Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai

Shri Mahabalamlayasundari Charitam

Jaitilaksuri · 2012/08

PDF Proofread

Front matter

॥ ८॥ प्रकृत्या प्राकृतं प्राज्ञे-टुाख्येयं यथास्थितं । अतः संस्कृत्य पूर्वार्थान् श्रोतृणां कथयाम्यहं ॥ १ ॥ इत्थं कृतनमस्कारो भव्यानां वोधहेतवे । धर्मरत्नत्रयाख्यान-मयं शास्त्रं तनोम्यहं ॥ १०॥ धमों मंगलमुत्कृष्टं धर्मः सर्वसमृद्धिदः । धर्मः शर्मकरो नित्यं धर्मः कर्ममलापहः ॥ ११ ॥ संतानतारको धर्ना जिधर्मः पूर्वजपावनः । अपकीर्तिहरो धर्मो धर्मः कीर्तिविवर्धनः ॥ १२ ॥ तक्रादिव नवनीतं कसलं कईमा- दिव । इव मुक्कामणिवंशा-रसारं धमों नृजन्मनः ॥ १३ ॥ वेदवाक्येषु सर्वेषु प्रणवः प्रथमो यथा । पुरु- पार्थेषु सर्वेषु तथा धमों निगद्यते ॥ १४ ॥ दुर्गतिप्रपतत्प्राणि-धारणाद्धर्म उच्यते । ज्ञानदर्शनचारित्र- रतत्रयमयः स तु ॥ १५ ॥ जीवाजीवादितस्त्राना-मवत्रोधो यतो भवेत् । तदल कथ्यते सम्यग् ज्ञानरत्न विवेकिभिः ॥ १६ ॥ तृतीयं लोचनं ज्ञान-मदृष्टार्थप्रकाशनं । द्वितीयं च रवेर्विवं दृष्टेतरतमोऽपहं ॥ १७ ॥ ज्ञानं निष्कारणो बंधु-आन यानं भवांबुधी । ज्ञानं प्रस्खलतां दृष्टि-ऑन दीपस्तनोभरे ॥ १८ ॥ ज्ञाना- दुध्रियते जंतुः पतितोऽपि महापदि । एकश्लोकार्थबोधेन यथा मलयसुंदरी ॥१२॥ तथाहि-द्वीपेषु मध्य- मो जंबू-द्वीपोऽस्तीह महीतले । राकेंदुरिव यो वृत्तो लवणोदधिनावृतः ॥ २० ॥ लक्षयोजनमानस्य लक्षणं तस्य वेत्ति कः । सप्तवोऽपि घडवर्ष-धरो यः कथितो बुधैः ॥ २१ ॥ तस्यांतर्भरतं क्षेत्रं ख्यातमक्षीणसं ॥२॥ 四四四三三三三三三三三三三三三三三拉 पदा । पखंडमप्यखंडं यत् साध्यते चक्रवर्त्तिना ॥ २२ ॥ अस्तीह भरतक्षेत्रे नाना चंद्रावती पुरी | अन्यायो हन्यते यस्यां न्याय एव विज़ुभते ॥ २३ ॥ भू. रीश्वरगृहा भाति प्रभूतधनदाश्रिता । याष्टापदांकरलोका अपूर्वेवालकापुरी ॥ २४ ॥ भद्रशालावृता भास्व- च्छोभायुक्ताढ्यनंदना । मेरुवद्या सुवर्णश्रीः शोभते विबुधाश्रिता ॥ २५ ॥ यस्यां स्फटिकहाणि भित्ति- स्वच्छतयाभितः । गुप्तभावान् विवृण्वंति मिलाणीव परस्परं ॥ २६ ॥ नक्षत्रदर्शनाद्रात्रि-र्यस्यां पुर्यनुमीयते ध्वांते मणिग्रहैर्वस्ते दिनं चार्कविलोकनात् ।। २१॥ श्रीवीरधवलस्तत्र मित्रतुल्योऽभवन्ननृपः । सञ्च- कालाद्को नित्यं दीप्यमानकरः पुनः ॥ २८ ॥ यस्य चापे नमत्कोटी प्रणेमू रिपुमोलयः । त्यक्तजीवैः पु- नर्वाण-निर्जीवा द्वेषिणोऽभवन् ॥ २९ ॥ कोकिलेव प्रियालापा नंदतीदुकलेव या। गंगेव स्वच्छहृदया क- मलेव जनप्रिया ॥ ३०॥ रतिरूपाधिकरूपा शीलालंकारधारिणी। प्रिया चंपकमालास्य । सा सर्वांतःपु. रीवरा ॥ ३१ ॥ द्वितीयापि प्रिया तस्य नाना कनकवत्यभूत् । सौभाग्यभारादिवेपो-न्नतांगी कुचभारतः ॥ ३२ ॥ ताभ्यामिव रतिप्रीति-भ्यामभ्यासमुपेयुषः । कामस्येव ययो कालो। भुपालस्य सुखैः कियान् ॥३३॥ अथान्यदा नृपं दृष्ट्वा विच्छायं चिंतया मुखे | संभ्रांतयाशु पप्रच्छे देव्या चंपकमालया ॥ ३४ ॥ LISTENED NEEDED

चरित्रं
.
-
राजा जगाद सोद्वेगं चिंताहेतुं प्रिये शृणु । अत्रैवास्मत्पुरे द्वौ स्तो बांधवौ श्रेष्टिपुंगवौ ॥ ३५ ॥ अन्यो-
ऽन्यं स्नेहलो लोभा-नंदिलोभाकराभिधों। कुर्वाणी हटवाणिज्यं तो दिनानि व्यतीयतुः ॥३६॥ गुणवर्मा-
भिधो लोभा-करस्यास्ति सुतो गुणी। लोभानंदी पुनयूंढ-भूरिभायोऽप्यनंदनः ॥ ३७ ॥ अथान्यदा
तयोहट्टा-सीनयोरागतः पुमान् । एको भद्राकृतिस्तत्र भ्रमन्नदृष्टपूर्वकः ॥ ३८ ॥ आकारादिगुणेत्विा
तस्य सश्रीकतां तदा । ताभ्यामासनदानादि-प्रतिपत्तिर्विनिर्ममे ॥ ३९ ॥ तत्रैव तिष्टता तेन विश्वस्ते-
नेकदा तयोः । अभाणि तुंवमेतन्मे रक्षतं कतिवासरान् ॥ ४० ॥ ताभ्यामादाय हटांत- रुद्वध्ध्यामोचि
तुवक । गोलं गोलं निपेतुश्च ततोऽस्मादसबिंदवः ॥ ११ ॥ अधःस्था आयसी तैस्तु दृष्टा हैमीकृता कुशी
। लोभाधाभ्यामगोप्याभ्यां तत्तुंवं रससंयुतं ।। ४२ ॥
कतिचिदिनपर्यंते याचमाने तु तन्नरे । तो दो मायाविनी मृव्या श्रेष्टिनावूचतुर्गिरा ॥४३॥ मृष-
कैर्जग्धबंध ते पतित्वाभाजि तुवक । खंडान्येवात्र दृष्टान्या-वाभ्यां सत्पुरुषाणि ॥ ४ ॥ तुंबांतरस्य
खंडानि दर्शितान्युपलक्ष्य सः। दक्षोऽज्ञासीदिमान्यन्य-तुंबस्य शकलानि वै ॥ ४५ ॥ ज्ञात्वा तुंबे रसं
लोभं गतावेतो भृपोत्तरैः । संगोप्यं तुंबकं मां हिं विप्रतारयंतोऽधुना ॥ ४६ ॥ तत्कथयामि राज्ञश्चे-
Farataliatatanaata dictionaricालाना
पFिIEO
॥४॥

दसं गृह्णाति सोऽप्यमुं । वैदेशिकस्य मे हाहा द्विधाप्येयोऽद्य चै गतः ॥ ४७ ॥ ध्यात्वेति श्रेष्टिना तेन तावूचाते उभावपि । भो ममार्पयतं तुंवं माकायाँ कपटोत्तरं ॥ १८ ॥ युवयोयुज्यते नेटक् कर्तुं न्यायव- तोर्यतः । अन्यथा भवितानों महान् लोभवशात्मनोः ॥ १९ ॥ ब्रुवाणावुत्तरंतो तु तदेव कुपितो नरः । स्तंभयित्वा तथा सोऽगा-यथालं चलितुं न तौ ॥ ५० ॥ तथा चलयतो नांगं विस्फुटत्संधिबंधनं । जल्पंताविति तो दीनो पात पात म्रियावहे ॥ ५१ ॥ ग्रामांतरादितश्चागा-लोभाकरसुतोऽखिला । वार्ता कुटुंवादज्ञासी-तथावस्यो विलकिती ॥ ५२ ॥ मंत्रवादादिके तेन सविशेपेऽथ कारिते । विशेषावृधे न । पीडा निराशास्तेऽभवंस्ततः ।। ५३ ॥ उत्तिष्टते यतो वह्निस्तत एवोपशाम्यति । अतस्तमेव पुरुप-मान- यामि कुतोऽप्यहं ॥ ५४ ॥ ध्यारवेति गुणावर्मा तं नरं दृष्टुमथाचलत् । सहायमेकमादाय तत्पुरुषोपलक्षक ॥ ५५ ॥ मंदीभृतं सहायं त-मपि मुक्त्वा क्वचित्पुरे । एक एव स वनाम पितुर्दुःखेन दुःखितः ॥ ५६ ॥ अथैकं नगरं दृष्ट्वा धनाढ्यापणमंदिरं । निर्मानुषं रम्यतमं विस्मितः प्रविवेश सः ॥ ५७ ॥ ददर्शकं नरं तत्र प्रदेशे सुंदरं क्वचित् । पप्रच्छे च स तेनैवं कुतस्त्वं बोरकुंजर ॥ ५८ ॥ अभाणि श्रेष्टिपुत्रेण पांथः खिन्न इहाविशं । कोऽसि त्वं किमिकाकी शंन्या ऋद्वापि का पुरी ॥ ५९ ॥ नरेणाभाणि भो भद्र Derica TEMPEROINTEDidi

चारित्र
शृणु स्वं पृष्टमात्मनः । श्रियेदं स्वःपुरस्पर्द्धि नगरं कुशवर्द्धनं ॥६०॥ अत्रासी भूपतिः शूरः सूरनामा गुणा-
ग्रणीः । जयविजयचंद्राख्यो तस्यावा लनयावुभौ ॥११॥जयचंद्रो मम भ्राता ज्येष्टो राज्य उपाविशत् । पितर्यु-
परतेऽहं स्व-हंकारान्निरगां पुरात ॥६२॥ सर्वत्राहं भ्रमन् पुर्या चंद्रावत्यां गतोऽन्यदा । तदुद्याने मया दृष्टा
विद्यासिद्धो नरो वरः ॥ ६३ ॥ किंवतीसाररोगेण स तथा व्यथितो भृशं । यथा न चलितुं नैव वक्तुं
शक्तो मनागपि ॥३४॥ ततः करुणया सैप प्रत्यकारि मया तथा । यथाल्यैर्वाप्सरैजज्ञे सुखेन पटुविग्रहः
६५ ॥ तत्यूप्टेन मयाख्याते नामस्थानादिके निजे । विद्ये तेन विती द्वे प्रसन्नमनला मम ॥ ६ ॥
स्तंभकर्वी वश्यक: पाठसिद्धे उभे अपि । रसतुंबं तथा चैकं दत्वाहं तेन जल्पितः ।। ६७ ॥ दुःखे-
नेप मयायाहि खसिद्धो दुर्लभो रलः । अस्यांशस्पर्शमात्रेण लोहं भवति कांचनं ।। ६८ ॥ रक्षितव्यः प्रय-
लेन ततोऽयं सर्वदा त्वया । ययो श्रीपर्वते सिनो दत्वा शिक्षा ममेति सः॥ ६९ ॥ परिभामन् प्रविष्टोऽहं
चंद्रावत्यां पुनः पुरि । लोभाकरालोभनंदि-श्रेष्टिनोरापणे गतः ॥ ७० ॥ दक्षाभ्यां प्रतिपत्त्या ताभ्या-
मावर्जितस्तथा । विश्वस्तेन यथा तत्र । तवं न्यासितं मया ॥ ७१ ॥ स्थित्वा क्षिप्रः पुरीलक्ष्म्या त-
त्राहं कतिवासरान् । मातुरुत्कंठितः स्वीय-पुरंप्रत्युत्सुकोऽभचं ॥ ७२ ॥ कथंचिद्विज्ञातरसौ मया मार्गि-
॥६॥

ISE माटा Sarilal ततुंबकी । श्रेष्टिनी तो स्फुरल्लोभी ददतुः कूटमुत्तरान् ॥ ७३ ॥ मृपोत्तराविति कृत्वा प्रतीकारं तयोरहं । आगतोऽल पुरं शुन्यं सर्वमैक्षिष्ट पैतृकं ॥ ७४ ॥ श्रेष्टिसूश्चिंतयामास स एवैप पुमान्ननु । पितरो येन मे दुखा-वस्थी तो विहितो तदा ।। ७५॥ तावन्नाविष्करोमि स्वं यावत्सम्यगवैमि न । गुणवति ध्या- वोचे आयुष्मन्नग्रतो वद ॥ ७६ ॥ ऊचे विजयचंद्रोऽथ यावद्दुःखाकुलो भ्रमन् । सविस्मयश्च नापि स्वं पश्यन्मानुपमात्रकं ॥ ७७ ॥ गतो राजकुलरम्य मारुढो राजमंदिरे । भ्रातृजायां विजयाख्या-मपश्यं तावदेकिकां ॥ ७८ ॥ युग्मं ॥ वृत्तांतं सा मया पृष्टा पतदश्रुविलोचना । मधुरालापं पीठादिदानपूर्व- मभापत ॥ ७९ ॥ पुरस्य बहिरुयाने । मासं मासमुपोषितः । एको रक्तांवरो भिक्षु-रत्रासीजनरागभाक् ॥ ८० ॥ 9 भवद् भ्रात्रा नरेंद्रेण कारितः पारणं स तु । नृपाज्ञया सयाक्षेपि जपतोऽस्य समीरणः ॥ ८१ ॥ तस्य पा- 1 खंडिनश्चित्तं सुरूपायां मयि स्थितं । ततो गोधाप्रयोगेण निशि सौधं स एयिवान् ॥ ८२ ॥ कामाथै प्रा- र्थयमानो वाक्यमी सामदंडः ॥ बोध्यमानोऽपि पापः स कथंचिद्विरराम न ॥ ८३ ॥ इतश्च राजा सं. प्राप्तो द्वारदेशे निशम्य तत् । ऋद्धस्तं बंधयामास सापराधं तपस्विनं ॥ ८४ ॥ हस्यमानो जनैः प्रात- JATCRETREENOTIFIELMER - चरित्रं BREAEEETHE बाजाIDIO या नियमानश्च भूभुजा । भ्रामयित्वा पुरीमध्ये चौरमारं स मारितः ॥ ८५ ॥ उत्पन्नो राक्षसो दुष्टः परिणा- मवशेन सः । स्मृत्वापमानतां स्वीयां गुरुवैरमुवाह च ॥ ८६ ॥ अवागत्य ततस्तेन निवेद्य स्वं च घेरिणं । हतस्ते बांधवो राजा भक्तिं कुर्वन्नपि क्षणात् ॥ ८७ ॥ जीवग्राहं ततो नष्टा हन्यमाना भयात्प्रजाः । ऋध्याप्यलंकृतं शुन्यं तेनेदं नगरं तब ॥ ८८ ॥ अहं तु तेन नश्यंती धृत्वेत्यूचेऽनुरागिणा । यदि या- स्यसि भद्रे त्वं स्वामानेष्याम्यहं पुनः ॥ ८९ ॥ अतस्त्वया न गंतव्यं कर्तव्यं न भयं तथा । स्थिताया अत्र सर्वापि तव चिंता पुनर्मम ॥९०॥ इति स्थिते दिवा कापि राक्षसो याति सोऽनिशं । निश्यायाति पुनयाँति ममेवं वासरा इह ॥ ९१ ॥ अथोचे सा मया तस्य । मर्म किंचित्प्रकाशय । जित्नं येन वैरं स्वं राज्यं च वालयाम्यहं ॥२२॥ सोवाचास्य शयानस्य पादयुग्मं धृतेन चेत् । मृक्ष्यते स्यान्महानिद्रावशोऽचेतनवत्तदा ॥ ९३ ॥ परं पुंसः करेणक पादाभ्यांगेऽस्य ताशी । निद्राऽयाति न नारीणां करस्पर्शन कर्हिचित् ॥ ९४ ॥ अन्यच्च चरणा- भ्यंगारपूर्व चेदेति मानुपं । पादाभ्यंगोऽपि नामदले सुखं हत्येव तं तदा ॥ ९५॥ इति भ्रातृप्रिया- ख्यात-दैत्यवृत्तांतमात्मनः । श्रुत्वा यावत्सहायाय कस्मैचिचलितोऽस्म्यहं ।। ९६ ॥ तावत्वमपि मेऽत्रैव DDHORNER दा p -- मिलितोऽसि नरोत्तम । साहाय्यं कुरु येन स्यु-स्त्वाहशोऽन्योपकारिणः ।। ९७ ॥ परकार्योद्यताः संतः स्वकायें स्युः पराङ्मुखाः । धवलीकुरुते विश्वं कलंकं नात्मनः शशी ।। ९८ ॥ तावन्मानं सुखं न स्या द्यावन्मानं सतोऽसुखं । अनुशोचयतस्तं तं यं यं पश्यति दुःखिनं ॥ ९९ :। निष्पेपः पिंजनं तर्क- कर्त्तनं कूर्चताडनं । कर्पासेनासुखं सोढं पश्यान्याच्छादनाय भोः ॥ १०० ॥ तरवस्तरणेस्तापं सूर्योऽम्रो- लंघनक्लमं । नोः संक्षोभं च पाथोधेः । सोढा कर्मः क्षितेर्भरं ॥१॥ वारिदो वर्पणक्लेशं क्षितिर्विश्वासु. मलमं । उपकाराहतेऽमीपां न फलं किंचिदीक्ष्यते ॥ २ ॥ युग्मं ।। नैव नद्यः पियंत्यंभो वृक्षाः खादंति नो फलं । मेघाः शस्यं च नाति क्लमोऽमीपां परार्थकृत् ॥३॥ तत्तवैव प्रभावेण भवितेदं पुरं पुनः । प्रजाशर्मप्रदं राज्य-लाभो मे ते यशोभरः ॥ ४ ॥ वणिग् दध्या- वतः पुंसो ममोपकृतिभारितात् । कार्य सेत्स्यति तत्कार्य कार्य दुष्करमप्यदः ॥ ५॥ ध्यात्वेति गुणवर्मा स प्रतिपेदेऽखिलं हि तत् । विजयः स्माह कर्तव्यं रक्षोंहिम्रक्षणं त्वया ॥ ६॥ स्तंभित्वाहं करिष्यामि वश्यं चांतर्मुहूर्ततः ॥ कृतसहस्रजापेना-मुं मंत्रेणाशु राक्षसं ॥७॥ मंत्रयित्वेति सामग्री मेलयित्वा- खिलामपि । ततस्तो द्वावपि छन्नी सोधे तत्रैव तस्थतुः॥ ८॥ अंधकारे घने जाते तत्रागात्सोऽपि राक्षसः । aaa चरित्रं TELSE LATEER । अद्याहो मानुपो गंधो वदन्निति पुनः पुनः ॥ ९॥ भद्रे हि किमु क्वापि किंचित्तिष्टति मानुपं । सो- चेऽहं मानुषी हान्यः कुतो मानुपसंभवः ॥ १० ॥ प्रसुप्तस्य ततः पादौ गुणवर्मा वधूमिषात् । मईयामास निर्भीको दक्षोऽलक्ष्योऽस्य रक्षसः ॥ ११ ॥ जजाप स्तंभनं मंनं विजयोऽपि यथाविधि । रक्षोऽपि मर्त्यगंधेनो-तस्थो तल्पात्पुनः पुनः ॥ १२ ॥ यथा यथा यथा स उत्तस्थो ममीन्यो भृशं तथा । शय्यायां सुखसंपर्का -निद्रालू राक्षसोऽल्लुठत् ।।१३।। मंत्र. जापे ततः पूर्णे मुक्त पादविमईने । विचक्राम नरो हंतुं तावुत्थाय स राक्षसः ॥ १४ ॥ अथोचे युवयो- जर्जातो दासोऽहं मंत्रयंत्रितः ॥ अत आदिशतं किं किं कर्तव्यमधुना मया ॥ १५॥ ततो जगाद विजय- चंद्रः पूरय मे पुरे ॥ भांडागारान् धनस्नेह-रतकांचनकोटिभिः ॥ १६ ॥ प्राकारहगेहानां शोभां कृत्वा विधेहि च ॥ चेलोरक्षेपसुगंध्यंभा-सेकस्वस्तिकतोरणान् ॥ १७॥ तदादिष्टमिदं सर्व कुर्वाणे.दासराक्षसे । आगाद्विजयचंद्रेणा-हूतस्तत्र पुरीजनः ।। १८ ।। मूलामात्यैः प्रमोदेन राज्ये विजयचंद्रमाः। अभिषिक्तो जनकव-पालयामास स प्रजाः ॥ १९ ॥ नामयामास सामंता-ननतानपि लीलया। प्रतापार्कातपा- तीनं जघानान्यायजं तमः ॥ २१ ॥ HariGIRRIOR ।।१० MOSTREETTEELATEालालाजET ELETEE इत्थं राज्ये कृते स्वस्थे गुणवर्माणमाह सः। एतत्सर्व मया प्राप्तं त्वत्साहाय्येन सत्तम ॥ २२ ॥ यत्त-13 बेवाखिलं राज्य-मादत्स्वेदं यदृच्छया । कुरु प्रत्युपकारांगी-कारेण मुदितं च मां ॥ २३ ॥ अभाणि श्रेष्टिपुत्रेण । चंद्रवत्या नरेश्वर । तो मे पितृपितृव्यो यो श्रेष्टिनी स्तंभिनो वया ॥ २४ ॥ तत्तयोधमोक्ष- त्वं कुवेंकं सह दुर्नयं । ततो राजा जगादेवं कालकूटात्सुधा हहा ॥ २५ ॥ तावुभावपि तादृक्षो । त्वं तु सर्वोपकारकृत् ॥ अहो विधेर्विचित्रेयं सृष्टिदृष्टा मया स्फुटा ॥ २६ ॥ हे सत्पुरुप वाक्यं ते करिष्येहं किया विदं । आकर्णय तदायत्तं पुनरस्तीह कारण ॥ २७ ॥ पुरस्यास्य समीपस्थ एकशृंगाभिधे गिरौ । देवता- धिष्टिता त्वेका सुगुप्ता कूपिका घरा ॥ २८ ॥ मीलदुन्मीलदस्त्यस्या मुखं नेत्रपुटे इव । अन्यच्च सलिसग्राही । भीतश्चेन्मृत एव सः ॥ २९ ॥ स्तं. भितस्येव पुत्रेणा-नीतेनास्या जलेन चेत् । आच्छोट्यते पिता बद्ध-स्त्रीन् वारान् वीरकुंजर ।। ३० ॥ बंध- मोक्षो भवेत्तर्हि नान्यथापि कथंचन | इत्याकर्ण्य वणिक् स्माह करिष्यामीदमप्यह ॥ ३१ ॥ सामग्रिकां ततः कृत्वा । गती द्वावपि तत्र तो । कूपिकाया मुखे क्षिप्तो वणिक पुत्रो विकासिनि ॥ ३२ ॥ निर्भयो मंचिकारूढो राज्ञाकृष्य जलान्वितः। दक्षेण विकल वक्त्र-कूपिकाया बहिष्कृतः ॥ ३३ ॥ गृहीत्वा तजलं

चरित्रं
।
॥
मंशु तुरंगीभूतराक्षस । आरुहा तो समायाती नगर्यामिभ्यमंदिरे ॥ ३४ ॥ लोभाकरोऽभिषिक्तः ख-जनको
गुणवर्मणा । त्रिस्तेन सलिलेनाशु तंतः सजीवभूव सः ॥ ३५ ॥ लोभनंदी द्वितीयस्तु तथैवास्थाव्यथा-ल
दितः पुत्रं विना यतो नेव बंधमोक्षः कथंचन ।। ३६ ॥ गुणवर्मोपरोधेन तुटेन विजयेंदुना । गृहांतः स्था-
पितः सोऽयं द्वितीयो विरसं रंसन् ॥ ३७ ॥ मुंद्रादेशादिंदानाय नृपेणामंत्रितोऽपि सः। किंचनापि न ज-
ग्राह गुणवर्मात्र तस्थिवान् ॥ ३८॥ सत्कृत्यानेकधा राजा रसतुंब समर्प्य तत् । पुनः स्वदेशयानाय ।
विसृष्टो गुणवर्मणां ॥ ३९ ॥ अर्पयित्वा तु तस्यैव तवं गुणवर्मणः । संसगै तस्य न त्यक्तुं शक्तोऽपि
क्षितिपो. ययो ॥४०॥
अंयायं निजवृत्तांतो निश्येत्य गुणवर्मणा । कथितो देवि में सर्व उपायनपुरस्सरं ॥४१॥ न्यासा-
पहारसंभूतं दोपं पितृपितृव्ययोः । बहुधा क्षमित्तश्चाहं गुणिना गुणवर्मणा ॥ ४२ ॥ प्रिये सूरतनुंजेन
गतं राज्यमुपार्जितं । वालितं च निर्ज वैरं तेन तद्विजयेंदुना ॥ ४३ ।। द्विःस्वीकृत्यापि मरणं सुतेन गुण.
वर्मणा। आपदभोधिपतितः पिता पंश्य समुध्धृतः॥४४॥ ततो देवि कृतार्थास्ते येषां पुत्रा अहं पुनः
। अनपत्यो हतात्मेति चिंतायाः कारणं मम ॥४५॥ कोऽर्चिव्यति गुरून देवान् धर्मस्थानानि कः पुनः।
BIOTERELEDIEgalTGEEDERATORREN
METE ELEE
॥ १२॥

.. उन्द्वरिष्यति मे पश्चा--रकः कुलं धारयिष्यति ।। १६ । मलो धारालपोस्तु वंशोऽयं मूलकतनं । लप्स्यते तेन चित्ते में चिंतावहिचलत्यलं ॥ १७ ॥ उचे चंपकमालाथ भर्तुर्दुःखेन दुःखिता । देवेदं दुस्सहं दुःखं समानं ते ममापि हि ॥ १८ ॥ केपांचिरसदपत्यानि धन्यानामंकसैकते । क्रोति मुग्धवाक्यानि प्रस्खल. चरणानि च ॥४२॥ गेहं तदेव गेहं तु रणधर्घरकाहयः। द्वित्राः स्फुरच्छिखाः पुला यत्र क्रीडति लीलया ॥५०॥ तेनेव कृतकृत्यं स्वं नरजन्म विनिर्मितं । येनोत्तमरुचिः पुत्रः कुलदीपोऽत्र बोधितः ॥ ५१ ॥ पुत्रा- दिसंततिदेव पुण्यपुंजेन लभ्यते । पुण्योपचयहेतोस्त-द्यतितव्यमिहाधुना ॥ ५२ ॥ सामर्थेन न चार्थेन यत्कार्य नेव सिध्ध्यति । स्वामिन् विवेकिनां तत्र न युक्ता परिदेवना ॥ ५३ ॥ ततः प्रसीद नाथ त्वं चिंतादुःख हृदस्त्यज । चिंतादुःखार्तिसंतप्तो विनश्यति यतो नरः ॥ ५४ ॥ सत्यवादी यदि क्वापि कोऽपि देवः कथंचन | नरेंद्राराध्यते द्वाभ्या-मावाभ्यां पुत्रहेतवे ।। ५५॥ ततस्तुष्टः सुतं दत्ते पूरयत्यात्मवांछितं। देवं विना पुनः शक्तिः कार्येऽस्तीहशी कस्य ॥ ५६ ॥ हृष्टो राजा जगादाथ साध्वी बुद्धिः प्रिये तव । उपायः साधुराप्तस्त-देवं भवतु सुंदरि ।। ५७ ॥ सुमुहूर्ते दिने देवं विधिना सत्यवादिनं । आवामारा- धयिष्यावः सत्पुत्रोत्पत्तिहेतवे ॥ ५८ ॥ देवी स्माह पुनर्दीन-मुखी देव वचः शृणु । न जानेऽहं परं नेत्र ज चरित्रं य- । दक्षिणं मे स्फुरत्यदः ॥ ५९ ॥ निमित्तेनामुना नूनं । कोऽपि भूतग्रहो मम । विद्युत्पातोऽथवा किंवा सर्व- स्वापहतिः क्षणात् ॥ ६०॥ रोगातकोऽथवा कोऽपि किंवापत्प्राणसंशया । भविष्यति ततः क्वापि । संप- यते न मे रतिः ॥ ११ ॥ युग्मं । राजा जगाद मा भैस्त्वं मा कापीरधृति हृदि । आशंकिष्टा विरूपं मां स्फुरत्यंगमिदं यदि ॥ १२ ॥ तथा च पालयत्यत्र मयि राज्यं कुतस्तव | भीशंकाप्युदिते सूयें तमोलेशोऽपि न प्रिये ॥ ६३ ॥ कथं. चियदि किंचित्ते भविष्यत्यशुभं प्रिये । त्वया सह ममाप्यग्नि-शरणं द्राक् पतंगवत् ॥ ६४ ॥ इति सं- स्थाप्य देवीं तां भयभ्रांतविलोचनां । सिंहासनोपविष्टः सन् राजा कार्यरतोऽभवत् ॥ ६५ ॥ यथा यथा- स्फुरन्नेत्र दक्षिणं सा तथा तथा । सौधे वने पुरे वाह्ये देवी नाप रतिं क्वचित् ॥ ६६ ॥ मध्याह्ने यावदा. गत्य पल्यंके क्षणमस्वपीत् । किंचित् किंचित्तदा निद्रा-सुखं सेवितुमाहता ॥६७॥ इतश्च तस्यां वेलायां ताडयंती शिरः करैः । चेटी वेगवती नाम्नी संप्राप्ता राजसन्निधो ॥ ६८ ॥ सा जगादाश्रुधाराभिः क्षाल- यंती निज मुख । देव्यापकमालाया देव जानामि नापि किं ॥६९ ॥ इत्यर्द्धकथिते राजा श्रुत्वा देव्याः किमप्यदः । दृष्ट्वा चेटी च शोकाती जगाद चकितो हृदि ॥ ७० ॥ हा देवी दैववशत-स्तवाभुत्किम- HITELLITERESTHA 面画 三国.四三三三三三三三三三回 मंगलं । संजातं सफलं किं नु स्फुरितं दक्षिणेक्षगं ॥ ७१ ।। हले वेगवति ब्रूहि विलंब सहते न हृत् । देव्याश्चंपकमालाया बभूव किमु सांप्रतं ।। ७२ . रुदती वेगवत्याह धौर वीरशिरोमणे । दो कर्गों हृदयं चापि कुर्यास्त्वं विज्ञ कर्कशं ॥ ७३ ॥ दारयंती सतां हूंदि स्निग्धानि मधुराणि च । अतुच्छागच्छति स्वेच्छा बज्राशनिरियं प्रभो ॥ ७४ ॥ ईक्षणे दक्षिणे स्वामिन् प्रस्फुरत्यधिकाधिकं । सोधे वने पुरे वाह्ये लेभे देवी न शं क्वचित् ।। ७५ ॥ मध्यंदिने समाग- त्य शय्यायां सुप्तया तया । अपरिच्छदया देव्या पत्रार्थ प्रेपिता वह ॥ ७६ ॥ पत्राण्यादाय तत्पावें प्राप्ता यावदहं पुनः । तावत्काष्टमिवाचेष्टा देवी सा ददृशे मया ॥ ७७ ॥ न जानेऽहं परं किंचि-देव्याः प्राणाः कथं गताः । किं रोगेण विपेणाथ किं दुःखेनात्मयत्यया ॥ ७८॥ इदं दंभोलिपाताभं हालाहलसमं वचः । शृण्वन्नतुच्छ मुच्छौंऽगाद्भपीठं भूमिवल्लभः ॥ ७९ ॥ वी- जितः शीतलैर्वातैः संसिक्तश्चंदनद्रवैः । गतमूर्छः समुत्तस्थो भूपतिर्विलपन्निति ॥ ८० ॥ रे रे निष्कृप दैवाह प्रथमं किं न मारितः । देव्यमंगलवृत्तांतं नाश्रोष्यं येन कंचन || ८१.॥ अरे देव त्वयात्मा मे- ऽई छिन्नो विहितः कथं । पश्चाद्धमपि तद्विद्धि पल्लीपुच्छमिव स्फुरत् ॥ ८२ ॥ हा दैवावगमे देवि दक्षे PRENDINERPRIDEODHEME ..

प- 回EEq时时博 दक्षिणचक्षुपः । स्फुरणेन वयाख्यायि मृत्युनों रक्षिता मया ॥ ८३ ॥ अज्ञानोऽहं महापापो बुद्धिलेशोऽपि नास्ति मे । एवमेव स्थितो यस्माद-ज्ञात्वापि विपदं तव ॥ ८४॥ स्वं निंदनिति सिंचंश्च भुपीठं नेत्रवा. रिभिः । राजा परिजनं सर्व दुःखयामास तं सदा ॥ ८५ ॥ पपात पुनरुत्तस्थौ क्षणे तस्थी क्षणं ययो । शुन्यमालोकयामास विललाप नृपः क्षणं ॥ ८६ ॥ संभृय सचिवाः सर्वे दुःखभारेण भंगुराः । नृपं विज्ञ- पयामासु- शं गद्गदया गिरा ॥ ८७॥ शीघ्रं चलत हे स्वामिन् गत्वा तत्र विलोक्यते । देव्याश्चंपकमालायाः कावस्था कीरशी पुनः |८८ न ज्ञायते कदाप्येषा नाभिसंस्थितजीविता । हालाहलादिभायेन गतश्वासापि जायते ॥ ८९ ॥ इत्युक्तो मंत्रिभी राजा प्रस्खलचरणांबुजः । . परिवारपरीतोऽगा-देव्यावासनिकेतनं ॥ २० : ददर्शासी प्रियां तत्र निश्चेष्टां काष्टवन्नृपः । अत्रुवाणामकुर्वाणां सर्वथा वपुपः क्रियां ! ९१ ॥ पपात सहसाऽतुच्छ-मुर्छा. च्छादितचेतनः। भूपो भूमीतले भ्रांत-नयनः स्नेहवत्सलः ॥ ९२ ॥ उन्मीलिताक्षियुगलः सिक्तः शी- तलवारिणा । उत्तस्थौ तदवस्थां तां देवीं दृष्ट्वा मुमूर्छ च ॥ २३ ॥ मुळतः पुनरुत्तस्थौ मुसुर्छ पुनरेव हि ।। उत्तस्थी च पुनस्ताव-द्राजावस्थामिमां श्रितः ॥ ९४ ॥ सचिवास्तावदेक्षत देव्यास्तत्सकलं वपुः । किंतु॥१६ HERREDEEनवलास मनतबE कापि न तेऽपश्यन् दंष्ट्राघातत्रणादिकं ॥ ९५ ॥ अन्योऽन्यं मंत्रयामासुः सर्वे संभूय ते रहः । अक्षतांगी महादेवी किंतु प्राणा गता ननु ॥ ९६ ॥ तत्किं हृदयदुःखेन किं वा देवेन वैरिणा । देव्याः प्राणा हृता अंग-मन्यथा कथमक्षतं ॥ ९७ ।। मरि- प्यति नृपो नूनं देवीस्नेहेन मोहितः । राज्यभ्रंशस्ततो भावी नास्ति राज्यधरो यतः ॥ ९८ ॥ ऊचे सुबु- दिनामात्याः क्रियते काललंघनं । येन कालविलंवेन कोऽप्युपायः स्फुरेत्पुनः ॥ ९९ ॥ अन्यो मंत्री ज. गादाथ कालक्षेपः कथं पुनः । सुबुद्धिः स्माह राज्ञोऽस्य कथ्यते विवविक्रिया ॥ २०० ॥ जीवत्यद्यापि दे- a वीयं नाभिपद्मस्थितासु का । क्रियते विषनाशोऽस्या मणिमंत्रोपधादिभिः ॥ १ ॥ मंत्रयित्वेति ते सर्वे स्तुबंतो मतिवैभवं । सर्वमावेदयामासु-भूपालस्यैत्य तत्तथा ॥ २॥ ततोऽमृ- तच्छटासिक्त इव सर्वांगमुच्छ्वसन । इति माह प्रजापालो विकस्वरविलोचनः ॥ ३ ॥ भो भो धावत सर्वेऽपि शीघ्रमानयतीपधं । विपहंतुन मणींश्चापि निमंत्रयत मांत्रिकान् ॥ ४ ॥ राजादेशेन मिलिता सा- मग्री सकला ततः। सुबुद्धिशिक्षितेमक्षु प्रारेभे मांत्रिकैः क्रिया ॥ ५॥ स्थापयित्वा रहो देवी मंत्रिणो मांत्रिकैस्तथा । चिकित्सा कारयामासुर्यथा राज्ञेति चिंतितं ॥ ६ ॥ उत्थास्यत्यधुना देवी दृष्टिमुन्मीलयि- 回回回回回回回回回回回回回回回回耐回回回回回 IPLEEEEEE .

चरित्र
जिEd
O
TERRIEEEEEEEEEEEEEEETED
ष्यति । इदानीं वक्ष्यति श्वासो बलिष्यत्यधुना पुनः ॥ ७ ॥ इति ध्यायति भूपाले दिनाई तन्निशापि.
सा। कथं कथंचित्कप्टेन धीसखरनिवाहिता ॥८॥प्रभाते सचिवाः सर्वे निरुपाया जयुर्मिथः । निपेत्स्य-
तेऽधुना भूमा-नस्माभिर्मरणात्कथं ॥ ९ ॥ देवीस्नेहनिवद्धोऽयं मरिष्यति नरेश्वरः । स्नेहस्याऽकृत्रिमस्या-
स्ति न काप्यन्या गतिर्यतः॥ १० ॥ राज्यं राष्ट्रं च कोशश्च चतुरंगा चमूरपि । वयं लोकाश्च निर्मथा न
भविष्यामः कथं हहा.॥ ११ ॥
इति चिंताधिनिर्मग्ना-स्तस्थुः सर्वेऽपि मंत्रिणः । कांदिशीकाः समं शाखा-~-भ्रष्टाः शाखामृगा इव
॥ १२ ॥ दृष्ट्वा राजापि निश्चेष्टां पूर्ववन्निजवल्लभा । रुद्धकंठोऽतिदुःखेन विललाप सगद्गदं ॥ १३ ॥ एते
सर्वेऽपि संजाता उपाया निष्फलास्त्वयि । केनोपायेन हा देवि नीरोगा त्वं भविष्यसि ॥१४ ॥ अप्ये-
तैरुपचारैस्त्वं कालेनैतावतापि चेत् । न पे तद्गता नूनं मुक्त्वा मामिह वल्लभं ॥ १५ ॥ दिवसेन समा
यस्य त्वांविना घटिकापि मे । दिवसो मासवत्सोऽहं भविष्यामि प्रिये कथं ॥ १६ ॥ धिग्मे राज्यमिदं सर्व
धिक् शक्तिं धिक् च कौशलं । यदेषा रक्षिता नैव तदापद्विदतापि हि ॥ १७ ॥ त्यत्क्वा मां क्व गता देवि
ममेतत्कथयैकशः । येन तत्रत्य ते वीक्ष्य मुखं तृतो भवाम्यहं ॥ १८ ॥ जल्पन्निति पुनर्मूर्छा-मतुच्छा
॥ १८ ॥

चरित्रं
BREITHEIRELESEASIEER
प्राप दुःखितः । शीतोपचारैरुत्तस्था-बुवाचैवं च मंत्रिणः ॥ १९ ॥ अहो मंत्रीश्वरा यूयं शृणुतैकं वचो मम
। युष्माभिर्जीविता नैव देवी तावत्कथंचन ॥ २० ॥ तन्नुनमिह मर्तव्यं समं देव्या मयाधुना | प्राणा
ममोडयिष्यते यदस्या विरहे स्वयं ॥ २१ ॥ चितां कारयताहाय काप्टैगोलानदीतटे । देवीवियोगदग्धोऽहं
यद्भवाम्यत्र निर्वृतः ॥ २२ ॥ आहुःस्म मंत्रिणो नेत्र-जलक्लिन्नमहीतलाः । हाहाहा देव सहसा वयं
याता रसातलं ॥ २३ ॥
अस्तं गते यथा सूर्ये भवंति कमलाकराः । पित्रोश्च मरणे वाला मत्स्या वा सलिलं विना ॥ २४ ॥
विना युष्मांस्तथा देव वयं पुण्यविवर्जिताः । दीना रुलंतो भूपोठे भविष्यामः कथं कथं ॥ २५ ॥ तत्प्र.
सीद विमुंचा, मोहमाधेहि धीरतां । परिणामममुं त्यत्क्वा स्वामिन् राज्यं चिरं कुरु ॥ २६ ॥ मास्स गृहन्
द्विपो राज्यं रुलन्माम प्रजाप्यसो । माभूद्धरा निराधारा निर्नाथाभूम मा वयं ॥ २७ ॥ त्यक्ष्यति यदि
धीरत्वं खामिन् युष्माहशा अपि । निराधारमिदं कुत्र स्थास्यत्यत्र समादिश ॥ २८ ॥ यद्देवी विगतप्राणा
जाता तत्रापि कारणं । कर्मणां हि परीणामः संसारासारता तथा ॥२९॥ यतः-राजानः खेचरेंद्राश्च केश.
वाश्चक्रवर्तिनः । देवेंद्रा वीतरागाश्च मुच्यते नैव कर्मणः ॥ ३० ॥ तन्नाथ कर्ममाहात्म्यं जानतां भवता-
॥१९॥

चरित्रं
लय-
,
०॥
मा
ELEHETERESHEETED
मिह । युज्यते नेदृशं कर्तुं सर्वथा सुविवेकिनां ॥ ३१ ॥ जगादाथ प्रजानाथः - शोकसंपूर्णमानसः । अहो
मंत्रीश्वगः सर्व-मवगच्छाम्यहं पुनः ॥ ३२ ॥
देव्याः स्नेहेन मुढात्मा युक्तायुक्तं न चेम्यहं । अन्यच्चांगीकृतो मृत्यु-स्तया साई मया तदा ॥३३॥
अकुर्वन् सुकरं चापि स्वजिह्वाजल्पितं वचः । असत्यवादिनां मध्ये रेखांपूर्वा स्पृशाम्यहं ॥३॥ दिनानीयंति
नो जातं ममाजन्म वचोऽन्यथा । म्रियेऽहं नो यदीदानी तन्मे यात्यमृपावतं ॥ ३५ ॥ तावजीवंति संतो-E
ऽत्र यावत्कुर्वति भापितं । मृता एवान्यथा सत्य-मथैतेषां हि जीवितं ॥ ३६ ॥ कुरुताहो ततः शीघ्र देव्या
मेऽपि च तां चितां । मध्ये चितानलं येन ददे दुःखजलांजलिं ॥ ३७ ॥ ध्रुवन्निति नृपो वार्य-माणोऽमा.
त्यैरनेकधा । देवीस्नेहेन मरणा-न्न व्यरंसीत्कथंचन ॥ ३८ ॥ ततोऽमात्याः स्थिता याव-मौनमाथित्य
सर्वथा । अन्ये लोका नरेंद्रेण तावत्तत्र प्रणोदिताः ॥ ३९ कृत्वा देव्याः शरीरस्य स्नानपूजादिकं ततः
। तदुदक्षेपि तैलोंके शिविकास्थं सुमार्चितं ॥ ४० ॥ साई चचाल भूपालः परिवारसमन्वितः । सवाल-
वृद्धलोकेषु क्रंदरसु करुणस्वरं ॥४१॥ दिने तस्मिन् पुरे तत्र जलमन्नं च केनचित् । न गृहीतं परं भूमिः
सिक्ताश्रुसलिलै शं ॥ ४२ ॥ नाहसत्कोऽपि नाकाी-दालापं केनचित् सह । एकमेवान्वभुच्छोकदुःखं
॥ २० ॥

DORE
चरित्रं
GET="三三三三三三三三回回
कृष्णमुखो जनः ॥ ४३ ॥ वजाहत इव क्ष्वेडा--पूर्णायमानवत्तदा । हृतसर्वस्ववच्छ्न्यहृदयोऽजनि पूर्जनः
॥ ४४ ॥ शकुंतर्मुमुचे चुणि-स्त्यक्ता चारिश्चतुष्पदैः । शोकेन विवशैस्तत्र तल्लोकानां तु का कथा ॥४५॥
हा वरस देववातेन मंच त्वं कुलदीपकः । विध्यापितोऽसि दु.खांध-कारे तेनापतन्मही ॥ ४६॥ वंश-
च्छेदो बभूवाद्य कोऽस्मचिंतां करिष्यति । इत्येवं कुलवृद्धासु विलपंतोष्वनारतं ॥ ४७ ॥ धीरेयान् राज्य-
भारस्य धिगस्मान् बुद्धिशालिनः । तदोच्चैरिति कंदत्सु महामात्यनरेषु च ॥ ४८ ॥ हा देव दृक्ष्यसे क्व त्वं
पुनः काममनोहर । इत्येवं पुरनारीषु रुदंतीषु पुनः पुनः॥४९॥ पितृवत्पालिता देव रुलिप्यंति प्रजा इमाः
। इति स्मरत्सु लोकेषु राजमार्गानुयायिषु ॥ ५० || वध्यते तरवो देव सेचं सेचं यथांबुभिः । तथा युष्म-
त्प्रसादौघे-यमाजन्मवर्द्धिताः ॥ ५१ ॥ नियमाणान् विना त्वां कोऽधुनास्मानुद्धरिष्यति । इत्येवं याचके
लोके पुरो राज्ञः प्रजल्पति ॥ ५२ ॥ धीरता शूरता चापि दक्षता व गभीरता । दानं सत्यं च कारुण्यं
दाक्षिण्यमुपकारिता ॥ ५३ ॥ निराधारा गुणाः सर्वे संजाता एवमादयः । सहास्माभिनरेंद्रेति ब्रुवाणे पंडि-
ते जने ।। ५४ ॥ हा देवेदं न युक्तं ते सर्वस्मिन्निति वादिनि । ददद्दानं नराधीशः प्राप गोलानदीतट
॥ ५५ ॥ दशभिः कुलकं ॥
॥ २१॥

।
लय.
चरित्रं
२२ ॥
चितां कर्तुं समारेभे मुक्त्वा तत्र शब नरैः । अवतेरे नृपेणापि स्नानं कर्तुं नदीजले ॥ ५६ ॥ ज.
नशोकाश्रुक्वोष्णेषु गोलानद्या जलोमिषु । स्नानं कुर्वन्नृपो याव-तस्थौ सोत्साहमानसः ।। ५७ ॥ अ.
नुश्रोतस्ततस्तावच्छष्क स्थूलतमं तदा । पुण्यै राज्ञो जनानां च काष्टमेकं समाययौ ॥ ५८ ॥ तद् दृष्ट्वा
मंत्रिणोऽवोच-नयंभस्तारकान् प्रति । चितायोग्यानि काष्टानि संति स्तोकतराणि भोः ।। ५९ ॥
आकर्पत ततो वेगा-दिदं काट समापतत् । इत्यादिष्टाः प्रविष्टास्ते गंभीरे निम्नगाजले ॥ ६०॥
तदाकृष्य नदीमध्या-तीरमानीय तारकैः । मुक्तं राजा समालोकि सन्नद्धं बहुबंधनैः ॥ ६१ ॥राजादे-
शेन धंधेषु छर्या छिन्नेषु सेवकैः । ततः शुपिरं वेगा-दूध्ध्य विघटितं द्विधा ॥ ६२ ॥ मध्ये तस्य वि.
लिप्तांगी गोशीपचंदनवैः। कस्तुरोधनसारादि-गंधद्रव्यैश्च चर्चिता ॥ ६३ ॥ कंठावलंबिसन्मुक्ता-
हारा निद्रालुलोचना । देवी चंपकमाला सा ददृशे दैवयोगतः ॥ ६४ ॥ युग्मं ॥ दृष्ट्वा नेत्रसुधाभां तां
राज्ञा लोकेन चोदितं । अहो चित्रमहो चित्र-महो पुण्यमहाभरः ॥६५॥ यजीचंती महादेवी लब्धा-
स्माभिविना मृति । रत्नावली च कुर्वद्भिः क्रीडां कचबरोत्करे ॥६६॥ आनीता शिविकामध्ये क्षिप्त्वा किंतु
प्रियात्र सा । तत्कि नेपा न चाप्येपा कि चान्यच्छलकारणं ॥ ६७ ॥ प्रविष्टासो च काप्टे किं जीवंती
回回回回回回回回回回回回回回回回回
PELLETITISE
॥ २२॥

OMPLETELEHEEL
विभ्यती सती । ईक्षध्वं शिविकामध्ये ततोऽहायेत्युवाच राट् ॥ ६८ ॥
चरित्रं
गत्वा राजनरा यावदपश्यन् शिबिकां ततः । संघर्पयत् करो तावद्वंचितोऽस्मीति च ध्रुवन् ॥ ६९ ॥
दंदैतान भृशं पिंप-दुद्ययौ तच्छवं दिवि । पश्यतां विस्मयेनाच्चैलोंकानां विकसदृशां ॥ ७० ॥ युग्मं ॥
ततस्ते कंपमानांगा भयेनागत्य भूपतेः । स्खलगिरा गदंतिस्म सर्वमुत्सुकचेतसः ॥ ७१ ॥ नरेश्वरो जगा-
दाथ विस्मयानंदपूरितः । वेत्ति व्यतिकरस्यास्य परमार्थ न कश्चन ॥ ७२ ॥ अस्तु तावत्परं सर्वं देव्येवे.
हानुयुज्यते । इत्युदित्वा नृपेणोचे स्वं वृत्तांतं वद प्रिये ॥ ७३ ॥ अपनिद्रा ततो देवी दृशं चिक्षेप भूपती
| सस्नेह मिलितेवेयं हर्षादर्पशतादथ ।। ७४ ।। गलदापाऽमिलदेवीदृष्टी राज्ञो दृशा सह । तयोस्तदा स
कोऽप्यासीद्धपों में वित्त एव तो ॥ ७५ ॥ देवी पप्रच्छ हे देव यूयं नद्यास्तटे किमु । गलज्जलानि वस्त्राणि ।
नयुष्माभिः प्रावृतानि किं ॥ ७६ ॥
किमत्र मिलितो लोकः स्वामिन किं रचिता चिता। शवस्य शिविकेपा कि मृतः किं कोऽपि मे बद
।। ७७ ॥ राजा जगाद निःशेपमिदं वक्ष्यामि देवि ते । किंतु त्वं निजवृत्तांत्तं पूर्वमाख्याहि नः स्फुटं
॥ ७० ॥ २ गता व स्थिता काटे प्रविष्टा घुणवत्कथं । हारलाभः कथं नद्याः कथं वाहे प्रवाहिता ॥ २३ ॥

मलप- चरित्र २४॥ EMSTORITIENTREIR ॥ ७९ ॥ देवी जगाद यद्येवं यात यूपमिहाखिलाः । निकटस्थवटस्यास्य मुले छायातिशीतले ॥ ८० ॥ राजाथ हृष्टहृदयो गत्वा सबों जनोऽपि च | छायायां वटवृक्षस्य स्वे स्वे स्थान उपाविशत् ॥ ८१॥ ततो देवी निजं वृत्तं प्रारेभे गदितुं तदा । समाकर्णयतैकामा यूयमित्युक्तिपूर्वकं ॥ ८२ ॥ देव त्वमपि जानासि | स्फुरितं दक्षिणाक्षि मे । तेनाशुभनिमित्तेन नाभुत्कुत्रापि मे रतिः ॥ ८३ ॥ भ्रामं भ्रामं वनायेषु निर्वि- पणा सोधमागता । ततो वेगवती दासी पनार्थ प्रेषिता मया ॥ ८४॥ निद्रया पूर्णमानाक्षी यावत्पल्यंक माश्रिता । निद्राणा केनचित्तावदुत्क्षिप्ताहं दुरात्मना ।। ८५ ।। नत्वा तेन विमुक्ताहं शून्ये पर्वतमुद्धनि । स्वयं पलायितः क्वापिस दुष्टो निष्ठुरः पुनः ॥ ८६ ॥ कांदिशीका ततो भीतिकंपमानतनूरहं । दिशः सर्वाः प्रपश्यंती शिलातल्पासमुत्थिता ॥ ८७ ॥ पुरः कमपि नापश्यं न पृष्टे नापि पार्श्वयोः । शुश्राव केवलं शब्दान् सिंहव्याघ्रादिदेहिनां ॥८॥ क्व गच्छामि.क्व तिष्टामि चिंतयंतीति चेतसि । कृत्वाथ साहसं वेगात्प्रस्थितैकां दिशंप्रति ॥ ८९ ॥ कुत्र सा नगरी रम्या व स मे प्राणवल्लभः । अपजहेऽहमेतेन किमकारणवैरिणा || ९० ॥ उबंधयाम्यहं स्वं किं झंपामगुर्ददामि किं । स्वयं चेद्भिद्यते हृच ततो दुःखाच्छुटाम्यहं ॥ ९१ ॥ इति ध्यायंत्यहं यावत्प्रस्ख. EETERE DOETIDE ॥ २४ ॥ -

चरितं
!!
-
लंती पदे पदे । गता स्तोकभुवं तावदद्राक्षं जिनमंदिरं ॥ ९२ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ गत्वा तत्र मयाथैवं
संस्तुतो वृपभः प्रभुः। अंधकारे यथा दीपो मरी पद्माकरो यथा ॥ ९३ ॥ अवृक्षाद्री यथा कल्पवृक्षः
पोतो यथावुधी । तथा पुण्यर्मयातोऽसि छिंधि दुःखानि मे प्रभो ॥ ९४ ॥ युग्मं ॥ एवं विज्ञपयंत्या मे
पार्श्वे नारी कुतश्चन । एका दिव्या समागत्य वक्तुमेनं प्रचक्रमे ॥ ९५ ॥ विलोक्य जिनभक्तिं ते दुःख-
भारं च सुंदरि । प्रकटास्म्यादिनाथस्य शासनस्याधिदेवता ।। ९६ ॥
एतस्यादिजिनेंद्रस्य भवनिस्तारकस्य वै । वसंती भवने रक्षां कुर्वे चक्रेश्वरीत्यहं ॥ ९७ ॥ मलयाद्री
ममैतस्मिन् भवनं तेन वर्त्तते । मलयेति द्वितीयं मे नाम लोके प्रसिद्विभाक् ॥९८॥ तद्धोरा भव मा भैस्त्वं
धीरयंत्यै मयेत्यथ । साधर्मिकीति पाणिभ्यां दत्तं बंदनमादरात ॥९९॥ ततो देव मया पृष्टा सा देवी केन
हेतुना । समानीता च केनाहं किं मिलिष्यामि वंधुभिः ॥३००॥ ऊचे चक्रेश्वरी देवी शुभे बंधुः प्रियस्य ते।
वीरपालाभिधो वीरधवलस्थाऽभवत्पुरा ॥ १ ॥ विविधान् स वधोपायांचितयन् राज्यकाम्यया । भूपस्य
घातकीभूय प्रविष्टो मंदिरेऽन्यदा ॥ २ ॥ सोऽमुंचनृपतेर्घातं वंचयित्वा नृपोऽपि तं । घातंतमेकघातेन
पातयामास भूतले ॥३॥ अंतेऽसो शुभभावेन मृत्वोत्पन्नोऽत्र कानने । प्रचंडो मे परीवारे भूयोऽपश्यद्-
।
॥ २५॥

चरित्र
गतं भवं ॥ ४ ॥ स्मृत्वा तदात्मनो वैरं नरनाथस्य पृष्टतः । छलं गवेषयनेष परिवभ्राम सर्वतः ॥ ५॥
न शशाक पुनः किंचित्कर्तुं राज्ञः सुकर्मणः । ततोऽसौ चिंतयामास पापिष्टो दुप्चेतसि ॥ ६॥ दे.
व्यां चंपकमालायां प्रेमबंधो नरेशितुः। स कोऽपि दृश्यते वीरधवलस्यापरे न यः ॥ ७ ॥ मरणेन ततो
देव्या म्रियतेऽवश्यमप्ययं । एपापि न मया हंतुं शक्यते पुण्यपेशला ॥८॥ छन्नो भुत्वा छलं पश्यन्नप-
हाँ मनास्ततः । बभ्राम पृष्टतो लग्नो दुष्टो भृतः स सुंदरि ॥९॥ अथैका भुवने सुप्ता निद्राणा तेन
सुंदरि । अपहृत्यान मुक्ता त्वं शैले मलयनामनि ॥ १०॥ ततस्त्वमागतेदानी भवने मिलितान मे ।
तुभ्यं ददामि किं हि सफलो मेऽस्तु संगमः ॥ ११॥ ततोऽभाणि मया देवी यदि तुष्टालि देवि मे।
ततोऽपत्यविहीनायाः प्रसीदापत्यदा भव ॥ १२ ॥ ततश्चोत्सुकचितेन नृपेणाभाणि वल्लभा । देव्या किंक-
थितं देवि परोपकृतिलीनया ॥ १६ ॥ ऊचे चंपकमालाथ देव देव्येति भाषितं । पुत्रः पुत्री च युग्मं ते
भविष्यत्याशु सुंदरि ।। १४ ।। इयतो दिवसान् यस्माद्भुतेनानेन वैरिणा । युवयोः संतते रोधो विदधेऽनु-
घरेण मे ॥ १५ ॥ वारयिष्याम्यहं तं तु सांप्रतं भवतोईयोः । अपकुर्वतमात्मीयं किंकरं वशवर्तिनं ॥१६||
अथोत्पन्नमहासौख्यः प्रशशंसेति तां नृपः । उत्पन्ना ते मतिः साधुस्त्वया साधु च मार्गितं ॥ १७ ॥
IF जानकालन
॥ २६ ॥

चरित्रं
FIDDELBEEDEDZESEP
साध्वेप चोद्धृतो वंशः साधु चिंता हृता हृदः । त्वां विना मम दुःखानां संहर्ता कः परः प्रिये ॥ १८ ॥
यदेवि यच्च मंत्रोऽयं प्रागासीत्तव ममापि च । पुत्रस्य विषये तत्ते दुःखिताया अपि स्मृतं ॥१९॥ तयाथो
मलयादेव्या किं किं चोपकृतं तव | इत्युक्ते नरनाथेन प्रोचे चंपकमालया ॥ २० ॥ लक्ष्मीपुंजाभिधं हारं
गृहाणामुं विवेकिनि । जल्पंत्येति तया क्षिप्तो हारो मे कंठकंदले ॥ २१ ॥ तयाभाणि च हारोऽयं दुर्लभः
सुंदरि त्वया । सप्रभावः सदा शस्यो धार्यः कंठावलंक्तिः ॥ २२ ॥ अपत्यानि प्रभावंति भविष्यति मनो-
रथाः । युवयोः पूरयिष्यंते हारस्यास्यानुभावतः ॥ २३ ॥ दत्तः सुवृत्तमुक्तानां हारोऽयं देव मे वरः । मल-
याभिधया देव्या सतीर्थ्यत्वानुरक्तया ॥ २४ ॥ ततो मया पुनः पृष्टा सा देवी नरनायक । क गतो देवि
भृतः स येनाहं मंदिराद्धृता ॥ २५ ॥ देव्युवाच ततो मुक्त्वा शुभे स्वामिह पर्वते । चंद्रावत्यां पुनः पुयाँ
ययो वेगेन सोऽमरः ॥ २६ ॥ त्वत्स्थाने च विकृत्याथ त्वदंगसदृशं शवं । तस्थो तत्रैव भूतः स प्रच्छन्नः
पापचेष्टितः ॥ २७ ॥ ततोऽकस्मादजीवां स्वां विलोक्य स्वासुवत्प्रियां । यद्दुःखमन्वभूद्राजा तज्जानाति स
एव हि ॥ २८ ॥ युष्मद्दुःखे श्रुते प्राणसंशयेऽपृच्छि सा मया। किं जीविष्यति भूपालो मिलिष्यति कदा
मम ॥ २९ ॥ तयावादि शुभे सप्ताहरांते नृपस्तव । अपि दुस्सहदुःखार्तः पुनर्जीवन् मिलिष्यति ॥३०॥
POPMOD PREDIEDRODMI
1॥ २७॥

- चरित्रं लिय- DELESED २८॥ पृच्छाम्यहं पुनर्यावकि मे राजा मिलिष्यति । एका विद्याधरी तावत्सचेटी नभसाशययौ ॥ ३१ ॥ इतश्च मम पश्यत्या एव देवी तिरोदधे । एकाकिन्याः समीपे मे प्राप विद्याधरी तु सा ॥ ३२ ॥ विस्मिता खे. चरी माह ममालोक्य तदैकिकां । दिव्यरूपा शुभे कासि शून्ये त्वमिह पर्वते ॥३३॥ ततः स्वकीयो वृत्ता- तो मया तस्या निवेदितः। तया च भणितं हा हा विजूंभितमहो विधेः ॥ ३४ ।। यदेपा भूपतेः कांता सुरूपा कुलसंभवा । हा हा निर्मानुपे शैले पतिता कलिता गुणैः ॥ ३५॥ शुभे त्वां नगरी चंद्रावती भूयो नयाम्यहं । साधयिष्यामि विद्या किंत्विदानीमिह पर्वते ॥ ३६ ॥ साध- यामि न चेद्विद्यामधुना तन्न सिध्यति । तदुःखे पतितायाः कमुपकारं करोमि ते ॥ ३७ ॥ एप एवोप- कारस्ते ममास्तु कमलेक्षणे । यदत्र क्षणमात्रेण प्रियो मम समेष्यति ॥ ३८॥ स्त्रीलोलः स पुनश्चेत्वा- मोहापामिहेक्षिता । करिष्यति ततो भायाँ शोलं ते खंडयिष्यति ॥ ३९ ॥ भविष्यति सपत्नीजं दुःखं मे- ऽपि सुदुस्सहं । तदेहि त्वं द्रुतं येन भवेत्सर्व सुसूत्रितं ॥ ४० ॥ जल्पंतोति खहस्तेन गृहीत्वा मां नभ- श्वरी । आसन्नायास्तरंगिण्या वहत्यास्तीरमन्वगात् ॥ ११ ॥ मयाध्यायि किमेपा मां हनिष्यत्यथवा कि, । उद्बध्यतीह वृक्षाये किंवा क्षेप्स्यति कंदरे ॥ ४२ ॥ किंवा नदीप्रवाहेऽत्र वाहयिष्यति वेद्मि न । किं-

चरित्रं
EpianRINTELE
वाथ चिंतया भूरिदुःखे दुःखमदुःखकृत् ॥ ४३ ॥ तत्राभूत्पतितं शुष्कं स्थूल काप्टं खभावतः । विद्याशक्त्या
ततश्चोई तद् द्वेधा विहितं तया ॥४४॥
ते मध्ये शुपिरे कृत्वा दले हे पुरुषप्रमे | गोशीपचंदनेनाहं सर्वांगमन्वलिप्सि च ।। ४५ ।। कर्पूरा.
गुरुकस्तुरीप्रमुखेगधवस्तुभिः । समलंकृत्य खेचर्या तयाभाणीति मांप्रति ॥ ४६॥ एहि त्वं हे शुभे शीलं
येन रक्षामि तेऽधुना । जल्पंत्येति तदा क्षिप्ता फालीमध्येऽहमेतया ॥ १७ ॥ काप्टफाली द्वितीया च दत्ता
मंच ममोपरि । न जानेऽतःपरं किंचिद्गर्भावास इव स्थिता ॥४८॥ अधुनात्र मया दृष्टा यूयं प्राक्पुण्य-
योगतः । युष्माकं कथितः स्वामिन् वृत्तांतोऽयं निजोऽखिलः॥ ४९ ॥ नृपेणाभाणि देवि त्वं पतिता हा
महापदि । प्राणत्यागः समारब्धो मयापि विरहे तव ॥ ५० ॥ ज्वलच्चिताप्रवेशं मे दृष्ट्वा लोकोऽपि दुःखितः
। तेनैप मिलितः सवों गोलानद्यास्तटेधुना ॥ ५१ ।। मंत्री सुबुद्धिरूचेऽथ सपलीशंकया तया । देवी चंप-
कमालैपा निक्षिप्ता काष्टसंपुटे ॥ ५२ ॥ काप्टसंपुटमेतच्च वध्वालं रज्जुबंधनैः । नगोत्तरन्नदीवाहे खेच-
त्रि प्रवाहितं ॥ ५३ ॥ जीवधातेन नैवास्याः सा विद्या किल सिध्यति । तेनैव न हता देवी खेचर्येवं
प्रवाहिता ॥५४॥ अस्माकं पुण्यवत्काष्टं तरदुरात्तदागतं। दृष्टमादायि चास्माभिलब्धादेव्यप्यतर्किता॥५५॥
॥ २९॥

चरित्रं
यदयपूर्वयामांते युष्माकं मिलिता प्रिया । सत्यं देवीवचो जातं सतयामांतसंगमात् ॥ ५६ ॥ नृपो
जगाद न ज्ञाता माया भूतस्य केनचित् । अहो राज्यक्षयं कर्तुं प्रवृत्तस्यातिमायिनः ॥ ५७ ॥ कुलस्य कु.
शलं तत्वात्पुत्रं देवी यदर्थिता । उपाद्रवन्नयं भृतो वारितस्तद्वरं ततः ॥ ५८ ॥ आधारस्तीवदुःखानामप.
हारोऽपि ते प्रिये । उग्रोपधनयेनैप बभूव शुभहेतवे ।। ५९ ॥ काटफाल्यो नृपेणाथाऽमोच्येतां ते उभे
अपि । भहारिकागृहे गोलानदीतीरविमृपणे ॥६० ॥ अवांतरे नरेंद्रस्य कालज्ञापनहेतवे | गंभीरोद्दामश.
ब्देन पेठे वृत्तं सुवंदिना ॥ ६१ ॥ हेलोत्तीर्णविपद्भरार्णवजलः प्राप्तोल्लसद्भाः प्रियः। स्वैरं विनमया धरा.
धरशिरश्चक्रे प्रतापं निजं ॥ तन्वानः सुपथो विकासिकमलामोदेर्जगत्प्रीणयन् । सर्वस्योपरि वर्तते रविरयं
देवाधुना त्वं यथा ॥ ६२ ॥ ततः सुबुद्धिना राजा विज्ञप्तो देव सांप्रतं । संप्राप्तवांछिता यूयं पुरे गच्छत
जेमितुं ॥ १३ ॥ क्षुधापीडितगात्रापि देवीशक्ता न जल्पितुं । विस्मारयतु तद्दुःखं पूर्व लानाशनादिभिः
॥ ६४ ॥ प्रतिदेवी क्षिपन् राजा दृष्टिं स्नेहेन निर्भरां । गजारूढः प्रियायुक्तश्चचाल भवनंप्रति ॥ ५ ॥
वाद्यमानेषु वायेपु पूरितांघरकृक्षिपु । पठत्सु बंदिवृंदेपु जय जीवेति मंगलं ॥ ६६ ॥ कृतासु हशोभासु
तत्कालं नागरेजनेः । निराकृत्य शुचं हर्षे सर्वतः परिसर्पति ॥ ६७ ॥ लोकानामाशिषः शृण्वन् गृह्णन्मंग-
Didhana LateREFREELE
॥ ३० ॥

चरित्र न वा लकानि च । देव्या साई महीपालो निजं सोधं समासदत् ॥ ६८ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ सामंतामात्यमुख्योऽपि लोकः सर्वोऽपि हर्पवान् । विस्तृष्टो भूपति नत्वा ययो स्वं स्वं निकेतनं ॥६९॥ कृत्वा स्वानं नृपेणाथ देवपूजां च भोजनं । सकलेऽपि पुरे तस्मिन् वर्धापनमकारि च ॥ ७० ॥ तस्मिन्नेव दिने देवी दिव्याहारसमन्विता । गर्भ वभार सौभाग्यभाग्यसंभारशालिनी ॥ ७॥ प्रवर्द्धमानगर्भस्याभि- ज्ञानानि यथा यथा । नृपोऽपश्यत्प्रमोदेन ममौ नांगे तथा तथा ॥ ७२ ॥ स देव्याः पूरयामास कल्पना कल्पवृक्षवत् । कारयामास चांगस्य रक्षां दक्षो विशेषतः ॥ ७३ ॥ अथो दिनेषु पूर्णेषु राज्ञी पुण्यमुहूर्त्तके । सुपुवे युगलं पुत्रपुत्र्यो रूपगुणाधिकं ॥ ७४ ॥ नृपं वर्धा- पयामास दासी वेगवती तदा । नृपोऽप्यनाशयत्तस्या दासीत्वं दानकर्मभिः ॥ ७५ ॥ अपत्यागमहर्षेणोल्ल- सद्रोमा नरेश्वरः । आदिदेश दशाहानि स्पर्धवर्धापनं पुरे ॥७६॥ सुधाधोतानि सौधानि पोराणां चित्रितानि च। उत्तंभितानि सोवर्णमुशलानि हलानि च ॥७७॥जनाः प्रज्ज्वालयामासुः श्रेण्यां कांचनदीपकान् । द्वारेषु स्थापयामासुः सौवर्णान कलशांस्तथा ॥७८॥ स्थापिता लोकरक्षार्थ द्वारे कृप्टासयो भटाः । उच्छ्रिता मंदि- रेपूच्चैवैजयंत्यः समंततः ॥ ७९ ।। प्रमाय॑ च पथो दासाः सिपिचुः कुंकुमद्रवैः । सहकारदलैरेते वबंधु ।। ३१ ॥

चरित्रं ELESELFIE स्तोरणानि च ।। ८० ॥ राजमार्गेपु सवेंपु निकेषु चत्वरेपु च । रत्नकांचनदानादि दापयामास भूपतिः ॥८१॥ अमुचद् देपिणो बद्धान् काराः सर्वा अशोधयत् । अमारिं घोपयामास देशेऽसौ दशवासरान् ||८२॥ पूजयामास विधानि जिनानां जिनमंदिरे । लोकं चकार चादंडयमकरं च नरेश्वरः ॥ ८३ ॥ नेदु. दुंदुभयो दिव्या ननृतुर्वारयोपितः । अक्षतानां च पात्राणि विशंतिस्म नृपोकसि ॥ ८४ ॥ पुप्पतांबूलव- स्राणि महाभिरणानि च । राजदत्तानि हण गृह्मतेस्म च बंदिभिः ।। ८५ ॥ युग्मजन्मोत्सवे तत्र प्रमो. देन पुरीजनः । न गेहे न च देहेऽपि ममी कापि भवन्महान् ॥ ८६ ॥ सन्मान्याथ विशेपेण भोजनाच्छा. दनादिभिः । गोत्रवृद्धानुवाचै राजा द्वादशवासरे ।। ८७ ॥ तुष्टया मलयादेव्याऽपत्ये दत्ते उभे इमे । अस्मभ्यमनपत्येभ्यो देवानामपि दुर्लभे ॥ ८८ ॥ देवीनाम्ना भवत्वस्य नाम युग्मस्य संप्रति । कुमारो मल: | याकेतुः पुत्री मलयसुंदरो ॥ ८९ ॥ दवा नान्नी तयोरेवं राजा राज्ञी च निती। स्मरतो मलयां देवीं त- स्थतुस्ती दिवानिशं ॥ ९० । धात्रीभिः पंचभिनित्यं लाल्यमाने उभे अपि । फले इवैकव॒तस्या-पत्ये ते वृद्धिमापतुः ॥ ९१ ॥ यथा यथासच्छून्य-मजल्पञ्चाऽस्फुटाक्षरं । विसंस्थुलपदन्यासं चनेऽपत्यद्वयं च तत् ।। ९२ ॥ तथा । EETDailai Diarrial EL EDRIED TOIDATE HBIELETESTHETEE ।। ३२ ।।

चरित्रं य- FEETERAN तथा तयोः पित्रो-ममी हषों न मानसे । उदये रजनीजाने-नीरधेर्नीरपूरवत् ॥ २३ ॥ लोकानां हस्ततो हस्ते संचरंतो शिशु क्रमात । समारूढी क्यो रम्यं सुखेनोत्तरमुत्तरं ॥ ९४ ॥ पितृभ्यां योग्यतां ज्ञात्वा समये तत्समर्पितं । शस्त्रशास्त्रादिदक्षस्य पंडितस्य शिशुद्वयं ॥ ९५ ॥ कुमारेण कुमार्या च यथायोग्यं क- लाः किल | गृहीताः स्तोककालेन पूर्वाधीताः स्मृता इव ॥ ९६ ॥ अश्वेन कर्हिचित्क्रीडा कदाचित्कुंजरेण च । कदाचिदसिना चके कुमारो धनुपापि च ॥ ९७ ॥ यथा यथा स चिक्रीड स्वैरमेवं तथा तथा। दुर्ज- नानां धसत्कारः प्रमोदश्च सतां हृदि ॥ ९८ धात्री वेगवतीमुख्य-परिवारसमन्विता । उद्यानादिषु चि- क्रीड' कुमार्यपि यदृच्छया ॥ ९९ ॥ कारुण्यपुण्यहृदया मृदुमुग्धवाणी प्राणप्रिया सकलवंधुजनस्य दक्षा । वाल्योज्झिता मलयसुंदरिनामधेया सद्धर्मकर्मरसिका ववृधे कुमारी ॥ ४०० ॥ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरतोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे मलयसुंदरीजन्मवर्णनो नाम प्रथमः प्रस्तावः संपूर्णः ।। ॥ अथ द्वितीयः प्रस्तावः प्रारभ्यते ॥ अथापूर्वेव सा वाला यौवनेन विनिर्ममे । समुल्लासयतांगेपु लावण्यं लोचनप्रियं ॥१॥ खलवकु- MERELETELETTE DadaPOOन ॥ ३३।

• चरित्रं
मलय-
।३४॥
ReligiLIFE जा
टिलाः केशा माध्यं तुच्छं कुमैत्र्यवत् । सन्मनोरथवन्नामात तस्याः स्तनयुगं हृदि ॥२॥ नासिका सरला
तस्याः साधूनां चित्तवृतिवत् । केशपाशः प्रलंवश्च मैत्र्यभावः सतामिव ॥ ३ ।। सुस्निग्धं लोचनद्वंद्वं जन-
न्या इव मानसं । कटाक्षवीक्षणं वक्त्रं तस्याः सापत्न्यकृत्यवत् ॥ ४॥ विलासिन्या इवाचारः सरागोऽध-
रपल्लवः । कंठो लेखाभिरामोऽभूतस्याः स्वर्ग इवान्वहं ॥ ५ ॥ सुकुमारं वपुस्तस्याः शालिग्रामसुव-
णवत् । मनोहरवरच्छायं चाभवटवृक्षवत् ॥ ६॥ सविलासा गतिस्तस्याः प्रशस्या वनभृरिब । विशाल
जघनं चासीद्भपानामिव पत्तनं ।। ७ ॥ अंगे मालिकवत्सर्वे-ऽवयवाः सुमनोहराः । तस्या मलयसुंदर्या
बभूवुर्योवनागमे ॥ ८॥
इतश्चात्रैव भरते पृथ्वीस्थाने पुरेऽभवत् । विक्रमाक्रांतभूपालः सूरपालो महीपतिः ॥ ९ ॥ तस्यासी-
न्मेदिनीभर्तु-रतिरूपानुकारिणी । पद्मावतीति दयिता सर्वांतःपुरसुंदरी ॥ १० ॥ राज्ञस्तस्य कुमारोऽभू
-न्माररूपो वपुःश्रिया | महावलोऽभिधानेन वीर्येणापि महाबलः ॥ ११ ॥ अन्यदोदारचित्तस्य कुमार-
| स्यास्य संगतः । विद्यासिद्धः पुमानेकः स तेनावर्जितो भृशं ॥ १२ ॥ सम्यग्रुपपरावर्त-कारकास्तेन भा.
पिताः । पुनः स्वरूपक रो योगा राजांगजन्मनः ॥ १३ । गृहीत्वाथ कुमारेण प्रयुक्तास्ते यथाविधि ।
॥ ३४॥

चरित्रं ज्ञातसत्येन सत्कृत्य विद्यासिद्धो व्यसर्जि च ॥ १४ ॥ सूरपालनृपेगाथ प्रेपितैमैत्रिपूरुपैः । साबै वीरधव. लस्य पाश्वे कार्येण केनचित् ॥ १५ ॥ आपृच्छय पितरौ देशदर्शनाय कथंचन । कुमारोऽपि जगामेष पुरी चद्रावती वरां ॥ युग्मं ॥ प्राभूतानि पुरो मुक्त्वा । नत्वा च नृपमादरात् । उपविष्टा यथास्थानं सर्वे तेऽमात्यपुंगवाः ॥ १७ ॥ पृष्टाश्चंद्रावतीशेन कुशलं सुरभूपतेः । प्रभो राज्ये शरीरे च ते सर्वेऽप्यकथन में शिवं ॥ १८ ॥ पप्रच्छे वीरधवलो राजा दृष्ट्या महावलं । क एप लक्षणोपेतः कुमारो मारविग्रहः !! १९ ।। तेपामेकेन दक्षेण नरेणाभाणि हे प्रभो । स्नेहेन सममायातो ममैप लघुवांधवः ॥ २० ।। इत्यालापे कृते पूर्व राज्ञश्चंद्रावतीपतेः । तैरात्मस्वामिनः सर्वः। कार्यभारो निवेदितः ॥ २१ ॥ ते सन्मान्य ततो राज्ञा विसृष्टाः सूरपुरुषाः । निजावासमनुप्राप्ताः कुर्वाणास्तत्प्रशंसनं ।। २२ ॥ महावलकु. मारोऽथ बभ्रामाल्पपरिच्छदः । लोकलोचनलोलैणवायुरः पूर्दिदृक्षया ॥ २३ ॥ इतस्ततो भ्रमन् सैप स्व- सोधांतिकमागतः । तया मलयसुंदर्याऽदानंग इवांगवान् ॥ २४ ॥ तत्कालमाहता पंचवाणवाणैः समं- ततः ॥ कुमारो चिंतयामास हर्षोल्लसितमानसा ॥ २५ ॥ अहो मृदुतलो पादावशोकपल्लवारुणौ । अहो कांतिभरोऽप्यस्य नखदर्पणसंभवः ॥ २६ ॥ अहो करिकराकारं जंघायुग्मं मनोहरं । रंभास्तंभोपमावूरू मानजEETED GEOGEME - HLEHRESTERSTO ।। ३५ ।

माननमानापान
DIPEEDËBEEDIDO
अहो पुंसोऽस्य सुंदरौ ॥ २७ ॥ अहो कटीतटाभोगो नाभेश्चाहो गभीरता । मुष्टिग्राह्यमहो मध्यं त्रिवली-
चरित्रं
परिशोभितं ॥ २८ ॥ वक्षःस्थले विशालेऽस्य धन्या कापि शयिष्यति । अंतिदी! भुजादंडो कस्याः कंठे
लगिष्यतः ॥ २९ ॥ तेजोभरेण दुष्प्रेक्षा भांति पाणिनखा अमी । कृता दीपा दशाऽन्याय-तमो हंतुं
दिशामिव ॥ ३०॥ रेखास्तिस्राऽस्य शोभंते कंठे कंबुसमाकृतो । मनसः स्वच्छतां दृष्टुं संप्रासेव त्रिमा-
गंगा ॥ ३१ ॥ प्रवालंदलसच्छायः स्वच्छों भात्यधरोऽप्ययं । मन्ये मां हृदयाद् दृष्टु-मनुरागो बहिः स्थितः
॥ ३२॥ कटरे सरला नासा कपोलो कामदर्पणो । नेत्रे कर्णीतविश्रांते श्रवणो स्कंधसंगती ॥ ३३ ॥
श्यामः केशकलापोऽस्य राजते शिरसि स्थितः । नवशाड्वलंतारुण्य-वृक्षस्येव दलोच्चयः ॥ ३४ ।।
कुमारमिति पश्यंती तं सर्वांगमनोहरं । चित्रन्यस्तेव सा याव-तस्थी मलयसुंदरी ॥ ३५ ॥ महा-
वलोऽपि तां ताव-त्पश्यन् वातायनस्थितां । दध्यावित्यवतीर्णा किं स्वर्गात्कापीयमप्सरा ॥ ३६॥ गाढा.
नुरक्तया दृष्ट्या पश्यंती मां पुनः पुनः । हरत्येषा मनो मे किं परिणीताथवा कनी ॥ ३७ ॥ ध्यो सापि
कुमारीति क एप कस्य नंदनः । कुमारो मेऽहरञ्चित्तं पश्यन् स्नेहलया दृशा ॥ ३८ ॥ उत्सुका सा ततो
भुजें लिखित्वा श्लोकयुग्मकं । प्रच्छन्नं निजचित्तेन सार्द्ध चिक्षेप तंप्रति ॥ ३९ ॥ कुमारेणापि तल्लात्वा ॥३६॥

चरित्रं रोमांचं दधता तनी । कुमार्या सह हर्षेण बाचितं निजचेतसि ॥ ४०॥ कोऽसि त्वं तव किं नाम व वा. स्तव्योऽसि सुंदर । कथय त्वयकाजहे मनो मे क्षिपता.दृशं ॥४१॥ अहं तु वीरधवल-भूपतेस्तनया कनी । त्वदेकहृदया वर्ते नाना मलयसुंदरी ॥ ४२ ॥ ईक्षांचके कुमारोऽथ कन्यां मलयसुंदरीं । निर्निमेपाक्ष एकाग्र-मानसो योगिराजवत् ॥ ४३ ॥ तयो. स्तथा मिथो लग्ना देहे दृष्टिस्तथाचिरात् । जतुयुक्तेव जंवाल-कलितेवोत्पपात न ।। ४४ ॥ लोचनान्येव जानंति संबंधं पूर्वजन्मनः । यतो हर्षे प्रिये दृष्टे वहति वाऽप्रिये रुपं ॥४५॥ दृष्टिभ्यां दर्शिताध्वाना-वा- स्मानो व्यत्यये स्थिती । तयोः सिद्धः परपुर-प्रवेशो ध्यानतां विना ॥ ४६॥ दृष्टी मेलयता तेना-नु. रागसूत्रधारिणा । तथा तो मेलितो सम्यग् यथा संधिर्न लक्ष्यते ॥ १७ ॥ कुमारोऽचिंतयत्ताव-देतया ज्ञापितो निजः । विदग्धयानुरागो मे सपरिच्छदयापि हि ॥ ४९ ॥ इति ध्यायन कुमारः स यावत्तस्यो सुनिश्चलः । तत्रागत्य पुमानेक-स्तावत्तंप्रत्यभापत ॥ ५० ॥ कुमारालं विहारेण नगर्यामेहि मंदिरं । प्रयाणमधुना येन भविष्यति पुरंप्रति ।। ५१ ॥ अहो मनोहरा एते प्रासादा गोपुरान्विताः । अहो वातायना रम्याश्चित्तमत्रैव मे स्थितं ॥ ५१ ॥ ध्रुवन्निति कुमारोऽथ PED ODDO DID RIP DODMERODEE - ॥ ३७ ।।

-
चरित्र
पश्चाग्रीवं पुनः पुनः । पश्यन्नावासमानीतस्तेन पुंसा कथंचन ॥ ५२ ॥ युग्मं ॥ दध्यो कुमार औत्सुक्या-
दही मम समर्थता । आत्मानमपि यत्तस्याः प्रकाशयितुमक्षमः ॥ ५३ ॥ तया पृष्टो न शक्तोऽहं अपि दातुं
तधोत्तरं । अहो कलासु नेपुण्यमहो विदग्धता मम ॥ ५४ ॥अत्रागतोऽपि नाहं चेम्मिलिप्यामि तया सह
। आवयोस्तत्कथं मेलः पश्चात्तापः सदा मम ॥ ५५ ॥ तत्संजाताधुना रात्रिस्तिमिरेण विजूंभितं । ततो
यावज्जनोऽप्येष प्रयाणप्रगुणो भवेत् ।। ५६ ।। प्रच्छन्नस्तावदेकाकी तत्र गच्छामि संप्रति । तस्या विरह-
खिन्नाया मिलित्वा तं ब्रवीम्यहं । ५७ ॥ युग्मं ॥ध्यात्वेति प्रगुणीभूय निःसृत्यालक्षितो निशि । कुमारी
भवनाधस्तात्कुमारः प्राप सत्वरं ॥ ५० ॥ प्राकारं तं समुलंध्य विद्युत्क्षेपानुकारिणा । किरणेनाविशद्वेगा-
प्रथमा सोधभूमिकां ॥ ५९ ॥
वसंत्या तत्र कनकवत्या राजन्यभार्यया । अपरिच्छदयादर्शि कुमारः प्राविशनिशि ॥ ६० ।। धैर्येण
कलितोऽपूवों दिव्यरूपः क एप ना । कथं चात्र प्रविष्टोऽयं द्वारपालेषु सत्स्वपि ॥ ६१ ॥ तन्ननं खेचरः
कोऽपि नरः सत्याधिकोऽथवा । प्रयोजनेन केनापि हृष्टचित्तः समेत्ययं ॥३२॥ ध्यायंतीति कुमारस्य दिव्य-
रूपेण मोहिता। नरेंद्रवल्लभा वक्तुं पारेभे तं प्रतीति सा ।। ६३ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ भो भो नरोत्तमाग-
DEO
॥ ३८ ॥

चरितं
BE
IM
च्छ त्वमास्थात्रासने वरे । मां मानय च निःशंकं मम पूरय वांछितं ॥ ६४ ॥ कुमारश्चिंतयामास किमेपा
राजवल्लभा । राजस्वसाथ किं नूनं राज्ञी वेयं विचार्यते ॥ १५ ॥ यद्यात्मा मुच्यते स्वैरं प्रविष्टैः स्थान
ईदृशि । नारीभिर्मुह्यते ब्रह्मवतं स्वस्य च खंड्यते ॥ ६६ ॥ तदा समीहितं कार्य साध्यते नोत्तमैनरैः । इति
निश्चित्य हृदये कुमारस्तामभापत ॥ ६७ ॥ योग्यं मलयसुंदर्या लात्वाहं किंचिदागतः । तद् ब्रूहि सत्वरं
राज्ञः सा कन्या कुत्र तिष्ठति ॥ ६८ ॥ पश्चादणिप्यसि त्वं यत्करिष्येऽहं तदेव हि । इत्युक्ते दर्शितो मार्ग
ऊर्ध्वभूमेस्तया ततः ॥ ६९ ॥
अप्रभृमि समारूढे कुमारे सा नृपप्रिया । अनुगम्य स्थिता द्वारे प्रच्छन्ना शृण्वती वचः ॥७॥
ययो यावत्कुमारः स कुमारीवासवेश्मनि । तावद्ददर्श तां वाला विन्यस्तास्यां करांबुजे ॥ ७१ ॥ तत्रैवास.
जनआसीनां पश्यंती तां दिशं मुहुः । एकाग्रमानसां किंचिड्यायंती श्यामलाननां ॥ ७२ ॥ युग्मं ॥ कुमा-
रेण ततः प्रोक्त-मितः पश्य मृगेक्षणे । सोऽहं पुरोऽत्र तिष्टामि निःस्कृत्य हृदयात्तव ॥ ७३ ॥ निशम्य
वलितत्रीवं सुधासममिदं वचः। तं दृष्ट्वा सा ह्रिया जज्ञे हसंती दागधोमुखी ॥ ७४ ॥ कुमारणोदितं
चित्त-सर्वस्वं मे त्वयार्पितं । श्लोकयुग्मेन यत्पृष्टं मत्स्वरूपं च तत् श्रुणु ॥ ७५ ॥ पृथ्वीस्थानपुरे रम्ये
न
॥ ३९ ॥

..
1-
回国
चरित्रं
ORN
सूरपालनरेशितुः । देवीपद्मावतीजातः पुतो नाना महाबलः ॥ ७६ ॥ देशस्य दर्शनायात्र परिवारसम-
|न्वितः । सर्वामलकलावास आगतोऽहं वरानने ॥७७ ॥ युग्मं ॥ इमामाश्चर्यसंपूर्णी नगरीमवलोकयन् ।
तव प्रासादमृलेऽत्र प्रदेशे यावदागमं ॥७८॥ तावत्तव ममाप्येप संजातो दृष्टिमेलकः । दर्शयन् कमपि
स्नेहं मिथो जन्मांतरोद्भवं ॥ ७९ ॥ अतःपरं च यजातं तदत्र प्रकटं तव । प्रविश्य संकटेऽप्यत्र मिलि-
तोऽस्मि तवाधुना ॥ ८० ॥ तदहं यामि येनाशु प्रयाणं संभविष्यति । परिवारजनः सो मुक्तः सजीभ-
वन्मया ॥ ८१ ॥ सोचे सुभग गंतव्यं न त्वया स्थेयमत्र तु । तवाऽदर्शनतो येना-हं प्राणान् धर्तुम-
क्षमा ॥ ८२ ॥ यदि यास्यसि त्यक्वा मा-मयज्ञायातिनिष्ठुरः । त्वया सुभग दातव्य-स्तन्मे प्राणजला-
जलिः ॥ ८३ ॥ तत्प्रसोदात्र तिष्ट व संपूरय ममेप्सितं । यावत्पश्याम्यहं त्वां मे तावत्सुभग निर्वृतिः
॥ ८४ ॥ अन्यच्चाहमिहातिथ्यं किं करोमि कुमार ते । एकं तावन्मया तुभ्य-माजन्मारमा समर्पितः
।। ८५॥ लक्ष्मीपुंजमिमं हारं गृहाण त्वं द्वितीयकं । जल्पंतीति निचिक्षेप हारं कंठेऽस्य सा निजं ॥८६॥
उवाच च मया हार-मिपादेप गले तव । प्रक्षिप्ता वरमाला तद् गंधर्वोद्वाहमातनु ॥ ८७॥ त्वया सा-
ईमहं पश्चा-दागमिष्यामि सुंदर | वियोगजनितं दुःखं माभूत्कर्हिचिदावयोः ॥ ८८ ॥ कुमारेण ततः
॥ ४० ॥

चरित्र
这回得回门
प्रोचे युक्तमुक्तं त्वयाखिलं । खकीयचित्तसंकल्पः साधु साधु निवेदितः ॥ ८९ ॥ परंतु जनप्रत्यक्षं पितृभ्या-
मिह दीयते । यावत्कन्या कुलीनानां तावद्वोढुं न सांप्रतं ॥९०॥मास्म ताम्यः शुभे त्वं त-मा भूश्चो.
त्सुकमानसा । तिष्ट निर्वृतचित्तात्र सुखेन कतिवासरान् ॥ ९१ ॥ बुद्धि तथा तथा धास्ये यतिष्येऽहं तथा
तथा । यथा दत्तां पितृभ्यां त्वां परिणेष्याम्यहं ननु ॥ ९२ ॥ विशालाक्षि प्रतिज्ञेषा मया चक्रे पुरस्तव ।
सुप्रसन्नाधुना भूत्वा स्वं मां विमृज सुंदरि ॥ ९३ ॥ तया कनकवत्या तु प्रच्छन्नं द्वारभुस्थया । तयोw-
तिकरः सम्य-गेप दृष्टः श्रुतोऽपि च ॥ ९४ ॥ क्रुद्धा साऽचिंतयन्नूनं कोऽप्येष विप्रतार्य मां । कृतसंके.
तको वीरः कुमारीपार्श्वमभ्यगात् ॥ १५ ॥
द्वारं पिधाय सहसा तया दत्तं च तालकं । ददतो तालकं दृष्टा सा ताभ्यां च दुराशया ॥ २६ ॥
कुमार्योक्तमियं मातुः सपली जननो मम । नाम्ना कनकवत्यत्र सोधाधोभुवि वासिनी ॥ ९७ ।। एतया छ-
नया द्वारे स्थितया व्यतिकरः श्रुतः। वीक्षितश्चावयोः सों दत्तं तेनेति तालकं ॥ ९८ ॥ तदेपा कुपिता
किंचि-दनथै चालयिष्यति । न ज्ञाता हा मयाप्येपा सपत्नी मातुरागता ॥ ९९ ॥ कुमारः स्माह कामार्थ
-मागच्छन् प्रार्थितोऽनया। किंतु कूटोत्तरं कृत्वा-ऽहमायातोऽत्र सुंदरि ॥ १०० ॥ मम पृष्टे विलग्नेयं नूनं
回回回回回回回回回回回回回回回回向回间包短短
॥४१॥

चरित्र
॥
हेरितुमागता । अन्मद्वयतिकरं दृष्ट्वा जाता कोपपरा ध्रुवं ॥१॥ जल्पंतावित्यभूतां तो यावत्तावन्यवेदयत् ।
गरया कनकवत्येत-सविशेपं क्षमापतेः ॥ २ ॥ राजा समाययो तत्र ततो रोपारुणेक्षणः । हत हतेति
जल्पन्निः सुभटेवेष्टितो भृशं ॥ ३॥ कांदिशीका जगादाथ राजकन्या विमूढधीः । भविष्यसि कथं त्वं हा
कुमार प्रवराकृते ॥ ४॥ धिक् पापां विषकन्यां मां या जाता क्षयकारिणी । पुण्यप्राग्भारलभ्यस्य पुरत्नस्य
तवाधुना ॥ ५॥ मा भेस्त्वमपि मा ध्यासी-रनिष्ठं किंचनापि मे । इति जल्पन खधम्मिला-कुमारो गु-
टिकामधात् ॥ ६॥ गुटिकायाः प्रभावेण प्रक्षिप्ताया मुखांतरे । रूपं चंपकमालाया दृष्टाया राजसन्निधो
॥ ७ ॥ कृत्वा कुमार आसीनः कुमार्याः सन्निधौ क्षणात् । तथाभूतं तमालोक्य कुमारी च विसिस्मये
॥८॥ युग्मं ॥
भक्त्वा तालकमुद्घाट्य द्वारं यावत्समीक्षितं । दृष्टा मातृयुता ताव-द्राज्ञा मलयसुंदरी ॥९॥ राज्ञा
कनकवत्यास्या-ऽभिमुखं वीक्ष्य भापितं । प्रिये पश्य स्वयं ताव-स्वया किं कथितं मम ॥ १०॥ यावदै-
क्षत मध्ये सा कुमारी मातृसंयुतां । तावद्विलोक्य वेगेन विलक्षवदनाऽभवत् ।। ११ ॥ स्मयमानः कुमारो:
ऽथ जगादागच्छ हे स्वप्तः । राजा किं कुपितः कस्मै कि मह्यमपि तद्वद ॥ १२ ॥ जल्पंतीमिति चंपक-
जEIDDELEIE]
॥ ४२ ॥

चरित्रं HITEHRIEEEEEEEIGITTESHITTER मालामालोक्य ते जनाः । आक्रोशंतिस्म सर्वेऽपि तामेव नृपवल्लमां ॥ १३॥ ततः कनकवत्याख्य-द्धारो दत्तोऽनया प्रभो । इहागताय कस्मैचि-द्वीरायाऽतः स ईक्ष्यतां ॥ १४ ॥ श्रुत्वा कनकवत्यास्त-द्वाक्यं भूपतिसूनुना । स तथोल्लालितो हारो यथा दृष्टोऽखिलैर्जनः ।। १५ ।। ततो व्यावृत्य ते सर्व स्वं स्वं स्थानं ययुः क्षणात । दध्यो कनकवत्येवं सविषादा स्वचेतसि ॥१६॥ व गतः स कथं जातः कुमारो यो मयेक्षितः । किं मे हताशमनसः संजातः कोऽपि विभ्रमः ॥ १७ ॥ हाहाऽहं निंदिता सर्व-विख्याता कूटभापिणी । तदेतस्याः कुमार्या मे लघुताभवदीहशी ॥ १८ ॥ वैरिणी वाथ सेयं वै नूनं मलयसुंदरी । गच्छति भाषमाणापि ममोद्वेगं करोत्यलं ॥ १९ ॥ कदा कथं महानथें पतिष्यत्ति मरिष्यति । कदा चैपेति कनक-वत्यस्थाचिंतयंत्यलं ॥ २० ॥ मुखादाकृष्य गुटिकां कृत्वा रूपं निजं ततः । कुमारः माह तन्वंगि गुटिकावैभवं ह्यदः ॥ २१ ॥ तिष्टतोऽत्र पुनः किंचिद्विरूपं मे भविष्यति । द्रुतं तद्याम्यहं त्वं तु तिष्टेः स्वस्थात्र सुंदरि ।। २२ ॥ आवयोरनुकूलोऽस्ति विधिः संप्रति वेम्यहं । संयोगो दुर्लभो यस्मा-देपोऽमृदवितर्कितः ॥ २३ ॥ करिष्यति स एवेदं कार्या चिंता त्वया न हि । श्लोकोऽयं सर्वदा ध्येय-श्चित्तस्वास्थ्यविधायकः ॥२॥ विधत्ते यद्विधिस्तत्स्या-न्न स्याद् हृदयचिं.

चरित्रं
४॥
E
तितं । एवमेवोत्सुकं चित्त-मुपायांचिंतयेदहून ॥ २५ ॥
टंकोत्कीर्ण इव श्लोको लग्नस्तस्या अयं हृदि । स्वं शिरो धुन्वती तस्थी तत एपा मृगेक्षणा ॥२६॥
शिवास्ते संतु पंथानः कुमारेत्युक्तिपूर्वकं । पश्यंत्यां दीर्घया दृष्ट्या कुमार्यामनिमेपया ॥ २७ ॥ ततो नि:-
मृत्य केनापि न ज्ञातः स महाबलः । यथायातस्तथा यातः स्वजनानां च संगतः ॥ २८ ॥ युग्मं ।
चिंतयन् परिणेतुं तां स उपायाननेकशः । पृथ्वीस्थानपुरं प्राप-दविलंबप्रयाणकैः ॥ २९ ॥ प्रणम्य च.
रणो हार-मर्पयामास तं पितुः । मृपोत्तरं च चक्रे स कुमारः सारविक्रमः । ३० ॥ चंद्रावतीशपुत्रेण
संतुष्टेनेप सोहदात् । लक्ष्मीपुंजाभिधानो मे हारः सारः समर्पितः ॥ ३१ ॥ राजा जगाद हे वत्सा-
तुच्छा कापि कला तव । मैत्री यदीशी जज्ञे तेन स्तोकदिनैरपि ॥ ३२ ॥ प्रशंसन्निति तं पुत्रं तं हारं
दिव्यमादरात् । पद्मावत्यै कुमारस्य जनन्यै व्यतरन्नृपः ॥ ३३ ॥ प्रशंसंती निजं पुत्रं देव्यपि हृष्टमा.
नसा । निजकंटे निचिक्षेप तं हारं कांतिभासुरं ॥ ३४ ।। कुमारोऽथ निजे चित्ते दध्यावेवं दिवानिशं ।
पितृदत्ता कथं कन्यां परिणेष्यामि तामहं ॥ ३५ ॥ सुदुर्वहा पुरस्तस्याः कृता संधा मया तदा । निर्वाह्या
कथमेपा तु रहस्यं कस्य कथ्यते ॥ ३६ ॥
च
॥४४॥

OED
चरित्रं
।
ज
A
इति चिंतापरे तत्र समागादतपूरुषः । तंद्रावतीनरेंद्रेण प्रेपितः प्रीतिशालिना ॥ ३७ ॥ प्रणम्य
भूपति दूतः प्रतीहारनिवेदितः । कार्य निवेदयामास क्षेमवार्तापुरस्सरं ॥६८॥ अस्माकं स्वामिनो वीर-ध-
वलस्यास्ति भुपतेः । कुमारी मारभार्याभा नाम्ना मलयसुंदरी ॥ ३९ ॥ प्रारब्धे देव भूपेन तन्निमित्तं स्वयं-
घरे । सर्वत्र प्रहिता दूता आह्वातुं नृपनंदनान् ॥ ४० ॥ युष्मत्पावे त्वहं देव प्रेषितोऽस्मन्महीभुजा । म.
हावलं कुमारं तमाहातुं रूपदर्पकं ॥ ४१ ॥ अथास्ति ज्येष्टमासस्य कृष्णपैकादशी तिथिः । आगामिन्यां
चतुर्दश्यां भवितैप स्वयंवरः ॥ ४२ ॥ प्रेपितस्य ममाभूवन् वासरा बहवः परं । मंदीभूतोंतरालेऽहं विलंव-
स्तेन हेतुना ॥ १३ ॥ अतः प्रसीद देवाशु कुमारं प्रेपयाधुना । विलंवः सहते नैव यतो लग्नं समोपगं व
॥ ४४ ॥ हृष्टचित्तस्ततो राजा सर्व स्वीकृत्य तद्वचः । वस्त्रादिभिश्च सत्कृत्य दूतं प्रेषितवान् पुनः ॥ ४५ ॥
कुमारोऽपि सभासीनः सर्वमाकर्ण्य तद्वचः । प्रभोदपूर्णहृदय-चिंतयामासिवानिति ॥ ४६ ॥ मया स्वकी-
यचिते च यख्यातं जातमेव तत् । इतः क्षुधासमुल्लास इतः स्थालेऽपतत्सिता ॥ ४७ ॥ सामर्थेनापि
चार्थेन यत्कार्यं संशये स्थितं । तदहो दैवयोगेन मुष्टिमध्ये समागतं ॥ १८॥ चिंताभारः कियानेप मूला-
ज्झटिति निष्टितः। प्रणप्टो दुःखसंचारः पूर्ण तोपेण मानसं ॥ ४९ ॥
नान
॥ ४५ ॥

चरित्रं सानासानRTELETTERTREEEEEEEEEEEE सिद्धं विंशोपकान कार्यं यावदेकोनविंशतिं । कटरे पुण्यमाहात्म्य-मनुकूलो ध्रुवं विधिः ॥ ५० ॥ तातादेशेन गस्वाहं परिणेष्यामि तत्र तो । कृतार्थश्च भविष्यामि कुमारानवमन्य तान् ॥ ५१ ॥ इति ह- पोकुले तस्मिन् कुमारे प्रक्षिपन दृशं । राजा जगाद हे वत्स गच्छ त्वं द्राक् स्वयंवरं ।। ५२ ।। निश्यथैव प्रयाहि त्वं रयोदामचलान्वितः । मान्योऽस्माकं यतो वीर-धवलोऽसी महान्नृपः ॥ ५३ ॥ संयोज्याथ करी शोष कुमारो नामयन्निजं । उवाचेति प्रमाण मे तातादेशः प्रमोदकृत् ।। ५४ ॥ सज्जीभवति सैन्येऽथ गमनाय नृपाज्ञया । राज्ञोचे वत्स तं हारं गृहाणं सह सुंदरं ।। ५५॥ कुमारेण ततोऽभाणि न जाने तात कारणं । अलक्षः कोऽपि निद्राण-मुपद्रवति मां निशि ॥ ५६ ।। कदाचिद्धरते वस्त्रं शस्त्रं चाभरणं तथा । कदाचिद्रोद्रशब्देन सोऽहासं च मुंचति ॥ ५७ ॥ लक्ष्मीपुंजो मया हारो गृहीतो मातृकंठतः। सुप्तस्याद्य इतस्तेन रजन्यां मम पार्श्वतः ॥ ५८ ।। ज्ञात्वा तं तु गतं हारं देवो दुःखं तथाकरोत् । यथाहं मातृदुःखेन भृशं चिंताकुलोऽभव ॥ ५९ ॥ प्रतिज्ञाथ कृतास्तीति देव देव्याः पुरो मया ॥ पंचाहांतर्न चेद्धारं ददेऽग्निं साधये तदा ।। ६०॥ देव्यापि भणितं देव तं हारं न लभे यदि । मर्त्तव्यं तन्मया नूनं संदेहो नात्र विद्यते ॥ ६१ ॥ अदृश्यः TIODनि चरित्र कोऽपि भूतोऽयं घटते वाथ राक्षसः । जन्मांतरस्य वैरी मे प्रचंडः परमेश्वरः । ६२ ।। एक दो तीन वा यामान यावदद्य ततो निशि । स्थास्यामि प्रहरे तस्य ताताहमसिना युतः॥ ६३ ॥ यद्ययेष्यति दुष्टः स तं विजित्य तदा ततः । सर्व लात्वा च तं हारं पुनर्मातुः समय च ॥ ६४ ॥ पश्चात्पश्चिमयामिन्यां करि- प्यामि प्रयाणकं । इत्युक्त्वा विरते पुत्रे पित्रोक्तमेवमस्तु भोः ॥६५॥ युग्मं ॥ अथो निशि निजावासे स्वयं कृत्वा स दीपकं । द्वारं दत्वा गृहीत्वासिं दीपच्छायांतरे स्थितः ॥ ६६ ॥ निशीथसमये याव-प्रसुप्ते ऽखिलनागरे । वातायनाचना तत्र तावदेकः करोऽविशत् ॥ ६७ ॥ भ्रमंतं तं करं दृष्ट्वा कुमारोऽचिंतयद् हृदि । अहो चित्रं विना देहं यदेको दृश्यते करः ॥ ६८ ॥ तदेवेदं किमप्यत्र विधत्ते यदुपद्रवं । चिराद् दृष्टं कलं सर्व-मधुना तु भविष्यति ॥ ६९ ॥ कंकणप्रमुखैर्यश्च भूपितो भूरिभूषणैः । नूनं संभाव्यते नार्या-स्तदयं सरलः करः ॥ ७० ॥ तन्नूनं रमणी कापि भविष्यत्यत्र संस्थिता । देवमायावशान्नति परं मे दृष्टिगोचरं ॥ ७१ ।। असिघातेन चेदेनं जिंदेऽहं देवताकरं । यास्यत्येषा ततो घात-हतापि न चटि- प्यति ॥ ७२ ॥ ध्यात्वेति सहसोप्लुत्य तमारुह्य करं क्षणात् । उभाभ्यां निजपाणिभ्यां दृढं जग्राह रा. ( जसूः ॥ ७३ ॥ ततो निःसृत्य भवना-देगायोम्न्युद्ययौ करः । तत्र स्थितः कुमारोऽपि सर्ववीरशिरोमणिः ।। ४७॥ 7 चरित्रं 1- BOO21212E0QDEDICIONIE13 ॥७४ ॥ कुमारे निर्भये तत्र व्योममार्गेण गच्छति । चकंपे स करः कामं वातोद्भूत इव ध्वजः ॥७५ ॥ करेणाच्छोटितोऽप्येय गाढं चक्रे करग्रहं । निर्विष्णः स ततो हस्तः समुत्प्लुत्य निपत्य च.॥ ७६ ॥ इतश्च प्रकटीभृतां पुरो दृष्ट्वा सुरांगनां । कुमारश्चिंतयामास सेवैपा कापि देवता ॥ ७७॥ तदेषा मां रुपा कापि गह्वरे क्षेप्स्यति ध्रुवं । इति मत्वा कुमारो द्राग् वज्रमुष्ट्या जघान तां ॥ ७८ ॥ आरटंती ततो दीन-वदना करुणस्वरं । मुहुर्मुहुर्वदंतीति मुंच मुंच कृपां कुरु ॥ ७९ ॥ मुक्ता करात्कुमारेण कारु- ण्यादाशु सा सुरी। तथा नष्टा यथा तस्या यांत्या मागोंऽपि नेक्षितः ॥ ८॥ युग्मं ।। निराधारः कुमा- रोऽथ पपात सहसांवरात् । फलभारातिननस्य चूतवृक्षस्य मुनि ॥ ८१ ।। अनुभूय क्षणं मुछी मीलि. ताक्षो नृपात्मजः । वनवातेन शीतेन पुनः प्राप स चेतनां ॥ ८२ ॥ सहकारलताधार-पातादल्पव्यथा- न्वितः । कुमारश्चिंतयामास प्रदेशेऽहं क हाऽपतं ॥ ८३ ॥ शून्ये वसति वा शेले वृक्षाग्रे भूतलेऽथवा । पस्पशेति धिया रात्रि-तमःस्तोमे करेण सः ।। ८४ ॥ शिखरं चूतवृक्षस्य ज्ञावा पकफलान्वितं । शाखा भारक्षमा नैषा हृदीति तेन चिंतितं ।। ८५॥ क्षणेनोत्तीर्य शिखरा-न्मूलस्कंधमुपागतः । कुमारश्चिंत- यामास निशामध्ये निशातधीः ॥ ८६ ॥ ॥४८॥ .

चरिनं
गाव
Email
अहो कथमवस्थां का संप्राप्तोऽपहृतस्तया । काहं संप्रति तं हारं कथं वक्ष्यामि लोचनैः ॥ ८७ ॥
प्रतिज्ञा पूरयिष्यामि कथमंबापुरः कृतां । असंप्राप्ते पुनर्हारे हा माता जीविता कथं ॥ ८८ ॥ देवीमृतेः
कथं तातः प्राणान् धत्तुं सहिष्यते । तन्मे संप्रति वंशस्य संहारः समुपस्थितः ॥ ८९ ॥ इति ध्यायंस्तरु-
स्कंधे तस्थो यावन्नृपात्मजः । तावच्छुश्राव मूलेऽस्य गाढं भृघर्पणारवं ॥ ९० ॥ सावधानदृशाऽपश्य-
स्कुमारो मूलसन्मुखं । आगच्छंतमजगर-मर्द्धग्रस्तांगिनं गुरुं ॥ ९१ ॥ कुमारश्चितयामास स्कंधेनास्फा.
लनेच्छया । क्रूरः कवलितप्राणी जीवः कोऽपि समेत्ययं ॥ ९२ ॥ दीयते चेदजगर-ग्रस्तस्यैतस्य देहिनः
। जीवितं तन्ममाप्यत्रा-गमनं सफलं भवेत् ॥ ९३ ॥ उत्ततार तरुस्कंधा-दवलंब्याथ साहसं । करुणा-
पूर्णहृदयः प्रच्छन्नो निभृतक्रमः ॥ ९४ ॥ यावत्सोऽजगरो वेष्टं समं मुलेन दास्यति । कुमारस्तत्पुरस्ताव
-रस्थानमास्थाय संस्थितः ॥ ९५ ।। दक्षत्वेन ततस्तस्य गृहीत्वौष्टयुगं समं । कराभ्यां पाटितं तेन
तन्मुख जीर्णवस्त्रवत् ॥ ९६ ॥ तन्मुखात्पतिता चैका युवती मंदवेतना । जल्पंतीति कुमारः स शरणं मे
महावलः ॥ ९७ ॥ दृष्ट्वा तामात्मनो नाम गृह्यमाणं तया स्त्रिया । श्रुत्वा च विस्मितश्चित्ते कुमारोऽति-
शयेन सः ॥ ९८ ॥ मुक्त्वाथाजगरस्याऽस्य हस्ताभ्यामुभये दले । पश्यन्नासन्न एतस्याः सोऽपश्यन्मुख-
।
InfraPolaro
॥ ४९ ॥

चरितं का पंकजं ॥ ९९ ॥ ततो मलयसुंदर्याः साक्षां वीक्ष्य तां वशां । चमत्कृतः स चिक्षेप वातं वस्त्रेण शीतलं ॥ ६०० ॥ मूपिरत्रशा बाला सा तं म्लोकमचीकथत् । कुमारेण ततोऽज्ञायि सैपा मलयसुंदरी ॥१॥ आदरेण ततस्तस्या देहसंवाहनापरे । कुमारे स्वस्थताभाजो दृष्टिरुन्मिलिताऽचिरात् ।। २॥ कुमारः स्माह ल मुंचाशु निद्रामुद्रां मृगेक्षणे । गृहाण स्फुट चैतन्यं ममातिव्याकुलं मनः ॥ ३ ॥ उन्मोल्प नयने सम्यगु. स्थिता सा नृपात्मजा । वपुःसंवाहनासक्तं वोक्षांचके नृपात्मजं ॥ ४ ॥ वपुः संवृत्य पश्यंती बाला तं नि. ग्धया हशा । उवाच जीविताहं तु कथं मे तेऽपि संगमः ॥ ५॥ कुमारः माह तन्वंगि प्रत्यासन्नापगाजले। प्रक्षालय वपुस्ताव-जवालाविलमात्मनः ॥६॥ पश्चादावां गदिष्यावो वृत्तांतं तं निजं निजं । इत्युत्थाप्य ज कुमारी सा नीता तेन नदीतदं ॥ ७॥ वपुः प्रक्षाल्य पीत्वा च जलं व्यावृत्य तावुभौ । उपविष्टो पुनः स्वस्थो तस्यैवाम्रतरोस्तले ॥ ८ ॥ ततो मलयसुंदर्या पृष्टः संतुष्टचेतसा । कुमारेणाखिलोऽभाणि स्व- तांतोऽतिचित्रकृत ॥ ९॥ चमत्कारकरं श्रुत्वा वृत्तांतं तस्य विस्मिता । कुमारी कंपयामास स्वं मुर्धानं पुनः पुनः ॥ १० ॥ क्षिपंती स्नेहला इंष्टिं कुमारे सा जगो पुनः । अनुमृतमहो कष्टं त्वया सुंदर कीदृशं ॥ १९ ॥ कुमारः माह तन्वंगि स्ववार्ती ब्रूहि मूलतः । उदरेऽजगरस्यास्य कथं त्वं पतिता किल ॥ १२ ॥ DDRE EDIT चरित्रं UDEEDED3 METER तादृशं सौधमारुढा रक्ष्यमाणा महाभटेः । अनेन त्वमिहानीता मिलित्वा पाप्मना कथं ॥ १३ ॥ सा ज. गाद प्रवेशं न जानाम्यजगरोदरे । अन्यत्सर्वं शृणु त्वं मे भूत्वा वनसमोऽधुना ॥ १४ ॥ इतश्चाकर्ण- यामास कुमारो मर्यसंचरं । चित्ते च चिंतयामास रजन्यां कश्चरेदिह ॥ १५ ॥ चौरश्चेद् यतकारो वा भवेजारोऽथ घातकृत् । तन्नारीसन्निधो कत्तुं शक्यतेऽस्य न किंचन ॥ १६ ॥ भविष्यत्यथवा कोऽपि कुमा- याः पूर्वसंस्तुतः । स इमां वीक्ष्य मत्पा करिष्यत्यसमंजसं ॥ १७ ॥ ध्यात्वेति गुटिकां केशपादादाकृष्य लोलया । संघृष्यानरसेनास्याश्चित्रं भालेऽकरोदसौ ॥ १८ ॥ तत्प्रभावेण पुरूपां दृष्ट्वा तामवदञ्च सः। मन्निष्टयुतेन न स्पृष्टं यावच्चित्रमिदं तव ॥ १९ ॥ तावत्स्वाभाविक रूपं भविष्यति न ते क्वचित् । चके | रूपपरावर्त आगच्छद्रुष्टशंकया ॥ २० ॥ यतो न ज्ञायते सम्यग् रजन्यास्तिमिरे सति | चौरो बान्यतरः कोऽप्यागच्छत्युन्मार्ग एव हि ॥ २१ ॥ इहागच्छत्वसावेक एवावां दो जनो पुनः । पश्यत्वाशु विलक्षो वा यातु स्थानं यथेप्सितं ॥ २२ ॥ यावन्न ज्ञायते सम्यक् पर्यतोऽस्य कथंचन । स्थातव्यं तावदावाभ्यां मौनेनात्रैव सुंदरि ॥ २३ ॥ मा का. पीस्त्वं भयस्यापि लेशं लोलेक्षणे हृदि । वारयिष्यामि गच्छंतमपि वातं तवोपरि ॥ २४ ॥ एवं संस्थाप्य ॥ ५१ ॥ 241२ चरित्र २॥ al तां वाला कुमारी यावदेक्षत । तावदेकामपश्यत्स्त्रीमागच्छंती दुतं दुतं ॥ २५ ॥ ततोऽभाणि कुमारेण स्वरेण मृदुना शुभे । कासि त्वमसहाया किं कंपः किं तव चर्मणि ॥ २६ ॥ किं चास्ति भूप्रदेशेऽत्र नगरं किं नृपश्च कः । आवां वैदेशिको विद्वो न किंचिदुपिताविह ॥ २७ ॥ आश्वासिताथ मधुरालापेना- नेन सा क्शा । तयोः कुमारयोर्जातविश्वासैघमभाषत । २८ ॥ हे क्षत्रियकुमारौ यत्पृष्टं तच्छृणुतं युवां । सेषां गोलानदी नाम्ना तटे यस्याः स्थिती युवां ।। २९ ॥ इतश्चंद्रावतीनाम समीपेऽस्ति महापुरी । श्री- वीरधवलो राजा राज्यं तस्य करोति च ॥ ३० ॥ कुमारश्चिंतयामास चित्रं चित्रमहो महत् । निपतन् निपतन् स्थाने क्वाहं निपतितोऽधुना ॥ ३१ ॥ तातेन प्रेषितो यत्र तदेव मम वांछितं । मया तन्मक्षु संप्राप्तमहो पुण्यस्य वैभवं ॥ ३२ ॥ कुमार्या मिलितश्चाहं गतयापि यमानने । मयॆपा जीविता चाहो अनुकूलो विधिर्मम ॥ ३३ ॥ कुमारः स्माह किं भद्रे बभूवास्य महीभुजः । बभापे साथ तस्यासीत्कन्या मलयसुंदरी ॥ ३४ ॥ प्रारब्धो मंडपस्तस्या राज्ञा वर्यः स्वयंवरः । सर्वत्र प्रहिता दूता आह्वातुं राजनंद- नान् ॥ ३५ ॥अतो दिनात्तृतीयेऽहि चतुर्दश्यां स्वयंवरः । राज्ञा हटेन सर्वापि सामग्री प्रगुणीकृता ॥३६॥ इतश्चास्त्यत्र तन्मातुः सपत्नी कनकावती । तस्या मलयसुंदर्या द्वितीया जननीति सा ॥ ३७॥ LETELEMनलिजिबितिचा निशिEEDIA नानागाजE चरित्र in a DEITTER || तस्याः कनकवल्यास्तु सोमाख्याहं महल्लिका । स्थानं सर्वरहस्यानां सर्वकार्यविधायिका ॥ ३८ ॥ सदा कन- कवत्येपा वहंती द्वेपमुत्कटं । तस्याश्छिद्राणि पश्यंती कुमार्यास्तस्थुषी रुपा ॥ ३९ ॥ ऊचेऽथ नरनेपथ्यधा- रिण्या राजकन्यया । प्रवेपस्य निमित्तं किं गण्यते तत्र सुंदरि ॥ ४० ॥ कुमारोऽवक् सपत्नीनां तज्जातानां च सर्वदा । वेरै स्यादथ सा स्माह भविष्यति किमप्यदः ॥ ४१ ॥ एतावंति दिनान्यस्याः पश्यंत्याश्छिद्र संतति । तया निर्गमितानीह दुष्टया क्लिष्टचित्तया ॥ ४२ ॥ अतिक्रांतनिशायां तु तस्थुष्यां मयि सन्निधौ । तस्याः कंठेऽपतद्धारो लक्ष्मीपुंजाभिधः कुतः ॥ ४३ ॥ तद्वचोऽमृतवत् श्रुत्वा कुमार इव जीवितः । पुन- जंगाद हारः स पतितः स्थानकात्कुतः ॥४४॥ सा माहाकाशताऽकस्मात्पतितः किंतु वीक्षितः । अस्माभिः कोऽपि नाकाशे न च दिक्षु विदिक्ष्वपि । ॥ ४५ ॥ कुमारोऽचिंतयत्तस्या व्यतः पार्श्वतोऽपतत् । अथ स्नेहेन केनापि तस्याः कंठे विमोचि वै ॥४६॥ इयत्कालमभूयस्य न शुद्धिः क्वापि केनचित् । एवंविधे महाकप्टे यदर्थ पतितोऽस्म्यहं ॥४७॥ यस्य स्व- नाधिगम्यस्य लाभाशापि न चाभवत् । प्रवृत्तिस्तस्य हारस्य लब्धाहो पुण्यतोऽधुना ॥४८॥ तन्नूनं पूर- यिष्यामि प्रतिज्ञां तां कृतां निजां । जीविष्यति कुलं सर्वमंवा हृष्टा भविष्यति ॥ ४९ ॥ लब्ध्वा कनक- 10 नानाDELLO NEFIT । ।। ५३ ।।

o चरित्रं । IEEEEEE वत्या तं किं किं सुंदरि निर्मितं । कुत्र गतश्च हारः स लक्ष्मीपुंजो मनोरमः ॥ ५० ॥ सोमा स्माह तया देव्या दृष्टयाऽभाणि मांप्रति । अहो अपूर्वमाचर्य हले त्वं पश्य पश्य भोः ॥ ५१ ॥ पतितो यदिहस्थाने निःसंचारे शरीरिणां । कुतोऽप्यागत्य कंठे मे कुमार्या हार एप सः ॥ ५२ ॥ पश्य सर्वत्र कोऽप्यन्त्र वत्से तिष्ठति कुत्रचित् । इत्युक्ते कोऽपि पश्यंत्या मया दृष्टस्तयापि न ।। ५३ ।। क्षणं ध्यात्वा महाकूटं किमप्यू- चेहमेतया । कथनीयो न कस्यापि हारलाभस्त्वयैप तु ॥ ५४ ॥ हारं संगोप्य भूपस्य पार्थे सागान्मया B सह । याचित्वैकांतमेवं च पृथ्वीपालं व्यजिज्ञपत् ॥ ५५ ॥ पृथ्वीस्थानपुरे स्वामिन् सूरपालोऽस्ति भूपतिः । महाबलकुमारश्च तस्य रूपकलानिधिः ॥ ५६ ॥ अत्र प्रच्छन्नमायाति तस्यैकं मानुपं सदा । पार्थे मल. यसुंदर्या वल्लभाया अतीव नः ॥ ५७ ॥ लक्ष्मीपुंजो महाहारः स्वामिस्तेन जनेन सह । कुमार्या प्रेषितः सोऽद्य कुमारस्यास्य हेतचे ॥ ५८ ॥ संदिष्टं च तथा तस्मै कुमाराय स्यया पुरे । एतव्यं वलयुक्तेन स्व. यंवरमिपाद द्रुतं ॥ ५९ ॥ अन्येऽपि वहयो भृपा मिलिष्यति तवात्र ते । मत्संकेतादिदं राज्यं गृह्णीया उद्ध- हेच मां ॥६० ॥ कुमारी सरला देव तेनैवं विप्रतारिता । राज्यलुब्धेन धूर्तेन गर्वितेन निजीजसा ॥१॥ तकिमपि मृगाक्षीणां चित्ते तुच्छधियामिह । स्वामिन्मधुरवाणीनां प्रस्फुरत्यसमंजसं ॥ ६२ ॥ यत्प्रभावेण T砌位 ।। ५४ ॥ D चरितं भर्तारं भ्रातरं पितरं तथा { पातयंति महाऽनर्थजाले ता हतबुद्धयः ।। ६३ ॥ अनर्थोऽयं मया देव भवि- प्यन् कथितस्तव । हृदये रोचते यच्च कर्त्तव्यं तत्वयाधुना ॥ ६४ ॥ यदि न प्रत्ययोस्त्यत्र विषये तव मा. नसे । याचस्व तं महाहारं सुतां मलयसुंदरीं ॥६५॥ इत्यनेकमृपावाक्यैवैरिण्या पूर्वजन्मनः । तथा प्रकोपयांचक्रे तया राजातिदुष्टया ॥६६॥ यथा रोपां- धलो जातो विसृज्यावां नरेश्वरः । देवी चंपकमालो तामेकांते समजहबत् ॥ ६७ ॥ सर्व निवेदितं तस्याः सापि रोपारुणा जगो । न चेद्दास्यति तं हारं पुत्री सत्यं तदाखिलं ॥ ६८ :: नृपेणाकारिता तत्र तं हारं याचिता सती । प्राक् संभ्रांता ततो भीता कुमारी मौनमाश्रिता ॥ ६९ ॥ पश्चात्संकल्प्य सा चित्ते ददा- वेवं भृपोत्तरं । मत्पात्तात केनापि स हारोऽपहृतो ननु ॥ ७० ॥ कुपितेन ततो राज्ञा जगदे सा पुरो मज । हा पापेऽपसरावासे मा मुखं दर्शयात्मनः ॥ ७१ ।। जननीसहितं तातं दृष्ट्वा सा कुपितं भृशं । ततो व्यावृत्य वेगेन संप्राप्ता निजमंदिरं ॥ ७२ ॥ अप्रियं निग्धपित्रोः किं कृतमज्ञातया मया । न स्मरामि हहा किंचिन्नविष्यामि कथं कथं ॥ ७३ ॥ हारे हृतेऽपि कथिते परस्मिन्नपि नेदृशः । पित्रोर्भवति मे कोपोऽपरं नामि किंचन ॥ ७४ ॥ ENTERawarana चरित्रं 1. E इत्यादि चिंतयंती सा स्मरत्यागोऽपि. मूलतः । कुमारी दुःखिता तस्थौ वित्थायाननपंकजा ॥ ७५ ॥ नृपेणोचे स्फुटं देवि कुमार्या दुष्टचित्तया । लक्ष्मीपुंजाभिधो हारः कुमाराय समर्पितः ॥ ७६ ॥ ततः कन- कवत्या यत्कथितं तन्मृपा न हि । मारयिष्यति मामेषा तैर्दुष्टैर्मिलिता धनैः ॥ ७७ ॥ एपा दुष्टावयोरि- प्यातीव स्वप्राणतोऽपि हि । संजाता वैरिणी कापि किं तु पुत्रीमिपादियं ॥ ७८ || जीवयत्यनुरक्ता स्त्री विरक्ता मारयत्यपि । मित्रं करोत्यमित्रं द्रागमित्रं मित्रमीर्ण्यया ।। ७९ ॥ ततो यावदियं दुष्टैन संगच्छेत वेरिभिः । तावत्सुखेन हन्येत विनष्टांगुलिवप्रिये ॥ ८०॥ गमयित्वा त्रियामां तामतिकृच्छ्रेण भूभुजा। एवं प्रभातवेलायामादिष्टो दंडपाशिकः ।। ८१ ॥ रे रे मम सुताप्येषा पापा मलयसुंदरी । हंतव्याशु त्वया लावा पृष्टव्यं न पुनः पुनः ॥ ८२॥ ज्ञात्वा व्यतिकरं चेमं समागत्याशु बुद्धिमान् । सुबुद्धिसचिवो रोपाहुण्प्रेक्ष्यं भुपमब्रवीत् ।। ८६ ॥ देवेदं किं त्वयारब्धं दारुणं ह्यसमंजसं । इदानी किं भवेत्पुत्री न सा मलयसुंदरी ॥ ८४ ॥ क स स्नेहो में गतः किं वापरावं कन्ययानया | कार्य सर्वमपि स्वामिन् कर्तुमालोच्य युज्यते ।। ८५ ॥ विचारवर्जितं कार्य क्रियमाणं न सुंदरं । पश्चात्तापो भवेत्पश्चात्स कोऽपि म्रियते यतः ॥ ८६ ॥ राजा कनकवत्युक्तं सर्व LIGERSETERlE माख्याय तत्ततः । तथा संबोधितो मंत्री यथा तूष्णीं भयादभृत् ॥ ८७ ॥ राजादेशेन गत्वाथ तलारक्षो चरिनं जनान्वितः । कन्यासीस्थितां कन्यामनवीन्मंदवागिति ॥ ८८ ॥ आदिदेश वधं राजा कुमारि कुपितस्तव | आदेशं देहि मे हंतुं हतकर्मा करोमि किं ॥ ८९ ॥ सुदीनवदनाऽश्रांतपतहाप्पा जलार्दिता । किंकर्तव्य- तया मुढा जगादेवं नृपांगजा ॥९०॥ अहो किमपि भूपस्य ज्ञायते कोपकारणं । स स्माहाहं न जानामि म परमार्थ नृपात्मजे ॥ ९१ ॥ दध्यो सा मानसे हा हा कोपो निष्कारणो मयि । तात जाने ततो भावी प- श्चात्तापो महांस्तव ॥ ९२ ॥ अयं केन विसंवादः कृतस्तेऽकारणारिणा । तवाऽविचारकारित्वमियत्कालम: न भन्न हि ॥ ९३ ॥ निःसीमस्ते गतः कुत्रापत्यस्नेहः स तादृशः । अदर्शनेन मे येनानिष्टशंको क्षणादभूः ॥ ९४ ॥ अंब चंपकमोलेऽहं ताहनेहेन लालिता । युक्तायुक्तं तथा सर्वं ज्ञापिता हितया त्वया ॥९५ ॥ कथं त्वमपि संजाता पाषाणकठिनाधुना । कथमेको न सोढोऽयमपराधः कृतो यदि ॥ ९६ ॥ असमस्ने- हयुक्तोऽपि बांधवो मलयायः । न कथं कथयत्येत्य वृत्तांतममुमादितः ॥ ९७ ॥ अहो ममोपरि स्नेहः सर्वेषां मूलतोऽत्रुटत् । सर्वे वक्षःकठोरास्तु जाता दोपेण केनचित् ॥ २८ ॥ नूनं पुण्यानि मे मुलादपि छिन्नानि संप्रति । स्नेहलोऽपि यतो जातो जनोऽयं वैरिसन्निभः॥ ९९ ॥ ततो ॥ ५७ ।। m चरित्रं 三立包设 । इत्यादि चिंतयंती सा स्मरत्यागोऽपि मूलतः । कुमारी दुःखिता तस्थौ वित्थायाननपंकजा ॥ ७५ ॥ नृपेणोचे स्फुटं देवि कुमार्या दुष्टचित्तया । लक्ष्मीपुंजाभिधो हारः कुमाराय समर्पितः ॥ ७६ ॥ ततः कन- कवत्या यत्कथितं तन्मृपा न हि । मारयिष्यति मामेपा तैर्दुष्टैर्मिलिता धनैः ॥ ७७ ॥ एपा दुष्टावयोरि- टातीव स्वप्राणतोऽपि हि । संजाता वैरिणी कापि किं तु पुत्रीमिपादियं ॥ ७० ॥ जीवयत्यनुरक्ता स्त्री विरक्ता मारयत्यपि । मित्रं करोत्यमित्रं द्रागमित्रं मित्रमीर्ण्यया ॥ ७९ ॥ ततो यावदियं दुष्टैन संगच्छेत वैरिभिः । तावत्सुखेन हन्येत विनष्टांगुलिवत्प्रिये ॥ ८॥ गमयिखा त्रियामां तामतिकृच्छ्रेण भूभुजा । एवं प्रभातवेलायामादिष्टो दंडपाशिकः ।। ८१ ॥ रे रे मम सुताप्येपा पापा मलयसुंदरी । हंतव्याशु त्वया लावा पृष्टव्यं न पुनः पुनः ॥ ८२ ॥ ज्ञात्वा व्यतिकरं चेमं समागत्याशु बुद्धिमान् । सुबुद्विसचियो रोपाटुष्प्रेक्ष्य भूपमब्रवीत् ॥ ८६ ॥ देवेदं कि त्वयारब्धं दारुणं ह्यसमंजसं । इदानी किं भवेत्पुत्री न सा मलयसुंदरी ॥ ८४ ॥ क स स्नेहो गतः किं वापरावं. कन्ययानया । कार्य सर्वमपि स्वामिन् कर्तुमालोच्य युज्यते ।। ८५ ॥ विचारवर्जितं कार्य क्रियमाणं न सुंदरं । पश्चात्तापो भवेत्पश्चात्त कोऽपि म्रियते यतः ॥ ८६ ॥ राजा कनकवत्युक्तं सर्व- 10 IMEDITATEMPLETETamana चरित्रं मारल्याय तत्ततः। तथा संबोधितो मंत्री यथा तुम्णी भयादभृत् ॥ ८७ ॥ राजादेशेन गत्वाथ तलारक्षो जनान्वितः । कन्यासोधस्थितां कन्यामनवीन्मंदवागिति ॥ ८८ ।। आदिदेश वधं राजा कुमारि कुपितस्तव || आदेशं देहि मे हंतुं हतकर्मा करोमि किं ॥ ८९ ।। सुदीनवदनाऽश्रांतपतहाप्पा जलार्दिता । किंकर्तव्य- तया मुढा जगादेवं नृपांगजा ॥९॥ अहो किमपि भूपस्य ज्ञायते कोपकारणं । स स्माहाहं न जानामि परमार्थ नृपात्मजे ॥ ९१ ॥ दध्यो सा मानसे हा हा कोपो निष्कारणो मयि । तात जाने ततो भावी प. श्रात्तापो महास्तव ॥ ९२ ।। अयं केन विसंवादः कृतस्तेऽकारणारिणा । तवाऽविचारकारित्वमियत्कालम: भन्न हि ॥ ९३ ॥ निःसीमस्ते गतः कुत्रापत्यस्नेहः स तादृशः । अदर्शनेन मे येनानिष्टशंको क्षणादभूः | ॥ ९४ ॥ अब चंपकमोलेऽहं ताहनेहेन लालिता । युक्तायुक्तं तथा सर्वं ज्ञापिता हितया त्वया ॥१५॥ कथं त्वमपि संजाता पापाणकठिनाधुना । कथमेको न सोढोऽयमपराधः कृतो यदि ॥ ९६ ॥ असमस्ने- हयुक्तोऽपि बांधवो मलयायः । न कथं कथयत्येत्य वृत्तांतममुमादितः ॥ ९७ ।। अहो ममोपरि स्नेहः सर्वेषां मूलतोऽत्रुटत् । स वक्षःकठोरास्तु जाता दोपेण केनचित् ॥ ९८ ॥ नूनं पुण्यानि मे मुलादपि छिन्नानि संप्रति । स्नेहलोऽपि यतो जातो जनोऽयं वैरिसन्निभः॥ ९९ ॥ ततो ॥ ५७ ।।

चरित्रं VIDEOMOTELELL देवि स्फुटाहाय विवरं भूमि देहि मे । गत्वा रसातलं येन निर्वृताशु भवाम्यहं ॥ ७० ॥ खिद्यमानेति सा दध्यो तातं विज्ञपयाम्यहं । एकशो भवतात्पश्चाद्भाव्यं यत्कर्मणा मम ॥ १ ॥ आकार्याथ द्रुतं वेगवती कार्य निवेद्य च ॥ तया प्रस्थापिता राज्ञः पावें विज्ञापनाकृते ॥ २ ॥ गत्या वेगवती वेगात्प्रजापालं व्य- जिज्ञपत् । स्वामिन् विज्ञपयत्येवं त्वां सा मलयसुंदरी ॥ ३ ॥ अपराधोऽत्र युष्माकं पादपंकेरुहां कृतः । व पुत्रीमिपेण वैरिण्या मया यः कोऽपि पापया ॥ ४ ॥ तं हि नियमाणाया मम स्यायेन निर्वृतिः। प्रसव नाथ मे देहि यथेच्छ मरणं तथा ॥ ५ ॥ अन्यच्चाह यदि स्वामि संगच्छेऽहं तदेकशः । पित्रोः पादानम- स्यामि दुर्लभानधुना स्वयं ।। ६ ॥ नो चेदत्यनमस्कारो वाच्यस्तातस्य मे स्वया । अंबायाः कनकवतीसं- युक्तायाश्च सांप्रतं ॥ ७ ॥ राजा जगाद कृत्वाऽपि कार्याण्यनुचितानि वै । पृच्छत्येषापराधं तु कुमारो मम पार्श्वतः॥८॥ अहो गूढो ह्यभिप्रायो योषितां कपटान्यहो । अहो मधुरवाक्यानि परप्रत्यायनान्यहो ॥ ९॥ एतस्याः किं प्रणा- मेन सुधाभाया बचोभरैः । हृदये विपतुल्यायाः कुमार्याः कूटताजुपः ॥ १०॥ ततोऽस्माकं मुखं नैव दर्श नीयमिहानया । यथेष्टं चास्तु मरणं तलारक्षे समीपगे ॥ ११ ॥ वतो वेगवती स्माह प्रसरच्छोकसंकुला।

FOL चरित्रं दक्षिणस्यां दिशि स्वामिन् गोलानद्या शुभे तटे ॥ १२ ॥ पातालमुलनामास्ति सुगंभीरोंधकूपकः दत्वा झंपा कुमारी सा तत्र स्वं साधयिष्यति ॥ १३ ॥ युग्मं ॥ इत्युक्त्वा सा वेगवती रुदती वाष्पपूर्ण. दृक् । कथयामास वेगेन गत्वा राजसुतापुरः ॥ १४ ॥राजांगजापि कठिनं मनः कृत्वा स्वकर्मणः । ददती दोपमालंव्य साहसं धीरिमान्विता ॥ १५ ॥ ध्यायंती हृदये पंचपरमेष्टिनमस्क्रियां । प्रचचालांधकूपं तं कृत्वा मनसि साहसं ॥ १६ ॥ युग्मं । गच्छंती पादचारेण वेष्टिता राजपूरुपैः । साऽपतत्पुनरुत्तस्थौ प्रास्खलच्च पदे पदे ॥ १७ ॥ हा कुमारि किमम्माकं हृदयं न स्फुठेदिह । उड्डीयंते न किं प्राणा दुःखदग्धाः स्थिताः किमु ॥१८॥ हा हा ते मधु- रालापाः क्व सन्मानमपि क तत् । क्व मिथी मंत्रितं तच्च जल्पतीति सखीजने ॥ १९ ॥ स्वामिन्येषा त- वावस्था किमस्माकं वभूव न । जीवंतः किं करिष्यामो निर्नाथाश्चाधुना वयं ॥ २० ॥ त्वां विना दुःखिता वाढं स्थास्यामः स्थानकांतरे । जल्पंतोति मुहुः कर्मकरलोके च गच्छति ॥ २१ ॥ हा हा महानराधीश त्वयाऽस्थाने कृता रुपः । अपराधेऽपि कि हंत खमपत्यं निहन्यते ॥ २२ ॥ यद्यप चिंतितोऽनर्यस्त्वया नाथ विचक्षण । कथं तदेप आरब्धः स्ययंवरणमंडपः ॥ २३ ॥ कन्योताहोत्सुकानां तु प्राप्तानामिह भूभुजां । Palaji MODEDIO DO DONGENETICE चरित्रं - सर्वेषां सांप्रतं तेषां हा दास्यसि किमुत्तरं ॥ २४ ॥ हा हा चंपकमाले त्वं माताऽस्यास्तत्कथं बलात् । राजा न वारितो दुष्टाध्यवसायादपि त्वया ॥ २५॥ हा हा सुमानुपीरत्नशून्यं सर्वमभूजगत् । एतावतां गुणानां च क आवासो भविष्यति ॥ २६ ॥ विलपत्येवमत्यर्थ विज्ञपय्य नृपं बहु । विलक्षीभूय मिलिते समंतान.. गरीजने ॥ २७॥ राजांगजा विदारितचरणा कंटकादिभिः। क्षरद्रक्तांधकूपस्य तस्य कंठं समासदत ॥ २८ ॥ एकादशभिः कुलकं ॥ महाबलकुमारः स सूरपालस्य नंदनः । सांप्रतं शरणं मेऽस्तु जल्पंतीति पुनः पुनः ।। २९ ॥ हाहा.. रवेषु लोकानामुत्थितेषु समंततः । अंधकूपे ददी वाला झंपां शंपाभ्रमप्रदा ॥ ३० ॥ युग्मं ।। ततो वाष्प- जलेः सिंचन् भुवं निंदंश्च भूपतिं । उपालंभं ददो दुष्टदेवस्य निखिलो जनः ॥ ३१ ॥ जगाम दुःखी व्या- नृत्य स्वं स्वं स्थानं निशागमे । गत्वा भुमीपत्तेः सर्वं कथितं राजपूपैः ॥ ३२ ॥ युग्मं । सकुटुंवोऽथ भृ. पालो मुदितोऽचिंतयत्तदा । निहता सुष्टु सा दुष्टा जातं क्षेमं कुलस्य मे ॥३३॥ स्वयंवराहूतभूमीभृतां सांप्र:, तमित्यहं । ज्ञापयामि मृता रोगवशान्मलय सुंदरी ॥३॥आगंतव्यं न युष्माभिरत कार्येऽधुना ततः। किंतु पृ. च्छामि कनकवतीमप्युपकारिणी ॥ ३५॥ ततो यावद्ययो राजा सुबुद्धिसचिवान्वितः। तस्या वासगृह Eformal ORDन 11 ६० ॥

ग- चरित्रं ॥ - - तावद् द्वारं दत्तं ददर्श सः॥ ३६ ॥ कुंचिकाविवरेणाथ यावदेवक्षत भूपतिः । दीपोद्योतेन कनकवती तावालोकत ॥ ३७ ॥ तां कृतो. टशृंगारां प्रमोदेन करस्थितेः । जल्पंतीमिति हारस्य लक्ष्मीपुंजस्य सन्मुखं ॥ ३८ ॥ युग्मं । हहो हार- वर त्वं मे हस्ते पुण्यचिरागतः । सर्व तव प्रसादेन वांछितं साधितं मया ॥ ३९ ॥ त्वामत्र गोपयित्वा |तु कोपयित्वा नराधिपं । मयाद्य घातिता कन्या सा जन्मांतरवैरिणी ॥४०॥ ततश्चिंतामणिकल्प हार व त्वं मम दुर्लभः । अतः प्रभृति राजेव प्रसन्नो भव सर्वदा ॥ ४१ ॥ तत् श्रुत्वा हारमालोक्य दुःखात्तों भूपतिर्जगो । हा हा पापे स्वया कूटं विधाय छलितोऽम्यहं ॥ ४२ ॥ पुत्रीपार्धात्स्वयं हारं गृहीत्वा कथितं मम । महावलकुमाराय हारः प्रादायि कन्यया ॥ ४३ ॥ सकुटुंबस्त्वया दक्षः पापेऽहं विप्रतारितः । निर्दो- पा घातिता पुत्री जीवितं मम संहृतं ॥ ४४ ॥ हाहा दुष्टेऽपराद्धं किं मम पुत्र्याऽनया तव | इयत्कालं न दूनं यत् कीटिकामात्रमप्यहो ॥४५॥ द्वाभ्यामपि कराभ्यां द्वौ कपाटो ताडयन् दृढं । पूत्कुर्वन्नुच्चकैरे हा वंचितोऽस्मीति च ब्रुवन् ॥ ४६ ॥ प्राप मूर्छामतुच्छां स भूपालो दुःखविह्वलः । सर्वोऽपि मिलितो लोकः सहसा सर्वतोऽपि च ॥ ४७ ॥ युग्मं ॥ OJTATEHSIEDOE Original ।। ६१ ॥

चरित्रं
सुसंभ्रांतो जनो यावत् हा हा किं किमिति भुवन् । शीतलैजलवाताद्यैरुपचारपरोऽभवत् ॥ ४८ ॥
ताबद्याक्षमार्गेण तया मरणभीतया । देव्या कनकवल्या द्राक् दत्ता झंपा मयापि च ॥ ४९ ॥ अहं
मत्स्वामिनी चापि कापि शुन्यगृहे स्थिते । अन्योऽन्यं लोकसंलापान् श्रुतवत्याविति क्षणं ॥ ५० ॥ राजा
कथमपि प्राप्य चेतन्यं पूञ्चकार सः । ततश्चंपकमालापि तत्रायाता भयाकुला ॥ ५१ ॥ सा पप्रच्छ कि:
मेतझो अस्माकं प्राणपातनं । मुंचन्नभूपयथो मंत्री सुबुद्धिः स्फुटमभ्यधात् ॥ ५२ ।। कूटं कनकवत्यास्त-
द्यथा दृष्टं श्रुतं यथा । तथा मंत्रिमुखात् श्रुत्वा सर शोकभरादिता ॥ ५३ ।। देवी चंपकमालाथ कंठमा |
लंब्य भूपतेः। महावेदनयाकांता पूच्चकार गुरुस्वरं ॥ ५४ ॥ युग्मं ॥ ततः कथंचित्संबोध्य भणितो तो
च मंत्रिणा । विलोकयतमयापि कूपे तत्र कुमारिकां ॥ ५५ ॥ लभ्यते यदि जीवंती क्षिप्तापि प्राणसंशये
। कुमारी सा ततोऽस्माकं पुण्यलेशोऽपि विद्यते ॥ ५६ ॥ तत्कालं स ततो गत्वा नृपस्तत्रांधकूपके । मध्ये
निक्षिप्य पुरुषान् वीक्षयामास तां सुतां ।। ५७ ॥ पश्यद्भिरपि तैस्तत्रांधकूपेऽतिभयानके । ददृशे कापि
नो तस्याः कुमार्याश्चिह्नमप्यहो ॥ ५८ ॥ हताशोऽथ स्फुरत्कोपो विलक्षवदनो नृपः । प्रासादं पुनरागत्य
मत्स्वामिन्या गृहं ययौ ।। ५९ ॥ उद्घाट्याथ गृहद्वारमदृष्ट्वांतश्च तां नृपः । जाज्वल्यमानकोपानियक्तुमेवं
IIT
।
जावाज जनवितान
॥६२.॥

Line चरित्रं 1 M Ja al प्रचक्रमे || ६० ॥ नष्टा सा वैरिणी कुत्र रे रे पश्यत पश्यत । तस्याः पदं निरीक्षध्वं गता वातायनेन किं ॥ ११ ॥ अथ सर्वस्वमेतस्या छंटितं राजपुरुषैः । राजादेशेन चाग्राहि परिवारजनोऽखिलः ॥ ६२ ॥ निदोपायास्तनूजाया निग्रहेणानुमूर्छितः । पश्चात्तापेन भूपालः साटै चंपकमालया ।। ६३ ॥ जीविष्यति लियामायाः पश्चाद्यामयुगं यदि । प्रातश्चिताप्रवेशेन मरिष्यति तदा ध्रुवं ॥ ६४ ॥ पंचदशभिरर्थकुलकं ।। आवां दृष्टुं विलोक्याथ भ्रमतो राजपूरुषान् । ऊचे कनकवत्याहमेवमातंकयुक्तया ॥ ६५ ।। न सुंद- M रमिदं तावदेकनावामुभे अपि । यत्स्यिते यदि केनापि ज्ञाते वद्धे तदा ध्रुवं ।। ६६ ।। इत्युक्त्वा सारमा. दाय लक्ष्मीपुंजादिकं निजं वेश्यायाः स्वस्निग्धसख्याः सा मगधाया गृहं गता ।। ६७ ॥ अहमेकाकिनी तत्र स्थाने तु स्थातुमक्षमा । कांदिशिका विनिःसृत्य वेगेनात्र समागता ।। ६८ ॥ यन्मे पृष्टं कुमारौ भोल युवाभ्यां भयकारणं । तन्मया कथितं सर्वमपि दुःखीवपूर्णया ॥ ६९ ॥ कुमारोऽथावदद्दुष्टयोपितां चरि- तान्यहो । विनाशितं सुदुष्प्रापं कन्यारत्नं कथं तया ॥ ७० ॥ जीवितव्यस्य संदेहे स्थापितोऽपि नरेश्वरः । कृताः प्रजाश्च निर्माथा इदं राज्यं च कंपितं ॥ ७१ ॥ आत्मनः सर्वनाशश्च देशत्यागश्च निर्मितः। अ. कीर्तिद्धिता लोके तुच्छा धीयोपितामहो ॥ ७२ ॥ सोमा स्त्री सावदत्तावद्विभातैषा विभावरी । तदेश्यति ॥ ६३ ।। HTara Daman REETED ARTHASEEMALE कुतोऽप्यत्र कोऽपि भूपालपूरुपः ॥ ७३ ॥ गच्छाम्यहं पुरः कापि जल्पंतीति चचाल सा । कुमारी तो च चरित्रं पश्यंती प्रसन्नस्निग्धया दशा ॥ ७४ ॥ कुमारोऽथ कुमारी तां प्रत्युवाचावयोस्तया । तदिने क्रुद्धयायैव वैर- मेवं विशोधितं ॥ ७५ ॥ अस्याः कनकवत्यास्तु दास्या एवेति मूलतः । ज्ञातः सर्वोऽपि वृत्तांतस्तावको राजनंदने ॥ ७६ ॥ अहो स्वल्पेन कालेन भुक्तं दुःखं त्वया महत् । ईदृग्दुःखैन यद्भिन्नमहो ते हृदयं दृढ़ ।। ७७ ॥ अंधकूपस्य मध्ये त्वं निपातगतचेतना । नूनमेतेन गलिताऽजगरेण दुरात्मना ॥ ७८ ॥ कूपो- ऽपि सोऽत्र कुत्रापि प्रत्यासन्नो भविष्यति । तस्मात्केनापि मार्गेणाऽजगरोऽयं विनिःसृतः ॥ ७९ ॥ : आम्रस्कंधेन संश्लेषं दातुमेषोऽत्र चागतः । कराभ्यां च मया धृत्वा निर्विलंवं विदारितः॥८॥ अस्य मध्यात्कुमारो त्वं पतिता मिलिता च मे । पुण्यैरतर्कितो जात आवयोरेष संगमः ॥ ८१ ॥ दृष्ट्वा साजगरं भिन्नदेहं कंपसमन्विता । भणिता भूपपुत्रेण कार्या शंका न हि त्वया ॥ ८२॥ आवां यत्संगता- घेवमोहन्दुःखादितावपि । तन्नूनमनुकूलोऽयं आश्योभंगवान् विधिः ॥ ८३ ॥ ततस्तौ द्वावपि श्लोकं तं पठेतो पुनः पुनः । गत्वा गोलानदीतीरे चतुर्मुखधावनं ॥ ८४ ॥ तस्यैवानतरोः पक्वफलान्यास्वाथ. सावुभो । नदीतीरे स्थितं भहारिकायाभवनं गतो ॥ ८५ ॥ अद्राष्टां तत्र तो काष्टफालीयुग्मं यदंतरा॥ ६४ ॥ DERai animal TIES वा । देवी चंपकमाला सा तदा लब्धा महीभुजा ॥ ८६ ॥ तदेतः शुपिरं दृष्ट्वा शिरः कंपयता भृशं । महावलेन चरित्र किमपि विचिंत्य हृदि भापितं ।। ८७ ॥ इदानीं त्रीणि कार्याणि कर्तव्यानि मया शुभे । तावदेकं कुटुंवं ते त्रातव्यं मरणोद्यतं ॥ ८८ ॥ द्वितीयं तु त्वमुद्वाह्या पितृदत्ता मया ननु । तृतीयं हारदानेन देयं मात्र तु जीवितं ॥ ८९ ॥ लक्ष्मीपुंजे गते हारे पद्मावत्याः पुरो यका । स्वयं कृता प्रतिज्ञा सा पूरणीया मया खलु ॥ ९० ॥ तद्गच्छ त्वं पुरस्यांतर्मगधागणिकागृहे । अनेनेव तृरूपेण गंतव्यं दिवसात्यये ॥ २१ ॥ सा कनकवतो तत्र दृष्टव्या हारसंयुता । वर्तितव्यं तथा तत्र हारश्चटति मे यथा ॥ ९२ ॥ गस्वाहं तु नृपं पामि प्रविशंतं चितानले । केनापि धीप्रयोगेण देवीयुक्तं सुदुःखितं ॥ ९३ ॥ देहि मह्यं कुमारि त्वं मुद्रारत्नमिदं निजं । मुद्राचीर इति ज्ञात्वाऽन्यथा त्वं रुत्स्यसे भटैः ॥ ९ ॥ नामांकितं तदादाय मुद्रा- रत्नं कचेयु सः । क्षिप्त्वा चाह त्वया भद्रे भ्रमणीयमलक्ष्यया ॥ ९५ ॥ अद्य रात्रिः सममापि वेश्यावासे प्रयास्यति । पश्यंत्याः कनकवती हारं तं च कुमारि ते ॥ १६ ॥ गमयित्वा दिनं पश्चात्सायं पुनरिहैव हि । आगंतव्यं त्वया येनावयोर्भवति संगमः ॥ ९७॥ यतो विधाय कार्याणि चिंतितानि यथा यथा । कल्ये सायं समेष्येऽहमपि भट्टारिकामहे ॥ ९८ ॥ कुमारकथितं चित्ते धृत्वा सा प्रस्थिता ततः। चंद्राव- ॥६५॥ - । - नीपुरीमध्यं प्राप पुंरुपधारिणी ॥९९॥ विचिंत्यागामिकार्याणि यथाकार्याणि चेतसि । पश्चान्महावलोऽप्येष नरि प्रतस्थे नगरीप्रति ॥ ८.० ॥ अत्रान्ये बहवो भूपा मिलिष्यति ससेवकाः । एकस्य पवितुल्यस्य प्रवेशोऽपि कथं मम ॥१॥ तत- स्तथा मया कार्य यथा भूपेषु सत्स्वपि । दले कन्यामिमां मह्य पिताऽसाविति चिंतयन् ॥२॥ कृतनेमि-ज त्तिकाऽकल्पो यावत्कतिपदान्यगात् । वृक्षमुले गजं वद्धं तावदेक्षत भूपभूः ॥ ३ ॥ विभिर्विशेषकं ॥ नि- गाल्यमानमालोक्य पुरीपं तस्य देतिनः । तेन पृष्टाः कुमारेण ते जना इत्यचीकथन् ॥४॥ अत्रागतेन भूपस्य पुत्रेण यस्तने दिने । वेष्टितेशुलता कंठादुत्तार्य स्वर्णशृंखलां ॥ ५॥ क्रोडयोल्लालिता हस्तिसमीपे सेयष्टिका । निपतंती करग्राहं सुखे क्षिप्ताशु दंतिना ॥ ६ ॥राज़ोऽये कथितं मैंठनिष्कासयितुमक्षः । राजादिष्टा वयं तेन गालयामः पुरीषकं ॥७|| कदाप्येकमुभे त्रीणि वस्वार्यपि कदाचन । लभ्यते तस्य खंडानि हस्तिविट् तेन गाल्यते ॥ ८॥ महावलेन तन्मुद्रारत्नमादाय केशतः । प्रच्छन्नं चिक्षिपे तलक- रिणो पासप्लके ।। ९॥ तं घासपूलकं यावज्जनसे स मतंगजः । तावत्तत्र कुमारोऽपि स्थित्वाऽचालीत्त- तोऽप्रतः ।। १०॥ गच्छताथ कुमारेण दृष्टो गोलानदीतटे । मिलितः प्रचुरो लोकः कुर्वन् कोलाहलं ॥६६ ।। RA 科科的科 भृशं ॥ ११ ॥ स दध्यो नूनमेतत्तद्यदथै चलितोऽस्म्यहं । उद्गच्छंती चितावढेधूमलेखा यदीक्ष्यते ॥ १२ ॥ चरित्र ऊर्ध्वहस्तोऽथ वेगेन स नैमित्तिकवेपभाक् । दधावेऽभिचिताधूमं वदन्नेवं मुहुर्मुहुः ॥ १३ ॥ मुधा मा साहसं कापीभूपतेऽपत्यवत्सल | नूनं जीवति ते पुत्रीरत्नं मलयसुंदरी ॥ १४ ॥ तस्येदं वचनं श्रुत्वा कर्णयोरमृतोपमं । मुंचनश्राणि लोकोऽथ दधावे तं नरंप्रति ॥ १५॥ लोको जगाद शीघं भी आगच्छागच्छ सन्नर । उत्तार्यतां त्रिसंध्यं सजिह्वाया लवणं तव ॥ १६ ॥ जीवंती विद्यते क्वापि किं सा भूपालनंदना । दृक्ष्यते किं कदास्माकं नेत्ररेभिर्वदाशु भोः ॥१७॥ ऊचे नैमित्तिकः सोऽपि जलमानीय भो जनाः। विध्यापयत वेगेन चिताग्निं प्रथमोत्थितं ॥ १८ ॥ विध्यापिते चितावह्नी राजा देवीसमन्वितः । वाह्याभ्यंतरतापेन संततोऽपि वहिष्कृतः ॥ १९ ॥ नेमित्तिको बभापे च राजन् मा भू- स्त्वमाकुलः । सा जीवत्यस्ति कुत्रापि पुत्री मलयसुंदरी ॥ २० ॥ निमित्तस्य वलेनाहं जानामि नरनायक । तस्येत्युक्तिसुधासेकान्निवृतो भूपतिर्जगो ॥ २१ ॥ युग्मं ॥ अहो नैमित्तिकेतावान् पुण्यभारोऽस्ति मे न हि । जीवंती वसुतां येन क्वापि दृक्ष्याम्यहं पुनः ।। २२ ॥ ताहक्षे यदि कूपे सा कृतांतोदरसन्निभे। पति- तापि मृता नैव न कोऽपि म्रियते ततः ।। २३ ।। किंच पश्चान्मया पश्चात्तापसंतप्तचेतसा । अवटे तत्र नो ॥ ६ ॥ SEEEEEEEEinglis चरित्रं TMLACENE लाभा पहुभापि बिलोकिता ॥ २४ ॥ कुमारी तन्मृता नूनं जग्धा जीवेन केनचित् । अतो ममं सुखेनामी Hमरणं किन गाय ॥ २५ ॥ नमित्तिकस्ततः माह शृणु राजन् वचो मम । अयेयं वर्तते कृष्णा द्वादशी. तिथिलमा ॥ २६ ॥ अतो दिनानृतीयेऽहि गते च प्रहरदये । मिलितेषु समग्रेषु लोकेषु क्षितिपेषु च ॥ २७ ॥ आहूतेषु कुमारेषु मंडपेऽत्र स्वयंवरे । यथास्थानोपविष्टेषु पाणिग्रहणवांछया ॥ २८ ॥ कुतोऽपि सहसा तस्याः कमार्या दर्शनं तत्र ! बम्रालंकारयुक्ताया भविष्यत्यविचिंतितं ॥ २९ ॥ विभिर्विशेषकं ॥ य. थेच्छ सविधातव्यः स्वयंवरणमंडपः । आगच्छंतो नृपा नेव चारणीयाः प्रभो त्वया ॥ ३० ॥ अवार्थे यदि से नेतः संदिग्ध क्षितिवासव । ज्ञानदृष्टयोपलब्धास्तच्छृण्वेतान् प्रत्ययानिह ॥ ३१ ॥ नामांकितं कुमार्या- न्मुद्रारनं कृतोऽपि ते । आगच्छति करे कल्ये सत्यं तन्मम भापितं ॥ ३२ ॥ तथा चतुर्दशीघले प्रत्यूपे नगराष्ट्रहिः । पूर्वप्रतोलिकापावे परीक्षा) महोभुजां ॥ ३३ ॥ पहस्तप्रमितं स्तंभं नानावर्णकचित्रितं । कुतोऽप्यानीय मोश्यति तत्र गोत्राधिदेवताः ॥ ३४ ॥ युग्मं ॥ स च देव त्वया स्थाप्यः स्वयंवरणमंडपे । पसाराभिर या कोई तेऽस्ति वेश्मनि ॥ ३५॥ पूर्वजानां च तचापं कृत्वा नाराचसंयुतं । पूजयित्वा महाभस्या स्थाप्यं स्तंभम्य सनियों ॥३६॥ तस्को समार चरित्रं ETOTHER ॥ स ज्ञेयः कन्यायास्ते वरो ननु ॥ ३७ ॥ स्तंभस्यास्ति पुनस्तस्य विशिष्टः पूजनक्रमः । निमित्तेन मया ज्ञातमिदं सर्वमपि प्रभो ॥ ३८॥ इमानि यदि चिहानि न मिलंति सुतापि न । ततस्तिष्टंति काष्टानि स्वायत्तान्यग्निना समं ॥ ३९ ॥ तस्यैवं वचनं श्रुत्वा जनः सर्वः प्रमोदभाक् । निमित्तज्ञनरस्येति चक्रे संस्तवनं तदा ॥ ४० ॥ पुण्यैरस्माकमन त्वं समायातोऽसि सन्नर । जगतः सकलस्थाप्युपकारोऽय त्वया कृतः ॥ ४१ ॥ फणींद्रकूर्मराजाभ्यां वाङ्मात्रेण धृता मही । नूनं सत्पुरुषैर्युष्माक्षैः सत्पुरुषोधृता ॥४२॥ अहो सद्ज्ञानलक्ष्मीस्ते परोपकृतिबंधुरा । तत्वं नंद चिरं जीव निस्सीमगुणसेवधे ॥४३॥ तस्योपरि जनः । सों होरकपेवशात्तदा । वखाण्युत्तारयामास सर्वाण्याभरणानि च ॥ १४॥ उत्क्षिप्ताभरणो लोकः संयो- ज्य करकुमली । जगादेति गृहाणेदं प्रसीदास्मासु सन्मते ॥४५॥ दीयते यदि सर्वस्वं हर्पदानेऽत्र तेs- धुना । तथाप्यस्योपकारस्य पुरः स्वल्पं महामते ॥ ४६॥ तेनोक्तं ननु युष्माकं मया ग्राह्य न किंचन । यदि रहे ततः कीदृगुपकारो भवेन्मम ॥ ४७ ॥ अथाह नृपतिस्तस्य स्तंभस्य पुरुषोत्तम । यः कोऽपि पूजनविधिः स कर्त्तव्यस्त्वयैव हि ॥ ४८ ॥ वबंधे शकुनग्रंथिस्तथेति भणता पुनः । पप्रच्छेऽसो पुनर्जानी राक्षेति मुदितात्मना ॥४९॥ यथैतावत्वया D BMBER चरित्रं ज्ञानिन् सर्वमेतन्निवेदितं । पुरो हि तथा को मे परिणेष्यति कन्यकां ॥ ५० ॥ तेनोचे पृथिवीस्थाने सूरपालस्य नंदनः । महावलकुमारस्ते परिणेष्यति नंदनां ॥ ५१ ॥ अनुरूपतया लोके प्रशंसामुखरे सति । एकेन वंदिना पेठे तत्र कालनिवेदिना ॥ ५२॥ संत्यक्तपूर्वकाष्टोऽयं दुरालोकः खतेजसा । सूरः प्रवर्तते न देव लोकानां त्वमियोपरि ॥ ५३ ॥ विज्ञप्तो मंत्रिणा राजा प्रसीद परमेश्वर । गम्यते नगरीमध्ये मध्या- इसमयोऽभवत् ॥ ५४ ॥ ज्ञानिनाथ समं राजा चचाल स्वगृहंपति । प्रसरत्यतुले तुर्यरवे लोकप्रमोदिनि ॥ ५५ ॥ पोराणां नयनानंदं कुर्वन् शृण्वंस्तथाशिषः । ददानो दानमर्थिभ्यो भूपालः प्राय मंदिरं ! ५६ ॥ प्रथमं ज्ञानिना तेन कारयित्वा ततः स्वयं । स्नानाशनादिकां चके भूपतिः सकलां क्रियां ।। ५७ ॥ ते. नेव सह राज्ञाथ कुर्वता संकथादिकं । दिनाई गमितं किंचिच्छयानेन निशापि च ॥ ५८ ॥ समादिष्टा- स्ततः कुंभेर्विष्टागालनकर्मणि । प्रातरागत्य सर्वेऽपि भूपमेवं व्यजिज्ञपन् ॥ ५९ ॥ न.जानीमो वयं किंचिदस्माभिः कुंभिनो मलं । गालयद्भिरिदै लब्धं मुद्रारत्नं प्रभोऽधुना ॥६० ॥ तरित्युक्त्वार्पिते हस्ते मुद्रारत्ने नरेश्वरः । सुतानामांकितं दृष्ट्वा तच्छिरोऽकंपयन्मुहुः ॥ ६१ ॥ पश्यत्यभिः । मख गज्ञि ज्ञानिना जगदे वचः । ज्ञानदृष्टं कदाप्येतन्नान्यथा भवति प्रभो ॥ ६२ ॥ राजा जगाद दुःखा. DOGST ORDETEREITT] 11 ७० ॥

चरित्र
तकुमारीपार्श्वतः कथं । मत्तेभस्यास्य जठरे गतमेतन्नरोत्तम ॥ ६३ ।। ज्ञानी जगाद नो सत्यं ज्ञायते देव
किंचन । प्रभावः कुलदेवीनां किंतु संभाव्यतेऽप्ययं ॥ ६४ ॥ प्रत्यये मिलिते तस्मिन् राजा हर्षवशंवदः ।
विशेषात्कारयामास कन्यावीवाहसज्जतां ॥६५॥ विशालः कारितो राज्ञा स्वयंवरणमंडपः। आवासा भूभु-
जां योग्याः सर्वेऽपि प्रगुणीकृताः ॥ ६६ ॥ जनोऽयोचदही चित्रं बीक्षध्वं कन्यकां बिना । देवेनात्र समारेभे
यद्विवाहमहोत्सवः ॥ ६७ ॥ न भविष्यति चेत्कन्यालाभस्तत्किं गदिष्यति । आयातानामयं राज्ञां लाघवं
भवितास्य तु ॥ ६८ ॥ ते सर्वे मिलिता भूपा विलक्षीभृतचेतसः । क्रुद्धा उत्थापयिष्यंति किमप्यत्रासमं-
जसं ॥६९॥ इदं युक्तमयुक्तं वाऽधुना न ज्ञायते किल । कार्ये निष्पद्यमाने तु ज्ञास्यते भविता यथा ॥७०॥
अथ सायं समाजग्मृ राजानः सपरिच्छदाः । आवासितानि वासेपु दर्शितेषु पृथक् पृथक् ।। ७१ ॥ नैमि-
तिको नृपं प्रोचे मंत्रो मेऽस्त्यद्धसाधितः । न चेदं साधयाम्यद्य ततोऽसो नैव सिध्यति ॥ ७२ ॥ तन्माम-
तनीमेकां तमिलां विस्तृज प्रभो। नियमेनागमिष्यामि निशांते पुनरप्यहं ॥ ७३ ॥ सोऽनुज्ञातस्ततो
राज्ञा मंत्रसाधनहेतवे । यत्किंचिद्रविणं युज्येत्तगृहाणेति जल्पता ॥ ७४ ॥ कियद्व्यमुपादाय नत्वा
तं स विनिर्ययो । राजापि गमयामास तां निशां चिंतया भृशं ॥ ७५ ॥ प्रातरुद्घाट्यमानेषु गोपुरेषु स-
"ETE回回回
॥ ७१ ॥

चरित्रं १२ । मंततः। स पुनः प्राणमद्भपं समागत्य निमित्त वित् ॥ ७६ ।। पृष्टस्तुष्टेन भूपेन सन्मान्य स पुमानिति । सुखेन मंत्रसंसिद्धिः संजाता तब सत्तम ॥ ७७ ।। सम्माहाभृत्कियन्माला सिद्धिर्मत्रस्य मे नृप । दुःसाध्यस्य कियन्मात्रा भविष्यत्यधुना पुनः ॥७८॥ किंतु स्मरंस्तवादेशं तदैवाहमिहागमं । स्तंभार्चनविधि कृत्वा पुनर्यास्यामि वेगतः ॥ ७९ ॥ अहो परोपका- येप मंत्र मुक्त्वाईसाधितं । उक्तायामेव वेलायां मकायेंण समागतः ॥ ८० ॥ ईदृशा एव जायते नराः स्वीकृतकारिणः । इति ध्यायन्नृपस्तस्यो यावत्स्वस्थमतिस्तदा ॥ ८१ ॥ स्तंभस्य शुद्धये तावत्प्रेषितो योऽ- भवरपुमान् । समागत्य स भूपालं दत्तकर्ण व्यजिज्ञपत् ।। ८२ ॥ युष्मदादेशतो गत्वा देव गोपुरतो बहिः । यावदीक्षांव वाहं तत्समीपमितस्ततः ॥ ८३ ॥ प्रतोलीवामतस्तावदृष्टः प्राकारकोणके । विचित्रचित्र- संयुक्तः स्तंभ एको मया महान् ॥ ८४ ॥ श्रुत्वेति ज्ञानिनं शंखन सहैवादाय तं नरं । ययो तत्र मही. पालः स स्तंभो यत्र विद्यते ॥ ८५॥ चित्रीयमाणचित्तोऽथ विस्फारितविलोचनः । यावद्भपोऽपि लोको- ऽपि स्तंभ तं पूजयिष्यति ॥ ८६ ॥ तावन्नैमित्तिकेनोचे स्तंभेऽस्मिन् केनचिन्न हि । लागनीयः करो येन कुप्यति कुलदेवताः ॥ ८७ ॥ आनाय्य ज्ञानिना सर्व ततः पुष्पादिकं स्वयं । पूजाविधिः ससारेभेस्तंभ- EDITMENDINDIHINDIERREEN 秘TT同回 ..

BRE चरित्र । EEEETTE स्यानेकभंगिभिः ॥ ८८ ॥ उपविश्य पुरस्तस्य त्या पद्मासनं च सः । ध्यानस्थ इव वक्त्रेण चक्रे श्रीकर- भाषणं ॥ ८९ ॥ कारिते प्रेक्षणे तत्र मिलिते च पुरीजने । साईयामे गतेऽथाह्र आदिष्टास्तेन ये नराः ॥ ९० ॥ शुचीमृता दृढस्कंधाः पुष्पमालालिमालिताः। उत्पाव्य ते महास्तंभ प्रचेलुनगरीप्रति ॥ ९१ ॥ ॥ युग्मं ॥ नरेंद्रे सह लोकेन पादचारेण गच्छति । नाटके क्रियमाणे च दिबुंदे पठपि ॥ ९२ ॥ नागरैः क्रियमाणेषु मंगलेपु पदे पदे । महेन महता निन्ये स तेः स्तंभः स्वयंवर ॥ ९३ ॥ युग्मं ॥ आनाय्य ज्ञानिना तेन पहस्तप्रमिता शिला । निक्षेपिता भुवो मध्ये वो हस्तो तत्र मंडपे ॥९॥ ऊर्वीकृतो महास्तंभः स तेन ज्ञानिना स्वयं । तस्याः पावन संयोज्य स्वप्रयोगेण यंत्रितः ॥९५।। त- चापं वजासाराख्यं पश्चिमेन शिलामिमां । तत्र संस्थापितं दूरे नाराचेन समन्वितं ॥ ९६ ॥ सिंहासनानि राज्ञां तां दक्षिणेनोत्तरेण च । संस्थापितानि तेनेह परिवारासनानि च ॥ ९७ ॥ गंधर्वेश्च समारेभे गां- धर्व मधुरस्वरैः । नर्तितं नकोभिश्च तालमानलयानुगं ॥ ९८ ॥ कारयित्वा ततः पूजां स्तंभकोदंडयो. स्तयोः । नृपेण आयामास ज्ञानी सर्वान् महीभुजः ॥ ९९ ॥ आगच्छत्सु महीपेषु पूर्णपार्थेषु सेवकैः । तत्रोपवेश्यमानेयु ज्ञानी वेगेन निर्ययो ॥ ९०० ।। कृत्वा स्वाभाविक रूपं गत्वा गांधर्वसंसदि । नैमित्तिक व न REEEEEEE । ल ॥७३ ।।

चरित्र
2119
l
..
पुमानेप आसीनः सर्वमक्षत ॥१॥ क गतः सोऽभवच्चात्रेत्यादि जल्पन ससंभ्रमः । नृपस्तं वीक्षयामा-
स जनेः कापि स नेक्षितः ॥२॥
जगादाथ नृपः सर्व विधाय निजभापितं । अर्द्धप्रसाधितं मंत्रं साधितुं स गतो ननु ॥३॥ नैमि-
तिकवचः सर्व मिलितं नेकमेव तु । महाचलकुमारो यत्कन्यायाः कथितो वरः ॥ ४॥ केनापि कारणे-
नात्र स न प्रासो महोत्सवे । इदं मम सुतारत्नं स कथं परिणेष्यति ॥ ५॥ शृण्वन्निति कुमारः स हसं-
श्र पिहिताननः । चित्ते जगाद सवै हि निदाने ज्ञास्यते पुनः ॥ ६॥ अथ सर्वेषु भूपेषु निविष्टेषु यथा:
क्रमं । श्रुतांधकूपनिक्षेपमुख्यकन्याकयोक्तिषु ॥७॥ यूयं यामिह कन्या भोः परिणेतुं समागताः । हता
सा तकिमासीना अन्योऽन्यमितिवादिषु ८॥ राजादेशेन बंधूचे यूयं सर्वेऽपि सुभुजः । बाह्वोर्वलेन
दुष्प्रेक्ष्या आकर्णयत मद्वचः ॥ ९॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ वज्रसाराभिधं चापमिदमारोप्य लीलया। एके-
नव प्रहारेण नाराचस्य दृढोयसा ॥ १० ॥ द्विहस्तमानमेतस्य स्तंभस्यायं निरावृति । आहत्याशु द्विधा
योऽत्र करिष्यति महावलः॥ ११ ॥ परिणेष्यति कन्यां स आविर्भूतां कुतोऽप्यतः । इत्युक्तं कुलदेवीभि-
रस्माकमिह पर्वणि ।। १२ । त्रिभिर्विशेपकं ।।
TEL COLDERLENTIONEEDial
每四
॥७४ ॥

चरित्र
॥
fate
想@umateEnEE份白初做出相似州回
अथोत्थाय महोत्साहो बंदिवाक्येन वेगतः । दुर्द्धधनुरालोक्य लाटः पाटवमुज्जही ॥ १३ ॥ बांदिना
प्रेरितश्चोडो भूपीठे चरणं दधौ । कोदंडोइंडतां वीक्ष्य कालिमान मुखे पुनः ॥ १४ ॥ आददानो धनुर्गोंडो
भारेण निपतन् भुवि । जहसे राजलोकेन दत्ततालं परस्परं ॥ १५ ॥ चापमादाय कर्णाटो वाणं तुर्ण च
मुक्तवान् । तस्थी शरीरसंकोचं दधानोऽयं पुनश्चिरं ॥ १६ ॥ स्थानान्न चलिताः केऽपि केऽपि लक्ष्याच्च्यु-
ता नृपाः । केऽपि जघ्नुः शरैः स्तंभं संरंभेण समन्विताः ॥ १७॥ अभिन्ने तत्र ते स्तंभे लजया भूभुजो
भृशं । आत्मानं बहु निंदतो वीर्याहंकारमत्यजन् ॥ १८॥ राजापि वीरधवलश्चितयामास चेतसि । प्रकटा
नाऽभवत्कन्या जने हास्यं भविष्यति ॥ १९ ॥ चिंताचक्रसमारूढो यावदेवं स भूपतिः । तस्थौ वीणाक-
रस्तावदुपस्तंभ महावलः ॥ २० ॥ स्तंभयित्वा जनं सर्व वीणावायेन तत्र सः । ग्रहीत्वा धनुराचख्यो
सत्वं पश्यत मे समे ॥ २१ ॥ मा ग्रहीस्त्वं धनुर्मुच मुंच गांधर्विक द्रुतं । एभिर्भिन्नो न यः स्तंभः स
त्वया भेत्स्यते कथं ॥ २२ ॥
इति लोकनिषेधोक्तीः पवन्नारोप्य तद्धनुः । चक्रे टंकारचं लोकश्रुतीर्वधिरयन्नयं ॥ २३ ॥ मुक्त्वा
तत्स्थानकं ज्ञातस्थानमध्यस्थकीलिकां । छिदस्तीक्ष्णेन वाणेन स्तंभं तं हतवानसी ॥ २४ ॥ ऊर्व विध-
aarad
॥ ७५ ॥

चरित्र
॥
टिते तम्मिन् सुदृढे स्तंभसंपुटे ।'पुण्यमुद्घटितं वीरधवलस्यास्य भूपतेः ॥ २५ ॥ कर्पूरमिश्रश्रीखंडकस्तुरी-
कृतलेपना । दिव्यालंकारवसना तांबूलपूरितानना ॥ २६ ॥ वामेन पाणिना चारुचीटकं दक्षिणेन च ।
वरमालां च तं हारं श्रीपुंज विभ्रती हदि ॥ २७ ॥ तन्मध्ये ददृशे राज्ञा कन्या मलयसुंदरी। आनंदपू-
मनसा समकालं जनेन च ॥ २८ ॥ विमित्रिशेपकं ॥ अथाप्रच्छि कुमारी सा नृपेण मुदितात्मना । व-
से कथय काटे त्वं प्रविष्टान कथं कदा ॥ २९ ॥ ततो जगाद सा वाला पश्यंती पितरं हशा । जीविता
। यत्प्रसादेन कुलदेव्यो विदति ताः ॥ ३० ॥ कुमार्यामिति जल्पंत्यामवतार्यावतारगं । वस्त्रायैर्वस्तुभिभूरि-
से लोको राजादिकोऽवदत् ॥ ३१ ॥ कुमारि त्वमिहात्माकं मिलिता स्मरतामिति । श्यामो जयनेरेभिः किं
कदापि कुमारिकां ॥ ३२ ॥ ऊचे चंपकमालाथ जाताहं वैरिणीव ते । स्वया वत्स कथं सोढं दुःखं तत्ता-
दृशं पुनः ॥ ३३ ॥
राजा जगाद वत्से त्वं निपतंत्यंधकूपके । धृताऽरमत्कुलदेवीभिः स्थापिता चात्मसन्निधौ ॥ ३४ ॥
मामुदस्याः कुमार्यास्तु योऽपि सोऽपि वरः किल । इति राजकुमाराणां सत्वस्य कपहेतवे ॥३५॥ मध्ये-
स्तंभ कुमारि त्वां क्षिप्ता शृंगारबंधुरां । वरमालाकरां चारुचंदनादिभिरर्चितां ॥ ३६ ॥ अपहृतेन कन-
जनावTEDODOTOHORI
N
॥ ७६ ॥

चरिन
कवत्तीपाहिलादपि । लक्ष्मीपुंजाख्यहारेण कंठक्षितेन भूषितां ॥ ३७ ॥ एताभिरेव ह्यस्माकमेप स्तंभः
समर्पितः । अधुना कुलदेवीभिः पाणिग्रहणपर्वणि ॥ ३८ ॥ चतुर्भिः कलापकं ॥ राजाख्यद ज्ञानिनो ज्ञातं
सर्वमस्तीति संप्रति । स्वप्नेऽप्यागत्य किमपि नोक्तं ताभिरिति ध्रुवं ॥ ३९ ॥ अहो समीहितं सर्वं सिद्धं
संप्रति मामकं । ला च दूरे गता चिंता भाग्यमुद्घटितं पुनः ॥ ४० ॥ खाट्करोति महामात्यास्तदेकं है.
दये मम । यत्तेन ज्ञानिना दिष्टो वरः पुत्र्या महाबलः ॥४१॥ यद्यथा कथितं तेन तत्सर्व मिलितं तथा
। एतदेवान्यथा जातं यत्कुमार्या वरो न सः ॥ ४२ ॥ यदेपोऽत्र महांस्तंभो वैणिकेन महोजसा । अनेन
दारितो नूनं कुमार्या वर एप तत् ॥ ४३ ॥ शृपवन्निति नरेंद्रस्य वाक्यान्येप महावलः । कृतकृत्योऽहस.
चित्ते वस्त्रेण पिहिताननः ॥१४॥
इतश्चोचे कुमापा क स वरः कलानिधिः । मपितुः सह दुःखेन स्तंभो येन विदारितः ॥ ४५ ॥
जल्पंतीति मृदु स्तंभफालीमध्यादिनिर्ययो । वेगवत्योपमात्राशु दत्तहस्तोपसृत्य सा ॥ ४६॥ लोकानां चि-
त्तसंतोपं ददती गमनेन च । भंजती भूभुजां मृलात्तां मनोरथमालिकां ॥ १७ ॥धृतगांधर्विकाकारमार-
विभ्रमधारिणः । महावलकुमारस्य कंठे मालामलोठयत् ॥ १८ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ अथो मिथो नरेंद्रास्ते
॥ ७७॥

.
तपेण चमत्कृताः । वदंतिम्म परीक्षाहो कुमार्या इह कीदृशी ॥ ५० ॥ यदेपूत्तमवंशेषु राजपुत्रेषु सत्वपि
দণি
। अज्ञातफलवंशादिर्गत्वा गांधर्विको वृतः ॥ ५१ ॥ ततो वयं सहिच्यामो नवं नैतत्पराभवं । हत्वा गांध.
निकं त्वेनं गृहीण्यामः पति वरां ॥ ५२ ।। इति संभृय ते सर्वे यावतं हंतुमुद्यताः । तावच्छ्वसुरसेन्येन
वेषितो येणिका क्षणात् ।। ५३ ॥ वजसारं तदेवाशु चापमादाय लीलया । आविश्चके कुमारः स वाण-
वर्षेण विक्रमं ॥ ५ ॥ महावले महाबाहो तस्मिन्निन्नति भृभुजः । लगुडे पतिते काका इव नेशुर्दिशो
दिशि ॥ ५५ ॥ अत्रांतरे कुमारः स रोमांचकवचं वहन् । एकेन भट्टपुत्रेण दृष्टः पूर्वमबुध्यत ॥ ५६ ॥
पेठे तेनेत्ययं सूनुः सूरपालनरेशितुः । महावलो महावीर्यश्चिरं जयतु भूतले ॥५१॥ वितितं तेन
भपेन स्वयंवरविधायिना । अहो किं श्रूयते कर्गसुधासारोपमं वचः ॥ ५८ ॥ ऊचे च बहि रे सम्यक् कु-F
मारः कोऽयमीदृशः । सोऽवोचदेव संदेहो न कोऽप्यत्र मनागपि ॥ ५९ ॥ प्रसादेरहमेतस्य वृद्धिमेतावती
गतः । अपि दृष्टं न किं वेनि कुमारं तं महावलं ।। ६० ॥ उवाच भूपतिवृष्टिरनभ्राभूदहो इयं । अकस्मा.
देव तजातमगम्यं मनसापि यत् ॥ ६१ ॥ अहो अवितथं जातं कथितं तस्य चाधुना । प्रचलेन्मेरुचूलापि
न पुनर्जानिनो वचः ॥ ६२ ।। तत्किं तारापयाकिं वा दिक्चकात्किं रसातलात् । कुमारोऽयं समायातः ॥ ७ ॥

चरित्रं सम्यग्न ज्ञायतेऽपि किं ॥ ६३ ॥ अस्तु तावदियं चिंता सांप्रतं ज्ञास्यते यतः । पश्चादपि कुमारस्थ मुखेनेवाखिलं ह्यदः ॥ ६४ ॥ करोम्यहं विनश्यति कार्याण्यन्यानि सांप्रत । ध्यात्वेति ते नृपास्तेन बोधयित्वाऽपसारिता ॥६५॥ कुमारं जेमयामास कुमारी खजनानपि । भोजनं प्रेषयामास राजान्येषां च भूभुजां ॥ ६६ ॥ विलोकिते. ऽपि सर्वत्र न लब्धे ज्ञानिपूरुपे । दध्यो भूपो गतो नूनं निरीहः सोऽन्यकार्यकृत् ।। ६७ ॥ बुभुजे भूपतिः पश्चात्साई चंपकमालया । सामग्री कारयामास लग्ने चासन्नसंस्थिते ॥ ६८ ॥ पूजयामास भूपालो विधि- वकुलदेवताः । बंधुवृद्धगुरुश्चापि वस्त्रतांबूलभोजनेः ॥ ६९ ॥ प्रावतेत महे तत्र सज्जनानां परस्परं । वि- Mलेपनानि कि भुर्ता अनुरागा वहिःस्थिताः ॥ ७० ॥ सिक्ता दानांना राज्ञा यशोवल्ली तदा तथा । प्रस- त्या यथा तस्यास्तुच्छोऽभूद्विश्वमंडपः ॥ ७१ ॥ विनिनन् श्रुतिमर्माणि तदा तूर्यरवो महान् । चतुरक्षा- चकारोच्च वान पंचेंद्रियानपि ॥ ७२ ॥ स्थिरास्थिराणि लोकानां मनःशीर्षाणि कुर्वती । मधुरा विस्तृता गीतिगंधर्वाणामिहोत्सवे ॥ ७३ ॥ नृत्यन्नारीत्रुटद्धारमौक्तिकैमंडपाजिरं । कुंकुमद्रवसंसिक्तं । वभो हपौ. कुरैरिव ।। ७४ । सारशृंगारधारिण्यः कोकिलामधुरस्वराः । जगूरंगेण कामिन्यः सधवा धवलानपि १७५॥ नि चरित्रं ॥ | वधूवरतनन्यस्तं वभो चांदनलेपनं । तरंगितं नु लावण्यं नूनं यौवनवायुना ॥ ७६ ॥ वधूवरं सदोदारं भूपितं भूरिभूपणेः । कल्पवाल्लीकल्पवृक्षश्रियं तदवहत्तदा ॥ ७७ ॥ आरक्तसूत्र. वढेकमदनाण्यफलोपधेः। ताभ्यां भोक्तुं सरागः किं स्नेहयंथिः करे कुतः ॥ ७८॥ वेद्ध्वनी प्रवृत्तेऽथ भट्टानां च जयारवे । मंगले क्रियमाणे च वेदी ताभ्यामलंकृता ॥७९॥ वेद्यंगानि व्यराजंत चत्वारि परि-16 तस्तयोः । सेवारसरमिच्छतः पुरुषार्थाः स्थिता इव ॥ ८० ॥ ज्वलनः प्रज्ज्वलंस्तत्र वभी नूनं तयोर्दयोः । नृत्यन्निवानुरागोऽयं बहिर्भूत्वा प्रमोदतः ॥ ८१ ॥ कारिते विधिना तत्र विधिशेपे पुरोधसा । निष्प्रत्यूह प्रवक्ते तत्पाणिग्रहणोत्सवः ॥ ८२ ।। ऊज्ज्वलनेपथ्यधरो वरोऽभावल्लभान्वितः । सुखलक्षम्यान्वितो मृत इव पुण्यमहोत्करः ॥ ८३ ॥ आशासितावुभावेवं पितृभ्यां तो तु दंपती । संयोगो युवयोरस्तु ज्योत्स्नाचं. द्रमसोरिव ॥ ८४॥ प्रभृतं नरनाथेन कुमाराय प्रकल्पितं । निजलक्ष्यनुमानेन गजवाजिरथादिकं ॥ ८५ ॥ ततस्ता. भ्यां प्रहृष्टाभ्यां आश्रिते वासवेश्मनि । तदेव भूपतिर्गत्वा पप्रच्छेति महावलं ॥ ८६ ॥ कुमार त्वं पुरा. खीयादेकाकी कथमागतः । अतर्कितोऽत्र पुण्यनः कार्यस्यैव क्षणे वद ॥८७॥ पूर्वप्रपंचितं खीयकूटस्य RELATE SHRADHEFTatar TERMITIGEROETRLD चरित्रं 通过 回回回回回回回回 सदृशं वचः । कुमारः श्लिष्टमाचख्यो दृष्टया संज्ञापयन् प्रियां ।। ८८ ॥ उत्पाट्याहं महाराज देव्यानीतो- ऽत्र रंहसा | राजाह घटते सर्व तस्कृतं कुलदैवतैः ॥ ८९ ॥ कुमारः माह मे नूनं पितरी विरहाउसहो । अस्थातामतिदुःखेन पश्यंती मामितस्ततः ॥ ९० ॥ यदि द्वादशयामांतर्लप्स्येते नेव मामिमी । मरिष्य- तस्तदा नूनमतिस्नेहलमानसौ ॥ ९१ ॥ ततः प्रसादमाधाय देव मां विस्मृजाधुना । मह्यं मम पितृभ्यां च देहि त्वं ननु जीवितं ॥ ९२ ॥ प्रतिपदिवसे सूर्येऽनुद्गतेऽहं गतो यदि । पृथ्वीस्थानपुरे तन्मे पितृभ्या- मस्ति संगमः ॥ ९३ ॥ इति श्रुत्वा नृपेणोचे न कुमाराऽधृतिस्त्वया । कर्तव्या कापि यचिंता सर्वेषां वर्तते मम ॥ ९ ॥ द्वापष्टियोंजनानीतः पृथ्वीस्थानपुरं हि तत् । रजन्याः प्रथमं यामं तिष्ट त्वं तावदत्र भोः ॥ ९५ ॥ यावद्यानाय्य करभिं प्रगुणां कारयाम्यहं । स्वस्थानेषु नृपान क्रुद्धान सत्कृत्य प्रेपयामि च | ॥ ९६ ॥ युग्मं ॥ इत्युदित्वा गते भूपे प्रोक्तकार्यचिकीर्पया। कुमारः माह हे कांते जातं तावदभीप्सितं ॥ ९७ ।। परिणेप्याम्यहं साक्षात्वां दत्ता जनकादिभिः । प्रतिज्ञेति कृता याभून्मया साप्यद्य पूरिता ॥ ॥ ९८ ॥ मिलिताभ्यां तदा किंवावाभ्यां भट्टारिकारहे । कार्योत्सुकतया स्तोका खस्ववार्ता प्रकाशिता ।। ९९ ।। इदानी सा पुनर्वार्ता स्फुटा वाच्या परस्परं । यावदायाति भूपालः प्रयाणप्रेरणाय मे ॥१०००॥ a a||८१॥

इतस्तत्रागता वेगवती धात्री तमत्रवीत् । किमिदं देवताकृत्यं किं वान्यत्कथय स्फुटं ॥ १ ॥ ऊचे
चरित्र
मलयसुंदर्या गुह्यस्थानमियं मम । अतो निःशंकमाख्याहि वेगवत्या ममापि च ॥ २॥ कथयित्वा ततः
सर्व मुद्राप्रक्षेपणादिकं । द्वितीय दिवसे सायं यावत्तत्र कृतं पुरा ॥ ३ ॥ कुमारः कथयामास श्रूयतामग्रतः
प्रिये । कार्यसिद्धिकृते यद्यन्मयान विहितं निशि ॥ ४ ॥ युग्मं ॥ कृत्वा सायं पुरो राज्ञो मंत्रसाधनकेतवं
किंचिदविणमादाय निर्गतोऽहं नृपांतिकात् ॥ ५ ॥ गृहीत्वा तेन वित्तेन तक्षोपकरणादिकं । कर्पूरवर्ग-
कायं च गतो भट्टारिकायहं ॥ ६॥ ये अंतःशुपिरे हटे तदोव्यों काटफालिके । रमणीयतमे कामं तक्षि-
त्वा ते मया कृते ॥ ७ ॥ तयोर्मध्ये मया नष्टाः कीलिकाश्च विनिर्मिताः । ऊर्श्वभागे तथा चैका गूढा
यंत्रप्रयोगतः॥ ८॥ इतथ तस्कराः केऽपि आदाय मंजूषामिह । समागताश्च वेगेन भयाकुलशरीरिणः
॥ ९ ॥ दृष्ट्वा मां च विशेषेण भीता नष्टाः कुतोऽपि ते । मंजपामुपभित्तिकं क्षिप्त्वा द्रविणसंयुतां ॥१०॥
आगत्याहमकेन लोलुपेनेति याचितः । तालं भक्तुमहं नालं तत्त्वमुद्घाट्य देहि मे ॥ ११ ॥ मया तथा
कृते तेन मंजूपासंस्थितं वरं । वध्वा पोहलके वस्तु होनसत्वेन जल्पितं ॥ १२॥ यदि यास्याम्यहं
चोरा-स्तेऽन्ये वा राजपूरुषाः । आगत्यानुपदं शीघ्रं मां हनिष्यंति निश्चितं ॥ १३ ॥ कथं करोमि तदीर॥ ८२ ॥

चरिन EEEEEEEEEEE सुधियं मे समादिश । कारुण्येन मया तस्य रक्षोपायोऽथ चिंतितः ॥ १४ ॥ पद्मशिलां मयोद्घाटय तन भट्टारिकारहे । निक्षिप्तः शिखरे चौरः स लोप्त्रेण समन्वितः ॥ १५ ॥ तथैव तां शिलां मुक्त्वा स्थितं देवीगृहांगणे । वटवृक्ष समारुह्य यावरसावहितः स्थितः ॥१६॥ सर्व तावन्मया दृष्टं तवागमनमिच्छता । मध्ये वटकोटरं स्वं वस्त्रालंकरणादिकं ॥ १७ ॥ तया देवतया मत्तो हवैतानीह कोटरे । मुक्तानीति भया ज्ञात्वा गृहीतान्यखिलान्यपि ॥ १८ ॥ इतस्त्वामागतां वीक्ष्य तत्रो. न्मार्गेण मंदिरे । उत्तीर्याहं वटस्कंधान्मिलितोऽस्मि स्वया सह ॥ १९॥ इत्याख्यातं मया कांते तवाये चरितं निजं । वमप्याख्याहि मे मुलादात्मीयं विहितं तदा ।। २० ॥ सा जगाद ततः स्वामिन् शिक्षा ते दधती हृदि । पुंरूपेण ततः स्थानाद्ताहं पुरमंतरा ॥ २१ ॥ पृच्छत्या मागधावासं भ्रमंत्या तत्र वेश्म- सु । एकस्मिन्मागधा दृष्टा मया देवकुले तु सा ॥ २२ : परमेकेन धूर्तेन क्षिप्ता सा संकटे दृढे । लभते चलितुं नापि का कथा भोजनादिके ॥ २३ ॥ मया पृष्टाथ साचल्यो सगद्गदमिदं वचः । अहो सत्पुरुषाह Hकिं ब्रवीमि प्रतिभोज्झिता ॥ २४ ॥ उपविष्टास्म्यहं यावदात्मीयमंदिराजिरे । तावदेष समागत्य धूर्तः पावे ममासितः ॥ २५ ॥ हा स चोक्तो मया नैप ज्ञातो धूर्तशिरोमणिः । संवाहय ममांग भोस्तुभ्यं ८३ ॥ का चरि -- ETITIESELERS दास्यामि किंचन ॥ २६ ॥ अनेन मर्दितं मेंग चतुःसंवाहनाक्रमात् । तुष्टयाऽयं मयाऽभाणि भोजनं कुरु सुंदर ॥ २७ ॥ एप साहाऽनेनालमुक्तं किंचन देहि मे । वस्त्रद्रम्मशतायं च मानितं क्रमतो मया ॥ ॥ २८ ॥ न गृह्णाति किमप्येष धूर्तः किंचन याचते । अतोऽयाहं धृतानेन दत्तेऽपि चलितुं न हि ॥ २९ ॥ ततो नाथ मया ध्यातं पतिताया महापदि । अस्याः सेत्स्यति मे कार्यमुपकारे कृतेऽधुना ॥ ३० ॥ मा. गधाया मया किंचित्कथयित्वा ततः श्रुती । पश्चात्ती गदितो गत्वा भोजनं कुरुतं युवां ॥ ३१ ॥ आगं- तव्यं युवाभ्यां हि तृतीये प्रहरे पुनः । भजनीयो मयाऽवश्यं विवादो युवयोरयं ॥ ३२ ॥ महावलो जगा. दाशु विवादो विषमस्तयोः । कथं भग्नस्त्वया मंच सोवाच श्रूयतां पुरः ॥ ३३ ॥ मार्गश्रमादहं खिन्ना सुप्ता तन्नेव वेश्मनि । तो द्वायपि समायाती तृतीये प्रहरे पुनः ॥ ३४ ॥ उत्थापिताहमात्मीयदास्या मा- गया ततः । छन्नो देवकुलस्यांतः पिहितो मोचितो घटः ॥ ३५॥ तावुभौ वादिनायुक्ती विधाय साक्षिणो मया । भनज्मि युवयोर्वादं दत्वा किंचन सांप्रतं ॥ ३६॥ प्रतिपन्ने ततस्तेन कथं दास्यति किंचन । इत्येवं विस्मिते लोके मागधा संजिता मया ॥ ३७॥ ततो मागधयावादि प्रतिवादी सुरोकसः । मध्येऽस्ति किंचन घटः स्वयं गत्वा गृहाण तत् ॥ ३८ ॥ मध्ये TERROTEORRIEDITIONERDESony चरित्र 11 गत्वाथ यावरस उद्घाट्य च पिधानकं । चिक्षेपाशु घटे हस्तं तावल्लग्नोऽहिरुच्छ्वसन ॥ ३९॥ तेनाशु कर्पता हस्तं जगदेऽस्तीह किंचनं । ततो मागधयाभाणि हसंत्या हर्पयुक्तया ॥ ४० ॥ मयासीन्मानितं यत्ते तदिदं त्वं गृहाण भोः । मम तेऽपि न संबंधस्तव मुक्तास्म्यहं ग्रहात ॥४१॥ हसंतोऽथ जनाः प्रोचुः सर्वे तत्रेयहो मतिः । अनेन योग्यमेतस्य दत्तं सुष्टतिकिंचन ॥ ४२ ॥ सर्पदष्टो महाधूतः स नीतस्तोत- लामठं । अहं तु खगृहं नीता तया मागधयाग्रहात् ॥ ४३ ॥ प्रविशंत्या मया गेहं भणितं न विशाम्यहं ।। येनात्र वसति द्वेष्यं राज्ञः किंचन मानुपं ।। ४४ ॥ संभ्रांता मागधा दध्यो नूनं सामान्य एप न । नरः। न कोऽपि चरज्ञानी प्रच्छन्नो भ्रमति क्षितौ ॥ ४५ ॥ ततो मत्पादयोलग्ना दीना सती व्यजिज्ञपत् । प्रसद्य सत्पुमन वार्ता कर्त्तव्या न बहिस्त्वया ॥ ४६ ॥ राशी कनकवत्येषा कूटं कृत्वा नृपात्मजां । मारयामास # भूपेन वैरिणीव निरागसं ।। ४७॥ कूटेऽथ प्रकटीभूते वीक्ष्यमाणा नृपेण सा । पूर्वस्नेहेन मे गेहे रजन्या- मेत्य तस्थुपी ॥ १८ ॥ कृत्वा प्रसादमेतां तज्ज्वलंती गड्डरीमिव । त्वं सत्पुरुष मे गेहानिष्काशय कथंचन ॥४९॥ मयोचे नाथ योनां गृहान्निष्काशयामि ते । ततो मे स्यान्महढेरं सांप्रत सार्द्धमेतया ॥ ५॥ अन्यच्चाहमिमा कर्पन् प्राप्तश्चेद्भपपूरुपैः । पतिप्यावस्तदानर्थजाले ह्यावामुभावपि ॥ ५१ ॥ परं andmarpalid farporm paDEIODIOM TOR ।" - ।। ८५ ॥

नति ENTEREITE F तवोपरोधेन करिष्ये सर्वमप्यदः । मेलये रहसि त्वं तु रजन्यामथ तां मम ॥ ५२ ॥ तुष्टा सा जेमया. मास मां तदा गुरुभक्तितः। एकति निशि जातायां मेलिता सा तया मम ॥ ५३ ॥ पश्यंती मां च ज. पंती नर्मवाक्यान्यनेकशः । कामार्थ प्रार्थयामास सा विद्धा कामसायकः ॥ ५४ ॥ मयाप्युक्तं वयस्यो मे वाल्लभो रूपमन्मथः । भार्यार्थी विद्यते किंतु कायेंणाथ गतः क्वचित् ॥ ५५ ॥ आगामिन्यां रजन्यां तु संकेतोऽस्ति कृतो मम । गोलातरंगिणीतीरे तेन भट्टारिकागृहे ।। ५६ ॥ आगच्छेस्त्वं ततस्तन सोऽप्या- यास्यति निश्चितं । तर्हि सुष्टुतरं याहि युवयोर्मिलति द्वयोः ।। ५७ ॥ अन्यथा मनाली नूनं मिलिते स्त. स्तवापि मे । तया प्रोक्तं युवा कल्मादिहायाती च कीटशी ।। ५८ ॥ मयोक्तं क्षत्रियावावां चलिती विष. यांतरे । सत्यं कनकवत्यापि सर्वमंगोकृतं ततः ॥ ५९ ॥ तस्थामात्मकृतं सर्व कथयंत्यां पुरो मम । वि. भातायां विभावयाँ पुनः पृष्टं मया ततः ॥ ६० ॥ सुंदर्याख्याहि किं चित्ते पार्थेऽस्त्याभरणादिकं । अथा- नीय तया सवे दर्शितं प्रीतया मम ॥ ६१ ॥ एतावन्मात्रसेवेतत्पुनः पृष्टे नयोदितं । लक्ष्मीपुंजाभिधो हारो निक्षिप्तोऽस्ति मया कुतः ॥ ६२ !! दिवाहं नैव शक्नोमि तत्र गंतु कथंचन । रजन्यामपि यास्यामि नृपात्कृच्छेण विभ्रती ॥ ६ ॥ HTTEAEGaana OETROLOGER 11८६ ॥

चरि HEREETLE STEERSALETTERAलाज ज्ञात्वा स्थानं महाहारं तमाकृष्टुं यदि क्षमा । तदागच्छ गृहीत्वा त्वं पश्चाद्याव उभावपि ॥ १५ ॥ अन्यथागत्य संध्यायां कथनीयं त्वया मम । इत्यालोच्य मियो मालादुत्तीर्णाहं ततः प्रिय ॥ ६६ ॥ पृष्टे मागधयाशंसि मयाप्येवं तदग्रतः। तव प्रार्थनया भद्रे तथास्ति विहितं मया ॥ ६७ ॥ वारयंत्यामपि यथा त्वय्येपा निशि यास्यति । ततो भोजनसामग्री हटा मे मगधा न्यधात् ॥ ६८ ॥ मया प्रच्छन्नया तत्र गत्वा प्रेक्षि समंततः । गर्त्तापूरोऽस्य स्तंभस्य प्रापि हारः परं न सः ॥ ६९ ॥ ततः कनवत्येतन्निशि गला मयोदिता। गृहीत्वा तं महाहारं तत्रागच्छेस्त्वमित्यपि ॥ ७० ॥ आपृच्छय मागधावेश्यां ततः स्था. नात्कथंचन । संकेतस्थानमायांती भ्रष्टाहं मूलमार्गतः ॥७१।। भ्रामं भ्राममुन्मार्गेण तदा तत्राहमागता । मिलिता पुण्ययोगेन तव हारकथार्थिनः ॥ ७२ ॥ स्वयं सा कनकवती गृहीत्वा हारमेष्यति । अत्र त्वां Hपतिमिच्छंती मयेति कथितं वचः ॥ ७३ ॥ नार्यदृश्या समं वक्तुमपि नो युज्यते मम । इत्युक्त्वांव च मे शिक्षा दत्वा स्वामी तिरोऽभवत् ।। ७४ इतश्चागता कनकवतीत्यालापिता मया । आगच्छ निभृता तिष्ट क्षणमायांति तस्कराः ॥७५ ॥ तब पाऽस्ति यत्किंचित्तत्सर्व मे समर्पय । येन वक्षाम्यहं भीत्या । तदानी च तयार्पितं ॥७६॥ लक्ष्मी- Tal ॥ ८७ ८७

.
चरित्र
ERMER
पुंज महाहारं वरमेकं च कंचुकं । तन्मध्यान्मयादाय शेषमेकत्र मेलितं ॥ ७७ ॥ मध्ये तस्करमंजपं स
क्षितो ग्रंथिको मया। सा चाक्ता तस्करा एते यावद्गच्छति सुंदरि ॥ ७८ ॥ तावत्वं विश मंजूषामध्ये
साध्वसकातरा । प्रविष्टायां ततस्तस्यां मया दत्तं च तालकं ॥ ७९ ॥ आकार्य स्वामिनं मातमंजूषां ता.
मुत्पाटय च ॥ क्षिप्या मध्येसरिद्वरमावाभ्यां वालितं तदा ॥ ८० ॥ स्वनिष्टयुतेन भाले मे स्वामिना
महितं ततः । जातं मलयसुंदर्या रूपं स्वाभाविकं च मे ।। ८१ ॥
एतस्यानुज्ञया मातर्यपुर्लिप्त्वा विलेपनेः । परिधाय दुकूले ते कोटराप्ते च कुंडले ॥ ८२ ॥ मनो-
हार तथा हारं लक्ष्मीपुंजं च हृयहं । विभ्राणा वरमालां च करे काष्टदले स्थिता ॥ ८२ ॥ युग्मं ॥ भव-
स्या स्वस्थया स्धेयमित्यमित्थं भविष्यति । एवमेवं च कर्तव्यं सर्व सुंदरी तत्र तु ॥ ८४॥ वादयिष्याम्यहं
तत्र वीणां किंतु स्वयंवरे । यदा शृणोपि वीणायाः स्वरं तं त्वं विचक्षणे ॥८५॥ तदेमाः कीलिका नष्टाः
कर्पणीयास्त्वया किल । इत्युक्त्वा स्वामिनायोजि द्वितीयं दारुणो दलं ।। ८६ ।। त्रिभिर्विशेषकं ॥ दत्ता-
थकीलिका नाथ नाहं जानाम्यतः परं । ततः प्रसीद जल्प त्वं किं किं देव कृतं त्वया ॥ ८७॥ महा.
बलो षमाणाथ मया स्तंभोऽनुचिलितः । तथाशु वर्णकैचित्रैन किंचिद्ज्ञायते यथा ।। ८८ ॥ शेषं तब-
耕耕林樹图:
॥८८॥

1- चरित्र - र्णकायं तु क्षिप्तं गोलानदीजले । इतश्च ते समायाता महाचौराः सलोप्त्रकाः ॥ ८९ ॥ पश्यंतस्तं समं- जुषं चोरं यांत इतस्ततः। आभापिता मया चोरा-स्तत्संकेतेन ते तदा ॥ ९० ॥ विश्वस्तैस्तैरहं पृष्टः समंजपं मलिम्लुचं । तांबूलदानपूर्व ते पुनश्चौरा मयोचिरे ॥ ९१ ॥ नीत्वा स्तंभ यदीमं प्राक् प्रतोली- द्वारसन्निधो । यूयं मुंचथ युष्मांस्तं तस्करं तहं त्रुवे ॥ ९२ ॥ तथेत्युक्त्वा ततो लोप्नं तैः क्षिप्त्वा च नदीतटे । संभूयोत्पाटितः स्तंभः पुनरागत्य तस्करैः ।। ९३ ॥ मया तत्पृष्टलग्नेन पूर्वगोपुरसन्निधो । स्था- नके वांछिते स्तंभो मोचितोऽतिप्रयततः ॥ ९४ ॥ तत्र क्षिप्तो वराकः स मया मा मृत तस्करैः । ध्या- वेति हृदि चोराणां तेषां दत्तं मृपोत्तरं ॥ ९५॥ अहो तेनातिलब्धेन मंजूपायाः कथंचन । उद्घाट्य ता- लके सर्व गृहीतं भवतां धनं ॥ ९६ ।। प्रवाहे तारितां नद्या मंजूपामधिरुह्य तां। ततः स तस्करो मध्ये नदीवेगेन निर्ययो ।। ९७ ॥ मया दृष्टमिदं सर्व छन्नेनाभ्यर्णवर्त्तिना । ततस्तैर्भणितं चौरैः सत्यं ज्ञातं स्फुटं त्वया ।। ९८ ।। या- वन्निशास्ति तावत् स यास्यत्येवं प्रगे पुनः । त्यक्त्वा पेटी गृहीत्वा च तत्सर्व क गमिष्यति ॥ ९९ ।। यत्र वा नत्र वा यातु मिलिष्यति कदापि नः । इत्युक्त्वा दस्यवस्तेऽपि निर्ययुर्मम पार्श्वतः ॥ ११०० ॥ युग्मं॥ HTT供应 MOND DOppoan

-
चरित्रं
।
On २३॥ सकिं करोमि यामि क्व जल्पन्निति नरेश्वरः । यावत्तस्थी विमुढात्मा मनश्चिंताभरांबुधो ॥२५॥
तावदेगवती स्माह देवाधीश्वर निश्चितं । महाबलः स एवैष सेषा मलयसुंदरी ॥ २६ ॥ किंतु रातो बहि-
यातो पातयित्वा छले बलात् । हतो केनापि देवेमाविति संभाव्यते ध्रुवं ॥ २७ ॥
ततो देशांतरारण्यनदीपर्वतभूमिषु । विलोकयत सर्वत्र संप्रेष्य निपुणानरान् ॥ २८ ॥ पृथ्वीस्था-
नपुरे पूर्व शुद्धिं कारयताचिरात् । तत्रोपायेन केनापि तो भवेतां गतो यदि ॥ २९ ॥ इमं व्यतिकरं सर्व
सूरपालमहीपतेः । ज्ञापयताशु यत्सोऽपि समदुःखो विलोक्यते ॥ ३०॥ साधुः साधुस्तवैषा धीः साधूपा-
यस्त्वयोदितः । इति प्रशंसता तेन सर्व तस्कथितं कृतं ॥ ३१ ॥ दत्वाथ शिक्षा मलयादिकेतुनामा कु-
मारः प्रहितो नृपेण । श्रीसूरपालस्य नरेश्वरस्य वृत्तांतमाख्यातुममुं समयं ॥ ३२ ॥
॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरलोपाख्याने मलयसुंदरीचरिने
तपाणिग्रहणप्रकाशनो नाम द्वितीयः प्रस्तावः समाप्तः ॥
REET LET METranti
REEEEE
बाज
॥ ९२॥

॥ अथ तृतीयः प्रस्तावः प्रारभ्यते ।। चरि । MEDICTERESIEND 三三三三 三国 अथ कांता कुमारेण गतेनोचे पुरावहिः । श्मशाने निशि नो युक्तं स्त्रीणां संचरणं प्रिये ॥ १ ॥ तते करोमि पुरूपमित्युक्त्वानरसेन सः । घृष्ट्वा तां गुटिकां चक्रे तस्या भाले विशेषकं ॥ २॥ नृरूपा साऽभवत्तेन ततस्तौ पुरुषावुभो । गत्वा देवीगृहं तस्मात्तं चौरं चक्रतुर्वहिः ॥ ३ ॥ ऊचतुश्चेति रे कल्ये चौरास्त्वां वीक्ष्य ते गताः । त्वं तु क्षेमेण गच्छाद्य यत्र ते मनसो रुचिः ॥ ४॥ प्राणलाभः स्खलाभश्च प्रसादायुवयोर्मम । इति जल्पन्नमंश्चापि शिरसा तस्करोऽगमत् ॥ ५॥ तो द्वावपि समुत्तीर्य पुरीगमनहे- न तवे । देवीभवनबारेण वटस्थाधो गतो यदा ॥ ६॥ तदाभ्यां शिखरेऽश्रावि भूतालापाः परस्परं । अथो प्रोक्तं कुलारेण तिष्ट तिष्ट प्रिये क्षणं ॥ ७ ॥ दत्तकर्णा सकणे त्वं शृणुभूता वदंति किं । उपरिष्टाहटाय. स्य स्थिता एते परस्परं ॥ ८ ॥ माऽमी हार्पः पुनरिं ध्यात्वेति नृपसूनुना । गृहीत्वा तं प्रियाकंठाक्षिप्तः कटिपटांतरे ।। ९॥ छन्नो द्वावपि भूत्वा तौ प्रविष्टो बटकोटरे । अवहितचित्तौ सर्व श्रोतुं लग्नो महामती ॥१०॥उवाको महाभूतो यूयं शृणुत मे वचः । पृथ्वीस्थानपुरेशस्य नंदनोऽभून्महाबलः ॥ ११॥ जनन्या. ABEETRILIDDL चरित्र - ॥ २४॥ किं करोमि यामि क्व जल्पन्निति नरेश्वरः । यावत्तस्थो विमुढात्मा ममश्चिंताभरांबुधौ ॥२५॥ तावद्वेगवती स्माह देवाधीश्वर निश्चितं । महाबलः स एवैष सैपा मलयसुंदरी ॥ २६ ।। किंतु रालो बहि- याँतो पातयित्वा छले बलात् । हतो केनापि देवेमाविति संभाव्यते ध्रुवं ॥ २७ ।। ततो देशांतरारण्यनदीपर्वतभूमिषु । विलोकयत सर्वत्र संप्रेष्य निपुणानरान् ॥ २८ ॥ पृथ्वीस्था- नपुरे पूर्व शुद्धिं कारयताचिरात् । तत्रोपायेन केनापि तो भवेतां गतौ यदि ॥ २९ ॥ इमं व्यतिकरं सर्व सूरपालमहीपतेः । ज्ञापयताशु यरसोऽपि समदुःखो विलोक्यते ॥ ३० ॥ साधुः साधुस्तवैषा धीः साधूपा- यस्त्वयोदितः । इति प्रशंसता तेन सर्व तत्कथितं कृतं ॥ ३१ ॥ दत्वाथ शिक्षा मलयादिकेतुनामा कु. मारः प्रहितो नृपेण । श्रीसूरपालस्य नरेश्वरस्य वृत्तांतमाख्यातुममुं समयं ॥ ३२॥ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरलोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे तत्पाणिग्रहणप्रकाशनो नाम द्वितीयः प्रस्तावः समाप्तः ॥ पावसनिनाव जी MEDIA

॥ अथ तृतीयः प्रस्तावः प्रारभ्यते ॥
चरि
अथ कांता कुमारेण गतेनोचे पुराहहिः । श्मशाने निशि नो युक्तं स्त्रीणां संचरणं प्रिये ॥ १॥
तो करोमि पुंरूपमित्युक्त्वाम्ररसेन सः । घृष्ट्वा तां गुटिकां चक्रे तस्या भाले विशेषकं ।। २ ।। नृरूपा
साऽभवतेन ततस्तौ पुरुपावुभौ । गत्वा देवीगृहं तस्मात्तं चौरं चतुर्वहिः ।। ३ ॥ अचतुश्चेति रे कल्ये
चौरास्त्वां वीक्ष्य ते गताः । त्वं तु क्षेमेण गच्छाय यत्र ते मनलो रुचिः ॥ ४॥ प्राणलाभः स्वलाभश्च
प्रसादायुवयोर्मम । इति जल्पन्नमंश्चापि शिरसा तस्करोऽगमत् ॥ ५॥ तो दावपि समुत्तीर्य पुरीगमनहे-
ल, तवे । देवीभवनहारेण वटस्याधो गतो यदा ॥ ६ ॥ तदाभ्यां शिखरेऽभावि भूतालापाः परस्परं । अथोत्र
प्रोक्तं कुमारेण तिष्ट तिष्ट प्रिये क्षणं ॥ ७ ॥ दत्तकर्णा सकणे त्वं शृणुभूता वदंति किं । उपरिष्टाहटान-
स्य स्थिता एते परस्परं ॥ ८ ॥ माऽमी हार्पः पुनस्रं ध्यात्वेति नृपसूनुना । गृहीत्वा तं प्रियाकंठाक्षिप्तः
कटिपटांतरे ।। ९॥ छन्नो द्वावपि भूत्वा तो प्रविष्टो बटकोटरे । अवहितचित्तो सर्व श्रोतुं लग्नो महामती
॥१०॥ उवाचैको महाभूतो यूयं शृणुत मे वचः । पृथ्वीस्थानपुरेशस्य नंदनोऽभन्महावलः ॥ ११ ॥ जनन्या.
CHERRORTEEL DICTIERREE
ETRICKS
॥ १३ ॥

चारिनं
स्तस्य केनापि हारोऽदृश्यात्मना हृतः। ततस्तेन कुमारेण पुरो मातुरितीरितं ॥ १२ ॥ चेत्पंचरात्रमध्ये
न हारं हस्तेऽर्पयामि ते । तदाहं प्रविशामग्नो मात लाकुले खल्लु ॥ १३ ।। मात्रापि भणितं वत्स तं
हारं न लभे यदि । दिनपंचकमध्येऽहं निश्चयेन म्रिये तदा ॥ १४ ॥ नास्ति तस्य कुमारस्य शुद्धिर्हारा.
नुयायिनी। दिवसः पंचमः सूर्योदये किल भविष्यति ॥ १५॥ तस्यामलभमानायां कुमार हारमप्यमुं।
मृत्यवे तिष्टमानायां समायानोऽस्म्यहं ततः ॥ १६ ॥ किं विषेण जलेनाथ शस्त्रघातेन वाग्निना । पातेनो-
बंधनेनापि न जाने सा मरिष्यति ॥ १७ ॥ बहुलोकयुतस्तां तु नृपोऽप्यनुमरिष्यति । शृण्वन्निति कुमा.
रोऽपि कोटरस्थो व्यचिंतयत् ॥ १८ ॥
नृनमेते सुराः केऽपि प्रजल्पंति परस्परं । ततः सत्यमिदं वाक्यं नैते वितथवादिनः ॥ १९ ॥ अहो
विगतसत्योऽहं वर्ने जीवन्निव हि । मम तत्र कुलं सर्व दुःखात क्षीयते पुनः ॥ २० ॥ पुनर्जगाद भूतो-
ऽथ गम्यते तत्र सांप्रतं । कौतुकं वीक्ष्यते कामं रक्तायं स्वायते तथा ॥ २१ ॥ मुक्तः सर्वेश्च हुंकार उत्प.
पात वटस्ततः । वटकोटरसंस्थो तो कुमारो द्वौ च जग्मतुः ॥ २२ ॥ गच्छन् वेगेन स प्राप पृथ्वोस्थान-
पुरं वटः । क्षणेनालंदशैलस्य मेखलायां च तस्थिवान् ॥२३॥ नगरासन्नवर्तिन्या गोलानधास्तटे स्थितं.।
वालवावलबान
॥ ९४ ॥

चरित्र
10madन
DEHATEERTATE EATERIES
धनंजयस्य यक्षस्य भवनं ते सुरा ययुः ।। २४ ।। महावलोऽपि तद् दृष्ट्वा प्रदेशमुपलक्ष्य च । जगादा-
थापि पुण्यानि जाग्रति ह्यावयोः प्रिये ॥ २५ ॥ वटो यदेप संप्राप्तः पृथ्वीस्थानपुरं मम । तत्त्यजावोऽधुना
शीप्रमावां न्यसाधकोटरं ॥ २६ ॥ देवादेशेन कुत्रापि पुनर्यास्यति चेवटः । पतिष्यावस्ततः कापि गत्वावां
विषमे ननु ॥ २७ ॥
मंत्रयित्वेति सहसा निरीय चटकोटरात् । यावत्तो तस्थतुः स्वस्थावासन्ने कदलीवने ॥ २८ ॥ उत्प-
तंतं वटं तावदृष्ट्वा साविति दध्यतुः। एप वृक्षो निजस्थानं पुनः संप्रति गच्छति ॥ २९ ॥ इतश्च
व बनिनादं श्रुत्वा दीनं महावलः । पुरूपां स्थापयामास तत्र तां दयितामिति ॥ ३० ॥ अधुनेवागतोऽ.
नाहं कर्तव्या नाधृतिः प्रिये । इत्युक्त्वानुस्वरं यातः कुमारः कृपया ततः ॥ ३१ ॥ महावलकुमारस्य प-
श्यंती मार्गमेकिका । शून्ये रंभावने तत्र तस्थो मलयसुंदरी ॥ ३२ ॥ अतिक्रांता निशा तस्याः स ना-
यातीति चिंतया । प्रभाते सति सा दध्यो यामि तावत्पुरांतरे ॥ ३३ ॥ भविष्यति गतस्तन पित्रोरु-
कंठितो हि सः । ध्यात्वेति चलिता यावरसाऽविशद्गोपुरं पुरः ॥ ३४ ॥ तलाध्यक्षेण तावत्स दिव्यवेपो
विलोक्तिः । उक्तश्चाहो युवन कोऽसि त्वमपूर्वोऽत्र मे पुरे ॥ ३५ ॥ अब्रुवाणे किमप्यस्मिन् दिशो मौनेन
॥ ९५॥

बबाल पश्यति । सम्यगालोकितं दंडपाशिकेनेतरैरपि ॥ ३६॥ तानि कुंडलवस्त्राणि देहे तस्योपलक्ष्य तैः । ऊचे नरि कुमारसत्कानि नूनमेतान्यदः किमु ॥ ३७॥ तलारक्षेण तेनाशु राजांतिकमनायि सः । तस्य तं वेप. मालोक्य विस्मितास्ते नृपादयः ॥ ३८ ॥ ऊचुश्च कः पुमानेपोऽदृष्टपूर्वोऽतिरूपवान् । महावलस्य सर्वोऽयं वेप एतस्य निश्चितं ॥ ३९ ॥ अथावादीत्तलारक्षो गोपुरं प्रविशन्नयं । दृष्टः पृष्टश्च बहुधा न किंचिदत्त उत्तरं ॥ ४० ॥ पृष्टो रा. ज्ञापि सेपोऽथ कोऽसि त्वं कस्य वा कुतः । सोऽचिंतयन्निजे चित्ते सत्यं वक्ष्यामि चेदहं ॥ ४१ ॥ प्रत्येप्यं- ति तथाप्येते न मे वचसि संप्रति । येनारयोरसंभाव्यो वृत्तांतः सकलोऽप्ययं ॥ ४२ ॥ कुमारेण विना तग्माद्वृत्तांतः कोऽपि न स्वकः । प्रकाश्योऽयं मया नूनं यच्च भाव्यं तदस्तु मे ॥ ४३ ॥ अथोचे तेन राजेंद्र तस्य मिलमहं प्रियं महावलेन तेनैप वेपो दत्तोऽखिलोऽपि मे ॥ १४ ॥ सूरपालोऽवदरकुत्र सोऽधु मनास्ति महाबलः । सोऽवोचदत्र कुत्रापि स्वेच्छाचारेण तिष्ठति ॥ ४५ ॥ नृपोऽवोचत्कुमारश्चेत्स्वापि पुण्यैः भवेदिह । तत्किमागत्य नास्माकमहायोक्त्वा मिलेदहो ॥ ४६ ॥ किं तु नास्ति कुमारोऽत्र पतितः कापि संकदे । बहुधा बीक्षितोऽप्यत्र नापि कुत्रापि येन सः ॥ १७ ॥ यदि स्वं स्नेहलं मित्रं कुमारस्य सुतस्य ॥ ९६ ॥ 回EUGET回门口回御 M चरित्र THE PROBLEMEDIES .. मे। तत्कि कोऽपि जनोऽस्माकं मध्ये त्वां नोपलक्षयेत् ॥ १८ ॥ इत्यायुक्तोऽपि यावत्स ददे किंचन नोत्तरं । ततो राज्ञा पुनः प्रोचे हुं ज्ञातं घटते ह्यदः ॥ ४९ ॥ अष्टं यद्गतं पूर्व कुमारवसनादिकं । तत्सर्वं तेन चौरेण प्रचंडेन हृतं खलु ॥ ५० ॥ यः कल्ये निगृही- तोऽत्र पौरसर्वखमोपकः । लोभसारोऽभिधानेनालंवा कंदरास्थितः ॥ ५१ ॥ युग्मं ।। तस्यैप चांधवः को- ऽपि संबंधी वापरो नरः । सांप्रतं तद्वियोगेन निर्बुद्विश्चलिताशयः ॥ ५२ ॥ संभ्रमी वंभ्रमीत्यत्र तं पश्य- निजबांधवं । विभ्रद्वेपं कुमारस्थ बहुमोनोऽल्पभापकः ॥ ५३ ॥ युग्मं ॥ संभाव्यते हतोऽमीभिः कुमारो. ऽपि महाबलः । अत एषोऽपि मे बेरी नीत्वा तत्र निहन्यतां ॥ ५४ ॥ इति श्रुत्वापि सा दध्यो चित्ते म- लयसुंदरी | अहो पुनः समायातं ममेतदसमंजसं ॥ ५५॥ प्राणांतिका महापन्मे पुनरेपा समाययो । अलक्षितानि केनापि विधेविलसितान्यहो ॥ ५६ ॥ चिंतयंत्यां तमेवैकं श्लोकं मोनेन चेतसि । तस्यामूचे महामात्यैः सम्यन्न ज्ञायतेऽपि किं ॥ ५७ ॥ न साधुः कोऽपि चेदेप न चौरश्चेष्टयानया । पुरुषस्योचितं दातुं दिव्यमेतस्य देव तत् ॥ ५८ ॥ यद्यशु. द्वस्तदा चौरः साधुः शुद्धश्च यद्ययं । इत्थं कृते तु युग्माकं नापवादो जने भवेत् ॥ ५९ तत्स्वीकृत्य नृपे- -- 回回回回回回 和回 चरिनं .प. RELATED गोचे दिव्यं देयं तु कीदृशं । तेः प्रोचे घटसर्पस्य दिव्यं गाढं नरेश्वर ॥ ६ ॥ राजादिष्टास्ततो जग्मुः सर्पमानेतुमुत्कटं । मेखलायामलंबादेस्तस्यां गारुडिका दुतं ॥ ६१ ॥ लात्वा कुंडलवस्त्राणि स नरो नरव- जिणा | नृपं विज्ञपयामास रुद्धकंठा शुचां भैरेः ॥ १३॥ देवी विज्ञपयत्येवं देव न ज्ञायते कचित् । महा- बलकुमारः स तावत्सर्वगुणाकरः ॥ ६४ ॥ तदेवाद्य दिनं तेन यदुक्तं पंचमं तदा । मृतो नूनं कुमारस्त- दागतोऽभूदिहान्यथा ॥ ६५ ॥ लक्ष्मीपुंजस्य हारस्य शुद्धिस्तस्यापि नाभवत् । मृते तस्मिन् कुमारे मे । हारप्राप्तिस्तु दुर्लभा ।। ६६ ॥ अलब्धे दुर्लभे हारे कुमारे च महावले । न क्षमा जीवितं धत्तुं दुःखभारेण भारिता ॥ ६७ ॥ भृ. गुपातं करिष्येऽहं गत्वाऽलंबगिरी ततः । क्षतव्योऽतस्त्वया सर्वोऽधुना दुनियो मम ॥ ६८ ॥ नृपोऽवो- घदयो देवी वाच्या मम गिरा त्वया । समानं मे तवाप्येतद् दुःखं देवि सुदुस्सहं ॥ ६९ ॥ मया प्रस्था- पिताः संति कुमारं वीक्षितुं नराः । दशै दर्श समायांतु तावत्सर्वेऽपि ते विह ।। ७० ॥ प्रवृति तस्य चे. कांचिल्लभते ते कथंचन । लभ्यश्च दिवसो देवि कुमारेणाद्य पंचमः ॥ ७१ ॥ कुमारस्याय शुद्धिर्न यदि कापि भविष्यति । शरणं मेऽपि ते मार्गः प्रभाते त्वं त्वरस्व मा ॥७२॥ तस्य कुंडलवस्त्राणि लब्धान्य-

चरिथ
HOTELL
I
FILE
येव देवि है । अपूर्वपुरुषाद्यस्मात्कुमारस्य मया खलु ॥ ७३ ॥ अर्पयैतान्यये देव्यै कथनीयं तथा त्वया ।
यथैतानि कुमारोऽपि हारोऽप्यत्र तथैष्यति ॥ ७४ ॥ अनेन कारयिष्यामः पुंसा दिव्यं तु सांप्रतं । इत्यु.
तेऽनेन सा दासी देव्यै गत्वाखिलं जगी ।। ७५ ॥ तेषु कुंडलवस्त्रेषु तया दत्तेषु विस्मिता । देव्यववी-
किमेतभो लब्धान्येतान्यहो कुतः ॥ ७६ ।। तेषां कुंडलवस्त्राणां लाभवृत्तांतमाह सा । ततो जगाद सा
देवी हर्पशोकाकुला समं ॥ ७७ ॥ अभीष्टो मत्कुमारस्य किं कोऽप्येप पुमानिह । शुद्धिं कामपि गदितुं
कुतोऽप्यय समागमत् ॥ ७८ : किंवा केनापि रिपुणा छलघातेन तं सुतं । हत्वा कुंडलवासांसि गृही.
तान्यत्र कुत्रचित् ॥ ७९ ॥
ततो गत्वेक्ष्यते सेप दिव्येन स्यात्कथं कथं । इति यक्षगृहं देवी ययो सा सपरिच्छदा ॥८० ॥
म पूर्वमेवागतस्तत्र राजा यक्षस्य मंदिरं । धनंजयस्य लोकोऽपि कौतुकेनामिलत्ततः ॥ ८१ ॥ तेऽपि गारुडि-
कास्तत्रालयाता भूपं व्यजिज्ञपन् । देवाऽलंवाद्रिछिद्राणि दशै दर्शमनेकधा ॥ ८२ ॥ कजलाभो महाकायः
फूत्कारैरतिदारुणः । एप सो घटे क्षिप्त आनिन्येऽस्माभिरत्र हि ॥ ८३ ॥ साहिं धनंजयस्याग्रे मोचयि.
त्याथ तं घटं । राज्ञोचे तं नरं शीघमत्रानयत रे भटाः ॥८४॥ खड्गव्यग्रकरैर्वादं वेष्टितः सुभटैः पुमान् ।
DDROPISODino
H
॥ ९९ ॥

and शुचीभृतः स आनीतस्तत्र रूपश्रियाधिकः ॥ ८५ ॥ दृष्ट्वा तं चिंतयामास देवी लोकोऽप्यहो कथं । कि- चरित्रं लेदृश्यतया कृत्या भवत्येप मलिम्लुचः ॥ ८६ ॥ उत्तिष्टते जलाइहिरिंदोरंगारवर्पणं । 'अमृताधदि दाहो. ऽपि कार्यमस्मादिदं ततः ॥ ८७.॥ इदं दिव्यं नरस्यास्य न दातुं देव युज्यते । राज्ञोचे कोऽपि दोपो न दिव्ये दत्तेऽत्र भो जनाः ॥ ८८ ॥ शुद्धानामिह दिव्येन वर्णिका चटति ध्रुवं । सुवर्णस्येव जात्यस्य नि- गतस्याग्निमध्यतः ।। ८९ ॥ पुंरूपा वनिता साथ स्मरती हृदये तदा । परमेष्ठिमहामंत्रं श्लोकार्थकृतनि. वया ॥ ९० ॥ घटमुराव्य जग्राह महासर्प स्थिराशया । करेण सर्वलोकस्य चमत्कारं विधायिनी ।९।। सोऽपि रज्जुसद्दशो भूत्वा तस्थो तदाननं । संपश्यन् स्नेहभावेन वीक्षितो विस्मितैर्जनैः ॥ १२ ॥ ततो निःशेपलोकेन शुद्धः शुद्ध इति द्रुतं । जल्पता युगपत्ताला पाणिभ्यां पातितात्मनः ॥ ९३ ॥ तेना- हिना करातेन मुखादाकृष्य लीलया । तस्याः कंठे महाहारः स्वमुखेनैव चिक्षिपे ॥ ९४ ॥ राजा लोकश्च सोऽपि विस्मितो हारदर्शनात् । उपलक्ष्य च तं हारं मिथो वक्त्राणि दृष्टवान् ॥ ९५॥ अहो किमेतदा. चय देवीहारः स एव हि । लक्ष्मीपुंजोऽयमित्यूचे सर्वः कोऽप्यतिविस्मितः ॥ ९६ ॥ लिलिहे पन्नगेनास्थ पुंसो भालं स्वजिह्वया । सहसा सोऽभवदिव्यरूपा स्त्री तरुणी ततः ॥ ९७ ॥ विस्तार्योपरि तस्याः खां ॥ १० ॥ नवनवायलाटीन टानल मा Darsa ५ लग- चरित्र न फणां सर्पण तस्थुपा । पुंसश्छसधरस्येक क्षणं लोलाविडंचिना ॥ ९८ ॥ अपूर्वमिदमाश्चर्य पश्यन्नेर्जने. स्तदा । वक्तुं शशाक नो किंचिदेवमेव स्थितः परः ॥ ९९ ॥ नृनाथोऽपि महाभीत्या कंपमानोऽत्रवीदिदं । ०१ मुखेणे हहा कार्यमयुक्तं विहितं मया ॥ १०० ।। वारयन्नपि लोकोऽयं देवी चापि न मानिता । उत्थापितो मयाऽनर्थः स्फुटमेप स्वयं ततः ॥ १॥ न सामान्यो भुजंगोऽयं सर्परूपेण कित्यसो । देवो वा दानवो वापि किंवा शेपः खयं ह्ययं ॥ २॥ विचि- शक्तिको किंवा कावयेतो नरावुभौ । प्रच्छन्नो केन कार्येण क्रीडतोंतःपुरं किल ॥ ३ ॥ ज्ञायते परमाथों नाधुना तरिकं करोम्यहं । आराधयामि भवत्येमी भक्तिग्राह्या हि देवताः ॥ ४॥ उच्चिक्षेपागुरुं भूपः पु- पायेस्तमपूजयत् । जजल्प च प्रसद्याहिराज मुंचाशु सुंदरि ॥ ५॥ भगवन्नहिराज त्वं मया दूनोऽस्य.in नेकधा | तत्प्रसद्य त्वया सर्वः सोढव्यो दुनयो मम ॥ ६ ॥ तया मुक्तोऽथ सर्पः स रमण्याशु करांबुजात् न । राजा च ढोकयामास पुरस्तस्य पयो द्रुतं ॥ ७ ॥ पायं पायं च तदुग्धं यावत्सोहित्यमाप सः। राज्ञा तावत्समादिप्यास्त एवेत्यहिचंडिकाः ॥८॥ अहो एप महासर्प आनीतः स्थानकाद्यतः । ग्रहोत्वा तत्र युष्माभिोक्तव्योऽतिप्रयत्नतः ॥ ९ ॥ यदि स्तोकापि पीडास्य नागराजस्य निर्मिता । ततो युप्मानहं ill m नन १०१॥

। सर्वान् हनिष्यामि स्वयं ननु ॥ १० ।। तथेत्युक्त्वाऽहिमादाय मुक्त्वा तत्र सुखेन ते । पुनरागत्य भूपाया- चरित्रं शंसन् राजनरः सह ॥ ११ ॥ अथोचे सा नृपेण वं पुंरूपाभूः शुभेऽधुना ! अस्माकं पश्यतामेव संजाता युवती स्फुटं ॥ १२ ॥ परमार्थः क ईक्षः कासि त्वं वररूपभाक् । सत्यमाख्याहि नः सर्वं येन स्याञ्चित्त- निर्वृतिः ॥ १३॥ दध्यो साग्रेऽपि संजातं रूपं स्वाभाविकं मम । निष्ठ्यूतेन कुमारस्य भालदेशनिवेशनात् ॥ १३ ॥ अधुना वहिजिह्वाया लेहनेन बभूव तत् । हारोऽप्यर्पित एतेन स किं सर्पोऽभवत्ततः ॥ १५ ॥ न त्वेतद्घटते सम्यक् परमार्थं च न वेदम्यहं । घटते यावदेवात्र तावदेव वदामि च ॥ १६ ॥ इदं जगाद सा वाला लजानम्रमुखी ततः। एतावदेव जानामि नान्यत्किंचिन्नरेश्वर ॥१७॥ अहं चंद्रावतीस्वामिश्रीवीरधवलात्मजा । अतीवेष्टा पितुदेव नाम्ना मलयसुंदरी ॥ १८॥ वभापे भूपति हो युक्तियुक्तमिदं वचः । यतोऽन्यत्पूर्व व्याख्यायि नररूपस्थयतया ॥ १९ ॥ चंद्रावतो पुरी वास्ते श्रीवोरध. क्लस्य सा । क्व चेदं पृथिवीस्थानमेपा क्वैकाकिनी पुनः ॥ २० ॥ भविष्यति कुतोऽप्यस्य वृत्तांतस्य प्रका- शनं । एपापि यदि सत्यास्ति नायेंच वरवर्णिनी ॥ २१ ॥ आगमिष्यति शीघ्रं तत्कोप्यस्याः पृष्टतो ननु । सक्तस्यैतां तदा तस्मै दास्यामो दिव्यकामिनी ॥ २२ ॥ देवि त्वं सह हारेण लक्ष्मीपुजेन सांप्रतं । सुखे. १०२ ।। fail उग- नेतां धर स्वीयपाश् चाटुललोचना ॥ २३ ॥ हारोऽपि चटितो देवि मध्ये पंचाह एप ते । सुखी दुःख्य चरि थवा क्यापि सुतोऽभूत्सत्यसंगरः ॥ २४ ॥ मोक्तव्योऽध्यवसायस्तन्मरणस्य त्वयाधुना । हाराऽप्राप्ती कुमर- मंगीकृतममुद्यतः ॥२५॥ देव्युवाच महाराज किमनेन करोम्यहं । हारेण जीवितं धत्तुं न शक्नोमि विनात्मजं ॥ २६ ॥ हा मया मुढया ताहक पुत्ररत्नं महापदि । अस्य हारस्य कार्येण पातितं दुर्लभं पुनः ॥ २७॥ रत्नं पाषाण. कार्येण सुधा पानीयहेतवे । कल्पवृक्षश्च निवार्थ देव निर्गमितो मया ॥ २८॥ जीवित्वा किं करिष्यामि तन्निर्भाग्यशिरोमणिः । देव प्रेपय मां येन भृगुपातं तनोम्यहं ॥ २९ ॥ राजा जगाद देवि त्वं स्थापिता- सि पुरा मया । आप्रभातं न वक्तव्यमत्राथें किमपि त्वया ॥ ३० ॥ तावद्धारोऽपि लब्धोऽयमतर्कित इहा- धुना । समेष्यति कुमारोऽपि पुण्यैरेयं कुतोऽपि नः ॥३१॥ संघीयेति प्रियां राजा ययो निजनिकेतनं स्वं स्वं स्थानं समस्तोऽपि जनो विस्मितमानसः ॥ ३२ ॥ देव्या समं गतावासं सा स्त्री मलयसुंदरी । कारिता भोजनादीनि कृत्यान्यगमयदिनं ॥ ३३ ॥ देव्या सह महीपोऽपि कुमारविरहार्दितः । दिनशेपं निशां चापि तां कृच्छ्रेणात्यवाहयत् ॥ ३४ ॥ प्रेषिताः शुद्धिकार्येण प्रातरागत्य ते नराः । सर्वेऽप्यूचुः कुन । | १०३ ॥

नरि .. मारस्य शुद्धिर्माता प्रभो क्वचित् ॥ ३५ ॥ निराशो तो ततो राजा-राज्ञी च द्वावपि द्रुतं । जग्मतुर्गिरि- पादांतं यान्मरणहेतवे ।। ३६ ॥ तावत्तत्र सामागत्य केऽपि वास्तव्यपूरुषाः । श्वासपूर्णमुखा भूमीपाल- मेवं व्यजिज्ञपन् ॥ ३७॥ धनंजयस्य यक्षस्य पाश्र्थे गोलानदीतटे। यत्रोद्दद्धोऽस्ति चोरः स लोभतारो वद्रुमे ॥ ३८ ॥ त- वातिस्थूलशाखायुग्मस्य मध्यतः । निक्षिप्ताह्रियुगश्चोर्ध्वपादश्चाधोमुखस्तथा ॥ ३९ ॥ बहुदुःखभ- राक्रांतो वल्गुल्याः कलयन् कलां । चौरास्तोकांतरेऽदर्शि कुमारोऽस्माभिराहतैः ॥ ४० ॥ त्रिभिर्विशेषकं , ॥ परमार्थ वयं नान्यं जानीमः किमपि प्रभो । चथादृष्टं तथा देवपादानामिह भापितं ॥ ४१ ॥ इत्याका र्य नृपो देवीयुक्तः सिक्त इवामृतैः । अन्वमृद्विस्मयानंदरसो द्वौ युगपत्तदा ॥ ४२ ॥ त्यक्त्या सर्वं ततो वेगाभृगुपातक्रियोद्यमं । महावलकुमारस्य दर्शनोत्कंठितो भृशं ॥ ४३ ॥ तयाऽभिनवया नार्या पद्माव- त्या च भार्यया । उत्तालं मिलिताशेपलोकेन च समन्वितः॥४४॥ चित्ते तं वटमाधाय प्रस्थितो.भूप- तिर्दुतं । अपश्यञ्च यथाख्यातं कुमारं तं तथास्थित ॥ ४५ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ।। मुंचन्नश्रूणि लोकेन साई राजा जगाविति । हा वत्स स्वच्छचित्तेपा दुःखावस्या कथं तव ॥ ४६॥ तिष्टत्येकत्र चोरोऽयं लंबमानो EMEMORIEOSEEL Tir tatto चरित्र FOR MORE DHI IFIEREINEERISSESE HE वटटुमे । वत्स त्वमीदृशं दुःखमन्यतोऽनुभवन्पुनः ॥ ४७॥ धिर धिग् राज्यमिदं सर्व धिग्मे दोर्दैडविक्रम । यदेया ते समायासीन्महती विपदीदशी ॥४८॥ जल्पन्निति महीपाल आह्वाय्याहाय वर्द्धकिं । छेदयित्वा च शाखे ते सुखेनाकर्पयत्सुतं ॥ १९ ॥ पीडाभरसमाक्रांतमक्षमं वक्तुमप्यमुं । महावलं सुतं वीक्ष्य वि. तलं पूर्णितेक्षणं ॥ ५० ॥ शीतलं कारयामास वातं भूपः स्वसेवकैः । अंग संवाहयामास कदलीदल- कोमलं ॥ ५१ ॥ युग्मं । समुन्मीलितनेत्रोऽथ विस्फुरञ्चारुचेतनः । पद्मावत्या जनन्येति सादरं भाषितः सुतः ॥ ५२ ॥ हा वत्स दुर्लभालोक मया त्वं हीनसत्वया । हारालोकनकार्येण समादिष्टस्तदाज्ञया ॥ ५३ ॥ क्व गतस्त्वं स्थितः कुत्रानुभूतं किं किमु त्वया । कुमारैषा कथं जाता दुःस्थावस्था तवापि च ॥ ५४ ॥ राजोचे कथ- यास्माकं चित्तं वत्स समुत्सुकं । नालं कालविलंबाय गर्जिते शिखिनाट्यवत् ॥ ५५ ॥ क्षिपन् सर्वत्र ने- लाणि विशेपेण नरस्त्रियां । कुमारः माह वृत्तांतमनुभूतं ततो निजं ॥ ५६ ॥ मध्ये सौधं यथायातः क- रस्तेन हृतो यथा । इत्यादि पुनरेवान रंभोद्यानागमावधि ।। ५७ ॥ तथैव सर्वमाख्याय कुमारः पुनरज- वीत् । मुक्त्वा युष्मद्वधूं तत्रागां ताताहमनुस्वरं ॥ ५८ ॥ युग्मं । इतश्च कृतनीरंगीसावधानां प्रियांप्रति । १०५ ।

चरित्रं क्षिपन्नेत्रे जगादेप कुमारः शृणुताग्रतः ॥ ५९ ॥ गच्छताथ भया दृष्टो मंत्रं कमपि साधयन् । एकाक्येव महायोगी सजितोपस्करो वने ॥ ६० ॥ मदर्शनेन मुक्याशु सर्व व्यापारमात्मनः । अहमभ्यर्थितस्तेन कृताभ्युत्थानकर्मणा ॥ ६१ ॥ अहो कुमार वीरेन्द्र परोपकृतिकर्मठ । त्वमद्यात्राऽसहायस्य संप्राप्तः सुकृतेर्मम ॥ ३२ ॥ अयं येन महामंत्रः प्रारब्धोऽस्ति प्रसाधितुं । सिद्धे मंत्रेन कनकपुरुषः सेत्स्यति ध्रुवं । ६३ ।। सामग्रीयं मया सर्वा मेलि. तास्ति कुमार वै। एक एव परं नास्ति नर उत्तरसाधकः ॥ ६४ ॥ क्षणमेकं ततस्तिष्ट त्वं भवोत्तरसाधकः साहाय्येनेय मंत्रस्ते मम शीनं हि सेत्स्यति ॥ ६५ ॥ अंगीकृत्य वचस्तस्य देवाह दयया स्थितः। जखड्गमादाय वेगेन भूत्वा चोत्तरसाधकः ॥ ६६ ॥ योगिनोक्तमथो वीर नार्येपा यत्र रोदिति । बटे तत्राक्षतांगोऽस्ति शाखावद्धो मलिम्लुचः ॥ ६७ ॥ गृहीत्वा तं कुमारावानय चोरं सलक्षणं । तेनेत्युक्तेऽसिना साई यावत्तत्राहमीयिवान् ।। ६८ ॥ तावन्न्य- ग्रोधशाखायां वद्धदस्योरधोमुवि । उपविष्टा मया दृष्टा रुदत्येका वरा वशा ॥ ६९ ॥ आभाषिता च कासि जवं करुणं किं व रोदिपि । एकाकिनी श्मशानेन किं रात्री भीषणे भृशं ॥ ७० ॥ सहसा मुखमुद्घाट्य D । । १०६॥

चरित्रं
DESIRSITIEEEEEEEEEEEERE
पश्यंती संमुखं मम । दृष्टया निश्चलया साथ वक्तुमेवं प्रचक्रमे ।। ७१ ॥ हंहो सत्युरुषाहं किं मंदभाग्या
बदामि ते । उबद्धो वटशाखायां यः पुमानत्र विद्यते ॥ ७२ ।। स एप लोभसाराख्य ऋछो मुषितनागरः
। अज्ञातस्थानकोऽलंवगिरिवासी मलिच्लुचः ॥ ७३ ॥ तृतीयेऽद्यतनस्याहो यामे राजनरैः क्वचित् ।
लब्ध एप नृपेणाथ सायमेवं च घातितः ॥ ७४ ॥ एतस्याहं प्रियाभीष्टा दुःखिता तेन रोदिमि । प्रत्यू.
पेऽद्यैव संजात आक्योरिह संगमः ॥७५॥ परं स्नेहः स कोऽप्यद्यानेन प्रौढः प्रकाशितः । खादकुर्वन्नपि
यश्चित्ते गदितुं शक्यते न हि ॥ ७६ ॥ तथा कथं विधेहि त्वमेकाश्लेपं ददाम्यहं । मुखं चास्य विलिंपालि
चंदनेन यथा सुधीः ।। ७७॥
तयेत्युक्ते मया देव कथितं कृपया तदा । भद्रे स्कंध ममारुह्य यथेष्टं त्वं समाचर ॥ ७८ ॥ समु.
स्प्लुत्य मम स्कंधमारूढा सहसाथ सा । शवस्योत्कंठिता कंठं यावदालिंगति प्रभो ।। ७९ ॥ तावत्तेन
शवेनास्या दंतरात्ताशु नाशिका । रसंती विरसं भूरि लग्ना सा कंपितुं ततः ॥ ८॥ गाढातायानसस्त-
स्याः कर्पत्यास्त्रुटितस्तदा । अग्रभागः शवस्यास्य मुखमध्ये स्थितः किल ॥ ८१ ॥ ममेदं पश्यतो हास्य
स्फुटित्यास्य समागतं । प्रजल्पितं ततस्तेन शवेन हसता मनाक् ॥ ८२ ॥ ममेदं चरितं दृष्ट्वा हससि |
॥ १०७॥

MARATHI ऽभुन्नरः साक्षादिव्यरूपा नितंविनी । इत्यादि देव निखिलं प्रत्यक्ष भवतामपि ॥ २१ ।। बहुधाराध्य भी শর্মি तेनालंबशेलस्य गह्वरे । तत्रैव मोचितः सर्पः स त्वयेति कथावधि ॥ २२ ॥ युग्मं ॥ नृपोऽथ कथयामास कथं सोऽभिनवः पुमान् । अस्माकं पश्यतामेव वत्साभृदिव्यकामिनी ॥ २३ ॥ कुमारः माह देवेह मध्य- रात्रे तदा-मया । संप्राप्तेन श्रुतो दीनः खरो नार्याः कुतोऽपि हि ॥ २४ ।। गच्छतानुस्वरं तत्र मया मुक्ता वधूस्तव । पुरुपा कदलीगेहे मस्त्राभरणान्विता ॥२५॥ ततो नवनरस्यास्याऽत्रायातस्य कथंचन | युष्मा- भिर्घटसर्पस्य दिव्यं दत्तं सुदुष्करं ॥ २६ ॥ युष्माकं मुरिपुण्येन दिव्ये तत्र नरेश्वर । अहमेव सर्परूपो विधिना ढोकितः किल ॥ २७ ॥ मथा करगृहीतेन स सम्यगुपलक्षितः । ततो भालतलं तस्य निष्ठ्यूतेन च मर्दितं ॥ २८ ॥ जज्ञे प्रयुष्मासु पश्यत्सु कामिनी स नरस्ततः । इत्येष परमार्थस्तु वृत्तांतस्यास्य भूपते ॥ २९ ॥ नरेंद्रप्रमुखाः सर्वे सानंदा दृष्टिमक्षिपन् । नीरंग्याच्छादितांग्या द्राग् वध्यास्तस्या उपर्यथ ॥ ३० ॥ कुमारानुजया साथ ननाम श्वसुरादिकान् । तेऽपि प्रमुदितास्तस्यै ददुः सर्वे वराशिषः ॥ ३१॥ मुंचन्नधूणि धुन्वंश्च शिरोऽवो- चन्नृपस्ततः । अहो मया समाचेरे स्ववध्वां शानवोचितं ॥ ३२ ॥ जनो जगाद हे देव कार्यः खेदोऽत्र on १११ ।। 三三三三三三三三三 Ga回回回回回回回回回回回回回回回回回回 . শল্পি न स्वया | अपराध्यति येनेकमज्ञानं नापरं पुनः ॥ ३३ ॥ पद्मावत्या महादेव्या स्त्रोत्संगे सा वधूघृता । भणिता पलया वत्से कथं नारमा प्रकाशितः ॥ ३४ ॥ अथवाऽकारि हे वत्से युक्तं मोनं त्वया यतः । मन्येतापटमानं कः कथ्यमानमपि त्वया ॥ ३५ ॥ अहो अस्तवास्माभिः कीदृशं विहितं सुते । अभवि- प्यनिष्ट्र चेकिनिननो गतिथ का ॥ ३७॥ अम्मा कानिचिननं पुण्यान्यद्यापि जामति । संजातं ते शुभोदर्फ यतः कष्टमपीदृशं ॥ ३८॥ ततोऽम्मामयं मंतुः शंतव्यस्तनये त्वया । परमार्थविदो येन भवंति हि कुलोद्भवाः ॥३९॥ धन्या वत्से वयं सर्वमम्माकं सफलं तथा । आत्माप्युड्डूयमानोऽयं सुखमनः स्थितोऽध वै ॥४०॥ यत्वया गुणशालि- न्या विपिनोरया तया । वघ्या सह समायातः कुमारः सत्यसंगरः ॥ ११ ॥ अथो मलयसुंदर्ये देवी प. पावती ददौ । खहस्तेनेव दिव्यानि वस्त्राण्याभरणानि च ॥ ४॥ सत्कुर्वती प्रशंसंती बहुधेति वधू निमा । यावत्तस्यो महादेवी तावद्भूपोऽवदरसुतं ॥ ४३ ॥ त्वया वत्स विमुक्तेनाऽलंबशेलस्य कंदरे | अ. हिम्पधरेणानुभृतं किं किं महाबल || ४४ ॥ कुमारः माह तक स्थितेन गमितं मया । दिमशेयं सुखेनैव पवनाहारकारिणा ४५ सम्पायां जानाEDIOजानबEREDEE ६ चरित्रं 7- EET- ता योगिना तेन तत्रायातेन गह्वरे । मम भालं पुनः स्वामिन्नर्कक्षीरेण घर्पितं ॥ ४६ ॥ सजज्ञेऽहं पुनदेव नै- सर्गिकवपुः पुमान् । तेनोक्तश्च कुमारैप महामंत्रश्च साध्यते ॥४७॥ पावे ज्वलनकुंडस्य द्वावप्यावां गतो ततः । योगिनोक्तं महावीर पुनरानय तं शचं ॥ १८ ॥ अनागत्य तथैवाथ गृहीत्वा तच्छवं पुनः । सम- पितं मया तस्मै योगिने मंत्रसिद्धये ॥ ४२ ॥ स्नपयित्वा च तत्तेन स्थापितं मंडलांतरा। प्रज्ज्वलितो. उनलश्चाहं कृतश्चोत्तरसाधकः ॥ ५० ॥ यथा यथा जजापैप योगी मंत्रं तथा तथा। उत्तस्थौ मृतकं तत्र निपपात पुनः पुनः ॥ ५१ ॥ अद्धरात्री ययो तस्य जापमेवं वितन्वतः। ततो डमरुकवानाः श्रूयंतेस्म वि. हायसि ॥ ५२ ॥ कुशुद्धं मृतकं ह्येतत् पुरुपो रे न सेत्स्यति । जल्पतीत्यवतीर्णाभ्रादेवता कुपिता तदा ॥ ।। ५३ ॥ तया देवतया योगी केशग्राहं स साधकः । उल्लाल्य चिक्षिपे मध्ये ज्वलज्ज्वलनकुंडके ॥ ५४ ॥ तद् दृष्ट्वाहं दृढांगोऽपि क्षुब्धः किंचन मानसे । अतस्तया निवौ में हस्ती पन्नगपाशकैः ॥ ५५ ॥ कुमार सुंदराकारं क एनं मारयिष्यति । जल्पंतीति ययो व्योम्नि । सा मां धृत्वाशु पादयोः ॥ ५६ ॥ शाखायुग्मस्य मध्येऽत्र क्षिप्त्वांहियुगलं मम । गता सा देवता शीघ्र लंवमानः स्थितस्त्वहं ॥ ५७॥ अत्रेदं मृतकं चापि तथैवागत्य तस्थिवत् । ईक्षांवभूवुस्तत्सर्वे चालयित्वाथ कंधरां ॥ ५८ ॥ उचुश्चाक्षत- । ।। ११३ ॥

चरित्रं सांगं कुशुद्धं मृतकं कथं । ततोऽवदन्नृपः शीर्प धुन्वन् किचिद्विचिंतयन् ॥ ५९ ॥ अहो यत् त्रोटिक लादतः बीनासानं किलामुना। भविष्यत्यास्यमध्ये तत् कुशुद्धं तेन नन्विदं ॥६०॥ शिरः सर्वेऽपि धुन्वंतो जल्पंतिम्म नृपंप्रति । एवमेव नरेंद्रेदं नान्यथा ते वरा मतिः ॥ ६१ ॥ राजापि वीक्षयामास तन्मुखं निजपूरुषः। नासाने बीक्षिते तत्र सपा प्रत्ययोऽभवत् ॥ ६२ ॥ सखेदो राजसूराख्यन्नैतद् ज्ञातं मयापि हा । महदिनाशितं कार्य योगिनः कथितं न यत् ॥ ६३ ॥ राजोचे वत्स मा खेदं कास्त्विं हृदये वद । नागबंधः कथं नष्टः स दृढो भुजयोस्तव ।। ६४ ॥ कुमारः माह देवाऽहिपुच्छं लग्नं तु लयितुं । इतस्ततश्चलदैवयोगादागान्मुखे मम ॥ ६५ ॥ रोपेणाध मया तच्च दशनेश्चर्चितं मुहुः । पीडितः पन्नगः सोऽथ बंधादुच्चलितः क्षणात् ॥६६॥ पति. तश्च महीपीठे न लमः क्वापि मे तनो । विषापहारिमंत्राणामोपधेश्च प्रभावतः ॥ ६७ ॥ मया निर्गमितं रात्रियामयुग्मं कथंचन | पुनः संप्रति युष्माभिरापदेपा हता मम ॥ ६८ ॥ यदेतेन शबेनोक्तं संमुख मे भयंकरं । अयेव देव संजातं सत्यं तद्वचनं पुनः ॥ ६९ ॥ मया तदेष सर्वोऽपि वृत्तांतः कथितोऽधुना। ममानुभृतः कायेन धृत्वा मनसि धीरतां ॥ ७० ॥ शक्यते यन्त्र गदितुं न श्रद्धातुं व केनचित् । कथ्य- BETI-TaalaLOमानव । ११४॥

चरित्रं hिailer मानं च बहुधा चित्ते माति न कस्यचित् ॥ ७१॥ एवंविधस्य कार्यस्य यासि पारं त्वमेव हि । धुर्य एव वहेद्धारं विषमे न तु वर्णकः ।। ७३ ॥ अहो ते साहसं बुद्धिनिर्भयत्वं सुधीरता । महापरोपकारित्वं कारु- ण्यं दक्षतापि च ॥७४॥ अहो सुकृतसंभारः कुमार प्राक्तनस्तव । येनाप्तैविधा भार्याऽस्माकं च मिलि- तोऽचिरात् ॥ ७५ ॥ सर्वेष्वेवं प्रशंसत्सु कुमारं तमनेकधा | नृपोऽवोचत्कुमार त्वं तत्स्थानं दर्शयास्मकान् ॥७६॥ युवाभ्यां यत्र मंत्रः स प्रारेभे सोधितुं निशि । कथं बभूव योगी स गत्वा तत्र विलोक्यते ॥७७॥ अनुयातस्ततः सर्वैस्तदोत्थाय स भुपमः । गत्वा तदर्शयामास मंत्रसाधनमंडलं ॥७८॥ यावत्सर्वेऽपि ते ही तत्र लग्नाः सर्वत्र वीक्षितुं । तावन्मध्येऽसिइंडस्याऽपश्यन्कांचनपूरुपं ॥७९ ।। कर्पयित्वाथ तं राजा कोशे चिक्षेप पूरूपी पुनर्भवति छिन्नानि तस्यांगानि विना शिरः ।।८०॥ सकुटुंवोऽथ भूपालः संप्राप्तो निजमंदिरं। दशाहानि पुरे तत्र वर्धापनमकारयत् ॥ ८१॥ अथो मलयकेतुः स प्रस्थितोऽनुवधूवरं । शुद्धिं सर्वत्र कुर्वाणस्तस्य तत्र समागमत् ॥ ८२ ॥ मिलि. त्वा भूपतेरुक्तं तेनागमनकारण। राज्ञापि मेलितः सोऽथ स्वसुः स्वसृपतेरपि ॥८३॥ ताभ्यामपि प्रहृष्टाभ्यां पित्रोः पृष्टोंगमंगलं। सर्व जगाद तदुःखमाविष्कुर्वन्नयं ततः॥ ८४॥ पृष्टो तेनापि तो मुलावृत्तांतं तं REET RELINE ११५ ॥

निजं निजं। कथयामासतुः सर्वमनुभूतं यथा यथा ॥६५॥ कुमारो मलयात्केतुः शिरो धुन्वन् जगाविति । चरित अनुभूतमहो दुःखं युवाभ्यां कथमीदृशं ॥८६॥ इत्थं परस्परप्रीतिवारिसवशंवदाः। ते सर्वेऽपि क्षुधां तृष्णां निद्रां चान्वभवन्न हि ॥ ८७ ॥ राज्ञा मलयकेतुः स कुमारः सत्कृतो भृशं | स्नानभोजनवस्त्रायैः स्वसुः स्नेहेन तस्थिवान् ॥ ८८ ॥ कतिचिदिनपर्यंते तेनोक्तं भूपतिप्रति । मां प्रेषय नराधोशाधुना यामि निज पुरं ॥८९ ॥ जामातृसुतयोयेन चिंतयंतावमंगलं । दुःखेन गमयंती च कालं मे पितरी स्थिती ॥ ९ ॥ गत्वादेशेन युष्माकमहं वर्धापयामि तो। विदधामि तथा प्रत्युज्जीवितानंदिमानसो ॥ ९१ ॥ अन्यथा दुःखनिर्मग्नो नृनमेतो मरिष्यतः। प्राणेभ्योऽपि तयोर्यस्मादेपाभीष्टा सुताधिकं ॥ ९२॥ श्रुत्वेति भूपतिः | स्माह प्रहितुमसहोऽपि तं । यद्येवं वत्स तद्गच्छ वदामो नेव किंचन ।। २३ ॥ अग्रेऽप्यस्त्यावयोः प्रीति- वल्ली संबंधवारिणा । सिक्तानेनाधुना वाच्यं पितुरित्यात्मनस्त्वया ॥ ९४ ॥ महावलं स्वसारं चापप्रच्छे मल- यस्ततः । गमनायाऽसुखं पित्रोराविष्कुर्वस्तयोः पुरः ॥ ९५ ॥ महावलो जगादेति वाच्यं स्वसुरयोर्मम । कुमार सारसौजन्य नमस्कारपुरस्सरं ॥९६॥ अनाख्याय स्ववृत्तांतं कन्यामादाय गच्छता। महाबलेन चौरेण यदुःखं युवयोः कृतं ॥ ९७ ॥ युवाभ्यां मम निःशेपमागः क्षतव्यमेव तत् । उत्पाट्याहं समानीतस्ततः ॥ ११६ ।। HIT CTETREE 回回回回回回回回国 44 चरित्रं E परवशो यतः ॥९८॥ ऊचे मलयसुंदर्या भ्रातरागमनादिकं । त्वयांबा तातपादानां विज्ञप्यं सर्वमप्यदः॥१९॥ चिंता कापि न कर्त्तव्या सुखेन च स्थितासम्यहं । इति च भ्रातराख्येयं गंतव्यं पथि सुष्टु च ॥३०॥ कुमारो मलयः सोऽपि सर्वमभ्युपगत्य तत्। विमुंचन्मोचयंश्चापि बाप्पांबु प्रस्थितः पथि ॥ १॥ पुरी चंद्रावती प्राप्य निर्विलंवप्रयाणकैः । सुताजामातृलाभोक्त्या स पित्रोरकरोन्मुदं ॥२॥ तयोर्वृत्तांतमाकर्ण्य कुमारास नरेश्वरः । नित्यमानंदितस्तस्थी महादेव्या समं ततः ॥३॥ महाबलस्य तत्राथ भुजानस्य महा- सुख । साई मलयसुंदर्या ययो कालः कियानपि ॥ ४ !! अथान्यदा तयोगेंहगवाक्षांकोपविष्टयोः । दंप- त्योश्छिन्ननासा सा नारी द्वारमुपागता॥ ५॥ महाबलेन तां दृष्ट्वा जगदे वल्लभांप्रति । सेपा यस्याः खरं श्रुत्वाऽनुयातोऽहं प्रिये तदा ॥६॥ ततो मलयसुंदर्या स्थिरदृष्ट्या निरीक्ष्य तां । उपलक्ष्यांगचिह्नश्च प्रोचे विस्मितचेतसा ॥ ७ ॥ नूनं कनकबत्येषा सैवावाभ्यां तदा प्रियः। मंजूषांतः स्थिता नद्याः प्रवाहे या प्रवाहिता ॥८॥ गुह्यं वक्ष्यति किंचिन्न लज्जयैपोपलक्ष्य मां । अपट्यन्तः शृणोम्यत्र तदहं युष्मदा- ज्ञया ॥ ९॥ प्रियादेशेन तस्थुष्यां तस्यां कांडपटांतरे । प्रविष्टा तत्र ला नारी प्रतीहारनिवेदिता ॥१०॥ पृष्टा साथ कुमारेण प्रतिपत्तिपुरस्सरं । सम्यक् सर्व ममाख्याहि शुभे त्वं चरितं निजं ॥ ११ ॥ जालना EDiaजवाजाला नि ११७॥

चरित्रं सा जगाद कुमारने चंद्रावत्याः पुरः प्रभोः । भार्या वीरधवलस्य नाम्ना कनकवत्यहं ॥ १२ ॥ चुकोप भूपतिर्मह्यमेवमेवान्यदा ततः। त्यक्त्वा सर्वमहं कोपान्निर्गता राजवेश्मतः ॥ १३॥ मिलितो मे पुमानेको दक्षो वैदेशिको युवा । तेन संकेतिता गोलानद्या देवीराहे वह ॥१४॥ तस्याहं भिलिता तत्र गत्वा रात्री कथंचन । धूर्तेनोक्तं ततस्तेन चौराः संत्यत्र मा वद ॥ १५ ॥ गृहीत्वा तेन मत्पात्सर्व वस्त्रादि भाषितं। भद्रे प्रविश मंजूषां यावद्गच्छति तस्कराः ॥१६॥ प्रविष्टा तत्र भीताहं तेनापि मम कंचुकं। हारं चादाय शेपं तु मंजुषायां प्रचिक्षिपे ॥ १७ ॥ मंजूपाया मुखं तेन पापेन पिहितं द्रुतं । संकेतितो द्वितीयोऽथ कोऽपि तत्र समागतः ॥१८|| ताभ्यामुत्पाट्य मंजुषा द्वाभ्यां गोलानदीरये । मुक्ता तरीतुमारब्धा तरीवत्त- रितुं ततः ॥ १९ ॥ कुमारेण ततोऽभाणि त्वं ताभ्यां किमु सुंदरि। अज्ञाताभ्यां नदीवाहे पेटांतःस्था प्रवाहिता ॥ २० ॥ अभिज्ञास्ति तयोः काचित् किंचिजानासि कारणं । सा प्रोवाचं ममाज्ञातो तो निष्का- रणवैरिणी ॥ २१ ॥ अनिमित्तमहो चक्रे ताभ्यां तदसमंजस । इति जल्पन् शिर कंध कुमारः कृतवान्मुहुः ॥२२॥ जगादाथ पुरो ब्रूहि मंजूषा कुत्र सा गता । सा स्माह रजनीप्रांत कुमारात्र समागता ॥ २३ ॥ ध- नंजयस्य यक्षस्यासनगोलानदीतटे | प्राप्ताकृष्य बहिचके लोभसारेण दस्युना ॥ २४ ॥ भक्त्वा तालक- TEMPEDIA । ११८॥

गरिनं REDIOजिन मुद्घाट्य द्वारं यावद्विलोकितं । तावद् दृष्टा गृहीता च तेनाहं वस्त्रसंयुता ॥ २५ ॥ नीत्वाऽलंबगिरी तेन विषमे कापि कंदरे । एकत्र दर्शयांचके गुप्तं मे निजमंदिरं ॥ २६ ॥ पुरलक्ष्मीः समस्तापि नीत्वा क्षिप्ता- स्ति तत्र या । दर्शिता सापि मे तेन बहुमानपुरस्सरं ॥ २७ ॥ नामादि कथितं सर्व मिथः स्नेहेन तेन तु । तथा व्यवहृतं चित्तं यथा मे तत्र संस्थितं ॥ २८ ॥ स्थित्वा यामयुगं सोऽत्रागतः कार्येण केनचित् प्रापि क्वापि नरेंद्रेण हताशः पश्यतोहरः ॥ २९ ॥ राज्ञा गोलातटेऽलंवशैलमुलेऽथ तस्करः । सायमुद्र- बंधयांचके तत्र न्यग्रोधपादपे ॥ ३० ॥ मया दृष्टोऽद्रिशेंगाग्रस्थितया स ततो निशि । गताहं तत्र शोकेन रुदती मिलिता च ते ॥ ३१ ।। अतः परं च यजातं तत्र तत्प्रकटं तव । इत्येष मम निःशेषो वृत्तांतो राजनंदन ॥ ३२ ॥ गृहाण द्रविणं तत्त्वं स्थानं तदर्शयाम्यहं । अथाचख्यो तया साबै गत्वा राज्ञेऽखिलं स तत् ।। ३३ ॥ पुरुस्कृत्याथ तां भूपो गत्वा तत्र च सत्वरं । यस्य यद्वस्तु तत्राभूत्तस्मै सर्व तदार्पयत् ॥ M॥३४॥प्रभृतं शेषमादाय द्रविणं स पुरं ययो । पुष्टकोशोऽभवत्तेन द्रव्येण पुरुपेण च ।। ३५॥ राजदत्तो- चितद्रव्या नारी सा छिन्ननासिका । कुमारेण समं यावत्कुमारावासमाययो ॥ ३६ ॥ तत्र तावदपश्यत् सा वाला मलयसुंदरौं । लक्ष्मीपुंजेन हारेण भूषितां हृद्यतर्कितां ॥ ३७ ॥ चम- (al ११९ ॥

चरित्र बला DEEISEDIEजाना स्कृताथ सा दभ्यो दुष्टैपा जीविता कथं । कथं च निःसृता कूपास्परिणीतामुना कथं ॥ ३८ ॥ पृष्टुकामापि नापृच्छत् किंचित्तत्रेति सा वशा । यदेषोक्त्वा चरित्रं में सर्व प्रकटयिष्यति ॥ ३९ ॥ लक्ष्मीपुंजोऽपि हा. रोऽयमानीयास्यै समर्पितः । पापाय मम वैरिभ्यां ताभ्यां काभ्यामपि द्रुतं ॥ १० ॥ न ज्ञायतेऽथवैताभ्या- मेंवैप मम पार्थतः । हारः केनाप्युपायेन तदाग्राहि नदीतटे ॥४१॥ तन्नूनं वेरिणावेतो मम दुष्टावु- भावपि । ध्यायंतीमिती तामेवरचे मलयसुंदरी ॥ ४२ ॥ अनभ्रेयं कुतो वृष्टिस्त्वमकाकिनी कथं । दुःस्थावस्था कथं युष्मन्नासाया इयमीक्ष्यते ॥ १३ ॥ इतश्चोक्तं कुमारेण पृष्टव्यं न प्रिये त्वया । ज्ञातमस्ति मया सर्व कथयिष्याम्यहं तव ॥४४॥ अलं काल- विलंबेन त्वं याहीत्यनुगम्य तां । कुमारः कनकवती गृहं शून्यमदीदृशत् ॥ ४५ ॥ चित्ते दुष्टा मुखे मिष्टा स्थिता सा तत्र नित्यशः । पावे मलयसुंदर्या आजगामापनासिका ॥ ४६ ॥ तथाजल्पत्तथा तस्थौ तथा वाश्चिकार सा । यथा प्रत्येति धूत्ती तां विश्वस्ता भूपभूप्रिया ॥ १७ ॥ एवं मलयसुंदर्याः पश्यंतो छिद्र. संतति । कालं निर्गमयामास सा निष्कारणवैरिणी ॥ १८ ॥ अथो मलयसुंदर्या भुंजानाया निरंतरं। सुख वेषयिकं तत्राऽभवद्गर्भस्य संभवः ॥ ४९ ॥ ततस्तस्याः सुखेनैव काले गच्छति लीलया। पूर्वमाणा ।। १२० ॥

चरित शाला IEEEEEEL सर्वासु वांछासु नृपसूनुना ॥५०॥ मनोरथेषु सर्वेषु वर्द्धमानेषु नित्यशः। तस्या लावण्यपूर्णाया वेलामासः समागमत् ॥ ५१॥ युग्मं । अत्रांतरे नरेंद्रेण कुमारः स महाबलः । आदिष्टो वत्स गच्छ त्वमुद्भटैः सुभ- टैर्वृतः ॥५२॥ उपद्रवंतमात्मीयदेशं दुर्गस्थितं सदा। पल्लीशं क्रूरनामानं निगृहाणोगविग्रहं ॥५३॥ प्रमाणं तात युष्माकमादेश इति संसदि । जल्पित्वागत्य चाचख्यो कुमारस्तत्प्रियांप्रति ॥ ५४ ॥ उत्सुका सह यानाय बोधयित्वा कथंचन । सा प्रिया स्थापिता तत्र कुमारेण महौजसा ॥ ५५ ॥ उक्तं च सांप्रतं कांते न युक्तः स्थानचालकः । तयासन्नप्रसूतेस्तत्वं तिष्टात्रेव सुस्थिता ॥५६॥ तां गदि- स्वेति बहुधा तया ज्ञातास्ति या पुरा । तां भालचित्रगुटिकामर्पयित्वेति सोऽब्रवीत् ॥ ५७॥ तातादेशमहं कृत्वा दिनैः स्तोकतरैस्तव । पुनः शीघ्र समागत्य मिलिष्येऽहं सुलोचने ॥ ५८ ॥ अथ साभूणि मुंचंती निःश्वसंत्यतिमंदवाक् । अनुमेने तमेतव्यं पुनराश्विति वादिनी ॥ ५९ ॥ रुद्धकंठः कुमारोऽपि पश्चाग्रीवं पुनः पुनः । पश्यंस्तां जनकादेशादगलिताश्रुर्विनिर्ययो । ६१ ॥ तत्कालमिलिताशेपसारसैन्यसमन्वितः । करं साधयितुं भिल्लाधीशं राजसुतो थयो ॥६२॥ सा कनकवती पश्चात्पश्यंती छलमन्वहं । दध्यावेकाकिनी जाताऽधुनैपा सुकृतैर्मम ।। ६३ ॥ किंचित्संकल्प्य कूट सा सुंदर्या गृहमागता । समुद्विग्नामपश्यत्तां न्यस्ता- नरिन स्यां पाणिपंकजे ॥ ३४ ॥ तथा वाश्चिकारैपा कथाश्चाकथयत्तथा । सुखेनामगयद् घस्रं यथा मलयसं. दरी ॥६५॥ तयाऽभाण्यथ हे अंच त्वं तिष्टात्रैव निश्यपि। सुखेनैव निशा येन याति मे वचनस्तव ॥६६॥ शर्करा पतिता दुग्धे च्युत्वा हस्ततलादहो । चिंतयंतीति हृष्टा सा वचस्तस्या अमन्यत ॥ ६७ ॥ यथा दिनं तथा तस्या गता रात्रिरपि प्रगे । तया कनकवत्योक्तमेवं कपटपूर्णया ॥ ६८ ॥ उपद्रो. तुममुत्र वां भ्रमंतो राक्षसी निशि । दृष्टैका प्रतिजन्ने च जाग्रत्या तनये मया ॥ ६९ ॥ ततो यदि त्वमा ख्यासि भुत्ताह तादृशी ततः । तथा तां विदधाम्यत्र पुन याति सा यथा ॥७॥न श्रुतं किं त्वया संति | रक्षसामपि भेषजाः । ततो मलयसुंदर्या मुग्धया मानितं तथा ॥ ७१ ॥ तस्मिंश्च समये तत्र नगरे मायु- पद्रवं । ज्ञात्वा दुष्टा गता छिन्ननासा सा राजसन्निधौ ॥७२॥ याचिकांनमाभाषि तया भूपश्छलज्ञया । तवाख्यामि हितं स्वामिन् यदि त्वं मे प्रसीदसि ॥७३॥ दत्वाभयं ततो राज्ञा सादरं भणिता वद । सावो. चन्नृप युष्माकं वधूरेपा हि राक्षसी ॥ ७४ ॥ प्रत्ययश्चन्न मे वाक्ये युष्माभिर्दूरसंस्थितैः । दृष्टव्येयं ततः पापा निजावासस्थिता निशि ॥७५॥ देवैषा निशि राक्षस्या रूपेण स्वगृहांगणे । परिभ्रमति वल्गंती पश्यंती सर्वतो दिशः ॥७६ ॥ मंद मंदं च फेत्कारान् मुंचत्येषा भयंकरान् । तेनोच्छलति लोकानां मारि- १२२ ॥

चरित्र TELE SEE SUNITERLETEEREBETE रेषा पुरे तव ॥ ७७ ॥ ध्रियमाणा तदा रात्री किंतूपद्रोष्यति त्वकं । प्रभाते देव तेनैषा निग्राह्या सुभटै- स्त्वया ॥ ७८ ॥ पुरायासीन्नृपो मारिहेतुं ज्ञातुं समुत्सुकः । अचिंतितमिदं श्रुत्वा तदा चित्ते चम- स्कृतः ॥ ७९ ॥ अहो अभद्रमेतत्किं ममैतद्विमलं कुलं । सर्वतो विस्फुरल्लोके सकलंकं करिष्यति ॥ ८॥ रजन्यां ज्ञास्यते नूनं समये तद्यथास्थितं । कथितस्य विसंवादो यद्यस्या न भविष्यति ॥८१॥ ध्यात्वेति भूपतिः स्माह चिंताचांतमुखच्छविः। कथनीयं न कस्यापि गोप्यमेतत्वया शुभे ॥४२॥ सोवाचाहं किम- ज्ञाना ज्ञाता युष्माभिरीशी । भवेयं यदि नैकांते न बयां तत्तवैव हि ॥ ८३ ॥ ततः सत्कृत्य सा राज्ञा विसृष्टागान्निजं गृहं । वेपादिकं च राक्षस्यास्ततः सर्वमसज्जयत् ॥ ८४ ॥ रजन्यां सा समागत्याऽजल्पन्मलयसुंदरीं । स्थातव्यं तावदत्रैव त्वया पुत्रि गृहांतरे ॥ ८५॥ यावद् द्वारस्थिता दुष्टां हत्वा तां राक्षसीमहं । आगच्छामि समीपं तेऽन्यथानिष्टं भविष्यति ॥ ८६ ॥ शिक्षा दत्वेति सा गत्वा बहिर्वस्त्रविवर्जिता । चकार राक्षसीरूपं वर्णकैश्चित्रितांगका ॥ ८७ ॥ दधारोल्मुकमा. स्येन कपाल रिकाकग । राज्ञो यथायथाख्यातं चकार च तथा तथा ॥ ८८ ॥ अन्नांतरे समीपस्थाऽन्यवे- इमोपरिवर्तिना । दृष्टा छन्नेन पापिष्टा तथारूपा नृपेण सा ॥ ८॥ सत्यं तस्किल संजातं यत्तया कथितं 回回回回回回回回回 倒回回回回回 १२३ ॥

चरित्रं DELEDMान मम । तदको मे कुले मान्मृत मास्म जनोऽप्ययं ॥ ९०॥ करिष्यति ममैषा किं दुष्टा सुस्थितचेतसः । निर्जनायो त्रियामायां घातनीयाधुनैव हि ॥ ९१ ॥ इति प्रजल्पता तेन तीव्रकोपेन भूभुजा । अषट्करं समादिष्टा निजविश्वासपुरुषाः ॥ ९२ ॥ अहो दुष्टामिमां गत्वा यूयं धत्त दृढग्रहाः । रथं चारोप्य वेगेन निर्वासयत पत्तनात् ॥ २३ ॥ रोद्राख्यामटवीं नीत्वा रात्रिमध्ये तथा हत । प्रच्छन्नं न यथा वार्तामपि जानाति कश्चन ॥ ९४ ॥ आगच्छतोऽथ दृष्ट्वा तान् खड्गहस्तान्महाभटान् । प्रविवेशाशु भीता सा मध्ये | राजसुतागृहं ॥ ९५ ॥ कंपमाना भयेनोचे हे वत्से केऽप्यमी नराः । आगच्छंति द्रुतं हंतुं मां राज्ञा प्रेषि- ताः किल ॥ ९६॥ राजादेशं विना येन स्थिताहं तव सन्निधौ । मृगाक्षि कुपितस्तेन मारयिष्यति मां नृपः ॥ ९७ ॥ तत्त्वं क्वापि क्षिपेतो मां यत्र पश्यंति नागताः । ततस्ताहशरूपा सा विवस्त्रा छिन्ननासिका ।। ॥९८ ॥ मंजुषायां तया क्षिप्ता मंच दत्तं च तालकं । अथ ते कोपदुष्प्रेक्षाः प्राविशन् राजपुरुषाः ॥९९। युग्मं ॥ दृष्ट्वा मलयसुंदर्या रूपं स्वाभाविकं ततः । दध्युस्ते राक्षसीरूपं त्यक्तं भीत्यानया खलु ॥ ४०० ॥ आः पापेऽद्यापि लोकांस्त्वं कियत्कालं हनिष्यसि । इति वादिभिरात्ता तेहँ मलयसुंदरी ॥१॥ बहिष्कृष्ट्वा समारोप्य रथं प्रणितं च तां । चलिता वायुवेगेन. सुभटा अटवीप्रति ॥२॥ . बनानामा । । १२४ ॥

चरित्र
WHERI
ततः साचिंतयश्चित्तेऽधिक्षिपंतो नरास्त्वमी। निहंतुमथवा त्यक्तुं नयंत्ति क्वापि मामतः॥३॥ अप.
राधं परं कैचिन्न जानाम्यहमात्मनः । अर्थ पूर्जितं कर्म ममाशुभमुपस्थितं ॥ ४ ॥ ततो रे जीव यद्-
दुःखं तवागच्छति सांप्रत । तत्सर्व सह देहेनामुना भृत्वातिकर्कशा ॥ ५॥ चिंतयंतीति सा चित्ते विपार्क
निजकर्मणः । महाबलकुमारणाख्यातं श्लोकमथास्मरत् ॥ ६॥ सा तेर्नीत्वाटवी छन्ना मुक्ता मलयसुंदरी।
दुःख न लभते कोऽत्र पूर्वकमोंदयेन यत् ॥ ७ ॥ आगताः कृतकर्तव्या इत्याख्याते प्रग्रेऽथ तैः । सविशेषां
च पूरक्षा राजाशिथिलयत्ततः॥ ८॥ दापयामास सर्वत्र तालकानि वधूगृहे । निर्नासां प्रेक्षयामास तां
नारी किंतु नाप सः ॥ ९ ॥ अथ निर्जित्य तं भिल्ल कतिभिर्दिवसः पुनः । महाबलः समायातो दयितो-
स्कंठितो भृशं ॥ १० ॥ नमस्कृत्य पितुः पादो गदित्वोदंतमात्मनः । यावन्मलयसुंदर्याः प्रस्थितः स गृह-
प्रति ॥ ११ ॥ तावद् धृत्वा करे तस्मै सूरपालेन भूभुजा । सर्व मलयसुदर्याः कथितं तद्विजूंभितं ॥१२॥
कुमारो निःश्वसन दीर्ध धर्पन्नात्मकरी ततः । सगद्गदं ससीत्कारं कक्तुमेवं प्रचक्रमे ॥ १३ ॥
हा हा भ्रांतोऽसि जातस्त्वं किं विचारबहिर्मुखः । तात घातुविपर्यासोऽधुना तव वभूव किं ॥ १४ ॥
स्वया दीर्घधिया देव यावन्मम समागम । विलंवितं न कि कार्यमिदं दोषेण गुर्वपि ॥१५॥ निर्नासा सा
會每回回回回回回回宫御
॥ १२५॥

चरित्र
FICE
DIECIE
वशा भरिकूटानां मंदिरं प्रभो । जानाम्यहं पुराप्यस्या माहात्म्यं मूलतोऽपि च ॥ १६ ॥ इदानीमावयोः
कास्ति सा निष्कारणवैरिणी। आनीय तां दर्शयध्वं येन पृच्छाम्यहं स्वयं ॥ १७ ॥ नृपः स्माह कुमाराधि
क्षेपवाक्यरधोमुखः । नो सा विलोक्यमानापि लब्धा नष्टा तदैव सा ॥ १८ ॥ निराशोऽथ कुमारोऽवक् |
छलं लब्धा हहा प्रिये । प्रणष्टा कापि सा कूटं । वितत्यैतत्तवोपरि ॥ १९ ॥ नूनं तात त्वया तस्या वच.
नेन मुधा निजे । कुले लांछनमानीतं वंशच्छेदश्च निर्मितः ॥ २० ॥ इत्युक्त्वा वहुधा कांतावियोगविधुर-
स्ततः । चिंताभरसमाकांतः कुमारोऽगान्निजं गृहं ॥ २१ ॥ पृष्टलग्नो नरेंद्रोऽपि तत्रागात्पुत्रवत्सलः। स्वयं
Hदत्तानि सर्वत्र तालकान्युदघाटयत् ॥ २२ ॥ऊचे च राक्षसीरूपा चेष्टमानेह सा मया । बहुधा ते प्रिया
दृष्टा स्वयं मलयसुंदरी ॥ २३ ॥ दोषस्ततो न मे कश्चित् कुर्वतो दंडमीदृशं । येनेष्टापि निजा वत्स विनष्टा
छियते भुजा ॥ २४ ॥ तन्मा ताम्य कुमार स्वं स्वच्छं कृत्वा निज मनः। पश्यासीद्गेहसारं स्वं किं किम-
स्ति च सांप्रतं ॥ २५ ॥ असंभाव्यमहो यन्मे वल्लभा सापि राक्षसी । उपद्रवति लोकांश्च सर्वान्मयसुंदरी
॥ २६ ॥ ज्ञास्यते किंतु सर्व चेजीविष्यति कथंचन । इति ध्यायन् कुमारः स लग्नः सर्वमपीक्षितुं
॥ २७ ॥ युग्मं ॥
॥ १२६॥

चरितं EFEREESAREERIENCIE यावदुद्घाटयामास मंजुपां तां कुमारकः । अपश्यंस्तत्र सर्वेऽपि तावत्तां छिन्ननासिकां ॥ २८ ।। विवस्त्रां राक्षसीरूपां क्षुधाशुष्कां विलोक्य तां । विस्मयेन क्षणं तस्थुस्ते सर्वेऽपि नृपादयः ॥ २९ ॥ कुमा- रोऽथ नृपं प्रोचे दृष्टा या राक्षसी त्वया। एषैव सा महाराज कृतवेपा कथंचन ||३०॥ कर्पयित्वा ततस्ता स्त्री ताडयामास निष्ठुरं । कुमारः स तथा सर्वं यथा सा स्वकृतं जगी ॥३१॥ कुपितेन ततो राज्ञा पापा निर्भय सा भृशं । देशत्यागेन निर्दिष्टा नियमाना पुरीजनः ॥३२॥ कुमारो मोनमालंव्य शोकेन विवशो भृशं । त्यक्त्वा चतुर्विधाहारं मर्नुकामः स्वयं स्थितः ॥ ३३ ॥ ततो राजा च देवी च परिवारजनोऽपि च । संजातो दुःखतोऽथोऽनुकुमारं मरणोत्सुकः ॥३४॥ राज्योच्छेदभयाज्जाता व्याकुलाः सचिवा अपि । चिंता- चक्के समरूढः पुरलोकोऽपि विह्वलः ॥ ३५॥ इतश्च तत्र संप्राप्तः प्रतीहारनिवेदितः। एकोऽष्टांगनिमित्तज्ञो गणकः पुस्तकान्वितः ॥ ३६ ॥ ततः किंचित्समाश्वस्तैमैत्रिभिः कृतभक्तिभिः । परोपकारी प्रपच्छे नैमित्ति- कशिरोमणिः ।। ३७ ॥ इत्थमित्थं च हस्तान्नो वधूर्मलयसुंदरी । निष्कलंका समुत्तीर्णा कुमारस्यास्य वल्लभा ॥ ३८ ॥ दुःखेन तेन राजासो सकुटुंबोऽशनं विना । मरणेकमना आस्ते भयभीतो जनोऽपि च ॥ ३९ ॥ ततो ब्रूहि निमित्तज्ञः सास्माकं सुकृतैरिह । जीवंती विद्यते क्वापि किंवा नास्त्येव सर्वथा ॥ ४० ॥ चिंत- DEMIEODEMORMERICEDEO STEBRana १२७॥

चरित्र - PEDIADDREE यित्वा ततोऽवादीदादेशीति विचक्षणः। जीवत्यस्ति कुमारस्य वर्षात सौ मिलिष्यति ॥४१॥ जीवंती विद्यते सेति श्रुत्वा वाक्यं सुधोपमं । उज्जीवित इवाजल्पत् कुमारः स्फारितेक्षणः ॥ ४२ ॥ अहो नैमित्तिक बहि विलंबखापि मा क्षणं । क सी तिष्टति जीवंती सुंदरी मम वल्लभा ॥ ४३ ॥ ज्ञानी माह कुमारैंपा स्थिता न ज्ञायते क्वचित् । शून्ये वसति वा स्थाने सुखितो दुःखिताथवा ॥ १४ ॥ ततो यः सुभटैस्त्यक्ताटव्यां सा सुंदरी तदा । नृपेणाहूय ते पृष्टा वितीर्याभयमजसा ॥ ४५ ॥ हहो ब्रूत नराः सम्यक् तदारण्ये ममीज़या । नीत्वा मैलयसुंदर्या वत्सायाः किमु किं कृतं ॥ ४६ ॥ ऊचुस्ते देव सा यावन्नीत्वा तत्र व्यमुच्यत । भवदीनमुखी भीत्या कंपमानारुंदभृशं ॥ ४७ ॥ दध्येऽस्मा. भिस्ततश्चिनैरेभिरेषा ने राक्षसी । भ्रांतः केनापि दुष्टेन नूनं व्यामोहितो नृपः ॥ ४८ ॥ स्त्रीहत्या भ्रूण हत्या च महापापमिदं ततः । न तव्यात्र मुक्तेयं स्वयं शून्ये मरिष्यति ॥४९॥ ध्यात्वेति रुदती मुवी जीवतीमेव तंत्र तां । अत्रागत्य तवास्माभिर्भात्या मिथ्या प्रजल्पितं ॥ ५० ॥ नृपोत्रोचदंहो योऽभूदया. मीषा में सापि मे । बुद्धिरेषामभूया च हताशस्य म सापि मे ॥ ५१ ॥ इत्यात्मानं नृपो निंदन प्रशंसश्च भृशं नरीन् । प्रसादैः प्रीणवामास तांस्तं च गणकोत्तम ॥ ५२ ॥ कुमारः माह भी शानिन् मिलित मोडामासानिमा १२८॥ * REESIBLUE HIRONEETEEdi यत्वयोदितं । जीवंती सा यतोऽमीभिर्मुक्ता वाला हता न हि ॥ ५३ ॥ ततो विलोक्यते तात तत्रान्य. | चरित्रं वापि साधुना । चंद्रावत्यां नगर्यां च प्रेष्यते कोऽपि पूरुपः ।। ६४ ॥ श्रीवीरधवलस्यापि वृत्तांतोऽयं निवे- यते । अस्माकं तत्र सा पुण्यैर्गता स्याञ्चेकथंचन ॥ ५५ ।। अथायाता न तत्सोऽपि गवेषयति भूपतिः। कुमारोक्तं ततः सर्व राज्ञा तत्समनुष्टितं ॥५६॥ प्रतियोध्य कुमारः स भोजितो भूभुजा ततः। वयं भुक्तं स्थितं चापि चिंतामग्नेन चेतसा ॥ ५७ ॥ कालेन कियता तेथ संप्राप्ताः प्रेपिता नराः। वालायाः क्वापि व तस्यास्तु शुद्धिलब्धा न केनचित् ।। ५८ ॥ कुमारोऽथ निराशः सन् दुःखमनो व्यचिंतयत् । अपुण्यानि ममाहो यद्वियोगः प्रियया सह ॥ ५९॥ हा हा शुन्ये महारण्ये कराभ्यां हृदयं स्वयं । आहत्य हृद- यस्फोटं भविष्यसि मृता प्रिये ॥ ६० ॥ अथवेतस्ततो यांती केनाप्याता भविष्यति। अथवा करजोवैस्त्वं भक्षिताशु भविष्यसि ॥६१॥ त्वं मेऽपि दयिता भूत्वा पतितासीढगापदि । यूथभ्रष्टा कुरंगीव भ्रमस्येका- कीनी बने ॥६॥ उत्सुकापि प्रिये स्वच्छे सहागमनहेतवे । मया दैवहतेन त्वं पश्चान्मुक्ता कथं तदा ॥३॥ अनुस्य सुखं ताहगीदानी दुःखसागरे । निमग्ना दयिते गाढं भविष्यसि कथं कथं ॥६॥ इत्यादि बहुधा विते स्मारं स्मारं नरेंद्रसूः । हृदीव शल्यितो भल्ल्या रतिं नाप कथंचन ॥६५॥ ततो नैमित्तिका- १२९ ।।

चरितं ख्यातं स्मरन् खड्गयुतो निशि । कुमारो निरगाच्छन्नः प्रियां सर्वत्र वीक्षितुं ॥६६॥ प्रभाते पितरो पुत्र- मपश्यंती च कुत्रचित् । ऊचतुर्न क्षमः स्थातुं वत्सोऽगाद्वीक्षितुं प्रियां ॥ ६७ ॥ आपदं लप्स्यते कापि नानादुःखं सहिष्यते । पाथवत्पादचारी स भूशायी च भविष्यति ॥ ६८ ॥ लब्ध्वा तां सुवधू सुतं पुनरि. हायांतं कदा लोचनै-द्रक्ष्याः पितराविति प्रतिदिनं चिंतातुरो तस्थतुः ॥ एकाकी नृपनंदनस्तु वनितां पश्यन्प्रणश्यत्तृषा-सुन्निद्रासुखसंगमः क्षितितलं वज्राम हल्लेखवान् ॥ ६९ ॥ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरत्नोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे श्वसुरकुलसमागमप्रकाशनो नाम तृतीयः प्रस्तावः ॥ श्रीरस्तु ।। 回回回回3rei回回回回回回這種 ॥ अथ चतुर्थः प्रस्तावः प्रारभ्यते ॥ इतश्च प्रोज्झिता रात्री वाला मलयसुंदरी । अरण्ये क्रूरसत्वानां शब्दान् श्रुत्वा व्यचिंतयत् ॥१॥ शून्येऽरपये तमस्विन्यामुज्नित्वा मां गताः खलु । निर्दया रथमादाय हा हा ते राजपूरुषाः ॥२॥ अपराधमनाख्याय कृतो दंडो यदीदृशः राज्ञा मे तन्महादुःखमेकमेव दुनोति मां ॥ ३ ॥ अहो चित्रमिदं PATRE ।। १३० ॥

नरि SEEEEEEEEERS केनाप्येप यदिप्रतारितः । श्वसुरः सूरपालो मे बुद्धिमानपि सर्वथा ॥४॥हा सुरपालभुपाल निर्विचारः किमीहशः । पश्चात्तापेन पश्चात्त्वं भविष्यसि कथं पुनः १. ५॥ सुखहेतोविमुक्तायास्तदा प्रियतम त्वया । गच्छता मम जातेयमवस्था सांप्रतं पुनः ॥ ६॥ हा वल्लभातिदुर्लभ ज्ञात्वोदतमिमं मम । विरहानलसं- ततो भविष्यसि कथं कथं ॥ ७ ॥ हा मातस्तात हा भ्रातमिलिष्यामि कथं हि वः। एतावत्यपपुण्याया मम पुण्यानि संति न ॥ ८ : अभविष्यन्न चेजन्म मृत्युर्वा जन्मतोऽपि मे । अभविष्यं तदा नाहमीह- ग्दुःखस्य भाजनं ॥ ९॥ बहुना शोचितेनापि परित्राणं कदापि न । कारणं विधिरेचेति सा तं श्लोक ततोऽस्मरत् ॥ १०॥ इत्यादि वहुधा तस्या विलपत्या महाव्यथाः । दुखार्तायाः समुत्पेदे जठरे गर्भपूरिते ॥ ११ ॥ वेद- नाविधुरा साथ सुपुवे नंदनं वरं । पूर्वेव तरणेवि तेजःपुंजविराजितं ॥ १२ ॥ आनंदितांकमारोप्य पश्यंती तं निज सुतं । खयमेव वितन्वाना सूतिकर्मेत्युवाच च ॥ १३ ॥ हा वत्स स्वच्छ कुहं तथार- पयेऽत्र कीदृशीं । मनोरथशताप्तस्य वर्धापनपरंपरां ॥ १४ ॥ खिद्यमानेति बहुधा सहमाना च यातनां । कंप्यमाना भयेनोच्चैर्गमयामास तां निशां ॥ १५॥ प्रभाते ला समीपस्थां नदीं गत्वाभवच्छुचिः । स्मृत्वा नि IHER देवान् गुरून् चापि फलान्यादबुभुक्षिता ॥ १६ ॥ निकुंजे क्वापि सा यावत्पालयंती स्तनंधयं । युगपच्छो- गरिन कहर्षाभ्यां तस्थो संकीर्णमानसा ॥ १७ ॥ तत्र तावद्वहन् मागें परिवारेण भूयसा । वलसाराभिधस्तस्थी सार्थवाहो नदीतटे ॥ १८ ॥ इतस्ततो जनाश्चेल्लुर्धासेंधोदकहेतवे । निर्ययो सार्थवाहोऽपि सार्थतः काय- चिंतया ॥ १९ ॥ यत्र पुत्रद्वितीयाभृत् कुंजे मलयसुंदरी । यावत्तन्निकषा सोऽगादरोदीत्तावदर्भकः ॥ २० ॥ श्रुत्वा डिंभस्वरं सार्थवाहो विस्मितमानसः । निकुंजं प्रविशन् बालामपश्यत्पुत्रसंयुतां ॥ २१ ॥ अपूर्वा कापि रूपश्रीलावण्यमप्तमं तथा । एतस्याश्चिंतयन्नेव सोऽपृच्छत्सार्थनायकः ॥ २२ ॥ कासि त्वं किमरण्ये- त्र सुंदर्येकाकिनी किमु । आकारोऽपि तवाख्याति प्रसूति प्रवरे कुले ॥ २३ ॥ अपहारेण रोपेणाथवाभी टवियोगतः । वने वभूव वासस्ते पुत्रस्य प्रसवोऽन च ॥ २४ ॥ बलसाराभिधानोऽहं व्यवहारी महर्द्धिकः सागरतिलके नंगे वसाम्यन्यत्र यामि च ॥ २५ ॥ भव्यं जातं मया साई यत्तेऽभूदेष संगमः। ममा- स्त्यत्र पटावातस्तत्रागत्य सुखं भज ॥ २६ ॥ तयाथ चिंतितं चित्ते शोलं मे खडयिष्यति । धनाढ्योऽयं युवा दृप्तस्तददामि मृपोत्तरं ॥ २७ ॥ ध्यात्वेत्युक्तं तया श्रीमन्नहं मातंगबालिका । पितृभ्यां कलहे रोषा- विगत्यात्र समागता ॥ २८ ॥ तत्तं याहि निजावासमागमिष्याम्यहं न तु । निजपित्रोमिलिष्यामि गत्वा ॥ १३२ ।। 即回应运河口回国四四 NEETHERE । चरित्र दुःखेन तस्थुषोः ॥ २९ ॥ आकारचेष्टितैरेभिर्नपा मातंगवालिका । कारणेन तु केनापि करोति कपटो. त्तरं ॥३०॥ ध्यात्वेति बलसारः स जगदे चपलेक्षणे | चांडालत्वमिदं नैव प्रकाश्यं क्वापि ते मया ॥३१॥ तदागच्छ ममावासे तिष्ट त्वं निजवांछया । करिष्यामि तदेवाहं यत्वं वक्ष्यसि भामिनी ॥ ३२ ॥ इति जल्पन्नसौ लुब्धस्तदंकादाशु तं सुतं । गृहीत्वा चलितो गेहान्निधानमिव तस्करः ॥ ३३॥ खंड- यिष्यति मे शीलं पापोऽयमिति चिंतया । जाता कार्यविमूढा सा पतिता संकटे भृशं ॥३४॥ पुत्रस्नेहव. चशेनेपा लग्ना तस्याथ पृष्टतः । जोवे गच्छति किं पश्चाचेतना कापि तिष्ठति ॥३६॥ प्रहृष्टः सार्थवाहस्तां भापमाणो मृदूक्तिभिः । पुत्रं संगोप्य वस्त्रेण प्राविशन्निजमंदिरं ।। ३६ ॥ गुप्तस्थाने निवेश्याथ खिद्यमानां नृपात्मजां । किंचिदाश्वासयामास पुत्ररतसमर्पणात् ॥ ३७॥ यत्किंचन वदत्येषा कर्त्तव्यं तत्त्वया शुभे। शिक्षयित्वेति दास्येका नियुक्ता तेन तांप्रति ॥ ३८ ॥ वरभोजनवस्त्रालंकाराद्यं सर्वदा ददौ । बभापे न वचः किंचित्तस्याः सोऽप्रीतिकारकं ॥३२॥ किंचित्स्वस्था ततस्तेन पृष्टा सा तव नाम किं । तया मंदं बभापेऽहं नाम्ना मलयसुंदरी ॥४०॥ वलसारस्ततो ध्यो स्वं सम्यग् मा वदत्वियं । नाम्नैव ज्ञायते कापि विशिष्टकुलसंभवा ।। ४१ ॥ Big । १३३ ॥

नारिष THE TEL ततः स्थानादयं प्राप निविलंबप्रयाणकैः । सागरतिलकं नाम वेलाकूले निजं पुरं ॥ ४२ ॥ गुप्तगेहे ततः क्वापि मुक्ता सा ससुता तथा । न जानाति यथा कोऽपि तामेकां दासिकां विना ॥४३॥ अथ तेना- न्यदाभाणि सैवं मलयसुंदरी। प्रतिपद्यस्व मामय वल्लभत्वेन सुंदरि ॥४४॥ ममास्याः सर्वलक्ष्म्यास्त्वं स्वामिनी भव मानिनि । आजन्माहं तवाज्ञायाः कारकः सपरिच्छदः ॥ ४५ ॥ ममाऽपुत्रस्य पुत्रोऽयं भव- तात्तव पुत्रकः। प्रत्यहं प्रार्थयामास मदनांधः स भामिनी ॥ ४६॥ ऊचे मलयसुंदर्या महापापमिदं तव । न युज्यते कुलीनस्य विरुद्धं जन्मनोईयोः ॥ १७ ॥ अपि नश्यतु सर्वस्वं भवत्वंगं च खंडशः। कलंकया- मि शीलं खं न तथापीदुनिर्मलं ॥ ४८ ॥ बहुप्रकारमित्यादि वारितः स तथा तया । यथा विधाय तष्णीकां वाढं रोषारुणोऽभवत् ॥ ४९ ॥ तस्यास्तं पुत्रमादाय दत्वा तालं च वेश्मनि । स्वप्रियाप्रियसुंदर्या अर्पयामास स क्रुधा ॥ ५० ॥ ऊचे चेष प्रिये बालं तेजस्वी रूपवानन्मया। अशोकवनिकामध्ये लेभे लक्षणसंयुतः ॥ ५१॥ भविष्यत्युज्झितो नार्या स्वैरिण्यात्र कदाचन । ततोऽयं भवतात्पुत्र आवयोरनपत्ययोः ॥ ५२ ॥ तस्यात्मनामलेशेन बल इत्यभिधां व्यधात् । धात्री च स्थापयामास स्तन्यपानाय सार्थपः ॥ ५३॥ शिक्षा RELICOPTERE...

चरित जानन ENTERTEREMETHELA लाख दत्वाथ भार्याया आपृच्छय स्वजनानपि । गेहाच्छन्नं गृहीत्वा तां वलान्मलयसुंदरी ।। ५४ ॥ पूर्व सजी- कृतं पोतं सार्थवाहोऽधिरूढवान् । उत्क्षिप्ता नांगराः सर्वे शोघं कर्मकरस्ततः ॥ ५५ ॥ ॥युग्म।। आज्ञया सार्थवाहस्य ततः पोतः स पूरितः । तटं बर्बरकूलाख्यं प्रत्यचालीजलाध्वना ॥ ५६ ॥ यानपाने पयोराशी पूर्णवेगेन गच्छति। दुःखिता चिंतयामास चित्ते मलयसुंदरी ॥५७॥ विक्रेप्यते विदेशे मां किंवा क्षेप्स्यति सागरे । मारयिष्यति किं वैप सार्थवाही दुराशयः ॥ ५८ ॥ यदभाव्यं तन्ममावास्तु स परं पुत्रकः कथं । भविष्यतीति दुःखेनाभवजीवन्मृतेव सा ॥ ५९ ।। तयाऽभूणि विमुंचंत्या स पृष्टो रुद्धकंठया । हहो सत्पुरुपाख्याहि मत्पुत्रो विहितः कथं ॥ ६० ॥ स माह हृष्टचेता मे मन्यसे यदि वांछितं । मेलयित्वा सुतं तत्ते पूरयामि समोहितं ॥ ६१ ॥ तं व्याघ्र. दुस्तटीन्यायं वीक्ष्य सात्मन्युपस्थितं । मुनिवन्मीनमादाय शोलरक्षाकृते स्थिता ॥६॥ अनुकूलेन वातेन प्राप वर्वरकूलकं । कतिभिर्दिवसैर्यानपानं क्षेमेण तस्य तत् ॥ ३॥ सर्व भांडं समुत्तार्य शुल्कदानपुरस्सरं । बलसारस्ततो लग्नो विधातुं क्रयविक्रयं ॥३४॥ विक्रीता भूरिद्रव्येण तेन सापि महासती । कृमिरागवस्त्र- कारिकारूणां निर्दये कुले ।। ६५ ।। तत्रापि दिव्यरूपा सा प्रार्थिता कामहेतवे । कामधैिर्युवभिः सामदा- .. || १३५॥

चरित्र FREEHICLESHEEEEEEEEमान नदंडैरनेकधा ॥ ६६ ॥ तस्यास्तु चलितं चेतो न कदापि मनागपि । एवरूपा महासत्यो भवंति भुवने यतः ॥ ६७॥ ततस्तैर्युवभिः क्रुद्वैस्तक्षं तक्षं वपुर्बुवं । तथा रुधिरमादायि यथा मूर्छामवाप सा ॥ ६८॥ कारं कारमंतराले कतिचिदिवसान् पुनः । ततखुस्ते महापापा रक्तार्थं तां सतीमिति ॥ ६९॥ साचिंतय. दहो पूर्व तद् दुष्कर्म मयार्जितं । उपर्युपरि दुःखाली येनैवं दौकते मयि ॥ ७० ॥ उत्पन्ना कुत्र कुत्रा परिणीता गता क्व च । यद्यदद्यापि मे भावि सोढव्यं तत्तदेव हि ॥ ७१॥ अन्यदा साथ सर्वांगं तैस्तक्षि- वात्तलोहिता । मुर्छिता पतिता भूमौ लिता रक्तेन सर्वतः ।।७२।। इतश्च सहसाकाशादुत्तीर्यामिषवांछया। भारंडपक्षिणा चंचुपुटेनोत्पाटिता सका ।। ७३ ॥ ‘स यावद्गगने गच्छन् प्रापोपरि पयोनिधेः । पुरस्तादपरः पक्षी तावद्भारंड आययोः॥ ७४ ॥ मां- सखंडस्य लोभेन युयुधे सह तेन सः । ततश्चंचुपुटादाला गलिता चेतनान्विता ॥७५ ॥ परमेष्टिनम- स्कार जल्पंती पतिताथ सा । नौरोपरि तरद्वस्तिमत्स्यपृष्टे विधेर्वशात् ॥ ७६ ॥ भारंडस्य मुखात्तावत्प- तिता हंत वारिणि । महामत्स्यस्य पृष्टे तु स्थिता देवनियोगतः ॥ ७७॥ यदा तु जलधेरे मत्स्य एष निर्मक्ष्यति । निराधारा मरिष्यामि तदाहमपि निश्चितं ॥७८ ॥ इति निश्चित्य रिते सा चकालराधना Emain at IITEL FIELORRIEI .. समाला चरित Jull hi स्वयं । परमेष्टिनमस्कारं पपाठोच्चेः पुनः पुनः॥ ७९ ॥ निभिर्विशेषकं ॥ परमेष्टिनमस्कार शृण्वन् वकि- तकंधर. । पृष्टोपरि स्थितां तां स वीक्षांचक्रे पुनः पुनः ॥ ८० ॥ क्षणमेकं झपः स्थित्वा तरन् पश्चाजलो. परि । स्थिरचित्तस्तथैवैको दिशं गंतुं प्रचक्रमे || ८१॥ अहो नयति मामित्थं सुखेनाथ क्व नेष्यति । प्रकृ- हितकृत्कोऽपि मत्स्योऽयमिति विस्मित्ता ।। ८२ ॥ जलकेलिनिमित्तं किं गजारूढाधिनंदनां । एपा क- ल्पलता किं वा चलानेरुपरि स्थिता ।। ८३ ॥ इत्येवं विविधां शंकां जनयंती खचारिणां । जलक्षालित- सर्वांगी ययो सा मत्स्यसंस्थिता ।। ८४॥ त्रिभिर्विशेषकं । सुखं सुखमयं गच्छन् मत्स्यः प्राप सुपोत. वत् । सागरतिलकाख्यास्य वेलाकूलस्य सन्निधौ ॥ ८५॥ इतश्चाधिपतिस्तस्य वेलाकूलस्य निर्ययो। कंद- पाख्यस्तदा राजपाटिकायां जनेर्वृतः ॥ ८६॥ यावद्गगजाधिरूढः स समागादंबुधेस्तटं । अपश्यत्तावदायांतं तं मीनं नगरंप्रति ।। ८७ ॥ तमारूढजनं मीनं दृष्ट्वा सर्वेऽपि विस्मिताः । अपूर्वमिदमाश्चर्यं दृश्यतेऽयेति वादिनः ॥ ८८ ॥ गजारूढ इहायाति हरिवगरुडस्थितः। क एप जलमार्गेणेत्यवदस्ते परस्परं ॥ ८९ ॥ राज्ञाभाण्यस्य मत्स्यस्य मानुपस्यापि केनचित् । स्वरमागच्छतो नैव कार्य किमपि भो भटाः ॥ ९॥ ततः कौतुहलाकृष्टाः सर्वे मोनेन संस्थिताः। अपश्यन्मत्स्यमायांतं व्यापारितविलोचनाः ॥ ९१ ॥ REERITRI DEDDI EDITEDDING १३७॥

चरित्र वयं राजा जगादाथ प्रेम्णा मां मन्यसे यदि । तदा भव्यं यतः प्रेम वरं लोके द्विपाक्षिकं ॥१७॥ अन्यथा कामयिष्येऽहं सुंदरि वां बलादपि । यतो मम मनो लग्नं तव रूपेऽतिचारुणि ॥१८॥ ततोऽसी चिंतयामास प्रागेव स्मरचेतसा । अनेनाहं समानीता तदद्य प्रकटीकृतं ॥ १९ ॥ धिर धिग् मे रूपचारु. त्वं पातालं यातु योवनं । अमुना येन सर्वत्र मया प्राप्ता कदर्थना ॥ २० ॥ जलधी किं निमग्नाहं मत्स्ये. नोत्तारिता च किं । पतिताहमिहागत्य दुःखे श्वनोपमे यतः ॥ २१ ॥ कामांधो यदि मे शीलं खंडयिष्य- त्ययं बलात् । मर्तव्यं तत्तदा नूनं मयोपायेन केनचित् ।।२२।। वरं मृत्युन शीलस्य भंगो येनाऽक्षतव्रतः देव- त्यं लभते याति नरकं तु क्षततः ।। २३ ॥ अथोचे सा महाराज नयनिष्टा नृपाः प्रजाः । पितृवत्पालयं- त्यत्र सर्वकालं हितार्थिनः ॥ २४ ॥ त्यक्त्वा न्यायं त्वमप्येवं यद्यकार्य करिष्यसि । ततो नष्टाः प्रजाः सर्वाः शरणाद्भयमुत्थितं ॥ २५ ॥ सतीनां शीलविधंसः कृतो लोकेऽत्र निश्चितं । अकीर्तिं कुरुते कामं तीन- दुःखान्यमुत्र तु ॥ २६ ॥ किं च शीलं सतीनां हि खंड्यमानं सुदुष्करं । केसरिणः सटा यवद् दृग्विषाहे. मणियथा ॥ २७ ॥ यत्र प्रकुपिताः सत्यस्तं कुर्युः क्षारपुंजकं । बुध्यस्व त्वं ततो राजन् स्वकुलं मा कलं. य॥ २८ ॥ विशालस्तव वंशोऽयं कुलं च विमलं नृप । गुणाधारस्वमेकोऽसि सकार्य गुज्यते कर HODIDIOLORIELPIRENA । 1१५० ॥

चरित्रं माता स तया वोधितोऽप्येवं महासत्या नरेश्वरः । दुष्टाभिप्रायतस्तस्मात कामांधो न झपासरत् ॥ ३० ॥ खंड. यिष्याम्यहं शीलमस्या नार्या चलादपि । क्षारपुंज करोत्वेषा मां चित्ते चिंतयन्निति ॥ ३१॥ ततो निगे- त्य कंदपों राजकार्याणि निर्ममे । ध्रुवं शल्यायमानायां तस्यामेव स्त्रियां हृदि ॥ ३२ ॥ युग्मं ॥ धर्मध्यान- परा सापि नित्यं मलयसुंदरी । बद्धकक्षा भृती तस्यो पिच्छायमुखपंकजा ॥ ३३ ॥ स्वयं वभाण राजा स भाणयामास चापरेः । भोगार्थ तां सती सा तु विभेदे नेत्र किंचन ॥ ३४॥ यद्यवस्तु समायातमपूर्व त- 1 त्तदर्पितं । चित्तावर्जनकार्येण तस्यैतेन महोभुजा ॥ ३५ ॥ अथान्यदा शुकस्यास्याद्गच्छता पुष्कराध्वना । एकमात्रफलं पक्वं त्रस्तं भारेण सुंदरं ॥ ३६ ।। उत्संगे राज्ञ आकाशे समासीनस्य पश्यतः । पतितं पाणिनादाय तेने चिंतितं पुनः ।। ३७॥ कुतोऽन्न संभवभूतफलानां मासि फाल्गुने । हु ज्ञातं छिन्नटकोऽस्ति नगरंनिकपा गिरिः ॥ ३८ ॥ तस्यातिविपमो. सतुंगशृंगसंस्थात्सदाफलात् । रसालारफलमादाय समुड्डीनः शुकः किल ॥ ३९ ॥ भारेणाम्रमिदं कोरमुखा- जरसस्तं भविष्यति । स्वयं स्वादाम्यदस्तक्किं ददे करमै प्रियाय वा ॥ ४०॥ ध्यात्वेत्यूचे स भोस्तस्यै समयदै कलं फलं । तामानीयावरोधेऽद्य मुंचताहं. भजे बलात् ॥ ४१ ॥ इत्युक्त्वा प्रेपितास्तेन गत्वा तन्न ERMEDICIREDIETOOTaबालाज १४१॥

चरित्रं जनास्तु ते । तदानमर्पयामासुः सापि जाह विस्मिता ॥४२॥ प्राप्तं फलमकालेऽपीदं पुण्यश्चिंतयंत्यदः। रानीयावरोधे सा क्षिता मलय सुंदरी ॥ ४३ ॥ ततस्तैः पुनरागस्य राज्ञे सर्व न्यवेद्यत । कृच्छ्रेणापालय- द्वाजाप्यागच्छंती विभावरी ॥ ४४ ॥ अथ सा चिंतयामास सतो मलयसुंदरी। कंदर्पोऽयं सकंदपो दर्पान्मांत व्ययिष्यति ॥४५॥ केशेभ्यो गुटिकां कृष्ट्वा तां घृष्ट्वानरसेन च । ततश्चकार सा भालतलके तिलकं निजे ॥ १६ ॥ ततः सा पुरुषो भूत्वा दिव्यरूप उपाविशत् । विस्फुरद्वरलावण्यो विश्वस्तो मत्तवारणे ॥४७॥ हयात्यद्भुतरूपं तमाकम्मिकमिवागतं । विस्फारिताक्षिपत्रास्ता व्यस्मयंत नृपप्रियाः ॥ ४॥ किं कोऽप्येष पुमान् दिव्यः पातालादिह निर्गतः। अवतीणों दिवः किंवा किंवा विद्याधरात्मजः ॥ ४२ ॥ इति चिंता. कृतां तासामभवन् स्वातविक्रयाः । राकाचंद्रोदये वाडेरिव वेलाजलोर्मयः ॥५०॥ तासां कटाक्षविक्षेपास्त. रंगे पतिताः समं । प्रसरन्मंजरीगंधे रसाले भ्रमरा इव ॥ ५१ ॥ नरं तं तादृशं दृष्ट्वाइवरोधं च विसंस्थुलं। गत्वा प्राहरिकाः सर्वे विम्मिता भूपतेर्जगुः ॥ ५३ ॥ आगतोऽथ नृपोऽपश्यन्नरं तं विस्मयावहं । धीरं सौम्यं सुम्बासीनं प्रत्यक्षमिव मन्मथं ॥ ५४ ॥ कोऽयं कथं प्रविष्टोऽत्र बहुघेति विकल्पयन् । यावतो तत्र सोप- स्पसावनेक्षिष्ट सुंदरीं ॥ ५५ ॥ अत्रानीयाय मुक्का या क सा मलयसुंदरी । उत्पाव्य मुर्दि :

LOSE TOTREASTER
प्राहरिका इति ॥५६॥ इदानीमेव सा देव समासीनात्र खल्वभूत् । निर्गता न बहिः कापि येन द्वारस्थिता
वयं ॥ ५७॥ तरित्युक्ते नृपोत्रोचचिंतयित्वा क्षण हृदि। सेव स्त्री पुरुषो जातः कथंचन किलाधुना ॥५॥
ततः पृष्टः स ना कीटक त्वमात्मानं निवेदय । स स्माह यादशोऽहं किन मां पश्यथ तादृशं ॥ ५९ ॥
विद्याधरादिसिद्धादिलक्षणेभ्यो विलक्षणं । सामान्यनरचिहालंकृतं धीरस्थिरांतरं ॥६॥ वेपं मलयसुंदर्या
दधतं तं तथैव च । पश्यन्नुवाच भूनाथो हुं ज्ञातमिति विस्मितः॥६१ ॥ युग्मं ॥ मांछितमनिच्छंती
भोसवं मलयसुंदरी । प्रतिपन्नासि पुरूपं प्रकारेणात्र केनचित् ॥ ६२ ।। रे नीरवा बहिरावासे तदेनं धत्त
रक्षकाः । स्थितोऽत्रांतःपुरेऽनथै सकलेऽपि करिष्यति ।। ६३ ॥ इत्युक्ते तेन नीत्वा स पुमान् मलयसुंदरः।
धृतस्तेस्तत्र हृष्टोऽस्थाद्धर्मध्यानोद्यतः सदा ।। ६४ ॥ सकंदर्पः स कंदर्पः क्षमापोऽप्यागत्य तं सदा । पप्र.
च्छोपचरन् भूरि परेश्चैवमपृच्छयत् ॥६५॥ नृरूपं किं त्वया चके प्रयोगेणेह केन च । स्वाभाविक कर्य रूप
भविष्यति पुनस्तत्र ॥६६॥ किंतु नोवाच किंचित्म जितकासी ततो नृपः । रोपेणाताडयन्नित्यं नानाताड.
नकर्मभिः ॥ १७ ॥ ताड्यमानो भृशं सोऽथ पुमान्मलयसुंदरः । तध्यायद्यद्यतः स्थानात्कथंचिनिःसराम्यहं
।। ६८ ॥ ततो मुच्ये महादुःखादतो नरकसोदरात् । कदाचिदन्यदा रात्री प्रसुप्तो यामिकस्ततः ॥ ३९ ॥
动画回回回回回回回回回回回应构
E ISin
॥ १४३॥

मरि -- ततो निःसृत्य सोऽज्ञात आगतो नगराबहिः । मर्नुकामः कचिद्देश्यकुडयामेकत्र तस्थिवान् ॥ ७० ॥ नाति- दुरेऽस्ति तस्यास्त्वंधकूपोऽल्पबलाभिधः । स परिभ्रमता तेन पुंसा दृष्ट इतस्ततः ॥७१ ॥ स्थित्वा तत्र वटे दथ्यो राजा मां लप्स्यते यदि । मारयिष्यति रोषांधो मारेण विविधेन तत् ।। ७२ ॥ युक्तं ततोऽधुना मर्नु पतित्रा मेऽत्र कूपके । स्मृत्वाभीष्टं ततो देवं चकाराराधनां च सा ॥ ७३ ॥ अरे दैव त्वया वैरिन् वियोग्येत्थं स्वबंधुतः । निर्भाग्याहं कृता तादृग् दुःखानां भाजनं भृशं ॥७४ ॥ महाबलेन निस्सीमताह- स्नेहेन तेन मे । समं प्रियतमैनात्र वियोगो विदधे त्वया ॥७५ ॥ तमेव मेलयेस्तन्मे प्रसयापि भवा. तरे । यतो यद्विदधासि स्वमवश्यं भवतीह तत् ॥ ७६ ॥ इत्युपालंभमाना सा देवं पुंरूपधारिणी । कूपे झंपाप्रदानाय सजनां कर्तुमुद्यता ॥ ७७ ॥ चतुर्भिः कलापकं ॥ इसश्च स्वप्रियां पश्यन् स सर्वत्र महाबलः । भ्रामं भ्रामं समागत्य तस्यैवाहो निशागमे ॥ ७८ ॥ वितस्पामेव प्रसुप्तोऽभोश्यकुरयां श्रमातुरः । प्रियावियोगसंतप्तः प्रमीला प्राप नो पुनः ॥ ७९ ॥ युग्मं ॥ राजकत्र मयेदानी दृष्टव्या सेति चिंतयन् । उकं मलयसुंदर्याः सर्व शुभाव तत्सदा ॥ ८॥ अहो एक- प्रियाया इव भाषितं । भयते पनितावाक्य प्र ई मृथा विलंबस्व क्षणं शुभे । इति जल्पन दधावप यावत् शीघ्रं महाबलः ॥ ८॥ तनात मणता साया शरणं मे महावलः । दत्तांधकूपके झंपा कुमारेणापि पृष्टतः ॥ ८३॥ ततः सोऽस्फुटचैतन्यो नरो मुर्छाभ- रादितः । मंदं मंदं जगादेति शरणं मे महावलः ॥ ८४ ॥ विस्मितोऽथ कुमारः स तस्यांगं समवाहयत्। मुभिंगे ततः सोऽपि चेतन्यं प्राप पूरुपः ॥ ८५॥ पुमान्मां किं स्मरत्येष किं वा मन्नामकं परं । कमपी. मिति ध्यात्वा ततः प्रोचे महावलः ॥ ६॥ हे साहसिक कोऽसि त्वं किमित्थं पतितस्विह । उपलक्ष्य स्वरेणाथ सम्यक तेनेति भापितं ॥ ८७ ॥ कोऽसि त्वं कथमायातः कूपे किं पतितोऽनु मां । पृष्टव्यो. ऽसीति पश्चाद्भोः प्रागेकं कुरु मे वचः ॥ ८८ ॥ स्वनिष्ठयूतेन मे भालतलं घर्प यथा तव । पुण्यप्राप्यस्य वृत्तांत स्वकीयं कथयाम्यहं ।। ८९ ॥ स्वलिष्टयूतेन तेनापि तस्य भालेऽथ धर्पिते । पुमान् सोऽथ प्रिया तस्य जज्ञे मलयसुंदरी ।। ९० ॥ इतश्च कूपमित्तेस्तु सणास्यं कृतं पहिः । उद्योतितोंधकूपः स तच्छिरो- मणिना तदा ॥ ९१ ॥ दुप्पापात्मप्रियालोकोत्कंठितोऽथ महावलः । अकस्माचा पुरोऽपश्यत् प्रियां मलय- सुंदरौं ॥ ९२ ॥ अनभ्राहो महावृष्टिर्यदेषा श्यसे प्रिये । भ्रामं भ्राममियत्कालं नैव लब्धा कुतोऽपि या ॥ ९३ ॥ अहो विधेर्नियोगो यदित्यमत्रांधकूपके । वभ्वाचिंतितोऽकस्मात्तवापि मम संगमः ॥ ९४ ॥ ज- 回国越帥回回回回 LAL १४५॥

चरित्र AMITRAATEEबाजELFISTEEL बार ल्पन्नित्यादि मुंश्चाभूण्यश्रांतं महाबलः । उवाचामूलमाख्याहि प्रिये वृत्तांतमात्मनः ॥ ९५॥ सापि सर्वे स्ववृत्तांत मुंचंत्यश्रुपरंपरां । दुःखसंपूर्णहृदया कंपमानतनुर्जगौ ।। ९६ ।। कुमारः स्माह वाष्पौधनिर्मितांधा- घुजीवनः । वमप्येवंविधे हा हा पतिता व्यसनार्णवे ॥ ९७ ॥ वपुर्यष्ट्यानया भोगयोग्यया सुकुमारया || दुःखानि तानि सोढानि त्वया तन्वि कथं कथं ॥ ९८ ॥ शून्यारण्ये तदानेन पार्धात्ते व्यवहारिणा । जगृहे बालकः सोऽस्ति कुत्रेदानी मम प्रिये ॥ ९९ ॥ सा माहात्रैव नगरे क्वापि मुक्तोऽस्ति तेन सः । ज्ञास्यते तु कथं पुत्रो मिलिप्यत्यावयोः कथं ।। १०० ।। कुमारोऽबूत चेत्कूपा-दस्मादावां कथंचन । निर्यास्थावस्तदा चिंता कर्तव्यपाखिला खल्लु ॥१॥ विरहे मे त्वया नाथ वासरा गमिताः कथं । इति पृष्टस्तया सर्व स वृत्तांतं निज जगौ ।। २ ॥ अन्योऽन्यालापपी. यूषपानसंप्रीणितश्रुती । चिरेण संगतो यावत्तत्र तौ तस्यतुः सुखं ॥३॥ विभाता रजनी तावदागाच्चानुपदं नृपः { दृष्ट्वा द्वावपि कूपे तो जगादेवं च विस्मितः ॥ ४॥ युक्ता प्रियेण केनापि नूनं मलयसुंदरी । एषा नैसर्गिकांगश्रीः स्नेहालापं वितन्वती ॥५॥ अनुरूपमहो रूपं सौभाग्यं यौवनं तथा । संयोगोऽप्येतयो- युक्तः पंडितो भगवान् विधिः ॥६॥ देवदेव्योरिव स्वर्गे कामरत्योरिवोच्चकैः । इदं हि मिथुनं लोके सफलं गावागाव ELER RELESEE MIRajala - चरित जन्म चतयोः ॥ ७ ॥ अभयं त्वामहो कूपायुवां निर्यातमप्युभी । इत्यूचे स पुनलुब्धः कंदपों दर्पकांधलः ॥८॥ रज्जुवढे उभे कूपे क्षेपयामास मंचिके । एते भोश्चटतं येनाकर्पयामीति चाह सः । ९॥ अथो मलयसुंदर्या प्रोचे कंदर्प एप सः । ममानुपदमायातो राजा रागेण वल्लभ ॥ १० ॥ कामांधेनान येनाहं भूरिघलान कदर्थिता । मयि लुब्धस्ततो नूनमयं त्वां मारयिष्यति ॥११॥ कुमारः माह चेत्कांते कूपादस्मात्कथंचन । निर्गतस्तत्करिष्येऽहं योग्यमेतस्य यद् ध्रुवं ।। १२ ।। मा भैपीस्त्वं द्रुतं भद्रे चटैका मंचिका द्वयोः । इति बुवन कुमारः स आरुरो हैकमंचिकां ॥१३॥ ततस्ते मंचिके ऊध्वं लग्नः कर्पयितुं नृपः । आत्मोच्छेदाय पातालादिव सर्पकरंडिके ॥१४॥ कूपोपकंठमायाता यावन्मलयसुंदरी। तावन्मृदुगिरा राज्ञा सुखेनोत्तारिता वहिः ॥ १५ ॥ महावलकुमारस्तूपकंठं यावदाययो । मुर्त काममिवा- लोक्य तावत्तं स व्यचिंतयत् ॥ १६ ॥ निस्सीमरूपलावण्यो ययेपोऽधिगतः प्रियः । सा कि विहीनरूपं मां मन्यते ताडिताप्यलं ॥ १७ ॥ ततो जीवत्ययं यावत्संमुख वीक्षते मम । तावन्नेवेयमथवा मणिवांछा तृणे कथं ॥ १८ ॥ छुर्या छिन्ना ततस्तेन रज्जुः प्रापत्ततः पुनः । कुमारः कूपतलकमनुगम्य प्रियामिमा ॥ १९ ॥ झंपां दातुं पुनः कूपे समुत्तालाथ सुंदरी | धृत्वा कृच्छ्रेण भूपेन निन्ये सा निजमंदिरं ॥ २० ॥ IMGEmma १४७॥

चरिन BREET IciliaRIEl कः किं नामा वथं चैप मिलितस्ते कुतस्विह । इति पृष्टापि सा नाख्यत्केवलं रुदती स्थिता ॥ २१ ॥ आहारं नापि जग्राह सा मुमुर्छ च दुःखतः । यदि दृक्ष्यामि सं भक्ष्ये तदाहमिनि चावदत् ॥ २२ ॥ कृ. म वाथ यामिकायतां मुक्त्वा तां चैकमंदिरे । स्वयं जगाम राजा स कंदपों राज्यचिंतया ॥ २३ ॥ भविष्यति कथं कूपे निर्यास्यति कथं ततः। प्रियो मे चिंतयंतोति वासरं सात्यवाहयत् ॥ २४ ॥ रति नाप्नुवती क्वापि लुठती निशि भूतले । दष्टातिदुष्टसर्पण निर्गतेन कुतोऽपि सा ॥ २५ ॥ मम पाद- तले लग्न एप दुष्टो भुजंगमः । जल्पंतीति चकारैषा गुरुदेवनमस्क्रियां ॥ २६॥ आगतैर्यामिकस्तत्र निजम्ने स भुजंगमः । तेभ्यो विज्ञाय तत्रागाड्याकुलः सोऽपि भुपतिः ॥२७॥ कृता विषप्रतीकारा विशेषो नाभ- वत्पुनः । प्रत्युत क्ष्वेडकल्लोला बभूवुरधिकाधिकाः ॥२८॥ इंद्रियाणां ततश्चेष्टा सर्वेषां नाशमागमत् । एक एवास्फुरच्छ्वासस्तस्या वपुषि केवलं ॥ २९ ॥ अनिच्छंतोव तां दृष्टुं मन्येऽहं रजनी गता। सजितांगो. मिवोद्धत्तुं व्युष्टेन स्फुरितं ततः ॥ ३०॥ निःशेषनिष्टितोपायस्ततो राजातिदुःखितः । पटहं वादयामासे- युद्घोषणपुरस्सरं ॥ ३१॥ सजीकरोति यो बालामिमां गरलमूर्छितां । रणरंगं गज कन्यां देशं चामोति सोऽधुना ॥ ३२ ॥ न निषिद्धः स केनापि पटहः कापि पत्तने । निराशः स ततो जातः कंदों नरनायकः 村们超神 THEHOLDIDIEO ।। १४८॥

- नाग्नि -- ॥ ३३ ॥ अथकेन कुतोऽप्येंत्य नरेणाभिनत्रेन सः । पटहो विकृतः सोऽपि विभृतो नृपपुनपः ॥ ३४ ॥ अ- नेन पटहो देव धृतस्तरिति वादिभिः । नीत्वा भूमीपतेः पावें स पुमान दर्शिनस्ततः ॥ ३५ ॥ इष्टो म. लपमुंदाः स एवायमहो पुमान् । अंधपात्ततः पापः कथंकारं विनियो ॥ ३२॥ केन देवहतेनेप परोक्षे मे बहिष्कृतः । को निर्गतुं यतस्तन्मात्स्वयं शनोति पतः ॥ ३७ ॥ ध्यायन्निति नृपो मंच विधायाकार- संवरं । ऊचे साधो विधेहि व सजां मलयसुंदरों ॥३८॥ न तं रणरंगभं कन्यां देशं च ते ददे। सोऽप्यूचे नृप मादास्त्रमपरं मम किंचन ॥ ३९ ॥ देहि देशांतरयातामेत्यां मलयसुंदरी । क्षणमात्रेण येनाहं विदधामि निरामयां ॥ १०॥ संकटे पतितो राजा ततः स्साह ददेऽप्यदः । आदेशान् यदि मे कांश्चित्करोग्यनु नरोत्तम ॥ १ ॥ यदक्षत्येप तदहं कृत्वा सत्वाधिकः क्षणात् । गृहीत्वा च निजां भायों गमिष्यामीति चिनयन् ॥ १२ ॥ प्रतिश्चय नरेंद्रोक्तं ततोऽसो नृपसंयुतः। पायें मलयसुंदर्या विषमूर्छा- युजो यया ।। ४३ ॥ युग्मं ! तदवस्यां ततो दृष्ट्वा दुर्लभां बल्लभामिमां । झरोधाचप्रवाहं स कुमारः प्रसभं निजं ॥ ४२ ॥ ऊचे चाहो नरेंद्रास्या बालायाः सर्वधा नताः । सर्वाश्चेष्टास्ततो नैव श्वासस्पंदोऽपि लभ्यते ॥ १५ ॥ तथापि कारयालाय भूपतेऽत्र महीतलं । निन्दजनसंचार सिकं चामलवारिणा ॥ १६॥ राजा. ថ្មី F1 ११९ ॥

चरित्रं OREITTEE देशेन सर्व तन्नियुक्तर्विदधे नरैः । नृपो लोकोऽपि तत्स्थानादहिझटिति तस्थिवान् ॥ १७ ॥ एकाकिना कुमारेण प्रारेभे विषवालनं । आलिख्य मंडलं चके मंत्रस्याप्यर्चनाविधिः ॥४८॥ कृत्वा ध्यान महामंत्रं स्मृत्वा च कटिपट्टकात् । कृष्ट्वा मणिः कुमारेण क्षालितोऽमलवारिणा ॥४९॥ तद्वारि नेत्रयोस्तस्या यी यावत्तेन प्रविक्षिपे । सा तावल्लोचने किंचिदुन्मीलितयती शनैः ॥ ५० ॥ ततः क्षितं मुखे नीरं श्वाप्तोऽपि स्फुरितस्ततः । युग्ममुद्घटितं चाक्ष्णोस्तयोः पुण्यमिव द्वयोः ।। ५ ।। सिक्ता तेनाथ सौगं मध्ये तद्वारि पायिता । समुत्तस्थी कुमारस्यानंदपूरेण सा समं ॥५२॥ कुतस्त्वं प्रिय तस्माच्चांधकूपान्निःसृतः कथं । कयं चक्रे त्वया सजदेहाहं चेत्युवाच सा ।। ५३ ॥ कुमार ऊचे भद्रेऽहं रज्जुच्छेदेन पातितः। यावत्कूपे स्थित- स्तावत्सर्पस्तत्रेव सोऽभवत् ।। ५४ ॥ कूपभित्तीस्ततः सर्वाः समंतात्पश्यता मया ! दृष्टा द्वारे शिला तत्र स सो यत्र संस्थितः ॥५५॥ गत्वा छन ततो द्वारशिला सा मुष्टिना हता। द्वारमुजघटे तत्र सर्पश्चागात् परा- मुखः ॥५६॥ यावद् द्वारेण तेनाहं प्राविक्ष साहसान्वितः। तावदने फणी सोऽपि दीपिकाधरवद्ययो ॥५॥ नूनमेषा सुरंगात्राऽकारि चौरेण केनचित् । ततः पुरः क्वचिद् द्वारमस्या गुप्तं भविष्यति ॥ ५८ ॥ पुमानिव ज्वलद्दीपकरो यद्यात्यहिः पुरः । तन्ममाद्यापि जागर्ति कोऽपि पुण्यलवो ननु ॥५९॥ चिंतयनि- Et担 । १५० ॥

। EEEEEEEEEEEEEE त्यहं यात्रत्कियतों भूमिकां गतः। तावत्सर्पः स नष्टो द्राक् ध्वांतं चोल्लसितं भृशं ॥६०॥ ध्वांतेऽप्यहं तथै- चरित वानुव्रजन्नास्फालितोऽश्मनि । ततः पादप्रहारेणाहतालं सा शिला मया ॥ ६१ ॥ द्वारमुघटितं तस्मान्नि- गतेन मया बहिः । गर्भवासादिव प्राप्तं पुनर्जन्मेति चिंतितं ॥ ६२ ॥ किंचिद्विश्वासमायातः पश्यन्नहिपदं भुवि । गंतुं लग्नः प्रिये सावधानचित्तोऽहमग्रतः ॥ ६३ ६. कियद्गतेन दृष्टोऽहिः शिलाकुंडलितो मया । वशीकृतस्य मंत्रेण तस्यात्तश्च शिरोमणिः ॥ ६४ ॥ गिरिनद्यां सुरंगात्र यदेपा पितृकानने। चौरस्थानं तदे- तद्धि स परं तस्करो मृतः ॥६६॥ जाननप्यात्मनोऽनर्थ नृपाते विरहं पुनः । अत्यर्थमक्षमः सोढुं प्रस्थि- तोऽहं पुरंप्रति ।। ६७ ॥ आगां चात्र पुरे यावत्तावत् श्रुत्वा व डिडिमं । मामिवाकारयंतं त्वां सजीकतु विपाकुलां ॥ ६८ ॥ पृष्ट्वा ज्ञात्वा च वृत्तांत लोकाले डिडिमो धृतः। मणिनानेन सर्पस्य मया त्वं सजिता प्रिये ॥ ६९ ॥ मयै- पोऽपि नृपो वाक्यसंकटे पातितोऽस्ति यत् । कर्तव्या न स्वया काचिदनिवृत्तिस्ततः प्रिये ॥ ७० ॥ निःसं. देहमयं त्वां मे वितरिष्यति वल्लभे। सुधासिक्तेव संजज्ञे ततोऽसो निर्वृता भृशं ॥ ७१ ॥ अथाहूनः कुमा- रेण राजाशयातो विलोक्य तां । उपविष्ठां प्रजल्पंती प्रमोदविवशोऽभवत् ॥७२।। उवाच च शिरो धुन्वन् । ।। १५१ ॥ । REETEE चरित्रं १५२। 11 रेण कटरे शक्तिरस्य यत् । सुखेन सामन्माकमस्याः प्रादायि जीवितं ॥७३॥ तव किं नाम भो ब्रूहि पृष्टे म राज्ञेति राजसूः । तस्मै सिद्ध इति स्वीयनामधेयमचोकथत् ॥ ७४ ॥ कल्येऽपीयं न भुक्तास्ति किंचिद्दाला ततोऽधुना | जेमयोचितमेतां त्वमित्युवाच महीपतिः ॥ ७५ ॥ शर्कराक्षोदसंयुक्तमानाय्य कथितं पयः । कुमारेण स्वहस्तेन यथे पायिताथ सा ॥ ७६ ॥ कुमा- नृपः प्रोचे गृहीत्वैनां व्रजाम्यहं । मां प्रेपय निजं चोक्तं कुरु त्वं सत्यवागसि ॥७७ ॥ रविवन्मेघवन्नी- तरराशिवच नरेश्वरः । नातिकामति मर्यादामन्यथैपा हता प्रजा ॥ ७८ ॥ अप्युक्तं पुरलोकेनायेमा- समस्य बालिकां । तवास्तु भापितं सत्यं मिलतां दुःखिताविमो ॥ ७९ ॥ इत्यादिवोधितो गूढकोपवह्निः शमीव सः । क्षणं तष्णि क्षणं चक्रे वार्ता अन्याश भूपतिः ॥ ८० ॥ अपृच्छच्चेष हे सिद्ध तवैषा भव. तीह किं । स स्माह गृहिणी देवाद्वियुक्ता मिलिताधुना ॥ ८१ ॥ अथोचे भूपतिः साधो कुक मे प्रयोजनं । तथाहि मे शिरो नैव तुदतिष्टति कर्हिचित् ॥ ८२ ।। ततस्त्वं लक्षणैर्यादृक् ताहकोऽपि नरो यदि । लभ्यते दहाते चापि निक्षिप्यांतश्चितं ततः ।। ८३ ॥ रक्षा तस्याश्चिताया हि हरेत्पीडां शिरःस्थि- तो। त्वया संपादितं तन्मे भवत्वेव महोपधं ।। ८४ ॥ नूनं मलयसुंदयाँ लुब्धोऽयं मां जिघांसति । OECDOTEID.LI 10 DIDDOD 20DE DOO ॥ १५२ ॥ Ini चरिनं REETRIE 回回回回回回回回回 प्रागेव याचितोऽनेन क्षुद्रादेशानहं ततः ॥ ८५॥ ततोऽयमकृते कायें भार्यां मे नापयिष्यति । कार्य पुन- बिना मृत्युं कर्तुं शक्यं न केनचित् ॥ ८६ ॥ इति ध्यात्वा चिरं तेन समालंव्य च साहसं । ऊचे नरेंद्र चिंतेयं कर्तव्या कापि न त्वया ॥८७॥ मया संपाद्यमेततेऽप्यतिदुर्लभमोपधं । समय॑ मे परं भार्यां राज्यं कुर्याश्चिरं पटुः ।। ८८ ॥ मिथ्या विहस्य सोऽवोचञ्चिते दुष्टो नृपस्ततः । महोपकारिणे सिद्ध दातव्या ते प्रिया मया ॥ ८९ ॥ तयोः प्राहरिकान्मुक्त्वा जायापत्योः पृथक् पृथक् । हटचित्तः स पापिष्टः मापोऽगा- निजमंदिरं ॥ ९०॥ प्रास्थापयत्कुमारोऽथ श्मशाने काप्टसंचयान् । लोकोऽप्यूचे मुधा हा हा नररत्नं वि. नक्ष्यति ।। ९९ ॥ विहितांतिमशृंगारो वेष्टितो राजपूपैः । दिनस्य पश्चिमे यामे श्मशानं प्राप भूपमः ॥ ॥ ९२ ॥ ज्ञात्वा व्यतिकरं लोकादूचे मलयसुंदरी । धिन धिम् मे जन्म धिक् चेदं सौंदर्य वपुपोऽखिलं ॥ ॥ ९३ ॥ येनैतस्य कुमारस्य पुरतस्य महौजसः । सर्वत्राप्यहमेवात्र जातानर्थस्य हेतवे ॥ ९४ ॥ पुरा नाथ त्वमुत्तीर्णः सदैवापन्महार्णवात् । एतस्यामापदीदानों पुनः स्थास्यसि हा कथं ॥ ९५ ॥ धृत्वा राज- भटैः क्षिप्तश्चिताकाप्टेषु वल्लभ ! प्रचालितेऽनले विष्वक् निर्यास्यसि कथं ततः ॥ २६ ११ जीवन्नेव चिता. वहेमध्ये प्रज्वलितः प्रिय । सांगदाहपीडा त्वं सहिष्यसि कथं कथं ॥ ९७ ।। एतस्त्वं किमिह स्वामिन ।१५३॥

ममाथ मिलितः कथं । त्वयात्रेत्याहिना दटा पापाहं जीविता च किं ॥ ९८ ॥ बहुप्रकारमित्यादि खिद्यमा-NE नरिग नाक्षियारिभिः । दयिताय प्रयच्छंती जलांजलिमनारतं ॥१९॥ यदि दृश्यामि भर्तारं करिष्ये भोजनं ततः। इति निश्चित्य सा तस्थो सर्वचेष्टाविवर्जिता ॥ ३०० ॥ युग्मं । कुमारेणापि धीरेण संवीक्ष्येतस्ततो भुवं । गुर्वी विरचयांचके स्थाने चाप्सिते चितां ॥ १ ॥ दृष्ट्या तस्य कुमारस्य साहसं नागरो जनः । संभ्यागत्य चात्यंतं दूनो भूपं व्यजिज्ञपत् ॥ २॥ न्यायोऽयं किय. देपोत्र देव रक्षामिपावया । हन्यते पशुबलिद्धः परोपकृतिकर्मठः ॥ ३॥ ततो वरमिमां बालामस्मे मा दास्म कर्हि चित् । एनं तथापि जीवंतं मुंच नो यचसा प्रभो ॥ ४ ॥ ततोऽभाणि नृपेणेपा न गृह्णात्यपि नाम मे । वीक्षते संमुखं नैव जीवत्यस्मिन्नारे तथा ॥ ५॥ ममेमां तु विना वालामात्मा तिष्टति नो सुखं । पतितः संकटेऽमुमिन् भवामि तदहं कथं ॥ ३ ॥ ततो जीवाभिधानेन मंत्रिणाभाणि निर्दयं । अहो किंचिन्न कक्तव्यं वराको म्रियतामयं ॥७॥ नरे. श्वरोऽपि मंत्री च महापापावुभाविमो । महिलामात्रकायेंण नररत्नं हतो यतः ॥ ८॥ कुरुतोऽनर्थमेतो यद्- दुर्मती क्षारदंभतः । क्षार एवानयोनि निश्चितं तद्भविष्यति ॥९॥ इत्यन्योऽन्यं ब्रुवाणः स लोकः स्वस्था- १५४ ।

सान य- चरित्रं । । नमीयिवान् । कुमारोऽपीटदेवानां चकार स्मरणं क्षणं ॥ १० ॥ हाहारवेण लोकानां साबै सुभटवेष्टितः। कुमारः काष्टनिचितां प्रतस्थेऽथ चितांप्रति ॥ ११ ॥. लोकानां हृदये शोकः कुमारश्च चितांतरा । प्रविष्टो निर्गतश्चाशु तेपामश्रुभरस्तदा ॥ १२॥ प्रज्ज्यालितो नृपायुक्तः समंताज्ज्वलनो नरः । लाच समस्तलो- कानामंगेष्वसुखवह्निना ॥ १३ ॥ प्रशशंस जनस्तस्य धीरत्वं ज्वलितेऽनले। सीत्कारमात्रमप्युच्चैरशृण्वन् भूपजन्मनः ॥ १४ ॥ अथ निचलितप्रागे ज्वलने राजपूरुषाः । स्वामिने कथयामासुर्यथाविहितमात्मनः H॥ १५ ॥ तस्यां रात्रौ नृपं मुक्त्वा जीवामात्यं च सर्वथा । निशेपे नगरे तत्र निद्रा कस्यापि नाययो ॥१६॥ प्रभातसमये जाते स सिद्धः क्षारपुट्टलं । कृत्या शी समायासीसंस्थानेन पुरे पुनः ॥ १७ ॥ दृष्ट्वा तं न विस्मितो लोको जगादानंदितो भृशं । हहो सत्पुरुपेदं कि शीपें त्वं चागतः कुतः ॥ १८ ॥ तस्याश्चिलेगु- होत्याहं भस्म भूपस्य हेतवे । आयातोऽस्मीति कथयन् स यो राजमंदिरं ॥ १९ ॥ रक्षामर्पयामास 9 भूभृते कथयन्निति । प्रक्षिप स्वं निजे शीर्षे रक्षा रोगः प्रयातु ते ॥२०॥ राजोचे किमहो सिद्ध न दग्ध. स्त्वं चिताग्निना । कुमारोऽचिनयच्छम कर्तव्यं छझिनो ननु ।। २१ ।। ऊचे चाहं नराधीश दग्धः सत्वेन मे पुनः । समायाताः सुरास्तत्र सिक्ता तैः मुधया चित्ता ॥ २२ ॥ जीवितोऽहं पुनस्तेन गृहीत्वा भस्मपुटलं । : 回回回回回回回回回回 SEE चरिन गलग- ॥१५॥ तव योग्यमिहायातः कुरु त्वं निजजल्पितं ॥२३|| राजा दध्यो जनानां हि वंचयित्वा दृशो वहिः। स्थिते धूर्तेऽत्र चित्याया ज्यालितो ज्वलनो भटैः ॥ २४ ॥ ज्ञात्वाथ दयितं तत्रायातं मलयसुंदरी। आरक्षकयुता प्राप्ता हृष्टा चोकंठिता भृशं ॥२५॥ एकांतं कारयित्वा च सर्व पप्रच्छ तंप्रति । प्रविष्टोऽपि कथं नाथ न दग्धस्त्वं चिताग्निना ॥ २६ ॥ मंद मंद चभापे स प्रियेऽहं निर्ययो यदा। सुरंगया हुतं तम्मादंधकूपाद्भयंक- रात् ॥ २७ ॥ सुरंगाया मुखे तस्या गुर्वी विरचिता चिता । प्रविष्टे मयि तन्मध्यं यदा प्रज्वलितोऽनल: ॥ २८ ॥ सुरंगायास्तदा द्वारमुद्घाटषेतः प्रविश्य च । पुनर्विधाय तवारं तथैवाहं स्थितोतरा ॥ २९ ॥ ज्वलन् ज्वलन् चितावही निर्वाणे द्वारमादरात् । उद्घाट्याहं च निर्गत्य क्षेमेणात्र समागमं ॥३०॥ इदं गुह्यं त्वया कांते प्रकाश्यं नैव कस्यचित् । येनैव भूपतिर्दुष्टो मम छिद्राणि पश्यति ॥ ३१ ॥ अत्रांतरे समागत्य नृपेणाभाणि सिद्ध भोः । अयेमा भोजयात्मीयां भायी मलयसुंदरी ॥३२॥ कथयित्वा ततस्तेन दयिता भोजिता निजा । पश्चादुक्तं मया राजंस्तव कार्यमसाध्यत ॥ ३३ ॥ तन्मां प्रहिणु गच्छामि भार्यामादाय संप्रति । सिध्यतात्प्रतिपन्नं ते माऽनेशरसूतृतं व्रतं ॥ ३४॥ नृपेण प्रेपिता दृष्टिर्जीवामात्यस्य संमुखं । क्षणं विमृश्य मंत्री स ततो लग्नः प्रजल्पितुं ॥ ३५॥ अहो सिद्ध स्वया तावत्कृतमेकं प्रयोजन ॥ १५६ 22@HEIBŠIO! 1911Blo2! ODDI O D icidadCI ETD IN - चरिन द्वितीयं चापि भूपस्य कुरु सत्वमहोदधे ॥ ३६ ॥ पुरस्यास्यैव नेदिष्ट छिन्नटंकाभिधे गिरी। चुतवृक्षः समस्त्यस्य प्रस्थमारोह्यमुच्चकः ॥३७॥ उपरिष्टात्तस्य चुतस्य देया झंपा ततस्त्वया। फलान्यादाय दातव्या पुन.पा भुवंप्रति ॥ ३९ ॥ पश्चादन समागत्य फलान्येतानि भूभुजे । अर्पणीयानि येनास्य पित्तपीडोपशा- म्यति ॥४०॥ ततो दध्यो कुमारोऽयं क्षुद्रादेशोऽतिदुष्करः । मर्तव्यं हि मया तत्र बुद्धिः कापि न विद्यते ॥ ११ ॥ कार्येऽस्मिन्नकृतेऽनाप्तमार्योऽहं मृत एव तत् । द्वाभ्यामपि प्रकाराभ्यामथ मृत्युः स्थितं मम ॥४२|| कुतोऽपि चेद्विधिवशारक्षुद्रादेशं करोम्यमु । तज्जीवितं कलत्रं च द्वयमप्यस्ति मेऽधुना || ४३ ॥ ध्यात्वेत्यु- वाच हे मंनिन् राजकार्य करोम्यदः । इति ध्रुवन् कुमारो द्रागुत्तस्थावासनाद् द्रुतं ॥४४॥ पतत्सु दुःख- प्ररेण दयिता नयनाश्रुषु । कुमारश्छिन्नटंकाख्यं प्रतस्थे तं गिरिप्रति ॥४६॥ यथायथाद्रिमारोहत्कुमारः स तथा तथा । लोकानां हृदये शोको हर्पश्चामात्यभूभुजोः ॥४५॥ पर्वतायं स आरुढ उदयादिमिवार्यमा। ततो नृपनरैस्तस्य दूरे चुतः ल दर्शितः ॥४७॥ न्यायस्थितेन यत्किंचिन्मयास्ति शुभमर्जितं । ततस्तस्य प्रभावेण सफलं मेऽस्तु साहसं ॥ १८ ॥ इति जल्पन् रसालं तं लक्ष्यीकृत्य स साहसी । झंपासंपातमातेने लोकहाहारवे सति ॥ १९ ॥ पतन वेगेन श्रृंगास क्षणेनागाददृश्यतां । कुमाराऽहितकर्तृणां मूलतः । १५७ ॥

चरिन मसए. बEL पुण्यराशिवत् ॥ ५० ॥ अहो अन्याय आः पाप मिलितानि पृथक् पृथक् । भूत्वा क्वचिद्भविष्यति गतान्यमिलितानि ही ॥ ॥ ५१ ॥ इति ध्रुवंतस्ते सर्वे शंकमानास्त्वमंगलं । नरेंद्रस्य पुरस्यापि व्यावृत्य स्वगृहान् ययुः ॥ ५२ ॥ राजपुंभिः समाख्याते निःशेपे नृपमंत्रिणी । कृतार्थ मन्यमानी स्वं गमायामासतुर्निशां ॥ ५३ ॥ संजाते. ऽथ प्रभाते स सिद्धो मध्ये पुरं वहन् । शिरस्याम्रफलापूर्ण करंडं पुनराययो । ५४ ॥ महात्मा जीवितो नुनमेप देवानुभावतः । कृतभूपालकर्तव्यः क्षेमेणात्र समागतः ॥ ५५ ॥ अवगणैरिति हृष्टास्यैर्विसितैर्मि- लितः पथि । अनेकधा पृच्छयमानः स्थाने स्थाने पुरीजनैः ॥ ५६ ॥ पृष्टव्यो नाधुना किंचिद्युष्माभिस्ता. निति ब्रुवन् । जनेः परिवतो राज्ञः समीपे स ययो पुमान् ॥ ५७ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ।। कृष्णास्येनातिभी. तेन विस्मितेन च भूभुजा । यावन्नाभापितः किंचित्स पुमांस्तत्र संसदि ॥ ५८ ॥ मंत्रिणा तावदाख्यायि कृत्वा कार्य सुदुष्करं । हे सिद्ध स्वं किमायासीः कुशलेनात्र सत्वरं ॥ ५९ ॥ एवमित्यालपन्नेष शीर्षादु. तार्य मुक्तवान् । सहकारकरंडं तं तयोरासीनयोः पुरः ॥ ६० ॥ ऊचे चैतानि चूतस्य फलान्यादध्वमत्त च । यूयं कुटुंबसंयुक्ताः पित्तं शाम्यंतु सर्वथा ॥ ६१ ॥ भीताः सर्वेऽपि मौनेन यावत्तस्थुर्नृपादयः । ताव. ।

चरिन ९ दुद्घाटयांचके सिद्धेनाम्रकरंडकः ॥ ६२ ॥ वित्रीण्यादाय चूतानि भुपमापृच्छ्यचागमत् । पावे मलयसु. दर्या दुःखिताया नृपात्मजः ॥६३ ॥ ततोऽसौ दृष्टहृदया मयूरीव धनागमे । प्रतिपत्तिं विधायोच्चैः पप्र- च्छोदंतमेतकं ॥ ६४ ॥ स स्माह वल्लभे पूर्व यो योगी वह्निकुंडके । दग्धः परिचितो मे स मृत्वात्र व्यंत- रोऽभवत् ॥६५॥ स चुते निवसत्यत्र भागधेयेन नो प्रिये । प्रजल्पन्निपतंश्चापि तेनाहमुपलक्षितः ॥ ६६ ॥ स्वकराभ्यां ततस्तेन धृतोऽहं चपलं पतन् । उक्तश्चीपकृतेः कर्ता मा भैस्त्वं नृपनंदन ॥ ६७ ॥ आत्मीयः कथितस्तेन वृत्तांतः स्वो ममापि च । इति संलपतो रानियंतीयायावयोईयोः ।। ६८ ॥ व्यंतरेण ततस्ते. नाभाणि त्वं भो भवातिथिः । कुमारेप्टातिथे किं किं तवातिथ्यं करोम्यहं ।। ६९ ॥ मयोचे कार्यसंसिध्ध्या 9 कंदर्पस्य नरेशितुः । निर्मूढार्य थाहं स्यां विधेहि त्वं तथा सुर । ७० ॥ ततोऽभाणि सुरेगैप नृपति- स्त्वां जिघांसति | शिक्षयाम्यहमेनं तद्यदि ते संमतं भवेत् ॥ ७१ ॥ मयोक्तमियताप्येप विरुद्धव्यसना- यदि । न निवस्य॑ति तत्सर्वमपि तस्य विधास्यते ॥ ७२ ॥ यदा कदापि दुःसाध्यं किंचित्ते स्यात्प्रयोजनं । तदाहं स्मृतमात्रोऽपि करिष्यामि सहायतां ॥७३॥ mil इत्युक्त्वा तेन चानीय 'कुतोऽप्येकः करंडकः । गृहीतेश्रूततस्तस्मात्कलेराम्रफले तः ॥ ७४ ॥ गृहीत्वाथ 回回回回回回回回 । १५९ ॥

चरित्र करंडं तं मां चागानगराइहिः । स देवोऽवददेवं च प्रति मां सत्र संस्थितः ॥ ७५ ॥ कुमारनं करंडं त्वं नीत्वार्पय महीपतेः । समेष्यामि त्वया सार्द्धमहमंतर्हितः पुनः ॥ ७६ ॥ तत्र प्राप्तस्य ययन्मे भविष्यत्यु- ॥ १६० चितं पुनः । तत्तत्सर्व करिष्यामि तस्य प्रच्छन्नसंस्थितिः ॥७७ ॥ मयानीय करंडः स ततो राज्ञे सम- र्पितः । अनुज्ञाप्य च भूपालमहं पश्चादिहागमं ॥ ७८ ॥ ततस्तस्य करंडस्य मध्यादुच्छलितः किल । नृपं खादाम्यमात्य वा पुनः पुनरिति स्वरः॥ ७९ सिद्धोऽयं निश्चितं कोऽपि गूढात्मा सिद्ध एव यत् । दुष्क- राण्यपि कार्याणि करोतीशि लीलया ॥ ८ ॥ तदन फलदंभेन नूनभेषा विभीषिका । काप्यानीयामुना मुक्ताऽत्रास्माकं क्षयकारिणी ॥ ८१ ॥ जल्पंतमिति तं भूपं चकितं सचिवो हसन् । विभीषिकामुखे धूलि- स्तदोच्चेः कथयन्निति ॥ ८२ ॥ अहंयुर्वार्यमाणोऽपि यावत्तस्यांतिकं ययो । तावच्छभाव तं शब्दं स मृत्यो- दुंदुभेरिव ॥ ८३ ॥ युग्मं ॥ सतो यावत्स्वहस्तेन तेनाथ फलवांछया । द्वारमुद्घाटितं तस्यं स्वस्याऽपुण्यनिधेरिव ॥ ८४॥ ताव: स्कृतांतघाटीव बासयंती जनं द्रुतं । वज्ञानलमहाज्वाला तन्मध्यादुत्थिता पुरः ॥ ८५ ॥ दग्धः पतंगवद्- दुष्टस्तया बजामिकीलया । सहसा सचिवः सेप जीवो निर्जीवतामगात् ॥ ८६ ॥ लमः काटेषु सोधस्य ISEजाता बानमDEOralTHEROICELLERED NEITHERLERI चरित ial दग्धुं प्रारब्धपावकः । ततो भीतेन सिद्धः स नृपेणाकारितो द्रुतं ||८७॥ मगृहोण सुरेणात्र कृतं किंधि- भविष्यति। चिंतयन्निति सिद्धः स समागाद्वाजसन्निधो ॥८८॥ उदित्वा सर्वमेतस्मे राज्ञाऽवादि प्रसय भोः । सिद्धास्मासु कृपां कृत्वाऽदः शांति नय विड्बरं ॥८९॥ भविष्यति कथं शांतिरिति चिंतयतामुना । सिद्धेनाक्षेपि तत्रांबु शांतोऽग्निः सर्वथा ततः ॥ ९० ।। पिहितोऽथ करंडः स क्षेमेणास्थात्तथैव च । तस्या. सन्ने परं कोऽपि भीत्या नास्थाकथंचन ॥ ९१ ।। अथोद्घाञ्च करंडं तं स सिद्धः सात्विकाग्रणीः । ततः क्षेमेण जग्राह सहकारफलोत्करं ॥ ९२ ॥ स्वहस्तेनार्पयामास राज्ञे विस्मितचेतसे । अन्येभ्योऽपि परं राजा नाग्रहीतानि भीतितः ॥ ९३ ॥ धीरयित्वाथ सिद्धेन माहितस्तानि भूपतिः । महामात्यपदे तस्याऽतिष्टि- ल पज्ज्येष्टनंदनं ॥ ९४ ॥ नृपः पप्रच्छ हे सिद्धोच्छलितं किमिदं भयं। येवं गमितो मार्ग महामात्यो ममैप हा ॥९५॥ सिद्धः माह नराधीश तवाऽन्यायतरोरयं । अंकूरोऽतःपरं पुष्पं फलं चानुभविष्यसि ॥१६॥ यतो ये पालयंत्या नृपा न्यायं महीतले । नाप्जुवंत्यापदां लेशमपि ते स्फीतसंपदः ।। ९७ ॥ ततो वि. सृज मामद्य स्वभार्यासंयुतं नृप । पालयासादितं राज्यं निष्प्रत्यूहमिदं कुरु ॥ ९८ ॥ सामंतायास्ततः प्रोचुः कुरु स्वामिन्निदं वचः । अनयेनैप यत्साधुर्युक्तः कोपयितुं न हि ॥ ९९ ॥ ततो मलयसुंदर्यामनु- । १६१ ॥

मन नरिम - all रागवशंवदः । नृपो दध्यावसो सिद्धः शक्तिमान्मंत्रतंत्रवित् ॥ १०॥ एप वाह्यानि कार्याणि साधयामास लीलया। कारयामि ततः स्वांगे किंचित्कार्य सुदुष्करं ॥ १ ॥ करिष्येऽहं तथा नांगं यथायं कारयिष्यति । पश्चादकृतकार्यस्ता कथं याचिष्यते प्रियां ॥ २ ॥ एवं कृतेऽत्र मे किंचिनिंदापि न भविष्यति । ध्यात्वेत्युवाच हे सिद्ध अर्पयिष्यामि ते प्रियां ॥ ३ ॥ किंतु त्वं सामर्थ्य स्तवासाध्यं न किंचन । तृतीयं कुरु कार्य तत् पूर्व यन्मेऽस्ति मानितं ॥ ४ ॥ पश्याम्यहं स्व. नेत्राभ्यां सांग न तु पृष्टकं । तत्वं कुरु तया वीक्षे यथा तदपि मध्यवत् ॥ ५॥ क्षुद्रादेशानहो एप वितरन्नेव तिष्ठति । ध्यायन्निति कुमारः स साक्षेपमिदमत्रवीत् ॥ ६ ॥ नेक्षते कोऽपि पृष्टं स्वमसग्राह- स्तदेष किं । स्वपृष्टदृष्टी ते कीहक् कार्यसिद्धिनराधिप ।। ७ ॥ ततः सिद्धो नरेंद्रस्य ग्रीवानाडी तथा ब- लात् । आचकर्षातिरोपेण देतैर्दैतानिपीडयन् ॥ ८॥ यथा भ्रांस्वा मुखं जातं घटस्थानेऽस्य तरक्षणात् । मुखस्थाने पुनयंत्र न्यस्तेवाथ कृकाटिका ॥ ९ ॥ विलोकय निजं पृष्टं सिध्यत्विष्टं नरेंद्र ते । इति जल्पति सिद्धे स चुकोप सचिवो नवः ॥ १०॥ अन्यायकूटवसते हंहो धूर्त्तशिरोमणे । हतो मज्जनकस्तावज्जीवो मंत्रोश्वरस्त्वया ॥ ११ ॥ अस्माकं पश्यतां राज्ञो दुःखावस्थाप्यसो कृता । भविष्यतीह किं किं न ततस्त्व- F Elailaaldane १६२

चरितं
तोऽसमंजसं ॥ १२ ॥ इतनाकर्ण्य वृत्तांतं तं सर्वमपि भूपतेः । भीतास्तत्राययुभूपभाः सर्वा अपि द्रुतं ।
i-१३ ॥ दृष्ट्वा ताः स्वामिनं दुःस्थमपूर्वाकारधारिणं । प्रक्षिपंत्यो मुखे पंचाप्यंगुली रोदनान्विताः ॥१४॥
अतिदीनस्वरेणैवं सिद्धस्याभिमुखं जगुः । कोपं मुंच प्रसीदाशु सुसाधोऽस्मासु संप्रति ॥ १५ ॥ यादृशोऽभू-
नृपो मुर्त्या तादृशं कुर्वमुं पुनः । अस्मभ्यं पतिभिक्षां त्वं देहि कारुपयमंदिर ॥ १६ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ।।
प्रत्यक्ष सर्वलोकानामेप दुःखं हि संगतः। परिणामं निजं दुष्टं त्यक्षतीति विचिंतयन् ॥१७॥ सिद्धो जगाद
। यद्येप स्वपादाभ्यां पुराहहिः । संस्थितं जिनमानम्य पुनरागच्छतीह च ॥ १८ ॥ युग्मं ॥ सजितांगस्त-
देप स्यात् पतियों नान्यथा पुनः । ततोऽशक्तोऽपि भूपः स तत्र गंतुं प्रचक्रमे ।। १९ ।। कौतुहलेन पुलोंके
चटितेऽग्रहादिषु । स्थाने स्थाने तथा पुंजीभूते भूपश्चचाल सः ॥ २० ॥
ऋजुपद्भ्यामचालीच अपश्यन्मार्गकं पुरः । पदे पदे स्खलन् राजा दुःखेन महता ययौ ॥ २१ ॥
विपरीतांगपादेन पश्यन्मार्ग चचाल सः । ययो तथापि दुःखेन प्रेरणाभां विडवयन् ॥ २२ ॥ द्वाभ्यामपि
प्रकाराभ्यां जनयनिति कौतुकं । केपां दुःखं च केचित् स गत्वा पुनरागमत् ॥ २३ ॥ प्रत्यक्षं सर्वलो-
कानां पापोऽयमिति न्यकृतः । निर्वस्य॑त्यधुना नूनं दुष्टादध्यवसायतः ॥ २४ ॥ ध्यायन्नित्यपरां नाडौं
-
ELERTERNATH
॥ १६३ ॥

चरितं ग. कंधरायाश्चकर्प सः । नरेंद्रस्य ततो वक्त्रं वलित्वा स्थानमागतं ॥ २५ ॥ अवरोधस्ततः सिद्धं प्रशशंस प्रमोदभाक् । ऊचे च प्रार्थयस्वाहो यत्ते किंचन रोचते ॥ २६ ॥ स माहेकामिमामेव भार्यां मलयसुंदरी । मह्यं दापयतास्तीह यदि शक्तिलवोऽपि यः ॥ २७ ॥ ततस्ताभिर्भृशं प्रोचे प्रत्युचे न पुनर्नृपः । दध्यो Hदेया कथं स्थाप्या यांती मलयसुंदरी ॥ २८ ॥ अवांतरे समुत्तस्यो मंदुरायां हुताशनः । दारुणः प्रयन् ज्यालासहस्त्रेगगनांगणं ॥ २९ ॥ ततः प्रोचे नरेंद्रेण वरो मम तुरंगमः । दह्यते सिद्ध ते कप कुरु तुर्य प्रयोजनं ॥ ३० ॥ प्रियामादाय गच्छेस्त्वं पश्चादद्यैव वांछया । ततोऽब्रूत जनोऽद्यापि कुग्राहं न नृपोऽस्य. ति ॥ ३१ ॥ एतावतापि यदुष्टाध्यवसायं जहाति न । पापोऽयं तदमुष्यात्र योग्यं कत्तु करोमि तत् ॥ ॥ ३२ ॥ ध्यायन्निति कुमारोऽथ प्रवेष्टुं तं हविर्भुजं । उत्पन्न द्विगुणोत्साहो बभूव प्रगुणः क्षणात् ।। ३३ ॥ हाहाकारपरे लोके बहुधा वारयत्यपि । मनप्ता भूपतिं भूरि निंदत्याक्रोशति क्रुधा ॥ ३४ ॥ कुमारः स्मृ. तदेवः स चिंतितात्ममनोरथः । पतंगवत्पपातानो लोकानामश्रुभिः समं ॥ ३५॥ युग्मं ॥ संतुष्टे नृपती लोके स्फुरच्छोकभरे तथा । क्षणमात्रेण लिद्धः स निर्ययो ज्वलमात्ततः ॥ ३६॥ वासवाश्वोपमाश्चाधि- रूढोऽत्यंतवपुर्महः । संवीनदिव्यवसनः सर्वालंकारभासुरः ॥ ३७॥ जनयन् विस्मयं सिद्धो वक्तुमेवं प्रच. 回信“三 । १६४ ॥

পৰি JEHODILTISECTETO90 क्रमे । ददद्धपविपादी च व्यत्ययाल्लोकभूपयोः ॥ ३८॥ युग्मं ॥ अहो एषा ज्वलदह्निपवित्रा सर्वकामदा। भृमियत्पतितोऽत्राहमश्वोऽप्येवं वभूव च ।३९॥ आत्रयोर्न कदापीह रुग् जरा च मृतिस्तथा। भविष्यत्यन्यदप्यत्र प्रविष्टेरिष्टमाप्यते ॥ ४० ॥ ततस्तत्र प्रवेशाय | राजान्येऽपि समुद्यताः । सिद्धेनोक्तं ततो भो भोः क्षणमेकं विलंव्यतां ॥ ४१ ॥ पूजयाम्यनलं यावद्विधि- वत्तीर्थमप्यथ । आनाय्याज्यादि चिक्षेप कूटमंत्रपुरस्सरं ॥ ४२ ॥ अहं पूर्व प्रवेश्यामीत्युक्त्वा ध्यावा च वांछितं । प्राविशत्सहसा राजा सचिवोऽपि ततो द्रुतं ॥४३॥ कुमारो वारयामास सर्वान् प्रविशतः परान् । विलंव्यतां क्षणं राजमंत्रिनिर्गम ईक्ष्यतां ॥ १४॥न निर्गतो चिरेणापि यावत्तो तावदूचिवान् । जनः सिद्ध यथा त्वं किं नायातो नृपमंत्रिणौ ॥४५॥ सोऽवोचज्ज्वलनात् किं भोः कदाचित्कोऽपि निर्गतः । अहं तु कृतसान्निध्यः संतुष्टेन सुपर्वणा ॥ ४६ ।। जनो जगाद हुँ ज्ञातं वैरं स्वं वालितं त्वया । फलितोऽन्याय- क्षोऽयं सपुत्रामात्यभूपयोः ॥ १७ ॥ सामंतायेस्ततस्तत्र मंत्रयित्वा महानरः । अराज्याहपरे राज्ये सिद्ध एव कृतो नृपः ।। ४८॥ ततोऽसो पालयन् राज्यं न्यायेन जनसंमतः । सिद्धराज इति ख्यातोऽरिवगै दमयन्नभूत् ॥ ४९ ॥ है ॥ १६५ ॥ - 個性口紅鞋相相机 आगंतव्यं त्वया कार्य स्मृतेन विषमे पुनः । इत्याभाष्य स सिद्धेन विसृष्टस्त्रिदशोऽगमत् ॥ ५० ॥ देशां- चरित तरादथायातो बलसारः स सार्थपः । तत्रोपायनमादाय नृपस्य मिलितो मुदा ॥ ५१ ॥ तेनोपलक्षिता तत्रासीना मलयसुंदरी । तयापि सार्थवाहः स ततो भीतो गृहं गतः ॥ ५२ ॥ अहो द्वीपांतरात्तस्मादिहषा कथमागता । भार्याभावेन राज्ञोऽस्य कथं संघटिता तथा ॥ ५३॥ मयास्या यत्कृतं तच्चेद्राज्ञेऽसी कथयि- प्यति । शरणं मरणं तन्मे स दध्याविति दुःखितः ॥ ५४॥ ऊचे मलयसुंदर्या बलसारो नृपैष सः । अहं कदर्धिता येन गृहीतोऽस्ति सुतश्च मे ॥ ५५ ॥ मुद्रितानि कयाणानि सकुटुंबो धृतोऽथ सः । राज्ञा तस्या- पराधोऽपि प्रोक्तस्तेनेति चिंतितं ॥ ५६ ॥ मोक्षो नैवास्ति मे किंतूपाय एकोऽत्र विद्यते । स सिद्धिं याति चेत्पुण्यनं क्षेमं तदेव मे ॥ ५७ ॥ राज्ञोऽस्य सवलो वेरी सूरः परिचितो मम । चंद्रावत्याः पुरः स्वामी श्रीवीरधवलोऽपि सः ॥ ५८ ॥ निर्जित्येनं नृपं मां स मोचयिष्यति सांप्रतं । तस्याहं मानयाम्यष्टो द्रम्मलक्षाणि मानुषैः ।। ५९ ॥ अष्टो द्वीपांतराये चानीताः संति गजा वराः । कथापयामि तस्याहं तानप्युत्तमलक्षणान् ॥ ६० ॥ दक्षः सोमाभिधस्तेन प्रेषितो निजपूरुषः । शिक्षयित्वा ततः सर्व श्रीवीरधवलांतिके ॥ ६१ ॥ गच्छता पथे तेन ॥ १६६ ॥ बाALI GOETIDIDATA.OREIINER चरित्रं मानव रोदाटव्यामुभावपि । प्राप्तो तो वीरधवलसूरपालाभिधौ नृपो ॥ ६२ ॥ द्वयोरपि तयोर्येन राज्ञोलॉकमुखा- न्मृषा । शुद्धिर्मलयसुंदर्या जाता युगपदीदृशी ॥ ६३ ॥ रोद्राटव्यां यतो दुर्गतिलकाख्यमहागिरो । भीम- पल्लीपतेः पाश्वेऽस्ति सा मलयसुंदरी ॥ ६४ ॥ स्वस्वराज्यात्ततस्तत्रायाती द्वावपि भूपती । ताभ्यां पल्लीपतिः सोऽथ लीलया दुर्जयो जितः ॥ ६५ ॥ वीक्षिता तत्र सर्वत्र ताभ्यां मलयसुंदरी। किंतु तस्याः पदमपि । दुर्लभाया अलाभि न ॥ ६६ ॥ नरेंद्रो तो ततो यावद्यास्यतः स्वपुरंप्रति । तावत्सोमेन विज्ञप्तः श्रीवीरध- बलो नृपः ॥ ६७ ॥ तथा तथोदितं सर्वं बलसारस्य वाचिकं । राजा वीरधवलेन द्रुतमंगीकृतं यथा ॥६॥ तेनाई यच्छता ख्यातं सूरपालाय भूभुजे । सर्व बहु मतं तेनाप्युल्लसल्लोभवार्चिना ।। ६९ ॥ सदावयोरिदं वैरिंगेहं कमपि तन्नवं । हत्वामुं नृपमेतस्य सर्वस्वं गृह्यतेऽधुना ॥७०॥ मंत्रयित्वेति तो सिद्धराजस्योपरि भूपती। असंख्यवलसंयुक्तो प्रचेलतुरुभावपि ॥७१॥ प्राप्ती सागरतिलकपुरादारानरेश्वरी। कंपयंती भुवं सैन्यभारेः कातरचित्तवत् ॥७२॥ दत्वा शिक्षां ततो दूतस्ताभ्यां प्राक् प्रहितो हितः। सागरतिलकास्यस्य नगरस्य नरेशिंतुः ॥ ७३ ॥ दूतस्तत्र गतो द्वारपालेनांतः प्रवेशितः । कृत्वा प्रणाममेवं तं सिद्धराज व्य- जिज्ञपत् ॥७॥ पृथ्वीस्थानाधिपः शूरः सूरपालो नरेश्वरः। चंद्रावतीपुरोस्वामी श्रीवीरधवलोऽपि च ॥७५॥ नागनाHIEFREE | १६७।। + MER चरित्रं रफए- । 宫 二三三三三回国 तो बावपीह देव त्वामभियोर्बु निरर्गलं । आयातो प्लावयंतो क्षमामिव पूर्वपरांबुधी ॥७६॥ वलसारस्त्वया योऽस्ति गृहीतः सार्थनायकः । तेन सादै महास्नेहोऽनयोहि नृपयोरपि ॥७७॥ सर्वेषां बांधवा दानाव- दान्या व्यवहारिणः । वर्षतो वारिदाः के न प्रीति मधुरखराः ॥ ७८॥ मित्रवबंधुक्त्पुत्रवदमुं व्यसन- स्थितं । उपेक्षेते कथं सार्थवाहमस्मत्प्रभु प्रभो ॥ ७९॥ बलसारोऽयमावाभ्यां कृतस्नेहो भृशं सह । कुलिनो व्यवहारी च तन्मोतुं देव युज्यते ॥ ८० ॥ कथापयत इत्येतावस्माकं स्वामिनी तव । मुच्यतामेष सत्कृत्य त्वया राज्यं च भुज्यतां ॥ ८१॥ क्ष- म्यतामपराधोऽपि तस्यैकोऽर्थवतो भृशं । छिद्यते फलितो वृक्षः किं पत्रैर्दषितांगणः ॥ ८२ ॥ कक्षीकृतो. ऽस्मदीशाभ्यां दुर्निग्राह्योऽस्त्ययं धनी । गर्जत्सिंहं वनं दृष्टुमपि किं कुंजरः क्षमः ॥ ८३ ॥ शूरोऽप्यल्पब- लोऽसि त्वं तो चासरव्यवलो नृपो । अपारे पारावारेऽस्मिन् मा मुस्त्वं सक्थुमुष्टिवत् ॥ ८४ ॥ मोचयिष्य. त एवेनं त्वां पुनः शिक्षयिष्यतः । नृपो द्वावपि सिंहे हि सजितांहो गजेन किं ॥ ८५ ।। मास्ममुरात- तायी वं लंकेश इव मा मुहुः । दीर्घ चिंतय कार्य चार्जितं राज्यं चिरं कुरु ॥ ८६ ॥ इति दूतमुखात्सर्व श्रुत्वा सिद्धनरेश्वरः । जनकश्वसुरो तत्र ज्ञात्वायातौ च गूढहृत् ॥ ८७ ॥ हर्षेण प्रोल्लसद्रोमा रसेनेष AREILDRONE । १६८ ॥

चरित्रं 这四回 LEE HERESENTS रणोद्भवा । कृत्रिमाटोपसंयुक्तो दूतंप्रति जगाविति ॥ ८८ ॥ युग्मं ।। यदि दूत प्रभु ते तो बहुसैन्यावु- भावपि । तत्किं न द्विभुजी नेकदेहो कि थान सेनिकैः ।।८९॥ रविरेकोऽपि ताराणां माहात्म्यं असते न किं । गजेंद्राणां न किं दर्ष हरत्येकोऽपि केसरी ॥९०॥अभीष्टोऽपि सुतो दुष्टः शिक्ष्यते न्यायिभिन किं । किं चेष्टो भवतामेष यद्यस्माकं ततः किमु ।। ९१ ॥ वलिभिः कलितो मूर्षि पलितो न्यायवादिनी । त्वदीशी मोच- यंती तं लज्जेते नापराधिनं ॥ ९२ ॥ स्वीकृतान्यायिपक्षी तो कीहशो युधि मे पुरः। प्रदत्तोलूकसंचार-10 निशातिमिरवद्रवेः॥ २३ ॥ विकामति हरो कीहक् स्फुरणं हरिणीशिशोः । विद्युत्पाते परित्राणं किं वृक्षण गृहेण वा ॥ ९४ ॥ शिक्षणीयोऽत्र रंकोऽथ राजाप्यन्यायतत्परः । राजधर्मोऽन्यथा कीगस्माकं न्यायकारिणांव ॥ ९५ ॥ त्वत्स्वामिनोत्तदन्यायवतोर्नस्तसिलीनयोः। कर्तव्यास्ति रणे शिक्षा सा कोक्षेयकसाक्षिका ॥९॥ रणाजिरे तयोः सर्वानचिंतितमनोरथान् । पूरयिष्यामि हे दूत रालोः सपरिवारयोः ॥ १७ ॥ तथाहि सज- यस्तो प्राप्तश्चाहमिति ब्रुवन् । शीघं संग्रामिकी ढकां ताडयामास सिद्धराट् ॥ १८ ॥ कथयित्वा रहस्य तद्राक्षी मलयसुंदरी । आज्ञादानेन तत्रैवावासे संस्थापितामुना ॥९९|| चतुरंगचमूयुक्तो रणरंगेभसंस्थितः । सिद्धराजः प्रमोदेन पूरितो निःसृतः पुरात् ॥ ५०० ॥ रणतुर्यरवोऽथाभूत्सेन्ययोरुभयोरपि । सर्वान् वधि- 回回回回回回會回回回回即Me協同回 १६९ ॥

४० गलग- १७०॥ IEET E1213 OBEJBOLA20E:FEA रयन लोकान् ब्रह्मांड स्फोटयन्निव ॥१॥ चरित्र विवशे ते रसेनाजुर्युयुधाते उभे वले । वर्ण्यमाने महाभटैः सुभटानां पराक्रमे ॥ २ ॥ शस्त्रतेजो. जला क्रीडद्राजहंसाऽसिवोचिका । पुंडरीकयुताराजदाजिभूः सिंधुवत्तदा ॥ ३ ॥ वचनस्य वचोघातं घात. स्यातिसुदुस्सहं । सिंहनादं तथा सिंहनादस्यापि भटा ददुः ॥ ४ ॥ गोत्रं जाति जादंडविक्रमोद्भुतकर्म च । प्रोद्घटते मिथस्तत्र जयश्रीलंपटै टैः ॥ ५॥ वीरोत्तमांगचिकुरा रणरंगोत्थिता वभुः । मनःप्रज्व- लितकोधानलोत्थधूमपुंजवत् ॥ ६॥ संग्रामरसरोमांचर्भिन्नादेशानवायुधैः । मध्यभेदो यतो बाह्यभेदात्स्या- दप्रतिक्रियः ॥ ७ ॥ कृपाणे विवितेऽप्यंगे कंपे वोरव्रतांककृत् । इत्याकृष्य कृपाणांस्ते माधुन्वन् सुभटो. त्तमाः॥ ८॥ खाँगनोत्सुकैरेभिरहं तिमिरवान् कृतः । ररक्षाकः करव्याजाम्रियमाणान् भटानिति ॥ ॥ ९॥ रथिनो रथिभिः साढे सादिनः सादिभिः सह । गजारोहा गजारोहैः समं तत्र दुढौकिरे ॥१०॥ शरैरंतरिते सूर्य रणे रात्रिकलान्विते । अन्योऽन्यशस्त्रसंघट्टानयो भांतिस्म दीपवत् ॥ ११ ॥ प्रसरहाणसू. कारे रणद्भलीभयंकरे। घूधूयमानसिल्लोघे खड्गखाट्कारदारुणे ॥ १२ ॥ मुर्छच्छुरीछणत्कारे दंडभाट्का- रभीपणे । त्रटनटितिकुर्वाणतनुत्राणगणे रणे ॥ १३ ॥ कंपिताः कातराः कामं शूराश्चोच्छ्वसिता भृशं । ॥ १७० चरिन । उडुपितांगरोमाणः कृतपक्षा इवाजये ॥ १४ ॥ त्रिभिर्विशेपकं ॥ खड्गाखड्गि क्वचित्तत्र दंडादंडि शराशरि । कुंताकुंति तथा क्वापि प्रावर्तत गदागदि ॥१५॥ केशा- केशि तथा कापि दंतादंति तलातलि । मुष्टामुष्टि तथा कापि मुदगरामुद्गरि कचित् ॥ १६ ॥ ॥ युग्मं ।। वर्तमाने रणेऽत्रे क्षयकालकलाभूति । सिद्धराजवलं भग्नं स्तोकत्वादलितं ततः ॥१७॥ रणरंगगजारूढः स्थिरीकुर्वन्निज वलं । हकया त्रासयन्नन्यान भटान संग्रामलंपटान् ॥ १८॥ सिद्धराजस्ततो वेगात्स्वयं योन्टुं प्रचक्रमे । सूरपालस्तथा विश्वालंकारगजसंस्थितः ॥ १९ ॥ ॥ युग्मं ।। संग्रामतिलकं नाम गजमा- रुह्य तत्क्षणात् । श्रीवीरधवलोऽप्युञ्चैः प्रहर्तुमुपचक्रमे ॥ २०॥ सिद्धराजस्मृतोऽथाशु संप्राप्तो व्यंतरामरः। आत्मानं ज्ञापयित्वा च साहाय्यं कर्तुमुद्यतः ॥२२॥ आयांति परशस्त्राणि गृहीत्वार्द्धपथेऽपि सः । अर्पया- मास सर्वाणि सिद्धराजाय सत्वरं ।। २२ ।। शरासारं तदा मुंचन सिद्धराजी धनाधनः । सर्वानुड्डाययामास राजहंसान रणांगणे ॥२३॥ चिच्छेद कौतुकेनैप क्षुरप्रैः सायकस्तयोः । चामराणि पताकाच छत्रचिहानि लीलया ॥२४॥ करात्तानि च शस्त्राणि मुहुर्मुहुरपातयत् । सिद्धराजस्तयो रक्षन् शरीरमुभयोरपि ॥ २५ ॥ निस्तेजस्को कृतो तेन कविशुक्राविवे- MEEEEEEEE ।। १७१ ॥

. नारित्रं दुना । तावुभावपि राजानो चिंताब्धो पतितो ततः ॥ २६ ॥ सिद्धराजेन तो वीक्ष्य वीक्ष्यमाणा वधोभुवं। लजिताविव दुःखेन तदा कृष्णास्यपंकजो ॥ २७ ॥ इत्थमित्थं च कर्त्तव्यं त्वयेत्युक्त्वामरस्य च । शरोऽ- कारि करे लेखोऽपि पूर्व लिखितः स्वयं ॥ २८ ॥ युग्मं ॥ ततस्तेन शरो मुक्तो मुखे लेखं दधद् द्रुतं । नरेंद्रानामयन्मोहं जनानां जनयन् ययो॥ २९ ॥ इत्थमायांतमालोक्य तं भूपालावुभावपि । चित्ते चम- स्कृतो पृथ्वीस्थानचंद्रावतीपती ॥ ३० ॥ अवतीर्य नभोमार्गात्स शरोऽवततार च । प्रदक्षिणात्रयं सूरपा. Hलाख्यं परितो नृपं ॥३१॥ पुनः पुनः प्रणम्योच्चैर्नृपपादो विमुच्य च । लेखं तत्र स पत्र्यागासिद्धराजकर पुनः ॥ ३२ ॥ चरितं तस्य वाणस्य दृष्ट्वा सर्वेऽपि विस्मिताः । इत्यूचुर्ज्ञायते नैव परमार्थोऽस्य कश्चन ॥३३॥ सूरपालो गृहीवाशु लेखं तं निजपाणिना । छोटयित्वाऽवाक्षरश्रेणिं वीक्षांचक्रे पुनः पुनः ॥ ३४ ॥ परितो मिलिताः सर्वे लेखाथै श्रोतुमुत्सुकाः । तृष्णीका सैनिकाचक्रुः स्वयं राजा त्ववाचयत् ॥ ३५॥ स्वस्ति श्रीमति राजेंद्र सूरपालाजिभूतले । पूज्यान श्रीसूरपालस्य तातस्यांहिसरोरुहान् ॥ ३६ ॥ श्रीवीर- धवलस्यापि श्वसुरस्य विशेषतः । महावलः प्रणम्यास्मात्सेन्याविज्ञपयत्यदः ॥ ३७ ॥ युग्मं ॥ युष्मत्प्र. सादतोऽत्रैव प्राप्तराज्यपरिग्रहः । दर्शितात्मीयदोदंडवीर्यः पूज्यमनो मुदे ॥ ३८ ॥ अकुंठोत्कंठया तातपा. मान १७२।

नरिन
回回回回回回回回m
-
दानां सुचिरादहं । सुकृतेन मिलन्नस्मि विपादो वा ततः कथं ॥ ३९ ॥ युग्मं ।। इति विज्ञातलेखा-
स्ते सर्वे राजसैनिकाः । प्रमोदमेदुरवाता बभूवुस्तरक्षणादपि ॥ ४०॥ अहो विधेः प्रसन्नत्वमहो पुण्यानि
नोऽधुना । यत्प्रियासहितो वत्सो मिलिष्यति महावलः ॥४१॥ निर्गता नरकादद्य वयमद्येव जीविताः ।
अस्माकमय चैतन्यमय चोन्मीलिता दृशः ॥ ४२ ॥ जल्पन्निति समं वीरधवलेन महीभुजा । सूरपालो
महाराजोऽभिययो तं महावलं ॥ ४३ ॥ सिद्धराजोऽपि संवीक्ष्यागच्छंतो तो गुरू ततः। जगामाभिमुख
मंच निःसोमविनयान्वितः ॥ १४ ॥ त्रयोऽपि मिलितास्तेऽथ चैरिभावे गतेऽखिले। अंतरस्थे हृते बंधे
प्रवाहाः पयसामिव ॥ ४५ ॥ मिथः प्रकाशितः स्नेहो वाष्पाविलविलोचनः । तैः स कोऽपि न यो वक्तुं
शक्यते निपुणेरपि ।। ४६ ॥ ततस्तो सिद्धराजेन निजद्रंगं प्रवेशिती । नृपो स्वस्वपरीवारयुतो नीतो नृपा-
लयं ॥ ४७ ॥ रुदती दुःखसंस्मृत्या राज्ञी मलयसुंदरी। बहुधालापिता तत्र श्वसुरप्रमुर्खजनः ॥ १८ ॥
कारिताः सिद्धराजेन भोजनादिक्रियास्ततः । ते सर्वे निवृता जाता जनक श्वसुरादयः ॥४९॥ पृष्टे पित्रा.
दिभिः सवों वृत्तांतः कथितस्ततः । खः स्वो मलयसुंदर्या कुमारेणापि मूलतः ॥ ५० ॥ ईदृक्षेऽहो महादुःखे
पतिता पुत्रिका मम । जाता राजकुलेऽप्येषा रुलिता रोरवत्पुनः ॥ ५१ ॥ हा वत्से स्वच्छहृदये कोमले
PERIEEEEEE
नया
(॥ १७३॥

चरित्रं ग. १७४॥ ORIELLED Illai alumal कुसुमादपि। सोढानि तीवदुःखानि त्वयामूनि कथं कथं ॥ ५२ ॥ बहुप्रकारमित्यादि शोचयंतः पुनः पुनः। अंगं मलयसुंदर्याः पित्रायाः पाणिनाऽस्पृशन् ॥५३॥ सूरपालो जगादाथ वत्सेऽस्मिन् व्यसनार्णवे । प्रक्षिप्ता हि मयेव त्वमविचारेण पापिना ॥ ५४ ॥ तत्क्षतव्यं त्वया सर्व सुप्रसन्ना भवाधुना । जितकोपा त्वमेवासि ज्ञाततत्वा त्वमेव हि ॥ ५५ ॥ तवापूर्वा कृपा वत्स साहसं च मतिस्तथा । जनानुरागः शोर्य च धैर्य च सुकृतान्यपि ॥ ५६ ॥ इत्यादि बहुधा पुत्रं प्रशंसंतो महाबलं । पप्रच्छुः पितृमुख्यास्ते वत्स वत्सासुतः क्व सः ॥ ५७ ॥ गृहीत्वा तेन पापेन वणिजा म कथं कृतः । पुत्रः स्माह स एवात्र जनैरानाय्य पृच्छयते ॥ ५८ ॥ आनाय्य बलसा- रोऽथ दृढं निगडितः पदोः । भणितो दुर्मतेऽस्मभ्यमपराद्धं बहु त्वया ॥५२॥ ततो यद्भवतो युक्त विधातुं तद्विधास्यते । परं तावद्वदास्माकं कथं पुत्रः कृतस्त्वया ॥ ६० ॥ ततो भीतेन तेनोचे सकुटुंबाय मे यदि । जीवितं यच्छत स्वामिस्तदा पुत्रं समर्पये ॥ ६१ ॥ हृष्टचित्तस्ततः सर्वचने तस्य मानिते । गुप्तस्थानात्कु- तोऽप्याशु तेनानीतः स बालकः ॥ ६२ ॥ सर्वे तं बालमालोक्यानंदिताः सहसाऽभवन् । प्रावृषेण्यं मयू- रोघा घनाघनमिवोन्नतं ॥ ३ ॥ राज्ञोचे बलसारः स कुमारस्यास्ति नाम किं । उक्तं तेन महाराज बल BELIETESTETIS DUCIDID.O.1210 ।। १७४ ॥

PATEL चरित्र ELESED इत्याभधा व्यधा ।। ६४ ॥ इतश्चांके धृतो राजा सरपालेन सोऽगृहीत् । दीनारकशतग्रंथि पितामहकरस्थितां ।। ६५ ॥ पितामहेन तन्नाम तस्य चालयता तदा । समक्षं सर्वलोकानां चके शतवलाभिधा ॥६॥ तस्य सर्वस्वमादाय जीवन्मुक्तः स सार्थपः । सकुटुंबः कृतं भूरेतैरात्मीयभापितं ॥ ६७ ॥ सूरपालो जगादाथ किंचित्समधिकं किल । वर्ष वियोगभाजोऽद्य बत्सायास्तदिनादभृत् ।। ६८॥ वर्षांते सह कांतेन नूनं मल- यसुंदरी । मिलिण्यतीति नदज्ञानिवचनं मिलितं पुनः ॥६९ ॥ सिद्धराजेन तत्सर्वं राज्यं निजभुजार्जितं । सूरपालनरेंद्राय जनकाय समर्पितं ।। ७० ॥ मिथः स्नेहेन तो यावत्सकुटुंबावुभावपि । राजानो राजका- र्याणि कुर्वाणो तत्र तस्थतुः ॥ ७१ ॥ तावत्तत्र समायातो विहरन् भुवि केवली । भवांतरकृतप्राणिपुण्यपा- पेकदर्पणः ॥ ७२ ॥ शिष्यः श्रीपार्श्वनाथस्य नाम्ना चंद्रयशा गुरुः । बहुसाधुपरीवारो बोधको निर्वृते जिने || ७३ ।। युग्मं ।। सकुटुंबावुभौ भुपो तो विज्ञाततदागमो। जग्मतुर्वदितुं सरि सर्वपोरजनान्विती ॥ ७४ ॥ केवली कथयामास धर्म भवनिवारकं । ततः प्रस्तावमासाद्य पृष्टं सरेण भूभुजा ।। ७५॥ भगवन् सागरस्यांतःप- तितापि झपोपरि । सुखेनोत्तारिता तेन कथं मलयसुंदरी ।। ७६ ॥ गुरुरूचे विपद्यास्या धात्री वेगवती । Totapa चरित्रं नाबाना । नृप। कुध्यानादंबुधेमध्ये करिरूपो झपोऽभवत् ॥७७॥ भारंडास्यात्ततः सस्ता तदा मलयसुंदरी । पठंत्यु- चनमस्कारं तस्यैवोपरि सापतत् ॥ ७८ ॥ नमस्कारं निशम्येहापोह तस्य वितन्वतः । मत्स्यस्याजनि पूर्व- स्या जातेर्ज्ञानं विधेर्वशात् ॥ ७९ ॥ वालयित्वा ततो ग्रीवां यावत्पृष्टमभीक्षितं। तेनोपलक्षिता तावत् सुता मलयसुंदरी ।। ८० ।। सुताया हंत जाताऽस्या दुःस्थावस्था किमीदृशी । किं करोम्यसमर्थोऽहं सर्वोपकृति- कर्मसु ॥८१॥ तद्वसंती भुवं नीत्वा मुंचाम्येतामतो बहिः । पुनर्यदि मिलत्येषा कथंचिबंधुभिः सह ॥८२॥ चिंतयित्वेति मत्स्येन तेनानीय सुखं सुखं । विमुक्तेषा तटेंभोधेर्यन्नास्त्यस्य गतिः पुरः ॥८३॥ वालयित्वा ततो ग्रीवां पश्यन्नेतां पुनः पुनः। खियमानो भृशं मत्स्यः सागरांतः स यातवान् ।। ८४ ॥ अथ निष्पा- पमाहारं गृह्णन् ध्यातनमस्कृतिः । पूरयित्वा च मत्स्यायुः सुगति स गमिष्यति ।। ८५॥ श्रुत्वेति वेगवत्यास्ते सर्वे तत्र भवांतरं । इत्यूचुर्विदधे स्नेहो जननीसदृशस्तया ॥८६॥ पुनः पप्रच्छ भृपालो भगवन् पूर्वजन्मनि । किं किं मलयसुंदर्या तद्भर्ता च विनिर्ममे ॥ ८७॥ यदुःखानीदृशान्याभ्यां द्वाभ्यामातानि यौवने । गुरुरूचे महीनाथ सावधानैर्निशम्यतां ॥ ८८ ॥ तवैव नगरे पृथ्वीस्थाने गृहपतिः पुरा । प्रियमित्राभिधो जज्ञे समृद्धः पुत्रवर्जितः ॥ ८९॥ तस्य तिस्रः प्रिया रुद्रा भद्रा च प्रियसुंदरो।

चरित । ETRIESIDEO .. रुद्रा भद्रा तु सौदर्ये अभृतां स्नेहले मिथः ॥९॥ तयोईयोरपि स्नेहलेशोऽपि दयितस्य न । एकस्यामेव सुंदयाँ प्रेमास्यासीदकृत्रिमं ॥९१॥ ततस्ताभ्यां महाराटी न निवृत्ता कदाचन । द्वयोरपि तयोस्तन सुंदरी- प्रियमित्रयोः ।। ९२ ॥ प्रियमित्रस्य मित्रं तु नान्नामुन्मदनः प्रियं । स पुनः सुंदरीलुब्धो नर्म चके तया सह ॥ ९३ ॥ अथान्यदा सुरूपां तां रहःस्थां प्रियसुंदरी | कामार्थ याचमानः स प्रियमिनेण वीक्षितः ॥९॥ ततः कुछेन सर्व तहांधवानां निवेद्य तत् । निर्भय बहुधा तेन नगरान्निर्वासितः ॥ ९५ ।। तत्रासीनास्ततः प्रोचुः स्थविराः सर्वमप्यदः । साक्षान्नस्तदही किंचिद् ज्ञानस्याऽविपयं न हि ॥१६॥ प्रियमित्रीयमित्येतत्प्रसिद्धमभिधानतः । गृहीतमपरैरस्मत्पुरेऽद्याप्यस्ति मंदिरं ॥ ९७ ॥ नृपः प्रोचे कथं जातः पुरान्निष्कासितोऽथ सः। गुरुरूचे चचालैका मदनः ककुभंप्रति ॥९८॥ मुढो गच्छन्नटव्यां स निरा- हारो दिनद्वयं । तृतीये दिवसे प्राप मदनो गोकुलं पुनः ॥ ९९ ॥ क्षुधानामुना केऽपि चारयंतो मही- वजं । गोपाला वीक्षिता दुग्धं प्रार्थयांचक्रिरे तथा ॥ ६०० ॥ दुग्ध्वापि तेः कृपावद्भिर्महिषी पयसा भृतः। समर्पितो घटस्तस्मै पांथाय स्पृहयालये ॥१॥ इतो गत्वा समीपस्थं सरो दुग्धं पिवाम्यहं । इति जल्प- ननुज्ञातो गोपाववृतेऽथ सः॥ २॥ वे दिने क्षुधितोऽतिष्टमहमेतदतः पयः । कस्मैचियदि दत्वा प्राग् वा 1 १७७ ॥

-- -- . EIO DECIEEE - भुज्यते सफलं ततः ॥३॥ तस्येति ध्यायतश्चित्ते गच्छतः पुण्ययोगतः । मिलितः संयमी मासोपवासी चरित्रं पारणाय यान् ॥ ४ ॥ अहो महांति पुण्यानि यत्प्राप्तोऽयेष संयमी । प्रतिलाभ्य तदेनं स्वं करोमि सफ. लं जनुः ॥ ५॥ ध्यात्वेति पुरतो भूत्वा महाभक्त्या जगाद सः । गृहाणेदं पयः साधो प्रसीद' त्वं ममोपरि ॥६॥ द्रव्यं क्षेत्रं च कालं च भावं ज्ञात्वा च साधुना । यथेच्छमाददे दुग्धं मदनेनार्जितं शुभं ॥७॥ मदनोऽपि तमानम्य मुनि प्राप्तो जलाशयं । कृतार्थ मन्यमानः स्वं दत्तशेपं पयः पपो ॥ ८॥ उपविश्य ततो यावत्सरसो दुस्तटे जलं । पातुं लग्नो द्रुतं तावद्गतोऽतः स्खलितकमः ॥ ९ ॥ अगाधसलिले मनो मृखात्र मदनः पुरे । सुतो विजयभूपस्य जज्ञे दानप्रभावतः ॥ १० ॥ दत्तं कंदर्प इत्यस्य नामधेयं क्रमेण सः । पितर्युपरते पृथ्वीनाथोऽत्र नगरेऽभवत् ॥ ११ ॥ प्रियमित्रोऽथ सुंदर्या सहितो व्यलसत्पुरे । ताभ्यां व रुद्राभदाभ्यां चके बैरमनेकधा ॥ १२ ॥ अन्यदा प्रियमित्रोऽथ यक्षप्रति धनंजय । चचाल सपरीवारः सुंदर्या प्रियया समं ॥ १३ ॥ प्राप्तो यावबजन मार्गे न्यग्रोधालंकृतां भुवं । अभ्यायांतं मुनि तावदाद- शैकं स सप्रियः ॥ १४ ॥ अशुभं शकुन मुंड: संमुखोऽयं यदागतः । भविष्यत्यफला यात्रा किंचिञ्चान्य. दमंगलं ॥ १५ ॥ जल्पंतोति प्रिया तस्य सुंदरी वाहनं निजं । परिवारं च संस्थाप्योपसर्गानकरोन्मुनेः ॥ १७४ ॥ ।

चरित्रं NISO四四回 ॥१६॥ उपसगों ममैपोऽत्र सांप्रतं समुपस्थितः। विचिंत्येति झटित्येष कायोत्सर्गे स्थितो मुनिः ॥१७॥ कृत्वा. हंकारमस्माभिः सममेप स्थितो मुनिः । भणंती निष्ठुरं सेति प्राकुप्यत्प्रियसुंदरी ॥१८॥ अमुष्मादिष्टि- कापाकाज्ज्वलतोऽनिमिहानय । येनैप डंभ्यतेऽस्माकमपैत्यशकुनं पुनः ॥ १९ ॥ पाखंडिनोऽस्य निःशेषा स्फेट्यतेऽहंकृतियथा । इत्यादिष्टो निजो भृत्यः सुंदरोऽभिधया तया ॥ २०॥ युग्मं ॥ तेनोचे पादयोर्न स्तः पादुके मम संप्रति । ततः कंटकमध्येन को यास्यति निरर्थकं ॥ २१ ॥ मुंचतैनमभिप्रायं यूयं प्रच. लतामतः । श्रुत्वेति जल्पितुं लग्नः प्रियमित्रः कुधा ज्वलन् ॥ २२ ॥ अहो एतस्य वधीत सुंदरस्य क्रमौ वटे । भुमो न लगतो येन भज्यंते नैव कंटकाः ॥२३॥ सुंद- यपि समुत्तीय शकटात्कुपिता भृशं । वियोग आवयोर्माभूदनेनाशकुनेन ते ॥ २४ ॥ विप्रयोगस्तवैवास्तु सदा स्वैवैधुभिः सह । पाखंडि राक्षस त्वं रे सर्वजीवभयंकरः ॥२५॥ नानेत्याकोशवाक्यानि जल्पंती सातिनिष्ठुरं । लेष्टुभिस्ताडयामास त्रिः स्वं शव तं मुनि ॥ २६ ॥ मुनिहस्ताद्गृहीत्वा च रजोहरणम- क्षिपत् । निजे याने बभापे घाऽशकुनं प्रत्यहन्यत ।। २७ ॥ ततश्चलत निर्भीकाः पूजयामो धनंजयं । इत्युक्ते सपरीवारो तो गतो यक्षमंदिरं ॥ २८ ॥ पूजयित्वा च तं यक्ष यदोपावीक्षतां तकौ । दास्यैकया 10 ॥ १७९ ।।

तदावादि जिनधर्मानुरक्तया ॥ २९ ॥ युवाभ्यामर्जितं भूरि पापमद्य महामंती । ताहा क्षमाधरः साधुर्य- देष उपसर्गितः ॥ ३० ॥ ईदृशैः साधुभिः सार्द्धमपि हास्यं करोति यः । अत्रामुत्र च दुःखानि-लभते विविधानि सः॥ ३१॥ तथा तथा तदा दास्या दंपती तो प्रबोधितो । यथा दुर्गनिदुःखानां भीत्या लग्नी प्रकंपितुं ॥३२ ।। म पश्चात्तापं ततोऽत्यर्थं कुर्वाणो दोनमानली । निंदती मुहुरात्मानं जिनधर्मामिलापको ॥ ३३ ॥ प्रशंसंतो भृशं दालों बलिखा यक्षमंदिरात् । तो तस्यैव मुनेः पावसायातां दंपती पुनः ॥ ३४ ॥ युग्मं ।। तदाह Hपारयिष्यामि लप्स्ये धर्मध्वजं यदा । इति निश्चित्य तव तथैवास्थान्मुनिस्तु सः ॥ ३५॥ वंदित्वाथ मुनि धर्मध्वज हस्ते समय॑ च । तो व्याजापतामेवं सदंतावुभयावपि ॥ ३६॥ अज्ञानपरतंत्राभ्यामावा. भ्यां भवतः प्रभो । जगत्पूज्यस्य मा कापि गुर्वी चके विराधना ॥ ३७॥ अनंतभवचऽस्मिन्नवां या भ्रामयिष्यति । श्वनादिदुःखसंपूर्ण मृत्स्नापिंड कुलालवत् ॥ ३८ ॥ तत्संसद्यावयोः स त्वया साधो क्ष- मावता । कारुण्यायाचितन क्षेतव्यमविनीतयोः ॥३९॥ उपायांतरमाख्याहि तं कंचन मुनेऽधुना । आवां येन विनिर्मुक्की भवावः पातकादतः ॥ ४० ॥ पारयित्वाथ साधुः स कायोत्सर्गमभाषत । कुप्येम चेद्वयं ॥ १८० ।। CHOTEIDREETTLE THE STREEN HTTET

BE
चरि
ET RIDIHEIO
तन्न जीवेकोऽपीह भूतले ॥४१ ॥ युवाभ्यां तु विवेकिभ्यां भाव्यं त्याज्या च मूढता । जिनधर्मो गृही.
तव्यः सर्वपापक्षयंकरः ॥ ४२ ॥ मुनिपार्थे ततस्ताभ्यां श्रद्धालुभ्यामुपाददे । श्राद्धधर्मो व्रते रम्यः सम्यक्-
सम्यक्त्वसंयुतः ॥ ४३ ॥ अनगारं तमामंत्र्य भक्तपानादिभिस्ततः । दंपती तो निजं गेहं गतौ संवेगरं-
गितो ॥ ४४ ॥ महात्मा सोऽपि भिक्षार्थ नगराभ्यंतरे ययौ । तयोः पुण्यवशाद्गेहं संप्रापञ्च परिभ्रमन
॥ ४५ ॥ कृतार्थ मन्यमानाभ्यां स्वं ताभ्यां परया मुदा | विशुद्धर्भक्तपानाद्यैः स साधुः प्रतिलाभितः ॥
॥ ४६ ॥ पालयंतो ततः सम्यक् श्राद्वधर्ममुभावपि । अकृत्रिमा मिथः प्रीतिं दधतो तो स्थिती सुखं ॥
'१४७॥ अथान्यदाऽलगदुद्राभद्राभ्यां कलहो महान् । तयोर्द्वयोर्निमित्तेन केनापि स्नेहयुक्तयोः॥४८॥ धिगा-
क्योरिदं जन्म जीवितं च निरर्थकं । यदेवं कलहो नैव निवर्तते कदाचन ॥ १९ ॥ तदावाभ्यां यथाशक्ति
धर्मो दानादिकः कृतः । त्यज्यते जीवितं चैतदिदानी कलहेन किं ॥५०॥ एकांते मंत्रयित्वैवमेकचित्ते उभे
अपि । अनाख्याय च कस्यापि कूपे ते पेततु तं ।। ५१ ॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ मृत्वा रुद्राथ संजज्ञे । पुत्री
जयपुरेशितुः । चंद्रपालस्थ कनकवती नाम्ना महीभुजः ॥ ५२ ॥ परिणीतामुना राज्ञा श्रीवीरधवलेन सा।
भद्रापि व्यंतरी जाता परिणामवशेन सा ॥ ५३ ॥ भ्रमंती सान्यदा पृथ्वीस्थानदंगे समागता । प्रियादि-
Patial
॥ १८१ ॥

चरित्र मित्रसुंदयार्दर्शने वरमस्मरत् ॥ ५४॥ ततो रोपेण सा रात्रावुभयोरपि सुप्तयोः । पातयित्वा महाभित्तिं तयोरुपरि जग्मुषी ॥ ५५ ॥ मृतौ तो दंपतो शुद्धभावेनाथ तयोर्डयोः । प्रियमित्रो बभूवायं तव पुत्रो महाबलः ।। ५६ ॥ प्रियसुंदर्यथो जज्ञे सेषा मलयसुंदरी । वधूस्तव महाराज श्रीवीरधवलात्मजा ॥ ५७ ॥ ततो मयसुंदर्या त्वत्पुत्रेण च यत्पुरा। तीनं ताभ्यां समं रुद्राभद्राभ्यां वैरमर्जितं ॥ ५८ ॥ स्मरंती तन्महावैरं ज्ञात्वा सावधिना सुरी। महाबल- कुमारेंद्र पुनहंतुं प्रचक्रमे ॥ ५९ ॥ किंतु पुण्यप्रभावेण कुमारस्य न किंचन । कर्तुं शशाक देहस्य जलस्य जलनी यथा ॥ ६० ॥ ततो रोपेण सा रात्री प्रसुतस्यास्य निर्भरं। वासवेश्म समागत्य चकारोपद्रवं सदा ॥ ६१ ॥ तया हत्वा कुमारस्य वस्रालंकरणान्यपि । तत्र मुक्तानि यत्राप कुमारो वटकोटरे ॥३२॥ कन्या मलयसुंदर्या योऽर्पितः पूर्वसंगमे । लक्ष्मीपुंजः कुमाराय हारो निजहृदा समं ॥६३ ।। सोऽपि हारः कुमा- रस्य शयितस्य तथा निशि । अपजढे स्वरेण व्यंतर्या वासवेश्मतः ॥ ६४ ॥ पाश्चात्यजन्मनः खस्त्रा दधत्या स्नेहमेतया । कंठे कनकवत्याः स ततो नीत्वा निवेशितः ॥६५॥ अत्रांतरेऽवदद्वीरधवलो विस्मि- ताशयः । भगवन् किमिदं सम्यग् वदास्माकमसंभवि ॥६६॥ येनैष मिलितो नैव कदाप्यस्या महाबलः । ।१८२ ।।

चरित्र वयंवराभिधं मुक्त्वा तदेकं वरमंडपं ॥ ६७ ॥ ततः कुमारसुंदोदपत्योः स्मयमानयोः । सर्वमप्यवदत्सूरि- निहष्टत्रिविष्टपः ॥ ६८॥ कुमारो मिलितः पूर्व यथा तत्रागतश्च सः। लक्ष्मीपुंजो यथा हारः कुमार्यास्मै समर्पितः ।। ६९ ॥ तया कनकवत्याथ यथा प्राग्भववैरतः । कूटाख्यानैः पिता पुत्र्या उपरिष्टात्प्रकोपितः ॥ ७० ॥ इत्याद्य- शेष कनकवत्याः प्रोक्तं कथानकं । ततः सर्वेऽवदन्नेवं धिर धिग् च नीचयोपितां ॥ ७१ ॥ कुमारोऽपि निजावासात्तयैवायं हृतस्तदा । तेनाहता तथाऽनेशत्पुनः सा नागमयथा ।। ७२ || मृत्वा कर्मकरः सोऽथ सुंदरो वटपादपे । भृतो बभूव तत्रैव पृथ्वीस्थानपुराबहिः ॥ ७३ ॥ ततो यदा भ्रमंस्तत्र संप्राप्तोऽसो म. हावलः । ज्ञानेनावगतस्तेन तदा भूतसुपर्वणा ॥ ७९ ॥ वनीतास्य वटे पादी भुमो न लगतो यथा । इति तत्प्रियमित्रस्य स्मृतं तेन वचस्तदा ॥ ७५ ॥ तदेतस्याप्यहं कांचित्पीडां कुर्वे नथाविधा । ध्यायन्निति शवस्यास्ये स्थित्वा भूतो जजल्प सः॥ ॥ ७६ ॥ हंहो मूढ किमेवं मामत्रोवद्धं हसस्यलं । उद्वध्यसे त्वमप्यत्र निश्येष्यंत्यां वटद्रुमे ॥ ७७ ॥ अधोमुखश्चोर्ध्वपादो बहुदुःखं सहिष्यसे । इति तत्कर्मवशतस्तत्रोद्बद्धो महाबलः ॥ ७८ ॥ अन्यदा L॥ १८३ ॥ EDIDIETipi है 四月 नरिनं - RIEFIRLFRIEND रुद्रया पत्युर्मुद्रारत्नं वरं हृतं । लोभाभिभूतया चौर्यचित्तया पूर्वजन्मनि ॥ ७९ ॥ दृष्टा सुंदरदासेन स्थि- तेन क्वापि गृह्णती । सा मुद्रां प्रियमित्रेऽथ तां पश्यति जगाद सः॥ ८० ॥ रुद्रापाऽस्ति सा मुद्रा यूय- मेवं किमाकुलाः । ततो रुद्रावदद्रोपात्सुंदरस्यास्य सन्मुखं ॥ ८१ ॥ रे कूट छिन्न गंधज्ञ मद्वैरिन्नास्थ किं मृपा । अंगुलीयं मया क्वात्तं ततो मौनेन स स्थितः ॥ ८२ ॥ प्रियमित्रेण नत्पार्धात सामदंडभिदादिभिः । मुद्रारत्नं तदादायि रुद्राया लाघवं कृतं ॥ ८३ ॥ वदंत्या दुर्वचः कर्म रुद्रया यत्तदार्जितं । छिन्ना कनक- म त्यास्तु नासिका तेन कर्मणा ॥ ८४ ॥ भूनोभृतेन तेनैव सुंदरेण विधेर्वशात् । ज्ञात्वा ज्ञानाद्भवं पूर्व स्थित्वा च स्तेनविग्रहे ॥ ८५ ॥ युग्मं ॥ रागोऽभूत्प्रियसुंदयाँ प्राग्भवे मदनस्य यत् । लुब्धो मलयसुंदयां । कंदर्पस्तेन हेतुना ॥ ८६ ॥ पूर्व मलयसुंदयाँ कुमारणामुनापि यत् । सुसाधुभ्यो ददे दानं जिनधर्मोऽपि पालितः ॥ ८७ ॥ तेनाभ्यां सर्वसामग्री लब्धोत्तमकुलादिका । तथा मलयसुंदर्या यदाक्रुष्टो यतीति सः ॥८८ ॥ विप्रयोगस्तवैवास्तु सदा साबै स्वबंधुभिः । त्वं राक्षस इवात्यंत भयकारीति भाषितः ॥ ८९ ।। वारान् लेष्टुप्रहारेस्त्रीन् यद्रोपेण हतो मुनिः । महाबलोऽपि मौनेन यत्तस्थावनुमोदयन् ॥ ९० ॥ द्वाभ्या- माभ्यां ततः पूर्व दृढं पातकमर्जितं । पश्चात्तापं वितन्वयां पश्चाक्षिप्त पुनर्बहु ॥ २१ ॥ किंच नोद्ग- । PROFEI DHEE १८४ ॥

M
चरित
बनाना
रितं यच्च प्राप्तस्तस्यानुभावतः। वियोगो निजलोकेभ्यो द्वाभ्यामाभ्यां निमन्चकः ॥ ९२ ।।
पात्कनकवत्याश्च रिपयाः पूर्वजन्मनः । राक्षसीत्वकलंकोऽस्या निदोषाया अजायत ॥ ९३॥ आ.
भ्यां सेहे महादुःखं स्वस्वकर्मानुमानतः । यतोऽनुभूतमेवात्र बलवत्कर्म निर्जरेत् ॥ ९४ ॥ पुरा मलयसुं.
दर्या यद्रजोहरणं हतं । मुनिहस्ताद मृत्तेन वियोगः सह सूनुना ॥ ९५ ॥ उपसर्गान् पुरा कृत्वामूभ्यामा-
राधितो मुनिः । उत्पन्न केवलज्ञानो महाराजाहमेव सः ॥ ९६ ॥ अस्या मलयसुंदर्याः कुमारस्य च संप्रति
। द्वितीयं जन्म राजेंद्र भवस्त्वेकः स एव मे ॥ ९७ ॥ राजोचे भगवंस्ते द्वे सुरी कनकवत्यपि । एतयोर्व-
त्सयोः किंचिदतोऽप्यपकरिष्यतः ॥ ९८ ॥ सूरिरुचे यदा राजन कुमारणाहता सुरी । गतोपशांतरा सा
तदेव निजमास्पदं ॥ ९९ ॥ भ्रमंतो कनकवती सात्रेव नगरे पुनः । उपद्रोण्यत्यमुं राजन्नेकशस्तव नंदनं
H॥ ७०० ॥ ततः कनकरत्येपा व्यंतरो साप्युभे इमे । संसारमार्जितेनस्के अनंतं पर्यटिण्यतः ॥ १॥ राजन्
मलयसुंदर्या महावलनृपस्य च । यस्त्वयाथ भवः पृष्टः स मया कथितोऽखिलः ॥२॥ एवं मलयसुंदर्या
मा महावलनृपस्य च । निशम्य चरितं सर्वे बभूवुर्भवनिःस्पृहाः ॥३॥ दंपतीभ्यां तदा ताभ्यामाकय चरितं
निजं । धैराग्येण गृहीतानि नतानि गृहमेधिनां ॥४॥ मुनीनां भक्तिरावाभ्यां सदा कार्या विशेषतः । इति ॥ १८५ ॥

चार 11 चाभिग्रहोऽग्राहि पाश् केवलिनो गुरोः ॥ ५॥ अन्ये केऽपि तदा भव्या बभूवुः संयमोद्यताः । श्राद्धध- मांधताः केऽपि शेषा भद्रकचेतसः ॥ ६॥ निजापत्यचरित्रं तो श्रुत्वा द्वावपि भूपती । जातो संसारभी- तांतःकरणी चरणोधतो ॥ ७ ॥ उचतुश्च प्रभो कृत्वा स्वस्वराज्यस्य चिंतनं । दीक्षामावां गृहोण्यावः स- सतरं भवतिके ॥ ८॥मा का प्रतिबंध भो इत्युक्ते गुरुणाथ तो । नत्वाऽगातां पुरं स्वं स्वं राज्यचिंता न च चक्रतुः ॥ ९ ॥ महावलकुमाराय सूरपालेन भूभुजा । पृथ्वीस्थानपुरेश्वयं दत्तं तत्रैव तस्थुपा ॥ १० ॥ महावलसुतस्तम्मिन् राजा शतबलाभिधः । वालोऽपि स्थापितो दंगे सागरतिलकाभिधे ॥ ११ ॥ श्रीवीर- धवलेनापि राज्ञा तत्रैव तस्थुपा । सुतो मलयकेतुश्च निजराज्ये नृपः कृतः ॥ १२ ॥ ततो द्वावपि राजानी स्वस्वभार्यासमन्धितौ । तस्य केवलिनः पाश्वे तो गृह्णीतःस्म संयमं ॥ १३ ॥ कतिविदिवसांस्तत्र स्थित्वा- न्यत्र महीतले । विजहार गुरुस्ताभ्यां राजर्पिभ्यां समन्वितः ॥ १४ ॥ तप्त्वा सर्वेऽपि ते तीनं तपो गत्वा सुरालयं । महाविदेहक्षेत्रे च सिद्धिं यास्यत्यकर्मकाः ।। १५ ॥ अथो मलयकेतुराट् समापृच्छय महाबलं । स्वसारं सुंदरीं चापि जगाम निजपत्तनं ॥ १६ ॥ पुरे सागरतिलके मुक्त्वा सेनापति निजं । साढे शत- बलेनागास्वं पुरं च महाबलः ॥ १७ ॥ राज्यं च पालयामास जितदुर्जयशात्रवः । सकुटुंवः सिषेवे च 11 EIBHEEnglicital चरित्र जEHATEE ॥ जिनधर्ममहर्निशं ॥ १८ ॥ तस्य व्यंतरदेवस्य साहाय्याद्विषयान् बहून् । वशीचकार चक्रे व जिनधर्म. समुन्नति ॥ १९ ॥ प्रासादान कारयामास जिनानां च पुरे पुरे । स्मरन् पूर्वभवं चक्रे साधुभक्तिं च स- वंदा ॥ २०॥ द्वितीयोऽथ तयोः पुत्र. सहस्त्रबलसंजितः । कालक्रमेण संजज्ञे निजवंशधुरंधरः ॥ २१ ॥ कृत्वा बहूनि वर्षाणि राज्यं वयसि पश्चिमे । स राज्ये स्थापयामास सहस्रबलमंगजं ॥ २२ ॥ ततः साग रतिलके वेलाकूले रमाकुले । राज्यं पालयति ज्येष्टे पुत्रे शतवलाभिधे ॥ २३ ।। पृथ्वीस्थाने क्रमायातं राज्य शासति सुंदरं । गुणज्येष्टे कनिष्ठे च सहस्रवलनामनि ॥ २४ ॥ पादमूले गुरोर्भार्यायुक्तो राजा म. हाबलः । महोत्सवेन जग्राह विधिना संयमश्रियं ॥ २५॥ त्रिभिर्विशेषकं ॥ द्वावपि द्विविधां शिक्षा शील- यंती विजहतुः। साढ़े गुरुजनैनित्यं तप्यमानौ तपश्च तो ॥ २६ ॥ गत्वा गत्वा च तो धर्मे प्रेरयामासतुः मुतौ । वारयामासतुर्नित्यं व्यसनासेवनात्पुनः ॥२७॥ मन्यमानौ कृतार्थ स्वं गुरुशिक्षाभिरन्वहं । तावुभौ बांधयो जातो दृढस्नेही परस्परं ॥ २८ ॥ तथा च तावजायेतां जिनधर्मकतत्परो। येऽन्येषां मार्गदेष्टारी मार्गाद्मशंति ते हि किं ॥ २९ ॥ महावलोऽथ राजपिः खड्धारावतं चरन् । ज्ञातागमः क्रमेणामृद्गीता- कशिरोमणिः ॥ ३० ॥ एकाक्रित्वविहारेणानुज्ञातो गुरुभिस्ततः। विजहार महात्मासो सर्वत्रास्वलितव्रतः वाला ।। १८७ ॥

CHOTECERED ॥ ३१ ॥ मेस्वन्निश्चलः सर्वसहः सर्वसहेव यः । सौम्यः सोम इवात्यंतं सदाचारी समीरवत् ॥३॥ आका- नरित्रं शवनिरालयः शंखवच्च निरंजनः | संवेगरसनिर्ममो भग्नाभ्यंतरशात्रवः ॥३३॥ पुरे सागरतिलके स तत्र विहरन् ययो । वाचंयमो क्रमायत्र पुत्रः शतवलोऽस्य राट् ॥३४॥ त्रिभिर्विशेषकं ।। उपलक्ष्याथ तं साधु गत्वा चोयानपालकः । व्यजिज्ञपत्सभासीनं नृपं शतवलं मुदा ॥ ३५ ॥ महावलमुनिर्देव पुरोद्याने पिता तव । एकाशित्वविहारेण भ्रमनत्रागतोऽधुना ॥ ३६॥ राजा शतबलेनाय हर्षरोमांचशालिना । प्रोनिदानं ददे तस्मे वनपालाय वांछितं ॥३७॥ संध्यायाः समयो जातः सांप्रतं तदिवामुखे । अभिगम्यं प्रणस्यामः सर्वा जनकं निजं ।। ३८ ॥ धन्योऽयं सकलो लोकः पवित्रितमिदं पुरं । पुण्यैरस्माकमाकृष्टो यत्तातोऽय समागमत् ॥३९॥ इति जल्पन्नृपो मुक्त्वा सामों पादुकादिकां। स्थितस्तत्रैव पितरं ववंदे भूरिभक्तितः ॥ १० ॥ दृष्टुमुत्कंठितस्तातपादपद्मयुगं नृपः । कृच्छ्रेण गमयामास निशां तां सपरिच्छदः ॥४१॥ इतः सा कनकवती पर्यटती पुरे पुरे । तत्रैव नगरे तस्मिन् समये दुःखितागता ॥ ४२ ॥ तथा केनापि कार्येण गतया तत्र कानने। कायोत्सर्गस्थितो दृष्टः स संध्यासमये मुनिः ॥ ४३ ॥ उपलक्ष्याथ तं सम्पक चिंत- यामास सा भयात् । महाबलः स एवैप सूरपालसुतो व्रती ॥४४॥ कुत्सितानि समस्तानि मुलाजानात्ययं ।। १४८ . :

चरित्र मम । आविग्कर्त्तात्र चत्तानि तभविष्याम्यहं कथं ॥ ४५ ॥ तस्करोमि तथा किंचिन्न यथा वेत्ति कथन । अन्यथात्र न मे वासः कथंचिन्न च जीवितं ॥ ४६॥ एवं सा कनकवती सूत्रयित्वा गता ततः। प्रती. क्षमाणा समयं तस्यो दुष्टा निजे गृहे ॥ ४७ ॥ स्फुरितेऽथ निशाध्यांते मार्गेषु विजनेषु च । केनाप्यल- क्षिता पापा चलिता सा निजाश्रयात् ॥४८॥ गृहीत्वाग्निं ययो तत्र सा यत्रास्ति स संयमी । कायोत्स- गैस्थितो मूर्त इव धर्मः स्थिराशयः ॥ १९ ॥ गोपुराणि प्रदत्तानि मुनिकष्टमवेक्षितुं । मिलितानोव नेत्रा- णि नगरेणाऽसहिष्णुना ॥ ५० ॥ प्रशांतलोकसंचारं भूमिभागं विलोक्य तं । शून्यारण्यवत्कनकवती हृष्टा भृशं हृदि ॥ ५१ ॥ तत्र चानीय केनापि काष्टान्यंगारहेतवे । पूर्वमेव प्रभूतानि मुक्तान्यासन स्वभावतः H॥ ५२ ॥ तया तेः पापया काप्टेप्टयंत्या तदा मुनि । छादितः स तथा क्वापि यथा न ददृशे मनाक् ॥ ॥ ५३ ॥ चातुर्गतिकसंसारदुःखेर्नानाविधैः किल । तयारमा वेष्टितः काप्टेष्टयंत्या तदा मुनिं ।। ५४ ॥ जन्मांतरस्य वैरिण्या ततो निर्दयया तया। चतसृष्वपि काटासु ज्वलनो ज्वलितो भृशं ॥ ५५ ॥ मुनि- नापि तदा ज्ञात्वोपसर्ग मरणांतिकं । विहिताराधना चित्ते तथैव स्थितिमीयुषा ।। ५६ ॥ ततः प्रज्ज्वलितो वहिर्मुनिं दग्धुं समंततः । प्रारेभे मुलतस्तस्याः सुकृतस्येव संचयं ॥ ५७ ॥ माताजElal || M मन ।। १८९ ॥

चरित्रं In महावलमुनिः सम्यगुपसर्ग सुदुस्सहं । सहमानः खमात्मानं लग्नो वोधयितुं ततः ॥ ५८ ॥ रे जीव भवता प्राप्तप्राय तीरं भवांबुधेः । शुभभावमहापोतचटितेन चिरादिह ॥ ५९ ॥ ततः सद्भावनापोतमेतं सचित्तवायुना। तथा प्रेरय रे जीव यथाशु लभते तटं ॥ ६०॥ दुःखानि यानि सोढानि भवता नरका. दिपु । तानि चिंतयतो दुःखं तवेदं जीव कीदृशं ॥६॥ मा चिंतषाऽशुभं किंचित्वमस्या उपरि स्त्रियाः। येनेपा ते सखा कर्मवनोन्मुलनकर्मणि ॥ ६२ ॥ वाह्यांग ज्वलयन् धर्मदेहमाभ्यंतरं न च । ज्वलनोऽप्य- हितं किंचित्करोत्येष न तेऽधुना ॥ ६३ ॥ इत्थं तदा भृशं तस्य प्रपत्ता शुभभावना । उत्पन्नं केवल- ज्ञानं घातिकर्मक्षयायथा ॥ २४ ॥ शुक्लन्यानानले मध्ये पहिश्च ज्वलितेऽनले । भावोपग्राहिक- मणि भस्मीकृत्य क्षणादपि ॥ ६५ ॥ अंतकृत्केवली भूत्वा स साधुः प्राप निर्वृति । जन्ममृत्युजरादीनां ददो चाशु जलांजाल ॥ ६६ ॥ युग्मं ।। ज्वलने ज्वलितप्राये कांदिशीका गता कचित् । पापिष्टा कनक- वती सा भ्रष्टा शुभकर्मतः॥ ६७ ॥ संजातेऽथ प्रभाते स यावच्छतवलो नृपः । तत्रागात्सपरीवारः स्व. पितुर्दर्शनोत्सुकः ॥ ६८ ॥ भश्मराशिस्थितं तावद् दृष्ट्वा दग्धं मुनेर्वपुः । परिवारयुतो राजा वक्तुं लग्नो प्रसत्कृतः ।। ६९ ॥ निर्भयेन भवभ्रांतर्निनिमित्तारिणा निशि । नूनमेष महासाधुराः केनाप्युपंसर्गितः ॥ RELIONEEDEO । १९० ॥

॥ ७० ॥ निष्पुण्येन मया तात भवतां पादपंकजं । लब्ध्यापि दुर्लभं नैव नसमागत्य हा हुतं ॥ ७१ ॥ ॥युष्माकं पतिता दृष्टिः प्रसन्ना न ममोपरि । मया कर्णपुटाभ्यां च न पीतं वचनामृतं ॥ ७२ ॥ मनो. रथा विलीना मे रोरस्येवाधुना हृदि । अथैवाहं निराधारोऽभृवं चाऽनायकः पितः ।। ७३ ॥ दृष्टुं शक्या न युष्माकं जातावस्था यदीदृशी । नूनं न संति पुण्यानि यन्नामृत्संगमोऽपि मे ॥ ७४ ॥ विलपन्निति भूपालः शोकवाष्पाकुलेक्षणः ! भ्रूविक्षेपेण सहसेत्यादिदेश निआन् भटान् ॥ ७५ ॥ पदानुसारतः पापं तं पश्यत दुतं भटाः । लप्स्यध्वे निश्चितं यूयं पापं तस्य फलिष्यति ॥ ७६ ॥ ततो बिलोक- यद्भिस्तैस्तदा पादानुसारतः । लब्धा सा कनकवतो दुराचारस्थिता कचित् ॥ ७७ ॥ केशमाहं समानीय ततो राज्ञः समर्पिता। तेन ताडयिता पृष्टा छिन्ननासाथ सा वशा ॥ ७८ ॥ हन्यमानाथ सा सर्व सम्य- गूचे नृपाग्रतः । तेन नानाविधैौरः सा पापा मारिता ततः ॥ ७९ ॥ तथा प्राप्तमशेषं च निजकमोचितं फलं । नरकोव्यां समुत्पन्ना सा षष्ट्यां कष्टभाजनं ॥ ८० ॥ नातशोकं, नरेंद्रोऽपि कुर्वाणो मंत्रिभिभृशं । संबोधितोऽपि नात्याक्षीत् क्षणमात्रमपि कचित् ॥ ८१ ॥ ज्ञात्वा तातस्य तादृशं दुस्सहं मरणं ततः । सहरवलभूपोऽपि न्यभजच्छोकसागरे ॥ ८॥ योरपि तयो राज्ञोः पितृशोकभरो भृशं । रामलक्ष्मणव. १९१ ॥ J नरिन LAणबलदेववदस्फुरत् ॥ ८३ ।। इतश्चामलचारित्रा साध्वी मलयसुंदरी । एकादशांगतत्वज्ञा प्रतिबोधपं. रायणा ।। ८४॥ तप्यमाना तपस्तीनं कर्ममर्मछिदोयता । क्रमोत्पन्नावधिज्ञाना गुरुभिः श्रीमहत्तरा ॥५॥ सरसंदेहतमांसीह जधानाप्रभव सा । वित्रस्तकुनयोलूका भव्यांभोजप्रबोधिका ॥ ८६ ॥ महावलमुनेत्विा निर्वाणं तनयं निजं । प्रयोधयितुमायाता पुरे तत्र महत्तरा ॥ ८७ | वसतावु- नितायां सा स्थिता साम्चीसमन्विता । राज्ञा शतवलेनैत्य महाभक्त्या च वंदिता ।। ८८ ॥ आलापितो महाराजः प्रसन्नाननया तया । गिरा मधुरया श्रोतृश्रवणामृतकुल्यया ।। ८९ ॥ पिता तव नराधीश महा- सत्वशिरोमणिः । उपसर्गास्त्रियास्तस्याः प्रपेदे शिवसंपदं ॥ ९० ॥ सर्वपुत्रकलत्रादि त्यज्यते यस्य हेतवे । सम्यते च महादुःखं तपोलोचक्रियादिकं ॥ २१ ॥ दुर्लभं यदि तत्प्राप्तं स्थानं शाश्वतमुत्तमं । त्यक्तो भवश्व पित्रा से शोकोऽयापि ततः कथं ॥ ९२ ॥ महानिधानमाप्नोति यद्यभीष्टो जनो निजः । विजृभते महाशोको वद किंवा महोत्सवः ॥ ९३ ॥ सुदुस्सहाग्निपीडापि न चिंत्या च पितुस्वया । प्रहारान्न सहते किं जयश्रीलंपटा भटाः ॥ ९४॥ साधयंतोऽथवा विद्यां नरा दुःखं सहति वै । सिद्धिरस्यद्भुता-येन किला कष्टं न जायते ॥ ९५ ॥ तातपादा नता मैव कर्तव्येति च नाऽधतिः । - HEEREETTE चरि BEEEEEETA नापि च ॥ ९६ ॥ तद्विमुंच पितुः शोकं परिभावय संस्कृति । परिवाणं न शोकेन किंचिद्भवति देहिनां ॥ ।। ९७ ॥ भवं दुःखालयं विद्धि संगम स्वप्नसन्निभं । लक्ष्मी विद्युल्लतालोलां जीवितं बुबुदोपमं ॥ ९०॥ यदि युष्माहशोऽप्येवं गुरुशिक्षाविचक्षणाः । शोकं कुर्वति तद्वेय विवेकोऽपि क्य यास्यति ॥ ९९ ॥ एवं धर्मोपदेशः स नरेंद्रो बोधितस्तथा । संविग्नो गतशोकश्च लग्नो धर्म विशेषतः ॥१॥ नित्यं महत्तरापादान् चंदतेस्म नरेश्वरः । उपदेशान् शृणोतिस्म शासनोदयकारिणः ॥ २॥ चेत्यं च कारयामास सिद्धिस्थाने मुनीशितुः । प्रतिमां च पितुस्तत्र विविधानुत्सवानपि ॥ ३ ॥ जनानां तत्र सर्वेषां उपकारं विधाय सा । आपृच्छ्य नृपति तस्माद्विजहार महत्तरा ॥ ४ ॥ पृथ्वीस्थानपुरं सापत् प्रतिबोधयितुं क्रमात् । पितृशोका- | कुलं भूपं सहस्रबलसंज्ञितं ॥५॥ धर्मोपदेशदानेन सहस्त्रवलभूपतिः । संवोध्य सपरीवारस्तया धमें स्थि- रीकृतः ॥ ६ ॥ कतिचिदिनपर्यंते नंतुमुत्को महत्तरां । राजा शतवलोऽप्यागाभ्रातृस्नेहेन तत्र सः ॥७॥ महत्तरां वचंदाते शृणुतःस्म च देशनां । तो द्वावप्यासिपेवाते धर्ममेकाग्रमानसो ॥ ८॥ आनर्चतुस्त्रि- कालं तो जिनं सम्यक्त्वशालिनी । पात्रेभ्यो ददतुर्दानं तपः शक्या च चक्रतुः ॥९॥ विधिना संघपूजां तो दानशालाश्च चक्रतुः । वारयामासतुलॉकमधर्मान्मारितोऽपि च ॥ १०॥ प्रतिग्राम प्रतिद्वंग जिनेंद्रभ- चरित वनस्तथा । भूपयामासतुर्भूमि सकलामचलापती ॥ ११ ॥ जिनचेत्येषु सर्वेषु स्नात्रपूजोत्सवादिभिः । अष्टाहिकाः सदा तीर्थरथयात्राश्च चक्रतुः ॥ १२ ॥ दृढ- स्नेहो सदा जैनधर्मभारधुरंधरौ । वांधवो तस्यतुस्ती दो कुर्वाणो शासनोन्नतिं ॥ १३ ॥ सिपेवे सर्वलोको- पि जिनधर्म नृपानुगः । नास्फुरन्नपरे धर्मास्तारा इव खगोदये ॥ १४ ॥ कांश्चित्कांश्चिजनान् धर्मविशे. पेऽथ कचित् कचित् । स्थापयित्वा गतान्यत्रापच्छ्य पुत्रौ महातरा ॥ ९५ ॥ प्रभूतान्यथ वर्षाणि पालयि. वा यतिवतं । तुच्छयित्वा च कर्माणि तपोयोगसमाधिभिः ॥ १६ ॥ कृत्वा चाराधनां प्रांते श्रीमन्मलय. सुंदरी । जगाम द्वादशे कल्पे साऽच्युताख्ये महत्तरा ॥ १७ ॥ युग्मं ।। ततश्च्युता विदेहे सा समुत्पद्यो. जमे कुले । क्रमेण चरणं लात्वा गमिष्यति शिवालयं ॥ १८ ॥ ततो मलयसुंदर्या एकश्लोकार्थचिंतनात । बभूव गोप्पदस्थाननिभो व्यसनसागरः ॥ १९ ॥ तथान्येषामपि ज्ञानमाधारः संकटे भवेत् । ज्ञानाभ्या- सः सदेवातः कर्तव्यः सुविवेकिभिः ॥ २० ॥ यथा मलयसुंदर्या पालितं शीलमुज्ज्वलं । संकटेऽपि तथा- न्याभिः पालनीयं प्रयदातः ॥ २१ ॥ उपसर्गेऽपि तादृक्षे महावलमुनींदुना । यथा चक्रे क्षमाचर्या कर्त्त- व्याप्यपरेस्तथा ॥ २२ ॥ यथा ताभ्यां व्रतं तीब दंपतीभ्यां विनिर्मितं । अन्यैरपि तथा कार्य सिद्धिसो. CENDEIDD EI JDI BIDDI EI DDODDODİ DUDIO बरिन 当面三二. ख्याभिलापुकैः ॥ २३ आशातना यथा चाभ्यां विदधे पश्चिमे भवे । दुःखहेतुर्मुनींद्रस्य कर्तव्या न तथैव सा ।। २४॥ श्रीमत्पार्श्वजिनेंद्रनिर्वृतिदिनाद्याते समानां शते। संजने नृपपनंदना मलयतः सुंदर्यसो नामतः ।। एतस्याश्चरितं यथा गणभृता प्रोक्तं पुरा केशिना । श्रीमच्छंखनरेश्वरस्य पुरतोऽप्यूचे मयेदं तथा ॥ २५ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरत्नोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे शीलावदातपूर्वभववर्णनो नाम चतुर्थः प्रस्तावः समाप्तः ॥ श्रीरस्तु । ॥ इति श्रीमलयसुंदरोचरित्रं समाप्तम् ॥ ODITATIODadard aaaa-TODEHATIONS आ ग्रंथ श्रीनामनगरनिवासी लालन विठलजी हीरालाले स्वपरना श्रेयमाटे पोताना श्री सूर्योदय छापखानामां छापी प्रसिद्ध कर्यो छे॥ श्रीरस्तु ।। Ioltu १९५ ।।

తVA Girl - Durations
25&TEXTER
LIBRARIE
ప
|| ERICA Help FretapleHe eye ||
ONAL 330
S. N
RATI :

वनस्तथा । भूपयामासतुर्भूमि सकलामचलापती ॥ ११ ।। जिनचैत्येषु सर्वेषु स्नात्रपूजोत्सवादिभिः । अष्टाहिकाः सदा तीर्थरथयात्राश्च चक्रतुः ॥ १२ ॥ दृढ- स्नेहो सदा जैनधर्मभारधुरंधरौ । वांधवो तस्यतुस्ती दो कुर्वाणो शासनोन्नति ॥ १३ ॥ सिपेवे सर्वलोको- ऽपि जिनधर्म नृपानुगः । नास्फुरन्नपरे धर्मास्तारा इव खगोदये ॥ १४ ॥ कांश्चित्कांश्चिजनान् धर्मविशे- पेऽथ कचित् कचित् । स्थापयित्वा गतान्यत्रापुच्छ्य पुत्रौ महात्तरा ॥९५ ॥ प्रभूतान्यथ वर्षाणि पालयि. वा यतिव्रतं । तुच्छयित्वा च कर्माणि तपोयोगसमाधिभिः ॥ १६ ॥ कृत्वा चाराधनां प्रांते श्रीमन्मलय- । सुंदरी । जगाम द्वादशे कल्पे साऽच्युताख्ये महत्तरा ॥ १७ ॥ युग्मं ॥ ततश्च्युता विदेहे सा समुत्पद्यो. नमे कुले। क्रमेण चरणं लात्वा गमिप्यति शिवालयं ॥ १८ ॥ ततो मलयसुंदर्या एकश्लोकार्थचिंतनात् । बभूव गोप्पदस्थाननिभो व्यसनसागरः ॥ १९ ॥ तथान्येषामपि ज्ञानमाधारः संकटे भवेत् । ज्ञानाभ्या. सः सदैवातः कर्त्तव्यः सुविवेकिभिः ॥ २० ॥ यथा मलयसुंदर्या पालितं शीलमुज्ज्वलं । संकटेऽपि तथा- न्याभिः पालनीयं प्रयततः ॥ २१ ॥ उपसर्गेऽपि तादृक्षे महाबलमुनींदुना । यथा चक्रे क्षमाचर्या कर्त- व्याप्यपरेस्तथा ॥ २२ ॥ यथा ताभ्यां व्रतं तीव्र दंपतीभ्यां विनिर्मितं । अन्यैरपि तथा कार्य सिद्धिसो. IEDDIMEDIDI १९४ ॥

HOME नरिन BETIME THREEEEEEE ख्याभिलापुकैः ॥ २३ आशातना यथा चाभ्यां विदधे पश्चिमे भवे । दुःखहेतुर्मुनींद्रस्य कर्तव्या न तथैव सा ।। २४ ॥ श्रीमत्पार्श्वजिनेंद्रनिर्वृतिदिनाद्याते समानां शते । संजज्ञे नृपपनंदना मलयतः सुंदर्यसौ नामतः ॥ एतस्याश्चरितं यथा गणभृता प्रोक्तं पुरा केशिना । श्रीमच्छंखनरेश्वरस्य पुरतोऽप्यूचे मयेदं तथा ॥ २५ ॥ इत्यागमिकश्रीजयतिलकसूरिविरचिते ज्ञानरत्नोपाख्याने मलयसुंदरीचरित्रे शीलावदातपूर्वभववर्णनो नाम चतुर्थः प्रस्तावः समाप्तः ॥ श्रीरस्तु ॥ ॥ इति श्रीमलयसुंदरोचरित्रं समाप्तम् ॥ आ ग्रंथ श्रीजामनगरनिवासी लालन विठलजी हीरालाले स्वपरना श्रेयमादे पोताना श्री सूर्योदय छापखानामां छापी प्रसिद्ध को छ । श्रीरस्तु ।। १९५ ।। I0

COLD
FROM
Userse
TIDY
ATIYA
४१-3.07. ALE-%ES@ped0e-STErgo-edeg-10-1325
॥ इति श्रीमहावलमलयसुंदरीचरित्रं समाप्तम् ॥
F-800-48-330-300--23-0888REE:

Shri Mahabalamlayasundari Charitam

Author
Jaitilaksuri
Title
Shri Mahabalamlayasundari Charitam
File name
Shri Mahabalamlayasundari Charitam
Text
OCR done
Citation
1937
Published
2012/08
Publisher
Jamnagar.,hiralal Hansraj
Language
Sanskrit
Pages
195
Library
Bharatiya Vidya Bhavan Library, Mumbai
DLI number
312770
Barcode
99999990321525.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
cB1G7dAXhxO
Download PDF

Shri Mahabalamlayasundari Charitam