·No text on this page.

·అవతరహా పాతిపోతపరమపమపాకురుదుమలు,
ర స్తు
.
తం
అలంకారశాస్త్రవ్యుప్పత్తినభిలషించువారికి
నత్యంతోపకారంబగు
చంద్రా లో కను బుధ రంజి నీ నామక
SARASAM
సంగ్రహవ్యాఖ్యానసహితముగ
laenaagananagapapapeeeeeeeeeeeeeeeeeeee
శాతం
AananAnaganaganaecenaseenammanampagneeparamaapanenemaneeee
మకరజయవహాజరయతతీయ మజయవంతం అమలు చేయడంతీయం
ILS: NARECHAR
న||రంగా చా ర్యుల
చేత
లేఖక ప్రమాదాదిదోషరహితంబగునట్లుగఁ
బరిష్కరింపఁబడి.
భువనగిరి ! రంగయ్య శెట్టిగారి
pomegreeRRER
జ్ఞానసూర్యోదయమ నేము ద్రాక్షరశాలయండచ్చు వేయించి
గూశ సం॥ 5 ప్రశ్ నెల 7- శ్లోధిన
were
పబడి యె
రతీయుల
Praneeee
అతను
వలయంలో

·No text on this page.

·. అదుపరుల మహాతలవరం ఉదయవాదదదదదదదదదీయరహం . తో, ర స్తు. శ్రీకృష్ణాయ పరమాత్మ నేనమః. చంద్రాలోకసంగ్రహవ్యాఖ్యాన ప్రారంభః. --selegallael@19 పరస్పర తపస్సంపత్ఫలాయితపరస్పరౌ. ప్రపంచమాతాపితశా ప్రాంఛైజాయాపతీ సువః | అలంకా రేషుబా లానామవగాహనసిద్ధయే | లలితఃక్రియ తె తేషాం లక్యులక్షణసంగ్రహః ! ఉపమాయత్ర సాదృశ్య లక్ష్మీరుల సతిద్వయోః 1 హంసీవకృష్ణ తేతి స్సవ గణంగామవగాహ తే|| | || వో కాపమానధర్మాణాముపమావాచక స్యచ ఏ అమరీకబరీభారఛమరీముఖరీకృతమ్- దూరీకరోతుచురితం గౌరీచరణపంకజమ్ ! ఆధార్థాలంకారాణాంమ ధ్యే ప్రధాన త్వాత్ప్రథమముపహనిరూప్యతే - సాచసంక్షేప ద్విని ధా- పూర్ణాలుప్తా చేతి- తత్రోపమానోప మదు సాధారణధరో పమావాచకా నాంచతుర్థాంప్రయోగే పూర్ణేత్యుశ్య తెతేషా మన్యతమాను పాదా నేలు పేతితత్ర తావ దే కేసశ్లో కేన ఉపమాసామాన్యలక్షణో క్తిపూర్వకం తాము దాహరతి|| ఉపమాయత్రేతి !! ఆత్రప్రథమార్ధంలక్షణం- ద్వితీయార్ధము దాహరణం- ఏవముత్తరత్రాపి ప్రాయశః పూ ర్వారం లక్షణం - ఉత్త రాష్ట్రంలక్యుమిత్యనగన్తవ్యం- లక్షణ వాక్యం వ్యాఖ్యాయ తే - య త్రద్వయోః ప్రసిద్ధాపమానోపమేయయోస్సాదృశ్యలక్ష్మీరుల సతి సహృదయ హృదయా vది త్వేన చారుతరం సాదృశ్యమద్భూత తతయా భౌతి- వ్యంగ్య మర్యాదాలకు నా స్పష్టం స్ర కాశత ఇతియత్ - సాఉప మేత్య ధ్యాహా రేణయోజనా-యత్తదోర్నిత్యసంబంధాతా - అధో దాహరణం వ్యాఖ్యాయ తే- హేకృష్ణ తేతవకీOF : హంసీవహం సా« నేవస్వగణంగాం. కాశగణ్ణం అవగాహ తేత- హ తేశ స్యాం నిమజ్జతీత్యర్ధం- తావత్పర్యంతం వ్యాప్నో తీతియావత్ - ఆత్రకీతి హంస్యో స్సాదృశ్యస్య స్పష్ట త్వాదుపమాలక్షణసజ్జతిః అగ్రహంసీ ఉపమాన , కీతిజ రుప మేయం- స్వర్గంగాన గాహనం సాధారణోధమణ :ఇవశబ్ద ఉపమావాచక ఇతిచ తుర్ణామ ఫ్యుపొదా నాదియంపూర్ణోపమా || all e ii అథలుస్తే పమాంలకు యతచ్చే దా? సంఖ్యయా పరిచ్ఛిన తి! వర్ణ్యేతి !! పర్యోపమానధర్మాశాముపమానోపమేయసా ధారణధర్మాణాం ఉపమావాచక స్య ఇవశబ్దస్యచే త్యే తేషాం చతుర్థాంమ ధ్యే ఏకస్యద్వ యో స్త్రయాణాంకా అనుపాడా నాద ప్రయోగాత్ - భిన్నా సతీలు ప్లో పమాష్ట ధా ఆ విధాభవతీత్యథకం - అయమత్ర నిష్క.. ఉపమేయా దీ నాంచతుర్ణాంమధ్యే వాచక గ్యవా- ధర్మస్యవాధర్మజాచకయోర్వా-నాకోస మేయ యోగా- ఉపమానస్యవా- నా ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః. కద్వితను దానాద్భిన్నాలు పోపమాష్టరా ||2|| తటిల్లరీందుతుల్యాస్యా కర్పూరంతీదృశ్రమజమ 1 కాంత్యాస్మరవధూయంతీ దృష్టాతన్వీర సను యా|| 3 || య త్తయా మేళనంతత్రలాభమెయశ్చతద్రతేః | త దేతత్కాక చకోపమానయోర్వా ధర్మోపమానయో ర్వా-థ మోపమాన-వాచకానాంవా- ఉపా దానాభా వేయథాక్రమం- వాచకలుప్తా. ధర్మలుప్తా ధర్మవాచకలుప్తా- వాచకోప మేయ లుప్తా-ఉపమానలుప్తా- వాచకోపమూనలుప్తా. ధమోణ పమానలుప్తా. ధమోణ పమాన వాచకలు చేత్యష్ట విధాలుస్తోపమాభవతీత్యర్థః || 9 || ఆ || తత్రాద్యాంశ్చతురోభేదాక్ శ్లో కేనోదాహరతి || తటిదితి !! అస్యార్ధశిత టి”రీవిద్యుదివ పీత వర్ణా- ఇందుతు ల్యాస్యా చంద్ర సదృశముఖి-మమదృశోః కర్పూరంతీకర్పూరమివాచర నీ- కర్పూ రమివమదీయ నే త్రానందకరీత్యర్ధః. కొన్యాస రవధూయంతీ శోభయాత్మాన, కామవధూ మివ ఆచరం తీ ఆత్మనిస్మరవధూ సౌందర్యం ప్రజయంతీత్యధః:- ఏనం విధాత న్వీసుందరీ. రహః విజన లే-మయా దృష్టావిలో కిలో- అక్షతటిర్టారీత్యక్షతటి దివ గౌరీత్యర్దే వివక్ష్మి తేసమా నేస ఇవశబ్దలో పాత్ - వాచక్షలుప్తా అత్రతటి దుపమానం గౌరీత్వం సాధారణోధమః :- తన్వీఉప మేయం- ఏ తేషాము పాడాను స్తి- వాచక స్వతునోపాదానం- అలోవాచకలు ప్రొ-ఇంకుతుల్యా న్యేత్యత్ర ఇందురుపమానం తు ల్యేతి వాచకశబ్దః ఆస్యముప మేయం-ఏ తే పాము పాదానమ స్తి- కాంత్యాది సాధారణధమః స్వతునోపాదానం- కాంత్యావందు ల్యా స్యేతి ప్రయోగా భావాత్ -అతఃఇందుతుల్యా స్యేత్యత్రధమణలుప్తా-కర్పూరంతీదృశో ర్మ మేత్యత్రపకర్పూరమివాచరంతీత్యర్ధ వివక్షి తేసమాసేసతి కర్పూరతన్వ్యోరుపమానో పమేయయోరు పాదానమ స్తి-సాధారణధమణ వాచకయోస్తునోపాడానం -అతఃకర్పూ గంతీత్యత్రధమణ వాచకలుప్తా- కాంత్యాస రవధూయం తీత్యత్ర కాంత్యారత్మానం "కా మవధూమివాచర నీ శ్య ప్రొవినకి తేసమా సేసతిస్మరవధూ కాంత్యోరుపమానసాధారణధ మః యోరుపాదానమ స్తి ఉప మేయ స్యాత్మనః వాచకస్య ఇవశబ్దస్యతునోపాదానం- ఆ తోత్రవాచకోపమేయలుప్తా ఏవముపమానలోపరహితాశ్చత్వారో భేదాః- తటిచొదౌరీ 'త్యాది నా-ఉదాహృతాః | 3 || ఆ | ఇ దానీముషమాలనలో పసహీతాంశ్చతురో భేదా నె కేనో 'దాహరతి|| యదితి || తత్రవిజనస్థ లే- తయా పూర్వోక్త యాతన్వ్యాసహ- మేమమ- మేళనం సంఘటన మితియత్ - తదా మేమమత ద్రలేశిత న్వీసురతస్యచలాభః ప్రొ ] తియత్ - అవిత ల్కితసంభవం ఆదితర్కితః అవిచారితః సంభవోయస్యతత్ - అయత్న సిద్ధమీత్యర్ధ:- త డే తత్ - తన్మేళనతత్సురతలాభ రూపంవస్తు కాకతాళీయం కాశాగమన తాళ పతన సదృశం- "కాక కృత తాళోపభోగ సదృశంచేత్యధణ: మమత న్వ్యాసహసమాగమ ఇలియత్ తత్కా కాగమనతాళ ఫల పతనసదృశమితి సమాసాథ =:-మమత న్వీసురతలాభ ఇతియత్ తళ్కా ఆ కృత తాళోపభోగ సదృశ మితిఛ ప్రత్యయాధః ఇతి నిష్కకు తధాచ య థాకాకాణ ·సం వ్యాఖ్యానమః - లోక మందు, తాళీయమవితకి తసంభవమ్ || 8 || ఉపమానోపమేయత్వంయ డేక స్యైవ వస్తునః 1 ఇందురిందురివ శ్రీమానిత్యాదౌ తదనన్వయః || 2 || పర్యాయణద్వ మన సనుయేతాళ ఫలపతనం- త ధాస్వస్యక్వచిద్దమనసనుయే- దైవాత్తలైవరహసితన్య , వస్థానమిలి స్వగమనం కాకాగమన తుల్యంత న్వ్యా అవస్థానంచతాళ ఫల పతనతుల్యమితి నిప్పున్నంతత:- స్వస్యత న్వ్యాశ్చ సమాగమః కాకాగమన తాళ ఫలపతన సమాగమస దృశ ఇతిఫలితస్సమాసాథE:- తతః కాకతాళమివ కాకతాళీయమితీవాద = కసమాసా-త్ ద్వి తీయస్మిన్ని వాధేశాఛప్రత్యయే సతి-కాకతాళీయమితి రూపం- త థాచపతన దళితంతాళ స లంయ థాకాకేనో పభు క్తంత ధార సూదశ న క్షుభిత హృదయాచతన్వీ స్వేనో పభు కే తిఛప్రత్యయాధ : పర్యనసన్న ః - తతశ్చస్వస్యత స్వ్యాసహసంభోగః కాక కృత శాఖోప భోగ సదృశ ఇతి ఫలితోథ5: అత్రఛప్రత్యయగతోపమా- తత్రతన్వీసంభోగ ఉపమేయం అవతర్కిత సంభనం సాధారణోధమః :- ఇవాచ: కఛ ప్రశ్యయ ఉపమావాచకః- తేషాం శ్రయాణాము పొదా సమ స్తి- తాళోపభోగ స్యతునో పాదానం- అశ్రఛప్రత్యయా గోప్ప మాయాముపమానలు పా- సమాసాపమా యాంతుత స్పీ సమాగమరూపస్య ఉప మెయ స్యం అవతర్కి తసంభవత్వరూప సాధారణధమ స్యచోపాదానమస్తే. కాకాగమనతా భ ఫలపతనసమాగమరూపో పమానస్య ఇవ శబ్దస్యచ నో పాదానమతస్సమాసాధోకాపమా యాముపమాన వాచకలుప్తా - త డేతత్కాక తాళియ మిలిజానీహి హే సఖే ఇలిపాలే ఉభ య త్రాపిసా ధారణధ మోక నోపాత్త:- తత్ఫక్షేఛప్రత్యయాళోజపమాయాంధ మోక్ పమా నలుప్తా- సమాసాథోడా సమాయాంధ మోణ పమాన వాచకలు పా- మిళిత్వాకాక తాళీయమిత్యత్రలు పోపమాశ్చత్య ఇతి సూక్ష్మదృష్ట్యానుసంధేయం- ఏవంతటిరౌరీత్యా ది శ్లోకద్వయే నాష్ట విధాలుపో పచస్సంగృహీతాః || 8 || ఆధానన్వయము దాహరణపూర్వ కంలత యతి || ఉపమానోపమేయత్వమితి !! ఇందురిందురిన శ్రీమానిత్యాదౌ- ఆది నాగగ నంగగ నాకారం- సాగర స్సాగరోపమః - రామరానణయోర్యుద్ధం రామరావణయో రివ-ఇత్యాడౌ- ఏక స్యైవ వస్తునః ఉపమానోప మేయత్వముపమానోప మేయత్వవణణన మితియత్ - తమపమానోప మేయత్వవణ నమునన్వయః - కా నిమశ్వవిషయే ఇందు రేవ ఇందుతుల్యః- నా న్యస్తత్తుల్యో స్త- ఏవం వైపుల్య విష యేగగన మేవగగనతుల్యం నాన్యత్ - వస్తార విషయే సాగర ఎవ సాగరతుల్యం నాన్యః ఘోర లౌవిషయే రామరావణ యుద్ధ మె వ రామ రావణ యుద్ధతుల్యం - నాన్యది త్యేక స్యైవ వస్తునః ఉపమానోప మేయత్వవణం నాల్లక్షణసంగతిః లో "కే హీడ్వయో రెవ ఉపమానోప మెయత్వయోగ్యతా- ఏక స్వతూప మానోప మేయత్వం నా స్వేశీత్యన న్వయపదంసాథకం. అనన్వయ స్యావ్యథ - స్యవణం నం సదృశాంతరవ్యవచ్చే డేనసవోదా త్కృష్టత్వగ్యోత నాథEC-అతో నానుపప త్తి : || 2 || ఆ || ఆధోపమేయోపమాం. క్షయతిపర్యాయెణే || డ్వయోమణ ధ్యే ఆ శ్యేనాన్యకరస్య ·Co సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః, యో స్తశ్చెదుప మేయోపమామతొ ! ధర్మోథణ ఇవపూర్ణ శ్రీరభోజ ధర్మ ఇవ త్వయి || L|| ప్రతీపముపమానస్యోపమేయత్వ ప్రకల్పనమ్ 1 త్వల్లోచన సమం పద్యంత్వద్వక్తసదదృశో విధుః || 2 || అన్యోప మేయలా భేనవణ్యణ స్యానా దరశ్చతత్ || అలంగ వేEణ తేవ వీకాంత్యాచ'భ వాదృశః || 7 || వర్యో సాదృశ్యము పవణ్యణ పునర న్యత రేణా న్యస్య సొదృశ్యవర్ణనంప ర్యాయః- తేన క్రమేణద్వ యోరుపమానోపమేయయో : తచ్ఛేత్ ఉమేషమనోసమేయత్వంయ దిత దాఉపమేయో పనూ- మతాక దినమ్మ తా- ఉదాహరతిధమణ ఇతి - హేరాజ ధమణ: అథణ ఇవపూర్ణ శ్రీః సమృద్ధన్సక్ ప్రవత తే- తఖాథోణ పధము ఇవపూణ శ్రీఃశ్వయినత తే-పూణr తావిష యేధమో థంతుల్యః తథాథోడ్ ధమతుల్యః - ఏవముభయవ్యతిరిక్తం తృతీ యం నా స్త్రీత్యథణ:-అత్ర ప్రథనుం ఆధః ధమణ యోరుపమానోపమేయత్వం వణణయి త్వాఫునథమా థయోస్తత్వణః నాల్ల క్షుణసంగతిః || 2 || అ!! ప్రతీపంపంచవిధంఉప మానస్యోప మేయత్వవణ నం అనణ్యణ ముప మేయం ప్రకల్స్యవణ తిరస్కారవణం నం- వర్యోస మేయలా భేనా వణ్య తిరస్కారవణనం - వణ్యే జనసహావణ్యకా స్వసా మ్యా నిష్పత్తివణకానం-ఉప మేయలా జన ఉపమానస్య ఆనథ - క్యవణ నంచేతి || ఆత్ర ప్ర శమంల క్షయ ?!! ప్రతీపమితి || ఉపమానస్యచం ద్రా డేరుప మేయత్వ ప్రకల్పనమితియ త్తత తీపమిత్యథ = లో కేవణ్యణ స్యముఖా వేరుప మేయత్వం అవణ్య- స్యచంద్రా దేరుపమాన త్వమితిమర్యాడా తొముల్లంఘ్యప్రాతిలో మ్యేనవణ్య"స్యైవోపమానత్వం- అవణ్యణస్య ఊప మేయత్వమితికల్ప నాత్ - ఆన్వథాణ ప్రతీప సంజ్ఞా-ఉదాహరతి-శ్వల్లోచనమిలి- 'హే సుందరి- పద్యంత్వల్లోచన సమంఛష నేత్ర తుల్యంత ధావిధుశ్చన్హ : త్వగ్వక్త సదృశః భవ ను ఖతుల్యః!! 2 || అli ద్వితీయంల క్షయ తిఆ న్యేతి || అన్యచ్చత్కుప మేయంచ ఆన్యోపమే యంత స్యలా భేన ప్రాప్త్యా వణ్యకాస్యప్రకృతస్య- అనాదర స్తిరస్కారఇలియత్-తత్ప తీపమిత్యథకా-కొన్యాది నా అహ మే వోత్కృష్టోనతు మత్తుల్యోన్యో స్త్రీ శ్యభిమానినః ప్ర కృతస్యవక్తాడేః- అన్యద ప్రకృతంచం ద్రా-దిక ముప మేయం పరికల్ఫ్య తేన ప్రకృతస్యతిర స్కార ఇతియత్ - తడపీ ప్రతీపమితి నిష్కషణ:- ఉదాహరతి అలమితి- హేవక్త హేము ఖ- కేతవగ ర్వేణ ఆహంకారేణ. అలం - కాంత్యామత్తుల్యోనా స్త్రీ తిగర్వం జహీకుతః- కా స్ర్యశోభయాభవాదృశః త్వత్తుల్యః చంద్రః విద్యత ఇతి శేషః అత్రాప్యుప మెయభూతచ స్క్రీస్యలా భేన ప్రకృత ముఖతిరస్కార నణణ నాత్ లక్షణసంగ తిః || U !! ఆ! తృతీయంలశ యతివణ్యే తి!! వణ్యణంచతదుప మేయంచత స్యలా భేన - అన్యస్య అవణ్య స్యానాదర స్తిరస్కాలో పితథా ప్రతీపమిత్యథ = :- ఆశ్యత్కృష్ట గుణతయా అన్యదుప మేయమస హమానస్య అన్యస్యవర్ణ్యముప మేయం ప్రదశ్యణ తిరస్కారోపి ప్రతిప భేద ఎ వేతిని ష్కషణ :- ఉదాహరః- క ఇ - హేమృత్యో నేత ష- క్రౌర్యవస్వ క్రూరత్వంతో గర్వ:

·" అమలు సవ్యాఖ్యానించాలో గ్రంధ. సమేయళా భేనతథాన్యస్యావ్యనాదగ:15: క్రౌర్యదర్పస్తే మృత్యోత్పత్తుల్యా స్సంతహి స్త్రియః| ఆ || వధ్యే నాస్యస్యోపమాయా అనిషత్తవచశ్చతత్ ! ముధాపవొదొముగ్దాక్షిత్వన్ముఖాభంకిలాంబుజమ్ || ౧ || ప్రతీపముపమాస స్య కైమధ్య కామ పిమన్వతే | దృష్టం చేద్వదనం తన్వ్యాః కింప చేసకి మిన్దునా || గం:విషయ్య భేదతాద్రూప్యరజ్జానంవిషయస్య యత్ | రూపకంతతిధాధి క: క్రౌర్యవిషయమత్తుల్యోనా స్త్రీత్య భీమానః కిమఢE :-కుతః- హియస్మాత్కారణాత్ త్వ తుల్యాః క్రౌర్యవిషయేత్వ త్సమాశి స్త్రీయస్సంతి- త్పత్తుల్యానాం గ్రూర స్త్రీణాంసంభవా దహమేవ క్రూరఇలివృదాభిమానం మాక కాశ్యథకాః - అగ్రవర్ణ్యానాం క్రూర స్త్రీ ణాంలా భేన అవణ్యకా స్యమృత్యో స్తిరసా న నchaalir ile il చతుగణంలక్షయ # i! వర్ణ్యే నేతి || వర్ణ్యేనముఖాది నాసహాస్యస్యావర్ణ్యశ్యపద్మా దేః .ఇపమాయా: సామ్య స్యానిష్పత్తినచః సామాన్యాభావవణ సంచ కప్ప తిపమి క్యథణ - ఉదాహరతి-ము ఛే లి- హేము నాకిచారులో చ సే-ముధా అసత్య భూత - అపవాడ, జనవారు:- ఆత్రూయ '5 ఇత్యథ - :-క్రీగృహోపవాద ఇత్యత ఆహశ్వదితి' ఆయిజం పద్మంశ్వను ఖాభంకెల- కి లేతివా రాయాం-పద్యంత్వన్ముఖతుల్యమితి వార్తా క్రూర త ఇత్యధ : ము ధేశ్య నే నానిష్పత్తిరుత్తే 8 క్షణనజ no ! పంచమంలక్షయ ' ప్రదీషమితి !! ఉపమానస్యపడా పేః క్రైమర్థ్యమ పీమన్వ తే ప్రతీపంమన్యం తేఉప మేయ స్యైన ఉపన కార్యకాలి త్వాముపమానంకిమధః మితివర్ణనమపి ప్రతీపమితిక వయోమన్వ తే- ఉదాహరతిదృంచేదిలి- తన్వ్యాసున్ద ర్యాఃవ డనం ముఖం దృష్టంచేల్ప చే నకింకిం ప్రయోజనం-ఇందు నా వాపికిం ప్రయోజనమిత్యశజూ త స్వ్యోము ఖచళం నేనైవ చంద్రాదీసశన జననేత్రానందరూప కార్యసంభవాచ్చం ద్రపద్మా దికం కిమథణ మితి నిష్కషణ: non eu | అథల్లో కేనై కెనరూపకంలకు యన్విన 63 తే! విషయీతి || విషయస్యోపు మేయస్య: షయ్య భేదరంజనం- ఉపమానాభేదరంజనం- తథావిషయస్య ఉప మేయస్య నిషయి తొత్రూప్యరంజనం ఉపమాన తాద్రూప్యరంజనంచే తియత్తచూపకం-తచ్చాధిక్య న్యూనత్వాను భయో క్తిభః త్రిధా- విషయస్య విషయ్య పేరు యాధిక్యవర్ణ సేన న్యూనత్వవర్ణ నే: తముభయాను క్యాచ- శద్వివిధము కూపకం ప్రత్యేకం త్రివిధంభవతీత్యథకా:-అయమ త్ర నిష్కపకు - విషయికూ పే ఇవిషయస్యరంజనంరూప కం-తచ్చసంక్షేపతః ఆ భేదరూపకంతా చూష్యరూపకం చేతి గ్వివిధం- తత్రయత్స్వప దే నోపాత్త స్య విషయస్య విముయిరూపేణ రంజనంతద్విషయ్య భేదపర్య నసన్న త్వావ భేద రూపకమిశ్యుత్య - యచ్చస్వప గోపొత్తయోః: షయఃషయణోః భేష ప్రణీయమా నే స ల్యేవ విషయరూ పేణవి షయస్య సంజనంతత్ తచ్ఛర్మాకోపమాత్రపర్య వనిత త్వాత్తాద్రూ వ్యరూసకమిత్యుచ్య తె- తద్వివిధమపి విషయ్య పేక్షయా విషయస్యాధికో క్యాన్యూనత్వో క్యానయానుక్మా - ప్రత్యేకం : ధం- శభాష్ కాభేదరూపకం - న్యూనా ఫేక ·|| సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః. క్యన్యూనత్వానుభ యోక్తిభిః || 19 || అయంమాధూర్జటిస్సావా ద్యేనదగ్ధం పురఃక్షణాత్ !అయమాస్తే వినాశంభుస్తార్తీయీకంవిలోచనమ్ || 03 |శం భుర్విశ్వమవత్యద్యస్వీకృత్య సమదృష్టి తామ్ | అస్యాముఖేన్దునాల ఛేనేత్రాన నెకిమిన్దునా || 18 | సాధ్వీయమపరా లక్ష్మీర సుథాసాగరోదితా | అయంక రూపకం అనుభయాభేదరూపకం చేతి అభేద రూపకం త్రివిధం-అధిక తాద్రూప్యరూపకం న్యూనతాద్రూప్యరూపకం- ఆనుభయ తాద్రూప్యరూపకం చేతి త్రివిధంతాద్రూప్యరూప కం- ఏవంసతిరూపకంషడ్విధ ంభవతీతిపర్యవస్యతి || 19 | తత్ర సాథకాల్లో కేనాను భయ న్యూనాధికా భేద రూప కాణీ ఉద్దేశ క్రమప్రాతిలో మ్యేన ఉదాహరలి || ఆ యంహీతి || ఆ యంపులోవ ర్తీ సావొద్దూజ టిః శివఏవస్వయంధూజఁటి రేవభూలోకంరక్ష్మి తుంరాజా సక స్థితఖత్యథం :- కుతఃహియస్మా ద్యేనపురఃశత్రుపు రాణీకు శ్రాద్ధ ధాః- ఆతఃపురడా హకత్వాదేవ సాక్షార్థూజ టీ రే వేత్య భేదరంజనాత్ న్యూనాధిక్యయోః అవణ నా చ్చ అనుభయా భేద రూపకం!! ఆథన్యూనా భేదరూపకము దాహరతి ! అయమిలి ! కార్తీ యీకంతృతీయం విలోచనం నేత్రం నా- శంభు దేవాయమాస్తే తిష్ఠ తి-శంభు దేవాయం ప్ర భుస్సక్ ఉదితఃకింతు అస్యామవ స్థాయాంతృతీయలోచనంపరిహృతమితి పూర్వావస్థా తో రాజశ్వావ సాయాం న్యూన త్వషణ నాచ్చన్యూన భేద రూపకం! 03 || అథాధికాళే దరూపకము చాహరతి|| శంభురితి | శంభుళ్ళీవ ఏవ అయంసమ దృష్టి తాం స్వీకృత్య సమదృష్టి స్సన్నిత్యధE:- విశ్వంభూమండలం- అవతిరక్షతికింతుపూర్వావస్థాయాంవిష మదృష్టి :- ఇదానీం సమ దృష్టి రిత్య భేద దార్థ్యాత్ పూర్వావస్థాతః రాజశ్వావ స్థాయాం సమరృష్టి స్వీ కారణాధిక్యప్రతిపాద నాచ్చ అధికాభేద రూపకం || అథ తాద్రూప్యరూపకం పూర్వవ గుద్దేశ ప్రాతిలో మ్యేనోదాహరతి|| అస్యా ఇతి ! అస్యాః సుందర్యాః ముఖ మే వేందు:-చం ద్ర: తెన నేత్రానం డేల భోప్రా పేసతి - ఇందు నాచంద్రోణకింకిఁ ప్రయోజనం ముఖ స్యైవ చఫ్ఘ కార్యకారిత్వాచ్చ. వ్యథః ఎ వేశ్యథః :- ఆశ్రముఖచన్దయోర్ళెదే ప్రతీయ మా నెన త్యేవము ఫౌందు నేతి చదరూ పేణముఖస్యరంజ నావనుభయో క్యాచ అనుభయ తాద్రూప్యరూపకం !! 08 !! న్యూన తాద్రూప్యరూపకము దాహరతి !! సాధ్వీతి || ఇయంపు రోవPE నీ సాధ్వీపతి వ్రతా- అపరాద్వితీయా అను ధాసాగరోదితా సుధా భేరనుత్పన్నా లక్ష్మీః అపరాలక్ష్మీ రితి భేదే ప్రతీయ మా సేస త్యేవ సా ధ్వ్యాం లక్ష్మీరూపత్వరంజు నాత్ - ఆ సుధాసాగరోది తేతి న్యూనత్వ ప్రతిపాద నాచ్చ న్యూనతాద్రూప్యరూపకం - అధిక తా' ద్రూప్యరూపకము దాహరతి !! అయం పురోవ ర్రీ ముఖచంద్రముఖ మె వేంచుః కళలకినిక శంక సహీతాచ్చం ద్రా దలిరిచ్య తె- అతి శెతే అతిశయితోభవతీత్యథ = : అత్రప్రసిద్ధచం ప్రస్తుకళంతీముఖచచ్చ స్తు నిష్కళంక ఇతి విషయ్య పేక్షుయావర్ణ్యస్యాధిక్యవణ నాదధి కతాద్రూప్యరూపకం || nic!! అథ పరిణామంలక్షయతి! పరిణామఇతి || విషయీ ఉపమా ·2 సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః . శంకినశ్చం ద్రాన్ముఖచంద్రేతిరిచ్య తే || ౧ ||పరిణామః క్రియాథః శ్చేద్వి షయీ విషయాతనా | ప్రసన్నె నదృగ జేసవీజీ, తేమది రేక్షణా | 02 ||బహు భిర్బహుధోల్లేఖా దేకస్యో లేఖ ఇష్యతే 1 _స్త్రీభిఃకా మోథికాభిస్సవద్రుణ: కాలశ్శత్రుభి రైకి సః | 02 || ఎ కేనబహుథోల్లేఖేష్యసౌవిషయ భేదతః గురు నంపిషయాత్మ నా ఉప మేయాత్మ నా ఉప మెయై క్యే నేతియావత్ క్రియాథం శ్చేత్ ప్రకృత కార్యార్ధః స్యాద్యది పరిణామాలంకార ఇత్యథ యత్రవిషయీ ప్రకృతకార్యోపయో గి త్వేన నిబద్ధస్సక్ స్వస్వరూ పేణతత్కార్యకరణ సామ థ్యాం భావాత్ తధథకా ముపమే యాత్మ తొమ పేడు తే- తత్రపరిణామాలం కారఇతి నిష్కషణ:- ఉదాహరతి|| ప్రసన్నే నే తి|| మది రేమ త్తే ఈ క్షణేయ స్యాస్సాంగ నాప్రసన్నేన నిర్మ లేనదృక్ లోచన మేవ అబ్దం తేననీ కు తే- స్వకానంపశ్యతీత్యధణ: - ఆత్ర ప్రధానస్య ఉత్తరపదాథస్య అబ్దస్య వీక్షణ ర్యాన్వయః ప్రాప్తః-సచపద్మ స్యస్వరూ పేగిన సంభవతి ఆచేతనస్యవీక్షణకతృణ త్వాసంభ వాత్ - అతః స్వనీ క్షుణా పయోగ సిద్ధయే పూర్వప దాథ లోచనాత్మ నా పరిణామా పేక్షణా ల్లకణసంగతిః- ఆత్రవిషయిణీ విషయాత్మ నా పరిణామ ఇత్యస్పథం సంజ్ఞా | nell అధో ల్లేఖః || సచద్వివిధః- ఎకస్యానెకే ర నేకథోల్లేఖనరూపః - ఏక స్యైకేనైనా నేకధోళ్లేఖన రూప శ్చేతి-తత్రాడ్యంల క్షయతి !! బహుభిరితి! ఎకస్యవస్తునః సౌందర్యాదా ర్యాద్య నేకథ మణ విశిష్ట స్యబహుభీర సెకైః గ్రహీతృపురు పై - బహుధా కామకల్పతరుత్వాది బహు ప్ర కారై: ఉల్లేఖాదుఘంటనాదు ళ్లేఖః ఉల్లేఖాఖ్యోలంకారః - ఇష్య తెక భీరంగీ క్రియ లే!! ఉదాహరతి|| స్త్రీ భీరితి !! సః సౌందర్యవితరణప రాక్రమశాలీ రాజా- స్త్రీభిః కాముకీభిః- కామోమదనః ఐక్షిమదన త్వేన దృష్ట ఇత్యథ :- తత్సౌన్దర్యమోహితాభిస్తాభి స్సురతాభి లా షాదయం కామఎ వేతితర్కత ఇతినిష్కషణ:- తథాథి- భిఃస్వభ్రణ కల్పతరురై క్షిక తరు త్వేవదృష్టః-త థావితరణ జనితతృష్ణా పరవశైరథి భిః- అయంకల్పవృక్షుఎ వేతితర్కి తఇత్యథE:-త థాశత్రుభిః కాలః ఇక్షియమ క్వెన నిశ్చిత ఇత్యథకా- తదీయ తీవ్ర ప్రతాప జనితభయ పరవ శైఃశత్రుభీరయమ న్తకఎ వేలితర్కిత ఇతనిష్కషణ- అశ్రఏకఎవ సౌన ్య దార్య ప్రతాపవిశిష్టో రాజా స్త్రీ ప్రభృతిభిస్సుర తాభిలాషాది హేతునా కామత్వాది బహుప్రకారై రులిఖిత ఇతిలక్షణ సజాతిః || 12 || ఆడద్వితీయంలక్ష యితి ! ఎకే నేతి || అత్త ఎక స్యేత్యనుషజ్య తె - ఎ కేనైవ గ్రహీత్రా ఎకస్య వాగ్మీ త్వకీతి = మత్వధన్వితాది య క్తస్య రాష్ట్ర :విషయ భేదతః వాక్కీర్త్యాది విషయ భేదాత్ బహుధాగురు త్వాది బహు ప్రకారైరు ఖైరుద్ఘాట నేసతి- అసావు ల్లేఖాలంకారః - ఉదాహరతి ! గురుగితి! యత్ర ఎకఎవగ్రహీ తృపురుషః వాగ్మి త్వయశస్విత్వధన్విత్వయు క్తం ప్రభుందృ ప్ర్వైవముల్లి ఖతి || కిమి?! అయం రాజావచ సివా క్యేవిషయేగురు మహాక్ బృహస్పతిశ్చత ఖాకీ’ విషయే అర్జునః శుభ : పాధణశ్చ. తథాశ రాస నేగనుషి విన యే- భీష్మఃభయంకరః గాం గేయశ్చ ఆ.. కె నైవ ·S దా లోక లోక గ్రంధం సవ్యాఖ్యానచం ర్వచస్యర్జునోయంకీఠాభీష్మశ్శరాస నే || ౧ || స్యాత్ స్మృతి భ్రాంతిసం దేహై పదం కాలంకృతిత్రయమ్ | పంకజం కజం పశ్యతః కాతాముఖం మే గాహ తే మనః | ౧౯ | అయం ప్రమత్తమధుప స్వన్ముఖం వే లీపంకజమ్ |పంకజంవా సుధాంశు ర్వేత్య స్మాకంతుననిర్ణయః || 90 || శుద్ధాపహ్ను తిరన్యస్యారోపా గోధర్మనిహ్నవి 1 నాయంసుధాంశుఃకింతల్షి వ్యోమగంగా సరోరుహమ్ || గ్రహీత్రా ఎకఎవరాతావా గా దివిషయ భేదాత్ - బహుధా గురుత్వాజు జానత్వ భీష్మత్వ ప్ర కారై రుల్లి ఖిత ఇతి లక్షణసంగతిః || ౧ || అధస్మృతి ఛాంతిమత్సం దేహాలంకా రాక్ లకు యన్విభజతే ! స్యాదితి స్మృతి అంతిసండే హై హేతుభిః స్మరణభమనం దేహవణం నాద్దెతో రిత్యర్థః తదంకాలంకృతిత్రయంస్మృతి ఛాంతిసందేహ పదాంకితమలం కృతిత్ర యం స్యాత్ - క్రమేణస్మృతిమానాంతిమా? సందేహ ఇతిస్మృత్యాదిపదఘటిత నామ కమలం కార త్రయంభవతీత్యర్థః యత్రకవిసమ్మత సాదృశ్యా ద్విషయ విషయణో రన్యత రదర్శ నేనా న్యత్రస్మృతిః నిబధ్య తే- తత్రస్మృతిమదలం కార ఇలియానత్ - యత్రవిషయే ముఖా పద్మాది ఛ మో సంధ్య తే- తత్రభాంతిమవలం కార:-యత్రవిషయవిషయిడో స్సాధారణధమణ దర్శనాద్వి శేషాదర్శనాచ్చసం దే నిబధ్య తే- తత్రసం బేహాలంకా ఇతి నిష్కర్ష :- తత్రప్రథమము = హరతిపంకజమిలి !! పంకజంపశ్యతః మేమనః - కాం తాముఖం ప్రియావదనంగాహ తే- స్మరతీత్యర్ధ:- పద్మ ముఖయోగత్యంత సాదృశ్యాత్ ప ద్మసందర్శ నే సతితత్సదృశం ప్రియా ముఖం మయాస్మర్యత ఇత్యర్థః- అత్ర ముఖసదృశ పద్మ దర్శ నేనతత్సదృశ స్యముఖన్యస్మృతిషణం నాల్ల క్షణసంగ 8:|| TF || ద్వితీయముడాహరతి ! అయమిలి || సౌకాం తే అయంపుకోవలీ: ప్రమత్తః మ సుపః మధుపానపరవశోభ్రచురః- త్వను ఖంపంకజం వేత్తి ఆశ్రముఖేపంకజ్వప్రతిపత్తి వద్ద నాదా ంతిమదలంకారః- తృ తీయము దాహరతి - పంకజమితి - కజుంనా ఉతసుఖాంకుశ్చంద్రోవా ఇత్యేవం ప్రకా రేశాస్మాకంతు నణ యః- ఆ సెశ్చయః పంకజం వాసుధాంశుర్వేత్యా కారకస్సంశయో భవతీత్యర్థి ఆత్రము ఫేపంకజశ్వసుధాంశుత్వకోటిక స డే సనిబంధనాత్సండేహాలంకా 6:1.90 ఆథాపహ్నుతిః ! సాచప.డ్విధా-శుద్ధాపహ్నుతి - హేత్వపహ్నుతి:- పర్యస్తా పహ్ను తి:- భౌంతాపహ్నుతిః - ఛేకాః. హుతిః - కై తవాపహ్ను తిశ్చితి- తత్రశుద్ధాప హ్నుతింల తుయతి- శుద్ధాపహ్ను తిరితి- అన్య స్యా ప్రకృతధమస్య ఆరోసాథE : ఆరోప ఫలకోయోధమణ నిహ్నవః- ప్రకృత పద = పహ్నవః సాశుద్ధాపహ్ను తిః- య త్రవణ నీయేచంద్రాదౌ అవణ్యః పద్మ త్వాద్యారో పాథక్ : తదీయచం దత్వాద్యపహ్నవః క్రి య తేత త్రశుద్ధాపహ్ను తిరిత్యథ = : ఉదాహరతి|| నేతి ! అయమా కా శేదీప్యమానఃశుధాం శుర్నభవతి- కింత హిక్ కింతు- వ్యోమగం గా సమహు కాశగంగా పద్మంవణ నీయే తండ్రేతస్సదృశ సియన్న నీ పుకు57 తన పుండరీకత్వ స్యారోపొయత దీయచంద్రశ్వా ·- హు. భాం తివారణే నవ్యాభ్యాసం దాలో గ్రంథ . 201న వయు క్తిపూర్వశ్చేదుచ్య తె హె త్వపహ్ను తొ ! నేడు స్త్రీతో ననిశ్య క్క స్సింధో కార్వోయమున్దితః | 291 అన్యత్రతస్యాలోపాథం పర్యస్తాప తిస్తుసః నాయంసుధాం కింతరి సుధాంశుః ప్రేయసీముఖమ్ || 23 || అంతాపహ్ను తిరన్యస్య శంకాయాం | తాపంకరోతిసో పహ్నవః క్రియ తే- అత ఇయంశుడాపహ్ను తి!! -97 1 హేల్వపహ్నుతింలకు యతి || సఇతి || సఎవ అన్యస్యా పాథకాః ప్రకృతధమ సిహ్నవః యుక్తి పూర్వ శ్చేలను హేతుకొయది- తహిళా హేత్వపహ్ను తిపిత్యుచ్య తే- యత్ర ప్రకృత ధమణం యుక్తి పూర్వకమపహ్ను త్యా వ్యము : ఆరోప్య లేతత్ర హేళ్వపహ్ను తిరితినిష్కషణ: - ఉదాహరతి ! నేతి ! విగహ తస్తాయాః క స్యాశ్చిక స్త్రీయ వస్త్రం ప్రత్యుపొలంభవచనమిదం- తీవ్ర వితీళ్లు:- ఆయ, పరి గృశ్యమానః ఇంచున్నభనతి శ్రీ శ్రః,తి హేతు గర్భని - శేషణ- వీళ్లు త్వాదిందుర్న శవతీత్య వజః-తహణ సూర్యో స్త్విత్యత ఆహా ! నేతి ! నిశీరా త్రాస్థికఇ శేషః అయంపరి శృశ్యమా నః నైశత్వాత్సూర్యోనభవతీత్యధణ: తహణ చంద్రసూర్యవ్యతి3క్త స్సము బాదుత్తితో యంకోవాభ వేదిత్యాశంక్య నిశ్చినోతి || సింగోరితి! ఆయల పరిదృశ్యమానః తీవ్రపదార్థ : సింఫోస్సముద్రాదుల్ఫిక :- ఔర్వబడ చానల ఏవసము ద్రాదులితత్వాన్నేశత్వాలీ ప్రత్వా చ్చండ బాగ్ని దేవాయం: తుమహః - నతుచంద్రసూర్యావిత్యనం :- ఆత్రతీవ్రత్వ నై శత్వయ క్తిపూర్వక చన్హత్వాద్యపహ్నవశ్చ జడ చానల త్వారో పార్థ ఇతిసవతి హేత్వప హ్నుతిః! 99 | అధపర్యస్తాపహ్నుశింలకు యతి !! అన్యత్రేతి || సః క్వచిద్ద ర్మాపహ్నవః అన్య శ్రవణ నీయేకాంతాముఖాచౌ. తస్యాపహ్ను తధమణ -్యరోపాధః శ్చేత్పర్యస్తాప హ్ను తిరిత్యవతా:-య డ్వాయ:- ఆవర్ణ్యగతచంద్రత్వాద్యపహ్నవః- అన్యత్రవణ నీయే ముఖాచౌత స్యాపహ్ను తచన్హత్వా చేరారోపాధE: ఆరోపఫలకో భవతి-సతు పర్యస్తా పహ్నవ ఇతి యోజనా - యత్తపోర్నిత్యసంబంజాక్ || ఉదాహగతి! నేతి !! ఆయంపరి వృశ్య చూనః సుఖాంపఃచంద్రోనభవతి-కింతహీణ కింతు- ప్రేయసీ సుఖం కాంతావడన మెనసు ఛాంశుఃతను ఖదర్శనంవినా పరి శృశ్యమా ఒంగో: ప్రత్యుతనతో పకరత్వాతీయసేవలు న దర్శనస్యతు నేత్రానందకరశ్వాదితి మేన సుధాంశుతి భావః - అత్రసు థాంశౌ సుధాంశ శ్వాపహ్ననశ్చ స్త్రీము ఔతద్ధర్మారో పార్ధత్వాస్పర్యస్తాపహ్ను తి? 1.92 !! ఛారినా సహ్ము 9 రితి! అన్యస్యఇతరజనస్య శంకాయాంతత్వాళా సేన ఆయ భాగజ నస్తుసః భౌత్ సత్యా" కాని నా వీణేశతితత్వస్వరూపకథ నేన ఛా) నివారణేక తేగలిఖానాపహ్ను 1 :- కేన చిర్వ తొకించిత కృతవ..ద్దిశ్యవృత్తాం తెకధి తే, తిత స్యా ప్రకృ కసా కారణ్యాదితరజన్య, తు స్తత్వాజ్ఞా నామ చ్చేశ్యవిషయక కంకాయాంసం వత్తాతత్త్వ కధ సేనతవాణా గణేకృ తెసశి - భా షహ్నవాఖ్యోలు కారః - 4 దాహరతి ! తాపమితి కో న్నాయి. కా " " - "స్పషభ ర డ త్తాంతమూహ నా స్వాంసం గానం H ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః . త్కంపంజ్వరః కిం నస భస్మరణ || 90 | ఛేకాపహ్ను తిరస్యస్యశంకాత స్తథ్యని హ్న వే! ప్రజల్పన త్ప చేలగ్నఃకాంతః కిం నహి నూపురః || 90 || కై తవాపహ్ను తివ్య ”వ్యాజా ద్యైనికాహ్న తెఃప దై!! నిర్యాంతిస్మరనారాచాః కాంతా' దృక్పాత కైతవాత్ ||9|| సంభావనాస్యాదుత్ప్రేక్షావస్తు హేతుఫలాత్మ నా పంయథాతథా- తాపంశరీరసంతాసంకరోత్యుత్సాదయతి తతస్సఖీ నాయి కాతాత్పర్య మజానా నా పృచ్ఛతి హేము ఛేజ్వరః కింఛనత్స పక 5 కింజ్వరోభ నేత్ - కధయేతి ప్రశ్న:- ఆవనాయి కానవే నైవో తరచూహ ! నేతి- జ్వరోనభవతీత్యథ-కింతు హేసఖిస్త రః తాపంకలో శీత్యనుషంగః- మత్స ప కారీమన్మథఏవ - తుజ్వర ఇత్యధE : - ఆత్రస్మరసద మనుపాదాయ నాయికయాసాచూ శ్యేన తా'పంకరోత్యుత్తే- తాపస్యజ్వక సాధారణ్యా దకుటిలయా సఖ్యాజ్వకః కిమితిశంకి తెసశిన సఖిస్త ర ఇతి నాయిక యాసఖీన్ని వారితా అనాభా పహ్ను తిరియం 1.98 1, అధచ్చే కాపహ్ను లింలకు యతి || ఛేకాపహ్ను తిరి? || ఎకస్య శ్రోతృజన స్యశం కాతః వస్త్రభిప్రేతాథ విషయక ప్రకాశాత్ శ్రోత్రావక్త వేతా థేపట్టే సతీత్యధE:- తధ్యనిహ్న వేఅయ భాధః కధన పూర్వకం వక్తా స్వాళి ప్రేతాధణ నిహ్న వేళ్ళ తేసతి ఛేకాపహ్నుతి తిః కేసచిత్త స్మెట దాత్మ జనాయ స్వరహ స్యేని పే ద్యమానేసలి- దైవా దాగ తేన కేన చిత్పరిచి తేనయ ఖాళేశ్ పృష్టో సతిస్వరహస్య ప్రకాశఖీ లేనః ద గ్గేన వక్తా ఆతథ్యంని వేద్యతధ్యన గూహ సేకృతేసతి- ఛేకా పహ్ను తిరలంకార ఇతి నిష్కమణః ఉదాహరతి ప్రజల్పన్ని తి-నాయి కాస్వకానంనుసనీకృత్వా ఆ ప్త సఖీముద్దిశ్యా హ! హేసఖి ప్రజల్పకొ శబ్దాయమానస్సక్ - మత్సడేమదీయ పాడేలగ్నః సంగతః అథ దై వాదాగతా కాచిన నాస్తాకస్య మేవపృచ్ఛతి- కాన్తఃకి మితి || హేసుందరి-ప్రజల్పన్ని త్యాది నాత్వము క్తం కాస్తః కింత్వ యః కింభ వేదిల ప్రశ్నః అథకా స్వరస్యప్రకాశ కాశ భీరుస్సతీ తధ్యంని గూహ్యసత్యమా వేదయ ? !! నహీతి || ప్రజలున్ని త్యాది నా మయోక్తి కాంతోనభ వలి- కినునూపుకు నూపురాభిప్రాయేజనతువల్ల ఖాభిప్రాయేణేతి-అశ్రస్వ ప్రియ మేవోద్దీ వ్యవచన్యా నాయిక యాళ మేవపృచ్ఛ నీను నా ప్రతి అతధ్యసూపురంని వేవ్యతథ్యకా స్త్రీనిహ్నవాత్ - ఛేకాషహ్ను తిభణవతి ! ch1 వైశవాపహ్ను తింల డయతి! కైతజాప హ్నురితి ! వ్యాజా ద్యైః వ్యాజచ్చల కైత నాది భీష ద్నైహలు తెధనుడు నిహ్నవస్య- వ్యక్తా సత్యాం స్ఫుట ల్వెసం - కైత వాపహ్ను తిరిత్యుశ్య తే- యక్షక: నాకంత కోపహ్నవ స్యాణా వేపి అసత్యశ్వప్రతిపాదక కైతవా దీప దైరేవధర్మాపన్నా వః క్రియ తే- తత్ర కైత జహ్ను తిరి తినిష్కపE :- ఉదాహగతి | నిర్యాంతీతి! కానా వృక్పాత కైత వాల్ ప్రియా దృష్టి ప్రసార వ్యాజాత్ -స ర నారా చామడన బాణవి శేవా ఏవని క్యాని- లోచనాన్ని గచ్ఛ స్త్రీత్యర్థం :- అసత్యత్వవాచినా కైత వవచేన నే మేక టాకౌఇతినిహ్నపు ప్రతీయ తె- ఆశ్రవ్యాజా ది మధ్య పఠిత కైతవపదేనకటాక్షత్వన్ని హ్నవస్యవ్యక్తత్వాల్ల కి క్షణసంగతిః || SL || అధోత్ప్రేక్షాలల యక్ ప్రధమంసం క్షేపతః త్రి థావిభజతే సంభావ నేతి 1 వస్తు తుఫలాశ నావ స్వాత ·సవ్యాఖ్యానచంద్రా లోక గ్రంధం ఉక్తాను కాస్పదా ద్యాత సిద్ధాస్ప చేప రే || 97.1 ధూమస్తోమంతమశ్శం కే కోకీ విరహశుష్మణామ్ | లింపతీవత మోంగానివషణ తీవాంజనంసభః || 20 || కౌతవాం ప్రేమృదుభౌ భువివీ క్షేపణాద్ధు వమ్ | త్వన్ముఖా భేచ్ఛయానూ నా సౌత్వాశ నాఫలాశ నాచసంభావనా పతర్కా: ఉతే క్షాస్స్యుః అయను ఆవిష్క ష - ఆధమణ సంబం ధేన హేతు నాగ్యస్యాస్యతా దాత్మ్య సంభావనో ప్రేక్షేతిసా మాన్యలక్షణం- సాచకన్యచిశ్వస్తునోవ స్వంతరతా దాత్మ్యగోచన శ్వేన- అహేతో శు నా గోచర జ్వెన-ఆఫలస్య ఫల భావగోచర జ్వెనచి. జా- కత్రా వ్యాస్వతూపోతే) --వ్వితీయా హేతూ సే -- తృతీయా సలో స్త్రీ శేః- శ్రీ రామ రూపునర్వికార భ జలే! ఉక్తానుక్తాస్ప చేతి || ఆత్రత్రి దాసును ధ్యే ఆ డ్యాశ్వ హపోతే ఉక్తాన. కాస్పడా ఉక్తాను కే శస్పదేవిక. యౌయ స్యాస్సా- ఉక్త విషయాము కషయా చేతిది , మేత్యభ :- పవే - వశిష్ట హెతుఫలో స్త్రీ చేసిద్ధాసిద్ధాస్ప చేసి ప్రసిద్దాప్రసిడే ఆస్పజేషషయా యయో స్తే- సిద్ధ పడే యేజంధ విషయె చేతి ద్వి'. ధైః చ్యవ - 2 !! - ఖాచ- ఉక్త విష యాంస్వరూపో తే | క్షాము దాహరతి ! ధూమస్తోమ మితి' అహం-కమః అంధకాసం- కోకీ నాంచక్రవా కాంగి నా నావి రహశుస్మాణ విరహాకా: తేషాంగందినంధూమస్తోషం శంకె. ఇనంతమఃచక్రవాకీ రహాగ్ని సమసమూహ ఇతితక్కయా మద్యశ = :-ఆ శ్రీ సర్వ తః ప్రవధక మా నాంధకారస్వ సైల్య దృష్టి ప్రతిరోజు త్వాది సమూ సంబంధుగమ్యమా నఁనిమి శ్రీకృశ్యతత్సమయె ప్రియ: ఘటిత కోకీ హృదయగత ప్రజ్వలిప్యద్విరసనలసంబంధి ధూమస్తోమతాదాత్మ్యసందావనోత్తేజా. సాచనూ మరోమా'నాత కస్యత మసస్త దా త తాగోచరత్వాత్స్వరూపో తై --సొచతమ సోపు యస్య ఉక్తత్వాదుక్తవిషయా- అ ఛాను కషయే డ్వేస్వరూపోతే డే ఉదా హరతి, లింపతీ వేతి! తమ ఆ0 గాని గా త్రాణీ లింపతీన ఆంగ లేపనం కరోశన - తథానభః ఆంజనంవల తీవతమో వ్యాపనం దృష్ట్వాప వము స్లేకు - ఇవంతుతమః తృకాక లేపనమి వనభః కతృణ కాంజనణచి వేతి : అతఃనః ప్రభృతి భూమిళర్యంత సకలవస్తుమలి ఒకరణ ఫర్మ సం బంధంనిమి త్తీ కృత్యత మో వ్యాపనస్యశమశిక దృకాక కేషనతాడాత్యోతే —: నః కతృకా కాంజనవషణ - తాడా త్యెలే వొచవర్త - తఃత మోవ్యాపనరూప విషయ స్యాసు పొదా నాది ను ఆనుపా శవిషయేస్వరూపో ప్రేక్షే : ఇలా సిద్ధశిషయాం హేతూపే క్షాముదాహరతి ! రక్తా ఏ t!!! హే సుందరి-మృచు లౌకోమలౌ-5 బాంఘి పాదౌభుని ని షేపశాత్సంచారాత్ - రక్తా లో హి తౌభవతః ధూవమిత్యుత్ బాక్యంజకం - . శ్రీకాంతా పొయో : లౌహేను స్వతస్సిద్ధత్త్వాత్తత్రనిక్షేపణంస హెతు:- అతః ఆ హేతు భూతస్య హెళుత్వసంభావనా హె" తూనే = - సాచ: చేపణనూపు షయస్య ప్రసిద్ధ శ్వాత్ సిద్ధమయా !! ఆచ ఈ యాం హేళూతేషాము దాహుతి |శ్వవితి ! హే కాం తెలంజ ్వను ఖా భేచ్ఛయాళ్ళ న్ముఖసౌండ లిప్సయాను పై ర్వేరాయ ఔప పై స్సహ వేకఁ5 - శ్రీశ్యథః - ఆ -స్ట్ర ·సవ్యాఖ్యాసచం ద్రాలోక గ్రంధః. సుపదైర్వైరాయ లేశి || 9F ||మధ్యఃకింకుచయోధృఢత్యైబద్ధక నక దామ భిః | ప్రాయోజ్జంత్వత్ప డే నైక్యం ప్రాప్తుంతొ యెతపస్యతి || 30 || రూపకాతి శయోక్తిస్స్యాన్ని గీర్యాధ్యవసానతః | సశ్యనీలోత్పల ద్వం ద్వాన్ని స్సరంలి శితాశ్శరాః | 30 | యద్యపహ్ను తిగభజత్వం సైవసాపహ్నవామ తా! త్వ పద్మవిరోధస్య స్వాథానికత్వాత్ - తత్రతను ఖకాంతిలిప్పాన హేతుః - ఆతఃఅ హేతో: హేతుభాననర్ల నాచ్చన్దశ్యకావ్లా ముఖకా నిలిప్సాయా : ఆప్రసిద్ధ త్వాదసిద్ధ విషయ హేతూనే T! | సిద్ధ శిషయాంలో స్త్రీ శ్రాము దాహరతి || మద్యవతి | కశ్చిత్స కాంతావళిత్రయావరణంకనక దామబంధన త్వేన ఆధ్యవస్యోత్ ప్రేకులే - ఏకాం తేమ ధ్యోవలగ్నం- కుళయోగ భృత్యైధారణాయ కనకదాను భీః స్వణః రజ్జు భీః బదః కి గా- అన్య శాలి సౌక్ష్యాత్సర్య ఏవకుచభారాద్భంగమాయాదితి భాషః - అత్రమధ్యః స్వత ఏవకు చౌ హతి-సతుకనక డామబంధన త్వేనా వ్యవసితవళిత్రయ వేష్టనబలాత్ కోతః కనక దామబం ధనా ఫలస్యకుచధారణస్యతత్ఫల త్వేనో లే క్షణాత్ ఫలోత్ ప్రేక్షా- కుచధారణస్య ప్రసి ఢత్వాత్సిద్ధకషయ షయా || ఆసిద్ధ విషయాంలో స్త్రీ క్షాము దా ముడాహ కలి!! ప్రొయఇతి || అ అత్రపద స్యజిలావస్థానం అంభోవాస త్వేన అధ్యవ స్య ఉత్ప్రేక్ష తే- “కాస్తే- అబ్జంపద్యంత్వశృదే సత్వత్పాదేన సహ ఐక్యం సాయుజ్యం- ప్రొప్తు ప్రాయః భూమ్నా- తోయేజ లేతపస్యతిత పఃకరోలి, అంభోవాసరూపంతపఃకరోతీత్యనః:- అత్రపద్మ స్యతప స్వైనాధ్యవసితంజ లేవస్థానం స్వభావా దేవ- నతు కామినీప ససాయుజ్యప్రా పథకం-ఆతో ఫలస్య కామినీ షు దసాయుజ్యస్యతత్ఫల తేనో తే క్షణాత్ కామినీ పద సాయుజ్యస్య ఆత్యనా ప్రసిద్ధత్వాన ఆసిద్ధ విషయాఫలో త్రేతా! 30! అఖాతి ?యోక్తికలంకారః-సాచస ప్రథారూ పకా తిశయో కి:- భేదకాతిశయోక్తి సంబంధాతిశయోక్తిః- ఆసంబంధాతీయో కి. కోమాతిశయోక్తి:- చపలాతిశయోక్తి-అత్మ నాశయోక్తి శ్చేతి- తత్రా న్యాచింపి ఢా- ఉసాపహ్నవా చేతి- తత్రశద్ధాంలకు OBLయతి! రూకు కాలియో S RSH R గర్వక సుయ?.5 రణంకృత్వా- అధ్యవ సానతః కుయిరూ పేణః షయస్య నిశ్చయా ద్రూపకాలికయో కి స్స్యాత్-యజ్ఞోప వేయంముభా దికంత డ్వాముఖాని ఏజేనాను పాదాయ- ఉపనూనప ద్మాది పదైరుపాదాన పూర్వకంపద్మాదిరూ నా ష ధార్యతే - శత్రరూపకాలిశయో కి ర్నాచూలం కారణతి ప్కపE: I ఉదాహరతి ! పశ్యే 9 : "హెసఖినిలో త్సం ద్వం శ్వాత్ కు వలయుక్వంద్వాత్ - శితాః తీక్షా:- శరా బాకా:- నిస్సగ ని శాశ్ఛని. సత్యఇదనూశ్చ త్యంప్ లో కి యే క్యభణః- ఆకా యా- లోచనయుగళాత్ కటాక్షానిగచ్ఛ శివ క్తవ్య- లోచనకటాక్షాణాంత ద్వాఎపజేనోపాదానం నాతదుపమాస సీలోత్పలశర్మ జాభ్యాము పాదాన పూర్వకంనీలోత్పలశక త్వేనాథ్యవసా నాదియంరూపకాతిశయో శ్రీ Bol సాపహ్న వాతిశయోక్తింలకు యతి ! య దితి! అపహ్ను లిగర్భత్వంయది రూపకాతి ? యో కేరషహ్న నమటితత్వంచేదిత్యథ - సై నరూపకాళిశయోక్తి రేవసాపహ్నవరూ -- ·31 నవ్యాఖ్యనద చాలా గ్రంధం. 35 సుధా రాజ భాంతాః పశ్యంతి రాంతా: పశ్యంతి తాంవిగౌ ॥ 39 || భేద కాఆశయో క్తి - స్యాత్తస్యైవాస్యశ్వవణకానమ్ | అన్య దేవాస్య గాంభీర్యమన్య ధైర్య మహీపతేః , 33 . సంబంధాతిశయోక్తిస్స్యాదయో గేయోగకల్పనమ్ |సౌ ధాగ్రాణిపు: స్యాస్యస ృశంతివిభుమండలమ్ || 36! యోగేష్యయోగోసం బుధాతిశయోక్తి తీష్యతే! త్వయిదా తదిరా' శుద్రస్వ దుజమాన్నాద్రియా మ; 3 . అ క్షమాతిశయోక్తిస్స్వాత్సహల్వే హేతుకార్యయోః ఆలింగం పకారియో 3385 5 5 న ఇత్యకు :-- ఈ హతతిత్వం | పౌరాజశ్వత్సూక్తిషు ధక యప్పడు నా క్యేశ్వన స్థితే 3 వేషః - శ్వదీయనుడు కవచ స్వేన అమృతంవతూ లేనాన్య ప్రేక్య - సముచ . నేను నా స్త్రీశ్రీ ప్రవాదః కధమ శతకహ- శౌనాః ఇతి-ఛా స్తాః ఆజ్ఞాపహతాఃజనా- 5 Fచ' --- భాంపత్య చేసుధా స్త్రీ వ్యవ హాభానుమూలక ఏ పేత్యర్థః - సాచన . రాము భావ కవలీత్య పహ్నిన ప్రతి సాపహ్న నా!! 3_2 || అని భేద కాతిశయోక్తి క్షయ భేదకాయో 93-9 | తస్యైవలో కధ సై అన్యత్వశ్వశం- సా. జై : కాలియో కిస్స్యాత్యర్ధః| ఉ = హరతి!! అన్యదితి ! ఆ స్యమహీప ఆ గాంధీ శ్యమన్యంలో కవి లత. మేవ శరాధేశ్యముప్యక్య డేకు లో కవిలక్షణ 'మేవ-ఆత్ర రాజ గాంభీకృష్ణా యో-లోక సాధారణ శ్వేపి నే పోషరిశః ! 3 3 || సంబం ఛాతిశయోక్తి తి ఆయో గేఆ సంబంధేయోగ కల్పసంసంబంధ సంక్ నమితియత్ - సా సంబంధాశయోక్తిస్స్యాత్ - ఉదాహరణ: సౌధాగ్రాణీ31 అశ్యపుర స్యసౌధారాణి రాజగృహశిఖ రాణీ-5 దుము కుంచంద్రమండలం స్పృశంతి-తాదృగున్న తానిభవంతీత్య ధకా:- ఆ సౌధాగ్రాణాం: సుమం గల స్పర్శా సంబు? ధేపితత్సంబంధోషణికాతః!! 38 || 11 భాసంబంధాతిశయోక్తింలక్షయతి యో గే పీతి! యో గేసంబంధౌసత్యపి - ఆయోగో సంబంధపర్ణ నమితీయత్ - సా అసంబంధాళిశయోక్తిష్యతకథ్యతే - ఉదాహరతి ! త్వ యీతి! హేరా జేంద్ర సకలపృథ్వీపాల కేంద్ర రామచంద్ర-శ్వయి చాతకు శరణశాలిని సతివయంస్వద్రుమాళ్ కనృక్షా - నా డ్రియాడు హేనయాచామ హె. భవదీయ.వి తరణే దృష్టి సతికల్పవృక్షే ష్వప్యాచరోనా స్త్రీత్యశ:- ఆ శ్రవ్యర్టు మేష్వాపర సంబంధేపి త: సంబంధవణ నావ సంబంధాతిశయోక్తిః | Bli ఆమాతిశయో క్లింలక్ష యతి !! 6) క్రమాతిశయోక్తిరితి! హేతు కార్యయోస్సహ శ్వేయోగపడ్యే వణి- అనతి- అక్రమా తిరయో కి:- కారణం పూర్వం కార్యంపరమితిలో కచగ్యాడా - తాముల్లంఘ్యయశ్రకా ర్యకారణయో రేక కాలత్వంనణ్య- తెక త్రాక్రమాలియో కింత్యఢ ణః! ఉదాహరతి 1 ఆలింగంతీతి ! హేదేవ రామస్వామిక్ - లేత వశ : పరాశ్శత్రవశ్చజ్యాం సమంయుగప దాలింగంతి-శరపక్షే జ్యాణమౌర్వింశత్రుపక్షే,జ్యాంభూమిం ఆలింగం తత్యథ :- ఆత్రక రసంథానరూప కారణస్యప రేషాంభూపతన కార్యస్యచ పౌడ్వాపర్యక్రమం..హాయయా .

·, ' పునాదక్రమాతిశయో Sai 34 చపలాతిశయో కింల డయతి || చపలా తీశ సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోళ గ్రంధః. తిసమం దేవజ్యాంశరాశ్చ పరాశ్చ తే || 32 | చపలాతిశయోక్తిస్స్యాత్కా- ల్యే హేతుప్రసక్తి | యాస్యాసూత్యుది లేతన్వ్యా వలయోభవదూర్మికా | 3 2 || అత్యంతాతిశయోక్తిస్స్యాత్పౌర్వాపర్యవ్యతిత్రి మే!అ గేమానోగతః పశ్చాదనునీతాఫ్రి యేణసా|| 30 || వణ్యా నామిత రేషాంవాధ మైక్యంతు ల్యయోగితా! సంకుచంతి సరోజాని స్వైరిణీవదనానిచ || 3F |! త్వదంగమార్ద యో క్తిరితి || కాగ్యే హేతుప్రసక్తి వేసతి హేతుప్రసక్తిమాత్రేణకార్వేజా తెగతి- చపలా తిశయోక్తి :- యక్షకారణేభవిష్య త్యేవ కార్యంవర్ణ్య తేత చపలాతిశయోక్తి:- ఉదా హరణం !! అహంఆయాస్యామి గమిష్యామీతి నాయ కేన ఉది తేట కైసతి - తన్వ్యా: ప్రియా యా ఊరి కాఅంగుళీయకం. వలయః కంకణముభవత్ - నాయక ప్రయాణశ్రవణే సతితత ఇఏవ భావిపి రహప్రతిసంధానజనిత భేదాత్యంతకృశాయా:త స్యాఃక రే అంగుళిప్రాయే సతి ఊమిక్ కాకంకణమభూదిత్యథ :- అత్రహెతుభూత స్యనాయక ప్రయాణస్యప్రసం గమాత్రేణత త్కార్యశ్యకార్యస్య కార్యము: ఖేన వర్ణ నాచ్చ పలాతిశయోక్తి!!! 3 2 | ఆ త్యం తాశయో క్లింలకు యతి! అత్యంతాతిశయోక్తిరితి! తయోః కారణ కార్యయో:య త్పౌర్వాపర్యం పూర్వోత్తరభావఃతస్యవ్యతి క్రమేఉల్లంఘ నేసలి- అత్యంతాతిశయోక్తి:- కారణం పూర్వం కార్యంపరమితి నియమముల్లంఘ్య వైపరీత్యేన కార్యం పూర్వం కారణం పరమితీయ శ్రవణ్య లేక త్రాత్యంతాతిశయో క్రిస్స్యాదిత్యథ - ఉదాహరతి || ఆగ్ర ఇతి || మానః ప్రణయకోపః ఆగేప్రథమ మేవ ఆనునయా గే వేత్యథ = :- గతోపసృ తః పశ్చాన్మాన త్యాగానంతరం- సాకారతాప్రియేణ ఆను నీతా ఉపలా లితా || 3 || త్యు యోగితాంలక్షయతి !! పౌత్రివిథా- వణ్యా వణ్యే కథమార్ న్వయ రూపా- హితాహి తవృత్తి తౌల్యరూపొ-త్కృష్ట సమీక, క్తిరూపాచేతి-తత్రా ద్యాంల కు యతివశ్యాణ నామితి ! వణ్యాణ నాం ప్రకృతా నామిత రేషాను ప్రకృతానాంవా - ధ మై” క్యంఏధమణ త్వంతుల్యయో? లేత్యధE:-ఇయమపి పునర్వివిధా- కేవల ప్రకృశ గోచ రా కేవలా ప్రకృత గోచరా చేతి- శ్రీ కెవల ప్రకృశానా మేకథమా' E స్వయః- తత్ర కేవలప్రకృత గోచరా- యత్ర కేవలా ప్రకృశా నా మేకథమాE స్వయః- తత్ర కేవలా ప్రకృతగోచ రా|| ఉదాహర తి! సంకుచంతీత !! చంద్రోదయ సాహిచ్చ ద్రోదయ ఇతిపూరణీయం-సరోజాని ద్మా సి. స్వైరిణీవద నానిజార స్త్రీ ముఖానిచ సంకుచం తిపదే షుసంకోచోముకుళ నంవద నె పృ వైవణ్యకాంచంద్రోదయస్య స్వేచ్ఛయా కాముక స్థానగమనవిరోధి త్వాత్ ఆత్రచండో దయవణన ప్రస్తావా త్తత్కార్య శ్వేస స్వైరికీముఖసర్ జసంకొచవణ నగ్య ప్రృహ త్వాస్వశ్యాకా నాంస ంకోచ క్రియారూ పైకధమా స్వయః - అతః ప్రకృశ గ చ రాతల్య యోగితా || 3Fi! ఆథ కేవలా ప్రకృతగోచ రాము దాహరతి ! త్వదితి! హేవీయేత్వనంగ మాగణ వేదృష్టి కస్యనా చేస్తే మాల తీశః భృతైభాకొడళీ నాంగుమనోలతా చండ్ర రేఖా ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధ.. వదృష్టిః స్యచి తేవభాసతే మాలతీశభృల్లేఖాక ఆ నాంకాకతా! రం! మీ తాహి తేవృత్తితౌల్యనుపరాతుల్యయోగితా! ప్రదీయ తెపరాభూతి మిత్ర శాత్రయో స్వయా! 10 | గుళోత్క అడ్జెస్సమీకృత్య వచోన్యాతుల్యయో 1. తా!లోక పొలోయమః పాళి శ్రీదశ్శ,భవానపి || 8-9 || వదం తివర్ణ్యావర్ణ్యా సౌంధమైకాక్యం దీపకం బుధా?!మ వేనభా కల - ప్రతా పెనమహీపతిః || 83 ! రంజాణాంక లోగతా కావ్యంసభౌన వేసభ్పుగలి - శృద్వైహ సౌకుమార్యదశి నాంమాల త్యాదిషు అతీవా నాదరోభవతీత్యధ:!! ఆ త్రోవహు త్వేన అప్రకృతానాంనూల త్యా దీనాంతిరస్కారము పైక క్రియాన్వయః: 8: ద్వితీయం. యతి!! హితాహిత కి ! హి తాహ లేదు లే 2 మీ త్రే-నేత్య ఢం - వృత్తి తొల్యం వ్యానాక సామ్య మేక విధవ్యాపాన ఇతి యావత్ ఆవు నా ఆ న్యాతుల్యయోగితా. యత్ర త్రుమిత్రయోర్విషయే ఏక వ్యాపా వణ్య తేత్రాన్యాతుల్య యోగి తేత్యధణ: ఉదాహరం ప్రదీయత ఇతి || హేరా:కొత్వ యామిత్ర శాత్రవయోః సుహృద్విషో వ్విషయేమి త్రేశ్యళ్ళ తుభ్య శ్చేత్యధణ:- పరాభూ తిరుత్కృష్పైశ్వమ్యం పరాభవశ్చ ప్రదీయ తే-వితర్య తే- ఆ త్ర్కో అష్టభూతి డానస్యప రా భవదానస్య శ్లేష్ ణాధ్యవసాయా చ్ఛత్రు, శ్రీ విషయ పరాభూతి దానరూప వ్యా పొరస్తు ఆ్యఇతిలక్షణసంగ 32 || (7): తృతీయం క్షయతి సు: త్కృషై లితి ? గంగోత్కృష్ట్ర శాఖ క్యా దా వ్యాది గుణగరిషైః సమీకృత్య సమా నీ కృత్యవచ: ఉ 8: ఆపరాతుల్యయోగితా - య త్రవణ నీయో రాజా ది : ఉక్కృష్ట గణై 9ఁ డ్రాదిభిస్సహభమణ సమానీ కృత్యవ rg= లేత తాన్యాతుల్యయోగి తేదీ 5 : ఉదాహరతి. లోక సాల ఇతి- 'హెస్రభోయమః పాశీవ రుణః శ్రీదః కు బేరఃశక్రి ఇంద్రః భవాన పిశ్వంచ - లోక పాలవత్సా మ్యే నైవలోకంపాల యసీత్యవకా:- ఆత్రోత్కృషైశ్శక్రానిభిః ప్రభోలో జాకపొల క్వెన సమీకృత్యమం నా తుల్యయోగితా! 8 9 || అధ దీపకంలకు యతి : వరం తీతి || వశ్యాణవ క్యాకా నాం ప్రకృతా ప్రకృతా నాంధ మైక్యం ఏక ధర్మాన్వయం దీపకు కా:వడంతి-చీ మితి సహృదయా:- కవయంతీత్యశ :- ఉదాహరతి! మదె నేతి | మ డేనకలభఃగః పోతః భాతిశోభ తే- మహీ పతి రాజాప్రతా పేన శౌర్యేణ భౌతి- ఆత్రవర్ణ్యరోజా అనర్ణ్యః కలభ : ఉభయోరపి భా కృతిశోభారూ పైకధమాE స్వయః - తెన ఉభయో స్సాధృశ్యం. మ్య - ఆ ? దీపకపడే నైక శ్రదీపకధర్మాన్వయా దీపకమిత్యస్వర సంజ్ఞా | 83 || అవృత్తిదీపక్య లక్షయ విభజతే I ఆకుడమితి || దీపస్య - సేకోపకారకత్వాద్దీపనా యస్యాస్య కస్యవా అధకాస్యవాపబా ఘకా యోరుభయోర్వా జన్మత్తాసత్యాం క్రమేనక పకము ధాణ నృత్తిదీశక - న బాధో భయావృత్తివీ పుక ంచే విధమాన్మ పై వీపుకంభ వేదిత ధజాః తత్రోద్యము డా హరతే || వషణ తీతి | వసాE..యె కహత కాచిత్కాంచీ చాహ ' ఇయం పురోపతి = నీ అంబుద మాలా మేఘప శ్రీ: వషణనివమణంము శత్యవ = : - ఏ సావితం మా నాళ గ్వకా ·సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధ . త్రివిధందీప కావృత్తేభ వేదావృత్తిదీపకమ్ 1వర్ష త్యంబుదమా లేయఁవర్షత్యే పాచశర్వరీ! 88||ఉన్మీలం తికదంబానిస్ఫుటంతికుటజోద్గమాః|మాద్యంతిచా తకా స్తృప్తామాద్యంతిచశిఖావళా ? || KM || వాక్యయో రేక సామా స్యె ప్రతివ స్తూ పనూమతా! తాపేనభోజ తేసూరశ్శూరశ్చా పేన రాజ తే| 32 || చెద్బిం బప్రతిబింబత్వం దృష్టాంత సడలంకృతిః | త్వమేవకీ ర్తిమానాజ న్విధు రేవ హికాంతిమాక్ || 82 || వాక్యాథయోస్సదృశయో రైక్యారోపో నిదర్శనా! త్రిశ్చవషణ నషణ స్పంవత్సరంజాచరతి- విరహత ప్తానాం రాత్రేని వ్రాభావాచ్చిగకా లేనా పీతదనపగమా ద్రాత్రి సవంత్సర ప్రాయాభనతీత్యధః:- అక్రవషణతీ త్యేకంప దంవాక్యద్వయేవత అధకాస్యభిన్న త్వాత్ పదానృత్తిదీపకం || 86 ! ద్వితీయము దాహర తి!! ఉన్మీలం తీతి || కడం బానిక దంబకుసుమానిఉన్మీలం. తివికసంతి- తథా కుటజోద్గమాః గిరిమల్లి కాశిస్ఫుటంతి వికసంతి- అత్రోన్మీలంతి స్ఫుటం శీలి శబ్దయోః భే దేవి 9 కాసరూ పార్థ స్యఏకత్వాత్తస్యావృత్త త్వేన ఇదమ ఢాకా వృత్తిదీపకం- తృతీయము దాహరతి- మాద్యంతి చాత కాః తృప్తాః ఆంతరాళ ఏవ మే ఘోదక పొసేన సంతుష్టాస్సంతః మాద్యంతిమడంగ చ్ఛంతిత ఖాళీభావళా:- మయూరాశ్చమాక్ష్యంతి ఆ శ్రమద ప్రాప్తి కూపస్య అథఃస్యమా గ్యంతీతిపదస్య ఉభయస్యాప్యావృత్తత్వాకు భయావృత్తిదీపకం! KA! అధ ప్రతి వస్తూప మాంలకు యతి || వాక్యయో: ఉపమానోప మేయవాక్య : : ఎక సామాన్యే ఎక సామా న్యధనుః స్యాన్వయేశలి ప్రతినస్తూ పహూమతా ఇష్టాయ తోపమానోపమేయ పదఘటిత వాక్యయో రేవ సాధారణధమణః పృథజ్మీర్పిశ్య తే శబ్దభేజేన ప్రతి పాద్య తెత్ర ప్రతిన స్తూప మేత్యవకా: ఉదాహరతి| సూరస్సూర్యః తా పెనాత సేన భోజ తెప్రకాశ తేశూరః నీరపు రుషః - చా పేన ధనుసారాజ తెప్రకాశ తె- తెన-ఉభయోస్సామ్యంగమ్య తెసూరఉపమా సంశూర ఉప మేయంతత తి పాదక వాక్యయోః ఏకః ప్రకాశనరూప సా ధారణధమః రాజ తెభౌజ తె ఇతి భిన్న పదాభ్యాంనిది -శ్యత ఇతి ప్రతి వస్తూ పచూ ప్రతి వస్తుప్రతి నా క్యా ధకాంఉపమా సాధారణధమకాయ స్యాస్సాఇలివ్యుత్పలైకస్వర సంజ్ఞా || 82 | ఆథదృష్టాం తంలత యతి చేదితి !! అత్ర వాక్యయో రిత్యనుప జ్య తెవాక్యయో :బింబ ప్రతిబింబశ్వం చేశం స్తుతో భిన్న ల్వెపి సాదృశ్యాద భిన్న యోస్సామాన్యధమణ ల్వెన పృధ గ్వాక్యవ్వయేనని దేశ్ సోయది- తత్త్వణ కృష్టాంతాలంకృతి త్యథ - :- చ - వా ్య ద్వయే భిన్నా వేవధ : బింబ ప్రతిబింబభౌ వెనపఘజ్నీది? 'తత్ర దృష్టాంతాలంకారణనిష్కషణః - క్ష దాహం తి-శ్వమితి- హేరాజత్వమేవకీతిజా మాక్ : సుశ్చంద్రఏవకాంతిమార్ట్ 1 ఆత్రోపమేయ భూతో రాజా ఉపమానభూతో విధుః త డ్య్యాయోభిః న్నయోరపి 3 కాంతో దృశ్యాభిన్నయో స్సామాన్యశర్మ ల్వేతపక భై వేనని దేక శాద్దృష్టాంతాలంకారః!! 62 || జూనివశం నా ! సాచత్రీకు దా- వాక్యాధజన్మ శ్రీ వరల్డ్ నా పదాధ వృతీందర్శనానవ స వర మనకూ పాచేతి-త డ్రా బ్యాం, కుయతీగా క్యాభ = 6తి !! సదృశంచార్వాక్కా ·02 సి వ్యాఖ్యానదం ద్రాలోక గ్రంధః . యద్దాతు స్సౌమ్యతా సేయంపూర్ణేందోరకళంకతా || 80 | పదాధజు వృత్తి మప్యే కేవదంత్యన్యాం నిడర్శ నామ్ |త్వ న్నేత్రయుగళంధ త్తేలీలాంనీలాంబు ననో? || 8 = | అపరాంబోధనం ప్రాహుః క్రియయాసత్సరళ-21న శ్యే జనిరోధీకి క్షీణ చంద్రోదయేతమః | MO! ఉదయ న్నే వసవితాపశ్మీష్వ థయో రై క్యారోప: అభేదా దారోప ఇతియత్ సొలిదశః సత్యధ=:- ఉదాహరతి|| యదితి ! దాతు క్వితరణశీల స్య సౌమ్యతా ఆపరుష త్వమితియత్ సయం సౌమ్య తాపూర్ణేం గోః - కాచు ద్రస్య అకళంక తాకళంక రాహిత్యం- యథాపూణే =ందోరకళ - కశ్వమ సంధ్యా తం తథాదాతుకపి సౌమ్యతా అసంభావితా-యోడానశీలః తస్య ? నయ సంపత్తి: దుల భేతాయావత్ - ఇవంచధనలిప్సయా దాతారం ప్రతిగ త్వాతస్మిన్న ధిక్షిపతి సతి నిర్వి, స్యయాచకన్యవచకమ్- ఆశ్ర జాతృసౌమ్యశ్వపూణే కాలదుకళంక విధు త్వయోః వాక్యా వయోగ్యత్తచ్ఛచ్చాయ్యిమైక్యారో పొదియంవా క్యాథ-వృత్తి దశః నా! 67 || ద్విత్ యాంలత యతి !! పదాధకావ్య త్తిమితి || ఏ కే కేచి డాలంకారికా:పధకానృత్తిను పినెదర్శ నామ న్యాంన దంతి- యత్రాన్యసిక్ పదార్దేన్యథమ స్య ఆరోపోవణ్య తేసాపదాథం వృత్తి నిదర్శ నెత్యకణః || ఉదాహరతి ! త్వదితి హే కాం తెశ్వన్నే త్రయుగళం - నీలా, బుజ న్మనో: నీలాబ్దయోఃలీలాంక్ లా సంద ర్తె-అత్రాన్య ధమ్యలీలా రూపస్య ఆు న్యస్తి కొనయ నయుగ ? అసంభవతో పెనీలివర్ణ నా దియంపబాధ వృత్తిని దర్శనా రం తృతీయాంలకు యతి! అపరామితి || యత్కించితీయా విశిష్ట స్యకగ్యచింధః స్యక్రియయా అసత్సదధః యోరసవథకాస్యవాబోధనంజ్ఞా పని మిలియత్ -శదప రాం దర్శనా మే కేఆహుః- అలుమ త్రనిష్కషణ :- యః కశ్చిగధ - కాంచర్కియాంకుర్వక్ ని తయా క్రియయాదృష్టాం తభూతయాప రాస్పతి ఆసంతం సంతంవా అర్ధం జ్ఞాపయ పయంత్సన్ని బద్ధ శ్చేత్త స్బోధనమయ్య న్యాం నిదశ నామ స్వేశున్యం తెకథాచ సదధ= బోధనరూపా అసదథ భోధనరూపా చేతిద్వివిధా- తత్రాద్యామూ దాహరతి ! న శ్యేదితి | శం దేవయే-తమం. రాజు రోధి-న శ్యాత్ నాశం ప్రాప్నుయాదితి బోధయ దేవ క్షీణంనష్టమ భూదిత్యక్ష రాధకా:- బోధయది త్య స్యేతి నైక గమ్యమానత్వాద ప్రయోగః- అయష థ: రాజ్ఞాచంబ్రేణ సహకరోధిత మః- స్వయం క్షీణంసత్ స్వనాశ క్రియయాదృష్టాంత భూతయాకోశ్యహమీవ రాజవిరోధీ చేత్ స శ్యేదితిప రాన శ్యధజు పర్యవ సాయిన మర్ధ్యంజ్ఞా పయత్స దేవ నష్టమభూదికి- త రాజవరో ధేన నాశం శిష్ట వ్యత చుసః స్వనాశ క్రియయాపరాన తి రాజివిరొ ధ్యే నంన శ్యేదితి అసదథ బోధకత్వషణ నాదియమసదథ = బోధనరూపాని దర్శనా || Ro! అధ ద్వితీయా మేకల్లో కేనోదాహరణి I ఉదయన్ని తి!! సవితా సూర్యః ఉదయక్ ప్రొడుగ్భవక్ అభ్యుడయఁగచ్ఛంత్స స్నేవ- సమృద్ధీ నాంసంపదాం సుహృదను గ్రహంఘం విభావయణ పరాన తిబోధయః పద్మేషు శ్రయం కాఁతిం సమృద్ధించ - అర్పయతిద రాతి - అయమ VE - 1.శాస్పస్యాయసషక వ పద్మేష' : క్షీండ శాసనం - శయాలక్ష్మ్యా ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః . ర్పయతి శ్రియమ్ 1 విభావయంత్సమృద్ధీనాం ఫలంసుహృదను గ్రహమ్ || 1 0 ; వ్యతి రేకో విశేష శ్చేదుపమేయోసమా సయోః | శైలా ఇవోన్న తొస్సంతఃకిం తుప్రకృతికోమలా? || x-9 || సూక్తిస్సహభావశ్చేద్భాస తేజనరంజనః ది గంతమగము త్తస్యకీ ర్తి: ప్రత్యర్ధిభిస్సహ! 43 ||వినోక్తిశ్చేద్వినాకించితీస్తు తంహీనముచ్య తే! విద్యాహృద్యా పి సావద్యావినా వినయ సంపదమ్ || 1 ||| చ్చే త్కిం చిద్వినారన్యుం వినో క్తిస్సాపికద్యతే | వినాబ లై ర్విభాత్యేషారా జేంద్రభవతస్సభా!! 4X | సమాస్మోక్తిఃపరిస్ఫూర్తి ప్రస్తుతెర్రస్తుతస్య చేత్ | క్రియయా సమృద్ధీనాం సుహృదనుగ్రహ ఎవముణ్యంఫలం అన్యోపిస్వోదయ కాల- ఏన స్వ సుహృద్భ్యః అహమీన సన్చుండ వ్యాదితి పరాస తి శ్రేయస్కరమథంబోధయన్నివ నిబద్ధయతి యతి-ఇయం సజధః బోధనరూపానిదర్శనా || 20 || అథవ్యతి రేకంలకు య తే || వ్యతి రే కఇ? || ఉపమేయోపమానయోఃవి శేషః - వైలక్ష్మణ్యంవణీకాళం చేదనం వ్యతి రేకఇత్య థE:అయంత్రి ప్రకారః ఉప మేయాధిక్యవర్యవ సాయీ ఉప మేదున్యూనత్వపర్యవ సా యీ అనుభయవర్యవసాయీచేతి !! ఈ త్రాచ్యాము దాహరతి!! శైలాఇతి! సంతఃసత్పురు సా: శైలా: పగ్వతాఇవోన్న తాఃకింతు ప్రకృత్యాకోమలాః శైలాసు ప్రకృతికరీనా ఇతిభా వః- అత్రోపమాస శైలా పేక్షయా ప్రకృతికోమల త్వేన సతామాధిక్య పర్యవ సాయిత్యా యముప మేయా థిక్య పర్యవసాయీ వ్యతి రేకః ఏననున్య ప్యూహ తీయం ! ?.s !! సహజ క్లింలక్షయతి !! స స క్తిరితి! జనరంజనఃలో కానందకరఃసహభావః సాహిత్యంచేత్స సూక్తి ర్నామా?.0 కారఇతి నిష్కషకా యత్ర సహృదయహృదయాహ్లాదకరఃకస్యచితే - నచిత్సహభావః వర్ణ్యతత త్రూ కీ: జనరంజన ఇతివి శేషణాత్ ఆ నేన సాధకా మిత్యా ది ప్రయో గే తుస స సూక్తిః తత్ర సహభాషస్య చమత్కార కారి క్వారా వాత్ - ఉదాహర తి!! దిగంతమితి ! తస్య రాష్ట్ర కీర్తి: ప్రత్యర్ధిభిఃశత్రు నిస్సహ దిగంతమగమత్ ప్రాప్తి-అత్ర యడానిజప్రతాపాదిజని తాకీ లేని గంకం వ్యాప్తా- త బానీ మేనళత్ర ఎః పలాయ్యదిగం లౌ సేవ ప్రాపా ఇ త్యావంవిధ తాత్పర్యగర్భ త్వేన చమత్కార కారిణస్సహ దావస్య మణ నాత్స సూక్తిః ! % 3 || అధవినో క్రిః! సాచద్విధా !! కించిద్వినా హేయస్వరూసా కిం విద్వి నారన్యుస్వరూపాచేత ఆద్యాంల క్షయః!! : నో £3 || కించిద్వినాక్షస్తుతంవర్ణ్యంహీనం నికృష్టం ఉత్య వేసాన శ్వేన వర్ణ్యతెయదీశ్యధE:-తలి వినోక్తి నామాల కార:-ఉదాహర తి- విద్యేతి !! హృద్యమనోహరాపి ద్యా- వినయసంపవలవి నావినడుసన్యు స్టిమంత రాసా వజ్యసదోషా- అత్రవిద్యాయా:వినయసంప అంచు నా నాన్యగర్ణ నాద్వినో క్తి: || K8 | స్వ తీయాంలక్షయతి || తదితి-తత్ ప్రస్తుతంకించిశ్వస్తుకి నారద్యుండెత్ సుందరంయ చితహిణ సాపినినో కి రితిక ధ్యత ఇకథణ:! ఉదాహరతి || 2 నేత || సా రాజేంద్రభవతః ఏ సా సభా ఆస్థానమంటపః - కలై గ్వినాముజు నసంపర్కం: నావి భాతి- ఆత్రనఖాయాః ఖలనం 2 ర్కంవి నాగమ్యత్వవణ నాద్వినో కి 8 # KK! అథ సమాసో కింలకు యతి! సమాసో కి ·సవ్యాఖ్యానం ద్రాలోక గ్రంధం - అయ : మై : గ్రీముఖంపశ్యరక్తశ్చుంబలిచంద్రమాః || 42 || అలంకార పరికర స్సాలీ ప్రాయవిశేష 21 సుధాంశుకలితోత్త, సస్తాసంహరతువశ్శివః!!! ? సాభివ్రాయేవిశేజ్యేళ్ళు వేత్చరిక రాంకురః ! చతుర్థాం పురుసార్ధానాదాం తావనకు 2'? if AJ # నానావణ సంశ్రయ నేపోవణ్యాణవ - " ప్రస్తు తే ప్రస్తుత నృత్తాః శేకం లేసతి- అప్రస్తుక స్యా ప్రకృతస్యపురినూ కేక్ ప్రతీ ఓ వ్యకహణ సమాసోక్తిః - సమా సేనను క్షే, వేణ ప్రకృతి ప్రకృతకృత్తాంతవణ నాడి యమన్వధ = సంజ్ఞా ! ఉదాహర31 ఆయమితి- కన్య, త్కాముకన్య కాంచిత్కాముకీ ముద్దీ స్యఇయము క్తి - హేఏయే అయం దృశ్యమానం క్రమాశ్చంద్రః రక్తఃలో హితఃసఏ వైంద్యా ప్రాచ్యాః ముఖం , గ్రభాగంచుంబ పృశతి- శ్యంలోకమే - ప్రస్తు తెవ ణ్య మా నేతృంతాం ప్రముఖ శబ్దస్య ప్రారంభ వస సాధాక క్యాణ్ చుంబ తీత్యస్య సంస్పర్శ పడగసంయోగ సాభారత్యాద్ర కళబన్యలో హక కాముక నా కళ్యాచ్ఛంధ్రనుశ్శబ్దం తపుంలిం గేన సంద్రీశబ్దగత స్త్రీలం గేనచఅయం 5 కః కాముకస్సక్ ఐంద్రా: ఇంద్రసం బంపస్కృతపరాంగనాయాః ముఖంపదనంచుం బతిస్వవ సేన కవళం సంయో?" యతీత్యధ -:- ఏవం ప్రకారఃఇం గ్రసంబంధోపస్కృతపర వరాన్ని కు కాముకవృత్తాం తఃప్రతీయత సమాసో కి:!! 23కరంలకు యతి" ఆలంకార ఇ ? || సాభిప్రాయఎ శేషణే : అన- నిశేష కషయక తాత్పర్యగ భై E A = శేష ణే హేతు బైః పరికరః ప3క రాఖ్యోలం -- యత్ర సాళీ ప్రాళ్పు రేషశాన్యు సాస్యం చేత శ్రమకరాలంకార ఇవృధం. ఉ దాహరతి ! ను కాంశ్వం : సుధాంసకలితొ పం- చంద్రపరిష్కృతః ఉత్తంసః శేఖరోయ స్య సత్యలో కః-శివశివః తాపంమనస్తాపంహరతునివ-శకాయతు ఆత్ర సుధాంశుకలి తెతా దిగేక ఇంతాపహరణ సాము థ్యాం భీ ప్రాయగ భ5021:13కరః || x 2 || పరిక రాంకు 6ne alయతి ! సాభిప్రాయ ఇతి | వి శేష్యేసాభిప్రాయేశలితు పరికరాంకు రాఖ్యోలంకా కంభవే యత్ర వి శేష్యపభిప్రాయగధకాంస్యా త్తత్ర సరికరాంకుర స్స్యాత్యధం:- ఈ డాహరతి|| చతుణా - ంపుమనాథా నాం ధమాణధం కామ మోక్షాణాం డాతా దేవః- తదాన సముదా: దేవ తాచతు గుజః విష్ణు రేష. ఆప్రచతుభుక జుల్వాద్విష్ణు రేవయగప చ్చ కుర్విధ పురుషాధం ప్రదాన స మధ: నా న్యో దేవ '2 క? ప్రాయగవకాం చతురు జవి - హ్యాపాడానం! kui అధశ్లేష5 || సచ కధ:- ప్రకృతా సేకగోచరః- ఆ ప్రకృతా నేక గోచు-ప్రకృతాప్రకృతగోచన శ్చేత్యభ ప్రామేణ తల్ల కుణ్ కీ పూర్వకంవిభజు తే-నానా థేకా ! అనే కాథకా గోచరః ణా వణో భయాశ్రయః- కేవల ప్రకృత గోచరః- కేశ లా ప్రకృతగోచరః- తమథయకషయశబ్దని న్యాసరూప స్క్రిప్ థః- శ్లేష ఇతృథE:- తత్రకే నల ప్రకృతడోచరము జాహరతి ! సర్వరోమాధవ ఇతి || సర్వదః సర్వాథక ప్రదః సిమాధ వః పాయాత్ర తుయః అగంగోవధక నాఖ్యం గా భునం అదీఢగత భృశం బిళలి" ·. సవ్యాఖ్యాతండాకోక గ్రంధ. యాశ్రితః| సర్వదోమాధవః పాయాత్సయోగం గామదీధరల్ ||LE ! అజేసే త్వన్ముఖం తుల్యం హరిణాహితస క్తినా | ఉచ్చరచ్బూరికీలాలఃశు శు భేవాహీ నీపతిః || 20 ! అప్రస్తుత ప్రశంసా స్యాత్సాయత్ర ప్రస్తుతాశ్రయా 1 పక్కకృతీశ కుం లేషుయోస్యంశక్రాన్నయాచతే|| 20 || ప్రస్తు తేన ప్రస్తుతస్యగ్యోత నేప్ర శివపక్షే తుఉమా ధవః సర్వదా పొయాత్ -యః శివఃగంగా ఆధీధరత్ శిరసావహతిస్త ! KF ద్వితీయము దాహరతి ! అట్టే నేక హేప్రియహరిణాసూర్యేణ కహి శానిహీ తాసక్తి రాసక్తిశ్వ స్య తేన అద్దేశపు దేన తధాహరిణే నషృ గేణ స క్తిర్యస్య తేన ఆ బ్రేనచండ్రేణత్వన్ముఖంత్వర్వ దనంతుల్యం సమం- ఆశ్ర అజ్ఞపడస్యోపమాన ల్వెన అప్రకృతపద్మ చంద్రగోచరత్వాగ ప్ర కృత : శ్లేష: ఆ త్రాట్టేనేత్య శ్రఏక నాహావలంబీ ఫల ద్వయవ దధకారం ప్రతీ తేకథ = శ్లేష :- హరిణాహీతసక్తి వేశ్య త్రణ శు కార్డు నచ్చబ శ్లేషః - తృతీయము దాహర! ఉచ్చ కదచశ్ఛ ద్బూరిబహుళంకీలాలంతోణితంయస్యసం • శోణి శంభని లాలమిశ్యవర: వా హేలీ - 2 నే నా పతిఃశుశుభేదిది పే-త థాఉజ్జృంభమాణంభూరికీలాలము ఒకందు స్యసః వాహినీ పతిః సముద్రఃశుశుభే- ఆత్రసేనాప తెః ప్రకృతత్వంఘము ద్రస్యా ప్రకృతప్పకుతః ప్రకృతాప్రక్క తగోచరః శ్లేష: || 20!! ఆథా ప్రస్తుత ప్రశం సాంలకు యతి || అప్రస్తుత ప్రశం నేతి || తత్రాప్ర స్తుత ప్రశంసా స్యాదితి యోజనా• ప్రధమంజేయాకు తేక్య త్రాహ' సేతి. యక్షసా అప్రస్తు త ప్రశంసాల ప్రస్తుత వృత్తాంతపణ ను ప్రస్తుతా శ్రయా ప్రస్తు కవృత్తాంత ప్రతిసర్యవ సాయి నీ స్యాదితింజంధ:- యత్ర ప్రస్తుత నృత్తాంత ప్రత్యాయ నాయా ప్రస్తుత వృత్తాం" వణ్య త ఆప్రస్తుత ప్రశంసాభ్యోe 0 కార ఇతి నిష్కపు. : - ఆతాస్రస్తుత సామా న్యాత స్తుతం శేష ప్రతీతి:- అప్రస్తుశకు శేషాళ స్తుత సామాన్య ప్రతీతిః - అప్రస్తుత కా రణాత్ ప్రస్తుత కార్య ప్రతీతి - అప్రస్తుత కార్యాత స్తుత కారణ ప్రతీతి. అప్రస్తుత సమా పోశ స్తుత సరూప ప్రతీతి శ్చేత్య ప్రస్తుతి ప్రశంసా పంచప్రకారా ! తత్ర సారూప్యని బ ం ధనాక్రస్తుత ప్రశంసాముదాహరతి|| ఏక ఇతి || యశ్చాత్యఃశక్రాదిం డ్రా దన్యమిశరం ప్ర భుంనయాచ తె! • సర్వంసహావతి శమంబున చాత కానామితివచనాదిండ్రోయ దానషణ తితావత్పర్యంతం ప్రతీక్ష్యత స్స్మహే వకమంత రాళ ఏవ చాత కో గృష్ణ తీతి ప్రసిద్ధిః - సఏక ఏ వచాత, : శకం లేషుపశిషుమ ధ్యే కృతి నిపుణః నత్వ న్యేపక్ష్మిణ ఇత్యథ=:- ఆత్ర సార్వ భౌమంది నాస్యంకు ప్రంరాజానంన ప్రాధ్య యామీత్యభిమాన శాలినో వృత్తాంతస్యనర్ల నీయస్యప్రత్యాయ నాథశాంతత్సరూపా ప్రస్తుత చాత కవృత్తాంతోషణి- త ణ తీయను ప్రస్తు ప్రశం సొఉదాహరణాంతరాణ్యూహ్యా ? || Lo! అడ ప్రస్తుతాంకురంల క్షయతి ! ప్రసు తే నేతి || ప్రస్తు తేస ప్రస్తుతవణం నేన ప్రస్తుత స్య ప్రస్తుత వృంత్తాంత స్యజ్యోత నేసతి ప్రస్తు శాంకు రాలంకారః యత్ర ప్రస్తుతవృత్తాంత ప్రత్యాయనాయ ప్రస్తుతాంతర వృత్తాంతం వణ్య తే- తత్ర ప్రస్తుతాంకురాలంకారః!! ఉదాహరతి ! కిమితి || హెభృంగమాలత్యాం సుమనోల తాయాం క్యాంవివ్యసూనాయాం కంటకై స్సూచిక ల్పై సూక్షానయ వైపేడ ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రావోక గ్రంధం. స్తుతొంకురః కింభృంగసత్యాంఘాలత్యాం కేత క్యాకంట కేద్ధయా!! L-9 || 2 ర్యాయో కంతుగమ్యస్యవచోభంగ్యంతరాశ్రయమ్ 1 నమ స్తస్మైకృతో యే నముధారాహువధూకుచౌ || 3 || పర్యాయో క్తంతదప్యాహుర్య ద్వ్యాజెనె ష్టసాధనమ్ | యామిచూతలతొం ద్రష్టుం యువాభ్యామాస్యతామిహ || 2018 ఉక్తివ్యా జ స్తుతినిందా స్తుతి భ్యాం స్తుతినిందయోః1 కస్వధు = సివి పేక . . , యా వ్యాప్తయా కేత క్యా కేతకీముకు ఫేన కింకిఁ ప్రయోజనం - అతిమ్మ కులాం సౌరభ సాలి సంసుమనోళి, తాం విహాయ తీక్షణం కావృతే కే నుకు? క్రీడాముతో, సక ఎ మేని నా పః- అత్రోద్యా నేస్వకాం తెన సాకంగపూశాయాస్సౌందర్యాని న్యాస్స్వ కొంత గ్యపరనని తాసక్తత్వం నివర్తయిన మిచ్చంత్యాక స్యాక్కము క్యావచు మీనం - తత శ్చ హేకాంత అతి సౌందర్యవత్యాం మయిగ్ధతాయా (శ్వపర పరాగి రజనపరివృతా యాంపకవనితాయా : కిమిత్యనురక్త సీతి ప్రస్తుశవృత్తాం తెకణ నీయే సతిష్టప్ప త్యాయ నార తత్సరూపః ప్రస్తుత ఏ సృంగ వృత్తాంతో వణికాత , తన పతి ప్రస్తుతాంకు 5:1 ఓ9 ! అథ సర్యాయో క్తం- తద్ద్వి ఫం-1 హ్యూస్యకూ పొం పొంతన వణ మాసం వ్యా జే నష్ట సాధన రూపం ఛే. శత్రాద్యంల కుయతి || పర్యాయో క్తమి తి! గమ్యం వంకరా శ్రయంరూ పొంతర ప్రతిపాకంవచనంవణ నమి శృతజ - పర్యాయోయద్రూ పేణం మ్యఃత స్యైనమూ పొంత వేణవ సమితియ త్త స్పర్యాయోక్తం- ఉదాహర - నను ఇతి-శ సై- వాసుదేవాయనము - యో రాహుం స్వచ శ్రేణ రోమాత్రాన శేషంకృత్వాకంతదం గ నాలింగనంతర ఖాసశక్తృత్వధూ స్తనయో వైజాయ ఫ్యం సంపాదిత వాక్-తస్మై రాహువనూ స్తన వైయస్యణ కాంణే ధనవ రెనమ ఇత్యసః- అస్యవాసుదేవస్య ఆ సాధా రణడ ను = ణక్ష్మీపతిత్వాది నా గమ్యస్య రాహువ మాకుచ వైయస్య:- కాలి త్వేన ప్రతిపా డనంపర్యాయో క్తమ్ ! ! !! ద్వితీయం లక్ష యతి!! పర్యాయో కమితి వ్యాణేనా న్య కార్య చ్ఛ లేవ- శిష్ట స్యాథ - స్వసాధనమిలియన్-తదపెసర్యాయో కంక వయఆహురిత్యర్థ:-య త్ర స్వాభీష్ట కార్యం కార్యాంతర క్యాబేన సాధ్యతే. తడ పర్యాయోక్త మతి నిష్కపు :- ఉదాహరతి !! యామతి : క స్యాశ్చిత్సఖ్యాశ్వసన్నిధౌలజ్ఞాన యోగకాంపత్యోః స్వశ్య చూతల తాదశజు నాళ కాంగమన వ్యా బేనయ థేచ్ఛా ఏ హారం పొసన మిచ్ఛంత్యా ఇవంప చనం- జహం చూతల తాంసహకారశాఖాంప్రష్టుందూమి, చ్ఛాపె- యుపొభ్యాంభవ ద్భ్యామ ③వకుసుమిత నీరంద్రకుం జే.ృహే ప్యతా చు తాం! ఒక | వ్యాజస్తుతింల , యత! ఉ 93తి 1 : 3 దాస్తుతి క్యాంపు సంచలేరు కిన్యాసున్యలం కొరః-య త్రసం న్యా చేనస్తుతి లేన క్రియ తే- యశ్రస్తుతివ్యా ళే నవిండైవ క్రియ - పి వ్యా స్తుతింత్యసం:- త త్రాడ్యాముడా హరతి! హేస్వమణ నిగం 7- తెకవకోవి వేకః - 5 వేకో నా స్త్రీత్యధE:- యజ్యహ్మి త్పాపీనః షా పనిలయా దినం స్వగణంనయ - ప్రాపయ నే- పాపినో పిశ్వం ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధం. నయ సేపాక్షి నొదినమ్ ||LM || సాధుదూతిపునస్సాధుకర్తవ్యం కిమితః పరమ్ | యన్మదధకా విలూ నాసిదం తై రపిన ఖై రపి|| LL ! నిందాయానిందయావ్య తీర్వ్యాజనిం డేతిగీయ తే| విథెసనింద్యోయ స్తే ప్రా గౌక మెవాహరచ్ఛిర? ! 22 || ఆ క్షేపస్స్వయము క్తస్య ప్రతివేధోవిచారణాత్ | చంద్రం సందశ- స్నానాత్స్వ కాంప్రాపయామీలియ స్తవాఖీని వేళ- అయమపి వేక ఇత్యథ -:- దుష్ట జనవ ధః న స్యాసహణ త్వాః త్యాపాతతో భావః- ఆత్రోక్తనిందయా హెగంగేశ్వం పాపినో పిస్వగికణం కరోసి- ఆత్రస్వతభావోసరవధిక ఇతిస్తుతి రేవగమ్య తే అతో వ్యాజస్తుతిః- హ్య జేనస్తు: వ్యాజస్తు 493 న్వధ సంజ్ఞా || 27 || ద్వితీయము దాహవతి! సాధ్వతి ! ప్రియు విరహమసహమా నా కాచిన్నా యికానాయకం సమా నేతుందూతీం!! పేపయి త్వాకరుప భుక్తాం నఖచిన్నది జ్ఞాత్వాస్తుతివ్యా జేనతాసు పాలభ తే- హేరూతి సాధుసమ్యక్ పునర పి సాధుశ్వయా సాధ్వాచరిశం- అతణ్ణమ్యాసీత్యవణ ః-సనునుయా పతత్ప్రశంసార్హం కింకృతం యేన శ్లాఘ్య సీత్యత ఆహ ! కతజు మిన్యమితి || అతః పరమస్యత్కింకరణ వ్యం- మదశ మన్నిమిత్తం ల్వే? శేషః - వం తెరపిన ఖై కపి - పిలూ నా సి "సిచ్చిన్నా సిమలియక తదంతనఖకు త్రివి దారితాసితియక్ - అతో స్మాద కంకతకావ్యంకిను స్తి. అత స్సాగు సా థ్వితీస్తూయన ఇత్యభణః - స్వపీ డామప్య విగణయ్యపర కార్యప్రవృత్తి కస్యనాశాస్య ఇతి ఆ పాతతో 15 - శ్వంమకథ = 06గతాసి- కంతు మత్కాం తేన సహవంతు మేవగతాని- ది క్వాండూతీమ ర్యాగోల్లంఘినీ మితినిఁ బాగమ్యత ఇతి వ్యాజస్తుతి - అత్రవ్యాజడూ స్తుతి : వ్యాజస్తుతిః || 24 | వ్యాజనిందాంలక్షయతి !! నిండాయాఇతి : నిండయాన్య నిందా దాయాః వ్య $: ప్రతీతిస్సవ్యాజసు దాఖ్యోలంకార ఇతిగీయ తెథ్య తే ఇత్యధణ. ఉదాహరతి ! 2 వ ఇత ! సంసారనిర్విణ్న స్తత్స వతజు కంసము పొలభ తే-హేవి ధేబ్రహ్మణ సహక నింద్యః నించాహణ - కుతు-యతః ప్రాక్ పూర్వకా శేతవ ఎక మేని శిరః - హరత్ చిచ్ఛేద-నతును స్తకచతుష్టయ విశ్యథ - సను స్తము నకచ్ఛే దేశుపునస్సం సాగని రాశుర భావాత్స ర్వేషి సంసారభార కేశవిముకొస్చంతః సుఖమాప్నుయురిత్యధకాః తు నిర్మూలనమఃృత వాక్ శివ ఏవనింధ్య ఇ శ్లోక తాత్పర్యం- అగ్రహరవిందయావిషమసంసార స్రష్టు విజ థేశి సిందా భవ్య వ్యక అతివ్యాజని దాభవతి || 22 || అథాక్షేపః-సచత్రివిధః - స్వయయు క్తస్యైవ పు చారశాశతి మేష రూపః - సి. పే, ధాభాసరూపః - తిరోహితని షేధ ధివ్యక్తి రూప శ్చేతి న శ్రాద్యంల కు యతి - ఆ క్షేపఇతి- స్వయము క్తస్య స్వే నైవోక్తస్య అథకాస్యవ చారశాతకి మే. పరి విచారంకృణ్యాక్రతి పే, వఇత్యథ కా:- ల్యచ్లో పెపంచ మీసక పోలంకార ఇత్యర:- కశ్చిత్కంచిండం పూర్వం సంప్రార్ధ్యపునస్స్వయమేవ అన్యస్యస చ్వేనత ద్వైయర్థ్యంది చార్యతంని షేధతీతియ దయమా క్షే, పఇతి నిష్క షి. ఉదాహరతి || చంద్రమితి || హేసఖి త్వమాత్మానం మాంచంద్రంసండశణయయ ఛాహం చంద్రంపశ్యేయుత థాకుర్విత్యర్ధ:- శ్వగృహవశ్యాం ద్వికమణకత్వాదాల్మానమితి ద్వితీయావస్తు సుచంద్ర సందర్శయేతి పొ ·S సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధం. యాత్మానమధవా ఏప్రయాముఖమ్ ||LLU || నిషేధాభాసమా క్షేపం బుధాః కే చనమన్వతే! సోహందూతీతనోస్తాప స్తస్యాః కాలానలోపమః|| LF!! ఆ కే పోస్యోవిగౌవ్య క్తేనివే. ఔచతిరోహితె గచ్చగచ్చసి చెత్కాంతతతై 9వ స్యాజ్ఞనినిర్మమ|| 2 31 ఆభాస త్వవిశోధన్యవిరోధాభాన ఉచ్యతే! నిన్నా తన్వి తోయు క్తః - హేచంద్రతానఁదయేశ్యఫణ:- అధశ్వయ మేవ: చాగ్యస్వోక్తు ప్రతి షేధ - ఆడ వాచంద్రసంకశఃనపక్షమాభూదిశ్యవణుక తః ప్రియా వదనం కాం తాముఖమ స్త్రీ విద్యతే - అత్యంద్రాకార్యకారిణః త్వవనస్య సల్వేనచంద్ర వైయథ్యాణ తదశకానంన కార్య మిత్యడం:- అక్ష సాధికాతస్యచంద్రవంకా నగ్య కాంతాముఖస త్వే న వైయర్యం. చార్య అన వేతికత షేష న్యసూచిత త్వాదా క్షేపః || 47 ద్వితీయంలకు యతి | నిషేధాబాసమితి || చనబు నాని షేధాభాసం ఆభాసమాసంని షేధమాకే పంమ స్వతె అంగీకుస్వం అత్యధE:- తెషామాశయఃనని మేక మాత్రహక్షే సః చమత్కా రాభా వాత్ - కింశుయోని వే, గోబాధిత శ్వేస ఆధావస్సకా ఆ దాంత రేపర్యవస్యణ కథంచిద్విశే షమాడి పతిన ఆక్షేపణతి ఉదాహరతి|| నేతి ! కయాచిద్విరహత ప్రియా ప్రేషి తొ కాచిచ్చా తుర్యశాలి నీదూతీకంచి న్నాడు మద్దశ్యాహ- 'హేనాయక ఆహంచూ తీనాస్మిన్యుమాణ నాగ్విషయే దూతీవభవామి- అనామయాయ శ్వత్య తెతత్సర్వం సత్యమేవ- అతణయందూ తత్వాత్త త్కాలోచిత మృషా వాచి నీలిళం కానకా న్యేతి భావః - ఆధవక్త న్యాంశమాహ-త నోరి3-4 స్యా స్వల్సి యాయాఃతనోశ్శరీగగ్యశాప విరహసంతాపః కాలానలో పమః ప్రళయ కాలవ హ్నీత్యుః ఆత్రదూత్యుక్తా వేప నాహంగూ తీతిని షేధః - 2 ధి: త్వాభా సరూపస్సకొ ఆహమనునయ కాలో చిత కై శవాదినీనభవామి- కింతుతథ్యవాచి న్యేవాసీత్య డెకా పర్యవస్యన్ని దాని మేజాగత్యత్వయాజీవసాయా అన్న థామృతి మయా దిలి: రేవ మాక్షి పతితిభవత్యా క్షే పః || LF || తృతీయం లక్షయతి || ఆక్షేపతి! 5 భౌవధా సేవ్య కేస్ఫు టేస తి- నిషేధోప్రతి షె థెతిరోహి తేజస్సు బేసతి అన్య ఆ షేపః-య భీమతని వే, భానుతున పూర్వకనునభిమతంవిధిం ప్రక టీకృశ్య భంగ్యంత రేశాభిమళ ప్రతి మేఖో గర్భకృన న్స్యాత్ తత్రాక్షేపఉచ్యత ఇతృధE:- ఉదాహరతి ! వచ్చేలి. కాచుస్స్వకొంత గమనము నిచ్ఛ స్వ యానగంతవ్యమిలికంరతోను ్వవస్వోక్తి చాతు రేణశర్గమున ని పదం సూచయలి- హె కాంతత్వంగచ్ఛ- అహంగచ్ఛామిచేత్తనమరణంఛ పేదతో గృహంగచ్ఛేయమిత్యా యా కూహ !! గచ్ఛనిచేదితి ! త్వంగచ్ఛసి చేత్త తైవత్వము దేశ్య జేశ ఎవమమజని జన్మ స్యా భవే - ప్రాధం నాయాం శస్తి డే శివున జన్మ ప్రాశయూ మీత్యథ : - మృశ్వా న్యస్యస్మి జన్మనిత వైవప్రియా స్యాం నాన్య స్వాతిభావః - ఆతోమరణాన్న బీ ఫేమీత్య సేనస్వ మరణసూచక పచ నేనమజ్జీవిత మిచ్ఛసి చేత్త్వంమా గచ్ఛేతిని జేధోగ కాకృతః- అత్రగమ వని షేధంధ్ర జ్ఛద్యవి బేరేజస్ఫుటీక రణా దా షీ సః || 23# ఆథరోడా భాసం - ఈయతి ! అభాసత్య ఇతి ! ఆరోధ న్యాభాస శ్వేచా బేసలి- సి, రోడాధానఉచ్య తే- య గ్రా పొతతో ·రణ్ సవ్యాఖ్యానచం ద్రా లోక గ్రంధం . హా రేణవక్షోజౌతవహారిశా || 20 || విభావనావినాపిస్యాత్కారణం కార్య జ న్మ చేత్ |అస్యలా వొరసానీ క్తంర క్తంత్వచ్చరణద్వయమ్ || 2 -9 || హేతువా మసమగ్ర త్వేకార్యోత్పత్తిచ్చసామతా 1 ఆ స్త్రతీక్షకఠి నైర్జగజ్జయతిమన్మ థః|| 23 | కార్యోత్పత్తి స్తృతీయాస్యాత్సత్య పి ప్రతిబంధ 31 న కేంద్రానేవ తేరాజ దశ త్య సభుజంగమః || 2 || అకారణాత్కార్యజన్మచతుధీ-స్యా నుస్ఫురతో కిరోధన్యపర్యవ సా సెపరిహారః క్రియ తే తత్రవిరోధాభాస ఇతి నిష్కషణ:-- దాహరతి !! వి నేటి || హేళన్వి సుందరి- తనవక్షోజొకుచో - హా రేణముక్తాహా రేణవి నాపి- హారిణో హారవం తౌహృద్యౌచభవత:-అగ్రహారరహితావపీహార సహీ లౌవిత్యాపాతతః, ప్రతీత స్య విరోధస్యహార రహితొవపినునోహరావితి శ్లేషభంగ్యాథాంతర స్వీకారేణప రిహృత త్వాద్విరోధాభాసః !. 20! అధ్వభావనా-సా చషడ్విధా- కారణం.వి నా కార్యో. స్పత్తికూ పొ. హేతు వైక శ్యేపి కార్యోత్పత్తిరూపా - ప్రతిబంధకస శ్వేసి కార్యోత్పత్తిరూ పొ-అకారణాత్కార్యోత్పత్తిరూపా-ఇరుద్ధాత్కార్యోత్పత్తిరూపా- కార్యాత్కా త్పత్తిరూపొ చేతికి తత్రాడ్యాంల క్షయతి !! విభావ నేతి !! కారణంచి నా కార్యజన్మ కార్యో త్పత్తి ర్వర్ణ్య లేచేద్విభావనాస్యాత్ - ఉదాహరతి!! ఆపీతి || హే కాం తేత్వచ్చరణద్వయం- అలాక్షారసాసిక్తంలాక్షార సలేపవలహిత మపిరక్తం లో హితంజాతంల క్షారస లేపన కార ఇం: నా కొం తాపాదయుగళే శ క్తిచురూప కార్యోత్పత్తిన ME నాద్విధావ నా- లౌహిత్యం నైసరీజ కమితి విరోధ పరిహా 5 : 1 2 9 || ద్వితీయాంలక్షయతి ! హేతూనామిలి || హేతూ నాం కార” నామసమగ్ర త్వేపి అపూణ శ్వేసి వికల త్వేపీడియావత్ - కార్యోత్పత్తిశ్చకా ర్యోత్ప త్తిక పి-సావిభావ నామ తాకవిసమ్మ తా!! ఉదాహరతి || ఆ స్త్రీ రితి !! మన్మథః ఆతీక 8 నెరతీ– గకి నైశ్చ ఆ ప్రేరరవిందాదిభి పంచభిః బాడై :- జగల్లోకం జయతివశీకరోతీ త్యధణ:- లోక తీడ్ల కఠినా న్యేవ జయ సంపూణ సాధ నాని - అత్రత్వరంగ స్యచారాణి అనిశిత మృదుత్వాద్వికలానిత థా పీజగజ్జయరూప కార్యవణ నా ద్విభావ నా || 2 3 || అథ తృతీయాంల క్షయతి ! కార్యోత్పత్తితి | ప్రతి బంధ కేసత్యపి కార్యోత్పత్తి స్స్యాచ్చేత్వాతృ తీయా విభావ నేత్యథ :- ఉదాహరతి || న కేంద్రానికి ! హే రాజ రామచంద్ర- తేతవ ఆ సిఃఖడ్గ ఏవభుజంగమః సర్పః నరేంద్రా రాష్ట్ర : విష వైద్యాంశ్చ 19 న రేంద్రోవిష, వైద్యో నీతి రత్నమాలా యాం- దళతితద్ద శసంకరోతి- అత్ర శేషేణ మణి మం డౌషధశాలి నామ పి విష వే ద్యానాంసర్పదష్ట లౌవర్ణ్య - లో కెమణీమంత్రాదిభిస్సపణ దశ నం ప్రతిబధ్య తె- ఇహతు తేషు ప్రతి బంధ కేషు సత్స్వపి సపజా దశనరూప కార్యోత్పత్తివణ నా ద్విభావనా || 281 అథచతు ధీ 0లక్షయతి || ఆ కారణాంతి ! అకారణాత్కారణ భిన్మాదపి కార్యజ న్మ కార్యోత్పత్తి శ్చేత్సాచతు ఢీడా విభావ సేత్యర్థ :- ఉదాహరతి ! శంఖాదిలి ! ఆత్ర"కామినీ కంతఃశంఖ త్వేనత దీయగానంచనీ నాద త్వే నా ధ్వవ సేయ తె- హేసఖిశంఖాత్కంబో:

·నవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః. ద్విభావనా ! శంఖాద్వీణా నినాదోయము చేతిమహదద్భుతమ్ || 2 Y || విరుద్ధా త్కౌళ్యనిష్పత్తిదృఢహకాచిద్విభావనా ! శీతాంశు కిరణా స్తవ్వింహంతసం తౌపయంతితామ్ || 22 || కార్యాత్కారణజన్మా పిదృష్టా కాచిత్వభావనాయ శృపయోగశిరభూత్కరకల్పతరో స్తవ || 22 || కార్యా జనిర్విశేషో కిస్సతి పుష్కల కారణే హృది స్నేహకు యోసౌభూత్మ్సగదీ పేజ్వలత్యపి || 20 || ఆ సంభవోర్థనిషత్తరసం భాన్యత్వవణకానమ్ ! కోవేదగోపశిశుక శ్మైలను త్పాట యే దితి; 2 = ; విరుద్ధం భిన్న దేశ త్వం కార్యహేత్వోర సంగతిః! విషం జ అయంవీణాని నాదః వీణాధ్వనిః- ఉదేతి శ్రూయత ఇత్యర్థః, మహ మహదద్భుత మత్యాశ్చర్యంశం ఖాద్వీణా నాదస్య ఆ శ్రుతచరత్వాదితి భావః- అఆ నీణా నా దేవీణే న కారణం శంఖ స్త్వకా రణం- తాడృశాదపీ వీణానాదరూప కారో స్పీత్తిశణణ నాద్విభావనా !! ? Ki! ఆధపంచ మీంలక్షయతి || ఇరుదితి || 8 రుద్ధాద్విరుద్ధ కారణాత్ కార్య నిష్పత్తి : కార్యోత్ప త్తిరసికా చిద్విభావ నా- దృష్టా ప్రసిదైత్యథ : ఉదాహరతి ! శీతాంశ్వీతి || శీతాంశుకిరణాశ్చంద్రక రాః- తాంతన్వీంసుందరీంసంతాపయతి పరితప్తాంకుర్వంతిహం తేతి ని పా దే- అక్షతాపని నతణ కత్వేన తాసవీరు ధైశ్శతాంశుఃకిరణే తపోత్పత్తికథ నాద్విభావనా || 24 F అధషష్టీం లక్షయతి ! కార్యాదితి || కార్యాత్కారణ న్మా పీ 'కారణోత్పత్తికపి కాచి ద్విభావ నాదృ హే. లో కేకాగణాత్కార్యజన్మే లిమ ర్యాదా- తాముల్ల (మ్య కార్యా దేవ కారణోత్సవః ఈ తాచేద్విభావ నా కాచెడ్డృషైత్యథ5 : - ఉదాహరతి!! 'హేరాజకాతవకర ఏవకల్పత మః- తస్మాద్యశ ఏవపయో రాశీః అంబుధి కభూత్ - సముద్రాత్కృతరూత్ప త్తేశ్శాస్త్ర ప్రసిద్ధ త్వాత్సముద్రః కారణం కల్పవృక్షణ కార్యం- ఆశతు కార్యభూత కల్పతరో రేపకా గణభూత సము ప్రోత్పత్తినణః నాద్విభావ నా ! 2 2 !! అథని శేషో కింలక్షయతి కార్యాజ నితితి || సంపూణ కారణే సత్యపి - కార్యాజని: కా ర్యానిష్పత్తి: వ శేషో కి:- ఉదాహగతి !! హృదీతి !! స్మర ఏవ దీపః తస్మిక్ జ్వలత పి. హృది కాంతా హృదయే- స్నేహస్య ప్రేమ్లః తైలస్య శశయోనాభూత్ లో కేదీపజ్వాల నే సతి స్నేహక్షయో భవతి ఆత్రతుస్మర దీపజ్వల సే సత్య పీ శైలం నక్షీణమి , తైల నా 7 కారణే దీపజ్వల నే సత్య పిశచనిస్పత్తిషణం నా ద్వీ శేషా ! || 23 అసంభవంలక్షయ 9 | అసంభవంతి ఆధజా నిప్పత్తి: కార్యసిసంభావ్యత్వవణజనంసం భావనాశక్యశ్వణం నమ సంభవాలంకారః - యస్యకస్యచిత్కార్యస్య నిష్పత్తాకషయె ఇద సంధావణుకు మేప నశక్యత ఇతీయ త్రనణ్య = తెతత్రాసంభవః!! ఉదాహరతి || కవాలి !! గోపశిశుక : గోపబాలకఃకృష్ణ:- శైలసు త్సాటయేత్ ఉన్మూలయిష్యతితి-కో వేదకో వాజా నాలి- సకో పిసంఛావయితుంశక్నుయాదిత్యథ -:- అగ్ర శిశుకృత స్య గోత్రోద్ధానస్యరో పేజేత్యసంభావ్యత్వవణ నాచసంభజాలం కారఃi 2F || అథాసంగతి!! సొచత్రిథాకా గ్య హేత్యో భికాన్న దేశత్వకూ పొ- ఎకత్రకర్తవ్యస్యలన్యశ్రకృతిక పొ - అన్యచ్చి కీ°E" ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః - లధ రైః పీతం మూర్ఛి తాళపధీ కాంగనాః | 001 అన్యత్రకరణీయ స్య తతోన్య త్రకృతిశ్చసా! అపారిజా తాంవసుధాంచికీర్ష ణ ద్యాంతధాకరోః| Un | ఆ న్యత్కర్తుం ప్రవృత్తస్య తద్విరుద్ధకృతిశ్చసా | గోత్రోద్ధారప్రవృత్తోపి గో త్రోచ్ఛేదంపురాకరోః || 19 || విషమంవణ్యః తెయశ్రఘటనాననురూప స్తద్విరుద్ధ కృతిరూ పొ చేతి !! తత్రా కత్రాజ్యంలకు యతి || విరుద్ధమితి || యయోః కార్య హెత్వోః భిన్న దేశత్వంభిన్న దేశావస్థానం విరుద్ధమనుపపన్నంతయోఃతద్వణ్య- తేచేత్ - సఃఆసం గత్యలంకారః - ఉదాహరతి విషమితి || జలధ రై మేః ఫైః - విషంజలం కాలకూటశ్చపీ తం-పధి కాంగ నాఃవియోగివ ధ్వః - నూచ్ఛిF :- జలపూణణ మేమా నా నుద్దీ పకత్వాత్త దశః నానూ చ్ఛా కాంతాబభూవురిత్యథ : అత్రిషమితి శ్లేషమూలా భేదాధ్యవసా యేన మేఘా నాం కాలకూ టపా నే సతిషధిక స్త్రీణాంమూర్ఛేతి ప్రతీయ తే - లో కేహియస్య విష పొనంత స్యైవమూ ఛ్ఛేతి విషమూర్ఛ యోస్సమాన దేశత్వముచితం భిన్న దేశత్వంతుని రుద్ధం- ఇహతు మేఘా నాంజిష పానం 'స్త్రీణాంమూ ర్ఛేతితయోర్విరుద్ధ భిన్న దేశత్వపణ "నాదసంగతిః || JC II ద్వితీయాం. క్షయతి !! అన్య త్రేతి || అన్యత్రకరణీయస్యకతుణ మహః స్యతత స్తసాముచిత డేశాత్ - అన్యత్రానుచిత స్థ లేకృతిఃకరణం చాన్యాసంగతిః- ఉదాహ రతి- అపారిజా శామిలి - పారిజాత వృక్షం భూమింనయంతం కృష్ణ ముద్దిశ్యశ క్రస్యేదంసో పొలంఛవచనం- హేకృష్ణ వసుధాంభూమిం- అపారిజాతాంఆ పగతశత్రుకాం పారిజా తరహీతాంచ చికీర్ష ణ విధాతుమిచ్ఛక్ డ్యాం స్వగణంతథా ఆపారిజాతాం పారిజాతరహి తాం-ఆకరోశికృత వాక్, - అఆశ్లేష మూలా భేదాధ్యవసాయేన భువమ పారిజాతాంకతుః మిచ్ఛక్ స్వగణ మేన తాదృశంకృత వానితి-అన్యత్ర భువికతకు వ్యస్యా పారిజాతత్వస్యతతో న్యత్ర స్వగేకా క్రియావణ నా కసంగతిః || • || Tol తృతీయాంలకు యతి ! అన్యదితి అన్య త్కార్యంకతుణం ప్రవృత్తస్య తద్విరుద్ధ కృతి: కార్యవిరుద్ధ కార్యకరణంచసా ఆ సంగతిః !! ఉదాహగతి ! గోత్రేతి || గోత్రోద్ధార ప్రవృత్త పిగోత్రాయాఉ ర్వ్యా: ఉద్ధారాయ ఉదర గౌయ ప్రవృత్తో పిశ్వం- గోత్రో చ్ఛేదంగోత్రాణాంపర్వతా నాము చ్ఛేదంఖురఘట్ట సైద- శనంభువోడళనంచ - పురావరాహావతారే ఆకరోకృత వానసీత్యథ -ః - ఇదమపిత దానీ మేనకృష్ణ ముద్దిశ్యశ క్రస్యసోపాలంభవచనం- అత్రాపి శ్లేష మూలా భేదాధ్యన సాయేనై న భూమ్యుద్ధరణ ప్రవృత్తో పితద్దళన మేవకృత వానితి- అన్యద్భూమ్యుద్ధరణంకతు-0ప్రవృత్తు స్యకృష్ణ స్యత ద్విరుద్ధ కృతి: భూమ్యుద్ధరణ 'ణరూపకార్య విరుద్ధ తద్ధనరూప కార్యకరణంవణి- తమితిలక్షణసంగతిః || 19 || అడవిషమం! తత్తి షధం-అననురూపఘట నా రూపం విరూ పకార్యోత్పత్తిరూపంఅనిష్టావా ప్రి రూపం చేతి-యత్రాననురూపయోర్విసదృశయోఘః టనాసంబంధోవణ్య తే తద్విషమమిత్యథః :- ఉదాహరతి ! శిరీష మృద్వంగీ శిరీష కుసు మమృదుల గాత్రీఇయంక్వ- కుత్ర- తాదృక్తధావిధ మదనజ్వరశ్చక్వ అతిమృదుల త్వేన అతి దుస్సహత్వేన చానను రూపశ్వాదనయోఘంటనాత్తాదృక్సంతాపంకథం సోడుంశక్ను ·- నవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః . యోః) క్వేయం శిరీష మృద్వంగీక్వతాదృష్మ దసజ్వరః|| 3 ||విరూపకార్యస్యో త్పత్తికపరం విషమంమతమ్ 1 కీర్తింప్రసూతేధవళాంశ్యామాతవకృపాణి లార|| అనిష్టస్యాస్యవా స్తిశ్చతదిష్టాథలు నముద్యమాత్ | భత్యాశయాహి మంజూపొందష్ట్వాఖు సైనభ క్షితః| UX || సమం స్యాద్వణ సంయత్రద్వయో రష్యనురూపయోః! స్వాను కూపంకృతంసద్మ హా రేణకుచమండలమ్ || (TE ! సారూప్యమపి కార్యస్య కారణెనసమం విదు?! నీచ స్రవణతాలక్ష్మీ అలజాయా యాదితిభావః ఆ త్రాన నురూపయోఘణట నా ఇద్యం విషమం! 03 || ద్వితీయ ంల క్షయ తి! విరూ పేతి : విరూపకార్యస్య కారణ విరుద్ధ కార్యస్య ఉత్పత్తి జననమష్యపరమన్యద్వి షమం- మతమిష్టం - ఉదాహరతి - హే రాజ తన తవశ్యామానీలనణా కృపాణీఖడ్గః దవ థాంశుభాంకీతికాంప్రసూ తె- భవళ్ళయీ మహిమ్నా శుభాకీతి? గ్జాతేత్యథ :- కారణంయ ద్గుణకం కార్యం తద్గుణక మే వేతిలోక స్థితి:- ఆత్రశ్యామఖడ్గరూప కారణేనత ద్విరుద్ధ శుభకీ తిక్ జననవణణ నాద్వైతీయం విషమమ్ || లార || తృతీయం లక్షయతి || అసిస్ట న్యేతి | ఇష్టాథం సముద్యమాత్ అభిలషితాధోణద్యో గాకనిష్ట స్యానథ - స్య ఆ వాప్తిశ్చ ప్రాప్తి రపితద్విష మమిళ్యథ=:- య శ్రేష్ట లాభాశ యాప్రవృత్తే సత్యాంన కేవలమిష్టాన జాప్తి:- ప్రత్యుతా నథాణ వా స్తిరపియస్మాత్ - తదప్యపరంవిషమమితి నిష్కషణః- ఉదారతి భక్ష్యాశ యే తి!! ఆ ఖుర్మూ షికఃభక్ష్యాశయాభక్షణాహ ద్రవ్యలాభకృష్ణయా- అహిమంజూ షాంసర్ప పేటి కాంద ష్ట్వాదం తెశ్చిత్వా- లేసస రేణభక్షితః- భక్ష్యభ్రమేణసర్ప పేటి కాందష్ట్వాత ద్వివ రేణముఖం ప్రసార్యత త్రససర్చే ణ స్వయమేవ దష్టస్సర్ మృత్యోభూదిత్యధః:- అశ్ర భక్ష్యాధణ౦ప్రవృత్తేన కేవలంభక్ష్యానవా ప్తి:- ప్రత్యుత స్వమరణరూపాన థాణ వా వీర పి జా తేతితృతీయంపిషమమ్ || JK II అథ సమం|| తచ్చత్రివిధం- అనురూపపణ= వరూపం-కా రణసారూప్యవణ నరూపం- ఆక్లేశేన కార్యసిద్ధనణణనరూపం చేతి-త శ్రావ్యంలక్షయ తి || సమమితి !! యత్రానురూపయోర్వణ నంక్రియ తేత త్రసమాలంకారః - యత్ర అనుప యోరూర్వయోఃఘటనంపర్ణ్యతత త్రసమమితి నిష్కషణః - ఉదాహరతి స్వానురూ పమితి- హా రేణము క్తాహా రేణకుచమండలం స్వానురూపం స్వసదృశం సద స్థానంకృతం- అస్యాంగ స్యత డాశ్రయణ యోగ్యత్వాదితి భావః- ఆత్రముక్తాహాకస్యకుచమండలమసు రూపంస్థాన మిత్యనురూపయోఘకాటనంవణీ: తమతస్సమం || 2 || ద్వితీయంల సారూ స్యమిలీ !! కార్యస్య కారణేన సారూప్యం అనురూప్యవణ నమపి సమంవిదుః !! ఉదా హవతి!! నీచేతి !! ప్రాయశఃనీ చానువతం నశీలాం లక్ష్మి ముద్దిశ్య ఇవంసోత్పా సవచనం- హేలక్ష్మీ '2 జలజాయాస్సముద్రోత్పన్నాయా స్తవనీచ ప్రవణతాని కృష్ణానుసరణశీలత్వంని మ్న దేశాభిముఖ్యంచ. ఉచితా ఆహాతా జ లేనీచ ప్రావణ్యస్య స్వాభావిక త్వాత్త దుత్పన్నా యాస్తవాపినీచ ప్రవణతాకథంన స్యాత్ - అతః కారణగుణ క్రమాగత నీచ ప్రావణ్యవిష యశ్వం నోపొల భ్యేతి భావం- ఆత్రజల స్యనీచ ప్రావణ్యం నిమ్న దేశాభిముఖ్యంలక్ష్యాస్తుని పంలకు యతి ·ఈ || సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోళ గ్రంధం. స్తవోచితా || 2 ||వినా నిష్టంచతత్సిద్ధిర్యదథకాంక దురుద్యమః! యుక్తో వారణ లాభోయంస్యాల తెవారణాధికా సః || T U !! చిత్రంతత్ర ప్రయత్న శ్ఛే ద్విపరీత ఫలేఫ్సయా! ననం తిసంత స్త్రీలో క్యాదపి లబ్ధు సమున్న తిమ్ || TF" || అదిక ం సృధులాధారాదా ధేయాధిక్యవణకానమ్ | బ్రహ్మాండానిజ లేయత్ర తత్రమాం తిన తేగుణాః || 70 || సృథా చేయాద్య దాధారాధిక్యం తదధికం మతమ్ | క్రియ కృష్టానుమతి - శ్వంతయోకేప మూలాధా బాధ్యవసాయేనఁ గ్మ్యాః జనక సారూప్య వర్ణ నాత్ ద్వితీయంసమం!! 9 2 || తృతీయంల క్షయతే || వి నేతి ! యదభజాంయత్కార్యసిద్ధ్యర్థం- కతు రువ్యమః ప్రయత్న 8 --నిష్టం 2 నాతన్య సిద్ధిక్యదిత పపి సమమిత్యధజయ ల్కౌ ర్యసి ధ్యథంకరాప్రవతం తె - తత్కార్యమనిష్టం 3 నా సీక్ష్యతి చేత్త దపి సమమితి నిష్కషణ : ఉదాహరతి|| యుక్తవతి | మహ్యం వారణం దేహీలిచి రాత భృతి రాజానువత = నశీలం ద్వారిచ్వా ఫై కృతనివారణం స్యాలకం కృష్ణా రాష్ట్ర స్సోపహాసవచన మిడం - హేస్యాల వారణాధికా నఃగజాధికా నః నివారణాధిక నశ్చ తేక పోయం వార లాభః యుక్తఃచి రేణ ఛసతా౦తస్య వారణస్య అనాయాసే నైవల్ప స్యై వేప్సిత వారణరూపకత్వాగ నిష్టంని నా తల్లాభాచ్చసనం || లార్ || చిత్రంలశయతి ! చిత్రమితి || ఎపరీతఫ లేప్సయా విపరీత ఫలం ప్రొత్తుమిచ్ఛయా ప్రయత్న శ్చేత వృత్తివ్య దితి ప్రనతజనం చిత్రమిత్యనకారి. యద్వాత తయత్నః త ద్విపరీత ఫలంప్రాప్తు మతియ యత్రవర్ణ్యతే తత్రచిత్రమితి నిష్కషణ:! ఉదా హరతి|| సమం తీతి ! సంతస్సత్పురుసా:- ③లో క్యాత్ త్రైలో క్యాధిపత్యాదపి సమున్న శిమౌన్నత్యంల బుని ప్రొత్తు- నమంతి ప్రణమంతిన ప్రేభవంతిచ - అశ్రనమనం ప్రయత్నవి షయః తస్య తుఫలమథో దేశ సంయోగః త్రైలో క్యాధి కౌన్నత్యంతు తద్విపరీతఫలంత తాప్తు మిచ్ఛయాన మనమితి వణీ తత్వాద్భవతిచే వతిచిత్రం | బౌద్ధత్యం: హాయ శ్రీ రామచం ద్రప్రణామేత్యున్నత పద ప్రాప్తి యం వేసన్య 'ధాధోగతిపితివి వే కేనసత్పురుషా స్తం స్రణ మంతీ 3 తాత్పర్యం || Dr || ఆఖాదికం | తచ్చద్వివిధం!! ఆధారా దా ధేయాధిక్యవణ నరూ పం ఆ ధేయా దాధారాధిక్యవర్ణనరూపంచేతి- తత్రాడ్యంలకు యతి || అధిక మితి || పృథులా థారాదతివి స్తృత త్వేన ప్రసిద్ధాధారాదా ధేయస్యత దాశ్రిత స్యాధిక్య వర్ణన మితియ తదధి కమిత్యథ | ఉదాహరలి || బ్రహ్మాండానీతి ! హే రామయ త్రజలే బ్రహ్మండానివతంతే బుద్బుద ప్రాయాణీతిష్ఠంతిత శ్రమహాజ లేతవగుణా అనంతకళ్యాణగుణాః నహంతిననిలీ యం తెతత్ఫరిచ్ఛిన్నానధనంతీత్యభణః - తాదృశ జల ప్యాపర్యాప్తత్వాత్కియంత ఎవరు ణా స్తత్రనమాంతికిం పునస్స ర్వెగుణా ఇత్యధE:- ఆత్ర పృథుల త్వేన ప్రసిద్ధ జలరూ పా ధారా " దాధేయా నాంగుణా నామాధిక్యవర్ణనాత ధమాధిక భేదః H Fro || ద్వితీయులక్షయతి ! పృ ఖ్వా ధేయాదితి || అతిపృథుల త్వాన ప్రసిద్ధాదా ధేయా దాధారస్యత దా శ్రయ స్యాధిక్యవ ఇం నమితియ దధికంమతం!! ఉదాహకతి!! కియ దితి! హే సీతాధీశ వాగహ్మ కియత్పరి ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః, ద్వా బ్రహ్మయతై 9 తేవిశ్రామ్యం తిగుణా స్తన ||20! అల్పంతుసూ జ్మాదాధే యాడ్యదాధారస్యసూక్ష్మతా | మణిమాలోర్మి కా తేద్యక రేజపపటాయతే --- !! అన్యోన్యం నామయస్యాడుపకారః పరస్పరన్ | త్రియామాళశినా భౌతిశశీ భాతిత్రి భూమయా 13 : విశేష న్యాతనూధారంని నాప్యా దెయ వర్ణనమ్ 1గతేవి సూ శ్యాణి స్తం శ్ఛిండంతితత్కరా! విశేషస్సొపి య శ్యేకంవ స్వనెకత్రవణ్య- తె! అం అంతర్భ పుర పశ్చాత్సరం క్ష్వపి సైవ నFT NIP చిచారంభ లోక్యవ స్వంత కృతిచ్చసః! త్వాం పశ్యతామయా మాణకం స్యాక్ తత్స వినూణ మేతా నది కంకుకుళం మే వేద గణ - కుతః య త్రశబ్ద బ్ర హ్మణీఎతే మహాపరిచ్చిన్న ల్వేస పూర్వోక్తాస్సర్వానంశకళ్యాణ సుశా శ్రాచ్యంతి అసం బాసంతిష్ఠంగీత్యథ - తాదృశాస్తవగుణాః భవదీయన క్తసర్యచాగోచరాభవంతి-య ద్వా వేదపురాణేతిహాసాది శబ్బగోచరాభవంతి - ఆశ్రని శ్రామ్యంత్య నేనలాగృగుణా పే ప్రయాత భాధార స్య నాగ్బహ్మణః ఆధిక్యవణ నాడు ఏక భేద 8 | - ! అల్పం లక్షయతి | అత్పమితి ! సూక్ష్మాచల్ప త్వేన ప్రసిద్ధాదా ధేయా దాధారస్య సూక్ష్మ తావణ న మితియ త్తర ల్పంఉదాహరతి మణీతి !! విరహిణీం ప్రతిసభ్రవచనమి.నం - హేసఖి తేమణిమాలోర్మి కామ ణీమయాంగుళీయకం - అద్యాస్మిన్విరహ కా లేక రేభవత్సాణో జపపటాయ తే జపమా లే వాచరతి- పూర్వంగత్నమాలో మిళి కాంగుళీపరిచ్ఛేన్న త్వాత్సూకో, ఇదానీంతుక రేణప తత్రాపిజపమా లేయ మితివి బ్లేయం ! F S !! అన్యోన్యంలకు యతి || అన్యోన్యమితి ! యత్రపరస్వతముప కారోవణ్య తెర త్రోన్యోన్యం నామాలు కాక:-ఉదాహరతి త్రియా "మేతి ! శశీ నాచంద్రేణ ప్రయామారా త్రి: నాతి, త్రియామయాశశీ ఛాతి - ఆత్రశశినాగా త్రిరుపకృతాతయాశశీ- ఎవంసరస్పరముప కార వర్ణనా నన్యోన్యాలంకారః !! = 3 ! ఆయన శేషలల క్షయతి || విశేష.ఇతి !! ఖ్యాతం ప్రసిద్ధమా మాధారం వినా ప్యాథెయషణణనంత బాధే యస్యయత్రకు శ్రచిత్ స్థితిషణన సవి శేష ఉచ్యత ఇత్యఢణ: ఉడా హరతి|| గతఇతి | సూ రేగ తె ఆ స్తంగ తెసత్యపి దీపసాః దీపాశ్రితాస్సంశః తత్క రాస్సూర్యకిరణా స్తమ స్తిమి రంఛిందంతి నాశయంతి - అత్ర ప్రసిద్ధ సృసూర్యరూ పొధారస్య ఆ ఛా వేపితల్కిరణానాం దీపసమాశ్రితత్వోక్యావి శేష ప్రభేషః || EV || 2 శేషాంతరంలతయతి !! విశేష ఇతి | ఏకమే వవస్తు ఆ నేక శ్రవణ్య- తేయ ది- సొపితద్వణ సమపి వి శేష సభేద ఏ వేశ్యథణ: ఉదాహ 83 || అంతరితి || కస్యచిద్విర హీణోవచనమీగం- మే మమ అంతగభ్యంత రే- బహిబాహ్య దేశేపురః పూర్వదా గేపశ్చాతృష్ణ దేశిక ధాసర్వ విచ్యు పి సమస్తా స్వపి సై వప్రియైవదృ శ్య తే నాగ్యదిత్యధ = అత్రైక స్యాఏవ కారితాయాః సకల నే శిశ్వపి సితివణం నాద్వి శేష, భే దః || EX!! అన్యద్విశేషాంతరంలకు యతి !! కించిదితి !! కించిత్ యత్కించిలి యాదూ" భతః ఉపక్రమమాణస్య అశక్యవ స్త్వంతరకృతిర సాధ్య కార్యాంతరకరణంచవి శేషః- యశ్రయత్కించిత్కార్యసిద్ధ్యథణం ప్రవృత్తస్య దైవాద సాధ్యవ స్వంతరకరణంచ య ·3 సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధః . లబ్ధం కల్పవృక్ష నిరీక్షణమ్ = L||స్యాద్వ్యాఘా లోన్యధా కారితధాకారిక్రియే తచేత్ |C జగతీయ తెహంతితై రేవకుసుమాయుధః || 2 ||దృశా దగ్ధం మనసిజంజీవయంతిదృశైవయాః విరూపాక్ష స్యజయినీస్తాః స్తు దేవానులో చనాః | సౌక ర్యేణనిబద్ధాః క్రియా కార్య విరోధినీ 1 దయా చెద్బాల ఇతి శ్రవణ్య తేత త్రాపివి శేష ఏ వేతినిష్కషణ:!! ఉదాహరతి!! త్వామితి : హేరాజు త్వాం పశ్యతామయా కల్పవృక్ష నిరీకు ణమపి- లబ్ధం ప్రాప్తం-త్వద్దశ నాథకామయి ప్రవృత్తేస తి అతివితరణశాలి భూపతా వేవకల్ప వృక్షత్వాధ్యవసాయా శ్రద్ధశ నేనైవ ఆథాకద్దుర్ల ఛకల్పవృక్షుడశ నమపి నిష్పన్న మిత్యధ = :- అత్రరాజడశం నోద్దేశన ప్రవృత్తస్య దైనా దసాధ్యకల్పతరుదర్శన ప్రా ప్రివర్ణ నాద్వి శేష భేదః - ఆతస్సోయం త్రివిధ ఇతివిశ్లేయః II < < || ఆధవ్యాఘాతః - సద్వివిధః-త థాకారిణ్యత థాకారిత్వ క్రియా-సౌకర్యని బద్ధ కార్యనిరోధి క్రియా చేతి తత్రాడ్యం లక్షయతి || స్యాదితి ! తథా కాంత థాభూత కార్యసాధనం ఆత ధా కారి అభూత కార్యసాధనం క్రియేత చేద్వ్యాఘాత స్స్యాత్ - య ద్వాయ వ్యత్సాధనతయా కేన చిదు పొ త్తంత దేవా న్యేనతత తిభ టేనత ద్విరుద్ధ సాధనం క్రియ తే చేత్సోపి వ్యాఘాత ఇతనిష్కషణ - ఆద్యము దాహరతి ! యైరితి || యైః కుసుమైఃజగల్లోకి ప్రీయ తే తృప్తిమ శ్రియ తే- తై రేవజగజానం చదక రై రేన కుసుమైః- కు సుమాయుధఃజగత్ హంతి బాధ తే- అత్రజగతీ తిసాధనా స్యేవ కుసుమానిమన్మ ధేనత ద్విరుద్ధ జగత్పీ డా సాధ నానికృ తానీతి ప్రథమవ్యాఘాత భేదః!! F 2 || ఆద్యస్యో దాహరణాంతరమపీదళణయతి 1 దృశైలి ! విరూపాఠస్యశివ స్యదృశా నే త్రేణ దగ్ధంచున సీజంమదనం- యా వామలోచనా దృశాజీ 5 యంతి- తావిరూపాకు స్యజయినీకి వామలోచనా :మనోహరనయనాశిస్తు వెస్తోత్రంకరోమి పురావిరూపాక్షుః వృత్తిన సాధ నేనమదనందగ్ధ వాక్ వాక్ ఇదానీం విరూపాక్షవిజయనీ భిః- దృ శైవమదనో జీవిశః అతో విరూపాక్ష పతిభటత్వాత్తాత్ సౌమితి తాత్పర్యం- శ్రీ వేనమదనహ నన సాధన త్వేన కృతా దృక్ తద్విరోధినీభిః స్త్రీభిస్త స్వరుద్ధమదనజీవన సాధనీకృ తేతి ద్వితీ యోవ్యాఘాతః || 7 || సౌకర్యనిబద్ధ కార్యనిరోధి క్రియారూపంలక్ష యతి || సౌకశ్యణే తి! కార్యస్యనియు క్త కార్యస్య విరోధినీ క్రియాకరణం- నిబద్ధాచేతో పి వ్యాఘాత ఇతి ! ఆయమథ -ః - యేన సాధ నేన యత్కార్యక్రియా కేన ఛిద్ధృథీకృతా - తేనైవ సాధ నేన త త్కార్యం రోధి క్రియైన సుకర సమధికా చేతోపివ్యాఘాత ఏ వేతి || ఉదాహరతి|| దయే తి! కేనచిజైత్రయాత్రోను ఫేన రాజ్ఞా బాల త్వాద్యుష రాజం రాజ్య ఏవ సంస్థాప్యగంతుం ప్రయత్నే నకృతే సశి- చాల త్వామహంన పరిత్యాజ్య:- కింతుస హైవ నేతన్య ఇతిత ద్వియో గా సహీహ్లార్యువ రాజస్యవచనమి 20- హే రాజర్ చాల ఇతి తేతవమయిదయా చేత హిః ఆహం తే అపరిత్యాజ్యః కింతున హేవ నేత వ్యః ప్రత్యుతవి చార్యమాణె ఏతావత్పర్యంతమ వియు కస్యపరిత్యాగ ఏవనయు క్తః - అనామత్ స్థాపనంత్వన నసికథంరోచత ఇతివాక్య తాత్పర్యం. ఆశ్రరాజో చాలత్వ హేతు నా యున రాజస్య రాజ్య స్ఫాప నే నిష్కృష్ట సతి తెనై ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః - 30 మయ్య పరిత్వ్యాజ్యపవ లేEF | గుంభః కారణమాలాస్యాద్యథాప్రాకాం తకారణై 31న యేసశ్రీశి యాత్యాగస్త్యా గేననిపులంయశః|100| భవంతి నరకాఃపాపాత్పాపం దారిద సంభవమ్ 'దారిద్యమప్రదా నేన తస్మాద్దాన పరోభవ| 100 || గృహీతము కరీత్యాథః శ్రేణి రేకావళీ మత్రా! నె కర్ణాంత విశారతెకణాదో స్తంభడోలినౌ॥ 009! దో స్తంభౌజాను పర్యంతప్ర వ హేతు నాయువ రా జేనతద్విపరీత సహానయన మేవ సమథిం తమిలి వ్యాఘాత భేదః I Fri అథ కారణమాలాంలక్షదతి! గుంభఇతి ! ప్రాకాంతౌపూర్వోత్తత చేశాఅనతిక్రమ్య యథాప్రొక్సాంశం యాని కారణాని త్రాగుంభ: గ్రంధనం కారణ మా లేశ్యచ్యతే- ఉత్తరోత్తర కారణభూతైః పూర్వపూర్వవస్తుభి: పూర్వపూర్వకారణభూతైకుత్తరోత్తర నస్తుభీర్వాక్యతో యస్సందభణస్సా కారణమా లేత్యుచ్యత ఇతి నిష్కషణ:- తథాచఉత్త రోత్తర కారణభూత పూర్వపూర్వసందళణ:- పూర్వపూర్వకారణభూతో త్తరోత్తరసం దళ శ్చేతివ్విధా పర్యవసితా! తత్రాద్యాము దాహరతి ! నయే నేతి II నయెన నీత్యా శ్రీల క్ష్మీ : భవతీతికు శేషః శ్రీయాశ్యానివితరణంవి క్యాత ఇవి శేషఃత్యా సేన విపులంవి స్తృతంయ శః విద్యత ఇతి శేషః- ఆశ్రనయస్యస్వోత్తర శ్రీ హేతుత్వాచ్ఛి యస్స్వోత్తరఃతరణ హెతు త్వాద్వితరణస్యస్వోత్తరయశో హేతు త్వామత్తరోత్త కారణ పూర్వపూర్వగుంభః సకా రణమాలా భేదః || ౧ool! ద్వితీయాము దాహరతి! భవంతీతి || నర కారః రౌరవాదయ : పొ పొద్దుష్టకర్మణఃభవంతిజనా నామితి శేషః- పాపం దారిక సంభవందరిద్రతోత్పన్నంభ వతి- దారిద్య , ఆ ప్రదా నేన దాతృత్వాభౌ వేనభవతి - తసాత్కారణాత్ హేసఖైదాన పర: దాతృత్వాసక్భవయథాస క్తి సత్పాత్ర సముదాయే డానంకుర్విత్యథకాః - ఆత్రనర కార్ ప్రతి పాపం హేతుః పాపం ప్రతి దారిద్యం హేతుః - దారిద్య ,ప్రతి డా నా హేతుః అత్రోత్తరోత్తర కారణగుంభనరూపః కారణమాలా భేవ: ii non il ఏకావళీం లక్షయతి || గృహీ తేతి!! ఉత్తరోత్తరస్య పూర్వపూర్వవి శేషణశ్వం పూర్వపూర్వస్యవా ఉత్త రోత్తరవి శేషణత్వంగృహీతము కరీతిఃతయా ఆథకా శ్రేణిః పదాథ= ప థ్కీ- సాఏ కావ భీమ తా-తతః ఉత్తరోత్తరస్యపూర్వపూర్వవి శేషణ్వం య శ్రవణ్య- లేతత్ర ఏకాపూర్వ పూర్వస్య ఉత్తరోత్తరవి శేషణత్వంయశ్రవణ్య తేత త్రాన్యేతి ద్విధాభవతి-త త్రాడ్యామే వసాథశ్లో కేనో దాహరః ! నేత్రేవతి || తస్య మహీభుజః శ్రీరామచంద్రస్య నేత్రేకణాE0 తయోఃవిశ్రాం తే- తత్సర్యంతం ఆయ తెఇత్యధ ణ : కశోక్ దోస్తంభడోలినౌ భుజపర్యం శంలంబమానాశిత్యధ= : 100 || దోస్తంభావితి ! దో స్తంభౌ- జాను పర్యంశ ప్రలంబ నేనతత్పర్యంతమాయత ల్వేనమనోహరొ. జానునీరత్న ముకురా కా రెమణీదపణ ణసదృశె విద్యే తెఇతి శేషః అత్రపూర్వే నేత్రే ప్రత్యుత్తరయోఃకణ యోర్విశేషణత్వం-కణోః ప్ర తిదో స్తంభయోర్విశేషణక్వందో స్తంభౌ ప్రతిజాను నోవి శేషణత్వంజానునీ ప్రతిరత్న ముకురయోగ్విశేషణత్వమి త్యావోత్తరోత్తరస్య పూర్వపూర్వః శేషణత్వాదా డ్యై కావళిః వో ·3. లోక గ్రంధః. సవ్యాఖ్యానచం ఆ దా,లోక లంబనమనోహరౌ! జానునీరత్నముకురాకా శాకా రేతస్యమహీ భుజః 10 3 ||దీప 3 కావళీ యోగాన్మాలా దీపకముచ్యతే | స్మ రేణహృదయేతస్యా సేనత్వ యిక్క తాస్థితి:|108|| 4 1100 8!! ఉత్తరోత్తరముత్కర్ష స్సార ఇత్యభిదీయ తే 1 మధురం మధు పీయూషంతస్మాత్తస్మాత్క వేర్వచః|| 10 || యథా సంఖ్యం క్రమెశౌ వక్రమి కాణాంసమన్వయఃశత్రుంమిత్రం విప త్తించజయరంజయభంజయ || 702 || పర్యాయోయ దిపర్యా యైణైక స్యా నెకసంశ్రయం 1 పద్మంముక్త్వాగతాచం ఏవమన్యాప్యూస్య ? 0031 అథమాలాదీపంలక్షయతి !! దీప కేతి !! దీప కై కావళ్యోర్యో గా నాలా దీపకముచ్య తె- పండి తెరంగీ క్రియ జేషత్యథః :-యత్ర దీప కైకావళ్యోరలంకా రయోఃలక్షణే సంభవతఃత త్రమాలాదీపకం నామాలంకారఃతినిష్కషణః || ఉదాహర తి! స్మ రేణేతి ! కాచిలి యయా ప్రేషి తాతల్పి యంప్రత్యాహ - తస్యాః భవతి యా యా:హృదయెస్మ రేస్థితిః కృతాశ్వద్వరహాత్త స్యా:మహతీమన థపీడాజా తేత్యథ= : తెన ప్రియాహృదయేనత్వయిస్థితిః కృతామన థపరనశాసతీత్వయ్యేవమనోని వేళితవతీత్యర్ధ : ఆశ్రఫూర్వోత్తగవాక్యయోస్థితి నేక ఏవధమణ ఇతివ్యకా వర్ణ్యయో లేక ధమాణ స్వయ రూపందీపకం- గృహీతము కరీతి సద్భావా దేకావళిశ్చ - తయోర్యో గానాలా దీపకం ! 006 | సారం లక్షయతి ! ఉత్తరోత్తరమితి || పూర్వపూర్వా పేక్షయా ఉత్తరోత్తరం ప్రత్యు స్కషో వర్ణ్య తెచేత్త హీ సార ఇత్య భీగీయ తె- సారఃత్యలంకారః కవిభిరం గీకృత్యత ఇత్యధః - యత్ర పూర్వపూర్వా పేక యా ఉత్తరోత్తర స్య ఉత్కషణ : ప్రతిపాద్య తె-తత్ర సారాలంకార ఇతి నిష్కషణః|| ఉదాహరతి| మధురమితి ? మధుక్షౌద్రం మధురం మధురర స సంయుక్తం-తస్మాన్న ధునఃపియ్యూష మమృతంమధురం- తస్మా పియూషాత్క వేర్వచ్ మధురం- అత్రపూర్వపూర్వా పేరు యాఉత్తరోత్తరస్యఉత్కషకావణ నా త్సౌ రాలంకా ర:noxil యథాసంఖ్యంలడ యతి ! యథాసుఖ్యమితి ! యత్రత్రమి కాణాంస మానసం ఖ్యాకానాం- క్రమేణ ప్రథమం ప్రథ మేన ద్వితీయం ద్వితీయ సేత్యాది క్రమేణ సమన్వయో స థ్యణం తెతత్రయథాసంఖ్యా- లంకారః - ఉదాహరలి ! శత్రుచి:తి || హే రాజ త్వంశ త్రుంజయమిత్రురంజయ ఆసందయ- విపత్తంభంజయ నివారయ - ఆక్రమికాన్యాయ ఖాక్రమేణరణ నాడ్యధా సంఖ్య - nce | ఆథ పర్యాయః సద్విక డి- ఏకస్య కనే కాళి యరూపః- అనేక స్యైకాశ్రయణరూప శ్చేతి- తత్రాధ్యం. ఈ యతి ! పర్యాయం శ్రీ ! ఎక పై వవస్తున్న పర్యాయే నేక సంశ్రయః అనేకాశ్రయమణ= నంద ఎతహిళా పర్యాయా లంకారః ఉదాహరతి || పద్మమితి ! కామినీవడన ప్రభాసుంకరీముఖకాంతిః - పద్మంము క్వాచం ద్రంగ తాప్రాప్తా- అలైక స్యాసవ కామినీవగన ప్రభాయాః క్రమేణపద చంద్ర రూపా నేకాశ్రయ షణః నాత్పర్యాయః - యద్యపి ప్రభాయాః పద్మాశ్రల ణంకంరతో నో క్తం- తథాపి పద్మంముక్త్వాగ ప్రత్యుక్త్యా ప్రామ కృద్మాశ్రయణంలళ్య తేవియోగస్యప్రా పీపూర్వక త్వాత్ - అతో హ్ని సద్మే స్థిత్వారా కౌచంద్రంగ శౌత్యథE: 032 !! ద్వితీయ .

·33 సవ్యాఖ్యానచం ద్రా లోక గ్రంధః. ద్రం కామి! వచన ప్రభా|| 2 ||పక స్మిస్యద్య సెకంవా పర్యాయస్సోపి సమ్మతం అధునాపులినంతక్రయత్ర సౌతఃపురాజని || ౧ou. ! పరివృత్తిర్వినిమయో న్యూనాభ్యధిక యోర్మిథః | జగ్రా హైకంశరంముక్త్వా కటా చెంత్స రివు? యామ్ || ౧OF || పరిసంఖ్యానిషి ధ్యైక మేకస్మి స్వస్తుయంత్రజమ్ స్నేహ కుయఃశ్రదీ పెషునస్వాం తేషునత భ్రువామ్ | 000 | విరొధేతుల్యబలయో లత యతి ! ఎకస్మిన్నితి || ఎకనీ న్నా దారే క్రమేణ వాక్రమే, వ ఆ నేకమా ధేయంభవతియది సోపి పర్యాయస్సమ్మత:- యత్ర ఎకస్మి న్నా ధారే క్రమేణా నే కాధేయానివర్ణ్యం తె- తత్రప ర్యాయ భేద ఇతి నిష్కషణ!! ఉదాహరతి || ఆధు నేతి || యత్రనడ్యాం సోతః ప్రవాహఃపు రాజనిత త్రస డ్యాం- అధునాపులినందృష్టం అశ్రఎక స్యా మేవన ద్యాం క్రమేణస్తోతఃపులి ననపాధేయవర్ణనాత్పర్యాయ భేదః ! nov || పరివృత్తింల క్షయతి !! పరివృత్తి వితి || న్యూనా భ్యధికయోః ఆల్పాధికయోస్తు- మిథోన్యోన్యం వినిమయః పరివృత్తి:- యత్ర స్వల్పవ్యయే నఆధిక స్వీకరణం అధిక వ్యయేన స్వల్ప స్వీకరణ - కించస మేనసను స్వీకరణం వావర్ణ్య తెత త్రపరివృత్తినామాలం కాగ ఇతి నిష్కషణః తత్రా ద్యాము దాహరతి || జగ్రా హేతి ! సరా బాఏక మేవశరంచాణం ముక్త్వారిఫు శ్రియాంకటావో జగ్రాహు- ఎక బాణ మోచనపూ ర్వకంశత్రులక్ష్మీ కటాక్షాక్ స్వీకృత వానిత్యధ= : రాష్ట్ర స్యపరాక్రమశాలిత్వాదేక చాణే నైవరణేశ త్రూక్ హ త్వాత ద్రా-జ్యలక్ష్మీం ప్రా పేతిశ్లోకతాత్పర్యమ్ - ఆ త్రైక బాణరూప స్వల్పవస్తు వ్యయేన స్మీకటాడురూపాధిక వస్తుస్వీకరణవర్ణనాళ థమపరిసృత్తి:- ఎవం ద్వితీయతృతీయెఖైయే! nor || అనపరిసంఖ్యాం లక్షయతి || పరిసంఖ్యాతి ! ఎక9వస్తునిషిధ్య ఎకత్ర ప్రతిషి ధ్యఏక స్మిన్న న్యస్త నియంత్రణ నియమనంయ త్సాపరిసంఖ్యేశ్యర్ధః- య శ్రీ కమే నవస్తుఎక శ్రనిషిధ్య అన్యత్ర నియమ్య తెత త్రపరిసంఖ్యాలం కార ఇతి నిష్కర్ష : 1 ఉదా హరతి ! స్నే హేలి !! ప్రదీ శేషుదీపపా శ్రేషు స్నేహక్షయ న్ల నాశః అభిలాష నాశశ్చనా భూత్ -నతభు వామంగ నా నాంస్వాం తేషుహృదయేషు స్నేహక్షయః ప్రేమ నాశః అభూత్ అభివృద్ధి రేవాభూదిత్యథః అశ్ర శ్లేష మూలా భేదాధ్యవ సాయేనైతే సై ్యన స్నేహస్యదీ పే సునిషే ధాత్తస్యైవ స్త్రీచి శేషునియమయ నాచ్చభవతి పరిసంఖ్యా || no || అధఃకల్పం ఆ క్షయతి || విరోధ ఇతి || తుల్య బలయోస్సమ ప్రమాణకయోర్విరో ధేషతియుగ పత్కతుకామ శకృ త్వెసతి- వికల్పాలంకృతిమజ త్వా- యక్షతుల్య స్రమాణకయోః పదాథ యోర్యుగ పఠాపౌసత్యాంతయోర్విరో ధేన యుగపత్కతు మశక్యత్వాత్తయో రన్యతర ఎవా థ-కత వ్యతయానిశ్చయ తె- తక్షవికల్పాలం కారకతి నిష్కషణ : ఉదాహరతి ! సద్య ఇతి || మహీభుజో రా రాజానస్సద్యస్తత్వం ణేశి రాంసిమస్తకా చాపాక్ ధనూంషి వానమయం శు సంరఛమత స్చెన్న మశీర స్కొ భూత్వాతూష్ఠంతిష్ఠంతు -- యుద్ధమ భీమతంచే డౌద్ధ త్యేన చాపా పోరోప్య యుద్ధసన్న ధైభవంత్విత్రిసముచ్చయోయందా క్యాథకాః ఆశ్రసంధి వశాస్మాన పరిత్యాగ పూర్వకం కోసమస వ్యని గ్రహవశాత్యాహంకారం ధనుష్కోడా || A ·సవ్యాఖ్యాని-చం ద్రాలోక గ్రంధ. ర్వికల్పాలంకృతిమజ తా! సద్యశ్శి రాంసిచాపాన్వాసమయంతుమహీభుజః ! 000 || బహూనాంయుగపద్భావభాజాంగుంభ స్సముచ్చయః 1 నశ్యంతిప శ్చాత్పశ్యంతి భ్రమంతిచతవాహితాః || ౧౧ || అహం ప్రథమికాభాజా మే కకార్యాన్వయోపిసః ! కులం కూసంవయోవిద్యాధనంచమదయంత్యముమ్ || 03 || క్రమి కై కగతానాంతుగుంభ : కారకదీపకమ్ | గచ్ఛత్యాగచ్ఛతిపునః మౌర్వ్యారో పణస్యచ ప్రాప్తిసత్యాంతయోషం రోఫెన యుగపత్కరుమశక్యత్వాదస యోరస్యతర ఏవకతణ వ్యతయానిణీయత ఇతిభవతినికల్పః || ana | అథ సముచ్చయ:- సద్వివిధ :- అవిరుద్ధానేక సందర్భరూపః అహంపూర్వీకావతా మే కాన్వయరూప శ్చేతి- త త్రాండ్యక్షయవి-బప హూనామిలి | యుగపద్భావభా యోగ పబ్యారాణామవిరు కు విరుద్ధా "నామి తియానల్ తాదృశాంబహూ నామ సేకపజా థాణ నాంగుంభస్సందర్భ న్సముచ్చయ స్స్యాత్ - యత్రవిరుద్ధాభా వేనయుగ పత్సంహ రుమళ క్యానాం బహుపదా థాకా నా మేక డాప్రాప్తిర్వణ్యణ తెతత్రసముచ్చయాలం కార ఇతి నిష్కషణ :- ఉదాహరతి || నశ్యంతీతి || హే రాజు తవద్విష8న శ్యంతి- క్షయిష్ణవోభ నంతి- తధాపశ్యంతీపలాయన సమయేభూ యఃపరా వత్యః - పశ్యంతీత్యర్థ:- తథాభమంతి కాందిశీ కాస్సంత స్సర్వత్రభూమణంకు ర్వంతెత్యళఃః -భశ్యం తీతిపా తెఛష్టాభవంతీత్యవతాః - అత్రశుషు నాశపశ్చాదవ లోకన భమణ క్రియాణాం పీలోభాభా వేన యుగ పద్గుండవర్ణ నా ద్భవతి సముచ్చయః !! 002 || ద్వితీయంల క్షయతి || అహంప్రథమి కేతి || అహం ప్రథమికాభా జామహంపూర్వికా భాజాం - అహ మేన కార్యంకతుంశక్నోమీ త్యేవం ప్రకారేణ అహంకారయుక్తానా'మి త్యధ= : - కారణా నా మితి శేషః- ఎక కార్యాన్వయోపి ఏక సిన్కా ర్య సాధన త్వేన అన్వ యోపిససముచ్చయాలంకారః - య త్రైక స్మిక్ కారణే కార్యసిద్ధి హేతు త్వేన ప్రక్రాం తె సతిఆ న్యే పి హేతవోయుద్యహమహమిక యాఖ లేకపోత న్యాయేన కార్యం సాధయంతీతివ ఇ్యణ తేతత్ర సముచ్చడు స్స్యాదితి నిష్కషకాః II ఉదాహరతి ! కులమితి || కులంసద్వంశ: రూపం సౌందర్యం- వయస్తారుణ్యం- విద్యా వేద శాస్త్రాదిసంపత్తి:- ధనం ప్రభూతరత్న కాదికంచ • ఇముంపురుషం మదయంతిదృప్తంకుర్వంతి - అత్రమవరూపకార్యేష్వాభి జాత్యాదిషు ఎక మేవసంపూణం కారణం- తాదృశా నామపి కారణానాం అహమహమి కయామచరూప కార్య సాధనత్వవణ నాద్భవతి సముచ్చయ భేద: 1 003 || అధికారక దీ పకంలక్షయతి ! క్రమి కేతి || క్రమికాః క్రమ ప్రాసాఃఎకగతాః ఎక కార్యాన్వితాశ్చయా? క్రియాస్తా సాంగుంభ:- గ్రధనం కొరకదీపకమ్ - య త్రైక కారకమ నేక క్రియాః క్రమే శానుయంతి- తత్ర కారక దీపకమ్- యశ్రయాగప జ్యేన బహూనా మేక త్రాన్వయఃత త్రస ముచ్చయ ఇతి శేవో గ్రష్ట వ్యః - తత్సూచనాయై వైతల్ల క్షుణేకు శబ్దః-ఉదాహరతి ! గచ్ఛలీతి || పొంథః ప్రియాంత్యక్త్వాగంతుమసహుమానః కశ్చిత్పథికః-గచ్ఛతియ థాకథంచిగజతి- ఫున రాగచ్ఛతిత ద్వారహమసహమానః భూయఎవా? వాగచ్ఛతి- తతః పశ్యతి ప్రియా ముఖమని మే ·నవ్యాఖ్యాసం డా జాగ్రంధం . 3 సాంధః పశ్యతిపృచ్ఛతి రసమాధిః కార్యసౌకర్యం కారణాంతరనన్ని డౌ; ఉత్కంఠతాచకులటా జగమా స్తుచభాసుమాక్ || 100% || ప్రత్యనీకంబలవత శ్శత్రోఁపక్షేపరాక్రమః | జై త్ర నేత్రాను గౌకర్ణావుత్పలా భ్యామధఃకృతౌ | 02 || కైము త్యేనాధః సంసిద్ధి కావ్యార్ధాప త్తిరిష్య తె|సజిత స్వను ఖేనేం దుఃకావార్తా సరసీరుహామ్ Ann? || సమథనీయస్యాథ- స్యకావ్యలింగం మ దృష్ట్యా పశ్యతి- తత పృచ్ఛతి - మద్దమనం మన సిరోజ్ తెమిలి ప్రశ్నఁకరోతి-ఆత్రగమనా ది క్రియాణాంక్రమేణై కకర్తృకార కాన్వయాత్కారక దీపకాలంకారః - ఎకస్యా నెకా స్వయ సాధరే ్యణదీపకచ్ఛాయాను కారిగ్వా తదన్వయస్యకారక ప్రతియోగిత్వాచ్చకా రకదీపక వ్యప దేశ ః || and li ఆథ సమాధిక్షయతి !! సమాఇతి || కారణాంతరస్యఆరం భకారణా పేక్షయా అన్యకారణ స్యసన్ని థెస్సన్ని దానా త్కార్యస్యారబ్ధ కార్యస్య సౌక ర్యంసులభత్వం సమాధిరుచ్య లె- యేన కేసచత్కాగశాన ఎకకార్యాన్వయః - ఇ.హతుకే నైవప్రకృత కార్యారంభే సరి కాకతాళీయాగ తేన కారణాంత రేణ కార్య-సౌకర్యమాత్ర మితి భేదః || ఉదాహరతీ || ఉత్కంఠి తేతి !! కుల జార స్త్రీ ఉత్కంఠతాస్వతో గంతుము త్సుకా భూత్ అతోసి, స్నేవ సమయెభానుమాంత్సూర్యోప్య స్తుజగా చూ స్తంగతో భూల్ అత్ర ప్రియా భీసరణే కులటోత్కం₹వసర్యా ప్తంకారణమక్రాంత రే సూర్యేస్తం X 19 అంధ కారోదయాడభిన ర ణ సౌకర్యంజాతమితి సమాధికలంకారః! nak || అథ ప్రత్యచీ కులక్షయతి !! ప్రత్యనీక మితి || బలవతః ప్రబలస్యశ త్రోస్సంబంధీని పక్షే మిత్రాది సహాయేష రాక్రమః ప్రత్యనీక మిత్యుచ్య తే- యక్ష కశ్చిత్సాడౌస్స్వశ బ్రౌపరాక్రమితుమశ క్తస్స త దనుపర్తినంజనంతిర స్కృతీకివణ్య తగ్రత్యని కాలంకార ఇతినిష్కషణ:- ఉడా హరతి జై త్రేతి- ఉత్పలాభ్యామింది వరాభ్యాం-జై త్రనే తాను గౌస్వచకృనయనా నువలి. నౌకశోక్ అథః కృతౌ అథః ప్రదేశేకృతౌ తిరస్కృతాచ- ఆత్ర శ్లేష మూలాధ్యవసాయేన ఉత్పలాభ్యాం సాక్షాత్స్వజేతృ నేత్రాభిభ వేసామ థ్యాణ భావాత్కZE0తవిశ్రాంత నే త్రానుసరణశీ లే శ్రోత్రే అధఃకృతే ఇతివణ 7 * నాగ్భవతి ప్రత్యనీకం | one | ఆథ కావ్యా థాం పత్తింల జయతి | కైము త్యే నేతి | కైము ల్యేన కై ముళిక న్యాయేన అధణ సంసిద్ధి వ స్త్వంతర సంసిద్ధిః కావ్యాథా ప త్తివిష్య తే || యత్రపు స్సాధాఢతాపణనే అన్యస్య సుక రవస్తునసిద్ధిః డండా పూపి కన్యా యేనవణి = తాచేత్త+కావ్యా ధా పత్తినా? మాల 'కార ఇత్యధణ:- ఉదాహరతి ! సna || హేసఖినః ప్రసిద్ధః జేశుమశక్య ఇతి భావః - ఇందు స్త్వను ఖేనజితః అభూత :- సరసీరుహాంపడా నాం కావాతా? కాక భా - త్వను ఖేన స ద్మానికి తానీతికిమువక్తవ్యమత్యధ -- అత్రదుజ యేందు జయేషణ్- తెసతి సుజయ సరసీ రుహాం జయస్యకై ముత్యాన్వయే నైవ లబ్ధత్వాత్కావ్యాఖా పత్తిః కావ్యపదంపీ సోదవడ త్తః రాశౌచు బ్రేఇత్యాద్యథా పత్తిని వారశాయాత్ర ప్రవృత్తం ! on? ! అథ కావ్య లింగం లక్ష యతి ! సమథనీయ స్యేతి - అలిదుష్కరత్వాత్సముధజన సా పేరు: సమత : నీ ·31 సవ్యాఖ్యానం ద్రాలోక గ్రంధ.. మథః నమ్ 1జితో సిమండకందర్పమచ్చి త్తే స్త్రీ త్రిలోచనః || 10 || 4 కీర్భం తరన్యానస్స్యాత్సామాన్యవిశేషయోః! హనూమానభ్రమతరద్దు సరంకించు హాత్మనామ్ || 10 ||గుణనద్వస్తుసంసర్గాద్యాతిస్వల్పోజ్ గౌరవమ్ | పుష్ప మాలానుషం గేణ సూత్రం శిర, రసిధార్య తె|| ౧.90 || యస్మీన్విశేష సామాన్యవిశే పాస్సవికస్వరః! సనజ శ్యామహాంతో హిదుర్ధర్షాస్సాగరా ఇవ! 090 || ప్రొ యఃత స్యాధ - స్యసమఢణ సం సమధః క హేతుప్రదళణకం కావ్యలింగం దుష్క.. రాథణ ముప పాద్యత స్యాసం భావ్య త్వేన సమధః నా పేక యా వాక్యాథకంపదాథం వా హే తుంప్రదశ్యణ సోథః స్సమథ్య = తేచే తత్కావ్యలింగమిత్యథః :- తథాశవా క్యాథ: హేతుకంపదాథ = హేతుకం చేతి కావ్యలింగాలంకారస్య డ్వైవిధ్యమవగంతవ్యంత త్రా ద్యము దాహరతిజిలో సీలి) 11. హేముందజడకందర్ప చున థజితో సిమయాపరాజితో సీత్య g:- కుత:-మచ్చిత్తెత్రిలోచనశ్శివో స్తి- త్వదీయ దేహం దాహకలోచనశాలిహర సన్నిధానా న్మముభవజ్జయః క్రియానితి భావః - ఆత్రదుష్కరమదనవిజయ స్వరూ పాఢ స్యమచ్చితే స్తి త్రిలోచన ఇవి వాక్యా ఢాకా న సమథ = నాగ్భవతి కన్యలింగ భేద ః - ఏ వంపడాథం హేతుక మూహ్యం! now! అథా థాంతరన్యాసంలకు యతి || 4 కిరితి! సామాన్యః శేషయోకు కిరర్ధాంతర న్యాసస్స్యాత్ - యజీవి శేషే, ప్రస్తు తేసలి తేన సహ అప్రస్తుత సామాన్యస్య ఆ ధాంతరస్య న్యాసః న్యసనం-త థాసామా న్యే ప్రస్తు తెసతి తేన సహా ప్రస్తు తవి శేషస్యన్యసనం చయత్రభవతి సర్వత్రసమధ్య నాథ మితి "మితి జేయంత శ్రద్వివిధోర్ధాంతరన్యాస ఇత్యథ - :- తత్రాద్యము దాహరతి ! హనూమానితి || హనూమాళ్ ఆల్జీంసముద్రం అతరత్ వ్యలంఘ యత్-ఏవం ప్రస్తుతంవి శేషంవీన్యస్యతేనసహ ఆ ప్రస్తుతం సామాన్యంన్యస్యతి || మహాత్త నా మహానుభావా నాంచ స్తరందుః ఖేనా పీతంతుమశక్యంకింన కిను పీత్యథ= : - ఆతోహనూ మతో పిలో కాతి క్రాంత ప్రధావత్వాత్సము ద్రతరణ రణంతస్య క్రియ దితి సామాన్యేన సమర్థం తగతిభవతి ప్రథమో థాంతరన్యాసః || 90 || ద్వితీయం; కేనో దాహకతి || గుణేతి ! స్వ ల్పోపి నికృష్టో పిగుణవద్వస్తుసంసగాణ త్ గుణవడధణ సంపర్కా నవం గురుత్వం, తి ప్రాప్నోతి- తథాహి పుష్పమాలానుషం గేణ సురభిమాల్యసంప ర్కేణసూత్రంతంతుని రుతో పీతి భావః - శిరసా ధార్యతేశిరసావహ నేన బహూ క్రియశఖత్యభ :- అత్రగుణవ ది త్యాది నాపూర్వాథేన ప్రస్తుతం సామాన్యంనివిడా శ్యతత్సమధ= క త్వేన తేన సహ పుష్ప మాలానుషం గేణేత్యత్ర అప్రస్తుతవి శేషస్యన్యసనమితి ద్వితీయో థాంతరన్యాసః 1090 అథవిక స్వగ ంల కుయతి ! యస్మీన్నితి || యస్మిక్ యత్రవిశేష సొమాన్యవి శేషా స్సమర్థ ్యస మథ-కథా వేనయ త్రవర్ణ్యం తేత శ్రద్వివిధోవికస్వరాఖ్యోలంకారః పత్రోపమారీత్యా వికస్వరము దాహరతి ! సఇతి || సప్రసిధేరా రాజానజిగ్యే కేనాపీజితో నాభూత్ - కుతఃహియ స్మాన్మహాంతః అత్యుత్కృష్టాఃదుథ్య షాళాదుజ యాఇత్యధికుత ఇత్యాశంక్య ఉప మాదశ నను ఖేన మహద్దుధః షణత్వం సామాన్యంనిదికాశ్యత స్యాపి సొగరౌప మ్యేనవి !!

·32 నవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః . థో క్తిస్స్యాయోత్కచ్ఎహే తొ హేతుత్వకల్పనమ్ | కచాఃకళింపజా తీరతమాల స్తోమమేచ కాః 10.93 || సంభావనం యదీం స్యాదిత్యూ హెూన్య స్యసిద్ధయేయదిశేషోభ వేద కాకధి తాస్స్యుర్గుణా స్తవ793 ||కించిని థ్యా త్వసిద్ధ్యరశాంమిథ్యార్ధాంతరకల్పనమ్ | మిధ్యాధ్యవస్తి శ్వశ్యాంవశ యేళ్ళ సజం వహణ || 19 || ప్రస్తు తేవర్ణ్యవాక్యార్ధ ప్రతిబింబస్యవర్ణ నమ్ లలితం శేష సమథ నాద్విక స్వర భేదః - ఏవంద్వితీయమవ్యూహ్యం! nen!! అథ ప్రోథో కింలకు యతి || ప్రొడో కిరితి || ఉత్క పాల హేతౌ కార్యాతిశయో హేతౌ తద్ధేశుశ్వప్రకల్పనం కార్యాతిశయ కారణత్వమణ నం- యత్ర కార్యాతిశయా హేతు నాతదుత్పాదనంవర్ణ్య లేతత్ర ప్రొథో క్తిరితి నిష్కషణ:- ఉదాహరతి- కచాఇతి || క చాః కాంతాచికు రాః- కళిం దజాలీ రేయము నారోధసియేతమాలస్తోమా: తాపీ 'పింఛవృక్ష సంఘాతవ్వన్మేచ ? కాఃశ్యామ లాభవంతీత్యథః:-అశ్ర కేవలతమాలానాం నైల్యస త్వేపి అతిశయితత న్నైజ్యనిధ్యథ్యం కళిండజాతీరస్థ శ్వవి శేషణము పొత్తం- అన్యథాత ద్వి శేషణమనథః కం స్యాత్ నైల్యాతిశ యెతుత తీరస్థత్వంన హెతుః - త ధాపిక చేతుత్వకల్ప నా త్పౌడో !!! 1991 సంభావ నంలకు యతి || సంభావనమితి || అన్యస్య విషటి తాధళా స్యసిద్ధయే నిష్పత్తయే- ఇశంస్యాజే వంస్యాదిత్యూహ స్తకణ ఇతియ తత్సంభావనమిత్యధ = : - ఉదాహరతియ నీతి | హేరా జ శేషోనంతో వక్తాయది భవదీయగుణవణ నాపర స్స్యాచ్చేత్త హి - తవగుణాశ్శా ర్యాదా ర్యాది గుణాః క ఖాతాస్స్యు శ్శేషంకీతి తాస్స్యుః ఆవాహ మేకముఖత్వాత్తాక్ సొక ల్యేనస్తోత్తుంకధంశక్నుయామి కి భావః ఆశ్ర రాజగుశా నామపరిమిత త్వసిద్ధయే శేషో వక్తా చేద్గుణాఃక ధితాభ వేయు రిత్యూహ వణక సత్సంభావనం | ౧93 | మి ధ్యాధ్యవసి తింలక్షయతి || కించిదితి!! కించని థ్యాత్వనిధ్యభణంకించితృ కృత స్యమి ధ్యాభూతత్వసూ చనా యమిథ్యాధాంతర కల్పనంమి ధ్యాభూతా ప్రకృతాధ - కల్పనమితీయ ల్సౌమిధ్యా ధ్యవ సితిరిత్యధE : | ఉదాహరతి | వేశ్యామితి! యో హీ వేశ్యాంపశీకతు మిచ్ఛతి - సపు రుషఃఖనిజంగగనపుష్పమాలాంవహణ సక్ - వేశ్యాం నశయేత్ - వశీకు ర్యాత్ - గగనకు సుమమాలి కాధారణంసంభావితం చెప్పేశ్యావశీకరణంసంభావితమిళం సః గగనకుసు మహలి కాభారణం యథాత్యంతాను పపన్నంత భౌ వేశ్యా: శ్రీకరమపీ తిమిథ్యా థాకాంత రేణతద్వశీకరణమి ధ్యాత్వసిద్ధిభ వజీతిమి ధ్యాధ్యవతి: || 196! అథలలితం లక్షయతి || ప్రస్తుతఇతి !! ప్రస్తు తెధమికా ణీయోవణ్య వాక్యాథః తత్ప్రతిబింబస్య తత్సగృశావర్ణ్య క్యాథణ స్యవణ్నంలలితం- ప్రకృతేనాయి కాదిధమీణ ణిత దీయ గ్రస్తుతవృత్తాంతమ వణ యిత్వాతత్సదృశాప్రస్తుతంవణ్య = తేచేత్త సాణలలితొఖ్యోలంకారం తి నిష్కర్ష :- ఉదాహరతి || గణత ఇతి ఎ షా నాయికా- నీ రేఉద కెనిగణ తేసతి అతి క్రాంతే. ఆ సేతుంజ లబంధనం - వికీషణతికతుణ మిచ్ఛతి- స్వతస్సమాగతంకంచద్దక్షిణ నాయ: * పాడు పే క్ష్యత్ముణ్ గత్వాన్యాస కేసతి ఫున స్తదానయనాథం యత్నంలో తీవణం నియ ఆ వా ·సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధః . నిర్గ తేనీ రేసేతు మేషా చికీర్ష తి|| 0-9X || ఉత్కంఠతాళణ సం సిద్ధ్వినా యత్నం ప్రహర్షణమ్ | తామేవ ధ్యాయ తేత స్మైవిసృష్టా సై వచూతికా ||192 | వాంఛి తొదధికాథః స్యనం సిద్ధిశ్చ ప్రహర్షణమ్ దీపముద్యోజయె ద్యావత్తావదభ్యు దిలో రవిః || 192 || యత్నాదుపాయసిధ్యర్ధాత్సాజొల్లభఃఫలస్యచ! నిధ్యం జనౌషధీమూలంఖ నతాసాధిలోనిధిః! ౧90 ! ఇష్యమాణవిరుద్ధాథణ సం క్యాథమవణ యి త్వాత స్యాం తత్సదృశగతజల సేతుబంధన వృత్తాంతస్యవణణ నమితి భవతిలలి తాలంకారః || ౧.9 k!! అథ ప్రహషణం- తత్తి విధం- యత్నంవినా ఈఫ్సీలో ధః సిద్ధిరూపం- వాంఛితా థాధి కాథః సిద్ధిరూపం- ఉపాయాధః యత్నాత్ఫలసిద్ధిక పంచేతి- తత్రోద్యం లక్షయతి || ఉత్కంగతే 3 || నర్వేంద్రియ సుఖా స్వాదోయత్రభవతిత ద్వీషయకభావవి శేష ఉత్క ప్రత్యుచ్య లే-తద్విషయోయోథకాః తత్సం సిద్ధిరత్నంచినా స్యాద్యదితహి ప్రహషణ ణం స్యాదిత్యధE : ఉదాహరతి | తొమితి H యాయస్యపరమ ప్రేమాస్పదీభూ తా- తా మేన ధ్యాయ తేక తా క దావాస్యాదిలిచింతయ తే- తస్మై నా య కాయసై వచింతి తైవదూతి కాసతీ- విసృష్టా పేషి తా-నాయికొస్వబుతానయ నాయ తదభిలషితా మేనదూతం నియు జ్యదైవాత్తస్మై ప్రేషితవ తీత్యధః యస్యాం నాయక స్యా త్యంతాను రాగః- సైవ దైవాన్నాయిక యాదూతి కాసతీత స్మై శ్రేషి తెలియత్నంని నా ఈఫ్సి తాథః సిద్ధివణః నాతూషణం || 092 | ద్వితీయంలశయతి || వాంఛితా దితి ! వా ఛితాత్ స్వాభిమతాత్ - అధికాథ-స్యసంసిద్ధిశ్చ ప్రహషణ ణం- కేనచిత్కచంచిదధః మ పేక్ష్యయ శ్నేకృ తేసతిత స్యత స్మాదప్యధి కాధో లబ్ధ శ్చిత్తదపి ప్రహషణ ఇమిత్యడE:- ఉదాహరతి!! దీపమితి !! యావద్దీపముద్యోజయేద్వస్తు ప్రకాశాయ దీపముజ్జ్వల యేత్తాన త్త దైవర విస్సూర్యః ఆభ్యుదితః అక్షపదాధ్క ప్రకాశార్ఖందీ పోద్యోతన ప్రయత్నే సతి దై వాత్తదైవదీపొదప్యధిక ప్రకాశస్య సూర్యస్యోదయాత్పాధి తాథా దధికాహూ సిద్ధి రూపమిదం ప్రహుషEణం! ౧ 92 || తృతీయంలకు యతి!! యత్నాదితి || ఉపాయసిధ్యథాణ దుపాయప్రొ పి హెతుభూ తాద్యత్నాత్సా సెక్షౌత్ఫలస్య కార్యసై ్యనలాభః ప్రహషణణమి త్యర్థః ఫలం ప్రాప్తుంతదు పాయసం పొద నాయయ త్నేకృతేసరిత త్రైవయవిలాభస్స్యాత్ తదా ప్రహషణ ణమితి నిష్కషణ - ఉదాహరతి- నిధ్యంజ నేతి || నిధ్యంజన స్యని పస్రద శః నాంజన స్యయదోషధీ మూలం-తతన తాఖన కేన అంజన ప్రకృతిభూత మోష ధీమూలము ధర తేత్యధF :- నిధిని క్షేపఏవ సాధితః - నిన్యు పాయాంజనమూల ముద్దతుణంయ త్నేకృ తెసతి దైవొత్త ③వ నిధీ దృక్ప్టో చూదిత్యు పాయాధకాయ త్నాత్ఫల మేవ సాక్షాతాస్త మితిభవతి తృతీయం ప్రహషణణం || 050 || విషాదనంలక యతి || ఇష్యమాణస్య ప్రాధ్యః మానస్య విరుయోధE సత్సంపాదనంవిపాదనమిత్యుచ్య తే- య ఖ్స తాథ సిధ్యర్ధం యత్నేకృతే సతి • దైవాత్తద్విరుద్ధానిష్టాధః ప్రాప్తి ఛణవతి-వ త్రవిపాదన మితి నిష్కర్ష :- ·వ్యాఖ్యానచం ద్రో లోక గ్రంధః • ప్రాప్తిస్తుపిషాదనమ్ |దీపముద్యోజయెద్యావన్ని ర్వాణస్తావ దేవసః || 19 ఎకస్యగుణదోషాభ్యాముల్లా సోన్యస్య త్యడి 1 అపిమాంపావ యెతా త్సాధ్వీ స్నా ల్వెతీచ్ఛతిజాహ్నవీ || 30 || కాఠిన్యంకుచయోస్సృష్టం వాంఛంత్యఃపా దపద్మయోః10దంతివిశ్వగ్రష్టారం తద్ధాటీష్వ బయోపి తః || ౧30 తదభాగ్యం ధనస్యైవయన్నాశ్రయతిసజ్జనమ్ | లాభోయ మేవభూపాల సెవకానాంన చేద్వధః || 939|| తాభ్యాంత్యదినస్యా తామవజాలంకృతిమజుతా ! స్వల్ప ఉదాహరతి|| దీపమితి | యావవ్య దా పీపముద్యోజియే దుద్యోత నాయయత్నంకు ర్యాత్తదై ననదీపః నిర్వాణఃనష్టోభవత్ - అశ్రేష్యమాణ దీపద్యోతనయ త్నె సతితద్విరుద్ధానిష్ట నిర్వా పణమా పతితమితిభ వతికి సాదనం! 09F | అధోల్లాసంలకయ తి! ఏకస్యగణనోపాభ్యాం హేతుభ్యామన్యస్య యది గుణదోషాస్యాతాంచే త్తదోల్లాసః-అయమత్ర నిష్కషణ- ఆన్యగుణే సతదన్యస్యగుళోత్పత్తివణ" - అన్యదోషేణ తదన్యస్యదోషోత్పత్తివంకా నేఆ న్యగుణేనతదన్యస్యదోషోత్పత్తిచణ సె అన్యపోషణతదన్యస్య గుళోత్పత్తివణ నేచతు ద్విధ ఉల్లాసస్స్యాగితి- త డాడ్యము దాహరణి !! ఆ పీతి || ఇయం సాధ్వీపతివ్రతా- స్నాత్వా మత వా హెస్నా సంకృత్వా- పొవయేదిలిస్నా సేనమాంపవిత్రాం కుర్యాదితిజాహ్నవీ గంగేచ్ఛతి- జగత్సావ న్యాఃగంగాయా అపి పతివ్రతా మహిమగుణేన పావనకరత్వాత్తదీ యస్నా వాత్పావనత్వంగుణానణిజాత ఇతిభవతి ప్రథమోల్లాసః || nic! ద్వితీయం; నోదాహరతి|| కాఠిన్యమితి || తద్ధాటీషు అరియోషితః పాదచారేణ పలాయమానశ్శత్రు స్త్రీయః కుచయో స్పృష్టంయ త్కాఠిన్యం తత్పాదపద్మయోస్స్వకీయ మృదుచరణయో ర్వాంఛంత చరణయో రేవ కారిన స్యాచ్చేడ్డీ వే మేతీచ్ఛంత్యసృత్యః విశ్వస ప్రారంజగ ధాతారం నిందంతి అయ్యపకుచయో : కాఠిన్యము సృష్ట్పాపాదయో రేవతత్సృ జేద్యది తర్యస్మి న్పాదసంచార సమయెబహూపకారీస్యాత్ - తథాన నిర్మిత వానత సంధిగితినిం దాంకుర్వంతీశ్యధజాః - అత్ర ధాటీషు వనభూమౌ పలాయమానా నామరి స్త్రీణాంధావన కిరోధిచరణమాదః సదో షేణతయోః కాఠిన్యమసృష్ట్వావ్యధకాంకుచయో రేవ సృష్టవ తో ధేర్ని ం దాదోషో వణీ- త ఇతి ద్వితీయోల్లాసః || 0 3 0 1 తృతీయము దాహరతి తదితి !! ధ నం నిష్టమాశ్రయతి- సజ్జనంతు నాశ్రయతీతియ త్తధన స్యైవ అభాగ్యం సజ్జనస్యతునకో పిదో ష ఇతిభావః- అత్రసజ్జన గుణేనతదనాశ్రయణంధనస్యదోష త్వేన వణీ తమితిభవత్యన్యగు ణేన అన్యదోషోత్పత్తిరూపఉల్లాసః- చతురణ ము దాహరతి !! లాభ ఇతి || ఇష్టంహీ తాచరణ తత్పరాణాం నేవ కానాంరాజ్ఞా- నకించిగ పిదీయ తెచేత్తశ్కడమితి కేవచిత్పృప్లేసతిక స్య చిదిదము త్తరం- సేస ఫౌభూపాలసేవ కానాం రాజభృత్యానాం వధోనచేత్తత్కృతహీం సానాభూద్యది. అయమహింసకరూప ఎవలాభః ఇతరలాభమా M్వతిభావః - అశ్రరాజ కార్యదోషేణ సేవ కానాంవధంధంవి నా ప్రాణే స్సహునిగణ మనంగుణ త్వేన వణీఆ తమి లిభవత్తిదోషేణగుణవణ నరూపఉల్లాసః || 13-211 అథావజ్ఞా- సాద్విని ధా- అన్యగుణే || ·= సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధః . మేవాంబులభ తేప్రస్థః ప్రాప్యాపిసాగరమ్ | మలంతియది పద్యా నికాహానికి మృతద్యు తేః || 33 ||దోషస్యాభ్యర్థనానుజ్ఞాతలై వగుణదర్శనాల్ 1విపడ స్పంతునళ్ళశ్వద్యాసుసంకీర్త్య తేహరిః|1384 || లేశ స్స్యాదోషగుణయో గుణదోషత్వకల్పనమ్ || || అఖి లేషువిహంగేషుహంతస్వచ్ఛంద బారిషు! శుక నాన్యగుణాభావవణ- నరూపా- అన్యదోషణాన్యదోషాభావవణ నరూపాచేతి ద్వివి ధామపి తాలలకు యతి || తాభ్యామితి-తాభ్యాంగుణవోపాభ్యాం త్రాగుణదోషాన స్యాతాం యది సా అవజ్ఞాలంకృతిః- మ తేష్టా- అన్యగుణేన అన్యగుణాభావః అన్యదోషణాన్యదో షాభావశ్చవర్ణ్య తేయ దీత దాద్విని ధావజ్జీత్యర్ధః- ఆ డ్యాము బాహరతి !! స్వల్ఫమితి || ప్రస్థా నామ ఫ్రీ హ్యాదిపరిచ్ఛేదకో దారువి శేషః- ససాగరంప్రాప్యాపిస్వల్ప మేవ అంబులభతే ప్రా ప్నోతి- బహు జలపూర్ణార్ణ వప్రవేశే సత్యపి ప్రస్థస్యస్వపరిమిత జలమాత్రలాభః నతుబహు గజలలాభ ఇతిసము ద్రవృధ్యాతశ్చ శిష్ట ప్రస్థ వ్యవృథ్యలాభవర్ణ నాదన్యగుణే నాన్య గుణా లాభషణకా నరూపొవజ్ఞా ! ద్వితీయాము దాహగతి || మీలంతీతి || పదానిమీలంతీయ ది సం కుచంతి చేత అమృతద్యు తేశ్చంద్రస్య కాహానికి సకల జనానందక రేసుధాక రేభ్యుది తేస తిసక లజనా నామానం దదళం నాను ఖవి కాసోభవతిఎ వంసతికమలా నా మేవ ముకుళి భాష త్తావతాచంద్రస్య కానిం దేత్యర్థి : అత్రకనులము కుళీ భావదోషణచంద్రస్య తడ ప్రాప్తిన RE నాదన్యదో మేణా న్యదోషాభావవ్య నరూపొద్వితీయా || 03 3 4 || ఆ థానుజ్ఞాంల క్షయతి ! దోష న్యేతి || త తైవదోషస్థల ఏవ గుణ ఏవ గుణదశః నాస్ధి దోష స్యాభ్యథః యాచాను జేత్యువ్య తే-ఉదాహరతి || విపద ఇతి || నో స్మాకంవి పదఆ పదశ్వశ్వత్స దాసంతు భవంతు- యాసువిపత్సుహరిస్సంకీత్య- తేసంపన్నాసుధనమదాంధత్వాత్క దాచిదపీహ రింనస్మరంతి- ఆపన్నాస్తుత ద్రక్షకఁహరింసంస్మరంతీతిహరిసంకీత - న రూపరకుణగుణద శః నాదనిష్టాపి విపతాధి తేలిభవత్యనుజ్ఞా-ఇదంతువీత రాగాణాంవచనమ్ || 1384 లేశంలకు యతి [ లేశఇతి 1 దోషగుణయోః క్రమేణగుణదోషశ్వకల్పనంస్యా దనుకూల ల్వౌదోష స్యాపి గుణత్వం ప్రతికూల త్వాద్గుణ స్యాపిదోషత్వంయత్రకల్ప్య తేత శ్రద్వివిధో లేశఇత్యర్ధ - క్రమేణ ద్వావపి పూర్వోత్తరార్ధాభ్యాము దాహరతి అఖిలేష్వితి || రాజబహు మానలా ఛేన చిరకాలం రాజ ధాన్యాం విదుషిపు తేనిన సతీసతితద్దర్శనోత్సుకస్య స్వగృహ స్థన్యపితుర ప్రస్తుత ప్రశంసా రూపమిదంవచనం హేతుక అఖిలేషుస ర్వేషువిహంగేషు పక్షి షుస్వగృహేషు సుఖంతిష్ఠ త్సుసత్సుత్వ సన్యసర్వమూక పక్షిషుస్వచ్ఛంద చారిషు య థేచ్ఛం చరత్సుసత్సు తేతవపంజర బంధః నిరోధన మితియత్ తన ధురాణాం శ్రావ్యాణాంగిరాం వాచాంఫలం - హేపుత్రత్వద న్యేష్వపండిత జ నేషు సర్వేషు స్వగృహెషు సుఖంతిష్ఠ త్సుత వాయం రాజధా న్యాంచిర కాల వాసః త్వదీయ పొండిత్య మూలక ఇతిత్వత్పాంజిత్య మేవ ప్ర తికూలమభూదితివ క్త వ్యేతత త్యాయ సయతత్సరూపశుక నృత్తాంతోషణీః తః - అత్ర ప్రథమా ధైః సర్వవిహంగేషుదోషభూతను వాని త్వం స్వచ్ఛంద చార హేతు శ్వాద్గుణ తే ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాక గ్రంధం పంజశబంధ సై మధురాణాంగిరాంఫలమ్ || 03 || సూచ్యాథణ సూచనం ముద్రాప్రకృతాథః పర్కైప దైః1 నితంబగుర్వీతరుణీ దృగ్యుగ విపులాచసా | 032 || క్రమికా ప్రకృతార్థానాంన్యాసంరత్నావళిం విదుః 1 చతురాస్యఃపతి ర్లక్ష్మ్యాస్సర్వజ్ఞ స్వంమహీపతె| 030 || తద్గుణ స్సవగుణత్యాగా దన్యో త్కృష్టగుణగ్రహః 1 పద్మరాగాయ తేనాసామౌక్తికం తెధరత్విషా || ①3 || నవణీ: తం- ఉత్తరాథెకాతుశుక వాగ్మిశ్వంగుణ భూతంబంధన హేతు త్వాదోష త్వేన వర్ణి తమితిభవతిద్వివిధో లేశః || ౧34 | ముద్రాంలకు యతి || సూచ్యా ధేజతి || సూ చ్యాధకాస్య సూచనీయ స్య వస్తునః ప్రకృతార్థపరై : ప్రకృతార్థ ప్రతి పాద నాయ ప్రయు , ప దై రేన సూ చనంము “త్యుచ్య లె - ప్రకృతాథః ప్రతి పొద కై రేవపదైః ప్రకృతస్య సూర్యస్యయత్ర సూచనంవర్ణ్య తె- తత్రముద్రాభ్యోలంకారః || ఉదాహరతి || నితంబగుర్వీతి- సాప్రకృతా నాయి కానితంబగుర్వీస్టూ కనితం బేత్యహ్రా-త ధాతరుణీయువతిః దృగ్యుగ్మెలోచనయుగళే విపులా విశాలాక్షియుగ ళేశ్యర్థః - అఆ నాయి కాసంపత్తి ప్రతిపాదనప రేవచ నేలోచన వైపుల్యప్రతి పాదనప రేణ దృగ్యుగ్మ విపు లేచిప దేన ఎతద్వృత్త స్యయుగ్మ విపులా • నామధేయ మితి ప్రకృత సూచ్యవృత్త నా మ్నోపి సూచనాద్భవతి! వతిము దా! naa ||రత్నావళింలక్షయతీ ! క్రమి కేతి !| క్రమికాలోక ప్రసిద్ధ పౌర్వాపర్యయు కాఃయె ఆ ప్రకృతాధాణ: తేషాం వ్యా సంక్రమేణై వని వేశసంరత్నావళింశత్నావళి నామకమలం కారఎదుః - అయమత్ర నిష్క షణ: యత్ర ప్రకృతస్య ప్రసిద్ధాప్రకృత బ్రహ్మాదితో దాత్త ప్రత్యాయ నాయ ప్రకృతాధం ప్రతిపాదనసమ థైః ప్రసిద్ధ క్రమమవిసృజ్యైవ ఆ ప్రకృతా "నిదికాశ్యతే తత్రరత్నావళి రితి!! ఉదాహరతి ! చతురాస్యఇతి || హేమహీప తెత్వంచతురాస్యః బ్రహ్మా చారువ వనశ్చ- తథాలక్ష్మ్యాః పతిఃవిష్ణుః రాజ్యలక్ష్మీ శ్వరశ్చకథాసర్వజ్ఞ శివ: ఆ శేషవి శేషజ్ఞశ్చ అశ్ర బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరా ఇతి ప్రసిద్ధ సహవా దానాంవాచ కై :ప దైః ప్రసిద్ధ పాఠక్రమేణే వ ప్రకృతన్యరాజ్ఞః ప్రతిపాడనా ద్రత్నావళిః - అగ్రరాజ్ఞ : ప్రసిద్ధ బ్రహ్మాది తాదాత్మ్యంచ ప్రతీయ తె| 03 J || తద్గుణం లక్షయతి !! తద్గుణ ఇతి స్వగుణత్యా గాదన్యదీయగుణస్యగ్రహః స్వీకారః తద్గుణఇత్యుచ్యం తెఉదాహరణ- పద్మరాగాయత ఇతి || హేసఖితే నా సామౌక్తికం నాసికాభూషణముక్తామణీః - అధర త్విషా ఓష్ఠ కాంత్యాపద్మ రాకాయ తె పద్మ రాగమణి రివాచరతి - అశ్రనాసాహౌ క్తికస్యస్వభావళ్యత్యా సేన అన్యాథరరక్త కౌస్వీకారవణ నాద్భవలితwు 28 || 03 || అథ పూర్వరూపం - తచ్చ ఏ విధంపునఃస్వగుణ ప్రాప్తిరూపం కారేసతి పూర్వావస్థానురూపంచేతి! తత్రావ్యంలకు యతి || పునరితి | పునస్స్వగుణస్యసం ప్రాప్తి: స్వీకారః పూర్వరూపమిత్యుచ్య తెస్వగుణత్యాగేన అన్యగుణస్వీకారే సరికుతశ్చి ప్రోతో : పునస్స్వకీయ గుణ మేవ ప్రాప్నుయాద్య దిత దాపూర్వరూపం నామాలంకార ఇతిని ష్కరులు:- ఉదాహరతిహు రేలి- 'హే రామచంద్ర శేషోనంతః హకకంఠాంశుభం శివగళ ·సవ్యాఖ్యాసచం డ్రాలోక గ్రంధః, పునస్స్వగుణసంప్రాప్తి పూర్వరూపముదాహృతమ్ | హ రకంఠాంశులిస్తే విశేష స్వద్యశ సాసితః| 100 | పూర్వావస్థానువృత్తిశ్చ నికృతేన శివ స్తుని దీనివాజు ఏతే స్యాపీత్కాండల్నైము హన హః 1080 సంగతాన్యగు ణానంగీకారమాసుర తద్గుణమ్ ! చిరం రాగిణిమచ్చి త్తె నిహితాపి నరజ్యసి ! 089|| ప్రాక్సిద్ధస్యగుళోత్క 'నుగుణః పరసన్ని ధేః! నీలోత్పలానిదధ లేక టా కైరతినీల కౌమ్ || ౧ 838 మిలితం యది సాదృశ్యాచ్ఛేదపవ నదృశ్యతే| 6 శోభా భిఃలి ప్తఃరంజితో పిశ్యా మీకృతో పీక్యథకాః త్వ వ్యశ సాసితః అభూగితి శేష: కీతి భావ క్యౌనగరళ నైల్యంజహాయ పునః స్వకీయ మేన ధావళ్యం ప్రాప్తవానిశ్యశ E-: అత్ర శేష స్య ధావళ్యత్యాగ పూర్వక విష సైన్యస్వీకారేసతి రాజకీర్జాపునఃశ్వనానళ్యవర్ణనాత్పూర్వ రూపం! aYo! ద్విషయంలో యతి !! ప్రణర్వేతి ! వస్తుని ఒకృ తేవి కారము కేసత్యపీ. పూ ర్వాత స్థాయాః ప్రాగవ స్థాయాశ్చ అనువృత్తికనుసృతిః నిష్పత్తిరిత్యథEః - సాచపూర్వ రూసమిత్యుచ్య తే- ఉదాహరతి|| దీపఇలి ! దీ పేనిర్వాసి తేసత్య పికయాచిన్ముగ్ధయేతి శేషః- కాంచీర ల్నైః తదీయ మేఖలా ఖచితమణి భీః మహద్దీ పొదప్యుత్కృష్టంమహః "కొంతి గా సీత్ -అవిరభూదిత్యధః :-క యాచీను యాలజ్జా వశాద్రతీకా లేదీ పేనఢీకృ తేసత్య పికాం చీరత్నె రేవపూర్వావస్థాపర ప్రకాశకత్వలక్ష ణా నివృత్తిరహితాభూదితివని నా ర్భవతి పూర్వరూప భేదః non! అతద్గుణం ణంలక్షయతి || సంగ తేలి || సంగతః స్వసంయుక్త :యో స్యపదాధ= స్తస్యయోగుణ స్తస్యానంగీకారః అస్వీకరణమతద్గుణాఖ్యమలం కారమహుః స్వసంయ. కాన్య ప్రగుణస్యస్వస్త్మింత్సంక్రమణయోగ్యస్యాపి యత్రాసం క్రనుణంవణ్య- తేత త్ర తద్గుణ ఇతి నిష్కప --- ఉదాహరతి !! చిరమితి!! స్నిహ్యమపి నాయకము పేత్యుక.. తాంనాయికాముద్దిశ్యనారు కవచనమీదం. "హేనాయి కేరాగిణిత్వద్విషయక ప్రేమయు శైఅరుణేశమచ్చితే- చిరంచిర కాలం సహితాస్థాపితాత్వం నరజ్యసి అనురక్తాలో హితౌచ నభవసి- చిరమను నిరంతను పిసూం కిమితి నాను గృహ్లా సీతితాత్పర్యం - ఆత్రర మనసిసితా యాంనాయి కాయాం స్వస్వంయు క్రమనోనిష రాగా సంక్రమణో క్తిగతర్గుణ:!! 18 || అనుగుణం! క్షయతి || ప్రాగితి! ప్రాక్సిదఃగుణవత్సన్ని ధానా త్ఫూర్వం సిద్ధఃయోగుణః తస్య పరసంని ధేః గుణవదన్యసన్ని ధా నాద్యోగుణోత్క షో గుణాతిశయస్సోనుగుణఇత్యుచ్య తె! ఉదాహరతి!! నీలోత్పలా నీతి || నీలోత్పలాని నాయి కాకణాణంతగ తేందీవ రాణి- క టాక్షైః నాయి కాకటాక్ష వీకు ణే : అతినీల తాంపూర్వాదభ్యధిక నైల్యం దధ తేబిభ్యతి- శ్రస్వతో నీలా నా ముప్యుశ్వలా నాంక టాడు ప్రసా రేణాతి నైల్యవణ నాద్భవత్య సుగుణా లంకార: 083 మీలితం లక్ష యతి !! మీలిత మితి || సాదృశ్యాధుణాది స్యాస్య సదృశత్వా చ్ఛేదః ఉభయ వైలకు ణ్యంనలజ్య చేయదిత దా మీలిత మిత్యధ ణ : || ఉదాహరతి|| రసఇతి ! స హబారుణే స్వభావర కే చరణే నాయికాపదే - లావోయాయా వకస్యరసోనాలకి, చరణా "పేక్షయా వ్యక్తంతర త్వేన నాలశ్యత్యథః ఆత్రచరణాల క్తకర సయోరారుణ్యగుణసా ·|| కాం -- సవ్యాఖ్యానచంద్రాలో గ్రంధం. సొనాలక్షిలా వేయాశ్చరణే సహజారుణే|| 088# మల్లికామాల్యహారిణ్య స్సర్వాంగీణార్ధ చందనాః | ఓమనత్యో సలక్ష్యం తె జ్యోత్స్నా యామఖి సారికాః|18|! సామాన్యం యది సాదృశ్యాగ్వి కెపోనో సలక్ష్య తె పద్మాక ప్రవిష్టానాంముఖం నా లక్ష్మీస్తుభువామ్ || 184 || ఖైద వైశేష్యయోః స్ఫూర్తా వున్మీలితని శేష కౌ! హిమాద్రిశ్వద్యశోమన్నం సుఖాళ్ళీ లేజాన తే! * || లకి. తాన్యుది తెచం‘పద్మానీచము. అధిచ|| 0824! కించిదాకూ తమహితంస్యా మ్యాచ్ఛే దానధ్యవ సాయ ఇతిభవతిమీలితమ్ || 088' || ద్వితీయో దాహరణం దశః యతి || నుల్లి కేతే || అత్రచంద్రికాభిసారి కాణాం ధవళిమగుణ సామ్యాబ్బే డానధ్యన సాయ ఇతిల క్షణసంగతిః | nbk! సామాన్యంలశ యతి!! సామాన్యమితి ని సాదృశ్యాత్సాధగ్యాణ్ త్యెతి శేషః, ఏ శేషః ఉపమానోప మెయయోః పరస్పర వ్యావత కధమజః- నోపల భ్య తెనావ ధార్య తెయది- తహీ సామాన్యమిత్యుచ్యత ఇశ్యరః || ఉదాహరతి ! పద్మాకర ప్రతిష్టానాం సరోమధ్యగ తా నాంసుభ్రువాం సుంకరీ శాంముఖఁజాతా వేకవచనం ముఖా సత్యధజాః- నాలకి నావ ఛారితం సరః ప్రశిష్ట స్త్రీ ముఖానా మత్యంత సాదృశ్యన వ్యానర్త కదమాణ నుపలం భాద్భనతి సామాన్యమ్ II nda ! ఆఫోన్మీలితవి శేషకా వెకాధేజ సలడు యతి !! భేద పై శేష్యయోర్భిన్న త్వవి శేష ధమణ యోగి స్ఫూర్తె ప్రకాశ నేసతి-క్రమేణా నీ లి తవి శేష కొఖ్యావలం కారౌభవత ఇత్యథ :- ద్వయోస్సాదృశ్యేన భేదేంటి రోహి తేసతి దైవాత్కారణాంత రాద్యత్ర భేదోపలంభ స్తత్రోన్మీలితం - భిన్న త్వేనగృహీతుమపినిశె షాస్ఫూర్తె సత్యాం దైవాద్వీ శేష ధమజ గ్రహణాదిన మేవ ముఖమిత్యాగి ఏ కోచవంచే త్తత్రవిశేషక ఇతి నిష్కషణః || తత్రాద్యము దాహరతి!! హిమాద్రిమితి || హే శ్రీరామచం ద్రసురా దేవా స్వత్యశోమగ్నంభవత్కీర్యం తరిత్తం సాదృశ్యాత్త డేకతాపన్న మిత్యర్ధః హిమాద్రి శై శ్యేన శైత్యగుణే నజాన తెతదుభయ భేదంనిశ్చిన్యం తీత్యధ=:- అశ్రయశసా అభిన్న స్యక్తమాడ్రేవేశ్యథ మేకాణ భిన్న త్వేన స్ఫురణాదున్మీలితమ్ ! విశేషముజాహక తీ!! లక్ష్మి తానీతి ! చంద్రఉది తేసతి- పదానిముఖానిచ ఇమానిపద్మాని ఇమాని స్త్రీ ముఖా నీతి వివిచ్యగృహీతానీత్యధక:- ముఖానాం పద్మా నాఁవి శేసా స్ఫూతౌణ సశ్యాం శంభో దయకృశముకుళ సేస ఇమానిపదా నిచంద్రోదయేపి నికానయుక్తత్వాది చూని స్త్రీ మునిగా నీ ని పవచ్యగృహీతానికి కారణాత్ వి శేషః" 13 2 1 గూఢ శకంలకు యతి!! కించిది 8 # కిం చిచాకూ తేనా యేసషహితంచమత్కృతంయుచు త్తరం శచూథోత్తరం స్యాదిశ్యథకాః- కేసచిత్కించిద్విషయక ప్రశ్నేకృ తెగతిత కేన చిత్స్వాయం భజాముత్తరంవీయ తే చేత్త గ్లూథోత్తరంస్యాదిత్యధE - ఉదాహరతి || య శ్రేతి ! అస్యాస్సరితః కుత్ర వాతరణమార్గ ఇతిపృచ్ఛంతం పొంథముద్దిశ్యతత్సంగ మేసాఖిలా యాః క స్యాచ్చీ వి.కమ్ముతరమ్ | హె పొంగల సానదూ లేపరిగృశ్యమానః నేత సోనంజళకుంజయశ్రయసీ చేశావతజు లేత శ్ర చేశే 'ఇ ముంపుకో వలికా సరిత్ నదీ సుతరాసుఖినతంతుంశ క్యా-కంజేశంగచ్ఛ- జనసను ·సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధ. గ్లూథోత్తరము త్తరమ్ | యత్రాసౌ వేతసఃపాంథ తత్రేయంసుత రానదీ|| రూ|| ప్రశ్నోత్తరాంతరాభిన్నము త్తరం చిత్రముత్తరమ్ | కేదారపోష ణరతాః కేఫేటాఃకించలంవయః || 18 || సూక్ష్మంపరాశయాభి బ్లేతరసా దక్ రహీతే ఏతన్ని కుంజె అవయోర్య థేచ్ఛా విహారోభవిష్యతీతిత స్యా ఆకూ తమితి స్వా కూతగభకాము తరలతత ష్టయాతయాత స్వద శమితిభవతిగూఢత్తరమ్ # now || ఆధ విచిత్రోత్తరంతద్వీవిథమ్ || ప్రశ్యాభిన్నోత్తరముత్త కాంత రాభినో త్తరంచేతి - ఉభయ మ వ్యెకాథేశ్నలకు యతి || ప్రశ్నోత్త రేతి || ప్రశ్నోత్త రాంత రా భిన్నం ప్రశ్నా భిన్నముత్త రాంత రాభిన్నంచయదుత్తరంతచ్చితో త్తరమిత్యధE:- కేన చిత్కించిద్విషయక ప్రతే కృతెసత్య క్యానచతురజు నేన తత్ప్రశ్నవాక్యమేవోత్తర త్వెనదశంచే తత్వశ్నా భీన్నో త్తరమిత్యథః - కేనచిషధద్వయవిషయక ప్రశ్నేకృ తెసతిత స్యోత్తర ద్వయేవాచ్య స్యేస నిపుణజ నేన ఏక మేవోత్తరముత్తరాభిన్న త్వెనదత్తం చేత శ్నద్వయ స్యా ప్యెక మేవ సను థకాతిముత్తరంద శంయ దితదుత్తరాంత రాభిన్నా తరమిత్యుభ్యత ఇత్యథ :- ఉభయమ పిక్రమేణై కా ధేజినోదాహరతి|| కేదా రేతి || కేదార పోషణకతా: భార్యాపోషణాసక్తాః కేవాస్యుః అశ్యేతు కేదారపోషణరతా ఇత్యఖండమేవ వాక్యం- కేదా రాశాంహ్యాగ్యు త్పాదక క్షే త్రాణాం పోషణేవథ నేయేరతాః ఆసక్తాః కృషి జీవ నా ఇత్యధE : - అశ ఎన నారపోషణరతా ఇత్యుత్తర వాక్యాధF :- కృషితో నా స్తి మర్భిడుమితి న్యాయేన తేషా మే వకుటుంబరక్షణ శక్తిరిత్యగణః - అశ్రకేదారపోషణనతా ఇవి ప్రశ్న స్యైవోత్తరత్వా తశ్నాభీన్నోత్తర నామకంచి త్రో త్తగంద్వితీయము దాహరతి || కేఫేటాఇతి !! "ఖేగగ నే ఆటంకిసంచరంతీతి భేటా గగన సంచారిణః కేవాభ వేయఃః - తథాచలంచంచలమస్థిరమి త్యథ -:- కింవాభ వేదిలి ప్రశ్న స్వయంతస్య భేదేనో శరద్వయే దాత వ్యేప్యుత్తరాంతరము న క్వాచాతు ల్యేణ త ద భిన్న మేక మేవోత్తరం ప్రాహతిచతురఃవయ ఇతి || ఇయం విభక్తిశ్శే షేణ ప్రశ్నద్వయ స్యాప్యుత్తరమ్ || తత్రప్రథమంబహువచనమికా రాంతంచవయ ఇత్యా తత్పదం కెఫెటా ఇత్యస్యోత్తరంగగనసంచారిణః కేవాభ వేయురితి ప్రశ్నేకృ తెసతివయః పక్షిణ ఏవ తాదృశఇంతవధ = : కించలమిత్యస్యతుస కారాంతం ప్రధ మైక వచనాంతంచ- వయః, పదము తరం ఆ స్థిరంకింభ వేదితి ప్రశ్నేవయో చాల్యాదిక మేవతాదృశమితితద థణః- అత్రవయం త్యేక మే వపదం కే ఫేటాఃకించల మిని ప్రశ్నద్వయ స్యోత్తరమభూదితీద ముత్తరాంతరాఖిన్నో త్తర నామకం చిత్రోత్తరం ఏపడు దాహరణాంత రాశావిదిగ్భముఖ మండ నే జేష్ట న్యాని || - 6 7 || సూత్ముంలకు యతి!! సూక్ష్మమితి - పరాశతభిజ్ఞ ఆ న్యా భిప్రాయ వేపీ ఇకోయ స్తస్యసా కూత చేష్టి కంసాభిప్రాయ చేసాని శేష స్సూక్ష మిత్యు చ్యం - కేన చిచ్చకుంజా సేనలోచనావిచేష్టదైవస్వాళీ ప్లే ప్రాఖిక లేసరిత దభిప్రాయ వే దీసః కస్యచినస్యత ముచిత స్వాభిప్రాయసూచక చేవి శేష సూక్షా ఖ్యోలంకార ఇతిని ప్కషజ - ఉదాహరతి|| వ యీతి | సంకేత కాలజ్ఞా నేచ్ఛయాత్వయి.1 తేసతితయానా ·تلو సవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధ్య , హత చేష్టితమ్ 1 మయిపశ్యతిసా కేశై స్సీమం తమణి మావృణోత్ || 10 || ప్రిహితంపకవృత్తాంత జ్ఞాతుస్సాకూత చేష్టితమ్ | ప్రియేగృహాగ తెప్రాతః కాంతౌ తల్పమకల్పయత్ || 040 || వ్యాజోక్తికన్య హేతూక్యాయ దాకార స్యగోపనమ్ 1 సఖపశ్యగృహా రామపరా గైరసి ధూసరా|| X 9 గూడ్రో కి యికయాకిమాచరిత మితి కేన చత్సఖ్యాపృష్టస్యకస్యచి డేవంవచనం - మయిపశ్యతి సాఖీ ప్రాయం విలోకయతి సతి సానాయి కాసీమంతమణిం స్వీయ కేశబద్ధ భూషణ రత్నం కేశై రా వృణో దాచ్ఛాదితవనీ- ఆవ యోస్సంకేత కాలః కణత్యాశ యేన తత్పరిజ్ఞానార్ధంమయి సా కూతంపశ్యతి సతి సామ దాశయంజ్ఞాత్వాస్సూ ర్యాస్తమయానంతర మంధకాలో చయేసతి ఆవయోస్సం కేత కాల ఇత్యభిప్రాయసూచకం స్వకీయ కె శై సీమంతమణి తిరోధానరూపం చేష్టాని శేషంకృతవతీత్యథకాః - అత్రనాయ కాభిప్రాయంజానంత్యానాయి కాయాస్సా కూతం కేశైమూణ్యావరణ కృతమితి భవతి సూక్ష్మమ్ || nrol పిహితం లక్షయతి || పిహి తమితి || పరవృత్తాంతజ్ఞాతుః పరకీయ నృత్తాంతజ్ఞ స్యసా కూత చేష్టితం సాళీ ప్రాయ చేష్టా పి శేష : పిహితమిత్యుచ్య తె - పరవృత్తాంతంత దీయలకణే : జ్ఞాత్వాకంగతోద్ఘాత్యైవస్వ స్య!! తదభీష్ట తాస్థితృభిప్రాయగధకా: ఇతరజన చేష్టావి శేషః పిహితమిత్యుచ్యతే ! ఉదా హరతి || ప్రియ ఇతి- ప్రియె కాం తెప్రాతః ప్రాతః కాలేగృహాగ తెస్వగృహం ప్రత్యాగ తెన తి కాంతాతలి యాతల్పం శయ్యాం అకల్పయత్ ఆ స్తకణాది నాసజ్జీకృత చత్యధ --రా కౌసపత్నీగృహేయ ధేష్ట విహా రేణజాగరణ కృత్వా ప్రాతఃకాలే ప్రియే సాపరాధఇ వస్వ కీయగృహంప్రత్యాగ తేపతి తద్గశ కుంకుమాది చిహ్నై స్తదీయ వృత్తాంతంజ్ఞాత్వా గాంభీ ర్యాత్కంఠత స్తమనుద్ఘాటై ్యవ రాత్రేమత్సపత్నీ గృహేజాగరణచ్ఛాంతో - ఆతో స్యాంశయ్యాయాం సుఖం శేష్వే త్యభిప్రాయేశాయంతల్పకల్పన చేజేతి భవతివిహితమ్ !! oxol వ్యాజో కింలక్ష యతి !! వ్యాజో కిరితి || అన్య హే తూక్యా హేత్వంతరకథ నేనఆకా రగోపనం స్వీయవిలక్షణా కార నిగూహనమిలియత్సావ్యాజో 9: యత్ర కేసచిన్ని పుణేనగో ప్య హేతుకృతమాకార వేలక్షణ్యం ఏత్వంతరకల్ప సేన నిగూహ్య లె-త వ్యాజో $3తిని ష్కషణ:- ఉదాహరతి!! సఖీతి- చౌర్యకృతరతికా లెభూతలలు ంర సేనలగ్న భూఢూస రిత స్వాంగ వికారః సఖ్యామాపి బ్లేయ ఇతి ఏత్వంత రకధ నేన తగోపనంకుర్వం త్యాఃక స్యాశ్చిదిదం వచనం- హేసఖి అహంగృహా రానుపరా గైఃగ్బ సూపవనపుష్ప రేణుభిః భూ స రాధూసరవణాః కృతాస్మీమాంపశ్య - ఆశ్రచౌర్య కృత సురత హేతుకం స్వాంగ వైన ర్ణ్యమా రామవిహార కాలీన పుష్పపరాగ రూప హేత్వంతరకల్ప నే నాచ్ఛాదిత మితిభవతి వ్యాజో $ ? || 0r 2 || గూఢ కింలకు యతి || గూఢ్య 898!! అన్యః ఉద్దేశ్యోయస్యాస్సా అన్యం ప్రతిన క్త వ్యెత్యథ :- గీర్వాక్యం ఆన్యం ప్రత్యు దేశ్యంకంచిన ప్రకృతం ప్రతికధ్యత ఇతి యత్ సాగూడో క్తి:యముద్దిశ్యకించిద్వక్తుచుహణం తయౌష్యత్వం పరే ర్యావ్యజ్ఞాయీతి త దేవవాక్యంత వన్యము ప్రకృత ముద్దిశ్య శ్లేషభం గ్యాకథ్య తెచేత్సాగూ కి. తి నిష్కర్ష ·రజ నవ్యాఖ్యానచంద్రాలోక గ్రంధం కొన్యోద్దేశ్యాగీగ్యదన్యంప్రతిక థ్యతే వృషా పేహిపర శ్రాదాయాతి క్షేత్ర పాలకః || 123 || వివృతో కి క్లిష్టగు పుకవినావిష్కృతంయది! వృషా పే హిపర క్షేత్రాదితివ క్తిససూచనమ్ || ౧18! యుక్తి పతాభిసంధానంక్రియ యామమణ గుప్తమె! త్వామా లిఖంతీ దృష్ట్వాన్యాంధనుః పౌషక తెలిఖత్ 0% || లోక ప్రవాదానుకృతిలో కో కీరితిక థ్య తే! సహస్వక తి చిన్మా సా న్మీల ఉదాహరతి || వృషేలి || కస్మీంశ్చిత్కా ము కేవరకళత్రముపభుంజా సేనతి తత్పత్యు రాగమ నంచూరతో దృష్వా - హ హెవీటత్వం పరకళత్రముత్సృజ్యాగచ్ఛ తత్సతిరయమాయాతీతి సాక్షాదుక్యాతటస్థానాం ప్రకాశ స్వ్యా దితిమనపికృత్వాదదన్యం పర క్షేత్రస్యఛత క9న మీపం కంచి దృషభముద్దిశ్యత ద్రహస్యస్థల సమీప స్థాయాదూత్యాఇయము క్తిః - హే వృష భబలీవదః పర క్షేత్రాత్పరకీయ సస్యభూ మె: పరకళ త్రాచ్చశ్వమ పేహ్యపసర - కుతః క్షేత్రపాలకః సస్యభూమీశ్వరః - కళత్రస్వామీచ ఆయాత్యాగచ్ఛతి అఆశ్లేషభంగ్యా గూఢమిమమథణం కాముకో జానీయా న్నాన్య 'ఇత్యాశయేనతండ్రతి సావోదను క్త్వాత దుద్దేశ్యక సేవ వాక్యమినంతటస్థవంచ నార్ధమన్యం ప్రతికధ నమితి భవతిగూఢ క్తిః || 013 వి నృతో కింలష యతి || వివృతో కిరితి || క్లిష్ట గు ]ము కరీత్యా శ్లేష నిగూహితంవస్తుకవి నావి ష్కృతం స్పష్టీకృతంయలిశ దానివృతో కి: || ఉదాహరతి || శృథీతి || మీవృషత్వంపర క్షే త్రాద పేహి ఆ పసర ఇతిససూచసం కాముకస్యప్రకాశనంయ థా స్యాత్ త ధావ క్తివగతి-త దూత్రాల గమనాల్ఫౌ గేవత్వమ పస రేతి తత్సహచరః కశ్చిత్త ముద్ది శ్యహితము పదిశ తీత్య థ= :- ఆశ్ర శ్లేష గుప్రాథక స్యక ప నైవ సూచన మితి స్పష్టీకృత త్వాద్భవతి వివృత శ్రీః || 1386 యుక్తింలకు యతి || యు $3తి !! మర్మగుప్తయేస్వరహస్యగోపనాయ క్రియయాస్వ చుమ చ్ఛాదక భ్రమసంపాదక వ్యాజేనప రాభిసంధానమాప్తపురుష వంచనం యుక్తింత్యుచ్యతే వ్యళికం చాభీసం ధానమిత్యమగః- అతిరహ స్యేకర్మణి ప్రవృత్తేన కేరచిత్స్వరహస్య ప్రకా శ భీరుణాపు ద్యెక్సన్న వ్యనా పైసమాగ తేస్వమమః ప్రకాశోమాభూ దితికయాచిత్సి య యాత స్వభాంతింసం పొద్యయశ్రవచనం క్రియ తేతత్రయు క్తి గితినిష్కపణ:!! ఉదాహర తి! త్వామితి | విరహాతు రాంనాయి కొము పేక్షుమాణం నాయక ముద్ది శ్యసజీవచనమిదం- హేనాయకత్వతి యా త్వామాలిఖంతీ ఎనోదాథం తత్ప తినిధింపటా డౌలిఖం తీసతీ అన్యామ నాస్తాం కాంచిదృష్వాక ర పౌష్పంధను మన గచాపమలిఖదిత్య సేన లేఖ నేన హేతునా ఇయంమన్మథంలిఖతీతితస్యశ్రమంనిష్పాద్యస్వకీయ ప్రియవిషయాతి కొమనా మాచ్ఛాదిత వ తీత్యథ : అత్రరహస్య నిగూహనాయ పౌప్పనుసు నిర్మాణ క్రియయాత టసాయా:వంచనంకృత మితి భవతియు $8|| Drill లోకో కింలక్షయ తీ|| లో కేతి !! లో కప్రవాగస్య లౌకిక సుఖాపణ స్యానుకృతిరనుకరణం తదనుకరణాలాప ఇతియావత్ - సా లోకో కిరితీకథ్యత ఇవ్యథ -- || ఉదాహరతి|| సహస్వతి ! సురూరవతి భతృకా కాంతద్దర్శ నోత్సు కాంనాయి కాముదిశ్యక స్యాశ్చిత్సఖ్యా ఇయము కి: హే సఖివిలోచ నేనే తేమీలయి ·నవ్యాఖ్యానదం ద్రాలోళ గంధః. ర యిత్వావిలోచ నె!! nXE || చేకో కిర్యత్రలోకో క్తిస్స్యాదర్థాంతర గర్భితా| భుజంగప్రవజానీ తెభుజంగ చరణం సభే || ౧x2 !! వక్రోక్తిశ్లేషకాకుభ్యామప రాథ= ప్రకల్పనమ్ | ముంచమానందినం ప్రాప్తు నేహనందీహరాంతి కె ! 7X0 || స్వభావోక్తిస్స్వభావస్యజాత్యాదిస్థస్యవణః నమ్ | కురం గైరు త్త త్వానిమీల్య- కలిచి చతురాన్మాసాక్ సహస్వతత స్వతి యః క్షే మేణా గమిష్యరీతి భావః- అత్రమీలయిత్వావిలోచ నే ఇతి పౌరజన సంభాషణానుకరణాల్లోకో 9: || ౧RE If అధ ఛేకో క్లీంలక్షయతీ !! ఛేకో క్తిరితి ! యత్రలోకో క్తిరథాంతరగణ తాస్యాత్తత్ర ఛే కో కి:- యత్రలోకవాదాను కారివాక్య మేవ అథాంతరగభీకా తాకా ప్రయుజ్యతే తత్ర ఛేకో కీరితినిష్కషణ! ఉదాహరతి|| భుజం గేలి! కేనచిత్కస్యచిద్వృత్తాం తెప్పపై సత్వియమ జానన్ని వస్వ సమీపవలి - నంకంచిన్నిదికా శ్య ఆయ మేవత ద్వృత్తాంతంజా నా తీతియ స్సోపహాసం క్రియ తెతస్యోక్తిరియం హేస భేభుజంగ ఏచసపణ ఏవభుజంగచరణం సప సాదంజా నాతినకోప్యన్య స్తత్ఫాదం వేత్తి ఆతోయ మెవష నాజు నా దౌతత్సహచా రిత్వాత్తద్వృత్తాగమ పిజా నాతీతిలోక ప్రనాదాభిప్రాయేన తిభుజంగశబ్దస్య : టవాచిత్వా త్స చాయం ద్వావపివిటావత స్తదీయ వ్యభీచా రాది రహస్యం సవళా మప్యయ మేవ వేతీత్య థాంతరగణ తేయంలోకో క్తిభ వతి || 0R 2 || వక్రోక్తింలక్షయతి వక్రోక్తిరితి! శ్లే షేణ కాక్వా అపరాథ ప్రకల్పనంవక్త భిప్రేతాదన్యా థేకా వాక్యకల్పనంచ క్రోక్తి: కే న చిదృజు బుధ్యేవవా క్యే ప్రయ: 3సతి కో పొదివశాచ న్యేన తర్వచన స్యాథాంతరంక ల్పయి త్వాయ తీవక్రభాషణంక్రియ తెత జీవక్రో కి 3తినిష్కషణ:- ఆ డ్యాము చాహరతి !! ముంచేతి || అన్యసం గా దికృతకోపవ శేన సుగత సుఖ పరాజు భీం కాంచి న్నాయి కాముద్ధి శ్యకశ్చిన్నాయకః ప్రొహముంచేతి ! హేప్రియేదినమహః ప్రాప్తం ప్రభాత సమయః ప్రాప్త ఇత్యథ : ఆతోనూనంకోపంముంచత్య జేత్యేవ మృజుమతి నా నాయ కేన వా క్యా ప్రయు కై సతికోపవశాన్నాయి కాశ్యవాక్యసాధE0ప్రకల్ప వక్రోక్త్యోత్తరమాహ | నీతి || హేళర ఇసమన్నిక టేనందీనంది కెశ్వరః నవిద్య తెకింతుహురాంతి కే శివసన్నిధౌవత: తె అతః స్రాప్తంనందినం మాముంచే త్యెవంకథం కథ్యతః శ్యధE-తభాచాస్యసంగె పరవ శేనత్వ యోన్మత్తైన నైశంప్రల పితవ్యమితి భావః - ఆత్రకాలవిలంబ హేతులమానంవిసృజేత్యథ: సరస్య నాయక వాక్యస్య శృశేషేణ ప్రాప్తంనందిన గనత్య వైత్యంతరకల్పనా ర్భవత్యా చ్యాన ఆ 9:-ఏనంగ్వితీయాప్యూహ్యా Inkali స్వభావో కింలక్ష యతి ! స్వభావో కీరితి || జాత్యాదిగ్ధస్యకురంగత్వా విజా కౌవత మానస్య, అత్రాదిగ జేన క్రియాదిః గృహ్య తెస్వ ఖాన స్యవణం నంయదిత దాన్వభావోక్తి త్యుచ్య తెయత్రయథావణ వస్తువణ నంచారు యథాత భాక్రియ తెత త్ర స్వభా క్తిర్నామాలం కారఇలినిష్కప 5: ! ఉదాహరతి ! కురం గైరితి || ఊత్తరంగా వైః ఉచతతరంగలోచ నైరతి చంచల లోచ నైశిత్యధః :- స్తబ్ధక ణైః చాంచల్యంయథాతధోశ్వః ప్రసాంతక పత్యము - కుకు నైరు ది కె.తం దృష్టంగా ·| సవ్యాఖ్యానదం ద్రాలో గ్రంధః, రంగా జైః స్తబ్ధక ణైః రుదీక్షితమ్ | CXE || భావికంభూతభావ్యథసా. త్కారస్యవణణ నమ్ | అహంవిలోక యె ద్యాపియుధ్యం తెత్రసురాసురాః1 020 || ఉదా తమృద్ధిశ్చరితంశ్లాఘ్యంవాన్యోపలక్షణమ్ | సా నౌయస్యాభన ద్యుద్ధం తద్దూర్జటికిరీటినోః ||720! అత్యు కీరద్భుతాతథ్యశౌర్యౌదార్యాది వణణనమ్ | త్వయిదా తరిరా జేంద్రయాచకాఃకల్పశాఖినః॥ 12-9 || నిరుక్తిః వాది తేదదృశురిత్యధణ: అత్రవ్యాధాదిదశణ నకాలే చారుయథాతథాకురంగత్వజా తిస్వఛా వోవణికాత ఇతిభవతి స్వభౌవో 88|| nxx || అధభావికంలక్ష యతి || భావికమితి ! భూత భావ్యథః సాక్షాత్కార స్యగతాథకాస్యభవిష్యదథకాస్యచయస్సాక్షాత్కార స్తస్య వణ సంయ త్త ద్భావిక మిత్యుచ్య తె- య తాతీతా నాగ తే ప్రత్యక్ష త్వేన మహాశ్చర్యక రా వణ నాల్ల క్ష్యే తె-తత్రద్వి ధోభావి కాలం కార ఇత్తి నిష్కషణః తథైద్యము దాహరతి || ఆహమితి || సురాసు రాః దేవ దానవా అత్రప్రదేశేయుద్ధ ్యం తెయుద్ధం కుర్వంతి - ఆహమ ద్యాపీ " లో కయే-ఆత్రక స్యా పికతుణ మశక్యల్వేసమహాశ్చర్యకర దేవ దానవ యుద్ధరూపా భో-క్యాభావి కొనాం హృది భావనమిత్యాశ యేన తత త్యకు త్వేనవణీ తత్వాద్భావి కాలం కారోభవ త్యే వ-ఏవంద్వితీయమప్యూహ్యమ్ || 02-01 అధోదాత్తంలడయతి || ఉదా తమితి- శ్లాఘ్యంశ్లాఘాహణం బుద్ధి స్సమృద్ధిమచ్చరితం వా కాకవ ద్దేవదత్తగృహమిత్యా దీనద్వాచ్యోపలక్షణం సశ్వర్ణ్య తేయ దితదు దాత్త మిత్యుచ్య తె- ఉదాహరతి!! సానాపితి !! భూజ టికిరీటి నోళ్ళి వాజు - సయోః యత్రసానౌయద్ధనుభవత్ - తత్సానుమయా దృష్ట మితిక స్యచిదివంవచన - అత్రశౌర్యాది సమృద్ధి యచ్ఛి నా నాజు యుద్ధరూపచరితం సానురూ పవాచ్యాథకాస్యఉపల క్షణంన ద్వణి- త మితిభవత్యుదాత్తాలంకారః! nLo || అత్యుక్తింల ఈయతి- అత్యు 93తి-అద్భుతాతథ్యశౌర్యాదివణ నమాశ్చర్యకరమిధ్యాభూత శౌర్యౌ దార్యా దిగుణవణ్ సంయ దిత దాత్యు క్తిత్యుచ్య తె- ఉదాహరతి- త్వయీతి- హెరా జెంగ్రత్వయి దాతరిసకలాభీష్ట ప్రజేసతి- యాచకా: అధిక నః కల్పశాఖీనస్సురళరవోభ వడ్-శ్వద్దత్తా పరిమిత థ నావి పరిపూణా స్సంతః యాచకా అపి స్వాధి = భ్యో భీష్టాక్ దదు రిత్యథ - :- ఆత్రరాడ్ దానస్యయాచ కాః కల్ప శాఖిన ఇత్యుక్త్యా 2. పరిమితత్వం ప్రతిపాది తమతోచ్భుతత్వం మి ధ్యాభూతత్వంత థాచాడ్భుతమి ధ్యాభూత దా నగుణో వణికాత ఇతిభ వత్యత్యు క్త్యలంకారః || ౧La || నిరుక్తిం క్షయతి || యోగతఃఅవయవశక్తివశాత్ నా మ్నాందోషాకరాది నామధేయానాం అన్యా ధత్వ ప్రకల్పనంయదిత దానిరు క్తికిత్యుచ్య తెఉదాహగతి . ఈ నృత్తి గిలిచండ్రోపాలంభనపరం విరహిణ్యావచనమిచం- సౌచంద్ర ·సవ్యాఖ్యానచం ద్రాలోక గ్రంధః, ద్యోగలో నామ్నామన్యార్థత్వ ప్రకల్పనమ్ | ఈదృశైశ్చరితై జాల నెసత్యం దోషాకరోభవా H 023 ; ప్రతి మేధః ప్రసిద్ధస్యని మేధస్యానువర్ణ నమ్! న ద్యూత మేతల్కి తవ క్రీడనం నిశితైశ్శరైః| 028|| సిద్ధ స్యైవవిధానంయత్తా నూహుర్విధ్య లంకృతిమ్ | పుచమోదంచ నెకాలే కోకిల కోకిలోభ నేత్ !! mLX! హేలో మోకాళుమతా సాధణంవణజానం హేతురుచ్యతే! అసావు డే నాకు -ఈ దృశై రీదృగ్వీ థేశ్చం తైర్నిర్నిమిత్త విరహిణీపీడ నాది దుశ్చరితై హేతుభిఃభవాక్ సత్యం యభాషణండో షాకర చోషాణామాకర ఇలియథాథ సొమక ఇత్యహంజా నే నిశ్చినోమి ఆత్రదోషం రాత్రికరోతీతి వ్యుతృత్యానిశాక రాధకు కస్యడోపాకరశబ్దస్య దోషాగా నూకర ఇతివ్యుత్పత్తిబ లేనా న్యాథ- కల్పనాన్నిరు g: in 31 ప్రతిషే ధంల క్షయతి | ప్రసక్తి మేధ ఇతి!! ప్రసిద్ధస్య విజ్ఞాత స్యని షేధస్య అనువణః సమను భాషణం ప్రతి షేధ:- యత్రకథ్య మానోని షేధః నిజ్ఞాత త్వేసస్వతోనుపయోగాదథాంతరగభణతయా చమత్కార కారీ-భవతితత్రని షేధాలంకార ఇతనిష్కషణ :- ఉదాహరతి- నేతి-యుద్ధనం గేసన్నద్ధం శకునిముద్దిశ్యసోపహాసవచనమిదం - హేజిత పభూతజాశకు నే ఏతత్పరిదృశ్యమానంయు ధకమక్ మ్యాతమత దేపనం సభవతి. కింతునిక తై స్త్రీ ప్లేశం : క్రీడనంపిహారః అశ్రయుద్ధ స్యన్యూతత్వని షేధోజ్ఞాత ఏవత థాపినజాత ఇతని వేధశిపునఃకీర్త్యసూనస్సక్ తవద్యూ తకర్మణ్యేవ ప్రాగల్భ్యం నతు యుద్ధరంగ ఇతిపరిహాసగభణ ల్వేన చారుశా హేతుభజ వ శ్రీ తిభవతి ప్రతి మేథాలంకారః. ఏతచ్చకిత వపడే సస్పష్టంకృతం ! OLX II విధింలకు యతి ! సిద్ధ స్యేతి ! సిద్ధ స్యై నజ్ఞాత స్యైవ విధా నమితీయత్తాంధ్యలంకృతిమాహుకథయంతీయ త్రి రిజ్ఞాత స్యై నవస్తునో ఇ ధిరనుపయు క్తస్సన్న థాంతరగళక త్వేనచము శ్కార హేతురు వలిత త్రవిధ్య లంకృతి రిలీ నిష్కషణః ఉదాహరతి పంచ మేతీ, పంచమోదంచ నెపంచమస్వ గోత్పాద కెకా లేవసం తే- కోకిలః పికఃకో కీలోభ వేది బానీ మేమకోకిలఇతివ్యపడేశారోళ వలి - నత్వితర కాలే తథాపంచమస్వరోత్పత్త్యభావాదితిభావః - అత్తకోకిల ల్వేసిద్ధేశ స్యైవ పునఃకోకి లేవిధానం నిరర్ధకు సర్వసంతసమయే పంచమస్వర శాలిత యాసర్వజనహృ ద్యోభవతీత్య థాంతరంగ భీజా కరోతీతిభవతివిధీః ! 7LX !! హేతుంలత యతి !! హేతో తి!! మీతోః కారణస్య హేతుమతా కార్యేణవణ సం సంబంధ వర్ణనంయదిత డా సౌత్వ లంకృతిరిత్యుచ్య తే- ఉదాహరతి అస్వాతి. అసౌశీతాంశుశ్చంద్రః సుభ్రువాం స్త్రీణాం మాన బౌదాయకో పశమనాయ. ఉడేతి-ఆత్రవిధూదయరూప హేతో ల్మాన భేదన రూపకా ఆ ·శిశీశాంశుర్మాన భేదాయసుళువామ్ || (CL! హేతు హేతుమతో రైక్యం హేతుం కేచిత్తో చక్షు తె 1 లక్ష్మీ విలాసావిదుషాం కటా T వేంకటప్రభో!! గ్యస్యచసంబంధవణం నాద్భవతి హేతుః II net ! ఆ స్యైవలక్షణాంతరమాహు !! హేత్వి తి! హేతుమతో: కారణ కార్యయోరై క్యమ భేదం కేచిత్కవయః హేతుం ప్రచక్షు లెకథ యంతి- యత్ర కార్యావశ్యంభావత శైవాఘాది సూచనాయ హెతు కార్యయోగ భేదో వణ్య తేసాపి హేత్వలంకృతి రితి కేచి దాహుగిత్యథః || ఉదాహరతి ! లక్ష్మీతి || హే వేంక టప్రభో వేంకటస్వామిక్ - తేతవకటాక్షాఃవిదుషాంపండితానాం సదాత్వత్పదకమల ధ్యానవ తామిత్యథ కా: లక్ష్మీ విలాసాస్సంపత్సమృద్ధ యోభవంతీత్యర్థి ఆత్రభవత్కటా కమాత్రేణైవ జ్ఞాని నాంసమృద్ధ యోళ వంతీతిశ క్త వ్యే కార్య శై ఘాది సూచ నాయకటా —ఏవలక్ష్మీ విలాసా ఇత్య భేదవణ నాగ్భవతి హేత్వలంకారః | ఇతి శ్రీ బుధరంజన్యాఖ్య వ్యాఖ్యానసహిత- చంద్రాలోకస్సమాప్తః. ...... ..

·No text on this page.