·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·ATHARVA VEDA
OF THE
PAIPPALADAS
1
Books 14 -1826
Prof. Dr. Raghu Vira

·Sarasvati Vibura Series
EDITED BY
Raghu Vira, MA, Ph D, D Litt et Phil
DIRECTOR, INTERNATIONAL ACADEMY OF
INDIAN CULTURE, LAHORE
IN COLLABORATION WITH
OTHER SCHOLARS
Volume 9
ATHARVA VEDA OF THE PAIPPALADAS
Books 141 1-1826 1
Rupees 20/-
Shillings 30/-
February 1940
Published by the Director
for
The Internutional Academy of Indian Culture
Lahore, India
Printed by Mr. Sadhu Ram, M A, at the Academy's
own printing works, the Arya Bharatı Press
LAHORE

·सरस्वती-विहार-ग्रन्थाः
अथर्ववेदीया
पैप्पलाद-संहिता
काण्डाः १४.१-१८२६..
आचार्य-रघुवीरेण परिष्कृता
मूल्यं-रूपयाणां विंशतिः
विक्रमाब्दाः १९९६
प्रकाशयिता-सरस्वती-विहारः, लवपुरम्
एषा संहिता सरस्वती-विहार आर्यभारत्य्-अभिधे मुद्रण-गृहे मुद्रिता

·Text ( 1828 2–20), Introduction and Appendices
appear as another
volume

·१४.१.२.२] पैप्पलादसहिता [१४.२.२ १४.१ २ .. या * इन्द्रो बाहुभ्याम् अभरच चिकित्वान् अपो देवीर् वरुणाय प्रजानन् । ओ इन्द्रो * मभिरिश् * आपो देवी तम् आदित्या अभ्य् अषिच्यन्त सर्वे राजानम् उग्रं बृहते रणाय । * आदित्याभ्यपिच्यन्तु ता न आपो राजसूया अवन्तु ॥१॥ * नापो * वमन्तु हिरण्यवर्णाश् [शुचय: पावका यासु जात: कश्यपो यास्व इन्द्र। [या अग्निं गर्भ दधिरे सुवर्णास् ता न आपो राजसूया अवन्तु ॥२॥ [यासां राजा वरुणो याति मध्ये सत्यानृते अवपश्यन् जनानाम् । [या अग्निं गर्भ दधिरे सुवर्णास् ता न आपो राजसूया अवन्तु ॥३॥ हिरण्यवर्णा इति चतस्र + ४ पठेत् [यासां देवा दिवि कृण्वन्ति भक्षं या अन्तरिक्षे बहुधा भवन्ति । [या अग्निं गर्भ दधिरे सुवर्णास् ता न आपो राजसूया अवन्तु ॥४॥ पै ४ [शिवेन मा चक्षुषा पश्यतापश् शिवया तन्वोप स्पृशत त्वचं मे। [धृतश्चुतश् शुचयो या पावकास ता न आपो राजसूया अवन्तु ॥५॥ तै १ ८.११ मै २ ६ ८ का १५ ६ अपो देवीर मधुमतीर जगृभुर् वाजस्वती राजसूया मयोभुवः । * * * गृभूर् . याभिर् मित्रावरुणाव् अभ्यषिञ्चन् ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥६॥ * * °षिच्यन् . वरुणेन प्रेषिता यन्तु शुभ्रा उत्सं देवीर् दधते या हिरण्यम् । वरुणोनेन आ * या ब्रह्मणाप्नुवते सविदानास् ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥७॥ * ब्रह्मणाप्नुते शौ ४.२७.४ अपस् समुद्राद् दिवम् उद् वहन्ति दिवस् पृथिवीम् अभि ये सृजन्ति । ये अद्भिर् ईशाना मरुतश् चरन्ति ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥८॥ याद्भिर् या अमृतम् अबिभ्रत या मधु प्रिय या अगृभ्णन्न् ऋषयो देवसख्ये । यामृत तिनत * * * यागृभ्ण ३वा १० १५ ते १८ १११ का याभिर् इन्द्रम् अत्य् अनयन्न अरातीस् ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥९॥ * * अभ्रनयरातीस्ता या जीवयन्ति या धनर्धतु? प्रणयन्ति देवायते दाशुषे माय । * जीवयन् * * प्रा° # दाशुशे माया यासां पयो अक्षतम् अक्षतानां ता [न आपो राजसूया अवन्तु ॥१०॥ हिरण्यपाशा ध्वजिन्य पुनाना यास् समुद्रम् अभ्यर्चन्ति धेनवः । हिरण्यु ध्वजनियः या पर्जन्यो वहत्य अन्तरिक्ष ता न आपो राजसूया अवन्तु] ॥११॥ रथन्तरे बृहद् [या] गीयमाने क्षत्रं जिन्वन्ति प्रतिरन्त्य् आयुः । तिरन्त * याभिस् त्रियान् ? वाजिनो वाजयन्ति ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥१२॥ * * * वाजयन्वितः याभिस् सह वृत्रहा सोमम् इन्द्रो वसोर् ईशानो ऽपिबत् सुतस्य । यास् सप्त ऋषय: कवयः पुनन्ति ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥१३॥ सप्त ऋषयो भरथम् अभ्य् अषिञ्चन्न् अस्मिन् राष्ट्रे अद्भिर् दक्षिणावत् । प्रजयेम सम् अस्यन्तु दैवास् ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥१४॥ याभिर् यशं प्राञ्चमुखं च धीरा याभिस् सोमं मधुपृचं पुनन्ति । याभिर् इदं जीवति विश्वम् पजत् ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥१५॥ यासां स्तोका मधुमया बभूवुर् घृतं संज्ञानं मधु पिन्वते याः । यास सोमपा पणयन्तु ब्रह्मणस् ता [न आपो राजसूया अवन्तु] ॥१६॥ * सोमाप: * ब्रह्मणास्ताः यासां पदोर् आज्यं वाजिनं च सोमस्य प्रसवम् अनु या पवन्ति । * पदोराराज्य पवन्ती अन्तर्वतीस् तृणवत्सा घृताचीस् ता न आपो राजसूया अवन्तु ॥ १७॥ * * * * नपो * वन्तु अजीजनन् तम् उत यास् स्वर्विदा ब्रह्मणासूये ? या न्यगुः । "जन * उत्त यसू ४ असूक्त राजसूया: पयांसि प्रसव ? एक इव सविता भुवनानि विश्वा ॥१८॥ * * * प्रसावेकेव * * * सोमो राजा भवो राजा पशुपति पशूनां वरुणो धृतवतः। ये यन्ति देवास् तेते क्षत्रं दत्त्वायुर् ओजः ॥१९॥ दत्त्वायोर् * आस्थाद् उद् अस्थाद् अजनिष्ट विप्रो मृधो व्य् अस्थाद् अशिशीत बाहू । * * अस्थाज् जजिनिष्ठरिप्रो * * आस्थरशशी "का समपृक्षि आरे बाधिष्ठा निति पराचैस् समवृक्त ? रश्मिभिस् सूर्यस्य ॥२०॥ * वाघिष्ठ निति: .. [तबहू * वृहद * सहा तासू आस्मिन् राष्ट्रम् प्रजा इम ससुमन्त * ताः सोम * * ताः . का ३९.१ ॥का १॥ नीलरुद्रोपनिषदि १-१७ अपश्यन् अपश्यं त्वावरोहन्तं दिवतः पृथिवीम् इव । अपश्यम् अस्यन्तं रुद्रं नीलग्रीवं शिखण्डिनम् ॥१॥ दिवत उग्रो ऽवारुक्षत् प्रत्य् अष्ठाद् भूम्याम् अधि । दिवरु . उष्ठमद् * * ·पैप्पलादसंहिता [ १४.३.६ एषैत वीरहा * * क्षेपम् **भवतामाय* त* इषव* * उख * हस्तेर् नम कृश्छाश्छा वदाममसि यथ हसत् १ का कपि शिवा शरव्या * * तव. । । निवा काश्चिनी गिरिशत्वाभि चाकशा * योस् ताम्र वर्ण * बभ्रु विलोहित * * अभितो. पृतम् महस्रश। * हेडा अदृश्य त्वाविरोहित "ग्रव * * द्वा गोपादृशं * हार्या. *द्वा * स्तु नीलशिखण्डाय * जनासः पश्यतेमं नीलग्रीवं विलोहितम् ॥२॥ एष एत्य् अवीरहा रुद्रो जलाषभेषजी। वि[ते]ऽक्षेमम् अनीनशद् आ वाचीकारो व्य् एतु ते ॥३॥ नमस् ते भवभामाय नमस् ते भवमन्यवे । नमस् ते बाहुभ्याम् उतोत त इषवे नमः ॥४॥ याम् इषु गिरिशन्त हस्ते बिभर्घ्य अस्तवे । शिवां गिरिश तां कृणु मा हिंसी- पुरुषं मम ॥५॥ वा १६ ४ ३ ४ ५ १ २ का १७ ११ शिवेन वचसा त्वा कृच्छ्राछा वदामसि । कपि २७.१ यथा नस् सर्वम् इज् जगद् अयक्ष्म सुमनो असत् ॥६॥ ते या त इषुश शिवतमा शिव बभूव ते धनुः । या तव तया नो मृडा जीवसे ॥७॥ वा २ ते का कपि या ते रुद्र शिवा तनूर अघोरापापकाशनी। तया नसु तन्वा शतमया गिरिशन्ताभि चाकशीहि ॥८॥ वा ६ ते २ का कपि असौ यस् ताम्रौ अरुप उत बभ्रुर् विलोहितः। ये चेमे अभितो रुद्रा दिक्षु श्रितास् सहनशो ऽवैषां हेड ईमहे ॥९॥ वा ७ ते ३ का कपि अदृश्रन् त्वावरोहन्तं नीलग्रीवं विलोहितम् । उत त्वा गोपा अदृश्रन्न् उत त्वोदहार्यः । उतो त्वा विश्वा भूतानि तस्मै दृष्टाय ते नमः ॥१०॥ ते नमो अस्तु नीलशिखण्डाय सहस्राक्षाय वाजिने । अथो ये अस्य सत्वानस् तेभ्यो ऽहम् अकरं नमः ॥११॥ या १४ ते ४ का कपि नमासि त आयुधायानातताय धृष्णवे । उभाभ्याम् अकरं नमो बाहुभ्यां तव धन्वने ॥१२॥ वा ९ ते ३ का कपि मुञ्च धन्वनस् पर्य उभयोर आयो ज्याम् । याश च ते हस्त इषवः परा ता भगवो वप ॥१३॥ वा १३ ते ४ का कपि अवतत्य धनुस् त्वं सहस्राक्षश् शतेषुधे । विशीर्य शल्यानां मुखा शिवो नश् शंभुर् आ वरः ? ॥१४॥ वा १० ते का कपि विज्यं धनुश् शिखण्डिनो विशल्यो बाणवां उत । अनेशन्न् अस्येषवश् शिवो अस्य निषङ्गथिः ॥१५॥ वा १२ ते का कपि परि ते धन्वनो हेतिर् अस्मान् वृणक्तु विश्वतः। "कुत्रचित् अस्मन् अथो य इषुधिस् तवारे अस्मिन् नि धेहि तम् ॥१६॥ वा ११ ते का कपि या ते हेतिर मीढुष्टम हस्ते बभूव ते धनुः। तया त्व विश्वतो ऽस्मान् अयक्ष्मया परि भुज ॥१७॥ ॥का २॥ - वा८ का कपि * * स्य । - * अकर प्र * * * * परि उभायोर् * ज्य॑म् *च ते हस्त इषवः परा ता भगवो * भवतिभ्य “पुते विशर्य शल्याणा देनुश् बानवा * अन्येशन्यस्य इषवश् * स्य निषशती * * धन्विनो हेति यस्माद्भुनक्तु * * य येषुधिस्तव आरे स्मिन् वि * * * हेति हतिन् मधुष्ठम भुजाः ॥ इत्यथर्वणिकपैप्पलादयश्शाखाया चतुर्दशस्यार्ध । * * नागां * * * पतिरन्त * गृभ्नामि * * यस्वस्तय * * साध्य * लोक सुपाश्र्वा कामदुधा न आगन् शतौदना पयसा पिन्वमाना। ऊर्ज दुहानापस्फुरन्ती यजमानस्य प्रतिरन्त्य् आयुः ॥१॥ गृभ्णामि वेद्याम् उशती स्वस्त्याम् ऊर्जस्वतीम् अनमीवां साध्याम् । विश्वो लोको मम देवेष्व् अस्तु ॥२॥ शतौदना कामदुधा ह्य् एषा नैनां हिंसीर अश्विना जहषाणः । अप्य् एतु देवां अपि गच्छतु दिशः ॥३॥ आ रभस्व ब्रह्मणा वैश्वदेव्यां शतौदनां शतम् आच मा नो स्य ? । समपैयं ? रश्मिना पर्वतेन स्वर्ग लोकम् अधि रोहयैनम् ॥४॥ उधृष्णु स् एनां विश्वधा नि कृन्तं अपनोश् चरुम् इरया ससृजे । नां विराजो दुहितेरया ससत् कामंकामं यजमानाय दुहाम् ? ॥५॥ यथापरु विशसन माभि मंस्थाः कृणुष्व म एनाम् आधेयां पृथक् । अघं दैवा मानुषी या पराभूच् छतौदना पुरुरूपा सपर्णा ॥६॥ शतोदनां जर्हिषाणो गश्चत द्विषः * * ब्राह्मणा वैश्वदेव्य रोहएनम् * * * विश्वता एरया संसृजी शौ ९.५ ४२ यथापरि विषस माति * * मेनाम् * * * देवा ·१४.१.३.३० ] पैप्पलादसंहिता [१४.३.३० शौ ५२ पै ५१३ ६ * * माप जाना * "शौ १० ९५ द्विपाद् द्विहस्त: पुरुषो महान् अवोन ? वनस्पतिं बिभर्ति । द्विषाद् सायकानं तेन परूंषि प्रविद्वान् अग्न आयान् ? शतौदनां देवीं शतधा * * * * अग्नाया * * * व्य् अस्य ॥७॥ एतं व्रघ्नं चर्मणि कृत्तम् आधत् तम् अप्रमयं शतधा व्य् अस्य । यत * * कृन्तम् * * अप्रमाय. समुत्सृजन्न् अविधानानि सर्वा रायस् पोषं यजमानाय धेहि ॥ ८॥ * 'नामि सर्वां ऋचा कुम्भीम् अध्य् अग्नौ श्रयामि भूम्यां भूत्वा भूमिम् अधि धारयामि । ऋच अपो मांसं बिभ्रती मा व्यथिष्ठा मा त्वा वि[दद् इषुभिर् मेनिभिः आपो मेनमिः पिशाचः ॥९॥ पिशाचा ऊर्ध्वा प्रेहि माप व्यक्ता व्य् अस्य रजो अन्तरिक्षम् ? । रक्षांसि सर्वा ती| यथा रोह दिवं त्वम् ॥१०॥ दिवं प्रेहि शतौदने सहस्रस्यायनं भव । शतोदने अयुतं प्रयुतं । भवाक्षतुर भवतात्तमां ? स्वर्ग लोकम् आ रहा ॥११॥ स्वर्ग शतौदनां शतधा भक्षयन्ति शतारोहां रोहसि यो दधाति । * * * शतोरोहा वामदेव्यं नौधसम् अस्या पक्षौ तृतीये नाके अधि तिष्ठति शृता ॥१२॥ श्रुता शतोदना शतधा कल्पमाना शतं रूपाणि कृणुते स्वर् यती। शतौदना * कल्पमाना * * कृणुती सा नो देवी सुहवा शर्म यच्छत् ततो मृडात ईदृशे ॥१३॥ * * देवीस् * * यश्छत् तथो शतौदना द्वादशाहेन कल्पते शतं दृष्टानि ससृजे स्वर् यती। दृष्टयानि सर्वान् यज्ञान पारयन्ती परस्तात् सा दातारं रायस् पोषे दधाति ॥१४॥ माण्यज्ञानि प्ररयति ददाति अभि प्रेहि शतौदने जनान् सोमसत्वनः । यशास् त्वं सर्वान् आप्त्वा कामप्राच्यायन ? भव ॥१५॥ यज्ञस् * * ओप्त्वा अभि प्रेहि शतौदने यशेन यज्वरी भव । शतौधने यज्ञेना यज्वनिस्तव या देवयोनि रोहसि यत्रादस त्रिदिवं दिवः ॥१६॥ * देवयोनि रोहोसि इडापत्नी प्रथमा शतौदना सत्यं हि मध्यम् अमृतं शिरस् तव । इडापती- प्रमाश् शतौद(उपरि दे)वा उभे देवि रोदसी या पृणासि ॥१७॥ * * रोधमि * पृणामी ऋचं श्रोण्यौ सक्थ्यौ तन्वो जो बाहू उत उद् बलाय कम् । ऋच (उपरि द) * सक्तौ तन्वौ जोह वनिष्ठुर जठरं सानु पार्वे सर्वान् लोकान् शतौदना सम् आप ॥१८॥ अनिष्ठ * आनि * सर्वा लोकां आपः चक्षुष्मती प्रथमा शतौदना सूर्यो ह चक्षुर् उत चन्द्रमास तव । °मतीस् चन्द्रमस् * विश्वैर् देवैर् ऋतुभिश् च नद्धा सा दातारं तृप्त्या तर्पयासि ॥१९॥ विश्वेर् नद्धास् तर्पयामि शतं पयांसि शतम् अस्या वत्साश शतधा पक्कानि वि भजन्त्य् एनाम् । पक्काणि सप्त लोकान् दिव्यान् पित्र्यांश् चैतान जिगेथ प्रथमा शतौदने ॥२०॥ * लोका * पिता एता जिगेत प्रथमाश् * सहनेण शतमाना यद् एषि लोकान् जिगेथ प्रथमा शतौदने । लोका जिगेत सर्ववेदसम् एतु वाजपेयं सर्वान् लोकान् शतौदना सम् आप ॥२१॥ * इतु * सवा लोका शतै।दना * आपः इन्द्र पपाथ प्रथमां शतौदनां सप्त ऋषिभ्यस् सुमनस्यमानः । * प्रपाथ प्रथमाश् शतादनासू . तयासुराणां बलम् ओज आ दधे तया रुरोह विष्टपो देवलोकान् ॥२२॥ भया* * * * * भया * * °लोका विश्वामित्रो ऽयं जमदग्निर् अत्रिर भरद्वाजो गौतमो ऽयं वसिष्ठः। इदं पकं कश्यपस् सप्तम प्राश्नन्तु प्रथमां शतौदनाम् ॥२३॥ * प्रथमाश् शतौदनाः ज्योतिष्मती प्रथमाश् शतौदनास् त्रीणि ज्योतींषि कृणुते स्वर् यती। तां दातार उप जीवन्ति तत्र यत्र देवैस् सधमादं मदन्ति ॥२४॥ * दातारम् देवः सधमान पदन्ति छन्द पक्षा बृहती शतौदना त्रीणि छन्दांसि ससृजे स्वर् यती। पक्षाद् # श्रुतौदनास् ऋतूनाम् अधिराजं संवत्सरं पतिमस्याधिवम् ? ॥२५॥ अभि क्रन्दस्य अग्निष्टोमम् अतिरात्रं शतौदने । यज्ञांस् त्वं सर्वान् आप्त्वादित्यम् अग्निं विष्णुहि ॥२६॥ अश्वमेधम् अतिक्रम्य द्वादशाहं शतौदने । अश्वमेध्यम् त्रिरात्रं सानुम् आप्त्वा वाजपेयेन कल्पसे ॥२७॥ कल्पते ये सहस्रैर ईजाना अग्निहोत्रहुताश् च ये । * सहस्रेर् ईजानाग्नि यशे ये सर्वैर् ईजानास् तान् आप्नोति शतौदना ॥२८॥ * * सर्वे सं ते परूंषि सुभगे ददामि सं ते मांसान्य ऋतजा ? भवन्ति । मासा नृददा * अस्थि यत् ते शमिता चचार [तत् ते त्वष्टा विद्दुतं निष् कृणोतु ॥२९॥ * यस् . विहज * कृणतु ये यक्षेन जिता लोका यानि छन्दांसि भेजिरे । श्छन्दासि * सर्वास् तान् लोकान् आप्नोति यो ददाति शतौदना[म् ॥३०॥ का ३॥ सप्तमा * * आग्नि यज्ञासू १६७ ·१४.१.४.१०] पैप्पलादसंहिता [ १४.४.१० १९ ४९, ५० * यूखा * दमूना इषिरा योषा युवतिर दमूना रात्री देवस्य सवितुर् भगस्य । अश्वक्षरा ? सुहवा संभृतश् श्रीर आ पप्रौ द्यावापृथिवी महित्वा ॥१॥ * * *त शीर * बोर # विश्वा अभि विश्वान्य् अईद् गभीरोद् वर्षिष्ठम् अईद् अथविष्ठा । शौ अश्वक्षमा * संभृत-(सं- [भृत. वा) शौ नाना अति (अवि,अभि वा) विश्वान्य् अरुहद् (अर्हद् वा) गभीरो वर्षिष्ठम् अरुहन्त. (अरुहन्त,अरुहत,अर्हति वा) श्रविष्ठा. (श्रविष्टा,श्रमिष्टा वा) शौ नाना उशती (ती वा) राज्य अनुसाम द्राहि (द्राहिं, द्रावि, प्राहिं वा) तिष्ठते शौ नाना वर्ये * * सुजात आजगन् (अजागन्, आजागन् वा) रात्रि * इह स्याम् उशती राज्य् अवसानभद्राद् ? वि तिष्ठते मित्र इव स्वधाभिः ॥२॥ निये एव शौ अस्मा धूयम्ब नियोणि- शौ अथो यानि शौ पी(पी वा)षस्य ... शौ विभाती (तीः वा) शौ रात्रिम् अहि (अनु वा) माय .. कृषी - नये वन्दे सुभगे सुजाता चाग्नि ? रात्रि सुमना छ् अस्याम् । अस्मांस त्रायस्व नर्याणि जाता श्रिया यानि गव्यानि पुष्ट या ॥३॥ सिंहस्य राज्य उशती निपस्य व्याघ्रस्य द्वीपिनो वर्च आ ददे । अश्वस्य व्रघ्नं पुरुषस्य मायुं पुरु रूपाणि कृणुषे विभाती ॥४॥ शिवां रात्रिम् अह्नि सूर्य च हिमस्य माता सुहवा नो अस्तु । अश्वस्तोमस्य सुभगे ऽव बोध येन त्वा वन्दे विश्वासु विक्षु ॥५॥ स्तोमस्य नो विभावरि रात्रि राजेव जोषसे। यथा नस् सर्ववीरा भवामस् सर्ववेदसो व्युच्छन्तीर अनूषसः ॥६॥ शम्या ह नाम तरुषे ? विपृच्छन्ती योजनाम् । यमस्य.. शौ अश्व (अस्य वा) स्तो- मस्य * नि बोध * * * * दिक्षु • तोर रनु * * विश्वासे - मोषमी शौ असाम सर्ववीरा भवाम * विश्छन्तीरनूकमः अम्या. रात्रि ही नसदपात? स्तेनो न विद्यते ॥७॥ शौ दधिषे [ (धनाः वा) शौ मम दिप्सन्ति ये धना शौ नाना रात्रीहितान(रात्रीहि- तानः, रात्रिहिनान , रात्रि- हितान वा)सुतपा शौ य(यत् इति माधीयान् पाठः) स्तनो न विद्यते यत् पुनर न विद्यते शौ * * चमसो न विष्टो (षिष्टो, शिष्टो वा) शौ विश्वं (विष्वं, विष्वक् वा) शौ * मे उशती वपूषि प्रति स्यां (वं वा) दिव्या नक्षाम् (तक्मा, तक्ष्मा वा) अमुक्थाः (अमुछाः वा) } | भद्रासि रात्रि तपसो नु विष्टो विश्वं गोरूपं युवतिर बिभर्षि । युवतिद् (उपरि २)* चक्षुष्मती / वेयुवती वरूपः प्रत्यां दित्यां दिव्यां अरुक्मम् अमुग्धः १ ॥८॥ एव शौ ३ शौ रात्री तस्य प्रतीत्य यो ऽद्य स्तेन आयत्य् अघायुर मयों रिपुः । रात्री तस्य प्र गीयस्व ? प्र ग्रीवा प्रशिरो हनत् ॥९॥ प्र पादौ न यथायति ? प्र हस्तौ न यथाशिषत् । यो मलिम्लुर् उपायति स संपिष्टो अपायति । युभ्य स्तनायुस्वधायु मृस्यो * गीवा * * * * * * यताइत:... वनाशिषत् * मुललंमुलपायति * * तपायति ·१५.१.२.१ ] पैप्पलादसंहिता [ १५२.१ एव शौ तिष्टधूममशीर्षा णिम् * * हनो * * * * वैन नृपते * एते रात्रिय * °शृङ्ग याश्वासव. विश्वह तदेम * * एव शौ (अपायत. वा) [अपायति स्वपायति शुष्के स्थाणा ] अपायति ॥१०॥ अन्ध रात्रि ] तृष्टधूमम् अशीर्षाणम् अहिं कृणु । शौ अक्षौ वृकस्य निर् जयास् तेन हनौ ? वृकस्य निर् जरा आ त्व् एनं द्रुपदे जहि ॥११॥ [ तं द्रुपदे * ये ते रात्र्य् अनड्वाहस् तीक्ष्णशृङ्गास् स्वाशवः । तेभिर् नो अद्य पारयाति दुर्गाणि विश्वहा ॥१२॥ रात्रिरात्रिम् अरिष्यन्तस् तरेम तन्वा वयम् । एव शौ गम्भीरम् अप्लवा इव न तरेयुर् अरातयः ॥१३॥ शौ प्रपतन्नपवान् यथा श्यामाक: प्रपतन्तेदिवा ? नानुविद्यते। एवा रात्रि प्रपातय यो अस्मां अभ्यघायति ॥१४॥ शौ * * वासो गोअजम् (गोरजम्, अप स्तेनं वासमथं गो[मथम् उ[त तस्करम् । [गोरज, गोअज वा) अथो यो अर्वतश् शिरो अभिधाय निनीषति ॥१५॥ यद् अद्या रात्रि सुभगे विभजन्त्य् अयो वसु । शौ यदेतद् * भोजय * # उपायसि यथेद् अस्मान् इताजय ? यथेद् अन्यान् उपायति ॥१६॥ [(ति वा) उषसे न४ परि देहि सर्वान् राज्य अनागसः । शौ भजाद् (भजद् वा) उषा नो अह्न आ भजद् अहसू तुभ्यं विभावरि ॥१७॥ ॥का ४॥ ॥अनु१॥ * अप्रवापुप न तरेहुर् * * सान्याकः .स्मी अभ्यगायती * रतेद * * उर्वतश् * मिधाय * * अद्वि * * विभजन्तयो वसु. यथथ धेहि सवा रात्री अनाकश: जुषाणो अहाभजद् * * विभावरी एव शो .. इत्यथर्ववेदे पप्पलादशाखाया चतुर्दशः काण्डम् समाप्तः ॥ इत्यथर्वणिक पे . ते ४.४ १२ मै ३ १६ ४ का [२२, १४ । ...अहथ् ओजसे * * उत्ते इन्द्र... १ तै मै सहयशा का सहाशया औ नमो गणेशाय॥ओं नमो ज्वालाभगवत्यैः औ नमस्तिलोत्तमाये ॥ भो अथ पञ्चदशो घायं लिख्यते ।। सम्यङ् दिग्भ्यः पवते संस्तव्यं मधो रजो ? माधव पात्व् अस्मान् । ओं सम्यर्...माधन: * * अग्निर् देवो दुष्टरीतुर् अदाभ्य इदं क्षत्रं रक्षतु पात्व् अस्मान् ॥१॥ * * दुष्टरीदुरिताभ्य... रथन्तरं सामभि: पात्व् अस्मान् गायत्रेण छन्दसा विश्वरूपम् । द्वादशानां विष्ठया स्तोमो अह्नां समुद्रो व्यच ? इदम् ओज पिपंतु ॥२॥ द्वादशा इष्ठय * * * व्याच्य तम् * * उग्रा दिशाम् अभिभूतिर वयोधाश् शुचिश् शुफे अहन्य् ओजस्ये । इन्द्राधिपति, पिपृताद् उतो नो महत् क्षत्रं विश्वतो धारयेदम् ॥३॥ बृहद् राष्ट्र क्षत्रभृद् वृद्धवृष्ण्यं त्रिष्टुभौजस् सुकृतम् उग्रवीरम् । * * * वृवृष्णि इन्द्रस स्तोमै पञ्चदशेन वर्च इदं वातेन सगरेण रक्षतु ॥४॥ प्राची दिशां सहदिशां? सहस्वती विश्वे देवा प्रावृषाह्नां स्वर्वती। इदं क्षत्रं दुष्टरम् अस्त्व ओजो ऽनाधृष्यं सहस्यं सहस्वत् ॥५॥ महस्व सहस्वती वैरूपे सामन्न् इह तच् छकेयं जगत्यैनं विश्व् आ वेशयामि । * सामन् जगत्येतु वृक्ष * * विश्वे देवास सप्तदशेन वर्च इदं क्षत्रं सलिलवातम् उग्रम् ॥६॥ सलिलाक्तम् * धर्वी दिशां क्षत्रम् इदं दधर्तृपस्थाशानां मित्रवद् अस्त्व ओजः । दधर्तुउपस्त्वाशाना. मित्रावरुणा शरदाहा जिगनू अस्मै क्षत्राणि महि शर्म यच्छतम् ॥७॥ * * जिगभू . वैराजे सामन्न् अधि मे मनीषानुष्टुभा संभृतं वीर्य सहः । इदं क्षत्रं मित्रबद्दान्वोजो मित्रावरुणा रक्षतम् आधिपत्ये ॥८॥ ...मित्रवदान्वोजा * रक्षतुम् * सम्राइ दिशां सहसानी सहखत्य ऋतुर हेमन्तो विष्ठया न पिपर्तु । * * "सनी ..विष्णया * ओषजाता बृहती तु शक्वरीमं यक्षम् अवतु ? नो घृताची ॥९॥ जाता. अमृतान् * * स्वर्वती सुदुघा नः पयस्वती दिशां देव्य अवतु नो घृताची। त्वं गोपात्र पुरएतोत पश्चाद् बृहस्पते याम्यां युग्धि पाचम् ॥१०॥ ..युग्धि * प्रावृषका * ... * सामन्य ॥का १॥ १५.२ [२२.१४ ते ४.४.१२ मै ३.१६.४ का स्तोमैकविंशे भुवनस्य पनि विवस्वद्वाते अभि नो गृणीहि । * * * विश्वग्वाते ·पैप्पलादसंहिता [१५.४५ * सविताधित्ये तै मै का * दिश तै मै का तै मै का घृतवती सवितर् आधिपत्यै पयस्वती रन्तिर आशा नो अस्तु ॥१॥ ऊर्धा दिशां रन्तिर् आशौषधीनां संवत्सरेण सविता नो अह्नाम् । रेवत् सान्नां पङ्क्तिश् च छन्दसाम् अजातशत्रुस् स्योना नो अस्तु ॥ २॥ विष्कम्भो दिवो धरुण पृथिव्या अस्येशाना जगतो विष्णुपत्नी। विश्वव्यचा इषयन्ती सहोभिस् स्यो ना] नो अस्त्व अदितेर् उपस्थे ॥३॥ ध्रुवा दिशां विष्णुपत्न्य् अघोरास्येशाना सहसो या मनोता। बृहस्पतिर् मातरिश्वोत वायुस् संध्वाना वाता अभि नो गृणन्तु ॥४॥ यो न पिता जनिता यो विधर्ता यो नस् सतो अभ्य आ सज् जजान । स आशिषा द्रविणम् इच्छमान प्रथमस् स नो वर आ बिवेश ॥५॥ अभ्यावर्तस्व पृथिवि यशेन पयसा सह । वपां ते अग्निर् इषितो वि रोहतु ॥६॥ यद् अग्ने चन्द्र यत् पूतं यच् छुक्रं यच् च यशियम् । तद् देवेभ्यो भरामसि ॥७॥ इषम् ऊर्जम् आभृता? यज्ञस्य योनौ महिषस्य धामन् । आ नो गोषु विशत्व आ प्रजायां जहामि सेदिम् अजराम् अमीवाम् ॥८॥ * * दरुणः * यस्येशाना * * * ऋषयन्ती * * विष्णुपत्न् * मरुतोस्योत * सधाना * अपि नस्कृणोतु स्वतो * * * जनान १० ८१ १३५ ते ४ ६.० १ ते ४.२ ७१ अपाम * * इषतो जशिय वा १२ १०४ ते योना महिषस्व धाम * * * विशस्त्वा * * मेधिम् * * ॥का २॥ शौ १९.४४ १५.३ एव शौ यद् आअनि भ्र * अशिनायो भवं * * * जायायो ...बर्हिर् * * * पुरुषा कृणोतुत्प्रमाहिक जूतम् अनाकम् श्रायस्व अमवो * * एव शौ आयुषो ऽसि प्रतरणं विप्रं भेषजम् उच्यसे । तद् आञ्जन त्वं शंताते शम् आपो अभयं कृतम् ॥१॥ यो हरिमा जायान्यो ऽङ्गभेदो विशल्यकः । सर्व ते यक्ष्मम् अङ्गेभ्यो बहिर निर् हन्त्व् आञ्जनम् ॥२॥ आञ्जन पृथिव्यां जातं भद्रं पुरुषजीवनम् । कृणोत्व् अप्रमायुकं रथजूतिम् अनागसम् ॥३॥ प्राण प्राण त्रायस्वासो ऽसधे मृड । निर्जते निर्ऋत्या न पाशेभ्यो मुश्च ॥४॥ सिन्धोर् गर्भो ऽसि विद्युतां पुष्पम् । वात प्राणस् सूर्यश् चक्षुर् दिवस् पयः ॥५॥ देवाअन त्रैककुद परि मा पाहि विश्वतः। न त्वा चरन्त्य् ओषधयो बाह्या पर्वत्या उत ॥६॥ वीदं मध्यम् अवासृजद् रक्षोहामीवचातनम् । अमीवास् सर्वाश् चातयन् नाशयद् अभिभा इतः ॥७॥ बढ् इदं राजन् वरुणानृतम् आह पुरुष. । तस्मात् सहस्रवीर्य मुञ्च न५ पर्य अंहसः ॥८॥ यद् आपो ऽन्या इति वरुणेति यद् ऊचिम । तस्मात् सहस्रवीर्य मुश्च न पर्य अंहसः ॥९॥ मित्रश् च त्वा वरुणश् चानु प्रेयतुर् आञ्जन | तो त्वानुगत्य दूरं भोगाय पुनर् ओहतुः ॥१०॥ देवाजनि त्रीककुद. एव शो वीर अमीवा * चातय नाशयतपिवाहिता * * * यति वरुणेन * * * * * * * प्रैदुजन . शो कोशेषु भूयिष्ठ ओहतु .. ॥का ३॥ * त्यानकत्य ओहतु शौ १९ ४५ १५.४ ..दृणाजनम् प्रिय * * ऋणाद् ऋणम् इव सं नय कृत्यां कृत्याकृतो गृहम् । चक्षुमन्त्रस्य दुर्हार्द - पृष्टीर् अप हणाअन ॥१॥ यद् अस्मासु दुष्वमयं यद् गोषु यच् च नो गृहे । शौ अनामगस् तं (वं, स्वच्, मामगतस्य ? दुर्हार्द - प्रिय प्रति मुञ्चताम् ॥२॥ [तथ् वा) च दुर्दिः अपाम् ऊर्ज ओजसो वावृधानम् अग्नेर् जातम् अधि जातवेदसः । चतुर्वीर पर्वत्यं यद् आञ्जनं दिश: प्रदिश करद् इच् छिवास् ते ॥३॥ चतुर्वीरं बध्यत आञ्जनं ते सर्वा दिशो ऽभयास ते भवन्तु । ध्रुवस तिष्ठासि सवितेव चार्य इमा दिशो अभि हरन्तु ते बलिम् ॥४॥ 'शौ स्नाकेनापिवैकम् (1) आक्ष्वकं मणिम् एकं कृणुष्व श्वसैकेन पिबकम् एषाम् । * ऊोजसो * पर्वत * * * * ऋदुविश्छ्वास * * वध्यता यजन्ते * * * * * * * * वारि * * भ्रियन्तु * * आक्षक * * * श्वशीकेन पवीकम् * ·१५.२.२.५] पैप्पलादसंहिता [ १५.६५ * मा अग्निनावतु शौ मेन्द्रियेणावतु * मा इन्द्रेणावतु चतु[ीरं नैऋतेभ्यश् चतुभ्यो ग्राह्या बन्धेभ्यपरि पात्व् अस्मान् ॥५॥ अग्निर् माग्निनावतु प्राणायापानायायुषे वर्चसे । ओजसे तेजसे स्वस्तये सुभूतये स्वाहा ॥६॥ इन्द्रो मेन्द्रेणावतु प्राणायापानायायुषे वर्चसे । ओजसे तेजसे स्वस्तये प्रभूतये स्वाहा ॥७॥ सोमो मा सौम्येनावतु प्राणायापानायायुषे वर्चसे । ओजसे तेजसे स्वस्तये प्रभूतये स्वाहा ॥८॥ भगो मा भगेनावतु प्राणायापानायायुषे वर्चसे । ओजसे तेजसे स्वस्तये सुभूतये स्वाहा ॥९॥ मरुतो मा गणैर् अवन्तु प्राणायापानायायुषे वर्चसे । ओजसे तेजस स्वस्तये सुप्रभूतये स्वाहा ॥१०॥ * * मोम्येनावतु ॥का ४॥ ॥अनु१॥ [काण्डा: प्रथमानुवाक. इत्यथर्वणिकपैप्पलादयश् शाखाया पञ्चदश- घृतपृष्ठौ * * * देहि त्वष्टुर् * * * * धा प्रियो... * प्रतिर * لا शौ २ १३ १ मै ४ १२ ४ का आयुर्दा देव जरस वृणानो घृतप्रतीको घृतपृष्ठो अग्ने । घृत पिबन्न् अमृतं चारु गव्य पितेव पुत्र जरसे नयेमम् ॥१॥ शौ २ २९२ आयुर् अस्मै धेहि जातवेद५ प्रजां त्वष्टर अधिनिधेय् ओजः । रायस् पोष सवितर् आ सुवास्मै शतं जीवातु शरदस तवायम् ॥२॥ शौ २ २८५ इमम् अग्न आयुषे वर्चसे धा प्रियं रेतो वरुण मित्र राजन् । मातेवास्मा अदिते शर्म यच्छ विश्वे देवा जरदष्टिर् यथासत् ॥३॥ आ म २ ४ ४ हि गृ १.७ ११ अग्निष् ट आयु५ प्रतरां कृणोतु सोमस् ते पुष्टिं प्रतरां दधातु । आ म इन्द्रो मरुद्भिर्ऋतुधा कृणो-) स्वादित्यैस्ते वसुभिरादधातु, ] ॥४॥ हि गृ इन्द्रो मरुद्भिरिह ते दधात्वादित्यस्ते वसुभिरादधातु रेवतीस् त्वा व्य् अक्ष्णन् कृत्तिका[१] चाकृतस् त्वा । अभिशस्त्या व्य् अतन्वत धियो ऽवयन्न् अव ना अयुवन्त ॥५॥ सहस्रम् अन्तां अभितो ऽददन्त शितिर् मध्यम् अभि यन्तु नारीः । देवीर देवाय परिधी सवित्रे महत् तद् आसाम् अभवन् महित्वम् ॥६॥ आ म २ हिगृ १४, इमम् अश्मानम् आ तिष्ठाश्मेव त्वं स्थिरो भव । प्रमृणीहि दुरस्यतस् सहस्ख पृतनायतः ॥७॥ शौ १९ २४.१ देवा अधारयन् येन देवं सवितारं परि देवा दियापयन् । पते परि राष्ट्राय धत्तन ॥८॥ एव शौ २ [परीमम् इन्द्रम् आयुषे महे क्षत्राय धत्तन । ३शौ यथैन # नया [अथैनं जरसे नय ज्योक् क्षत्रे अधि जागरत् ॥९॥] शौ ३ परीमं सोमम् आयुषे महे श्रोत्राय धत्तन । ३शौ यथैन * नयां अथेन जरसे नय ज्योक् श्रोत्रे अधि जागरत् ॥१०॥ आम २२३-५ * * * अक्षण कृत्तिकाचक्रुतुस् * [आयुर्वन्त अभिसस्त्वा अभिशस्त्वा व्यतन्यतु * वयन्नवाना- * अन्ता * रदन्ताशी तिर् * अभ * * * * परिदे अघवन् * * * दुरस्यतु तेनेमं ब्रह्मणस् दत्तन. पेरम धत्तनः ..धि * *॥ ९॥ ॥का १॥ * दत्त वर्चसे इम * प्रायश्छ विवाचे # * परिधातवायुः अभिशस्तिवायुः शौ १९ २४ ४ आ म २ २ ६ हि परि[धत्त]धत्त वर्चसेमं जरामृत्युं कृणुत दीर्घम् आयुः । [गृ १४.२ बृहस्पति प्रायच्छद् वास एतत् सोमाय राज्ञे परिधातवा उ ॥१॥ शौ ५ आ म ७ हि गृ जरां सु गच्छ परि धत्स्व वासो भवा कृष्टीनाम् अभिशस्तिपा उ। शतं च जीव शरदस् सुवर्चा रायश् च पोषम् उप त्वा मदेम ॥२॥ शौ ६ आ म ८ हि गृ ३ परीदं वासो ऽधि धास् स्वस्तये ऽभूर व् आपीनाम् अभिशस्तिपा उ । शतं च जीव शरदः पुरुचीर वसूनि चारुर् वि भजासि जीवन् ॥३॥ योगेयोगे तवस्तरं वाजेवाजे हवामहे । सखाय इन्द्रम् ऊतये ॥४॥ शौ ८ हिरण्यवर्णो अजय सुवीरो जरामृत्यु प्रजया सं विशस्त्र । अभिशक्तिवायु * * जीवश्.. न्य भजासु * ·१५.२.४.१] पैप्पलादसंहिता [१५ ८.१ * ओत * * * नावद् * पूर्वयावयतु पुरुरूप * आयुः। * ब्राह्मणस् * * स्वर्छन्तो जता स्वस्ति तद् अग्निर् आह तद् उ सोम आह बृहस्पतिस् सविता तद् इन्द्रः ॥५॥ यद् ओतं सत्यं तु मध्याय न आवद् वासर पूर्वायावैतु पुरुरूपं पयसः । भद्राचीकास् समजरं ? सुवीर तेन ते देवा प्रतिरन्त आयुः ॥६॥ यस्य ब्राह्मणास् सृजम् ? आरभन्ते स्वर्चन्तो नियमं प्रतिरन्त तस्य देवा देवहूति जुषन्तां स विश्वा युस्] स जुषतां स्वस्तिम् ॥७॥ यन् नरा धत्स्व परि धत्स्व वास इमम् उल्वम् अपुलं पानिजस ते । जरस त्वाम् ऋषयस् सं व्ययन्तु सूर्यो भगस् ते प्रतिरन्त आयुः ॥८॥ २.१३ ५ आ म २ ६ १५ हि यस्य ते वा[स] प्रथमवास्यं हरामि तं त्वा विश्वे अवन्तु देवाः । [गृ १ ७.१७ त त्वा भ्रातरस् सुवृधा वर्धमानम् अनु जायन्तां बहवस सुजातम् ॥९॥ आहतेनाहतो भव स्थिरस् स्थिरेण संभव । प्र मृणीहि दुरस्यतस् सहस्व पृतनायतः ॥१०॥ का २॥ शौ * दे * प्रथमास्यो * * * सुवित्रा जायता * स्वतम् ॥ ३ ॥ भव: मृणीह दुरस्यतु * शौ ५.२४ * * अध्यक्ष ( एवम् उत्तरत्र) आशिषस् * * दिवौ * मित्रः पृथिव्या अध्यक्षः। स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥१॥ वरुणो ऽपाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥२॥ वायुर् अन्तरिक्षस्याध्यक्षः॥ [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥३॥ सूर्यो दिवो ऽध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्या देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥४॥ चन्द्रमा नक्षत्राणाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥५॥ वसुस सवत्सराणाम् अध्यक्षः। [स मावत्व अस्मिन् ब्रह्मण्य अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥६॥ संवत्सर ऋतूनाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥७॥ अग्निर् वनस्पतीनाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥८॥ इन्द्र कर्मणाम् अध्यक्षः । [स मावत्व अस्मिन् ब्रह्मण्य अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि खाहा ॥९॥ सविता प्रसवानाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥१०॥ सवत्मर ॥का ३॥ शौ ५ २४ १५.८ * पर्वतानानामध्यक्ष विष्णुः पर्वतानाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥१॥ १७२ ·१५.३.१.३ ] पैप्पलादसंहिता [ १५.१०.३ * मा ।। अध्यक्ष समा समा ॥ स मा ।। का ४॥ त्वष्टा रूपाणाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥२॥ रुद्र पशूनाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥३॥ सोमः पयसाम् अध्यक्षः। [ स मावत्व अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥४॥ समुद्रो नदीनाम् अध्यक्षः । [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥५॥ पर्जन्य ओषधीनाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा] ॥६॥ हिंकारस् सानाम् अध्यक्षः । स मा[वत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥७॥ सरस्वती वाचाम् अध्यक्षा । सा मा[वत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥८॥ पूषा पतीनाम् अध्यक्षः। स मा[वत्व अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥९॥ १५.९ बृहस्पतिर् देवानाम् अध्यक्षः । [स मावत्व अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥१॥ प्रजापतिः प्रजानाम् अध्यक्षः। [स मावत्व् अस्मिन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकूत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥२॥ यम पितॄणाम् अध्यक्षः। स मावत्व अस्मिन् [ब्रह्मण्य अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां पुरोधायाम् अस्यां देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥३॥ पितर परे ऽवरास् ततास् ततामहाः। ते मावन्त्व् आस्मन् ब्रह्मण्य् अस्मिन् कर्मण्य् अस्यां [ पुरोधायाम् अस्यां] देवहूत्याम् अस्याम् आकृत्याम् अस्याम् आशिषि स्वाहा ॥४॥ देवानां देवा देवा देवा देवेष्व् अधिदेवार प्रक्रमध्व प्रथमा द्वितीयेषु द्वितीयास् तृतीयेषु ॥५॥ त्रिर् एकादशा विश्वे वैश्वानरा महि शान्ताव् अनु व आ रभध्वम् । इदं शकेयं यद् इदं कृणोमि खाहा ॥६॥ ॥का ५॥ ॥अनु।। १५.१० जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद् वर्मी याति समदाम् उपस्थे । अनाविद्धया तन्वा जय त्वं स त्वा वर्मणो महिमा पिपतु ॥१॥ धन्वना गा धन्वनाजि जयेम धन्वना तीवास् समदो जयेम । धनुश शत्रोर् अपकामं कृणोतु धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम ॥२॥ वक्ष्यन्तीवेद् आ गनीगन्ति कर्ण प्रियं सखाय परिषस्वजाना । योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वन् ज्या इय समिति पार[य]न्ती ॥३॥ शौ ५ २४.१४ १५,१६,१७ * * वरस्ततस्तदामहसू अशिषसू * * * * देव * * प्र (उपरि परा). का ३८.१२ पराक्रमध्वं का सान्तो * * * * पञ्चदशः * ६ ७५ १-१० इत्यथर्वणिकपप्पलादयः शाखाया काण्डे द्वितीयो नुवाक ॥ * * * य्यदुर्मी * सुमना * धवनाजि # समधो * ...प्रिय * °जाना ..इये समिति * १७३ ·१५.४.२.८ ] पैप्पलादसंहिता [ १५.१६.८ शौ १२ शौ १८ * चक्रा शृजम् ये उदेतु * * चक्रा * * देवा दक्षिणत: पश्चात् प्राञ्च उदेतु न: राया .. [पुरश्चक्रा उत्तराद्विश्वे देवारसमेतु ते। शौ १६ ये देवा दिविषदो अन्तरिक्षसदश् च ये । पृथिव्यां शका [ये श्रितास् ते [नो मुश्चन्त्व् अंहसः] ॥७॥ एत देवा दक्षिणत: पश्चात् प्राञ्च उदेत नः । पुरश् शका उत्तराद् विश्वे देवास समेत्य ते [नो मुञ्चन्त्व् अंहसः] ॥८॥ अरायान् ब्रूमो रक्षांसि सान् पुण्यजनान् उत । मृत्यून् एकशतं ब्रूमस् ते नो मुञ्चन्त्व् अंहसः॥९॥ या देवी पञ्च प्रदिशो ये देवा द्वादश ऋतवः। संवत्सरस्य ते दंष्ट्रास ते नस् सन्तु सदा शिवाः ॥१०॥ भूतं ब्रूमो भूतपति भूतानाम् उत यस् पतिः । भूतानि सर्वा मस् ते नो मुञ्चन्त्व अंहसः ॥११॥ का ५॥ ॥अनु°३॥ शौ २२ * * * प्रदिश •तुवः शौ २१ ॥ इति तृतीयो नुवाकः पञ्चदश ॥ १५.१५ योवद् यवात् * * उग्रोषधी अरुन्धती ऋ१० ९७ २०३० पै अत्व् अनापुर तेवानाम्... पौरुषः क १७३४ ...इतो * छन्धापो दद्याश्छन्द कूलज्या उत यावद् द्यौर् यावत् पृथिवी यावत् पर्येति सूर्यः । तावत् त्वम् उग्र ओषधे परि पाए अरुन्धति ॥२॥ अरिष्टस् त्वाग्वनत् परिष्ठाय खनामि त्वा । द्विपाच चतुष्पाद् अस्माकं सर्वम् अस्त्व अनातुरम् ॥२॥ [सा] देवानाम् असि स्वसा म् xxx सि सिञ्चनी। यं जीवम् अश्नुषे त्वं न स रिष्यात् पूरुषः ॥३॥ अरुन्धती नामासि तृतीयस्याम् उतो दिवि । तत्रामृतस्य रोहणं तेन त्वाच्छा वदामसि ॥४॥ शंत आपो या दुध्याश् शं ते कूलजा या उत । शं वातश् शं बृहस्पतिश् शं ते तपतु सूर्यः॥५॥ शं त इन्द्राग्नी भवतां शं रात्री प्रति धीयताम् । शं ते पृथिव्यां वीरुधस् सह वस् सन्त्व् ओषधीः ॥६॥ बह्वीकृतां त्वाम् अविधम् ओषधे वीर्यावती। अरुन्धति त्वाम् अहार्षम् इतो मा पारयान् इति ॥७॥ है अभिप्रेप्सी उपजीवन्ति ? मगधश् चेद् अरुन्धती। एषा च विश्वभेषजी देवी वातीकृतस्य नः ॥८॥ अनिषिञ्चनश् च क्रुध्य ? अगदो वै भविष्यसि । वातीकृतस्य भेषज्य आगन् देव्य् अरुन्धती ॥९॥ ॥का ॥ शौ ७.६९ १.१ सौ १४ प्रवि * बाह्रीकृत्वामविधमोषधि * * * अहर्षिम् वातीकृतश्च न शौ ६१०९३३ * * आग ॥१०॥ * य *ग्रावा इमा* इव जरा मृत्य * कृण्वौधे 'ती अदिग्धेन विष * * अरुन्धत्यस् सं वदन्ते गाव: प्रवाजिनीर् इव । इमं त्वरम् अव गच्छामावधि ? कृणु माति ? ॥२॥ इम मे त्वं जरामृत्युं पुरुषं कृण्व् ओषधे । राक्षी सर्वासाम् अस्य् ओषधीनाम् अरुन्धति ॥२॥ त्रायमाणा ह्य् असि जीवला वीर्यावती। अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी ॥३॥ आदिग्धेन च विद्धस्याघस्याघविषा च या । अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी ॥४॥ अहिना च दष्टस्याघस्य[घिविषा च या। [अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥५॥ वातीकारेण च क्षिप्तस्य[घस्याघविषा च या। [ अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥६॥ भवेन च [क्षिप्तस्याघस्याघविषा च या। अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥७॥ शर्वेण च [क्षिप्तस्याघस्याघविषा च या । [ अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदृषणी] ॥८॥ आहेन वाचीकारेण * क्षुप्तस्य ·१५.४.५.२ ] पैप्पलादसंहिता [१५.१९.२ * * क्षुप्तस्य ॥१०॥ पशुपतिना च क्षिप्तस्य[घिस्याघविषा च या। [अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥९॥ ।। का २ ॥ * * * चक्षुप्तस्य क्षुप्तस्य . .क्षुप्त हविषा * * वीरत्सूर् * * ॥ ३ ॥ उग्रेण च देवेन क्षिप्तस्य[घिस्याघविषा च या । [अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥१॥ महादेवेन च क्षिप्तस्य[घिस्याघविषा च या । [अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥२॥ ईशनेन च क्षिप्तस्याघस्याघविषा च या। [ अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥३॥ यत् पृथिव्यां विषं वीरुत्सु यद् विषम् । [ अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥४॥ यद् ओषधीभ्यस् संभरन्ति ब्रह्मणो मेनये विषम् । [ अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी ] ॥५॥ यद् ब्रह्मणा संभरन्ति तृष्टम् आसीद् विषंविषम् । [अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी] ॥६॥ संक्षिप्तो मृत्युना यx एx यो दष्टस् तृष्टदंश्माभिः । अरुन्धति त्वं तस्यासि विषस्य विषदूषणी ॥७॥ संजीष्मा मुक्त्वा यष्मादार्यो ? लोकम् उत्तमम् । अपावकीय स्वा ? पात्रेणाधि जीवपुरा इहि ॥८॥ ब्राह्माणो * * * ब्रह्मणासू # तिष्ठम् . मक्षुप्तो ओ दृष्टस्त्यष्ठदस्मभि * * य(उपरि यु)मा'.. हि ॥ ६ ॥ "शौ ५.३० ६ ॥ का ३ ॥ १५.१८ भिनदि व * * "रुक्मा शिखण्डिनी * * उल्लू * * * प्रपश्यम् आपतन्तीर् .. देवाना मोहनीम् अहतापतायति... अप्सरसो दिवोदिवो हि क्षत्रिवो हि ? भिनभि मेहनम् । व्य अतंडालं व्य् अर्जुनम् उप? वृत्रं भिनमि वः ॥१॥ विश्वजन्या: पञ्चजन्या महारुक्माश् शिखण्डिनीः । सर्वा इन्द्रस्य वज्रेणाहता बुबुदया तव ॥२॥ 3 अन्धाचीम् असिताचीम् ? उलूखलस्य बुनेन । अहितं वत्सपं जहि ॥३॥ दूराद् एना प्रापश्यम् आपततीर् अथो दिवः । देवानां हव्यमोहनीर इन्द्रोऽप्सरसो हनत् ॥४॥ आहता आपतयन्ति खलाद् इव यातुधान्यः । इमं गश्छतः ? ॥५॥ दिवं गश्छन्तु दिव्यास् सरो गच्छन्तु सारसीः । उलं आलस्य यो गुलस् तद् अगरछन्त्य् आसुरैः ? ॥६॥ ये स्कन्दीके ये ऽस्कन्दीके पराचैर् उपनृत्यथः । [शृणामि घोरा व४ पृष्टीश् ] शाङ्क्षण शुना सह ? ॥७॥ यच् छाङ्ग हिरण्यदं यश् च दिव्य- परिप्लवः । तस्याहं नाम जग्रभास्मा अरिष्टतातये ॥८॥ ककते वीर्ण पराचैर् उपनृत्यथः । शृणामि घोरा व पृष्टीर् ब्रह्मणा कीकसा उत ॥९॥ एकत्ल्यं सदग्ववती चतन उदकंगुवः । शिवा दश सुता दश केशिनी पञ्चविंशतीः ॥१०॥ ॥ का ४ ॥ सारसी य * व * पराचीरपनृत्यतश् "पै १५ १८ ९२ ३एव पै १६ यश् शाम * अश्वा * * * *जग्रभा अस्मा* ...अपनृत्यतर व पृष्टी इदम् उलुगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः । या: प्रेसले प्रेक्षयन्ते सान्त्वनेन माल्व्यया वा ॥१॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः । ] यदिम्.. * प्रयखे प्रयंखयन्ते सत्वानन मालवायव. ३ ७.१३.४ ভত ·१५.५.२.१ ] पैप्पलादसंहिता [१५.२१.१ * * आचरन्त्यार * * * * * * अरसात् सरुषा * विद्युतास् * .. साचक्षु कनिक्रती याः पुरस्ताद् आचरन्ति सार्क सूर्यस्य रश्मिभिः ॥२॥ [इदम् उलुगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः।] या [अ]धराद् आचरन्त्य् अरसास् सरसास् सह ॥३॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? सराभ्यो ऽकरं नमः।] या पश्चाद् आचरन्त्य् अन्धेन तमसा सह ॥४॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः।] या उत्तराद् आचरन्ति वर्षेण विद्युता सह ॥५॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः।] या अधस्ताद् उदीक्षन्ते सचक्षुष करिक्रतीः ॥६॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकर नमः।] या उपरिष्टाद् अवक्षन्त नीलव्यक्तानि बिभ्रतीः ॥७॥ [इदम् उलगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः।] या अन्तरिक्षे रायन्ति वातेन रेष्मणा सह ॥८॥ [ इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः।] या नदी [प्रतिगाहन्ते संरभ्य कन्यया वयः ॥९॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः । [यास् तीर्थम् अवगाहन्ते ऽघ्न्याश् श्वसतीर इव ॥१०॥ [इदम् उलुंगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः । यास् समुद्राद् उच्चरन्त्य् उच्चैर् घोषान् करिक्रतीः ॥११॥ इदम् उलुगुलुकाभ्यो ? ऽप्सराभ्यो ऽकरं नमः। या गच्छन्ति जनंजनम् इच्छन्ती प्रहितं बहु] ॥१२॥ ॥का ५॥ ॥अनु°४।। * * अवीक्ष्यन्ते * बिभ्रती * * रयन्ति या नदीरिति चतस्र ॥७॥ इदमुलुगुलुकोत्तर। ॥ ८॥ काण्डः ५॥ ॥ इति चतुर्थो नुवाक पञ्चदशः ॥ पै १२ १५.२० ऋ२३३.२ * य ** एव ७१-३ त्वजातेभी रुद्र शंतमेभिश शतं हिमा भुजीय भेषजेभिः । त्वज्जाता * शन्तमा नो हि नो बभूज्या * वि यक्ष्मान् यावयास्मद् व्य् अंहो व्य् अमीवाश् चातयास्मद् विषूचीः ॥१॥ वीक्ष्मान् * * ओहो मेवश् * विषूची त्वं देवानाम् असि रुद्र श्रेष्ठस् तवस्तमस् तवसाम् उग्रबाहो । रुद्रश् * तपस्तवस् हरिणी या सा मनसा मोदमाना बभूविथ रुद्रस्य सूनो ॥२॥ बभूयव्यथ * * ऋ ४३ त्वं हि नो वीरां ईरय भेषजेभिर् उरुं नो वाम मघवो मरुत्वन् । * * * वीरी ईरे * * * वन * मरुत्व कचा ? न: पातुम् अंहसस् स्वस्ति विश्वा अभीतीर् अप सेधास्मत् ॥३॥ अहस * विश्वाभीतीर् * * त्वं हि नो वृषभ चक्षमीथा अस्मै रुद्रायोग्राय मीदुषे । चक्षसष्ठा युस्म क्षीरवीराय प्र भरामहे मतिं यथा नश् शम् असो द्विपदे शं चतुष्पदे ॥४॥ क स्य ते रुद्र मृड्याकुर् हस्तो [यो अस्ति भेषजो जलाषः । * चे तु * हस्तो मृडायाको * अपभर्ता रपसो दैव्यस्य ॥५॥ अपि परि निदधिरे त्व् अस्मन् छयेनी वसिष्ठा पृतदान् ? अमीवाः । अस्मत स्यने आराध्वं सैनाघ्रत नाजैता:? ॥६॥ अर्हन् धनुर् हरितं बिभर्घ्य अर्हन् निष्कं रजतं विश्वरूपम् । [भूयिष्ठं सवान् । अर्हन्न् इदं दयसे विश्वम् एजत् । अर्ह निधते विषमेजम् शौ ११.२ २५ । शौ कोशेषु न ते दूरं न परिष्ठास्ति ते भव सद्यस् सर्वां परि पश्यसि भूमिम् ॥७॥ * * * नु परिष्ठास्थि . सर्वान् * पश्यामि * शौ११३.१ क खि ४.४ १ नमस् ते अस्तु विद्युते नमस् ते स्तनयित्नवे । * * स्तु स्तनयित्नुवे नमस् ते अस्त्व् अश्मने येना : दूरात् प्रत्यस्यसि ? ॥८॥ * * स्त्व् प्रदिजस्ससि मा देवानाम् उग्र राजन्न् अस्माकं पुरुषा रिषन् । राजम् * * रिष रक्षांस्य् अस्मद् रक्षांसि नाशयामसि ब्रह्मणा ॥९॥ रक्षासि यस्माद् ब्रह्मणेतो नाशयामो यो दिवि ? चाङ्गेष्व् आरुहत् । शल्यान् यक्ष्मस्याथो रोपीस् ता इतो वि नयामसि ॥१०॥ ॥ का १ ॥ शल्यां यक्ष्मस्यातो * त. २१.१२ + १०२ अह * * * अह १५.२१ नयामि वां पशुपती घृतेनाज्येन वर्धयन् । यां द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तस्य द्वेष करिष्यथः ॥१॥ *त्वा वेषः करिष्यता.

·१५.५.४.४ ] पप्पलादसंहिता [१५.२३.४ प्रसूतो * जन्नतस् * * रुद्राश वा सन्त्य * युव * * मृडान्ति ब्रजिनो जन्वन्तो दि विदथा * यास्येमे रुदमी * * पति अधि ब्रूतं पशुपती द्विपदे मे चतुष्पदे। प्रसूतौ यत्र जनतस् ततो मेमापरं ? वृषा ॥२॥ या वां रुद्रा शिवा तनूर या वाम् अस्त्य् अरोगिणी। या वाम् आयुष्मती तनूस् ताभिर् नो मृड]तं युवाम् ॥३॥ न प्र मृडन्ति वाजिनो व्रतानि सत्यं जिन्वन्तः । अधि विदथं वदन्तः॥४॥ यस्येमे रोदसी उभे संयुक्ते मनसा हृदा । स प्रजानां प्रजापतिस साधु वर्षति वर्षति ॥५॥ स वेद रत्नं भेषजं देवेभ्यस् पर्याभृतम् । तेन नो मृडतं युवां जीवातवे न मर्तवे अथो अरिष्टतातये ॥६॥ सगुणा सासते संयुक्ता बलाय कम् । तेषां यद् इन्द्रियं बृहच् चित्तं रुचितं रोचनम् ॥७॥ एते रोचने बृहती अन्तरिक्ष अथो दिवः । ताभ्याम् अप्रहिनस् ? सर्ववीरा न रिष्यन्ति ॥८॥ सर्ववीरान रिष्यन्तो रोचने अधि तस्थिमा। यथा नः पुनवद् वसु दिवः क्षुभ्यो ऽप्सु सूर्यः ॥९॥ * * मृटात युवम् ॥४॥ . बलाय * वृह चित रोचित रोचना ॥५॥ सर्ववीरी अरिष्यते ॥६॥ सर्ववीरी अरिष्यन्तो रोचनो * * ** नस्त्रि पुनवद् ॥का २॥ १५,२२ मारुत शिवा * * * इमो .. * * * अग्नि जिगेथ. पै १३.९.१ * * * * * मनश् * * * * अग्नावग्निरित्येका उदाव् अतरिक्ष इन्द्राग्नी हुवे प्रथमो हृयामि मरुतश् शिवान् । द्वयामि विश्वा[-] देवान् इमं होमम् अवन्तु मे ॥१॥ त्वं प्रथमो ऽमृतत्वम् अग्ने देवो देवत्वं प्रथमो जिगेथ । तव दिवि हृदयं स बभूव स नश् शिवापो जातवेदो नि यच्छ ॥२॥ अग्नाव अग्निश् [ चरति प्रविष्ट ऋषीणां पुत्रो अधिराज एषः । [तस्मै जुहोमि हविषा घृतेन मा देवानां योयुवद् भागधेयम् ] ॥३॥ ये देवा दिविष्ठा ये पृथिव्यां जातवेदो य उराव् अन्तरिक्षे । ये गिरिषु पर्वतेष्व् अप्स्व अन्तस् ते देवा अशनिं यावयान् इतः ॥४॥ मित्रं दिग्भि५ कृणुष्व जातवेद आशाभिर् मित्रम् अधिपा वि पश्यः। मा नो हिंसीर दिव्येनाग्निना सस्येन यन्तु मरुतस् स्पर्धमानाः ॥५॥ विद्योतमानस् स्तनयन् वृषेवैषि कनिक्रदत् । भीम५ पर्जन्य त रथस् स [व! ] नश च यच्छतु ॥६॥ ये विद्युतम् अशनिम् मातन्वन्ति मरुतस् सलिलाद् अधि । कृर्षि नो विश्ववारा यावद् अन्या नितन्वताम् ॥७॥ ये विद्युतम् अशनि पातयन्त्य् अन्तरिक्षाद् उत वातान् दिवश् च । तेभ्यो गृध्रेभ्यो नमो ऽस्त्व ओजसे ॥८॥ ता यन्ति स्वरंकृतास् स्योनाश् शिवतमा: पथा। मा न इन्द्र इमं वधीन् मित्रम् एनेन कृण्महे ॥९॥ दर्भ उग्र ओषधीनां श[त]काण्डो अजायत । स देवै प्रहितो ऽयम् आगन् स्वस्तये वृषा मृद्भिस् सह संविदानः ॥१०॥ यद् देवाशने यावयाद् * * दिग्भ्य: * जातवेदा. पश्यत् * * हिंसी मरुत स्पर्धमाना विद्योतमान . * * * रयश्शौ नश्श * यो विद्वतम् अन्वा* * * अशन वाता* * * गृभयो * * स्वरकृता सा ना * * वधी द ग्र. आग , मह सविधान का ३॥ १५.२३ वृषाख्यस्यासुरस्य मेनिर् असि तान्वा ? तथा वेद कतमस्य । कोविदस्यो वमाषात् तांनाभ्यम कान द्वादशाहनि वृक्षये ? ॥१॥ असृङ् मे तिग्मस्याहतम् इन्द्राग्निभ्यां सुशंसतः। तन मे दामयु ? ददाति कृर्षि मे मा वधीर इति सस्यं मे मा वधीर इति ॥२॥ .. दादिति कृषिन् * * वदीर् * शस्यन् * मरतः प्र वृनो ? दिव क्षुद्रेभी रश्मिभिः । [* वदीर् * उदुम्बरस्य शाखया चक्षुषाशनि यावयान् इतः ॥३॥ **शनं यावया * मरुतो मृडयन्ति नो दिवश शुक्रेभी रश्मिभिः । * मृहायाति शुक्रेभि * उदुम्बरस्य शाखया विचक्षुषाशनिं यावयान् इतः ॥४॥ * * शन यावयाद * क्षुद्रेभि * ११ २३.१२३ १७९ ·पैप्पलादसंहिता [१६.१.१० १६.११.१०] गिरो प्रतिश्रुता मानो प्रतिश्रुतस् * * सव्यत * अनु यदस् है वन्ता भुवन्तम् ? आ काम पर्वताद् अधि पर्वतम् । गिरी प्रतिश्रिता सती । वृक्षां भमब्धि सावयम् ? ॥५॥ यदान्या त्वा सत्या निया यन्या परिभूया ?। सानौ प्रतिश्रिता सती: तणं भरमग्धि मावयम् ? ॥६॥ उषती नामासि सदिन्दा नाम । अन्याम् आसां गच्छ य द्विष्मस् तं गच्छ ॥७॥ पगचीम् अनु संवतं पराच्य् अनु [निर] द्रव । अदस् त्वा नाशयामसि ब्रह्मणा वीर्यावता ॥८॥ वार् भवोदकं भवोदकस्योदक भव । क्षुद्राद्] क्षोदीयसी भूत्वाथेट अधमं तमः ॥९॥ स्योना भव शग्मा भव शिवाच छिवतरा भव । फेनाद् ईम् ऋजीयसी भूत्वेदं साच्यम् उपाचर ॥१०॥ नमस् ते ऽस्तु विद्युते नमस् ते स्तनयित्नवे । नमस् ते ऽग्ने दूरहेते कृण्मो मा नो हिंसीर द्विपदो मा चतुष्पद. ॥११॥ प्रति त्वा सासाह सहस् सहां प्रतिरोद्धम् असि । इहेन्द्र इदं सुमहद् भूम्या अस्तभ्नोद् दिवि श्रितम् ॥१२॥ अफालकृष्टम् आ काम मा न इन्द्रद वधीः। यास् समुद्राद् उच्चर]न्त्य् उत्सेभ्यो या नदीभ्यः । अत्यन्तस् सो वैद्युतो अशनिं यावयाद् इतः ॥१३॥ ॥का ४॥ ॥अनु०५॥ * * भूत्वा यथेय् * * * इम् . साश्यम् उपचार दूरेहेती कृण्वो * * सामहा * * सहा प्रति * इहेन्द्रम् * सोमहद्भूम्यास्तभू * श्रुतम् इन्द्रइम * उत्सभ्यो * * ॥१३॥ अशन * * * इत्यथर्ववेदे पैप्पलादशाखाया पञ्चदशः काण्डस् समाप्तः ॥ इत्यथर्वणिकपप्पलादयश्शाखायां * काण्डसू ममाप्ता. ॥ ॥ ॥ काण्ड: १५ ॥ शौ ८.१ प्राणापाना * अयन अयन * * एव शौ एव शौ * च्यत्था मदृशा औ नमो गणाधिपतये ॥ नमो ज्वाला- भगवत्यै ॥ औ नमस् तिलोत्तमायै ॥ औ नमश् शिवाभगवत्यै. ॥ औ अन्तकाय मृत्यवे नम इहायम् अस्तु पुरुषस् सहासुना । सूर्यस्य भागे अमृतस्य लोके प्राणा अपाना इह ते रमन्ताम् ॥१॥ उद् एनं भगो अग्रभीद् उद् एनं सोमो अंशुमान् । उद् एन मरुतो देवा उद् इन्द्राग्नी स्वस्तये ॥२॥ * अयन, इह ते ऽसुर् इह प्राण इहायुर् इह ते [म]नः । एतेषुधीय प्राणर * * * * उत् त्वा निक्रत्याः पाशेभ्यो दैव्या वाचा भरामसि ॥३॥ उत् कामात [पुरुष] भाव पत्था मृत्यो पड्बीशम् अवमुञ्चमानः । * कामथो पड्बीशव् अवामुञ्चमानः मा छित्था अस्माल लोकाद् अग्नस् सूर्यस्य संदृशः ॥४॥ तुभ्यं वातः पवतां मातरिश्वा तुभ्यं वर्षन्त्व् अमृतान्य आपः । सूर्यस् ते तन्वे शं तपाति त्वां मृत्युर् दयतां मा प्र मेष्ठाः ॥५॥ * * * तमा * * जयेथा * * मष्ठा उद्यानं ते पुरुष नावयानं जीवातुं ते दक्षतातिं कृणोमि । जीवादन् * दक्षदाति * आ हिरोहेमम् अमृतं सुखं रथम् अथि] जिर्विर विदथम् आ वदासि ॥६॥ मा हे रहेमम्.. दिविर * * वदासीत् मा ते मनस् तत्र गान मा तिरो भून मा जीवेभ्य: प्र मदो मानु गा: पितॄन् । पितून् विश्वे देवा अभि रक्षन्तु त्वेह ॥७॥ मा गतानाम् आ दीधीथा ये नयन्ति परावतम् । * * * दीदिहता * नेयन्तु * उद् आ रोह तमसो ज्योतिर ए आते हस्तं रभामहे ॥८॥ [पथिरक्ष श्यामश् च त्वा मा शबलश् च प्रेषितौ यमस्य यौ पथिरक्षी श्वानौ । मासश् चि * * शपलश् * * यमस्या अर्वाङ् एहि मा वि दीध्यो मा तारिष्ठा प्रत्ना नः ॥९॥ * एह * वदीढ्यो * तरिष्ठाः * * मैंतं पन्थाम् अनु गा भीम एष येन पूर्व नेयथ तं ब्रवीमि । महित * * * * एषु * * नयतु * * तम् एतत् पुरुष मा प्र पत्था भयं परस्ताद् अभयं ते अर्वाक् ॥१०॥ ॥का १॥ षोडशकाण्डे प्रथमस् सूक्त ।। .. त्वह "शौ मात्र तिष्ठः पराङ्मना: वत्था ·१६.१.३.१० ] पैप्पलादसंहिता [१६.३.१० १६.२ शौ ८ १.११-१६,१८-२०, [१७,२१ ..रक्षतु * * * * मात् * * विद्युत * रक्षन्तु सूर्यस्य * * * * मस्तार सड्कमुका * ॥२॥ * चि द्राणिश # गोपायश् िचि * * जाग्रविश् # रक्षन्तु त्वाग्नयो ये ऽप्स्व अन्ता रक्षतु त्वा मनुष्या यम् इन्धते । वैश्वानरो रक्षतु जातवेदा दिव्यस् त्वा मा प्र दहाद् विद्युता सह ॥१॥ रक्षतु त्वा पृथिवी रक्षतु द्यौस् सूर्यश् च त्वा रक्षतां चन्द्रमाश् च । मा त्वा क्रव्याद् अभि मंस्तारात् संकसुकाच् चर। अन्तरिक्ष रक्षतु देवहेत्याः ॥२॥ बोधश् च त्वा प्रतीबोधश् च रक्ष]ताम् [अ] स्वप्नश् च त्वानवद्राणश् च रक्षताम् । गोपायंश् च त्वा रक्षतां जागृविश् च ॥३॥ ते त्वा रक्षन्तु ते त्वा गोपायन्तु ते त्वांहसस् सायन्तु ? । तेभ्यो नमस् तेभ्यस् स्वाहा ॥४॥ जीवेभ्यस् त्वा समुदे वायुर् इन्द्रो धाता दधातु सविता त्रायमाणः । मा त्वा प्राणो बलं हासीद् असु ते निर् ह्वयामसि ॥५॥ मा त्वा जम्भस् संहनुर् मा नमो विदन् मा जिह्वा बर्हि । प्रमयु' कथा स्याः। उ[त् त्वादित्या वसवो भरन्तूद् इन्द्राग्नी स्वस्तये ॥६॥ अयं देवा इहैवास्त्व अयं मामुत्र गाद् इतः । इमं सहस्रवीर्येण मृत्योर् उत् पारयामसि ॥७॥ उत्] त्वा मृत्योर अपीपरं सं धमन्तु वयोधसः । मा त्वा व्यस्तकेश्यो मा त्वाघरुदो रुदन ॥८॥ आहार्ष त्वाविदं त्वा पुनर आगा पुनर्णवः । सर्वाङ्ग सर्वं ते चश्नुस् सर्वम् आयुश् च ते ऽविदम् ॥९॥ उ[त् त्वा द्यौर उत् पृथिव्य उत् प्रजापतिर् अग्रभीत् । उत्] त्वा मृत्योर् ओषधयस् सोमराशी अपीपरन् ॥१०॥ व्य् अवात् ते ज्योतिर् अभूद् अप त्वत् तमो अक्रमीत् । अप त्वन् मृत्यु निर्ऋतिम् अप यक्ष्मं नि दध्मसि ॥११॥ का २॥ * * समिते बल * अमन् ती * "सी * * जम्भस्यो हनुर् * तुमो विद * जिह्व वयुः * त्वादित्य * भरन्तूर् * * [प्रसुयु: * स्य * * इवास्त्व * मावत् प्रगाथ् * पादयामसि .नमन्तो वयोवयोधमः व्यस्तकेश्ये * त्वाधरिदो रुजम् पुनर्नव अपीपरम् यावत् * * अभूर् * तत्वमो क्रमेत् * त्व शौ ८ २,१-७,९,८,१० [ मेष्ठा * * * स्वष्टिम् अमन तायु: * * भवामि * त्वमो * रा * * जीवता * अभ्येह * * प्रतिर * * अमुश्च मृत्युपाशा अशस्ति वाता * * सूर्या * अहरि * * * तवि दद् * वृक्शागैर् * जिह्वयापलम् । अग्नीव # अवि * धमामि चक्षषे नमनम: * * * * * * * सु वीरयामसि वधि जीवनाला आ रभस्वेमाम् अमृतस्य श्नुष्टिम् अच्छिद्यमाना जरदष्टिर् अस्तु ते असुं त आयु पुनर् आ भरामि रजस् तमो मोप गा मा प्र मेष्ठाः ॥१॥ जीवतां ज्योतिर् अभ्येहि लोकम् आ त्वा हरामि शतशारदाय । द्राधीय आयु: प्रतरं ते कृणोम्य् अवमुश्चन् मृत्युपाशान् अशस्तिम् ॥२॥ वातात् ते प्राणम् अविदं सूर्याच् चक्षुर् अहं तव । यत् ते मनस् त्वयि तद् धारयामि सं वृक्ष्वाङ्गैर् वद जिह्वयालपन् ॥३॥ प्राणन त्वां द्विपदां चतुष्पदाम् अग्निम् इव जातम् अभि सं धमामि । नमस् ते मृत्यो चक्षुषे नमः प्राणाय ते ऽकरम् ॥४॥ अयं जीवतु मा मृतेमं सम् ईरयामसि । कृणोम्य् अस्मै भेषजं मृत्यो मा पुरुषं वधीः ॥५॥ जीवलां नघारिषां जीवन्तीम् ओषधीम् अहम् । त्रायमाणां सहमानां सहस्वतीम् अरुन्धतीम् इ[ह] ह्वये अस्मा अरिष्टतातये ॥६॥ अधि ब्रूहि मा रभथास् सृजेमं तवैव सन् सर्वहाया इहास्तु । भवाशौं मृडतं शर्म यच्छ[तम् उपजित्य दुरितं धत्तम् आयुः ॥७॥ देवानां हेतिः परि त्वा वृणक्तु पारयामि त्वा] रजस उत] त्वा मृत्योर् अपीपरम् । आराद् अग्निं क्रव्यादं निरूहं जीवातवे ते परिधि दधामि ॥८॥ अस्मै मृत्यो अधि ब्रूहीम दयस्वोद् इतो ऽयम् पतु । अरिष्टस् सर्वाङ्गस् सुश्रुजू जरसा शतहायन आत्मना भुजम् अश्नवत् ॥९॥ यत् ते नियानं रजसो मृत्यो अनवधय॑म् । पथ इमं तस्माद् रक्षन्तो ब्रह्मास्मै वर्म कृण्मसि ॥१०॥ अपा * * * रपथा सजेब * स सर्वा इहाइहास्तु भवाशों रजमा * * क्रव्याध निहम् * * परिय ददामि ** * ब्रूहि इम जयस्वोद् * हिम् * * सर्वाङ्ग वृषु जरमाश् छतायनात्मना * * * नीयान * नवधरिष्य [उष्णवात् पथम त्वास्या रक्षन्तु ब्रह्मास्मे * * ॥का ३॥ २८१ ·१६.२.१.२ ] पैप्पलादसंहिता [ १६.६.२ शौ ८.२ ११-२० * प्राहिता * चरतारान् उप * * * * * * तवैवापर * ट्वे वनवे * * * रिष्यामृतस्य दूतिशम् * * * * * सूर्या तपति * * वात * * क्षरन्ति कृणोमि ते प्राणापानौ जरां मृत्यु दीर्घम् आयुस स्वस्ति । "शौ आराद् नास्ति वैवस्वतेन प्रहितान् यमदूतांश् चरत आराद् अप सेधामि सर्वान् ॥१॥ आराद् अरातिं नितिं परो ग्राहिं क्रव्याद पिशाचान् । रक्षो यत् सर्वे दुर्भूतं [तत्] तम इवाप हन्मसि ॥२॥ अग्नेष् टे प्राणम् अमृताद् आयुष्मतो वन्वे जातवेदसः । ३शौ यथा न यत्रा न रिष्या अमृतस् सजूर असस तत् ते कृणोमि तद् उ ते सम् ऋध्यताम् ॥३॥ शौ अभिश्रियो शिवे ते स्तां द्यावापृथिवी असंतापे भिश्यू ? । शं ते सूर्य आ तपतु शं वातो वातु ते हृदे। शिवा [अ]भि क्षरन्तु त्वापो दिव्याः पयस्वतीश् शिवास ने सन्त्व शौ ओषधयः ओषधीः ॥४॥ उत् त्वाहार्षम् अधरस्या उत्तरां पृथिवीम् अभि । तत्र त्वादित्यौ रक्षतां सूर्याचन्द्रमसा[व] उभा ॥५॥ यत् ते वास परिधानं यां नीविं कृणुषे त्वम् । शिवं ते तन्वे तत् कृण्मस् संस्पर्शे ऽद्रूक्ष्णम् अस्तु ते ॥६॥ शौ मर्चयता यत् क्षुरेण वर्चयता सुतेजसा वप्ता वपसि केशश्मश्रु । शौ शुम्भं(शुभं वा) मा न आयुः शुम्भन मुख मैनम् आयु: प्र मोषीः ॥७॥ शिवौ ते स्तां बीहियवाव अबलासाद अदोमधौ । "शौ मुञ्चतो अंहसः एतौ यक्ष्म वि बाधेते एतौ मुञ्चतो मांहसः ॥८॥ यद् अश्नासि यत् पिबसि धान्यं कृष्या पयः । [यद आद्यं यद् अनाद्य सर्व ते अन्नम् अविषं कृणोमि ॥९॥ शौ कोशेषु दमसि अपि अह्ने च त्वा रात्रये चोभाभ्यां परि दध्मसि । "शौ इमं मे परि रक्षत [अ] रायेभ्यो जिघत्सुभ्य इमं न परि रक्षता ॥१०॥ ॥का ४॥ उ त्वाहारिषम् अधरास्याद् * पृथिवम् अति * त्वादित्यो * * * परिधानी * नीव * * तन्मे * कृण्वः * दुक्षणम् * * -- शुम्भर् . * * हस्ता वृद्धवाव * अधोमधौ यतो यतो मुन्चतु मीहम * अष्णासु सुर्यदि पिवमि धान्य: * पय *आढ्य* अनाढ्य., रात्री * जिगत्सुभ्य... शौ ८ २ २१-२६,२७ * * स्योनान * वर्धत्व * * * * गोपयेर् मृत एव शो स विष्ट न्यो * अधरो रुज शवो * * क्रीयते शो चत्वारि कृण्म' शतं ते ऽयुतं हायनान् ] द्वे युगे त्रीणि चत्वारि सन्तु । शौ देवास्ते ऽनु मन्यन्ताम् इन्द्राग्नी विश्वे देवा अनु मन्यन्ताम् अहणीयमानाः ॥१॥ 'शो दद्मसि शरद त्वा हेमन्ताय वसन्ताय ग्रीष्माय परि दध्मसि । वर्षाणि तुभ्य स्योनानि येषु वर्धन्त ओषधी. ॥२॥ मृत्युर् ईशे द्विपदा मृत्युर् ईशे चतुष्पदाम् । भरामि स मा बिभे. तस्मात् ] त्वा मृत्योर गोपतेर् उद्धरामि स मा मृथाः ॥३॥ सो ऽरिष्टो न मरिष्यसि [न मरिष्यसि मा बिभेः । शौ * * * नियन्ते * * अधमं तत्र प्रमीयन्ते नो यन्त्य् अधरं रजः॥४॥ शौ जीवति तमः सर्वो वै तत्र जीवतु गौर अश्वः पुरुष पशुः । यत्रेदं ब्रह्म क्रियते परिधिर जीवनाय कम् ॥५॥ शौ सबन्धुभ्यः परि त्वा पातु समानेभ्यो ऽभिचारात् सुगन्तुभ्यः । अमम्रिर् भवामृतो ऽतिजीवो ? मा ते हासिषुर् असवश् शरीरम् ॥६॥ शौ नास्ति विश्वे त्वा देवा अमृतेन बिभ्रत्व् अधिवक्ता पशुपतिष् टे ऽस्तु । अनामयस् सविता ते कृणोत्व् आ त्वा प्राणो' शतजीवनाय ॥७॥ 'शौ अतितार्या. ये मृत्यव एकशतं या नाष्ट्रा अतिजीव्याः। ॥का ५॥ मुञ्चन्तु तस्मात् त्वा देवा अग्नेर् वैश्वानराद् अधि ॥८॥ ॥अनु°१॥ शौ ८.३.१-४,६,५,७-१० रक्षोहणं वाजिनम् आं जिघर्मि मित्र प्रथिष्ठम् उप यामि शर्म । शिशानो अग्नि ऋतुभिस् समिद्धस् स नो दिवा से रिष पातु नक्तम् ॥१॥ शौ अयोर्दष्ट्रो अयोदंष्ट्रान अर्चिषा यातुधानान उप स्पृश जातवेदस् समिद्धः । एव शौ * * * सुसानेभ्यो भिचराद् * अमुर्घ्य त्वामृतो थजीवो * * हासिषर्... * * देव मृतेन * अधिवक्त्रा अनामयत् तुजीव्या . अधी. अथ राक्षोध्नसूक्तम् * * जिम रक्षहण दिवे श * * * अयोदष्टम् * यातुर्धानन् . श्री २८२ ·१६.२.३.४ ] पैप्पलादसंहिता [ १६.८.४ # * * * फवाणि दत्स्वामम् * * देहि * हिंसश् * पर्याथ् धैय् अपि यातुधानाम् * * यातुधानास्य हन्त्य् * व किनोभ्य् * * * मन्नवमानो * * शल्यमशनिर्भिर् * * विद्य * यातुधाना * बाहूप्रतिभड्धत्य * उत्वेदानी विद्वि सर्वा उतालब्ध्वा * जातवेदो तारेभाणा जुष्टिर् यातुधाना। * * * * शमिशाना मार क्षङ्कास् त्वम् इद- * * बृह् यातुधानो * * रन्धयेदम् * पतन्त्र [न्त्व् एनी *** रशी परि पश्य ** अत्यभि ***दम श्रीणी * श्रुीए * नम्याग्नि पृष्टी हिरमा श्रृणीहि वृश्च. का १॥ आ जिह्वया मूरदेवान् रभस्व क्रव्यादो वृष्ट्वापि धत्स्वासन् ॥२॥ शौ दष्टा उभोभयाविन्न उप धेहि दंष्ट्रा हिस्रश् शिशानो ऽवरं परं च । उतान्तरिक्षे परि याह्य् अग्ने जम्भैस स धेह्य अभि यातुधानान् ॥३॥ अग्ने त्वच यातुधानस्य भिन्द्धि हिंस्राशनिर हरसा हन्त्व् एनम् । प्र पर्वाणि जातवेदश् शृणीहि क्रव्यात् क्रविष्णुर् वि चिनोत्व एनम् ॥४॥ यशैर् इवूस् सनममानो अग्ने वाचा शल्यां अशनिभिर् दिहान । ताभिर् विध्य हृदये यातुधानान् प्रतीचो बाहून् प्रति भग्ध्य् एषाम् ॥५॥ शौ यत्रेदानी उतेदानीं पश्यसि जातवेदस् तिष्ठन्तम् अग्न उत वा चरन्तम् । "शौ अस्ता । शौ पदकोशेषु मर्वा अपि उतान्तरिक्षे पतन्तं यातुधानं तम् अस्त्वा विध्य शर्वा शिशानः ॥६॥ एव शौ उतारब्धान् स्पृणुहि जातवेद उतारेभाणां ऋष्टिभिर् यातुधानान् । अग्ने पूर्वो नि जहि शोशुचान आमाद: दिवङ्कास् तम् अदन्त्व् एनीः ॥७॥ २शौ यातुधानो य * कृणोति इह प्र ब्रूहि यतमस् सो अग्ने यो यातुधान इदं कृणोषि । "शौ रन्धयैनम् तम् आ रभस्व समिधा यविष्ठ नृचक्षसश् चक्षुष रन्धयैनम् ॥८॥ तीक्ष्णेनाग्ने चक्षुषा रक्ष यशं प्राञ्चं वसुभ्यः प्रणय प्रचेतः । ३शौ हिस्रं * * शोशुवान हिंस्रो रक्षास्य अभि शोशुचानो मा त्वा दभन् यातुधाना नृचक्षः ॥२॥ नृचक्षा रक्ष प्रति पश्य विक्षु तस्य त्रीणि प्रति शृणीरा अग्रा । तस्याग्ने पृष्टीर हरसा शृणीहि श्रधा मूल यातुधानस्य वृश्च ॥१०॥ शौ ८.३ ११-१४,१८,१५,१७, [१६,१९,२० त्रिर् यातुधान प्रसिति त एत्व ऋतं यो अग्ने अनृतेन हन्ति । "शो कोशेषु भूयिष्ठ नि युग्धि तम् अर्चिषा स्फूर्जयन् जातवेदस् समक्षम् एन गृणते नि वृधि ॥१॥ यद् अग्ने अद्य मिथुना शपातो यद् वाचस् तृष्टं जनयन्त रेभाः। मन्योर मनसश् शरव्या जायते या तया विध्य हृदये यातुधानान् ॥२॥ पग शृणीहि तपसा यातुधानान् पराग्ने रक्षो हरसा शृणीहि । पगर्चिषा मूरदेवान् शृणीहि परासुतृपश् शोशुचतश शृणीहि ॥३॥ पगद्य देवा वृजिनं ऋणन्तु प्रत्यर एनं शपथा यन्तु सृष्टाः । वाचास्तनं शरव ऋच्छन्तु मर्मन् विश्वस्यैतु प्रसितिं यातुधानः ॥४॥ शौ पृतनासु जिग्यु सनाद् अग्ने मृणसि यातुधानान् न त्वा रक्षांसि पृतनासु जहृ. । ३शौ महमूरान् अनु दह अनु दह सहमूरान् क्रव्यादो मा त हेत्या मुक्षत दैव्यायाः ॥५॥ य पौरुषेयेण ऋविषा समङ्क्ते यो अश्श्येन पशुना यातुधानः । यो अन्याया भरति क्षीर[म् अग्ने तेषां शीर्षाणि हरमापि वृश्च ॥६॥ संवत्सरीणं पय उनियायास् तस्य माशीद यातुधानो नृचक्षः । "शौ विध्य मर्मणि पीयूषम् अग्ने यतमस् तितृप्सात् त प्रत्यञ्चम् अर्चिषा विध्य मर्मन् ॥७॥ शौ यातुधाना भरन्ताम् आ विषं गवां यातुधाना- पिबन्त्व् आ मृद्यन्ताम् अदितय दुरेवाः । [वृश्चन्ताम् परैणान् देवस् सविता ददातु परा भागम् ओषधीनां जयन्ताम् ॥ ॥ त्वं नो अग्ने अधराद् उदक्तस् त्वं पश्चाद् उत रक्षा पुरस्तात् । प्रति त्ये ते अजरासस तपिष्ठा अघशंस शोशुचतो दहन्तु ॥९॥ 'शौ अधराद् उतोत्तरात् कवि. पश्चात् पुरस्ताद् अधराद् उदक्त- कवि काव्येन परि पारा "शौ मता सखा सखायम् अजरो जरिम्णे [अ]ग्ने मां अमर्त्यस् त्वं नः ॥१०॥ स्त्रिा प्रमित त त्रित * * * * DA शफाचो वादस् तिष्ट जनयन्तु रेभा * मनसाश शथ्य ..विदि * यातुधानाम् प्रा राष्णीह यातुधाना परौग्ने पुरोचिषा सूरदेवश + परामितप मोसजत * शृणोतु [यातुधाना वात्रास्तेन मर्व * मर्म विश्वस्येति प्रमित * # मृटत यातुधाना 4 * * पृतनासि जिहू * दा मापूरा क्रव्याधो यातुबाना + + भरत वृश्चे तस्या * * नृचक्षा. * * * तितृस्सास् त्व * * विधि शर्मन् पिवन्त्व * मृदयन्ताम् परीणा. * * अग्नि दधराद् पदि * * अपराश्वस्थ पृष्ठा मघशंस के देहन्तु अग्न। का २॥ शफारुज * पश्यामि यातुधाना अदिति * ओषा महस्व * °वता शौ ८ ३ २१ पश्यसि तद् अग्ने चक्षु५ प्रति धेहि रेभे शफारुजो येन पश्यासि ? यातुधानान् । अथर्वव[ज] ज्योतिषा दैव्येन सत्यं धूर्वन्तम् अचिनं न्य् ओष ॥१॥ शौ २२ परि त्वाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि । शौ पृषद्वर्ण भरावत. भिषग्वर्ण ? दिदिवे हन्तारं भङ्गुरावतम् ॥२॥ शौ २४ ऋ ५.२ ९ वि ज्योतिषा वृहता भात्य् अग्निर् आविर विश्वानि कृणुते महित्वा । एव क । “शौ रक्षोभ्यो विनिक्ष्वे प्रदिवीर मायास् सहते दुरैवाश शिशीते शृङ्गे रक्षसे विनिः ॥३॥ शौ २६ र ७१५.१० अग्नी रक्षांसि सेधति शुक्रशोचिर् अमर्त्यः । कृणुनै महित्वा * * सहतये दुरेवाश् शृङ्ग * विरक्षये 1 अग्ने १८३ ·पैप्पलादमंहिता [१६ १०.२ . मा * * -- शुचि पावकपः ॥४॥ अग्ने रक्षा को महसः प्रति म देवरीषतः। नपिखेर अजरो दाम येते ऋो अजर जातवेदस् तिग्महती ब्रह्मसंशिते । निग्मशमी ब्रह्मशसिते "को अन्याम् अर्जिया जातवेदो ताभ्यां दुर्दम् अभिदासन्त किमीदिनं प्रन्यञ्चं यातुधानं जातवेदो वि * दुहाईसविदामत किमीदिव * * * नृचक्ष. निश्व ६५ १.१.२३ । कौ २७ प्रति विषण भरावतस् सम् इन्द्रो रमसो दह । विषेण * मम् इन्द्र कौनिग्मन मनमो जहि भन्ने शुक्रण शोचिषा तपुरमाभिर् भर्चिभिः ॥७॥ नपुरग्रेअभिर् * प्रत्व अग्ने मिथुना दह यातुधाना किमीदिना। से स्वा शिशामि जागृध अदग्धं विप्र मन्मभिः ॥८॥ * * शुचामि चाहय् अदुग्ध * मन्वमि प्रत्यू अम्न इंग्सा इरश् शृणीहि विश्वत प्रति । शृणीहि विश्वत यातुधानस्य रक्षसो बल वि रुज वीर्यम् ॥९॥ यातुधानस्य सादान्वय प्र मृण रक्ष इन्द्र यातुधानं क्षीणैर मूरैः ।। यातुर्धान क्षीणैर् मूरैः या तबाम्ने मिथुना यातुधाना विध्वञ्चौ लुप्तौ हरसा शयाथाम् ' ॥१०॥ * तबग्ने मिथुना यातुधानाम् * रप्तौ * * बृहस्पतिर न [परि पातु पश्चाद् उतोत्तरस्माद् अधराद् अघायोः । वृहस्पतिन् न इत्य् एका इन्द्रः पुरस्ताद उत मध्यतो नस् सखा सस्त्रिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥११॥ |का ३॥ * । . । 1 । . - बोषां बया बातः । - इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उजतं म्य् अर्पयतं वृषणा तमोवृधः । ईन्द्रोमोमा * * तात न्यर्पयत वृषाण * परा शृणीतम् अचितो न्य् भोषतं इत नुदेथा नि शिशीतम् अत्रिणः ॥१॥ * शीइ सदितो न्योहत * नदेथा न्य * * इन्द्रासोमा सम् अयशसम् भम्य अधे इन्द्रमोमा * अशिसम् * अघ तपुर ययस्तु चला भग्निवा इव । तपुर् यियस्तु चरुर् अनिवा प्राषि ऋष्यावे धोरचक्षसे देषो धत्तम् अनवार्य किमीदिने ॥२॥ ब्रह्मादिषे अनाय * इन्द्रासोमा दुरूतो व अन्तर अनारम्भणे तमसि प्र विध्यनम् । इन्द्रासोमा दुष्कृते वने अन्तर् अनारम्भणे था बातः पुनर एकर चनोर्दयत् तद् वाम् अस्तु सहसे मन्युमच् (अथैषां न्यांत • चोय * वाम् अस्तु माम मन्युमश् छवः [अस्यमर्मभि इन्द्रासोमा बयत दिवस पर्ष अम्मितसमिर दियो अश्महन्मभिः । इन्द्रसोमा वर्तयत * * अग्नितप्तेभिर् दिवों पुर्वक्षेमि बरेमिर मत्रिणा नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्स्वरम् ॥४॥ तपु वै धेभिर् अंजेरभिर् * * पशन विध्यत येज इन्द्रासोमा प्रहर वियो वर्ष से पृषिभ्या अघशंसायं तहणम् । [नस्स्वर खद कक्षा स्वर्वे पर्वतम्यो येन रसो वावृधानं निजूर्वथः ॥५॥ पर्वतेभ्य एन * वृवधान निर्जवत इन्द्रासोमा परि वा भूतु विश्वत इयं मतिर कक्ष्याश्वव पाजिना। वां को होगी परिविणोमि मेयरमा प्रवाणि नृपती [राव हिन्वतम् ॥६॥ * * * प्रहिणोमि मधेमा प्रति मरेको विजिकिर पवेद इत बुझे रासो मनुरावतः। * स्मारता * एभिर् अथ भङ्गुरावताः इन्द्रासोमा दुख्ने मा सुर्य सू यो मा कदाचिद् अमिदासति द्रुहः ॥७॥ * * * शुगम् * * * * अपिकाचिदु द्रुहूः बोमा पामेन मनसा पस्तम् अमिचो असूतमिर वचोमिः। अतिष्ठे निर्ऋतेभिर् माप व काशिना संगमीता मसन्न् मस्त भासत इन्द्र वक्ता ACH .आशन् अस्ताशन * * थे पाकशंसं विहरत एवैर ये वा मद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः । पूषयन्ति * पहले वा वान प्राददातु सोम मा वा दधातु नितेइ उपस्थे ॥९॥ * * * ददाति * आराद् भराति * * यो नो रस विमति पित्यो मझे यो अश्वानां यो गयो यस् तनूनाम् । रिपुर स्तेन स्तेपद दम्रम् यत्व अनु विश्यतां तन्वा तना च ॥१०॥ रिपु स्तन का 0 । श्वान * ६.४.११.१८,२०,२१ ... परम् सो बस्तु तथा समाज विसर पृथिवीद अघो अस्तु विश्वा। शुप्यतु यशो मस्य देवा यो मा दिवा दिसति यश च नकम् ॥१॥ सुपिका चिकितुचे जनाय सच्च् चासच् च वचसी पस्पृधाते। अस्य निश्वा * शुष्यति... *चिकितुषे जानाय पचती पस्पृशाते ·१६.३.१.८ ] पैप्पलादसंहिता [१६ १२.८ शौ वृजिनं हिनोति व्रजिन हन्त रिक्ष प्रशिती शयते * * अनृतरेवो देवी * * .हृदणीषे * थे अनृत * * मुदैर् * अस्मै वद् * तदपि पौरुषस्य तयोर् यत् सत्यं यतरद् ऋजीयस् तद् इत् सोमो अ[व]ति हन्त्य् आसत्॥२॥ न वा उ सोमो वृजिनं शृणोतु [न] क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम् । हन्ति रक्षो हन्त्य् आसद् वदन्तम् उभाव इन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ॥३॥ यदि वाहम् अनृतदेवो अस्मि मोघं वा देवां अप्यूहे अग्ने । किम् अस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे द्रोघवाचस् ते निर्ऋथं सचन्ताम् ॥४॥ अद्या मुरीय [यदि] यातुधानो अस्मि यदि वायुस् ततप पूरुषस्य । अधा स वीरैर् दशभिर् वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्य् आह ॥५॥ यो मायातुं यातुधानेत्य् आह यो वा रक्षाश् शुचिर् अस्मीत्य् आह । इन्द्रस् तं हन्तु महता वधन विश्वस्य जन्तोर अधमस् पदीष्ट ॥६॥ प्र या जिगाति खगलेव नक्तम् अप गृहुस् तन्वं गृहमाना । ववं अनन्तं अव सा पदीष्ट ग्रावाणो घन्तु रक्षस उपब्दैः ॥७॥ वि तिष्ठध्वं मरुतो विश्व ईप्सत गृभायत रक्षसस् सं पिनष्टन । वयो ये भूत्वा पतयन्ति नक्तभिर् ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ॥८॥ एत उ त्य पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवो अदाभ्यम् । शिशीते शक पिशुनभ्यो वधं नूनं सृजद् अशनिं यातुमद्भूयः ॥९॥ प्र वर्तय दिवो अश्मानम् इन्द्र सोमशितं मघवन् सं शिशाधि । प्राक्तो अपाक्तो अधराद् उदक्तो अभि जहि रक्षसर पर्वतेन ॥१०॥ ॥का ५॥ 'शौ विक्ष्व् इच्छत मा* * * * * तो वजीष्ठ [गृहमाना * * जिधान खर्गलेवि निक्तम् * द्रुहस् * वती अनन्ती. * जिष्ठव * * अप्सित गृहायतत * * बनिष्टन, *** * * य.. अत उत् ते * स्वातव...अदाभ्या * * पृशनेभ्यो . अशन यातुमध्वाः इन्द्रस् * मघवी शी * परागतो अपागनो दधाद् शौ ८ ४ २५-२५ . .. इन्द्रो यातूनाम् अभवत् पगशरो हविर्मथीनाम् अभ्य् आविवासताम् । अभी[] उ शकर परशुर् यथा वनं पात्रेव भिन्दन् सत एतु रक्षसः ॥१॥ उलूकयातुं शुशु]लूकयातुं जहि श्वयातुम् उत कोकयातुम् । सुपर्णयातुम् उत गृध्रयातुं दृशदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र ॥२॥ 'शौ अपोच्छन्तु * * किमीदिनः मा नो रक्षो अभि नड् यातुमावद् अपोछन्तां मिथुना ये किमीदिनाम् । पृथिवी न पार्थिवात् पात्व अंहसो अन्तरिक्षं दिव्यात् पात्व् अस्मान् ॥३॥ इन्द्र जहि पुमांस यातुधानम् उत स्त्रियं मायया शाशदानाम् । विग्रीवासो मूरदवा ऋदन्तु मा ते दृशन् सूर्यम् उश्चरन्तम् ॥४॥ प्रति चक्ष्व वि चक्ष्वन्द्रश् च सोम जागृतम् । रक्षोभ्यो वधम् अस्यतम् अशनि यातुमद्भ्यः ॥५॥ * याभूनाम् . . इ विर्मतीनाम् * आयवासप्ता भिन्द सृजेतु * * * * श्वयातिम् सुपर्णयातिम् दृशेव . इन्द्रं अपोश्छत * या * पार्थिवान् . न्तरिक्षा.. पुमामो * अत * मिथुना शासदाना व्यग्रीवासो * रुजत दृश... •जागृतु अस्यचम् अशन * इति षोडशकाण्डे द्वितीयो नुवाकः ॥ ॥का ६॥ ॥अनु°२॥ शौ ८ ७१-१० * * या उक् पृषण्यः ओरछावदामसि ...पधि यासा . या बभ्रवो याश् च शुक्रा रोहिणीर उत पृश्नयः । असिनी कृष्णा ओषधीस् सर्वा अच्छावदामसि ॥१॥ 'शौ देवेषिताद् अधि आयन्ताम् इमं पुरुषं यक्ष्माद् देवहिताद् अधि । यासां द्यौः पिता पृथिवी माता समुद्रो मूलं वीरुधां बभूव ॥२॥ आपो [अ] ग्रं दिव्या ओषधयः । तास् ते यक्ष्मम् एनस्यम् अङ्गादङ्गाद् अनीनशन् ॥३॥ प्रस्तुणती स्वम्बिनीर् एकशुङ्गा प्रतन्वतीर् ओषधीर आ वदामि । अंशुमतीx काण्डिनीर या विशाखा यामि ते वीरुधो वैश्वदेवीर उग्राx पुरुषजीवनी ॥४॥ [भेषजम् । यद् वस् सहस् सहमाना वीर्य यच च वो बलम् । "शौ मुञ्चतौषधीरथो कृणोमि तेनेमम् अस्माद् यक्ष्मात् पुरुषं मुञ्चन्त्व् ओषधीः ॥५॥ शौ * * * ओषधीमहम् जीवलां नघारिषां जीवन्तीम् उत । "शौ मधुमतीमिह हुवे ऽस्मा अरुन्धतीम् उन्नयन्तीं पुष्पा मधुमती हुवे ॥६॥ [अरिष्टतातये इहा यन्तु प्रचेतसो मेदिनीर वचसो मम । यथम पारयामसि पुरुषं दुरिताद् अधि ॥७॥ अग्नेर् घासो अपां गर्भो या रोहन्ति पुनर्णवाः । ३शौ सहस्त्रनाम्नीर ध्रुवासू सहस्रधाम्नीर भेषजीस् सन्त्व आभृताः ॥८॥ अनीनश प्रस्तरणती स्तम्भिनीर् एकशृङ्गः प्रधन्वतीर् .हश्यामि जीविनीर् ... •मुञ्चत्व ओषधी य इहा यन्ति * * * * अथैम पुनर्नवः ध्रुवसू * भेषजैस् * आमृता .

·पप्पलादसंहिता [ १६.१४७ अथकोल्वा उदकात्मानम् * वर्षन्त * शृङ्ग्या अवकोल्वा उदकात्मान ओषधयः । व्य ऋषन्तु दुरितं तीक्ष्णशृङ्गय. ॥९॥ उन्मुञ्चन्तीर वि[व]रुणा उग्रा या विष]दूषणीः । अथो बलासनाशनी रक्षोनाशनी कृत्यादूषणीश् च यास् ता इहा यन्त्व ओषधीः ॥१०॥ का १॥ शौ रक्षोनाशनी नास्ति * नाशिनी * * * य. अषधी. अपनीयता. अपा शौ बभूव * * * अग्धम् आम * * * * आस द्रुह्रते * * केतीश् ? शा ८७ ११.१६,१८,१९,१७, [२०,२१ शौ शिवास्ते सन्त्वोषधी नास्ति शिवास ते सन्त्व् ओषधीर् अपक्रीतास् सहीयसीर वीरुधो या अभिष्टुता । शौ अपा* ज्येष्ठा नास्ति। अग्रेत्र { अपां सरस्वती ज्येष्ठा त्रायन्ताम् अस्माकं गाम् अश्वं पुरुषं पशुम् ॥१॥ ब्रायन्तामस्मिन् ग्रामे गाम् मधुमन् मूलं मधुमद् अग्रम् आसां मधुमन् मध्य वीरुधां बलेन ? । शौ मधो संभक्ता * * धृतमन्न मधुमत् पर्ण मधुमत् पुष्पम् आसां मधोस् संभूता अमृतस्य भक्षो घृतमद् दुहृतां * दुहते गोपुरोगवम् ॥२॥ यावती कियतीश् चेमा पृथिव्याम् अध्य् ओषधीः । शौ ता मा ता नस् सहस्रपर्यो मृत्योर् मुश्चन्त्व अहस. ॥३॥ वैयाघ्रो मणिर् वीरुधां त्रायमाणो ऽभिशस्तिपा । अमीवास् सर्वा रक्षांस्य् अप हन्त्व् अधि दूरम् अस्मत् ॥४॥ शौ * * सं विजन्ते सिहस्येव स्तनथोर् ओषधीनाम् १ अग्नेर् इव विजन्त आभृताभ्यः । "शौ अतिनुत्तो गवां यक्ष्मः पुरुषाणां वीरुभिर् जनभ्यो ? नाव्या एतु स्नोत्याः ॥५॥ मुमुचाना ओषधयो अग्नेर् वैश्वानराद् अधि । भूमि सतन्वतीर् इत यासां राजा वनस्पति. ॥६॥ याश् चाहं वेद वीरुधो याश् च पश्यामि चक्षुषा । अज्ञाता जानीमश् च या यासु विन च सभृतम् ॥७॥ सर्वास समग्रा ओषधीर् बोधन्तु वचसो मम । [ यथेम पारयामसि पुरुष दुरिताद् अधि ] ॥८॥ या रोहन्त्य् आङ्गिरसी पर्वतेषु समेषु च । शौ वीरुधो विश्वभेषजीः नास्ति वीरुधो विश्वभेषजीस् ता न पयस्वतीश शिवा ओषधीस सन्तु शं हृदे ॥९॥ अश्वत्थो दर्भो वीरुधां सोमो राजामृतं हविः । व्रीहिर् यवश् च भेषजौ दिवस् पुत्राव अमत्यौँ ॥१०॥ उजू जिहीध्वे स्तनयत्य अभिनन्दत्य् ओषधीः । यदा व पृश्निमातर५ पर्जन्यो रेतसावति ॥१॥ ॥का २॥ व्याघ्रोर् * वीरुधा * भिशस्तिपात् अस्मात् * स्तनिदोर् वृजन्त्व् अवृताभ्य नाव्या यति स्रोत्या ममुदाना * अग्ने भूम्योस् + अथो * जानीममि यासि विद्दमि * ओषधी त्वोधन्तु एव शो * * रोहत्य समीषु * विश्वभेषजी * नो मयस्वतीश * भभों वीरुध बाहेर् यवस्य भेषजो अमृत्युम् * जीध्रय * अभिक्रन्दन्त्य * * * पृष्णिमातर: शौ २३ छसाहायना अराहो भेषजीत् शौ २४ शौ ८ ७ २२ पाययामसि तस्यामृतस्थमं बलं पुरुषं फलयामसि ? । अथो कृणोमि भेषजं यथासच् छतहायनः ॥१॥ [अस्मा अवसे हुवे | वराहो वेद वीरुध नकुलो वेद भेषजीम् । शौ सर्पा गन्धर्वा या विदुस् ता गन्धर्वास सर्पा या विदुस् ता इहा यन्त्व् ओषधीः ॥२॥ यास् सुपर्णा आङ्गिसीर दिव्या या रघटो विदुः । वयांसि हंसा या विदुर् याश् च सर्वे पतत्रिणः । मृगा या विदुर् ओषधीस् ता अस्मा अवसे हुवे ॥३॥ यावतीनाम् ओषधीनां गाव प्राश्नन्त्य् अध्न्या यावतीनाम् अजावयः। शौ २६३१ तावतीर् विश्वभेषजीर् आ भरामि त्वाम् अभि ॥४॥ शौ यावतीषु मनुष्या भेषजं भिषजो विदुः । शौ २ ५३ " ओषधी शर्म यच्छन्त्वा- तावतीस तुभ्यम् आभृताश् शर्म यच्छन्त्व् ओषधी. ॥५॥ [भृताः | पुष्पवती प्रसूमती फलिनीर अफला उत । समातर इव दुहाम् अस्मा अरिष्टतातये ॥६॥ शौ २८ अथो दशशलाद् उत्] त्वाहार्ष पञ्चशलाद् उत्] त्वा दशशलाद् उत । या सुपर्णागिरसीर् वघटो * विदु * * वनिर् * तास्माम् * * शौ २५२२ अग्नयो * * तावती इति शौ २७ * * आतृभाश् * प्रसुमतः ममातरैव.. * त्वाहारिष ·१६.३.६.१ ] पैप्पलादसंहिता [१६.१७.१ शौ अथो यमस्य * विश्वस्माद् उ[त] त्वा यमस्य पड्बीशाद् ओषधीभिर् अपीपरम् ॥७॥ ॥का ३॥ [देवकिल्बिषात् * * रथमोरथो यिक * उपमा आरर् अथारिषत् शौ २११ परुषस्य वार * बन्धु उत्प्लुतम् * दाव् * श्येतु परा उतत्प्लुतम् चित्रम् उदासितम् पैपैदो रथवृहा * स पिवेत् प्रजाकुम् * पेहि * न अहिं स्यचात् * वयम् अस्माद् * * * पैद्ध अजायत इदम् * * इमात्य् अर्वर परा हयग्नयो * * * * षतरतद् वयात * * * * * * पुमासस् था * * अरसाम याहयो * न्ती * हन्वि * अह # अघासय्यद * माह्यम् * अह * अरुन्धयत् का ४॥ शौ १०.४१ इन्द्रस्य प्रथमो रथो देवानाम् अपरो रथो वरुणस्य तृतीय इत् । अहीनाम् अपमा रथस् स्थाणुम् आरद् अथार्षत् ॥१॥ दर्भश् शोचिस् तरूणकम् अश्वस्य वार पुरुषस्य वारः । शौ २३ ३° (वार् उग्रम् ) रथस्य बन्धुरम् अहीनाम् अरसं विषं वार् इद् उग्रम् ॥२॥ शौ ४ अरंघुषो उदाङ्घको? [निमज्योन्मज्य पुनर् अब्रवीत् । "शौ वार उग्रम् उदप्लुतम् इव दाई अहीनाम् अरसं विषं वार इद् उग्रम् ॥३॥ शौ ३ अव श्वेत पदा जहि पूर्वेण चापरेण च । "शौ वार उग्रम् उदप्लुतम् इव दाई अहीनाम् अरसं विषं वार् इद् उग्रम् ॥४॥ शौ ५ कसील पैरो हन्ति कषीलं ? पैद्वश् श्वित्रम् उतासितम् । पैरो रथांश शिरस् सं बिभेद पृदाक्काः ॥५॥ शौ ६ पैद्व प्रेहि प्रथमो ऽनु त्वा वयम् एमसि । अहीन् [व्य् अस्यतात् पथो येन स्मा वयम् एमसि ॥६॥ शौ ७ इदं पैद्वो अजायतेदम् अस्य परायणम् । इमान्य अर्वत पदाहिन्यो वाजिनीवतः ॥७॥ शौर संयतं न वि परद् व्यात्तं न सं यमत् । अस्मिन् क्षेत्रे द्वाव अही स्त्री च पुमांश च नाव उभाव् अरसा ॥८॥ शौ ९ अरसास इहाहयो ये अन्ति ये च दूरके । घनेन हन्मि वृश्चिकम् अहिं दण्डेनागतम् ॥९॥ शौ १० उभयोः स्वजस्य च अघाश्वस्येदं भेषजम् उभयो[1] वृश्चिकस्य च । इन्द्रो मे ऽहिम् अघायन्तम् अहिं पैहो अरन्धयत् ॥१०॥ शौ १० ४ ११-२० १६.१६ पैदस्य मन्महे वयं स्थिरस्य स्थिरधान. । इमे पश्चात् पृदाकव प्रदीध्यत आसते ॥२॥ नष्टासवो नष्टविषा हता इन्द्रेण वज्रिणा । जघानेन्द्रो जनिमा वयम् ॥२॥ हतास् तिरश्चिराजयो निपिष्टास पृदाकवः । ३एव शौ दर्वि करिक्रत श्वित्रं दर्भेष्व् असितं जहि ॥३॥ शौ खनति कैरातिका कुमारिका सका खनतु भेषजम् । हिरण्ययीभिर अभ्रिभिर् गिरीणाम् उप सानुषु ॥४॥ आयम् अगन् युवा भिषक् पृश्निहापराजितः । वै स्वजस्य जम्भन उभयोर वृश्चिकस्य च ॥५॥ शो मे ऽहिम् अरन्धयन् इन्द्रो मे ऽहीन अजम्भयन् मित्रश् च वरुणश् च । [पदाकु च पृदाक्कम् वातापर्जन्योभा ॥६॥ शौ इन्द्रो मे हिम् अरन्धयत् । पैद्रो मे ऽहीन अजम्भयत् पृदाकूश् च पृदाकवः । शौ स्वज हृतास् ? तिरश्चिराजिं कसलं दशोनसिम् ॥७॥ इन्द्रो जघान प्रथमं जनितारम् अहे तव । ३शौ तेषाम् उ तेषां वस् तृह्यमाणानां कस् स्वित् तेषाम् असद् रसः ॥८॥ सं हि शीर्षाण्य् अग्रभं पौञ्जिष्ठ इव कवरम् । सिन्धोर् मध्यं परेत्य व्य् अनिजम् अहेर विषम् ॥९॥ अहीनां सर्वेषां विषं परा वहन्तु सिन्धवः । हतास् तिरश्चिराजयो निपिष्टास: पृदाकवः ॥१०॥ १६.१७ शौ १० ४.२१ ओषधीनाम् अहं वृण उर्वरीर इव साधुया । नयाम्य् अर्वतीर इवाहे निरैतु ते विषम् ॥१॥ ३शौ पश्चा * मत्सहे * स्थिरश्च * * * प्रदाकव: प्रदीच्युतासते नष्टामो नष्टाहविषा.. * जधनिमा * निविष्टाम: * द्रव्य कनिक्रद चित्र भी * * सखा * * हिरण्येभिर् अभिद् * * साथिषु अयम् अगन् इवा * पृष्णि' जम्भनम् अजम्भय अजम्भय प्रदाकूर * प्रदाकव. * थिरश्चराजी कुशिन्नील नशोनशीम् *** कस्य त्यषाम् * रूषा * * शीर्षण्य् * सौजुष्ठीव * * * परेद्य . * * विरं * तिरश्चराजयो निविष्टास: प्रदाकव ऊर्वरीर् साध्लया * अर्वतीव् इवा अहे * * * 08 ·१६.४.२ २] पैप्पलादसंहिता [१६.१९.२ शौ २२ उषधीषु * * कनिक्रद एतु * वही शो २५ हृदयो * * मा यद् अग्नौ सूर्ये विषं पृथिव्याम् ओषधीषु यत् । "शौ ऐतु ते विषम् कान्दाविषं कनक्नकं निर् ऐत्व ऐतु ते अहे ॥२॥ अङ्गादङ्गात् प्र च्यावय हृदयं परि वर्जय । अधा विषस्य यत् तेजो अवाचीनं तद् एतु ते ॥३॥ शौ नास्ति अग्ने त्रायस्व द्विपदं नयेमं पुनर् धेहि जीवसे जातवेदः । त हेडांसि दुरिताव गन्माहिर वधीद् द्विषत: पुरुषं नः ॥४॥ शौ २३ । शौ ये अपसुजा ये अग्निजा ओषधि[जा] अहीनां ये अभ्रजा विद्युत आवभूवुः । ३शौ बहुधा महान्ति येषां जातानि बहुधा बहूनि तेभ्यस् सर्पेभ्यो नमसा विधेम ॥५॥ तौदी नामासि कन्या घृताची नाम वा असि । अधस्पदेन ते पदोर् आ ददे विषदूषणम् ॥६॥ आरे [अ] भूद् विषम् अरौद् विषे विषम् अप्राग अपि । शौ अग्निर् विषम् अहेर् निर् अधा- अग्निर् अहेर निर अधाद् विष सोमो निर् अणयीद् विषम् । एवं शो [त् सोमो निर् अणयीत [दंष्टारम् अन्व् अगाद् विषम् ] अहिर अमृत ॥७॥ का ६॥ ॥अनु३॥ दद् * * * # विपद * * * * गन्म अहिर् * * पोरुष * * * * अहिना * * विद्युताबभूवुः तासा सर्वेभ्यो * * शौ २४ ३शौ ते पदम् शौ २६ विश्वदूषण * * * अरो * * अप्रयाग * * हेन् निद् * विश * अनृणैः * द्विषम् अहीर् अमृत. शौ ८ ९१-१० कतरस्या* वत्सो ईता एव शौ शौ यानि त्रीणि वियुनक्ति * . तु * मित कुतस तौ जातौ कतमस् सो अर्ध कस्माल लोकात् कतमस्या: पृथिव्याः । वत्सौ विराजस सलिलाद् उद् ऐतां तो त्वा पृच्छामि कतरेण दुग्धा ? ॥१॥ दत् * * * दृष्ट्वा यो [अ] क्रन्दयत् सलिलं महित्वा योनि कृत्वा त्रिभुजं शयानः। माहित्वा योनि # त्यभिज शयानं वत्स कामदुधो विराजस [स] गुहा चक्रे तन्व: पराचैः ॥२॥ वत्सा कामधुगो विराजो डहा * तन्वाः पराचेः यानि चत्वारि बृहन्ति येषां चतुर्थ [वियु] नक्तु वाचम् । चतुर्थी * * ब्रह्मैनद् विद्यात् तपसा विपश्चिद् यस्मिन्न् एकं [युज्यते यस्मिन्न् । ब्राझेनतु एकम् ॥३॥ बृहत परि सामानि षष्ठात् पश्चा[धि] निर्मिता । # निर्मिताः बृहद् बृहत्या निर्मितं कुतो ऽधि ? बृहती मिता ॥४॥ बृहती परि मात्राया मातुर मात्राधि निर्मिता । माया हि जशे मायाया मायाया मातली परि॥५॥ वैश्वानरस्य प्रतिमोपरि द्यौर् यावद् रोदसी विषयाधे अग्निः । * प्रथमोपरि रपबाधे ह्यग्ने ततष् षष्ठाद् आमुतो यन्तु स्तोमा उद् इतो यन्त्य् अभि षष्ठम् अह्नः ॥६॥ * * आमिचो षद् त्वा पृच्छाम ऋषय: कश्यपेदं त्वं [हि] युक्तं युयुक्षे योग्यं च । शञ् त पृश्छमि योक्ष विराजम् आहुर् ब्रह्मण- पितरं तां नो वि धेह्य ऋतुधा सखिभ्यः ॥७॥ पित्र तोन् * * धेहि रुतदा सिषिभ्य यां प्रच्युताम् अनु यज्ञा प्रच्यवन्त [उपतिष्ठन्त उपतिष्ठमानाम् । प्रच्युवन्त्य् उभितिष्ठभाना यस्या व्रते प्रसवे [य]क्षम् एजति स विराड् ऋषय: परमे व्योमन् ॥८॥ साप्राणैतु प्राणेन प्राणतीनां विराट स्वराजम् अभ्य् एति पश्चात् । सप्राणैतु प्राण * * सुरात्तम् * एतु * विश्व मृशन्तीम् अभिरूपां विराज पश्यन्ति त्वे न त्वे पश्यन्त्य् एनाम् ॥९॥ * विभिषन्तीम् अधिरूपा * * ते * * पश्यन्त् * को विराजो मिथुनत्वं प्र वेद क ऋतून् क उ कल्पम् अस्याः । क्रमान् को [अ]स्या बहुधा विदुग्धान् को [भ]स्या धामानि कतिधा किमान विदुग्धा .. व्युष्टीः ॥१०॥ ॥का १॥ व्याग्नि शौ माया ह एव शौ शो यन्ति शौ कश्यपेमे "शौ यतिधा सखिभ्यः * * एव शौ तस्या बजे मा 'शौ अप्राणैति ऋतू को * * शौ कतिधा विदुग्धान् ...धाम व्यौरत १ । साप्स्वन्तश् चरति * । १ १०४ ४ शौ ८ ९.११ ते ४ ३.११ १ मै२.१३.१० का३९ १० इयम् एवं सा या प्रथमा ब्यौच्छत् शौ आस्व इतरासु चरति साप्स्व अन्तश् चरति प्रविष्टा । शौ ११ । पै वधूर मिमाय वधूर जिगाय नवर्गज् जनित्री शौ ११३ । पै त्रय एनां महिमानस् महान्तो अस्यां महिमानो अन्त ॥१॥ शौ [सचन्ते छन्द पक्षे उषसा पेपिशाने समानं योनिम् अनु सं चरेते । सूर्यपत्नी सं चरतः प्रजानती केतुमती अजरे भूरिरेतसा ॥२॥ । तै मै का महाता अस्या महिमान हन्त * षुसाह * समानी * * चरति. १८८ ·१६४४१०] पैप्पलादसंहिता [ १६.२१.१० । शौ १३ ते मै का ३एव शौ शौ १४ ते २ मै का "शौ आभरन्तीम् शौ १५ ते ४ मै का । * * * तिस्र माहुस् रेत * * एका जत्यत्य् रक्षतु देवयूनी अग्निष्टोम धुर्या धुर्या धुर्यासीद् * पक्षाम् * * गायत्रीं त्रिष्टुंभं जगतीम् * वृहदकीर् * * "गा पंचनामी [आभरन्ता एकमूनीर् * लोक एता । .प्रथमजन्तस्य x उस * पड* * शीर्म अन् ऊवी ओ * * शीता उष्णाम् ऋत चरिक्तः * नु पञ्च शौ १६ 1 । ऋतस्य पन्थाम् अनु तिन आगुस् त्रयो घमा अनु रैत आगुः । प्रजाम् एका जिन्वत्य ऊर्जम् एका राष्ट्रम् एका रक्षति देवयूनाम् ॥३॥ अग्नीषोमा अदधुर् या तुरीयासीद् यशस्य पक्षात् ऋषय: कल्पयन्तः । गायत्रीं त्रिष्टुभंजगतीम् अनुष्टुभबृहदर्की यजमानाय स्वर आभरन्तः ॥४॥ पञ्च [ब्यु]ष्टीर् अनु पञ्च दोहा गा पञ्चनाम्नी ऋतवो ऽनु पञ्च । पञ्च दिश: पञ्चदर्शन क्लुप्तास् ता एकमूर अभि लोकम् एकम् ॥५॥ षड् जाता भूता प्रथमजा ऋतस्य षड् उ सामानि षडहं वहन्ति । षड्योगं सीरम् अनु साम[साम] षड् आहुर् द्यावापृथिवी षड् उर्वीः ॥६॥ षड् आहुश्शीतान् षड् [उ] मास उष्णान् ऋतुं नो ब्रूत यतमोऽतिरिक्तः। सप्त सुपर्णा कवयो निषेदु[स] सप्त छन्दांस्य् अनु सप्त दीक्षाः ॥७॥ सप्त होमास समिधो नु सप्त मधूनि सप्त ऋतवो नु सप्त । सप्ताज्यानि परि भूतम् आयन् सप्त होता ऋतुष्या यजन्ति । तास् सप्तगृध्रा इति शुश्रवाहम् ॥८॥ अष्टौ धामानि प्रथमजा ऋतस्याटेन्द्र ऋत्विजो दैव्या ये । अष्टयोनिर् अदितिर अष्टपुत्राष्टमी रात्रिम् अभि हव्यम् एति ॥९॥ इत्थं श्रेयो मन्यमानेदम् आगमं युष्माक सख्ये अहम् अस्मि शेवा । समानजन्मा ऋतुर् अस्तु नश् शिवस् स नस् सर्वास् सं चरति प्रजानन् ॥ ॥१०॥ ॥का २॥ १६.२० शौ १७ दीक्षा शौ १८ "शौ नास्ति शौ २१ * * * न * वधून् सप्तज्याया पुरुहूतगाय * * *तुद * * * * यस्सुश्रवाहम् प्रथमजन्तस्याष्टेन्द्र * * * * अजतर् अष्टपुत्रा अष्टमी * अपि * * * * मन्यमानेत्तम् आग . सेवा अर्वाम् * * * शौ २२ . केवली इन्द्राय दधुर् ये गृष्टि वशे * * दुहाना अधातल्पशश्. शौ २३ ओवधीस् तानि पञ्चानि मेजिरे का न * * यक... * * एकत्रज् एकर्तुः * न श येकेक ऋषिर् * * * * एकवज एकतु * * ८ शौ यक्षं शौ ४१२ शौ ८ ९.२४ केवलीन्द्राय दुदुहे हि गृष्टिर् वशं पीयूषं प्रथमं दुहाना । अथातर्पयच् चतुरिश् चतुर्धा देवान् मनुष्यान् असुरान् अथर्षीन् ॥१॥ अष्टेन्द्रस्य षड् यमस्य ऋषीणां सप्त सप्तधा। अपो मनुष्यान् ओषधीस् तान् उ पश्चानु सेचिरे ॥२॥ शौ २५ किमु धाम को नु गौर क एकऋषि- किम् उ साम का आशिषः । शौ यक्षं यक्ष्मं पृथिव्याम् एकवृद् एकऋतु: कतमो नु स. ॥३॥ शौ २६ एक धामक एको गौर् एक एकऋषिर् एकं सामैकधाशिषः । यक्ष्मं पृथिव्याम् एकवृद् एकऋतुर् नाति रिच्यते ॥४॥ का ३॥ १६२१ शौ ११.४ १ प्राणाय नमो यस्य सर्वम् इदं वशे । यो भूतस् सर्बस्येश्वरो यस्मिन् सर्व प्रतिष्ठितम् ॥१॥ शौ २ नमस् ते प्राण क्रन्दाय नमस् ते स्तनयित्नवे । नमस् ते ऽस्तु विद्युते नमसू ते प्राण वर्षते ॥२॥ यत् प्राण ऋताव् आगते अभिक्रन्दत्य् ओषधीः । शौ ३३.१ प्र वीयन्ते गर्भान् दधते अथो बह्वीर वि जायन्ते ॥३॥ शौ ३१ यत् प्राण[स] स्तयित्नुनाभिकन्दत्य ओषधीः। शौ ४३५ [पृथिवीं महीम् सर्वं तदा प्र मोदते यद् उ किं च भूम्याम् अधि ॥४॥ शौ ५ अभ्यवर्षीद् वर्षेण यदा प्राणो अभ्यक्रन्दी वर्षेण स्तनयित्नुना। पशवस् तत् प्र मोदन्ते महो वै नो भविष्यति ॥५॥ शौ ६ । 'शौ कोशेषु अभिवृष्ट्या अभिवृष्टा ओषधय प्राणेन सम् अवादिरन् । [अपि आयुर वै न४ प्राचीचरस् सर्वा नस् सुरभीर अकः ॥६॥ शौ ८१२ नमस् ते [प्राण] प्राणते नमो [अ] स्त्व् अपानते । शौ ३५ प्रतीचीनाय ते नम: पराचीनाय ते नमस् सर्वस्मै त इदं नमः ॥७॥ शौ ७ नमस् ते [अ]स्त्व आयते नमो [अस्तु परायते । नमस् ते प्राण तिष्ठत आसीनायोत ते नमः ॥८॥ शौ ९ । शो यो ते या ते प्राण प्रिया तनूर या ते प्राण प्रेयसी। अथो [य]द् भेषजं तव तस्य नो धेहि जीवसे ॥९॥ शौ १० प्रजा अनु वस्ते प्राण प्रजा अनूपास्ते पिता पुत्रम् इव प्रियम् । * * * विद्वते क्रन्दन्त्व् * * * गर्भ जायते * * स्तनयित्नुना अभिक्रन्दन्त्व् * * ददात् * मोदंते * अ अधि ** * पशव प्रस्यत् भविष्यसि अभिरिष्ट्वा .. अवाचिर * * न प्राचीचरत् सर्वान्सुरभीर् अक च* * तनू प्राण प्रजानूपस्ते ·१६.५ १.४ ] पैप्पलादसंहिता [१६.२४ ४ प्राणो ह सर्वस्येश्वरो यच् च प्राणति यच् च न ॥१०॥ ॥का ४॥ शौ ११४११-२० १६.२२ उत्तमो लोकार प्राणो सर्वम् * पानो वीयवाव् उचते येवे * प्राणाहितो * व्रीहि * अन्त शौ * * प्राणस्तक्मा प्राणो मृत्यु प्राणो अमृतं प्राणं देवा उपासते । प्राणो ह सत्यवादिनम् उत्तमे लोक आ दधत् ॥१॥ प्राणो विराट् प्राणो देष्ट्री प्राणं सर्व उपासते। 'शौ प्राणो ह सूर्यश्चन्द्रमाः प्राणो ऽग्निश् चन्द्रमास् सूर्य प्राणम् आहु५ प्रजापतिम् ॥२॥ प्राणापानौ व्रीहियवाव् अनड्वान् प्राण उच्यते । यव ह प्राण आहितो ऽपानो व्रीहिर उच्यते ॥३॥ अपानति प्राणति पुरुषो गर्भ अन्तरा । शौ यदा त्वं प्राण जिन्वस्यथ स ४ या वा त्वं प्राण जिन्वः स दम्ब वायसे त्वत् ? ॥४॥ [जायते पुन प्राणम् आहुर् मातरिश्वान वातो ह प्राण उच्यते । "शौ सर्व प्रतिष्ठितम् प्राणे [ह] भूतं भव्यं च प्राणे सर्वे समाहितम् ॥५॥ शौ मनुष्यजा उत आथर्वणीर् आङ्गिरसीर दैवीर् मनुषजाश् च याः । ३शौ ओषधयः प्रजायन्ते सर्वार ४ प्र मोदन्त्व् ओषधीर् यदा त्वं प्राण जिन्वसि ॥६॥ यदा प्राणो अभ्यवर्षाद् वर्षेण पृथिवीं महीम् । ३शौ प्रजायन्ते ओषधय: प्र मोदन्ते [अ]थो या काश् च वीरुधः ॥७॥ यस् ते प्राणेदं वेद यस्मिश चासि प्रतिष्ठितः। ३शौ सर्वे तस्मै एवा तस्मै बलिं हगन् अमुष्मिन् लोक उत्तमे ॥८॥ यदा प्राण बलिहृतस् तुभ्यं सर्वा: प्रजा इमाः। शौ एवा तस्मै । "शौ शृणवत् | सर्वे अस्मै बलिं हरान् यस् त्वा शुश्राव सुश्रवाः ॥९॥ [सुश्रवः अन्तर् गर्भश् चरति देवतास्व आभूतो भूतस् स उ जायते पुनः शो स भूतो भव्यं भविष्यत् स भूतं भव्यं भुवनं भविष्यत् पिता पुत्रं प्रविवेशा शचीभिः ॥१०॥ ॥का ५॥ शौ ११४ २१-२६ मातरिश्वान समाताः (उपरि प्रान्ते तम्) अथर्वणैर् आशिरसर् देवैर् पृथिवीर् मही य* * * * * प्राण इद यवा * बलि हराम्य उत्तमम् * * बलिरुचस् * यस्मै * हराम् शुश्रुवुः देवतास् * * सो * * शौ उच्चरन् ३शौ यदङ्ग स शौ न व्युच्छेत् कदा चन "शौ कतमः स केतु. शौ विश्वस्य चेष्टतः एकं पादं नोत्खिदति सलिलाद् धंस उत्पतन् । यदि स तम् उत्खिदेन ] नैवाद्य न श्वसू स्यात् । न रात्री नाहस् स्यान् न प्रज्ञातं तु किं चन ॥१॥ अष्टाचक्रं वर्तत एकनेमि सहस्राक्षरं प्र पुरो नि पश्चात् । अर्धेन विश्वं भुवनं जजान यद् अस्याधं किम् उ तस्य केतुः ॥२॥ यो [अ]स्य विश्वजन्मन ईशे सर्वस्य चेष्टतः । अन्येषु क्षिप्रधन्वने तस्मै प्राण नमो ऽस्तु ते ॥३॥ यो [अ]स्य सर्वजन्मन ईशे विश्वस्य चेष्टतः। अतन्द्रो ब्रह्मणा धीर प्राणो माम् अभि रक्षतु ॥४॥ ऊर्ध्वस् स्वप्रेषु जागर ननु तिर्यङ् नि पद्यते । न सुप्तम् अस्य सुप्तेष्व् अनु शुश्राव कश् चन ॥५॥ प्राण मा मत् पर्यावृतो न मद् अन्यो भविष्यसि । अपां गर्भम् इव जीवसे प्राण बध्नामि त्वा मयि ॥६॥ ||का ६॥ ॥अनु°४॥ अस उत्पपदम् इम * * * अलैवाच्यनः च्यो न रात्रीन् नहस्याह- प्रज्ञा * कि * * वर्ततेक * * मदो * * अर्धनि * * * एतस्या * * °जन्मनि ईशि * चेष्ठित * धन्वते य * °जन्मनि चेष्ठित .. 'शौ सर्वस्य चेष्टतः "शौ मानु तिष्ठतु शौ सुप्तेषु त्रियगु ननुप पद्यते नस् सृप्तस्य सृप्तेष्व् अन मश्चाव * * * * वत् वेद् * * शौ ९.४.१-३,५,४,६,८, [७,९,१० . साहनस् त्वेष ऋषभ: पयस्वान् विश्वा रूपाणि वक्षणासु बिभ्रत् । भद्रं दात्रे यजमानाय शिक्षन् बार्हस्पत्य उस्रियस् तन्तुम् आतान् ॥१॥ अपां यो अग्रे प्रतिमा बभूव प्रभूस सर्वस्मै पृथिवीव देवी। पिता वत्सानां पतिर् अध्न्यानां साहने पोषे अपि न कृणोतु ॥२॥ पुमान् अन्तर्वान् स्थविर४ पयस्वा[न] वसो कबन्धम् ऋषभो बिभर्ति । तम् इन्द्राय पथिभिर् देवयानर हुतम् अग्निर् वहतु जातवेदा. ॥३॥ देवानां भाग उपनाह एषो ऽपां रस ओषधीनां घृतस्य । सहस्रसू ..वक्षणासि * सिक्ष * उषियस् * आताम् * * अग्ने. पृथिवीम * अध्नान सहने ऋषवो पिवन्ति त्वम् * वैथिभिर् वेद * * मपानाहेषो * रसीर् * * * ·१६.५.४.१ ] पैप्पलादसंहिता [१६.२७.१ ३शौ सोमस्य भक्षम् अध्नानां. ३शौ कोशेषु जरायु अपि शौ सोमेन पूर्ण शौ प्रजन्व इह या इमा न्य शौ इन्द्रस्यौजो सोमस्य द्रप्सम् अवृणीत शक्रो बृहन्न् अद्रिर् अभव[द् यच् छरीरम् ॥४॥ * द्रप्सुर् अमृणीत • अध ऋभवश् * पिता वत्सानां पतिर अध्न्यानाम् अथो पिता महतां गर्गराणाम् । वत्सो जरायुः प्रतिधुक् पीयूष आमिक्षा घृतं तद् व् अस्य रेतः ॥५॥ वत्सं * प्रददा- पियूषामुष्या घृत तदस्य रेत सोमस्य पूर्ण कलश बिभर्षि त्वष्टा रूपाणां जनिता पशूनाम् । शिवास् ते सन्तु : प्रदर्मीx x घ् ? अस्मभ्यं स्वधिते [य]च्छ या अमूः ॥६॥ शिवस् या सून् इन्द्रस्य चौजो वरुणस्य बा[हू अश्विनोर् अंसौ मरुताम् इयं ककुत् । चोजौ गक्तम् बृहस्पति संभृतम् एतम् आहुर् ये धीरास कवयो [ये] मनीषिणः ॥७॥ वृहस्पति.. आज्य बिभर्ति घृतम् अस्य रेतस् साहनः पोषस् तम् उ यज्ञम् आहुः । महस्रपोषस् तन यशाबाहुः इन्द्रस्य रूपं वृषभो वसानस् सो अस्मान् देवाश् शिव ऐतु दत्तः ॥८॥ स्मा * शिवैतु धत्त, दैवीर विश: पयस्वान् आ तनोषि त्वाम् इन्द्र त्वां सरस्वन्तम् आहुः । देवीर् * * * तनुभृ सहस्रं स एकमुखा ददाति यो ब्राह्मण ऋषभम् आजुहोति ॥१॥ बृहस्पतिस सविता ते मनो दधौ त्वष्टुर् वायो: पर्य आत्मा त आभृतः । स्त्वष्टुर् * * आचमहताभृतः अन्तरिक्षे मनसा त्वा जुहोमि बर्हिष् टे द्यावापृथिवी अभूताम् ॥१०॥ वहिष * * यभूताम् ॥का॥ १६.२५ ३शी ऋषभो सहस्र शौ वयो दधौ "शौ द्यावापृथिवी उभे स्ताम् शौ १३ .. शौ ९ ४ ११ देवेषु गोवेति य इन्द्र इव देवेष्व् एति गोषु विवावदत् । तस्य ऋषभस्याङ्गानि ब्रह्मा सं स्तोतु भद्रया ॥१॥ शौ १२ पार्श्वे आस्ताम् अनुमत्या भगस्यास्ताम् अनूवृजौ । ३शौ अब्रवीन् मित्रो अष्ठीवन्ताव् अब्रवीन मृत्युर् ममैतौ केवलाव इति ॥२॥ भसद् आसीद् आदित्यानां श्रोणी आस्तां बृहस्पते । "शौ धूनोत्य पुच्छं वातस्य देवस्य तेन धूनोत्व् ओषधीः ॥३॥ शौ १५१२ कोड आसीजू जामिशंसस्य सोमस्य कलशो धृतः। शौ १४३.४ । "शौ ऋषभं यद- उत्थातुर् अब्रुवन् पदो यद् ऋषभं व्यकल्पयन् ॥४॥ शौ १४१२ [कल्पयन् गुदा आसन् सिनीवाल्यास सूर्यायास् त्वचम् अब्रुवन् । शौ १५३१ देवास् संगत्य यत् सर्व ऋषभं व्यकल्पयन् ॥५॥ ते कुष्ठिकास् सरमायै कूर्मेभ्यो अधुश् शफान् । "शौ कोशेषु श्ववर्तेभ्यो अपि ऊबध्यम् अस्य कीटेभ्यश् शवतेभ्यो अधारयन् ॥६॥ शौ १७ ऋषत्य अवर्ति शृङ्गाभ्यां रक्ष ऋषद् अराति हन्ति चक्षुषा । ३शौ शृणोति शृणोतु भद्र कर्णाभ्यां गवां यपतिर् अध्न्यः ॥७॥ शौ १८ नैनं दुन्वन्त्य शतयाजं स यजते नैनम् ऋण्वन्त्य् अग्नयः । ३शौ जिन्वन्ति विश्वे जिन्वन्तु सर्वे तं देवा यो ब्राह्मण ऋषभम् आजुहोति ॥८॥ शौ १९ ब्राह्मणेभ्य ऋषर्भ ब्राह्मणाय वृषभं दत्त्वा वरीय कृणुते मनः । "शौ अव पश्यते पुष्टिं सो अघ्न्यानां खे गोष्ठे वि पश्यतु ॥९॥ गावस् सन्तु प्रजास् सन्त्व् अथो [अस्तु तनूबलम् । शौ तत् सर्वम् सर्व तद् अनु मन्यन्तां देवा ऋषभदायिने ॥१०॥ ॥का २।। ऐन्द्रीव * एघु * युवावद ब्रह्म पाNयास्ताम् + भगस्यामस्ताम् अनुव्रजी * * मृत्यू मसी केवलाम् * भजद् शोणी यास्ता वृहस्पते यूनोत्व् * पुरोडा xx सशसस्य * * धृत इत्था उब्रुवम् विक गुदाग * * * अब्रुव देवात् * * सर्वम् * विकल्पयम् * कुष्ठिकाश् शरमायी * अदितिश् शफा उन्मध्यम् * * शिवरत्रेभ्यो अधारयम् * * रिषद राती * * ...अग्नय. सचयाद सेजते * नृण्वन्त्य * शौ १६ वयु * सोमध्यान सन्तु रथो * तनूबलि “दायने शौ २० शौ ९.४ २१,२२,२४,२३ मय पिपाना ..विश* विपच्यत पुरो* * * रयोथा इन्द्रश् आगं शौ इन्द्र इद्रयि दधातु चेतनीम् अयं पिपान । इन्द्रियं गयां बिभर्ति तेजनीम् । "शौ दुहां अयं धेनुं सुदुघां नित्यवत्सां वशं दुहे विपश्चितं परो दिवः ॥१॥ पिशङ्गरूपो नभसो वयोधा ऐन्द्रश शुष्मो विश्वरूपो न आगन् । हि गृ २ १०५ शौ नाना प्रजाम् अस्मभ्यं दधतो रयिं च दीर्घायुत्वाय शतशारदाय ॥२॥ शौ प्रति दध्मो एतं वो युवान परि दध्मो [अ]त्र तेन क्रीडन्तीश् चरत वशां अनु । मा नो हिसिष्ट जनुषा सुभागा रायश् च पोषैर् अभि नस् सचध्वम् ॥३॥ १.शौ ऋ ६.२८८ नाना उपेहोपपर्चनम् [अ]स्मिन् गोष्ठ उप पृश्चतु । उप ऋषभस्य यद् रेत उपेन्द्र तव वीर्यम् ॥४॥ ॥का ३॥ शौ ८५१-१० १६.२७ अयं प्रतिसरो मणिर् [वीरो वीराय बध्यते । चरति * * * * हिंमिष्ट * सिमागा उपेहोपपरिचुनो ३शौ हासिष्ट * * मणिस् ·१६.६.१.१] पैप्पलादसंहिता [ १६.२९.१ सपत्नहस् सुवीर: परिमाणस् * * * दूषयेन्न् * वीरा अह ननेनासुरात् * * अजयज् जनेनाजयत् * * यो प्रतिसरा यातु * [वीर्यवान् ] सपत्नहा शूरवीर परिपाणस् सुमङ्गलः ॥१॥ अयं मणिस् सपत्नहा सुवीरस् सहस्वान् वाजी सहमान उग्रः । शौ एति प्रत्य[क] कृत्या दूषयन्न् एतु चीरः ॥२॥ अनेनेन्द्रो मणिना वृत्रम् अहन्न अनेनासुरान् पराभावयन् मनीषी । शौ अनेनाजयद् यावापृथिवी उभे अनेन द्यावापृथिवी उभे अजयद् अनेनाजयत् प्रदिशश् चतस्रः ॥३॥ शौ प्रतीवर्तः प्रतिसरः [इमे अयं नाक्त्यो मणिः प्रतीवर्धतुम ? प्रतिसरः । शौ विमृधो वशी.. सर्वत. ओजस्वान् विमृधो मणिस् सो [अस्मान् पातु विश्वतः॥४॥ तद् अग्निर् आह तद् उ सोम आह बृहस्पतिस् सविता तद् इन्द्रः । शौ ते मे देवा. प्रतिसरैरजन्तु ते ते देवा पुरोहिता प्रतीची कृत्या प्रतिसरेणाजन्तु ॥५॥ शौ उतेम ब्रह्मणस्पतिं नास्ति अन्तर् दधे द्यावापृथिवी उताहर् उत सूर्यम् उतेमं ब्रह्मणस् पतिम् । शौ यथापूर्वम् ते ते देवा पुरोहिता प्रतीची कृत्या प्रतिसरणाजन्तु ॥६॥ ये नाक्त्यं मणि जना वर्माणि कृण्वते । शौ सूर्य इव दिवम् सूर्यों दिवम् इवारुह्य वि कृत्या बाधते वशी ॥७॥ स्नाक्त्येन मणिन ऋषिणेव मनीषिणा। अजैषं सर्वाः पृतना वि मृधो हन्मि रक्षसः ॥८॥ शौ उत नास्ति या कृत्या [आ]ङ्गिरसीर या कृत्या आसुरीर उत । ३शौ याः कृत्या कृत्या यास् स्वयंकृता या उ चान्येभिर् आभृताः । उभयीस् ता परा यन्तु परावतो नवतिं नाव्या अति ॥९॥ 'शौ अस्मै अस्मिन् मणि वर्म बध्नन्तु देवा इन्द्रो विष्णुस् सविता रुद्रो अग्निः । प्रजापति परमेष्ठी विराड् वैश्वानर ऋषयश् च सर्वे ॥२०॥ ॥का ४॥ * * * * इ .इन्द्रा. कृत्या प्रतिमरेण जन्तु उताहुर् * * उतैव * * कृत्या प्रतिमरेण जन्तु * स्त्रागतिं वर्मणि * स्वागतेन * ऋषदेन * अजीष सर्वा रक्षसा स्वरीर् * उश् * आता एव शौ उभैर्हस् * * यन्ति परावर्ति * नाव्याति शौ ८ ५ ११-१७,१९-२२ "शौ प्रतिस्पाशनम् अन्तितम् ३शौ अथो सपत्नकर्शनो * ईश्छामावदाम तिं प्रतिस्थाशनम् * * यद् वृका बिभनि इम * नना शौ असृजत, स्वा ता * ईरय अपिवत्सेन्द्रो * * मास्त्वा शेषिणी जयत् ॥४॥ शौ देवा अकृण्वत 'शौ ओजस्वान् उत्तमो [अ] स्य् ओषधीनाम् अनड्वान् जगताम् इव व्याघ्रश् श्वपदाम् इव यम् ऐच्छामाविदाम तं प्रतिस्पाशनम् अब्रुवन् ॥१॥ स इद् व्याघ्रो भवत्य् अथो सिंहो अथो वृषा । सर्या दिशो वि राजति यो बिभर्तीमं मणिम् ॥२॥ नैनं घ्नन्त्य् अप्सरसो न गन्धर्वा न माः। सर्वा दिशो वि राजति यो बिभर्तीम मणिम् ॥३॥ कश्यपस् त्वाम् असृजत् कश्यपस् त्वां सम् ऐरयत् । अबिभस् त्वेन्द्रो मानुषे बिभ्रत् संश्रेषिणे ऽजयत् । माणि सहस्त्रवीर्य वर्म देवा अबध्नत ॥४॥ यस् त्वा कृत्याभिर् यस् त्वा दीक्षाभिर् यज्ञैर् [यस् त्वा] जिघांसति । प्रत्यक् त्वम् इन्द्र त जहि वज्रेण शतपर्वणा ॥५॥ अयम् इद् वै प्रतीवर्तस् सहस्वान् संजयो मणिः । प्रजां धनं च रक्षतु परिपाण सुमङ्गलः ॥६॥ असपत्नं नो अधराद् असपत्नं न उत्तरा[त् । इन्द्र पिशाचान् नर पश्चाज् ज्योतिश् शूर पुरस् कृधि ॥७॥ ऐन्द्राग्न वर्म बहुलं यद् उ विश्वे देवा नाति विध्यन्ति सर्वे । तत् ते तन्वं त्रायतां सर्वतो बृहद् आयुष्मान जरदष्टिर् यथासः ॥८॥ आ त्वा रक्षतु ? देवमणिर् महया अरिष्टतातये। इमम् एन्यम् ? अभिसंविशध्वं तनूपानं त्रिवरूथम् ओजसे ॥९॥ अस्मिन्न् इन्द्रो नि दधातु नृम्ण[म् इ]मं देवासो अभिसंविशध्वम् । दीर्घायुत्वाय शतशारदायायुष्मान् जरदष्टिर् यथासत् ॥१०॥ इन्द्रो बध्नातु ते मणि जिगीवां अपराजितस् सोमपा अभयंकरो वृषा । स त्वा रक्षतु सर्वदा दिवा नक्तं च विश्वतः ॥११॥ ॥का ५॥ ॥अनु५।। .यज्ञ * * तम् इन्द्र शत्पर्वणा * अद् वै प्रतीवर्च. .रक्षस * * दराद् इन्द्रा पिशाच * * ज्योतिः कर: * * ऐन्द्राग्ने विद्धन्ति * * * तन्नस् यथासत् ३शौ इन्द्रासपत्न 1 । शौ तन्मे यथासानि शौ आ मारुक्षद् शौ इमं मेथिम् * * * अविसविश्वध्व देवासोम् * "युष्मा * यथाम * * त मणि * # सोमपाम् * वृषात् शो २२१२ नास्ति शौ सर्वतो शौ ८८१ इन्द्रो मन्थतु मन्थिता शकश] शूर पुरंदरः । ** मन्थता ·पैप्पलादसंहिता [१६.३१.२ . सहस्त्रशा प्रतिरज्जुर् * बधनामी प्रति * कृणोतु माम् * * पराधृष्य ऋष्व् * * * पुरुषान् अमन् पुरुषाव: एनां * शरेव * * सञ्चिता * * * मणीह खादासूत् खदिराचिरम् सचिता मही मेनम् अन्द्रो * उपावपत् शूरस् सहस्राय॑स्य । तेना अमित्रा * बृहन् त तेना दस्यूवाम् अविधाय * * शौ सेना यथा हनाम सेनाम् अमित्राणां सहस्रशः ॥१॥ शौ २ कृणोत्वम् पूतिरज्जुर् उपध्मानी पूर्ति सेनां कृणोत्व् इमाम् । शौ धूममग्नि परादृश्यामित्रा अग्निं धूम परादृश्य हृत्स्व आ दधतां भयम् ॥२॥ शौ ४ हन्व् परुषान् अमून परुषाब कृणोतु हन्त्य् एनान् वधको वधैः । "शौ सदिता. क्षिप्रं शर इव भज्यन्तां बृहज्जालेन संचिताः ॥३॥ शौ ३ निः (नि वा) शृणीहि अमून् अश्वत्थ नि मृणीहि खादामून् खदिराजिरम् । शौ ताजनङ्ग इव * हन्त्वेनान् ४ ताद् इत् त भङ्गैव ? भज्यन्तां बृहजालेन संचिताः ॥४॥ [वधको वधैः अन्तरिक्षं जालम् आसीज् जालदण्डा दिशो महीः । शौ * दस्यूनां शक्रः सेनाम् * तेनाभिधाय सेना इन्द्रो दस्यून् अपावपत् ॥५॥ बृहत्]ते जालं बृहत इन्द्र शूर सहस्रार्घस्य शतवीर्यस्य । शौ ६ तेन शत्रूनभि सर्वान् न्युज तेन न्युज मघवन्न अमित्रान् शश्वतीभ्यः ॥६॥ शौ ६१. बृहद् धि.. वाजिनीवत बृहत् ते जालं बृहतश् श[क]स्य रोचनावत[:] । शौ ७.१ अयुतं न्यर्बुद जघान तेन शतं सहस्रम् अयुतं जघानेन्द्रो दस्यूनाम् अभिधाय सेनाम् ॥७॥ शौ ८ [शको * * सेनया अय लोको जालम् आसीच् छक्रस्य महतो महान् । अमून् तमसा तेना[ह]म् इन्द्रजालेन तमसामून अभि दधामि सर्वान् ॥८॥ शौ ९ व्यृद्धिर , चानपवाचना सेदिर उग्रा विवृत्तिर् ? आतिश् चादपवाचिराम् । "शी तैरमून् श्रमस तन्द्रीश् च मोहश् च तेनामून् अभि दधामि सर्वान् ॥९॥ मृत्यवे अमून् प्रयच्छामि मृत्युपाशैर् अमी सिताः । "शौ बवा मृत्योर ये अघला दूतास् तेभ्य एनान् प्रति नयामि बद्धान् ॥१०॥ * शौ ७२ . चमसामून् अपि * सर्वाम् स्वेदर् उग्रा ववर्तिर् आत्रिश् * समश् चन्द्रीश * मुहश्च मुहश्च तेनमोन् अपि * अमू प्रेश्छा मि * अमे पिता [ * सर्वाम् * ** खाला दूता * एन पृष्ठ नवामि बद्धा शौ १० ॥का १॥ ३शौ * एकं * एकम् * अमू * यमूता अपोभत. 'सहस्र * त्रिनेश्छ्वाना मृत्यु भवस्व * यक * आदित्यो * ओजनसा एका उद्यता * * * उपजन्त्यो यन्त्य * मध्यनि खनन्तो ओषधीन् अवन्त * * * धृष्णामि अमू * * देवा "शौ हनन् शौ ८ ८ ११-१५,१८,१६,१७, [१९-२१ शौ नयतामून् मृत्युदूता मृत्युदूता अमून् नयत यमदूता अपोम्भत । परस्सहस्रा हन्यन्तां तृणेद् एनान् मत्यं भवस्य ॥१॥ साध्या एकं जालदण्डम् उद्यत्य यन्त्य् ओजसा। रुद्रा द्वितीयं वसवस् तृतीयम् आदित्यैर् एक उद्यतः ॥२॥ विश्वे देवा उपरिष्टा[द्] उब्जन्तो यन्त्व् ओजसा । "शौ अङ्गिरसो महीम् मध्येन घ्नन्तो यन्तु सेनाम् अङ्गिरसो वधैः ॥३॥ वनस्पतीन् वानस्पत्यान् ओषधीर उत वीरुधः । हनन् द्विपाच चतुष्पाद् इष्णामि यथा सेनाम् अमूं हताम् ॥४॥ शौ सान् देवान् गन्धर्वाप्सरसो देवान् सर्पान पुण्यजनान् पितॄन् । दृष्टां अदृष्टान् इष्णामि यथा सेनाम् अमू हत ॥५॥ मृत्योर् आषम् आ पद्यन्तां क्षुधं सेदि वधं भयम् । शौ चाक्षुजालाभ्यां इन्द्रश् चाक्षुमालाभ्यां शर्व सनाम् अमू हतम् ॥६॥ 'शौ इम उप्ता मृत्युपाशा मृत्युपाशा इमे युक्ता यान् आक्रम्य न मुच्यसे । अमुष्या हन्तु सेनाया इदं कूटं सहस्रशः ॥७॥ धर्मस् समिद्धो अग्निनाय होमस् सहस्रहः। भवश् च पृश्निबाहुश् च शर्व सेनाम् अमूं हतम् ॥८॥ शो नुत्ता धावत पराजिता प्र त्रसतामित्रास् सिता धावत ब्रह्मणा । शौ कोशेषु भूयिष्ठ बृहस्पतिप्रणु- | बृहस्पति प्रणुत्तानां मामीषां मोचि कश् चन ॥९॥ [त्तानां अव पद्यन्ताम् एषाम् आयुधानि मा शिषन् प्रतिधाम् इषुम् । अथैषां बहु बिभ्यताम् इषवो धनन्तु मर्मणि ॥१०॥ शौ क्रोशताम् एनान्,उभे तु नास्ति सम् एनान् क्रोशतां द्यावापृथिवी उभे सम् अन्तरिक्ष सह देवताभिः । मा ज्ञातारं मा प्रतिष्ठां विदन्त मिथो विघ्नाना उप [य]न्ति मृत्युम् ॥११॥ * अदृष्टा वृष्ण्यागि * सेनाममू हता * आयुष्म् मेधि * भय इन्द्रस्याक्षमालाभ्या सर्व # अमू हताम् * यम * यास क्रमि * * * यन्तु सहनश ** * युग्निना अय * सहस्रशः भगस्य पृष्णिबाहुस् सर्व सेनासमू हताम् पराजिता * भ्रमितामित्रा * धवतु * * * सामैषा सोम * * मिष प्रददाम् उखम् मर्ममि समेना क्रोषता * * मामा प्रदिष्ठाम् इदत मथो भिन्नानाम् * * * शौ मा शकन् "शा यन्तु ॥का २॥ पुरोडाशश् शफान्तरिक्ष उद्विः शौ ८ ८.२२,२३ दिशश् चतस्रो ऽश्वतों देवरथस्य पुरोडाशाशु शफा अन्तरिक्षम् उद्धिः॥१॥ द्यावापृथिवी पक्षसी ऋतवो ऽभीशवो [ऽन्तर्देशा किंकरा] वाक् परि- रथ्यम् ॥२॥ } * * रीतवो * वान् परिरित्यम् ·J १६६.५ १०] पैप्पलादसंहिता [१६ ३३.१० २३ शौ २४ अहोरात्रे चक्रे मास अरास् संवत्सरो अधिष्ठानम् ॥३॥ विराड् ईषाग्नी रथमुखम् इन्द्रस सव्यष्ठाश् चन्द्रमास् सारथिः ॥४॥ इतो जयेतो वि जयस्व जय सं जय स्वाहा ॥५॥ * # * आरात् वीराड् ईशाग्नी रथमुषम् * सविष्ठश् * * यतो जाया *ज्ञाय * २ का ३॥ 1 * पृथिव्यान्तरिक्षात् ममुद्राग्नेर्वाता + चाहित्यामृत * ऋथिभिः पजा- पति रन्दन्तु # पश्यन्द् अस्याश् वरत मीमासमाना अनपतिः समुद्रस्यौतु . एत यैक * रराणास् * * तन्मृत दिविष्ठ * वाता शौ ९.११ दिवस् पृथिव्या अन्तरिक्षात् समुद्राद् अग्नर् वातान् मधुकशा हि जज्ञे । "शौ नन्दन्ति तां चायित्वामृत वसानां हृद्भिः प्रजा प्रति नन्दन्तु सर्वाः ॥१॥ शौ ३ । 'शौ कोशेषु भूयिष्ठ पृथिव्यां पश्यन्त्य् अस्याश् चरित पृथिव्याः पृथङ् नरो बहुधा मीमांसमाना । अग्नेर् वातान् मधुकशा हि जज्ञे मरुताम् उग्रा नप्तिः ॥२॥ शौ २ महद् विश्वरूपं पयो ऽस्यास् समुद्रस्योत त्वा रेत आहुः । यत ऐति मधुकशा रराणा तत् प्राणस् तद् अमृतं निविष्टम् ॥३॥ शौ ४ मातादित्यानां दुहिता वसूनां प्राण प्रजानाम् अमृतस्य नाभिः । "शौ महान् भर्गश् हिरण्यवर्णा मधुकशा घृताची महद् भ[ग]श् चरति मत्र्येषु ॥४॥ शौ ५ मधोx कशाम् अजनयन्त देवास् तस्या गर्भो अभवद् विश्वरूपः । "शौ भुवना वि चष्टे तं जातं तरुणं पिपर्ति माता स जातो विश्वा भुवनाभि वस्त ॥५॥ कस् तौ प्र वेद क उ तौजानाति याव् अस्यास् स्तनौ सहस्रधाराव अक्षितौ। ऊर्ज दुहाते [अ]नपस्फुरन्तौ ॥६॥ शौ ६ कस् तं प्र वेद क उ त चिकेत यो [अ]स्या हृद: कलशस् सोमधानो अक्षितः। ब्रह्मा सुमेधा[स] सो [अ]स्मिन् मदेत ॥७॥ शौ ८ हिण्वती बृद्दती बयोधा उच्चै?षाभि याति या व्रतम् । जीन धर्मान् अभि वावशाना मिमाति मायु पयते पयोभिः ॥८॥ शौ ९ आपः शाकरा वृषभा ये याम् आपीनाम् उप सीदन्त्य् आपो यां शाकरा वृषभा यां स्वराजः । स्वराजः । ते वर्षन्ति ते [ वर्षयन्ति तद्विदे कामम् ऊर्जम् आप. ॥९॥ [स्तनयित्नुस् ते वाक् प्रजापते ] वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्याम् अधि । अग्नेर् वातान् मधुकशा हि जशे मरुताम् उग्रा नप्तिः ॥१०॥ ॥का ४॥ शौ ६,७ * * अजनयन्ति विश्वरूप * * * पिवन्ति * सु जातो * * * * का उ तू नाभ अक्षतौ ऊर्ज द्रुहाते * ..ति चकेत * * हृद:... अक्षतः देदेता उश्चर्घोषानभि * या जाता त्रीणि धर्माम् * वावसाना मिमातिमाति * * * * आमीनाम् * * * यानि # मृषभा वर्षयन्तु * युष्म क्षपसि * वाता * * जजज्ञे * * अनपति 23 शौ १० भवतु * यवा म भिभवो वर्चार्मनु धीयताम् 'सवनम् ऐन्द्राग्नयोर् + ऐन्टागनी वर्चः ऋतूणा भवतु * यवा म भिभवो वीर्मनु ध्रीयता * ननिषी मनु मम्बिकीय. * आग्नार्गम जनिषीय मधु सम् अयुषा शौ ९१ ११-१५,१८,१६, १६३३ [१७,१९,२० यथा सोमः प्रातस्सवने अश्विनो भवति प्रियः । एवा मे अश्विना वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥१॥ यथा सोमो द्वितीयसवन इन्द्राग्न्योर् भवति [ प्रियः । [एवा म] इन्द्राग्नी वर्च [ आत्मनि ध्रियताम् ] ॥२॥ यथा सोमस् तृतीयसवन ऋभूणां भवति प्रियः । एवा म ऋभवो वर्च आत्मनि ध्रियताम् ॥३॥ मधु वंशिषीय । पयस्वान् अग्न आगमं ते मा सं सृज वर्चसा ॥४॥ सै माग्ने वर्चसा सृज से प्रजया सम् आयुषा। विद्युर् मे अस्य देवा इन्द्रो विद्यात् सह ऋषिभिः ॥५॥ एव शो यद् गिरिषु [पर्वतेषु गोष्व् अश्वेषु यन् मधु । [सुरायां सिच्यमानायां यत् तत्र मधु तन मयि ॥६॥ यथा मधु मधुकृतस् संभरन्ति मधाव अधि । एवा मे [अ]श्विना बलम् ओजश् च ध्रियताम् ॥७॥ शौ यथा मक्षा इद मधु न्यञ्जन्ति यथा मक्षा : मधुज मधु ? न्यञ्जन्ति दक्षिणाम् अधि । [मधावधि एवा मे अश्विना वर्चस् तेजश् च ध्रियताम् ॥८॥ अश्विना सारघेण मा मधुनाङ्क्तं शुभस्पती। यथा वर्चखतीं वाचम् आवदानि जनां अनु ॥९॥ शौ स्तनयित्नुस्ते वाक्प्रजापते । वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्यां दिवि, वृषा शुष्मं क्षिपसि भूम्यां दिवो मधो कशया पृथिवीम् अनक्षि । * मे अस्य * इन्द्रो विद्यात् * ऋषिभि यदि गिरिष्य विपा चिविषी यवा.. प्रीयताम् * * मयुज मयु न्युज * यवा वास् ध्रीयता मधुवी उत शुभस्वती जव * * युष्म क्षपसि .मधो: कशयः * * १९४ ·१६.७.२.५] पैप्पलादसंहिता [१६.३६ ५ तां दातारं ? पशव उप जीवन्ति सर्वे तेन वो सेषम् ऊर्ज बिभर्ति ॥१०॥ का ५॥ शेषम् * * शौ दातारं नास्ति । शौ तेनो [सेषमूर्ज पिपर्ति . शौ १.१.२१. पनाची नास्त प्रकामा मधो * चि * * प्रलो ...मा* पृथिवी दण्डो अन्तरिक्षं गर्भो द्यौर कशा विद्युत् प्रकश. ॥१॥ मधो कशा च घृताची हिरण्ययो बिन्दुः ॥२॥ उऱ्या असि प्रख्यो ऽस्य् अभ्भो ऽसि नभो ऽसि सहो ऽसि ॥३॥ अभ्भो मां कृणु नभो मां कृणु सहो मां कृणु ॥४॥ समुद्रो ऽस्य् अक्षतो अपरिमितः । अपरिमिता सहस्रमणिस् सहस्र माम् ऋच्छतु ॥५॥ °मनिसू सहस्र * अश्छतु यो वै मधुकशायास सप्त मधूनि वद सप्त मधुमतीन् ? ॥६॥ मधोन * * * तारीय * मधुमन्तं लोक जयति इमध्य् ? अस्मात् तरीयान् भवति ॥७॥ यद् वीधे स्तनयित्नु तत् प्रजापतिर् एव प्रजाभ्य प्रादुर् भवति ॥८॥ उज् जीध्रय स्तनयत्नु तत् प्रजापतिर् एव तत् [प्रजापत्यः प्रातुर् * तस्मात् प्राचीनोपवीतस् तिष्ठेत् प्रजापते ऽनु मा बुध्यस्वेति ॥९॥ अन्य एनं प्रजापतिर् अनु प्रजा बुध्यन्ते य एवं वेद ॥१०॥ ॥का ६॥ ॥अनु६॥ अन्य शौ २२,२३ नाना शौ २४१ शौ २४२ तिष्ठ शौ २४३ शौ १० १.१ शौ २११ नाना * * वहतो .. * * अपुनरादाम * शीर्षण्वणीं नुम्बनी कर्णनी * °कृता * * * * वृश् * कृती... * * नुस्वेच * बन्दुम् * शौ ३ "शौ बन्ध्व् अच्छतु शौ ४ पै ५ २४.६ शौ गोषु, पुरुषेषु शौ ५ । शौ अघमस्त्वधकृते शौ नाना अनयाहम् ओषध्ये इत्य् एका । शपथ्यश् शपथ्यविने यां कल्पयन्ति वहतौ वधूम् इव विश्वरूपां हस्तकृतां चिकित्सवः । साराद् एत्व अप नुदाम एनाम् ॥१॥ शीर्षण्वती नस्वती कर्णिनी कृतां कृत्याकृतां सभृतां विश्वरूपाम् । प्रत्यक् प्रतिप्रहिण्मसि यश् चकार तम् ऋच्छतु ॥२॥ शूद्रकृता राजकृता [स्त्री कृता ब्रह्मभिः कृता। जाया पत्या नुत्तेव कर्तारं बन्धुम् ऋच्छतु ॥३॥ अनयाहम् ओषध्या [ सर्वा कृत्या अदूदुषम् । [यां क्षेत्रे चक्रुर् यां गोभ्यो यां वा ते पुरुषेभ्यः ] ॥४॥ कृत्यास् सन्तु कृत्याकृते शपथश् शपथीयते । प्रत्यक् प्रतिप्रवर्तय यश् चकार तम् ऋच्छतु ॥५॥ प्रतीचीन आङ्गिरसोऽध्यक्षो न पुरोहितः । प्रतीची कृत्या आकृत्या[मून् कृत्याकृतो जहि ॥६॥ [ यस् त्वोवाच परेहीति प्रतिकूलम् ] उदाय्यम् । तं कृत्ये अभिनिवर्तस्व मास्मान् इच्छो अनागसः ॥७॥ यस् ते परूंषि संदधौ रथस्येव ऋभुर् धिया । तं गच्छ तत्र ते ऽ[यनम् अज्ञातस ते ऽयं जनः ॥८॥ ये त्वा कृत्वालेभिरे विद्वला अभिचारिणः । विभेदं कृत्यादूषणं प्रतिवम प्रतिसरं तेन त्वा स्नपयामसि ॥९॥ यद् दुर्भगां प्रस्नपितां मृतवत्साम् उपेयिम । अपैतु सर्व मत् पापं द्रविणं मोप तिष्ठतु ॥१०॥ ॥क १॥ शौ६ प्रतीचीर् पुरोहिता * * कृत्याम् ८ . * * अभिनिनिवर्तस्व मास्माद् अश्छो * * त पुरुष सन्निधौ * दतुर् धियः अज्ञाचसू * अञ् * यस् * कृत्या * अभिचारुणः * * प्रतीवरत्तम् अप्रतिसर विद्युभंगा पृष्णिपथा * उपेयिम अमैतु * नत्त * * सोप * शौ शंविदं * * पुन सरं शौ १० शौ १०१११-२० यत् ते पितृभ्यो ददतो यज्ञ वा नाम जगृहुः । संदश्यात् सर्वस्मात् पापाद् इमा मुञ्चन्तु त्वौषधीः ॥१॥ देवेनसात् पित्र्यान् नाममाहात् संदेश्याद अभिनिष्कृतात् । मुञ्चन्तु त्वा वीरुधो वीर्येण ब्रह्मण ऋग्भिः पयस ऋषीणाम् ॥२॥ यथा वातश् च्यावयति भूम्या रेणुम् अन्तरिक्षाच् चाभ्रम् । एवा मत् सर्व दुर्भूतं ब्रह्मनुत्तम् अपायति ॥३॥ अप काम नानदती विनद्धा गर्दभीव । कर्तृन् नक्षस्वेतो नुत्ता ब्रह्मणा वीर्या[व]ता ॥४॥ अय पन्थापि नयामसू त्वा कृत्ये प्रहितां प्रति त्वा प्र हिण्मः । * * पितुभ्यो दधतु यहे * * जगुहुः सदेण्यात् * पित्र्या ग्रहात् सदेव्याद् अभिनिष्कृताः * * वीरोधो * * ऋषिमि: * वात स्यावयतु यवस् सत् * * ब्रह्मनन्त्वम् उपायती * * नादधती अविनद्धाद् * कर्तन् यक्ष. श्वेतो नुत्वा * * * * नयामि * कृत्येषु हित्वा * * * हिण्म ·१६.७...] पप्पलादसंहिता [१६.३९१ गौमा क्षणिष्ठाः "शौ पाक मन्नं शो नास्ति शो निस्वातं तेनाभि याहि भञ्जन्य अनखिनीव वाहिनी विश्वरूपा कुरूटिनी ॥५॥ पराक् ते ज्योतिर् अपथं ते अर्वार अन्यत्रास्मद् अयना कृणुष्व । परणेहि नवतिं नाव्या अति दुर्गा स्रोत्या मा धानिष्ठा ? परेणेहि ॥६॥ वात इव वृक्षं नि मृणीहि पादय मा गाम् अश्वं पुरुषम् उच् छिष एषाम् कर्तृन निवृत्येतर कृत्ये अप्रजास्त्वाय बोधय ॥७॥ यां ते चक्रुर बर्हिषि यां श्मशान कृत्यां क्षेत्रे वलगं वा निचख्नुः ? । अग्नौ वा त्वा गाई पत्ये ऽभिचेरुx पूर्ण सन्तं धीरतरा अनागसम् । ताम् इतो नाशयामसि ॥८॥ उपाहतम् अनुबुद्धं निपातं वैरं त्सार्य अन्व् अविदाम कत्रम् । तद् एतु यत आगन् तत्राश्व इव वर्ततां हन्तु कृत्याकृतः प्रजाम् ॥९॥ स्वायसा असयो भवन्ति नो गृहे विद्म ते कृत्ये यतिधा परूंषि । उत् तिष्ठेव परेहीतो ऽक्षात किम् इहेच्छसि । ग्रीवास् ते कृत्ये पादौ चापि कामि निर् द्रव ॥ १०॥ ॥का २॥ नेनाभ्याहि तुजन्य् अनस्विनीवि पराग ती एना कृण्वष्व * नवति नाव्यानि दुर्गा म्रोत्या # * परेणहि वातेव * नृम्णीहि पादे * * # # इश्छिप येषाम् । कर्तुं निवर्तयत या या निनक्षण * गा त्रा * मचेरु- पूर्णी * * नाकमम् नम् इते * उपाहरुतम् * * * स्वार्य नविदाम कर्तृन् # एत # आग तत्राश्वैव स्वयशा भवञ्चिता * तिष्ठेव परीहेतो * * पहक्षसि पादे चाप कृश्छ।णि नि द्रव. निधा- * शौ ११ १६.३७ * एना * गौर * * * # मृडता ए *तस्य * * मृडायन्तु भवाइशर्वाश्चोभयो मृडाता न इत्येकपदा । व देवहेति * एतद् द्विपदे चतुष्पदे * सभृता रूपा श्वेतो अभ्यक्तागतारस्वयकृत, * * * परहि शौ १० १.१ " * भरमान् इन्द्राग्नी एनान् वृश्चतां यौ प्रजानां प्रजापती । शौ २२ रिक्षतां * * प्रजावती सोमो राजाधिपा मृडिता च भूतस्य ? न पतयो मृडयन्तु ॥१॥ शौ नास्ति भवश् शर्वश् चोभयौ मृडतां नः ॥२॥ शौ २३ पापकृते कृत्याकृते भवाशर्वात् अस्यतां पापकृत्वने कृत्याकृते वा। [वा नास्ति । दुष्कृते विद्युतं देवहेतिम् ॥३॥ शो २४ यद्य् एयथ द्विपदी चतुष्पदी कृत्याकृता संभृता विश्वरूपा। सेतो ऽष्टापदी भूत्वा पुन: परेहि दुच्छुने ॥४॥ शो २५ अभ्यताका स्वरंकृता सर्व भरन्ती दुरितं परेहि । जानीहि कृत्ये कर्तारं दुहितेव पितरं स्वम् ॥५॥ परे[हि] कृत्ये मा तिष्ठो विद्धस्येव पदं नय । "शौ न स्वा निकर्तुमर्हति मृगस् स मृगयुस् त्वं नक्तात् कर्तुम् ? अर्हसि ॥६॥ शो नास्ति ममयो मर्त्यस् स्वयंकृतं यच् चकाराचित्त्या। हस्ताभ्याम् आत्मने ऽवधीम् ॥७॥ उत हन्ति पूर्वासिनं प्रत्यादायापर इष्वा । उत पूर्वस्य निघ्नतो वि हन्त्य् अपर५ प्रति ॥८॥ शौ २८ अयेहि एतद् धि शृणु मे वचो अपरेहि ? यत एयथ । शौ तं प्रति यस् त्वा चकार तं सौ २९११ अनागोहत्या वै भीमा कृत्ये मा नो गाम् अश्वं पुरुषं वधीः ॥१०॥ शौ २६ पदे * * धिष्ठो मृगरय * तन् * मयों * य चित्या ** * वधम् * हन्तु पूर्व्यासिन पत्यारायापदीष्वा उतो यन्त्य् * पति. यतद् धृष्णु * * अपरेह्यतथेत. "शोनि हन्स्य पुनः ॥९॥ ॥का ३॥ अनागोहत्य * भीम यत्रयत्रासि निहिता ततस् त्वोत्थापयामसि । यत्रयत्रासु नीहता * त्वोत्या पर्णाल् लघीयसी भव ॥१॥ पण लिघीयमी भवा सौ ३० तममावृता * इव यदि स्थ तमसाभृता जालेनाभिहिता यूयम् । यद् अस्तु * जालेनाभीयता * सर्वास संलुप्येत कृत्या पुनः करें प्र हिण्मसि ॥२॥ * सल्तुण्पेः कृत्या * कृत्या * * शौ ३१ कृस्याकृतो वलगिनो कृत्याकृतां मूलकृताम् अभिनिष्कारिण प्रजाम् । "कृत कृतम् नि.कारिणि * मृणीहि कृत्ये मोच छिषो अमुं कृत्याकृतं जहि ॥३॥ शौ ३२ मुच्यते तमसस्परि यथा सूर्यस् तमसो मुच्यते परि रात्रि जहात्य् उषसश् च केतुम् । * * तपसो * पर राष्ट्र जहात्व् अघसश् * * [केतून एवाहं सर्व दुर्भूतं [कर्ष कृत्याकृता कृतं ] हस्तीव रजो दुस्ति यवाई रदो * जहामि ॥४॥ ॥का ४॥ अमून् कृस्याकूतो वृष्टीहि * सुश् सौ १३.१ उपमित प्रतिमितो ऽथो परिमितश् च यः। * प्रतिमो * परमितश् ·१६.७.७.३ ] पैप्पलादसंहिता [ १६.४१.३ नद्धान् * * शौ २ शौ ३ वृहस्पतिं वह * * * स्रमियामि * * यामि * विवाँ ग्रन्थि * विद्वाय सदसाना पलिदाना परिष्वाचनदस्य * नद्धान् * * अशाना * नाहवामि शौ ५ शौ ४ * * शालाया विश्ववाराया[स] ते नद्धानि वि घृतामसि ॥१॥ यत् ते नद्धं विश्ववारे पाशो ग्रन्थिश् च य [क]तः। बृहस्पतिर् इवाहं बलं वाचा वि स्त्रंसयामि तत् ॥२॥ आ ययाम सं बबर्ह ग्रन्थीश् चकार ते दृढान् । परूंषि विद्वान् शस्तेवेन्द्रेण वि घृतामसि ॥३॥ संदशानां पलदानां परिष्वञ्जल्यस्य च । सर्वा मानस्य पनि ते नद्धानि वि घृतामसि ॥४॥ वंशानां ते नहनानां प्राणाहस्य तृणस्य च । पक्षाणां विश्ववारे ते नद्धानि वि तामसि ॥५॥ यानि ते अन्तश् शिक्यान्य आबेधू रण्याय कम् । प्र ते ता वि तामसि सर्वा मानस्य पनि न उद्धिता तन्वे भव ॥६॥ हविर्धानम् अग्निशालं पत्नीनां सदन सदः । सदो देवानाम् असि देवि शाले ॥७॥ अक्षुम् ओपशं विततं सहस्राक्षं विष्वति । अपिनद्धम् अपिहितं ब्रह्मणा वि तामसि ॥८॥ यश् च त्वा प्रति गृह्णाति येन चासि मिता त्वम् । उभौ मानस्य पत्ति तौ जीवतां जरदष्टी ॥९॥ अमुरैनम् आ गच्छताद् दृढा नद्धापिनिष्ठिता। तस्यास् ते वि वृतामस्य् अङ्गमङ्गं परुष्परुः ॥१०॥ ॥का ५॥ त नद्धान् * च * * आमेधो न्याय * * * * * * * पल्ल्या नु उद्धथता तत्वे * शौ ७ शौ ८ शौ अवनद्धम् अभिहितं मनो यक्ष्मोपिश * * विषुवति * * ब्रह्मणश् च तामसि यश् चित्रा प्रति गृह्णातु तेन आशसिता * शौ ९ शौ १० नद्धा परिष्कृता अमित्रैनम् * गश्छता त्रिधा 'ठता शौ ९३ १४ शौ १६ "शौ प्रतिगृह्णत. * * छदेमि ति * * नमिता मिता विश्वान * शाला * * पगृष्णतः निममाय * वानस्पती प्रजाये परमैष्ठी * शौ ११ शौ १२ * तस्यै ज* * शौ १३१२ शौ १५२२ शौ १५३-५ शौ तेन अग्निम् अन्तश् छादयसि पुरुषान् पशुभिसू सह । विजावति प्रजावति वि ते पाशांश तामसि ॥१॥ ऊर्जस्वती घृतवती पृथिव्यां निमिता मिता। विश्वानं बिभ्रती शाले मा हिंसी- प्रतिगृभ्णतः ॥२॥ यस् त्वा पूर्वो निमिमाय संजभार वनस्पतीन् । प्रजायै चक्रे त्वा शाले परमेष्ठी प्रजापतिः ॥३॥ नमस् तस्मै नमो दाने शालापतये च कृण्मसि । नमो अग्नये प्रचरते पुरुषाय च ते नमः ॥४॥ गोभ्यो अश्वेभ्यो नमो यच् छालायां विजायते । अन्तरा द्यां च पृथिवी च यद् व्यचस् तेन शालां प्रति गृणामि त इमाम् ॥५॥ यद् अन्तरिक्षं रजसो विमानं तत् कृण्व उदरं शेवधिभ्यः । यच ? छालां प्रति गृलामि तस्मै ॥६॥ तृणैर् आवृता पलदान् वसाना रात्रीच शाला जगतो निवेशनी । मिता पृथिव्यां तिष्ठसि हस्तिनीव पद्धती ॥७॥ या द्विपक्षा चतुष्पक्षा षट्पक्षा या निमीयते । अष्टापक्षां दशपक्षां शालां मानस्य पत्नीम् अग्निर् गर्भ इवा शये ॥८॥ इटस्य ते वि घृताम्य् अपिनद्धम् अपोर्तुवन् । वरुणेन समुन्जितां मित्र प्रातर् व्य् उब्जतु ॥९॥ कुलाये ऽधि कुलाय कोशे कोशस् समुब्जितः। तत्र मयो वि जायते यस्माद् विश्वं प्रजायते ॥१०॥ ॥का ६।। .. पृथिवी * * वदर तेना * * * तैमा कृणु * शेवलिभ्यः शौ १७ तृणैपावृता पलदा . निवेशिनी हस्तिनीवि * शौ २१ शौ १८ * * शाला मानस्व पत्निम् * * * तामासिम् अपिनदसपूर्णवां * समुपिजता * * व्यभजतु समुपजितः प्रजायसे शो २० १६.४१ २ 'शौ ९.३ १९ ३शौ १६३ । 'शौ १९ शौ २४ भव * * कविभिन् नसिता सितां विश्वान बिभ्रती * अमृतो सौम्यां मतः चतुस्त्रक्ति परिचक्रां कविभिर् निमितां मिताम् । विश्वान्नं बिभ्रती शालां अमृतौ सोम्यं सदः ॥१॥ मा न: पाशान् प्रति मुचो गुरुर भारो लघुर भवः । वधूम् इव त्वा [शाले यत्रकामं भरामसि ॥२॥ इमा आप- प्र हराम्य अयक्ष्मा यक्ष्मनाशनी। गृहान् अभि प्रसीदाम्य् अमृतेन सहाग्निना ॥३॥ शौ २३ प्रभरामि अक्षम्या यक्ष्मनाशिनी ·१६.८.२.१ ] पैप्पलादसंहिता [ १६.४३.१ शी २२ शौ २५ * * प्रतीचीनि * प्रहिं प्रहिंसती * हिंददापश्चन्तस्य प्रथमोभा ...स्वायेभ्य. प्रच्या दिशश् स्वाहायेभ्यः शौ २६११ शौ २७.' स्वाहेभ्यः । शौ २८.. प्रतीची त्वा प्रतीचीनश् शाले प्रैम्य् अहिंसतीम् । अग्निर ह्य् अन्तर आपश् च ऋतस्य प्रथमा द्वाः ॥४॥ स्वाहा देवेभ्यस स्वाह्येभ्यः। प्राच्या दिशश् शालाया नमो महिम्ने ॥५॥ स्वाहा देवैभ्यश् स्वाह्येभ्यः। दक्षिणस्या दिशश् शालाया नमो महिम्ने ॥६॥ स्वाहा देवेभ्यस् स्वाह्यभ्यः । प्रतीच्या दिशश् शालाया नमो महिम्ने ॥७॥ स्वाहा देवेभ्यस् स्वाह्येभ्यः । उदीच्या दिशश् शालाया नमो महिम्ने ॥८॥ स्वाहा देवेभ्यस् स्वाह्येभ्यः । ध्रुवाया दिशश् शालाया नमो महिने ॥९॥ स्वाहा देवेभ्यस् स्वाह्येभ्यः। ऊर्धाया दिशश् शालाया नमो महिम्ने ॥१०॥ स्वाहा देवेभ्यस् स्वाह्येभ्यः । दिशोदिशश् शालाया नमो महिम्ने ॥११॥ ॥का ७॥ प्रतीच्या स्वाहेभ्यो दीच्या स्वाहेभ्यो शौ २९२१ स्वाहेभ्यो दिखाया स्वाहेभ्यो शौ ३१२१ ॥अनु॥ इति घडतसूक्तम् शौ १०.६.१-७,९ १६.४२ ओ रात्रीयोर् # द्रुहार्दो * वृश्चावीनम् * चर्म मय्याम् रथेन * * शो वास्या तक्ष * वाच्या . शौ हिरण्यनम् । 'शौ नास्ति । अरातीयोर् भ्रातृव्यस्य दुर्हार्दो द्विषतश् शिरः । प्रवृश्चाम्य एनद् ओजसा ॥१॥ वर्म मह्यम् अयं मणिः फाला[ज्] जात करिष्यति । तृप्तो मन्थेन मागमद् रसेन सह वर्चसा ॥२॥ यति त्वा शिक्कर परावधीत् तक्षा हस्तेन वाश्या । आपस् त्वा तस्माजू जीवला पुनन्तु शुचयश् शुचिम् ॥३॥ हिरण्यगृङ्गो ? ऽयं मणिर् दधन् नो वस्व अदातिम् । श्रद्धां यज्ञं महो दधत् गृहे वसति नो ऽतिथिः ॥४॥ तस्मै घृतं सुरां मध्व् अन्नमनं क्षदामहे ? । स नः पितेव पुत्रेभ्यश् श्रेयश्श्रेयश् चिकित्सतु । [भूयोभूयश् श्वश्श्वो देवेभ्यो मणिर् एत्य ॥५॥ इमं बनातु बृहस्पतिर मणि फाल घृतश्चुतम् उग्रं खदिरम् ओजसे । भूयोभूयश् श्वश्श्वस् तेन त्वं द्विषतो जहि । * al हिरण्य शृङ्ग * * द्वाहम् धति अन खनामहे श्रयश्श्रयश् चिश्चिकित्मतु देवभ्यो * अभ्य शौ यम् अबध्नात् (एवम् उत्तरत्र) भूयोभूयस्यश्वस् * * * * ॥६॥ इम बधनाद्बह- स्पति मणि फाल घृतश्चुतमुग्र खदिरमोजसे भूयोभूयश्च स्वस्तेना ॥ ७॥ त्वम्... तम् अग्नि: प्रत्य् अमुञ्चताज्या[य] रसाय कम् । सो ऽस्मा आज्यं दुहे ॥६॥ [ इमं बध्नातु बृहस्पतिर् मणि फालं घृतश्चुतम् उग्रं खदिरम् ओजसे । [भूयोभूयश् श्वश्श्वस् तेन त्वं द्विषतो जहि । तम् इन्द्र प्रत्य् अमुञ्चतौजसे वीर्याय कम् । सो ऽस्मै बलम् इद् दुहे ॥७॥ [ इमं बध्नातु वृहस्पतिर मणिं फालं घृतश्चुतम् उग्रं खदिरम् ओजसे । [भूयोभूयश् श्वश्श्वस् तेन त्वं द्विषतो जहि ।। तं सूर्य प्रत्य् अमुञ्चत तेनेमा अजयद् विशस् सोऽस्मै वर्च इद् [दुहे] ॥८॥ ॥का॥ १६.४३ त्वम् वहे . त्व. विषः. शौ १०६.८ [इमं बध्नातु बृहस्पतिर् मणिं फालं घृतश्चुतम् उग्रं खदिरम् ओजसे। [भूयोभूयश् श्वश्वस् तेन त्वं द्विषतो जहि ।] १९८ ·१६.८३७ ] पैप्पलादसंहिता [१६.४४७ * * महू * शौ १० त्व हिरण्ययी वहे शौ १५ त्व * स्मा शौ नास्ति वह शौ १२ तेनेमा # # अश्नाम् * रक्षतु * निग्भ्या तं सोमः प्रत्य् अमुश्चत द्रविणाय रसाय कम् । सो ऽस्मै मह इद् [दुहे] ॥१॥ [इमं बध्नानु बृहस्पतिर् मणि फालं घृतश्चुतम् उग्रं खदिरम् ओजसे । भूयोभूयश् श्वश्श्वस तेन त्वं द्विषतो जहि ।] तं बिभ्रच् चन्द्रमा मणिम् असुराणां पुरो ऽजयद् दानवानां हिरण्ययीः । सो ऽस्मै तज इद् दुहे ॥२॥ [ इमं बध्नातु बृहस्पतिर् वाताय मणिम् आशवे ।] तं राजा वरुणो मणिं प्रत्य् अमुञ्चत शंभुवम् । सो ऽस्मै राज्यम् [इद्] दुहे भूयोभूयश् श्वश्श्वः । [ तेन त्वं द्विषतो जहि ] ॥३॥ [ इमं बध्नातु बृहस्पतिर् वाताय मणिं आशवे।] त त्वष्टा प्रत्य् अमुञ्चत प्रजाभ्यो वीर्याय कम् । सो ऽस्मै रूपम् इद् दुहे [भूयोभूयश् श्वश्श्वः । [तेन त्वं द्विषतो जहि ] ॥४॥ [ इमं बनातु बृहस्पतिर् वाताय मणिम् आशवे ।] तेनेमा मणिना कृषिम् अश्विनाव् अभि रक्षतः । स भिषग्भ्यां पयो दुहे [ भूयोभूयश् श्वश्श्वः । [ तेन त्वं द्विषतो जहि ] ॥५॥ इमं बनातु बृहस्पतिर् वाताय मणिम् [आशवे ] । [ त बिभ्रत् सविता मणिं तेनेदम् अजयत् स्वः । सो ऽस्मै सूनृतां दुहे [ भूयोभूयश् श्वश्श्वः । [तेन त्वं द्विषतो जहि ॥६॥ [ इमं बनातु बृहस्पतिर् वाताय मणिम् आशवे।] तं देवा बिभ्रतो मणिं सदा धावन्त्य् अक्षिताः । स एभ्यो अमृतं दुहे [ भूयोभूयश् श्वश्वः । [तेन त्वं द्विषतो जहि ] ॥७॥ [ इमं बध्नातु बृहस्पतिर् वाताय मणिम् आशवे।] तम् आपो बिभ्रतीर् मणि सर्वान् लोकान् युधाजयन् । स आभ्यो जितिम् इद् दुहे [ भूयोभूयश् श्वश्श्वः । [तेन त्वं द्विषतो जहि ॥८॥ [ इमं बनातु बृहस्पतिर् वाताय मणिम् आशवे ।] तम् इमं देवता मणिं तुभ्यं दधतु भर्तवे । [अ]सौ ते भूतिम् इद् दुहे भूयोभूयश् [श्वइश्वः] । तेन त्वं द्विषतो जहि ॥९॥ ॥का २॥ शौ १३ तेवेदम् * स्वत् शौ १६,१४ . मणियों * * अक्षता साभ्योम् शौ १४,१६ मणि । य सर्व लोकां निधाजय सोभ्यो * * वहे शौ १७ मणि तुभ्यो * * * * भूतम् * वहा भूयोभूयस्य स्वेन १६ ४४ शौ १०.६ १९ शौ १८ .. शौ २० शौ २१ अन्तर्देशा अबध्नत प्रदिशस् तम् अबध्नत । * बघ्नत: * * अबनत: प्रजापतिसृष्टो मणिर् द्विषतस् सो ऽधरां अकः ॥१॥ पतिस्सृष्टी मणि द्विषतो .. ऋतवस् तम् [अबनतार्तवास् तम् ] अचध्नत । अबध्नतस् संवत्सरस् तं बवा सर्व भूतं वि राजति ॥२॥ भूति * राजती अथर्वाणो [अ] बनताथर्वणा अबध्नत । * बनत आथर्वाणा बनत. अङ्गिरसस् तं बध्नन्ति दस्यूनां बिभिदु५ पुरः ॥३॥ आशिरस्तस्त बद्धामि * विवदः पुरा: तं धाता प्रत्य् अमुञ्चत स भूतं व्य् अकल्पयत् । त्व * प्रति मुश्चत सु भूता न्य * तेन त्वं द्विषतो जहि ॥४॥ इमं बध्नातु बृहस्पतिर देवेभ्यो असुरक्षितिम् । क्षति स त्वायं मणिर् आगमत् सह गोभिर् अजा[वि]भिर् अन्नेम प्रजया सह ॥५॥ [इमं बनातु बृहस्पतिर देवेभ्यो असुरक्षितिम् । [स त्वायं मणिर] आगमन् मधोर घृतस्य धारया कीलालेन श्रिया सह ॥६॥ अगमन् .. केलालेन * * इमं बनातु बृहस्पतिर देवेभ्यो असुरक्षितिम् । क्षति शौ २३ अन्येन * * शौ २५ शौ २६ ·पैप्पलादसहिता [१६ ४६.६ [स त्वायं मणिर भागमद् ओजसा तेजसा सहसा भूत्या द्रविणेन श्रिया ! अय अष्ठाय मूर्धना अष्ठाअ * यस्य लोका इमे त्रयः पयो दुग्धम् उपासते। स न्वायम् अमि रक्षतु मणि[२] श्रेष्ठ्याय मूर्धतः ॥८॥ स त्वाय शनदक्षिणो मणिश] श्रेष्ठ्याय जिन्वतु । य दवा पितरो मनुष्या उपजीवन्तु सर्वदा ॥९॥ तस्मै त्वा यशवर्धन मणे प्रत्य् अमुञ्च शिवम् । तं त्वां शनदक्षिण मणे श्रेष्ठ्याय जिन्वतात् ॥१०॥ का ३॥ मणे: * व * मणिमणि श्रेष्ठाय निन्वन १६४५ मपत्ना * मे धरा * देवज। मणिय * * तेते जमा सहत् . असपत्नस् सपन्नहा सपत्नान् द्विषतो ते ऽधरां अक. उत्तरं द्विषतस् त्वा मणि कृणोतु देवजाः ॥१॥ मणि सहनवीर्य ब्रह्मणा तेजसा सह प्रति मुञ्चामि ते शिवम् । स त्वाम् भभि रोहतु देवैः फालमणिस सह ॥२॥ यथा बीजम् उर्वरायां कृष्टे फालेन रोहति । } एवास्मिन् प्रजा पशवो ऽनमनम् वि रोहतु ॥३॥ एतम् इध्मं समाभृतं जुषाणो अग्ने प्रति हर्य होमम् । तस्मिन् विदम सुमतिं स्वस्ति चक्षु प्राणं प्रजां पशून् जातवेदसि ब्रह्मणा ॥४॥ ॥का ॥ गृष्टे यवास्मिन् * * नमन * * अग्ने * विधेम सुमती भूतिं * सुभूतिं चेनि * ताभ्यौ * * * सूत्रम् तन्वा मुमुग्धिर् एम * * पृथिव्यै च का चासि क्षमा चासि तस्यास् ते भूतिश् च सुभूतिश् चैति मुखे । ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽमि जग्रहो ? मातेव पुत्र पितेव सूनुम् । अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि प्राह्या बन्धेभ्यो विमद न एनम् ॥१॥ भूमिश् चासि भूतिश् चासि तस्यास ते भुवनं च सुभूतिश चैति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो गच्छस् नाभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽमि जनहो ? मातव पुत्रं पितेव सूनुम् । मयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि प्राडा बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥२॥ पृथिवी चासि पार्थिवी चासि तस्यास् ते भविष्य[च्] चाभविष्यच चेति मुखे। ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताम्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि हि । ताभ्यां नो ऽमि अग्रहो? मातेव पुत्रं पितेव स्नुम् । अयं ते ऽस्मि सन्वं मुमुग्धि प्राहा बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥३॥ मेम्या चासि क्षितिश् चासि तस्यास् ते कं च नाकं चैति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । [ताभ्यो नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि हि । ताम्यां नो ऽमि जनहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । भियं ते ऽस्मि तम्घ मुमुग्धि प्राहा बन्धेभ्यो विमद न एनम् ] ॥४॥ हढा चासि सुहढा चासि तस्यास् ते स्वश् च स्वर्गश् चैति मुखे । ताभ्यां ते विधेये ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस ताभ्यां नो ऽषि भूहि । ताभ्यां नो ऽभि अग्रहो? मातेष पुत्रं पितेव सूनुम् । [मयं ते ऽस्मि तन्ध मुमुन्धि प्राहा बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥५॥ भमितिश् चासि मिर्गतिर चासि तस्यास् ते मित्रंच मैत्रं चैति मुखे । च २०० ·१६.८.६.४] पैप्पलादसंहिता [१६.४७.४ * * वधूवाना विन्दश [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥६॥ शतपृष्ठा चासि विधूवाना चासि तस्यास् ते विन्दच् च विन्दमानं चैति मुख । [ ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सू नुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्व मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमंदं न एनम् ] ॥७॥ सुविता चासि सुवितिश् चासि तस्यास् ते वित्तिश् च सुवित्तिश् चैति मुखे। [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । [ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । [ताभ्यां नो ऽभि जनहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥८॥ वप्सा ? चासि वप्सतिश् ? चासि तस्यास् ते वसुश् च प्रवसुश् चैति मुखे। [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते यमः। ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बधेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥९॥ अप्सराश् चासि सदान्वा चासि तस्यास् ते रोहं च रोहश् चै- [ति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥१०॥ ॥का ५॥ रोह * * च * * सरोहिणी रोहिणी चासि सुरोहिणी चासि तस्यास् ते यच्छश् च प्रयच्छश् चैति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सू नुम् । अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥१॥ विश्वभृच् चासि विश्वरूपा चासि तस्यास् ते ददच् च प्रददच् चै[ति ...तेय * * *च मुखे। [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽघि बहि। ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥२॥ गिरयन्ती? चासि गिरिगिरि[श] ? चासि तस्यास ते विन्दच् च सुवृन्दानं ? चैति मुखे। [ ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ॥३॥ गुर्वी चासि गुर्वित्तिरि ? चासि तस्यास् ते दोहश् च दोहन चेति मुखे । गी...दोहान च २०१ ·१६.८.७.३ ] पैप्पलादसंहिता [१६.४८.३ * * प्रतिष्ठित [नाभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । [नाभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सू नुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥४॥ दितिश् चास्य अदिति चासि तस्यास् ते पयश् च पयसश् चैति मुखे । [ताभ्यां त विधय ताभ्यां ते नमः । [नाभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । [नाभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सू नुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्व मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥५॥ जूर्णा चासि जरयन्ती चासि तस्यास् ते दक्षश् च दक्षमाण चैति मुखे । [नाभ्यां ते विधयं ताभ्यां ते नमः। [ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । [ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि प्राथा बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥६॥ अप्रतिष्ठा चासि प्रतिष्ठिता चासि तस्यास् त ओजश् च तेजश् चैति मुखे । [नाभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । [ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि प्राया बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥७॥ वत्री चासि प्रवत्री चासि तस्यास् ते वच् च वसच् ? चै[ति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । [ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । [ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥८॥ लोकिनी चासि लोककच् चासि तस्यास् ते कुर्वच् च संस्कुर्वाणं चै[ति मुखे। ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। [ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽघि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽमि जग्रहो? मातेव पुत्र पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥९॥ नीची चास्य उत्ताना चासि तस्यास ते स्वं च स्वावश् चै[ति मुख । [ताभ्यां त विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽमि जग्रहो? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥१०॥ उवी * प्रववी च ॥का ६॥ पृष्णिश् * पृषतीश् च पृश्निश् चासि पृषती चासि तस्यास् ते चानं चानाधं चै[ति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जनहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [ अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि प्राथा बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥१॥ सरा चासि सरखती चासि तस्यास् ते ब्रह्म च क्षत्रं चैति मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः। ताभ्यां नो गच्छस् वाभ्यां नो ऽधि हि । ताभ्यां नो ऽभि जनहो ? मातेष पुत्रं पितेव सनुम् । अयं ते ऽस्मि तन्यं मुमुग्धि प्राया बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥२॥ वसुभृच् चासि वसुमती चासि तस्यास ते सूनुता चेरा चैति । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । २०२ ·१६.९२६ ] पैप्पलादसंहिता [१६.५०.६ * * महस्वतीश्...चेति * चेति [ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सूनुम् । [अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥३॥ महश् चासि महखती चासि तस्यास ते कामश च तृप्तिश् चैति [मुखे । [ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । [ताभ्यां नो गच्छस् ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जग्रहो ? मातेव पुत्रं पितेव सू नुम् । [अय ते ऽस्मि तन्व मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ] ॥४॥ सर्वा चासि सर्व चासीदं ? तस्यास् ते विश्वं च विश्वे च देवा यन्ति मुखे । ताभ्यां ते विधेयं ताभ्यां ते नमः । ताभ्यां नो मृड ? ताभ्यां नो ऽधि ब्रूहि । ताभ्यां नो ऽभि जिग्रह ? मातेव पुत्रं पितेव सू नुम् । अयं ते ऽस्मि तन्वं मुमुग्धि ग्राह्या बन्धेभ्यो विमदं न एनम् ॥५॥ ॥अनु८॥ * * * चहेद जिग्रह ॥६॥ मातेमातेव तन्वा ॥७॥ का ७॥ शौ ६११४१ - 1 २ तस्यतेन मुञ्चता * * यदत्रा मुमुञ्चतेह न * यज्ञमाहसस्सिक्षन्तु * वेदस्स्वता. ३ . मेषिम शौ ६११५१ शौ २ यद् देवा देवहेडनं देवासश् चकमा वय॑म् । आदित्यास् तस्माननो यूयम् ऋतस्य ऋतेन मुञ्चत ॥१॥ ऋतस्य ऋतेनादित्या यजत्रा मुञ्चतेह न । यझै [र यद् ] यज्ञवाहसश् शिक्षन्त उपारिम ॥२॥ मेदस्वता यजमानास् त्रुचाज्येन जुह्वतः । अकामा विश्वे वो देवाश शिक्षन्तो नोप शेकिम ॥३॥ यद् विद्वांसो यद् अविद्वांस एनांसि चकमा वयम् । तस्मान् नो झ् अमुञ्चत विश्वे देवास् सजोषसः॥४॥ यदि जाग्रद् ऋजत् ? स्वपन्न एन एनस्यो ऽकरम् । भूतं मा तस्माद् भव्यं च द्रुपदाद् इव मुञ्चताम् ॥५॥ द्रुपदाद् इव मुमुचानस् सिन्धौ ? स्नात्वा मलाद् इव । पूतं पवित्रेणेवाज्यं विश्वान् मुञ्चन्तु मैनसः ॥६॥ यद् यामं चक्रुर् निखनन्तो अग्रे कार्षीवणा अन्नविदो न विद्यया। चैवस्वते राजनि तज् जुहोम्य् अथ यज्ञिय मधुमन् नो अस्तु ॥७॥ वैवस्वतः कृण्वद् भेषजानि मधुभागो मधुना सं सृजाति । मातुर् यद् एन इषितं न आगन् यद् वा पितापराद्धो जिहीडे ॥८॥ यदीदं मातुर् यदि वा पितुर् नो भ्रातु पुत्राच्] चेतस एन आगन् । यावन्तो अस्मान् पितरस् सचन्ते तेषां सर्वेषां शिवो [अस्तु मन्युः ॥९॥ अपमित्यम् अप्रतीत्तं यद् अस्मिन् यमस्य येन बलिना चरामि । इदं तद् अग्ने अनृणो भवामि जीवन्न् एव प्रति ददामि सर्वम् ॥१०॥ * विदासो यदि विद्वाप्सः एनासश् * * * न, सजोषसा .स्वप येनेनस्यो * भूर्ति.. एवि * सिन्धु . * पवित्रणाज्य अद् काषीवरुणानविनो नु * * नराजन # * अधा यश मधुमान् * * शौ ३ स्विन्न. शौ ६ ११६१ .. आगं # * परायद्वो जिहीले यदद भ्रात: * भ्रतसो न आग * स्मत् * सजन्ते अपमृन्युम प्रतीत * * नस्येन * * शौ ६ ११७ १ ते आ २ ३.२ [साम म २ ३ २० एन *** ॥का १॥ १६.५० शौ ६११७२ . दध्म शौ ६ ११८ १ इहैव सन्त४ प्रति दद्म एतज् जीवा जीवेभ्यो नि हराम एनत् । अपमित्य धान्यं यज् जघसाग्निर् मा तस्माद् अनृणं कृणोतु ॥१॥ अनृणा अस्मिन्न् अनृणा परस्मिस् तृतीये नाके अनृणास स्याम । ये देवयाना उत पितृयानास् सर्वान् पथो अनृणा अदीप ? ॥२॥ यद् धस्ताभ्यां चकमा किल्बिषाण्य् अक्षाणाम् अक्तम् अभिलिप्समानाः । उग्रपश्ये उग्रजितौ तद् अद्याप्सरसाव अनु दत्ताम् ऋणं नः ॥३॥ उग्रंपश्ये राष्ट्रभृत् किल्बिषाणि यद् अक्षवृत्तम् अनु दत्तं नस् तत् । ऋणान् नो नर्ण यद् यच्छमानो यमस्य लोके अधिरज्जुर् आयत् ॥४॥ यस्मा ऋणं यस्य जायाम् उपैमि यं याचमानो अभ्यैमि देवाः। ते । वाजिन् वाजिभिर् ? मोत्तरां मद् देवपत्नी अप्सरसाव् अधीतम् ॥५॥ यद् अदीव्यन्न् अहम् ऋणं कृणोम्य् अदास्यन्न् अग्न उत संगृणामि । हाम* अपमृत्यु * * जघामा अग्निर् अनृणास्मिन् पित्र्याणास् सर्वा * * * [प्समाना * अस्ताभ्या * किल्विषम् अक्षम् * अविलि- * * चद् अघाप्सरसाम् * * * * * भृत: किल्विष * * * दत्त न्वस् * [भायुत) नृण्वा नो नृण्वा * अयश्छमानो * * अधियज्जर * रुणी * * उपैमे * याजमानो अअभ्येमहे । वा * * * * अद् येवपत्नी अप्सरसाप् अदीतम् यदि दैव्यं नाहम् * * अतामस्मिन्न् * * संगृणन्तु शौ २ शौ ३ शौ वाच वादिषु शौ ६.११९.१ २०३ ·पैप्पलादसंहिता [ १६.५३.२ वैश्वानरो नो अधिपा वसिष्ठ उरूं नयातु सुकृतस्य लोकम् ॥६॥ वैश्वानर पावया[] न पवित्रैर् यत् संगरम् अभिधावाम्य् आशाम् । अनाजानन् मनसा याचमानो यत् तत्रैनो ऽप धित्सामि ॥७॥ वैश्वानराय प्रति वदयामि तद् अनृणं संगरो देवतासु । स एतान् पाशान् विचूनं प्र वेदाथ पक्केन सह सं भवम ॥८॥ यद् अन्तरिक्षं पृथिवीम् उत द्यां यन् मातरं पितरं वा जिहिसिम । अग्निर मा तस्माद् एनसो गार्हपत्य प्रमुञ्चतु ॥९॥ भूमिर मानादितिर नो जनित्रं भ्रातान्तरिक्षम् अभिशस्त्या नः । धौर नर पिता पित्र्याच् छं भवाति जामिम् ऋत्वा भाव पत्सि लोकात् ॥१०॥ * * थिपानो मगलम् अवि * अनाजाना यत्र त्वैनोपदिश्जामि * * वेदयामे * यतान् * * * वेदा अदा * * * * शौ १२०.१ * माता अदितिर् * पित्र्यात् मम्भवामि जहामि वृत्वा लोकाम् [मविश्य का २॥ तन्व स्याया अनुणागैर् हरितास् . पुत्रौ विषाणा पाशा * * श्य तद्यद्यद् उत्तमाधमा * * * * वधमे बद्धसे * * * * * * विदृनौ * यश्छत प्रतो * * जीष्व * * बद्धा * यवः * * पृथक . त प्रजानन् इत्येका यत्रा सुहार्दस् सुकृतो मदन्ति विहाय रोगं तन्वस् स्वायाः। अन्लोणा मझेर अद्भुतास् स्वर्गे तत्रा पश्येम पितरौ च पुत्रान् ॥१॥ शौ... १. विषाणा पाशान् उत वि ष्याभ्य् अस्मद् य उत्तमा अधमा वारुणा ये । यद् दारुणा बभ्यसे यच् च रज्ज्वा यद् भूम्यां बध्यसे यच् च वाचा ॥२॥ शौ ३ । पै १.९९ २१, ३.२ ४१.२. उद् अगातां भगवती विचूतौ नाम तारके। प्रेहामृतस्य यच्छतां प्रैतु बद्धकमोचनम् ॥३॥ वि जिहीष्व लोकं कृणु बन्धान मुञ्चासि बद्धकम् । योन्या इव प्रच्युतो गर्भ पथस् सा अनु गच्छा ॥४॥ शौच १२२१ पै २६.१ तं प्रजानन् [प्रति गृक्षति विद्वान् बृहस्पति प्रथमजा ऋतस्य । [ अस्माभिर दत्तं जरस: परस्ताद् अच्छिन्नं तन्तुम् अनु सं तरेम ] ॥५॥ ततं तन्तुम् अत्य् एके तरन्तु येषां दत्तम् आयनं पित्र्येण । अवन्ध्व् एके जनन्तर प्रयच्छान् दातुं ते शिक्षान् स स्वर्ग एषाम् ॥६॥ मन्वारमेथाम् अनुसंरभेथाम् एतं लोकं श्रद्दधानास् सचन्ते । यद् या पूर्त प्रविष्टम् अग्नौ तस्य गुप्तये दम्पती सं श्रयेथाम् ॥७॥ सो ६.१२३.३ दवा पितर पितरो देवाः। यो ऽसि सो ऽस्मि सो ऽयम् असि ॥८॥ प्रशजामि शतजामि मेजते स्य?। संमैष्णवस्तुष्यो ? शान्तं शिवं कृतं तस्मान् मावयम् ! ॥९॥ नाके राजन् प्रति तिष्ठ तत्रैतत् प्रति तिष्ठतु । विद्धि पूर्तस्य नो राजन् स देव सुमना भव ॥१०॥ ॥का ३॥ नद तदत्तम् * * चरन्तु * धत्तम् ऐन * अबन्ध * * प्रयश्छा * # शिक्षा म * * "रभेताम् अनुपरभेताम् * * श्रद्धदाना सृजन्ते विद् वान्... * राज... विद्ध * * राज... * ब्राह्मण्यं * अपा * नवस्ववेदसा वर्णावाद् * * * * ब्राह्मणासन्धे... अपास्माद् ब्राह्मण्यां संघाम् अप धारा नि दध्मसि । इन्द्रामी विश्ववेदसा मर्णवाद् अधि मुञ्चताम् ॥१॥ नमस् ते ब्राह्मणसंघे अपरे ए अतएतः। यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस् तं ते प्रसुवामि विधुमध्यं प्र सूर्याः ॥२॥ अपारं त्वाहुर् अर्णवम् । अनुर याजा ? विदुः । यस् ते । वेदो नरम् ? भास्य महत् साक्षाद् वेदिमुखम् ॥३॥ तव निर्याणं तव ते विदुः। इन्द्रेण क्लप्ता योनिर नरको ऽस्या कुलायम् ॥ महान् समुद्रो रजसो विमानः। खगें लोके अपि नः कृणोतु ॥५॥ ४॥ * निर्याण * क्लिप्ता # # स्या * मई... स्वर्ग... तस्यौदनस्य वृहस्पति श्] शिरो ब्रह्म मुखम् ॥१॥ सूर्याचन्द्रमसात् भक्ष्या वृहद्रथन्तरे श्रोत्र ॥२॥ कौर नाना * अक्षौ.. २०४ ·१६.९.७.८] पैप्पलादसंहिता [१६.५५.८ **पवान* शौ १८ धर्मममियदुहे * * कम् ऊ' वासोम् अपाविनट गावासू स्तण्डूलाश्व: * मषकासू* अग्निर् आस्यं विद्युद् जिका ॥३॥ मरुतो दन्ता४ पवमान: प्राणः ॥४॥ ओषधयो लोमानि वनस्पतय कशाः ॥५॥ समुद्रो मूत्रम् अश्विना प्रपद ॥६॥ चरं पञ्चबिलम् उत्रं धर्मो ऽभीन्धे ॥७॥ शौ ३ चक्षुर मुसलं काम उलूखलम् ॥८॥ शौ४ [दितिश् ] शूर्पम् अदितिश] शूर्पग्राही वातो अपाविना ॥९॥ गावस् तण्डुला अश्वा कणा मशकास् तुषाः ॥१०॥ शौ ६ कब्रु फलीकरणाः शरो ऽभ्रम् खमुत् ? फलीकरणा[] ॥११॥ शौ ७ श्यामम् अयो ऽस्य मांसं लोहितम्] अयो लोहितम् ॥१२॥ त्रपु भस्मार्जुनम् अस्थि हग्निं वर्ण: पुष्कलं गन्धः ॥१३॥ खल पात्रम् अष्टारौ बाहू ॥१४॥ स्फ्याव् अंसौ गुदा वरत्राः ॥१५॥ ईषानूक्यं युगानि जत्रवः ॥१६॥ ऋतं हस्तावाभिषेचनं कुल्योपसेचनम् ॥१७॥ आर्तवा पक्तारो अग्नि प्राशिता ब्राह्मण प्रतिग्रहीता ॥१८॥ ॥का ५॥ शौ५ * * लोहितम् अयो स्वं मास त्रिषु * अस्तीर् ८ शौ ९,१० शौ १३ शौ १७ स्फामुषदा परत्रा यथान्क्य * चत्रका च हस्तामभिषेचन * प्रतिगृयता शौ ११.३ ११ शौ ६ शौ १६ तस्योदनस्य. शिरो * उष्या * * आयमनो रथन्तर * * पार्श सीता पार्षवस् सिक्ता उपध्य बललम् * प्रोक्षण * पर्य* .. शौ १२ .. तस्यौदनस्य भूमि कुम्भी द्यौर् अपिधानम् ॥१॥ शरो ऽभ्रम् उषा निहारः ॥२॥ बृहद् आयवनं रथन्तरं दुर्वी ॥३॥ { दिश* पार्श्व सीता पर्शवः ॥४॥ सिकता ऊबध्यं वलनम् उपस्तरणम् ॥५॥ अहोरात्रे विक्रमणे ओदनस्य वर्ष प्रोक्षणं मरुतः परि [द]धति ॥६॥ मरुत किष्वदिव ? परिधयः ॥७॥ ऋचा कुम्भ्य् [अ]धिनीयते सात्विज्येन प्रेष्यते ब्रह्मणा प्रतिगृह्यते ॥८॥ [स य एतस्यौदनस्यैवं महिमानं विद्या त्] ॥९॥ नाल्प इति ब्रूयान् नानुपसेचन इति नेदं च किं चेति ॥१०॥ यावद् दाताभिमनस्येत तन् नातिवदे त्] ॥११॥ ओदनेन यज्ञवचस् सर्वे लोकास् समाप्याः ॥१०॥ अस्मिन् समुद्रो चौर भूमिस् प्रयो ऽवरपरं श्रिताः ॥१३॥ का ६॥ * कुम्भि . ब्राह्मणा * शौ १४,१५ शौ २३ एस्यों* * * शौ २४ शौ २५ यितु या सेचनेति नैद चिगं * * दताभिमनस्ये त्वच * * यशवतसू... शो २० चुत शौ ११ ३२६ शौ नास्ति कस्थेन * प्राशी येन * * येनम् * * (एवम् उत्तरत्र) ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी [प्राच्यं त्वम् ओदनं प्राशीः] । यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनं शीर्णा प्राशीः ॥१॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदन प्राशी प्राच्यं त्वम् मोदन प्राशीः । [यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनं मुखेन प्राशीः] ॥२॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्यं त्वम् ओदनं प्राशीः। [यस् त्वाम् ओदन इति कर यैनम् अक्षीभ्यां प्राशीः] ॥३॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्य त्वम् ओदनं प्राशीः। [यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनं श्रोत्राभ्यां प्रा[शी:] ॥४॥ ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् मोदनं प्राशी प्राच्यं त्वम् मोदनं प्राशीः। [यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनम् आस्येन प्रा[शीः] ॥५॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्यं त्वम् मोदनं प्राशीः। [यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनं जिया प्रा[शीः] ॥६॥ ब्रह्मवादिनो बदन्ति प्रत्यञ्चम् मोदनं प्राशी प्राच्यं त्वम् मोदन प्राशी। यस् त्वाम् मोदन इति कस्] यैनं दन्तै प्राशी.] ॥७॥ [ब्रह्मवादिनो बदन्ति प्रत्यञ्चम् मोदन प्राशी प्राध्यं त्वम् ओदन प्राशीः ।

·पप्पलादसंहिता [१६.५६.१३ [यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनं प्राण प्रा[शीः] ॥८॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्य त्वम् ओदनं प्राशी. । [यस् त्वाम् ओदन इति कस्] यैनम् उरसा प्रा[शीः] ॥९॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदन प्राशी- प्राच्यं त्वम् ओदनं प्राशीः । यस् त्वाम् ओदन इति कर] यैनं व्यचसा प्रा[शीः] ॥१०॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्यं त्वम् ओदन प्राशी । [यस् त्वाम् मोदन इति कस्]यैनं पृष्ठेन प्रा[शीः] ॥११॥ ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्य त्वम् ओदनं प्राशीः । [यस् त्वाम् ओदन इति कस्] यैनम् उदरेण प्रा[शीः] ॥१२॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदन प्राशी प्राच्यं त्वम् ओदनं प्राशी.! [यस् त्वाम् मोदन इति कस्]येनं वस्तिना प्रा[शीः]॥ १३॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशीर प्राच्यं त्वम् ओदन प्राशी । [यस् त्वाम् ओदन इति कस्यैनम् ऊरुभ्यां प्राशी.] ॥१४॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदन प्राशी प्राच्य त्वम् ओदनं प्राशी । [यस् त्वाम् मोदन इति कर यैनम् अष्ठीवद्भ्यां प्रा[शीः] ॥१५॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् ओदनं प्राशी प्राच्यं त्वम् ओदन प्राशी.। [यस् त्वाम् मोदन इति कस्यैनं पद्भ्यां प्रा[शीः] ॥१६॥ [ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् मोदनं प्राशी प्राच्य स्वम् ओदनं प्राशीः । [यस् त्वाम् ओदन इति] कस्याम् एनं प्रतिष्ठायां प्राशीः ॥१७॥ ब्रह्मवादिनो वदन्ति प्रत्यञ्चम् मोदनं प्राशी प्राच्य त्वम् ओदनं प्राशीः। यस् त्वाम् मोदन इति कस्यैनं हस्ताभ्यां प्राशीः ॥१८॥ ॥का ७॥ प्राशीत कस्येन * प्राशीत् * चेनम् * शाषी * याभ्यां मेदम् * प्राश्न *त्वाव *** * चेदम् अनाभ्याम् मदम् * प्राश्न * चेदम् अन्नाद्यम् मेदम् * प्राश्न ततश् चैनम् अन्येन शीर्जा प्राशीर येन चेदम् अग्रे प्राश्नन् । शिरस् ते अव पतिष्यतीत्य् एनम् आह ॥१॥ [ततश् चैनम् अन्येन मुखेन प्राशीर येन चेदम् अग्रे प्राश्नन् । इत्य् एनम् माह ॥२॥] ततर चैनम् अन्याभ्याम् अक्षीभ्यां प्राशीर याभ्यां चेदम् अग्रे प्राश्नन् । अन्धो भविष्यसीत्य पनम् आह ॥३ ततश् चैनम् अन्याभ्यां श्रोत्राभ्यां प्राशीद याभ्यां चेदम् अग्ने प्राश्नन् । बधिरो भविष्यसीत्य् एनम् आइ ॥४॥ [ततर चैनम् अन्येनास्येन प्राशीर येन चेदम् अग्रे प्राश्नन् । ...इत्य् एनम् आइ ॥५॥] [ततश्चैनम् मन्यया जिक्या प्राशीर येन चेदम् अग्रे प्राश्नन् । |जिहा ते मरिभ्यतीत्य एनम् माह ६॥ ] ततश् चैनम् अन्यैर दन्तै प्राशीर यैश् चेदम् अग्रे प्राश्नन् । दन्तास ते शत्स्यन्तीत्य् एनम् बाह Ron [ततश् चैनम् मन्ये प्राणैर प्राशी येन बेदम् अग्रे प्राश्नन् ।] प्राणास् त्वा हास्यन्तीत्य् एनम् आह ॥८॥ [ततश् चैनम् अन्येनोरसा प्राशीर येन चेदम् अने प्राश्नन् । इत्य् एनम् माइ॥९॥] ततर चैनम् मन्येन व्यचसा प्राशीर येन चेद[म् मने प्राश्नन् । राजयक्ष्मस् त्वा हानिष्यतीत्य एनम् बाह ॥१०॥ ततश् चैनम् अम्येन पृष्ठेन प्राशीद येन चेदम् अग्रे प्राश्नन् । विदित्वा हनिष्यतीत्य् एनम् आह ॥११॥ ततए बैनम् अन्येनोदरेण प्राशीर येन चेदम् अने प्राश्नन् । अस ते ऽव पत्स्येते इत्य एनम् आह ॥१२॥ ततश् चैनम् अन्येन वस्तिना प्राशीद येन बेदम् अग्रे प्रानन् । अप्सु मरिष्यसीत्य एनम् माह १३॥ * चेदम् अन्नैर् * * याभ्या मेदम् * प्राशीर् * * श्छमीत्य * * [याभ्या मेदमग्रे प्राश्नं * वेदम् . याभ्या मेद * प्राश्न * चेदम् * * * याथा मेदम् * प्राश्न * चेनम् अन्येन उदरेण * याया मेदम् * प्राश्न * * * पृश्छेनेत्य् * * * चेनम् * * * यावा मेदम् * प्राष्ण * मरिष्यतीत्य * * ·१६.९.९ १८ ] पप्पलादमंहिता [ १६.५७.१८ शौ ४४ शौ ४५ नतश चैनम् अन्याभ्याम् ऊरुभ्यां प्राशीर् याभ्यां चदम् अग्रे प्राश्नन् । वरुणस् त्वा छास्यतीत्य एनम् आह ॥१४॥ तनश् चैनम् अन्याभ्याम् अष्ठीवद्भ्यां प्राशीर याभ्यां चदम् अग्रे प्राश्नन् । नामो भविष्यसीत्य एनम् आह ॥१५॥ ततश् चैनम् अन्याभ्यां पद्भ्यां प्राशीर् याभ्यां चेदम् अग्रे प्राश्नन् । सर्पस् त्वा छास्यतीत्य एनम् आह ॥१६॥ ततश् चैनम् अन्यया प्रतिष्ठया प्राशीर् यया चेदम् अग्र प्राश्नन् । अप्रतिष्ठानो मरिष्यसीत्य् एनम् आह ॥१७॥ ततश् चैनम् अन्याभ्यां हस्ताभ्यां प्राशीर याभ्यां चेदम् अग्रे प्राश्नन् । ब्राह्मणं हनिष्यसीत्य् एनम् आह ॥१८॥ ॥का ८॥ चनम् अन्येन .याभ्या मेदम् * प्राण श्छमीत्य * चदम् अन्येन अध्नीवद्भ्या * याभ्या श्यामो... [मेदम् * प्राण * चेनम् अन्येन * * यान्या मेदम् * प्राण्णा श्छमीत्य * * चेनम् अन्येनो प्रतिष्ठाया * याभ्या मेदम् अप्रभप्रनिष्ठानो [• प्राण चनम् अन्ये प्रतिष्ठाया . * याभ्या मीदम् ब्राह्मणों [प्राण शौ ४९ * शौ ४८ शौ ११३ ३२ शौ ३५ * शौ ३४ शौ ३३ शौ ३८ शौ ४१ [ओदनं प्राशीत् ।। तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन माहम् ओदन भोदने बृहस्पतिना शीर्णाशीत् ॥१॥ [ओदनं प्राशीत् ।] * शीर्णाशीइ [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन भोदन ब्रह्मणा मुखेनाशीत् ॥२॥ [ओदनं प्राशीत् ।] मुखेन आशीत् [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन मोदन सूर्याचन्द्रमसाभ्याम् अक्षीभ्याम् आशीत् ॥३॥ [ओदनं प्राशीत् । ] सूर्वाश्चन्द्रममौचासवीभ्या . [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन रथन्तराभ्यां श्रोत्राभ्याम् आशीत् ॥४॥ [ओदन प्राशीत् ।] [ तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन अग्निनास्येनाशीत् ॥५॥ [ओदनं प्राशीत् ।] अनेरास्येन आशीद [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन विद्युता जिह्वयाशीत् ॥६॥ [ओदनं प्राशीत् ।] * जिया आशीर् [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन मरुद्भिर् दन्तैर् आशीत् ॥७॥ [ओदन प्राशीत् ।] मनभिर् [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदनो मोदन सप्तऋषिभि: प्राणैर् आशीत् ॥८॥ [ओदनं प्राशीत्।] [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन पृथिव्योरसाशीत् ॥९॥ [ओदनं प्राशीत् ।] पृथिव्योरसा आशीद [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन अन्तरिक्षण व्यचसाशीत् ॥१०॥ [मोदनं प्राशीत् ।] * व्यचमा आसीद [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन दिवा पृष्ठेनाशीत् ॥११॥ [ओदनं प्राशीत् ।] युवा पृष्ठेन आशीत [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन मोदन [सत्येनोदरेणाशीत् ॥१२॥] [ओदनं प्राशीत् ] [तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन मोदन समुद्रेण वस्तिनाशीत् ॥१३॥ [ओदनं प्राशीत् ।] * वस्तिना आशीर् [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन मोदन मित्रावरुणयोर ऊरुभ्याम् माशीत् ॥१४॥ [ओदनं प्राशीत् ।] [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्च नाहम् ओदनं न माम् ओदन मोदन ऋतस्याष्ठीवद्भ्याम् आशीत् ॥१५॥ [मोदन प्राशीत् ।] तस्यावष्ठीवथाम् * [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन सवितु: पद्भ्याम् आशीत् ॥१६॥ [मोदनं प्राशीत् ।] [तम् अहं न प्रत्यञ्च न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन तस्यां प्रतिष्ठायां प्राशीत् ॥१७॥ [ओदनं प्राशीत् । तम् अहं न प्रत्यञ्चं न पराञ्चं नाहम् ओदनं न माम् ओदन ओदन * भाइ . माहम् * पोदने सत्यस्य हस्ताभ्यां त एनं प्राशिषुस् त एनम् भारुरोहन त एनम् * * तेन तेनम् मारोह समस् अजीगमन् ॥१८॥ अजीजयम शौ ३९ शौ ४० शौ ४२ शौ ४३ शौ ४५ शौ ४९ शौ ४८ २०७ ·पैप्पलादसंहिता [१६.६०.६ . बत्तस्मा के खोका लोकास् त्रयस्त्रिंशतं प्रजापतिन् निर्मित. १ । यत् त्रयसिंशत् प्रापति प्रष्ठा: पुण्यलोकाः। तस्य सर्वे ममिचिता [भ]विरुद्धा भवन्ति य एवं वद ॥१८॥ * * पनि पठा: * तस्य * * * भवन्ती का ९॥ एष वा मोदनस् सर्वाङ्गस् सर्वात्मा सर्वपरुस् सर्वपात् मर्वपृष्ठः ॥१॥ सर्वाङ्गस् सर्वात्मा सर्वपछस् सर्वपात् सर्वपृष्ठो भवति य एवं वेद ॥२॥ य एव विदुष उपद्रष्टा भवति प्राणं रुद्धि ॥३॥ न च प्राथं रुण भथ सर्वस् स जीयते । मथैनम् आहाप्रतिष्ठानो ऽनायतनो मरिष्यसीति ॥४॥ अप्रतिष्ठान एवानायतनो य एवं विदुष उपद्रष्टा भवति ॥५॥ ॥अनु९॥ मर्वपृष्ठ याः मर्वपृष्ठयो.. * * वदुषोपद्रष्टा भवत्युपद्रष्टा * वृणद्धि * * * वृणद्धय अज * * * अथ सर्वम् म जीयने * आह प्रतिष्ठानो अप्रतिष्ठान्यवानायतनो * * विदुषोपद्रष्टा * ॥का १०॥ शौकिनारमनी श्री भरो प्रीनाशिवायुः केन पानी मास्ने पूरुषस्य केन मांस संभृतं केन गुल्फो । * * याभूते पौरुषस्य . केनालीर पेशनी केन बानि कनौश्चिनंको ? मध्यत कर प्रतिष्ठाम् ॥१॥ * पेशिनी * खनि कमान नुगुल्फा अधराव् अकण्वन्न् अष्ठीवन्ताव उत्तरौ पूरुषस्य । इकृण्वन्न् अष्ठीवन्ताम् उत्तरो पौरुषस्य नित्य जोन्थ् मधुक खिज् जानुनोस् संधी क उ तज् जजान ॥२॥ निति * नि दधु. कस्य जानिनो सभी मंच चतुश्यं युज्यते संहितान्तं जानुभ्याम् का शिथिरं कसन्धम् । चतुष्ठ * सहतात्व * * शधि * [जाना भोषी बद उस क उ त जजान याभ्यां कुसिन्धं सुधृतं बभूव ॥३॥ शोणी * ऊरौ व * * जहानौ कति देवार कतम त मासन्नीलश् चक्रोर अप्रियं? पुरुषस्य । * * कतिमे पौरुषस्य कति स्तनौ ए मधु कार कफोडौ कति स्कन्धान कति पृष्टीर् अचि- * * नि दधु: * कपोलौ अजिन्वं म्वन्धी को ऽस्य बाह सम् समर वीर्य कमवाद् इति । कृणवान् * असौ [को मस्य तद् देवर कुसिन्ध आ दधाद् अधि ॥५॥ अशो स्य * * कसिन्धा * * मस्तिष्कम् अस्य यतमो ललाटं ककाटिकां प्रथमो यत्र कपालम् । चित्वाचिस्यं पुरुषस्य महो दिवं करोह कतमस् स देवः ॥६॥ यदा चिक्य * * दिवो * कतमस्य देवा- कर सात सानि विसतर्द शीर्षणि कर्णाव इमौ चक्षणी नासिके मुखम् । * * पाणि * * शीर्षाणि कर्णामव् चक्षिणी येषां पुरुत्रा विजयस्व महानि चतुष्पादो द्विपादो यन्ति यामम् ॥७॥ येषा * विजायस्य महन्मनि योमून् [नासिसी इन्चोद हि जिलाम् सदभात् पुसचीम् मघा महीम् अधि शिश्राय वाचम् । थईनोर * * अदधातु * अधाय मयीम् अष [स] करीवति महिमा बोमन् म पो बसान क उ चित् प्र घेद ॥८॥ [मस्याय * मूचानम् अस्य संसीक्याथर्वा रयं च यत् । * * संसीदाथा मस्तिका कार्य प्रेरयत् पवमा मो] ऽधि शीर्णः ॥९॥ सदमा अषय शिरो देवकोशम समुस्जितः। * बाथर्वणश् .. समुपजित. वत् प्राणो मि स्मतिशिरो मवम् अषो मनः ॥१०॥ ** रक्षत श्रीमनम् * मस्ति * व्योम... . ** स्वप्नो तन्द्रियः . मद् * पौरुषः प्रियाप्रियापिका स्वर्स संचाचवन्द्रया। কে অল্পী শানু কা কা কা নি দুখঃ htt मातिए सकसि किति कुतोऽधि पुरुषे ऽमतिः। राद्विस् समृसिर मतिपदिर मसिए सविता कुत:२३ को ऽस्मिाम् गायो ऽदमा विषवृतर पुरुच्युतम् सिन्धुसत्याय जाता। मा अब सोधिनीय सामाघूमा सच्चों नवाचौर पुरुष तिरमी ॥३॥ को ऽस्मिन पम् मभात को महान चमाम । पाईको स्थिर करने का रिचाधि पूले को अस्मिन् देतो अदमा सातुरमातायताम् इति । मेधा को विमान मन्द गौडद को बा को सुतं दधौ को बाससा पर बदमाद को ऽस्यायुरियकवायत् । भाई को ऽसौ प्रवदको स्थापत्य जवम् ४३॥ *कवि घि: ** माम्या...सत्तदय: कुतार सरस्वतस् "मृत्याय खाता मारणा .. बानी * तिरधी ** सिधि * केतुश् . पौरखे श्रीवतार इस **मिहत् वाशां * अनृतं * * * परि धात् .. Sarl ल ..

·१६.१०५.२ ] पप्पलादमंहिता शुभाब पौष बार को ऽस्मिन् प्राणम् अदधात् को अपानं व्यानम् उ । समानम् अस्मिन् को देवो ऽधि शिश्राय पूरुषे ॥७॥ को ऽस्मिन् यज्ञम् अदधाद् एको ऽने अधि पूरुषे । को ऽस्मिन् सत्यं को अनून को मृत्यु को अमृतं दधौ ॥८॥ केनापो ऽन्व अननुन केनाइर् अकृणोद् रुचे । । उपमं कनान्व् ऐन्द्ध कन सायंभवं ददे ॥९॥ कनमा भूमिम् आर्णोत् केन पर्य अभवद् दिवम् । केनाभि महा पर्वतान् केन कर्माणि पूरुषः ॥१०॥ का २॥ शौ १६ के नामन्वितनन * * कनबेदना शौ १८ * * पर्वतां . पौरुपात ० २ २२ दैवजनीविश. देवो भीमति केनदम् अन्य.. शौ १९१.२ २० शौ २४ मिमे कनेदं * निहतः .. * ऊर्य व्यक्याच अन्तरिक्ष बो ब्रह्मणा * नियता ज्याम् ** * ऊ त्रिया चान्तान्तरिक्ष बनो. शौ २५ शौ २० मिम केन देवां अनु क्षियति केन देवीर अजनयद् दिशः । केनेदम् अन्यन् नक्षत्रं केन सत् क्षत्रम् उच्यते ॥१॥ केन पर्जन्यम् आमोति केन सोमं विचक्षणम् । कनदम् अग्निं पुरुषx केन संवत्सरं मम ॥२॥ कनेयं भूमिर निहिता केन धौर उत्तरा हिता। केनेदम् ऊर्ध्व तिर्यक् चान्तरिक्ष व्यचो हितम् ॥३॥ ब्रह्मणा भूमिर निहिता ब्रह्म द्याम् उत्तगं दधौ । ब्रह्मेदम् ऊर्ध्व तिर्यक् चान्तरिक्षं व्यचो हितम् ॥४॥ केन श्रोत्रियम् आप्नोति केन सोमं विचक्षणम् । केनेदम् अग्निं पुरुष केन संवत्सरं ममे ॥५॥ ब्रह्म श्रोत्रियम् आमोति ब्रह्मेमं परमेष्ठिनम् । ब्रह्म यक्षं च श्रद्धां च ब्रह्मास्मिश् च हितं मनः ॥६॥ क इदम् अस्थि [सम् असृजत क इदं मांसं सम् अमरत् । क इमां त्वचं च लोमं च क इदं रूपं सम् ऐरयत् ॥ ७॥ ब्रह्मास्थि सम् [अ] सृजत ब्रह्म मांस सम् मभरत् । ब्रह्म त्वचं च लोमं च ब्रह्म रूपं सम् ऐरयत् ॥८॥ क इदं चक्षुर असृजत कर प्राणं केष्व आमयत् ?। क इदं मनश् च वाचं च क इमां सम् अभरत् पुरम् ॥९॥ ब्रह्म चक्षुर् असृजत ब्रह्म खे ? प्राणम् आवयम् । ब्रह्म मनश् च वाचं च ब्रह्मेमा सम् अभरत् पुरम् ॥१०॥ शौ २१११ २ ४ * बरस्य महा * प्रशासि * इ. * मस्मिन् . भामरत् ईरयत प्रशास्ति * * नको भाभरत् नशा ईरवत् .. प्राणे* मतत् प्रका अभव* १६.६२ ... शौ १० ० ३० शौ २९ नैनं चक्षुर् जहाति न प्राणो जरस पुरा। पुरं यो ब्रह्मणो वेद यस्मात् पुरुष उच्यते ॥१॥ यो वै तां ब्रह्मणो वेदामृतेनावृतो पुरम् । तस्मै ब्रह्म च ब्राह्माशू चायु प्राण प्रजां ददुः ॥२॥ अष्टाचका नवद्वारा देवानां पूर अयोध्या या। तस्यां हिरण्मय कोशस् स्वर्गों ज्योतिषावृतः ॥३॥ तस्मिन् हिरण्मये कोशे त्रिदिवे त्रिप्रतिष्ठिते । तस्मिन् यद् अन्तर आत्मन्वत् तद् वै ब्रह्मविदो विदुः ॥४॥ प्रभ्राजमाना हरिणी यशसा संपरीवृताम् । पुरं हिरण्मयीं ब्रह्मा विवेशापराजिताम् ॥५॥ का ४॥ बेदाकृतेनानासूतं * * * * प्रदेश * प्रथं * हाः * मद्वारा बेवान अयोध्य * केस * स्योरपामता .. * * बससा संबरीस्वाम् पुरो * अक्षा विवेशाचपराजिता सौ १०.३.१ अयं ते वरणो मणिस् सपनाक्षयण कृतः । तेना रमस्व त्वं शत्रून् प्र मृणीहि दुरस्यतः ॥१॥ मैनां शृणीहि म मृणा रभस्व मणिस ते ऽस्तु पुरएता पुरस्तात् । *श्यो * सपनाम - * रभस्म * ऋतुन् • मृणीह नेता भीहि...प्रया परस्थान २०९ ·१६.१०.७.१] पप्पलादसंहिता [१६.६५.१ वरुणेन * अभ्यातारम् * स्यश्व * * वरुणो * * वृतो * * * शतॄन् * यानयामि * * दन्न * * * [दिशन्ति x * * * व्यनता वरुणो * ६ भवाग्यन्त वरणन देवा अभ्याचारम् असुगणां श्वश्वः ॥२॥ मन्व् आरक्षद् वरणो विश्वभषजस् सहस्राक्षो इरिनो हिरण्मयः। यस् ते शत्रुन् भधगन् यातयाति पूर्वस् नान् दभ य उ त्वा द्विषन्ति ॥३॥ भयं ते कृत्यां विततां पौरुषेयम् अय वधम् । अयं ते सर्व पाप्मानं बरणो वारयिष्यते ॥४॥ वरणो वारयाता इदं देवो बृहस्पतिः। यक्ष्म प्रतिष्ठा यो ऽस्मिन् सम् उ देवा अवीवरन् ॥॥ स्वमं सुप्या यदि पश्यामि पाप मृगस् सुतं यदि धावाद् अजुष्टम् । परिक्षवाच् छकुन पापवादाद् अयं मणिर वरणो वारयाते ॥६॥ भरात्या मा निर्जन्या भभिचाराद् अथो भयात्] । मृत्योर भोजीयसो वधात् त्वं वरण वाग्य ॥७॥ धरणन प्र व्यथिता भ्रातृव्या मे सबन्धवः । असून रजो ऽप्य् अगुस् त यन्व अधर्म तमः ॥८॥ यन् मे माता यन् मे पिता भ्रातरो यच् च मे स्वा यद् एनश् चकमा षयम्। तस्मान् नो वारयिष्यत इदं दवो बृहस्पतिः ॥९॥ अरिष्टोऽयम् मरिगुर आयुष्मान् सर्वपूरुषः । तं मायं वरणो मणिः परि पातु दिशोदिशः ॥१०॥ का ५॥ वरूणो वाग्यावता यक्ष्मा वीवर स्वप्नो स्वप्त्वाधि * * मृगश्रुत * धावारिजुष्ट परिश्च्वाश छकुनै: पापवाराद् * * वरुणो * रभ्या * नित्याद् मृत्युर् ओजीयमो * * वरुण * वरुणन * व्यथना मबान्धव. असून्ना तसा इवा * * * सर्वपौरुषस् * * वरुणो * * * दिशोमणिः सौ १.... सौ १३ * * वरुणोंरमि * * * * * क्षत्र वोजश * * वरुणम् आयुष्मा * * * शतृन् अयं मे वरण उरसि राजा देवो वनस्पतिः। स मे क्षेत्रं च राष्ट्रं च पशूश चौजश् च मे दधत् ॥१॥ इम बिभर्मि वरणम् मायुष्मान् शतशारदः । में शत्रुन् [वि बाधताम् इन्द्रो दस्यून् इवासुगन् ॥२॥ यथा वातो वनस्पतीन् जीर्णान् भनफ्त्य भोजसा । एबा सपनांस् त्वं भग्धि पूर्वान् जातान् उतापरान् वरणस् त्वाभि रक्षतु ॥३॥ यथा पातेन प्रक्षीणा वृक्षाश् शेरे न्यर्पिताः । [एबा सपनांस्] त्वं सर्वान् प्रक्षिणीहि न्य् अर्पय [ पूर्वान् जातान् उतापरान् ] बरबसू [त्वामि रक्षतु] | यथा पातश् चाग्निश च सर्वान् प्सातो बनस्पतीन् । एषा सपनास त्वम् प्साहि पूर्वान] जातान् उतापरान् धरणस् त्वाभि भिनक्त्य् * यवा * * भक्ति * * उत्रापरान् वरुणस् * ** * * प्रक्षिणा * शरेणापतस् पक्षिणी त्य् * वरुणा सर्वा श्यतो * यवा * * इछाहि...वरुणस् * * त्वां पृश्छन्ति वरुण * दृष्टान् परायुष. * एव** ए** * सूर्योद् भाति * * आहिन यवा * * * इति * स्यश्वो वरुणस् * * यवा * रुणो यश्छत अक्षतु तांस त्वं प्रशिम्बिवरण पुरा दिष्टात् पुरायुषः। य एनं प]ि दिप्सन्ति ये वास्य राष्ट्रदिप्सवः ॥६॥ यथा सूर्यो ऽति भाति यथास्मिन् तेज माहितम् । एवा सपनांस त्वं सर्वान् अति माहि श्वश्वो बरणस् त्वाभि रक्षतु ॥७॥ यथा यशः पृथिव्यां पधास्मिन् जातवेदसि । एवा मे [वरणो मषि कीर्ति भूर्ति नि यच्छतु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् अनक्कु माम् । यथा यशो अग्निहोने वषटकारे यथा यशः। [एषा मे चरणो मणि कीर्ति भूर्ति नि यच्छतु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् मानस माम् ] ॥९॥ [यथा यशस्] सोमपीचे मधुप यथा यशः । एवा मे वरणो माणित कीति भूर्ति नि यच्छतु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् मनछु माम् ] ॥१०॥ मान् सोमपीते [बथा] यश कम्पायर्या यथास्मिन् संभृते रहे।

·१६.११.२.६ ] पप्पलादसंहिता [१६.६७.६ शौ १८ शौ २४ [एवा मे वरणो मणि कीति भूतिं नि यच्छतु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् अनक्तु माम् ] ॥१॥ यथा] यशश् चन्द्रमस्य् आदित्ये च ] चक्षसि । [एवा मे वरणो मणि कीत्तिं भूतिं नि यच्छतु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् अनक्तु माम् ] ॥२॥ यथा यश प्रजापतौ यथास्मिन् जातवेदसि । [एवा में वरणो मणि कीर्ति भूतिं नि यच्छतु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् अनक्तु माम् ] ॥३॥ यथा देवेष्व् अमृतं यथेषु सत्यम् आहितम् । एवा मे वरणो मणि कीर्ति भूतिं नि यच्छ्तु तेजसा मा सम् उक्षतु यशसा सम् अनक्तु माम् ॥४॥ |का ७॥ ॥अनु°१०॥ शौ २५ यवा * वरुणो यश्छत * सो मम् अक्षत ऋ ११६४ १-१० शौ ९ ९ [१-४,६,७,५,८-१० अथास्य वाम ॥ अस्य वामस्य पलितस्य होतु- स्तिस्य भ्राता वहतु * * त्रिनाभिश्चक्रम् भुवादि तस्थु .. अस्य वामस्य पलितस्य होतुस् तस्य भ्राता मध्यमो अस्त्य् अश्नः । तृतीयो भ्राता घृतपृष्ठो अस्यात्रापश्यं विश्पर्ति सप्तपुत्रम् ॥१॥ सप्त युञ्जन्ति रथम् एकचक्रम् एको अश्वो वहति सप्तनामा । त्रिनाभिचक्रम् अजरम् अनर्व यत्रेमा विश्वा भुवनाधि तस्थुः ॥२॥ इमं रथम् अधि ये सप्त तस्थुस् सप्तचक्रं सप्त वहन्त्य् अश्वाः । सप्त स्वसारो अभि सं नवन्ते यत्र गवां निहिता सप्त नाम ॥३॥ को ददर्श प्रथमं जायमानम् अस्थन्वन्तं यद् अनस्था बिभर्ति । भूम्या असुर् अमृग आत्मा क स्वित् को विद्वांसम् उप गात् प्रष्टुम् * * * सन्नमन्ते * * निहितास्... अस्थनमन्न यत् * भिमति एतत् ॥४॥ पाक पृच्छामि मनसाविजानन् देवानाम् [एना] निहिता पदानि । वत्स बष्कये ऽधि सप्त तन्तून वि तन्विरे कवय ओतवा उ ॥५॥ अचिकित्वान् चिकितुषश् चिद् अत्र कवीन पृच्छामि [विद्वनो न विद्वान् । अचिकित्वा चिकितुषाश् दलो * * वि यस् तस्तम्भ षड् इमा रजांस्य् अ[जस्य रूपे किम् अपि खिद् एकम् ॥६॥ इहस् केम् * * * इह ब्रवीतु य ईम् अङ्ग वेदास्य वामस्य निहितं पदं वः । * * * इम्. .वि शीर्ण: क्षीरं दुहते गावो अस्य वर्वि वसाना उदकं पदापुः ॥७॥ शीर्ण * * * अस्मि चविं * * पतायुः माता पितरम् ऋत आ बभाज धीत्य् अग्ने मनसा सं हि जग्मे । * * अमृता बभ्राज * * * * * जो सा बीभत्सुर गर्भरसा निविद्धा नमस्वन्त इद् उपवाकम् ईयुः ॥८॥ युक्ता मातासीद् धुरि दक्षिणाया [अ]तिष्ठद् गर्भो वृजनीष्व् अन्तः। अमीमेद् वत्सो अनु गाम् अपश्यद विश्वरूप्यं त्रिषु योजनेषु ॥९॥ तिम्रो मातृस् त्रीन् पितॄन् बिभ्रद् एक ऊर्ध्वस् तस्थौ नेम् अव ग्लापयन्ति। त्रिस्रो मातृस् * * विभिद् मन्त्रयन्ते दिवो अमुष्य पृष्ठे विश्वविदं वाचम् अविश्वमिन्वाम् ॥१०॥ * देव भविश्वमित्रा ॥ १॥ + ११६४ ११-२०,२२,२१ शौ १२ शौ ९ ९१३ द्वादशारं नहि तजू जराय वर्वर्ति चक्रं परि द्याम् ऋतस्य । वर्वर्त्यचक्र * भ्याम् * आ पुत्रा अग्ने मिथुनासो अत्र सप्त शतानि विंशतिश् च तस्थुः ॥१॥ पञ्चपाद पितरं द्वादशाकृति दिव आहुः परे अर्धे पुरीषिणम् । देव * * अवे * अथेमे अन्य उपरे विचक्षणं सप्तचक्रे षडर आह्वर अर्पितम् ॥२॥ * * उपरि शौ ११ पञ्चारे चक्रे परिवर्तमान समारोदन्ति भुवनानि विश्वा । तस्य नाक्षस् तप्यते भूरिभारस् सनाद् एव न छिद्यते सनाभिः ॥३॥ * नाक्षा नुप्यते... शौ १४ सनेमि चक्रम् अजरं वि वावृत उत्तानायां दश युक्का व्रजन्ति । सूर्यस्य चक्षु रजसैत्यू आवृतं यस्मिन्न् आर्पिता भुवनानि विश्वा ॥४॥ भुवनान्य भाषिता साकंजानां [स]तथम् आहुर् एकजं षड् इद् यमा ऋषयो देवजा इति । साकजाना- प्रथम् . तेषाम् इष्टानि निहितानि धामशस् स्थात्रे रेजन्ते विकृतानि रूपशः ॥५॥ * शौ १५ अझण्वान् न वि चेतद् स्त्रियस् सतीस् तां उ मे पुंस आहु४ पश्यद् अक्षण्वान् अभितो विदद् । स्त्र्ययास् * तं.. पश्य मकाणां * * अन्धः। अंतर सनम . शौ १६ २११ ·१६.११.४.४] पैप्पलादसंहिता [१६.६९.४ हो कवीवमानःशप्र बोचद् कषिर य: पुत्रस स ईम् आ चिकेत यस् ना विज्ञानात् स पितुए वा विजानीत पितामत् ॥६॥ अब परम पर एनावरेण पदा वत्सं बिभ्रती गौर उद् अस्थात् । सा कद्रीधी कं स्विद् अर्धे परागात् सा क स्वित् सूते नहि यूथे ... म # म्यम मयूथे * * अस्मिन् ॥७॥ अवर परेण पितरं यो अस्यानुवंद पर एनावरेण । अवर गुलमानो गुल्या प्र बोचद् देवं मन कुतो अधि प्रजातम् H८॥ गुबमान गुह्य कोतो * * ये अचस् तां उपराच माहुर ये पराश्चस् तां उ अर्वाच माहुः । * * नी य अर्वान इन्द्रश्च या चक्रथुस् सोम तानि धुरा न युका रजसो वहन्ति ॥९॥ शा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्ष परि षस्वजात । तयोर अन्य ४ पप्पलं स्वाद् [भ]स्य अनभन्न् अन्यो अभि चाकशीति ॥१०॥ यस्मिन् वृक्षे मध्यदर सुर्पणा निविशन्त सुबते चाधि विश्वे । तस्पेद् भाडु पिप्पलं स्वाद् अग्रे तन् नोन् नशद् य पितरं न बद ॥११॥ पत्रा सुपी अमृतस्य भलम् अनिमेषं विदथाभिस्वरन्ति । "स्स्वरन्ति इनो विश्वस्य भुवनस्य गोपास स मा धीरx पाकम् अत्रा विवेश ॥१२॥ योनो ॥का ॥ 5 ** पा धग नि* * * * * सुयुगा स्वादु त्य् .. ** मध्यनस है * * पदपद य एतद् * * * आनशु * * मिमीयते .. जगतसू - * * * साविष यद् मायने मधि गायत्रम् आहितं त्रैमाद् वा त्रैष्टुमं निरतक्षत । भषि या वा जग जगत्य माहितं पदं य इत् तद् वि[दुस् ते अमृतत्वम् भानशुः ॥१॥ मायनेष प्रति मिमीते [4] कंम् अर्केण साम त्रैष्टुभेन वाकम् । बाकेन वाकं द्विपदा चतुष्पदाक्षरेण मिमत सप्त वाणी. ॥२॥ मिमती ममत जगता सिन्धुं दिव्य अस्कमायद् यन्तर सूर्य पर्य अपश्यत् । गायत्रस्य समिधर तिन भास ततो मका प्ररिरिचे महित्वा ॥३॥ महाद परिचिचे उप द्वय सुधां धेनुम् एतां मुहस्तो गोधुर उत दोहद् एनाम् । श्रेष्ठं सर्व सविता साविषन् मोऽभीडो धर्मस् तद् उ षु प्र वोचम् ॥४॥ हिम्पती वसुपली वसूनां वत्सम् इच्छन्ती मनसाभ्य् भागात् । हाम् अश्विभ्यां पयो मन्येयं सा वर्धा महते सोमगाय । गौर अमीमेद् ममि वसं मिषन्तं मूर्धानं हि भकुणोन् मातवा उ । भीमेद् अप हि कृणो म्यानवा * सका धर्मम् ममि सावधाना मिमाति मायुं पयते फ्योभिः । मयं स शिक्के थेन गौर अभीवृता मिमाति मायुं ध्वसनाव अघि निता। साचित्तिमिद नि]ि चकार मत्थे विद्युत् भवम्ती प्रति पत्रिम् भौहत ॥७॥ विधु पहाणं सलिलस्व पृष्ठे युधानं सन्तं पलितो जगार । विधु अद्राणा . चकार देवस्व पश्व काय माहित्याया ममार स बास् सम् मान ८॥ मन ये तुरमातु श्रीषम् एन] धुर्व मध्यम् मा पस्स्यानाम् । अनुगश्. जोषो मृतस्य चरति समामिद ममत्या मत्यमा सयोनिः ॥९॥ जबो अपवं गोपाम् अमिषयमानम् भाव पराब पथिमिश् चरन्तम् । स सत्रीची[स] स विधी क्सान मा बरीवर्ति भुवनेष्व् अन्तः ॥१०॥ ॥का ३॥ + ** शक्ति माय **भानस्समानः * मानम् बचार * * * *अय तदर्श हा के न यसकार न सो [मस्थ वेद यई वर्श दिए इन तु तस्मात् । समातुर योना परिवीतो माता बहुमजा नितिम् मा विबेश १॥ चोदना पिता अमिता नामिर मत्र बन्धुर नो माता पृथिवी महीयम् । उत्सालयोश्चम्बोद योनि मन्तर मत्रा पिता दुहिर मर्मम् माधात् ॥२॥ पूण्ामि स्वा परम् मन्वं पृथिव्या पृच्छामि त्वा भुवनस्य नामिम् । पृष्ठामि त्वा वृष्यों मश्वस्व रेतो पाच पृच्छामि परमं ब्योम ॥३॥ इयं वेदिर परो मत पथिष्या अयं याडो सुचनस्य मामिः। * चपियोर् * *मा... मा १३ ...बात: * परमे ·११६ १२.२.४] पैप्पलादसंहिता [१६.७१.४ * * विष्णु ऋ ३६ शौ १७ विपश्चतः ३७ शौ १५ वाजो * * * ऋ ३८ शौ १६ * * निषूचीना .. *३९ शौ १८ एम * शौ १९ अयं सोमो वृष्णो अश्वस्य रेतो ब्रह्मायं वाच परमं व्योम ॥४॥ सप्तार्धगर्भा भुवनस्य रेतो विष्णोस् तिष्ठन्ति प्रदिशो विधर्मणि । ते धीतिभिर् मनसा ते विपश्चित: परिभुवः परि भवन्ति विश्वतः ॥५॥ न वि जानामि यद् इवेदम् अस्मि निण्यस् संनद्धो बलिना चरामि । यदा मागन् प्रथमजा ऋतस्याद् इद् वाचो अश्नुवे भागम् अस्याः॥६॥ अपाङ्प्राङ् एति स्वधया गृभीतो ऽमयों म]ना सयोनिः । ता शश्वन्ता विषूचीना चियन्ता न्य् अन्यं चिक्युर् न नि चिक्युर् अन्यम् ॥७॥ ऋचो अक्षरे परमे व्योमन् यस्मिन् देवा अधि विश्वे निषेदु । यस् तन् न वेद किम् ऋचा करिष्यति य इत् तद् विदुस् त इमे सम् आसते ॥८॥ ऋचः पदं मात्रया कल्पयन्तो ऽर्धर्चेन चाक्लपुर विश्वम् एजत् । त्रिपादं ब्रह्म पुरुरूपं वि चष्टे तेन जीवन्ति प्रदिशश् चतनः ॥९॥ सूयवसाद् भगवती हि भूया अथो वयं भगवन्तस् स्याम । अद्धि तृणम् अन्य विश्वदानी पिब शुद्धम् उदकम् आचरन्ती ॥१०॥ गौर इन् मिमाय सलिलानि तक्षत्य् एकपदी द्विपदी सा चतुष्पदी । अष्टापदी नवपदी बभूवुषी सहस्राक्षरा भुवनस्य पङ्क्तिस तस्यास समुद्रा आधि वि क्षरन्ति ॥११॥ अथापाद् एति प्रथमा पद्धतीनां कस् तद् वां मित्रावरुणा चिकेत । गर्भो भारं भरत्य् आ चिद् अस्य ऋतं पिप… अनृतं नि तारीत् ॥१२॥ कृष्णं नियानं हरयस सुपर्णा अपो वसाना दिवम् उत् पतन्ति । त आववृत्रन् सदनाद् ऋतस्याद् इद् घृतेन पृथिवी व्य् ओदुः ॥१३॥ ।का ४॥ ॥अनु११॥ * * मात्रा कल्पयन्त धर्चेण ताकमु * एतत् त्रिपाद * परिरूप ऋ ४० शौ २० * ४१ शौ २१ . * हर् निन्माय * जतक्षत्र * * बभूवुशी महस्राक्षयारा * * क्षति अथपाद् * * पद्वितीना चिकता * * भरन्त्य् * दृत् अस्या ११५२३ शौ २३ ऋ११६४ ४७ शौ २२ * आववृत्त्रं * * इड * जवेना * वरिम्णा अन्तरिक्ष महित्वा अपो * ..प्रसूतो * स्वा ऋषयेभ्यस्त्वा ऋषियेभ्यसू * * * अक्षतम् अक्षतये रुद्रस. द्यौर जवेन पृथिवी वरिम्णान्तरिक्षं महित्वापो भूम्ना । देवस्य त्वा सवितु: प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां प्रसूनं ब्राह्मणेभ्यो निर् वपामि ॥१॥ ऋषिभ्यस् त्वार्षेयेभ्यस् त्वा जुष्टतमं वह्नितमं पप्रितमं स्वस्तितमम् ऊजों भागम् अक्षितम् अक्षितये निर् वपामि ॥२॥ वसवस् त्वा गायत्रेण छन्दसा निर् वपन्तु ॥३॥ रुद्रास् त्वा त्रैष्टुभेन छन्दसा [निर् वपन्तु] ॥४॥ आदित्यास त्वा जागतेन छन्दसा निर् वपन्तु ॥५॥ : यन् माभिराव्णां यन् माभिकृत्वराणां यन् माभिमन्यूनाम् ? ॥६॥ यथा कूपाश् शतखा[स] सहस्त्रखा नोपदस्यन्ति । एवेदं मोप दसत् तीर्थम् अश्विनोर् इव ॥७॥ यो नो द्वषन् मनसा यश् च वाचा दैव्ये लोक उत मानुषे य. । ग्राव्णा हन्तु महता तस्य सर्वम् इन्द्रो देवो मघवान् शचीपतिः ॥८॥ वीरुत् सवस्त्रं परि जयैतद् ऊर्जस् सोम पुनर् आ विशेह न । द्रोहस्य बाह्वोर् माधि रिष्याम अर्षों ? अग्निश् चेतस् सनिष्यतः ॥९॥ देवीर् आप ऊर्ज भागाय वो ऽक्षिता अक्षितय आ सिञ्चामि ॥१०॥ ॥का १॥ आदित्यस् * मभिराव्णान्यन्दभिकत्वराणाम् यनाभिमन्यूना नोपदस्यति * * द्वेष दैव्यो मघवी * जायतेद् ऊर्जास् द्रुहस्य * मधि रिष्यमाश्चेिस् * * * * * वोक्षताक्षतया * अक्रव्याटा . अक्रव्यादा तन्वा जातवेदो या ते खर्गा तपसा सयोनिः। तस्यौदनम् अभि श्राप्येतां तया नो ऽग्ने महि शर्म यच्छ. ॥१॥ सोमस्यांशुभिर् एतद् वसुधित्या पृष्ठ ऽसीदथा यत ओदन देवयाने लोके विदु५ पात्रं दारुमयं समनुष्या. ॥२॥ तेषाम् एधि पात्रमात्रस् स्वर्ग५ पृथिवी व्यहतु ? पात्रम् । एतास् त्वौदनोप यन्न्य् आपो घृतश्चुतः पयसा वर्धयन्तीः ॥३॥ तेभ्नास्य ? स्वः पृथिवीम् उत द्याम् उतान्तरिक्षं स्वधया पूरयती ॥४॥ तयोदनम् * ग्राम्येत यश्छात् * येतद् वमधित्या: * सीदत यतोदन * * विद. एनस त्वोदनोप धौ. सुतान्तरिक्ष * प्रतयति २१३ ·१६.१२.४.४] पप्पलादसंहिता [१६.७३.४ *** वस्त्र यावन्तस नण्डलास् तत् तस्य विष्ठास् तावन्तो यशास् तत् तस्य दोहाः । तावती स्वधा घृतपृष्ठ मे ऽस्तूज दुहां मधुपचं व्योमन् ॥५॥ यम ओदनं पचसि प्रधान पात्रे पूरं घृतपृष्ठं जुषाणः । स मे मा क्षेष्ट सदम् इष्यमाण: पितॄणां लोक परम व्योमन् ॥६॥ मोदन - पात्रण सारो दक्षिणया ब्राह्मणेभ्यो दत्तो अमृतत्व दधाति ॥७॥ सूर्यस्य भ्रजीर अनु रश्मीन् आगन् दिवस पृष्ठान् शकुन इवागहन् । सं प्राणन प्राणभृतं सजामि से वीर्येण पयसाशिषा च ॥८॥ आस्था गच्छ सुकृताम् एहि लोक ते त्वा प्रानन्तु दक्षिणतो निपद्य । अग्निष्टोमन सरथे हि याय् अथोक्तम् अतिगत्रं च गच्छ ॥९॥ द्विरात्रमात्रस् त्र्यहं विष्णूप्य ? अथा गेह चतूरात्रं रथम् । एकरात्रंण कल्पमाना हि याय् अथ सप्तरात्रं दशरात्रं च गच्छ ॥१०॥ द्वादशाइं परिभूय विश्वत एकविंशत्या विमृधो नुदस्व । एकविंशत्या विमृधो हि या अर्थकचत्वारिंशत उप या एनान् । प्रयसिंशतामृतो भूत्वा त्रिमास्यम् ओदन मा रभस्व ॥११॥ ॥का २॥ अद्धदान: * पुर क्षेष्ठा सार * ब्रह्मणेभ्यो . ददाति * धीजीर् * * आग * * शकुनैवरोह ख.. * * * एति प्रश्नतु *निषद्या * * ६ चतुरात्र * इकचरात्रेण * ह् * अत स्वादशाह * विश्वतम् * विमृतो नुतस्व - * °चत्वारिंशतोप * अन त्रिमास्वम् ओदनार् * * ...माम यद् वा वत्सरं च वनस्य विष्टपि परमे व्योमन् । नाकन नाकम् अभि संभवौदन साध्या नयन्तु मुस्खतो मिमीनुम् ? ॥१॥ सम्भवोदना माध्य आदित्या रुद्रा वसवस् सचेतसा विश्वे देवा ऋतुभिस् संविदानाः । इमं रक्षन्तु सधम् अप्रमादम् ॥२॥ यद् आवत्सरं च परिवत्सरं च संवत्सरम् अहोरात्राणि मासाः । सूर्यस्याग्नश् चन्द्रमसो ऽनुभूर्ति वातस्याभूतिम् अस्वाभ। मोदन यम् ईडन पितरो यन्तु देवा पुरोहितं तपसा ब्रह्मणा च । * यन्म् ईडिते देवा स्वधाम् ऊर्जा रक्षतम् आ जुहोमि वाते देवे पवमाने बृहस्पती चतुर्धाभ्य मोदन कल्पमानः ॥३-४॥ ऊर्जा देवान स्वधा पितॄन् शरीरं मनुष्यान् आतिदम्भो ब्राह्मणान् । व्रक्षणान् सो ऽस्माकम् अस्तु परम व्योमन् ॥५॥ अयं पन्था मोदन देवयानो अनारुद्धो मृत्युना तेन याहि । ४ अवुध स्वधो निहतर सुकृतिमिर ब्रह्मणा सृष्ट प्रशिमायमस्यमः१॥६॥ यत्र ते गृहा ओदन तत् परेहि यत्राप[स] तद् गच्छन्त्य् आपः । परे यत्र योनिम् ओदनं प्राह्मणा विदुस् सो ऽस्माकम् अस्तु परमे व्योमन् ॥७॥ हुतं ते वाचि हुतम् अस्तु चक्षुषि हुतं विज्ञाने हुतम् अस्तु ते बल। धोत्रे प्राण ते दुतं प्रजामृतत्वे ते हुतं कामे च हुतम् अस्तु ते ॥८॥ यथायो यदि वा स इन्द्रो यन् मारुतो मरुतो वैश्वदेवाः । यथाग्नयो देवः यस् ते अग्निर नृम्णानाम् मह[स] तस्मिन्न एक[स] सुहुतोऽस्त्व ओदन सो ऽस्माकम् अस्तु परमे व्योमन् ॥९॥ य माविवेश नम्णं मनुष्यम् मनिर यो पति प्रथमो वयोधाः। वाविवेश नृम्णा मनुष्य नग्नीना* * * तस्मिन्न् एकस् [मुातो ऽस्त्व ओदन सो ऽस्माकम् अस्तु परमे तस्मिन् येषः व्योमन् ] ॥१०॥ मका ॥ मुहतो * * १.८९.२३ सस्यम् * * * अप्मुजरा.. सुहतो * मोदन: या ते तनूर अपचक्राम मन्यैर् ? देवानां सत्यम् उप सेदिमा वयम् । अप्सुचरा गहरेष्ठा महित्वा तस्याम् एक[स] मुद्दतो ऽस्त्व ओदन सो ऽस्माकम् अस्तु परमे व्योमन् ॥१॥ महेत्रमानाभ्यनो गृहं संकाशं भद्रा सुममा अघोरा । प्रति त्वा वर्षवृद्धम् एतु १२॥ येषां न स्वधा नषगज अमित्री रमृतेष्व् अमृताहुताभूत् । तान् नो गोपाहि ? सधम् अप्रमादम् अस्माकम् एतोर भतु रक्ष जागृवि ॥३॥ ये नो निधिम् अमिधामन्तु ये तं प्रावहन प्रौदं यमराज्ये । .भद्रे घोराः ? * * * मधम् .अविधासत्व * * प्रवाई * * ·1१६ १२ ६.१०] पैप्पलादसंहिता [१६.७५.१० राजा तेषां वरुण इन्द्रियाण्य् अभि तिष्ठतु हरसा दैव्येन । एतं सधस्था पर्योरि ? वो ददाम्य् अनुक्चुता ? यज्ञपतिर् यद् आयत् ॥४॥ यत य आखिदन्ति विखिदन्ति दत्तं विगृडते दक्षिणाम् ईयमानाः । याखिदन्ति दक्षिणा नीयमाना तान् इन्द्रो देवान् शचीपतिर् अग्निमेदी प्रहन्न् एतु शक्रः । * * देवा शश्छचीपतिर् अग्निमदी: * अयतु * बृहस्पतिर् वरुणस् सोम इन्द्रो ममैव दत्तं केवलं कृण्वन्तु ॥५॥ ॥का ४॥ शौ ९८.१,२,४,३,५-१० १६.७४ १ ९० ४ सक्तिवल्गं * त्वे ककुखेभ्यश् * * पुवोचम् अन्द्र * पौरुष * * प्रच्यवतो * नामतास्यत ...विशल्यक शीर्षक्त्यं शीर्षामयं कर्णशूलं तृतीयकम् । सर्व शीर्षण्यं ते रोग बहिर निमन्त्रयामहे ॥१॥ कर्णाभ्यां ते कळूशेभ्यश् शुक्तिवल्शं? विलोहितम् । [ सर्व शीर्षण्यं त रोग बहिर निर्मन्त्रयामहे ] ॥२॥ य कृणोतु प्रमोतम् अन्धं कृणोतु पूरुषम् । [सर्व शीर्षण्यं ते रोगं बहिर निर्मन्त्रयामहे ] ॥३॥ यस्य हतो प्रच्यवते यक्ष्मो नासत आस्यतः । [सर्व शीर्षण्यं ते रोग बहिर् निमन्त्रयामहे ] ॥४॥ शीर्षरोगम् अङ्गरोगं विश्वाङ्गीन विसल्पकम् । [सर्व शीर्षण्यं ते रोग बहिर निमन्त्रयामहे ] ॥५॥ यस्य भीम प्रतीकाश उद्वेपयति पूरुषम् । तक्मानं शीतं रूरं च तं ते निमन्त्रयामहे ॥६॥ य ऊरू अनुसर्पत्व् अथो ये ऽनु गवीनिके। बलासम् अन्तर् अङ्गेभ्यो बहिर निमन्त्रयामहे ॥७॥ यत् कामाद् अपकामाद् धृदयाज् जायते परि। हृदो बलासम् अङ्गेभ्यो बहिर निमन्त्रयामहे ॥८॥ हरिमाणं ते अङ्गेभ्यो यक्ष्मोधाम् अन्तर आत्मनः । यक्ष्म ते सर्वम् अङ्गेभ्यो बहिर निर्मन्त्रयामहे ॥९॥ आसो बलासो भवन् मूत्रं भवत्व आमयत् । यक्ष्माणां सर्वेषां विषं निर् [अ]वोचम् अहं त्वत् ॥१०॥ ॥का ५॥ .. मुद्यमुपयति पौरुष त्वे * * उरू नसर्पत्व् * * न गरीनिके * कामाच्... आन्तर् * मासो. यक्ष्माण * * विनिर् .. शौ ९ ८ ११-२२ शौ काहाबाह * * * ववतु स्वदरा .क्लोन यस्यैमान वीरुजति मूर्धग * अर्षणी * * उपदिशन्त्व् अनु दन्वतु कीकसान् य पश्वें उपदिशन्स्य अनुदक्षतु पृष्ठि बहिर बिलं निर् धावतु कहावलं ? तवोदरात् । यक्ष्माणां सर्वेषां विषं निर् [अ]वो[चम् अहं त्वत् ॥१॥ उदात् ते परि क्लोनो नाभ्या हृदयाद् अधि । यक्ष्मोधाम् अन्तर् आत्मनो बहिर निमन्त्रयामहे ॥२॥ यास सीमानं विरुजन्ति मूर्धानं प्रत्य् अर्षणीः । अहिंसन्तीर अनामया निर् द्रवन्ति बहिर बिलम् ॥३॥ या हृद[य]म् उपऋषन्त्य् अनुतन्वन्ति कीकसाः। [हिंसन्तीर् अनामया निर् द्रवन्ति बहिर बिलम् ] ॥४॥ या पार्श्वे उपऋषन्त्य् अनुनिक्षन्ति पृष्टीः । [अहिंसन्तीर् अनामया निर द्रवन्ति बहिर बिलम् ] ॥५॥ यास् तिरश्चीर उपऋषन्त्य् अर्षणीर वक्षणाभ्यः । [ आहिंसन्तीर अनामया निर् द्रवन्ति बहिर बिलम् ] ॥६॥ या गुदा अनुसर्पन्त्य् आन्त्राति यापयन्ति च । [आहिसन्ती अनामया निर् द्रवन्ति बहिर बिलम् ॥७॥ या मज्शो ऽनुसर्पन्ति परुषि विरुजन्ति च । अहिंसन्तीर अनामया निर् द्रवन्ति बहिर बिलम् ॥८॥ ये [अ] गानि मदयन्ति यक्ष्मासो रोपणा[स] सह । यक्ष्माणां सर्वेषां विषं निर् [अ]वोचम् अहं त्वत् ॥९॥ विसल्पस्य विद्रधस्य वातीकारस्य वालजेः । यस् * उपदिशन्त्य् * * * * निसर्पभ्य्... मग्न्यो, विरजन्ति * ..बलम् यो * सदयन्त्... विशल्पस्य * वातीकालस्य बालदे २१५ ·१६.१४...८] पप्पलादसंहिता [१६.८६.८ देवान्देवा: अग्यजुस्.. [उच्छिष्टा जशिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः] ॥४ देवाः पितरो मनुष्या गन्धर्वाप्सरसश् च ये । [उच्छिष्टा जशिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः] ॥५॥ अचस् सामानि छन्दांसि पुराणं यजुषा सह । [उच्छिष्टा जमिरे सर्व दिवि देवा दिविश्रितः] ॥६॥ अथर्वाङ्गिरसो ब्रह्म सर्पपुण्यजनाश् च ये । [उच्छिष्टा जक्षिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः] ॥७॥ मानन्दाश् च प्रमोदाश चाभिमोदमुदश् च य उच्छिष्टाजू जशिरे सर्वे दिवि देवा दिविश्रितः ॥८॥ "जनश * * आनन्दश् चाभिमोदपुनश् * * दिविश्रुत ॥ ी दिवि देवा दिविश्रुत का ॥ अधि। अनु. यन् मन्युर जायाम् आवहत् सक[ल्पस्य गृहाद् क आसन् जन्या के वग५ क उ ज्येष्ठवरो ऽभवत् ॥१॥ तपश् चैवास्तां कर्म चान्तर महत्य् अर्णवे । | तासन् जन्यास् ते वरा ब्रह्म ज्येष्ठवरो ऽभवत् ॥२॥ दश साकम् भजायन्त देवा देवेभ्य: पुरा । यो वै तान् विद्यान् नामथा स वा अद्य महद् वदेत् ॥३॥ प्राणापानौ चक्षुश् श्रोत्रम् अक्षितिश् च क्षितिश् च या। व्यानोदानी वाङ् मनस् ते वा आकृतिम् आवह[न्] ॥४॥ मजाता आसन्न् ऋतवो ऽथो धाता बृहस्पतिः । इन्द्राग्नी अश्विना तर्हि कं ते ज्येष्ठम् उपासत ॥५॥ तपश् चैवास्तां कर्म चान्तर महत्य् अर्णवे । । तपो ह जो कर्मणस् तत् ते ज्येष्ठम् उपासत ॥६॥ कुत इन्द्र कु[त]स् सोम[-] कुतो ऽग्निर् अजायत । कुतस् त्वष्टा सम् अभवद् धाता सम् अभवत् कुतः ॥७॥ इन्द्राद् इन्द्र[स] सोमात् सो मो अग्नेर् अग्निर् अजायत । त्वष्टा ह जक्ष त्वष्टुर धाता धातुर अजायत ॥८॥ ये त आसन् दश जाता देवा देवेभ्यः पुरा पुत्रेभ्यो लोकं दत्त्वा कस्मिन् ते लोक आसते ॥९॥ येतो भूमिः पूर्वासीद् याम् अद्धातय इद् विदुः । के तस्यां देवा मासते कस्मिन् साधिश्रिता ॥१०॥ ॥का ४॥ काम जन्य: * वर को * * * * * जातन् * * उपो ह जश कर्मणस् तं ते ज्येष्ठम् उपासता * शाखम् पर. * # ता विद्या नामताश्छाद्य महद्वते अक्षतश् * क्षतश् * * व्यानोदानोदानो * * * वाकूतिम् * अजाता धृतवो यो धात * इद्राग्निर् * * कि * * * जान्तन् सो ६ कर्मणा तन् अग्निर् * * । ए ताम * * * * पुर: * तस्यन् श्रुतः * केशा: * स्नाव: * स्थीत्य * * पार्वाणि * कु * कुताभरत् मज्जानिम् * *** त* ** सौ १३ सौ १५.. शौ १४१ कुतकेशान् कुतस् स्नाव कुतोऽस्थीन्य आभरत् । अशा पर्वाणि मनानं को मांसं कुत आमरत् ॥२॥ यदा केशान् अस्थि नाव मांसं मजानम् आमरत् । शरीरं कृत्वा पावत् कं लोकम् अनु प्राविशत् ॥२॥ संसिचो नाम ते देवा ये संभारैस् समभरन् । सर्व संसिच्य मत्यै देवा पुरुषम् आविशन् ॥३॥ शिरो हस्ताव अथो बाहू जिहां ग्रीवाश् च कीकसाः। पृष्टीर बर्जो पावें कस् तत् सम् अद्धाद् ऋषिः ॥४॥ ऊरू पादाव मष्ठीवन्तौ श्रोणी हस्ताव अथो मुखम् । त्वचा प्रावृत्य तत् सर्वे सिधा सम् अदधान् मयि ॥५॥ यत् तच छरीरम् अद्धत् संधया संहितं मयि । यनेदम् अध रोचते को ऽस्मिन् वर्णम् आभरत् ॥६॥ सर्वे देवा उपाशिक्षन् तद् अजानाद् वधूस सती। ईशा यशस्य या जाया सास्मिन् वर्णम् आमरत् ॥७॥ यदा स्वष्टा ध्यतणत पिता त्वष्टुर् य उत्तरः । शसतो * * दिवा ए षभारैसू समभरम् * ससृज्य मृत्यु. .आविशम् * इस्तान्.. ग्रीवर * केकसा * मज्जो शौ १५६.५ ...सधाया मोहित * यनेदम् अदि * सो * * उपासिक्षन् * इजानाद् विधू शती * विषस्य * * व्यतृणात् पित त्वष्टी * * .. २२० ·१६ १५.१.२] पैप्पलादसंहिता [१६.८९.२ शौ १९ गृहं कृत्वा मर्त्य देवा पुरुषम् आविशन् ॥८॥ स्वप्नो वै तन्द्रीर निति: पाप्मानो नाम देवताः। जरा खालत्यं पालित्यं शरीरम् अनु प्राविशन् ॥९॥ स्तेयं दुष्कृतं वृजिनं सत्यं यज्ञो यशो महः । बलं च क्षत्रम् ओजश् च शरीरम् अनु प्राविशन् ॥१०॥ आविशेत् * * तन्द्रीन् निर्ऋतः... * षालित्य प्राविशम् * * ब्रजिन प्राविशम् शौ २० का ५|| शौ २२ शौ २३ क्षुत # मास् प्राविशम् निन्द्य( उपरि न्त्य )श् * * निन्धाश् . . ...प्रविशम् [हन्वेति * * चनृत्यन् * *षस् * * * * प्रमदो भीमोदमुतश * * * * नन्तान प्राविशम् * * प्रलापश् च भीलापलपलाश * * शौ २४ शौ २५ शौ ११ ८ २१ भूतिश् च वा [अभूतिश् च रातयो ऽरातयश् च या[.] । क्षुधश् च सर्वास् तृष्णाश् च शरीरम् अनु प्राविशन् ॥१॥ निन्दाश् च वा [अ]निन्दाश् च यच् च हन्तेति नेति च । शरीरं श्रद्धा दक्षिणाश्रद्धा चानु प्राविशन् ॥२॥ विद्याश् च वा [अ]विद्याश् च यच् चान्यद् उपदेश्यम् । शरीरं सर्वे प्राविशन्न् ऋचस् सामाथो यजुः ॥३॥ आनन्दा नन्दा प्रमुदो ऽभीमोदमुदश् च ये। हसो नरिष्टा नृत्तानि शरीरम् अनु प्राविशन् ॥४॥ आलापाश् च प्रलापाश् चाभीलापलपश् च ये । शरीरं सर्वे प्राविशन्न आयुज प्रयुजो युज. ॥५॥ प्राणापानौ चक्षुश् श्रोत्रम् अक्षितिश् च क्षितिश् च या। व्यानोदानी वाङ्मनश् शरीरेण त ईयन्ते ॥६॥ आशिषश् च प्रशिषश् च संशिषो विशिषश् च या[:] । चित्तानि सर्वे सकल्पाश् शरीरम् अनु प्राविशन् ॥७॥ शौ नास्ति त्वराश् च वै धृतयश् चेडाशीस् सूनृते च या। शरीरं सर्वे प्राविशन् निजरीरिष्याधो ? मृधः ॥८॥ शौ २८ आस्नेयीशू, वास्नयीशू | आस्तेयीश् च वास्तेयीश् च त्वरणा कृपणाश् च या[:] | गुह्याश् शुक्रा यास् स्थूला [अप]स् ता बीभत्सुर् असादयत् ॥९॥ शौ २९ अस्थि कृत्वा समिधं तद् अष्टापो असादयन् । रेत कृत्वाज्यं देवा पुरुषम् आविशन् ॥१०॥ ॥का ६॥ शौ २६ शौ २७ * * श्रोत्राम् अक्षतश् * क्षतिश् * * * * * * तु यन्ते * * * * ससि शो चित्तानु सर्व प्राविशम् * * * * च इडाशीस् सुनृते यदा [ अपि आस्त्रंश * वास्त्रैश् * तरुणाः कृपणैश् * * * शुक्रिया * * * * धीभवत्सुर् असाधयत् * कृxxxx तोष्टापो वाधोय रोत: अविशम् १६८८ य शौ ११.८ ३० शौ ३१ शौ ३२ या आपो याश् च देवता या विराड् ब्रह्मणा सह । शरीरं ब्रह्म प्राविशच् छरीरे ऽधि प्रजापतिः ॥१॥ सूर्यश् चक्षुर् वात प्राणं पुरुषस्य वि भेजिरे । तथास्येतरम् आत्मानं देवा प्रायच्छन्न् अग्नये ॥२॥ तस्माद् वै विद्वान् पुरुषम् इदं ब्रह्मेति मन्यते । सर्वा झ् अस्मिन् देवताश् शरीरे ऽधि समाहिताः ॥३॥ यद् एभ्यस् स्थानम् अङ्गेषु पिता लोकम् अकल्पयत् । शरीर सर्वा देवता यथाङ्गम् अनु प्राविशन् ॥४॥ अङ्गमङ्गं शरीरस्य सर्वे देवा [अ]नु प्राविशन् । पिता ए एभ्यः प्रायच्छत् तं लोकम् अपराजितम् ॥५॥ तं लोकम् अपराजितं सर्वे देवा [अ]नु प्राविशन् । प्रजापतिर् यम् आभरच् छरीरं बहुधा हितम् ॥६॥ ॥का ७॥ “पती भिवि भेदिरे तथास्यैतरम् * + प्रायश्छन्त्य * ब्रह्मद * समीहिता * इभ्य लोक * ..प्राविशम् प्राविशम् अपिपराजितम् प्राविशम् अनु१४॥ शौ १११.१-१० * जायास्स्वादितिन् नोदितय * कामसू सहयः अग्ने जायस्वादितिर् नाथितेयं ब्रह्मौदनं पचति पुत्रकामा । सप्तऋषयो भूतकृतस् ते त्वा मन्थन्तु प्रजया सहह ॥१॥ कृणुत धूमं वृषणस् सखायो ऽदोघाविता वाचम् अच्छ। अयम् अग्नि[४] पृतनाषाद् सुवीरो येन देवा [अ]सहन्त शत्रून् ॥२॥ ..वातम् अत्स्व देवास * शतृन् ·पप्पलादमंहिता [१६.९१४ । मी बलिहतः * उदात्रना भग्न ऽनिष्ठा महत वीर्याय ब्रह्मांदनाय पक्तय जानवदः । * * * वीयाय 'वेदा सप्तऋषयो भूतकन[स्] ते वाजीजनन्न् अस्य रयिं सर्ववीरं नि यच्छ ॥३॥ * * नन्त जन अस्मे रियिं वीरन् * यश्छनाम् समियो अन समिधा सम् इध्यम विश्वा देवान् यझियां एव वक्षः । ममिद्धो में ममिधा ममिध्यमे विश्वा देवान् यर्शिया नभ्यो हव्यं अपयन् जातवेदस् स्वर्ग लोकम् अधि गेहयैनम ॥४॥ नेभ्या हव्य 'अपय रोहयनम् [एह वक्षः बधा भागो निहितो जातवेदो देवानां पितृणाम् उन मानाम् । * * निहतो * देवाना पितृणाम् उत मानाम् अंशान् जानीध्वं वि भजामि तान् वो यो देवानां स एव पाग्याति ॥ ॥ वशो* * * तं * * * सैव * अंग्न सहस्वान् अभिभूर् अभीद् असि नीचो न्य् उब्ज द्विषतस् सपत्नान् । * सहस्त्रान्न् * अभीर् द्विशत स्वपत्लान् इयं मात्रा मीयमाना मिता च सजातांस ते बलिदंच: ? कृणोतु ॥६॥ यन् * * * ति स्वजातस् साक सजाते - पयसा सबैय् अर्बुदेन ? महते वीर्याय । सुजातै: * * मेरा * महते वीर्याय ऊवो नाकस्याधि रोड विष्टप स्वों लोक इति य वदन्ति ॥७॥ विष्टपस स्वर्गे वदन्तम् इय मबी प्रति गृवातु चर्म पृथिवी देवी सुमनस्यमाना। अधि गच्छम सुकृताम् उ लोकम् ॥८॥ एतौ ग्रावाणौ सयुजा युङ्ग्धि चर्मणि निर भिन्द्य् अंशून् यजमानाय साधु भि अमौन् * साधुः अपन]नी नि जहि य पृतन्यव ऊर्ध्व प्रजाम् उद्धरन्त्य् उद् ऊह ॥९॥ * नृ जहू * प्रदन्यवद् ऊवा * * अर् उहः सयुजा वीर हस्त आ त दवा यशिया यज्ञम् अगुः । गृहाणा * * वीरु हस्ता * * यज्ञेया * अयु प्रयो बरा यतमांस त्वं वृणीषे तास् त समृद्धीर इह राधयामि ॥१०॥ ममृद्धधैर् ॥का ॥ * यन् पृथिव्यै * गश्च्येम गृहाण ग्रावाणा ** सपत्न वन्या * प्रजापत्य * त्वाक उपश्वस द्रव]ये सीदता यूयं वि विच्यध्वं यशियासस् तुषे । उपस्वदे वच्यध्व यज्ञेयासस् नुषी श्रिया समानान् अति सर्वान् स्यामाघस्पदं द्विषतस् पादयम ॥१॥ * * अतु मर्वाश् छ्यामधस्पद * माधयेम इयं ते धीतिर इदम् उ ते जनित्र गृहातु त्वाम् अदितिश् शूरपुत्रा ये तु * मम् . पुत्रा परा पुनी[हि य इमां पृतन्यवो ऽस्यै रयिं सर्ववीरं नि यच्छ ॥२॥ * पुनि श्य व * स्मि * “वीरन् * यश्चात् परेहि नारि पुनर एहि क्षिप्रम् अपां त्वा गोष्ठिो] अध्य् अरुक्षद् भराय । परिहि * * * * अपामपान् * * अद्य रिक्षद् * तासां गृहीता[द यतमा यझिया [भ]सन् विभाज्य धीरीतरा जहीतात् ॥३॥ * * * * स विभज्य * ह्रीत एमा [मगुर् योषित शुम्ममाना उत् तिष्ठ नारि तवसं रभस्व । योमा कुर्. नाझ तवस्स भरस्व सुपनी पत्या प्रजया प्रजावत्य् आ त्वागन् यक्ष प्रति कुम्भं गृभाय ॥४॥ ऊों भागो निहितो य: पुरा व ऋषिप्रभूताप आ हरैता. । * * निहतो यत् सुरा वो ऋषिप्रमृतापा हरैता अयं यत्रो नायविद् गातुवित् प्रजाषिद् उपर पशुविद् वीरविद् वो ऽस्तु ॥५॥ अथ यौ नाथविद् उ गातदित् प्रजाविद् * पशुमद् . अग्ने चरुर यहियस् त्वाभ्य् अरुक्षच् छुचिस् तपिष्ठ[स] तपसा तपैनम् । * * * त्वाय् अरिक्षश् शुचिस् .. माया देवा [भ]भिसहत्य भागम् इमे तपिष्ठा ऋतुभिस् तपन्तु ॥६॥ आर्षया * "हन्य * इमेत् तपिष्ठ शुदा [भा]पो योषितो यक्षिया इमा [आ]पश् चरुम् अव सर्पन्तु शुभ्रा[:] । * * * यशया यमा * चरम् इव * * ददन प्रजा बहुलान् पशून् मे पकौदनस्य सुकृताम् एति लोकम् ॥७॥ ददत् * * आशून्... ब्रह्मणा शुद्धा उत पूता घृतेन सोमस्यांशयस तण्डुला यझिया इम । अप[-]प्रविशत प्रति गृहातु क्श्चर इम पक्त्वा सुकृताम् एति लोकम् ॥८॥ * * विश्यतु * गृह्णातुर् पक्त्या सुकृत्राम् अभ्यावर्तस्व प्रजया सईनां प्रत्यक एनां देवताभिस् सहेधि । वचस्व * महैन प्रत्या एव * सहाधिभिस् स्वर्ग लोकम् भमिसंवहनाम् आदित्य देवा परमे व्योमन् ॥९ स्वर्गों * "विहीनम् आदित्यो देव उकः प्रथिस्व महता महिमा सहपृष्ठस् सुकृतस्य लोक । पितामहाः पितर प्रजोपजाहं पक्वा पञ्चदशसू ते ऽस्मि ॥१०॥ * + प्रतोपचाइ सौ १० ब्राह्मणा * उत् . सी-कोशेष भूविध पक्ता का २॥ * * अक्षतो अमूस त्व् * * * *षयीणो * मृडाता * शौ ११.१.२. सहमपृष्ठश् शतधारो अक्षितो ब्रह्मौदनो देवयानसू स्वर्गः । अमूस त आ दधामि प्रजया रेषयनान् बलिहाराय मृडतान् मह्यम् एव ॥ उद्देहि वेदिम् प्रजया वर्धयनां नुदस्व रक्ष: प्रतरं घेए पनाम् । श्रिया समानान् अति सर्वान् स्यामाघस्पदं द्विषतः पादयेम ॥२॥ ऋतेन तष्टा मनसो हितेयं ब्रह्मोदनस्य निहिता वेदिर अग्रे । जो कोशेषु भूबिई संसदी,अंसाधी अंशधी शुखाम् अव धेहि नारि तत्रौदनं साद्य देवानाम् ॥३॥ भदितेर हस्ता अचम् एतां द्वितीयां सप्तऋषयो भूतकतो याम् अकृण्वन् । वर्धयेनं , प्रतिर * एनम् पक्ष्या * अतु सर्वा श्छामाचस्पद द्विषतस् सादयेम श्राझौदनस्य निहता... अशध्रि(उपरि द्धि)यं सुद्धाम् अवि * * मन्त्रोदनं.. *स्वष्टा.

·१६१५.५.८] पप्पलादसंहिता [१६.९३.८ शौ २५ कोशेषु भूयिष्ठ देवा शौ २६ ऋषीणा ऋषयस् शौ २७ सा गात्राणि विदुष्य् ओदनस्य दर्विर वेद्याम् अध्य् एनं चिनोतु ॥४॥ * * विदिष्य् * द्रव्यचेभ्याम् * * * शृतं त्वा हविर उप सीदन्तु देवा अनुसृप्याग्ने पुनर एनान् प्र सर्प । श्रुनन् मिदन्तु * अनुम्रप्याने * एन # स्प्यस् सोमेन पूतो जठरे सीद ब्रह्मणाम् आर्षेयास् ते मा रिषन् प्राशितारः ॥५॥ ..ब्राह्मणा आपयस् त मर्ष सोम राजन् संज्ञानम् आ वर्षेभ्यो ऽब्राह्मणा यतमे त्वोपसीदान् । मोमो राज सवज्ञानम् °सीदाम् ऋषीन् आर्षेयांस तपसोऽधि जाता[न] ब्रह्मौदने सुहवा जोहवीमि ॥६॥ ब्राझौदने * जोहविमि इदम् अपो मधुमती[र धृतश्चुतो ब्रह्मणां हस्तेषु प्रपृथक् सादयामि । इयम् आपो * °च्युतो ब्राह्मणा * प्रपथश् छादयामि यत्काम इदम् अभिषिञ्चामि वो ऽहम् इन्द्रो मरुत्वान् स ददाद् इदं में ॥७॥ यता मेदिम् * चो * * मरुत्वा स्थ धिताद् * * इदं मे ज्योतिर् अमृतं हिरण्यं पक्कं क्षेत्रात् कामदुधा म एषा। हिरण्मय पक्त * कामधुगा * * इदं धनं नि दधे ब्राह्मणेषु कृण्वे पन्थां पितृषु यस् स्वर्गः ॥८॥ ब्रह्मणेषु यत् * अग्नौ तुषान् आ वप जातवेदसि पर कम्बूकान् अप मृदृढय् एतान् । * तुषाड् गा वपि मवय् एताम् एतं शुश्रुम गृहराजस्य भागम् अथो विद्म निर्ऋतेर् भागधेयम् ॥९॥ यत श्वश्रुम् उग्रराजस्व . निकृतेर् * श्राम्यत: पचत एति सुन्वतस् स्वर्ग लोकम् अधि गेहयैनम् श्यामत. * येति रोहयेनम् येन रोहात् परम् आपद्य यद् वय [उत्तमं नाकं परमं व्योम ॥१०॥ ॥का ३॥ शौ २८ + शौ २९ शौ ३० * * परमात् पद्य यस् वयः शौ ११ १ ३१-३७ * अध्वर्यु * * व मृढि . घृतन गात्रान् * * मृदि ..यत् * बभ्र त्वपसीदात् * प्रथमानः पुरस्तानाना रिषयस् * * रिष * * * दधो नुद * नाना ऋषयाम् * * * पत्ताम् ...अत् प्रमीण... बभ्रेर् अध्वर्यो मुखम् एतद् वि मृड्ढय् [आ]ज्याय लोकं कृणुहि प्रजानन् । घृतन गात्रानु सर्वा वि मृड्ढि कृण्व पन्थां पितृषु यस् स्वर्गः ॥१॥ बभ्रे रक्ष[स्] सुमतिम् आ वपैभ्यस् सुब्राह्मणा यतमे त्वोपसीदान् । पुरीषिणः प्रथमानाः पुरस्ताद् आर्षेयास ते मा रिषन् प्राशितारः ॥२॥ आर्षेयेषु नि दध ओदन त्वा नानाःयाणाम् अप्य् अस्त्व् अत्र । अग्निर् मे गुप्त्वा मरुतश् च सर्वे विश्वे देवा अभि रक्षन्ति पक्तम् ॥३॥ यशं दुहानं सदम् इत् प्रपीनं [पुमांसं धेनु सदनं रयीणाम् । प्रजामृतत्वम् उत दीर्घम् आयू रायश् च पोषैर् उप त्वा सदेम ॥४॥ ऋषभो ऽसि स्वर्ग ऋषीन् आर्षेयान् गच्छ । सुकृतां लोके सीद तन् नौ संस्कृतम् ॥५॥ समातनुष्वानुसप्रयाम् अग्ने पथ कल्पय देवयानान् । एभिस् सुकृतैर् अनु प्र गेष्म यज्ञं नाके तिष्ठन्तम् अधि सतरश्मौ ॥६॥ येन देवा ज्योतिषा द्याम् उदायन् ब्रह्मौदनं पक्त्वा सुकृतस्य लोकम् । तं त्वा पचामि ज्योतिषां ज्योतिर् उत्तम स नस् तद् धेहि सुकृताम् उ लोके ॥७॥ ॥का ४॥ । * * * ऋषीणाया * सुकृताल लोके सीद तन् नो सकृतम् समातनुष्वान्सम्प्रेष्य् * पृथ: कल्पे याना येभिस् * * * शेष्टंस्स यशे* * * * येन देवा ज्योतिषा * उदाय .. शौ नास्ति प्राची # दिशो * पक्तार्वस् ॥ सर्वत्र सर्वत्र निवपामीत्य [अनुषा । पुनरुक्तिः॥ प्रतीची * उदीची * प्राच्य त्वा दिशे निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजार पुराणाः ॥१॥ दक्षिणायै त्वा [दिशे निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजार पुगणाः] ॥२॥ प्रतीच्यै त्वा [दिश निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्वारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजार पुराणाः ] ॥३॥ उदीच्यै त्वा [दिशे निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः] ॥४॥ ध्रुवाय त्वा [दिशे निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजार पुगणा. ] ॥५॥ ऊर्ध्वायै त्वा दिशे [निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुगणाः] ॥६॥ दिवे त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः ] ॥७॥ अन्तरिक्षाय त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् [स पक्वारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणाः ] ॥८॥ * # दिशि दिशे नि दिवे त्वा निशि अन्तरिक्षाय त्वा निदिशि २२३ ·११६.१५ ८.३ ] पैप्पलादसंहिता [१६.९६.३ पृथिवीभ्यस् त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् । पृथिवीभ्यम् - निर्दिशि [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणाः] ॥९॥ | पशुभ्यस् त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् । पशुभ्यास * निदिशि [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणाः ] ॥१०॥ ॥का ५॥ मनुष्यभ्यस् त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् । मनुषेभ्यस् * निर्दिशि [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणा. ] ॥१॥ पितृभ्यस् त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् । पितृभ्यस् * निदिशि [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः] ॥२॥ ऋषिभ्यस् त्वा निर् वपामि [शतधारम् अपक्षुधम् । *पिभ्यस् त्वा निदिशि [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणाः ] ॥३॥ आर्षेभ्यस् त्वा निर वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । आधभ्यस् * निदिशि [स पक्कारोहसू सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः] ॥४॥ अङ्गिरोभ्यस् त्वा नि[र वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । अगिराभ्यस् * नि' [स पक्वारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणा. ] ॥५॥ अथर्वभ्यस त्वा नि[र वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्वारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः] ॥६॥ वनस्पतिभ्यस् त्वा [निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । वनस्पतेभ्यस् त्वा [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः ॥७॥ * #नि ॥का ६॥ वीरुद्भ्यस् त्वा [निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजाः पुराणा. ] ॥१॥ ओषधीभ्यस् त्वा [निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । उषधीभ्यसू # [स पक्वारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः] ॥२॥ ऋतुभ्यस् त्वा [निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणाः] ॥३॥ आर्तवेभ्यस् त्वा नि[र वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा- पुराणाः] ॥४॥ लोकेभ्यस् त्वा [निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्वारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजार पुगणा.] ॥५॥ लोकानां त्वाध्यक्षेभ्यो नि[र वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्वारोहस सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजा पुराणाः] ॥६॥ दवेभ्यस् त्वा नि[र चपामि शतधारम् अपक्षुधम् । स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणाः] ॥७॥ देवेभ्यस् त्वा नि[र वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । [स पक्कारोहस् सुकृतां यत्र लोको यत्र ऋषयः प्रथमजार पुराणाः ] ॥८॥ सर्वाभ्यस् त्वा देवताभ्यो निर् वपामि शतधारम् अपक्षुधम् । स पक्वारोहस् सुकृतां य[त्र] लोको यत्र ऋषय: प्रथमजा पुराणा. ॥९॥ * पन्थास का ७॥ शिष्ण पुमान् पुंसो अधि तिष्ठ चर्म न ते शिश्न प्र दहाज् जातवेदाः । भवात् तन्त्रीणिम् ? अप्य् अप्सरासु ॥१॥ महती द्यावापृथिवी अन्तरिक्षम् इदं महत् । महान् महिना सर्वाङ्गो यस् त्वा पचत्य् ओदन ॥२॥ सप्तेदं सूर्या [आभृतास् सप्त पुष्करिणीर उत । महन् * सर्वाङ्ग ओदना सप्तैद * भृतस् २२४ ·१६ १६.२.६ ] पैप्पलादसंहिता [१६.९८.६ सप्त सहस्रं गन्धर्वा यस् त्वा पचत्य् ओदन ॥३॥ सप्तौ ओदना यथा तेषाम् उद्गातासीद् देवा होतार ऋत्विजः । यधा तेषाम् उदगातसीद् सर्वाङ्गं यत्रौदनं सत्येनाग्रे समीरयन् ॥४॥ समरयम् सप्त ऋषयो भूतकृत ऋषयसू साध्याश् च ये। ते वै सर्वाङ्गम् ओदनं श्रद्धयाग्रे समीरयन् ॥५॥ यस् सर्वाङ्गं पचति ब्रह्माणं च न हिंसति । तस्मै ज्योतिष्मन्तं लोकं यमो राजाभि रक्षति ॥६॥ तं सर्वाङ्ग घृतपृष्ठं दिविमानं देवसंहितम् । * * घृतग्लिष्ठ निदरवाम् ? उत्तरशेवधि तं ते ब्रह्माभि रक्षतु ॥७॥ * °धि * त तस्यौदनस्योदरम् अन्तरिक्षं द्यौx पृष्ठं दिश: पार्वे सूर्याचन्द्रमसाव् तस्योदनस्योदनम् . अक्ष्यौ। ऋतवो दन्ताः पवमान प्राणा आङ्गिरसो रूपम् ॥८॥ ॥का ८॥ ॥अनु°१५॥ अक्ष प्राणो * * शौ ३१२ । आ नयैतम् आ रभस्व सुकृतां लोकम् अपि गच्छतु प्रजानन् । अ नैत्तम् * * सुकृताल शौ ३३ तीवा तमांसि बहुधा विपश्यन्न् अजो नाकम् आ क्रमतां तृतीयम् ॥१॥ विपश्य.. प्र पदो [ऽच] नेनिग्धि दुश्चरितं यच् चचार शुद्धैश् शफैर आक्रमनांप्रजानन् । * * देनिगद * * चचार शुद्धश् ३पै १६ ९८ ११ । 'शौ ८ प्र? ज्योतिष्मन्तं सुकृतां लोकम् ईसन् तृतीय नाके अधि वि क्रमस्व ॥२॥ तेज्योतिष्मन्त ईस [सना मा सस्थाः शौ ४ अनु छय श्यामेन त्वचम् एतां विशस्तर यथाप असिना मा[भि मंस्था.। * श्छ स्यामेन कृत्वाचमेता विशस्त्री यथाप्रव्य- माभि द्रुहर परुशः कल्पयैनं सुकृतां मध्ये अधि वि श्रयमम् ॥३॥ * द्रुव परशुः कल्पयन श्वयेमम् थै ५.४० ३२,१४ ३ ९२ । २-"शौ ५ भूम्यां त्वा] भूमिम् अधि धारयाम्य् आ सिञ्चोदकम् अभि धेय् एनम् । धारयामिम् अषिञ्चोदकाम् * * अनम् पर्याधत्ताग्निना शमितारश तो गच्छतु सुकृतां यत्र लोकः ॥४॥ चो शौ ६ उत्क्रामात परि चेद् अतप्तस् तप्ता[८] चरोर् अधि नाकं तृतीयम् । कामात्त: * चेर् उधत्तास् अग्नेर् अग्निर् अपि सं बभूविथ ज्योतिष्मान् गच्छ सुकृतां यत्र लोकः ॥५॥ बभूयथा ज्योतिष्मी अश्छ शौ ८ पञ्चौदन पञ्चधा वि क्रमस्वाक्रस्यमान५ पञ्च ज्योतीषि । ...विक्रमस्वात् क्रोश्यमाण "शौ ६. ईजानानां सुकृतां प्रेहि मध्यं ज्योतिष्मन्तम् अभि लोकम् जयास्मै ॥६॥ ईजानानी शौ ७ अजम् एवाग्निम् अजम् उ ज्योतिर् आहुर अजं ब्रह्मणे जीवता दयम् आहुः । * * * अज्. जीयता * आउ अजस् तमांस्य् अप हन्तु दूरम् अस्मिल लोक श्रद्दधानेन [दत्तः ॥७॥ * त्यमास्य्...श्रद्धदानेन * एतद् वो ज्योति पितरस् तृतीयं पञ्चौदनं ब्रह्मणे ऽजं ददाति । अजस् तमांस्य् अप हन्ति दूरं पञ्चौदनो ब्रह्मणे दीयमानः ॥८॥ पञ्चोदनो पञ्चौदनो ब्रह्मणे दीयमानो अजो नाकं प्र क्रमतां तृतीयम् । विचक्रमाणस् सुकृतस्य लोक स्वर ज्योतिषा तमो अप हन्ति दूरम् ॥९॥ 'माणास् जोतिषा अजा क्रमस्व सुकृतां यत्र लोक[] शलभो न चत्तो अति दुगाण्य् एषः । नि दत्तो * * * पञ्चौदनो ब्रह्मण दीयमानो विश्वरूपा [धेनु:] कामदुधास्य् एका ॥१०॥ कामनुघास्य * का॥ शौ ११ एतद पञ्चोदन पन्चदनो नाक पञ्चता * . शौ ९१.२ शौ १०३४ शौ ९५ १२ शौ १० "शो ९ शौ १३ प्र ज्योतिष्मन्तं सुकृतां लोकम् ईप्सन पञ्चौदनं ब्रह्मणे ऽजं ददाति । ईम स व्याप्तो नेष्य् अभि लोकं जयास्मै शिवो ऽस्मभ्य प्रतिगृहीत एधि ॥१॥ * व्यापो निष्य् * * जयास्मे .प्रतिगृह्यतेधि अजस् त्रिनाके त्रिदिवे त्रिपृष्ठे सुकृतां लोके ददिवांसं दधाति । * * * रिप्रतिष्ठिते यदिवास ददाति पञ्चौदनो ब्रह्मणे दीयमानस् स दातारं तृप्त्या तर्पयाति ॥२॥ * ब्राह्मण * * धातार * तर्पयामि अजो ह्य् अग्नेर् अजनिष्ट शोकाद् विप्रो विप्रस्य सहसो वयोधाः । वयोधात् हुतम् इष्टम् अभिपूर्त वषद्कृतं तद् देवा ऋतुश: कल्पयन्तु ॥३॥ अमोतं वासो दद्याद् धिरण्यम् अपि दक्षिणाम् । अमूत तथा लोकान् सम् आप्नुयाद् ये दिव्या य च पार्थिवाः ॥४॥ एतास त्वा धाराश शमयन्ति विश्वतस् सोम्या देवीर् घृतपृष्ठा मधुश्चुतः। * * दधाराश् छमयन्ति विश्वतास् साम्या स्तभान पृथिवीं दिवं सदस्व नाके तिष्ठास्य् अधि सप्तरश्मी ॥५॥ स्तभाने * दिवे पृष्ठात् पृथिव्या [अहम् अन्तरिक्षम् आरुहम् अन्तरिक्षाद् दिवम् पृष्ठा पृथिव्या इति चतन शौ १४ शौ १५ आरुहम्।

·१६.१६.४.७] पप्पलादसंहिता [१६.१००.७ ग [दिवो नाकस्य पृष्ठात् स्वर ज्योतिर् अगाम् अहम् ॥६॥ * ९ शौ १६ । शो-कोशेषु प्रजानन [अजो ऽस्य् अज स्वर्गो ऽसि त्वया लोकम् अङ्गिरस प्राजानन् । [अपि [त लोकम् अनु प्रज्ञेषम् ॥७॥ [यन वा सहसं वहसि यन वा सर्ववेदसम् । [तनमं यज्ञं नो वह स्वर देवेषु गन्तवे ॥८॥ अज च पचत पञ्च चौदनान् । [अर्ज पञ्चौदनान् पक्त्वा देवा लोकान् सम् आनशुः ] ॥९॥ शो ४ १४.' पञ्चौदन पञ्चभिर् अङ्गुलीभिर दो धर पञ्च चौदनम् एतम् । प्राची दिश दक्षिणा प्रतीचीम् उदीची ध्रुवाम् ऊर्धा दिशम् आ क्रमस्व ॥१०॥ ॥का २॥ * * * द्रव्योद्... १६.९९ शौ ४ १४ ७३ शौ * देहि देहि * * भसतम् उत्तरे * शौ ८३.१,९ पद्भ्यश् चतुर्थ्य. .. २ आजस्यानेकम् अन्तरिक्ष श्रुतम् * श्रुतया पद्भ्यश्.. सध्रीची अस्यान्तर्देशा प्राच्यां दिशि शिरो अजस्य धेहि दक्षिणायां दिशि दक्षिणं धेहि पार्श्वम् । प्रतीच्यां दिशि भसदम् अस्य धेा उदीच्यां दिश्य् उत्तर धेहि पार्श्वम् ॥१॥ अजस्यानूकम् ऊचीयां दिशि धेहि पाजस्यं ध्रुवायां दिशि धेहि] । अन्तरिक्ष मध्यतो मध्यम् अस्य पद्भिश चतुर्भिप्रति तिष्ठ दिक्षु ॥२॥ तम् एक शृतया प्रोणुहि त्वचा सर्वैर् अझैस संभृतं विश्वरूपम् । स उत् तिष्ठ प्रेहि नाकम् उत्तम पद्भिश् चतुर्भि:] प्रति तिष्ठ दिक्षु ॥३॥ सर्वा दिशस् संविदाना[स] सध्रीचीस् सान्तर्दशा प्रति गृह्णन्तु तेजसम् । ते रक्षन्तु तव तुभ्यम् एतं ताभ्यो जुहोमि हविषा घृतेन ॥४॥ यं ब्राह्मण निदधे यं च विक्षु या विभुष ओदनानाम् अजस्य। सर्व तद् अग्ने सुकृतस्य लोके जानीतान् नस् संगमने पथीनाम् ॥५॥ अज पञ्चौदनो ब्य् अक्रमत तस्योर इयम् अभवद् उदरम् अन्तरिक्षम् । द्यौस् ते पृष्ठं दिशः पार्श्वे ॥६॥ दिशश् चातिदिशश् च शृङ्गे सत्यं च ऋतं च चक्षुषी । विश्वरूपं श्रद्धा प्राणो विराट् परुः ॥७॥ एष वा अपरिमितो यशो यद् अज पञ्चौदनः। निर् अप्रियं भ्रातृव्यं दहति भवत्य् आत्मना । परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ॥८॥ * * यस् ति दिक्षु * विपुरुषो जनानाम् * शौ २० * * * य्यम् • पुरः अद: * दे ॥का ३॥ * अप्यय * * भरत्य् * परास्यात्प्रियो * * १६.१०० शौ ९.५.२३ शौ २४ मग्न्यो * * * समादाये इदमिदं गमेति विदुषो * कृणोत्व यश * * मूरि. * * द्वेषत् * ता * * यजमानश्च * नास्यास्थीनि भिन्द्यान् न मज्शो निर् दद्देत् । सर्वाणि समादायेदमिदं प्रवेशये[स] ॥१॥ इदमिदम् अस्य रूपं तेनेदं सं गमयति । स्वधाम् ऊर्जम् अक्षति ? महो ऽस्मै दुहे य एवं विदुषे [अ]जं पञ्चौदनं ददाति ॥२॥ इन्द्राय भागं शमिता कृणोतु यक्षं यज्ञपतिश् च सूरिः। ये नो द्विषन्त्य् अनु तान् द्रवस्वारिष्टा वीरा यजमानस्य सर्वे ॥३॥ पञ्च लोकाः पञ्च तव पञ्च । सुषु वृषनोती है। य एवं विदुषे अजं पञ्चौदनं ददाति ॥४॥ यो वा आयन्तम् इत्य् ऋतुं वेद । आयतीम् एवाप्रियस्य भ्रातृन्यस्य श्रियम् आ दत्ते। भवत्य् आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ॥५॥ यो वै संयन्तम् इत्य् [ऋतुं वेद । संयतीम् एव[प्रियस्य भ्रातृव्यस्य श्रियम् आ दत्ते । [भवत्य आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ॥६॥ यो वै भवन्तम् इत्य [ऋतुं वेद । * वायन्तमित्रत * * एव प्रियस्य * * परास्यतियो व* इति संवयन्तीम् एव इति २२६ ·११६ १६.६.३] पैप्पलादसंहिता [१६.१०२.३ भवन्तम् एव वाति अभिभवतम् इती शौ ३५ वाव * * इती * * इती भवन्तीम् एव[प्रियस्य भ्रातृव्यस्य श्रियम् आ दत्ते । [भवत्य् आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ॥७॥ [यो वा अभिभवन्तम् इत्य् [ऋतुं वेद] । अभिभवन्तीम् एव[प्रियस्य भ्रातृव्यस्य श्रियम् आ दत्ते । [भवत्य् आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ] ॥८॥ यो वा उद्यन्तम् इत्य् [ऋतु वेद । उद्यतीम् एव[प्रियस्य भ्रातृव्यस्य श्रियम् आ दत्ते । [भवत्य् आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ] ॥९॥ [यो वै मूर्धानम् इत्य् [ऋतुं वेद ] । मूीम् एव प्रियस्य भ्रातृव्यस्य श्रियम् आ दत्ते । [भवत्य् आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ॥१०॥ यो वै सर्वम् इत्य् ऋतुं वेद । सर्वाम् एवाप्रियस्य भ्रातृव्यस्य श्रियम् आ दत्ते । भवत्य् आत्मना परास्याप्रियो भ्रातृव्यो भवति ॥११॥ यावन्त्य् अस्य लोमानि ब्रह्मास्तृणोति वेद्याम् । तावतीर् अस्य धारा[स] समुद्रस्येवाक्षताः ॥१२॥ दुहां क्षीरं भवतु सर्पिर एभ्यस् स्वरा[] भूत्वोपतिष्ठत् सुगपम् । मधोर् धाराम् अधिपेभ्यो दुहाद् ओजो नाके तिष्ठतु मोदमानः ॥१३॥ ॥का ४॥ १६.१०१ * * *इत्रत* मर्वम् एवास्य प्रियस्य * * * * # परास्यात्रियो स्तृणा * अस्व *"त * ."तिष्ठात् सुरापास् ... ओज शौ १०८ २ शौ ७ शौ ८ कोशेषु प्रष्टयो अपि * कमितेभ्यो स्कम्भैद * आत्मान्वते तत् प्राण निर्विच्य यम् सहस्राक्ष * मदो * * * * * * एतस्याध * * * * वाहि * * अस्व * युक्त्वान् * * अस्व * * यातु परन् इदै सवितुर् व्य जानीह * यमो क एव ग यस्मिन् निहापत्युम् श्श्छन्त * * * च श्रीषुबिलश् * ऊर्वबुध्न्यो शौ ५ शौ ९ स्कम्भेनेमे विष्कभिते द्यौश् च भूमिश् च तिष्ठतः । स्कम्भ इदं सर्वम् आत्मन्वद् यत् प्राणन् निमिषच् च यत् ॥१॥ एकचक्रं वर्तत एकनेमि सहनाक्षरं प्र पुरो नि पश्चात् । अर्धन विश्वं भुवन जजान यद् अस्या किम् उ तस्य केतुः ॥२॥ पञ्चवाही वहत्य् अग्रम् अस्य पृष्टयो युक्ता अनुसंवहन्ति । अयातम् अस्य ददृशे न यातं परं नेदीयो ऽवरं दवीयः ॥३॥ इदं सवितर् वि जानीहि षड् यमा एक एकजः । अस्मिन् हापित्वम् इच्छन्ते य एषाम्] ए[क पक]जः ॥४॥ तिर्यग्बिलश् चम[स] ऊर्ध्वबुध्नस् [तस्मिन् यशो निहितं विश्वरूपम् । अत्रासत ऋषयस् सप्त साक ये अस्य गोपा महतो बभूवुः ॥५॥ तिस्रो ह प्रजा [अ]त्यायम् आय[न्न्य् अन्या [अ]र्कम् अभितो ऽविशन्त । बृहन् ह तस्थौ रजसो विमानो हरितो हरिणीर् आ विवेश ॥६॥ द्वादश प्रधयश् चक्रम् एक त्रीणि नभ्यानि क उ तच् चिकेत । तत्राहतास् त्रीणि शतानि शङ्कवष् षष्टिश् च खीला [अ] विचाचलाये ॥७॥ अनन्तं विततं पुरुत्रानन्तम् अन्तवच् चा समन्ते । ते नाकपालश् चरति प्रजानन् विद्वान् भूतं यदि भव्यम् अस्य ॥८॥ आविस् सन् निहितं गुहा जरन् नाम महत् पदम् । तत्रदं सर्वम् आर्पितम् एजत् प्राणन् निमिषच् च यत् ॥९॥ ऊर्ध्व भरन्तम् उदकं कुम्भेनेवोदहार्यम् । चक्षुषा सर्वे मनसा विदु. ॥१०॥ ॥का ५॥ शो ३ शौ ४ विशन्त. [विवेश ॥ * न * * विमान ॥ औं हरितो हरिणीर् आ औ द्वादश प्रदिशश् चकसेत * * कत्र * * * पष्टिश् * केला * * * यतत "नन्तव् अन्तक्या समक्ते । . शौ १२ शौ ६ * वन् * * जर . तत्रैद * * एतत् प्राण विमिषिस्य * शौ १४ पश्यन्तु सर्वे १६.१०२ शौ १०८.२९ * * वाहा त्वत * शौ १३ ऊनात् पूर्णम् उद् अचति पूर्णाद् ऊनम् उद् अच्यते । * * * अजति ईच्यते कविस् तद् ब्रह्मणा वेद यतस् तत् परिषिच्यते ॥१॥ प्रजापतिश् चरति गर्ने अन्तर् [अदृश्यमानो बहुधा प्रजायते । प्रजापतिश् चरति गर्भ अन्तर् अर्धेनेदं परि बभूव विश्वं यद् अस्या किम् उ तज् जजान ॥२॥ यद् एजति चरति यच् च तिष्ठत्य् अप्राण[त्] प्राणन् निमिषच् च तिष्ठत् । तद् दाधार पृथिवी द्याम् उतामूं तत् संभूय भवत्य् एकम् एव ॥३॥ उद् वाधार.. उत्तामु . ऐकम् इव * * * *पत प्राणं * * * शौ ११ २२७ ·पैप्पलादसंहिता [१६.१०४.३ यः * * * पतपश्चाद् * * त्रायते पड्क् तान् * * कतिमा xxx म् यदस् जिगित्मति उद् नास्य (उपरि नाप्य्) * * * या पुरस्ताद् युज्यते योत पश्चाद् या विश्वतो युज्यते योत सर्वतः । यया यशस् तायते प्राङ् तां त्वा पृच्छामि कतमा स ऋचाम् ॥४॥ यतस् सूर्य उदेत्य् अस्तं यत्र जिगीषति । तद् एव मन्ये ऽह ज्येष्ठं ततो नात्य् एति किं चन ॥५॥ सत्येनोव॑स् तपति ब्रह्मणावाड वि पश्यति । प्राणेन तिर्यङ् प्राणति यस्मिन् ज्येष्ठम् अधि श्रितम् ॥६॥ यो वै ते विद्याद् अरणी याभ्यां निर्मथ्यते वसु । स विद्वान् ज्येष्ठं मन्येन स विद्या द्] ब्राह्मणं महत् ॥७॥ अपाद् अग्रे सम् अभवत् सो ऽग्रे स्वर आभरत् । चतुष्पाद भूत्वा भोग्यस् सर्वम् आदत्त भोजनम् ॥८॥ भोग्यो भवद् अथो अन्नम् अद् बहु । यो देवम् उत्तरावन्तम् उपासातै सनातनम् ॥९॥ सनातनम् एतम् आहुर् उताध स्यात् पुनर्णवः । अहोरात्रे प्रजायते अन्यो अन्य[स्य रूपयोः ॥१०॥ ॥का ६॥ शौ" * त्रिड् जेष्ठम् * श्रुतम् निर्मध्यते * * विद्वाह * अग्ने # अभरत् * * असुर् आभवत् * अभूत्वा अत्तद् बहु अपासते * उताभ्या श्र: पुनन्नव शौ २२ शौ २३ शौ१०८ २४ * * * निर्वधम् * सम् * * उतस्याग्निं दिवि पश्यतेव * * गौ २५ "ध्वजीयमे * # ममु * शी २६ + * में * * * तदार* सौ २७ * * * मसि* जात * * उतेव ज्येष्ठोत * कनिष्ठोष * * पितैष. २८ .. गों अनेनेत्य् रूपाणि * * शतं सहस्रम् अयुतं न्यर्बुदम् असंख्येयं स्वम् अस्मिन् निविष्टम् । तद् अस्य नन्ति विपश्यत एव तस्माद् देवो रोचते । अघ भवत् ? ॥१॥ आराममात्रं ? ददृश उतैकं नैव दृश्यते । अत: परिष्वजीयसी दवता सा मम प्रिया ॥२॥ []यं कल्याण्य् अजरा मर्त्यस्यामृता गृहे । तस्मै कृता शये स यश् चकार जजार सः ॥३॥ त्वं स्त्री त्वं पुमान् असि त्वं कुमार्य उत वा कुमारः । त्वं जीर्णो दण्डेन वञ्चसि त्वं जातो भवसि विश्वतोमुखः ॥४॥ उतैषां ज्येष्ठ उत वा कनिष्ठ उतैषां भ्रातोत वा पितेषाम् । एको ह] देवो मनसि प्रविष्ट- पूर्वो जातस् स उ गर्ने अन्तः ॥५॥ अनेनैत्य एजति सर्वम् अस्मिन् विश्वरूपाण्य् उपयाद् ऋतस्य । स पुमान् पुंसो : जनं भृतेन सर्वाद् अन्तां गश्छतु तिष्ठन्येव ? ॥६॥ मध्य दिवौ निहितः पृश्निर अश्मा वि चक्रमे रजस[स] पात्य् अन्तौ । स विश्वाचीर अभि चष्टे घृताचीर् अन्तरां पूर्वम् अपरं च केतुम् ॥७॥ ये अर्वाङ् [मध्य] उत वा पुराण वेद विद्वांसम् अभितो बदन्ति । आदित्यम् एव ते परि वदन्ति सर्वे आग्निं द्वितीयं त्रिवृतं च हसम् ॥८॥ एकाम् ऋचं सम् इन्धते द्वादशभिर् अग्निभिः । तस्याम् आपस तस्यां गावस् तस्याम् ओषधयश् श्रिताः ॥९॥ सप्त सुपर्णा उप धावन्ति बाणम् अनुष्टुभा संभृत वायुम् एतम् । तम् आतरन् विततं तन्तुम् ओतं स नः पुनात् सलिलस्य पृष्ठे ॥१०॥ सप्त ऋषयः प्रतिहिताश् शरीरे सप्त रक्षन्ति सदम् अप्रमादम् । सप्तापस् स्वपतो लोकम् ईयुस् तत्र जागृतो [अ] स्वमजी सत्त्रसदौ च देवौ ॥११॥ ॥का ७॥ ॥अनु१६॥ * ५.४७.३३,१ म १०.१३९. ९.२३॥ * मध्यन् वि' चक्रमाचौठ * पन्य् * स विश्वाभिर् * * शचीभिर् अन्तरा अर्धम् अप- * अर्वाग् पुराणे .. वदन्ति [रच केतुम् सर्व अमेिं द्वितीय । - । - । 1 श्रुता. वा ३४.५५ * आतरं * * आउत रन्मन्ति * * * सप्तौ जाग्रता * मन्त्रसदौ * शौ ११.२१-१० १६.१०४ .. भवाशर्वो मृडतं मानि यातं पशुपती भूतपती नमो वाम् । भवाशों मृडात माभि * पशुपती भूतपती * * प्रतिहिताम् माया मा वि नाष्ट मा नो हिसिष्टं द्विपदो मा चतुष्पदः ॥२॥ प्रतिहितम् आयता चतुष्पद- [अविश्यवः शुने क्रोष्ट्रमा शरीराणि कर्तम् अरिलवेभ्यो गृभ्यो ये च कृष्णा अविष्यवः। शुनै * * शरीराणि कृत्रम् * * * च कृष्णा मक्षिकास् [ते] पशुपते वयांसि ते विघसे मा विदन्त ॥२॥ मक्षिका पति वयसि * विशसे मा विश्यन्त ऋन्दाय ते प्राणाय ते याश च ते भव रोपयः । कन्दाय ति 1 * भव रोपय - २२८ ·१६ १७.३ ३] पैप्पलादसंहिता [१६.१०६.३ * * रुग्र कृण्वस् मन्त्या मुखान * * यानि चिक्षूषि ते नमः त्वच अङ्गभ्योदराय * स्याय * ते नम. नमस् ते रुद्र कृण्मस् सहस्त्राक्षामर्त्य ॥३॥ पुरस्तात् ते नमः कृण्म उत्तराद् अधराद् उत । [अभीवर्गाद् दिवस् पर्य अन्तरिक्षाय ते नमः ॥४॥ मुखाय ते पशुपते यानि चचूंषि ते भव । त्वचे रूपाय संदृशे प्रतीचीनाय ते नमः ॥५॥ अङ्गेभ्य उदराय जिह्वाया आस्याय च । दभ्यो गन्धाय ते नमः ॥६॥ अस्त्रा नीलशिखण्डेन सहस्राक्षेण वार्जिना । रुद्रेणाध्वगघातिना तेन मा सम् अरामसि ॥७॥ स नो भवः परि वृणक्तु विश्वत आप इवाग्नि परि वृणक्तु नो भवः । मा नो अभि मांस्त नमो अस्त्व चतुर् नमो [अ]ष्टकृत्वो भवाय दशकृत्व: पशुपते नमस ते । तवमे पञ्च पशवो विभक्ता गावो [अ]श्वा: पुरुषा अजावयः ॥९॥ तव चतन्नः प्रदिशस् तव द्यौस् तवेदम् उग्रो अन्तरिक्षम् । तवेदं सर्वम् आत्मन्वद् यद् एजद् अधि भूम्याम् ॥१०॥ अस्त्रा नीलशिखण्डिने । तेने * म् * * अस्मै ॥८॥ * * भव: * * विश्वत अपैवाग्निः परि वृणक्त * * * मोस्तु * वसू तस्मै [ नो भव दशकृत्वाप: * * * पुरुषा दजावय. * * * तेव उग्रोव्य * एजर् * * ॥का १॥ शौ ११ २.११-२० ॥२॥ शौ नास्ति उरु५ कोशो वसुधानस् तवायं यस्मिन्न् इमा विश्वा भुवनान्य् अन्तः । स नो मृड पशुपते नमस् ते पर क्रोष्टारो अभिभाश् श्वान परो यन्त्व् * * मृड: पति * * * क्रुष्टारो बिभाश्माना * * अघरुदो अर्कश्यः ॥१॥ अपहृदोर् अकेश्या. धनुर् बिभर्षि हरितं हिरण्ययं सहस्रनि शतवधं शिखण्डिन् । धनुन् तिमर्षि .सतवध शिखण्ड्यम् रुद्रस्येषुश् चरति देवहेतिस् तस्यै नमो यतमस्यां दिशीत. ॥२॥ तस्मै * * द्विशीतः यो ऽभियातो निलयते त्वाम् उग्र निचिकीर्षति । नृचकीर्षधी पश्चाद् अनुप्रयुङ्क्षे तं विद्धस्य पदनीर् इव ॥३॥ * अदूप्रक्षे तु * प्रतिती यव भवारुद्रौ सयुजा संविदाना उभा[व] उग्रौ चरतो वीर्याय । सविधानाव् * * चरतो * तयोर् भूमिर् अन्तरिक्षं स्वर् द्यौस् ताभ्यां नमो भवमत्याय ? कृण्वन] ॥४॥ * भूमिम् नमस् ते ऽ[स]त्व् आयते नमो अस्तु परायते । नमस् ते प्राण तिष्ठत आसीनायोत ते नमः ॥५॥ नमस् साय नमः प्रातर् नमो राध्या नमो दिवा । भवाय च शर्वाय चोभाभ्याम् अकरं नमः ॥६॥ सहस्राक्षम् अतिपश्यं पुरस्ताद् रुद्रम् अस्यन्तं बहुधा विपश्चितम् । मोपाराम जिह्वयेयमानम् ॥७॥ मोपानाम जिह्वायेयुवानम् श्यावाश्व कृष्णम् असितं मृणन्त भीमं रथं केशिन५ पादयन्तम् । श्यावास्या * * वृणन्त भीमो * * पारयन्तम् पूर्वे प्रतीमो नमो अस्त्व अस्मै ॥८॥ * प्रतीयुवो नोऽभि ना मत्यं देवहेति मा न क्रुधः पशुपते नमस् ते। "हित * न क्षुध * * * [अन्यत्रास्म[द्] दिव्यां शाखां वि धूनु ॥९॥ * क्षिव्या * * दुर. मा नो हिंसीर् अधि नो ब्रूहि परि णो वृग्धि मा क्रुधः। मा त्वया सम् अरामसि ॥१०॥ अरामयि ॥२॥ * साय । । रुरुम् * * * मा कृष ॥का२॥ शौ ११.२ २१-३१ १६.१०६ मा नो [अ] श्वेषु गोषु पुरुषेषु मा गृधो नो अजाविषु । अन्यत्रोन वि वर्तय पियारूणां प्रजां जहि ॥१॥ यस्य तक्मा कासिका हेतिर् एकम् अश्वस्येव वृषण : क्रन्द एति । अभिपूर्व निर्णयते नमो अस्त्व् अस्मै ॥२॥ यस तिष्ठति विष्टभितो अन्तरिक्षे ऽयज्वन प्रमृणन् देवपीयून् । तस्मै नमो दशभिश् शक्करीभिः ॥३॥ * * श्वेशु ..कृधो * * * * वतयत् प्रिया रूपाणा * * एकाश्वस्येव * * यति * निन्त्रयते * वस्त्व् * ॥३॥ * * विश्वभृतो पीयुं * * दिशिमिश * २२९ ·पप्पलादसंहिता [ १६.१०८.४ तुभ्यम् आरण्याः पशवो मृगा वने हितास् तुभ्यं वयांसि शकुना- पत- त्रिणः। * आरण्य: * मृत्या त्रिणा तवेक्ष पशुपते सिशुमारा * पुरीषया जगा मस्या * * * नु परिष्ठात्स्थि * * सघश् शवान् पूर्वस्या * * * स्नाद् दिव्या विद्यत पातयेताम् * देवो * * * भवाप: प्रा * * * वा (उपरि ना) शो नास्ति तव यक्ष पशुपते [अ]प्स्व अन्तस् तुभ्यं क्षरन्ति दिव्या [आ]पो वृधे ॥४॥ शिंशुमारा [अजगरा पुरीकया जषा मत्स्या रजसा येभ्यो अस्यसि । न ते दूरं न परिष्ठास्ति ते भव सद्यस् सर्वान् परि पश्यसि भूमिम् ॥५॥ पूर्वस्माद् धंस्य उत्तरस्मिन् समुद्र मा नो रुद्र तक्मना मा विषेण । मा नस् सं ना दिव्येनाग्निनान्यत्रास्मद् विद्युतं पातयताम् ॥६॥ भवो दिवो भव ईशे पृथिव्या भव आ पप्र उर्व अन्तरिक्षम् । तस्य न प्राप दुच्छुना का चनेह ॥७॥ भव राजन् यजमानाय मृड पशूनां हि पशुपतिर बभूथ । यश् श्रद्दधाति सन्ति देवा इति चतुष्पद द्विपदे अस्य मृड ॥८॥ मा नो महान्तम् उत मा नो अर्भक मा न उक्षन्तम् उत मा न उक्षतः । मा नो हिंसी: पितरं मौत मातर [च] स्वां तन्वं रुद्र मा रीरिषो नः ॥९॥ रुद्रस्यैलबकारेभ्यो ऽसंसूक्तगिरेभ्यः । इदं महास्येभ्यश् श्वभ्यो ऽकरं नमः ॥१०॥ नमस् ते घोषिणीभ्यो नमस् ते [के]शिनीभ्यः । नमस् संभुञ्जतीभ्यो नमो नमस्कृताभ्यः ॥११॥ ॥का ३॥ * अद्धधायदि * * यति. यस्य * * * महान्तव् इतं .क्षीयन्त * * नो अक्षत * * हिसी: * मोत * स्वा न्तन्नो रुद्र * रुद्रस्येलकारएभ्यो सौसूक्तगिरेभ्यः [रिषो * सहस्यै यश श्रिभ्यो * * । * ममृञ्जतीभ्यो # नमस्स्वस्ते(उपरि ते)भ्यः शी१०१०१-१० १६.१०७ * * * प्रपत * * वेद: * सीमो चास्य * गोपिता हिमा नमस् ते जायमानाये जाताया उत ते नमः । बालेभ्यश् शफेभ्यो रूपायाघ्न्ये ते नमः॥१॥ यो विद्यात् सप्त प्रवतस् [सप्त विद्यात् परावतः । [शिरो यज्ञस्य यो विद्यात् स वशां प्रति गृह्णीयात् ॥२॥ [वेदाहं सप्त प्रवतस्] सप्त वेद परावतः। शिरो यक्षस्याहं वेद सोमं चास्यां विचक्षणम् ॥३॥ यया द्यौर् यया पृथिवी यया[पो गुपिता इमाः। वशां सहस्रधारां ब्रह्मणाच्छावदामसि ॥४॥ शतं कंसाश् शतं दोग्धारश् शतं गोतारो अघि पृष्ठे अस्याः । ये देवास् तस्यां प्राणन्ति ते वशां विदुर् एकधा ॥५॥ यक्षपदीराक्षीरा स्वधाप्राणा महीलुका । वशा पर्जन्यपत्नी देवां अप्य् एतु ब्रह्मणा ॥६॥ अनु त्वाग्नि[५] प्राविशद् अनु सोमो वशे त्वा । ऊधस् ते भद्रे पर्जन्यो विद्युतस् ते स्तना वशे ॥७॥ । अपस् त्वं धुक्षे प्रथमा उर्वरा [अ]परा वशे । तृतीयं राष्ट्र धुक्षे भन्नं क्षीरं वशे त्वम् ॥८॥ यद् आदित्यैर हूयमानोपातिष्ठ ऋतावरि । इन्द्रस सहनं पात्रान् सोमं त्वापाययद् वशे ॥९॥ यद् अनूचीन्द्रम् पेर् आत् त्व ऋषभो ऽवयत् । तस्मात् ते वृत्रहा पय: क्षीरं कुद्धो ऽभरद् वशे ॥१०॥ ॥का ४॥ स्य * * तस्य प्रैणन्ति तए यशपतिराक्षीरात् * महिलोका. अस्य् * * युधसू * त वुक्ष * ऊर्वरा परापरा * ..वशी * * * हूयमानोपादिष्ट * * * पात्रे * त्वापाशद् * उधूंचीन्द्रम् * आद् वृषभो बयत * कृधो * * १६.१०८ शौ १० १०.११ शो १२ यत् ते क्रुद्धो धनपति क्षीरं देव्य [अ]भरद् वशे । इदं तद् अद्य नाकस् त्रिषु पात्रेषु रक्षति ॥१॥ (त्रिषु पात्रेषु तं सोमम् आ देव्य अभरद् वशा । अथर्वा यत्र दीक्षितो बर्हिष्य् आस्त हिरण्यये ॥२॥ सं हि सूर्येणागत सम् उ सर्वेण चक्षुषा । वशा समुद्रे प्रानृत्यद् ऋचस् सामानि बिभ्रती ॥३॥ सं हि सोमेनागत सम् उ सर्वेण पद्धता । यद क्रुद्धो * * देहि * * * तु नद्य नागस् * * रक्षिति * * हित * * घेव्य * * •अस्तु हिरण्यवे स्तमस् * * * * प्राणन्ती ऋजुस् * * * * * स्मम् अ * * . शौ १५.. २३० ·छ १६.१८.१.१] पप्पलादसंहिता [१६.१११.१ शौ १४२ शौ १५३१ शौ १७ खलुभिस् * * * * स्सम् अ * पतित्रिभिः # * अभ्य् अगश्छन्ति * दीष्ट्री अस्त हिरण्ययी * * दि तिष्ठ * मश्वस् * भूत्वा अथ् * * * * * वशा समुद्रम् उत् तिष्ठा द] गन्धर्वैः कलिभिस् सह ॥४॥ सं हि वातेनागत सम् उ सर्वैः पतत्रिभिः । वशा समुद्रम् अत्य् अख्यद् भद्रा ज्योतींषि बिभ्रती ॥५॥ तद् भद्रास् सम् अगच्छन्त वशा देष्ट्रय् अथो स्वधा । अथर्वा यत्र दीक्षितो बर्हिष्य् आस्त हिरण्यये ॥६॥ अभीवृता हिरण्येन यद् अतिष्ठ ऋतावरि। अश्वस् समुद्रो भूत्वाध्य् अस्कन्द]द् वशे त्वा ॥७॥ वशा माता राजन्यस्य वशा माता स्वधे तव । वशाया यज्ञ आयुधं ततश् चित्तम् अजायत ॥८॥ ऊर्बो बिन्दुर् उद् अचरद् ब्रह्मणः ककुदाद् अधि। ततस् त्वं जशिषे वशे ततो होताजायत ॥९॥ आस्नस् ते गाथा अभवन्न् उष्णिहाभ्यो बलं तव । पाजस्य[ज्] जशे ते यज्ञ[स] स्तनेभ्यो रश्मयो वशे ॥१०॥ ॥का ५॥ शौ १६ शौ १८ * जज्ञायुध * चित्रम् * शौ उतम् होता अजायत शौ २० * * * भवन्त्य स्तेनेभ्यो * * शौ १० १०२१-३० १६ १०९ अयुन्माभ्याम् एन # शक्तिभ्या ज * * अन्त्रेभ्यो यत्रा विरुधा प्राविशता * * * ब्रह्मो न यत् सैनेत्र भवे त्वा * * अवपतन्त * असास्व ससूवै ताम् * * * क्लिप्त * * अस्यात् युधेकस् पाराश्रि यज्ञाभरान् त्वरसा * * वशः * श्रुय ******* औदनो * * * * अत्रत वशा मृत्युर * * * आभवद् * मनुष्यास् गृहीयत् ईर्माभ्याम् अयनं जातं सक्थिभ्यां च वशे तव । आन्त्रेभ्यो अत्रा जशिर उदराद् अधि वीरुधः ॥१॥ यद् उदर वरुणस्यानुप्राविशथा वशे । ततस् त्वा ब्रह्मोद् अह्वयत् स हि नेत्रम् अवेत् तव ॥२॥ सर्वे गर्भाद् अवेपन्त जायमानाद् असूस्वः । ससूव हि ताम् आहुर् वशेति ब्रह्मणा क्लप्त उत बन्धुर् अस्याः ॥३॥ युध एकस् सं सृजति यो ऽस्या एक [६]द् वशी। तरांसि यज्ञा अभवन् तरसां चक्षुर् अभवद् वशा ॥४॥ वशा सूर्य प्रत्य् अगृह्णाद् वशा यशम् अधारयत् । वशायाम् अन्तर् आविश[द्] ओदनो ब्रह्मणा सह ॥५॥ वशाम् एवाहुर् अमृतं वशां मृत्युम् उपासते । वशदं सर्वम् अभवद् देवा मनुष्या [अ]सुरा, पितर ऋषयः ॥६॥ य एवं विद्यात् स वशां प्रति गृह्णीयात् । तथा [हि यक्षस् सर्वपाद् दुहे दात्रे ऽनपस्फुरन् ॥७॥ तिस्रो जिह्वा वरुणस्यान्तर दीद्यत्य् आसनि । तासां या मध्ये राजति सा वशा दुष्प्रतिग्रहा ॥८॥ चतुर्धा रेतो ऽभवद् वशाया [आ]पस तुरीयम् अमृतं तुरीयम् । यक्षस् तुरीयं पशवस् तुरीयं य एवं विद्यात् स वशा प्रति गृलीयात् ॥९॥ वशा द्यौर वशा पृथिवी वशा विष्णु प्रजापति। वशाया दुग्धम् अपिबन साध्या वसवश च ये ॥१०॥ ॥का ६॥ १६.११० वशाया दुग्ध पीत्वा साध्या वसवश् च ये । इमे व्रध्नस्य विष्टपि पयो ऽस्या उपासते ॥१॥ सोमम् एनाम् एक दुढे घृतम् एक उपासते । य एवं विदुषे वशां ददुष् टे गतास् त्रिदिवं दिव. ॥२॥ वशां दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यस् साल् लोकान् सम् अश्नुते । ऋतं अस्याम् आहितम् अपि ब्रह्माथो तपः ॥३॥ वशां देवा उप जीवन्ति वशां मनुष्या उत । वशेदं सर्वम् अभवद् यावत् सूर्यो विपश्यति ॥४॥ |का ७॥ ॥अनु१७॥ चिरित्य् आसिनि तुप्रतिग्रहम् * रेत भग्द् शौ १०१० ३१-३४ सोमकेनामके * # एकम् * * * ब्रह्मणेभ्यस् . ससम् अश्नते भतू ष्य् ब्रह्म अपो तप शौ ९.६ १ यो वा एकं ब्रह्मानुष्टा विद्यात् सद्य महद्वते ? ।

·१६.१८.३.११] पैप्पलादसंहिता [१६.११३.११ शौ २ शौ ३ शो ४ परूंषि यस्य संभारा ऋचो [य] स्यानूक्यम् ॥१॥ छन्दांसि यस्य लोमानि परिस्तरणम् इद् धविर यजुर हृदयम् उच्यते ॥२॥ यद् अतिथिपतिर अतिथीन् प्रतिपश्यति देवयजनं प्रेक्षते ॥३॥ यद् अभिवदति दीक्षाम् उपैति यद् उ[द] कं याचत्य् अप प्रणयति ॥४॥ या यश आप प्रणीयन्त ता एव ताः॥५॥ यत् तर्पणम् आहरन्ति य अग्नीषोमीय पशुर् बध्यते स एव सः ॥६॥ यत् खादम् आहरन्ति पुरोडाशा एव तौ ॥७॥ यद् आवसथान् कल्पयन्ति [सदोहविर्धानान्य् एव तत् कल्पयन्ति ॥८॥ यत् परिस्तुणन्ति बर्हिर् एव तत् ॥९॥ यत् कशिपबर्हणान्य आहरन्ति परिधय एव ते ॥१०॥ यद् उपरिशयनम् आहरन्ति स्वर्गम् एव तेन लोकम् अ[च रुन्द्धे ॥११॥ यद् अभ्यञ्जनम् आहरन्त्य् आज्यम् एव तत् ॥१२॥ यद् अशनकृतं ह्वयन्ति हविष्कृतम् एव तद् ध्वयन्ति ॥१३॥ यद् व्रीहयो यद् यवा निरुप्यन्ते अंशव एव ते ऽनूप्यन्ते ॥१४॥ स्यानूक्तम् श्छन्दास् * * *स्तरण * * यदमु * * प्रेष्यते * * * उपत् * * याचित्तिष: * णयन्ति * यज्ञे यापः प्रणयन्त्य् येता एता एवु ता * * आहरन्त्य् यग्नीषोमीयुः पशुभिर् वद्धयते * खातम् तो [स्येव * * आवसता* * °स्तृणयन्ति * बर्हिणान्य् * परिध् * * * पर्षेनम् .. शौ १२ शौ ७ शौर शौ १३ ॥का १॥ * * ह्रयेवि भयन्ति * * * * नरुप्यन्ते १६.११२ * मुसुल ग्रावाणो * पवित * रजीष. * दयं निरीक्षण षवणे शौ १६,१७ शौ१८ उलूखलं मुसलं ग्रावाणः ॥१॥ शूर्प पवित्रं तुषा ऋजीषा ॥२॥ स्रुर दर्विर नेक्षणम् आयवनम् आपो ऽभिषवणीः ॥३॥ य[द्] द्रोणकलश: कुम्भी [य]म् एव कृष्णाजिनं वायव्यानि पात्राणि ॥४॥ यजमानब्राह्मणं वै यद् अतिथिपति- कृणुते यद् आहार्याण्य् अवेक्षत इदं भूया इदाम् इति ॥५॥ यद् आह भूय उद् धरेति प्रजां चैव पशूशु च वर्धयते । प्राणम् एव वर्षीयांसं कृणुते ॥६॥ यत् संपृच्छति कामम् एव तेनाव रुन्छे । कामो ह पृष्टो यजति ॥७॥ यद् उदकम् उपसिञ्चत्य् अप एव तेनाव रुन्द्धे ॥८॥ यद् उपहरति हवींष्य् आ सादयति ॥९॥ तेषाम् आसन्नानाम् अतिथिर् आत्मनि जुहोति ॥१०॥ नुक्कारेण वषट्कारेण सुचा हस्तेन प्राणे यूपे ॥११॥ ॥का २॥ * वा * पथि: यद * यदाम् * * * भूयोद् धराति वर्धयेते कृत्वाते १९ याजाति २० शो २० * माश्विनानाम् जुह्वति शुल्कारेण * स्रुच सा २२ शौ ९६.२४ शौ २५ शौ २६ शौ २८ शौ २७ * सौ ३० तस्मान् न द्विषन्न् अद्यान् न द्विषतो ऽनम् अद्यान् न मीमांसितस्य न वैमासितस्य ना मीमांसमानस्य ॥१॥ वैमास्यमानस्य सर्वो वा एष जग्धपाप्मा यस्यान्नम् अनन्ति ॥२॥ सर्वो वा एषो ऽजग्धपाप्मा यस्यानं नाश्नन्ति ॥३॥ सर्वा उपशो जग्धपाप्मान * अश्नन्ति प्राजापत्यो वा एतस्यैव यज्ञो विततो य उपहरति ॥४॥ प्रजा* * * * * य * [व्यतताध्वरो य सर्वदा वा एष सुतसोम आईपवित्र आहृतयशक्रतुर् वितताध्वरो य * मोमो आन्त्रिपवित्रा आरतीयक्रतुर् उपहरति ॥५॥ यो ऽतिथीनां स आहवनीयो यो ऽनकरणस् स दक्षिणाग्नि[२] यो वेश्मनि । * तिथना साहवृणीयो * * य् * * * स गाईपत्यः ॥६॥ इष्टं च वा एष पूर्त चानाति य पूर्वोऽतिथे अनाति ॥७॥ पर्वो धितेर् * प्रजां च वा एष पशूश् चाश्नाति [य पूर्वो ऽतिथेर् अश्नाति ॥८॥ ऊर्ज च वा एष पयश् च गृहाणाम् अनाति यः पूर्वो ऽतिथे अश्नाति ॥९॥ धितेर् एष वा अतिथिर् यच् छोत्रियस् तस्मात् पूर्वो नाश्नीयात् ॥१०॥ * * * यम् छुत्रिय अशितावत्य् अश्नीयात् तद् व्रतम् । यशस्याविच्छेदाय यशस्य गुप्तये यक्षस्य सात्मत्वाय ॥११॥ का ३॥ सु गाहपत्या * शौ ३३ शो ३७ शौ ३८ २३२ ·१६.१८.७.१ ] पैप्पलादसंहिता [१६.११७.१ शौ ९६ ४०,४१ .. शौ ४२,४३ शौ ४४,४५ यत् क्षीरम् उपसिच्योपहरति यावद् अग्निष्टोमेन समृद्धनेष्ट्वावरुन्छे सपृष्ठेनेष्ट्वा तावद् एनेनाव रुन्द्ध ॥१॥ यत् सर्पिर उपसिच्योपहरति यावत् साह्नेन समृद्ध नेष्ट्वावरुन्द्धे तावद् एनेनाव रुन्द्धे ॥२॥ यन् मधूपसिच्योपहरति यावद् अतिरात्रेण समृद्धेने[ष्टाचरुन्द्धे तावद् समृद्धेन एनेनाव रुन्द्ध] ॥३॥ यन् मांसम् उपसिच्योपहरति यावद् द्वादशाहेन समृद्धनेष्ट्वावरुन्द्धे तावद् एनेनाव रुन्द्धे ॥४॥ यद् उदकम् उपसिच्योपहरति प्रजानां प्रजननाय ज्योग जीवति सर्वम् ...द्योग * * शौ ४६,४७ तावत् * * शौ ४८,४९ आयुर् एति । न पुनर् आ जरस प्रमीयते य [एवं वेद ॥५॥ ॥का ४॥ यः शौ ९६५०-५२ * * भूषा * * सविता भूत्या * * * ऊजोंद. निधि- नम्। शौ ५३-५४ तस्मै वा उषा हिङ् कृणोति सविता प्रस्तौति । बृहस्पतिर् ऊर्जाद् गायति त्वष्टा पुष्टया प्रति हरति विश्वे देवा निध- निधनं भूत्या प्रजाया: पशूनां भवति य एवं वेद ॥१॥ तस्मा उद्यन् सूर्यो हिङ् कृणोति संगव' प्रस्तौति । मध्यंदिन उद् गायत्य अपराह[] प्रति हरत्य् अस्तंयन् निधनम् । [निधनं भूत्या प्रजाया पशूनां भवति य एवं वेद ॥२॥ तस्मा अभ्रो भ[वन्] हिङ् कृणोति विद्योतमान प्रस्तौति । स्तनयन्न् उद् गायत्य अपराल प्रति हरत्य् अस्तयन् निधनम् । [निधनं भूत्यार प्रजाया पशूनां भवति य एवं वेद ॥३॥ अतिथीन् प्रति पश्यति हिङ् कृणोत्य् अभि वदति प्र स्तोत्य् उदकं याचत्य उद् गायत्य् उप हरति प्रति हरत्य् उच्छिष्टं निधनम् । निधनं भूत्या[५] प्रजाया पशूनां भवति य एवं वेद ॥४॥ निधिन तस्माद् उद्यत् मध्यन्दिनोद * * * * अपराल प्रति हरत्य [अस्तव्य * तस्मा शो * हि स्तनयिन्य उद गायस्य अपराह्न अस्तव्य शौ ५५-५६ शौ ५७-५९ * उद कायत्य अपराह्न * * * निधिन ॥का ५॥ शौ ९६ २३ गमयन्तीर् * शौ ६१ शौ ६२ शो ६३ यद् अक्षन्तार * पृष्टोत्त * * * 'वेष्टारावसता प्रभिधन्ते . एते वै प्रियाश् चाप्रियाश च ऋत्विजस् स्वर्ग लोकं गमयन्ति यद् अतिथयः ॥१॥ यत् क्षत्तारं ह्वयत्य् आ श्रावयति ॥२॥ यत् प्रतिशृणोति प्रत्य् आ श्रावयति ॥३॥ यत् परिवेष्टार आवसथान् प्रपद्यन्ते चमसाध्वर्य[व] एव ते ॥४॥ तेषां वै [न कश् चनाहोता ॥५॥ यत् प्रातर उपहरति प्रातस्सवनम् एव तत् ॥६॥ यद् दिवोपहरति माध्यंदिनम् एव तत् सवनम् ॥७॥ यत् सायम् उपहरति तृतीयसवनम् एव तत् ।।८॥ यद् अतिथिपतिर् अतिथीन् परिविष्यायनं याचते अवभृथम् एव तत् प्रा ह्वयन्ति ॥९॥ यत् सभागयतु दक्षिणाम् एव तत् सभागयतु यद् अनुतिष्ठत्य् उद- वस्यत्व एव तत् ॥१०॥ ॥का ६॥ * यवोपहरति शौ ६४ * * * प्रविश्यायन शौ ६५ यश छभार्गेतु * * * सभागेतु वश्यत्व् * * ॥६॥ सोपहूतत् सभागेतु यदनुतिष्ठ- [त्युदवश्यत्वेव तत् ॥६॥ १६.११७ शौ ९६६६ भक्षयत्य उपहूतस् तस्मिन् यत् पृथिव्यां सोपहूत: * भक्षयित्य् स उपहूतः पृथिव्यां विश्वरूपम् । २३३ ·१६.१८.१०७] पप्पलादसंहिता [१६.१२०.७ शो नास्ति * तत् * * * स्वगोलोको वदन्त्य् * * पतत्य अन्तरिक्षा * शो नास्ति शी६८ शो नास्ति पृथिव्यां तपति पृथिव्याम् आ भाति स्वर्गलोको भवति य एव वेद ॥१॥ [स] उपहूनो अन्तरिक्ष भक्षयत्य् उपहूनस् तस्मिन् यद् अन्तरिक्ष विश्वरूपम्। अन्तरिक्षे तपत्र अन्तरिक्ष आ भाति स्वर्गलोको भवति य एवं वद ॥२॥ [स] उपहूतो दिवि भक्षयत्य् उपहूतस् तस्मिन् यद् दिवि विश्वरूपम् । दिवि तपति दिव्य आ भाति [स्वर्गलोको भवति य एवं वेद ॥३॥ [स] उपहूतो देवेषु भक्षयत्य् उपहूतस् तस्मिन् यद् देवेषु विश्वरूपम् । देवेषु तपति देवेष्व् आ भाति स्वर्गलोको भवति य एव वेद ॥४॥ स उपहतो लोकेषु भक्षयत्य् उपहूतस् तस्मिन् यल् लोकेषु विश्वरूपम् । | लोकेषु तपति लोकप्च् [मा] भाति स्वर्गलोको भवति य एवं वेद ॥५॥ ॥का ७॥ । शो ६९ शो नास्ति * पतति सोपहूतो देवेषु लोकेषु . * पतति लोकेषु * स्वर्गोलोको शौ नाति * प्राड * प्रत्यड्. . यत् प्राग आसीनो निर्वपति यज्ञाय च देवेभ्यश् चा वृश्चत ॥२॥ यद् दक्षिणाम् आसीनो निर्वपति यमाय च पितृभ्यश् चा वृश्चते ॥२॥ यत् प्रत्यग् आसीनो निर्वपति वरुणायाप्सुषदाया वृश्चते ॥३॥ यद् उदर आसीनो निर्वपति सोमाय च राक्षे सप्तऋषिभ्यश् चा वृश्चते॥४॥ । यद् उपस्थं कृत्वासीनो निर्वपति भूमय चाग्नये चा [वृश्चते ॥५॥ यद् ऊर्ध्वगीर ? भासीनो निर्वपति वायवे चान्तरिक्षाय चा [वृश्चते ॥६॥ यद् ऊर्ध्वस् तिष्ठन् निर्वपति दिवे चादित्याय चा वृश्चते ॥७॥ ॥का ८॥ उदङ् च आ - - च - गृहर् # निरुप्येवम् * * * * सु .. यदमिद प्रायाश्चित्तिः यं कामयेत पापीयान् [निश्रयान् ?] आत्मना प्रजया पशुभिर् गृहैर् ध्वनेन स्याद् इति तस्यैवं निर वपेत् । तस्यैवं निरुप्यैवम् एवानु निर् वपेत् । तद् एव स पापीयान् निशयान् ? आत्मना प्रजया पशुभिर् गृहेर ध्वनेन भवति। इदमिद कुर्यात् सा प्रायश्चित्तिः ॥२॥ यं कामयेत वसीयान् निश्रयान् ? आत्मना प्रजया पशुभिर् गृहैर् ध्वनेन स्याद् इति तस्यैवं निर् वपेत् । तस्यैवं निरुप्यैवम् एवानु निर् वपेत् । तद् एव स वसीयान् निश्रयान् ? आत्मना प्रजया पशुभिर् गृहैर् ध्वनन भवति । इदमिदं कुर्यात् सा प्रायश्चित्तिः ॥२॥ यं कामयेत वसीयान् निश्रेयान् ? आत्मना प्रजया पशुभिर् गृहैर् ध्वनेन स्याद् इति तस्यैवं निर धपेत् । तस्यैवं निरुप्यैवम् एवानु निर् वपेत् । तद् एव स न वसीयान् निश्रयान् ? आत्मना प्रजया पशुभिर् गृहेर् ध्वनेन भवति । इदमिदं कुर्यात् सा प्रायश्चित्तिः ॥३॥ ॥का ९॥ निरुप्येवम् * * * * * सु... प्रायाश्चित्ति निरुप्येवएवम् * * * १६.१२० समासमानस्य * * * एस्त्वा पाप्ति * * * विष्यान्दते ष्यन्दत्ते यद् अनयमानस्य तण्डुल[स] स्कन्दति समासमानस्य वर प्रमायुषो भवति ॥१॥ यद् इष्ट्वा विवपति पितृदेवत्यं करोति ॥२॥ यद् विष्यन्दते गृहाणां च पशूनां च पयो वि ष्यन्दते ॥३॥ यद् उपसिञ्चति गृहाणां च पशूनां च पय उप सिञ्चति ॥४॥ यद् आयवनं शीर्यते गृहपतिर म्रियते ॥५॥ यद् द्रुवयं शीर्यते गृहपनी म्रियते ॥६॥ यत् कुम्भी विषमिता सर्वज्यानि दाता च प्रतिगृहीता च जीयेते ॥७॥ ॥का १०॥ ..पयोप * *द्रव्य * * विषसता २३४ ·१६ १८.१४.६] पैप्पलादसंहिता [१६.१२४.६ १६.१२१ यत् प्राश्चम् उद्धर्तयति यज्ञाय च देवेभ्यश् चा वृश्चते ॥१॥ यद् दक्षिणाश्चम् उद्धर्तयति यमाय च पितृभ्यश् चा वृश्चते ॥२॥ यत् प्रत्यञ्चम् उद्धर्तयति वरुणायाप्सुषदा[या] वृश्चते ॥३॥ यद् उदञ्चम् उद्धर्तयति सोमाय च राजे सप्तऋषिभ्यश् चा वृश्चते ॥४॥ यद् अनुवृत्तम् उद्धरति दिशोदिशो वा एनं भयम् आ गच्छति ॥५॥ देवेभ्यश् * * । यद् दक्षिणाश्चम् उद्वर्तयति [यमाय च पितृभ्यश् चा वृश्चते * अन* * * वैन * * * ॥का ११॥ १६.१२२ यमाय + पितृभ्यश् * * यत् प्राचीनं बर्हि[स्] स्तृणाति यज्ञाय च देवेभ्यश् चा वृश्चते ॥१॥ यद् दक्षिणाचीन बर्हि स्] स्तृणाति यमाय च पितृभ्यश् चा वृश्चते ॥२॥ यत् प्रतीचीनं बर्हि [स] स्तृणाति वरुणायाप्सुषदाया वृश्चते ॥३॥ यद् उदीचीनं बर्हि [स] स्तृणाति सोमाय च राशे सप्तऋषिभ्यश् चा वृश्चते ॥४॥ ***** यमाय **** ॥का १२॥ १६.१२३ यत् पुरस्तात् पात्रस्य शिछरं ? करोत्य् अर्ष प्रतिग्रहीतुर् मुखे जायते ॥१॥ यः * * * * * "गृहीत * * यद् दक्षिणत: पात्रस्य श्छिरं ? करोति यमाय च पितृभ्यश् चा वृश्चते ॥२॥ यत् पश्चात् पात्रस्य शिछरं ? करोत्य् अकृतपूर्व करोति ॥३॥ यद् उत्तरत: पात्रस्य रिछरं ? करोति सोमाय च राशे सप्तऋषिभ्यश् चा वृश्चते ॥४॥ ॥का १३॥ १६१२४ * * छुक्र पाणीयाद् एनां आदित्येश् चा * * * फलकृ * * * * प्राश्ना (अधस्तात् श्नी एकपुस्तके)तु * * * * * देवदेवानां * [ मरुद्भ्यश्च * * * * * प्रशनाद् * देवेभ्यश् चा * यच् छुक्रो भवत्य् आदित्यानाम् एव प्रियं धामोपयति । स यच् छुक्रं प्राश्नीयाद् आदित्यानां त्वा प्रियेण धाम्ना प्राश्नामीत्य एनं प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धान्ना प्राश्नात्य् आदित्ये[भ्य आ वृश्चते ॥१॥ यत् फलीकृतो भवति मरुताम् एव प्रियं [धामोपयति । स यत् फलीकृ[] प्राश्नीयान् मरुतां त्वा प्रियेण [धाम्ना प्राश्नामीत्य एनं प्राश्नीयात्। ततश चैनम् अन्येन धाम्ना प्राश्नाति मरुद्भ्य आ वृश्चते ॥२॥ यत् फलीकृतो भवति विश्वेषाम् एव देवानां प्रियं [धामोपयति । स यत् फलीकृतं प्राश्नीयाद् विश्वेषां त्वा देवानां प्रियेण [धाम्ना प्राश्नामी- त्य एनं प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धान्ना प्राश्नाति विश्वेभ्यो देवेभ्य आ वृश्चते ॥३॥ यत् क्लिन्नो भवति पितृणाम् एव [प्रियं धामोपयति । [स] यत् क्लिन्नं प्राश्नीयात् पितृणां त्वा प्रियेण [धाम्ना प्राश्नामीत्य एनं प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धान्ना प्राश्नाति पितृभ्य आ वृश्चते ॥४॥ यत् क्लिन्नो भवतीन्द्रस्यैव [प्रियं धामोपयति । [स] यत् क्लिग्नं प्राश्नीयाद् इन्द्रस्य त्वा प्रियेण [धाना प्राश्नामीत्य एनं प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धाना प्राश्नातीन्द्राया वृश्चते ॥५॥ यद् वक्ष्यामो ? भवत्य् अग्नेर् एव [प्रियं धामोपयति । स यद् वक्ष्यामं ? [प्राश्नीयाद् अग्नेस् त्वा प्रियेण धाम्ना प्राश्नामीत्य पनम् प्राश्नीयात् । [ततश् चैनम् अन्येन धाम्ना] प्राश्नात्य् अग्नय आ वृश्चते ॥६॥ * क्लुन्नो * क्लुन्न . प्रश्नातु * * * * क्लुन्नो भवतीन्द्रस्येव * क्लुन्न "न्द्राय * प्राश्नत्य * * * ·१६१९११] पैप्पलादसंहिता [१६.१२७ १ * योद् * * * * प्राश्नान् * * * * अशन् * * * येनम् * * * अद्भय् * * * * * * दिशाना * * यद् अनवक्षामो ? भवति मित्रावरुणयोर् एव [प्रियं धामोपयति । स यद् अनवक्षाम ? प्राश्नीयान् मित्रावरुणयोस् त्वा प्रियण [धाम्ना प्राश्ना- मीत्य एनं प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धाम्ना प्राश्नाति मित्रावरुणाभ्याम् आ वृश्चते ॥७॥ यत् क्षुद्रो भवत्य् अपाम् एव [प्रियं धामोपयति । स यत् क्षुद्र प्राश्नीयाद् अपां त्वा प्रियेण [धाम्ना प्राश्नामीत्य् एन प्राश्नीयात्। तत[श्] चैनम् अन्येन धाना प्राश्नात्य् अद्भ्य आ वृश्चते ॥८॥ यच् छिद्रो भवति दिशाम् एव [प्रिय धामोपयति । स यच् छिद्रं प्राश्नीयाद् दिशां त्वा प्रियण धाम्ना प्राश्नामीत्य एनं प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धान्ना प्राश्नाति दिग्भ्य आ वृश्च ते ॥९॥ यद् गलन्ती भवति प्रजापतेर् एव [प्रिय धामोपयति । स यद् गलन्तिकां प्राश्नीयात् प्रजापतेस् त्वा प्रियेण [धाम्ना प्राइनामीत्य् एन प्राश्नीयात् । ततश् चैनम् अन्येन धाम्ना प्राश्नाति प्रजापतय आ वृश्चते ॥१०॥ यच् छुष्को भवत्य ऊर्ध्वनभस एव प्रिय धामोपयति । स यच् छुष्कं प्राश्नीयाद् ऊर्ध्वनभ[स]स् त्वा प्रियेण धाम्ना प्राश्नामीत्य एनं प्राश्नीयात्] ततश् चैनम् अन्येन धाम्ना प्राश्नात्य ऊर्ध्वनभस आ वृश्चते ॥११॥ ॥का १४॥ १६.१२५ याद् गुलन्ती * प्रजापतिम् * * यो गुलन्तिखन्त * प्रजापतीष् टवा * * * * ऊर्ध्वानभसेव * * । स यश् छुष्को [भवत्य् ऊर्ध्वानभसेव प्रियन् धामोपयति ऊवनभसा * * यत् क्षीरम् उपसिच्य प्रथमं प्राश्नाति किलास५ प्रतिग्रहीतारं हन्ति ॥१॥ यत् सर्पिर उपसिच्य प्रथमं प्राश्नाति शर्व प्रतिग्रहीतारं हन्ति ॥२॥ यन् मधूपसिच्य प्रथमं प्राइनाति महादेव प्रतिग्रहीतारं हन्ति ॥३॥ यन् मांसम् उपसिच्य प्रथमं प्राश्नातीशान प्रतिग्रहीतारं हन्ति ॥४॥ यद् उदकम् उपसिच्य प्रथमं प्राश्नाति तत् समृद्धम् । ज्योग जीवति सर्वम् आयुर् एति न पुरा जरस प्र मीयते य [एवं वेद]॥५॥ ॥का १५॥ प्रतिगृह्णीतार * सर् सर्व- प्रतिगृहीतार * प्रतिगृहीतार * * दीसम् प्राश्नाति ईशानः प्रतिगृहीतार * य. * यत् प्रशिष्यं पुरस्ताद् अभिमृशति प्राङ् प्रतिग्रहीतु: प्राण प्र कामति न * * * अदुमृशति * गृहीतु: दिवोत्थाय प्रव्रजति शिरस् तस्य रुदतीति द्वादशीर् नाथ जीवत्य देवोत्थाय एनं चैनं प्राश्नन्तम् उपद्रष्टा गृलामि ॥१॥ ऐनं यत् प्रशिष्यं दक्षिणत प्रमृशति दक्षिणा प्रतिग्रहीतु [प्राण प्र कामति प्राशिष्यन् प्रतिगृह्याच न दिवोत्थाय प्रव्रजति शिरस् तस्य रुदतीति द्वादशीर नाथ जीवत्य एनं चैनं प्राश्नन्तम् उपद्रष्टा गृहामि ॥२॥ [यत्] प्रशिष्यम् उत्तरत५ प्रमृशत्य् उदङ् प्रतिग्रहीतु: प्राण प्र कामति | प्रशिन्यन्न् अत्तरत: प्रमृशति उदड् प्रतिगृह्यतु न दिवोत्थाय प्रव्रजति शिरस् तस्य रुदती[ति द्वादशीर् नाथ जीवत्य * देवोत्क्राय एनं चैनं प्राश्नन्तम् उपद्रष्टा गृह्णामि ॥३॥ ऐन * प्राश्नातुम् यत् प्रशिष्य पश्चात् प्राञ्चम् अभिमृशति शर्मणा चैवैनं तद् वर्मणा चाभि मृशति शर्म चैवास्मै वर्म च भवति । जयत्य् ओदनम् ओदनलोको भवति य एवं वेद ॥४॥ |का १६॥ ॥अनु°१८॥ ॥ी य एवं वेद। [ * * कमति १६.१२७ शौ १०.५.१ इन्द्रस्यौज स्] स्थेन्द्रस्य सह[स्] स्थेन्द्रस्य बलं स्थन्द्रस्य नृम्णं इन्द्रस्योज नृष्ण स्थेन्द्रस्य शुक्लं स्थेन्द्रस्य वीर्य स्थ । जिष्णवे योगायेन्द्रयोगैर वो युनज्मि । * योगाया इन्द्रयोगैर् * * २३६ ·१६.१९.३.१] पैप्पलादसंहिता [१६.१२९.१ शौ ६ उत्तरार्ध (एवम् उत्तरत्रापि) शौ २ ** वः * वः शौ १ * *व शौ ५ शौ १०५७ * * स्थ. दत्त शौ८ जिष्णवे योगाय विश्वानि मा [रूपाण्य् उप तिष्ठन्ति युक्ता म आपस् * * विश्वावि * न्न् * * * माप स्थ ॥१॥ [इन्द्रस्यौजस् स्थेन्द्रस्य सहस् स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थेन्द्रस्य शुक्लं स्थेन्द्रस्य वीर्य स्थ। [जिष्णवे योगाय क्षत्रयोगैर् चो युनज्मि । [जिष्णवे योगाय विश्वानि मा रूपाण्य् उप तिष्ठन्ति युक्ता म आपस स्थ ॥२॥ [इन्द्रस्यौजस् स्थेन्द्रस्य सहस् स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थेन्द्रस्य शुक्ल स्थेन्द्रस्य वीर्य स्थ। [जिष्णवे योगायानयोगैर वो [युनज्मि । [जिष्णवे योगाय विश्वानि मा रूपाण्य् उप तिष्ठन्ति युक्ता म आपस् स्थ ॥३॥ [इन्द्रस्यौजस स्थेन्द्रस्य सहस् स्थन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य नुम्णं स्थेन्द्रस्य शुक्लं स्थेन्द्रस्य वीर्य स्थ। [जिष्णवे योगाय ब्रह्मयोगैर वो [युनज्मि । [जिष्णवे योगाय विश्वानि मा रूपाण्य् उप तिष्ठन्ति युक्ता म आपस स्थ] ॥४॥ इन्द्रस्यौजस स्थेन्द्रस्य सह[स] स्थेन्द्रस्य बलं स्थेन्द्रस्य नृम्णं स्थेन्द्रस्य इन्द्रस्योज शुक्लं स्थेन्द्रस्य वीर्य स्थ। जिष्णवे योगायापां योगैर वो युनज्मि । जिर्णवे जिष्णव योगाय विश्वानि मा रूपाण्य् उप तिष्ठन्ति युक्ता म आपस् स्थ ॥५॥ रूपन् * * * माप * ॥का १॥ १६.१२८ अग्नेर् भाग[स] स्थ। अपां शुक्रं देवीर् आपो वर्षो ऽस्मासु धत्त । प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥१॥ इन्द्रस्य भागस् [स्थ। * भागः (एवम् उत्तरत्र) [अपां शुक्र देवीर आपो वर्षो ऽस्मासु धत्त । प्रजापतेर् बो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥२॥ वरुणस्य भागस् [स्थ । [अपां शुक्रं देवीर् आपो वहॊ ऽस्मासु धत्त । [प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥३॥ सोमस्य भागस् [स्थ। [अपां शुक्र देवीर आपो वर्षो ऽस्मासु धत्त । प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥४॥ यमस्य भागस् [स्थ। [अपां शुक्रं देवीर आपो वहॊ ऽस्मासु धत्त । [प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥५॥ पितृणां भागस् [स्थ । [अपां शुक्रं देवीर आपो वर्षो ऽस्मासु धत्त । [प्रजापतेर वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥६॥ बृहस्पतेर् भागस् [स्थ । [अपां शुक्रं देवीर आपो वहॊ ऽस्मासु धत्त । [प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥७॥ प्रजापतेर् भागस् [स्थ। [अपां शुक्रं देवीर आपो वहॊ ऽस्मासु धत्त । [प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये] ॥८॥ देवस्य सवितुर् भागस् स्थ । अपां शुक्रं देवीर आपो व! ऽस्मासु धत्त । प्रजापतेर् वो धाम्नास्मै लोकाय सादये ॥९॥ ॥का २।। साधये १६.१२९ यो [व] आपो अपां भागो [अप्स्व अन्तर] यजुष्यो देवयजनः । यजुषो * शौ १० शौ९ शौ १२ शौ १३ शौ १४ **भागःस धत्तः . शौ १०.५.१५ ·१६.१९.५.३] पैप्पलादसंहिता [१६.१३१.३ शौ १६ यजुष्य शौ १८ यजुष्य अअस्मा शौ २१ यो * गु. इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि। इदन् त्वा नतु सजामि तानु मात्यमनक्षि तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥१॥ तैस् तुम् अत्य सृजामि * * * य च वयन् * [यो व आपो] अपाम् ऊर्मिर [अप्स्व अन्तर् य]जुष्यो [देवयजनः । * ऊन्स जुष्य [इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥२॥ [यो व आपो] अपां बिन्दुर् [अप्स्व अन्तर] यजुष्यो [देवयजनः । यजुष्य [इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि। तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥३॥ यो व आपो] अपां वगो [अप्स्व अन्तर] यजुष्यो [देवयजनः । यजुष्य [इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि। तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥४॥ [यो व आपो] अपां वत्सो [अप्स्व अन्तर] यजुष्यो [देवयजनः। [इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि। [तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि य वय द्विष्मः ॥५॥ [या व आपो] अपां गावो [अप्स्व अन्तर] यजुष्या [देवयजनाः । [इदं ता अति सृजामि ता माभ्यवनिक्षि । [ताभिस् तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥६॥ यो व आपो] अपां गर्भो [अप्स्व अन्तर] यजुष्यो [देवयजनः। यजुष्य [इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । तिन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः] ॥७॥ यो [व] आपो [अपाम्] अश्मा पृश्निर दिव्यो [अ]प्स्व अन्तर् यजुष्यो यजुष्य. [देवयजनः]। इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । इदन् त्वान् ऋतु सजामि तानुभ्यामनक्षि तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥८॥ तैस् तम् अभ्यसृजामि यो स्मान् विष्टि ये वय॑न् ये [व] आपो [अपाम् अम[यो अप्स्व अन्तर् यजुष्या देवयजनाः । [द्विष्म इदं तान अति सृजामि तान् माभ्यवनिक्षि । * त्वान् अतु * * उमायैमनक्षि तैस् तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥९॥ * * अभ्यसृजामि यो स्मान् द्वेष्टि यै वयं द्विष्मः यो व आपो [अपां] हिरण्यगर्भो [अ]पस्व अन्तर् यजुष्यो देवयजनः। * वापो .यजुषो यजना इदं तम् अति सृजामि तं माभ्यवनिक्षि । * त्वान् अतु * तान् उमाद्यमनक्षि [द्विष्मः तेन तम् अत्यासृजामि यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः ॥१०॥ तैस् त्वम् अभ्यसृजामि यो स्मान् द्वेष्टि यं वयन् १६.१३० यद् अर्वाचीनम् ऐकहायना द् अनृतं किं चोदिम । आपो मा तस्माद् एनसो दुरितात् पान्तु विश्वतः ॥१॥ पातु * अरिमा [आ]पो [अप] रिप्रम् अस्मत् । * सो * अस्मात् प्रास्मद् एनो दुरितं सुप्रतीका प्र दुष्वप्न्यं प्र मलं वहन्तु ॥२॥ * एन * सुप्रतीक * दुष्टनिं समुद्रं वो [अप सृजामि स्वां योनिम् अपीतन । स्वाय् * अपीहि अरिष्टास सर्वहायसो मा च न किं चनाममत् ॥३॥ * सर्वायशो वा त * * * १६.१३१ विष्णो क्रमो ऽसि सपत्नहा पृथिवीसंशितो ऽग्रितेजाः । .. शमितो ग्निस्तेजार पृथिवीम् अनु वि क्रमे ऽहं पृथिव्या[स् ] तं निर् भजामो यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः। यो स्मान् द्वेष्टि ये वयन् द्विष्मः प्रथमजान सपत्नान् अवैनान् बाधे । तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् अपनुत्वस् सपत्नहा? ॥१॥ विष्णो क्रमो ऽसि सपत्नहान्तरिक्षसंशितो धायुतेजा[] । * * * सपत्नहावरिक्षस्ससितो * [अन्तरिक्षम् अनु वि क्रमे ऽहम् अन्तरिक्षात् तं निर भजामो कम यम् अन्तरिक्षस् यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । यो स्मान् द्वेष्टि यं वय॑न् द्विष्मः सहजान् सपत्नान अवैनान् बाधे । तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् अपनुत्वसू सपत्नहा? ॥२॥ विष्णो क्रमो ऽसि सपत्नहा द्यौसंशितस् सूर्यतेजाः। धौरचसिता सूर्यस्तेजा का ३॥ - - शौ १०५२२ # उर्वा शौ २४ शो २३ ॥का ४॥ शौ१० ५२५ * * * क्रम य । ०६ । शौ २७ २३८ ·१६.१९.८.५] पैप्पलादसंहिता [१६.१३२.५ दिदिवम् * * क्रम. यो मा॑न् दैष्टि यै वयन् द्विष्मः । शौ २८ मनस्तेजाः नहाः सपत्ना दिगुशंसितो वायुस्तेजः दिशो नु मनु वि क्रम यन् दिग्भिस् त्व शौ २९ सपत्नाशासशितो वरुणस्तेज आपो नु मनु वि क्रम यम् ऋग्भिसू * शौ ३० सपत्नहा दिगुश्चसितस् * * नु मनु वि क्रम यम् ऋग्भिस् * ट शौ ३१ * यशश्चसितो ब्रह्मतेजा * * *क्रम य * * ४ शा ३२ दिवम् अनु वि क्रमे [ऽहं दिवस् त निर् भजामो यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । अपरजान् सपत्नान् अवैनान् बाधे । तेनापकामान्वपां अपनुत्तस् सप- नहा ? ॥३॥ [विष्णो क्रमो ऽसि] सपत्नहा दिक्संशितो वायुतेजाः। दिशो अनु वि क्रमे ऽहं दिग्भ्यस् तं [निर् भजामो [यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । [अपरजान सपत्नान् अवैनान् बाधे तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् सप- नहा ? ॥४॥ [विष्णो क्रमो ऽसि सपत्नहाशासंशितो वरुणतेजाः । आशा अनु वि क्रमे ऽहम् आशाभ्यस् तं निर भजामो [यो ऽस्मान् द्वष्टि यं वयं द्विष्मः । [अपरजान सपत्नान् अवैनान् बाधे । तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् सप- नहा? ॥५॥ [विष्णो क्रमो ऽसि सपत्नह ऋक्संशितस् सामतेजाः। ऋचो अनु वि क्रमे ऽहम् ऋग्भ्यस् तं [निर् भजामो [यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । [अपरजान् सपत्नान् अवैनान् बाधे । तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् सप. नहा ? ॥६॥ [विष्णो: क्रमो ऽसि सपत्नहा यज्ञसंशितो ब्रह्मतेजाः । यज्ञम् अनु वि क्रमे ऽहं यज्ञात् तं [निर् भजामो [यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः। [अपरजान सपत्नान् अवैनान् बाधे तनाप्राक्रामान्वपाम् अपनुत्तस् सप- तहा? ॥७॥ [विष्णो: क्रमो ऽसि] सपत्नहौषधीसंशितस् सोमतेजाः । ओषधीर् अनु वि क्रमे ऽहम् ओषधीभ्यस् तं [निर् भजामो [यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः । [अपरजान् सपत्नान् अवैनान् बाधे तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् सप- त्नहा? ॥८॥ [विष्णो क्रमो ऽसि सपत्नहा कृषिसंशितः पुरुषतेजाः । कृषिम् अनु वि क्रमे ऽहं कृष्यास् त [निर् भजामो [यो ऽस्मान् द्वष्टि यं वयं द्विष्मः । [अपरजान् सपत्नान अवैनान् बाधे : तेनाप्राकामान्वपाम् अपनुत्तस् सप- त्नहा?] ॥९॥ विष्णो: क्रमो ऽसि सपत्नहा प्राणसंशितो अन्नतेजा। प्राणम् अनु वि क्रमे ऽहं प्राणात् तं निर् भजामो यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं वयं द्विष्मः। [अपरजान सपत्नान् अवैनान् बाधे । तेनाप्राकामान्वपां अपनुत्तस् सप- नहा?] ॥१०॥ १६१३२ अगमं स्वर् अगमं ज्योतिर् अभ्य् अष्ठां विश्वा५ पृतना अरातीः ॥१॥ स्वभ्यावर्तये ? सूर्यस्यावर्तम् अन्वावर्ते दक्षिणाम् अन्व् आवृतम् । [सा मे द्रविणं यच्छतु सा मे ब्राह्मणवर्चसम्] ॥२॥ दिशो ज्योतिष्मतीर अभि पर्यावर्ते । [ता मे द्रविणं यच्छन्तु ता मे ब्राह्मणवर्चसम्] ॥३॥ सप्तऋषीन् अभि पर्यावर्ते । [त मे द्रविणं यच्छन्तु ते मे ब्राह्मणवर्चसम्] ॥४॥ ब्रह्माभि पर्यावर्ते। [ते मे द्रविणं यच्छन्तु ते मे ब्राह्मणवर्चसम्] ॥५॥ सपत्ना ओषधीश्चमितस् * औषधीर् * * क्रम यम् ओषधीस् त्व शौ ३४ सपत्रा कृतिश्शंमितः पुरुषतेजाः * * * क्रम य कृष्यात् * शौ ३५ प्राणश्शासतो * *** क्रम य* * * * यो स्मान् देष्टि ये वयं द्विष्मः ॥का ५॥ १० ५ ३६१२ अगमो # # # भि ष्टवा * * राती * वृतम् आनावृते * अनावृतम् शौ ३७ शौ ३८ * ज्योतिष्मतर् * पर्यावर्त शौ ३९ शौ ४० २३९ ·१६.१९.८.२] पैप्पलादसंहिता [१६.१३४.२ शौ ४२ शौ ४३ ब्राह्मणान् अभि पर्यावर्ते । ते मे द्रविणं [य]च्छन्तु ते मे ब्राह्मणवर्चसम् ॥६|| * * भद्रविणे यत् ते ऽनं भुवस् पत आक्षियति पृथिवीम् अनु । * * * भोस * आक्षीत * * तस्य नस् त्वं भुवस् पते संप्रयच्छ प्रजापते ॥७॥ * * * भुवनस् * मप्रयश्छत् * [यं वयं मृगयामहे तं वधैस् स्तृणवामहै ] । व्यात्ते परमेष्ठिनो ब्रह्मणापीपदाम तम् ॥८॥ व्याते * ब्रह्मणोदीपदामृतम् वैश्वानरस्य दंष्ट्राभ्यां हेतिस तं सम् अधाद् अभि । त्व * उदाद् इभि इयं तं प्सात्व आहुतिस् समिद् देवी सहीयसी ॥९॥ य तश् छात्व राक्षो वरुणस्य बन्धो ऽसि । * वरुणोसि * * सो ऽमुम् आमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रम् अन्ने प्राणे बधान ॥१०॥ * मम् अमु * पुतम् अहे * दधन अपाम् अस्मै वज्रं प्र हरामि चतुर्भृष्टि शीर्षभिद्याय विद्वान् । अपान् चतुर्भिश्च * * सो ऽस्य पर्वाणि प्रशृणातु सर्वा तन मे देवा [अ]नु जानन्ति विश्वे ॥११॥ * * सर्वान् पृ श्रीणातु यद् अग्ने तपसा तप उप प्रेक्षामहे वयम् । प्रियाशि] श्रुतस्य भूयास्मायुष्मन्तस् सुमेधस. ॥१२॥ शौ५० शौ ७ ६१.१ ॥का ६॥ शौ ८१०१-२३ १६१३३ * * यदम् * * * बिभक यशन्तो वामतयो * सभायामि यस्य * सत्यो विराङ् वा इदम् अग्रे ऽजायत। तस्या जाताया अबिभेत् सर्वम् इ[य]म् एवेद भविष्यति न वयम् इति ॥१॥ [सोद् अक्रामत् सा गाईपत्ये न्य् अक्रामत् । गृहमेधी गृहपतिर् भवति य एवं वेद ॥२॥ सोद् अक्रामत् साहवनीये न्य् अक्रामत् । [यन्त्य् अस्य देवा देवहूतिं प्रियो देवानां भवति य एव वेद ॥३॥] सोद् अक्रामत् सा दक्षिणाग्नौ न्य् अक्रामत् । यशों वासतेयो भवति य एवं वेद ॥४॥ [ सोद् अक्रामत् ] सा सभायां [न्य् अक्रामत्] । [यन्त्य् अस्य सभा सभ्यो भवति य एवं वेद] ॥५॥ सोद् अक्रामत्] सा समितौ न्य् अक्रामत् । [ यन्त्य् अस्य समिति सामित्यो भवति य एवं वेद ॥६॥] [ सोद् अक्रामत्] सामन्त्रणे न्य् अक्रामत् । यन्त्य् अस्यामन्त्रणम् आमन्त्रणीयो भवति य एवं वेद ॥७॥ सोद् अक्रामत् सान्तरिक्षे चतुर्धा विक्रान्तातिष्ठत् । तां देवमनुष्या अब्रुवन्न् इयम् एव तद् वेदोभये यद् उपजीवमेमाम् उप हृयामहा इ[ति ॥८॥ ताम् उपाहयन्त जर्ज एहि स्वध एहि सुनृत एहीरावत्य् एहीति ॥९॥ तस्या [अ]ग्निर् वत्स आसीद् गायत्र्य् अभिधान्य अभ्रम् ऊधः । तस्या बृहच् च रथिन्तरं च द्वौ स्तनाव् आस्तां यज्ञायज्ञिय च वामदेव्य च द्वौ ॥१०॥ ओषधीर एव रथन्तरं देवा अदुह्रन् व्यचो बृहत् । अपो वामदव्यं यज्ञं यज्ञायझियम् ॥११॥ ये ते वै विराज कामधुगास् स्तना कामकामं यजमानं दोहयन् ॥१२॥ यज्ञन्तो वामतयो भवति * * * व्यक्रान्ता तिष्ठत् तन् * ब्रुवन् यन्तर वेद उभयम् उपजीवमेमाम् * हृयामाहि * ह्वयन्तः ऊर्जयेहि स्वधेहि सुनृत्येहि ऐरवत्येहि * * वर्चासीत् गयत्री अभिदान्य अप्रम् ओदः द्रो स्तनपास्या यज्ञायज्ञ * * * शौ नास्ति * * दुरु * गृहत् यशयं कामघुगस्तना दुयः ॥का ७॥ शौ ८.१०.२४-३१ १६.१३४ [सोद् अक्रामत् । सा] वनस्पतीन् आगच्छत् । तां वनस्पतयो ऽनत । सा संवत्सरे सम् अभवत् । तस्मात् संवत्सरे वनस्पतीनां वृषणम् अपि रोहति पत्यते ऽस्याप्रियो भ्रातृव्यो य एवं वेद ॥१॥ [सोद् अक्रामत् ।] सा पितॄन् आगच्छत् । तां पितरोऽनत । सा मासे सम् अभवत् । * * * वृक्षणम् अवि रोहतु पत्यदस्याप्रिय भ्रातृव्यसू * पितॄणा गश्छत्...

·१६ १९९.७ ] पैप्पलादसंहिता [१६.१३५.७ * * * दधतम् पितुर्यान * * य तस्मान् मासे पितृभ्यो ददाति स्वधावान् पितृषु भवति [] पितृयाणं पन्थां जानाति य [एवं वेद ॥२॥ [सोद् अक्रामत् ।] सा देवान् आगच्छत् । तां देवा [अ]घ्नत । सार्धमासे सम् अभवत् । तस्माद् अर्धमासे देवेभ्यो जुहोति जुहोत्य् अग्निहोत्रं प्र देवयानं पन्थां जानाति [य एवं वेद ॥३॥ [सोद् अक्रामत् ।] सा मनुष्यान् आगच्छत् । तां मनुष्या [अ]नत । सा सद्यस् सम् अभवत् । तस्माद् उभयद्युर् मनुष्याणा[म्] उप हरन्त्य् उपास्य [गृहे] भरन्ति य [एवं वेद ॥४॥ * * * जुहुति... जानातिः * मानुष्याण... * उभयदुर् उपास्यो भवन्ति य. ॥का ८॥ शौ ८ १०.३२-३५ शौ ४०-४३ * पृथुर शौ ३६-३९ शौ ४८-५१ [सोद् अक्रामत् । ] सासुरान् आगच्छत् । ताम् असुरा उपाह्वयन्त माय सासुराण * * असुराम् * मायो एहीति । हीति तस्या विरोचन: प्राहादिर वत्स आसीद् अयस्पात्रं पात्रम् । तस्या वैरोचन: प्रहरादुर् वत्सासीद् * * तां द्विमूर्धात्यों ऽधोक् तां मायाम् अधोक् । * द्विमूर्धादिस्या तां मायाम् असुग उप जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एव वद ॥१॥ [सोद् अक्रामत् ।] सा मनुष्यान आगच्छत् । तां मनुष्या उपाह्वयन्तेरावत्य् * मानुष्याण...xपायल्ल्य् ऐरावत्य एहीति। तस्या मनुर् वैवस्वतो वत्स आसीत् पृथिवीपात्रं पात्रम् । * * * वत्सासीत् तां पृथी वैन्यो ऽधोक् तां कृर्षि च सस्य चाधोक् । तां कृषि च सस्यं च मनुष्या उप [जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ॥२॥ [सोद् अक्रामत् । सा पितॄन् आगच्छत् । तां पितर उपाह्वयन्त स्वध * पितॄण * * पितरोमायन्त स्वधयेहिति एहीति। तस्या यमो वत्स आसीद् रजतपात्रं पात्रम् । * * वत्सासीद् * * ताम् अन्तको माय॑वो ऽधोक् तां स्वधाम् अधोक् । * अन्तको आदित्यो तां स्वधां पितर उप [जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ॥३॥ [सोद् अक्रामत् । सा देवान् आगच्छत् । तां देवा उपाह्वयन्तो एहीति। उयावयन्त्य् ऊर्जयेहीते तस्या इन्द्रो वत्स आसीद् दारुपात्रं पात्रम् । * * वत्सासीद् * * तां सविताधोक् ताम् ऊर्जाम् [अधोक् । * * तम् ऊर्ज [ताम् ऊर्जा] देवा उप [जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ॥४॥ [सोद् अक्रामत् ।] सा सप्तऋषीन् आगच्छत् । तां सप्तऋषय उपाहयन्त * सप्तऋषीण् सप्तऋषयोपाइयन्त ब्रह्मण्वत्य् एहीति। तस्यास् सोमो वत्स आसीच् छन्दःपात्रं पात्रम् । * * वत्मासीर तां बृहस्पतिर् आ[ङ्गिर]सो ऽधोक्तां ब्रह्म च तपश् चाधोक् । तद् ब्रह्म च तपश् च सप्तऋषय उप [जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद ॥५॥ [सोद् अक्रामत् ।] सा गन्धर्वाप्सरस आगच्छत् । तां गन्धर्वाप्सरस * गन्धर्वावप्सरसान् * * °सरसा उपाह्वयन्त पुण्यगन्ध [ए]हीति । * पुण्धगन्ध * तस्याः कुबेरो वैश्रवणो वत्स आसीद् दारुपात्रं पात्रम् । कोवीरो * वत्भासीद् * * तां रजतनाभि कावेरको ऽधोक् तां पुण्यगन्धम् अधोक् । * जतनादिः तं पुण्यगन्धं गन्धर्वाप्सरस उप [जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं ता # * °सरसा उपा वेद ॥६॥ [सोद् अक्रामत् । सा पुण्यजनान् आगच्छत् । तां पुण्यजना उपाय त] तिरोध एहीति। तिरोधा येहीति तस्या चित्ररथस् सौर्यवर्चसो वत्स आसीत् पुष्करपर्णपात्रं पात्रम् । * वस्तस् सूर्यवर्चसो वत्सासीत् पर्णपात्रं * तां वसुरुचिस् सौर्यवर्चसो ऽधोक् तां तिरोधाम् अधोक् । * वस्तुस् सूर्यवर्चसो... तां तिरोधां पुण्यजना उप [जीवन्त्य् उपजीवनीयो भवति य एवं वेद] ॥७॥ * उपापा शौ ४४-४७ * * असो ता उपा न शौ ५२-५९ ***उपा २४१ ·१६.२०.२.८ ] पैप्पलादसंहिता [ १६.१३७.८ शौ ६०-६३ सोद् अक्रामत् । सा सर्पान् आगच्छत् । तां सर्पा उपाहयन्त विषवत्य् एहीति। तस्यास् तक्षको वैशालेयो वत्स आसीद् अलाबुपात्रं [पात्रम्] । तं धृतराष्ट्र ऐरावतो ऽधोक् तां विषम् अधोक् । तद् विषं सर्पा उप जीवन्त्य [उपजीवनीयो] भवति य एवं वेद ॥८॥ तस्माद् यस्या अलाबुनाभिषिञ्चेत् [ प्रत्याहन्यात् । [न च प्रत्याहन्यान् मनसा त्वा प्रत्याहन्मीति प्रत्याहन्यात् ॥९॥ यत् प्रत्याहन्ति विषं प्रत्याहन्ति तम् अनुप्रषिच्यते विषम् । अस्याप्रियं भ्रातृव्यं हन्ति य एवं वेद ॥१०॥ ॥का ९॥ ॥अनु१९॥ शौ ६४-६७ * * विषाभयो वत्मासीद् अलापुपात्र ता धृतराष्ट्रेरावृतो.. । ता विषम् अधोक् * # # उपाजीवन्त्यो * यस्माद् अलावुनाभिषिञ्चेन् * * "हन्मीयतु * * हर्तु * "हर्तुमनु प्रसृजज्यते * अस्य:प्रिय शौ १०९, *दत्ता शौ २ * * निष्या * सपनीषु * अर्पथीतुम् भ्रातृव्यानी * गातू हिस् * द्वा दशनागृहैर् ग्राव द्वेषो * * * यन्तु अग्ने शौ ३ शौ ४ स्य * अघायताम् अपि नह्या मुखानि सपत्नेषु वज्रम् अर्पयतम् । इन्द्रेण दत्ता प्रथमा शतौदना भ्रातृव्यांनी यजमानाय गातुः ॥१॥ वेदिस् ते चर्म भवति बर्हिर लोमानि यानि ते । एषा त्वा रशनाग्रहीद ग्रावा त्वेषो अधि नृत्यतु ॥२॥ बालास् ते प्रोक्षणी स्] सन्तु जिह्वा सं माय अन्ये । शुद्धा त्वं यशिया भूत्वा दिवं प्रेहि शतौदने ॥३॥ यश् शतौदनां पचति कामप्रेण स [क]ल्पते । प्रीता ह्य अस्य ऋत्विजस् सर्वे यन्तु यथायथम् ॥४॥ ये ते देवि शमितार पक्तारो ये च ते जनाः। ते त्वा सर्वे गोप्स्यन्ति मैथ्यो भैषीश् शतौदने ॥५॥ स स्वर्गम् आ रोहतु यत्रादस् त्रिदिवं दिवः । हिरण्यज्योतिषं कृत्वा यो ददातु शतौदनाम् ॥६॥ स ताल् लोकान् सम् आप्नोति येषु देवास् समासते । अपूपनाभिं कृत्वा यो ददाति शतौदनाम् ॥७॥ वसवस् त्वा दक्षिणत उत्तरान् मरुतस् त्वा । मादित्या पश्चाद् ? गोप्स्यन्ति साग्निष्टोमम् अति द्रव ॥८॥ गन्धर्वाप्सरसो देवा रुद्राङ्गिरसश् च ये । ते त्वा सर्वे गोप्स्यन्ति सातिरात्रम् अति द्रव ॥९॥ अन्तरिक्षं दिवं भूमिम् आदित्यान्] मरुतो दिशः। लोकां[१] च सर्वान् आमोति यो ददातु शतौदनाम् ॥१०॥ ॥का १॥ ए * * * प्रोक्तयेरो च * * * * * गस्सन्तु सहिभ्यो * शतोदने ससू तृदिव * . शौ५१ शौ ६. शता शौर अपूपानाभि मरुतास् * * सर्वा गोप्सन्तु * अभि द्रवा. * देव गिरसस् त्वा * * सर्व गोप्सन्तु द्रवाः शौ१० १६.१३७ शौ १० ९.१ * अग्नि. शतोदने शौ।२ चमे * * * तन् दुक्ष शृङ्गा अक्षा अहमिश्छा.. शौ १३-१४ *** *** या घृतं प्रोक्षन्ती सुभगा देवान् देवी गमिष्यति । पक्तारम् अध्न्ये मा हिंसीर् दिवं प्रेहि शतौदने ॥१॥ पितरो दिविषदो ऽन्तरिक्षसदश् च ये ये चेमे भूम्याम् अधि । तेभ्यस् त्वं धुत्व सर्वदा क्षीरं सर्पिर अथो मधु ॥२॥ यत् ते शिरो ये शृङ्गे यो कर्णी यौ च ते अक्ष्यो । आमिक्षा दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु ॥३॥ यत् ते मुख या जिह्वा ये दन्ता ये च ते हनू। [आमिक्षां दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु ॥४॥ यत् ते क्लोमा य[] धृदयं पुरीतत् सहकण्ठिका । [आमिक्षा दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु ॥५॥ यत् ते [य] कृद् ये मतने या[न्य आ]न्वाणि याश च ते [आमिक्षां दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु] ॥६॥ यस ते प्लाशुर यो धनिष्ठुर् यो [कुक्षी यच् चोदम् । [आमिक्षां दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु] ॥७॥ यत् ते मजा यान्य अस्थीनि यन् मांसं यच् च लोहितम् । शौ १६ गुदाः। * * * दे वतस्ते य * * * गुदा शौ १७ कोशेषु भूयिष्ठ प्लाशिः यत् * पशुर् * वनयुर् यो * यश्च * शौ १८ २४२ ·१६.२०.४.२० ] पैप्पलादसंहिता [१६.१३९.२० शौ १९ दुहन * * * * [आमिक्षां दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु] ॥८॥ यो ते बाहू यो ते असौ ये दोषणी या च ते ककुत् । [आमिक्षां दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु] ॥९॥ ये ते स्कन्धा या ग्रीवा या पृष्टीर् याश् च पर्शवः । [आमिक्षा दुहृता दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु ॥१०॥ ॥का २॥ शौ २० यत् * स्कन्दा * * यासू पर्षवः १६२३८ शौ १० १२१ * भूरू अष्ठि" * श्रुणी शौ २२ * * * यो उग्ध यश् * स्तना शौ २३ कृष्ठिका हत्मरा * * * शफा शौ २४ यौ त ऊरू अष्ठीवन्तौ ये श्रोणी या च ते भसत् [आमिक्षां दुहतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु] ॥१॥ यत् ते पुच्छं ये [ते बाला [यद् ऊधो ये च ते स्तनाः । [आमिक्षां दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर अथो मधु] ॥२॥ यास् ते जा या कुष्ठिका ऋच्छरा ये च ते शफा. । [आमिक्षां दुहृता दात्रे क्षीरं सर्पिर् अथो मधु ॥३॥ यत् ते चर्म शतौदने यानि लोमान्य अध्न्ये । आमिक्षा दुहृतां दात्रे क्षीरं सर्पिर् अथो मधु ॥४॥ अयं ते शुनामिक्षाम् अयं सर्पिर अथो मधु । अयं ते सर्वकान् दुहां देवि शतौदने ॥५॥ कोडौ ते स्तां पुरोडाशा आज्येनाभिधारितौ । तौ पक्षौ देवि कृत्वा सा दातारं दिवं वह ॥६॥ उलूखले मुसले यश् च चर्मणि यो वा शूर्पे तण्डुल कणः । यं वा वातो मातरिश्वा ममाथाग्निष् टद् धोता सुहृतं कृणोतु ॥७॥ इमा अपो मधुमतीर घृतश्चुतो ब्रह्मणां हस्तेषु प्रपृथक् सादयामि । यत्काम इदम् अभिषिञ्चामि वो ऽहं तन् नो [सर्व सं पद्यतां] वयं स्याम पतयो रयीणाम् ॥८॥ शौ २५ अग्ने अहमिक्षार् दुहन तात्रे .अय # * * सर्वाकान् दुफा * शतोदने क्रुडो ते हस्तं * °धारते * * देव दिव* य * * तण्डुला: कणा यद् * * * समाताग्निष् ट्वद् * आपो * "श्चोतु ब्रह्मणा * * छादयामि यत्कामेधिम् * * * * * वर्य' स्याम पतयो रयीणा शौ २६ . शौ २७ का ३॥ शौ २ शौ ३१ शौ ४ शौ ३२ शौ ५१ वस ...चा दोहिनी शौ ७ शौ ६ शौ९ शौ १० प्रजापतिश् च परमेष्ठी च शृङ्गे इन्द्रश् शिरो अग्निर् ललाट [यम प्रजापतिष् इन्द्रस् सो अग्मिन् लोलाट कृकाटम्] ॥१॥ सोमो राजा मस्तिष्कस् सत्यं चक्षुर् ऋतं श्रोत्रे प्राणापानौ नासिके सोमोमो...इत * * नामिवते द्यौर् उत्तरहनु: पृथिव्य अधर हनुः] ॥२॥ * उत्तरा४ अनु: * आधरा अग्निर् आस्य विद्युत जिह्वा मरुतो दन्ताः पवमानः प्राणः ॥३॥ विश्वं वायुस् स्वर्गो लोक कृष्णद्रं विधरणी निवेष्यः ॥४॥ * * कण्ठस्स्वर्गों * कृष्णद्रव्यद्रिणी विश्व: रेवती[२] ग्रीवा कृत्तिकास स्कन्धा धर्मों वहः ॥५॥ श्येन क्रोडो अन्तरिक्षं पाजस्यम् ॥६॥ च्येन.. मित्रश् च वरुणश् चांसौ त्वष्टा चार्यमा च दोषणी ॥७॥ महादेवो बाहू बृहस्पति ककुद् बृहती कीकसाः ॥८॥ देवानां पत्नी पृष्टय उपसद पर्शवः ॥९॥ देवानां पत्नी पृष्टया * परिसवः ब्रह्म च क्षत्रं च श्रोणी बलम् ऊरू ॥१०॥ ऊरौ धाता च सविता चाष्ठीवन्तौ जङ्घा गन्धर्वा [अ]प्सरस कुष्ठिका अदितिश् शफाः ॥११॥ ऋतश् शफा चेतो हृदयं [यकृन् मेधा । हरिमा पितुं ? व्रतं पुरीतत् ॥१२॥ क्षुत् कुक्षिर् इरा वनिष्ठु- पर्वतार प्लाशयः ॥१३॥ क्षुत कुक्ष तरा वनिष्ठ पर्वता प्राश देवजना गुदा मनुष्या [आ]न्त्राण्य् अत्रा उदरम् ॥१४॥ देवयजना इतरजना ऊबध्यं रक्षांसि लोहितम् ॥१५॥ क्रोधो वृक्को मन्युर आण्डौ प्रजा शेपः ॥१६॥ क्रुद्धो प्रजा; * समुद्रो वस्तिर् नदी सूत्री स्तनयित्नुर ऊधो वर्षस्य पतय[स] स्तना[:] ॥१७॥ * वस्तिन् * श्रुत्री विश्वव्यचाश् चौषधयो रोमाणि नक्षत्राणि रूपम् ॥१८॥ विश्वव्यचश् चर्म ओषधयो.. अभ्रं पीवो मजा निधनम् ॥१९॥ * पवे [ईशानो भूत्या प्रजाया पशूनां भवति य एवं वेद ॥२०॥ अभ्रा* शौ ११ शौ १२ शौ १६ शौ १७ शौ १३ शौ १४ शौ १५ शौ १८ शी २६ श्री २४३ ·१६.२१.४.७ ] पैष्पलादसंहिता [१६.१४३.७ शौ०० शौ २१ शौ २२ शौ २३ शौ २४ शौ २५ शौ २६ इन्द्र प्राङ् तिष्ठन् दक्षिणा तिष्ठन् यमः ॥२१॥ प्रत्यङ् तिष्ठन् धातोदङ् तिष्ठन् सविता ॥२२॥ तृणानि प्राप्तस् सोमो राजा ॥२३॥ आवृत्त आनन्द ईक्षमाणौ मित्रावरुणौ ॥२४॥ युज्यमानो वैश्वानरो युक्त प्रजापतिर विमुक्तस् सर्वम् ॥२५॥ एतद् वै विश्वरूपम् ॥२६॥ उपैनं रूपवन्त: पशवस् तिष्ठन्ति य एवं वेद ॥२७॥ ॥का ४॥ इन्द्र प्री तिष्ठन् प्रत्ये * धातोद नृणान् वृतानन्दः ईक्षमाणो वरुणो ॥अनु२०॥ * * वोरूपम् * रूपण्वत: * तिष्ठन्ति य एवं वेद १६.१४० * * * * विचूत्ये श्रुता शौ २५.१-६ क्षीक्षया * * * * श्रमेण तपसा सृष्टा ब्रह्मणा वित्त ऋते श्रिता ॥१॥ सत्येनावृता श्रिया प्रावृता यशसा परिवृता ॥२॥ स्वधया परिहिता श्रद्धया पyढा दीक्षया गुप्ता यज्ञे प्रतिष्ठिता लोको निधनम् ॥३॥ छन्दांसि रूपम् अङ्गिरसस् संतापा ब्रह्म पदवायं ब्राह्मणो अधिपतिः ॥४॥ ताम् आददानस्य ब्रह्मगवीं जिनतो ब्राह्मणं क्षत्रियस्य ॥५॥ अप कामतु सूनृता वीर्य पुण्या लक्ष्मीः ॥६॥ ॥का १॥ * आदधानस्य गवी जिन्वतो * * ...पुण्य * शौ १२ ५ ७-११ * * * * * * विशिश... ओजश् च तेजश् च सहश् च बलं च वाक् चेन्द्रियं च श्रीश् च धर्मश् च ॥१॥ ब्रह्म च क्षत्रं च राष्ट्र च विशश च त्विषिश् च यशश् च वर्चश् च द्रविणं च ॥२॥ आयुश् च [रूपं च नाम च कीर्तिश् च प्राणश् चापानश् च चक्षुश् च] श्रोत्रं च ॥३॥ [पयश् च रसश् चानं चान्नाद्यं च ऋतं च सत्यं चेष्टं च पूर्त च प्रजा च पशवश् च ॥४॥ तानि सर्वाण्य् अप कामन्ति [ब्रह्मगवीम् आददानस्य जिनतो ब्राह्मण क्षत्रियस्य ॥५॥ ८ का २॥ शौ १२.५.१२ कूल्बजम् * अघहविषा शौ १३ शौ १४ शौ १५ शौ १६ ब्रह्मगव्य अघविषा कृत्या पूल्पाण्यज ? आवृता ॥१॥ सर्वाण्य् अस्यां घोराणि सर्वे च मृत्यवः ॥२॥ सर्वे पुरुषवधा[] ॥३॥ सा ब्रह्मज्यं ब्रह्मगव्य आनीयमाना मृत्यो पड्बीष आ द्यति ॥४॥ मेनिश् शतवधा हि सा ब्रह्मज्यस्य क्षितिर हि सा ॥५॥ महादेवो नापेक्षमाणा ॥६॥ वज्रो धावन्ती हेतिश् शफान] निरूहन्ती क्षुरपविर् ईक्षमाणा ॥७॥ मृत्युर हिङ्कण्वती वाश्यमानानु स्फूर्जयति ब्रह्मगवी ब्रह्मज्यम् ॥८॥ शौ १९२ शौ १८,१९,२०१ शौ २१९,२०. * * * आनियमाना * पड्विषा दिति मेनश् * * * * क्षतुर् य शा * नपेक्षमाणा * धावन्ति * * * निनृषन्ती क्षुरुपवद् * * अहकृण्वती वाच्यमानान * * ब्रह्मज्यस्य का ३॥ १६.१४३ शौ १२.५.२१-२७ उग्रो देवx पुच्छ पर्यस्यन्ती ॥१॥ सर्वज्यानि कर्णौ वरीवर्जयन्ती राजयक्ष्मो मेहन्ती ॥२॥ मेनिर् दुबमाना शीर्षक्तिर दुग्धा ॥३॥ सेदिर उपतिष्ठन्ती मिथोयोघ परामृष्टा ॥४॥ शरव्या मुखे ऽपिनह्यमान ऋतिर हन्यमाना ॥५॥ गृध्रा हिताघविषा व्यथन्ती तमो निपतिता ॥६॥ अनुगच्छन्ती प्राणान् उप दासयति ब्रह्मगवी ब्रह्मज्यस्य ॥७॥ ॥का ४॥ ज्यानिष् कणैर विरीवर्जयन्ती * हिमन्ती मुनिर् म्बेदर् . शा * पिनीयमानो ऋतुर् हन्यमानो गृध्र हिताघहविषा व्यतन्ती यतमो नुमतीत ब्रह्मज्यम् ·१६.२१.८.२] पैप्पलादसंहिता [१६.१४७.२ शौ २८ शौ १२ शौ ३१ शौ ३३',३४१ शौ ३२',३५२ शौ ३६ शौ ३७ शौ ३८ वैरं विकृत्यमाना पौत्राद्यं विभाज्यमाना ॥१॥ पौत्राज्य विभज्यमानान् देवहेतिर ह्रियमाणामतिर् हिता निर्ऋतिर निहिता ॥२॥ देवहेतु ह्यनह्यमानामतिर् पाप्मा निधीयमाना पारुष्यम् अवधीयमाना ॥३॥ पार्श्वम् अविधीयमाना धर्म परिधीयमाना वैश्वानर परिहिता ॥४॥ * पर्यधीयमाना * पर्याहिता विषं प्रयस्यन्ती तक्मा प्रयस्ता ॥५॥ * प्रयस्वन्ती * प्रयस्तान् मूलबर्हिणी पर्याक्रियमाणा सेवक्मयज्ञा ? गन्धेन ॥६॥ * पर्याकीयमाणा अघं पच्यमाना पराभूतिर उपहृता ॥७॥ उपरितास शर्व * क्रुद्ध पिश्यमाना शिमिदा पिशिता ॥८॥ सर्वा: क्रूध: पिश्यमाणा ममिता पिशता अवतिर अश्यमाना निर्ऋतिर् अशिता ॥९॥ आतिर् अस्यमाना वेकर्तु भसिता अशिता लोकाच् छिनत्ति ब्रह्मचारी ब्रह्मज्यम् अस्माच् चामुष्माच् सितो लोकाश् च ॥१०॥ ॥का ५॥ शौ १२ ५ ३५-५० १६.१४५ अस्स्वगता* तस्या [आ]हननं कृत्या मेनिर् आशसनं वलगहनम् ऊबध्यम् ॥१॥ ...ऊवद्ध यव् अस्वगता मलिन्वता? ॥२॥ [अग्नि क्रव्याद् भूत्वा ब्रह्मगवी ब्रह्मज्यं प्रविश्यात्ति ॥३॥ * क्रव्याद...प्रविश्याति सर्वास्याङ्गा मूलानि वृश्चति ॥४॥ सर्वामागा # वृश्चिता छिनत्त्व अस्य पितृबन्धु परा भावयतु मातृबन्धु ॥५॥ शिछनतु स्य बन्धुः * भवयतु * विवाहान् शातीन् सर्वान् अपि क्षापयतु ब्रह्मगवी क्षत्रियस्यापुनीय- | विवाति शाती सर्वम् माना ॥६॥ अवास्तुम् एनम् अस्वगम् अप्रजसं करोत्य् अपरापरणो भवतु क्षीयते ॥७॥ वास्वम् * * अप्रविसङ् * °परिणो * * य एवं विदुषो ब्राह्मणस्य क्षत्रियो गाम् आदत्ते ॥८॥ क्षिप्रं वै तस्याहनने गृध्रा कुर्वत ऐलवम् ॥९॥ कुर्वतैलवम् [क्षिप्रं वै] तस्यादहनं परि नृत्यन्ति केशिनीः । आनाना पाणिनोरसि कुर्वाणा पापम् ऐलवम् ॥१०॥ आघ्रराघ्राणा पाणिनोरस... [क्षिप्रं वै] तस्य वास्तुषु गङ्गनं कुर्वत ऽपि वृकाः ॥११॥ क्षिप्रं वै तस्य पृच्छन्ति यत् तद् आसीद् इदं नु ताद् [इति] ॥१२॥ * * * * एतद् आसीदत नु दा प वृषात् ॥का ६॥ १६.१४६ * * * * छित्वप * * आङ्गिरस दाशयः * प्य् उच्यस शौ.५१ शौ ५२ शौ ५३ शौ ५४ शौ ५५ शौ ५६ शौ ५७ शौ ५९ शौ ६१ छिन्द्धय आ छिन्द्धि प्रछिन्द्धथ् अपि क्षापयक्षापय ॥२॥ आदानम् आङ्गिरसि ब्रह्मज्यम् अति दासय ॥२॥ वैश्वदेवी हा उच्यसे कृत्या पूल्पजाम् आवृता ॥३॥ ओषन्ती समोषन्ती ब्रह्मणो वज्र[:] ॥४॥ क्षुरपविर मृत्युर् भूत्वा वि धाव त्वम् ॥५॥ आ दत्से जिनतां वर्च इष्टं पूर्त चाशिषः ॥६॥ आदाय जीतं जीताय लोके अमुष्मिन् प्र यच्छसि ॥७॥ मेनिश् शरव्या भवाघाद् अघविषा भव ॥८॥ त्वया प्रवृक्णं रुजितम् अग्निर दहतु दुष्कृतम् ॥९॥ दैवपीयुम् अराधसम् ॥१०॥ वृश्च प्रवृश्च छिन्ध्य् अधिप्रछिन्द्धि कृन्तापि कृन्त पिंश प्रपिंश ॥११॥ ओष दह प्र दह ब्रह्मज्यं देव्य् अन्य आ मूलाद् अनुसंदह ॥१२॥ क्षुरपवरिर् * * विभावसुः * दत्स्वे दनता वर्ग * * चाशिषा यश्छति मेन शा भवाप्याद् अकहविषा * तया प्रवृनो रुचितम्... देवपीयूनरावसम् वृश्चि * वृश्चि... कृन्तपि क्लिन्त * * * .तेप्य् अग्नया * * * * शौ६०२ शौ ६२,६३ ओष सम् ॥का ७॥ १६ १४७ * * शीर्षाणि * सक्त यत् ते शीर्षणि दौर्भाग्यं नक्वे ? केशेषु निहितं ललाटे । अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥१॥ यत् ते ध्रुवोर् दौर्भाग्यं वाच्य् ओष्ठयोः । * * अभ्रुर् ·१६.२१.१०५] पप्पलादसंहिता [१६.१४९५ उवुके ** अहोर् ग्रेवासु * कीकसासु नुक्ये [अयं तद् विश्वभषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥२॥ यत् ते दत्सु दौर्भाग्यं जिह्वायां चुबुके हितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥३॥ यत् ते हन्वोर दौर्भाग्यं कण्ठे क्लोमसु विष्ठितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥४॥ यत् ते स्कन्धषु ग्रीवासु दौर्भाग्य कीकसास्व अनूक्ये । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥५॥ यत् ते हन्वोर दौर्भाग्यम् अंसयोर् उपपक्षयोः। [अय तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥६॥ यत् ते बाहोर दौर्भाग्यम् अरत्न्यो कल्मषीर अनु । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥७॥ यत् ते हस्तयोर दौर्भाग्य पाण्योर् अङ्गलीर् अनु । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥८॥ ॥का ८॥ * * अहोर् * * * * यमरत्न्यो * * १६.१४८ वृक्णयोः ? पुष्कयो. यत् ते पृष्ठेषु दौर्भाग्यं जघने स्फिजोर हितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥१॥ यत् त उरसि दौर्भाग्यं पार्श्वयोस् स्तनयोर् हितम् । [अयं तद् विश्वभषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥२॥ यत् ते हृदये दौर्भाग्य नाभ्यां वक्षणा [अ]नु । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥३॥ यत् ते प्रियन्ति ? दौर्भाग्यं यद् वा यकनि वृक्कयो । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥४॥ यत् ते भसदि दौर्भाग्यं यद् वा वशुक ? मुष्कयोः । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥५॥ यत् ते वसति ? दौर्भाग्यम् ऊोर जानुनो हितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥६॥ यत् ते गुदास्व अन्त्रेषु दौर्भाग्यम् उदरे द्वितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥७॥ यत् ते वस्तिषु दौर्भाग्यं वनिष्ठौ प्लाशाव् आहितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥८॥ यत् ते श्रोण्योर दौर्भाग्यम् अवचालूषयोर् ? हितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥९॥ यत् ते जल्योर दौर्भाग्य स्थूरयो पार्श्वयोर हितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥१०॥ वनिष्ठो * * पायोर् * का ९॥ । यत् अनु (द्विरुक्ति.) अङ्गमङ्गेषु यत् ते गुल्फयोर् दौर्भाग्यं पादयोर् अङ्गुलीर अनु । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥१॥ यत् ते किं चिद् दौर्भाग्यम् अनेष्वङ्गषु प्रतिष्ठितं यद् वा लोमसु विष्ठितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥२॥ यत् ते ऽक्षेषु दौर्भाग्यं प्राहयाम् ? अधिदेवने । अयं तद विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥३॥ यत् ते पावें दौर्भाग्यं मांसे ऽस्थिषु मजसु । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥४॥ यत् ते पशुषु दौर्भाग्यं कृष्याम् उषरे हितम् । [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु ॥५॥ अथि तेवने * * पार्षि उशने * । यात् ते हितम् (द्विरुक्ति) ·१६.२२.२.१] पैप्पलादसंहिता [१६.१५१.१ * * * कण्ठरमा माश् शतधारे * या ते ऽलक्ष्मीर् भ्रूणहत्याथो या ते अपुत्रता। ध्रुणहत्याम् अथो [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गो ऽप लुम्पतु] ॥६॥ या ते का च पापी लक्ष्मीर् अथो या ते अपत्यता ?। लक्ष्मी पथो * * हपतिता [अयं तद् विश्वभेषजो अपामार्गोऽप लुम्पतु] ॥७॥ यत् ते ऽदृष्टं पितृषद्यम् अथो या ते अपशुता। यत् ते हपशुता अयं तद् विश्वभेषजो [अ]पामार्गो ऽप लुम्पतु ॥८॥ अप * कण्ठलग्नं : महिमात्ति पृणं ? देवेभ्य: किल्बिषं यद् बभूव इमास् तद् आपत्र प्र वहन्तु रिप्रं पुनातु मा शतधारं पवित्रम् ॥९॥ नाहि रिप्रं शमलं च सर्व कृष्णे चेले सादयित्वा पापम् । हित्वावर्ति नितिं मृत्युपाशान् सूर्यज्योतिर् अभ्य् एष्य् अग्निम् ॥१०॥ हित्वावत्ति यावन्तो ? [अस्मान् महतस् समुद्रान मुच्यमानो अंहसः पाप्मनश् च । पुनर् मनः पुनर आयुर् न आगन् मा मा दभन् पणयो यातुधानाः ॥११॥ * * * आयुन् नृ धानाम् अव रिप्रम् अनुक्ष्माह्य ? अशस्तिम् अप्य् आत्मनः । * निप्रम् * अशस्तुम् वर्च आ धीयतां मयि तेज [आ] धीयतां मयि । वर्चाधीयताम् धीयाता * प्राणापानौ मा मा हासिष्टं सर्वम् आयुर् अशीय ॥१२॥ ॥का १०॥ ॥अनु२१॥ १६.१५० ब्रह्म जशानं [प्रथम पुरस्ताद् वि सीमतस सुरुचो वेन आवः । पै ५ २ २,६ १११ ब्रह्मा जज्ञानम् इत्य् एका को ९७८ शौ १९६५ उत्पतन्तान शौ ६६ वै १४.१ ब्रह्म भ्राजद् उद् अगाद् अन्तरिक्षं दिवं च ब्रह्मावाधूष्टामृतेन मृत्युम् । ब्रह्मवाधूष्टा अमृते ना * ब्रह्मोपद्रष्टा सुकृतस्य साक्षाद् ब्रह्मास्मद् अप हन्तु शमल तमश् च ॥२॥ * * * ब्रह्मास्मिद् * * * तपश् * प्रतीचीर् आयता[स] स्थिता वितता[४] पश्यामहि समुद्रे सूर्ययाहितास् * * स्थत * पश्यामयी * सूर्यायाहिता सुराणाम् अस्मै ॥३॥ हरिस् सुपर्णो दिवम् आरुहो अर्चिषा ये त्वा दिप्सन्ति दिवम् उत्पतन्तम् । * * * आरुरुहोम् * य अव तान् जहि [हरसा जातवेदो ऽबिभ्यद् उग्रो अर्चिषा दिवम् आ रोह बिभ्यम् सूर्य ॥४॥ अयोजाला [अ]सुरा मायिनो अयस्मयै पाशैर् अङ्किनो ये चरन्ति । * * मायनो अयस्मै पाशेर् तांस ते रन्धयामि हरसा जातवेदस् सहस्रभृष्टिस् सपत्नान् प्रमृणन् याहि * * रय्योमि हरस प्रमृण्यन् * वज्रः ॥५॥ देवानाम् अधिपा एतु धर्म ऋतेन भ्रा[जन्न् ] अमृतं वि चष्टे । आदिपा येतु * * त्वा अनृत * * हिरण्यवर्णों नभसो देव सूर्यो धर्मो भ्राजन् दिवो ऽन्तान् पर्य ए[षि * * सूर्य . न्तो * * विश्वतः॥६॥ वि द्योतन्ते विद्युतो अग्निजिता हिरण्यवर्णा [अमृता [अ]प्स्व् अन्तस् समुद्रे । रुद्रस्य क्षिपणोस् स्तनयिलोर विद्युत् तस्य वैश्वानरस्य हेति: परि णो * क्षपनो मनयित्नो वृणक्तु ॥७॥ विद्युता भ्राजन् हृदं यात्य् अग्निर् व्याघ्रा [अ]सुषदो यत्र भीमा[:] । विष्णो क्रमैस् स्तनयन्न् एति रुद्रो नुदन् शत्रून् विमृधो बाधमानो * * तवयन् येति * नुदा शतॄन् असपत्ना प्रदिशो मे भवन्तु ॥८॥ समत्न: प्रतिशो * * अपो बसानस् समैत्य् अन्तरिक्षं दिवं च समिद्धो अग्निर् दिव्यस् तपो ममैन्य दिव्यास * ऽधात् । वैश्वानरश् शमयश् शीतसरे अपां सुपर्णो दिव एतु पृष्ठे ॥९॥ दिन्य * * वैश्वानरस् समुद्रं पर्य एति शुक्रो धर्मो भ्राजन् तेजसा रोचमानः । नुदन् शत्रून् प्रदहन मे सपत्नान् आदित्यो द्याम् अध्य् अरुक्षद् अनुदोश् छतॄन् * म * * ध्याम् * * विपश्चित् ॥१०॥ ॥का १॥ विपश्यत् * भज हृद ** वै १४ १ पै १६ १५० ९१.२ वैश्वानरस् समैत्य् अन्तरिक्षं दिवं च समिद्धो ऽग्निर् दिव्यस् तपो ऽधात्। वैश्वानर स्यैन न्तरिक्ष तमो जात् शिक्षन्त ? अस्मा [अ]भि षुण्वन्ति सोम ऋतेन भ्राजन्न् अमृतं वस्ते सिक्षन्त्व् भ्राजसू * * तर्हि ॥१॥ अर्हि ·१६२२.४.१] पैप्पलादसंहिता [ १६.१५३.१ ** * नेलयत स्थीतरूरी तन्वौ * * कण्वानस् * * परिवर्तमाने तस्मिन्न् * नक्षास् सनाद् * नश् श्छिद्यते सनाभिः # तपुत तपुत् * * * * नहन्ति ब्रह्मणादित्यस् * सुसुवने * * द्योतता य द्योततेर् अस्त्व् * * धुर्म दुग्धम् । अनादिष्टा तेनस् * अयदेष्टाय * * सयाशीतरूरे * निर्ऋतुभिश् * ** नधम .. ...त्वज् * * विभे * * * रञ्जयते नीलयते शीतरूरे तन्वाव् अस्य भीम । रूपाण्य् एति बहुधा वसानो ग्रहानि कृण्वानस् तन्व[५] पराचे ॥२॥ पञ्चारे चक्रे परिवर्तमाने तस्मिन्न् । तस्थुर् भुवनानि विश्वा । तस्य नामस् तप्यते भूरिभारस् साद् एवं न छिद्यते सनाभिः ॥३॥ पञ्चभिस् तप्तस् तपत्व एष एतत् सहस्रधामान्य अधि तिष्ठन्त्य् एनम् । सप्त त्वा सूर्य हरितो वहन्ति ब्रह्मणादित्य त्रिवृता सवने ॥४॥ वि द्योतते द्योतत आ द्योतते चाप्स्व अन्तर् अमृतो धर्म उद्यन् । हन्ता वृत्रस्य हरिताम् अनीकम् अनाधृष्टास् तन्वस् सूर्यस्य ॥५॥ धर्म: पश्चाद् उत धर्मः पुरस्ताद् अयोदष्ट्राय द्विषतो ऽपि दध्मः । वैतानसूत्रे १४१ वैश्वानरश् च शीतसरे वसानस् सपत्नान् मे द्विषतो हन्तु सर्वान् ॥६॥ ऋतून] ऋतुभिश् शमयति [ब्रह्मणैकवीरो धर्मश् शुचानस् समिधा समिद्धः। [ब्रह्म त्वा तपति ब्रह्मणा तेजसा च ॥७॥ ब्रह्म जशानं प्रथमं समाग्भे तज् जायमान न बिभ्ये न तद् विदे । त[द्] रोहमाणं । वितों ह ततस्य नाड्या तता विततास् ततातता ? ॥८॥ अमर्त्यजा नस् स्वराज्यभारो रयिं जजान स्वजासु भर्ता । २५ २०३१ प्रजापतिः प्रजाभिस् संविदानस् त्रीणि ज्योतींषि दधते चापाकः ॥९॥ शौ १० ८ १३१२ प्रजापतिश् चरति गर्ने अन्तस् स्वजायमानो बहुधा वि जायते । तस्य पदम् आभि पश्यन्ति वेधसस् तस्मिन्न् भार्पिता भुवनानि विश्वा ॥१०॥ १६.१५२ शौ १०८ ३४ यस्मिन् देवा पितरो मनुष्या[श् चा]रा नाभाव इव श्रिताः । अपां त्वा पुष्पं पृच्छामि यत्र तन् मायया हितम् ॥१॥ यत्रापां पुष्पं निहितं मायाभिर् हितं गुहा न । शौ ०.७ २४ । शौ १० ८ २. यो वै तद् विद्यात् प्रत्यक्षं स विद्याद् ब्राह्मण महत् ॥२॥ मणिस् तु सूत्रे निहितस् स्वयद् ऊर्ध्वस्] स्त्रियं विशतु प्रजानन् । स पुमान् पुंसो जनयन् । ततेन सर्वाम् अदन्तां अश्छ्तु सधेव ? ॥३॥ सर्वां रात्रि सम् ओषत्व आदित्यो जातवेदसा । अग्नेर् अधि दिवम् आरोहम् आयुषा स पुनातु मां वर्चसा स सृजतु अमांजा * स्वराज्यभार * जजानसू स्वजसु * तदाते चपाकर * चरसि * * * * वेदशस् का २॥ * देवान् स्वतः अपन् . त पाया * यत्राप * * मायाति हतं * र * * तत्त * * सूत्रो निहतस् * रात्रिय भहोषित्वादित्यो * पुनन्तु मा * * सजातु माम् ॥४॥ वै१४.' * सहस्र समिधासू * सपत्नर सूर्य * तपतु वृका * # शुक्रादित्यो * शतृन् * * * * भ्राजस्त्र धर्मस् साहनस् समिधा समिद्धो ऽसपत्ना प्रदिशो मे भवन्तु । सपनान् सर्वान् मे सूर्यो हन्तु वैश्वानरो हरि[:] । धर्मस् तप्त प्र दहतु भ्रातृव्यान् द्विषतो वृषा ॥५॥ उद्यन् मे शुक्र आदित्यो विमृधो वच्मि सूर्य[6] । वैश्वानर प्र दहतु भ्रातृव्यान् द्विषतो मम ॥६॥ आदन्ताश् ? शत्रून् आदित्य विमृधो हन्मि रक्षसा । शुक्र सुवर्ण हरिं ब्रह्म भ्राजिष्ठं ज्योतिर दिवम् आ ततान ॥७॥ हरिस् सुवर्णस् सृजत्व् अभयंकरो हिरण्यवर्णो दुरिता पाशु? । सपनान् सर्वान् मे सूर्यो हन्तु वैश्वानरो गृहन् ॥८॥ महान्तम् अर्थ परिसचैत्य् अहोरात्रे विततश् शुक्र उद्यन् । सपनान् सर्वान् मे सूर्यो हन्तु वैश्वानरो गृहन् ॥९॥ उद्यन्न् अद्य मित्रमह[स् सपनान् मे अव जहि । [दिव एनान् रश्मिभिस् सह रात्रीणां तमसा वधीस् ते यन्त्व् अधमं तमः ॥२०॥ तेजस् तपांसि मुखतो बिभर्म्य आनन्दं भूतं महसि प्रतिष्ठाम् । पयूहमाणश् श्रय तेषु सर्वतो अमोघं सत्यं यश उद्यतं ते ॥११॥ * सृजतु भयकरो * * सूर्य ऐतु * गृहम् महन्त्वम् * °सयेत्य् * * छुक्र उद्यम् सूर्य एतु * गृहम् पै१०.०.२ उधन्न् अर्ध मित्रमह इत्य् एका । तेजास् त्वपासि * बिभाऱ्या. प्रतितिष्ठाम् ॥का ३॥ शौ ११ ५.१ ब्रह्मचारीष्णश् चरति रोदसी उभे अस्मिन् देवास सुमनसो भवन्तु । ब्रह्मचारीष्णोश् * * * यस्मिन्मिन् २४८ ·१६.२२.६.१] पैप्पलादसंहिता [१६.१५५.१ शौ २ सम * * * * साचार्य उपसा * * उपनेमाणो त्व * * * * त्व * त्रिष्टुम् अभीसीयन्तु देव. देवाजना गन्धर्वानुमन्यन्तु * श्रयस्त्रिंशत त्रिंशता * सहस्रान् . समिता पृणासि .। औ श्रमेण लोकासू तपसा बिभर्ति औ पूर्वो.. तपसोधि तिष्ठत् शौ ४ शौ५ शौ ६ स दाधार पृथिवी द्याम् उतागुं स आचार्य तपसा बिभर्ति ॥१॥ आचार्य उपनयमानो ब्रह्मचारिणं कृणुते गर्भम् अन्तः । तं रात्रीस् तिन उदरे बिभर्ति तं जात द्रष्टुम् अभिसंयन्तु देवाः ॥२॥ ब्रह्मचारिणं पितरो मनुष्या देवजना गन्धर्वा अनुसयन्तु सर्वे । त्रयस्त्रिंशत् त्रिशताष् षट्सहस्रास् सर्वान् स देवांस् तपसा बिभर्ति ॥३॥ [इयं समित् पृथिवी द्यौर] द्वितीयोतान्तरिक्ष समिधा पृणाति । ब्रह्मचारी समिधा मेखलावी श्रमेण लोकांस् तपसा बिभर्ति ॥४॥ पूर्वो जातो ब्रह्मणो ब्रह्मचारी धर्म वसानस् तपसोद् अतिष्ठत् । तस्माज् जात ब्राह्मणं ब्रह्म ज्येष्ठं देवाश् च सर्वे अमृतेन साकम् ॥५॥ ब्रह्मचार्य [एति समिधा समिद्ध: कार्णं वसानो दीक्षितो दीर्घश्मश्रु.। स सद्य एति पूर्वाद् अपरं समुद्रं लोकान् संसद्य मुहुर् आचरिकत् ॥६॥ ब्रह्मचारी जनयन् ब्रह्मापो लोक प्रजापति परमेष्ठिनं विराजम् । गर्भो भूत्वामृतस्य योनाव् इन्द्रो भूत्वासुरांस ततह ॥७॥ इमां भूमि पृथिवी ब्रह्मचारी भिक्षाम् आ] जभार प्रथमो दिवं च । ते ब्रह्म कृत्वा समिधाव उपास्ते तयोर् आर्पिता भुवनानि विश्वा ॥८॥ आचार्यस् ततक्ष नभसी उभे इमे उर्वी गभीरे पृथिवीं दिवं च । ते ब्रह्मचारी तपसाभि रक्षतु तयोर देवास सदभादं मदन्ति ॥९॥ अर्वाग अन्य ४ पगे अन्यो गुहा निधी] निहितौ ब्राह्मणस्य । तो ब्रह्मचारी तपसाभि रक्षतु तत् केवलं कृणुते ब्रह्म विद्वान् ॥१०॥ का ४॥ * शौ ७ .. ब्रह्मचारी. .काणि * * * * सद्येत् पूर्वाद् * लोका ससत्यसि हरा .लोका प्रजापती * निराजद [जरिक्रत् * * योनाम् * भूत्वामृतास तरह चभार प्रशमो * * त * * समिधासमिधा उपासत उतयोर् अर्पिता * * * तदक्ष. शौ ९ शौ ८ शौ १० * * परान्यो * निहतौ ब्रह्मणस्य विद्याम् शौ ११५ ११ शमयतो * अर्वार अन्यो दिवस् पृष्ठाद् इतो ऽन्य: पृथिव्या [अ]नी समेतो नभसी अन्तरेमे। तयो[२] श्रयन्ते रश्मयो अधि दृढास् तान् आतिष्ठतु तपसा ब्रह्मचारी ॥१॥ * स्रयन्ते * अति * स्तान् अभिक्रन्दन्न अरुणश् शितिको बृहच् छेपो अनु भूमौ जभार । * इरुणश् छतिगो * * न भोनो * ब्रह्मचारी सिञ्चतु सानौ रेत पृथिव्या तेन जीवन्ति प्रदिशश् शौ १२ * * सानो चतस्त्र. ॥२॥ ४ अटी. शौ १३ * सं** अदा ** ददासि * ऋत्युषि प्रति गर्भान उन्तस् * * * वर्मम् * आमा दिद.. वरुणो * ऐत्स शौ १५ शौ १६ पर्जन्यो मृत्युर् वरुणस् सोम ओषधय: पयः । जीमूता [आ]सन सत्वानस् तैर् इदं स्वर आभरम् ॥३॥ अग्नौ सूर्ये चन्द्रमसि मातरिश्वन् ब्रह्मचार्य अप्सु समिधम् आ दधाति । तेषाम् अर्चीषि पृथर अभ्र अन्तस् तेषाम् आज्यं पुरुषो वर्षम् अश्व[:] ॥४॥ अमा घृतं कृणुते केवलम् आचार्यो भूत्वा वरुणो [य]द्यद् ऐच्छत् प्रजापतौ। स ब्रह्मचारी [प्रायच्छत् स्वान् मित्रो अध्य् आत्मनः ॥५॥ [आचार्यों ब्रह्मचारी ब्रह्मचारी प्रजापतिः । प्रजापतिर वि राजति विराड् इन्द्रो ऽभवद् वशी ॥६॥ ब्रह्मचर्येण तपसा राजा राष्ट्र वि रक्षति । आचार्यो ब्रह्मचर्येण ब्रह्मचारिणम् इच्छते ॥७॥ ब्रह्मचर्येण कन्या युवानं विन्दते पतिम् । अनड्वान् ब्रह्मचर्येणाश्वो घासं जिहीर्षति ॥८॥ ब्रह्मचर्येण तपसा देवा मृत्युम् उपाजयन् । इन्द्रो ह ब्रह्मचर्येणामृतं स्वर् आभरत् ॥९॥ ओषधयो भूतभव्यम् अहोरात्रे वनस्पतयः। सवत्सर सह ऋतुभिस ते जाता ब्रह्मचारिणः ॥१०॥ ॥का ५॥ शौ १७ * * * विराड् * भरद् * रक्षते इश्छति ..विक्रते * अनड्वाह ब्रह्मचर्येणाश्वे * जहिरुपति उपाजयम् शौ १८ .. शौ १९ शौ २० * भूताभव्यम् संवत्सरस्य हर्तुभिस् * * ब्रह्मचारिणा १६.१५५ शौ ११५२१ पार्थिवा दिव्या: पशव आरण्या ग्राम्याश् च ये । अपक्षा[४] पक्षिणश् च ये ते जाता ब्रह्मचारिणः ॥१॥ ..°चारिणा २४९ ·१७.१.२.२] पैपलादसहिता [ १७.२.२ शौ २२ आतुममि बिभ्रती सर्वास् त्वा आव्रत शौ २४ समेता शौ २६३ गो ब्रा १२७ शौ २३१.२ मनुभ्यारूढ * * पृथक् सर्वे प्राजापत्या[*] प्राणां आत्मसु बिभ्रति । सर्वांस तान् ब्रह्म रक्षति ब्रह्मचारिण्य् आभृतम् ॥२॥ ब्रह्मचारी ब्रह्म भ्राजद विभ… अस्मिन् देवा अधि विश्वे समोताः । स्नातो बभ्रु पिङ्गल पृथिव्यां बहु रोचते ॥३॥ देवानाम् एतत् पुरुहूतम् अनभ्यारूढं चरति रोचमानम् । तस्मिन् सर्वे पशवस् तत्र यक्षस् तस्मिन्न् अन्नं सह देवताभिः ॥४॥ प्राणापानौ जनयन्न् आद् व्यानं चक्षुश् श्रोत्र जनयन् ब्रह्म मेधाम् । वाचं श्रेष्ठां यशो ऽस्मासु धेय् अथो रेतो लोहितम् उदम् ॥५॥ तानि कल्पद् ब्रह्मचारी सलिलस्य पृष्ठे तपो ऽतिष्ठत् तप्यमानस् समुद्रे ॥६॥ ॥का ६॥ ॥अनु°२२॥ अन * * शौ २४३.५,२५ ** या शौ २६१२ अर्थों * * * * कल्पम् ॥॥ ी तपो तिष्ठत् तप्यमान- स्समुद्रे ॥ ॥ प्रतिकाण्डे पश्चे पद द्वितीय द्वितीय लिखेत् २ ॥न तु पूर्व लिखित्वा ॥ अवश्य जपेत् ॥॥ ॥ इत्यथर्ववेदे पैप्पलादशाखाया षोडश: काण्डस् ममाप्तः ॥ इत्यथर्वणिके पैप्पलादयश् शाखाया षोडश- काण्डस् समाप्तः ॥ । १७.१ शौ १२११ सत्यं बृहद् ऋतम् उग्रं दीक्षा तपो ब्रह्म यज्ञ[*] पृथिवीं धारयन्ति । ओ अथ सप्तादशो काण्ड. लिख्यत्वा॥ ॥ी नमो गणेशाय । औ नमो ज्वालाभगवत्यै । औ नमस्तिलोत्तमायै ॥ ओ सत्य * * भूतुस्य कव्यस्य पति अस्या * * स बभून् राध्यता हास शौ३१ ४ प्राणिन् एजङ्ग नो * * * * शौ ४.२ सा नो भूतस्य भव्यस्य पन्य [उरुं] लोकं पृथिवी नर कृणोतु ॥१॥ असंबाधं बध्यतो मानवेषु यस्या उद्वतः प्रवतस् समं बहु । नानावीर्या ओषधीर या बिभर्ति पृथिवी न प्रथतां राध्यतां नः ॥२॥ यस्यां समुद्र उत सिन्धुर् आपो यस्यां देवा [अमृतम् अन्वविन्दन् । या विभर्ति बहुधा प्राणद् एजत् सा नो भूमिर् गोष्व् अश्वेषु पिन्वे ? कृणोतु ॥३॥ यस्यां पूर्वे पूर्वजना विचक्रिरे यस्यां देवा असुरान् अभ्यवर्तयन् । यस्याम् इद जीवति ? विश्वम् एजत् सा नो भूमिः पूर्वपये दधातु ॥४॥ यस्यां चतन प्रदिशः पृथिव्यां यस्याम् अन्न कृष्टयस् संबभूवुः । गवाम् अश्वानां वयसश् च विष्ठा भगं वर्च- पृविथी नो दधातु ॥५॥ विश्वंभरा वसुधानी प्रतिष्ठा हिरण्यवक्षा जगतो निवेशनी । वैश्वानरं बिभ्रती भूमिर अग्निम् इन्द्रऋषभा द्रविणे नो दधातु ॥६॥ यस्याम् आप परिचरास् समानीर अहोरात्रे अ[प्रमादं क्षरन्ति । सा नो भूमिर भूरिधारा पयो दुहाम् अथो उक्षतु वर्चसा ॥७॥ यां रक्षन्त्व् [अ] स्वप्ना विश्वदानी देवा भूमिं पृथिवीम् अप्रमादम् । मधु प्रिय दुहाम् अथो उक्षतु वर्चसा ॥८॥ यार्णवे अधि सलिलम् अग्र आसीद् यां मायाभिर् अन्वचरन् मनीषिणः । यस्या हृदयं परमे व्योमन् सत्येनावृतम् [अमृतं पृथिव्या[:] । सा नो भूमिस् त्विर्षि बलं राष्ट्रे दधातूत्तमे ॥९॥ याम् अश्विनाव् अमिमातां विष्णुर् यस्यां विचक्रमे ॥१०॥ ॥का १॥ . * * * नि यस्ता ऐजत् पूर्वपैय्ये गृष्टयसू * * * वयमस्य विष्ठा * वसुजनी * * * अमिर मिर्दु... यस्यान् * *चरात् * "रात्र * * * *धाना * * अयो अक्षतु * * रक्षन्तु स्वपुना... अप्रमानम् अक्षतु * उग्र * यान् मायामभिर् अन्दजरन् * सत्येनावतु * * नो नो भूमि त्वस्त्विषि बलि * * * अश्विनाम् इममाता सानो शौर शौ १०.. शौ १२११०३-१९ * * चक्रात्मने नमित्राश् * इन्द्रो यो चक्र आत्मने ऽनमित्रां शचीपतिः। सा नो भूमिर वि सृजतां माता पुत्राय नः पयः ॥१॥ गिरयस् ते पर्वता हिमवन्तो अरण्यं ते पृथिवि स्योनम् अस्तु । गिरिस्...अस्तुनः २५० ·१७ १३.११ ] पैप्पलादसहिता [ १७.३.११ अजीहतो हतो * अद्धि ष्ठा * * * * * पृथिवी * * नाथा यास तद् * * * पवस्वा * * सौ * पिबन्तु. तासि बधं कृष्णां लोहिनी विश्वरूपां ध्रुवां भूमि पृथिवीम् इन्द्रगुप्ताम् । अजीतो अहतो अक्षतो अध्य् अष्ठां पृथिवीम् अहम् ॥२॥ यत् ते मध्यं पृथिवि यच् च नभ्यं यास् त ऊर्जस् तन्वस संबभूवुः । तासु नो घेट अभि न पवस्व माता भूमि पुत्रो ऽहं पृथिव्याः। पर्जन्य- पिता स उ न पिपतु ॥३॥ यस्यां वदि परिगृह्णन्तु भूम्यां यस्यां यक्ष तन्वते विश्वकर्माणः। यस्यां मीयन्ते स्वरवः पृथिव्याम् ऊर्ध्वाश् शुक्रा आहुत्या पुरस्तात् । सा नो भूमिर् वर्धयातु वर्धमाना ॥४॥ यो नो द्वेषत् पृथिवि यः पृतन्याद् यो ऽभिमन्यात मनसा वधेन । त नो भूमे रन्धय पूर्वकृत्वरि ॥५॥ त्व जातास् त्वयि चरन्तु मास् त्वं विभर्षि द्विपदश् चतुष्पदः। तवेमे पृथिवि पञ्च मानवा येभ्यो ज्योतिर् अमृतं म]भ्य उद्यन् सूर्यो रश्मिभिर आतनोति ॥६॥ ता न: प्रजास् सं दुहृतां समग्रा वाचो मधु पृथिवि धेहि मह्यम् ॥७॥ विश्वस्वं मातरम् ओषधीनां ध्रुव भूमि पृथिवी धर्मणा धृताम् । शिवां स्योनाम् अनु चरेम विश्वहा ॥८॥ महत् सधस्थं महती बभूविथ महान् वेग एजथुर वेपथुष् टे। महांस् त्वेन्द्रो रक्षतु वीर्येण । सा नो भूमे प्र रोचय हिरण्यस्येव सदृशि ॥९॥ [अग्निर् भूम्याम् ओषधीष्व् अग्निम् आपो बिभ्रत्य् अग्निर् अश्मसु।] अग्निर् अन्तः पुरुषेषु गोष्व् अश्वे[ष्व् अग्नयः ॥२०॥ •छुक्रा हुत्या * * * भूमि वयातु वर्धयातु वर्धमानाम् * * * पृथिवी यत् धनेन तन् * भूय * कृत्वने त्व * त्वी जरन्तु तइमे पृथिवी * * प्रजात् सिन् धूरता * * मपु * * महीयम् विश्वस्म.. * सधस्त * बभूयथ * देवेभृथुर् गोपतिष्टे महसू तेइन्द्रो * * शौ १२ १२०-३०,४४ १७३ मंचभ्रस् * * अग्निर दिव आ तपत्य् अग्नेर् देवस्यो अन्तरिक्षम् । * दिवा तपत्य अग्निं मास इन्धने हव्यवाहं घृतप्रियम् ॥१॥ अग्निवासा: पृथिव्य् असितस् त्विषीवन्तं संशितं मा कृणोतु ॥२॥ अग्निवास: * असतशस् * श सितु * * भूम्यां देवेभ्यो जुह्वति यज्ञ हव्यम् अरंकृतम् । .यज्ञो भूम्यां मनुष्या जीवन्ति स्वधयान्नेन माः । स्वधयान्दनु मा सा नो भूमिः प्राणम् आयुर् दधातु जरदष्टिं मा पृथिवी कृणोतु ॥३॥ यस ते गन्धः पृथिवि सबभूव यं बिभ्रत्य् ओषधयो यम् आपः । यम् आषः यं गन्धर्वा अप्सरसश् च भेजिर यस् त गाम् अश्वम् अर्हति । तनास्मान् सुरभीन् कृणु मा नो द्विक्षतु कश् चन ॥४॥ तेयास्मान् सुरभी: ..दक्षतु यस् ते गन्धः पुष्करम् आविवेश यं संजभ्रस् सूर्याया विवाहे । अमां पृथिवि गन्धम् अग्रे तेनास्मान् सुरभीन् कृणु मा नो द्विक्षतु अमर्त्यः सुरभी . द्रक्षतु कश्चन ॥५॥ यस् ते भूमे पुरुषषु स्त्रीषु पुंसु भगो रुचिः। * * भौमे * * पुसु * चुर् यो वधूषु यो गोष्व् अश्वेषु यो मृगत हस्तिषु । कन्याया वर्षो यद् भूमे तेनास्मां अभि सं सृज मा नो द्विक्षतु कश * वर्चा * भौमे तेनास्मा.. द्रक्षतु * चन ॥६॥ शिला भूमिर् अश्मा पांसुर् या भूमि[स] सधृता धृता । * * अस्मा पास्वर् * * स्तृता * [तस्यै हिरण्यवक्षसे पृथिव्या अकर नमः ] ॥७॥ यस्यां वृक्षा वानस्पत्या ध्रुधास् तिष्ठन्तु विश्वहा । भूमि हिरण्यवक्षस धृताम् अच्छावदामसि ॥८॥ भूभ्यो वक्षसि उदीराणा उतासीनास् तिष्ठन्त प्रक्रामन्तः । ..तिष्ठन्तु प्रकामत: पद्भ्यां दक्षिणसव्याभ्या मा व्यथिष्महि भूम्याम् ॥९॥ * "सव्याभ्यस् * वतिष्म * विमृग्वरी पृथिवीम् आ वदामि क्षमा भूमि ब्रह्मणा वावृधानः । विमर्चय ऊर्ज पुष्टिं बिभ्रतीम् अन्नभागं घृतं त्वाभि नि षीदामि भूमे ॥१०॥ * * * अन्वभाग * * नु * भौमे शौ कोशेषु नाना स्वेदु., स्येदु., सेदुः शुद्धा म आपस् तन्वे क्षरन्ति यो मे सेदुर् ? अप्रिये तं नि [दध्मः । * माषसू तन्व रक्षन्ति * * सेहार् * * वनि पवित्रेण पृथिवि मोत् पुनामि ॥११॥ * पृथिवी मुत् * .. * २५१ ·२७१५६] पप्पलादसंहिता निधियं मनियो * * दधातु * निधि बिभ्रती बहुधा गुहा वसु माण हिरण्यं पृथिवी ददातु नः वसूनि नो वसुदा रासमाना देवी दधातु सुमनस्यमाना ॥१२॥ ॥का ३॥ सुमनस्यमाना भौमे दधराद् * * शौ ३० यास् ते प्राची[४] प्रदिशो या उदीचीर यास् ते भूमे अधराद् याश् च पश्चात् । स्योनास् ता मह्यं चरते भवन्तु मा नि पत्तं भुवने शिश्रियाणः ॥१॥ मा मा पश्चान् मा पुरस्तान नुदिष्ठा [मोत्तराद् अधराद् उत] । स्वस्ति भूमे मे कृणु वरीयो यावया वधं मा विदन् परिपन्थिनः ॥२॥ यावत् ते [अ] भि विपश्यामि भूमे सूर्येण मदिना । तावन् मे चक्षुर् मा मेष्टोत्तरामुत्तरां समाम् ॥३॥ यत् ते भूमे विखनाम्य् ओषं तद् अपि रोहतु । मा ते मर्म विमृग्वरि मा ते हृदयम् अर्पिपम् ॥४॥ यच् छयान पर्यावर्ते दक्षिणं सव्यम् अपि भूमे पार्श्वम् । उत्तानास् त्वा प्रतीची पृष्ट्या यद् अधिशेमहे । मा हिंसीस तत्र नो भूमे सर्वस्य प्रतिशीवरि ॥५॥ ग्रीष्मस् ते भूमे वर्षाणि शरद् धेमन्त शिशिरो वसन्तः । ऋतवस् ते विहिता हायना [अहोरात्रे पृथिवि नो दुहाताम् ॥६॥ याप सर्प यतमाना ? विमृग्वरी यस्याम् आसन्न् अग्नयो ऽप्स्व * स्वा * तरते * * न पप्तिं # शुश्रियाणे मा * * * पुरस्ताद अधिष्ठा * भौमे * * वार्यों विध * * * * वपश्यामि भौमे * * चक्षुघूत्तरमुत्तरा * * * भौमे विखना योष तत् पु * * * मन्म विमर्वरि शौ ३५ * उत्तानस् * * पृष्टवा शेमहे भौमे * * शौ ३६ * * भौमे * * वीत शौ ३७ विजमाना यआपसू सर्पन् * विमर्वरि यास्याम्... अन्तः। * * दधती पीयून् * नपुयुक्ताम् शी ३८.६ परा दस्यून् ददती देवपीयून इन्द्रं वृणाना पृथिवी न वृत्रम् । शक्राय दभ्रे वृषभाय वृष्णे ॥७॥ सा नो भूमि[] आ दिशतु यद् धनं कामयामहे । भगो अनुप्रयुङ्क्ताम् इन्द्रो यातु पुरोगवः ॥८॥ ब्रह्माणो यस्याम् अर्चन्त्य ऋग्भिस् साना यजुर्विदः। युज्यन्ते [य] स्याम् ऋत्विजस् सोमम् इन्द्राय पातवे । सा नो भूमि[२] दक्षिणायां सुशेवा यज्ञे दधातु सुमनस्यमाना ॥९॥ यस्यां पूर्वे भूतकृत ऋषयो गा उद् आनृचुः। सप्त सत्त्रेण वेधसो यझेन पयसा सह । सा न पशून् विश्वरूपान् दधातु जरदष्टिं मा पृथिवी कृणोतु ॥१०॥ यस्याम् अन्नं व्रीहियवौ यत्रमा पञ्च कृष्टयः । भूम्यै पर्जन्यपत्न्यै नमोऽस्तु वर्षमेदसे ॥११॥ ॥का ४॥ * *रत्यवस् सुशवा आनात् * * वेदसो सौ ४२ * * वीयवौ गृष्टय. भूमी पत्नी * * “मेधसे सौ १२.१ ४१ दैलवा युज्यन्ते * * * * दधता सपत्नी # * दुष्टय सौ ४३ जनय यस्यां गायन्ति नृत्यन्ति जना मा व्यैलवाः युध्यन्ते [य] स्याम् आक्रन्दो यस्यां वदतु दुन्दुभिः । सा नो भूमि प्र णुदताम् सपत्नान् यो नो द्वेष्टय् अधरं तं कृणोतु ॥१॥ यस्यां पुरो देवकृतार क्षेत्रे यस्यां विकुर्वते । प्रजापतिः पृथिवीं विश्वगर्भाम् आशामाशांरण्यां नः कृणोतु ॥२॥ जनं बिभ्रती बहुधा [विवा]चसं नानाधर्माणं पृथिवी यथौकसम् । सहनं धारा द्रविणस्य नो दुबां ध्रुवेव धेनुर् अनपस्फुरन्ती ॥३॥ यस् ते सर्पो वृश्चिकस् तृष्टदश्मा हेमन्तजब्धो भृमलो गुहा शये । क्रिमिर जिन्वत् पृथिवि प्रावृषि यद् एजति तन् नस् सर्पन् मोप सृपद् यच् छिवं तेन नो मृड ॥४॥ ये ते पन्थानो बहुधा जनायना रथस्य वानसश् च यातवे । येभिश् चरन्त्य उभये भद्रपापास् तं पन्थान जयमानमित्रम् अत- स्करं [यच् छिवं तेन नो मृड] ॥५॥ सर्प बिभ्रती सुरभिर भद्रपापस्य निधनं तितिक्षुः । * * * आशामासा रण्यान् निष्टणोतु यताकसम् सहसन् * * * * दुहेव वृश्चकस् * "लब्धो भ्रमलो * शे कृमिन् लिस पृथिव्यै प्रावर्षी * * त * सर्प * सूपश् छवन्नेनन् * * जनायवा * वर्णमनसश् * चरत्य् * °पापस् उतस्करम् ** शौ ४८ * * * भद्र पापाश्च * तदिक्षु ·१७.२ १.५] पैप्पलादसंहिता [ १७.७.५ शौ ४९ शौ ५० सूकरेण पृथिवी संविदाना वराहाय वि जिहीते मृगाय ॥६॥ * पृथिवि संविधाना * * जीयत * ये त आरण्या: पशवो मृगा वने हितास् सिंहा व्याघ्रार पुरुषादश यतारण्या पुरुषादुर चरन्ति । उलं वृकं पृथिवि दुच्छुनाम् इत ऋक्षीकां रक्षो ऽप बाधयास्मत् ॥७॥ * * पृथिवी * एन रक्षीका * * बाधामत् ये गन्धर्वा [अ]प्सरसो ये चाराया: किमीदिनः । पिशाचान् सर्वा रक्षांसि तान् अस्मद् भूमे यावय ॥८॥ पिशाचन् अस्मन् भौमे यावयः यां द्विपद: पक्षिणस् संपतन्ति हंसास् सुपर्णाश् शकुना वयांसि । * * * सपदन्ति यस्यां वात [६] यते मातरिश्वा रजांसि कृण्वंश् च्यावयंश् च वृक्षा[न] । रीसि कृण्वाश् चावयाश् * * वातस्य प्रवाम् [उपवाम्] अनु वात्य् अर्चिः ॥९॥ अचिषे यस्यां कृष्णम् अरुणं च संभृते [अहोरात्रे विहिते भूम्याम् आधि । * गृष्टमगृष्टम् अरुण * * * विहते * * वर्षेण भूमिः पृथिवी वृतावृता सा नो दधातु भद्रया प्रि[ये धाम्नि- धानि ॥१०॥ ॥का ५॥ शौ ५१ शौ ५२ * * * वृतावृधा स * ॥१०॥ फश्च ५॥ शौ १२ १.५३ * # मैद शौ ५४ शौ ५५ शौ ५६ * सूर्याये मेधा दधौ * * सहमानाम् अभीषद् उस्मि विश्वषान् आशामासा * xx दो * * * देवी * विसल्पो* * वाम् अभूतम् अविस त्वदानी * * * * ग्राम्या * * यात समाद् * * * * पृथ्वि वि * मधुमत्वच वदन्तु * * उमतिमान् अवान्यानि * * अश्वीव रदो ददुहि त जनिमा क्षिया पृथ्विम् मन्दापरि भूवनस्य... [आद् * सन्तिवा * * कीलालोमही * शौ ५८ द्योश् च म इदं पृथिवी चान्तरिक्ष च मे व्यचः । अग्निस् सूर्य आपो मेधां विश्वे देवाश् च सं ददुः ॥१॥ अहम् अस्मि सहमान उत्तरो नाम भूम्याम् अभीषाड् अस्मि विश्वाषाइ आशामाशां विषासहि[३] ॥२॥ यद् अदो देवि प्रथमाना पुरस्ताद् दवैस् सृष्टा व्यसो महित्वम् । आ त्वा सुभूतम् अविशत् तदानीम् अकल्पयथा[-] प्रदिशश् चतस्रः ॥३॥ ये ग्रामा यान्य अरण्यानि यास सभा अधि भूम्याम् । तेष्व अह देवि पृथिवि भ्यासं ? मधुमद् वचः ॥४॥ यद् वदामि मधुमत् तद् वदामि [य]द् ईक्षे तद् वनन्तु माम् । त्विषीमान् अस्मि जूतिमान अवान्यान् हन्मि दोधत ] ॥५॥ अश्व इव रजो दुधुवे तान् जनान् आक्षियन् पृथिवीं याद् अजायत । मन्द्राग्रेत्वरी भुवनस्य गोपा वनस्पतीनां गृभिर् ओषधीनाम् ॥६॥ शन्तिवा सुरभि[स] स्योना कीलालोनी पयस्वती। भूमिर् नो ऽधि ब्रवीतु पृथिवी पयसा सह ॥७॥ भूमे मातर् नि धेहि मा भद्रया सुप्रतिष्ठितम् । सविदाना दिवा त्वं श्रियां मा धेहि भूत्याम् ॥८॥ याम् अन्वैच्छद् धविषा विश्वकर्मा यस्याम् आसन्न् अग्नयो ऽप्स्व अन्तः । भुजिष्य पात्रं निहितं गुहा यद् आविर भोगे अभवन् मातृमद्भयः ॥९॥ त्वम् अस्य आवपनी जनानाम् अदिति कामदुधा विश्वरूपा। यत् त ऊनं तत् त आ पूरयाति प्रजापति प्रजाभिस् संविदानः ॥१०॥ ॥का ६॥ ॥अनु१॥ १७.७ शौ ५७ शौ ५९ शौ ६३ भूमि स्मा* * शौ ६० शौ ६१ अन्नश्छद् * पात्र * * शेर् * भोर् अभवर् मात्रमद्भिः विमश्यावपनी * * कामधुगा * * तौनंन्तत्ता * * * सविदानाम् ॥१०॥ [फश्च का ६॥ इत्यथर्वणिके सप्तादश काण्डे प्रथमो तुवाकः ॥ शौ १० ७१ ३ कस्मिन्न अङ्गे तपो ऽस्याधि तिष्ठति कस्मिन्न् अङ्ग ऋतम् अस्याध्य तिष्ठत आहितम् । क्व व्रतं क्व श्रद्धास्य तिष्ठति कस्मिन्न अङ्गे सत्यम् अस्य प्रतिष्ठितम् ॥१॥ * + कश् * तिष्ठत क ब्रह्म व तिष्ठन्त्य् आप- कस्मिन्न् अङ्गे दिशो ऽस्य प्रतिष्ठिताः। प्रतिष्ठता: कतमद् अङ्गम् अनु संचरेत अहोरात्र संविदाने समानम् ॥२॥ कस्मिन्न अङ्गे तिष्ठति भूमिर् अस्य कस्मिन्न् अङ्गे तिष्ठत्य अन्तरिक्षम् । तस्मिन्न् कस्मिन्न् अङ्गे तिष्ठत्य् आहिता द्यौर कस्मिन्न् अङ्गे तिष्ठत्य् उत्तरं तस्मिन्न्... दिवः ॥३॥ कस्माद् अङ्गाद् दीप्यते अग्निर् अस्य कस्माद् अङ्गात् पवते मातरिश्वा । कस्माद् अङ्गाद् वि मिमीते ऽधि चन्द्रमा[स] स्कम्भस्य महद् विमिमानो * *इ दिमिमानो अङ्गम् ॥४॥ अरु क प्रेप्सन् दीप्यत ऊो ऽग्नि क प्रेप्सन् पवते मातरिश्वा । * प्रीप्स दीप्लेवों ग्नि * प्रेप्स * * शौ २ २५३ ·पैप्पलादसंहिता [ १७.९.३ शो * कव मा * यत्र प्रेप्सन्ती अभियन्त्य् आवृत[स] स्कम्भं [तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव * प्रीप्मन्तीर् .. सः] ॥५॥ क प्रेप्सन्ती युवती विरूपे अहोरात्रे द्रवतस् संविदाने । * प्रीप्मन्ती * वरूपे * द्रवितसू * यत्र प्रेप्सन्नीर अभियन्त्य् आपस स्कम्भं [तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव * प्रीप्मन्तीर् सः] ॥६॥ कार्धमासा क यन्ति मासास् संवत्सरण सह संविदानाः । । यत्र यन्त्य् ऋतवो यत्रार्तवा[स्] स्कम्भं [तं हि कतमस् स्विद् एव सः] ॥७॥ यस्मिन् स्तब्ध्वा प्रजापतिर लोकान् सर्वान् अधारयत् । अस्मियो स्कवा . स्कम्भ तं हि कतम[स] स्विद् एव सः ॥८॥ स्वद् * * यत् परमम् अवमं यच् च मध्यम प्रजापतिस् ससृज विश्वरूपम् । कियता स्कम्भ[*] प्रविवेश तत्र यन् न प्राविशत् कियत् तद् [बभूव ॥९॥ कीतास् * * * * यञ् च * कुतद् वद् * कियता स्कम्भ[*] प्र विवेश भूतं कियद् भविष्यद् अन्व् आशय ऽस्य । आशे * एकं यद् अङ्गम् अकृणोत् सहन्नधा कियता स्कम्भ[*] प्र विवेश तत्र ॥१०॥ का॥ मध्य .. * ॥१०॥ फरश्य का १॥ १७८ शौ १०.७१० * स्वद् * * यत्र लोकांश् च कोशांश् च [पो] ब्रह्म [जना विदुः । [असच् च यत्र सच् चान्तस् स्कम्भं तं ब्रूहि कतम [स] स्विद् एव स. ॥१॥ यत्र तप: पराक्रम्य ऋतम् धारयत्य उत्तरम् । व्रतं च यत्र श्रद्धा च ब्रह्मापस् समाहिता[स] स्कम्भं [तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव सः] ॥२॥ यस्मिन् भूमिर् अन्तरिक्ष द्यौर् यस्मिन् अध्य् आहिता। अस्मि यत्राग्निश् चन्द्रमास् सूर्यो वातस् तिष्ठन्त्य् आर्पितास् [स्कम्भं तं ब्रूहि कतमस स्विद् एव सः ॥३॥ यस्य त्रयस्त्रिंशद् देवा [अरु सर्वे समाहिताः । स्कम्भं तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव सः] ॥४॥ यत्र ऋषयो भूतकृत ऋचस् साम यजुर् मही। एकऋषिर् यस्मिन्न् आर्पितस् स्कम्भं [तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव एकषिर्यषिर् * * * अस्मि छु * शौ१४ नाड्यास् * प्रप्यशः यस्य चतन५ प्रदिशो नाड्यस् तिष्ठन्तु प्रथमाः । यशो [य]स्मिन् पराक्रान्तस् [स्कम्भं तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव सः] ॥६॥ यत्रामृतं च मृत्युश् च पुरुषश च समाहिताः । समुद्रो यस्य नाज्यस् स्कम्भं तं ब्रूहि कतम[स] स्विद् एव सः ॥७॥ ये पुरुषे ब्रह्म विदुस् ते स्कम्भम् अनुसंविदुः । यो वेद परमेष्ठिनं यश् च वेद प्रजापतिम् । ज्येष्ठं ये ब्राह्मण विदुस ते स्क[म्भम् अनुसंविदुः ॥८॥ यस्य शिरो वैश्वानरश् चक्षुर् अङ्गिरसो ऽभवन् । अङ्गानि यस्य ऋतवसू स्कम्भं तं हि कतम[स] स्विद् एव सः ॥९॥ यस्य ब्रह्म मुखम् आहुर् जिह्वां मधुकशाम् उत। विराजं यस्योध आहुस् स्कम्भं [तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव सः ॥१०॥ * * मृत्युर् यम * * * * यश्च नाड्यास् स्वद् * * अरसंविदु प्रजापती अरसविदुः भुवम् * यस्यार्तव स्वद् * * शौ १८ सौ ११ * यस्योधाहुस् * ॥१०॥ फ २ ॥ का २॥ सी१.७२०-२९ १७.९ अपाकषम् श्छन्दास स्वद् * * यस्माद् ऋचो अपातक्षन् यजुर यस्माद् अपाकषन् । छन्दांसि यस्य लोमानि स्कम्भं तं ब्रूहि कतम[स् ] स्विद् एव सः ॥२॥ असच्छास्त्रां प्रतिष्ठन्ती परमम् इव जना विदुः । उतो सन् मन्यन्ते ऽवरे यस्य शाखाम् उपासते ॥२॥ यत्रादित्याश् च रुद्राश् च वसवश् च समाहिताः। स्कम्भं तं ब्रूहि कतमस् स्विद् एव सः॥३॥ * स सद् * * २५४ ·१७.२.५.४ ] पैप्पलादसंहिता [१७.११.४ * * * विधीय * * नियन्तु मध्य गा वेदामि रक्षतः * * ब्रह्म विदुर् * * * यस्य त्रयस्त्रिंशद् देवा निधि रक्षन्तु सर्वदा। निधिं तम् अद्य को वेद यं देवा अभि रक्षथ ॥४॥ यत्र देवा ब्रह्मविदो ब्रह्म ज्येष्ठम् उपासते । यो वै तद् ब्रह्मणो वेद तं वै ब्रह्मविदो विदुः ॥५॥ बृहन्तो नाम ते देवा [ये] ऽसतः परि जज्ञिरे । एकं तद् अङ्गं स्कम्भस्यासद् आहुः परो जनाः ॥६॥ यत्र स्कम्भर प्रजनयन् पुराणं व्यवर्तयत् । एकं तद् अङ्ग स्कम्भस्य पुराणम् अनुसंविदुः ॥७॥ यस्य त्रयस्त्रिंशद् देवा [अ]ङ्गे गात्राणि भेजिरे । तान् वै त्रयस्त्रिंशद् देवान् एके ब्रह्मविदो विदुः ॥८॥ [हिरण्यगर्भ परमम् अनत्युद्यं जना विदुः ।] स्कम्भस् तद् अग्रे प्रासिञ्चद् धिरण्यं लोकम् अन्तरा ॥९॥ स्कम्भे लोकास् स्कम्भे तपस स्कम्भे ऽध्य् ऋतम् आहितम् । स्कम्भं त्वा विश्न प्रत्यक्षम् इन्द्रे सर्व समाहितम् ॥१०॥ ॥ ३॥ सितस् * * पुरो जनः * स्कम्भ प्रजनय * विवर्तयत अरसविदुः तानि * लोकस् द्यु रुदितम् * * ता शौ १० ७३० उरुदितम् * शौ ३१ नात्म नात्मा * पुरात इद् अद: * * साध भूतिम् * * प्रवान्तरिक्षम् उतोद्धरम् ३२ शौ ३३ पुनर्नव अग्ने चक्रास्य श्चक्षुन्निर् * भुवम् शौ ३४ इन्द्रे लोका इन्द्रे तप इन्द्रे ऽध्य् ऋतम् आहितम् । इन्द्रं त्वा विश्न प्रत्यक्षं स्कम्भे सर्व समाहितम् ॥१॥ नाम नाम्ना जोहवीमि पुरा सूर्यात् पुरोषसः । यद् अज प्रथम संबभूव स ह [त]त् स्वराज्यं जगाम यस्मा[-] न परम् अस्तु भूतम् ॥२॥ यस्य भूमि प्रमान्तरिक्षम् उतोदरम् । दिवं यश् चक्रे मूर्धानं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः ॥३॥ यस्य सूर्यश् चक्षुश् चन्द्रमा पुनर्णवः। अग्निं [य] चक्र आस्यं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः ॥४॥ यस्य वात प्राणापानौ चक्षुर् अङ्गिरसो ऽभवन् । दिवं यश् चक्रे मूर्धानं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः ॥५॥ य[श् श्र]मात् तपसो जातो लोकान् सर्वान् समानशे । सोमं यश् चके केवलं तस्मै ज्येष्ठाय ब्रह्मणे नमः॥६॥ स्कम्भो दाधार पृथिवीं द्याम् उता{ स्कम्भो दाधारो अन्तरिक्षम् । स्कम्भो दाधार प्रदिशः षड् उर्वीस् स्कम्भ इदं विश्वं भुवनम् आ विवेश ॥७॥ [कथं वातो] नेलयति कथं न रमते मनः । किम् आपस सत्यं प्रेप्सन्ती प्र चक्रमति ? सर्वदा ॥८॥ महद् यक्षं भुवनस्य मध्ये तपसि क्रान्तं सलिलस्य पृष्ठे । यस्मिन् श्रयन्ते ये के च देवा वृक्षस्य स्कन्ध परित इव शाखाः ॥९॥ यस्मै देवास् सदा बलिं प्रयच्छन्ति मिते ऽमितम् । स्कम्भं तं ब्रूहि कतम[स] स्विद् एव सः ॥१०॥ ॥का°४॥ शौ ३६ शौ ३५ . दाधारोऱ्या * स्कम्भैद * * * शौ ३७ शौ ३८ प्रयप्सन्ती... त्वमसि क्रान्ति * * स्कम्भ पतितव शाखा अस्मै देवात् * * प्रयप्सन्ती * मिता स्कम्भ न * * स्वद् * * शौ ३९ १७.११ * तस्व य पाप्माना शौ १० ७ ४० शौ ४१ * वेदस वेदः * वे * अप तस्य तमो हतं व्यावृत्तस् स पाप्मना । सर्वाणि तस्मिन् ज्योतींषि यानि त्रीणि प्रजापती ॥१॥ यो वतसं हिरण्ययं तिष्ठन्तं सलिले वेद । स वै गुह्यप्रजापतिः ॥२॥ न प्रजापतिम् अभ्य् एति परमेष्ठिनौ उतैत तत्र नो ब्रूत य[ज्] ज्येष्ठं पदो न्ययत् ? ॥३॥ अस्ति वै तत् परो भूमेर् अस्ति वै तत् परो दिवः । लोका वै तस्मिन् संप्रोता[स् तस्मिन् होता प्रजा इमा[:] ॥४॥ का ५॥ ॥अनु॥ .भौमेर् . . २५५ ·१७ ३.२१०] पप्पलादसंहिता [ १७.१३.१० * * रेरिहति दुश्चेतुन् नहिते पिणी अचक्रमे ..नामयेयानि # * * वस्वभि . ॥ भी नाशयामस्सदान्वा ।। औ पण्डुगियाँ इश्छन्ति यातुरम् लीयन्ति सुदुर्गमम् एतत् मूक्तम् [दुर्णिहितैषिणीम् शौ ११.९ १५३१ * * रिशां अन्त पात्रे रेरिहती दुश्चितं निहितैषिणीम् । शौ १६१२ खडूरे • खर्विका दुरण्ड अधिचक्रमा वक्षमुस्त्र वस्तवासिनीम् ॥१॥ खर्ववासिनीम् सर्वासां भण्वावत् साकं नामधेयानि विद्मसि । शौ २१४५३.४ यानि जातानि दस्युभ्यो नश्यतेतस् सदान्वा[:] ॥२॥ कर्णादृश द्रतामह उलुकी केशिनी कूम् । | षडुरिमं बर्हिष्यं नाशयामसु सदान्वा[:] ॥३॥ पण्डुगिर्या पालजतीम् असौसूक्ता निगारिणी। आमातास सर्वा वो बमो नश्यतेतस् सदान्वा[:] ॥४॥ या [आमनं जम्भयन्त नक्तम् इच्छन्त्य् आतुरम् । अधोदनस्य सतस्य सुखहस्ता नि प्रलीयन्ते । तत् सद् उदकम् अनोहितास् ता इतो नाशयामसि ॥५॥ अपदन्नीर वक्षणाना वस्तगन्धास् सदान्वा[]। भण्वांसि न हतो श्छामि तीक्ष्णशृङ्ग इव ऋषभः ॥६॥ सदान्वास् सादान्वेया स्त्रीपुंसान उभयान् सह । अथो सहस्वान् सासह विमृधो हन्मि रक्षसः ॥७॥ शौ ११.९ १७१२ चतुर्दष्ट्रान कुम्भमुष्कान् दीर्घकेशान असृङ्मुखान् । अलाबुगन्धीन् असुरान् दुर्णान्नो नाशयामसि ॥८॥ स्तम्भे जाता धिपालेर् ओदाका रुहन्ती यंस्त्वत् । दुर्णाम्नीस् सर्वास सर्बोका नाशयामस सदान्वा[] | यासां जातानि कोशन्ति दृश्छं तजू जले ज्वलद् उप वृक्षेषु मेरते ॥९॥ या वातावद् उत्पन्ति ते च त्वा वर्षेण विद्युता। शालायाम् अन्तस् सत्वरं दुर्णाम्नीस् सर्वास् सन्तोका नाशयामस सदा- न्वा[:] ॥१०॥ ॥का १॥ . शृङ्गव * "पुमा उभया * सामह विमृदो * रक्षमा चतुर्दीष्टान् ..अमुन्मुखाम् अलवु अन्सुरान् दुर्नाम्नो * दुर्नाम्नीस् * * कोषन्ति * तुज शालाय सन्तिश् छत्वर दुर्नाम्नीस् * * नाशयनस् * सुदुगमम् एतत् सूक्तम् १७.१३ * * * * पितास्वर्पिता को ११६.७ * * * तिर * * ह्यास्त्व् इन्विपञ्चनम् भश्छसि मृणीह या धान्यात् संभवन्ति क्षेत्रात् पित्र्याद व अर्पिताः। कृताद् अपि प्राद्या नश्यतेतस् सदान्वा[:] ॥१॥ या परुषा पापगंxxxx कुक्षा विसर्पती। ता वजण समर्पयन् तिरो ऽजेतश् शचीपते ॥२॥ उत् तिष्ठत नि[२] द्रवत न व इहास्तु न्यञ्चनम् । इन्द्रो वस् सर्वासां साकं गर्भान् आण्डानि भेत्स्यति ॥३॥ इन्द्र जहि स्थूरशकं मृणीहि दुनिशीङ् कुहम् । रायं शकधूम्यं नाशया मस् सदान्वा[:] ॥४॥ किमा सुताध्वग्निहम् अजम् आयुं च निघ्नती[] | विटिटिका प्रलोदिनीं नाशयामस् सदान्वा[:] ॥५॥ यस्यां सुरभं धयद् ध्वेयु यभण्वास सदान्वा[:]। विष्ठ कृणुतां दुर यभारसेन तृप्यताम् असुरापवमे हिता ॥६॥ यस्या: पीडावमन्य ते ऽथो शीर्षक्त्याशय । एतान दृषणी नाशयामस सदान्वा[:] ॥७॥ अपा रोगान् शकधूमान् वृक्षाणां यान्ति सत्वरम् । अथो दुर्दिसो गृह प्र विशन्त्व् अरायाः ॥८॥ ता[स] सामिकात्मवृका शकावकावनेत्रपुरुहांशनीका कनिक्रदा । सर्वासां भण्डावत् साक नामधेयानि विमसि । यानि जातानि दस्युभ्यो नश्यतेतस् सदान्वाः ॥९॥ सहसिनी प्र हरामि मांशालां विषासहिम् । सदान्वानीम् ओषधी जैत्रायाच्छावदामसि ॥१०॥ * रोगा धूमा द्रुहादमो * प्रा # अराय्या. * विमसि यदि * वस्यति पश्यतेत सदन्वा सहस्वीरी महीम् ॥का २॥ २५६ ·१७.३.४ १०] पैप्पलादसंहिता [१७.१५.१० सुदुर्गमम् एतत् सूक्तम् १७.१४ यितो * सदन्वा यः यितो * यश् शङ्काशे भीमचक्षोरर् अग्ने भग्वे सहान्वे । धार्जि त्विर्षि शुचिम् अग्निम् अरायि किम् इहेक्षसे । वाजिन् त्विष्य . धूमम् आभि प्र गाए अनिस्तूषामि महोन्वे ॥१॥ कङ्क एका पृषद् एका किम् उच् छ्यन्त्य् अभिश्रिया। इकाः प्रिपंदैका: . अभिश्छ्या चरन्ति नक्तं दुर्णाम्रो रायी सूतकीष्यस् ता इतो नाशयामसि ॥२॥ * * दुन्ननो . त यितो * अपक्राताम् अभिश्रयाम् आनृत्यन्ती कुतूहलम् । कुशूलिय रसभञ्जनी खला जातास् त्रिबूक्यस् ता इतो नाशयामसि ॥३॥ या दुचित्ता वपने शुष्क खदन्ति वष्मुषाम् । वडवा गर्दभीर इव नाशयामस् सदान्वाः ॥४॥ या पुरुष दह्यमानं शून्यम् अग्नौ जिघत्सन्ति । जिघत्स्वन्ति भण्डान कुष्ठनामांसि मुष्टाग्रेण सदान्वास् ता इतो नाशयामसि ॥५॥ या विकेशीर उन्मृत्योरना घोरचक्षवः । शीर्षाण्य् आन्यान्य आसां वितावन्तीर् इवासते। सदान्वा ब्रह्मणस् पते पदो भ्रूणान्य् अर्पय ॥६॥ यासां गन्धो नानारूप परैतु पुरुषं प्रति । ता [अ]ग्निस् सहताम् इतो जातवेदास् सदान्वास् ता इतो नाशयामसि ॥७॥ गर्भान् एक प्रतिमृशन् व्यावर्ति सदान्वा ] । * * °मृश उचितस् तन्वो स्त्रिया गाव आ रोहिणीर इव ता इतो नाशयामसि ॥८॥ ...रोहिणेर् इवा * यितो * या पित्र्यात् संभवन्तीन्द्रजा नस् सदान्वा[:] । अप मृत्युम् इवाहन्तुं पुनस् त्वा प्रति दध्मसि ॥९॥ आमादिनीश् छुरादिनीर अनग्निदग्धादिनीः। * * अनग्निगन्ध्यादिनी अमुं परेभ्यो हुतं शवम् अत्त सदान्वा । शव केवल आचार किम् उ शालास्य् उच्छ्रितः ॥१०॥ ॥का ३॥ * केवलाचार...अश्छितः ॥१०॥ फश्च ॥३॥ सदन्वा वितो * * * "हनु स्यदान्बा सुदुर्गमम् एतत् सूक्तम् अविरा ..नपराधिनाः तान् उभेसू परावति * * * * वा * सन्त्यो * * सीपतु या कुमारीर यास् त्व् अवीरा युवतीर यास सदान्वा[:]। सर्वा यन्तु कुरुटुनी[*] कुलीना धेनु[स्] सर्पतु रायी रषिभा हिता ॥१॥ ताभ्यो रुद्रो वि सृजत्व अमघमध्य् अघधात्विनी। तास् त्वा हन्तु विद्युता वज्रणानपराधिना। तासान्तं शक्र मोच्छिषम् इन्द्र भण्धार फलीकुरु ॥२॥ कुमारान् एका स्थविरान् या [अ]दन्ति प्रघातिनी[:]। ता इन्द्रो हन्तु वृत्रहा यो देवो विश्वाद् रक्षांसि सेघतु ॥३॥ याश् च दासीर असुराणां मनुष्येभ्यश् च या कृताः। उभयीस् ता परा यन्ति परा यन्ति परावतो नवतिं नाव्या [अ]ति ॥४॥ या निशां यथास्थामाद् रात्री यक्षाणि प्रेरत । अग्निष् टा सर्वा सन्तोका विश्वाद् रक्षांसि सेधतु ॥५॥ या रक्षीक कलिलान्ता [अ]प्सु जाता- पुरीकया। गोपा [आ]साम् एको वेद यतो जातास् सदान्वास् ता इतो नाशयामसि ॥६॥ यासां घोषास् संगता वृकाणाम् इव गङ्गण । मृचं कशाम् अयिवारं प्रयच्छन्ती प्रतिमहा नाशयामस सदान्वा ] ॥७॥ गुरुच्छाया मूलदायं शिशुमाका प्रतिश्रुका। अति दुह्मा व्यतरन्तीं व्यतुलिमाम् । सर्वाश् चण्डसनप्त्यो नाशयामस् सदान्वा[:] ॥८॥ यावन्ती नामहुकां त्वं स्तनीकां वृन्धपतीम् । उम्रिदन्तीम् अनामिका नाशयामस सदान्या[:] ॥९॥ वावदाकाम् अल्भगासां विजवां चबूं बब्रुम् । रायीं वातमेजयान् नाशयामस् सदान्या[:] ॥१०॥ ॥अनु३॥ जातसू * *यितो* वृकानाम् * * वाशयामसू * नाशयानसू* .. ॥का ४॥ , ॥१०॥ फश्च ॥४|| २५७ ·१७४३.१] पैप्पलादसंहिता [ १७.१८.१ शौ १२४१ अतुत्सतः * * यादमभ्यसू * * * प्रजय सु याचमद्भ्यो * * नि रुश्छति शौ २ शो ३ शौ६ ददामीत्य् एव ब्रूयाद् अनु चैनाम् अभुत्सत । वशां ब्रह्मभ्यो याचद्भ्यस तत् प्रजावद् अपत्यवत् ॥१॥ प्रजया स वि क्री[णी] ते पशुभिश् चोप दस्यति । य आर्षेयेभ्यो याचद्भ्यो देवानां गां न दित्सति ॥२॥ कूटयास्य सं शीर्यन्ते श्रोणया काटम् अदति । वण्डया दद्यन्ते गृहार काणया दीयते स्वम् ॥३॥ विलोहितो अधिष्ठानाच् छक्को विन्दति गोपतिम् । तथा वशायास सविद्यं दुरदना ह्य् उच्यसे ॥४॥ यो ऽस्याः कर्णाव आस्कुनोत्य् आ स देवेषु वृश्चते । लक्ष्म कुर्व इति मन्यते कनीय कृणोति स्वम् ॥५॥ पदोर अस्या [अ]धिष्ठानाद् विक्लिन्दुर् नाम विन्दति । अनामनात् से शीर्यन्त या मुखनोपजिघ्रति ॥६॥ यद् अस्या गोपतो सत्या लोम ध्वाङ्क्षो अजीहिडत् । ततर किशोरा नियन्ते वत्सांश् च घातुको वृकः ॥७॥ यद् अस्या कस्मै चिद् भोगाय बालान् कश् चित् प्रकृन्तति । ततः कुमारा नियन्ते यक्ष्मश् चरत्य् अनामनात् ॥८॥ यद् अस्याः पल्पूलनं शकृद् देवी समस्यति । ततोऽपरूपं जायते तस्माद् अव्येष्यद् एनसः ॥९॥ जायमानाभि जायते देवान् सब्राह्मणान् वशा। तस्माद् ब्रह्मभ्यो देयैषा तद् आहुस् स्वस्य गोपनम् ॥१०॥ ॥का १॥ ववन्सूया * स्तहा * जीयते * छकुनो * * * * वाविधु दुरितग्राह्यश्चसे * * कलाव् आस्कनोन्य् आन्या * * * लक्ष्मी कुर्वीत मस्यते कतियु: * * पदोद् * * विकुलद्विन् * * अनाम्नात् * * आह* मत्वा * * अजीहडत् * कृशोरा षाको वृका शौ५ शौ ८१.. .. शौ ८३ शौ९ * * मृयन्ते यक्ष्माश् चरत् सत्यवान्न. * अस्य प्लप्लुलनाय मकृद् * * * पिरूप * * द्रव्येष्वतेनसा जायमानोअभि * * * पचसा * * देयीषा सस्य * शौ १२.४ ११ .. शौ १२ आयान्ति.. ज्ययन्... य एना याचमध्य * नि रुश्छति वृश्चन्ते इश्छेतु बर्हि षः शौ।३ शौ १४ ददद् * य एनां वनिम् आयन्ति तेषां देवकृता वशा। ब्रह्मज्येयं तद् अब्रुवन् य एनां नु प्रियायते ॥१॥ यो देवानां [गां] याचद्भ्य आर्षेयेभ्यो न दित्सति । आ स देवेषु वृश्चते ब्राह्मणानां च मन्यव ॥२॥ यस्यान्य[स] स्याद् वशाभोगो ऽन्याम् इच्छेत तर्हि सः। हिंस्रापिधत्स्वा ? गोपर्ति याचितां च न दित्सति ॥३॥ यथा शेवधिर् निहितो ब्राह्मणानां तथा वशा। ताम् एतद् आयन्ति यस्मिन् कस्मिश् च जायते ॥४॥ स्वम् एतद् आयन्ति यद् वशां ब्राह्मणा अभि । यथैतान् अन्यज् जिनीयाद् एवास्या [अ]धिरोहणम् ॥५॥ चरेद् एवा त्रैहायणाद् अविश्वातगदा सती । वशां च विद्यान् नारद ब्राह्मणास् ती एष्याः ॥६॥ य एनाम् अवशाम् आह देवानां निहितं निधिम् । उभौ तस्मै भवाशवौं परिक्रम्येषुम् अस्यतः ॥७॥ दुरझ्नैनम् आ शये याचितां च न दित्सति । नास्मै कामास् सम् ऋध्यन्ते याम् अदत्त्वा चिकीर्षति ॥८॥ यो ऽस्या ऊधो न वेद यो ऽस्या[स] स्तनान् उत । उभयेनैवास्मै दुहे दातुं चेद् अशकद् वशाम् ॥९॥ देवा वशां याचन्ति मुखं कृत्वा ब्राह्मणम् । तेषां च सर्वेषाम् अददद् धेडं न्य् एति मानुषः ॥१०॥ ॥का २॥ शौ २७ सम् * * यदद * ब्राह्मणाभि * यन्यज् जवियाद् एवस्या * अविज्ञाचकदा सति तरुहि ध्या अह * नहित * परिक्रमैघ सस्यच दुरितवीन पाशये धावताश्चनु दिश्छति * कामसू * द्धते यम् दुधो न वेश * * * उभा उभेनेवैना * * * अशकिद् * शौ १९ शौ १८ * * शौ २० * * * अनदध्येड नयति मानुषा ॥१०॥ [फश्च ॥२॥ १७.१८ शौ १२.४.२१ हेडं पशूनां न्य् एति ब्राह्मणेभ्यो ऽददद् वशाम् । देवानां निहितं भाग मयश् चेन् नु प्रियायते ॥१॥ * * नयति * * * * * भाग मृता से * * ·१७.४.५३] पैप्पलादसंहिता [ १७.२०.३ शौ २२ इद मे शते शौ २३ शौ २४ शौ २५ यद् अन्ये शतं याचेयुर् ब्राह्मणा गोपति वशा[म्] । अथैतां देवा [अब्रुवन्न् एवं ह विदुषो वशा ॥२॥ य एवं विदुषे ऽदत्त्वाथान्यस्मै ददद् वशा[म्] । दुर्गा तस्मा [अ]धिष्ठाने पृथिवी सहदेवता ॥३॥ देवा वशाम् अयाचन् यस्मिन्न अग्रे अजायत । ताम् एतां विद्यान् नारदसू सह देवैर् उद् आजत ॥४॥ अनपत्यम् अल्पपशुं वशा कृणोतु पूरुषम् । ब्राह्मणैश् च याचिताम् [अथैनां] नु प्रियायते ॥५॥ अग्नीषोमाभ्यां कामाय मित्राय वरुणाय च । येभ्यो याचन्ति ब्राह्मणास् तेभ्य आ वृश्चते ऽददत् ॥६॥ यावद् अस्या गोपतिर् नोपश्रृणुयाद् ऋचस् स्वयम् । चरेद् अस्य तावद् गोषु नास्य श्रुत्वा गृहे स्यात् ? ॥७॥ यो ऽस्या ऋच उपश्रुत्याथ गोष्व् अचीचरत् । आयुश् च तस्य शुभं च देवा वृश्चन्तु हेडिताः ॥८॥ वशा चरन्ती बहुधा देवानां निहितो निधिः । आविप् कृणुष्व रूपाणि यथा स्थाम जिघांसति ॥९॥ [ आविर् आत्मानं कृणुते यथा स्थाम जिघांसति] । उतो ह ब्रह्मभ्यो वशा याच्च्याय कृणुते मनः ॥१०॥ ॥ ३॥ * * * तेवो * विदुशो * * * * दस्वायथान्यौ * * पृथिवीसू * * * अयाज अस्मिन्न् * अजायते * * विद्या नरदसू * देवैर् * आनिता पौरुषम् प्रियायत * * मिता * * * * * तेभ्या * दधत् * अस्या * नोपष्णूयाद् ऋज * तेर तस्व श्रुता * स्य * * रुचोपश्रुत्याथ * * * श्छभ * * वृश्चन्त हेडता देवता * * शौ २६ शौ २७ शौ २८ . शौ २९ शौ ३० * * ब्राह्मभ्यो वशाय । भष्ठाय कृणुते नमः [॥१०॥फश्च३॥ शौ १२ ४ ३१-४० * * ब्राह्मणो * यन्ती * * राजक्यो * * हेडनम् अगश्छति वंशा राजन्य ते माता स्तथा * अनशः सजो * मनसा संकल्पयति तद् देवान् अपि गच्छति । ततो ह ब्रह्माणो वशाम् उपप्रयन्ति याचितुम् ॥१॥ स्वधाकारेण पितृभ्यो यज्ञेन देवेभ्यः । दानेन राजन्यो वशाया मातुर हडं न गच्छति ॥२॥ वशा राजन्य ते माता तथा संभूतम् अग्रशः । तस्या [आ] हुर् अनर्पणं यद् ब्रह्मभ्यः प्रदीयते ॥३॥ यद् आज्यं प्रतिजग्राहम् ? आलुम्पेत् नुचो अग्नये । ततो ऽब्राह्मणो वशाम् अग्नये वृश्चते ऽददत् ॥४॥ पुरोडाशवत्सा सुदुघा लोके ऽस्योप तिष्ठति । तस्मै सर्वान् कामान् दुहे वशा प्रददुषे दुहे ॥५॥ सर्वान् कामान् यमराज्ये वशा प्रददुषे दुहे । तथाहुर् नारकं त्व् एकं निरन्धानस्य याचिताम् ॥६॥ प्रवीयमाना चरति क्रुद्धा गोपतये वशा। वेहत मा मन्यमानो मृत्यो पाशेषु बध्यताम् ॥७॥ यो वेहतं मन्यमानो गृहेषु पचते वशाम् । अप्य् अस्य पुत्रान् पौत्रांश [च चातयते बृहस्पतिः ॥८॥ महद् एषाव तपति चरन्ती गोषु गौर् अपि । ततो गोपतये वशाददुषे विषं दुहे ॥९॥ प्रियं पशूनां भवति यद् ब्रह्मभ्यः प्रदीयते । अथो वशायास् तत् प्रियं यद् देवत्रा हविर अस्याः ॥१०॥ ॥का ४॥ * ब्रह्माणो * अग्नेये * दधत * मदुघा सहस्सै * * दुही * प्रीतिडहे * प्रतिदुहे निरुद्धानिश्च * नवीयमाना.... .मृतो: * बद्धथताम् * अस्य स्व सहाद् एशा चर्वतति * * गोर् * विषहन् * प्रिया.. देवता # अस्य ॥ फश्च४ ।। शौ १२ ४ ४१-५३ १७२० या वशा उद् अकल्पयन् देवा यज्ञाद् उदेत्य । तासां विलिप्त्यं भीमाम् उदाकुरुत नारदः॥१॥ तां देवा [अमीमांसन्त वयाम् अवशेति । ताम् अब्रवीन् नारद एषा वशानां वशतमा ॥२॥ कति नु वशा नारद यास त्वं वेत्थ मनुष्यजा[:] । कतमासां भीमतमा कस्या नाश्नीयाद् अब्राह्मणः ॥३॥ * वशाद् * अकल्पये * यज्ञान् * * विलपति * उदा कुरुत नारदा वशेयान्त वशेति तान् आववीं * येषा वशावा * कत न* * *त** .नाश्नीयाथ ब्राह्मणा कतिमामा... २५९ ·१७.५२.४] पैप्पलादसंहिता [१७.२२.४ विलुप्त्या सूतबशा * * नाश्नीयाच् * याश् शसेद * * * * नारदानिष्ठ * वशा विलिप्त्या बृहस्पते या च सूतवशा वशा। तासां नाश्नीयाद् अब्राह्मणो य आशंसत भूत्याम् ॥४॥ नमस् ते ऽस्तु नारदानुष्ठु विदुष वशा। कतमासां भीमतमा याम् अदत्त्वा पराभवत् ] ॥५॥ विलिप्ती [या] बृहस्पते या च सूतवशा वशा। । तासां नाश्नीयाद् अब्राह्मणो य आशंसेत भूत्याम् ॥६॥ त्रीणि वै वशाजातानि विलिप्ती सूतवशा वशा। तार प्रयच्छद् ब्रह्मभ्यस् सो ऽनावस्कर प्रजापतौ ॥७॥ एतद् वो ब्राह्मणा हविर इति मन्वीत याचितः । वशां चेद् एन याचेयुर् या भीमाददुषो गृहे ॥८॥ देवा वशाम् उपावदन स नो राजत ? हेडिता[:] । एताभिर ऋग्भिर् भेदस्य तस्माद् वै स पराभवत् ॥९॥ उतैतां भेदो नाददाद् वशाम् इन्द्रण याचितः । तस्मात् त देवा एनसो नृष्ठिन्नाद् ? अहमुत्तरे ॥१०॥ ये वशाया [अ] दानाय वदन्ति परिरापिणः । इन्द्रस्य मन्यवे जाल्मा [आ] वृश्चन्ते ऽचित्त्या ॥११॥ ये गोपर्ति पगणीयाथाहुर् मा ददा इति । रुद्रस्यास्तां हेति ते परि यन्त्य् अचेतसः ॥१२॥ यदि हुतां यथ् अहुताम् अमा वा पचते वशाम् । देवान् सम्राह्मणान् ऋत्वा जिह्मो लोकान् निर् ऋच्छति ॥१३॥ विलुप्ति बृहस्पतये * * मूतावशा * * नाश्नीयाथ ब्राह्मणो यश् शसदे * विलुप्तीस् * * ब्राह्मभ्यस् स्यो नास्कि * * अवो * * इत * याजितः * * एना यादेयुर् 'शौ * * अदद् इति हीडिताः शौ अवृश्चन् एतानि रिम्भिर् * * नारदाद * त्व * यनाशो * अनुत्तरे * वासाया * * राणाः यो + पराणीयायथाहुर् * दजा यति पर् यन्ति चेतस ॥का ५॥ ॥अनु ४॥ समाव * * निरु रुश्छति ॥ १०॥ फश्च ५ ॥ इत्यथर्वणिक पैप्पलादशाखाया सप्तादश काण्डे [ चतुर्थो नुवाकः १७.२१ आपुत्रस्या असङ् मांसं त्वचं पेष्ट्रं संभरणम् अंसान् शरीरम् अग्नि क्रव्याद् अत्त्व ...पेष्ट्र सम्तृण ससा अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या- पुत्रस्य ॥१॥ प्रातर्यावद्भ्यो देवेभ्यस् सायंयावद्भ्यो देवेभ्यो विश्वदानीयावद्भ्यो * * सीयवद्भयो देवेभ्यो अमुम् आमुष्यायणम् भमुष्या: पुत्रम् आ वृश्चामि ॥२॥ देवेभ्य * आमुण्यायेणम् . वैश्वानराय क्षिप्रधन्वने अमुम् आमुष्यायणम् अमुष्या पुत्रम् आ आमुध्यायेणम् अनुष्य: * वृश्चामि ॥३॥ क्षिप्रधन्वन् क्षिप्रहस्तामुम् आमुष्यायणम् अमुष्या- पुत्रं । हृदं अकृन् “धन्व हस्ता अमुम् * * पुत्रस्य * * न तस्थे प्रवृद्ध्या ? ॥४॥ इन्द्राग्निभ्यां प्रजापतये परमेष्ठिने सोमाय राशे वरुणाय राक्षे पूष्णे धात्रे सवित्र त्वष्ट्रे अमुम् आमुष्यायणम् अमुष्या: पुत्रम् आ वृश्चामि ॥५॥ आमुध्यायेणम् अनुष्या: उपस भद्दे रात्रये सूर्यायामुम् [आमुष्यायणम् अमुष्या- पुत्रम् आ * * रात्रे * वृश्चामि ॥६॥ वीरुद्भ्य औषधीभ्यो वनस्पतिभ्यो वानस्पत्येभ्यो अमुम् [आमुष्यायणम् वीरुभ्यो . अमुष्याx पुत्रम् आ वृश्चामि ॥७॥ इदावत्सराय परिवत्सराय संवत्सराय बृहते विश्वरूपायामुम् [आमुष्या- यणम् अमुष्या: पुत्रम् आ वृश्चामि ॥८॥ अद्भ्यस् संवत्सरायामुम् [भामुण्यायणम् अमुष्या: पुत्रम् आ वृश्चामि ॥९॥ आद्भिस् * ॥ फश्च १ ॥ ...पौष्णो * यदावत्सराय ॥का १॥ १७.२२ दिग्भ्यो अन्तदेशेभ्य आशाभ्य आशापालेभ्यो अमुम् [आमुष्यायणम् * °देशेभ्यासाम्याशापालेभ्यो * अमुष्याः पुत्रम् आ वृश्चामि ॥१॥ ऋतुभ्य आर्तवेभ्यो अधिपतिभ्य आधिपत्येभ्यो अमुम् [आमुष्यायणम् ऋतुभ्यान्तभ्यो पतिभ्याम् अधि * अमुष्यार पुत्रम् आ वृश्यामि ॥२॥ वसुभ्यो रुद्रेभ्यस् साध्येभ्य आप्तभ्यो अमुम् [आमुण्यायणम् अमुष्या: वसोभ्यो पुत्रम् मा वृश्चामि ॥३॥ ऋषिभ्य आयेभ्यो ऽनिरोभ्य आङ्गिरसभ्यो अमुम् [आमुष्यायणम् ऋषिभ्याभ्यायेभ्यो शिरोभ्याङ्गिरसेभ्यो . २६० ·१७.५.४४] पैप्पलादसंहिता [ १७.२४.४ . * तपस्कृभ्यस् * * अमुष्या: पुत्रम् आ वृश्चामि ॥४॥ मरुद्भयो अश्विभ्यां ब्रह्मणे ब्रह्मणस् पत्ये अमुम् आमुष्यायणम् पते * आमुष्यायेणम् अमुष्या- पुत्रम् आ वृश्चामि ॥५॥ ये [अ]म्भश चक्रुर ये ऽम्बरजिष्णवस् तेभ्यस् स्वकृद्भ्यस् स्वकारेभ्यो म्बरजिष्णुस् * स्वक्रतुभ्यस् स्वक्कालेभ्यो अमुम् [आमुष्यायणम् अमुष्या: पुत्रम् आ वृश्चामि ॥६॥ ते स्वकृतस् स्वकारा अमुम् [आमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रं परा भाव तेभ्यस् स्व:तुभ्यस् स्व:कारा * यन्तु] ॥७॥ ये तपश् चक्रुर ये तपोजिष्णवस् ते[भ्यस्] तपस्कृद्भ्यस् तपस्कारेभ्यो तपोजिष्णुस् * तपस्कृत्यस् * अमुम् [आमुष्यायणम् अमुष्या- पुत्रम् आ वृश्चामि ॥८॥ ते तपस्कृतस् तपस्कारा [अमुम् [आमुष्यायणम् अमुष्यार पुत्रं परा भावन्यतु] ॥९॥ ये ब्रह्म चक्रुर् ये ब्रह्मजिष्णवस् तेभ्यो ब्रह्म] कृद्भ्यो ब्रह्मकारेभ्यो अमुम् ब्रह्मजिष्णुस् आमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रम् आ वृश्चामि ॥१०॥ आमुष्यायेणम् ते ब्रह्मकृतो ब्रह्मकारा अमुम् आमुष्यायणम् अभुष्याः पुत्रं परा भाव * * * मम् आमुच्यायेणम् यन्तु ॥११॥ अघारिणीम् अमूम् अघविद्धां विकेशीम् उप प्रतिमा सोक्तन् ? देवमनुष्या: बिकेश्रीम् पश्यन्तु ॥१२॥ वयांसि शकुनयो ऽमुम् आमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रं [परा भाव * शकुनवयो * आमुष्यायेणम् यन्तु ॥१३॥ रुदुषीर् अलिक्लुशाका गृध्रा कङ्कास् सुवर्णाश् श्वापदार पतत्रिणो | रुदुषीन् अलिक्लुसाक... वयांसि शकुनयो [अ] मुम् आमुष्यायणम् अमुच्या पुत्रम् आदहने आमुष्यायेणम् * पुत्रस्यादहने चरन्तु ॥१४॥ ॥का २॥ * * * * ॥फश्च २॥ १७.२३ शौ ७ ८९ ३१.२ वाहताअवभ्य * व स्वप्निम् भूलिम ४ शौ ७.११२ शौ २ , [ए]तद् आप- प्र वहतावद्यं च मलं च यत् । यद् वा दुष्वप्न्यम् आरिमा यद् ऋजा अर्षत ? मूलम् ॥१॥ आपस् सप्त [सुनवन्तीस् ता नो मुश्चन्त्व् अंहसः। मुञ्चन्तु मा शपथ्याद् अथो वारुण्याद् उत ॥२॥ अथो यमस्य पड्बीषाद् विश्वस्माद् ] देवकिल्बिषात् । जामिशंसाद् दुष्वप्न्याद् द्रुहो मा मुञ्चन्तु वरुणस्य पाशात् ॥३॥ मह्यम् इन्द्रो वरुणो बृहस्पतिस् सविता वर्ची दधन् । 3 भ्रातृव्यं सौ सपत्नास सो मे भातृव्य सौ सपत्नः । तं हन्मि तं दुष्वनेन विध्यामि तम् उना इष्टायावेन विध्यामि तं क्षीतायवेन विध्यामि तम् अधराञ्चं मृत्युम् अथनत्य ? पुरोडाशी ॥४॥ * * पड्विषाद् * "किल्विषात् जहामिशसाद् * द्रुहे वर्च दधं त* * * विधति अथनभ्य (उपरि त्य) पुरादासी ॥ फ ३ ॥ ॥का ३॥ १७.२४ * * स्वप्न विमा विश्न ते स्वप्न जनित्रं पाप्मनः पुत्रो ऽस्य् अभूत्या [अ]धिजातो यमस्य करणः। तं त्वा स्वप्न तथा विश्न । यो ऽभद्स् स्वप्नस् स्वप्नमयः पापस् तं द्विषते प्रहिण्म ॥२॥ तम् अस्मै गमयामस् तेनैनं विध्यामोऽभूत्यैनं विध्यामो निर्भूत्यैनं विध्याम पराभूत्यैनं विध्यामो प्रायैनं विध्यामस् तमसैनं विध्यामो अग्निनैनं क्रव्यादा वृश्चामः ॥२॥ देवानाम् एनं घोरै क्रूरै प्रेषैर् अपि प्रेष्यामो वैश्वानरस्यैनं दंष्ट्रयोर् ऽपि दध्म[:] ॥३॥ [विश्न ते स्वप्न जनित्रं पाह्या पुत्रो ऽसि निर्ऋत्या [अ]धि[जातो यमस्य करणः। [तं त्वा स्वप्न तथा विन। विद्ध्यनो निभूत्यैनम विद्यास: * विधामो ग्राभेन विद्यामश् चमश्चैनं विद्यामो [अभेद प्रेष्याद * पेष्यामो * दष्टयोंर् * कन्याधा* स निरित्या २६१ ·१७.५ ६.१ ] पैप्पलादसंहिता [ १७.२६.१ * वरुण करण.। यमस्य करण.। [यो ऽभद्रस स्वमस् स्वप्नमयx पापस् तं द्विषते प्र हिण्म] ॥४॥ [विभ ते स्वम जनित्रं वरुणस्य पुत्रोऽसि वरुणान्या [अ]धि[जातो यमस्य [तं त्वा स्वप्न तथा विश्न । [यो ऽभद्रस स्वमस् स्वप्नमय: पापस् तं द्विषते प्र हिण्म] ॥५॥ विद्यते स्वप्न] जनित्रं सान्न पुत्रोऽसिराच्या [अ]धि [जातो यमस्य करणः। [तं त्वा स्वप्न तथा विन। [यो ऽभद्रस् स्वप्नस् स्वप्नमय: पापस् तं द्विषते प्र हिण्म] ॥६॥ [विन ते खप्न जनित्र दिवस पुत्रोऽसि भूम्या [अ]धि[जातो यमस्य करणः [तं त्वा स्वप्न तथा विद्म । [यो ऽभद्रस् स्वप्नस् स्वप्नमय पापस् तं द्विषते प्रहिण्म] ॥७॥ [विश्न ते स्वप्न जनित्रं वानस्पत्यानां पुत्रो ऽस्य् ओषधीभ्यो [अधिजातो [तं त्वा खप्न तथा विश्न। [यो ऽभद्रस् स्वप्नस् स्वप्नमय: पापस् तं द्विषते प्रहिण्म ॥८॥ [विद्म ते स्वप्न जनित्रम् इन्द्रस्य पुत्रो ऽसि ऋर्णया? [अ]धिजातो यमस्य * इन्द्रिय करणः। [तं त्वा स्वप्न तथा विन [यो ऽभद्रस् स्वप्नस् स्वप्नमय: पापस् तं द्विषते प्रहिण्म] ॥९॥ [विन ते स्वप्न जनित्र रक्षसां पुत्रो ऽस्य् अद्रोभ्यो ? [अधि[जातो * * प्रभृवे यमस्य करणः। [तं त्वा स्वप्न तथा विन। [यो ऽभद्रस् स्वप्नस् स्वप्नमय पापस् तं द्विषते प्र हिण्म] ॥१०॥ विश्न ते खप्न जनित्रं गन्धर्वाणां पुत्रो ऽस्य् अप्सरोभ्यो [अ]धिजातो विधमहे अप्सरोवो * यमस्य करणः। तं त्वा खप्न तथा विश्न । * * स्वप्ने तु त्रीणि [यो ऽभद्रस् स्वप्नस स्वप्नमय पापस् तं द्विषते प्रहिण्म] ॥११॥ ॥का ॥ १७.२५ द्यावापृथिवी अहोरात्रे नक्षत्रपयसः ? । इदम् अहम् अमुष्मिन्न् आमुष्यायण अमुष्या४ पुत्र दुष्वप्न्यं मृजे ॥१॥ यदम् * * आमुध्यायेणे अमुष्यः पुत्रेण दुष्व- । यद् अस्मास्युत्या अष्ठादशकी?। [प्नि व्रजेत् मा प्र गाम पथो वयं मा यक्षाद् इन्द्र सोमिनः । * * मथो * सा * इन्द्रा सोमेनः मान्तस् स्थुर नो अरातयः ॥२॥ मातस्थो * * यो यक्षस्य प्रसाधनस् तन्तुर् देवेष्व् आ[त]तः। तम् आहुतम् अशीमहि ॥३॥ नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो [देवाय तद् ऋतम् सपर्यंत । दूरदृशे देवजाताय केतवे दि[व]स् पुत्राय सूर्याय शंसत ॥४॥ दूरेद्विशे . [सामा सत्योक्तिः परि पातु विश्वतो] धावा च यत्र ततनन्न् अहानि च । * * तत ततन वहानि ज [विश्वम् अन्यन् नि विशते यद् एजति विश्वाहा । विश्वाहोद् एति सूर्यः] ॥५॥ न ते ऽदेव प्रदिवो वि वासति यद् एतशेभिः पतरै रथर्यसि । नि तोय * प्रतियो * * * ईतशेभिः प्रतरैर् प्राचीनम् अन्यद् अनु वर्तते रज उद् अन्येन ज्योतिषा याहि सूर्य ॥६॥ * * * * रथ * अत्येन. [यधर्यसि येन सूर्य ज्योतिषा बाधसे तमो जगच् च विश्वम् अद्यनृथि ? भानुना। तेनास्मद् विश्वाम् अनिराम् अनाहुतिम् अपामीवाम् अप दुष्वप्न्य सुव ॥७॥ तेनास्माद् * अजराम् अनाहुतम् अपामेवाम् विश्वाम् अनिराम् अपामीवाम् अनाहुतिम् आमुष्यायणायामुष्या: * * अनसीवाम् * अमुष्यायेणायामुष्या: पुत्राय प्रहिण्म ॥८॥ ॥का ५॥ १७.२६ द्यावापृथिवी वहतं दुष्वप्न्यं परा वहतं दुष्वप्न्यम् । * * दुस्स्वप्निं * * दुष्वप्निम् * कररण. फश्च ४॥ शो १६.७८ १०.५७ १ शौ १३.१ ५९ २ौ ६० ऋ४ उदियर्षि ॥फ ५॥

·१७६.१४] पैप्पलादसंहिता [ १७.२७.४ अमुष्यामुष्येणस्या * * हिरण्म * * दुष्वभि * * दुष्वत्रिं देव मारतो वहतु दुष्वर्मि * वहत दुष्वत्रि देव * वहन्तु दुष्वत्रि * वहत् दुष्वप्नि * * वह्द दुष्वप्नि * वहद् दुष्वप्निं * * वहद् दुष्वप्निं * वहद् दुष्पग्नि * * वहतं दुष्वप्नि * वहत दुष्वप्निम् * * वहत दुष्वनि * वहत दुष्वप्निम् अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्रहिण्म ॥१॥ वातापवमानौ वहतं [दुष्वप्न्यं परा वहृतं दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म] ॥२॥ इन्द्राग्नी वहतं [दुष्वप्न्यं परा वहतं दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्रहिण्म] ॥३॥ मित्रावरुणौ वहतं [दुष्वप्न्यं परा वहतं दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म ॥४॥ भवाशौं वहत [दुष्वप्न्यं परा वहतं दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म] ॥५॥ देवाश्विना वहतं दुष्वप्न्यं परा वहतं दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुण्या पुत्राय प्र हिम ॥६॥ देवा मरुतो वहत दुष्वप्न्यं परा वहत दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्र हिण्म] ॥७॥ देवार पितरो वहत दुष्वप्न्यं परा वहत दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्रहिण्म] ॥८॥ देव सूर्य वह दुष्यन्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्रहिण्म] ॥९॥ दव चन्द्रमो वह दुष्वप्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म] ॥१०॥ देवा नक्षत्राणि वहत दुष्वप्न्यं परा वहत दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्र हिण्म] ॥११॥ देवीर आपो वहत दुष्वप्न्य परा वहत दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुण्यायणस्यामुष्या५ पुत्राय प्र हिण्म] ॥१२॥ देव विष्णो वह दुष्वप्न्य परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्र हिण्म ॥१३॥ देव पूषन् वह [दुष्वप्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म ॥१४॥ देव त्वष्टर् वह [दुष्वप्न्य परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्रहिण्म] ॥१५॥ देव धातर् वह [दुष्वप्न्य परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्र हिण्म] ॥१६॥ देव सवितर् वह [दुष्वप्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्र हिण्म] ॥१७॥ देव बृहस्पते वह [दुष्वप्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म] ॥१८॥ देव प्रजापते वह [दुष्वप्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुण्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म] ॥१९॥ देव परमेष्ठिन् वह दुष्वप्न्यं परा वह दुष्वप्न्यम् । [अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्या पुत्राय प्र हिण्म ॥२०॥ अहोरात्रे वहतं दुष्वप्न्यं परा वहतं दुष्वप्न्यम् । अमुष्यामुष्यायणस्यामुष्याः पुत्राय प्र हिण्म ॥२१॥ ॥का ६॥ ॥अनु°५।। १७.२७ इन्द्रो वज्रम् असिञ्चत वृत्राय हन्तवे ॥१॥ त्वष्टा वज्रम् असिञ्चत वृत्राय हन्तवे ॥२॥ यो वज्रो वैश्वानरो यत् ते अग्नेर् वीर्य स विश्वाषाड् यद् धारमाणं? स वैश्वानरः ॥३॥ एतद् वा इदं सर्वयाजे तानि रसा? त्रीणि विश्वानरो वैश्वानरो विश्वाषाद् । सर्वाण्य् एव पुण्य एव पुण्यान लोकान् अव रुन्द्धे सर्वाश् च देवता [य] एव विद्वान् अनडुहो व्रत बिभर्ति ॥४॥ ॥का १॥ * त्वष्टर् * * धातुर् * * सवितुर् * * * * दुष्वप्नि * वहद् दुष्वप्निम् ** दुष्वप्निम् । दुष्वप्निम् अमुष्यामुष्यायेणायामुष्या: * * * ||फश्च ६॥ इति सप्तादशकाण्डे पञ्चमो नुवाकर समाप्त ॥ * वज्र* * * अग्निर् * स * * पुण्येव एक* अडाहो * * ॥फश्च १॥ २६३ ·१७.६.३.७ ] पैप्पलादसंहिता [ १७.२९.७ दुर्गमम् एतत् सूक्तम् . उपेति * * क्षुरपवरिसू * * * * * * तस्मास् . * शक्रोद् १७.२८ तम् आ दत्त व तम् उदीशयत् तम् उपाम् उपैति प्र भराणीति । सोम्यहस्ताद् अमुच्यत । देवो वज्रः क्षुरपविस् सहनपृष्टिर् दिव- स्पृश[:] । स संसिञ्चतिष्ठद् धरुत्तरा भवन्येत ऋश्छ। स समुद्रं चाविशत् समाव्धद् उ संदहत् । तस्मात् समुद्रो दुर्गर् अपि व वैश्वानरेणैव दग्धः ॥१॥ स शक्र उद् अक्रामत् । सोऽध्य् आयतु दिशो वज्रे[र] आसुरैस् सपद्यद् एवासुक्षु व्रतं चराणीति ॥२॥ स व्रतम् अचरत् । सोऽनुशोभवति । तस्माद् अनुकशोबतचारीभवत्य अवडुयि । कृशो भूत्वेन्द्रो असुरान् उपायुक्त ॥३॥ स गृहपतिम् उपाकर स्तवत् । स परमेष्ठिनम् उपाधावत् । स प्रजापतिम् उपाधावत् । स विराजम् उपाधावत् । स सम्राजम् उपाधावत् । सो ऽहोरात्र उपाधावत् । सोऽर्धमासान उपाधावत् । स मासान् उपाधा- वत् । स ऋतून् उपाधावत् । स आर्तवान् उपाधावत् । स ऋषीन् उपाधावत् । स आर्षेयान् उपाधावत् । सो ऽङ्गिरसम् उपाधावत् । स आङ्गिरसान उपाधावत् । सो अथर्वणम् उपाधावत् । स आथर्वणान् उपाधावत् ॥४॥ विश्वान देवा[न] मरुद्गणान् तमन्दसान् दवं स्तोम प्रथमम् । अथेन्द्राग्नी तम् उपामन्त्रयेते पुण्यया वाचा क्रूरया वाचा हहिष्या वाचा] । स सावित्न्यन् । अथैषा मोपचामे निष्यसीति । स उपशाम्यत् । तस्माद् यो ब्रह्म वेदोतापसू स तं शमयति दोहे देवानाम् ॥५॥ तम् ऋक्सामे अथान्यम् आ दत्त यजुषा यझेन गायत्रेण वामेन वामदैव्येन च॥६॥ एतद् वा इदम् अथर्वाक् शम् एताव इन्द्रस्य बाहू । तम् आ दत्त तबष्व् आ धत्ते । प्रजा वै समृद्धिम् अक्षतिं पशव परूंषि । प्रजाम् एव समृद्धिम् अक्षतिम् अव रुन्द्धे य एवं वेद] ॥७॥ का २॥ एवासुक्षुर्वत * * * अचारत् * नुकृश * * अननुकृशो * * * कृषो * * °वृक्ता परमेष्ठिवम् उपाण्ववत् * * * सा विरापाम् * * सुराज स सम्राजेम् * * मासन् * * *तोन् * सान्तवान् * * आक्षयान् साथर्वाणान् # * * * * °गणासू * °मन्त्रयन्ते... * अथेषा * * सोबशाम्यत् * * * * सि त * * देवनाम् * *क्तसामाथान्यम्...वामण * * * अक्षति पशवः परूषि (द्विरुक्ति.) * * यः ॥ फश्च २।। दुर्गमम् एतत् सूक्तम् * * * * * एवा * तिष्ठती य. * * विश्वषात् . अपययो याना * * वश्मयत् स पतिषु जानाती यः * * वैश्वानरोदय * स दिक्षु प्रत्य् अतिष्ठत् । दिश एव प्रति तिष्ठति य एवं वेद ॥१॥ स विश्वामा अक्रमत । एष वै विश्वाषा सौरे वामौ इतेव् अपययौ देवयानान् यत् सूर्यस्य रश्मयः । स पथिषु देवयानेषु श्रीयते प्र पथो देवयानान जानाति य [एवं वेद] ॥२॥ स विश्वानरे ऽक्रमत। एष वै वैश्वानर उदयन् पवमानः । एते वै सर्वानुप्रसारो दुह्यते । स नाधारयत् । ध्रियन्ते ऽस्मिन् प्राय [एवं वेद ॥३॥ स वृत्रे ऽक्रमत । [तस्य वृत्रस्याका पर्वाणि शरीराण्य् अभिद्यन्त । शतानि वै वृत्रस्याङ्गा पर्वाणि शरीराणि यदीपे पर्वतामस यत्र हुदा मनसा कामयेति ॥४॥ इह स राध्यते । तस्मै राध्यते । अस्याम् एव प्रतिष्ठाम् आयतनं विन्दते य एवं वेद] ॥५॥ स देवान् आगच्छत् । तं देवा अब्रुवन्न् आशं सामेक्तन्मेति व्रतम् । आ हिरण्येषु पशुषु ग्राम्येष्व अश्वेष्व् ए]ति । सो ऽनवाहम् उपाधावत् । तम् अनड्वान् अब्रवीत् किं मे प्रतीवाहो भविष्यसीति ॥६॥ स वरम् अवृणीत बुध्नलोकोऽसानि बुध्नस्य विष्टपे श्रिया इति । षोडशो वा [अ] यद् ऊों लोकोऽयद् बुनो [लोको] ऽयद् बुध्नस्य विष्टपे श्रीयते य एवं वेद] ॥७॥ सु* * अभिज्यन्त * * * य. * नड्वान् * * अनुड्वान् - * * अववृणीत बध्नलोको * वनस्य विष्टप .. ब्रघ्नो * बध्नस्य विष्टपश् श्रेयन्ते य.

·१७.६.३.१७ ] पैप्पलादसंहिता [ १७.२९.१७ . यो स्योक्षे * या यस् * * * यः समृद्धम् य * * ग्रीष्मौ . य. अन्तर* अथाहीन आश्वत्थाद् अब्रवीत् । त्रचा ब्राह्मण निद्यानि आदेनम् यथाहीनाश्वत्थाद् अशृणुन ये जुष्टपूर्तेनं व्यभवानीति । कृता वा एषा मनुष्येषु तरति येनानड्वान् येन नडतीन ॥८॥ येनुनड्वान् येव * याव् अस्य पूर्वपादौ तौ पूर्वपक्षी या अपर]पादौ ताव् अपरपक्षौ यौ * * पूर्वः पादौ तो...यो स्येक्षे तौ पुरोडाशौ ये नासिके तौ सुवौ या अस्याक्षी तो सूर्याचन्द्रमसौ यो निमेषस् ताव् अहोरात्रे यास् सूर्यस्य रश्मयस् स द्रोणकलश[श्] शिरस् सोमो राजा मस्तिष्कः । ये ऽस्य शृङ्गे तद् ऋतं सत्यम् । ध्रुवं वा ऋतं सत्यम् । तस्माद् एते ध्रुवे । रितं * * * * ध्रुवम् एव तं सत्यम् अनु प्रति तिष्ठति य [एवं वेद] ॥९॥ * * त्वां... यास्य दक्षिणा हनुस् सा जुहूर् या ददर्यासम् । या सव्या सो बब्रुन् यः कण्ठ[स] सा ध्रुवा । * * स्या ध्रुवः अग्निर् आस्यं विद्युज् जिह्वा मरुतो दन्ताः पवमान] प्राणः । एषा वै मायाम् आहुर् वसोर् धारेति यद् अन्त्रगुदम् । वसोर एव धारां समृद्धिम् अक्षतिम् अव रुन्द्धे य [एव वेद] ॥१०॥ यद् अस्य चर्म तद् अभ्र यानि लोमानि तानि नक्षत्राणि । स्वे वर्षम् ऊष्माणि हारो यद् ओषधयश् च वनस्पतयश् चोध्यम् । * * ऊष्मानि यो ऽस्य जघनार्धस् तौ शैशिरौ मासौ यः पूर्वार्धस् तौ वासन्तौ । यत् पृष्ठं तौ ग्रैष्मौ मासौ यन् मध्यं तौ वार्षिकौ । यो ऽस्य जघनस् तौ शारदौमासौ यो ऽस्य वक्षस् तो हैमन्तौ । य * * * हेमन्तौ संवत्सरो वा एष संभृतो येनानड्वान्] येन नडद्वतीन् । अस्याम् एव प्रतिष्ठाम् आयतनं विन्दते य [एवं वद ॥११॥ यस्याम् । याव् अस्य कर्णौ सा श्रद्धा । नीथो भवति य एवं वेद] ॥१२॥ नीयो * यः तपश् च वरश् च महश् च यशश् च यद् अस्मिन्न अन्तर् ऋचस सामानि यजूंषि ब्राह्मणं ब्रह्म चैव लोकं चाव रुन्द्धे ब्रह्मवर्चसी भवति य [एवं वेद] ॥१३॥ भवती यः यथेद् अस्मिन्न् अन्तश् शतम् अग्निष्टोमाश् शतं द्वादशाहाश् शतं षोड- शिनश शतं सर्वपृष्ठा[१] शतं श्राद्धाश् शत दीक्षा श्] शतं यक्षाश् * * सर्वपृष्ठयश् * अद्धा ... शतं दक्षिणाश् शतं भूतयश् शतम् अभूतयश् शतं निर्भूतयश् शतं पराभूतयश् शतं समृद्धयः। ज्योग जीवति सर्वम् आयुर् एति न पुरा जरसः प्र मीयते य [एवं * * सर्वमर्वम् यः वेद] ॥१४॥ यथेद् अस्मिन्न अन्तश् शतम् अर्धमासाश् शतं मासाश शतम् ऋतवश् * * यन्तश्... शतम् आर्तवाश् शतम् इदावत्सराश् शतम् अनुवत्सराश् शतं परिव- त्सराश् शतं संवत्सराश् शतं ब्रह्माणि शतं कर्माणि शतं ज्योतीषि शतम् अमृतानि शतं सिन्ध्यानि शतम् अगणानि शतं तमांसि शतं रुधिराणि । ज्योर जीवति सर्वम् आयुर् एति न पुरा जरसः प्रमीयते य [एवं वेद] ॥१५॥ यथेदम् अस्मिन्न् अन्तश् शतं रथन्तराश् शतं साहारा शतं त्रिरात्रा * * यन्तश् * रयिन्त्राश् * सहन्नाश् * शतम् अतिरात्राश् शतं प्राणाश् शतम् अपानाश् शतं व्यानाश् शतं समानाश् शतं राजसूयाश् शतं वाजपेयाश् शतं कामप्रास् सहनं सत्रायणानि । एष वा [अ] नड्वान् सर्वाश्शस् सर्वात्मा सर्वपरुस् सर्वपान् मध्यतु प्रतिष्ठातु । ऋक्सामभ्याम् आ धत्ते ततृतो यझेन गायत्रेण ब्रह्मपा प्रथत उपरिष्टात् प्रथते प्रजया पशुभिर् गृहैर् धनेन य एवं वेद ॥१६॥ प्रतत इन्द्रो बलेनाम्य परमेष्ठी व्रतेन येन गौस तेन वैश्वदेवः। इस * * * यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस् तस्य प्राणान् सं बई तस्य प्राणान् वि बह। प्रप्रजापतिर् इन्द्रो ऽसीन्द्रस्य रूपम् असि प्रजापतिर् असि परमेष्ठिर असि स्वर असि स्वरोऽसि स्वर्गों लोको ऽसि स्वर्ग मा लोकं गमय । * * यन्तश. *#शत स्मा** २६५ ·१७.७.२१०] पैप्पलादसहिता [ १७.३१.१० येनासि वहस् तन यशो येन बृहस्पति[स] तन लोको येनदं गमयति तेन विश्वो येनेदं गमयति तेन सर्व। ये ऽस्य पादास् सा प्रतिष्ठा । प्रथते प्रजया पशुभिर् गृहैर् धनेन य एवं विद्वान् अनडुहो ब्रतं बिभर्ति ॥१७॥ ॥अनु६॥ का ३॥ #स्या पादात्. * अनड्वाहो इति सप्तादशकाण्डे षष्टो नुवाक. ।। १७.३० सौ १२२१ शो २ अघशैसो करणानुकरण * मृत्युश् * सर्वास् तेनैतो यक्ष्माश * * अतामसि * अतो * * * अ * * क्रव्याद (उपरि व्याघ) यक्ष्मस् * * * * शौ ३ शौर घत्सत्य * त्य् अग्नीम् उ* कृत्वा मित शौ ५ * *च नडम् आ रोह न ते ऽत्र लोक इदं सीसं भागधयं त एहि । यो गोषु यक्ष्म पुरुषेषु यक्ष्मस तेन त्वं साकं अधराङ् परेहि ॥१॥ अघशस[दुश्शंसाभ्यां करेणानुकरेण च । मृत्यूंश च सर्वास तेनेतो यक्ष्मांश् च निर् अजामसि ॥२॥ निर इतो मृत्यु नैर्ऋतान् निर् उ यक्ष्मम् अजामसि । यो नो टेष्टि तम् अद्धय् अग्ने ऽक्रव्याद् यं द्विष्मस् तं ते प्रसुवामः ॥३॥ यद्य अग्नि ४ क्रव्याद् यदि वा व्याघ्र इमं गोष्ठम् अन्योका विवेश । तं माषाज्यं कृत्वा प्रहिणोमि दूरं स गच्छत्य् अप्सुषदो ऽभ्य् अग्नीन् ॥४॥ य[त् त्वा क्रुद्धा प्रचक्रुर् मन्युना पुरुषे मृते । सुकल्पम् अग्ने तत् त्वया पुनस् त्वो द] दीपयामसि ॥५॥ पुनस् त्वादित्या रुद्रा वसवः पुनर ब्रह्माणो ? वसुनीतिर अग्ने । पुनस् त्वा ब्रह्मणस् पतिर आधाद् दीर्घायुत्वाय शतशारदाथ ॥६॥ यो ऽग्नि ऋव्यात् प्रविवेश नो गृहम् इमं पश्यन्न् इतरं जातवेदसम् । तं हरामि पिठ्यक्षाय दूरं स धर्मम् इन्धां परमे सधस्थे ॥७॥ ऋव्यादम् अग्निम् इषितो हरामि जना[न] हहन्तं वज्रेण मृत्युम् । नि तं शास्मि गार्हपत्येन विद्वान् पितृणां लोकं ? परमो यो ऽत्र ॥८॥ क्रव्यादम् आग्निं प्र हिणोमि दूरं यमरानो गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवायम् इतरो जातवेदा देबो देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् ॥९॥ क्रव्यादम् अग्निं शशमानम् आग्निं प्र हिणोमि पथिभिः पितृयानैः । मा देवयानै पथिभिर आ गा [अ] त्रैवैधि पितृषु जागृहि त्वम् ॥१०॥ शौ ६ .वसुनातुर् * * * ब्राह्मणः प्रतिर् * * * प्रविवेशो गृहम् । त्व * पितुर्यज्ञाय दुहू मे धर्म विन्दत् * * क्रव्याधम् * इषत * * द्रुहन्त * * जि * सहस्मि गाईगार्हपत्येन क्रव्याधम् यमरक्षो * * सौ ९ शो * # # देव सौ १० * * शिशुमानम् पतिभिः पित्रायाणे * * पतिभिर्.. चागृहि * ॥का १॥ १७.३१ शो।२२११ जहति * * एनेति समिधों * स्वप्ना * सो १२ श * * उहसो मोघस्साम् * अग्ने अभूमि * * प्रायोषि * * विकसुको (एवं शौ) नितो * * नस्स्वरः सौ १४ सम् इन्धते संकुसिकं स्वस्तये शुद्धा भवन्तु शुचय: पावकाः । जहाति रिप्रम् अत्य् एन एति समिद्धो ऽग्निस सुपुना पुनाति ॥१॥ देवो ऽग्निस् संकुसिको दिवस पृष्ठान्य् आरुहत् । मुच्यमानो निर एनसो ऽमोग अस्मां अशस्त्या[३] ॥२॥ अस्मिन् वयं संकुसिके अग्नौ रिप्राणि मृज्महे । अभूम यशियाश शुद्धार प्रण मायूंषि तारिष[त्] ॥३॥ संकुसिको विकुसिको निर्ऋथो यश् च निस्वरः । ते ते [य]क्ष्मं सुवेधसो दूराद् दूरम् उचिधवौ ? ॥४॥ अज्ञातं पुरुषभ्यो गोभ्यो अश्वेभ्यस् त्वा । ऋन्यादं निर णुदामस्य् अग्निं जीवितयोपनम् ॥५॥ यो नो ऽश्वेषु वीरेषु यो गोषु यो ऽजाविषु । क्रव्याद निर् णुदामस्य् अग्निर् यो जनयोपनः ॥६॥ समिद्धो ऽग्न आहुत स नो माभ्यपक्रमीः । अत्रैव दीदिहि छवि ज्योक् च सूर्य दृशे ॥७॥ यस्मिन् देवा अमृजत यस्मिन् मनुष्या उत । तस्मिन् घृतस्तावो सृष्ट्वा त्वम् अग्ने दिवं रुह ॥८॥ सीसे मृरदवं नडे मृडवम् अग्निस् संकुसिकश् च यः। अथो अव्यां रामायां शीर्षक्तिम् उपबहणे ॥९॥ सीसे मलं सादयित्वा शीर्षक्तिम् उपबईण। अव्याम् असिक्न्यां पिष्ट्वा शुद्धा भवन्ति यशियाः ॥१०॥ ॥का २।। अज्ञाना * * नदामस्याभिं जीवतयोपमम् शौ १८ * * नुदामस्याग्नि * जनयोपपाम् * नि आहुतस् * * माभ्युपक्रमीन् * दीदिह ज्यवोक् * * * * * सुजत * मनुषा * * घृतस्यावो मृष्टा नह सकुसिवश् * * अतोव्या * मिषक्तिम् * * पलं अव्याशिशक्तनीया पिष्टव * * यशेयाः शौ १९ यो २० ·१७.७.५.२ ] पैप्पलादसंहिता [ १७.३४.२ १७.३२ म शौ १२ २ २१ शौ २२ मृत्योर् * * * * तेष्ठितरो देवयाना ...ब्रवीमिइमे * * * * * र * आववृत्रं नुसौतु * * वो यः * राम मृते वशाय * वदेयम् * * ददामि मैषा * गद् * * एतुम् शौ २३ ... थिरो * * * ... शौ २५ * * भवन्त् * * दतुभिर् * * पूर्वो न परन्न् अजरहाद् * न्वाधार्युषि * शौ २४ ..य* * * न * सजनिमा... शौ २६ परं मृत्यो अनु परेहि पन्थां यस् त एष इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमीहीमे वीरा बहवो भवन्तु ॥१॥ इमे जीवा वि मृतैर् आववृत्रन्न् अभूद् भद्रा देवहूतिर् नो ऽद्य । प्राञ्चो अगाम नृतये हसाय सुवीरासो विदथम् आ वदेम ॥२॥ इमं जीवेभ्य: परिधि दधामि मैषां नु गाद् अपरो अर्थम् पतम् । ज्योर जीवन्तश् शरद पुरूचीस् तिरो मृत्यु दधता पर्वतेन ॥३॥ यथाहान्य [अ]नुपूर्व भवन्तु यथ ऋतव ऋतुभिर् यन्तु साकम् । यथा न पूर्वम् अपरो जहात्य् एवा धातर् आयूंषि कल्पयैषाम् ॥४॥ आ रोहतायुर् जरसं वृणाना [अ] नुपूर्व यजमाना ये च स्थ । तान् वस् त्वष्टा सुजनिमा सजोषा सर्वम् आयुर् नयतु जीवनाय ॥५॥ अश्मन्वती रीयते सं रभध्वं [वीरयध्वं] प्र तरता सखायः ! अत्रा जहीत ये असन् दुरेवा अनमीवान् उत् तरेमाभि वाजान् ॥६॥ उत् तिष्ठता प्र तरता सखायो अश्मन्वती रीयते सं रभध्वम् । अत्रा जहीत ये असन्न् अशिवाश् शिवान् स्योनान् उत् तरमाभि वाजान् ॥७॥ वैश्वदेवीं सूनृताम् आ रभध्वं शुद्धा भवन्तश् शुचयः पावकाः । अतिक्रामन्तो दुरितानि विश्वा शतं हिमास् सर्ववीरा मदम ॥८॥ उदीचीनै पथिभिर् वायुमद्भिर अपकामन्तो दुरितान् परेभिः । त्रिस् सप्त कृत्व ऋषयः परेता मृत्यु प्रत्य औहन पदयोपनेन ॥९॥ मृत्योः पदं योपयन्त एत द्राधीय आयु’ प्रतिरं दधानाः । आसीना मृत्यु नुदता सधस्थे अथ जीवा[सो] विदथम् आ वदेम ॥१०॥ * जयतेसन्नु देवानुमीवा नुतुरेमामि * शौ २७ शौ २८ शौ २९ वैश्वदेव्यं .. भवन्तु * * अभिकामन्तो वीरो मदेमा * पद्भिर् वायमद्भिर् * दुरितां परेहि * * कृद् ऋशय:...अह * * * यो प्रयन्त... * * नदन्ता... ॥का ३॥ १७.३३ शौ १२.२.३१ शौ ३२ शौ ३४ इमा नारीर अविधवास् सुपत्नीर आञ्जनेन सर्पिषा सं विशन्तु । आअनी सदर्मिषा * * अनश्रवो अनमीवास सुरत्ना [आ] रोहन्तु जनयो योनिम् अग्रे ॥१॥ * अनमिवा...योनिर् अमे इमे वीग अविधवास् सुजानय आञ्जनेन सर्पिषा सं स्पृशन्ताम् । * * रविधवा सुजानयान * * * स्पृशन्तम् अनश्रवो अनमीवास् सुरत्ना[स] स्योनाद् योनेर् अधि तल्पं रुहेयुः ॥२॥ * अनमिवासू . वृहेयुः व्याकरोमि हविषाहम् एतौ तौ ब्रह्मणा व्य् अहं कल्पयामि । याकरोमि...ब्राह्मणा वि हं # स्वधा पितृभ्यो अमृतं दुहानां दीर्घेणायुषा सम् इमान] दिहीमाम् ? ॥३॥ सुधा ... यो नो ऽग्निः पितरो हृत्स्व अन्तर् आविवेशामयों मत्र्येषु । मय्य् अहं तं प्रति गृहामि देवं मा सो ऽस्मान] द्विक्षतु मा वयं तम् ॥४॥ मह यं . वा * * द्रक्षतु ... अपावृत्याग्निं गार्हपत्यं व्यादा प्रेत दक्षिणा । अपावन्त्यानि * * प्येतु * प्रियं पितृभ्य आत्मने ब्रह्मणे कृणुत प्रियम् ॥५॥ * पितुभ्यांसने ब्राह्मणे * * द्विभागधनम् आदाय प्र क्षिणात्य् अवा। विभागधनाम् * पक्षिणाभ्य् . अग्निर ज्येष्ठस्य य: क्रव्याद् पुत्रस्य अनिराहितः ॥६॥ .. अनिराहिता अयशियो हतवर्चा भवति नैनेन हविर अत्तवे । येअग्नयो.. छिनत्ति कृर्षि गां धनं यं व्याद् अनुवर्तते ॥७॥ * अकृर्शि,. मुहुर् गृध्यै प्र वदत्य आति मयों नीत्य । बहु कुधीर प्र दवन्त्य् आन्ति तमंतोन्वेति चं क्रव्याद् यान् अग्निर् अन्तिकाद् अनुविद्वान् वितावति ॥८॥ नव्यादम् अग्निर् * अनविदान् विमावति ...य स्त्रीया मृयते * ग्राह्या गृहास् सं सृज्यन्ते यत् स्त्रिया म्रियते पतिः । ब्रह्मैव विद्वान् एष्यो यः व्यादं निरादधत् ॥९॥ का ४॥ एषो * ऋव्यादन् युरादपत् शौ ३५ शौ ३७ एवं शौ ३८ १७.३४ चकृमी... - शौ १२.२.४० यद् रिप्रं दुरितं चक्रम यच् च दुष्कृतम् । आपो मा तस्माच् छुन्धन्त्व अग्नेस् संकुसिकाच् च यत् ॥१॥ ता [अ]धराद् उदीचीर आववृत्रन् प्रजानती पथिभिर देवयानैः । * * तावा शुन्धन्त्व् अनिस संकुसिकच या शौ ४१ ·१७.८ १.५ ] पैप्पलादसंहिता [ १७.३६ ५ सरथः पुराणैः शौ ४२ शौ ४३ .. * ऋषभस्याथ अग्ने क्रव्या * कन्याद यरा देवयजमान * * प्रवेशादि सन्त्रव्यादन् * * * कृण्वा नानाहन् अन्तर्ध मनोष्याणाम् * गार्हपत्योभयाद् * श्रुत * अग्ने: * तद् उषामुषा श्रय श्रय सिय * * * * * अदृषाम् ऊर्ज शौ ४६ पर्वतस्य ऋषभस्याधि पृष्ठे नवाश् चरन्ति सरित- पुराणी ॥२॥ अग्ने अक्रव्यान् निष् क्रव्यादं नुदा देवयजनं वह ॥३॥ इमं अव्यात् प्रविवेशायं व्याम् अन्व् अगात् । व्याघ्रौ कृत्वा नानानं तं हरामि शिवापरम् ॥४॥ अन्तर्धिर् देवानां परिधिर् मनुष्याणाम् । अग्निर् गाहपत्य उभयान अन्तरा श्रित. ॥५॥ जीवानाम् अग्ने प्रतिर दीर्घम् आयु: पितॄणां लोकं । परमो यो ऽत्र ? । सुगाईपत्यो वितपन्न अरातीर उषामुषां श्रेयान् श्रेयसी दधत् ॥६॥ सर्वान् अग्ने सहमानस् सपत्नान् ऐषाम् ऊर्ज रयिम् अस्मासु धेहि ॥७॥ इमम् इन्द्रं वह्नि पप्रिम् अन्वारभध्वं स यो विद्वान् विजहाति मृत्युम् । तेनाप हत शरुम् आपतन्तं तेन रुद्रस्य परि पातास्ताम् ॥८॥ अहोरात्रे अन्व एषि बिभ्रत्] क्षेभ्यस् तिष्ठन् प्रतरणस् सुवीरः । अनातुरान् सुमन[स]स् तल्प विभ्रज् ज्योग् एव न५ पुरुषगन्धिर एधि ॥९॥ ते देवेभ्य आ वृश्चन्त पापं जीवन्ति सर्वदा । क्रव्याद् यान् अग्निर अन्तिकाद् अनुविद्वान् वितावति ॥१०॥ प्रेव मनसा पतति मुहुर् आ वर्तते पुनः। क्रव्याद् यान् अग्निर् अन्तिकाद् अश्व इवानुवपते नडम् ॥११॥ ॥का ५॥ शौ ४७ * * * पप्लम् * हाति शर्मापतन्तु * * * * एव शौ ४९ .. * शो ५०१.२ शौ ५२३॥ शौ ५२१.१ अनातुरा * * बिभ्रम् योर एवि एयि देवष्व् * यम् * * अनिविद्वान् * प्रयव * पचति क्रव्याड् व्यान् * * अश्वीवान वपते * शो ५०५ शौ १२२५१ * ना शौ ५४ तिल्पिक्ष * शौ ५३ हविष् * नाव्या जब सतस्व शौ ५५ ये ऽश्रद्धया धनकाम्या व्यादा समासते। ते वा [अन्येषां कुम्भी पर्यादधति सर्वदा ॥१॥ पर्वता इषीकां जरती इष्ट्वा तिल्पिञ्चं ? दण्ड[नं नडम् । * चनती व्यत्वा त्रिपञ्च * * तान् इन्द्र इध्मं कृत्वा यमस्याग्नि निरादधौ ॥२॥ इन्द्रेध्म अवि ५ कृष्णा भागधेयं पशूनां सीस क्रव्याद् उत चन्द्रं त आहुः । माषा: पिष्टा भागधेयं हव्यं ते [अर]ण्यान्या गह्वरं सचस्व ॥३॥ भाषास् पष्ट्वा * * प्रत्यञ्चम् अर्क प्रत्यर्पयित्वा प्रविद्वान् पन्यां वि आ चकार । पन्थाड् उ * * * प्र वा अमीषाम् असून् [दि]देश दीर्घेणायुषा सम् इमान] दधामि ॥४॥ म्नीषाम् अश्छन्य दिहीमाम् अनड्वाहं प्लवम् अन्वारभध्वं स वो निर वह[द्] दुरिताद् अवद्यात् । अनुड्वाहं पप्लं * * यों आ रोहत सवितुर् नावं हिरण्ययं षड्भिर् उर्वीभिर अमति तरेम ॥५॥ * रोहतु * नास हिरण * ऊर्मिभिर् अभितित् गोभिष् टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । क्षुय * विद्वान् [तिरेम वयं राजानः प्रथमा धनानाम् अरिष्टासो वृजनीभिस् तरेम ॥६॥ अरिष्टास् यर्जुनीभिस् * पूर्ण नारि प्र हराभि कुम्भम् अपां रसम् ओषधीनां घृतस्य । पूर्णा नाभि रिप्र हरावि * * रसन्' त्रोषधी- इमान् पातॄन अमृतैर् आ सम् अधि स्थिरा वीरास सुमनसो भवन्तु ॥७॥ इमा पात्रेर् . अग्धि [नान् * ||अनु७॥ १७.३६ इति सप्तादशकाण्डे सप्तमो नुवाकस् समाप्तः ।। ** शौ ४८ ऋ १० ४२ १० शौ ७५० ७ शौ ३.१२.८ ॥का ६॥ शौ १२.३ १ शौ २ शो ३ पुमान् पुंसो अधि तिष्ठ चर्म तत्र तयस्व यतमा प्रिया ते । यावन्ताव अग्रे प्रथमं समेयथुस् तद् वां वयो यमराज्ये समानम् ॥१॥ तावद् वां तेजस् तति वीर्याणि तावच् चक्षुस ततिधा वाजिनानि । अग्निश् शरीरं सचते यदैधो अधा पक्वेन मिथुना सं भवाथ[:] ॥२॥ सम् अस्मिन् लोके सम् उ देवयाने सं स्मा समेतं यमराज्ये[७] । पूतौ पवित्रैर् उप तद् ध्वयेथां यद्यद् रेतो अधि वां सबभूव ॥३॥ आप पुत्रासो अभि सं विशध्वम् इमं जीवं जीवधन्यास समेत्य । तासां भजध्वम् अमृतं यम् आहुर यम् ओदनं पचति वो जनित्री ॥४॥ यं व पिता पचति यं च माता रिप्रान् निरमुमुग्धी ? शमला[च्] च वाच[] स ओदनश् शतधारस् स्वर्ग उभे व्य् आप नभसी महित्वा ॥५॥ यवन्त्वाव् * * ममेउ ताविद् * * तद् तदिदा * अग्नि * सजते सो * स्मेते * पूत: * अपि * वयषा * एतो यदि * * जीवधत्यात् समेता [पचति वो जनित्री॥ * * * यद् जनित्रीम् । ी यम् ओदन औ उव: * * * * * अरिप्रा * होदनश् * * दुभ * आपि नभासी * २६८ ·१७८.३.६] पैप्पलादसंहिता [१७३८.६ शौ ६ यज्वनाम् अभिजिताः शौ ७ सचन्ते शौ नास्ति शौ ८ उभे नभसी उभयांश् च लोकान् ये अर्जुनान् अभ्य् अन्वितास? स्वर्गाः। तेषां ज्योतिष्मान् मधुमान् यो [अ] प्रेतस्मिन् पुत्रैर जरसि स येथाम् ॥६॥ प्राची-प्राची प्रदिशम् आ रभेथाम् एतं लोकं श्रद्दधानास सृजन्ते । मिमाथां पात्रं तद् वां पूर्णम् अस्तु स वां पक्क पितृयाण एत्व आमो यः॥७॥ दक्षिणां दिशम् अभि नक्षमाणौ पर्यावर्तेथाम् अभि पात्रम् एतत् । तस्मै वां यम पितृभिस संविदान पक्काय शर्म बहुलं नि यच्छात् ॥८॥ प्रतीची दिशाम् इयम् इद् वरं यस्यां सोमो अधिपा मृडिता च । तस्यां मिमाथां सुकृतस् सचेथाम् अधा पक्केन सह सं सुवेम ॥९॥ उत्तरं राष्ट्र प्रजयोत्तरावद् दिशाम् उदीची कृणवन् नो अग्रम् । पक्तिश् छन्दः पुरुषो बभूव विश्वैर् विश्वाङ्गैस सह सं भवेम ॥१०॥ * * उभयोश् .. भाम् भवितस् * जरासि * यथाम् * प्रदिशिम् * रमेता सेतं * श्रद्धधाना * * पात्र * * * * शि वा * पित्र्याणेत्यामयत् * दिशिम् माणो पर्यापर्यावर्तयताम् अधि * * * वान्यपx * * इह मुलंवा * * * मृडता च तस्य # सुकृतस्य चेता धा * * स * * * प्रजयमुत्तरावद् * उची.. शौ ९ शौ १० ॥का १॥ शी ।२३.११.२० शौ ध्रुवेय विराण शौ वेत्तु स्सरन् विषक्तं ध्रुवा विराण नमो वा अस्त्व् अस्यै शिवा पुत्रेभ्य उत मह्यम् अस्तु । मा नो देव्य् अदिते विश्ववार इर्य इव गोपा [अ]भि रक्ष पक्कम् ॥१॥ पितेव पुत्रॉ अभि स स्वजस्व नश् शिवा नो वाता इह वान्तु शरमाः । यम् ओदनं पचतो देवते इह तं नस् तप उत सत्यं च वित्ताम् ? ॥२॥ यद्-यत् कृष्णश् शकुन एह गत्वा रुद्रि नन्तु? बिल आससाद । दासी वा यद् आर्द्रहस्ता समक्त उलूखलं मुसलं शुन्धतापः ॥३॥ अयं ग्रावा पृथुबुनो वयोधा पूत- पवित्रेर् अप हन्तु रक्षः । आ रोह चर्म महि शर्म यच्छ मा दंपती पौत्रम् अघं नि गाताम् ॥४॥ वनस्पतिस् सह देवैर न आगन् रक्षः पिशाचा अपबाधमानः । स उच्छ्रयातै प्र वदाति वाचं तेन लोकॉ अभि सर्वान् जयेम ॥५॥ सप्त मेधान् पशव पर्य [अ]गृहन् य एषां मेधस्वान् उत यश् चकर्षा । त्रयस्त्रिंशद् देवतास् तान् सजन्ते स नस् स्वर्गम् अभि नेषि लोकम् ॥६॥ स्वर्ग लोकम् अभि नो नयासि सं जायया सह पुत्रैस् स्याम । गृह्णामि हस्तम् अन्व ऐत्व अत्र मा नसू तारी[] निर्ऋतिर मोअरातिः ॥७॥ ग्राहिं पाप्मानम् अति ताँ अयाम तमो व्य् अस्य प्र वदासि वल्गु । वानस्पत्यस् संभृत उनियाभिर् मा तण्डुलं वि शरैर देवयन्तम् ॥८॥ विश्वव्यचा घृतपृष्ठो भविष्यन् सयोनिर लोकम् उप याहि विद्वान् । वर्षवृद्धम् उप यच्छ शूर्प तुषं पलावान् अप तद् विनक्तु ॥९॥ त्रयो लोकास् संमिता ब्राह्मणेन चौर एवासौ पृथिव्य् अन्तरिक्षम् । अंशून् गृभीत्वानु संरभेथाम् आ प्यायन्तो पुनर आ यन्तु शूर्पम् ॥१०॥ ध्रुव जं नमो वस्त्व् अस्मै * पुत्रेभ्यस् तं * * मा * चेन्य् * + यदाव * * * * * * * तं सदश्व . वायन्तु शग्मा * * पचते देवतो वित्तं यद्वत् * शकुनेह बलासिसाद * * * भारदहस्ताश् छमंगत * मुसुलं * वय ग्रावार प्रति प्रतिबन्नो * पूता .. अग* गाथाम् ...आग रचा पिशाचाम् * सौश्छायातx...लोक अपि * जयेम * मेधा* * परि . मेवस्थान उभ * * * * त सृजन्ते स राजायास् * * * * * * अयि तत्र . नो रातिः * * अथि ता * * स्य * वरासि वल्गुर् * उश्रियासीर् * मृतपृष्ठो भविष्यं सयोनिल् . * * * शूर्षे द्विष बलावाप नद् वनक्तुक * * संमितो ब्रह्मणेनन * एवासो पृथिव्याम् * * गृभीतान्मन सैरमेताम् अ शीर्षः ॥का ॥ शौ १२ ३ २१ .. शौ २३ शौ २२ समृद्ध्याम् नुदेता न्भ्यावा * मलगैव वस्त्रा * * हिरण्यासि सूनू .. पृथिव्या उषा कुम्भी वेण्यं * * यधीर् भाजयनत्रिवक्ता. वमाना*** * युक्ततं शुओर् * * विपासि [ददाते * * गुहा * प्रतीच्या उत्तरास् * वरुणस्यां म यन्तु * पृथिव्यं सृजन्ते * सृजन्ते यस्त्व * शुद्धा * तो शुन * * * भत्रा * * यच पृथिव्यश् [अन्ध्याम् * * जीवधान्यात् समेता पात्रासितात् * * * पन. पृथग् रूपाणि बहुधा पशूनाम् एकरूपो भवति सं समृद्धया। एतां त्वचं लोहिनी तां नुदेत ग्राचा शुन्धाति मलग इव वस्त्रां ॥१॥ जनित्रीव प्रति रण्यासि सूनुं सं त्वा दधामि पृथिवीं पृथिव्या। उखा कुम्भीर् वेद्यां संचरन्तां यज्ञायुधैर् आज्येनातिषता ॥२॥ भूम्यां भूमिम् अधि धारयामि तनूस् समाना विकृता त एषा। यद्-यद् द्युतं लिखितम् अर्पणं च तेन मा सुसोर् अप तद् वपामि ॥३॥ अग्नि पचन रक्षतु त्वा पुरस्ताद् इन्द्रो रक्षाद् दक्षिणतो मरुत्वान] । सोमस् त्वा हहाद् धरणे प्रतीच्या उत्तरात् त्या वरुणस सं वातै ॥४॥ आ यन्ति दिवः पृथिवीं सजन्ते भूम्या[स] सजन्ते अभ्य् अन्तरिक्षम् । शुद्धास् सतीस् ता उ शुन्धन्त्य् एष ता नस् स्वर्गम् भभि लोकं नयन्ति ॥५॥ पूता पवित्रै पवन्ते अभ्राद् दिवं च यन्ति प्रथिवीं च धर्मणा । ता जीवला जीवधन्यास समेताः पात्र आसिक्तापर्य अग्निर इन्धाम् ॥६॥ . शौ २४ शौ २६ य्... नयन्ती शौ २५ २६९ ·१७.८.५.९] पैप्लादसंहिता [१७.४०९ सौ २९ उतेव प्रभ्वीर उत संमितास उत शुक्रा[श्] शुचयश् चामृतासः। शो पचता ता ओदनं दपतिभ्यां प्रशिष्टा आपश् शिक्षन्ती प्रपता? सुनाथाः ॥७॥ उद्योधन्त्य् अभि वल्गन्ति तप्ता फेनम् अस्यन्ति बहुलं च बिन्दुम् । योषेव दृष्ट्वा पतिम् ऋत्वियायैतैस् तण्डुलैर् भवता सम् आप[:] ॥८॥ सौ ३०आरमानम् भभि स स्पृ उत्थापय सीदतो बुध्न एनान् अद्भिर आत्मानम् अभिजित सजन्ताम् । [शन्ताम् ममासि पात्रैर् उदकं यद् एतन् मितास् तण्डुला प्रदिशो यदीमा. ॥९॥ ॥का ३॥ * प्रभ्यवीर् * सभ्य हाच चामृताच * दपतिभ्य प्रतिष्टापस् सिक्षन्ती * मुनाथ तप्रा * अस्यञ्च* * * ऋत्वियावस्तम् उत्थापयस् सूजन्ताम् आमासि पात्रम् * * इपिता * * यतैमाम् सस्यभौ * स्मृणोहि .. * * सृजेता १७.३९ शौ १२ ३.३१-३३,३५,३४, प्रयच्छ पशुं त्वरया हरन्त्व् ? अहिंसन्त ओषधीर दान्तु पर्वन् । * * सर्प * * अहिंसत्व् ओधीर् पातु सर्वम् [३६-४० सोमो यासां परि राज्यं बभूवामन्युता वीरुधो मे भवन्तु ॥१॥ बमुवामन्वत। वीरोमधो* नवं बर्हिर ओदनाय स्तृणीत प्रियं हदश् चक्षुषो वल्व अस्तु । स्तुणीहतत् * हृदय * वल्गुव् * तत्र देवास् सह दैवीर विशन्त्व् इमं प्राइनन्तु दक्षिणतो निषद्य ॥२॥ देवैम् * देवैर् विशन्तु मिम वनस्पते स्तीर्णम् आ सीद बहिर् अग्निष्टोमैस् संमितो देवताभिः । त्वष्ट्रेच रूपं सुकृतं स्वधित्यैना एहा परि पात्रे ददृश्याम् ॥३॥ त्वष्टेव * * मुदत्रैना ह्या* * * * धर्ता ध्रियस्व धरणे पृथिव्या अच्युतं त्वा देवताश् च्यावयन्तु । * ध्रियस्य प्युन * * चावयन्तु तं दंपती जीवन्तौ जीवपुत्रा[व] उद् वासयात पर्य अग्निधानात ॥४॥ * * जीरन्तौ * * वासयाय* * °धानाम् षष्टया शरद्भिः परि दध्म एनं स्व पक्केनाभ्य् अनवाते। षष्टा शरद्भय * दध्मा * स * अश्नतात उपैन पुत्रा पितरश् च सीदान् इमं स्वर्ग गमयान्तम् अग्नेः ॥५॥ * पुत्रान् * * सीदाम् * * गमयान्नम् अमे कामास समतीतृपस तान् सर्यान् समागा अभिजित्य लोकान् यावन्त कामास समितौ? पुरस्तात्। * समागान् अभिचिक्य * * कामान्... विगाहेथाम् आयवनं च दऱ्या एकस्मिन् पात्रे ऽध्य् उद्धरैनम् ॥६॥ * गायथाम् * * न्द्राद्य * * त्य् * धरेनम् उप स्तृणीहि प्रथया पुरस्ताद् घृतन पात्रम् अभि धारयेदम्। यावोस्रा तरुणं स्तनस्युम् इमं देवासो अभिहिंकराथ ॥७॥ अवानेवो असुरा दरणं स्वरस्वर् * * बीहीकराथ. उपास्तरीर मकरो लोकम् एतम् उरु पृथुश् चासमस् स्वर्गः । अपास्कारैर्.. पृथुम् स्वासमस् * तस्मिन् सुपर्णो महिषश् श्रयाते देवा एन देवताभ्यः प्र यच्छान् ॥८॥ * सुपनो * * देव यान * * यश्छात् यद्-यज् जाया पचति त्वत् पर५-पर४ पतिर चा जाये त्वत् तिरः । * * * तत्...जाय उतचत् * सं तत् सृजेथां सह वां तद् अस्तु सराधयन्तौ सह लोकम् एतम् ॥९॥ [पये मम्बभुवु. यावन्तो अस्या पृथिवीं सजन्ते अस्मत् पुत्रा परि ये संबभूवुः । यावन्तो स्सात् पृथिव्या सृज्यन्ते स्मात् पुत्रात् सास तान् उप पात्रे येथां नाभिं जानानाम् शिशवसू समायान् ॥१०॥ सर्वास् वान् * * हूयेथा * चनानाश् चमि- ॥का ४॥ [ वस्व मायम् शो१२ ३ ४१-४६,४८,४७,४९,५० २७.४० सौ अमृतस्य नाभयः वसोर् या धारा मधुमा समक्ता घृतेन मिश्रा अमृतस्य धासयः । सुमक्ता # मिस्रा * धामय. सर्वास् ता [अ] व रुन्धे स्वर्गः षष्ट्यां शरत्सु निधिपा अभीच्छात् ॥१॥ षष्टया शरश्छ निधिता भयश्चात् निधि निधिपा अभ्य् एनम् इच्छाद अनीश्वरा अवतास् सन्त्व् अन्ये । * * ही नम् श्छाद् अनीस्रा व्रत स्वत्व् * मस्माभिर दत्तो निहित स्वर्गस् त्रिभित्र काण्डस्त्रीन स्वर्गान् अरुक्षत् ॥२॥ त्रिय * उरुषक्षत् अग्ने रक्षस् तप यद् विदेवं कव्यात् पिशाच इह मा प्र पास्त ? वदेव कव्या पिशाचा * सात् * थपाथ: नुदाम एनम् अव रुध्मो [अस्मादित्या नो अङ्गिरसस् सचन्ताम् ॥३॥ नुदम् एधिम् अवि रूधमो मादित्येभ्यो अङ्गिरोभ्यो मध्न् इदं घृतेन मिश्रं प्रति वेदयामः । * गिरेभ्यो मध्य त * विश्व * * शुद्धहस्तौ ब्राह्मणस्यानिहत्यतं स्वर्ग सुकृताव् अपीतम् ॥४॥ * इत्येदं * * अपीयम् इदं काण्डम् उत्तमं प्रापम् अस्य यस्माल लोकात् परमेष्ठी समाप। * * * * अस्या स्माल लकात् * * मा सिञ्च सर्पिर घृतवत् सम् अभ्य् एष भागो[अङ्गिरसो नो [अ]त्र ॥५॥ * * * * * अक्त्री येष भगो सत्याय च तपसे देवताभ्यो निधि शेवधि परि दध्म एतम् । निधियं * * * एताच् [सजता परा पत् । मा नो घूते अवगान् मा समित्यां मा स्मान्यस्मा उत् सृजता पुरा मत् ॥६॥ * * धुवते व गात् मा तरिश्वा मा स्तान्य म किल्बिषम् अत्र नाधारो [मस्तु न यन् मित्रैस् स[म]ममान पति । * किल्विसम् . एहि पक्कारं पकः पुनर् मा विशास्य् अनूनं पात्रं निहितं नो अस्तु ॥७॥ * पक्क * * विषास्य् * * निहत शौ कोशेष्वेकन वदामि अहं पचाम्य् अहम् उ ददामि मेमद् उ कर्मन् करुणे ऽपि आया । * * * उद् वदामि * अ कर्म * * जायः कौमारो लोको [अजनिष्ट पुत्रो भन्वारमेतां वय उत्तरावत् ॥८॥ प्रिय प्रियाणां कृणवाम एषत् तमसू ते यन्तु यतमे द्विषन्ति । ...यत्रमे * * दत्त . ...उत्वदावत् २७० ·१७८.६ १०] पैपलादसंहिता [१७४१.१. शौ वयोवय आयद् एव अम * * शौ ।२ ३ ५१-६० . . धेनुर् अनड्वान् वयोवदन्यात् ? पौरुषेयम् अप मृत्यु नुदन्तु ॥९॥ सम् अग्नयो विदुर् अन्यो अन्यं य ओषधीस् सृजते यश् च सिन्धुम् । तम् * विदुन् नियो नि यो * * यावन्तो देवा दिव्य् आतपन्ति हिरण्यं ज्योतिर् दधतो बभूव ॥१०॥ ॥का ५॥ दधतु * १७.४१ एषा त्वचां पुरुष सं बभूवानग्नास सर्वे पशवो ये [अन्ये । ....बभूव अनभास् क्षत्रेणात्मानं परि धापयेथो अमोतं वासो मुस्त्रम् ओदनस्य ॥१॥ क्षे * धापयेत् । आमोत यद् अक्षेषु वदसि यत् समित्यां यद् वा धने अनृतं वित्तकाम्या । समानं तन्तुं सह संवसानो तस्मिन् सर्व शमल सादयाथः ॥२॥ संवसानस् सादयातः वर्ष वनुष्वापि गच्छ देवास् ततो धूमं पर्य उत् पातयासि । पातयामि विश्वव्यचा विश्वकर्मा स्वर्गस् सयोनिर लोकम् उप या एतम् ॥३॥ ..एकम् तन्वं स्वर्गों बहुधा वि चक्रे यथा विद आत्मन्न् अन्यवर्णाम् । तन्नस् * * * चक्रिरे * विराल मन्य न्यवर्णा अपाजैत् कृष्णां रुशती पुनानो या लोहिनी तां ते अग्नौ जुहोमि ॥४॥ अपाजहितु * रुषती पुमानो... प्राच्य दिशे अग्नये ऽधिपतयेऽसिताय रक्षित्र आदित्यायेषुमत एतं परि दध्मः । रक्षत्रे आदित्यायुष्मत येतं * दध्म तं नो गोपायतास्माकम् ऐतोः । तन् * गोपायन्तास्साकम् एतोर् दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज् जरा मृत्यवे परि णो दधातु । मृष्टं नो त्व * । न एषतः * * * * * अधा पक्केन सह संभवेम ॥५॥ दक्षिणायै दिश इन्द्रायाधिपतये तिरश्चिराजये रक्षित्रे वसुभ्य इषुमद्भ्य एतं दक्षिणाया दिशे इन्द्रायेधिपतये तिरसराजे [परि दध्मः। विक्षने * छुमभ्य * [तं नो गोपायतास्माकम् ऐतो. । [दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज् जरा मृत्यवे परि णो दधातु । [अधा पक्केन सह संभवम॥६॥ प्रतीच्यै दिशे वरुणायाधिपतये पृदाकवे रक्षित्रे मित्रायेषुमत एतं परिदध्मः। प्रतीची . प्रजाकवे रक्षत्रे मित्रायुष्मत येतम् [तं नो गोपायतास्माकम् ऐतोः । [दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज् जरा मृत्यवे परि णो दधातु । [अधा पक्केन सह सं भवेम ॥७॥ उदीच्यै दिशे सोमायाधिपतये स्वजाय रक्षित्रेधातायेषुमत एतं [परिदध्मः। रक्षत्रे वातायुष्मत येतम् [त नो गोपायतास्माकम् ऐतोः । [दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज् जरा मृत्यवे परि णो दधातु । [अधा पक्केन सह सं भवेम] ॥८॥ ध्रुवायै दिशे विष्णवे ऽधिपतये कल्माषनीवाय रक्षित्रे वीरुद्भ्य इषुमद्भ्य ..कुल्माषग्रीवा रक्षत्रे * क्षुमभ्ये एतं [परि दध्मः। [तं नो गोपायतास्माकम् ऐतोः । [दिष्टं नो अत्र जरसे नि नेषज् जग मृत्यवे परि णो दधातु। [अधा पक्केन सह सं भवेम ॥९॥ ऊर्ध्वायै दिशे बृहस्पतये ऽधिपतये शिवाय रक्षित्रे अशनिभ्य इषुमतीभ्य रक्षने अशनभ्य * एतं परि दध्मः। तं नो गोपायतास्माकम् ऐतोः। .गोपायन्तास्साकम् एतो न नेषत् * मृत्ये * * श्वान् दिष्टं नो [अ]त्र जरसे नि नेषज् जरा मृत्यवे परि णो दधातु । अधा पक्कन सह सं भवेम ॥१०॥ ॥का ६॥ **** भवन । तेन ब्रह्मणा तेन श्छन्दसा तयाङ्गिरसा ध्रुवार सिदतु ॥ ॥ भी अपा पकेन सह सम्भवम॥ इत्यथर्ववेदे पेप्पलादशाखाया सप्तदशः कण्डम समाप्त इत्यथर्वणिकपप्पलादशाखायं सप्तादशकाण्डस * ॥ ... ॥भनु ८ २७२ ·1 १८१.२५] पैप्पलादसंहिता [ १८.२.५ २८.१ अथाष्टादश लिख्यते । औं नमो गणेशाय । ओ नमो ज्वालाभगवत्यै । नमस् तिलोत्तमाय । ओं । - - * * पापिन् * सपिशन्त्य * ...तस्यास्नापि तार्थिवा - - विधानैर् गुपितो बाहतैस् सोम रक्षित. 1 । * * * * * ते नश्नात * - * वावोपबईण * * अभ्यजन - सत्येनोत्तभिता भूमिस् सूर्येणोत्तभिता द्यौः । ऋतैनादित्यास् तिष्ठन्ति दिवि सौमो अधि श्रितः ॥१॥ सोमेनादित्या बलिनस् सौमेन पृथिवी महीं । अथो नक्षत्राणाम् एषाम् उपस्थे सौम अहित[:] ॥२॥ सौम मन्यते पपिवान् यत् सपिपन्य औषधिम् । सौम ये ब्रह्माणो विदुर् न तस्याश्नाति पार्थिवः ॥३॥ [यत् त्वा सोम प्रपिबन्ति तत आ प्यायसे पुनः । [वायुस् सोमस्य रक्षिता समानां मांस आकृतिः ॥४॥] आईद्विधानर गुपितो बाहतैस् सोम रक्षितः । प्राव्णाम् ईच् कृण्वन् तिष्ठसि न ते अश्नाति पार्थिवः ॥५॥ चित्तिर् मा उपबईणं चक्षुर आवद् ? अभ्यञ्जनम् । धौर भूमि कोश मासीद् यद् अयात् सूर्या पंतिम् ॥६॥ रैभ्य् आसीद् अनुदेयी नाराशंसी न्योचनी । सूर्याया भद्रम् इद् वासो गाथयैतु परिष्कृता ॥७॥ स्तोमा आसन परिधय: कुरीरं छन्द भोपर्श । सूर्याया अश्विना वराग्निर् आसीत् पुरोगव. ॥८॥ । सोमो वधूयुर् अभवद् अश्विनास्ताम् उभा वरा । सूर्या यत् पत्ये शैसन्ती मनसा सवितादात् ॥९॥ मनो अस्या अन आसीद् धौर आसीद् उत च्छदिः । शुक्राव् अनड्वाहाव् आस्तां यद् अयात् स्याँ पतिम् ॥१०॥ ऋक्सामाभ्याम् उपहिती गावो ने सामनाव ऐताम् । श्रौत्रे ते चक्रे आस्तां दिवि पन्थाश् चराचरः ॥११॥ ॥का १॥ । * * कोश आमीद्.. 1 * * मिद् वासो गाथयेतु परिष्कृतः कुवार * उपर्श: वरादग्निर् । - वरा । - "दधात् * * अन आसीद् .. * * अस्ताम् * * सूर्यात् * *सामाभ्याम् उपहितौ * * साम्नाव ऐताम् और ति * आस्था * पञ्चा चराचरः ॥१॥ - 1 १८.२ सो १४ १.१२ * * चक्रे * * * प्रयति पतिम् * वस्तु प्रेगात् * * अवसृजत् अघासु हन्यन्ते * * वि हन्यते । । - 1 शुंची ते चझै यात्या न्यानो अक्ष आहतः । अनो मनस्मय सूर्यारोहत् प्रयती पतिम् ॥१॥ सूर्याया बहतु प्रागात् सविता यम् भासृजत् । मासु हन्यन्ते गांव: फाल्गुनीषु वि वह्यते ? ॥२॥ यद् अश्विना पृच्छमानाव् अयातं त्रिचक्रेण वर्तुं सूर्यायाः कैकं च वाम् आसीत् के देष्ट्राय तस्थथुः ॥३॥ यद् अयातं शुभस् पती घरेय सूर्याम् उप । विश्वे देवा भनु तद् वाम् भजानन् पुत्र: पितराव भवृणीत पूर्णा ॥४॥ ने ते चक्रे सूर्य ब्रह्माण ऋतुर्था विदुः । अर्थक चक्र यद् गुहा तद् अचातय इद् विर्तुः ॥५॥ तस्स्वथुः यद् * * * वदेय * * अजान सूयें ब्रह्मणा * * अर्धातया * विदुः २७२ ·१८.१.४.१] पैप्पलादसंहिता [१८.४.१ शौ ५८ सुशेवः । - शौ १७ 1 - * * मुञ्चामि वरुणस्प... * * * इन * * * सहपत्नी वधू : भरिम्ण यजामहे * पतिवेदनम् उर्वारुकम् * बन्धनाद् यतों मामुतः * मुञ्चत * सुबद्धाम् * * यथेयम् * मीढ़स सुपुत्रां * गृद्याविना * * वहता रथेन । - प्रत्वा मुञ्चामि वरुणस्य पाशाद् यैन त्वबिध्नात् सविता सुशेवाः । उरूं लोकं सुगम् अत्र पन्थां कृणोमि तुभ्यं सहपत्न्यै वधु ॥६॥ अर्यमणं यजामहे सुगन्धि पतिवेदनम् । उर्वारुकम् इव बन्धनात् प्रेतो मुञ्चामि मामुतः ॥७॥ प्रेतो मुञ्चति मामुतस् सुबद्धाम् अमुतस् करत् । यथेयम् इन्द्र मीट्वस सुपुत्रा सुभगांसति ॥८॥ भगस् त्वेतो नयतु [हस्त] गृह्याश्विना त्वा प्र वहता रथेन । गृहान् गच्छ गृहपत्नी यासो वर्शिनी त्वै विदथम् आ वदासि ॥९॥ इह प्रिय प्रजायै ते सम् ऋध्यताम् अस्मिन् गृहै गार्हपत्याय जागृहि । एना पत्या तन्वं सं स्पृशस्वाथा चिर्विर विदथम् आ वदासि ॥१०॥ ॥का २।। शौ १८ । । शौ २० - 1 ...यथासी शौ २१ - - * प्रिय प्रजाया .. गार्हपत्याय जागृवि * पत्या तन्वी स स्पृशस्वाम् अर्था * * * [वदासी ॥२॥ - शौ १४ १ २२-३१ १८.३ - * * * वि योष्ट नैष्त्रिभिर्... .शिशु * परि जातो अध्वरम् विश्वन्यन्यो भूवना * ऋतूर् अन्यो * जायते शौ परि यातोऽर्णवम् - 1 - । .प्र चन्द्रमास् थिरते * * * देहि शामुल्यं ब्रह्मभ्यो . कृत्यैषा. 1 - नीललोहित भवति. अज्यते ज्ञातय इहैव स्तं मा वि यौष्टं दीर्धम् आयुर् व्य् अश्नुतम् । क्रीडन्तौ पुत्रर नप्तृभिर मोद[मा]नौ स्वै गृहै ॥३॥ पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीडन्तौ परि यातो अध्वरम् । विश्वान्य अन्यौ भुवना विचष्ट ऋतूर अन्यो विदधज् जायते पुनः ॥२॥ नवो नवो भवति जायमानौ ऽहां केतुर उषसाम् एत्य् अंग्रम् । भाग देवेभ्यो विधात्य् आयन् प्र चन्द्रमास तिरते दीर्घम् आयुः ॥३॥ परा देहि शामुल्यं ब्रह्मभ्यो वि भजा वसु । कृत्यैषा पद्धती भूत्वा जायां विशते पतिम् ॥४॥ नीललोहितं भवति कृत्यासक्तिर् व्य् अज्यते । पधन्ते अस्या ज्ञातयः पतिर बन्धेषु बध्यते ॥५॥ अधीरा तनूर भवति रुशती पापयामुया । पतिर् यद् अच्छ वध्वो वाससस् स्वम् अङ्गम् अभ्यूर्णते ॥६॥ आशसनं विशसनम् अथो अधिविकतनम् । सूर्यायाः पश्य रूपाणि तानि ब्रह्मोत शुम्भति ॥७॥ तृष्टम् एतत् कटकम् एतद् अपाष्ठवद् विषवन् नैतद् अत्तवे । सूर्यो यो ब्रह्मा वेद स इद् वांधूयम् अर्हति ॥८॥ तत् स्योनो हरति ब्रह्मा वासस् सुमङ्गलम् । प्रायश्चित्तं यो [अ]ध्येति येन जाया न रिष्यति ॥९॥ युवं भगं सं भरथस् समृद्धम् ऋतं वदन्ताव ऋतोधेन । ब्रह्मणस पते पतिम् अस्यै रोचयामुचारु षुम्भलो? वदतु वाचम् एताम् ॥१०॥ अश्रीरा... । शौ पतिर् यद् वध्वो वासस । । . - पतिर् य कश्छ वध्वो अभ्युर्णते आशासन व्यसनम्... पश्य . ब्रोथ शुम्भती * कटुकम् * अपार्शवद् विषव नैषधत्तवे ...वेद * * वधूयम् अईति * * त * * ब्रह्म * सुमङ्गलो नाया * रिष्यती * * * भरन्तस् समद्धम् * वदन्ताम् त्योधन । । स शौ ऋतोधेषु शौ संभलो ॥३॥ ॥का ॥ १८.४ अहेद् असाप * * गमाथेश्म... शौ १४.१.३२ इहेद् असाथ न परो गमाथेमं गाव प्रजया वर्धयाथ । २७३ ·१८.६१] पप्पलादसंहिता [१८.६.१ शौ ३३ इम *इ मनाति दाता * * शौ ३६ महानन्या यन् मानना जन्नम् शौ ३५ यद शौ ३७ शुभं यतीर उनियास् सोमवर्चसो विश्वे देवा क्रन्न् इह वो मनांसि ॥१॥ * यती दुसृयाम्.. किन्न् * य * इमं गाव प्रजया सं विशध्वम् अयं देवानां न मिनाति भागम् । अस्मै वः पूषा मरुतश् च सर्वे अस्मै वो धाता सविता सुवाति ॥२॥ अनृक्षरा ऋजवस सन्तु पन्थानो येभिस सखायो यन्ति नो वरेयम् । अनुक्षर। ऋजवस् सन्तु न्था ये नो यभिम्#*** सं भगेन सम् अर्यम्णा सं धाता सृजतु वर्चसा नः ॥३॥ अर्यम्ना येन महानग्न्या जघनम् अश्विना येन वा सुरा । येनाक्षा [अभ्यषिच्यन्त तेनेमां वर्चसावतम् ॥४॥ येनाख्या # तेनमा * यद् वर्ची अक्षेषु सुरायां च यद् आहितम् । यद * हेषु यद् गोष्व् अश्विना वर्चस् तनेमां वर्चसावतम् ॥५॥ यो [अ]निध्मो दीदायाप्स्व अन्तर् यं विप्रास ईडते अध्वरेषु । अपां नपान् मधुमतीर् अपो दा याभिर् इन्द्रो वावृधे वीर्यावा[न] ॥६॥ इदम् अहं रुशन्तं ग्राभं तनुदूषिम् अपि नुदामि । यदम् तनूदूषिम् अथि * यश् शिवो भद्रो रोचनस् तेन त्यम् अपि नुदामि ॥७॥ आस्यै हरन्तु स्नपनीर ब्राह्मणा [अ]वीरनीर उद् अजन्त्व् आपः । आश्री * स्न[१]पनं ब्रह्मणा * उत् * * अर्यम्णो [अ]ग्निं पर्य एति क्षिप्रं प्रतीक्षन्ते श्वशुरा देवरश् च ॥८॥ अर्येनो प्रदीक्षन्ते * दीवर* * शं ते हिरण्यं शम् उ सन्त्व् आपश् शै त मेथिर भवति शै युगस्य ? त ?। शान् शान् * मेतिर * सा युक्तंश्च तरुतमः शै त आपश् शतपवित्रा भवन्तु शै पत्या तन्वं शै पत्या तन्वं सं स्पृशस्व ॥९॥ तापश् शत * स * * * स्प्रिशस्व यथा सिन्धुर नदीनां साम्राज्यं सुषुवे वृषा । एवा त्वं सम्राश्य् एधि पत्युर् अस्तं परेत्य ॥१०॥ ॥का ४॥ यावा त सराजी धि पश्यद् अस्त्व * ॥४॥ शौ ३८ त्याम् * * शौ ३९ . - । शौ ४३ ...साम्राज्य * वृकात् सरी * * नराश उश् * जनान्तु सराजेधि सराग्य उद तेवृषा या क्रन्त नवं यश् ददन्तः शौ ४५ शौ ४६ जीवो समेरिरे जनय* * पथिव्याम् * दीर्घ न्वायुस् * * ...पत्या* यथास शो ५० शौ १४.१ ४४ सम्राश्य् एधि श्वशुरेषु सम्राश्य् उत श्वश्रुवाम् । ननान्दुस् सम्राश्य् एधि सम्राश्य् उत देवृषु ॥१॥ या अकृन्तन्न अवयन् याश् च तनिरे या देवीर् अन्ताँ अभितो ऽददन्त । तास् त्वा जरसे सं व्ययन्त्य् आयुष्मतीद परि धत्स्व वासः ॥२॥ जीवं रुदन्ति वि नयन्त्य् अध्वरं दीर्घाम् अनु प्रसितिं दीधियुर् नरः । वामं पितृभ्यो य इदं समीरिरे मय पतिभ्यो जनये परिष्वजे ॥३॥ शौ ४७ स्योनं ध्रुवं प्रजायै धारयामि ध्रुवं स्योनं प्रजायते धारयाम[स ते अश्मानं देव्याः पृथिव्या उपस्थे । तम् आ रोहानुमाद्या सुवीरा दीर्घ त आयुस् सविता कृणोतु ॥४॥ देवस् ते सविता हस्तं गृह्णातु सोमो राजा सुप्रजसं कृणोतु । अग्निस् सुभगां जातवेदार पत्ये पत्नी जरदष्टिं कृणोतु ॥५॥ गृह्णामि ते सौभगत्वाय हस्तं मया पत्या ज़रदृष्टिर यासः । भगो अर्यमा सविता पुरन्धिर् मह्यं त्वादुर् गार्हपत्याय देवाः ॥६॥ शौ ४८ येनाग्निर् अस्या भूम्या हस्तं जग्राह दक्षिणम् । तेन गृहामि ते हस्तं मा व्यधिष्ठा मया सह ॥७॥ शौ ५१ धाता ते हस्तम् अग्रहीत् सविता ते हस्तम् अग्रहीत् । भगस ते हस्तम् अग्रहीद् अर्यमा ते हस्तम् अग्रहीत् । पत्नी त्वम् असि धर्मणाहं गृहपतिस् तव ॥८॥ ममेय[म् अस्तु पोष्या मह्यं त्वादाद् बृहस्पतिः । मया पत्या प्रजावति सं जीव शरदश् शतम् ॥९॥ त्वष्टा वासो व्य् अदधाच् छुभे कं बृहस्पते५ प्रशिषा कवीनाम् । तेनेमां नारी सविता भगश् च सूर्याम् इव परि धत्तां प्रजया ॥१०॥ ॥का ५॥ । - पुरन्धिर् महन्त्वादुर् + देवा । रक्षणम् . * * प्रजावती * श्रीर । - । शौ ५३ छुभै * नार्य प्रजायै ॥५॥ शौ नास्ति ध्रुहस् ? त्वा प्रोणुवन्तु वर्चसा भगेन ज्योतिष्मतीदं प्रति मुञ्च प्रवूयपुः । उषा इव सूर्यस्य संदृशि ॥१॥ * यव * सन्दृशी २७४ ·१८२.१ १०] पैप्लदासंहिता [१८.७.१० शौ ५४ . अश्विनोभा, सोमम् * नार्य.. शौ ५५ केषा * शौ ५६ शौ ५७ . शौ ५८ * * नार्य पत्या श्रे' सोर्यथामसि इमं * * * अवम * * जज्ञासे * चरन्तीस् * अन्नन्तिष्वे सगभि नविग्वैः . * * * * वेदुदक पश्यं मनसिड् * अन * अग्निं, स्रष्ठानो * * श्मा सुशेव. सुकृतस्य * स्योनन्ते स्तु संह पत्नी वधू * यत्स्यध्वम् * रक्षं हणाथे इमा नार्य * तदापः * विपश्यत् * अस्ये पुरै अपदानि * पिबेष * वरना . इन्द्राग्नी द्यावापृथिवी य[मx] पूषा मित्रावरुणा भगो अश्विनोभा। बृहस्पतिर् मरुतो ब्रह्म सोम इमां नारी प्रजया वर्धयन्तु ॥२॥ बृहस्पतिस् स प्रथमस् सूर्याया[श्] शीर्षे केशाँ अकल्पयत् । तेनेमाम् अश्विना नारी पत्ये सं शोभयामसि ॥३॥ इदं तद् रूपं यद् अवस्त योषा जायां जिज्ञासे मनसा चरन्तीम् । ताम् अन्व् अतिष्ये सखिभिर् नवग्वैर क इमं विद्वान् विचचर्त पाशम् ॥४॥ अहं वि ष्यामि मयि रूपम् अस्या वेदद् इत् पश्यन् मनस- कुलायम् । न स्तेयम् आमि मनसोद् अमुच्ये स्वयं श्रथ्नानो वरुणस्य पाशम् ॥५॥ इमं वि ष्यामि वरुणस्य पाशं तेन त्वावनात् सविता सुशेवाः । ऋतस्य योनौ सुकृतस्य लोके स्योन ते अस्तु सहपत्न्यै वधु ॥६॥ उद् यच्छध्वम् अप रक्षो हनाथेमां नारी सुकृते दधात । धाता विपश्चित् पतिम् अस्यै विवेद भगो राजा पुर एतु प्रजा[न]न ॥७॥ भगस् ततक्ष चतुर पदो भगस् ततक्ष चत्वार्य उष्पलानि ?। त्वष्टा पिपेष मध्यतो [अनु] वर्धान् सा नो [अ]स्तु सुमङ्गली ॥८॥ येनाज्येन हविषा प्रजायै च वरेण्यम् । पशुभ्यश् चक्षुषे च कंसम् अय्यं सम् इधीमहि ॥२॥ सुकिंशुकं वहाँ विश्वरूप हिरण्यवर्ण सुवृतं सुचक्रम् । आ रोह सूर्ये सुकृतस्य लोकं स्योनं पतिभ्यो वहतुं कृणु त्वम् ॥१०॥ मा हिंसिष्टं कुमार्य स्थूणे देवकृते पथि । शालाया देव्या द्वारं स्योनं कृण्मो वधूपथम् ॥११॥ ब्रह्मापरं युज्यतां ब्रह्म पूर्व ब्रह्मान्ततो मध्यतो ब्रह्म सर्वतः । अनव्याधां देवपुरां प्रपद्य शिवा स्योना पतिलोके वि राज ॥१२॥ ॥का ६॥ ॥ भनु१॥ शौ ५९ । शौ ६० शो नास्ति शौ ६१ शुकिंशुकं शौ ६३ मा सिष्टा कुमाया . कृण्वो * ... शौ ६४ * युज्यन्ता अनास्याधा स्योना४...॥६॥ इत्यष्टादशकाण्डे प्रथमो नुवाकः ।। १८.७ शौ १४. २ १ - - । शौ २ औ* * * अवहत् पुनः * जायन् * भन्ने .. अयषा अस्या.. ...प्रथमं गन्धर्वास् मनुष्यजः गन्धों' * अमेय মাহা इमम् शौ ३ शौ ४ 1 तुभ्यम् अग्ने पर्य अवहन सूर्या वहना सह । स नः पतिभ्यो जायां दो अग्ने प्रजया सह ॥१॥ पुन: पत्नीम् अग्निर् अदाद् आयुषा सह वर्चसा। दीर्घायुर अस्या य: पंतिर जीवातु शरदश शतम् ॥२॥ सोमस्य जाया प्रथमै गन्धर्वस ते अपर पतिः । तृतीयो अग्निष् दे पतिस् तुरीयस् ते मनुष्याः ॥३॥ रोमो ददद् गन्धर्वाय गन्धर्वो द[व]द् अग्नये । रयिं च पुत्रौश् चादाद् अग्निर् मह्यम् अथो इमाम् ॥४॥ आ वाम् अगन् सुमतिर् वाजिनीवसू न्य् अश्विना हृत्सु कामा अरंसत । अभूतं गोपा मिथुना शुभस् पती प्रिया अर्यम्णो दुयाँ अशीमहि ॥५॥ सा मन्दसाना मनसा शिवेन रयिं धेहि सर्ववीरं वचस्यम् । सुग तीर्थ सुप्रपाणं शुभस् पती स्थाणुं पथिष्टाम् अप दुर्मतिं हतम् ॥६॥ अप रक्षांस्य् अप दुर्मतिं हतं शुभस् पती वातो अर्यातो? अस्मात् । पुरोगवो अजयं रक्षास्य् भग्ने क्षेत्रात् ? पूर्वो वि मृधो नुदस्व ॥७॥ या ओषधयो या नद्यो यानि क्षेत्राणि या वना। तास् त्वा वधु प्रजावती पत्ये रक्षन्तु रक्षसः ॥८॥ य इमं पन्थाम् अगात् ? सुगं स्वस्तिवाहनम् । यत्र वीरो न रिष्यत्य् अन्येषां विन्दते वसु ॥९॥ इदं सु मे नरश शृणुत यथाशिषा दपती वामम् अश्नुतः । ...कामी अयसत सुभूतं * मुञ्चसाना # # रहिं * # सप्रपाणं शो ६ शो नास्ति ? * * * * क्षेत्रवत्... ..नायो.. शौ ७ .. शौ ८ एम पन्थाम् अरुक्षाम ते * मधु * प्रत्ये. , अगत् स्वग* विन्दते विन्दते (द्विर्वचन ) * इद * वे नर ? ष्णुत याशिषा * * * शी ९ २७५ ·१८.२.३.१०] पैप्पलादसंहिता [१८.९.१० ये गन्धर्वा [अप्सरसश् च देवीर एषु वानस्पत्येषु ये ऽधि तस्थुः। स्योनास ते अस्यै वध्वे भवन्तु मा हिसिषुर वदतुम् उह्यमानम् ॥१०॥ ॥का १।। एष वानस्यत्येष्ठा भ्या दि * * थी * वध्वी १८.८ यक्ष्म पुरस् य आसीदती * * दुर्ग पीतहिताम् * * * शौ १५ परिपन्थिनो - शौ १२ शौ १३ अस्यै विदेश * * यस्मिन् स्योनं नार्यम् अस्तुम् आगम् अश्विनोमा [वपन्त * अस्याः म त्य ' रा नार्यम् आग * * श्छ। * * जनयाद् ... ताव ? दुग्धम् ऋषभस्य रेता शौ १५ ये वध्वश् चन्द्र वहाँ यक्ष्मा यन्तु जनाँ अनु । पुनस् तान् यझिया देवा नयन्तु यंत आगता. ॥१॥ मा विदन् पर्यायणो ? य आसीदन्ति दंपती। सुगैन दुर्गम् अतीताम् अप द्रान्त अरातयः ॥२॥ सं काशयामि वहतुं ब्रह्मणा गृहैर् अघोरेण चक्षुषा मैत्रेण पर्याणद्धं विश्वरूपं यद् अस्ति स्योनं पतिभ्यस् सविता कृणोतु तत् ॥३॥ शिवा नारीयम् अस्तम् आगन्न् इमं धाता लोकम् अस्यै विवेद । ताम् अर्यमा भगो अश्विनोभा प्रजापति, प्रजया वर्धयन्तु ॥४॥ आत्मन्वत्य् उर्वरा नारीयम् आगन् यस्यां नरो वपत बीजम् अस्याम् । सा व५ प्रजां जनयद् वक्षणाभ्यो बिभ्रती दुवम् ऋषदूर्वेवेन्द्रः ? [प्रति तिष्ठ विराड् असि विष्णुर इवेह सरस्वति। [सिनीवालि] प्रजायतां भगस्य सुमताव् असत् ॥६॥ उद् वातीद् ? ऊर्मिश् शम्ये हन्त्व आपो योक्त्राणि मुञ्चन्तु। मा दुष्कृतौ व्येनसा अघ्न्याव अशुनम् भारताम् ॥७॥ अधोरचक्षुर् अपतिघन्य एधि स्योना शरमा सुशेवा सुर्यमा गृहेषु । प्रजावती वीरसूर देकामेमम् अग्नि गार्हपत्यं सपर्य ॥८॥ अदष्न्य् अंपतिज्य् एघि स्योना पशुभ्यस् सुमना सुचीरा । वीरसूर देवकामा सं त्वयैधिषीमहि सुमनस्य॑माना ॥९॥ उत्तिष्ठत ? किम् इच्छन्तीदम् आगा अहं त्वेडे अभिभूस स्वाद् गृहात् । शून्यैषी निर्ऋते याजगंन्धोत्तिष्ठाराते प्र पत मेह रंस्थाः ॥१०॥ ॥का २।। # * जयता सौ १६ उद् व उर्मि. * * ऊ ष्यमे * * योग्राणि मुञ्चतु मु दुष्ठतौ व्येनसान्यौ शूनम् * शग्मा सशेवा प्रजावती वीरमौर् द वृकामेमम् * गाई पत्य सपर्य अंदवरन्न पतिरन्य * स्योनx पशुभ्यम् वीरसूर * स्योनान् त्वेधिधीमहि * [सुमनन् सुवार उत्तिष्ठाद* * इछन्त्वेदम् * हन् वेदे * त्वाद् गृहा अशून्येपी निनी मस्ति रस्था ॥२॥ 1 शौ १७९.२ शै १८.१ शौ १८१ शौ १७६० । । - । । शौ १९ * शौ १४ २.२० * गार्हपत्याम् असिपर्यंय. पितुभ्यश् . उपस्थिरे शौ २१ शो २३ * स्तृणीह रोहते * * इम ग्न्यं * णोपस्तृणीथिन: शौ २२ देव * * शौ २४ शौ २५.५ शौ २५२२ शो २४.१ जनय शौ २६ यदा गाईपत्यम् असपर्यंत पूर्वम् अग्नि वधूर इयम् । अधा सरस्वत्यै नारि पितृभ्यश् च नमस् कुरु ॥१॥ शर्म वमैतद् आ हरास्यै नार्या उपस्तरे। सिनीवालि प्रजायतां भगस्य सुमतान् असत् ॥२॥ उप स्तृणीहि बल्बजम् अधि चर्मणि रोहिते। तत्रोपविश्य सुप्रजा इमम् अग्नि सपर्यतु ॥३॥ [य] बल्बजं न्यस्य[थ] चर्म चोपस्तृणीथन । तद् आ रोहतु सुप्रजा या कन्या विन्दते पतिम् ॥४॥ आरोह चर्मोपसीदाग्निम् एष देवो हन्तु रक्षांसि सर्वा । सुमङ्गल्य उप सीदेमम् अग्निं संपत्नी प्रति भूषेह देवान् ॥५॥ प्रजायन्तां मातुर् अस्या उपस्थान् नानारूपा पशवो जायमाना[:] । इह प्रजां संजनो ? पत्ये ऽस्मै सुज्यैष्ठ्यो भवतु ते पुत्र एषः ॥६॥ सुमङ्गली प्रतरणी गृहाणां सुशेवा पत्ये श्वशुराय शंभूः । स्योना श्वश्व प्रगृहान् विशेमान् प्रजावती जरदष्टिर् यथासत् ॥७॥ सुमजली इयं पधूर इमा समेत पश्यत । सौभाग्यम् अस्यै दत्त्वा दौर्भाग्येन परेतना ॥८॥ या दुर्हादों युवतयो याश् चेह जरतीर् अपि । व! ए अस्यै संदत्त्वायाथास्तं वि परेतन ॥९॥ रुक्मप्रस्तरणं वयं विश्वा रूपाणि बिभ्रतम् । आरोहत] सूर्या सावित्री बृहते सौभगाय कम् ॥१०॥ ॥का ३॥ देवाम् * * मातु लस्या दुस्था.. * प्रजा सुज्येष्ठो. ...सम्भुम् * स्वश्रुषी * * विशेमा. समझलीर् * * इमी . सौभाग्यम् अस्यै दूहादों * यश् * चरतिर् * सन्दत्वायथास्त व्य* शौ २८ वृहती # # ॥३॥ २७६ ·१ १८.२.६.१] पैप्पलादसंहिता [१८१२१ १८.१० शौ १४ २.३१ शो ३२ शौ ३३ क्र १०.८५ २१ . शौ ३४ * * * मानेइह * जने * * ज्योतिरुग्रा * पति चाकरः देवाग्रे ण्य् * * * * अस्पृशन्ति * * .पत्ये * भवासिर * * पती * एषा * * पितृषुध न्वक्ता * * * पदन्य गन्धर्वतमना * * * मनसो * भासाय कृण्व ब्रह्माणान् * * * चर्याप्सरस * आयीव्रताम् अनन् * * द्वये सृजेता * * ज वरीव योषामाम् * रोहयेना * कृण्वायाम् * [रोदमानी शौ ३५ आ रोह तल्पं सुमनस्यमानेह प्रजां जनय पत्ये अस्मै । इन्द्राणीव सुप्ता बुध्यमाना ज्योतिरग्रा उषस प्रति जागरः॥१॥ देवा अग्रे न्य अपद्यन्त पत्नी[स] सं व् अस्पृशन्त तन्वस तनूभिः । सूर्यव नारि विश्वरूपा महित्वा प्रजावती पत्या स भवासि ॥२॥ उद् ईर्वात पतिवती हा एषा विश्वावसुं नमसा गीर्भिर ईडे । जामिम् इच्छ पितृषदं न्यक्तां स ते भागो जनुषा तस्य विद्धि ॥३॥ या [अप्सरसस् सधमादं मदन्त्य् अन्तरा हविर्धानं सूर्य च । तास् ते जनित्रम् अभि ता: परेहि नमस् ते गन्धर्वर्तुना कृणोमि ॥४॥ नमो गन्धर्वस्य मनसे ? नमो भामाय चक्षुषे च कृण्मः । विश्वावसो नमो ब्रह्मणा ते कृणोम्य् अभि जाया अप्सरस: परेहि ॥५॥ राया वय सुमनस[स] स्यामोद् इनो गन्धर्वम् आवीवृताम । अगन् स देव परमं सधस्थम् अगन्म वयं ? प्रतिरन्त आयुः ॥६॥ सं पितराव् ऋत्विय सृजेथां पिता माता च रेतसो भवाथ[] | वर इव योषाम् अधि रोहयैनां प्रजां कृण्वाथाम् इह मोदमानौ ॥७॥ आ वां प्रजां जनयतु प्रजापतिर् अहोरात्राभ्यां सम् अनक्त्व अर्यमा । अदुर्मङ्गली पतिलोकम् आ विश श नो अस्तु द्विपदे शं चतुष्पदे ॥८॥ तां पूषम् छिवतमाम् एरयस्व यस्यां बीजं मनुष्या वपन्ति । या न ऊरू उशती विश्रयाते यस्याम् उशन्त प्रहोम शेपः ॥९॥ आ रोहोरुम् उप धत्स्व हस्त परि ध्वजस्व जायां सुमनस्यमानः । प्रजां कृण्वाथाम् इह पुष्यतं रयिं दीर्घ त आयुस सविता कृणोतु ॥१०॥ ॥का ४॥ शौ ३६ शौ यत्र शौ ३७ शौ ४० शी ३८ ... ..उपती * * उपन्त४... दत्स्व पुष्यतुनो * * त्वायुम् * कृणुतु ॥४॥ . . शौ ३९ .. हसारौ * * शौ ४५ शौ १४ २ ४२ यं मे दत्तो यं नो दिति? ब्रह्मभागं वधूयोर [वाधूयं] वासो वध्वश् च धस्त्रम् । यन् । युवं ब्रह्मण इदं मन्यमानौ बृहस्पत साकम् इन्द्रश् च दत्तम् ॥१॥ * ब्रह्मणेद मन्यमानो * * * * धत्ताम् शौ ४१ देवर् दत्तं मनुना साकम् एतद् वाधूयं वध्वो वासो ऽस्याः। * * वनुना * एताद् * बद्धो... यो ब्रह्मणे चिकितुषे ददाति स इद् पक्षांसि तल्पयानि हन्ति ॥२॥ ये * * * * यद् * तृप्यानि * शौ ४३ स्योनाद् योनेर् अधि बुध्यमानौ हसामुदौ महसा मोदमानौ । शुभौ सुपुत्रौ सुकृतौ चराथो जीवाव उषसो विभाती[:] ॥३॥ सुभौ * * चरातौ चरातो जीवा * * शौ ४४ नव वसानस् सुरभिस् सुवासा उदागां जीव उषसो विभाती[:] । . सवासो दाघा जीच * * आण्डात् पतत्रीवामुक्षि विश्वस्माद् एनसस् परि ॥४॥ विश्वस्मा चैनमम् शुम्भनी द्यावापृथिवी अन्तिसुम्ने महिवते । * * यन्तुसुम्ने * आपस सप्त सवन्तीस् ता नो मुञ्चन्त्व अंहसः ॥५॥ सूर्यायै देवभ्यो मित्राय वरुणाय च । य भूतस्य प्रचेतसस् तेभ्यो ऽहम् अकरं नमः ॥६॥ शो ४७ ऋ८१.१२ यद् ऋते चिद् अभिविष पुरा जत्रुभ्य आतदः । * इते जद् दुर्भिस्स्रषx * * आदद। संधाता संधि मघवा पुरोवसु[२] निष्कर्ता विहृतं पुनः ॥७॥ सधोता अपास्मत् तम उच्छतु नीलं पिशङ्गम् उत लोहितं यत् । अपास्मद् अन्तमद उश्छ शौ निर्दहनी या पृषातकी निर्दहनी या प्रघातक्य् अस्मिन् तां स्थाणाव् अध्य् आ सृजामि ॥८॥ निर्दहनि त्यं प्रघातका वस्मिन् ता स्थानाव् .. शौ ४९ उपवासने यावती कृत्या पश्चाचाने? यावन्तो गज्ञो वरुणस्य पाशाः। पाशात् (एव कश्चिच छौनक-कोशोऽपि) व्युद्धयो या असमृद्धयश् च या अस्मिन् ता[स] स्थाणी मुञ्चामि सर्वाः॥९॥ ऋद्धयो यस् समृद्धयाश् चावस्मिन् * स्तानो * ये [अन्ता यावती[स] सि[चो य ओ]तवो ये च तन्तवः । * * * सिदवो * * * [ सर्वाम् शो तमः स्योनम् उप स्पृशात् वासो यत् पत्नीभिर् उनं तन्वा स्योनम् उप स्पृशः ॥१०॥ ॥का ५॥ ** पत्नीभृतं *** ॥५॥ शौ ४६ शौ ४८ शौ ५१ १८.१२ शौ १४ २ ५२ उशती कन्यला इमा पितृलोकात् पति यतीः । अव दीक्षाम् भसृक्षत स्वाहा ॥१॥ उशती x कन्यल * पितृलोकात् पति यती अव दाक्षम् असिरक्षतस् 1 * ·१८.२ ८१] पैप्पलादसंहिता [१८.१४ १ * # अंधारयीम् बृहस्पतिनावसृष्टा से सृजामसि अधारयीम् से सृजामसि - अंधारयीम् सौ ५७ यो * प्रविष्ट बृहस्पति वसृष्टां विश्व देवां अधारयन् । वक़ गोषु प्रविष्ट यत् तेनेमी से सृजामसि ॥२॥ बृहस्पतिनावसृष्टां विश्वे देवा अधारयन् । तैजो गोषु प्रविष्ट यत् तेनेमा सं सृजामसि ॥३॥ बृहस्पतिनावसृष्टां विश्वे देवा अधारयन् । [प]यो गोषु प्रविष्टं यत् तैनमा सं सृजामसि ॥४॥ गृहस्पतिनावसृष्टां विश्व देवां अधारयन् । यशो गोषु प्रविष्टं यत् तेनमा सं सृजामसि ॥५॥ बृहस्पतिनावसृष्टां विश्वे देवा अधारयन् । भगो गोषु प्रविष्टो यस् तैनेमा सं सृजामसि ॥६॥ यद् असौ दुहिता तव विकेश्य् अरुदद् बहु रोदेन कृण्वत्य् अघम् । अग्निष् वा तस्माद् एनसस् सविता च प्र मुञ्चताम् ॥७॥ यद् अमी कशिनो जना गृहे ते समनर्तिपू रोदेन कृण्वन्तो ऽघम् । [अग्निष् ट्वा तस्माद् एनसस् सविता च प्रमुञ्चताम् ॥८॥ यज् जामयो यद् युवतयो गृहे ते समनर्तिपू रोदेन कृण्वतीर् अघम् । [अग्निप् ट्वा तस्माद् एनसस् सविता च प्र मुञ्चताम् ] ॥९॥ यद् अमू दपती उभौ विवाहे अघम् आरुतो रोदेन कृण्वन्ताव अघम् । [अग्निष् वा तस्माद् एनसस् सविता च प्रमुञ्चताम्] ॥१०॥॥का ६॥ अधारयीम् सं सृजा अंधारयीम् * स मजा यदासौ * * विक्रेष्व् अरुजत् # रोधेन कृणुत्य् * वात् यदसी (उपरि यदाग्नी) * * * * समनृत्येषु [ * कृण्वतीर् * समनृत्यपु # कृण्वतो * शो नास्ति * अमू # उगे कृणुताव् * ॥६॥ सो ६३ ६४ # आसन्ध्या . त ** शौ ६६ शौ।४ २.६२ यत् ते प्रजायां पशुषु यद् वा गृहे निष्ठितम् अघकृद्भिर् अधं कृतम् । निष्ठितुर् * * * अग्निष् ट्वा तस्माद् एनसस सविता च प्र मुञ्चताम् ॥१॥ [३] यं नारिर उप ब्रूते पूलपाण्य् ? आवपन्तिका। दीर्घायुर् अस्तु मे पतिर् पधन्तां पितरो मम ॥२॥ इहेमा इन्द्र स नुद चक्रवाकेव दंपती। एमाव् प्रजावन्तौ स्वस्तको दीर्घम् आयुर् व्य् अश्नुताम् ॥३॥ यद् आसन्धाम् उ[प]धाने यद् चोपवासने कृतम् । विवाहे कृत्यां यां चक्रुर आस्नाने तां नि दध्मसि ॥४॥ यद् दुष्कृतं यच् छमलं विवाहे वहतौ च यत् । विविवाहे वहतो * * शो सभहस्य तत् संभरस्य कम्बले मृज्महे दुरितं वयम् ॥५॥ [ सादयित्वा कम्बले दुरितं वयम् संभले मलं सादयित्वा कम्वले दुरितं वयम् । सम्बले * * * मृज्महे दुरित वयम् । सम्बले मल अभूम यशियाश् शुद्धा प्रण आयूंषि तारिषत् ॥६॥ अभूमि यज्ञेयाश् * प्राणायोपि तारिषम् शो ५० या मे प्रियतमा तनू[स] सा मे विभाय वाससः । विभाय * तस्यान त्वं वनस्पते नीवि कृणुष्व मा वयं रिषाम ॥७॥ नीव...रुशाम शौ ६८ कण्टकः, कटक', कंकत. कृत्रिम कङ्कदश् शतदन् य एषः । [इति पाठा: अपास्या केश्यं मलम् अप शीर्षण्यं लिखा[त् ॥८॥ अपाश्यात् केशं * उप * * शौ ६९ वय दध्मसि अङ्गाद्-अङ्गाद् यूयम् अस्या अप यक्ष्म नि धत्तन । * योयम् * मुप तन् मा प्रापत् पृथिवीं मोत देवान् दिवं मा प्रापद् उ अन्तरिक्षम् । * * * * * * इम मा पापम् उव्यन्तिरिक्षम् अपो मा प्रापन् मलम् एतद् अग्ने यमं मा प्रापत् पितूंश च सर्वान् ॥९॥ * * प्राणं वलम् गोदद् * निमं . सं त्वा नह्यामि पयसा पृथिव्यासू सं त्वा नहामि पयसौषधीनाम् । * त्व बाह्यामि पयसोपपधीनाम् सं त्वा नह्यामि प्रजया धनेन सा संनद्धा सनुहि चाजम् एमम् ॥१०॥ ॥का ७॥ वाजन् । * ## यप , ', शा ७० . शौ १४.२.७१ अमोऽहम् अस्मि सा त्वं द्यौर् अहं पृथि[ची त्वं] मनोऽहम् अस्मि वाक् त्वम् । ताव् इह सं भवाव प्रजाम् आ जनयावहै ॥१॥ मन् * * त्यम् "वही ·१८.३.२.६] पप्पलादसंहिता [१८.१६.६ शौ ७२ शौ ७३ शौ ७४ शौ ७५ शौ ७ ७८ ११२ 1 शौ १४ २ २७ शौ १३.१ १-१० जनियन्ति नाव अग्रव: पुत्रि[य]न्तु सुदानवः । * नो ग्रुवपिवः पित्त्यन्तु नदानुगः अरिष्टासस् सचेमहि बृहते वाजसातये ॥२॥ अरिष्टाम स्यतेमहि ये पितरो वधूदर्शा इमं वहतुम् आगमन् । * * °दर्षा निम वहतुन् आगमम् ते अस्यै वध्र्व संपत्न्यै प्रजावच् छम यच्छन्तु ॥३॥ त स्यै वध्वी संपत्नी * चर्म यश्छतु येदं पूर्वागन् रशनायमाना प्रजाम् अस्यै द्रविणं चेह धत्त्वा । इदं पूर्वाग धत्ताम् तां वहन्त्व् अगतस्याभि पन्थां विराड् इयं सुप्रजा अत्य् अजैषीत् ॥४॥ त्वा * अक्तस्याभि...त्व् अजीपी प्र बुध्यस्व सुवक्षा बुध्यमाना दीर्घायुत्वाय शतशारदाय । * * सुवक्ष गृहान् प्रेहि सुमनस्यमाना दीर्घ त आयुस् सविता कृणोतु ॥५॥ * प्रीहि मानो * तायुम् * * वि ते मुञ्चामि रशनां वि रश्मीन् [वि योक्त्राणि परिचर्तनानि च । विते * रशनावि भीन् योक्त्राणि * * अरिष्टास्मिन् ज्योतिषि शिवा गृहपती भव ॥६॥ * ज्योतिष स्योना भव श्वशुरेभ्यस् स्योना पत्ये गृहेभ्यः। स्योनास्यै सर्वस्यै विशे स्योनापत्यायैषां भव ॥७॥ ॥का ८॥ "अनु'२॥ * * * स्योनापत्यायैषा * ॥८॥ इत्यथर्वणिक पैप्पलादयाश् श खायाम् अष्टादश- १८१५ काण्डे द्वितीयो तुवाकः ॥ उद् एहि वाजिन् यो [अ]प्स्व अन्तर् इदं राष्ट्र प्र विश सूवृतावत् । * हि विसि * यो रोहितो विश्वम् इद जजान स त्वा राष्ट्राय सुभृतं पिपतु ॥१॥ ययो # विश्व भृत विषा रोह तुद्योनयो या उद् वाज [आ]गन् यो [अ]प्स्व अन्तर् विश आ रोह त्वद्योनयो याः। सोमं दधानो ऽप ओषधीर गाश् चतुष्पदो द्विपद आ वेशयेह ॥२॥ * दधाना। पोषधीर् * चतुष्पादो द्विपदा वेशपह यूयम् उग्रा मरुतः पृश्निमानर इन्द्रेण] युजा प्र मृणीत शत्रून् । औ यूयम् * * प्रिश्नि'... ... शतृन् आ वो रोहितश् शृणवत् सुदानवस् त्रिषप्ता सो मरुतसू स्वादुसंमुदः ॥३॥ त्रियुप्ता # स्वादुमनुदः रुहो रुरोह रोहितो रुरोह गर्भो जनीनां जनुषाम् उपस्थम् । जानिताम् * ताभिसू संरब्धो अन्व् अविन्दत् षड् उर्वी[र]गातुंमपश्यन्न् इह राष्ट्रम् आहाः॥४॥ ताताभिस् ...आह आ ते राष्ट्रम् इह रोहितो ऽहा[२] मृधो व्य् अस्थाद् अभयं ते अभूत् । भास्थद् अभयत् * हभू. तस्मै ते द्यावापृथिवी रेवतीभि कामं दुहाताम् इह शक्करीभिः ॥५॥ रोहितो द्यावापृथिवी जजान तत्र तन्तुं परमेष्ठी ततान । * सश्रिये... तत्र शिश्रिये अज एकपा[द् अहहद् [द्यावापृथिवी बलेन ॥६॥ [रोहितो द्यावापृथिवी अहहत् ] तेन स्व[स] स्तभितं तेन नाकः । तेनान्तरिक्षं विमिता रजांसि तेन देवा [अमृतम् अन्व् अविन्दन् ॥७॥ * विमता रक्षीसि पररुहो * * वि रोहितो [अ]मृशद् विश्वरूपं समाकृण्वान: प्ररुहो रुहश् च । दिवं रूवा महता महिम्ना सं ते राष्ट्रम् अनक्तु पयसा घृतेन ॥८॥ यास् ते [रुह ] प्ररुहो यास् त आरुहो याभिर् आपूणासि दिवम् अन्तरिक्षम्। यम् * * रुहोर् यास् तान्हो वावृधाना विष * जाग्रुह * तासां ब्रह्मणा पयसा वावृधानो विशि राष्ट्र जागृहि रोहितस्य ॥९॥ * * विषस् . गायत्रीम * * यागुः यास ते विशस तपसस संबभूवुर वत्सं गायत्रीम् भनु ता इहागुः । एत रोहिता ॥१॥ तास् त्वा विशन्तु मनसा शिवेन संमाता वत्सो [अभ्य् एतु रोहितः ॥१०॥ .. या त* ** नाहा: .. ॥का १॥ शौ १३ १.११-२० १८१६ [सुवीराः । - ऊो रोहितो [अ]धि नाके अस्थाद् विश्वा रूपाणि जनयन् युवा कविः । तिग्मेनाग्नि[२] ज्योतिषा विभाति तृतीये चके रजसि प्रियाणि ॥१॥ सहस्रशृङ्गो वृषभो जातवेदा घृताहुतिस् सोमपृष्ठस् सुवीरः। मामा हासीन् नाथितो नेत् त्वा जहानि गोपोषं च मे वीरपोषंचधेहि ॥२॥ रोहितो यज्ञस्य जनिता मुखं च रोहिताय वाचा श्रोत्रेण मनसा जुहोमि । रोहितं देवा यन्तु सुमनस्यमाना[स] समारोहैस सामित्यै रोहयाति ॥३॥ रोहितो यज्ञं व्य् अदधाद् विश्वकर्मणे तस्मात् तेजांस्य् उप मेमान्य आगु.। वोचेयं ते नाभिं भुवनस्याधि मज्मनि ॥४॥ आ त्वा रुरोह बृहत्य उत पङ्क्तिर आ ककुद् वर्चसा विश्ववेदः । आ त्वा रुरोह रोहिताक्षर [आ त्वा रुरोह रोहितो रेतसा सह ॥५॥ अयं वस्त गर्भ पृथिव्या दिवं वस्ते ऽयम् अन्तरिक्षम् । अयं ब्रनस्य विष्टपस स्वर लोकान् सम् आनशे ॥६॥ ..भासि * चक्षे * * सहस्रशृङ्गो वृषभो जातवेदाताहुतिस् सौभपृष्ठम् गा म हिसीन् # ने त्या जहाजि , .रोहितया . .सामिस्ये * * * वि दधाद् .. वोचयत् .. मत् * आङ्ककुड * * रोहिताक्षं रोहितोहितो * * . अयं वनस्य विष्टपस् । “ सम् आनशे । २७९ ·१८३.४.८] पैप्पलादसंहिता [१८.१८.८ . अवहं * * पर् * * वाचस् पते पृथिवी नस् स्योना स्योना योनिस् तल्पा नस् सुशेवा । वाचस्पते पृथिवी न स्योना योनिस्तल्पा सुशेवा इहैव प्राणस् सख्ये नो [अ]स्तु तं त्वा परमेष्ठि न्] पर्य अहं वर्चसादधामि ॥७॥ वाचस् पत ऋतव पञ्च [ये नौ वैश्वकर्मणा[५] परि ये [स] बभूवुः । [इहैव प्राणस् सख्य नो अस्तु तं त्वा परमेष्ठिन् परि रोहितो वर्चसादधातु॥८॥ वाचस् पते सौमनसं मनश् च गोष्ठे नो गा रम[य] योनिषु प्रजाम् । इहैव प्राणस् सख्ये नो [भ]स्तु तं त्वा परमेष्ठिन् पर्य अहं वर्चसा दधामि ॥९॥ परमेष्ठिं * अवह * दधातु परि त्वा धात् सविता देवो [अ]ग्निर् वर्चसा मित्रावरुणा अभि त्वा । सर्वा [अ]रातीर अपक्रामन्न एहीदं राष्ट्र कृणुहि सूनृतावत् ॥१०॥ ॥का २॥ * * * उदाहिद ष्ट्रा * * ॥२॥ पर * * * शौ जनय योनिषु प्रजा शौ १३ १.२१-२९, ३१ १८.१७ शौ प्रष्टिर् वहति शौ १९२४.१३ ओं यन् * पृशती रोहितः सभा यास्य रणिं नम. ..रुह * सूर्यम् * वृहस्पती ५ मया वाचा रूमा * *विष्यादं * भि स्यम पपन्यास् पृशती * * तंड् * * वुन् * स्व रहन्तु * * यं त्वा पृषती रथे पृश्निर् वदति रोहित । शुभा यासि रिणन्न् अपः। तेनेमं ब्रह्मणस् पते रोहं रोहयोत्तमम् ॥१॥ अनुव्रता रोहिणी रोहितस्य सूरिस् सुवर्णा बृहती सुवर्चाः । तया वाजान् विश्वरूपान् जयेम तया विश्वा: पृतना अभि ष्याम ॥२॥ इदं सदो रोहिणी रोहितस्यासौ पन्था पृषती येन याति । तां गन्धर्वा: कश्यपा उन् नयन्तु तां रक्षन्तु कवयो ऽप्रमादम् ॥३॥ सूर्यस्याश्वा हरयर केतुमन्तस् सदा वहन्त्य् अमृतास् सुखं रथम् । घृतपावा रोहितो भ्राजमानो दिय देव: पृषतीम् आ विवेश ॥४॥ योरोहितो वृषभस् तिग्मङ्ग पर्य अग्निं परि सूर्य बभूव । यो विष्टन्नात् पृथिवीं दिवं च तस्माद् नेवा अधि सृष्टीस् सृजन्ते ॥५॥ रोहितो दिवम् आरुहन् महत पर्य अर्णवात् । सर्वा रुरोह रोहितो रुहः ॥६॥ विमिमीष्व पयस्वतीं घृताची देवानां धेनुर् अनपस्पृर एषा । इन्द्रस् सोमं पिबतु क्षेमो [अ] स्व अग्नि प्रस्तौतु वि मृधो नुदस्व ॥७॥ समिद्धो [अ]ग्निस् समिधानो घृतवृद्धो घृताहुतः । अभीषाड् विश्वाषाद् अग्निस् सपत्नान् हन्तु ये मम ॥८॥ हन्त्व् एनान् प्र दहत्त्व् अग्निर् यो न: पृतन्यतु । क्रव्यादाग्निना वयं सपत्नान् प्र दहामसि ॥९॥ अग्ने सपत्नम् अधरं पादयास्मद् व्यथया सजातम् उत्पिपानं बृहस्पते । इन्द्राग्नी मित्रावरुणाव अघरे पद्यन्ताम् अप्रतिमन्यूयमाना. ॥१०॥ ॥ का°३॥ वाजमानो * देवाः पृशतीम् * * अय अग्नि: * * * अयो * पृथिवी ति * * आरुह # * * * मिमीद्वा * * देवाना घेवाना # # एषाम् अग्नि पृष्णात * * * अभीषाडस्मि विश्वशाड् * * हन्त्व् ए * ...दहन्त्व * * नि: पृदन्यतु क्रव्यादग्निना * * उधर पारयास्मद् * सुजातम् उतपिदान * इन्द्रामी मित्रावरुणा अप्रतिमान्यूर्यमाना ॥३॥ १८.१८ अवाचीनान् अव जहीन्द्र वज्रेण बाहुमान] । अधा सपनान् मामकान् अग्नेस् तेजोभिर आ दधे ॥१॥ उधंस् त्वं देव सूर्य सपत्नान् अव [मे जहि । उर्थन् त * * सपत्नान् एव दिवैनान् रश्मिभिर जहि राज्यैनान तपसा वधीस् ते यन्त्व अधमं तम ॥२॥ दिवीना * जुहि रात्रींगा * * तं हन्त्व् अन्धगन् वत्सोविराजो वृषभो मतीनाम् आ रुरोह शुक्लपृष्ठो अन्तरिक्षम् । [तमा घृतेनार्कम् अभ्य् अर्चन्ति वत्सं ब्रह्म सन्तं ब्रह्मणा वर्धयन्तु ॥३॥ दिवं च रोह पृथिवीं च रोह राष्ट्रं च गेह द्रविणं च रोह । प्रजांच रोहामृतं च रोह रोहितन तन्वं से स्पृशस्व ॥४॥ ये देवा राष्ट्रभृतो ऽमिनो यन्तु सूर्यस्य । तभिष्टे रोहितस् संविदानो राष्ट्रं दधातु सुमनस्यमानः ॥९॥ सविदाना * * °माना उत] त्वा यक्षा ब्रह्मपूता वहन्त्य् अभ्य् अक्तुं ? हरयस् त्वा वहन्ति। तिरस् समुद्रम् अति रोचसे अर्णवम् ॥६॥ रोहिते द्यावापृथिवी अधि श्रिते वसुजिति गोजिति संधनाजिति । रोहितो श्रुते । वसुजिद् गोजित् सधनाजिति सहनं यस्य द्रविणानि सप्ततिर वोचयं ते नाभिं भुवनस्याधि मज्मनि ॥७॥ वोचयन् यशा यासि प्रदिशो [अ]नु यशाह पशूनाम् उत चर्षणीनाम् । * * प्रदिशोदिशो यशा: पृथिव्या [भ]दित्या उपस्थे अस्मि सबितेव चारुः ॥८॥ अध्वगतो यश: २/० ·१८.४.१.९] पैप्पलादसंहिता [१८२०.९ अमित्र * * वेयथे सन् नान # यतः * * दिव* विपश्यन्तम् * देव... * अग्मिस् * स्व.. ॥४॥ शौ १३ १४१-५१ पै १६ ६७.७ अय४ परेण पर इत्येका । * भुवनस्य पक्तिस् तस्यास् अमृतत्*प बदा # * यज्ञ * # यमत्ति * ते.. अमुत्र सन्न् इह वेत्थेतस् संस् तानि पश्यति । इत: पश्यन्ति रोचनं दिवि सूर्य विपश्चितम् ॥९॥ देवो देवान् मर्चयत्य अन्तश् चरत्य् अर्णवे। समानम् अग्निम् इन्धते तं विदुः कवयः परे ॥१०॥ ॥का°४॥ १८.१९ अवः परेण पर [एनावरेण पदा वत्सं बिभ्रती गौर उद् अस्थात् । [सा कद्रीची कं स्विद् अर्ध परागात् क्व स्वित् सूते नहि यूथे अस्मिन् ]॥१॥ एकपदी द्विपंदी सा चतुष्पद्य् अष्टौपदी नवपदी बभूवुषी । सहस्राक्षरा भुवनस्य पतिस तस्यास समुद्रा अधि वि क्षरन्ति ॥२॥ आरोहन धाम् अमृत प्राव मे वचः। उत् त्वा यज्ञा ब्रह्मपूता वहन्ति घृतं पिबन्तं हरयस् त्वा वहन्ति ॥३॥ वेद [त]त् ते अमर्त्य यत् त [आक्रमणं दिवि । यत् ते सधस्थं परमे व्योमन् ॥४॥ सूर्यों द्यां सूर्य पृथिवीं सूर्य आपो ऽति पश्यति । सूर्यो भूतस्यैकं चक्षुर् आ रुरोह दिवं मही[म्] ॥५॥ उर्वीर् आसन् परिधयो वेदिर भूमिर् अकल्पत । तत्रैताव अग्नी आधत्त हिमं घंसं च रोहितः ॥६॥ हिमं घ्रंस चाधाय यूपान् कृत्वा पर्वतान् । वर्षाज्याव् अग्नी [ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः ॥७॥ स्वर्विदो रोहितस्य ब्रह्मणाग्निस् समाहितः । तस्माद् धंसस् तस्माद् धिमस् तस्माद् यशो अजायत ॥८॥ ब्रह्मणाग्नी संविदानो ब्रह्मवृद्धौ ब्रह्माहुतौ। ब्रह्मेजाव अग्नी [ई]जाते रोहितस्य स्वर्विदः ॥९॥ अप्स्व अन्यस् समाहितस् सत्ये अन्यस् समाहितः । [ब्रह्मेद्धाव अग्नी ईजाते रोहितस्य स्वर्विदः ॥१०॥ यं वात- परिशुम्भति यम् इन्द्रो ब्रह्मणस् पतिः । ब्रह्मेद्धाव् अग्नी [ई]जाते रोहितस्य स्वर्विदः ॥११॥ ॥का ५॥ ॥अनु°3॥ ..त* * आस * अष्टिय आधन्त * नंसं * रंहिता * धनस राधाय * कृत्या पर्वताम् स्वर्वदो * प्रशम् * यमस् तस्माधौ भजायुत ब्रह्मणाग्निम् सविदानो ब्रह्मवृद्धो ब्राह्माहुतः । अद्भिम् * ...श्यम् * * * ॥५॥ इत्य् अथर्वणिक पैपलादशाखायां [अष्टादशकाण्डे तृतीयो नुवाक. ॥ शौ १३ १५२-५५,१३ २ १-६ घ्रशन्.. रोहिता घ्रंशो * सर्वतान् * एद * * यद् * * च भव्यम् तस्मा व जयशेदं विरोहिते * रिषणाभृतम् वेदि भूमि कल्पयित्वा दिवं कृत्वा दक्षिणाम् । घ्रसं तद् अग्नि कृत्वा चकार विश्वम् आत्मन्वद् वर्षेणाज्येन रोहितः ॥१॥ वर्षम् आज्य घंसो [अ]ग्निर वैदिर भूमिर अकल्पत । तत्रैतान] पर्वतान् अग्निर् गीर्भिर ऊध्वाँ अकल्पयत् ॥२॥ गीर्भिर ऊर्ध्वान् कल्पयित्वा रोहितो भूमिम् अब्रवीत् । तद् इदं सर्व जायतां यद् भूतं यच् च भव्यम् ॥३॥ स यज्ञ प्रथमो भूतो भव्यो अजायत । तस्माद् ध जन इदं सर्व यत् किं चेदं विरोचतेरोहितेन ऋषिणामृतम् ॥४॥ उद् अस्य केतवो दिवि शुक्रा भ्राजन्त ईरते। आदित्यस्य नृचक्षसो महिवतस्य मीढुषः ॥५॥ दिशां प्रज्ञानं स्वरयन्तो अर्चिषा सुपक्षम् आशुं पतयन्तम् अर्णवे। स्तवाम सूर्य भुवनस्य गोपां यो रश्मिभिर दिश आभाति सर्वाः ॥६॥ यत् प्राङ् प्रत्यङ् स्वधया यासि शीभं नानारूपे अहनी कर्षि मा[य]या। तद् आदित्य महि तत् ते महि श्रवो यद् एको विश्वं परि भूम जायसे ॥७॥ विपश्चितं तरणिं भ्राजमानं वदन्ति यं हरितस् सप्त बह्नी । श्रुताद् यम् अत्रि दिवम् उन्निनाय तं त्वा पश्येम परियान्तम् आजिम् ॥८॥ मा त्वा दभन् परियान्तम् आणि सुगेन दुर्गम् अति याहि शीभम् । दिवं च सूर्य पृथिवीं च देवी[म्] अहोरात्रे विममानो यद् एषि ॥९॥ शौ प्रज्ञानां स्वरयन्तम् (कोशेषु [प्रज्ञान अपि) मही मीढुषा यशा * स्वदयन्तो * स्वपक्षम् भास्त * * दिशाभाति सर्वा * * * * याद्वि शीभिन् * * कर्ष * * * मे * त मयी स्रवो द को विदा * भूमि* * दिवम् अत्ति अन्यनाय * * * पर्यन्तिम् * ...दभ पर्यन्तम् आजी. शीभाम् * * सूर्य पृथिव्य २८१ ·१८४.३४] पैप्पलादसंहिता [१८.२२४ स्वस्ति ते सूर्य चरतो रथस्य येनोभाव् अन्तौ परियासि सद्यः । यं ते वहन्ति हरितो बहिष्ठास् तम् आ रोह सुखम् आ स्वश्व्यम् ॥१०॥ ॥का १॥ स्थासि * अन्तो पर्यासि * स्थश्वम् ॥१॥ शौ १३.२ ७-१५ १८.२१ .. - - - । । [तिष्ठ वाजिनम् सुख सूर्य रयम् अशुमन्त स्योनो स्यवह्निम् अधि । हरितो वहिष्ठश् शतम् अश्वा यदि वा * बही. सप्त शूरो हरिष्ठाश् शतम् अश्वा यदि वस सप्त बी. [युक्तः सप्त शूरो हरितो * रथो हिरण्यत्वचसो बृहतीर् अभौति सनो रजसिर परस्ताद् वधूय उत केतुना वृहता * आंगन्न अपार्यवन् तुम विभ * अश्वैः *** व्यक्षन्न् आदित्या* * नायगाम में । । । . . 1 .। - - शौ स वीरो ? याम तीता उद्ये रश्मिन् * तनुष प्रजाम् * * पश्यति 1 1 । सुखं सूर्य रथम् अंशुमन्तं स्योनै सुर्वह्निम् अधि तिष्ठ वाजिनम् । ये ते वहन्ति हरितो बहिष्ठाश् शतम् अश्वा यदि वा सप्त बढीः ॥१॥ सप्त सूर्यो हरितो यातवे रथे हिरण्यत्वचसो बृहतीर अयुक्त । अमोचि शुक्रो रजस परस्ताद् विधूय देवस् तमो दिवम् आरुहत् ॥२॥ उत् केतुना बृहता देव आगन्न अपायुवन तमो अभि ज्योतिर् अग्रत् । दिव्य॑स् सुपर्णस स्थविरो ? व्य् अख्यद् अदित्या’ पुत्र नाथकामो ऽभि यामि भीतः ॥३॥ उद्यन् रश्मीन् । तनुषे प्रजास् सर्वा वि पश्यसि । उा समुद्रौ क्रतुना वि भासि सवाल लोका[न् परिभूर भ्राजमान. ॥४॥ [पूर्वापर चरतो माययैतौ] शिशू क्रीडन्तौ परि यातो अध्वरम् । विश्वान्य अन्यो भुवना [विचष्टे अन्य] हैरण्यैर् हरितो वहन्ति ॥५॥ दिवि त्वात्रिर् अधारयत् सूर्या मासाय कर्तवे । स एक[स] सुधृतस् तपन सर्वा भूतावाकशत् ॥६॥ उभा अन्तौ सम् अर्पति वत्संस संमातरम् इव । नन्ष् एतद् इतः पुरा ब्रह्म देवा अर्मा विदुः ॥७॥ यत् समुद्रम् अधि श्रितं तत् सिषासति सूर्यः । अध्वास्य विततो महान पूर्वश् चापरश् च यः ॥८॥ त सम् आमोति जूतिभिस् तस्मान् नाप चिकित्सति । तैनामृतस्य भक्षणं देवानां नाव रुन्धते ॥९॥ ॥का २॥ - - - - । - । .. । । * शिशू कुन्दना पर्यातो अध्वरम् हिरण्यौ हरितो वहन्ति * त्वा उ धारयत् * मासाय कर्तव्ये * एक * * स्वर् भूताविचाकशत् * अन्तौ * अरिषति # सम्मातरम् * ऐति तवर * * देव्या अमी विदु. अंत * मिव्यसुत सूर्य मध्वश्च चपरश् च यः स्वै सम् आमोज्यो जुतिभिस् तस्मात् माप तेनामृतस्य [जिगित्सति 1 1 १८२२ शौ १३ २.१६ . नक्षत्रा यन्त्य् उक्तुभिः उद् उ त्यै जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥१॥ अप त्यै तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्य अभिः । सूराय विश्वचक्षसे ॥२॥ अदभन्न् अस्य केतवो वि रश्मयो जनाँ अनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥३॥ तरणिर् विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृद् असि सूर्य । विश्वम् औ भासि रोचन ॥४॥ शौ १८ अदृश्यन्न् 1 - # # भासि रोचना २८२ ·१८.४.४.१०] पैप्पलादसंहिता [१८.२३.१० शौ २० 1 प्रत्यन् प्रत्य उद् * * प्रत्यै * स्वर् * भुरण्यन्त * * * । शौ २१ . शौ २२ शौ २३ सप्त सूर्य । सप्तं . सूर्य (द्विवचनम् ) । प्रत्यङ् देवानां विंशः प्रय॑ङ्ट उद् एषि मानुषी[२] । प्रत्यङ् विश्वं स्वर दृशे ॥५॥ येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जना अनु । त्वं वरुण पश्यसि ॥६॥ वि द्याम् एषि रजस् पृथ्व् अहा मिमानो अक्तुभिः । पश्यन् जन्मानि सूर्य ॥७॥ सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य । शोचिषकेशं विचक्षण ॥८॥ अयुक्त सप्त शुन्ध्युबस् सूरो रथस्य मप्त्यः । ताभिर् याति स्वयुक्तिभिः ॥९॥ अभि मा वर्चसा गिरस् सिञ्चन्तीर आंचरण्यवः । अभि वत्सं न धेनवः ॥१०॥ ता अर्षन्तु शुभ्रियः पृञ्चन्ती[र] वर्चसा प्रियः । जात जातीर यथा हृदा ॥११॥ । । शौ २४ * सप्त रयस्य नप्त्यः । * सा आचरण्यतः २०.४८१ - # वत्स शौ २ * ऋर्षन्तु वर्चसा प्रियः - । ॥का ३॥ जात जातीर् यथा हृदा ॥३॥ । १८.२३ शौ २०.४८३ * । - । शौ १३ २.२५ । * । । - शौ २६ - .. पतत्रैर् द्यावाभूमी .. शौ २७ तत्वी * * .. शौ २८ बज्रएवसाध्वीय : १ कीर्ति श्रयमाणम् ? आं वहान् । कीन्त्यै . वहाम् मह्यम् आयुर घृत पयः ॥१॥ * आरु घृत प्रियः रोहितो [दिवम् आरुहत् तपसा तपस्वी । [स यो]निम् ऐति स उ जायते पुनस् सं देवानाम् अधिपतिर बभूव ॥२॥ निगायितस्यो जायते नमस् स देवानाम् अधि' यो विश्वचर्षणिर् उत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुर् उत विश्वतस्पात् । . .विश्वतोवाहुर् सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर धावाभूमी जनयन् देव एकः ॥३॥ एकपद् द्विपदो भूयो वि चक्रमे द्विपात् त्रिपादम् अभ्य् एति पश्चात् । [द्विपाद् ध षट्पदो भूयो वि चक्रमे त एकपदस तन्वं सम् आसते ॥४॥ अतन्द्रो यास्यन् हरितो यद् आस्थाद् दिवि रूपं कृणुते रोचमान । कृणुषे * केतुमान् उद्यन सहमानो रजांसि विश्वा आदित्य प्रवतो वि भासि ॥५॥ केतुमा रुभ्यं * * विश्वा दित्य* * * भावसि वण महाँ अलि सूर्य बड् आदित्य महाँ अलि । महांस ते महतो महिमा त्वम् आदित्य महाँ असि ॥६॥ महस् * * महीमास् रोचसे दिविरोचसे [अन्तरिक्षे पतङ्ग पृथिव्यां] रोचसेरोचस [अप्स् अन्तः। उमा समुद्रौ रुचा व्य् आपिथ देवो देवासि महिष[स्] स्वर्वित् ॥७॥ * समुद्रो रुवा * आपित अर्याङ् परस्तात् प्रयतो ? व्यध्व आशुर् विपश्चित् पतयन् पतङ्गः । अर्वा # वचो विद्धाशुर् * * * विष्णुर् विचित्तश् शवसाधितिष्ठन् प्र केतुना सहत विश्वम् एजत् ॥८॥ * * शवमेसाधितिष्ठं तिग्मो विभ्राजन् तन्वं शिशानो ऽरंगमास प्रवतो रराणः । * पिभ्राज तन्वश् * रुङ्गमासुन् ध्रवतो रराणाः ज्योतिष्मान् पक्षी महिषो वयोधा विश्वा आस्थात् प्रदिश कल्पमानः ॥९॥ * पक्ती स्था४ पदिश x * चित्रशु चिकित्वान् महिषस् सुपर्ण आरोचयन् रोदसी अन्तरिक्षम् । सुपर्णारोचयन् नोदसीम् अन्तरिक्षम् अहोरात्रे परि सूर्य वसाने प्रास्य विश्वा तिरतो वीर्याणि ॥१०॥ ॥का ४॥ "रात्री # * वमान प्राप्य विश्वाम् * * ॥४॥ शौ २९ शौ ३० शौ ३३ शौ ३२ । २८३ ·१८.४.७१] पैप्पलादसंहिता [१८२६.१ १८.२४ शौ १३.२.३४ । - - शौ ३६ शौ ३७ शो नास्ति चित्रं देवानां केतुर् अनीकं ज्योतिष्मान् प्रदिशस् सूर्य उद्यन् । चित्रन देवानाम् ... उधम् दिवाकरोऽति द्युम्नैस् तमांसि विश्वातारीद दुरितानि शुक्रः ॥१॥ * तु # विश्वातार्य * सुका चित्रं देवानाम् उद् अगाद् अनीकं चक्षुर मित्रस्य वरुणस्याग्ने । आमा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस् तस्थुषश् च ॥२॥ उच्चा पतन्त]म् अरुणं सुपर्ण मध्ये दिवस् तरणिं भ्रा[जमा]नम् । पश्येम त्वा सवितारं यम् आहुर अजन्न ज्योनिर् यद् अविन्दद् अत्रिः ॥३॥ इवंदद् अत्रि दिवस् पृष्ठ धावमानं सुपर्णम् अदित्या' पुत्रं नाथकामो ऽभि यामि भीतः। नादित्या* * नाथगाम भयाम भीता स नस सूर्य प्रतिर दीर्घम् आयुर् मा रिषाम सुमतौ ते स्याम ॥४॥ * ना सूर्य* * तद् . अहोरात्राणि विदधत् कृण्वान पार्थिवं रजः । * विददाथि - पार्थिवी * नवं नव सखीभवन् कृणुषे देव सूर्य ॥५॥ *°भव * दवे * सहस्राइण्यं युताव् अस्य पक्षौ हरेर हसस्य हरतस् स्वर्गम् । सहस्राहु योतावृस्य * * * हरितम् स विश्वान् देवान् । तिनस् सप्तथुस् ? संपश्यन् याति भुवनानि विश्वा ॥६॥ मपशन् रोहितः कालो ऽभवद् रोहितो ऽग्र प्रजापतिः । रोहितो लोको भवभू रोहितो यशानां मुखं रोहितो ज्योतिर उच्यते ॥७॥ ..उच्यसे गेहितो भूतो ऽभवद् [रोहिनो ऽत्य् अतपद् दिवम्] । रोहितो श्मिभिर् भूमि समुद्रम् अनु स चरत् ॥८॥ भूम्यं . सर्वा दिशस् स चरति रोहितो अधिपतिर दिवः। दिवं समुद्रम् आद् भूमि सवाल लोकान् वि रक्षति ॥९॥ ॥का ५॥ * * * भूम्यं रहति ॥५॥ * शौ ३८ शौ उरस्युपदय शौ ३९ * १८.२५ वितन्यस्तं * * सृज मुहूने महितासु कापि नास्ति अमा ढिरण्मय # # उद्यम् शौ १३ २ ४२ . शौ ४५... वितंसयन्तं ? प्रति मुञ्चते सजो मुहूर्ते रश्मीन् अंशं बृहन्तम् । दिवावर: पश्यति यत् परात् पर पगहा प्रवृष्मणाद् विश्वम् आप्राद् धिरण्मय हरित' केतुर् उद्यन् ॥१॥ आरोहन शुक्रो बृहती युक्तोर? अमर्त्यः कृणुषे वीयर्याणि । दिव्यस् सुपर्णो महिषो वातरंहा य[स् ] सवाल लोकाँ अभि यद् विभाति ॥२॥ अभ्य् अन्यद् एति सद्यो ऽय वसावम् ? अहोरात्राभ्यां महिष कल्पमान. । सूर्य वयं रजसि क्षियन्त गानुविदं हवामहे नाथमानाः ॥३॥ पृथिवीप्रो महिषो नाथमानस्य गातुर अदब्धचक्षुः परि सर्व बभूव । विश्व संपश्यन् सुविदत्रो यजत्रश् शिवाया नस्तन्वाश शर्म यच्छात्॥४॥ पर्य अस्य माहिमा पृथिवीं समुद्रं ज्योनिषा विभ्राजन् परि द्याम् अन्तरिक्षम् । अहोरात्राभ्यां सह संवमाना उषा नीयु- प्रतराद् आविष्टम् ॥५॥ अबोध्य् अग्निस् समिधा जनानां प्रति धेनुम् इवायतीम् उषासम् । यता इव प्र वयाम् उजिहाना प्रभानवस् सिस्रते नाकम् अच्छ ॥६॥ कुमारं माता युवतिर गर्भम् अन्तर गुहा दधाति न ददाति पित्र । अनीकम् अस्य न मिनज् जनास पुरः पश्यन्ति निहितम् अरतौ ॥७॥ तम एत त्वं युवति कुमारं पेषी बिभर्षि महिषी जजान । पूर्वीर दि गर्भश शग्दो ववर्धापश्यं जातं यद् असूत माता ॥८॥ यस्य तिम्रो व नु न ए क धा त्म तो? ऽस्मै बलिं दवजना हरन्ति । यस्यासा द्या. पृथिव्य अन्तरिक्षं गुह्यं प्रतिष्ठन्ति मधुनासक्ता[] ॥९॥ नव दिवो देवजनेन गुता नवान्तरिक्षाणि नव भूमय इमाः । यस्मिन्न् इदं सर्वम् ओत प्रोत यस्माद् अन्यन् न परं किं चनास्ति ॥१०॥ आरोहा शक्रो...अमा: * * महिष येद् * महिषात् * * वयं * क्षियन्ने नाथमामा प्रिथिविप्रो # बाधमानासु * अद्भुनचक्षु यजत्रि पृथिव्या पय * * अविष्ठम् [यतीम् अंदोभ्यभिम समिधा जनाना प्रति धेनुमिवा- ससजे नावम् अस्व ददाति * * * अनेकम्... ** त्व पूर्वान् दि । ५२.१ २ कमेत त्वं युवते सहितासु कापि नास्ति संहितासु कापि नास्ति वैतानसूत्रे २५.१२ तिष्ठति * भूमयेमा # # # ओत ॥६॥ का ६॥ कापि न दृश्यते न तस्मात् पूर्व न परं न्यू अस्ति न भूतं नोन भव्यं यद् आसीत् । सहस्रपाद् छ एकमूर्धा द्वयात्मा स एवैकम् मा वर्गवति भूतम् ॥१॥ नोट * * * एवेकम् अ वरिवति भूतिम

·No text on this page.