dalk rably in the distribution of the book, I hate, with 12 :1 Uons heart to obtain it, ecat Pua the L1i.ral Vesseorges ·(8) L'ztract of a letter from Taja Fijayagrin-la Sinha of Pumin, naint देतवानविनामन कविमन मिहानरमपदम्। प्राविन्दं मन्नु मातमेव मिनरा योदयापमम् । Translation. Excepting only the last folame, I havo received the Salvlakalmirom, which alone esista to dispel the gloom of doubt and furnishes us with tho jewel of demonstrate trath. Extract of a letter from Jſaharaja Jolanamohana of Fishnupura, daleln Ancim. भवन प्रेरिनाभिरचित शब्दकपदुमपन्य दर्गदर्भ समावम् चम्मत महामपितानाच भयोभयावधिता परमहरिनायवे थुना ममपि चासोक्यच बसाभि मेर मानादानपरिणीलितानम् पवनकथम् । Translation Myself and the Panditas of my Sabho have derived perfect and sapreme satisfaction from the perasal of your Sabda kalpadrama sent to us, by applying to it and bearing it recited, we meat acquaint ourselves with the result of your extensive researches. Extract of a letter from Professor liudolph Roth, datel Tubingen, 11* Yarch, 1959 T-.. - 1-11 ... Translation, I have first of all to beg to apologize, that I did not earlier, daly inform you of the Sabdakalpadroma. Accept my best thanks for the precions gift which not only forras ad ornament of my hbrary and renders admirable service to me but reminds me of the friendly feeling of the Donor Extrack of aletter from Pandita Radhakrishna, datel Lahore, 10th May, 1859. यावचन्द्रदिवाकरो विनिमसे नाबमा राजत बमात सय सर्व नप गयुना पधिनवधा सावदेववरस्य कीर्तिरतस्ता कल्पदुमान् थास्यति । कचंदेरी सई विदितमिव स्यात् पुसव मनाय । राधाकाम्न एपस्य भपसम भूमधले समुदा सुखासारं पात्रा सुगमविधिमा यस्य हनिमः। जोपाई सच पुत्रपौत्रादिनः यौन संरचितः । चितो राधाकाको जयतिरि वियेगाधरपनि। Translation .........ant.aamana. C.--..--.1.- obtained.

·-- मुखबन्धनं । तत्रादौ मङ्गलाचरणमोकाः। योऽद्वैतमचिदानन्दपरग्रहोति कीर्तितः। मायाङ्गतं प्रणम्यादौ शियाचागनुमानतः । उपामकानां कार्यार्थ रुपया पञ्चधाभवत् ।। राजावाहादुरोपाधि-श्रीराधाकान्त-देवजः ॥ शनिः शिवस्तया सूर्या गणेशो विष्णुरेव च । परेषामुपकाराय शब्दकल्पद्रुमाभिधं । अपविघ्ननाशाय भनियद्धाममन्वितः ।। कोपं नव्यक्रमयुतं कृतवान् बहुयत्नतः ।। ग्रन्थसमानौ मङ्गलाचरणवीनं। संस्कृतपन्यानामेतादृशी रीतिः मर्चव प्रचलिता यमङ्गलाचरण-योकानुक्रमणिकादिकं ग्रन्यादावेव लेखनीयं भवितुमर्हति । किन्वम्मिन काये तन्नाचरितं । तस्यैतत्कारणं । उनायोकादि-रचन-प्रागेव प्रथम-काशादि-मुद्राइन-समापनमात्रेण तम्निमवो स्वदेशविदेशीयमहात्मानः पुनः पुनः प्रार्थयित्वा मर्चमेव ग्रहीतवन्तः । इदानों एतत्कोपम्य प्रथमादिकाण्डं नापम्यितं । तेन हेतुना एतन्मङ्गलाचरणदि-रूप-मुखवन्धनं शेषकाण्डपुरोवत्ति कृतं । किन्त्वेतयन्यारम्भे अथ शब्दकल्पद्रुमो मुद्यते इति लिखनेन मङ्गल-वाचकाथ-सब्दप्रयोगादेव एतत्कोपस्य मङ्गलाचरण-मिद्धिर्जाता । तदुक श्राद्धतत्त्व-कृतश्रुतौ,- "श्रोद्वारयाघशब्दय दावेतो ब्रह्मणः पुरा । कण्ठं भित्वा विनियोतो तेन माङ्गलिकावुभौ" ।। यत्यरचनप्रयोजनं । प्रयादशमयकास शास्त्रीयभाषामु संस्कृतभाषा गीर्वाणवाण। अतः सव्वालिया सर्वत्र समरूपा सजनमान्या च । देवळपिभिश तद्भापया अष्टादश विद्याः प्रणीताः। किन्त्वम्मिन् भारतवर्षे उकविद्या-मन्वन्धि-पारिभाषिक-गव्दादीनां प्रकाशक-कोषो न प्राप्यते। ते च तत्तद्भाय्य-टीकादिभिरेव चरितार्थी भवन्ति । किञ्च महा-महोपाध्यायैः प्राचीन-नवीन-कवि-कोविदगणैः पनि पर्यायनानार्थ-युत-बहुविधाभिधानरचना यता। किन्तु तत्तद्- अन्यौयकार्य-शब्दमंग्रहम्य वर्गम्मरणाभावात् प्रयोजनोय-पर्याय-शब्दप्राप्तिः मुस्करी। एवं अनेकार्य-शब्दमंग्रहस्य एकादि-पड़तर-पर्यन्त-कान्तादि- हान्तशब्द-निवद्ध-निखिल-झोकानां पाटव्यतिरेकेण प्रार्थनीय-नानार्थ-शब्द-निर्गमाऽतिदुर्गमय । विशेषतः तत्तदेकैक-कोषे समग्र-शब्दार्थयोलीभाभावः । इत्यादि-दोपमहमालाय परोपकाराय पठड्यावधि-वर्तमानकाल-पर्यन्तं बहुतरपरिश्रम-धीरवर-निकर-साहाय्यरेतद्देशप्राप्य-ममम्कोप-वेद-वेदा- म्तवेदाङ्गभाय्य-याकरण-छन्दोज्योतिप-माहित्य-नाटक-काव्यानकार-वैद्यक-मङ्गीत-न्याय-मांस्य-पातञ्जल-चैगेपिक-मीमांमा-रणति-पुराणेतिहाम-तन्त्रा- गम-निगम-शिप-रूपकार-गीतिगास्व-कुलाचार्य-गोस्वामि-यन्यादिभ्यः शब्दममूई मंग्टम कविकन्पद्रुम-नामक-धातुपाठ-ग्रन्थात् धातुनिवहन महालय्य सकन्न शब्द-धावानामनायासेन लाभार्थ विना पद्येन वर्णव्यवम्याकमेण शब्दकल्पद्रुमाभिधानाभिनवाभिधानं कृतगन् । इमं सप्तकाण्डा- मक-वृहत्कोषं स्वीयकोष-व्ययेन मुद्रापयित्वा मुद्राव्यतिरेकेण नानादिग्देशीय-विशिष्ट-पात्रेभ्यो बन्धुवर्गभ्यो याचकेभ्यद्य दत्तवान ॥ ग्रन्यम्य नामकार। एतत्कोषस्य भब्दकल्पद्रुम-नाम-करण-कारणमेतत्। म्वर्गीय-कन्पद्रुम-सन्निधाने यो यत् मार्ययते तस्य तत्प्राप्नि-र्भवत्येव । मत्तमाय- भन्दकन्पद्रुम-ममीपे यानि यानि समीति-शब्दादीनि प्रार्थयन्ते तानि तान्यव ग्यं प्राप्नुवन्ति । अतः कल्पवृक्ष-मादृश्यमेव नामकारणं । प्राचीनमंग्रहछ- द्भिरपि वकृतग्रन्थानां कन्पद्रुम-कन्पतरु-कन्पन्नता-प्रभृति नामधेयं छतं । तसदृशार्थक-कामधेनु-चिन्तामयादि-पुस्तकानि च प्रचलन्ति एतद्ग्रन्थस्य मृतरूपकत्वात् अस्य खण्डस्य काण्डेति मंजा छतवान् ।। थप ग्रन्यमरिपाटी। अतः परमहमेतत्कोपस्यानुफर्म विशेष-नियमच विवृणोमि । निखिलाभिधानिक-शास्त्रिक-लौकिक-यवहारिक-माधुभम्दानां धातुगणानाच झटिति प्राप्तये तेषामानुपूर्बिकाकारादि-क्षकारान्त-पक्षाशदानां यथाक्रम सूची छत्वा विन्याममकुच। तत्र प्रथम स्वरवर्णादिमन्दानां परे, एम्नवर्णादि- पब्दानां पे युवातरादि-शब्दानाञ्च वर्णन नेणैव यथाम्यानं प्रथमा-विभतदन्तवेन मंग्यापनमकायें। पदसाधने येपामन्यातगणं विकारो लापा वा प्रभवत् ते वास्तत्तचब्दोपरि विन्यम्ताः। अनुम्बार-विमर्गाणां पौड़ा-स्वरान्तर्गतत्वेन तदुभयवदाद्य-वर्णयुमा मन्दान म्बरवर स्पन्नामिक्सिार कार । तत्पशात् प्रत्येक मन्दस्य निङ्गं प्रत्येक-धातोरनुबन्धञ्च निर्णतवान्। येषां धाटनामवन्धी नाम्नि तम्यान विन्दुयुरमयवा गन्दमाते । तदनन्तरं सकन-गदानामर्यवाचक-पदानि प्रयमाविभत्यन्तवेन एवं समस्त-धाववाचक-पदानि मनीविभयन्तवन निस्तानि । प्रत्येक प्रमिद्ध-दोत्तरं an - ·भाग तयार-भानपानमा नीका धातुदीपिकोकव्याख्यापदादीनि विहितानि सर्चगेये तेषां प्रम् मनीत बिपिता मना र बागनाम्यागै महन्द-शकार-दत्यनकारी वर्गवकारान्तःम्यवकारौ तालव्यशकार-मुईन्यपद सानिया धातूमध भिरं एना सधोपूर्वकं ययाम्यानं मन्यापनं रुतवान्। वादे उकवर्णनामुचारण-भेदान रायमदो मानि दिमा.रिमें वने । किन्तु मुग्धयोधटीकायां दुर्गादास विद्यावागोमता वकार-भेदिक "उदो पारिले यो व. प्रदयमधिनः । प्रत.म्यं में विभानीयातदन्यो वयं उद्यते" । PATANE मागरमोन भाति। रति तोरई धावूना पदाकरवादोग्यदस्य-वकारादिधातुद्वारा पदसाधनं irritate जानुपर्णत पदसपीमथे रिन्यमतगन् । पंगा प्रोजे भानुभयो न हन. पम्पमात्रमंडः कृतः । किन्तु सम्दानामुत्पत्ति-म्याम धातुः। श्रतन impong(पहाधिक-मरममत-संख्यक-धावन मामय एतत्कोपान्तर्गतान् रुतवान् । सब Homentum-माना।२५ कागत-धाताः। २१ उकारान्त-धातवः । १५ऊकारान्त-धातवः। INTI पानाला। २५ काग-धानमः। ५ धोकाराम-धातः ५८ ककारान्त-धाताः। मा ...गन पाना...शारामा-धाता। १९कारामा-धातरः। २जकारान्त-धातवः। menu.VATIOकागमा-धात ढकाराम्त-धातुः। ५. एकागत-धानमः। VirVITAमनपाता. मामा-भानाः । २८नकारास-धानरः।४पकारामत-धाताः।१५ ....Itar-VATI ५मकारात-पाता १ पकागत-धातरः। ४२ रान-धातका Marur Vता.। ११५ मन्यवकारामा-धाताः। ६५ दयमकाराम-धानाः । ५. कार .। म संन्यापा TR-धातुवमेको नागना-धातुमामि । मौव-धादमा नियत-प्रयोग merriti irri-पाउय गणमंशा भात्। तमध्ये प्रमिडू-गणा दः । प्रयासर-गणा अनेके विचन्ते । ८ rroramatine पारित । तुदादिय धादिय तमयादि-गदयः ॥ Firrrr-muम पागणे बापदेश-विप्रेण कागद्यादि-धातुपाठ-क्रमेण प्रकारान्तारि- ... ... ममममनिष-गेयमारण गतीमध्ये धातुगणान् निमितमाम् ॥ माfatafai refirmeriorमरदानं पोषा-बदानेन विभाग एवा नागदये अन्दादिमिमितः। तस्यानिम-मयादेणं Cinnamrikaawre! म परम-पर्यन-द-पटातो भलमहीधी भवियनि । मेर-प्रदाना gaye. Tarai freो"| वाचनाम्य अधात् चिनिय मम "" | ar.in*RNETrai सारे पतितामा प्रथम श्राप एका मुद्र-ममरेमा ( - ) मा मना । Primar UPTEME-HEE (1) प्ररना। भिधा-सदस्य एवं प्रमाण पांविषम-पाद । writ. शियम नायटन विकत Hiterary in पूर्ण पुरा ) wife-प्रियानक काणभंस्था er Terrore मिटानमा... -अभिगमेन मन:पका सदस्य। enemiereafterwardees - ramani HTTERate for Tere in trut writin free re<RAN THAT AART ·Fo-मुन्वान्। वदिङ् नुत्यभिवादयोः । अतएवेदितो नुन् वन्द्यते विष्णुः ॥ परवा पाड्वान् । युतिर् धरणे दरितम्तु वेति अच्युतत् अन्योतीत् ।। t:-अनिनिष्ठः । दीपीङ्य दीपने । नेमडीयोति दीप्तः दीप्तवान् । उ:-कावेट । चमु भक्षणे। पु क्रिदित दम् इति चमित्वा चान्वा ॥ ऊ-वेटकः । यस्य मामान्यविधिना इविहितः ऊदितः परस्य तस्य वा दम् इत्यर्थः । पिधू शिवे शास्त्रे । वेमूदिदिति असेधीत् अमेत्सीत् ॥ फ:- उपद्रस्वः । चङि ने: परे अङि परे बहुम्वः इस्खाभाववान् । यथा ढौशङ्गत्यां । अगडुबडस्ख इत्यत्र दिदर्जनात् अढौकत् ॥ स-चा चडि अम्खः इत्यनुवर्तते । कण पार्तम्खरे । भ्राज भ्रामेति चौकणत् । अचकाणत् । येषां मतम-खरानुवन्धः कश्चित् पयते कैथि पद्यते तेषां हम्व-विकन्पनार्थोऽयमनुवन्धः ।। स्टः-अटवान् । श्रीगनस्ट गत्यां । शामन्त्रात्पुषादेरिति अगमत् ॥ ए:-मिचि अवृद्धिः । सिचि व्यांविहितमौ । ए कट वृतौ दृषि। इमाद: सेम इत्यत्र एदिदर्जनात् अकटीत् ॥ ऐ-यजादिः स्यात् । यजै नौ देवार्चने । व्यथग्रहेति जिः इंयाज । ग्रहस्खपाद्योरिति दयात् ॥ श्रो:-निष्ठातनः । निष्ठायामो निष्ठातः निष्ठातो नो यस्मात् म निष्ठातनः । रुनो गौ भङ्गे। सुल्वाद्योदिदिति रुमः रुमवान् ॥ चा:-अनिट् । औ गमन्ट गत्यां । वारस्येत्यत्र बौदिदर्जनात् गन्ता ॥ कः-घुरादिः । गएत्क मख्याने । चुा नियति गणयति ॥ किः--चुरादिनी । पचे गणान्तरनियमाभावात् मादिरित्यर्थः । युज कि मंयमे योजयति योजति । यद्यपि चुरादिभ्यो निर्विकल्प्यते तथाप्य- न्येषामनुरोधादिदमुक्तं । अन्येषां मते तु चुरादिभ्यो निनित्यः । तत्रापि युजप्रमतिभ्यो वेति । खमते तु चु भिवेत्यत्र वाशब्दस्य व्यवः म्यावाचित्वात् चुरादिभ्यो निनित्यः । अब युज-प्रभृतिभ्यो वेति ।। ग:-क्यादिः । डु फ्री ञ ग द्रव्यपर्यये । दिवसतति क्रोणाति ॥ गि:-धादिरपि । अपिशब्दात् प्रयादिश्य । पूत्र गि गोधे। घादेः ख इतिहखः पुनाति । अपूः स ल्वादिः । पूवर्जितः स धादिादिय स्यात् । लू ञगि छिदि न्नुनाति । सृल्वाद्योदिदिति नून: स्नूनवान् । कृ गृ ज्या ग्लाहाल्चादेरिति नूनिः ।। घ:-रुदादिः । लघिर रुद रोदे। रुयोऽयोहमस्येम इति रोदिति । रुदाद्यस्तौति ईम् अरोदौत् ।। ड:-तवान् कर्तरि । कर्तरि वाये तडवान् श्रात्मनेपदी। एध उ वृद्धौ। नवश: पमे इति एधते ।। म:-ज्वन्नाद्यः । वल जम चलत्विषोः । दूनीभूञ्चलायेति ए. वाल: । पचे पचादित्वादन् व्वलः । एवं कुच ज रोधपर्वकौटिल्यलेखने । दूनीभू- व्वलाद्येति ण: कोच: । पक्षे कृगृ ज्ञा प्रोति कः कुचः ।। भः-ज्वलाद्यः । इति केचित् ।। जः-श्रात्मने । श्रात्मने श्रात्मार्थ फलबति कर्तर्यात्मनेपदं अफलवति परम्मैपदमिति शेष: यजत्रौ देवा यां यजते यजमानः यजति याजकः । चूरादेम्न स्वार्थविहित-कारेण भित्वेऽपि उभयपदं न स्यात् अन्यथा स्यम अक् वितर्के इत्यादे आनुवन्धो व्यर्थ. स्यात् ।। "निः-अद्यकः । अद्य वर्तमाने को यम्मात् स अद्यकः । त्रिष्टा म्याने । जाकार्थत्रीच्छोलादेरिति म्यितो विष्णुस्तिष्टतीत्यर्थः ।। दुः-माथुः। दृ ङ. वेप चलने । द्वितोऽथुरिति वेपथुः ।। ठः-फणदिः । इति केचित् ।। दु:-चिमगयुतः । छ ज द डु कृतौ । द्वितम्तन्ने इति कृत्रिमं ।। :-फणदिः । फण ए निवेहे। व फल भनेति फेणत: पफणतः फेणिय पफणिथ त: अदन्तः । अदन्तानां पृयवर्गविधानेनैव जाने मिद्धे तानुबन्धोऽनभ्यामानामवादिषु कान्तत्वादिभ्रमनिगमार्थः । दः-तनादिः । तन दु अ विस्तृतौ । तनभ्यः शविति तनोति । मेनुक् तयामारिति श्रतत अतनिष्ट अतथा: अननिष्ठाः । वनतनाद्यनिमामिति प्रतत्य ।। ध:-रुधादिकः । रुधिर्धे नित्रावृतौ । दिवमु तदेति रुद्धि । न:-खादिः । पुञ्ण मन्धानेदपीड़मन्ये । दिवसु तुदेति मुनोति ॥ प:-मुचादिः । मुच्च श प नौ माने। नुणधोमुचामिति मुञ्चति ।। भः-गमादिः । शमुभिर्य गमे । यन्योगमादौति शाम्यति ।। मि:-घटादिः । निचित्रमार्घाि वा। दीर्घा दीवान् । घट य म ह चेटे। श्रीनमाम्नुति अघटि अघाटि घटं घटं घाटं घाटं। निधि इम्ब: मोऽनुवर्तते । निचि नौ हुम्वः इखवान्। घटादि जनीति घटयति ॥ मि.-वा। निति ट्रम्ख इत्यनुवर्तते । फण मि ए गती। वा सम यम फणेति फणयति फारायति ॥

·-विमोग्यारी। सिम तु Pim। गायन तु भाशयामिन्धर्षः । गानिम्तो जमामि । नगामि । ~ मह । मुगपति । -मानन महावनारसरितसमानुबन्यो म कतः । अयानु: वपादिय निहादिरित्येक वार्य। wzrsोट। समायोभया मनधारा पेयर्थः । शादिः पकगण इत्येके । अतएव पठन्ति र "nlोपारिगिरि मारिख । तादिय धादिव ननम्यादिधुगदयः" । रति । ति। :- सर । ममा म पारे प्रयोजनं मामि। ररिद्रतीत्यादौ मपादित्यादगादौ मार्चधातुके। आयुरा .- TOTAम पे रति लेने परम्मेरदे वयनि विमति । पारमनेपदं त वस्तिथ्यते विनिपत Fri r-arriसनि तित :-Trres Trerrer नीति नि नियमा घट मि कौटिन्ये इत्यादीनां पाटोत त्यादौ न गु Ritionary .44 AM समते भया । औच पच पाके । भीविपिनोति पण ....... प्रधान विमनाया मनाम्य मिरचोरिति म मुण जपत् । कोये जम्मभे Poran Hina rela तुम मिगिनि पग । रति धातुदीपिकायां अनुबन्धमाननिय पारिवारि TEAmar I am स्वाभादिार्गः। ततोऽयथार्ग:। नतो मानाचार्गः । नतो ... inueil में मामलामि सागवान भोलि मया दुई। अमरसिंह पक्रानिपुराणोयाभिधानम् -.innar मन मामय-निन-ममीकगामिति मंजा म्यापथित्ता पमो निशादिभंगहवर्गमा ter.marvin. REATMI TAfriचारः। प्रशा'मानित are मारपत्रावादिनदादयः मारोताम्तयां मंगा पचाथियो । रोनम रेखा গিয়ে तला मारप्रकामा मामिला ' मला.. मशान NिI सा माना • गमेशामा Tuerial Harring पा रामवास्थितपस्यादरममा wituमः tricitate. योग्दर मट्टापायन नाम .. HERE ferrigatTTER सावितो min मिमा ET पनाम: .. . rrrr FREE PARMA दाK: HTRA TAमारियन y ·.. । ८ ५ 5 .. .. .. নদাদা 8 विरातिप्राचीनकापा.. वाघाति मरण मागरिमपितकोपाः मार मायन विश्वमय योपादित .. मंदिगाएतप्राचीनकापाः। तिपनि गमिादेव | गहाधर पानापानाम वामट विरमादित्य मावा. गायत गावग गभिपितकोषाः पाणिनिमदान मासमय सागपात यमरदत वामन ब एतदन्ये वनप्रतिशतकोषाः मन्ति । . नधान्नभामरकोपटीकानामानि । अमरकोषय मम्मामाणिकः व्युत्पादकय । नग्मात् यहतरटीकाकारमाम्य नागाविधा टीका एता। तमध्ये कतिपयलधटीकानां प्रमाणनि ब्दकल्पद्रुमे दत्तानि । किन्तु तत्समुदायटीकासन्नामानि टीकानामधेयानि चाएं व्यकीकरोमि ॥ होगमामी माधवी कोलाहमापार्यः ૨૧ एता यारयासधीः मधमाधवी.. पावरमामी प्पयतोपाध्यायशतयारया- मागन्दः रामतर्कवागीश प्रदीपः ३१ धमिमन्द नयनानन्दः मपुरेशाविद्यालदारहता महिनाथः विद्याविनोद २५ सारसुन्दरी HERE ६ रायमुकुटमणिः रघुनाथपपवर्षी मारायण घर्तिरता पदार्थ- नीलपराठः प्यारयामत: कौमुदी.. विईनः टीकासबमः २८ रमानाथविद्यावाचस्पतिशत- विड़ा भगीरथः सन्देशमतिका भिकाण्डविवेक ३४ जिगराज जयादित्यः गमाथमापरनामभागुदीक्षित भरतमलिकता मुग्धोध एतद्भिमा यमि टीका वन्तेि। सम्मता टीका । भूतिः .. B .. यायः .. .. .. .. - . ध्यवाहतविपयरन्दं शब्दसिन्धुदुग्तरत्व विज्ञापयामि । कोपगणनिरिकनानागावोगशब्दप्रमाणप्रयोगोपाख्यानादीनि । चातुर्वेदिकपाड्दर्शनिकमतविवरणपदार्थकोपासनाजानकाण्डब्रह्मनिरूपण- दाङ्गशिक्षादोनि । शाब्दिककाव्यालङ्कारिकछान्दमिकसूत्रवृत्तिमात्रानामलक्षणेदाहरणचित्रकाव्यनवरमरतिबन्धादयः । श्रौतस्मात्तयजमलमामादि- 'क्षणदायभागाशौचमस्कारप्रायरित्तोदाइतिथियजन्माष्टमीदुर्गोत्सवाटादविवादपद-चतुप्पादव्यवहारकादग्याधुपवामनिर्णयतड़ागभवनवृपोत्सर्गवता- हापरीक्षाज्योतिःशुभाशुभदिनादिवास्तुयागदीक्षाहिकाचारमामाहत्यपुरुषोत्तमादिमाहात्म्य श्राद्धशद्रकृत्यकर्मविपाकदादायाचाधिकरणदत्तकव्यवस्था- यः। पौराणिकतान्त्रिकवर्पतत्त्वषट्कर्मनानतर्पणपूजामुद्रामन्त्रयन्त्रजपहोमवलिध्यानस्तवकवचमाहाम्यभुवनस्वर्गनरकदेतवादानवतीर्थावतारनदनदौदे- भेदपीठपर्वतवृत्तराजनीतिवर्णयमधर्मवर्णमकग्ट्रव्यशद्धिमहादाननिधिरयाद्युत्पत्तिसृष्टिप्रलयदुर्गपुरमन्दिरीमूर्तिनिर्माणप्रमाणादौनि । ज्योतिषिक- द्धान्तिकवारतिथिनक्षत्रयोगकरणमंक्रान्तिमाम पचवर्षायनजातफलाकालाइनरचन्द्रधमकेतुस्त्रीपुरुषादिशुभाशुभलक्षणशकुनखरोदयगणिताहक्षेत्र- वहारराशिचक्रभुगोलखगोलदृग्गोलबर्णनादीनि । श्रायुर्वेदीयजनाक्रमगारीरम्यानरोगनिदानपूर्वरूपसम्पाप्युपश्यचिकित्सौषधद्रव्यगुणपाचनजारणमा- एपथ्यापथ्यनाडीमूत्रनिहापरीतापञ्चकर्मप्रमात्पत्त्याख्यानादयः । गान्धर्ववेदीयनृत्यगौतवाद्यस्वरताललयतानमानग्रामथुतिमूर्घनारागरागिणीत- नुस्खता-गानसमयध्रुवकगमकनायकनायिकानिरूपणदीनि। युरिकल्पनरुग्रन्यीयनीतिदन्दनगरौवास्तुराजग्टइविशेषसामान्यामनापकरणालबारास्त्र- त्रायुकय: तथा चतुष्पदद्दिपदनिष्पदयानाद्देशाः। पकौमुदीयपत्रप्रमाणभङ्गरचनलेखननयनपटनचिहकोणच्छेदनपदन्याम श्रीशब्दविन्यासप्रश- तप्रकरणादीनि । कुलाचार्यादिग्रन्योयना गाणवैद्यकायम्यानामुत्पतिवंगगोत्रप्रवरपर्यायश्रोत्रियकुलीनमौलिकगोष्ठीपतिनिर्णयादीनि च शब्दकल्पद्रुमम्य प्रकाण्डे मया ममाहतानि । यान्ववशिष्टानि तानि परिगिटे प्रवक्ष्यामि । तत्तद्ग्रन्यनामानि वाहुल्यभिया नोनानि । तथापि शब्दममुद्रस्य परगमनं दुष्करतरं । तदुम कलापमुग्धोधटीकाटनमोके । श्रहश्च भाय्यकारश्य कुशाग्रीयधियावुभौ। नैव शब्दाम्बुधः पारं किमन्ये जयुद्धयः ।।

·परिशिष्टकरणकारणम्।। र मनमगादानुभयुम्न के थे ये पदार्यप्रमाणप्रयोगादयः पूर्व प्रायभानेन म सहीताः। प्रथया धमाशात् पनित सदरमा विपिन नमदोवधानि न विटतानि । एवं येषां महानी अमरातिरिक्रकोषोपयोपशम्दमहलनं मक नामदुकनियादाना मुद्रादकरमारेन बननं जातं। एवं प्रकाराधादियार्यवकारादिपर्यन्तधासूनो .... विभिना । ममामाभियं पििभटमधे विपिपडीकरिष्यामि । अनःपरमेतत्परिभिटीयापुमकामदासीन TRA मा दाना पन्धममाता ममातरणमीण परिमिष्टकरणकारणय हित्या एतन्मुखभन्धनं प्रथमकाडमय पूर्व । मा. मुमय का भरियति। किन्ध पश्मिदीयलोकानां महोपकागय देवनागराक्षरेण एतत्कोपपदारनाथ wai on मदर किन्नु नमानापूर मदीयायुषोऽनुकूलतायो मन्दिवानी विरामोऽग्मि । यपि कविता firmanा नायाधिकार ययारोति महोता अम्मिन् कर्मणि मात तत्र ममापतिमातोति ॥ riपायोमानेर ककंटे, थाते मानिमिताम्दतः परममौ मतभन्दकम्पद्रुमः । मामाको भगानोमा, पूर्णता प्राप्नो दूषणममि किधिरिक चेत् मत् म्यतां माधुभिः । पप भोपामकसम्मतमालाचरणोनविंशतिपद्यानि। --0mmaOxD मोधकम् । पमुपायलकपेण देगित हि मिग्माम् ॥ ན་་་་་ཝན་ན t गोगामका भापा चाका. प्रवदमिय। मोकामा थाहारेण मिद्धं मस्ततमेव च ।। १९।१३॥ marwWऔरणम् । पाररकोपपर्य न्यायमः मम्प्रचतते । १४॥ winneries बिपिनो विश्वकर्मति भणनि अनिचितम ॥१५॥ ANTANT पुन । माका वदनि ये नित्यामाधाप्रतिरूपिणीम् ।१५। fruarairiiranमाम् । भांगमंत्रामयं पथ्यं गाणपल्या गपशाम् ॥ १७॥१८॥ irroreम १९॥ गामानुजा वदनि विमिटानवादिनः । Treमभाम:' मनोमागषण भनाधीनं नित्यागेरिणम्॥१२॥ nrefixes. निमादियामाया मायापायांचा देवादिनः। imrमा। विगं माई मनि धमाभंगमनम् ॥२०॥ kimमामयम् । गमानन्दा गमभानुपाकारकम् । arraimirer मौतया मरत प्रो सिमाधविपतम् ॥१॥ Triratnारपाकम् । খামাখা সম্মাননায়গা। Parisबिल भरा। गोमामिला मनन योग प्रालि दिन मामा कायम torrentries मोम मातिापनमः। ritihate.. दीदा मेर। Trयम Mery प्रतिमानयात्रा। Timr. iratxmitra TREyers rrrrrrrrore Fireside TV , ·नया बेरगिरायाया पसाधायममगितः । टिकामाय यानामनिप्राचीनकोषकः ॥ नम्बार दे सिनप्रधान मल्हनः । पायान्दमन्दारः मावि कापयामि। मंटरीनगई नामोऽश्रुत एव च । प्राया वैदिकमब्दाची बाधगम्यो भयेति॥ प्रतम्मनयमाध्याय दिनीय घरतीयके। या स्थितानां जम्दाना पायान परिनिएगान् ।। करियाम्म्य नियघि नेपां वगंन्नु नाम च । तया मधा विनिम्यन्त लोकानां जानन ॥ चतुर्य पक्षमाधाय यमि पदवृन्दकम् । नन्पोयम् बाधम्म साभावानात्र स्टधाते ।। नाम माम -- ह २० पुगमनामानि २८ तननामानि.. २८ टिप उत्तरानि नामानि २१ ३. घागरपियोनामधेयानि २४ ति वेदनिघण्टी ढतीयाध्यायः । २८ C .. .. .. सचिवीमामयेदामि ०१ गिरनामानि. { দীঘামাদি } माधारनामानि 1 मिनामानि.. | दिनामानि गधिनामानि.. रायपनामानि १६ परनामानि. मेघनामानि १ वाहनामानि ५० २ उदयनामानि १ नदीदामागि घवनामानि.. २६ ५ धादियोपयोगनानि ६ चमतिकमागः क्ष्यलता नामधेयानि इति पैदनिघण्टी प्रथमाध्यायः । . चतुर्याध्याये २०८ पदानि। वर्ग: सधर १ जहा इत्यादिपदानि २ ममिमिन्दादिपदानि ३ थायरानगिरियादि- पदानि इति वेददिघरटी चतुर्याध्यायः । ह तत्र प्रथमाध्याय ४१४ नामानि यया । द दाम ५. ग्राणिनामानि २३ पहनामानि कान्तिममाग. ५ पग्घियमानः पनामानि २८ पावनामानि पशिवमायः सपनामानि रहदामानि = মালি १. पदनामानि र प्रमादामानि.. ११ गोनामानि १. गदकामानि १२ अध्यतिवमानः ११ पश्यतिकमामः १३ मोधनामानि.. १२ उपरामि पदानि गच- १४ गतिकामदार,.. १२२ पदरामामादाय १५ सिपनामानि.. २६ १५ उपमानामानि १६ पानावनामानि १४ पतियम्मानः १० मंग्रामदामानि १५ मेधाविनामानि २४ १८ यातिकमा १६ नोरनामामि.. १९ धम्माल २३. १० वपनामानि.. २० वचनामानि १० ऋत्विसनामानि २१ ऐवयंकमा १८ यामाकामाक्षः २२ वरनामानि २. दानकम्मापः इति निधगटो दितीयाध्यायः । २१ पध्येपणाकम्नायः २२ सपितिकमाया एतीयाध्याये ४१० नामानि । २३ फूपनामानि वर्ग: २४ म्तननामानि १४ १ बजनामानि १२ २५ निर्णतान्तहितनामधे २मनामानि. पानि.. ३ महन्नामानि २५ २६ दृरनामानि .. 88 .. .. .. 8 8 8 .. २ .. पञ्चमाध्याये १५१ पदानि। वर्ग: पदं १ प्यामिरियादिपदानि २ इविणेदा इत्यादि- पदानि ३ पव इन्यादिपदानि.. ३६ 8 वायुरित्यादिपदानि .. ३२ ५ ज्येन इत्यादिपदानि.. २६ ६ विनावित्यादिपदानि ३१ इति वेदनिधण्टो पचमाध्यायः । द्वितीयाध्याये ५१६ नामानि । गः नाम सध्या १ कम्मनामानि .. २६ २ प्यपवनामानि. ३ नृनामानि २५ बाहनामानि.. २२ .. .. -- अथ ग्रन्यम्यानुफमविवादिलेखनाभावकारणं वृतदयम् । ग्रन्तम्यानुक्रमणिका भातातरलन्म च । परिमिटम्य करणे कारणादिकमेव हि ।। पूर्व मप्तमकाण्डीयमुखपन्धे प्रकीर्तितम् । तो न लिख्यतेऽत्रव पुनरुकिभयान्मया ॥ यद्यापिघाणां वख्योकमक्षदजन्यमनस्तापवविवारणहेतुपपद्यानि ! इदानीं परिशिष्टीयवहलादपचिकाः। तापो जामादौहिवगणैरेव निवारितः ॥ यन्त्रालयममुत्पन्नवल्मौकगणभक्षिताः ॥ यतम्ने परिशिष्टीयादैरन्यय मंयुतम् । अतस्तगतभन्दानां नाभवन्मुट्रयानम् । देवनागरवर्णन शब्दकल्पद्रुमं पुनः॥ नच्चेद्भूतं तदा ग्रन्यवाहुन्यं ममजायत । मुद्रादितं प्रकुर्वन्ति यक्षनातिपयन च । किन्तु सांप्रतमादर्शनाशजन्यो मनोगतः। तस्य प्रकाशानोकानामुपकारी भविय्यति ॥

·अथ ग्रन्यकर्तुशवर्णनयोकाः। जनतयोरिदेवाया औरसंगरूपः। उत्थाय वाममकरोत् पुषदारादिभियंता आसमानो दले रंगयोगातुका दुर्गादामः पदमस्तु कदा दुर्गाप्रपूजकः । मगिरगाने मगनपानमः। पठस्तु मामानन्दः मानन्दमदायकः ॥ १८॥ मांगम्यममा कामकारका खीराममजुमदारतम्या पट मगामतः । विरमदान कारकः । गौरीकान्तो ज्येष्ठपुतः स रविवर्जितः । बोरामेन की मभिधानकः १॥ पाडौमाजमा मध्यमपिडकाकः । गोमाम मरः मांगानितः ।। रतोय. पुण्डरीकाक्षः महमायतका जमरामत.niyn महारमातोयो हि पदे पये नियोजितः । -दोभान माकारोपाधियुता राजेन्द्र परमः सुतः ॥ Karan कामारपोमयामामार्शमग गिगितिः । PortaT कनिहो मामिणोकाम्तो गमिजातिभिष्टतः। finition मुरागाशप्रदेश तु पनपा अधिष्ठितः । म पोशारायस्य सत्रियय विशेषतः ॥ पप्राशयाहारम्य पिया ममनातः। Murragrat नईगाधिपते राजो नपान नियोगितः । viriri-TER.D पाहायागमने रतः । HARITryr: । तामिन भावे लाकर्यबहानि कीतिः ॥ १८ ॥ minal or বথ ৫ জন বখাপ্পা। धामिका: कामना लाहे मंप्राप्तगौरवाः ॥ ..."na जालो गगगर:पयं पदं प्राप्तः सनमः । महाजमणरामा मध्यमः ॥ ....maritrareest: गजाममतीयम तपाईगलिगः । अपयतया मपिनद्राराधकमर.मः॥२.॥ गमेयरम्य बट पुधाम पर लोष्ठी मागणः । गमनन्द्रामा गमनाणी मध्यमः १ः॥ Enterti बनायो नायाग ओगमन गायकः। ............Thaz गममा पद्यममार Terrfrie बामाभिधा पटो ममालिन ६. पण अं. कमिश्य भामुपान.... k:rmane मला सामना गमा-n.। Emire.ma. PLETER.... मि.मmire 26trian भासद marite:- ime REMATTER intamagram. -rrrrr. Raigaari Ramaste starkerilmTiK7511 metri, r ·पारपाधि राममन्दर श्रादिमः । विशालोपयशानंग गमीय: म चाग्रिमः ॥ प.कोटादिका माऽभरधावगतमः । माणिजयचन्द्रवरा मधामः पुष्टतमः ॥ पापिंधर चन्द्रमा जिगिरायने । दिलीयरममार्दन मम्प्राप्तीनी शुभ ॥ फरमागनामकग्निपिंगयोपाधि नव ।। मगमवानां मर मादिपरागतमेव च ॥ कनिष्ठो नयराणायदया जातो गुणाकरः श्रामोग किम्प किन्नागपामगवायां पुरन्दरः ।। रूपवान् धनवान मान्यो वदान्यः पपिताययः । कुन्न शोनादिमापनो गोष्ठीपनिमशाजयः ।। रमेपुमिन्धुशुभांशमाने रेजिरायगे। कोम्पानिगा गुमिपदे गियुमोऽमौ शुभे दिन ॥ मोऽभवत् कारणं तपां यागन्यम्य भामर्ग । ततः किन्न किम्तापुयां वाणिज्यकाठमाधा। म्मितान् हरेजनिघयान गवायो वनमाश्रितः । भेरागहीनाभिधानो दूरीसत्य गतस्ततः ।। अथ तत्परव तु कन्न् फाइ महाबलः । थागत्य नवसपणेन मुमिना मथितः किल ।। योइं ययो गवायेग माई ग्ववन्नमंहनः । गत्वा पन्नागिग्रामे म युद्धं सावाजयत् ततः॥ धरणीरमवाजीन्दुमित रेजिवासरे। काममालीसागनामा नवायाऽभत्ततः पुरे॥ म एवरेजपनीयान् प्रधानराजपुरुषान् । निहत्य माधयामाम निखिलान् वमनोरथान ।। मेजर श्रादम् ततः शीघं माई तेनैव मुमिना। गला हृदयनालायां रणं कन्या दुरात्मना । विजित्य वालवन्तं तं नवावं सेनया मह । निष्कण्टकमिदं राज्यं कृतवान् म भयापहः ।। बाणर्तुमिन्धुगशभन्मितारेभिवत्सरे। भृत्वा गवर्णरो लार्ड लाइव किल्ल किलापुरे॥ समेत्य मुमिना माई परामथ्य च विस्तरं । जाफरालीखानमंनं नवावं मतिमत्तरं ।। वगदेशम्य च मुवादारं कृत्वा ततः परं । मोजफ्फर्जङ्गनामानमतिबुद्धिमतां वरं । तं नायेवमुवादारं चकार गुणमागरं । पञ्चविंशतिलक्षन्त मुद्रार्ण कृतवान् यिरं॥ तयोर्ययार्थ प्रत्यब्दं ततः नाव् गुणाकरः। तेनैव मुन्मिना माद्धं दिल्ली गत्वा च सत्वरः ।। शाहालम्बादशाहेन नवावेन च धीमता। समाहोना नामरंग म मन्धिमकरोत् मदा ।। प्राधिचन्द्रामाने जिग्मिंवासरे ततः। गोपाल दितीयाई नवरायणाय तोपतः ।। श्रीमाद्दानम्बादमा फरमानाय लिपि मुदा। दत्तवान् यत्र निमितं दिवान ममम्पदा ।। महम्मपश्वायर मम्मवानां हि मादिना । महमत्रितयं वीर्यस्लानां शीघ्रगामिना । उत्तमं गिविकायानं झबरेल मुगोभिनं नकाराग्यं वाद्ययन् जतागतिगामितं ।। राजवाहादुरोपाधिं मानद्धियास्करं । कृपया दत्तवानी बहुमागपुर:मरं॥ मुजाहाना नवावम्य ममीपात् राजयोग्यकं । पन्नातनामकं प्राप्तो वमनं भूषणादिकं॥ तस्मिन् वर्ष म भूपाला नवरुपणोऽतिधीमते । नवद्वीपाधिपग्रीनरुपणचन्द्राय भूभते ॥ महागजेन्द्रवाचारोपाधिं मानद्धितः । दापयामाम गाहालम् वादगारममोपतः ॥ ततः म मरितो नार्ड माइवेन महामना । काणीधान ममागम्य यभवामी मामगाः ।। महाराजोपाधिकग्रीवल्लवन्ताकयेन च । मिइन हि सुये वाराणस्याः मुनियम म च ॥ कृत्वा विश्वेयरस्याये नायमन्दिरमधतः । नयकणेवरं लिङ्गम्यापयामास भक्तिः ।। ततः पाटनानामदे महाराजेन तव च । तावरायेण मह मुवे देहारकस्य च ।। कृत्वा मुनियमं तब तेनैव महितो हिमः। कलिकाताख्यनगरे ममायातो गतालम:।। ततस्तुएमना: लाइव् कोम्पाने त्तवान् पदं। देवानीमंजकं तस्यै राजे बहुलमानदं। रममिन्धुझमागे दंरेजिहायने पुनः । माहालम्वादशाहस्य प्रागकस्य महात्मनः ॥ समीपत: फरमानायलिपिमानीय यनतः । तस्मै राजे ददौ प्रोत्या प्रीतये तस्य धीमतः ॥ यत्रातीदं विलिखितं दिसौशन सता स्वयं । मम्मवानां पटमहसं महसाणां चतुराय । मादिनाञ्च महाराजोपाधिमस्मै प्रदत्तवान् । 'एवं सुवर्णचरितं पदकञ्च ददौ महान् ॥ यत्र मुद्रितपारस्यभाषयास्तौति वर्णितं । रेजकोम्पानिकम्मात्तमरुपेण माधितं ।। पग्यतो वादशाहस्य ममोपात् मननामके। सप्ताशीत्यधिके चैव रूट्रसध्यमतेऽब्दके ।। ॥

·गोनिया कानी । भानामाभिधायगय गहुँ रयामा माई हाम्न। नरमया महिने मेवानीमने । बाराधिनातं का। زميلة غلط مع تله هوا गरामुमम। حفظته منشا هم کا لعب مديم ونضعها دا می کند . عند عمل زلیلا ها नया महप्तं मुद्राममनिकाधिका॥ सहसा महाभागी महागजमकामना। गगाकर गरे प्रेषयामाम यात्रा मती ग्याइनमधनमारतः। मानिमामंजकात् म्यानात महारागोलाधित.॥ कम कमान मुद्रामा प्रतिमा राममकरोत् गमाधिगम्योपकारतः ॥ गाभिमाने वाभामरे म । श्रीमद्रापारभम्य भागा विराय॥ समान वमपुरवा देशेषां मुदा । मोगमन्दरमान भार्थमपि मयंदा । पानापुरेनियातायो परगणाया प्रथमतः । सागपामा ला दी । नयायीपत योमह्रोपोगारां मोहर। विप ववभागयोगधार पर पापागात् श्रीगन्दराज। श्रीमतदानाला मनापागतः ।। ममगानीय म राजा बननः । विवाधितापेण चिमभयमंय.॥ amroPraman Triratna Irrinitiart ..repr Irrittisimminati. .watarini.भाल। ...rndi tillschaft kallunda ilalikda kelti jiskide Farना। নাসা মালখান বা সখি মা।। কাশী সমাসযাসলিনা। बानमा पुग्णय दिमदिन भगाश्रिाम ।। महोपोनोगोरिद गया ati funायाधनं ।। गावागाममा पान। कमल पनाकामाम मर्म । Anjana 1 hrter," ..... Wriakshinaximakissa Inkartavejanit ، البرنامنون معلمه منطاد . لي عنه له میوه و تره . 4 معلمان به خدايه iraimarathi rwarimrmrefreerent mirmireintri. •******* marrrrrrfromi

·No text on this page.

·1. सम्मानित: म च ममादरतम्तममीपतः । राजाई ईमत्रमनं मप्तकं मरूपतः ।। धोमात्यपक्षिपुच्छग युकं युग्मं किगरके। कुएइस मौमिक हारं फनक करवान यत् मदा भूपतीना डिभरिमामाईके। प्राप्तवासात्तु दुष्पाप्यं यमम्मानपूकं॥ अथेन्दुरमपक्षाशमाने वङ्गायहायमे। पौतोताहोपलक्षण मा रत्ना शुभ दिगे। समाइय कुलाचार्यान् कुलीनान् परिडतान मच! . कायस्यानां चतुर्विगपऱ्यांचाणां तथैव प॥ सुमुख्यानां कुन्नीनानां कनिष्ठानाय मगः । एवं पड्भानजातामामेकयायों चकार मः ॥ तत्पत्रिका कारिकायाः पुस्तकमापि मुद्रित । कुलौनघटकादिभ्यः कृत्वा तेग ममर्पित ॥ पाठशालाध्यापनाय ग्रन्यनिमाणहेतुतः। स्कुलवक सोमाइटोनाम था ममाग्मिन् प्रदेशतः ।। स तदर्थ नीतिकथा वांलाशिवादिपुस्तकं । कृतवान् हेकमते बाजार वृक्षायुर्वेदवाचकं ।। पुस्त पारस्यभाषात ईरेजीभाषया पुनः । अनुवाद्य येटघटन्देश राज्ञो महात्मनः ।। सच राइयल एमियाटिक समाजे प्रेरयत्ततः । तब मुद्राङ्कितं कृत्वा तत्भतं परिमाणतः ।। अनुवादकसान्निध्ये तस्यैव दर्शनार्थतः । छपया प्रेषयामासुस्तत्सदरम्याः प्रयनतः ।। तथा वव्ययायासकालमम्पादनीयकं । सब्दकल्पद्रुमाण्याभिधानश्च सप्तकाएडकं॥ परोपपतये कृत्या गुणिभ्योऽभवदपिता । यंत्राप्यालोक्य मन्तुथा: सर्वदेशीयपण्डिताः ॥ प्रत्येक प्रेरयामामः मुख्यातिपत्रिकादिक । विशेषता दिनेमारराज्येयोहिमहारक। खोयाम्यचिन्हमंयुकपदकोत्तमधारक। प्रोत्या संप्रेषयामाम राजोऽर्थ मानदायक ॥ पुनस्तदभिधानम्य परिमिएमतिश्रमात् । निीय मुद्रितं न प्रदानार्थ यययात् ॥ २४ ॥ अव कथयामोमं इतिहाम पुगतनं । मरूपेणं च तद्रामो लोकविस्मयकारणं॥ नागयेदारभमाने हरजान्दे हि वैरिणा। टांकीग्रामनियामेन केनचित् ख्यातमुमिना । सुटेनाभीसमिधर्य दण्डपारुष्यमंजके। विवादस्य पदे मान्यजनानां मान्नाशके कारिता मिथ्याभियोगस्तस्य निर्दोषमुमतः । मोयामरमामtarrr.॥ पोनिमा मा। भाभणार, प्रायः॥ ग भागमाय बिगा। भविभागामार्गाः। Frm भेगमा प्राय धीमतः। पतिमममा गाhिann: 1 नग्माणाध पितः । शमुचममग ममाभिमा । मेग माग मेगापिरो माना। नारिय. मयतासिमगा।" पाहातापयामाम पर। ন খালী মা সৰ দাস। मापिगाजयामामी धन्याप्रममार एवं गणो जेनरेसनामा॥ बदेशयामममये मभामनिवतिः । सद्राजो दक्षिण महोयातिप्रयाता॥ नाम या सही नियम महोरकः । माशात् न कारयामाम मानिमा मामाईकः॥ पूम्याक्रमियाभियोग दरसाईकरणाय । उद्योगजर दोषम्यायकरीत् नाननं मच ॥ स तु मुन्सी पुनरपि दण्डपारुप्यादयः । फरामडाडामगरे पनाधित्वा सतत ।। रामायणम्य नृपतेजीता यममिता: मताः । भिवतपणे भूपो हो यम्यामिम मियतुम्ता ॥ रूपवान् गणयापि कालीरुपणमा मध्यमः। दयाम्नुद्धिमान मान्यो धार्मिको मान्योत्तमः रेजीभाषया मोऽपि महानाटक मामयं । सथा रमनसेत्यारामिरेजानाञ्च पुस्तकं ॥ वडीयभाषया देवानुवादमकरोत्ततः। राजवाहादुरोपाधि प्राप्तो गवरन ण्टतः ।। देवीकृष्णेऽनिमरलेो देवमानस्तारकः । अपूर्वगुणमंयुमोऽपूर्वकपए मायकः॥ देवान् कुडर मामधेयं पन्यं म चोभाषया । निर्माणं कृतवान् मोऽपि निजायामययेच्छया॥ ततो माधवकृष्णस्त मुगौला पुत्रवतिः । पश्चमी देवताभ: सोऽल्पे वयमि मंस्थिरः ।। कृतवान् म र वेतालपञ्चविंभनिनामक। अन्य पारस्यभाषातोऽनुवादं यत्नपूर्वकं । षष्ठः कमतपणसु देव पैथे सदा रतः । कार्ये यहगुएरोपेतस्तथा पण्डितमण्डितः॥

·II. एवं गङ्गामागरयोः सङ्गमे तेन निर्मितं । श्रीमत्कपिलदेवख मन्दिरं सुपरिष्कृतं । तुलापुरुषदानव श्रीमद्भागवतस्य च । पारायणं वागवाजारस्य च तथैव च ॥ शिवम्य स्थापनं मात्रा कारयामास प्रोत्सुकः । बहुवित्तव्ययेनेव कुलकीर्त्तिविवर्द्धकः ।। नरेन्द्रकपणेतिसंजो यः सुतःम तु सप्तमः । रूपवान् गुणवांव नरेन्द्रेण पुनः समः ।। सच डेपिउटीमेजिष्ट्रेट बभव सदाशयः । यो हि यादवकृष्णस्तु कनिष्ठोऽतिदयामयः ।। नेन देवान भोगफकाख्यं पुस्तकञ्चोभाषया । निर्माय मुद्रितं तच कृत्वा दत्तं निनेच्छया ।। गयाधामम्टतः सोऽपि पुत्रहीनोऽमृतं गतः । चन्द्रपुपक्षभमाने वनमंचकवर्पतः ।। राजराधाकान्तदेवेसाहाय्येन भुदाचितः । खप-यकुलीनानामेकयायो कता च तैः ॥२४॥ श्रीराधाकान्तदेवस्य राजवाहादुरस्य च । प्रयः सताः सिद्धगोष्ठीपतयः स्वकुलेषु च ॥ यतो गोष्ठीपतेः पुत्रा दौहिचाय विशेषतः । तेषां ज्येष्ठः श्रीमहेन्द्रनारायण इतीरितः ।। देवव्राह्मणभक्त: म बुद्धिमाय गुणान्वितः । मध्यमः श्रीलरानेन्द्रनारायण इति श्रुतः ॥ धार्मिकः सत्यवादी म कर्मदचय मत्तमः । यनु श्रीदेवेन्द्रनारायणो देवः स शान्तिमः ॥ व्यवहारज्ञानयुत: प्रतापादिममपितः । मन्त्रणादाननिपुणो धीमान् धीमद्भिराहत. ॥ एते भारतवर्षीयगवर्णरसमाजतः। तब यानस्याधिकारं कुमारोपाधिकं ततः ॥ पचप्रकारं वसनं भूषणच मनारमं । चयः सहोदग: सर्वे प्रत्येके लेभिरे समं ॥२५॥ जाताः पुत्रास्त्रयः श्रीमभिवकृष्णस्य ममतः । तेषां श्रीयुतभूपेन्द्रशष्णो व्येष्टः प्रकीर्तितः ।। पवारननया. श्रीलकालोसपणस्य भूपते । तेषां ज्येष्ठः श्रीहरेन्द्रकृष्ण इत्यभिधीयते॥ वभूव यो डेपिउटीमेजिटिंपदे स्थितः । श्रीदेवीकृष्णदेवस्य तनयो दौर धीमतः ॥ श्रीमदानन्दछष्णो यस्तयोटः स च सतः । श्रीयुतापूर्णकृष्णस्य चत्वारस्तनयास्ततः ।। श्रेष्ठो ज्येष्ठः श्रीकुमारकणेतिख्यातिर्मयुतः । श्रीमन्नरेन्द्रकृष्णो यः मम्भूतास्तस्य देहतः ।। बयः पुत्रान्तेषु मध्ये ज्येष्ठपुत्रोऽभवत् पुनः । श्रीमद्वजेन्द्रकृष्णेति नाना स्यातः सुलक्षणः ॥२५ राजनारायणस्यैव देवोपाधियुतस्य च । पुत्रोऽभवजगत्शणनामेदानों मृतः स च ॥ श्रीनारायणदेवस्य चयः पुत्रा गुणैर्युताः । तेषां ज्येष्ठः श्रीप्रसन्ननारायण इति श्रुतः ।। गवरन्मेण्टस्य तोपाखानायां प्रथम महि । अध्यक्षोऽभूत्तत्र कर्मनिवाहकरणेन हि ॥ तस्मै गवर्णरो लार्डहारडिनः कृपयान्वितः । रायवाहादुरोपाधि दत्तवानतितोषतः ।। नतो मुरभिदावादे नवावस्य समीपतः । नेजामतस्य देवानी प्राप्तवान् वहभाग्यतः।। तत्रापि च नवावत्य मन्निधौ लभवानयं। राजवाहादुरोपाधिमेकान्तमानत: स्वयं ॥२५॥ गोपालकृष्णदेवस्य पुत्रायत्वार एव तु । श्रीलयीकृष्णदेवो यः मधेपामग्रज: म तु ॥ श्रीमगोकुलकृष्णस्य तनयो दौ महात्मनः । श्रीमन्नृपेन्द्रकृष्णस्तु ज्येष्ठोऽतिनन्दिवर्द्धनः ॥२५॥ श्रीमन्महेन्द्रादिनारायणदेवस्य धीमतः । नाद्यापि तनयो जातो ग्रहवैगुण्यदोषतः ।। तथा श्रीयुतरानेन्द्रनारायणस्य कायतः । श्रीमगिरीन्द्रादिनारायणः पुचो व्यजायत ।। एवं श्रीयुकदेवेन्द्रनारायणशरीरतः । संजातय श्रीगजेन्द्रनारायणेतिमंजितः ॥२६॥ श्रीमद्भपेन्द्रकृष्णथ्य पुत्रो जातोऽतिसन्दरः। श्रीजितेन्द्रियकृष्णेनिख्यातियुक्रः प्रियहरः ॥ श्रीमद्धरेन्द्रकृष्णस्य तनययातियोभनः । श्रीमदरेन्द्रछष्णोऽग्रजातः मरमिजाननः ॥२६॥ जगलपणस्त्रात्मनस्तु ज्येष्ठोऽभदतिमौलवान्। श्रीमत्तारणकृष्णेतिनामा स्यातोऽतिवुद्धिमान् ॥ श्रीसपमन्त्रादिनारायणम्न मुत उत्तमः । श्रीमद्भूपेन्द्रादिनारायणः गयधरोपमः ॥२६॥ दत्येकादिकपविभपुरुपान्तातिनिर्मा। देववंशावती था मा ममाता मौलिकातुला ॥ - ·वर्णमाला। नागरी। Englisis. दोगाना A श्रा (1) ... ब | नागरी Foglish. (f)... या (1) 1 •. व (1) " ट ११)... । 3()... ३) ठ ॥ २(1) इ है।) () ... d ढ ... (.)... .)... म.)... () पा G ri ... २) ४ (.) ६ (:) .. .. " त १. - थ द d ए)... . ३)... i पो... पी)... ध म (१) न 4() (6) स(6) ७ (८1)... 6 (61) Bal) ... ॐ (67) ... . au प ... ... Porn फ .. ग h h य क १ ७ भ द th . ग ए य . म ST ... M य . न . . ... न ... य 9 २ - ... ... प ६ ta . य ... .. न ॥ छ ·गासिफ धम्न:। रापात शब्दकल्पद्रुमः। , . - अंश अंशु पकारः। पाद्यपरवः। घम्योचारयस्यानं "यकारो वियागद्दिय उकारम्न महेश्वरः । प्रातरात्याय कत्तयं देवर्षिपिटतम फराठः । म तुसो दीर्घः भवति । अति सुतच मकार उथते प्रधा प्रणवेन भयो मताः निरद्वास न कुरिनंशमाक् तत्र सेतुलन प्याकरगं। प्यम्य लेखनप्रकारी यथा,- इति दुर्गादामतपयन। (मी। यम । यथा, इति प्रायशित्ततत्त्वं "दक्षतः कुगरलो भूत्वा कुञ्चिता वामतो गता। घाउ ए यो घोम् वनाच मूलं प्रम रति यंशलः, त्रि, (यंगः प्रान्तम्कन्वः यन्ति व्यस्य । ततोड़मगला रेग्या दक्षोही तास भार! कोर्तितम्, इति प्यमिपुराणम् ।) यंश+माघ ।) यंमतः । बलवान्। इत्यमरटोक विधिनारायणव सन्तिछेत् क्रमतः मदा । यत्राणी. ], त्रि, ( ऋणी, नगममामः। यत्र रमानाथः। (प्रशस्तस्कन्धविशियः) प्पईमामा प्रतिमा ध्यानमम्य च कथ्यते।" प्यभन्दो न नजानः, नचावे पटगोर येव म्यात्। व्यंशी, [-], त्रि, (यंगोऽम्यान्तीति व्यंश+नि इति वर्णेद्वारतन्त्र । अन्य तत्त्वं यथा- थमि स्वप्रतिरेव ततय ध्यभमाघनिपातनात् यायोग्यः। वटकविशिरः भागी। यथा "पूट तत्वमकारम्य प्रतिगोप्यं वरानने । नात्र सन्धिरिति शेयम् ।) यन्त्रण। घाय इवरुक्यः । भरशन्द्रप्रतीकाशं पश्वकोणमयं सदा । अन्तः । यधारी। यथा,- "विमागचेत पिता कुर्यात् खेच्छया विमजेत् सता पञ्चदेवमयं वर्ग पाशिवयसमन्वितं । "दिवसम्याएने मागे शाकं पचति यो नरः। व्यम् वा श्रेठमागेन सर्वे वा म्युः समाशिनः" निर्गुगं त्रिगुणोपेतं स्वयं कवल्यमूर्तिमान् । धरणी धाप्रवासी च स वारिधर भादते"। रति। सति तु पितरि पार्बणानधिकार विन्दुतावमयं वरी बयं प्रकृतिरुपिणी"। प्रति महामारतं । पुत्राणं नांशिता। एवं धनिनः पौत्रखत्योपः प्रति कामधेनुतन्वं ग्रम्य पर्यायः । वंश, त् क विमाजने । यंगकरणे । इति कविकल्प तदंशमात्रे प्रपौत्राणामंशिता । इति दायतत्वं "यः श्रीकण्ठो माटकाद्योऽनन्तो वियाग्नुत्तरः"। दुमः। तालयोपधः । विभाजन इति माज त् क तु यंशुः, , (ग्रंशयति इति थंग विभाजने। म इति वीजवर्याभिधानं । पान्यध । एथककन्यां इत्यम्य रूपं । व्यंशयति ध्यंशापयति वादित्वात् कुः।) किरणः प्रमा। रति म "व्यः श्रीकण्ट्रः सपाय ललाटकमाधिकः । धनं वणिक । इति दुर्गादासकृतधातुदीपिका । नी। वेशः । इति धरणी। सूत्रादिसूक्ष्मांश पूर्णादरी हरिमेधो सारमतः प्रियम्बदः । यंशः, पुं, (यंश विभाजने, व्यदन्तघुरादिः। फर्मणि इति हेमचन्द्रः । लेशः। सूर्यः। इति विश्व महानायी वासदेवो धनेशः केशवोऽसतं । घम् ।) विभाजनं । तत्पर्य्यायः । भागः २ । वण्टकः (ऋयिविशेयः। लतावयवः। सोमलतावयव कीर्तिनिवत्तिागीशो नरकारिईरो मरुत् । ३। सत्यमरः। विभागः 8 मक्तिः ५। इति भागः) प्रझा वामाद्यमोहसः फरसः प्रणवाद्यक" जटाधरः । यमगब्दो दन्यसान्तोऽपि । व्यंशास यंगुका, ली, (यंगून कायति । के शब्दे । व्यानर प्रणवाद्यावयव इत्यर्थः। त् क विभाजने इति कविकल्पमदानात् । फः। यदा व्यंशुभिः काशते। काश दी "वयागी कामरूपय कामेशीवामिनी वियत् । स्कन्धः । ति विद्याविनादादयः । (ग्लेकदेशाः यन्येवपीति डः1) वस्त्रमा। सूक्ष्मवस्त्रं । उ विश्वेशः श्रीविषाकण्ठौ प्रतिपत्तिधिािनी । रिक्चविनागः । चतुर्थभागः । भाव्यः । रवि. रीयवस्त्रं रति मेदिनी। सुसावस्त्रं । इत्यम प्यर्व मण्डलवाची बायः कामकार्पणी", मूर्तिविशेषः । यादित्य विशेषः, स्था, टोकायां रमानाथः। (अधोवस्त्र ।) पत्रं। तेजमा प्रति वर्माभिधानतन्। "धाता मित्रोऽर्यमा शक्रो वरणग्वंग एव च । इति भाषा | इति राजनिघण्टः । ..व्य, ध्यभावः। प्यन्यः । निघेधः । यनुकम्पा । इति भगो विवमान् पूया च सविता टपामग्तथा । व्यंशुधरः, पुं, (व्यंशूनां धरः। धरति रति धरः मेदिनी। (नोऽयमकारः पविधान् नमान् वोध. एकादशस्तथा त्वया दादशो विष्णुरेव च । पचाद्यच् ।। सूर्यः इति विकाण्डशेयः। यति। यथा,- अवन्यजन मर्चपामादित्यानां गुणाधिका", यंशुमत्फला, स्त्री, (ग्रंशुमन्ति सूक्ष्मावयववन्ति मला "तत्सादृश्यममावद्य तदन्यत्वं तदल्पता। इति महाभारतम् । इत्तम्य अधिकधिशततम नि अस्याः । गुमानिव फग्नानि यस्याःरति व थमा म्यं विरोधय नमःयट प्रकीर्तिताः" मागः। यदुवंशीयः टप विशेषः, यथा.-ततः घजादित्वात् टाम् ।) कदलीरक्षः। इत्यमरः। इति। सादृश्ये यथा-व्यवायसः माझगसदृश. कुगवत्सः तत्य घनुरयः ततः पुरहोत्रो जज्ञे यंगमती स्त्री, (यंशवः सन्ति यस्याः । मतुम्ने इत्यर्थः। व्यभावे यथा -यमोजनं भोजनामावः। ततर याति) घ । नुमत्याः फलं मूलय व्यंगमती। यनुदात्त धन्यन्वे यया,-टः च्यघटः, पटः घटभिन्न- व्यंशक, मी, दिनं । ति त्रिकाण्ड शेयः। देशति व्यञ् । फखपात्र मूलेप्रति लुपि याव त्यर्थः । यत्पत्वे यथा -यनुदती कन्या यन्पोदरी- यंशकः, मु, (यवध्यमं हरति इति यंमं हारीति भावः।) सालपरिक्षः। इत्यमरः । (परदेवता इत्यर्थः। प्रापशम्त्ये यथा,-यधनं घम्मेधनं, फन् ।) ज्ञातिः । दायादः। इति विकाण्डशेयः यंशुमान [त्] , (यंगवो विद्यन्ते घस्य हरि चम्मधनम् व्यप्राप्तधनम् इत्यर्थः। विरोधे यथा (व्यल्पांशः । अल्पार्ये कन्। तदम्यास्तीति मतुम् ।) सूयः । इति विकार - यमः परापकारः, परामकारः धर्मविरोधी | व्यंामान. [ज], वि, (यंगं भजते प्रति घंश+ शेयः। यसमन्वपुलः सूर्यवंशीयराजविराधः भन् + नि:i) यंशी। (दायादः) यथा। वो. पा, ए, (यति सव्वं व्याप्नोति रति घातडे) "सगरस्यासमन्नान यसमजादयांशुमान् । विराः । इति मेदिनी। "सन्तीवनिरज्ञान वया वर्षी दिनातयः । दिलीपोउंयमतः पुत्लो दिक्षीमस्य भगीरघः": - - प्रत्यर्थः।) यथा। दिनः। 1 ..

·গবে ব্য। ইয়েশা মিই বেশি নিধন: ৫, (লিঃ+1+:}} {} , খি, ( সুখি মাধ। সৰু এর চা সুর গুদ x উনি দুধ। in rছ। মা গাধা নিব। या (कियामन्दः । कुकम्मा। पदावर ২ ~~~ যখ,--- নি মাত্র দুংলা ১০ না? মুঘল্পী- হিনিঃীখং নিখাইয়ায়াখা) যমন্ত্রীসপ্ত। যথা, বা। হেমাঙ্গায় বিমু। দয়া “ননঘ্যময়া মালা। ক্ষ, ৪, (খছি + ক্লিাহ নি - fৰ পাৰা- হয় না রমা কামনা। दिसूधम् ।) पार क्षमता र यमरः । অন্ধ, খি, বিষয় না যায়নি। মি, য, (নি: বিমান নি। যা যাই। বধি আ নঃ শ্বা লগ্ন বী কাল দুধ সুমীনি যৰিসরকার । যুদ। নি অবয়া। অষমায় ভগ্নাবন্ধাবান্ধা। অক্ষয়,খি, বাকি নয় দুলা ধৰা মমা জাপান। ঘwি, g{yি আহমঘ গন্ধ । भगीरथतम्य पुत्लो महामागवतः मधीः । মূঃ। স্কু}ে নি । থায়িী গত নঃ স্যা শ ম কামান। অগ, ম বন্ধনী। গেমস। নি - মধদ' স ৮ হি চার মনিহত ৩ য় । ম! র ঘন্ধনি অঙ্গনি মরি इति श्रीधरनामित হাদিয়া ঘামা। যুব প্পি। বামঃ। শাহ্য বিহিঃ}} অক্ষ, রূ কালি। বি ৱিন্ধঃম:} | অলঃ, ৪, {স ++ না, {} ৪. (না স্যলা ধন্দি ও দ্বিতী। { যেন অব গেম। এৰি গায়। নি। বিলান নি।) । নি নায়খয়ারি আঁৰিৱৰুপেলামাবাৰিষ-অঙ্গা, মি,। ++ ঙ্কিায়। (দাবিব দ্য প্ৰথা, ময়মনী যা ঙ্কৰ শাৰী বি if না:) এমীয়। - যনি বিষয় ) সাহসলিনা বল নীল ষপ, ৫. (ঋঃ বিবালানি: অলি । ঠান। নখ বাৰ। ‘ৰিাধী মামী ও ধন বি। + ) ঘাঙ্গলিনি “দি বিসিন্দাল্লিল কিনালিহি। বিশ্ব শীগন্ধ বিগৰিবেৰীয়া বালুমিথিংবিনি”। বিন্ধাই। অহ্মঘা বিধি : *, ৪, ( যব ঃ যায় ।) মুহ। ঘাঘ। জিনা জাৰৰ নিসিন্দা ৰি লবন মালিব ২ প্লিাবিৰ বিন্ধাৰৰ তিন্ত্র অন্ধক, ( সি, {স ধ্ব। শা इति जटाधर s, গ বিমান। যে। চুনি ঋধি বিৰহ্মকে যি জালিয়াখা। অঃ। যs, খিল ৰিণিধাপঃ জবিযি নয়। कापमः। न्योपधः। विमान इति भाज “ঘাম মহাঃ শৰ্মদিন रति दुर्गादास সূধ্ব ও থৈয়া 'শ্রয় । কবি মন্ত্র জানবি মা বিধান যাহনি খন ৰাষ। নি হ্রাঃ। বন্ধ, ও মশা। পশি। নি অৰিহ্মনঃ। নি স্বশৰীনায় ৪ গ্রাব । (ঘশ্লব। ৰ গুণী বায়া- শি, ৫, জী, (ঘী যমান। এ মা- (বিসি ব্যাপ্ত বয়ঃ। হৃষক মি। হৰি পায়নি । গান। সূ। জানি ঘি বা মা- অন্ধ, {} কী, { ম। সধমাঃ}} বিলা' প্রতী। এম মণ । । বে-ঘর্ষ, সিদ্ধ ধরে। সবিই ৰা নৱমান'। যায়। যথা- । (বী । ন বিশী থাৎ। লস ল ধাঃ) বাঘ।। {ব সধবী। “ন্ধি নিয়নি বাঘ কাঁধি এখ, 8, (ললি এবং গুঃ এ }} - না কর্ম মামি যা মাংস গুগ , ( ৪ তৃৰ নি।) । {নি খান। বাপি গুস। কর্মীয় বীয় স্বীৱােৰ ৰিস্কয়। যাংzয়নি ফায়া। লি ইমং। অন্ধ', ঘি, ম আঃ। সূধমাঃ1) অন্ধ- স্বল্প মন্ত্রী হুনা কর্মী ববি। ম’, সি, (খােলা। কাষ' খাম রূম ঃ মায়াব খান ! ওঁ । । । । । নি', ৪, (ৰ কৰিঃ সদা।। নি ৱিাৰু সৰু ল যুঃ হুঙ্কত। s, {} , (খনৰ ধ্বনি গুখি- দ্বাণী (মঃনি খুনমধারি এবং যনি স্বীবীরা ৪ গ্ৰায় কাহিল। ওর মহিষ। ই ৪ নিল্লা বৈশাখনিন ব্যকি- ঘৗখা। (খস । মা रति सम्मथ मत रहनि যদি নিশিন্ন যান্তি। ছিল। এ ক খুব গুহ) ময়ঃ । অৰ। নিখখধ: + যন। ঘাবা। জার্মান নিশ, ৪, { ঋষি। ময়ম।) । গুহানি ঘা। যথা, -খালী”। রাঘিমবিঘ। ইনি উন্ন। - “অয়েলিয়াঘ নিম্নময় এখন বালি।(ভাঁহিয়াৰ সুখ প্রশ্নঃ নিখিম বিবাঝায়ী fং যে ঃ গবিদ্যাপতি - (প্রিয়াঙ্কলিতা। যার সুবিধায়ানিয়া নি নিগ্রাৰিব। • মানিগ্ধাসাময়ি হিঃখ।) শা, স} খি, (বালি কম হয়, হন। ধা। না। ( বিঃখ, , (+প্রস খান।} অস্ত্রী স্ত্রীহি । ৰিম । আর #২ায়।) विमापः। দয়া বন্ধায়িকা। *, ( ঘুরে। খি ধর্মানি, খি, স্বর্নয়া বি * *মেয়ে ব্যবস্থা, , (শ+স+। ঘি ।। বি। ++ এমী। { ধর্ষা। বাবিদ অহল্পrি গান , পবনে । কমবে। , খি,শালি ধরা হবে।

·No text on this page.