·8 V RAITYA THE SN - । LIBR -21] प्रथम परिच्छे । वातिविनोदनि योधप्रतापणि । प्रद निदर्शनि [2] क्षेमपुरस्य । प्रह ग्रनाक्लिचित्तप्रसादो मारपिनिगौरवमूला। प्रद निधानधन चागाय पाणि यया शुभसयहगूनम् ।। प्रद प्रमोदकारी परित्यागे । मह प्रर्पयारी जिनधर्मे। पद विशेषकारी गुणज्ञाने देशिक प्रापणि युद्धगती पे॥ इन्द्रिपतीक्षणप्रभास्वरताये अद्ययन प्रकिर्दमताये। नियतीश चर्षिकताये दिपिक ग्रह स्वपभुगुणानाम् ।। भड असतसङ्गसुपे यतणति सक्षणायन् । प्रद्य यतिक्रमु मारपयस्य दर्शिका उत्तममोतपयस्य । वोत्रमपूति देतगुणाना। पद विरोमणि बोधिगुगस्य। वईनि ज्ञानविशेषसुधाना मह निदर्गिक सर्वजिनानां । पे सद् अद्ध सगौरवनुढे ते तु न शोल न शिन त्यात्ति। पेतुन शीन न शित त्यात्ती 'ले गुणावांस्तुतपे गुणवत्त ।। पे सद अह सगोरधनें। ते जिनधर्म तप्तगणोत्ती॥ ये जिनधर्म प्रतृप्तगुणोत्ती। तेघधिमुक्ति चित्तियधनें। पे महाप्रद सगीरवतचे। ते अपिर्तिक सघप्रसना ये विवर्तिक मधमत्रास्ते विधर्तिक प्रहवनात । 10 . 15 , see Jaechke Dict p 101 b For f matraja cf the Palı maluza though perhaps maincre itself way stand in the cense 12 & gatke passage 1) Scan (and propounce") as if the Palı form kheria cf guna (rane ekakshana etc below See also Scuart, Vhy I p 423 ad fin, and compare Windisch Mar p35 2) In margin उपायानां न केनचित्सद् सगतया शून्यतया सङ्गस्योपायसमाधिनाम निमित्त महा 3) In margin (some letters being lost) हेतुभूता गु[पाना वीज पहा 4) ka margin ते गुण स्तुतौ मे यानाशीलत

·120
5
शिनासमुच्चय ।
पे परिवर्तिक भरनालो इन्द्रिपतीत्यानभात्या पार॥
इन्द्रियतोदयाप्रमास्तर येषां तेहि चिति पापरमिता । [3 a]
पेरि विवर्जित पापा मित्रा धार्मिय मित्रपरियह तेषाम् ॥
धार्मिीत्रपरिमर येषा ते विपुल बुशलोपचिन्वति ।।
ये विपुलं बुशनोपचिनोत्ती रेतुबनोपगताय महात्मा ।
रेतुनलोपगताप मरात्मा 'तेप उदारधिमुक्तिविशेषा ।
येप उदारधिमुक्तिविशेपास्ते सद घिष्ठित सोभि ||
ये मद घिष्ठित मजिनेभिस्तेपुषपश्यति वोधपि चित्तम् ।
धुपपन्चति बोधपि चित्तं ले पनिपुजा महर्षिगुपोषु॥
ये अभियुक्त महर्पिगुपोषु जातपयुद्दकुन्ने अनुमाता ।
जातय बुडवुले अनुतास्ते सायोग प्रयोगयिमुना ॥
पेसायाग ग्रयोगविगुका । प्राशयु तेष प्रसादविशुद्ध ।
ग्राशयु पेप प्रसादपिण्ड तेप यच्याशयु उत्तम श्रेष्ठ ।
पेप प्रध्याशपु उत्तमप्रेष्ठस्ते सद पारमिता चाति ।।
फेसद पारमितासु चरती ते प्रतिपन इहो मरूपाने ।
पे प्रतिपन इको मल्याने ते प्रतिपत्तितु पूजयि बुद्दान् ।।
पे प्रतिपत्तितु पूपि वुहान् तेषु मनुस्मृति बुह अमेवा। -
पेषु ग्रनुस्मृति बुद्ध प्रभेग्या । ते सद् पश्यिप चित्तिय वुहान् ।।
ये सह पश्यिप चित्तिप बुद्दान् लेप न जातु म तिष्ठति बुह ॥
येष न जातु न तिरति बुद्द लेप न जातु रहापति धर्म ।
10
15
20
1) The Tibetan avy confrans this curious adrerbual form
2) The MS has the regular bat bere anmetr cal prodel s101)
"श्यि अधि? MS

·5 HIA BHA SN LIBRA प्रथा परिच्छेद। पेष न जातु रायति धर्म ते पद धिष्ठित सजिनेभिर । इत्या[b]दिनबागूलो गुणविस्तरोऽवतस्तत्रोक्त तत्परिसमाप्य सोपत पुनराह । ड भत्तवधाजनकाया ये इमि मद्दधि ईशि धर्मान्। पेतु शुभोपचिना कृतपुण्यास्ते इनि भघि देतुवले ॥ यो ट्याक्षेत्रानोपमावान् काल्पमुपस्यिहि मर्यमुपेन। मोत तु तादृशु पुण्यविशेषो यादश प्रधतो इगि धर्मान् ॥ इति । । तथार्यदशधर्मसूत्र पि देशित ॥ अहा कि परम पान पेन नित्ति नायका । तस्मादवानुशारिब भोत मतिमानर ॥ यभादस्य मनुष्यस्य मुल्लो धर्मो न रोहति। वीजानाममिदग्धानामडुरो हरितो पया ।। इति । घा एवार्यललितविस्तरसूत्रे प्रतिदित । महायामानन्दयोग कारणोय इद् तथागतो त्रि ज्ञपयतीति॥तया मिरुपरिपृच्छा प्रहपा क्षणामक्षण र्यापतीत्युतम् ॥ तदेवं । प्रद्धा मूल दखोवृत्य बोधिचित्त दुरु कर्तव्य सर्वपुण्यसयत्वात् तयधार्यमिपरिपच्छायां। मिल राजकुमारेण भगवान्पृष्ट ॥ सयद सर्वधर्मापा कर्मणा के जायते। प्रिय भोति मवाना [a]पत्र पत्रोपपायते । भगवालाह। सर्वसवप्रमोताय चित्त बोधाय नामयेत्। एप समरू धर्माणा भरते तेन च प्रिय । इति । । तथार्यगएडव्यूलसूत्रे पि वर्णितं । बोधिचित्त कि बुलपुत्र वीजभूत सर्वसुधी 20 10 - 15 . 1) बुद्दान् इति केचित् US in margine a sec manu Naaj10 29 (9) tr 396-534AD,29 tr 502-557 Fn 215 3) Nav;10, 23 (37) M Vyutp LXY 70, and h. F p 217 4) Vijunu > 0119&ev but the end of the word is illegible in the Als ·6 [UN- मिनासगुनयः। मा तेत्रो मागलार्धाविरोरगतमा घरणिभूतं सर्वनोकप्रतिशगानया पाचत्पि लभूत सर्वत्रोधिसवारतपातपा"पेगन।वप्रया पून सदारिद्यतनगया। चित्तामणि {সুন ননননননা। महघरभूत माभिप्रापपरिपूरणातया । शत्तिभूत तोशशत्रु उपाग। धर्मभू। योनियो गनालारदिनतया । पर लोशगिर प्रपातनतया । कुठार । भूत दुप्पयनसदनलया। प्रररणभूत सर्वोपद्रवपरित्राणालया। वारसभूत संसारउन्नचरा भ्युदरणतया 1 वानगएरलोभूतं मर्गवरणानियागाविकिरणातया।उदा भूत मर्यबोधि सवाप्रशिधापरायद धानपा । चैत्यभूत सदेयमानुपातुरस्य लोकस्य । इति हि बुलपुत्र घोधिचितगेनिधान्येयाप्रमाणोर्गुणविशेषे समन्यागतमिति ।। काय पुनयिते । पृथडानस्यापि वोधिचित्तमुत्पश्यते । न वा b]त्रमेतदिति। व 10 ने समूत्राशदर्शनात् ॥ पधा तावदार्यविणयकोर्तिनिर्देश निर्दिष्ट । सुमेरुममा सत्यापन टिनुत्पाग्य बोधिचित्तगुत्पन्वते । ततम बुद्धधर्मा विरोहतीति ॥ रत्नमरण्ठमूत्राचे पृथ गानोपयोधिसब इति ज्ञायते ।। । पोला । तयचापि नाम मजुनो अपडकोयप्रतितो पि कलविङ्कपोतो । अमशिनाएउ अनि मात पोषात्वलविङ्क रुतमेन मुञ्चति ॥ एवमेव गायी विग्यापमोपप्रतितो पि घोधिसतो। ग्रमभिनात्मदृष्टिानि कात्तस्त्रधातुकार 16 दरलमेन मुञ्चति । यदिदं शून्यतानिमित्ताप्रणितिरुतमेव ।। मधर्मप्रवृत्तिनिर्देशे पि कथित । जयगतेश्य बोधिसवस्य पृथिवी विदारमदात् । म कालगतो महानिरय प्रापनदिति।सहि शून्यता नाधिमुतावान् शून्यतावादिनि च प्रतिय कृतवान्॥ . 1) धमचक्र° marg 2) तमप MS 3) More usually बडिश aish honkr 4) For the di cf Cambridge MS Add 1707 (as described in my Cat p 193) 5) Wassiljer, Buddhismus 152 (164, 222 (243) M Vyutp LIV 15KFg 256Naaj10 146,147, 149cf also 144, 145, 181 G) A passage of considerable length partiy broken away and otherwise not very clear, 19 added in the margin as an amplification or etplanation of these words 7) Wassiljev, Buddhismns 154 (167) N Vyutp LXV 81 KF 213, NauJ10, 163, 169 N 1s wrong in refering to the Avalokategyaragmaratnakaran dayguha which is quite a different work 8) NanJ10 163, I64, tr ca AD 400 I p 256 AM Tyutp LAI ST ·7 --5b) प्रयग पारच्छेद।। ॥निपतानिपतावतारमुद्रामूने ऽप्याख्यात ॥ कतम पारथगतिको बोधिसब तय या । कश्चित्पुरुष पचनुद्वक्षेत्रागाणुरज समान् लोपधलाभिगिंतुकाग स्यात् । म पशुश्चमभिरुव मार्ग प्रतिपयते स चिो दोघेणाधा। योगशत गच्छेत् । स तत्र मत्या बालगण्डल्या पगात् पनु पु० ] रशीति योगरमसाणि प्रत्याय प्रत्युद्वार] त। तत्कि शनुयात्स पुरुयस्तार तोकधातून पारधनातिक्रमितुम् । पारदनभिन्नाप्या । नभिनाध्यापि कल्पोकगपि लोपधातुगतिकामितुम् । ग्रार । नो बाद भगवन् । भगवा माद । एवमेव मझुमो प कश्चिद्वोधिचित्तगुत्पाग्य महायान ' न धारयति । न पठति। पावरपानीयान् सेवते तेश्य साई मस्तन करोति । प्रायम्यान च पठति स्वाध्यायति मी मामले परिघुध्यने तीच पाठपति याबदोधयति । स तेर []-वप्रशो मति मोऽनुत्तरता ममार्गात्प्रत्याप्यने प्रत्युदाययो । पदपि तस्य बोधिसवस्य बोधिभारात प्रक्षेन्द्रिप 10 प्रज्ञाचनु तापि तस्य धन्वीक्रियते प्रतिक्ष्-यते । अय पशुरघगतिनो बोधिसत्व इति ॥ तदेवमेपा पून्यानधिमुनिमझापावानगितिशासपूर्णाधिक्तिचित्तचर्यस्यापि प्रा यो न सदृश्यते प्रागेवाधिमात्राधिनालाचर्यस्य योधितवत्या सहि रत्नमेघ सर्वबातचरि तविपत्तिसमतिमात पयले प्रसप्येयसमाधिधारणीविमोनाभिज्ञाविधाविकोदितो । पन सधरामरतिनिरामिषापरायल्पमोट्यनाभोगनिर्विकल्पप्रातिगालोरप्रतिबन्धया 15 प्रमेयाल्पोटोनितशतसकस्रपागमहायानप्रस्थाविचित्रभावनासपूर्ण पाईप्रतिपत्ति निर्माण पुण्यज्ञानमभाराभिनिहाराभिनिवृत्ति पूर्वयोगशनममममहा पठ्यते । [o b] "धैतगेगा । कस्मादन्ये बोधिचित्तो पाटका ग्रस्यां भूमौ नेष्यत्ते 'न चात्रेच्छ्या किञ्चिदिशे पचित नीतार्य कर्तु लभ्यने । अधिमानीधिमुक्तिचाधमता याच गम्यते । पया मध्यम दुप्रकाराप्यधिगुकिचर्यास्त्येतिग्रस्य पुनस्तयागांगुलभूत्रस्य योगभिप्रायोपडता 20 1) Vanj10 131 132 tr AD 542 AF 260 2) 1 atnamegba sutra Nanjio 151, 15%, tr AD 503 K F 264–265 M Vyutp LXV, 12 ) घधिमुक्तिचर्या भूमी marg 4) अभिसमयालङ्कारे ऊमारीनां महादिवादशोले marg a note will be added to the translation 5) NAD, 23 (3) 1043 F214 M Vyatp LYI 30 Tathagatacintyagahyanerdeca ·8 शितासमुचपः। [5b- कम्य भगायोधिचित्तोत्पादः । ग्राहायस्य गराणानाध्यागयो रिकोपितः। पाहा कास्य भगवाध्याशयो ऽविकोपिनः । ग्राह । यस्य गहा महाकरुणोत्पादः । ग्राह । कास्य भगवन्नहाकरणोत्पादः । ग्रार । पस्य महरा सर्वसवापरित्यागः । ग्राह। कार्य भग- वन् सवा अपरियामा मात्ति । यार । यदा महारामात्मसोप्यं परित्यतं भवतीति।यो. 6 घिचित्तमात्रमत्तुष्टानां करुणामिलापसंतननागिदमुक्तं । यथा न ते तयागनशामने प्रव. गिता येषां नास्ति त्याग इति । एगिलान्यत्रोधिचित्तनिन्दा द्रष्टव्या न तु बोधिचित्त मन्यया नोत्पावत एव ॥ यया दशधनकमूत्रे देशितं । इस कुलपुत्र योधिसयो गोत्रस्यः समनुत्पादितयो धिचित्तः तयागोग या तवागतमारणा या संचोग्यमानः संयमानः मगादाप्यमानो 10 अनुत्तराया सम्यरसंबोधिो] [G a]बोधिचित्तमुत्पादपतीदं प्रथमं कारणं बोधिचित्तो. त्पादाय । संबोधेरी वोधिचित्तस्य वा वर्गा भाभ्यगायां शुवानुत्तरायो सम्यक्संबोधी चित्तमुत्पादयतीद द्वितीय कारणम् । स मवा--- नशरणानहीपान् दृष्ट्वा कारुण्यचित्तगु. पस्याप्य यावदनुत्तरायां सम्यक्संबोधी चित्तमुत्पादयतीदं तृतोपं कारणम् बोधिचित्तोत्या- दारास तवागतस्य सर्वाकारपरिपूर्णतां दृष्ट्वा प्रोतिमुत्पाग्यानुत्तराया सम्यक्संबोधी चित्तमु- 16 त्पादयनोदं चतुर्व कारणागिति। तच बोधिचित्तं द्विविधं वोधिप्रणिधिचित्तं च बोधिप्रस्था- नचित्तं च। यथार्पगएउव्यूरसूत्रेभाषितं । दुर्लभा युलपुत्र ते सवाः सर्वलोके ये ऽनुत्तरस्या सम्यक्सपोधो चित्तं प्रणिाद्धति । ततोऽपि दुर्लभतमास्ते सवा ये ऽनुत्तरां सम्यक्सम्बो- धिनभिसंस्थिता इति । तत्र बोधिप्रपिाधिचित्त । मया बुझेन भवितव्यमिति चित्तं प्रणि- . धानादुत्पन्न भवति । प्रामसूत्रे पि। शाट्योत्पादितस्यापि बोधिचित्तस्य बुढबस्तुबा- 20 भिघानात् । वाः पुनर्वाद. किञ्चिदेव कुशन वृत्वा । ययोक्त भकल्पिकसूत्रे घोषदत्तो नाम - 1) नि कृपापानि वोधिचितं marg 2) Nanjio 397, Gurangama-samādhi tr before A D 417, Wassiljev, Buddhismus 175 (191), E F 249 M Yyutp LXV, 31. Ç~8-ordeça Translated from the Chinese by Beal, Catena pp 281-369 3) Nanjio 403 Tr 300 AD, E, F 220--222 of J J.Schmidt, Ueber die tagsend Baddhas etc Mêm Acad St Pétersbourg V1 Sér Sc pol híột phil II, 41...86.

·--70 9 (1) प्रया परिच्छेदः। समागतोपन नावलगागोर प्रवर्ग योधिचितमुत्पादित साम्याप त्या गो पायाभोग । हरिप्रदीपो नागवानो गत्र गणना तथागत प्रधा गोधिचिता तादित दणिमा दत्ता तर गाभूनेन । एमनाप्रभो नाग समागो गणानिनला तथा गोन प्रयन बोधिषितमुत्पादित तृपाप्रदीप रचा गगराणायाभूतेन । एवं दृयियागो नारा लगगनो पन दुष्प्रचर्येण तयागो प्रयन बोधिचित्तगुत्पादितं दत्त साठ दत्ता का । छहागनेनेत्यादि । पानिने विच योधिचित नायगाना करीया । तस्यायनासंसारमनप्रमर नवात् । पवार्यत्रेपविनोते वर्णित । तम्बयापि नाग कुलगुन चितगपि यमरत गर्य प्रतिविशिष्टं सुवर्णास्तारमनिमयति । यमरतनान च न विगाति । सदारियं विनि वर्तपति । एयगेन गुन्मपुत्राणयप्रतिपत्तिगिमणि सर्वशतागिसोत्यादयमरन ममान- 10 माप्रत्येकनुदगुणानुवान कारनामानि बोधिसतनान वम विराति समसारदारी विनिवर्तपोनि संश विनापि चम्पा योधिचित्तमुपकारकनिति शालय यापरता वाद रसूत्रे कायां यस्मान से गदागा वकृत्यो घलकरगोय ? a। अमर सर्वेगा म सास सदा दानपारगितायो शिक्षितु ' एव पारत्मशागार मितायो शितितु। समात िब माणा एवमेव सम्यनसोधिन्द महाप्राणाधं च गच्छनामे नि. 15 धनपि निषणोऽपिशानो ऽपि तापदापे भुझानोऽपि पिचनपि सतनामितमनगर गमसिकुरु भाग्य । सर्पयोधिमवप्रत्येकबुद्धार्गमारकपघासनानामात्मनमानीताना गतप्रत्युत्पनानि सर्वशनमूलान्यमिततिप्य तुगपिवा पिण्उपिवा अनुमोदस्याययानु मोदनया पानदाकारामनतया निर्माणमनतम अनुमोदेस्वानुमोग्य च मनुदयोधिसवप्रत्येका 1) एक मसुमो प्रोमोर्तिनाम तयाग पन गुणाधोग तयाग प्र° वो उत्पादित एमामला दत्त्वा वैद्यराभूतन marg Nanj10249,249,250 KF 263 Mvyutp LIV 105 3) The MS. is obhterated The first letters of pranidhın are hardly legible, but the reatoration appears the more certain from the Tib word used, काय 4) Senart, Vár i, p 422 vwws (1) - . 1.

·. 10 शितासगुचय । [7- वुढार्यमारकाण पूनाको निर्यातय । निर्यात्य च मसवनाधारणानि कुरु । तर सर्व मवाना यावत् सर्वशताप्रतिगम्भाय सत्रुधनपरिपूरणाय दिने दिने त्रैकान्यनुत्तरा या सम्परसबोधी परिणामय व पनु व महाराज प्रतिपन सन राज्य कारपियति रा ज्यकृत्यानि च न नापपिश्यति बोधिसभागांय परिपूपि यतोति ॥ त्रैव चास्य विषाक 6 उत्त: सघनु पुनस्त्वं मरा तस्य सम्यक्सबोधिचित्तकुशलगूनकर्मणो [7 bJविपा कोनानेवाशतत्वो देवेपूपपयो । प्रकाशनाचो गनुयेपूपपनोऽभूः । सर्वानु घ देवगनु प्योपपत्तिघाधिपत्यमेव कारयति । न च तारत्तर महारा तस्य सम्यरसंबोधिचित्तस्य युशनगर्मण उनव वापूर्णवं वा प्रज्ञायते । अपि च गहा सामपि सम्यक्सबोधि चित्तं सर्वसवोत्तारणारम्बणासिमबानोचनारम्बाणवात्सर्वसत्वसमाचासनारम्वावा 10 त्समवपरिनिर्माणारम्बमाबादप्रमेपासप्ये कुशन्नोपचयम् । क. पुनर्गदो प एवं व ऊलीकरोतीति॥ एत बोधिचित्त बपकापदर्शनोत्पनं तत्र पूर्वादाने पयते । एवं तावत्प्रणिधियो- धिचित्तै वेदितव्य । इद तु वताव्य किमभूमिप्रविष्ठस्यापि बोधिसत्वसम्बराधिकारोऽस्ति न चेति । प्रस्तीति वेदितव्यं ग्राकाशंग मूत्रे लागसत्कारार्धे मूलापत्तिप्रणात् । 16 दृशभूमिकसूत्रे तु प्रयमार्या भूगो दर्शितं न च कञ्चित्सत्कार कस्यचित्मकाशात्प्रतिकांत त्यन्यत्र मपां सर्वसबानां सर्वोपकारयावाकुल्यमुपनामयितव्यमिति । तथा चाह । प्रमुदिताया बोधिसबभूनी सुव्यवस्थितो भवत्यचननयोSA)गेति। पुचिोक्त । तथाग 1) Cf Palt ārammana 2) Not Purnīradº as one would be tempted to conjecture, for the Tib his 37 35794239 Pārva ís quoted (though not from Buddh literature) as a nom proprium, but see p 13, 16 below 3) Wassiljev, Buddhismus 171 (186) Nanjio 67, 68, 69 cf also 70 IF p-270 A1 Vyatp LxV 18 -मने marg The use of a noun from spams hatherto found in 324 (354) 327 (958) parently, and p 11, 10 Naujiv .. infra the MS rends bhimala" 6) Cf Raj Mitra Nep BLp 82 ·11 ~~~~~~ -- प्रवमा परिच्छेद। तशिविगतो भाति संयोधिपरायण इति । ग्रामाशगर्गसूत्रेवारामापायानगेयाय न भाति प्रागेव महापामिति । तयाोयपरिपृच्छायां गात्सर्यपर्यवन हस्यापि शिक्षापदानि प्रज्ञप्तानि । प्रमुदितायां तु पठ्यते । यात्ममज्ञापगगाचास्यात्मतेको न भवति । युतिः । पुनः सर्वोपमारणानेर इति । तया मस्तकादिदानमप्यत्रास्योक्तः ॥ एवमादिसूत्रेषु भूमिप्रविष्टस्यापि शिक्षाप्रज्ञप्तिदृश्यते। यत्र यासामान्य घोधितव । मधिकृत्योपदेशस्तत्राभ्यासायोग्यतया प्रतिपेघवावयेन चा दिवासियोधिसबने न शितितव्यं वदेतत् । उभगासंभवे तु सर्वत्र शितितव्य तत्राप्येकस्या शितायां शिक्षणा पानशतस्येनरशिक्षानभ्यासादनापत्ति ॥ धार्यानयमतिसूत्रे ऽप्येवमयीचत् । दानकाले गी लोपसहारस्यापेनेति पित्तर । न चात्र शिघिलेन भवितव्याच शेषासुनसमुदागच्छति। यावल पयामानमिति दशभूमियासूत्रे वचनात्। अयं च सवरः स्तीपागपि मृदुलेशानां 10 योध्यमिलापचित्तानां लभ्यते । उक्त हि वोधिसवप्रातिमोले चतुर्भि. शारिपुत्र धर्मे.[8b] सगन्वागता. बोधिसत्वा सत्यरादिनो भवत्तोत्यारभ्याह । इक शारिपुत्र कुलपुत्रो याकु- लहिता वा अनुत्तराया सम्यवसबोधी चितमुत्पाग्वारब्धोर्यो विहरति युशन्नधर्मपप पायत्यारभ्य सर्व उपदेश ॥ सवस्यहणा च बोधिसत्वशितापदाभ्यासपरमात्य सांवरिकस्यात्तिकात्यार्तव्य । एवं 15 1) Anusvara deleted in MS 2) सत्काराकातयो मुदितायां प्रागेव महापानिवात् भारकपान (letters lost here) marg 3) "cathlüyograo sis, but the Tib Rza 599 makes the correctiou certain Translated into Chinese before AD 220 NanJ10 23 (19), 33, 34 F F216 M Vyupt LX 72 4) मत्तकादिदान marg 5) योग्यनानिषेधयो marg 6) Wassiljev, Buddhismus 171, Nabj10 74, 77 (where evidently Aksharamatı stands for Akshayamati) Aº nirdesa Wassiljev, Buddhismus 327 ago (358 899) AF 256 Aparnprccha Nanj1023 (46) K F218 नशीले हरदागतात्यार्थिनी धर्मदाने समाध्युपेक्षणमत्रोक्त margin 8) शिता 9)K F 208 Cf also Na21101096, 1008 ·. 12 शिक्षामग Ib- यस्य शिक्षातिकमे तोमनपत्राप्यं गुरुविसादनगरे चोत्पावते । तत्र चानाभोगतः प्रेम गोवसिद्धिरित्येप सामान्यांवरधर्मः । ग्रंग एप बोधिसना तथागताना पुरतः शिता गागन्यनगशितानि-पत्तिकामाः सादानं नुति । तस्य च यन्त्यागिनाया गरे दश- दिगस्यियुयोधिनयाभिनुपीभाषभाननया मनो याहा रामनन च तुमणि 5 बा । ग्रन्यया तु मयुद्धबोधिसत्याः सदेवाय लोगो विर्मयादितः स्यात् । मर्मस्म युपस्थानसूत्रे हि कितिन्मान चित्तपियाप्यदत प्रेतगतिरुलता प्रतिज्ञातं चाददतो नरकगतिः । किं पुनरगुतागरक्षिनस्य जगतः प्रतिशायासंपादपतः । अत एवोक्तं धर्गनगीर्तिमूने ' मत्यगुरुकोणा युलपुत्र योधिरावेग भवितव्यं । सत्यसंगीति कुलपुत्र धर्मसंगी(३)तिः तत्रयुगपुत्र मतमत्सत्यं पदोधिमयो अनुत्तरापा मम्यरसंबोधी चित्तम- 10 स्पाग्य तशितं गोविस्तोरपि न परित्याति न सवेषु विप्रतिपावते इदं बोधिसत्वस्य सत्ये ॥ यत्पुनर्वाधिसको अनुपया सम्यक्संबोधी चित्तमुत्पाग्य पञ्चातच्चित परित्यति सबेषु विप्रतिपयते ऽयं घोधिसवस्य प्रतिकृष्टो मृपायद इति । ग्रार्यसागरमतिमूत्रे पि देशितं । स्याग्यवापि नाग मागरमते रामा वा राजमात्रो वा सर्व नागरक शनं यो भवनोपनिमत्त्र्योतको भवानपान समुदानपेत्सत्य सर्वानकाय विसंवादयेत् । तत्र 16 ते अमपानभोजनमलगाना उचापत्तः प्रक्रामेयुः । एवमेव सागरमते यो बोधिसत्व. सर्व सवानाच्यात्यातीर्णनारणायामुक्तामोचनायानाथस्तायामनाय यापन घाटमुत्ये ऽभिगेग करोति मापि ततो अन्येषु वोधिपत्यनुशलमूलघु धर्मेषु । ययं बोधिसत्रो विसपाट्यति 2 Nan;10 679, 804. (Capp 3, 4 deal with narala and the prelas), translated 3), M. Vyuth LXV 21 Translated A D 515. Nanlio 426 K E 266 Wabail Jev, Buddhismus 327 (358) 4) The Tib & Chlists (KF253 Nanjlo 976) Anow only Sagaramatt-parl. priceba The Sütra» of our text is preserved in the Tib མདོ (1 (1126) 6) Compare ashtasahasrnka - prayitāparamata,p 232,1 12,3881 19 and the Tibetan equivalest (11 d 1 hg 5 The meaning ascoff, sacers is just what the passage requues ana ia confirmed by the cognate forms such as Hindi cagh also cachonnor and xaxácw This passage should be added in contrmation of Jaschke's remarks sr(p 858) . 1) MS EFT A.D639KF 274-276 ·-10] प्रथमा परिच्छे । 13 सदेयक लोक । एव च त पूर्वयुददर्गियो देवना उभापति विवादयत्ति । उलगास्ते पजस्वाशिलो मे महायज्ञ प्रतिज्ञायोत्तापयात । तस्मात्तहि सागामो 7 सा बोधिसता वाग्भापित या यया सदेवगानु[bपामुरं लोर विसवादयेत् ॥ पुरपर सागरमो बोधिसव वेनचिवाधाष्टो भवति धर्गेधारणायेषु । तत्र बोधगये। वाग्भापि ता भरति पादात्मपरित्यागो ऽपि बोधिसवेन वर्त यो गरेत्तत्र 7 पुर स सलो। पिसवादपितन्य इति । तस्मात्स्वानानुपेयौरमपि वशन्नमूनं ममादाय रनित य । पद्योनगापानतिर्गसूत्रे । एभिर्दशभि वुशी वर्मपयेयुवं । 7 पुनर्यो पत्ता लगाप पातीय युशन यापय न रतति प्रा च पुनरेव वदति । ग्रह महायामित्रो रु चानुस सम्यक मबोधि पपामोति।म पुरन परमयुरको महापादिय सपा बुदाता भगवता पुरतो विमवादयो तोरस्योव्व्दवादा सगूज वान्न पुरुते विनिपातगा 10 मा भरताति । यावत्या च शनोति तावत्याल युशा समादाय वाततच्य॥ एतच गेययगुरुयैयप्रभनने द्रष्टव्य । यस्तु महासव एव ध्रुवापि बोधिसवधया दुबरतामपि प्रशपागायोत्सस्त व सकन्नडायनानपरित्राणधुरमवयोकुतेन वाद सपूत पापदेशन पुण्यागोदर बुडाध्येपण याचन बोधिपरिणामन यवा वल्याणमित्र मभ्ये यता 10 a]इनानुवान स्वय वा याव्यासम वालाचाहिमेव नात्युका यया 15 यमनुप्रानुद्वक्षेत्रगुणब्यूहाङ्कारसूत्रे भागा गजाममा पूर्वान्गारदारो घपित बोधि चित्तमुत्पादित तमोत्पा-पितच्याएर हितेनोना ।। यात्रता प्रयमा कोटि ससारस्यातीता। तारसहितायाप रिप्याम्यमिा चारम्॥ 1) Wassilyer Buddh an us 170--171 (185--186) K_r oG-207 and Nany10 64 65 (before AD 439) where the title 19 Dacicakraks! { varbha 2) İlere must be supplied in sense at least 1ť an actual words bare fallen out, some such words as boul isattrahg rapnuyat the Tb has 235 गुन्गुरु Nanj10 171 (tr A D 600) 170 1726 167M Vyutp LXV 80 4) These letters are qu te uncertain a) Vanj10 23 (1546) 31 Tr by Dharmaraksha ( A D 300) & twice later AF "16 V Vyutp IXV 56 6) चरि (fem) = चया not in less in this sense or gender

·10
गितासगुण ।
उतारगान गयोयो गित नागस्य संगुणाम् ।
मिमलये रगत्म दारित्रामोविस्मि तत् ॥
व्यापादमिन या ईयागात्सर्वमेव था।
पायायेन परिप्यागि योधि प्राप्त्यागि याता।
प्रदान चरिप्यागि कात्त्यिश्यामि पापया॥
बुढागाशिति ये शोलसंगमने।
चार वरिपेण बोधि प्रामिहोत्सहे॥
परोनोटं स्यात्यागि सबस्येवस्य सारणात्।
नेत्र विशोपियामि ग्रप्रमेयमवित्तिपम् ॥
नागधेष कारिप्यापि दश दिन च विनुत ।
काययावगी चार शोधायन्यामि सर्वश ॥
गोधषिध्ये मनस्वम गर्न कास्मि माशुभम् । इति ॥
न चात्र सार्वकालिकात्वरमणा मातात्तिशङ्का कर्तव्या त्रैव सूत्रे तो
भ्यायिाधानानुशानदेव सुता । गया नातो-येण तथागतेन पूर्व बोधिसबभू(10 bतेनेर
15 वाग्भापिता • विसवादिता मे बुढा भगवत्तो भयुर्यदि सर्वस्या शांती न प्रनयमिति ।
एका जाति प्रयत्नेन मशोध्या विद्यधात्मना । धन्यास्तु बातोरानो सेव सशोधपि यती
त्युक्ते ॥ ॥ एव शारपुत्र घोधिसवेनातोभ्यस्य लयागतस्यानुशितितव्य एवं शिक्षमाणा
शारिपुत्र घोधिन्मयो महामाव मस्या जाती प्रमात्युत्पादाढा तथागतानामनुत्पादादा
ज्यश्य ग्रहानामानि कामति । तत्याय देतो । परमो काय शारिपुत्र लाभो यहुत गहा
90 वाप्ताबिनमणमिति । पावत् । भार्यापुत्रडस्तितक्षा चास्य न भवतीति । पया सन्मात्त
रेष्यप दोपो न भवति तयात्रैय वयमाणामित्याला तातदेतत् ॥
.
1) प्रारा MS Both पास and अपरात occur = edeath the latter form
therefore being unmetre may be rejected

·15 - - । 1a प्रथमः परिच्छेदः। तदेवं सनात्तसंपरस्य मागा-यमापत्तिलतणमुच्यते । येनापत्तिलतान युगा वस्तु स्वयमप्युत्प्रेत्य परिसोन चापत्तिप्रतिपय वनापत्तिप्रतिवपोषु च संमुझोताबोधि सवः सर्वसवाना वर्तमानानागतदुप्पट्रोनित्योपशगाय व मानानागतमुवनोगन- स्योत्पादाय च नि.शाव्यतः कापवादान पाकः प्रयत करोति।यदि तु तात्प्रत्ययमाम. मी नान्यते तदत्तारापप्रतिकाराय न घटने अल्पटुप्पोर्मनस्यं बहखटोर्मनस्यप्रति- । कारभूतं गोत्पादयति महासिचर्य चाल्पार्यानि न करोति वामप्युपेनते ' सापत्तिको भवति । सतेपतो नापत्तिः स्वशनविषयेषु कार्येषु तत्र नियन्नतया शियाप्रशत्यभा. वात् । प्रकृतिमावस्यतया बन्यहरात । यत्र स्वशत्यगोको पि त्यागसानादापतिः स्यातन चित्यं सामान्यपापदेशना न यात्तु ततो मांशाः ॥ एतत्सनासतो बोधिसत्वशि ताशरोरं । विस्तरतस्त्वप्रमाण कल्यापर्यवसानिर्देश । ययवा संपतो हे बोधिसत्वस्याप- 10 तो । यथा शक्तियुक्तायुक्तमसमीक्ष्यारभते निवृत्तः सगोत[11 a]ते मापातिको भवति । निवप्य ययारीमतित्रामत्यत्तशम्यपालदासेनापि चोदितः सम्पत्तिको भर्गत । कुतिः ॥ एतदध्याशपसंचोदनसूत्रे वचनात्। अपि तुमैत्रेय चतुर्भि कारयो. प्रतिमान मर्बुबगा- पि भिः। इस मैत्रेय प्रतिभा सत्योपहिलं भवति नासत्योपसहितं धर्मोपसं. स्तिं भवति नाधोपसंदितालेशहायकं भवति गलेशविवईकं । निर्वाणगुणानुसंशसन्द- 15 किंभाति न संसार [गुणानुशंतमन्दर्शका एभियनुभि पेयाला पाय कस्यचिन्मैप एभि चतुर्भि कारपीः प्रतिभानं प्रतिभाति प्रतिभास्यति वा तत्र प्राकुन्नयुत्रैः कुलदुहि- भिवा बुद्धमंशोत्पादयितव्या शास्तृसंज्ञा कवा । म धर्म प्रोतव्य तत्कस्य हेतोः। पत्किञ्चिन्मत्रेय सुभाषितं स तदुभाषितं । तत्र मैत्रेय य इमानि प्रतिभानानि प्रतिक्षिषे- चैतान बुद्धभाषितानीति । तेषु चागौरवमुत्पादयेत्पुलविढयेण तेन सर्वबुद्धभायितं 20 प्रतिभा प्रतितित भवति । धर्म प्रतितिप्य धर्मव्यसनसवर्तनीये कर्मपा उपायगामी । भवति । 1) पगे NS. 2) KF.216 3) नत्यो MS ·- गितामगुमाः। मा पुगोलभ्यागा युगादितागात मात्र शितगुभये तायागुममात्रशि. गाभिरोगः नार गोग: शिवारपस्येव गायतता गयो प्रशान्तावनिप्रतिमा गंपू । बागमोहिनो गनानदीपानिमा यो युद्धेभ्यः प्रत्येक मर्नेभ्यो गंगा. गोमानि युद्धक्षेत्राणि रशियाणराप्रतिपूर्णानि कत्या दग्यादेचं दग- शानदो गालामा बाल गन्दा दम्याद योगायोगशुभोबोधितव मानपाध. गान् भुता एमातेन गाt bat चितेगागिनिहरयेदिमे वेरपेयु धर्मेषु शितिष्यामोति। सो शिक्षित पिगमोोधियो या शिष्यायो इन्दिको यतता पुग्यं प्रसर्वातान तेव तहातमय पुण्याकमावास्यति । तस्मादेवगनुशंगदर्शिना बोधिसवेगन नाचिगिय. तितध्ये यात्रेवार । तत्र मामा त्रिसार समासाहमलोकधातुपरमाणुराममा 10 मानेपानी सबो रामामधूढापाधिपतिस्ते सर्व एव घोषयेयुः यो महापानमुद्र- होयति धारपियति याचपियति पर्पयाप्स्यति प्रपतयिष्यति तस्य नखदैनगास पचपलिकेन दिवसेनावतारयिष्यामः तं घेतेनापक्रमेणा जीविताद्यपरोपयिन्याम इति । सचेन्गनुमोवोधिसत्य स्वमुव्यमाने नो अम्यति न मंत्रासमाप्स्यते पत्ता चित्तोत्पाद- नापि न विलिन रिपोदति न यिचिकितमने • उतरि घ महर्मपरिहार्यमभिव्यते 15 पाठस्वाध्यायाभियुक्तो विसति । अयं मझुप्रोर्बोधिमाश्चत्तमरो दागपूरः शीलमाः तातिशूरः वीर्यपूर ध्यानपूरः प्रतापूरः समाधियाः इति वक्तव्य. ॥ सचेन्मनुप्रोर्बोधि सवः तेषां वधपुरुषाणो न कुप्यति न रुष्यति न खिल दोपचित्तमुत्पाटपति म मजु. प्रोबोधिसतो अत्मसम इन्डसमा कम्प्य इति ।। इनचायकाले शिनादरो महाफालविपाकः तथा हि चन्द्रप्रदीपसूत्रे। . - I) Fyutpadam MS 2) Nanjo B22, trAD 603 by Hroven Tbyang KF.249 M Vyutp LXv. 62 (P. misdecal) 3) These words are of coorse corrapt if I rightly understand the correspond. lug Tibetan सरकार के मामा (14 5 6), some forms like adhikataram (cf. Pali) must be replaced ·1 . N - 121] प्रथमः परिच्छेदः। बुढान कोटीनयुतानुपस्थिते दोन पानेन प्रसगचित्तः। त्रिः पताकागि च दीपगालेः । कल्यान वोट्यो यच गङ्ग[12]बालिकाः ॥ • पञ्चैव सर्मे प्रलुव्यगाने । निरुध्यगाने मुगतस्य शासने । रात्रि दिवं एका चोय शिताम् । इदत्ततः पुण्यविशिष्ट भोति ॥ तस्मात् कर्तव्यो ऽनादरः॥ उतानि च सूत्रात्तेपु बोधिसतशितापदानि । यथोकमारन- मेघे काय च कुलपुत्र बोधिसत्वा बोधिमवशिनासवरसंवृता भवति । इस घोधिसवः एवं विचारगति । न प्रातिमोतसंवरमात्रके मया शक्यमनुत्तरा सम्यवसंबोधिनभितं. चोहुँ । यि तर्हि पानीमानि तवागतेन तेयु तेषु सूत्रात्तेषु बोधिसबसनुदाचारा घोधित- वशिक्षापदानि प्रज्ञापानि तेपुतेषु मया शिक्षितव्यमिति विस्ताः। तस्मादस्मद्विधन गन्द. चुद्धिना दुर्विज्ञेयो पिस्तरोताबादोधिसत्वस्य संवरः । ततः किं पुतं ॥ मर्मस्थानान्यतो 10 विग्धाग्येनानापत्तिको भवेत् ॥ कतगानि च तानि मर्मस्वानानि पानि हि मूत्रात्तेयु महा- पानाभिरतानामर्यायोलानि ॥ यदुत । यात्मभावस्य भोगाना व्यवृत्तेः शुभस्य च । उत्मर्गः सर्वसवेभ्यस्तता दिवईनम्॥ -एप बोधिसबसंवरसंग्रहः। पत्र बोधिसखानामभ्यासविनामे ऽप्यापत्तयो व्यवस्थाप्यते ॥ 15 यो बोधिसवप्रानिमाले । यो बोधिसबेन मार्ग. परिगहीत. सर्पसत्वानां कृतेन दुष्पउनु [पागामी। सदोधिसबस्य तं मार्ग परिगवावस्थितस्यापि कल्पकोटेरत्ययेने सुखचित्तमुत्पन्चेतासशो निपञ्च चित्तमपि तत्र बोधिसवेनैवं चित्तमुत्पापितव्यं सर्वस- वानामात्ययिक परिगृल्येतदपि मे यिनिषीदानीति । परिगुत्तम । [12 b]पि मञ्जुश्री- राका पञ्चेमानि देवपुत्रानत्तयापि पानतः समन्यागता बोधिसत्वा विप्रमनुत्तमम्य- 20 क्संबोधिमभि बुध्यते । कतमानि पञ्चापदा देवपुत्र बोधिसत्वोध्याशयत्यनुत्तरापासम्य- 1) Metre Upajūtı, cf Colebrooke Misc Ess 2 11 94 Fordlarni cf Senart on May 1438 2) °dyit us 3) Four or five syllables wrongly restored a sec manu The Tib (15 b 1) makes Madjacri quote from a work on Vinaya 2 ·18 [12b- शिक्षामागमः। पसंयोधो चिरागुत्पाग्य माता पाप्रत्यायुरगूगो चिरागुत्पादगती देवपुत्र प्रगतमान लावारित्यागिलाया चितगुत्पाग्य नाता गात्सवितेत्र सान्याताई देवपुत्र रितोगमावतर्यम् । समता गया तागध्या इत्येवं वित्तगुत्पाय नातरा सीदतीदं देवपुत्र तृतीयमानसर्गम् । अनुत्पानिराधामाधामयोत्स्य रस्त्येवं चित्तगुत्याच नातराष्टि. 5 गायु प्रपातीद देवपुत्र चतुर्यगानम् । रमतारामागुतापा प्रापा सधानबमोत्स्य इत्येवं चितगुत्याय नाता तिष्ठति न विष्ठीर्ति यप्राप्तायां सर्वज्ञतापानिदं देवपुत्र पश्च महानत्तमिति ।। तस्गादेवनात्मभावभोगपुण्यानागरितगुतमर्गरतादियढयो यथायोग भाग्नी. या. ॥ तत्र तानहत्सा परियस्दोपभानाद्वारेण वरण्यमुत्यादयेत् त्यागानुशमाय 10 भावपेत् । यथा तानचन्द्रप्रदीपसूत्रे । पध्यमिता ये वाना. काये गिन्यूति के सम्यम्। जीविते चचले ज्वश्य मापास्वाजनिभोपमे॥ प्रतिरोहाशि कर्माणि कवा मोरवशानुगाः । ते याति नरयान् घोरान् मृत्युयानगताबुधा। इति ॥ 15 तयानंतमुरानिकीरधारण्या[13) गप्युक्त ॥ ये केचित् सबा न भत्ति चियका पश्यिक स्तत्र निदानमूलम् । तस्मात्योग्यत्र गोत् वृता ' उत्सृष्टतृक्षस्य हि धारणी भवेत् ।। बोधिसत्वप्रातिमोते कथितं । पुनरम शारिपुत्र बोधिसबः सर्वधर्मेषु परकीयसंशामुत्पाद यति । न कश्चिद्रावमुपादते । तत्कास्य देतो । उपादानं कि भयमिति ॥ पार्योमदत्तपरिष- WARA 1) veshtrahatı MIS The Tib bas â 785 4 adoes not pauser, which would suggest some form like tyshtabl yate 2) The metre requires some word like sada 3) The Tid, title of this fork 19 the sime as tålat of a work in the «I*ruzurr, but there, as usually n the Chinese, translated Adaptamukha sitbaka dhi (KF 250) In some of the Chinese versions the title corresponds with that 10 the text (Nanjio, 357, 358) 4) The leaf of the archetype numbered 13 13 Low lost ·19 । । -13 प्रथमः परिच्छेदः। च्छापामप्याह। यदत्त ता भूगो रतितव्यं । पहले तहक्षितव्यं । यद्दत्तं तत्तृवातपाय। पहले तत्तजापईनं । गद्दत्तं तदपरियह पहले तत्मपरियहं । यद्दत्ते तद्ग पहले तत्समयम्। पद्दतं तदोधिमार्गोपस्तम्भाप । यहले तन्गारोपस्तम्भाय। यद्दतं तदत्तपम्। पहरे तत्तयि । यद्दत्तं ततः सुतम् पहले तदारभ्य दुग्छ । यदत्तं तत्तोशोत्सीययहले तल्लोशार्दनम् । यदत्ते तन्महाभोगताये। पहले न तन्महाभोगना । यद्दत्त तत्सत्पुरुषार्ग । यहले तत्वा । पुरुषवर्ग । पद्दत्तं तत्सत्पुरुषचित्तमहणाय । पहले तत्यापुरुषचितग्रहयाय । पद्दत्त तत्सर्वबुद्धप्रशस्तं । यद्दे लद्दालानप्रशस्तम् ।। यावत्सचेत्पुनरस्य पुनेऽतिरित्तातर बते तथा अन्येषु सबेपु तेन तिमभिः परिभाषणाभि स्वचित्तं परिभाषितव्यं वातमाभिस्तिसृभिः। सम्याप्र]पुतास्य समचित्तस्य बोधिसवस्य बोधिन विषमचित्तत्य बोधिन मिध्याप्रयुतास्य ' ग्रनानाबचारिणो बोधिस- 10 बस्य बोधिन नानावचारिणः । ग्रामिस्तिसभि. परिभाययाभिः स्वचित्तं परिभाष्य न्य मित्रसंशोत्पादयितव्या मित्रं स्खेतन्मगान मैत्र। योदमस्यार्याय बुद्धप्रशप्ता- शिनाया उडुरताइवा अस्मिन् पुत्रे अतिरिक्तातरं प्रेमोत्पादयामि । न तथान्येषु मवेयु । तेन तथा तवा चित्तमुत्पादयितव्य पवा ययात्य मर्यसवेषु पुत्रप्रेमानुगतामन्यत्ययले त्मतमान - मैन्युत्पग्यते । एवं चानेन योनिशः प्रत्यवेतितव्यं । धन्यत एप घागत 'ग्र. 15 न्यता है । सर्वसवा अपि गन पुत्रा बभूवन् । यह च सर्वसत्वानो पुत्रो भूवम् । नेक संवि- ग्यले कश्चित्कस्यचि -पोवा । यायदेवं हि गृहपते गृहिणा बोधिसत्वेन न क- स्मिंघिद्वस्तुनि ममत्वं परियहो वा कार्तव्यः। नाध्यवसानं । म नियतिः न तृशानुशयः कर्तव्यः । सचेत्पुनर्गरूपते गृहिणां घोधिसत्वं याचनक उपसंक्रम्य किञ्चिदेव वस्तु याचेत। सदस्य वस्त्वपरित्यक्तं भवेत् । नैवं चित्तं निध्यापयितव्यं । पयमेतद्वस्तु परित्यो 20 पदि वा न परित्ययमवश्य ममतेन वस्तुना चिनाभावो भविष्यति । कामकेन मामुप (U या- 1) a (?) cf infra 2) dhyap° in the transcript ·. 20 शितामनुभ। गाव्य गायचति । तम यातुमा त्यात प्रश्न त्यत्यागि। हम बातु पीत्य याई पातार कालं कारणागि सम्म परित्याग गे गाणको चित पाहार रचायति लागे मागमा प्रोसिं प्रागोयमविप्रतिक्षारिता च पियति ।त्यु- नोवापि साबाररन् भागातदनु परित्यागम् 'तेरस याचनमानसनि. संशतिभि 6 मेशमितव्य । कलानिधनभिः । इयासादाम्यारिणयानुरालगनाः । प्रादिकर्गि को गाया। चितस्य यशी परित्यागाय! मोगाष्टिको लिपकारगमका- राबस्थितः । तमस्य सत्पुरुष मा परिताप्नोत्तयार करिप्यागि तया प्रतिपरत्ये। तया योर्गगारप्स्ये । ययनं च तवाभिप्राय परिपूपियामि मसवानां चेति । एवं सन्नु - गुरते तेन याचनकः संशयितव्यः । एतम संसपनगुमारे दोपपरिकारायोक्तमा भूदो- : 10 घिसवस्य तंत्राप्रसादो योधिमवे वा पावनतस्येति । न तु मात्सर्यमेवं अनरम्य भवति युत्सितं चेदं भगरता बोधिसबाना। : यबाद बोर्धिमप्रातिमोते । चार मे शारिपुत्र धी घोधिमवानां न संवि- यते । कलमे चबारः. शाठो बोधिसतांना न विद्यते । मामी बोधिप्सवाना न मंवियते । ईपिशुन्य बोधिसवानां न विद्यते । नारं शको अनुत्ता सम्यक्स is घोधिमनिसंबोगिति लीनं चित्त बोधिरावांना न संविधते । यस्येने शारिपुत्र चबारो धर्मा संविधत्ते स पणिउतालव्य । कुरुको वताय । लपको वताय । नष्टधर्मो घताप । संशधर्मो वतापं लोकामियगुरुको वताप भकचोडमा मेति । तथा चित्तपूरा खानु पुनः शारिपुत्र बोधिसत्या भवन्ति । यावत्स्वहस्तपरित्यागो भवति पादपरित्यागी । नाप्तापरित्यागी । शीर्षपरित्यागो । अङ्गमत्यङ्गपरित्यागी । पुत्र 20 त्यागी । दुहितपरित्यागो । भार्या परित्यागी । रतिपरित्यागी । परिवारपरित्यागी चित्तपरित्यागी मुलपरित्यागी गृहपरित्यागो । यत्तुपरित्यागी देशपरित्यागो रह परित्यागी। सर्वस्वपरित्यागीति ॥ - - - - 1) ºtapsis MS ·-15a] 21 - प्रथमः परिच्छेदः एवं नारायणपरिपक्षायामप्युक्तांना बदस्तूपादातव्यं पत्निान्] [14 b]वस्तुनि नास्य त्यागचित्तगुत्पश्यते 'म त्यागबुद्धिः क्रमेत न स परियह परियहोतव्यो यस्मिन्परिमले गोत्सनचित्तमुत्पादयेन् न स परिवार उपादातव्यो पस्मिन्याचनकर्याच्यमानस्य परिया- बुद्धिरुत्पग्यते । न तहाध्यमुपादातव्यं न ते भोगा न तहनमुपादातव्यं पावन तत्किञ्चिदस्तू. पादातव्यं यस्मिन् यस्तुनि बोधितवस्यापरित्यागबुद्धिरुत्पावते ।यपि तु खनु पुनः कु.. लपुत्र बोधिसत्वेन महासवेने चित्तगुत्पादपितव्यं । अयं मनात्मभायः सर्वसवेभ्यः परि- त्यकः उत्सृष्टः। प्रागेव वाल्यानि वस्तूनि यस्य यस्य सवस्य येन येन यग्यत्कार्येभविष्य- ति तस्मै तस्मै तद्दास्यानि सत्सविधमान हस्त कस्ताविनेभ्यो दास्यामि पादं पादाधि- वेभ्यो नेत्रनेत्रार्थिवेभ्यो दास्यानिमिास मासाधिकेभ्यः शोणितं शोणिताधिवेभ्यो मनान, महाधिोभ्यो ऽङ्गप्रत्ययान्यङ्गप्रत्यगार्घिकभ्यः शिरः शिरोधिकेभ्यः परित्यंदयामि । 10 काः पुनर्वादो बाल्येषु वस्तुपु यदुत धनधान्यातपरातरलाभरणारूपगारवाहनया- मनगरनिगमानपदराष्ट्राधानापत्तनदासोदासकर्मकापौरुषेयपुत्रद्वस्तिपरिवारऍ। ग्र- पितु सलु पुनर्यस्य यस्य येन येन पावत्यार्य भाव यति तस्मै तस्मै सबार तत्तद्देयं सं.' विधमानं दास्यागि । प्रशोचनविलिमारी अविपासप्रतिकासी परित्यत्यामि । अनये- तो दास्यामि सत्वानुयक्षाय सावकारुण्येन भवानुसम्पया लेपार सवानां संमहाप : पया 15 मेऽमी सवाः म[15 a}गृहीता योधिप्राप्तस्य धर्मनानकाः स्युरिति । पेपानं ॥ तम्यवापि नाग कुलपुत्र गैपायनस्य मूलतो वा क्रियमाणस्य गपरतः शाजातः बताः पत्रतो वा क्रिपमागास्यं युप्पनः फलतः मारतो वा क्रियमाणात्य मेव भवति विकल्पो । मूलतो मे क्रियते पावसारतो मे हियत इति ॥ अपि तु खनु पुनरपित्य एव सोनमध्योत्कृष्टासा सवाना व्याधीमपनाति । एवमेव पुलपुत्र घो- 20 घिसवेन महानवेनानिशानुदागीतिके प्रागमा पत्र्योत्पादयितच्या येषां येषा मलानो येन पेनार्य तत्तदेय मे सरत्तु हस्तं यस्तार्थिनः पादं पादार्थिन इति पूर्ववत् ॥ ग्रातिपतिसूत्रेऽपिदेशिनायानगपा कापःममवानांकिकरणोयेषु तपपिनन्य। तम्घयापि नागेगानि बागानि चवारि महाभूनानि पृथिवीधातुरब्धातुम्तशोधानुयुधातुध .

·INITI
Timirmiri nimirmatmi
77117111711111711724471,2'li impiantiintti11
Initiatimamgriramrite मराट
THISiritnariginal
'TTumheir योm nirma
Trmirmiraining 113 र प्रदामा
TYTITTITI 777711-Tiniziazi1i771 I UTFITTTTTTTTTTT
. ari77mnt niting In TiTI77min
स्या THATITI II गरियम TATTIENTal
10 गोTTi TTIPTIMITTITI ममो नपा अनुसागुरोपधाTATTI
TITो परिणामी गण । एवंघर्गेषिता
mimmप्रमशगयाITTEmयामा मोरे संपायगमोत्या व
IIT मतिर या पश्यन् । सचिराता गगति सि पादपमोर
MITTET य । गोरTITIगा प्रत्यगाणा मागतो दाय
1. HिTTTTTTच्या मोरणा सा 717 Tण पोधिसत्यचनियुत गरा
गा। ययावादितयारमारायान सातबादलमा
मतगण पूर्वनिलित चितापापा । प्रीतो चारमा स्थायरानो
1) MS गच्छति
} Tib (10a 1) RE, 7447551 में Irobtle same as the work
ra I algyurITH 90 [htam
8)lightn IDR (198)
ལྷད
4) The Tb las ría 2014; la 1 sabode of all meno (19 x 3)
स यया सानिपतति marg aal glass

·16b] 23 प्रथमः परिच्छेदः। चितवत्यागचित्ततां गनसि कुर्वाणा उग्यानभूतमात्मानं सर्वसवेषु संपश्यन् । धर्मरतिभूत- मात्मानं सर्वलोकेधादर्शयमानः [16 ajमामनस्यदातारमात्मानं सर्वमवानागधितिष्ठन् । पत्तप्रीतिमानवमात्मानं सर्वनगतो निर्यात रमानः सर्वगुलाधर्मीय द्वारभूतमात्मान सर्वलो संधारयमानः । बुद्धबोधिदातारमात्मानं सर्वसबानां प्राणाद्धत् । पितृमममा. त्मानं मर्वप्रनाया नियोतयनानः । सर्वोपकरणाविकात्याधिकारणमात्मानं सर्वसवघाती । प्रतिष्ठापयनानः॥ इति दि वोधिसत्व म्रात्मानमुपस्यायकवाय ददानः याचमकेषु नीचमनसिकारचित्तो भूम्यात्तरशाधिष्ठानचेता घरमिमसर्वदुष्यसलानमिकारप्रवृत्तः सर्वसबोपस्थाना- नात्तनाममप्रयुक्तो बालानटुक्तस्विरः स्यावाधिरासनात्य अस्वितः कुशलमूला- भिपुताः अप्रयुत्तामनोकधानूपत्यानः कर्णो माता परित्यान् पाचनोभ्य उपसंक्रातेभ्यो 10 योधिसमचर्योपातलबागतनलालीनमंतचित्तः मर्वबोधिसत्वानुस्मरणाविहारप्रसूतो सारात्सर्वत्रैलोक्यात्म " त्यवेक्षमाणा. स्वशरीरानध्यमितमत्तानः घमिकेतमर्वयुद्धध- गानुस्मृतिविहार्यताराच्छीरात्सारादानाभिप्राय इति हि बोधिसबो जिहां पाचिनः समालो ग-"चाना प्रेमागोया मेन्योपचारविनवधा भढ़े निकासने समाते निधाग्य त पाचनकमणिभायो हट । रिष्टचित्तो भूवा ऽननचित्तो ऽनुपस्तचित्तो मदात्मन्मना [चि) [16 b]तो बुद्धवशनगतचितो लुलितमानचित्तो महास्यागग्लाधानो ऽनव्यवसि- सागरीरचित्तो उनभिनिविश्वचनचित्तो बानुगाउलप्रष्ठितकायो भूवा स्वकान्मुलाजि. झापाचनकस्य सनगरीरमधीन कृया धाचं प्रनुजन् स्निग्धा मृद्दी प्रेषणीया मैत्र्यो पचास गहाण व मम तिझा यया कामगारपीयां कुरु तथा कुरु यया वं प्रोतो भवति 15 1) lipasthāyaka=servant. Disy et alibi, buddhice The form ia tra 13 new 2) The reading is doubtfal 3) My emendation 13 founded on the US reading arushta under which has been written in a much later hapd akushta 4) This determines the meaning of santun (bredness of mind) is Why, I 90 4, nbir Se nart ( 446) ·21 [16 शितागुमः। प्रीतमान ग्राममा प्रमुदिनो मतः प्रीतितोल (नास्यान इति स निगः परित्यागमई- धर्मामगिरः परमाननान् ममारिनाणगिरोयोधि गच्छन् मगदगिरः धनुग्गज्ञाननिषन् मदिर. प्रीतु शाराधिनुच्यमानो अनुगामधर्मेशर्यशी. पंता परिपूपितुगालो नपाचन रानीतिपरिरपुरचना ' इति रि योधिगत्तो हत्तपादा- परित्यान्यानोभ्य महादस्तप्रोतानुमचारिनेण घोचिरायसिहरियागत्यागपत सपामिना व्ययनाभिरते रस्तपादपरित्यागेन महाप्रतिष्ठानमानाव्यतिहारेगा वो धिसत्वचाध्यमान वेदनानुदितनया दानप्रसाशनमा विगतचित्तोत्यादसंबरी लिन यंत्रस्थानमा[17] नगरीरादिमागिनानुमायनसः नीचचित्त, मर्यगारागीय- ल्यात्रिीपस्तव्धस्लिो मर्ययोधिसत्यसंवर्णित सत्यागविरण इति रि योधिनत्य 10 स्वगरीरमातिप्य रुधिरगनुप्रयच्छयायनफेभ्यः प्रतिबोधिचित्तो।बोधिरावधाभि लपितचित्तोपत्तोदितचित्तः सर्नयाचनमामिलपितचितमप्रतियार काविहिष्टचित्तः - सचोधिसतत्यागप्रतिपत्प्रतिपनो ऽनिवर्त्यया प्रोतिप्रसध्या स्वशरीरानपेतचित्त स्व- शरोराहुधिरगनुप्रपच्छन् ज्ञानापतनमहापानप्रमृतचेगा गहायानापिनष्टगना इष्टमनास्तु- हमना प्रोतमना मुदिताना गेयमना मजगनाः प्रसवममा प्रमुदितप्रोतिसीगनस्यातो 15 मचानां स्वशीरात्परित्यायाचनकेभ्य. वल्याणत्यागपा । पाचकाभिनपितया वाचा तान् पाराकानभिलपन गृहतु भवत्तो मन शरीरामन्नानासं यया कामगारुणाया तु त्यप्रीतिविवईनेन त्यागचित्तेन।योधिमवविशगणनिषेवितेन सहाशालगालेन लोक - . (3) 1) AS prāptam I construc the safio with adhmucya rano On the Dext word, yuina°, the following gloss (or part of text?) is added in the margin, sarrato Lsht çirosul hani jilānam ty ul teh 2) The small upright bass added by the scribe or somc (evidently not recent) reader of the MS show that he took the compound az «cherighed and cared by friends from the essl of all the actions of Māra» I confess howeyer that this seems to be forced that, I prefer to suppose that somethrog has been lost after larmā (unhurt by Mara's macbinations), thus leaving the best compound quite clear and intelligible 3) Cf Ps11 abhilāpa ·-18a - - . प्रथम परिच्छेद । मनापार्पितेन प्ररेणाध्याशगो । सर्वोधिसवसमतोपात्तैर्गादानाम्गेनिशाकाशित सम्पाचौरमनुताप्यचितैनवस्तुभि अप्रत्यतितेन वर्मविपापप्रत्ययेन सर्वशोकधात विगुपया सर्वगृहक्षेत्रालवाव्यस्पूणा सर्वजगद्धिगुपया करणारित्राणायासर्वत्रुट योध्यभिनुषा देशवन (17 b]चारणया ऽतीतानागाप्रत्युत्पनयोधिप्सवाभिमुख पाएकाकुशलपूनपरिचर्यमा सर्वशाग्याभिमुफेनार्षनिस्नानदा यवाभिपन । म 5 वाधसमताज्ञानेन लोकाभिमुनापातकोटोगतकल्यव्यवसायेन बोधिसनप्रपिाधाने नापरितस्याभिनुपेनावेदवित्तोत्पादेन बोधितव स्वकदर परित्यायाचनयेभ्यो दान वशनिलितचित्त पारमितानि पादनचित्त सर्वत्रोधिसत्वदानानुद्वतसुप्रतिष्ठितचित्त 'घ धिष्ठानतपाचामप्रतिमानचित्त । प्रध्याशय परिशोधयमान । सर्वागत्परिपाचीन निदान महाप्रणिधान प्रतिपयमानो बोधिसवचर्यायां सबसमान सर्पज्ञतासभार सभर 10 मागा प्रणिधिरिश्चन् सोऽत्र यनुवापुटफुप पाचकेभ्य परित्या याचनवाभिप्रसन पादृष्ट्या प्रमाप्रीत्यावारत्रैयोधिप्सवनितिन प्रेम्णा व्युत्थितमासिकारेगा त्यागेना सारात्कागत्मप्रत्यनितेन सारादानचित्तेन श्मशानपर्यत्तेन कायानुस्मृतिमनसियारणा वनशगालचभक्ष्य शरीर प्रत्यचेनमाण परभतिमामिकतया शरीरानित्यतपाऽपवि दशरीरेण परभकचेतनेन एव निसिमारप्रयुक्तो वोधितवस्ता-याचाका निमिप 15 प्रेतमाया एव चित्तमत्पादयति । यदि चादमतावाचनवस्यैतच्छीमादल पवृत्युका फुष्यप-दग्या । यदि या न दग्यो । वायु तथपर्यत्ते नेपो [18 a]नित्य श्मशा वमान . 1) Dh 8875 290865 3) NS परितस्यता For the form (not in ord St.) see Childers st parttas sani, compare also note to fol [23 b] below 4) I hire conjectured that these are the missing letters from the Tib which has འབ ཐ༥ ཅད ཡོངསསུ སྨནི པར བྱ བའི ཕྱིར་ལམ ཆེན པོ 5) Both reading and sense are somewhat doubtful Bottlingk (w hirz F) gives to aryutt) ana the meaning adau Nichtnacbgeben:

·26 [18- शिवानगुमपा। इति।म एवं गतिकारगतोपितेन सत्तनि जानेवाशयेन जल्याणमित्रताधिष्ठि- तेन पाचनकदर्शनेनानाराकापात्मागादातुमागो धर्मशागतमा स्वमालागत परित्या. मेर सत्कुशवमूलं परिणागपतीत्याल्गभापोत्सर्ग कृत्वा ।। भोगपुण्योत्सर्गो ऽस्ययोः। इति हि घोधिसयो नानादतियोयनातयारलेधन्या. 6 न्यदलदिगागतेधप्रमेपपपावनीपोषु बोधिसत्वमवागतेषु योधितवशन्दं मुबागतेपु बोधिसत्यप्रत्यपावकाशगतेषु बोधिसबदामपूर्व प्रणिधानभुतेषु । घोधिसतप्रणिधान- चितनिलितेषु । पर्यत्यागगनसाभिलपितेषु तप्तपाचनकप्रतिगाननाचेतन यागत राव. वालमापणाचेतनो । मयेर तन दिश गवा पूर्व प्रतिगानपितव्या ग्रभवित घेन युष्मा. कमागगनलामो न स्यात् । एव सहप्रणिपातेन वमपति सर्वपाचनकान् समयित्वा 10 स्नापयित्वा विवामिनारान् कृत्वा तेभ्यो यदृच्छ्योपकार प्रतिपादपति । यदिदं गणि रघा जम्बुदिीपकल्याणासन्यारनपरिपूर्णान् पदिदं सुवर्णरयान् बगपशुिद्धकन्यार- नपरिपूर्णान् । यदिदं वेयरवान्यानगुलगीतयाग्यसंप्रवादितपरिपूर्णान् । एवं स्फ. टिकरधान् मुमुखसुवेशधारिस्थलंकृतपानप्रतिकूलदर्शनचतुरवान्यारनपरिपूर्णानिति । तयात्रैय देशितं मापारघाम्या ददानः सर्वरत्नज्ञालसंज्ञानातानहात्युपेलान् । 16 [18 b]सवारनाम् । चन्दनरयान् ददामो रत्नचक्ररध्यप्रयुक्तान रत्नसिंहासनप्रतिष्ठितान् पावनानारत्ननसंझनव्यूहान् रत्नवितानविततसमान् धापताकालंकृतचतुर्दि- 1)°shyana MS 2) These syllables wholly or partly wanting in the MS, have been restored from the Tibetan (f 22 a 1) B) The Ms. here and in the corresponding paasnges at 19 a{p.28 ३) below has the vox nthüls, āyāneya I have succeeded in restoring the text in all three pasarges from the Tibetan equivalent 5510 This ought of course to have some form duke Snri ajia for its original, but clearly the Tibetan translator mistook the somewhat Tare Sanskrit word (paralleled however in Pili) for a derirative of shut It pay, howerer, be noted that Indian tradition, as represented by the lçia tantra cited by B and R. does connect the word with that root and not with the Vedic ājan ·--19a 27 प्रथमः परिच्छेदः। बानि नानागन्धयिधूपित मारगन्धानुलेपानुलिप्तान् गर्वपुःपव्यूहावोगान् कन्याश. तमस्त्ररत्नमूत्रप्रकर्पितानधात्तगगनानयात्ततमवारनप्रयुतान् । पादप्रतिमूलगमोजा. बालगन्धान मुस्लिपुत्र यनोपचारप्रयुतान् । विविधगन्धसम्मतरतोपगामिति । पुनरत्रवाद । यात्गानं च समवानां निर्यातमनुपस्थानं या मर्वत्रुरागागु. पादानो राज्यं वा परित्यान् परभेदक वा नगरराजधानी सर्वान्नंगारभूपिता य. 5 चार वा याचनकेषु सर्वपरिवार परित्यान् पुत्रद्वस्तृिभायी वा ददानो पाचन केभ्यः स- वगर वापसान् । पापात्सर्वोपभोगपरिभोगान् वा ददानः । एवं पानदानं रसदानगपि बोधिसबो ददानो विविधान् कल्याणानुदारान् विशुद्धानविकलास्तिकांजवणा- करवान् कपापान् नानारसामोपेतान् मुस्निग्धान् विविधासविधिनोपेतान् धातुतोभणा- समतास्थापना चित्तशरीरबलोपस्तम्भनान् प्रोतिप्रसादप्रायोग्याल्पतानाननान् । याव. 10 त्सर्वपरोपक्रमप्रतिषेधकान् सर्वव्याधिसमनारोग्यमंबननान् । एवं वस्त्रदान पुष्पदान गन्धदानं विलेपनदान माल्यदानं । शयनदानगावासदानमपाश्रयदान प्रदीपदानं च । ग्ला. गप्रत्ययौपाय [19]परिष्कारान् वोधिसत्रो अनुप्रपच्छन् पावन् नानागाननानि विवि धातभाराण्यनेमकास्यपात्रीरप्रमेय भारोपचिता हिरण्यसुवर्ण–प्यपूर्णपरिपूर्णतानि चुरेभ्यो भगवयो ददानो ऽचित्यदतिगीयाधिमुक्तचेता बोधिसबानेभ्यो वा ददानः। 15 कल्यापामित्रसुदुर्लभनित्तोत्पादन प्रार्यसंघाय वा ददानः । बुद्धशासनोपस्तम्भाय पुढलाय वा ददानः पावरप्रत्येकबुद्धेभ्यो वार्पगुणासुप्रसन्नचित्तलका मातापितृभ्यां दानो । गुरु- शुभुपोपस्थानचित्ततया प्राचार्यगुरुदक्षिणीयेभ्यो या ददानस्तत्र तत्र गुरुमंभारावाशि- क्षणाप्रयुक्तः । प्रशनवसनं या कृपणनोपकायाचनकेभ्यो दानः सर्वमवाप्रतिहतचतु- गॅत्रीपरिभावितचित्ततया।पैयाल ।। इति हि बोधिसबो कम्त्यानानेयान् ददान. मनाङ्गसुप्रतिष्ठिताम् । पष्टिहा- - 20 1) New form: Caturdıcam (indeel ) ia lezx cf Pali catuddısa 2) ग्रसMS 3) See p 26, note 3. For the order of members in the compound Bee B. & R s v. यानानेय ·28 - - शितासमुना। [19a- पमा पङ्गीपेशा पावर्णा गुप्तपिशुदा मुवीकारा पालप्रतिच्छाया रोशन नागरपिचित्रा शुगउपनिशम्यून् मुनर्णर न्यायान् गल्यांगा [चारादर्शगान् । प्रतापानमनगातोपधारा यथाशनियाा दाा । मुलगा समुजगीरोतारामपाशदिग्गरसारागारपिता रोदसंपनान् दिव्याल्या सदशाविभूषयोपशान् । स तार ददान परित्यान् गौरवेषा गुलानेभ्य पल्यापामित्रमातापितृभ्य वृपयागोपायाचनभ्य सर्पग्रगत्प्रतिमायभ्यो मुवाच ततया दाणे । नागृहीतचित्ततयावसागवाकरुणापरिस्थगि सत्ताने मदात्याग परिमाणमो19 b]धिसत्वगुणेषु प्रतिपयमानो अभिबोधिसत्वाध्याशपान् परिशोधप मानो पाहिति दि बोधिसत ग्राम दास दान परित्यान् साहासनानि वेर्यपाद 10 कारि सिहप्रतिष्ठितानि मुनर्यासूत्ररत्न मानवितानान्यवेकचीवरस्पयितप्रामानि म सरगन्धवासितोपचारराशि विचित्राणिगुच्छ्रितधनायनेवरलबोटानियुतगतम समानमाध्यही रेलगानवितानविततानि सुवर्णपिदिणी तालसघटितमनोज्ञनादान यिशब्दानि मकात्याननान्यभ्युहतोदिई) चतुर्दर्शनान्यानमहाधिव्यनुशास्तनिप दनाभिषिक्तानि । सर्परायेद्ययाधिपतेपनिपतनियमाप्रतिस्तचनाशासनानुशासनसन 16 समाधिपतये प्रवर्तते । एव यावदिति हि बोधिसवात्राणि दान परित्यागहा रत्नब्यूप्रतिमपिउतानि रत्नदण्डानि विनियोजालसलमानि । रतसूत्रवर्णवण्ठाव - 1) MS unito I have supposed a neuter gantra & by form of gants (cf Buddhacarita II, 12-a similar passage to this See Cowells preface pXV) 2) Ms agtayaneyamta (last letters Indistinct) see n 26, note s above 8) «With no diggardinesa of mind» See R Morris in Acaden y 25 Feb 1888 4) These two letter groups are quite uncerta;a A marginal note bas Terra अ दृष्टिदृश्य 5) 1dhupateya a Palıcısm not hitherto noted in Sanskrit njata (if the reading be correct) apparently=aregularly enjoined for 6) The sentence if the reading be right must apparently be parenthetical a(and he sc the recipient of these gifts flourishes in sofereignty), ·--20a] 29 प्रया परिच्छे । लीविनाशिविणारामिप्रनिन्त्रिता सन्दीपोयगोलशन्दोपचाराणि देगा। लाभ्यत्तरविशुदगी रनशनारानंगामासरचिततानि रतोपाचारितान्य गुरचन्दा येरनारवरग धाोटानियाशास्त्रविधूपियवासितोपगाणि अाम्बादन भास्वरशुद्धाति । तादशा त्रागा तोरीपुतशतमसालकारागा ततिरिका गि चासंप्येयगोनियुतशामघालवागण्यापेक्षचितो ददाा परित्यामरसजगनु । प्रयच्छ समुपोभूतेभ्यो र सयसारेभ्यो निशाना वा तथागतानां चैत्यालबाराय धाप Wष्टये बोधिसबरत्यागामित्र[20 a]भ्यो वाभिगातयोधिसव भाणाभ्यो वा माता पितृभ्या या सघरत्ने वा सयुशासने वा यावत्सर्वप्रतिपालेभ्य स एव तत्तुशलमूल परिणागति ।। पया तावत्प्रघमायामेन परिणामनापा सवुशलमूनप्रस्तावपूपदिष्ट ' एवं प्रणिधा 10 समुत्पादयति । वयमेतानि शालानि सवागडपसोव्या युपपारिभूतानि भवेयुर्विशु इधर्मपर्यवसानाति पेन समवा मेले कुशलमूनेनयापागप्रतिप्रश्नधिभात । तेषग्यो यामतीक्यिाटु सत्य धाशिवत्तयेयु । म तानि बुशनमूलानि परिणामयनेत्र तत्युशननूरा परिणामयति प्रोताह कुरा नमूले? सर्वसवानां नपन भरेय सरगुप्तस्य न्धविनिवत्तनाय सर्वसवानां त्रापा भय सरलेशपरिमोचनतया सर्वसवानां शाणा भयेय 15 सभषारतानया । सर्वसवाना गर्भिवेयम् सर्वभूम्यनुगमालया । सर्वसवानां परायण भनेयमत्यत्तयोगतेमप्रतिलम्भतया । सर्वसबा ग्रालोको भवेय वितिमिरज्ञानसद निरया । सर्वसवाना उल्वा भरेयमविग्यातगो-धकारविनिवर्तस्तया । सर्वस वाना प्रग्योतो भरेयमत्यत्तपिशादप्रतिष्ठापनतया । मसबाना नाययो भवेयम चित्यधर्मायावतारपातया । सर्वसवाना परियायको भवेमावरणानक चोपन 20 पनतरा । पेपाल ॥ तचाध्याशयत परिणामयति न वचनमात्रेण । तचोदय चित्त परिणामपति । रुष्टचित्त परिणामयति । प्रसनचित्त परिणामयति । प्रमु - 1) Pali n bbuta 2) Cf the name of a Bodhisattva quoted in B and R froza Daçabhumicvara Antraranamdarfoddhagarbha ·30 [20a- - शितासमुच्चयः। दितचित्तः स्निग्धचित्तः परिणामपति मैत्रचित्त: प्रेम[20 b]चित्तः अनुग्रचित्तो हितचित्तः सुखचित्तः परिणामपति। तचैवं परिणामयति । इदं मम कुशलमूलं सर्वसवानां गतिविशुद्धये संवर्तेन । उपपत्तिविशुद्धये संवर्तेत ' पुण्यमाहात्म्यविशुद्धये संवर्तेत धनभिभूततायां मं वर्तेत । ग्रपीटानतायां संवर्तेत डरामचित्ततायां संवर्तेत 'स्मृत्यप्रमोपतायाँ मवर्तेत । । गतिमतिविनिश्शयताया संवर्तेत ' बुद्ध्यप्रमाणातायो संवर्तेत । कायकर्ममनस्कर्मसर्वगुणा- - लकारपरिपूर्ण संवर्तेत । अनेन मे कुशनगूलेन ते सर्वसबाः सर्वबुद्धानारागयेयुरागागयिता च मा विरगयेषु । तेषु च धुद्वेषु भगवत्सु प्रसादमयं प्रतिनोरन् । तेपा च तथागताना. मर्हता मम्यक्संबुद्दानामत्तिके धर्मदेशनां शृणुयुः । श्रुबा च सर्वा विमतीर्विनिवर्तयेषुः । पघाभूतं च संधारयेयुः । सन्धारयतश्च प्रतिपत्या संपादपेतांच तथागतानाराधयेयुः। 10 चितकर्मण्यतां च प्रतिलभेरन् । अश्वग्वालि कर्माणि समुदातयेयुः महत्सु च कुशलमूले. घात्मानं प्रतिष्ठापयेपुरत्यत्तं च दारिद्यं विनियतयेयुः सप्त धनप्रतिलभांच परिपूरपेपुः सर्वबुढानां धानुशितपेयुः बाल्यापोन्हिपप्रतिनम्भ चाधिगच्युः । उदाधिमुशिममता च परिनिम्पादयेयुः । सर्वज्ञज्ञाने चाकाशं प्रतिनभेरन् । प्रतिस्तचतुष्मता चे सर्वगत्यु त्पादयेयुःलतणावृततां च कायप्रतिपूरि प्रतिलगेरन् । सर्वगुणालङ्कारं च वाक्ययि- 15 शुद्धिं पराि21 n]गृहोयुः । संवृतेन्द्रियता दशबलप्रयुता चित्तवाल्यता समुदानयेयु । अनि - - 1) Compure mushitacruti at F 58 a infra and Af Vyuty there utcu, also asampramoshacārno at 23 by infra and Pih formue quoted by N. Morris in Academy, 25 Feb 1888 2) The scribe bere aids & figure Boting that these cjaculations are ten in tember 3) 4) Words peculiar to Buddbist Sanskrit from which other curious forms ar quoted in Divyövad, . mdex 6) The text of the MS bas yathārutam, but a marginal notu doubtluss refcring to this, has crutā (31c) 6) Here the seribe addy obs, compare note (2) 7)तुलनाच B) «10. added the note (2) above ·31 -21b] प्रथमः परिच्छेदः । मितविकारता च परिपूरपेयुः । पेन च मुघोषधानेन सबुद्धाः समन्यागतास्तत्रोपचान- प्रतिलब्धाः सर्वसवा भवेयुरिति ॥ गया पाठी परिणागतोलेन विधिना परिधानपति । मसला ज्ञानाहारादयत्तु प्रसङ्गप्रयुक्तचेतसः । याहारमशातापिनो ऽनध्यवसिनासाराः प्रीतिभनानिरानियाभरा पावत् कामतृष्पाविनिवर्तकाः । सर्वसला धर्मरसमेयप्रव. पका गगनु । अनुत्तरधरतिप्रोणितसतानाः । सर्वसवाः सर्वासायनिका भवतु । रसनिलिता महोतारः सर्वयुद्वधचित्तरप्रयुक्तरः यविषमयाना अयपाना उत्तमयानाः शोप्रयाना महापानासमबा यत्तदर्शना भवत्त धुडप्रोतिप्रतिलब्धाः । सर्वतवाः सर्व- कल्यापामित्रदर्शनानुपस्तमत्ताना भवत्तु । सर्वसत्वा अगदभेषन्यानोपदर्शना भवतु । सर्व- सत्ता सोशावियविनिवर्तमाः । सर्वसबा धादित्यमाउलो तदर्शना भवत्तु सर्वसवतम- स्तिमिरपालविधमनवात्॥ एवमात्मानमुपनिधाय स्वभावनानुल्येन पठितव्यं । मनवानामभिरुचिरदर्शन- लाया परिणामयामि । सौमनस्यदर्शनताया कल्याणादर्शन्तावा परिणामयामि । ग्रामि- नपितदर्शनलायां प्रर्पितदर्शनतायां दीर्मनस्यादर्शनतायां वुदर्शनोपेतागा परिणा- 10 मयामि। सर्वसना, गोलगन्धोपेता भवत्वनाच्छेयशोला बोधिसवपारमिताशोला[210]. || 15 सर्वसवा दानवामिता भवतु सर्वत्यागपरित्यागिन । सर्पसबा तात्तिवासिता भवतु य. क्षोभ्यचेतनाप्रतिनब्धाः । सर्पसबा वीर्यवासिता भनत्तु महावीर्यवानमबहाः । सर्वसत्या ध्यानवामिता भवत्तु प्रत्युत्पन्नहसंमुपीभावस्थिताः समाधिप्रतिलब्धाः । सर्वतबा बो. घिसतपरिणामनावासिता मनत्तु सर्वसत्वा. सर्वशुलाधर्मवासिता भवत्तु सकुशन्नधर्मप्र. होगा । ससवा दिव्यशपनप्रतिलब्धा भात्तु महाज्ञानाधिगनाय । सर्वसवा ग्रार्यशयन- 20 1) MS Orino Ātāpı ozealouss of Divy iadex, or read fãyıno, ef, Morris, R IPS 1891-3,P 64 2) MS apparently orga 3) So a secueda mapu, originally Podaragatadº 4) Böhtlingk, W.Kr. quotes Lalita vistara 366 ·[21 b~ । शिनाममुन्चय । प्रतिलब्धा भवतु। नि पृधाजनबोधिचित्तावासनत्वात्सर्वसत्वा सुखशगनप्रतिनब्धा भवतु । सर्वससारावचरड सपरिवर्तनवात्सर्यसता तेमणयमप्रतिलब्धा भवतु धर्मकामस्पर्णोपे ता। सर्वसत्ता परिशुद्धबुढक्षेत्रानभामा भवतु गुणावाससुप्रयुता यावासनिकेतोञ्चलि ता. । यनुत्तरसर्वबुढावाताविरहिता । सर्वसबा बुद्दोपनियविहारिणो भवतु । सर्व 5 मला ग्रनतालोका भवतु सर्ववुद्धधर्मेषु सर्वसबा प्रतिकतावमासा भवत्तु मर्वधर्मधावेक स्परपा । सर्वसबा ग्रारोग्यशरोरा भनत्तु तवागतकायप्रतिलब्धा ।सर्वसत्वा गैषज्यरा पमा भरतु अत्यता कल्पनधर्माण । सर्वसत्वा यप्रतिस्तभेषव्यस्तम्भोषमा भवतु अगच्चि कित्साप्रतिपना । मसला रोगशल्यनिरुडा भवतु सर्वज्ञारोग्यातिलब्धा । सर्वसबा सर्व गद्रेपन्यकुशला भवन्तु पधाशयौपायप्रयोगलप्रयोक्ता [22 23र समस्येषु सरोग 10 विनिवर्तनाप परिणामयामि । सर्वसत्वेषपर्यत्तस्थापवलशरीरताचा परिणामयाम । सर्वस बानां चक्राउपर्वतानवमाकोपवनोपपत्त परिणामापामि । सनतत्वानां सवपस्त मानातृप्तताया परिणामयामि ॥ सर्वसवा अप्रमापाभाना भवत्वापाशधातुनिपता स्मृता न्द्रियोपेता सर्वलोकिकलोकोत्तरभायसंग्रहणाहणात्मत्यमप्रमूडा । सर्वसत्वा बल्याण विशुद्धिभावना भवतु । प्रतीतालागतप्रत्युत्पनसर्गसुद्धबोध्यभेदप्रसादमादिया । ससवा 15 धामङ्गमा भवतु सर्वत्रगामिनाबुभूमिप्रतिलब्धा । सर्वसत्या सर्वसन्धप्रतिहतचित्ता भवतु । सर्वसावा यनाभोगमबुद्धनेत्रपारस्युटगमना भवतु एकचित्ततणामधविक्रमा मर्वसत्वा मातालातलोकधातुगमना भवेत्तु। यविनाम्यमानमनोमयकापप्रतिलब्धा । 2) Possibly sparça is bere equivalent to the Pali phasu Cf Childers sy 2) The equiv of Pali tpanissaya, not hitherto found in Sanskrit which I under 3) The Tib (26 a 2} has म यर हो २ NEF stand to mean oprssessing the quality of excessie sang froidu la one of the rolyglot lists of the thousanu names of Buddhas I food འཁྲུགས་ as the equivalent of Akshobhya 4) No sach derivative as mardya is quoted, dat the general sezse 13 clear 5) Thuy form hitherto in Pal only 6) Not one of the daça dhumayah, but cf the daca balah Dh. $ 70 ·33 - । । -221] प्रथमः परिच्छेदः। सर्वसत्वाः सुप्तगगनमुक्ता भवतु सर्ववोधिसवर्षानुप्रवेशिनः । घनेन घुशलमूनेन सर्वस. वा: वाल्यापामित्रात्यागचितानुत्सृष्टा भवतु वातज्ञा पतानुपालनतया । सर्वसताः का. ल्याणामित्रः महिवाची भवत्तु सभागकुशनगूनसंयहणालया। सर्वसवाः कल्याणाशया भवतु वल्याशामित्रसंवसनसंपदविकारानुधन्यनतया । सर्वसत्वाः कल्याणमित्रकुशलमूलकमंघि पाकविशुद्धाभान्वेवाप्रणिधानाः। सर्वसवा महापामागिरता म[220]पस्थिताभवन्वति । कम्भिवयानसर्वज्ञतापर्यवसानाः । सर्वसवाः प्रच्छादित कुशलमू । भवतु सर्वयुद्धावस्था गोपनप्रतिलब्धाः । सर्वसवा गुणज्ञानाभिच्छादिता भनत्तु सर्वलोकोपलेशव्याप)वृताः। सर्वसबा यकिनाविलिप्तणुलाधर्मायो भवत्वविषमवुद्धधर्मप्रवाहाः । सर्वसबापत्रभूता भयत्तु दशबलवितानान्विताः। सर्वसवा प्रत्यत्तबोध्यामनप्रतिलब्धा भवतु।सर्वसत्वा युद्ध विकात्तिसिहासनप्रतिलब्धा भवत्तु सर्वत्रगदवलोकनीया इति ।। पार्यगगनगंजमूत्रे ऽप्याह । मा भूतन्मम कुशलमूलं धर्मशानकोशल्यं वा यन सर्वस. घोपगोव्यं स्यादिति ॥ प्रतोतानागतःभोत्सर्गस्त्वार्यातपमतिसूत्रे ऽभिहितः । शिलानां च चित्तचैतसिका. नानागनुस्मृतिरनुस्मृत्य चबोधिपरिणामना । इदमतीतकौशल्यं । यो नागतानां कुशलमू. लानां नियप्तिपोधे मुठीक समन्याहार । ये मे उत्पत्स्यते कुशलाशितोत्पादा- 15 स्ताननुत्तयां सम्यगसत्रोधी परिणामियामीति दमनागतकोशल्य ॥ तदेवं चेततिके- 10 1) The last letters have partly fallen anay but my reading is confirmed by the Tib शेगमप में मान 2) The leaf is here wasb hrnkep The Tib (265-27 ) has 25 JV པརརོལ་པའི་སེངྒེ་འི་གདན འི་ 3) Cf G-g pariprcchu in K,F 252, alap M Vyatp LXY 11 4) Bohtlingk (WKF VII 852) suggests for midhyaptı (quoting a Vyatp 245 1053) aetra Nachdenkeu, pbilosophische Betrachtung» The Tıb (27 a 3) has ངེས་པརསེམས ཤིང་ 6) New as a noun, vb õnukli kr in Lalita:stara p 218 17 and Disy 3 ·34 [22b- गितासमुभगः। नाभ्यामेन गत्यागाधिगुण परिपूर्षे त्यागचितगायन कापप्रपोगंगोत्सृष्टसर्वपरिय- छ । मपरिमगादडपादिगुको गुणा इत्युच्यने । यनुनराशाप्रवासंप्येवान् का- ल्या नानाकारलतान् लोजिसनो गोतरान् मुगसंपत्प्रधाननुगवति । तेन घात्मभावा- दना रिपाभिषेगोर स्ययमनगिनोरिभागेनाप्यागम्य परागपि तारयति ॥ यत वो. 6 [ERajri रत्नमेघे दान हि बोधिसत्वस्य बोधिरिति ।। ॥ शितासमुश दानपारमिता प्रथम परिच्छेदः ।। - । II. 10 शोलपारनितायां सह परिहो नान द्वितोपः परिच्छेदः ।। स्वापागात्मभावादीलागुत्सृष्टानामपि रता कार्या । मुलो । यस्मात् ॥ परिशोगाप मला नागात्मभावादि दोपते । परतिते युतो भोग । कि दत्त यम गुन्यते ॥ तस्मात्सबो. पभोगार्थमात्मभानादि पानपेत् ।। उहि वोधिसवप्रातिगोते। परं शारिपुत्र रतिया मोत्यात्मा रतितव्यः । एवंधूपया शारिपुत्र लिपिाकोलग समन्वागतो बोधिसत्रो जी 16 वितस्तोरपि पाप कर्म न करोतीति ।। चोरदत्तपरिपच्छायागप्यार । नाटमिय भारोहल्लाथै केवलं धर्मबुदिना वाव्य- मिति । तथा तयमतिमूत्रेऽपि । कायडष्यतया च न परिपिग्यते मबारेततयेति ॥ तनात्मभावादिकं याचं पालपेत् । कल्याणमित्रानुत्मनात् । यथोक्तमार्यगएड. व्यूहै यार्यप्रोसंभवेन ॥ कल्याणामित्रसन्धारिताः कुलपुत्र बोधिसवा न पतत्ति दुर्गति. 1) This syllable, which would give a form explicable but not found, 19 possibly an addition to the Ns 2)M Vyatp LXV 83 Viradattagrhapatipariprecha, of Nanjio 23 (28) and K.F 216 9) I'or the form see Divy 253 10 4) With the text of the subjoined extract I have collated R As Lond MS Ilodgson N 2 (called «Ho below) f 253 a sab fin ·--23 b] 35 द्वितीय परिच्छेदः । घु। मल्याणामिनसगन्याहतानातिनागत्ति घोधिसत्वशिक्षा । काल्याणगितप्रतिमा य भृगुहता भवति लोकात् कल्याणमित्रप पाप्तिता बोधिसत्वा यसप्रगोपचारिणो भात्ति सर्वबोधिसत्वचर्याम् । काल्याणमित्रपरिगीता बोधिसवा दुईपी भाति कर्मलाशे । सम्बोधा कल्याणमित्रा अवारणीयानां सनिवारका प्रमादस्वानात् । निष्कासगितार ससारपुरात् । तस्माता कुलपुत्रा एव गलसिकारात् प्रतिप्रमब्धेन 'वात्यागामित्री । पयुपस[23 b] क्रमितव्यानि । पृथिवीसचित्तेन सर्वभारवरनापरियामनतया वनसगचित्ते नावाशयतया। चक्रवारमगचित्तेन सर्वदुष्यातप्रवधतपा। लोवादाससमचित्तेन सर्वक मंसनादानानुगुप्सनतया । जोकरणासमचितेन मानातिमानविनतपा । यानसगचित्तेन गुरुभारनिर्वहनलगा । प्राचिनेसामुध्यनलमा । मौसमरितेर गमनागमनपरिन . 1) Doubtlega =«gone forth from», cf Childere p 613 2) For the form see Divyāy Inų, for the meaning note to trauslation 3) For the form efp 30 supra, mote (1) 4) Sambodhanant (neut.) I sancodalāh our MS 5) This occurs 11 II at f 254 b 3 899 6) So rightly H, our MS ºra. 7) H inserts te 8) (8) These syllables supplied from II. 9) II reads clearly ºnaparınamanatayā (Fra) Ylich gives good sense Our MS however shows the same form ūpantasyanataya that has been noted on p 25 7 above and also occurs a few lines below, a derivative of tras is of course pos sible, though leas probable, here The Tib (28 a 1) bas à y 3 anot changing places (Jaschke p 20) 10) ragrarādau 11) A Paltcasma for व्यय Cf Milindapauhop 350 2 pabbato asampa reunit 12) Sami yugupsanatayā (three aksharas lost) A samadanaghanatayā H Oar reading is confirmed by the Tib amigas (28 v 2) The meaning of loka 2.759) 19 rather to be sought in the kammakara of Mul =P_979 than in the similar Tibetan phrase cited by Jaschke, Dict, 45 a 3 13) 51197° V «Besed» (Bohtl 9 bat 37 584 athe act of eneeping» Tıb, - dasa 282.320 ·36 [231- . - गितातगुजप। स्यतया । गुएनसहशेन कात्याणमित्रगुतापीतयनया । यानि च ते युगपुनातुरगंशो त्पादपिशव्या मल्याणमित्रेयु च वेधशा ' अनुशाशगोपुगेपन्यता प्रतिपतिए ध्या धिनिर्यातनाशा। पात्मनि च ते कुपुन गोरुशोत्पादपित-या कल्याणनित्रेषु शूरसं. शा' अनुशासनोपु प्ररणमंशा प्रतिपत्तिषु शत्रुनिर्धातना ॥ यत्र वाचनोपाशिका- 5 विगोने वार्गात मल्याणमित्रानुशासनीप्रतिमनस्य कुलपुत्र चोधितवस्य युद्दा भगो निादचित्ता भवति । कल्याणनित्रवचनायितोगत्यायिनो बोधिसवस्य माता रानी- भवति । कात्यागानित्रययनापिचिकित्सास्यासनीगपत्ति कात्यायनित्राणियल्याणनि. जगनसिकाराविस्तिस्य साधी भिनुजा भवत्तीति । यत श्वार्यमुधन साधास्य भितो. पादी शिरनाभियन्यानेकाशनसहयात्वः प्रतिणीकृत्य सारघां गिनुनग्लोवय 10 प्रणिपत्य पुनः पुनरवलोकयनियतं प्रणिपतन् [21 जनगायमसमन्मासि कुर्वन् चित्त यन् भावयन् परिभाषयनुदायगुदानपन् राकारं कुर्वन् । गुगानभिगुपीयुनिगमपनत्र स- मनुस्मान् दोकुनायिागनमागमयनुपवित्रान् प्रणिधि समवसरन् दर्शनगगिला पन् स्वनिमित्तगुहलन्यावतस्यातिमात्प्रक्रातः। तथा कल्याणामित्रागता सर्वज्ञता संप श्यममुगुखो रुदन् पावन्मेपत्य हमितस्यात्तिकात्प्रमात.॥ घोधिसबप्रतिगोते ऽप्युक्त। इस शारिपुत्र बोधिसवो धर्मकानतमा नास्ति तलो 16 1 1) Both Diss bere read Onăpantasyaº, my conjecture, however, appears to be substantiated not only by 17 b above, but also by the sease and language of the third gımıle of the ship in bfalındapañbo 376–7(= p 297 Rhya Davida), where tho terrore of the sea are dwelt on The Tab las A cnot weargă 2) OnhodikshOH 3) This fem form (not in lexx ) IS Rupported tere and just below by n 4) Sc Gandalyiha sütre, but I have not succeeded in verifying this extract in the text of that work Compare howerer Raj Mitra, Nep B L P 91 6) Our MIS 18 not clear here The word may be read Dramvlasya, a form gup ported by the Gandayyūha MS, («H») at f 41 a 8 RT Mitra op cit p 91 speaks of Dravidian named Meghas, and this is probably tight, though the Vyutpatti (cited by BR) gives Drammta or Dramita as romen proprium ·---21b] हितोप परिच्छेदः। 37 रतं पा परित्याति मास्ति तत्वापोपस्या गम करोति । नास्ति ताशाप्रेपणा मनो सस्ते 'नास्ति तहावाम पनोराहते ग्राचार्योपाध्यायगोरखापा । पेपा ।। तत्कस्य देतो । यधच्छेदापेप धर्म संघर्गते । पातिवराव्याधिगरपाशोकरदेवदुपटीनस्य च्छेदापप धर्म सति इति रतचितगुत्पाग्य गैपश्यचितगुत्पाग्य । मसनाला मान्य व्युपशमानैप धा सर्तत इति । एटव्यशास्गानि सर्वसवा ग्लान्यव्युपशगापैचत्रपो । धर्म इति ॥ - उयदत्तपरिपच्छायामप्यता । सचेत्पुनर्गपते पाठवाव्यापार्घिको बोधिसत कास्य 'चित्तिकाशनुम्पादियां गायां शृणुगदुद्दिशेद्धा उडल्लोयादानशीलतात्तिोर्यध्यानप्रज्ञा संप्रयुक्तां बोधिसत्वसभारोपचपं वा तेन तस्मिनाचार्ये धर्मगौरव करणीय यादिनागप व्यन्जान "] [21 bगायोद्दिष्टा । यदि तावत एवं काल्पस्तिस्याचार्यस्योपस्थानपरिचयी 10 कुर्यादशठतपा मलाभसत्कारपूाया । ग्यापि गृहपते न प्रतिपूरितमाचार्यस्याचार्यगौरव भवति । क पुन दो धागो)। प्रज्ञापारमितापागष्टमनिकापागप्युत वाल्यापागित्रेषु च बया कुलपुत्र तीव्र गौ स्वमुत्पायितव्यं । प्रेम च करणीय । अथ पातु सदाप्रदितो बोधिसत्रो महासत्व एव पैर्गुणगौरवमनसिगारेर्गच्छन्नुपूर्वेणा-यतमनगरमनुप्राप्तम् । तत्र तस्यात्तरायणामध्यग- 15 तस्येतद्भूत् । । पवनिममात्मभान चिनीयानेन मूल्येन धर्मोद्रतस्य योधिसत्रस्य मदा सवस्य सत्यारं कुर्या । दोर्पा कि ममात्म सम्राणि भवानि तीयानि विक्रीतानि पुनस्परिनायो ममारे परिमाणानि यानि मया कामदेतो कागनिदागमनुभूतानि न पुनरे. वपाषा धर्मापणा कृतश एवंद्वपाणां वा सबानां सत्यारण्य ॥ अथ पनु सदापरुदितो वो 1) Thesc syllables or something like them may be supplied to fill the lacana from the Tib (ep a b) में से सुगम म मापुरम 2) See Asht - Paramită, Ch XXX, PP 495, 819 3) च नियडाखानि Ashth P text. 4) कृतप्त test ·38 [210- । . शितासमुधपः। धियो गलामो उत्तरपणानध्यगतः शब्दगुदीपपानीम घोपगनुमायपागा। मा पुरुपे- पार्यिशः या पुरुषेणागि इति पाल । यब उनु मारः पापीयान् वाराणगृहपतिमा स्तया समुपस्थापयायामास यथा । घोपं नानीपुः । गदात्मनः क्रायके न लगने तदेवातं गता प्रारोदीदभूपिा,च प्रावतपदेयं चान ग्रहो वतास्माफ दुर्लगा लाभा ये वपगात्मभाव- । स्यापि प्रेतारं नलागरे । पय मान्नु शत्रो दे[25 A]वानामिन्द्रो माणसापेगा पायस- दापरुदित बोधिसतं महारावगेतद्वोचत् । कि व कुलपुत्र दोनगना उत्कण्ठितमानसो भूणि प्रवर्तपमानः स्थिताः ॥ साप्रादित एवगाह । ग्रहे गाण धर्मकागतया इगना. त्गमा विनोय धर्मपूना का काम सोगस्य मापकं न लो । पेलि ॥ अथ पनुस नाका सहामारुति कोधिसत्वं महासागोत्यकाबन्। र मम कुलपुत्र पुरुयेण कृत्यपि 10 तु धातु पुनः पितुर्मे यज्ञो पटव्यः । तत्र गे पुरुषस्य रूदयेन कृत्य लोहितेन चास्थिमळाया चातदास्यसि व क्रये । अब पतु सदाप्ररुदितस्येतदभूत्। लाभा मे सुलब्धाः परिनिष्पर्म चात्माने माने प्रज्ञापारगिनोपागकोशल्येषु पन्मयात्मनःबायकोलब्धोक्ट्पत्य रुधिरस्य चास्थिमजापाय ॥ स हष्टचित्तः कल्यचित्तः प्रमुदितचितस्तं गाणवकमेतदवोचत् । दा. स्यामि गापायक पेलते इत ग्रात्मभानादःपावत्सदाप्रदतो बोधिसतो महासबस्ती ५४ क्ष्यां शस्त्रं गृहोबा दतियां वाङ विद्यालोदितानिनावयति स्मातियां चोरु विदा निर्मा च वृत्तास्थि मेत्तु कुयमूलमुपसकानति ।। 1) अनुघावयामाम...उदीश्यति स्म text 2) The omitted worús are ei grad Ptg Preprint and a paragraph giving the resolution of Mara 3) प्रत्युप° some MSS of the Ashlasahasrika 4) A few unimportant words of the Ashtasahasrıkā text are bere omitted by our author 5) Hitherto obly in less But Irāyula occars in the Divyaradana C) 8 lines omitted of the text (p 497) 7) So the printed text, our MS bas CTFUFÙ Arsilla 8) Parınıshr, is a vew compound, doubtless intens of Fitqº, the text has ग्रात्मभावं 9) Supplied from Ashtasharikā text ·89 -25b] द्वितीयः परिच्छेदः । प्रय पत्यन्यतरा प्रेष्ठिदारियोपरिप्रासादतलगताहातील महापादितं योधि- साब यावत्सा प्रेष्ठिदारिका पेन सदाप्रदितो बोधिसवस्तेनोपसंक्राम्येतद्योचन् । किं नु पालु व खुलपुत्रपामात्मन कारणों कारयसीति । यावत्सा दारिका पूरा प्रयोग मुबी पुनराकाका पुन[25 b]स्ते कुल्लपुत्र ततो गुणातिर्निपत्स्यते । स तामेतदवोचत् । सदारिके कुलपुत्रो मम प्रज्ञापारमितामुपायकोशल्य चोपदेश्यति । तत्र व शिनिम्याग । स्तत्र वयं शिक्षमाणा. सर्वसवाना प्रतिशरण भविष्यामः । पेयाल ॥ यय तनु मा प्रेष्ठिदा. रिका सदामरुदितं बोधिसत्वमेतद्वोचत् । ग्राश्चर्य कुलपुन । पावट्ठदारा. प्रपीताचीगी वया धर्मा परिकीर्तिता । एकवास्यापि वॉलपुत्रवपत्य धर्मस्यााप गङ्गानदीवालीको- पमानपि वल्पानेवमात्मभापा परित्यक्तव्या भवेयु । तबोदारा प्रशीताभ्यामो बया धर्मा. परियोतिता अपितु पलु कुलपुत्र येन पेन कृत्य तत्ते दास्यामि सुवर्षी या मणि वा मुना 10 वा वैडूर्यायानग्येन त्व त धोईत बोधिसब सत्कारयति । यावद्विस्तरेण तया दारिकया पञ्चशतपरिवारया साई तस्य धर्मोहतस्य संक्रमणा कर्तव्य । ग्रंथ पतु धर्मोद्तो बोधिसत्रो महासवः उत्घायामनात्स्व गृहं प्राविता पावत्स- तवाणयेकासमाधिसमापन एवाभूत् । सदाप्रमदितो बोधिसतो मकामब सात वर्षाणि न वावित मुत्पादयामास ' म व्यापावित न विहिंसावितर्कमुत्पाद्यामास । न रसग 16 (10) . 1) The Ashtasahasriki text gives his explanation verbatim 2) प्यागके text- 3) For the passage omitted by our author see Ashtasahasrika p 499, 11 1-10 4) This word is omitted in the MS bere and below, line 9 तापत् added in A P text 6) प्रायेव वहनामीय A P text. 7 यथा मम रोचत्ते AT text 8) The enumeration is much longer in the A P text see p 500 9) See Ashtasahasrika Ch 31 p 520, a considerable passage being passed over by our author 10) This clause gives the substance of a passage occurring at P 620 (fin) of the printed text.

·(25b- 0 गितामगुशयः। दिनुत्पादयानासायंत्र । सादा नाग धोदनो बोधिसतो महानतो घ्युत्यास्यति । पंदगं धतिस्य योधितवस्य गहाणवस्य धर्माता प्रसापिण्यागो पत्राली युनगुनो निपाव धों देशविन्यति संघ पूधियो प्रदेश मित संघ बार यागो नातायुयाभिकोणे इति वि Virara) m तान्यपि मेष्ठिदारिका प्रमुपाणि पउदारिकाशनानि महापादितम्य योधि 6 सवस्यानुशिनगापानि दाभ्यामेश्या या कालगतिनागगानागुः । यथाक्नु गदाप्रादि- तो बोधिसतो महारतो दिव्यं निर्घोपनमोपोदितः मात दिवसे धोनो बोधिनयो महासयो अरमात्ममाघेयुत्वाय मध्ये नगरस्य विषम्य [28]धर्म देशायिन्यनीति । प्रय उत्तु महापादितो बोधितवो महासबस्तं नि?यं सुबा यातनना प्रमुदितः प्रोतिनीम, नस्यातस्त पृधितोप्रदेशं शोधयागास साई भेष्ठिदारिकाप्रगुपैः पर्दिरिकाशतर्धा. 10 म प्रापयामास मरतमपं । अब पतु सदाप्ररुदितो योधिसत्यो महासबस्तं पृथिवीन. देश मेनुकामय र चोदक ममतात्पर्येपनायो ऽपि लगने पेन तं पृथिवीप्रदेश मिचेर । पवापि नाम गारेगा पापीयसा तत्समुदकमत्तापितं प्रप्येव नामात्योदयामलभनानस्य चित्त दुधितं स्यादोर्मनस्यं च भवेचित्तस्य यान्ययावं सत्येनास्य कुशलगन्नात्तर्धान भरेन या धोरन् कुशलमूलानि । खनु सदाप्रदितस्य बोधिसत्वस्य महासत्वस्येत- 17 दशत् । यस्मात्मन कार बिवा इन प्रदेश रुधिोणा सिधेय । तत्कस्य स्तोः । अयं हि पृथिवीप्रदेश उडतरबस्यो । मा रजोधातुरितो धर्मोदतस्य बोधिसवस्य महासत्वस्य कार्य निपनतु । किमहमनेनात्मभावनावश्यभेदनधर्मिया कुस् । वर पनु पुनर्गमा काय एकप क्रिपया विनश्यतु न च नि सामर्थ्यक्रियया । कामहेतो. कामनिदान पनि 1) SO A P text and MS for grdhyam Childers cites a passage wbere guddha (adj neut) 19 used nominally 2) A •P has the better reading an tu 3) This reading (yad= auto) s confirmed by all cent. MS of the Ashtasahasrika in the British Museum The reading of the printed textp 520 and fin yan nvayam (4) 18 possibly meant for yan nti rayan. 4) These words are supplied from the Ashtastiasrika text ·--17] द्वितीयः परिध्दः। मे ग्रात्गमावरमाणि पुनः पुनागरिगायो ससारे संसातो निमानि । यदि पुनधिले का- गोपेधिर धर्मस्थानेषु शिवतां॥ प्रय पनु पदाप्रदितो बोधिवो महाराय शत प्रतिसप्याप तोतां शस्त्र गठीया स्वका सन[20 b]सतो विद्वा तं पृथिवीप्रदेश स्वायोगा समसिशत् । एवं तानिापि दारिकाणि वृत्त । न च सदापादितो बोधिसत्वस्य महासत्वस्य तासां वा सासा टार। काणां चित्तस्यान्यवावगभूत् । पत्र मारः पापोपान पता लगनेति । यत एवं चतुर्धर्मकसूने उप्युक्तं । सल्यापामित्रं भितरो बोधिसवेग मामवेन पा. कशी न परित्यकव्यमपि जीवितस्तोरिति ।। तदेवं वान्यागामित्रानुत्तादात्मभानादौनां रतादिका कार्प ।। सूत्राणां च संदेक्षणाधिसत्वशिक्षायदानि हि प्रायः मूत्रेघेर दृश्यत्ते । तेषु तेषु 10 मूत्रातेषु बोधिसबसमुदायारा बोधिसत्वशिक्षापदानि प्रज्ञप्तानीति वचनात् । तस्मात्तद्- नीतपोमा भूदापत्तिमापनत्याप्यज्ञानाविरतिरत सदा मूत्रदर्शनापादर. कार्य । तदनेन कल्याणमित्रानुत्सर्गेण मूत्रातदर्शनेन च सः मदर्गपरियह उक्लो भवति । पयोतमासागरमतिसूत्रे । पाभिातरनिरुक्तिभिः सोऽनमिलाप्यो धनः सूध्यते ता- मागतानिरुतीना पदा धारण देशना यापद् । अयमुच्यते सहर्मपरिसर । पुनरपर कुल 15 पुत्र येते धर्माण का एषामेवंबूपाणा मूत्रात्तानां देशपितारः प्रतिपत्तिसाराय पानाप- धर्मभाणकाना पत्सेवन भानं पर्युपासनगुत्यानमुपस्थानं गौरवं चित्रोकार. घुश्रुपा ग्रारता परिग्ररुचीकापिण्डपातशयनामनालानप्रत्ययपत्र्यपरिष्कारदान साधुकारदान स्वाम्यारता कुशनपतरता वर्णमायणामवर्णाप्रतिच्छा) [27 a]नता । अयमपि सहर्म- 1) So text itan MS 2) The AP text (P 622) adds kaçalamulantar sya karad 137 3)AF 208 4) These syllables which are lost in the MS I suggest from the Tibetan which haw, if I rightly read the print, here rather indistinct à 39 at Bar (92 b 2) sec Dhapinapada p 376 quoted Patcchurlann occurs in Palt in a similar way by Childers, s v ·शितासमुच्चयः। [270 परिमः । पेया ॥ पुनापर युन्नपुत्र यारियादपागता । यध धर्मवादिनी च पुहलानांगर धर्मेण निमः । अपमपि सर्मपरिग्रह । पुनरपां कुलपुत्राप्रतिहतमाता- नस्य समवप्रमोनयुद्धेनिगिचितस्य पोभ्यो धर्मदामा यामपि सर्गपरिमहः। पुन. रपर दुलपुन यो धर्मप्रचातुको वा धर्मदेशनातुको घा तश एकनागव्यतिवारो ८ तशएकाउछामप्रचासोया प्रागपि मदनपरियापेवाच ॥ तं धोद कुालपुत्र चित्त विषयेषु । तस्य या निवारणा परिता एकाग्रोभायो दमः शन उपशमो दिनको यमुच्यते मर्मपरिमः । मेगनं ॥ युनापां कुलपुत्र पेन धर्मेया यो प्रधनः प्रवर्तते तस्य धर्मस्याप. हिमको अनुपादानमयमपि सदर्गपरियह इत्यादि । तत्र भाषाकमेवादिना पाल्याणमित्रानुत्ता उतावल्याणमित्रतानां च तदेते- 10 न सर्मपरियोण विना न रता गनिहिस्ततय सोऽपि न बोधिसत्व इत्यवश्य- कार्यः सर्मपरिग्रहः॥ उता हि भोमालासिंहनादसूत्रे । पान्यपोमानि भगवम् गङ्गानदीवालिकासमानि बोधिसबप्रणिधानानि तान्येकस्मिन्महाप्रणिधाने उपनिनितान्यतर्गतान्यनुप्रतिष्ठानि पडत सहर्मपरियो । एवं महाविषयो भगवन् सहर्मपरिमह इति ॥ पनरत्रैवान् । स्या- 15 यथापि नाम देवि महाबलवतो ऽपि पुरुषस्याल्यो ऽपि मर्मणि प्रहारो धनीयो भत्र- ति वाधाकारथ । एवमेव देवि मारस्य पापीयसः पीत्तो ऽपि मर्मपारियो] [er b]वे. धनीयो भवति शोकावनः परिदेवकरच भवति । नाहं देवि अन्यमेकमपि धर्म कुशलं सग- नुपश्यामि मारस्य पापीपप्त एवं वेधनीर्घ शोकावलं परिदेवकर च । यघायमलपोऽपि 1) Ste MS 2) Th18 19 a new compound from the rare root hru (by form, hırs) which means «to be or make crookedx Nature Pah lexz (not boxever Childers) bare kuralı 10 the same sense This agrees with the Tibetan which has (32 b 5–6) WAIN འདི ནི ཕྱིན ཅི ལོག་གི ཡུལ་ Cf Jaschke, Dict 35007 3)KF218 ·--27 b} 43 (१) b द्वितीयः परिच्छेदः। [सहार्ग परिया इति ॥ पुनराक । स्याययापि नाग देवि सुमेरु पर्वतरा. साबुनपर्व ताभिभवानियते च सगभोचने चोचवेन विपुगवेग च। एवमेव देवि महापानिकाय कापजीवितनिरपेतस्यै न नच गोतचित्तस्य सर्गपरियको नवयानसंस्थितानामपि का यनोविनसापेनाणा महापानिकाना सर्वान् कुशलान्धानभिभक्तीत्यादि । तवार्यतागरमतिसूत्रे ऽप्याही परिगृहोतो भवती जिनेगि देवेभि नागेभि च किमोभि । पुण्येन ज्ञानेन परिग्रहीत. महर्मधारित तवागतानाम् ।। पेपाल ।। स शून्यतेत्रेषु न बातु जायते सर्वत्र जातीच जिन स पश्यति। दृष्ट्वा च तस्मिलभते प्रसाद सहर्मधारित तवागतानाम् ॥ जातिस्मो भवति महात्मधर्मा प्रनव्यलाभी भरते पुन पुनः। परिशुद्धचारी प्रतिपत्तिसारः महर्गधारिख तवागतानाम् ।। पेपालं ॥ लाभी च भोती विद्वधारणीये" न नश्यते कल्पशभि पच्छुभम्। 10 15 1) Ashasya us 2) Metres Uparati and Vamgastha (of Jacobin ZDAIG XXXVIII 605) 9) To be read, or at all events pronounced for the metre, bhot, as in the gātkās of Ch 1 4) Vidyadhāranınām gloss a sec manu

·5
បារ. I
प्रतिभानयोगको यात
मधर्मधारित तगागनाना।
शको मनमा सानो
मनुन्याना मुवि घसरती।
गुपेन सोप्या स योधि युध्यो
मदनवारिस तवागतानाम् ॥
द्वात्रिंश धागे जयभारति लतपाः
{AS aपनिन्दितालोम विचक्षणः ।
गतस्य तृप्ति लाँग प्रेतगाणाः
मार्गधारित तवागताना॥
तस्य संमुहाति योधि चित्त
न घोदुरः पारगिला चरो ।
यसंगततः कुशल, शतेभिः
सढर्गधारित तवागतानामिति ।।
॥ शोलपारमिताया सदनपरियझो नाग द्वितीयः परिच्छेदः ।।
10
16
HI.
धनभाणकादिरक्षा तृतीयः परिच्छेदः ॥
उत्तात्रयागापि सामान्धेन रतायुपापः । रतायत्तु वाच्याः । तनात्मभाव का
20 रता यट्नधीवजन ॥ तत्रीत मदनपरियह वर्तमानस्यात्गभावरता चित्यते पया पराम
नाशपेत् । इद चानविवर्जनमार्यगगगगाजासूने सर्गधारयोग्यधिसभीषित ॥
1) The words bl. ax° are a correction in a later hand, the original reading
being pratipattısārah
2) Here for lathante the form 18 cited as replacing other inflections by duar
Skt Texts, II, 132

·15
सनीय परिच्छेद।
वगगुताहामो भगानको दिपदोगे।
साइर्ग धारमियान त्यला याय स्थाििक्तम् ।।
साभत्तत्वारगुत्सृष्ट्वा सर्व चात्मय मस्तर।
अनुमाइश धर्म युद्धज्ञाननिदर्श गम् ॥
ग्रामोशपरिभायोश्च डस्तावनानि च।
तात्या तान्मर्पयिन्याम सर्गप्रतिमहात्॥
उच्चापना तानाच यवर्णागपशान्ति च ।
सरीस्तामपि यामो धारयत इस नयन् ॥ पे ।।
एवावये गहाघोरे गितुराननोगणे।
चिलोपकाने मला सर्मधारयागरे।।
गम्भारा मे च सूत्राता चिमुनिपालसन्दिता ।
प्रतीच्या व मेस्यत्ति चित्रा मृत्यत्ति ले ययात् ।।पे।।
मैत्री तेषु करियामो पे धर्मेघप्रतिष्ठिता।
पाशाय च कारियागो धारयत इस नया ॥
दृष्ट्वा तु शोलसवाय इच्छालोमप्रतिष्ठितान् ।
यमुपात करिष्यामो गति कान्धस्य भाविता ॥
10
15
1) The metre requires, of course, a dissgilaule of the roc form bhagol
2) Sic 118
3) Compare p 12 note 5 above The Doon form appears to be now
41 The Tiu (si h 2] I as को शुभ में इस बाग के and this would
seem to conirmalobhans though vot of course strictly metrical Rayana
is quite clear 12 the MS., but as the compounl base of riyan it is difficult to
justify even 10 a Buddhist poet
5) Bhreant for Whatısl yantıPalt heasantt, mol sl yant: (though the IIS is
uot cicar) I take to be an lacorrect fut from yorç The Tıb appears to lave
no equivalent for this word

·16 [28b- 5 (2) शितासमुच्चपः। [28 b]सरसेन च तं दृष्ट्वा मदर्गप्रतिवाया। हरतो मैत्रोभ्यामो मा नो रुयन एव हि ।। रतिप्यागो यथाशत्त्या वाचाकर्मसु मंदताः। सहसेनान वत्यागः स्वपापेस्मिन्प्रतिष्ठितान्। दानस्तथापि सत्कारः परिपाध्येह ताबन्। परिमायोपियामो भूतमापापगोचान् गृहिमभवसंत्यताः प्रात्तारण्यामुगोचराः । मगभूता भविष्यामो यत्पार्था यल्पकृत्यकाः॥पे॥ दाताः शाताच मुहाच मामे स्मित्रवतीर्य च। देशयिष्यामके धर्म सवा पे धर्मतार्थिया ।। मुहारमपि पास्यामो धर्मकामानिशम्य च । धारामरतिप्राप्ता अर्थ काम देहिनाम्॥ समुखं तत्र संदृश्य सबानो स्खलित प्यु। यात्मप्रेता भविष्यामो धर्मसोरत्यसस्थिताः॥ यसत्कृताः मत्कृता वा मेरुकल्पाः प्रभूप च । यनुपलिता लोकेन भेस्यामोलोकनायशाः ।। भितणां भिनवृत्तानां परिवाद निशम्य च । वार्मस्वका भविस्यामो मेयों कर्म विपव्यताम् ।। 10 1) hanānng' MS 2 This is the reading (quite clear) of the MS I cannot construe it The Tıb has (34 b 69 cyा गोष', which seems to imply a reading 3D bhutam (adverbial bhutatah, p 47 6) apapagocarah 3) Apparently an irregular form (metri gratta) for °gmo. 4) Anopaº MS 5) Cf bkesyantı supr ·47 1 5 -~29] तृतीयः परिच्छेदः । बधयान् योजयिष्यत्ति धर्मेधेषु हि वर्तता।' एते धर्मा न चास्माकं मवियते वचन ।। घरमा श्रमपाला हिनच भागणाका गुणाः । भूता चोदन संभृत्य इदै सूत्र प्रतितिपन् । मंछिमकर्णनाप्तानामाइशेषो मुतः प्रियः। चोदना भूततः भुवा महर्ग ते तिपत्ति तम् ॥ पेमिनो भविष्यति महर्मप्रतिमामाः । चेष्टिप्यते तथा नेपा कशिदर्ममिमं पोत्।। रामारो यायियत्ति मेस्यति च महामान। बुहाधिष्ठानतः मला धर्म प्रोभ्यत्तिम तदा ।। तस्मिन्काले व[29] कष्टे त्यका कार्य मजीवितं । सर्म धारपियामः सवानां स्तिकारणाद् । इति । पार्यसर्मपुराउरीके ऽप्युक्तं ॥ घाचारगोचरती प्रसंपृष्टः शुचिर्भवेत्। यित्संस्त नित्यं रामपुत्रेभि रामभिः ॥ (3) 10 15. 1) A marginal note na MS, apparently referring to this word, has tarttinn. 2) For the use of bhuta (Tib yan dag, the usnar equivalent of Kamyaky et bhiitatah just below Pratikshapan apparently for ushapants 9) The MS has the apmetrical reading mã kaçcud dharm smam (sıc) crnita The readtog abore suggested 18 intended to be construed interrogatively 4)IC °shyant emam, with elrarop a3 2n Palh 5) The p2992ge occors at p 169 of Burdonf's translation and p 265 of Kera's. The test has been collated with f 109b~110a (-११०११११) of MS Or 2004 (XIII cert) ła the TV right collection of the British Museum, called W. below, and with RAS, Hodgaon 16 (Ro) f 100b 899 ·48 [292- (1) 5 (8) शितासमुच्चयः। ये चापि राजा पुरुषा कुर्यात हिन मंत्तर) चापानमुष्टि गोटेस्तीचियापि मग । यधिमानीसमेत विनोचागर्म स्यिता। परतमाता भिनून इ.पीलाचय वयित् ॥ शिनुगी पिमित्य दात्यांनापगोचरी । उपानिकाय चोया प्रामान्चिता स्त्रीपएकाच ये सवा सस्त तर्विर पित्। कुलेषु चापि वधुवा युमार्ग दियेत् ॥ नता सगोट्ये गातु कोशल्यं साधु पच्छि। सस्तव च पिळया साकयि सह ॥ स्त्रोपोपशाच ये सवा वायत्तेरि मंत्तन । नटखामोभिर्य चान्ये तादृशा नना ।। . *10 (101 1) Samsarami 2) SoW, muslinkathR, pustakarh A, Bateleurs. Burnouf (and so Kern, but the neaning « Doms. cited ly BR from Rīm ? 09 13 suite this pas sage well 9) Tor abhın anino Allamanin A, allem ini , abhimanim R iye ciganes, yenigama aw of Kcri, P 265 uote : H) For this potential form, cf infra and also kareya in Lalhtavastart Noir, SkT?IT 191) has (against metre) the regular tarjayet 6)-Notortoasly loose female lay devoteesr Kera, which agrces with our text Burnouf a «connus (masc ] ponr ne pas etre feriness, and the corrupt (2) rūkalaya at asthits of w and R, are less satisfactory 7) This form of the acc plur (found in Vel ) 19 certified by the Miss 8) °yat A १) anukara in the sense of : pork butchery seems new, sarkarihas quoted in Roht)? from the pork 20:laural hr appears in the Nachtrage to the same lotiron 1)) So R, A is quite corrapt «Mustelanga, hern, hat see Manu \ 22 and XII 45 (and comm ad loce) ·49 - -~20b] तृतीयः परिच्छेदः। चारमुप्याग मेपेत ये चान्ये भोगवृत्तिन । ' प्रतितमोदनं तेभि सश. परिवयित् ॥ पदा च धर्म देशेपा मात्यामत्य पण्डितो। नक प्रविशेत्तत्र नापि हास्यस्थितो भरेदिति ।। ययं चापोऽनयों भोग्यदिदं मारकर्मोक्ता प्रज्ञापारमितायो मारः पापीयास्तस्य घो । धिसवस्याचि पानसंप्रस्थितस्यात्तिके बलवत्तरमुग्योगमापत्स्यते । अत्रैवार । पुनापर- मानन्द यस्मिन्समये योधिसत्वो महासव. प्रज्ञापारमितायां योगमापयते तस्मिन्समपेमा रा पापोपासो बोधिसत्वस्य विशेठनमुपसकात्ति भयं मंजनपत्ति । उत्त्यापातान्दिशि दिग्व[29 b]हानुत्सात्ति सदर्शयत्ति । यप्येव नागाय बोधिसतो महासबोवनीत या रोमहर्षी वास्य भेवदिति येनास्यकचित्तोत्पादोऽपितापेतानुतरायाः सम्यक्संबोधेरि- 10 ति । पुनरपरनन्यविज्ञानसंजिनो लिविष्यत्ति यावत्पर्यवाप्स्यति । न चपमत्रास्वाद ल भामले इत्युत्थायामनात्प्रक्रमिप्यत्ति एवं वितम्भमाया उच्चग्यतो यावत्पर्पयाप्स्यताति मारकर्न । एवमुत्पत्स्यते जनपदनामादिविती । एवमाचार्पोपाध्यापमातापितॄमित्रा मात्यज्ञातिमालोहितमासिकार । एव चोमिनमियारा. एव चोवादिमनसिकाए । पुनरपर धर्मभागानमटिको भविष्यति इमा गम्भीरा प्रज्ञापारमिता लेखपि पावदाच पितुं धर्मप्रवधिकच किलासो भविष्यति । एवं विपर्ययात् । धर्मभाषायाश्च देशातरं गतु. कागोभविष्यति धार्ममाणिकाय नेति नेयं । एव धर्मभाणको महेच्छो भविष्यति धार्म प्रजागिाको अल्पेच्छ इति नेप। सपादभाणकधार्मप्रवणिकयो काचिहिपुरता मर्वत मारवर्मेत्युक्तं ॥ . । 1) This is not the Asht19abasri reccasion, cdougủ the sabject aod tan guage Ch XI (pp 232-252 ja printed text) closely correspond 2) °hethanamMS 3) Cf Asht s p 232 11-19 and supra p 12 13 4) Probably caila° is the right reading sec Asht -sp 241 10 b) CfAsht sp 243 10 ·(2) 50 शिक्षासमुच्चय । [29b- घार्यगगनगन्जमूत्रे ऽप्युक्त । इति कि यावदकुशलधीनुवर्तनता । कुशलधर्मोत्सर्गय सर्व सन्मारकर्मेति ॥ वार्यसागरमतिसूत्रे प्याका पुनरपर भगवन् बोधिसब यारण्ययो भवति प्रातशय्या सनाभिरतोऽल्पेच्छु सतुष्ट प्रविविको समृष्टो गृहस्यप्रनजिते । सो प्रत्यार्वतया अल्प 5 वृत्यतया च सुप विहरति न च वास् त्यपर्येष्टावभियुक्तो गवति न सबपरिपाकाय न च धर्मप्रवणो वा ध[मां] [80 a]पये वाऽविनिश्चयमाथायां या वर्तमानावा सक्रमितव्य मन्यते । न परिपृच्छनजातीयो भवति । न विकुशलाभियुक्तो भवति । तस्यारण्यामेन चैकारामरतिलया चलेगा न समुदाचरत्ति स पर्युत्थानविश्वभणमात्रेण तुष्टि चि-दति' न चानुशयममुग्याताय मार्ग भारपति। स तत्र नात्माीय प्रतिपो भवति न पराय।घय 10 भगवन् बोधिसवस्यारण्यवासप्रतिसयुक्त सप्तमो मारङ्कुश इति ॥ पे॥ पुनरपर भगवन् बोधिसब कल्यापामित्रप्रतिपाणि पापमित्रापि मेवते भवते पर्युपास्ते ये न समक यस्तुभ्यो चिच्छम्य पुण्यसभारात्सद्धर्मपरियादिच्छग्य प्रविवेक नियोगपत्ति अल्पा घायात्पवृत्यताया नियोजयत्ति । श्रावकप्रत्येकबुद्धप्रतिसयुक्तास्यास्मै वथा अभीक्ष्णा देश पत्ति॥पस्मिय समये बोधिसत्वो विवेकवासेन महापाने ऽभ्युइच्छेत्तस्मिन्समये त बोधि 16 सब वैयावृत्यपलिवोध नियोतयत्ति वैपावृत्य बोधिसत्वेनावश्य वरीय ॥ यस्मिन् समये बोधिसबो वैयावृत्ये सनियोजयितव्यस्तस्मि समये विवेक नियोगपत्ति । एवं चैन वति। घारब्धवीर्यस्य बोधिसबस्य बोधिर्म युमोदस्य । सचेवमष्टाभिरभिर्दा कल्पनुत्तरास 1) The syllable ça wrongly added in the transcript, arose from an early, but erroneous correction (as if to read daçak ucala instead of akucala) 2) Cf haranda vyűha, p 568 (cited in Bohtlingk) 3) If the text 18 correct here, it must be understood in the sense which I gather from the Tib रोगह दिगाम मात्र गाडे (36 bay he is not devote 1 to search ing after [hrs own] profit' 4) Velye NS., for the form, peculiar to Baddh Skt see I al rp 2171, and compare the whole passage with the present 6) Vay iprit ja MS, bere and below (w5s et al). 6) Paligodi a MS but of the I ali pallodha pod pralugna 56 9 below .

·-31 a] 51 - तृतीगः परिच्छेदः। 1088 म्यय संघोधि नाशिसभोत्यो । म भूप शक्यस्यनुत्तरी मम्यवसंबोधिभिनंबोदुम् । तत्र भगमन् योधिसत्वो प्रत्यारब्धेन वीर्येण स्थान पन्नु पुनरेतद्वियले पनिर्माणपन्यं [80 b]प्रा. पुयाह । अपं भगवन् । बोधिसत्वस्य कल्याणगित्रप्रतिद्वपकेगा दशमो माराङ्कुशः॥ये ऽपि ततोऽन्ये बोधिसत्वयानीयाः पुग्ला मारागुशाविद्या प्रत्यतेषु धर्मेषु चरत्ति ते मार्द रति विन्दति। तवा हि तदनुवर्तका भवति स होनसेवी विशेयमनधिगतो कीरगतिं गच्छति । पद्धत धन्याति उमूकगति पापदेकादशो माराङ्कुश इति ॥ येन चे संतत्यारब्धवीर्यस्य निर्वेदात्सर्वया बोधिसवभाव एव भवत्यत एव रत्नमेधे निहितं । इस बोधिसबः सयापधेघु वीर्यगारभते। तया चागते यया न कापसे, संतान- पति न चितवेदं । इदमुच्यते बोधिसत्वस्य मातत्यवीर्यमिति। कीदृशं तवीर्यम् । येन प्लेदो भवति । यदिदमल्पबन्नस्य गुरुतमारम्भो ऽतिवेला[पा] वापरिपधाधिमुतोर्वा दुष्करक- 10 मारम्भस्तग्यधा स्वभासदानादिता दत्तथानेनात्मभाव. कित्वकालपरिभोगाद्वारयति । अन्य धा हि तेषामेव सवाना बोधिसवलेदेन बोधिचितवोजनाशान्महत फनाशेशः स्यात्।। ग्रतम्य गगनगलसूत्रे ऽभिहित । कालप्रतिकाङ्गणाता मारकर्मेति। नाप्यकाल इत्या- त्मभावत्यागचित्तमेव मोत्पाचाभ्यामानारम्भादि न कदाचिदग्यात् । तस्मादेवं स्मृतिमु. 15 पास्चाप्य बोधिचित्तपरिपाचनविरोधिभ्यो मोहात्स्वार्यघातिभ्यः पिशिताशनेभ्य कर्मका रिभ्यश्चात्मभानो रतितव्यः॥ भषयत्तस्य सुदर्शनस्य मूलादिभोग्यस्य पथैव चीज। दत्वापि मरक्ष्यमकालभोगात्सत्रुभैषज्यतरोत्तथैव ॥ [31]प्रय समासतो मारवानि ॥ अस्य विसर्जन रतमेषमूत्रे कथितं । कथं च कुलपुत्रात्र घोधिसतो मारकर्मप- रिहारोपायकुशनो भवति । इस बोधिसवो कल्याणमित्रं सर्वेण सर्व परिव- 20 1) Cf Divy Index : irya 2) dyan abhayisa MS 4088 ·52 [31 1 शितासगुशयः। नयति । [य]प्रतिपदेशवार तोकापनमलसेमभावना लागसत्यारोपस्थान बढ़मानं मा सर्व परियति । ये चान्ये उपाशा बोधिपत्यागीतरायिका स्तानसर्नेगा सर्व परिर्वापति । तेपो च प्रतिपन भगते ॥ प्रय चारल्यापामिन्नतणामुक्त । शोलविपापुलनिर्यातया पात्रमित्रपरिवा 5 ना येदितव्या । एव दृष्टिविपनाचारविपनाजोरियनपुटलपिनत्या । समणिकाराम पुननिर्माणतया । शोट्युदनविनतमा । समाराभिातपुदनविनतपा । बोधिप राजयुदलपरियतितपा । गृस्तिंसर्गनिर्यानपा पापमित्रपरिवाना येदितव्या। तेन च कुन्नपुत्रेतानि स्थानानि परिवयिता न तेषां पुहलानामत्तिके इष्टचिननुत्पादयितव्यं न प्रतिचित्तं नाचगन्यनाचित्तमुत्पादयितव्यम् । एव चानेन चितमुपस्थापपिस्व्यम् । उता 10 हि भगनता धातुश• सवा कामादिधातुं यात्रवत्ति प्राय सस्यन्दते मसर्गाच्च विनम्य ति। तस्गादर मसर्ग र्यापियानोति ।। बोधिचित्त प्रमोधो ऽप्यनर्थ तस्य च रेतुरला रत्नाटे। चतुर्भि काश्यप धर्मे सग न्यागतस्य घोधिमवस्य बोधिचित्तं गुहाति यातमेचतुर्जि प्राचार्यगुरुदतिणोपनिमवादन तपा पोषामकीकृत्ये कोकात्योपासणातया। महापानमस्थितानां [81b] च सबानामत्र 15 पापशो ऽकोयनोकनिश्चारणतया मापाशाव्येन च परमुपचरति नाध्यापाशयेनेति ग्रस्य विनिमत्रोक्तं । चतुर्भि काश्यप धर्मे समन्वागतस्य बोधिसवस्य सर्वामु जातिषु सातमा अस्य बोधिचित्तमामुखीभवतिान चात्त। मुस्सति पायोधिगण्उनिपदनात्। वातमेचतुर्भि। पडत जीवितस्तोरपि संप्रगान गृपावाद न प्रभापते । प्रत्तो हास्यप्रेतिकयापि। 1) See M Vyutp LXV. 39, K F 213 My friend Mr T Watters 10forms me that this passage occur at the beginning of a work of which there are two translations in Chinese See Nanjio 23 (43) and 805, who like Wassiljev gives the Sk title of the work as Kāçgapa paritarta We most accordingly take Ratnakuta as a rague reference to the collection so called (Wasailer, 154 (167) 305 (335)) Bat see Nanjio 8 literal Sanskrit version of the title of 805, as well as of 57 and 58 2) The general sense is clear The Tib has 785 Taht 'on account of laughter'. Should we read prekshtayā, as a form prekshetra 18 quoted?

·. 53 --12] तताप परिच्छेद। अध्याशयेन च ममवानामत्तिय तिष्ठत्यगायाशावतपासोधिमयेषु च शास्तम ज्ञामुत्पादान। चतुर्दिश च तेषां वर्ण गिधारगति । यशि मवान्परिपाचयति तान्सा तराणां सम्यक्सोधी समादापयति । प्रादेशिकयानास्परणतया एभि वाश्यप धनु भिरिति ।। तिरूपरिपक्षायामप्याह। जातु दिानस्य प्रताप कहोति य । तेराती लमले निप्र लोग्नारि मङ्गमम् ।। राया जातिस्मादाधर्मदानातानीधे कुमारवेति ॥ तयात्रेव। घोधिचित्त न पिचति तेन सर्वासु बालियु। स्वप्नात्तरेपि तच्चित्त कि पुनर्यदि जाया ॥ ARATHIS ZIBI 10 याद। P पेषु वितित्याने मागेषु नगरेषु वा। सगादात चोधाप लेन चित्त न रिश्चति ॥ ग्रामजुभीवुद्धतेत्रगुणात्यूदानकारत्रे प्यार । चुनर्भिधर्म सन्यागतो वो धिसब प्रणिधार चनति पेतिमानय गवतीय सपपरिवकिय भवति 15 परसपद च दृष्ट्वा यातमना भरतीति। इदमेव पात्रबोधिचित्तस्य स्पुटतरमसंप्रमो[3° •]कारण पत्तत्रैव रलकूटे मिति तम् । सीपयेषु घोधिचत्तपरिवर्मणतया योधिचितपूर्वगमतया चेति ॥ तथा हि चन्द्रप्रदीपसूत्रे पाठ । यारोपामि प्रतियोमि यो यया यया यऊर्जु 1) See p 5, note 3 2) Oghieran MS 3) tat sila satran samed pagati murga We sbould probably rea 1 ºd pett Compare Diry Index p 693 4) See p 13 note 5 5) Oredana jamı MIS Gy So Is for bakulem (Tab 43) ५ ·51 1320- . - शितासगुभए। वितरितया तवा गति तनाचित तेरी वितरि तनिमितहीति ।। पवासादोऽप्यनयं एतदर्तन च रतगेघे दृष्टा इस बोधिसत्यो नैव चितमुत्पादयति । दुष्प्रापा घोधिनयभूतेन सता रदै च मे वोर्ग पति च कुसोदो र योधिशा दोशशिरचनोपमेन वहन्यारत्या पनि कल्पशतानि पनि कान्त्यसस्याणि समु 6 दानेतव्या । तनामुत्सह ईदृशं भारगुदोषु ॥ कि तर्सि योधिप्सलेनै चित्तगुत्पाद- पितव्यं ये अपि तेऽभिसंधुदास्तयागता अतः सम्यरसंबुद्धा ये यागिसंयुद्यते ये वागि मनोत्स्यते योदशेनेव नपेन ईदृश्या प्रतिपदा । इदशेनेव धीर्यपाभिसंबुढा अभिमनुध्यत्ते • निसंभोत्स्यते च । पापन ते तवागतभूता एवाभिमनुहाः । सहमपि तथा तवा घटिप्ये तवा तथा व्यायेत्ये सर्वसवसाधारणेन वीर्येण मसवारम्बणेन वोर्पणा यघारमनुत्तरा 10 मम्यक्संबोधिभितंगोत्स्य इति ॥ पुनापोग्न? रतनूरे दृष्टः। अपरिपाचितेयु सवेषु विद्यासो बोधिसबस्य स्प लितं घमानीभूतेषु सबेदारयुद्धधर्मसंप्रकाशनात् बोधिसवस्य स्खलितं ॥ उदारा धिमुक्तिकेषु सर्वेषु होनपानसंप्रकाशनादाबोधिसत्यस्य स्वलितमिति।सम्यक्स्मृ[32b] त्युपस्थितेषु शीलवत्मु काल्यागाधर्मेषु प्रतिविमानना दु.शोलपापधर्मसंयहा बोधिसत्वस्य 15 स्खलितमिति॥ अनधिमुक्तिरप्यनयः। यथोक्त राष्ट्रपानसूत्रे। पत्य अधिमुनि म विचति बुद्धधर्मगणे च म तस्य धिमक्तिः । शिक्षबतेषु न तस्य धिमुक्ति पापमतेस्तिपापमुखस्य ।। 1) After himna (? corr mishtha) the transcript reeds bodhı cittah from mir ginal addition in the archetype 2) Cf 52 19 supra 3) Metre as on p 2 above 4) 'The Tib has (f 39 b_2) ८ मा पुरा गरम which must mean turned towards the three bells', though Childers mentious four apayas Thrapāya ther fore=apaya traya ·55 - 6 (3)- -33] तृतीयः पच्छेिदः। स इतस्युतो मनुषु कर्मवशाधो हि विगूठः । नरकेधय तिर्यगतोयु प्रेतगतीषु च विन्दति दुष्पम् ।। इति ग्रस्य विसनि रन काटे अभिहित दृष्ट । येषु चास्य गम्भीरेषु बुद्धिनागारले। तत्र लयागत एव सातोति बाला न प्रतितिपति । तथागत एव अनीते नावं जाने। अनता युद्धबोधिनीनाधिमुक्तिवालया तथागतानो सत्वेषु धर्मदेशना प्रवर्तत इति ॥ वैयावृत्यवर्तमानेनानविनकुशलेन भवितव्यं । बोधिसबप्राप्तिगीते हि मह धार्मिके धनश्रवणो । तवागतपूनायां च वैयावृत्यमुपदिष्ट तत्र या वृत्ति सा रत्नराशिसूत्रों दागता । तत्र यावृत्यकरेषा मितुणा सर्वभितुसंघस्य चित्तमभिराधयितव्यं न ये मि. क्षव ग्रारण्यमा. प्रात्तशय्यामनिकास्तेपा । वैपावृत्यको भितणा मणा सर्व न कर्मस- मुत्थान दातव्यं । यदि पुनारण्यकस्य भितो. मघपर्यापन शतक कर्म प्राप्नुयात् । एतेन 10 वैयानृत्यकरेगा भितुपात्मनैव तत्वार्तव्यं । अन्यतरो वा भितुरध्येभ्यो न पुनः स ग्रा रण्यको भिनुरुत्पीडपितव्यस्तत्र यो भितु. पिपउचारिको भवति तस्य तेन वैपावत्यक रेणा मिलणा प्रणोतभोगनेषु सविभाग कर्तव्य । तत्र काश्यप यो भितुर्योगा[33 a}चारी भवति । तस्य तेन वैयावृत्यकरेणा भितुणा अनुलोमिकान्युपकारयान्युपसहर्तव्यानि गुान- प्रत्ययभेषव्यपारेप्काराय । यस्मिंच प्रदेशे स योगाचारों भिनु प्रतिवसति तस्मिन्प्रदेशे 15 नोच्चशब्द. कर्तव्य । रतितव्यो वैयावृत्यकोणा भितुपा पोगाचारी भितु । शय्यासनोप- स्तम्भवास्य कर्तव्या। प्रणीतानि च मंप्रियाणि योगागाभूम्यनुकूलानि पाटनीयभोजनी. पान्युपनामयितव्यानि ॥॥ये भितयो वाऊत्ये ऽभियुक्ता भपत्ति तेषामुत्साहो दात- 1) See p 50 note 5 2) See p 11 note 9 3) Nanjio 23 (44): tr before A D 439 4) Similar forng in Diry Inder 5) The adjectival foro appears to be nex, for call sha, sce A vadāpa FatakalIndex to Feer's trp 479) 6) preyā BIS ·56 (332- । शितासमुच्चयः। व्यः । यावत्तेऽपि रतितच्या ये धार्गकथिका मितवो भविष्यत्ति । तेषां प्रतोदारध- मता वार्तव्या । पावद्धार्मप्रवणियायोग्योजयितव्या पर्यन्मपउल परिसंस्थापयितव्यं । सांकध्यमपडलं विशोधयितव्यं यावत्साधुकारवङलेन चास्य भवितव्य ॥ पे॥ नक्वचि वस्तुनि ऐश्वर्यसंजोत्पादयितव्या । वियत्पीतमपि कार्य संघमतेन वार्तव्य । न स्वमतेन 5 यावन माघिवाश्चातुर्दिशताधिकेन "संसृष्ट. कर्तव्यः । एवं विपर्ययादेवस्तीपिकेन महा- न्योन्यससर्गप्रतिषेधः। यदि धा दिशे सघे चेकल्य भोत्साधिकय लाभ उत्सदो भवन वयावृत्यकरण भितुणा भितुसंघमेकमानस कुवा । सांधिकालाभाचातुर्दिशसाधिक : कार्य कर्तव्य । एव स्तूपेऽपि प्रलुमेध्यमेव विधिदीपकानादानपतोन् वा ममादाप्य प्र. तिसस्कर्तव्य इत्याज्ञा । पदि पुनः काश्यप कियदकरपि स्तापिको लाभो भवेत् 'सधैया वृत्यकरण न सघन चातुर्दिशसंघे उपनामयितव्य । तत्कस्मादेतो । या स्तीपिका ग्र- तश एकदशापि यदि. प्रसादवङलेनियातिता भवति । सा H[33b)देवकस्य लोकस्य चे त्यं ' क पुनर्वादो रन वा रत्नसंमत या यच्च स्तूपे चीन निर्यातितं भवति । तत्तत्रय तथागतचैत्ये वातातपवृष्टिभि परिक्षयं गच्छतु। न पुनः स्तोपिक चीयां हिरण्यमूल्येन परिवर्तयितव्य। न हि स्तोपिकस्य काय? नापिस्तूपस्य केहि कल्य पोरि कश्चि 16 काश्यप यावृत्यको भितू रुष्टचित्तः शीलवता तिणीपानामधैर्यादाप्तिं ददातिम तेनाशलेन कर्मणा नाकगामी भवतीति। यदि मनुष्यलोकमागच्छति दासो गति पाक मकरों लाभी च भगति पटचपेटप्रचएउप्रहाराणाम् । पे । दाएकाममपर्गित गितुं 10 1) Feer,Arad .crp 479,339 2) Apparently in the sense of 'destre' occasionally found in the Paln ussato (Suttanip v b15, tr p89) CI.Senart, Nhy I. 372 3) A remarkable 'Palicism' Cf palıbodha at p 50 is above 4) Cf Whitney ar 18486C,Speijer, Syntax p 222, where this indecl usage is noted as an archusm 6) These two letters are unccrtain ia tle NS Tib (10 1 G) las var पाले ·-- 311] 57 । तृतीपः परिच्छेद। करोत्यानप्रेषयानमालाचतिं ददाति । स तनागुगलने कर्मणा पशगुनाग प्रत्येका नयास्तत्रास्योपतिर्भवति । पावत्सलविद्वः कापो भवति । यादोतः प्रदीप्त. संप्रत्य. लित.।पे। योनिशतविस्तारप्रमापा निक्षा भवति । तस्य तत्र जिन्हेन्द्रिये वहनि शङ्कुशतसहस्राणि यादीप्तानि घयत्मपानि निखातानि भवति । पो हि कश्चित्याश्यप वैयरत्यकरो भितुरागलागतं सांधिक लाभ सनिधिं करोति न कालानुवाल ददाति । । उदृश्यापपिला विरेठवित्रा ददाति । केषाचिन दाति । स तेनाशनमूलेन बड़ा नाम गूधगृत्तियाप्रेतपोनिस्तत्रास्योपपत्तिर्भवति । तत्राप्त्यान्ये प्रेता भोचनं गृहीबापदर्श- पत्ति । स उदृश्यमानत्तदोनमनिमियाभ्यो नेत्राभ्या पश्यमानः नुत्पिपासापरिगतो दुप्खा ' घेदना वेत्ति न च वर्षसस्त्रेणापि तस्य भोजनस्य लाभो भवति । यदपि कदाचि त्वर्विचिदोन लब्धं [38 xभवति तदुच्चारं भवति पूपशोणितं वेति ॥ संघातितावदाने ऽप्यन उता. । यत्त्विं संघातित सवानहातोः कुञाकारी स्ते भितव यासन् । तै साधिक कुयं लेष्मणा नाशितं । तस्य वार्मणो विपाकेन कुयाकाराः संवृत्ता. 1 पोस्व संघातित मयानातीः स्तम्भाकान्त भिनव प्राप्त. न्।तः साधिगस्तंभ. मिहापाकन नाशित । तेन स्तम्भाकाराः संवृत्ता.। पास्वं सबान- हानीनाकारान् पत्रागारान् पालाकारान् ते ऽपिभिनव ग्रासन्।तेरपिसाधिकानि . तपत्रपुम्पपलागि पोद्रलिकपरिभोगेन परिभुतानि तेन ते वृतपत्रपुष्पफनाकारा संवृत्ता । यस्विं सवानहाती रज्वकारल् संमान्याकारास्ते नितर यासन् । तः मा. पिका रतुसम्मान्य. पोहलिकपरिभोगेन परिभुतास्तेन रज्वाकाराः सम्मानन्याया- . 16 1) A corrupt and doubtful form: Tib (40 6 7 fn) has agyi jeering' 9) Divyšradina, Tale 23, see printed text p 512 1 13. also the translation 12 Burnout's Introduction pp 323-9, but the present extracts from atenturormathor 3) Uudulrasya grăcată Diry-tezt. 4) Pais eximple is not barrated at leagth la our Diry text ·58 शिक्षामगुपः। [318- राध गवृताः । ये व सत्वगहातीस्तीकारं स मानगोरया ग्रामीत् । स तद्रुक निर्माट्य- नि पागन्तुकाय शितयो ऽभ्यागताः तेरसी इटः पृष्टभ मागणेहक किमयं मयस्य पा. गो नियति । स मात्सर्योपलचितः वायपति । कि न पश्यय तवं निनादितं पीत पानगमिति . ते वृत्ता वेनेति नेराश्यगापमा सोनदीमवदनाः प्रात्ता. । म तस्य पा. ॐ र्गयो विपान तटुकाकारः संवृत्तः ॥ यं वै सत्वगहानारदपलाकार मोऽपि गितुरामोत् । तस्य पार्ग प्रत्युपस्थित । तत्र चेतः मागणेरको मन मुहावरे नियुक्त गसतेनोलाः मागणोरका दस्व मे पलिस्ताक सुदृषिवेति । स कथयति । स्थविर तिष्ठ तावन्नुहत ध्यपो ऽस्मि पचात्कुटपिबा दास्यानोति । म संबातामर्षः कधपति । 34 b) भागो- एक यदि गम माल्येत उदरानं स्प्रष्टुं बामेवारमुखले प्रतिप्य युट्पेय प्रागेर पलि 10 स्तोकामिति । स भानपोरः सैलतयति । तीनपर्यवस्थानपर्यनस्थितो ऽयं । यम्यहमस्मै प्रतिवचनं हास्यामि भूयस्या मात्रपा प्रकोपमापत्स्यतीति तूप्पोमवस्थितः। पदास्य पर्प. वस्थान विगतं तदोपताम्य कथयति। स्थविर बागीपे वे को मिति। स कायलिबाने वो काश्यपस्य सम्यक्सबुढस्य प्रनजितं श्रामणेरक । प्रहमपि मितुः स्थविर प्राम- पारका काययति। यग्यप्येव तथापि तु पन्मया प्रनजितेन करणीयं तत्वतं । वि पातं लो. 16 शप्रहापों हिनसकलवन्धनोग्हें सर्वबन्धनविनिर्मुक्तः। परं ते वाचार्म निधारितं । प्रत्य पमत्ययतो देशय । ग्रप्येव नान एतत्कर्मपरितयं तनुवं पर्यादाने गच्छेदिति । तेनात्ययम - । ॥ 1) Tıb 2725121 'a wooden basın, trough'. Jischke. The forms tatta and tattula are alike unkpowa to Sk dictionaries, but the Draydian languages, Tamil and Malayalam, show forms of similar meaning to that given in the Tıb. 2) Not med. 3} se prnda patra. Tib "सुरो (41.b2) 49 The Trib has (Al. b 29 मा महेंगा गाउँग माग गरम यादया माद ལས་རས་བབ་ ·-35a) तृतीपः परिच्छेदः। 59 त्यस्तो न देशितं तेन कर्मणोहरपलागारः संवृत्तः ।। यति सवानहातीः चाल्या गारान् । ते कल्पिसारवा यासन् गितगानुपस्यायकाः । ते भेषयोनि काययसो गितुभिप्रिया ता: तेचित्तं प्रदूप्य स्थाल्यो निवाः तेन स्यात्यामारा: गंवृत्ताः । पंचायगडातीर्गध्ये दिन तत्तुना धार्यमाणं सोऽपि भितुरातीलागी यारिकाः तेन मात्सागिभूग लागः में परिवर्तितः । यो वार्षिकः स लेगत्तिका परिणागितः। यस्तु रेमत्तिकः स धार्पिशप- रियामितः। तस्य कर्मयो विशाल गध्ये हिमस्ततुना धागायो गति ॥ ॥ शितासमुज्ञये धर्गभाणावादिरतापरिच्छेदस्ततोया। 1 IV. घरेऽपि गत्तो ऽनवाः मूत्रानेपूताः। यथा तावदाकाशगर्नसून पगाः युलिपुत्र ।। क्षत्रियस्य मूर्दाभिषिक्तस्य मूलापत्तपः। पाभि[s5 aमूलापत्तिभिः तत्रियो गाभिपिताः सर्वाणि पूर्वावरोपितानि युशन्नमूलानि कायपति वस्तुपतितः पारानिकः सर्वदेवमनु घ्यगुणेभ्यो ऽपापगागो भवति । कतमाः पञ्च । यः कुन्नपुत्र मूभिपिता स्तोपि वाव. पप्रति सांघिक या चातुर्दिशसायिक वा निर्यातितं वा । स्वयं वापसरति हास्य तिवाइ प्रधना गूलापत्तिः ॥ यः पुनर्धर्म प्रतिक्षिपति भावकनिर्याणाभाषितं वा प्रत्येका- 15 बुद्धनिर्वाभापितं वा गापागनिर्माणभाषितं वा प्रतितिपति प्रतिषेधगतीपं द्वितीया गूनापत्तिः ॥ पः पुनर्मामुद्दिश्य शिरस्तुएउगुपडकायायवस्त्रप्रावृतः शिताधारी वा शि. 1) Bhaisajyº BLS 2) v. supr p 10,14 The present is the passage referred to in the Bodhicaryavatara,V.103 (nd Minaer - Zap Tom. 4)- a reference to which ar de la Vallce Ponssin called my attention See also Wassiljev, p 171 sy see f 35 b init. The Tab. {42 2 5) ANA ('Pulverises') confrms the form in the text, hitherto only certified themsūrthe 10 the Dhatupathas hoth Sk and Pal ($ ¢ jaas) Jusayalı 12 Çat Br 11 22 19 is similarly used.

·60 135a- गितागमुभयः। ताधारी या तस्य गोतस्य या शोतो या कापायणि यात्रापयरहरति ग्रातारप- ति । गृहस्य या कति पाये दृपः प्रहात चारको धा प्रतिपति शीवितेन वा पियोग पतीय तृतीया मूलापतिः ॥ पुनः क्षनिया संचित्य मातरं मीविताद्यपरोपपति पि. तरगत भगवानर या गोवितायपरोपपति मग या संघ निति तथागतस्यातः सम्पयाधुटाय मंचित्य इष्टचितो रुधिरगुत्पादयति एमि पनियरामतकाभिरन्य तरान्यतरं गार्गोत्पादपतीयं चतुर्थी मूतापत्तिः ॥ य पुनः तत्रिपोज्वेतुवादी गति पर- लोगोपेतकः । दशाशनान्यापवान्समादाय वर्तते ऽन्यांच बहसवान्दशस्यकुशलेषु कर्मपयेषु मगादापपति विनपति निवेगपति प्रतिष्ठापपतीयं पञ्चमी मूलापत्तिः ॥ ॥ य. पुनर्मागभेदं शनपदभेदै नगर दं राष्ट्रोः कारोतीय मूलापत्तिः ॥ पे॥ यादिकर्मियोग- 10 लापानस्थिनानां [35 b} कुन्मपुत्राण कुगडस्तृिणां घाटी मूलापत्तयो । पाभिलाप- तिमि मालिता ग्रादिकार्मका महायानसंप्रस्थिताः सर्वाणि पूर्वावरोपितानि कुशलगू लानि कापपत्ति-वस्तुपतिता. पानिता देवमनुष्यमझापानसुपादपायगामिनो भवत्ति चिरं च संसारे सीदति कल्यापामिनविरहिताः । वातमा प्रष्टी । ये सबा पूर्वरित तुनास्मिन् लिाटे पञ्चकपाप लोके उपपन्नास्त इवरयुशलमूलाः कल्यापामित्र मंनिः- 15 प्रित्येदं परम गम्भीर महापानं शृण्वत्ति। ते च पोतबुद्दयो ऽपि कुलपुत्रा अनुत्तरयां सम्यक्सबोधौ चित्तमुत्पादयत्तिानेपामादिकार्मिका पेच बोधिसबा इदं परमगम्भीर शून्य. ताप्रतिसंयुक्ता मूत्रान्तं शृण्यत्ति उद्दिशत्ति पठति ते पयायुतं ययापर्याप्त परेपा पूर्वबुद्धि- सदशानो स्वर्थ सुव्यञ्जन विस्तरेषायत स्मारयत्ति प्रकाशयति । ते यकृतशमा बालाः पृथाजनाः शृण्वत्त उन्नस्यत्ति संत्रस्यति मंत्राममापयतोते मात्रामेन विवर्तपत्यनतुरयाः . 1) See Wassiljer 240 (264) note 2 The usage at 170-187 above Is different 2)Y Bupra 59,11 3) kalpāyuhsatvasan kleçadrshtayah marg, ef Db . $91 4) A marginal glogs arväcina on this word, for which see Biry Ind 5) samvarāt parve, margin ·--36 61 6 पनुः परिन्देशः। मध्यानगोशिमामगाने चिां प्रपिादति। एपा प्रारिमणिकगीमितवस्य मा. तिः प्रणा गया मूलापत्या सापुत्र मा पूर्वानपिन गुश मा मायाति । यातु. पतित पाशितः वायागुत् विसंगति चास्य घोधिचिरागागो गाति । तगादोधिसतेन मरामनेर पपुह नानाशयानुग प्रवासाला गंधागानां नाग. नुपूर्वणा धर्मदेशमा कर्तव्या । तम्यया गदागगुद्रेमुगावतारगति ॥ पुनरपरमादियार्गिको घोधिमनः यस्योपदेव [ss a) वत्यति । गत शमि पर पारागसामु धो गर्नु । न संशयास्यनगरी मध्यरसंबोधिभिरायोर्दु शीघ्र व भाग- याने प्रत्येकबुद्धपाने या चित्तगुत्पादयतेन व मंसारानियास्यास पायथापूर्वोगामित्र- गादिवार्गिसत्य बोधिवत्य द्वितीया गूनापत्ति प. पुनरपरनाटिकनिको बोधिनतः कस्यचिदेवं यत्यति । किमी प्रातिगतिविनरेन । 10 शीलेव सुरतिवेन भी बमनुत्तरायो सम्यासबोधी चितमुत्यादयस्व महापान पठ। यते क्रिसित्यापनाइनोभिः लोगप्रत्ययादयुशन्न वर्ग सगुदामोते तेन पाठेन शुद्धिर्भवत्य- निपा। पानग्यधापूर्वोत्रामपगादिवार्गिस्य बोधिसवस्य तृतीया गूलापत्तिः ॥ पुनरपर कुलपुत्र केयाचिदादियार्मिको घोधिमय एवं वक्ष्यति वापत यूपं कुलपु त्राः भारम्यानको । माशपात मा पठत मा परेपानुपदिशत गोपयत माययानको15 न यूपं तस्मात् महत्पान प्राप्स्या । न यूय ततो निदानाच्छला. लोशात यतु । मद्दधन. महापानकायो। शृणुत महापान पठत मलपानं परेयो चोपदिशा । ततो पूर्व सदुर्गन्य पायपधान शापिण्यय । तिघ्रं चानुत्तरां सम्यवसंबोधिमनिसंभोत्स्यव ॥ पदि ते सस्य वचनकारियो भवत्तीश दष्टिगतगुमालीयुः उपोरपि मूलापतिर्म- वतीयमादिकर्मियस्य योधिसवस्य चतुर्थी मूनापत्तिः॥ पुनरमरमादिकर्मिका बोधिसत्वा विशिक्षिका भवन्ति यन्यया निदर्शपत्ति ' इदं य महायान कोर्तिशब्दमोकार्ये लाभमत्कारहेतोः पठत्ति स्वाध्यायत्ति धारयत्ति वाचपत्ति - 20 . 1) The MS has the indic (tha) for this rerb only

·1179771
देसि गरे TERajदिन any ni TRITTI
से पोषामति स्तोगतातो उपभोगरिमोगाभ्यात प्रत्य
गाने प्राप्यक्ति तथा पाnि Trना पति गुप्नति यात्मा
पण सत्यासोइयारे गोरिनुन्य नागा मिति । त
लाले गतु पनि fTI
गगता गरागुरTITION मा
पारमा मात्तिा रिपोरवदीपं गच्छे गाया मारगरते मगर।
मागुहे स्पोर तो त्रिय मरणा गछेद एलोर में ग्राद गोय
मता गहागुणासागरागा इशारेलोत्तदति त प्रत्ययाते मदागा रित्या प्र
शापित रिपोगं प्रामुपासाय ते गा प्रादिगांग योधिसता यादती
10 प्रत्या गरगरगामापति । इस पगामापतिरादिस्य योधि
सतस्य।
पुरपर पुत्र गयि यायागो या गरस्यप्रवानि । प्रातिीिया गोष
साता येते गाभारा पयजामातमयुना सुनाताधारणानातिनाधिामिस्वातामा
विद्वत्पुरपाय बतमारणा बोधिस राना गोधरास्तागदापानमनाला धारगति पठ
16 ति स्वाध्याति परेप घायस्तरेगा वाचपिला प्राशयास । प्रदं घेगाधना स्वबुधा
उद्देव च पर वारण्यलोस्सयोपदिशाति वया या पुस्तया भारपिाच्य यात
मन गम्गारेयुर्घोपु(7) प्रत्यनो भविष्यति । एव ते शानदा भविष्यात यया मा।
एतरि पुनरेव ददाति पठितात्रेणानिनेत्रपा यमा गम्भीरगम्भारापाशामि
न सानात्तिपपा ॥ रामसत्यारत्तोगत्लान चिमोगाति । तत्प्रत्ययात्सर यधगा।
१0 नागरीता सम्यक्सयुद्धात बोधिसखाना गायपुहला र पुरत मापराधियो गवात । गहा
गुरनामापात्तमापयते। पिसवाट्यति देवमनु यान्नहायाने। मारवयानीवास्य नगर
।
1) I therto in Dlatapatba only bat cf par sa rp 10 note 4
2) ma nant'w thoot punctuat on MS.

·37] 69 . पतु परिच्छेदः। ति' प्रणा महायानस्यारताविशेषाधिगम । प्रागेधारा सम्यरसोधि ॥ तथा पाश्चित्यायो गावों प्रस्थित नुराप्रपोरिता म सन महाफास्ने प्रतिप्रित । धारारार्थ म उदास्यासनगाराप गन्धसमन रमपमानास्वाग्य विषयूनगगिरावधि यपानानि भुशीत भुला च काल कुर्यात् । तदुपरास्तायुहन्नान्यदामि । ये दुर्लग मनु प्यनाम लब्धा वरल्याणमित्र समिनित्य महायानमरतर्तुगामा लागसत्कारयशोदेतो । रात्मानपर्शयत्ति पराम्पत्ति एवषा महागुरुमापत्तिमापयते यया गुरुकयापत्या सवितानो परमगुप्सिना भवति । अपायमामिलस्तवापान पुगला न सेग्नोया सर्व क्षत्रिपनालगानिशूहागा। यश्च तान् सेते स सातिसारो भवति सर्वविज्ञानां । इस कु लपुत्र बोधिसत्वस्य पाली मूलापत्ति ॥ पुलरपर बुनपुत्र भविश्यत्यनागते ग्धनि तत्रियाणा पुस्तिचपटाला ना १० त्ययाला भटवषजन्ना मूर्खा पण्डितमानिनो महाधना महामोगा । घळवि घेणु दान रायपुण्यक्रियावस्तु[37 b}यु सदश्यते ते त्यागमदमता मानमर्पणा तत्रिय विभेदयत्ति । प्रमणान् क्षत्रिये । ते तत्रियामिश्रित्य प्रमणान् दण्डापत्ति पर्ये दपठेन मुपत्ति । तेनोपहवेणा ते भितर पोहलिक वा साधिक वा चातु दिशाधिक वा स्तोपिय वा अगोयव्हत्य तेपा प्राहत प्रदाप्यते । ते पुनश्च 16 पठाला क्षत्रियस्योपनामयिष्यति । ते उभयतोपि मूलापत्तिमापश्यते । ये क्षत्रियचएडा ला प्रमयो माई प्रदुप्यत्ति तवाय च ते धर्म प्रज्ञपयिष्यति। अधर्म या धर्ममपहाय' मू ऋविनयशिक्षा अनपेक्ष्य कालोपदेशालाप्रदेशारमाय । महाकरुणानेत्रीप्रापारमित হিনাক্ষীহজাহিদ আহস্থ মুস্তু হিনা ভাঙন স্বত্ব গত এক गुक्ति भिनूणा चिठनार्थपूर्वक क्रियाकार प्रज्ञपपत्ति । ये कियागी भितणां विवेठना 20 1) param MS • for pams cf supra.60. 2) See Divy, Ind 3) This form (not in lexx) recurs in a metrical passage below, 39 b 4) artha M3 5) purohita candulādya, the lanāt sanghikada draryāpnharaniīc ca marg ·64 137b- शितासमुभपः। भवति । रिति शगयविपश्यनानुपोगगनालाई । ते ज्यध्यापनो व्यापादयङलागव. ति तेन घहेतुमा भितूष्णागप्युपशाताः नोमा नोपशम्यत्ति न तनावति। तत्काल पुनस्ते मितर ग्राशपविपना भपत्ति शोलविपनाच मत्तिा याचा विपना भपत्ति दृष्टिविपना भत्ति तहेतोःनिर्यालका भरतियालिफा भपत्तिाग्रममा प्रमापाप्रतिताः।य. 5 ग्रहाचारिणो ब्रह्मचारिप्रतिशा : शहस्वरममावारा : प्रष्टव्यधर्मदेशकाः । ते पस्या मा. त्रपा सपरिवारस्य तत्रियस्य सत्याता भत्ति मानिताः पूजिना भत्ति । ते च प्राणाभि. पुक्तानां मितूणां गृहस्थधवर्णा निचारयत्ति । स च तत्रियः सपरिवारः प्रहाणाभियुक्तानां भितूपान(3S A]त्तिके प्रष्यति यवध्यापति । यस्तत्र प्रहापिकानां भिनूपामुपभोगप- रिभोगस्त स्वाध्यायाभिरताना भितूण निर्यातत्ति ते उभयतो मूलापत्तिमापयते । त. 10 त्यास्यस्तोः ॥ध्यापो भितुः मुक्षेत्रं । नाध्ययनयावृत्यामिता नाव्यपनाभियुक्ताः ॥ स- माधिधारणीतातिभूमिषु भाानोभूना दतियाः पात्रभूनाः । गालोककरालोकस्य मार्गो पदेशकाः । कर्मक्षेत्रलोशनेत्रासवानुत्तारयत्ति। निर्वाणगगने च मार्गे प्रतिष्ठापपत्तिामा .कुलपुत्राष्टी मूलापत्तय इति ॥ ग्रामा निःसरणमिव सूत्रे ऽभिहितं । यदि ले बोधिसबा अाकाशगर्भस्य बोधिस- 16 वस्य नाम मुबा दर्शनमस्याकाडेरन् । अयायप्रपतनभयान् मूलापत्तीर्दशयितुकामा । यदि ते बाकाशंग बोधिसवं समाकुर्युः नाम चात्य परिकीर्तयेयुस्तषो म कुलपुत्रो यथा भा- ग्यतया स्वचूपेणापतस्तिष्ठति ब्रामणस्पेण पायदारिकाद्वषेषा पुरतः स्थास्यति 'त. स्यादिवार्मिकस्य बोधिसबस्य यथा समुत्थितास्ता यापत्तीः प्रतिदेशयति गम्भीर चा. . 1) purohitādya marg 2) In the margin (cf gloss or similar passage sapra 63, 10) we find the explanation abrahmacānibhikshavo 'cârnarādāt paribhogacyāvanāc ca 3) Oprtya MS, as before 4) The transcript following a later hand in the margin has a double causal torm odesāpayats cf dandapayats [37 b, 39 b] Compare Wittney's bastard cau- RaJs' eRoota'p.238,med) ·05 -380] चतुर्थः परिच्छेदः। म्योपाधीशन्य महागाने वर्षानुपदर्शयति । यादवर्तिनी च प्रतिष्ठापपति ॥ये। यदि यो संमुखं दर्शन न ददाति । यस्तमभिपावति । तेनादिकार्ममा बोधिस बेन मापराधेन पथिमे पागे उत्यापासनात्प्राशुषेन स्थिवा धूपं धूपयितव्यं । ग्राणो देवपुत्र प्रायाचितव्यः एवं च यताव्यं। यरुणा या गहाप महाभाग महोदितत्त्व अम्यु. दीपे मो करुणायाझादयस्य शीप्रमानशग गहराकारुणिरु गम यचनेर बोधय । [39 b} 6 मम स्वमातो तमुपायमुपदर्शय पेनारमुपायेनापत्ति प्रतिदेशयामि । ग्रार्य महायाने उ पायप्रज्ञा प्रतिलप्स्यागीति ॥ तेन तत्काल शय्यायां निहापपितव्य महोदते रुणे इक अम्बुढोपे ग्राकाशगर्भस्य घोधिसवस्येर समागमो मनति स्वरूपेण च । तस्यादिका- र्मिकस्य बोधिसत्वस्य स्वप्नात्तरे पुरत. स्त्यिवा तां मूलापत्ति देशपति महायानोपा- येन तवापं च तस्योपायज्ञानं मदर्शयति । पेनोपायकोशल्येन स ग्रादिकार्मिको बोधि- 10 सबस्तत्रैव वोधिचितासप्रमोष नाम समाधि प्रतिलभते सुव्यवस्थित गति म हायान इत्यादि। प्रब या योऽत्र सूत्रे ध्येपणमत्र पूर्वमुक्त. 'तेनायं विधि कार्यः। एव स्यात् । अरण्ये उपरने भ्यवाशे वागा वा तगर या कालानुसारि वा धूपयितव्य । प्राजलिना च भूवा समत्ततो दिग्विदिनु च पञ्चमण्उलयोन वन्दिया इमे मलपदाः प्रवर्तयितव्या 'त 15 ग्यया।मुमुशर कारुणिक । चरतुर ' विवर ' सञ्चर ' कारुणिक मुरर मुरर वेगधारि नमुंचने भुगपत कारुणिक चित्तामणि पूप कारुपिाक मर्वाशा मे स्थापय ' याज्ञाधारो (2) (3) . - 1) Saha apparently with loc , but possibly a compound, compare Pansai's sarapurtarinam 2) tagarum MS but the reading has been corrected and 18 indistinct 4) sa added in marg, not in Tıb 9) शुटीम (apparently) 'Thb h ཛཾ ཤཱཏུ wtb 6) Cf Wassiljev, supra cit., p 59 note 2 ·66 - शिक्षासमुच्चयः। [38b- स्फुगु २ गतिविवेक गु । दृष्टिविवेक गु । पूर्ण कारगिास पूरया गनाश सर्व घा चाशोकगति स्वाहा ॥ विधि पूर्ववत्। सन्याधिदुःसपसपिकरणविधानप्र- विधाते पागोष्टसिद्धये च कार्यः। यदि तत्रिपादयोऽपि बोधिसता कायमेषागायत्तिनियगो अन्येपी चाधिका । पर तेन साम्परिका। वायनेपानातिव्यवस्था का वा तदोषा.. साम्परिका यपि गृयते । नेय दोपः। ये[39] पायन वल संभन ते तत्राकोरिता स्व नागमणदर्शनाद्वयोत्पादनावै । परस्पातस्तु सः सती प्रापत्तयः परिहर्तव्या ॥ येन चा प्रकृतिमदासावग्यतपासमादानोऽप्यभत्र्यो भवत्युच्छिनाशमूलञ्च सुतरो लेग साम्य रिका इत्यनमनपा चित्तया ॥ उपायकोशयमूपि मूलापतिता किं वापि पुलपुत्र बोधिसत्रः प्रातिमोक्ष 10 शिक्षायां शिक्षणापाः काल्पशतमसमपि मूलपलभतः स्यात् । सर्वसत्वाना च सूलाडरु- तानि तगेत् । भावाप्रत्येकबुद्धभूमिप्रतिसंयुतीय मनसिकारविरोदिय बोधिसत्वस्य गुरुला मूलापत्तिः । लग्यया चालपुत्र प्रावकयानीयो मूनापत्तिमापा सो भव्यस्तरेव स्कन्धे. परिनिर्यातुम् । एवमेव कुन्नपुत्रो प्रतिदेश्यतामापत्तिमनि सय तान् पायकप्र- . त्येकयुटमनसिकारानभव्यो बुद्धभूमी परिनिर्वामिति ॥ ग्रासा च मूलापत्तीना सुपग्रह्मधारणामेकोयमलाना च संमस्कारिका उच्यते ॥ रत्नत्रयस्वरपादापत्पाराजिका मता। सर्मस्य प्रतिक्षेपाद्वितीया मुनिनोदिता ॥ दु.शोलस्यापि वा भितो. कापायस्तै यताउनात् । चारके वा विनिक्षेपादपप्रधाजनेन च । . 15 1) The MS (with which the Tib agrees) reads here and below (twice) gu clearly This however is probably a misunderstanding of the old form of the figure 7 (seven repetitions of the charm) 2) 115 95 Tib The Sk us updistroct, it apparently reads sapatkañcu ।

·39 b] 67 5 चतुर्व परिच्छेद। पञ्चामसर्पकरणागिन्याष्टिपणा था। यामादिभेदनाहापि मूतापत्तिर्जिनोदिता ॥ शून्यनायाच कायनात्मायेषु कतबुद्धिषु। बुद्धनप्रास्यताना या सोघोष निवर्तनात् ।। प्रातिलोत परित्याज्य महापाने नियोजनात् । शिष्ययान न रागादिप्रहापानि वा महात् ।। पोयां मवादापि पुन. स्वगुणकागनात्। परपसनतो ला[89 bJAसत्कारमोबस्तुना ।। गम्भीरतात्तिमोजमोति मिध्येच कायनात्पुनः। देशापयेहा मगणान् दयादा शरणात्रयात् ।। गृह्मीयादीयमानं या शमवे त्यावनात्पुन । प्रनितीन गोग च स्वाध्यापिघुनिबेदनात् ।। मृन्ना यापत्तयो स्खेता महानवतयः। यार्पस्याकागगर्भस्य स्वप्ने देश्या. पुर स्थितः॥ योधिचित्तपरित्यागावाचकायाप्रदालत । तीवमात्मनोगाभ्यो मोबादा सबताउनान् ॥ प्रताग्यमानो पवेन सवेषु न सितिनते। लोशात्परानुवृत्त्या या सदशासवर्णनाद ' इति ॥ धापतितिगपूत्रे ऽप्युत। यो महानमन् गोद्दिश्य प्रतितो दु शोनपापसमाचा रोगिनुरभूत यशम्यागतो यमगण ममणाप्रतिक्ष यमचारी बसचारिप्रतिशः। 20 धस्त पतित. पागलो विविध लोश । यच च पुन म ड शोनपापसमाचारों गिनु 10 15 - 1) Seep 60, notel P) Pali kasambu "rubbish', with the whole passage compare M Trutp cclxxrii 16, 18-19 ·68 [39b- - । शितासमुनयः। ग्वापि सर्वदेवाना गायत्समनुयाणा यावत्पुज्यनिधीना दर्शविता मनसि यत्यापा. मित्रं । किं चापि म घपात्रीभूतः तेन च पुनः शिरस्तुएजुगएटेन कापाययस्त्रप्रावरोर्या- पवन दर्शनरेतुनापि वळूना सवाना विविधकाशनमूलोपस्तम्भनकरः सुगतिमार्गदर्शको भवति । तस्माग्यो मगोद्दिश्य प्रवनितः शोलबान टुःशीतो वा तस्य नानुजानामि चक्रव- ४र्तिमज्ञामपि यन्ममोदिश्यप्रजितस्य सरधर्मेणापि काये दण्डप्रहार वा दातुं चारको वा प्रतेप्नु । ग्रगमनै विकर्तन वा वर्तु बीविताद्वा व्यपरोपणं कर्तुं (10 a] किं पुन- रधर्मेपा॥ किं चापि गतः काध्यते ऽस्मिन् धर्मविनये । अथ च पुनः स पुढलो गोरोचनकस्तू- रिकासदश इति । प्रवाह। ये गोद्दिश्य प्रप्रजितान् पानभूतान् पात्रभूतान्या चिन्हेठ- 10 यिष्यत्ति ते सर्वेषा व्यधगताना बुदानामतीव सापराधा गवत्ति । साच्छिजकुशलमूला दग्धसत्ताला पीचिपरायणा भवतीति । यत्रैवास । सर्वबुद्धरधिष्ठितोऽयं मोतधजो यदुत रक्तकापायवात्रमिति । यस्मि- ने चोक्त । तेन खनु पुनः समयेन वरुनि भावकनियुतशतसहस्राणि वनि च वोधि- सबनियुतशतसहस्राणि भगतोऽत्तिके एवंदूपं पूर्वकृतं कर्माचरण प्रतिदेशपत्ति। वयम- 15 पि भदत्त भगवन् वर्ना पूर्वकाण तथागताना प्रवचने पात्रभूतान् पात्रभूतांश बुढाना भग- यता प्रावकयानीयान् पुगला गप्मितवत्तः पंसितवत्तो रोपितवतो ज्वर्णायश क- - याश्च निश्चारितवत्तः। तेन वयं कर्मायरोन त्रिघपायेषु विविधा तीवो प्रचण्डो दुखां वेदना प्रत्यनुभूतवत्त ॥ पेपाल ॥ वय तत्कर्माचरणाशेपमेतर्हि भगवतो ऽत्तिके प्रतिदे- शयिष्यामः । केचिदिति । वयं भगवतः भावकान्वचनेस्तर्जितयत्तः परिभापितवत्तः। के. 20 चिद्वति । वयं भगवतः पावकासपात्रभूतान्यत्राभूतांश्च प्रहरितवतः। केचिदत्ति । वर्ष चोवरान् व्हतवत्तः। केचिदत्ति। वयं भगवत भावकाणामुपभोगपरिभोगानाच्छिनवत्तः। केचिदत्ति। वयं भगवत्तमुद्दिश्य प्रबजितान् गृहस्थाकारितवत्तः [40 b] तत प्रस्थान मादिताः केचिदत्ति) यस्माभिभगवन् बुद्धानां भगवतां प्रायका अपात्रभूताः पावभूताश्च मापराधिकाधारके प्रतिप्तास्तेन वयं कर्मापरणेन वह काल्पांस्तृधपापेषु विविधा ती.

·60 m . चतुर्यः परिच्छेदः । मा प्रचण्या दुष्या वेदना प्रत्यनुमलवतः ॥ ॥तदयमेतर्षि वावरणाशेयं भगवतो प्रति प्रतिदेशयामः । यापत्यो सररमापायेम । प्रतिगहातु भगवानस्मासमनुकम्पामुपा. दाय । उदरतु भगवानस्मानातपापेभ्य इति विस्तरः॥ प्रप्रध्यात्तरायसूत्रे ऽप्यनर्य उतः । चतुर्गिर गरालागन् धर्गः समन्यागतों ग्रो घनणाप्रातो भाति । जात्यन्धन प्रस्थाविलकश चण्डालय जातु मुग्लिो भवत्यभ्या- । प्यानवलाय पण्डकथ पाउवाच नित्यदासाथ । स्त्री च भवति या च शूकरच गर्दी- घोट्रयाशीविषय भवति तत्र तत्र नातौ ॥ वातमैचतुर्भिः । इस महानामन् गृही पूर्वजिनमताधिकाराणां सवानां नेष्याम्यचित्तस्य प्रत्याचित्तस्यार्पगार्गचित्तस्यात्तरापं करोति । अनेन प्रयमेन ॥ पुनरपर गृलो धनलौल्येन पुत्रलोल्येन कर्मविपाक्रायन- दधत् पुत्रस्य वा दुस्तुिवा भाया वा जातियत्येपर्यस्याने वर्तमाने प्रमव्या. 10 चरा करोति । अनेन द्वितीयेति । धन्यवयं सर्मप्रतिक्षेपः भ्रमणबामणेषु च प्र. तियः॥ । दश चाकुशलाः कर्मपयाः अगाः । सहर्मस्मृत्युपत्यानाद्विपापायाटुका इष्टव्याः । ततः विचिन्मानं सूत्रं सूच्यते । प्रागातिपातविपाकलवस्तावद् । यवासातम्यवामिशिक्षाचरा नाग पतिशो ये ऽमिशिक्षामध्यगता [31 a] न दरसने सलष्टतराय नारकपाणा कपालं 18 भिवा रुधिरं पिचति । कपाजाताचा नाम पनिणो पे मस्तकं भित्वा ध्वलितमस्तका- लुगाम्पियत्ति तिहामिपभुतो नाम पतिणो ये गिहां विदायभितोऽगितः प्रभनपत्ति । मापि निक्षा भुक्ता पुनरपि सनापते पद्मदलकोमनतरा । एवमयानुरूपसंशा दत्तात्याटका 1) Not in Feer's or Nanjio's hosts 2) Mhrs I. 101 111 and Senart ad loc 3)CE Dh -8556. 4) On Buddbist hella in general see Feer 10 J. As 1892 (VIII 20) pp 185 899 5) Qaoted by B.R. from the M Tyutpattı, for the more usual mastulunga 'brains'.

·?) নিন। না না ন7 ।। ।।।। riণ। গান।নাশা মান in an নি না না থাকায় গান গাই iষা মtifi গ. না থা নিন। শিirainiণ নিয়ে। a riviniথা।। it না বtিaী নানযুলাল দিন। লাগামসাত নামালাম নানী- ক. i বাংuin?ren | নিৰ্থিানঃ ম নানা: গয়নানান মো. সাসমনি সাব- বা থানা"ঘী গান মাখিয়ে নিন: নানয়ন 10 গr: মাদামিন চান: নানানয়ন হয়নাrিa. যা ময়না পানি। পানি ফাঁস বা মানান। 3. বে। ১বি -মি। নানানঃ গঃ নাসনির্বনাটানুন। না * ১tuাননায় নানারগাঁ নয়া স. দানা না প্লাবন। নাঃ নিন ঘনিন: ইদুনা মা বানানাে। 10 ঘুৰি নননন নাদিয়ন। থানঃ নীলুদিয়ন' - যায়যায় য সান্যানি বন্যায় সহদি। মিথি ন- स्गानुमाः परियागितामाझं विरं नाग प्रदेशानुधारनि । तस्मिर प्रदेशे मरमारा যি দাবি জানায় এনামানিয়ানানিমা নয় ফানা না । 1) MS. pitha raparllº, framfru a scc manu 2) The MS appears rather to read initiayº. The form in the text is guoted by Whitney from Lithyena. 3) Sıx akios according to Caraka and others, apad Jolly, Trans Int. Congr. 0r. Lond (833) vol 1 p 57, 4 । cd as, ·a] 71 5 चतुर्थः परिच्छेदः। निक्राणि शरीरं प्राप्यचत्ति ॥पे प्रत्येक साङ्गानि प्रगपत्तो दरत्ति पालने चास्य शङ्कुमिर्भिगोते । एवं गोट पर्वते । गामोयो प्राणिमातिभिः सात्तर्वहिपरमायाशः प्रात्यते । भुक्तो गुनाः पुनरपि नापने मुगुगातर । मुकुमारत या भूयोप्याधिकतरा वे. दनागनुभवति । भुगतास्य प्रभूततरमेवास्य वयात प्रादुर्भवति। तस्य प्राणातिपातक- तोरचितस्य तत्फलं भवति।। घदत्तादानविपाकमाह । म एप इप्यातकर्मालवारों यालाच निर्माणगन्धर्मनगर- मृगतृप्पिाकासदृश मदनातं पश्यति रत्नवस्त्रधनधान्यनिकरभूत । तस्यैव लोभाभि भूतस्य कर्मणा मोहितस्यैवं भवति मोदमिति। स एवं मोहितः पापकारी प्रचलिताङ्गा- रकलयित्वा तद्रवियामनुधावति । स कर्मकृतैर्यगपुरुपासते [42 a] शवशालमध्य- गत सर्वाङ्गप्रत्यङ्गश पायते विशत्यो दसते मध्यवशेषः क्रियते।ग चास्यानादिवाल- 10 प्रत.मलोमत्तामप्यरस्थां गतस्य परिहीयत इति ॥ काममिथ्याचारमधिकृत्याह । एप स पापनाती तस्माच्छवसङ्कटान्मुक्त कयगप्य- द्वारकर्वनचयिबा कणा धामित प्रदेशमन्ये प्रपश्यते । वितयदर्शनं नाम तत्र कर्मा- तास्त्रिय पश्यति या लेग पूर्व नष्टस्मृतिना दृष्टा । इष्टा चानादियालाभ्यस्तो रागागिर त्पन्वते । स तेन धापति येन ता स्त्रियः। ताचायोमय्यो नार्य कर्मकृता । ताभिरसो गृ. 15 बते । गृहीत्वा चोष्ठात्प्रति तथा भुयते यथास्य मर्पयफन्नमानप्रमायामपि नारशिष्ट । तस्मिशहीरे भवति। पुनापि संगपति । पुनापि भुज्यते । स कटुका खा बेदनामनुभ- स्तस्मादागार्न निवर्तते । येन ता स्त्रियन्तेन भूय स संघानति। न चास्य तत्पीठात. - 1) Tbe marg adds as a note here punar jaya[n]te punar bhramantı 2) Compare Diryar 301 21 sqg 3) Ia the sense of fire' bitherto in lexx only 4) So MS. 5) Feeri op 202 Paica-gati (a JPTS 1884) p 155,731.

·72 - चत्॥ 6 মিয়া। घायागोपचा रागात पतास्त्रियोग यापापोपप्रतिगात्रास्त गाम्यादा बानागानापुनारंगोरास्त गारोग निशाष्टियदिन्दति पुति मातीति पूर्व पे।। स्त्रियो मूलपायस्य पाय सर्वया ।। स्त्रोविधेगा ना ये तु पुतस्तेषां भवेत्सुथा।' पावत् । स्त्री विशाशो विरामागिर लो पान च । तस्मात्स्त्रियो रियो स्युदिोच्छेशासमात्गन इति ॥ मृपावादमधिरत्याहासागुरुपौयते गृहोवा च तन्मुख विदारयत्ति तस्मानित सागातिमा च शिक्षा वर्गात्परायोगितप्राणा भवति । तस्य गयाबाद- 10 स्यायालेन[12 तस्याय सहनिर्गमनाने ते पगपुरुषामानानास्पर्ति प्राप्तायोप्या। वर्गातच स्लमरममावति प्रदीमामनपुतायलबदिनोवस्तदस्याप्तर्गत विसापा यति । तत्र पृपाधियानिमाविण्यो रस्य प्रवत्ति ॥३॥मा च शिक्षा तथा मुनुमा र पया देवानामति । पारस वेनातालनति मन्दति निकोशति न चास्य तहु सय सिद्पनयतीति विस्तरातत्व प्राचाम्वेदनानारतो ऽनेयानि वर्षशतसहस्राणि मा 15 च जिल्हा कृप्यते । सायचित्तस्य नास्यस्य मुखे प्रविशति। म भपविसलवदनो या या तेन वा नि पलापते शाययुदयमानो निमाान् । तस्यैव इ सातस्याशरणस्यापरा छि N 1) So AS 7 correct to layan 2) Ran adı strdosha tucyāh marg 3)°nehayo MS 4) alshih MS. 5) tan is a rare Vedic root elsewhere of the 4th (ya) couj,ct however sta natt 6) The partially lost word 15 represented by the Tid 599 11 (50 a 3) Cf p 69 ° 7°l use MS ·6 -13 चतुर्वः परिच्छेदः। 173 पणास्य पुनरपि पगपुरुषाः प्रादुर्भवत्ति मुहरासिगागायः । ते तं पुरुष-गस्त यात्मभूति मा. वत्पादौ चूायत्तीत्यादि । प्रेऽन्यविपापास्तु यथैव मृपावादस्य त्रोण योजनशतानि जिल्हे ति विशेषस्तु ता प. गपुरुषा निस्त्रिंशानादाय प्रदीप्तधारान् विहां नित्तत्ति। जम्बुगशायस्मिन् प्रदेशे ग- क्ष्यते । परमबाटुका वेदना प्रतिवेदपते स आन्दति विक्रोशत्यव्यतातरं बिहाविरहित इत्यादि । पारुप्यविषाकमानते तो विशामास्यं विदार्ग गृहति। गोबा निशितैघहिः शस्त्र प्रिकृत्वा तस्य भूय एव घादनोपार्थेन मुख प्रतिपत्ति।संच निघ-सार्दितः क्षुत्तामवदनः स्वाधिरलालापरिघुता तागेव स्वनिक्षा भतयति । सा च जिज्ञा दिया पुनरपि सजायते कर्गवशात् । घब स भूमी वेदनातः परि[43 वर्तते विचेष्टते अन्दते । तस्ये वेदना- 1 तस्य परिवृत्तमयनतारकास्य दुष्यातस्य दीनत्यासहाययकागिनः स्वातगुपशुजा. नस्य गगपुरुषा अनुशासनोगायां भापते॥ विकाधार्विनिर्मुसास्तीदगो वाग्विशिवत्वया । पारुष्यमिति यदृष्टं तस्येतत्फलमागतम् ॥ इति विस्तरः॥ मंभिवप्रलापविपाकमाहातस्यतत्प्रचलितं तामहवलोहितं जिहादति । जिल्ला 15 दग्धा कण्ठं दति। कण्ठं दग्धा हृदयं दहति हृदयं दग्धालाणि दहति । तान्यपि दग्धा पवाशयं दहति । पक्वाशयमपि दग्धाधोभागेन निर्गच्छति ॥ यमपुरुया गाया . माऊ। 1) C É cer, c.p 205. 2) nicitairddha MS 3) Tıb 1997 1994 (516 3} Palt sampkappalāpa ef Dh -8amgr $ 55 and R Morris in Academy 25 Feb 1888. 5* ·6 शितामगुमर (134 पोतरावरपदं निागनांगतम्। पर पाया प्रोता तस्येनत्पन्नगागतं ।। पानमत्याती नित्य न वाध्ययननत्पा। नसा मिहा युधेष्टा गोचर्न मामपिउका इनि विस्तः ॥ अभिव्याविणासमार । प्रय पश्यति पि तुझासारक ककृतं परिण पपरिगीतं तस्य कनचोदितव्यागोल्लिस्येवं मरति । मगेदं स्यादिति । ततः म नावारतेने धारति पेन तद्रव्यं । तस्याभिव्याप्यनाननस्यागुशमस्यामेचिरभावितव. कुलीकुलस्य तत्पन्न पदमी नावे रिपीतं पश्यति । तस्य पश्यतो ऽभियावऊलत्य हस्ते शस्त्र प्रादुर्भवति स तेन धावति । तेषामप्यन्येषां नारयाणा हस्ते शस्त्राणि प्राड. : 10 भवति। मते सर शास्त्रेणा पुध्यते पावतवा कयने पया सर्पपपन्नगात्रमपि न भाति मा. सरस्य शरीरे तयास्थितानावशेष. निपते ॥ ॥ परेया सम्प-13 मम स्या- दिति चित्तितं तस्यानिध्यासमुत्यस्य विपस्य पालनागनगिति ॥ व्यापादकलमाद । वर्गगपाः सिंख्याप्रसपीः क्रोधाभिभूताः पुरतस्तिष्ठते । एतेभ्यो भयभीतो येन या तेन या नि.मलापते । स कार्य शमोति पज्ञापितुमयुगस्य वर्गणाः ।स 15 सिते । गृहीबा च पूर्व तावन्गस्तकाढुज्यते यावत्पार्थतः मर्विपदष्ट्रः संदृश्य मंदश्य मत्यते ।व्यापरेपि पृष्ठतो मत्यने । पादावपि वक्तिनाद होतीस पगपुरुपेई रादियुनिर्वि. घ्यन इति विस्तरः॥ 1) Hitherto in lex only but abhidhyala feoretous' occurs in Diry 302 44 (supra cit.), for which see the torm below, abhidhyikaya 2) carshapa MS 8) Three aksharas lost. From the Tid oſka (62 a 3) sapply samped or the lake. sy obliterated in NS , but suppired from Tib (52 a 4) गमले मेष योगास ·चतुर्थः परिच्छेदः। 75 मिठ्यादृष्टिफन पनुपरिमितं । पाठन्तु संक्षिप्यते । शस्त्रवर्पतोगरवमयीशनि. पायाणावर्षे स्न्यते । एकादशभिर्चिस्वान्धः तुत्पिपासानिना च सुखनिर्गतेन निरत्ता दात इति । वाममूलाय सर्वाना इति तेभ्य एवोदेशिनव्यं । ययात्रेवाह । ग्रस्त्यमिग- एडो नाम नरकः । तत्र कतरण कर्मपा सला उपपश्यते । येनाममपोन समयाप्रतिक्षेन गातृयागस्य नृतगीतस्याभरणाना वा शब्द ध्रुवापोनिशेन मनस्वारेणातिप्तबुद्धिना । तक्रुबा रुमितलउितकोडितान्यचि मुक्तं ।। पे.॥ तत्र ते नारका अपोवा स- वाङ्गप्रत्यङ्गशापर्यते डारवर्षेण च पच्यते दसत इत्यादि । एवं पौराणकामास्वादनगर- पात्यो नाम गरवाः पठ्यते स्वप्नातभूतगरणाच। तत्र ते नारकाः कुम्भिर्यु पच्यते। ते होपिघपोमयैर्मुपलरन्यत्त इति विस्तरः॥ एवमप्सरसः प्रार्थनया ब्रह्मचर्यपरिणामनामदापडमो नाग नरक उक्तः। तत्र तारन: 10 दोतरङ्गिणी नाम प्रवति। तस्या नग्या यान्यस्वीमि ते पापायाः। पच्छ[11 वाले ते केशाः। यपङ्कस्तन्मास । या ग्रापः तत्कषितं तापं । ये मत्स्यास्ते नारका इत्यादि । एवं पुरुषस्य पुरुषेषा सह मेधुनविप्रतिपत्ते अप्रमेया प्रकारणा विशेषाः पठ्यते । एवं शि- शुभिः सह विप्रतिपत्तेः क्षारनम्यागुहामानान्दारकाम्पश्यति ले त विलपति स ता नदी. मवगारते । तेषु वालोपु तीव्रस्नेहप्रतिबन्धशोकदुखवेगात् । एव गोवउवाडका- 13 दिपु प्रकृतिमानग्यः काममिथ्याचारः पातरविपाकः पठ्यते । तासामेव गोवउवादीनां सप्तायोमयीना अकुशलनिर्मिताना पोनिमार्गेणा म तिर्यक्कामसेवो प्रविशति । स तासा- 1) Çukram marg. 2) A quad-Pal form, cf Suttanipäta p 124 : Other authorities (Feer, J As 8 XX. P 216) make Paduma a cold hell. 3) SOMS Correct kumbheshu or dishu? The Brahmaus have a Kambhs. pūka-bell 4) CI. Dh -8122 5) Name of a sugara in Dh-88126.

·76 गितामगुप। गुदरे प्रदीमाङ्गापिणीपूर्णे स्थियते पयते यहनि वर्षशतसरमाणीति विस्तरेण इष्ट य॥ एवान्यनाशिकस्यपि गितुगी विप्रतिमा मापाता पाते । एव म्यावीधप्ययोनिमार्गेणा गच्छा एवं प्रमशारीतास्यपि परानीपु लन्यासु च य या । । एयापनासस्थासु एप गुगा पन्नापु शातिशब्दमारितामु च विप्रतिपत्त तीमायापरिया पाच मानाय सातना पद्यते । मारगेवुनमयुक्त सूत्रे प्यार । इस यात्मण एकत्यो नभचारिणमात्मान प्रतियीते। स नेरेव मातमारोणाई इप मापयते ऽपितु मातमा चनुपा रूप नियापन् पश्य तितस तदा स्वादयति अध्ययस्यति अध्यवसाय तिष्ठति। अपगुच्यते जामण ब्रह्मचारा 10 संयतो मेधुोन धर्मेण विसपुनः। परिशुद्ध ब्रह्मचर्यं चाति ॥ एव मातयामेण साई सघाउत सपिलिपिलायमानस्य [ss b] यास्यादयत अपरिशुद्ध ब्रह्मचर्यमुतम् । एव गातपानापस्वागास्यादयत । एव तिर युगलस्य तिरोडप्यगतस्य वा मालमामस्य मतगीतादिशब्दमास्यादपतो मैथुनमयोगमित्युतम् । एव पञ्चपामगुणसमर्पितं पागवलो क्यात्वादयत ॥ एव देवादिस्यानेषु ब्रह्मचर्यपरिणामनात्मपुतो मेनेन धर्मेणा न विस 16 युन इति॥ पतयेते कामाएव स्मरणप्रायनाविषयगाप गता एवमनर्थरास्तेनैव कामापवादप सूत्र भिहितम् । निवारय गितो चित्त वामेभ्य । सभयश्चैप मार्ग मप्रतिभय सब पट्य सगरन उन्मार्ग वुमार्गो वेदनाफ्ध असत्पुरपसायत । नैष मार्ग सत्पुरुषससे वित न त्वमेव चित्तयसि यस्मात् प्रल्पास्वादा यामा उताभगवता विदुप्पत्रहप 1)Not in Nanjio or K F 2) For the form of Vyutp a BR for the mean og the tale of Pyramus 3) For Tushya (bere = ?) cf Divy p 614 note 14 4) Not nNanjo or KF ·-45a] 77 - चार्य परिच्छेद । इवा बरपायास । यादोनोऽत्र भूपान् । रोगो भितव घामा गएउ शल्यगम्यमग्यमूलमा मियाउस मृत्युरनित्या कागास्तुच्छा मृयामोषधर्मिण स्वप्नोपमा कागा.। क्रिमप्यते बालोलापना ॥ पे ॥ यया मृगाणा बन्धनाप बूट दिजाना बन्धनाय जाल । मत्स्यानां धन्धनाप कुपिन' मर्कटाना बन्धनाप लेप पतझाना बन्धनापायित्वान्ध । एव कामा ॥ पे ॥ कागयया चरतो दीर्घात्र सिंहानां मुघे परिवर्तिस्यातो न प्रजापते। यान- 5 होपातकाना गवातनाना मुसे परिवर्तितस्यात्तो न प्रज्ञायते । यावन्मपकानां सतां सपा- mit मुझे परिवर्तितस्यात्तो न प्रज्ञायते । दीर्घरात्र कामान् प्रतिसेक्मा नां चोरा इति कृत्वा गृहीतानां शिरम्निानामत्तो न प्रज्ञायते । पा[45 aरदारिया पारिपन्थिका मामघातना जनपदयातमा यावदन्धिमोचका इति कृत्वा गृहीतानां शिरश्मिानागतो न प्रज्ञापते । दुःख तोब पर कटुकामनुभूत रुधिर प्रस्यन्दित प्रघरित यचतुर्यु महासमुद्रे पूदकात्प्रभूत 10 तर ॥ ॥ कायो सय वहादीनवः । अस्थिसघात स्वायुसबही मासेनानुलिप्त चर्म णा पर्यवनद छ्या प्रतिच्छन लिहविच्छिई कृमिसपनिषेवित सबानामगर्थक लोश कर्मणां वस्तु ॥ यस्मिन्काये विविधा याबाधा उत्पग्यते । तप्यथा चतूरोग भोत्ररोगो पानदर्शासि पिटनो भगन्दर ॥ ॥ कायिका सत्तापा कापिका दुप्प । कायस्य नीर्ण ताभग्रता कुलता। खालित्य पालित्य पलिप्रचुरता। इन्डियाया परिपाक परिगेट. 15 . . 1) The form a new the meaning Hues assigned to the by form kumns in cabdak is confirmed by the context, and by the Tib सेय 29 Tih है 5 Saare of the form the text (xbucb may silan dua rrad nezah) I find no trace in lexx 3) Tıb (»3 b os ganha nach Dâgjā “smoke of fire for moths', I ut patanga (as BR show) specially connotes the meaning of a moth that barns itself (Tupautty) 80 that some sort of naked flame mast be meant cf Divy 4445 (Inf) and vote atp709 4) Not in lezx but cf Pali mechiddala ·78 शितासमुभयः। मस्काराणा पुराणोभायो रीमानःयाचमात्ये मुदत्त प्रघर पुगुप्सनोपं कार्य प्रतिपवितुं ॥ ॥का तय मिनी कानाशातिः । काय बो प्रलोभात । वाय च व प्रा. लिलो मूर्थितोऽधारतितो ऽध्ययमानणापत्रः । पदाएं परिनिर्वतो भगामि । गर्गयात्त- दितो भवति । तं च नागान्प्रतिव्य विनिपातगतोगविन्यति। पाहा नगरपादात्मानं । परिगोचयिन्यति ॥ यन गितो निवारय घिi कामेभ्य । यकालः कागपपणापा: या लोग्य धर्गपपाणाया इति ॥ उग्रदत्तपरिपृच्छापानप्यार । लेन कानिध्याचारात्प्रतिविरतेम भवितव्यं यदाम- तुष्टेन परदारालशिलापिणारतानेत्रप्रेक्षिणा निर्चिगनमा । एकातडया कारणा इत्यभोदा गनसिकारप्रयुक्तेन । पदाप्यस्य स्वदारेयु का(45 bमावतर्क उत्पग्धेत 'त- 10 दापि तेन स्वदारेधशुभानुदर्शिना उनस्तानसा तेशवालया कागा. प्रतिसेवितव्याः । न बध्यवसारविनिदेन नित्यनित्यानात्मानुचिसशिया । एव चामेन स्मृतिरुपस्या- प्या। तयार करिष्यामि यया संकल्पापि कामाम परियोदये । काः पुनाहो हीन्द्रियसमा- पत्या धानङ्गविज्ञप्त्या वेति॥ पुनरत्रवाह बोधिसवेन स्वभार्याया अत्तिके तिनः संज्ञा उत्पादपितव्याः । कतमा 16 स्तिस्रः। रतिक्रीडामहापौपा नैया परलोकासमापिका । अनपामसहाकपा नेपा का- मविपाकानुभवनसम्हापिका । सुखसमापिपा नेपा दुष्प्लसमापिका ॥ पावदपारा स्तित्रःशीलात्तरायसंज्ञा ध्यानातरायतज्ञा प्रशासायसंज्ञा । अपरास्तिमः। चोरमंशा वधकसंज्ञा नरकापालसंज्ञा इति ॥ चन्द्रोत्तरदारिकापरिपृच्छापामध्युक्त । अथ चन्द्रोत्तरदारिका समनतर प्रघाव ते . 1) Cf f 240, supra and Ugraparıpyº at sa 2) A Candrottarādīrika-vyākaraḥa is given in Nauji0, 101 (tr AD. 591) KF.p 258 B)°tara°NS

·70
5
---10]
चतुर्थ परिच्छेद ।
महातबाराय दृष्ट्वा तस्यां वेलापां विहायतात्तीले तालमात्रमभ्युद्धम्य स्थित्वा च त
महाले जानकाय गावाभिरथ्यभापत ॥
काय गमेतमिम मनोज सुवर्णवर्ण चलनप्रकाशम् ।
7 रक्तचित्तस्य हि मामुपस्य प्रज्ञायते शोभनक शरीरम् ।।
पे बमिक:पगसप्रदीप्तान् त्याति कामान्विषोधगृहा ।
परिन्द्रियै सबरमवृताच ये ब्रह्मचर्यं च चात्ति शुद्धम्॥
दृष्ट्वा च दारान् हि परस्य ये वे युति माताभगिनीति सजा ।
प्रासादिकास्ते कि सुदर्शनीया भपत्ति नित्य परम मनोज्ञा ॥
स्पटामिमां वेत्व पुरी मासाट् यो रोगरूपान्मम चातिगन्ध ।
गरागचित्तेन गपार्जितोऽयम्[4G a]फन्न तु दानस्य दगस्य चेदम् ।।
मे समुत्पद्यति रागचितं मा वीतरागातु गीध राग।
माती ममाप पुरतो मुनीन्हा सत्य यया वेनि न जातु मिथ्या॥
पूय घ पूर्व पितरो मगा यर च युमारगानित्री।
धाता स्वसा चापि पिता बभूर को रागचित्त जनानन्यां।
प्रघातिता प्रा च मात्र सर्वे ग्रहं विशस्ता च पुरा भादि ।
स अमित्रा वधका पात्य वच तु वा गायति रागचित्तम् ।।
नपरत्तो कि भत्ति रगात् । म रक्तचित्ता सुगति नात्ति।
म निति पात्ति च रत्तचित्ता रगो हितस्मात्परिर्याय ॥
10
15
1) Metre Akhjanakh
2)MS apparently rethe
3) There is a fracture in the 19 bit apparently the reading 11 the form in
tl o text In the prerrous line the MS ren 13 tisast :
4) °ramparam or dyaram C

·800 (4600 5 (2) शिक्षासमुच्चय । कागस्य तोर्निरय पतत्ति प्रेतास्तिरयोज्य भवति रागात् । कुम्भाउयता असुरा पिशाचा भवति ये रागपीतचित्ता ।। कायाश्च बजाय विजिसवाच विकृपयाचेव भवत्ति रागात् । भवति नानाविधदोपभावाशरत्ति ये कामची जघन्याम् ॥ पञ्चक्रवर्तिवमा यत्ति भवति शक्रास्विदशेयराश्य । ग्रसाणा ईगावणवर्तिनय तहमचर्यं विपुल चरित्वा ॥ जात्यन्धभावा चधिया विसज्ञा । पूकाराष्ट्रा परवानराण। रस्त्यथगोव्याघ्रपतङ्गमा भवति नित्य धनु कागतोला । नितीधरायेव भवत्युदया सुप्रेष्ठिना चे गृहपत्यमात्या । सुखमोमवस्येन च पात्ति वृद्धि ये बलाचर्य विपुल चात्ति। कलिलापानथ धूमगारान् बन्धास्तथा लाउनसर्जनाश । छेद शिर वर्णवरातिनामा । पादस्य चाईत्ति नि वागदामा । इति ।। ॥ उदपनवत्सापरिपच्छाया च विवपिता कागा ॥ ॥ दृष्ट्वा व्रण धावति मतिका पची। दृष्ट्वाशुचि घापति गर्दभो यथा। थाना पूना [46 b] इव मासवारयात् । तथैव धावत्ययुधा स्त्रिये रता ।। 10 W 15 1) So the MS for feryafico (not metrically possible), should we read the fem tiraceyo? 2)shinah (contra metrum) MS. 3) Dhuparagun corrected in 1 much later and to at maguran MS 390437 Tob Perlaps come torture by suffocation is inten led Onlathallo (1) Bce Addenda. 4)°a, MS 5) Translated into Chiaçse before AD 318 Xanilo, 39 IF 217 G) Metre Upa) ti Yanan MS 7) maushithera MS ·16 h] 81 त चतुर्व परिच्छेद। प्रविवापिधेिना बागान्तग बाधने घीयता । स्त्रीषु सत्तास्तथा गुहा योध्य व वारसा ॥ गारस्य गोचो होप प्रास्थता येन इति । यास्वादमशिनो गृहा मीटम्याो पया क्रिमि ॥ कीटकुम्भो यथा चित्रो पत्र पत्रैच दृश्यते। पर्णो मूत्रारीपणा दतिया बातपूरिता ।। मिडागासरफानाला मोष्माननास्ता। दोर्गन्ध्य मयते कापावापानी तयया मधु ।। घस्यिपूर्णा मुपद्वार मासचादिनिधित। गराउभूतो व्यय साम कुत्सितो गमगन्धिा ॥ नानाप्राणिभि सपूर्णो मुखगण्डो यया भवेत् । एकमेव सप पायो विष्ठाग्यचिभातम् ॥ प्रत्यालीपुल गुदर ममृत्युप्पुषारल। पदी विवाहित पित्त मस्तलुङ्गास्थिमारम्॥ यशोति क्रिमिनमहलागि पान तिष्ठीत तरे। यच बाना न पश्यत्ति मोहान प्राप्ता ॥ 10 h tamasto MS 2) +lamamMS 9) e 13 giren in lexı 43 the aime of the jasmma and acrcral other Bowers 4) Thus 1 huermended the Mş rezling anten, antragun 1 ly the *11c lly is full of the twi tel got' In the next 118, rruXMS Filolita for Inhut ! 6) This worl spoils th metre, but I preserye 13 as the Tib / 19 lib (rs an) bas sumply, मानो བརྒྱད༎ 48lakhya ।

·82 शितासगुनग । Irl- 10 विनामुचे प्रश्नपत्त्यशुचि पूतिगांधा। याना शिगित गृहत्ति वरने दर्शनापि च ॥ उता पचा आत्ति यो देश सकुत्सित । उच्चारगोचरा वाला ये सिवायाभोनिन ॥ जुगुप्मोये रुज्यते नाणं दृष्ट्वेव मतिया । पतास्वापरते स्वेदो गन्धो वापति वुत्सित ॥ दुर्वत्ति दृष्यत वर्ग पो गच्छत्ति दुर्गति। होतान्यामाविषवत्तो होना आंनिषेय च॥ गला प्रवीचि दुष्प्रज्ञा दुप्पो विन्दत्ति वेदना । उच्चार इव दुर्गन्धा स्त्रियो बुहे प्रकीर्तिता ।। तस्मादीनस्य सोनागि स्त्रोभिर्भवति सङ्गति । उच्चारभस्त्रो यो गृहबालावास निगच्छति॥ पादश कुरुते कर्म तादृश लभते फलम् ।। तयात्री47]वार। तदेवपैईष्वपपितोंगे स्वीविपराधमुपसहर्न प्रभवत्ति प्रमणामणेभ्यो दान दातु कृपावनीपकयाचकेभ्यो ऽवशीयता स्त्रीगि स्वीनिर्जिता स्त्रीनिगृहीता स्त्रीदामा । तेनैव स्त्रीप्रेम्णा तस्या एव पोषणाय न शक्नुवत्ति दान दातु शील च समादातु। स तत्र रक्त समान स्त्रीपरिभाषितानि सहते तनावलोग्ननिर्भमनामपि सहते । म मातृमामेण तर्जित पुरुष समोदति विपीदति सुख चास्या अतोनपति' वास्तो 20 वामनिदान च वशगता भवति । य महाराज वामलोलुपस्य पुरुषस्योचारसुपपरगण्या शुची रतस्यासप्रबन्याचारिणो दोष ॥पे॥ 15 1) A new conjugat onal form Tib REA १)°bhatsaos ·81 (1711- - ॥ शितासगजयः। लपत्रो वा कुलहिता या शाम्बूढीपयान्ससत्यागोविताद्यपरोप्य सर्वस्वं हरेत् । यो या न्यो गशुमाः युलपुत्रो वा युलहिता घोधिरावस्येकागजचित्तस्यातराणं कु- पादत्तशस्तियायोनिगतस्याप्येकालोपदानमरगतस्य पुजनानाम्यात्तरार्ग पुर्याइयप ततो संध्येपनर पाप प्रायति । तत्कस्य रेतोः । युद्धोत्पारसनानां साशलमूलानार्गन. 5 राग स्थितो भवति । पः कचिन्म भोः परसुरोषु बोधिसत्वस्ये योगात्मय पुर्यातस्य त- स्मितामये ततोनिदानं त्रीणि भयानि प्रतिकालितव्यानि । कलगानि त्रीणि । नाको पपत्तिमय प्रात्यन्धमय प्रत्यत्तागोपपत्तिभ चेति। पुनरा पस्तस्यपुर्यात्पुरुषा प्रिपंचा भूत बभूतं चायवेवर्ण। : पापं वदेत्युडमनापि यस्तं सोगं च कुर्यात्पुनरम्य योऽपि । ग्रात्मभावेन मस्ता नम्वोपु स इनतिः। उत्पयते विपनात्मा टुप्पा में वेत्ति वेदनाम् ॥ योजनानां शतं पञ्च जायते ऽस्य समुच्छ्रयः । कोटीपरितः प्रयद् भत्यते च गुना भृशम् ॥ पञ्चमूईसहस्राणि भवत्यस्यापवादिनः । 'मिलाना च शता. पञ्च भवत्येवमूर्दनि ।, एवीवास्या च शताः पञ्च व्वलन्मुपाः लाङ्गलानां वस्त्यस्य वाचं भायित्व पापिकाम् । 10 10 (3) 1) CL Dh E $ 134 and M. Vyutp 120 Janmo° must accordingly be cornecctel, Probably to gano° or Jetupadui Tib गुम मजार 9) Oso MS 3) cata, masc pl ('selten und immer metriscl’-Böht12) I find quoted with the noun in gen p!

·86
रातुर्य परिच्छेदः ।
प्रतापच पच्यते तोघटुवाननायो।
उत्पीडा बोधिसबाना ये कुत्ति यसङ्गता ॥
तिर्पयोनि सनमान लेया गोति दुतमा ।
पाल्पगोटिसरप्रापि शतानि निगुतानि च ॥
तल च्युता घोर विपा मोति सपा सुदारया ।
तुत्पिपा[1S ]साभिभूताच युले वार्ग दारणम् ।।
लब्धापि भोगनपान तृप्ति नैयाधिगच्छति।
ततच्युतो मनुष्येषु स यग्युपपद्यते॥
जात्यन्धो भोति दुर्गेचा दुष्टचेता असतृत ।
यापीनाराधिका वाचमुक्त्वा दुर्भापित नर ।।
मनुष्येभ्यध्युतचापि पुनर्गच्छति दुर्गतिम् ।
वल्पकोटिसस्नेषु जातत्रुह न पश्यति ॥
पुनावाक । याचति म मोर्बोधिसनो बोधिसत्वस्यात्तिके प्रतिषचित्तान्युत्पाट्य
त्यामन्य चित्तानि वा तापत कात्यान् सन्नाह मनहव्यो वातव्य गया महानाकेधिति
न म नीबोधिसत्वो ऽन्यो वर्गणा शक्यो विनिपातयितुमन्यत्र योधिप्सबापयादादेव । 16
तवया मञ्जुश्री प्रमणिरत्न मान्येन काप्टेन लोप्ठेन या शक्य भेत्तुमन्यत्र बनाद् । एवमेव
गजुमीधिसतो बन्यो गर्मया न शको विनिपातयितुमन्यत्र बोधिसत्यापपादादे
10
.
चति ॥॥
1) Name of a hell of l'eer, J As 1892 p 195
2) A syllable 13 wanting, qu supply a word meating sickness (Tıb 99?
3) The exact form 19 not certain owing to a fracture in thc MS but the
bcncral sense, faihog in bonour to whom honour is duc, is clear, cf the Tib
འཇུག་བ མཉེས པར མ བྱེད པ 367 b

·86 शिनासगुप। । पार्षमहापापासारगुहासूत्रे प्यार ॥ ॥ य रवि गजुमी बुन्नपुत्रो वा गुराडरिता वा दयानु दिनु गलोधात्पु गशवान्धारेषु बन्धो फुट प्रवेंशपेत् । पचाय युनपुत्रो वा युल्डरिता या बोधिसने युद्ध पाशुष तिष्ठेत् । इराना। पश्यागीत्ययं ततो संप्येपतरं पाप प्रमरति । प्रयोना प चिन्मशुमी सर्वाम्बू 6 दोपराना सवाना सर्वस्व रोवद्यान्यो पादर्श तादृशं वोधिनवं गदग तो सध्योपवर पापं प्रमवति ॥ प्रयोक। य वशिन्गशुपीः वुलपुत्रो घायुलदुहिता वा गङ्गानदी पालियास सास्तूपान्विनिपातयेद्दत या । पशाय दुलपुत्रो या बुलडदिता चाम HIS पानाधिगुतात्य बोधिसत्वस्य व्यापाटिलकोधचित्तगुत्पाग्य कोशयेत्परिभाष येदयं ततो संख्येपतर पाप प्रसवति । तत्कस्मादेती । बोधिसल निर्याता हि बुद्धा गग 10 वत्तो युद्धनिर्माताश्च स्तूपा सर्वसुखोपधारानि च सर्वदेवनिवायाश्च । बोधिसत्वमसत्वृत्य सर्वबुद्दा असत्यता भवति । बोधिसत्वे सत्यत्य सर्वबुढा सत्वला भत्ति । मनमुद्दा नुत्तरया पूजया पूायितुकामेन बोधिसवा पूायितव्या ॥ एतत्पूाविपापय प्रशासविनिश्चयप्रतिकार्यसूत्रे गिस्ति ॥ यस्त्वेषां कुरुते रता धार्मिको धर्मवादिना । हिवा सुदुर्गती सर्वा शक्रो भाति देवराट् ॥ ब्रह्मापि यामस्तुपितो वशवी पुन पुन । मनुष्येपूपपाय चक्रवती सजायते॥ - 15 1) Nanjio, 90 KF 260 M Vyutp LXV 73 2) Y P 16 3 supra 3) sudurgate seems not to occur but the Tib (5813) gives at the same mean log is d 1 jatı Fiz disaster with the special sense of damination (tolicin) Itect of course fromia 4) Lalita vistara 465 ad fin ·87 । चतुर्ग परिच्छेद । भेष्ठी गरपतिशापि भरत्यायो महाधन । प्रज्ञास्मतिभ्यो सयुक्त सुप्सितो निरुपद्रव । इति ॥ यतिम बोधिमत्रमधिकृत्येय वारापरारिता । पयगाोर । ययोक महायाधानावतारगुहासूने । य रशिमशुमो पुलपुत्रो या बुलडल्लिा चा सर्व गोषधातुरोपमानां मवाना ट्वसे दिवसे दिव्य शतरम गारार दगाद्दिव्या । च रस्त्राण्येवं ददगानीवाशिवासमा नल्पसाहान्दान दम्यात् । यथा य कुलपुत्रो घा गुलदुहिता या एस्योपातरस्यान यशास्तुर्दशत्रुशलवमपघप्तमन्यागतस्यैदिवसर मादार दबाढस्याय भगवत शिनाया शिक्षित इति समारोप चबा यय ततोसत्यय तर पुण्य प्रमात ॥प व[49 a)शि मझुप्रो वुलपुत्रो वा बुलढान्ता वा सबलोगधा तुरजोपमाना दशकुशलपमपसावागताना उपासवानां दिवसे दिवसे दिव्य शतरसमा 10 हार दयादिव्यानि च वस्त्राण्येव दङ्गालदाचालिगाममा कल्पान्यात् पञ्चाय व लपुत्रो वा कुलदुहिता या एमस्य भितोरेव दिवमगाहार दग्याट् । अय ततो सत्यय तर पुण्य प्रसरतीति॥ रोपासावतारमुद्रासूत्रे प्यार । सचेन्मजुनोदशसु दितु सालोपधातुषु सर्वसवा उत्पाटिनाता भवेयु पावर पमुपाराय • यथ कायदेव वलपुत्रो चा बुलडारला वा लेपा 15 सर्वसवाना मैत्रचित्तस्ता यतायिा उनषेत् परिवत्पमुपादाय । यो वायो मञ्जुश्री बुल पुत्रो वा बुडविता वा महायानाधिमुक्त बोधिसय प्रसाचित्त पश्येद् । यय ततोऽस प्येयतर पुण्य प्रसवति ॥य पश्चिन्मजुमा कुलपुत्रो वा गुलदुहिता वा दशतु रिनु म वसमा व धनागारप्रयिाबदार बधनागारान्मोचायला चक्रवतिसुखे स्थापपावसुरे वायो वायो मन्त्री चुलपुत्रों वा गुलदुरिता या महायानाधिगुलस्य प्रसन्नचित्तोद 20 शमामिलायी भवेर्णे चास्योदाकोद ग्रय ततोऽसत्येपतर पुण्यं प्रसवतीति ॥ - - 1) See p 71 above ·88 - शिक्षासगुना। तथा तितिगात्रे याहग पुनर्गदत्त भगवन् नत्रिय कल्याणो वागायल्याणो या भटगत्यागोवा ममणाल्याणो वा वादाणा कल्याणो वा परतत्यामान रतति प रलोस रतात ' भगवासने पात्रनगपाभूत या पायगुरावे सापायलट[Dप्रात परिरतति घोष्यति पूापि यति मात्रा एवं प्रत्येग्युदयघा मोन्यति पूायिन्यति। 6. गहागानायां च गरापानस्वितान् पुढान् शोन्नतो गुपणाप्पान् युक्तगुतप्रतिगाना से. माई रमति मोउति परिपृच्छति परिमार्गात तेषां प्रोतव्यं वार्तव्यं गन्यते ॥ ६॥ विगतं भगवन् पापं तपपिश्यति ॥ भगवानाद । तपशापि नाग कुपुत्र कश्चित्पुरुष उ त्पश्यते । प म गम्यूहोपं सारतपरिपूर्ण स्वातिठतो बुदाना भगता दानं दग्यात्तत्र गध्यानसमपेतवसापासमवे दान दम्पादनेन पर्यायेगा वर्षशतमसमेवपंदानं दद्यात् । 10 तत्कि मन्यसे कुलपुत्रापि तु म पुरुषो यह मुण्य प्रसवेत् ॥ पाहावऊ भदत्त भगरम पु रुपः पुण्यस्वान्धं प्रसवेदप्रमेयमसंध्येय मतस्य पुण्यत्वा धस्य कोनचिन्छ्वयं प्रगाग्यमुद्र- होतुं प्रन्यत्र तथागतेन ॥ मगरागाह । पन्तु कुलपुत्र तत्रिपकल्याणो वा पाग्यया पू वति ।। स बकतरं पुण्यं प्रसवति यावदिपनतरमप्रमापातरगसंप्येषतर पुपयस्यान्धं प्रसवति । यो मम पश्चिमायां पञ्चशत्या वर्तमानाया सद्धर्मनेत्री स्तति स रक्षयात्मानं । 16 रनति पशि स्तति परलोक रतति मम शाप्तनं प्राकान् पात्रभूतानपानभूतान्या गाव . - 1) See p 131 2) multumultaprº MS, hat sec Divy 329 3 et al 8) l'alı parpanhat: 'consider' (CU) No compounds of the Sk denom proc nayat: have bitherto been registered 4) Here the MS (not the Transcript 11181Tts a form sal etuham not, apparently, reproduced in tho Tib (59 b 5) 5) The castrum 29 12 Palt, ansteail of the all of class Sk 6) pancīšatyum NIS, cf Vajricchedikā VI, and Prof W1x Moller's note to liva trauslation (SBE vol 49ptep 115) The correction of titty to 'fira dundred' 19 supported by the Tıb acre and below (50 & ] ·-50a] 89 (2) चतुर्थः परिच्छेदः। नगुगान् कापायवात्रप्रावृतानपि रक्षति । न विठयति । यावत्स्वकं राष्ट्र परराष्ट्र च ध. धपति अपनान् तपाति मुरालयं च प्रापति चिरं चायु. पालपति स्वलोशाश पाता- शादा कापति संबोधनार्गे यट्यारमिता[50 ajोपस्तम्भवति । स पापाशहाति। न चिर संसारे संसति । नित्यं वाल्यागामित्रबुद्धेव भगवदियो घिसवेध महासवेच साई समयधानगतो गति । सनतं कल्यापामिनाविरहितो न चिरणा ययाभिप्रायेषु बुद्धनेत्रे, घनत्ता सम्यनयोधिभिसंभोत्स्यते ॥ यय तावदेव सर्वदेवेन्द्राः सपरिवारा पावत्यि. शायेन्द्राः सपरिवारा उत्यापासनाद पेन भगवान् गाजलिं प्रणाम्येवगाः। ये ते गदत्त भगवन् एतानागते ऽधान यावत्पश्चिमायां पञ्चशत्या तत्रिपमाल्यापा भत्ति यावर पति कत्यापा- 1 पे एवं मदभरतका एवं त्रिरतवंश पालपितारः।पे। वापि सर्वेत. परिवारास्तं क्षत्रिपकल्याण पावहरूपतिमाल्यापा दशभिराकारे रतिभ्यागः परिपालपि 10 प्यानो वर्धयिष्यामः । कतगैर्दशभिः । प्राययास्य वर्धयियामः यापुरतारायं च धर्मेण वि. वारयिष्यामः । यारोग्यं च परिवार च धनस्यान्धं च उपभोगपरोिग चैव च यशः वा- त्यागामित्राणि प्रज्ञातम्पद च वर्धापयि यामः । एभिर्दशभिारात विस्तर.॥ एवमभूमिप्रविष्टेघेवायं विवाफविस्तरो द्रष्टव्यः ।। यबलोगनासूत्रेऽपि सबोधी चित्तमुपाय हितार्ये सर्वप्राणिनां । प, स्तूपं लोकवावस्य करोतीह प्रतियां ॥ -- - (3) 16 INEWarsunar 2) rancūç VS Sce note o above 3) These stanras occur (with considerable tariants) in the second of the gütras called Avalokita in the Mahivastu Sce Senart's text II 962 17-18 and 369 2-3 To this reference I was led by Prof s doldenburg, who referrel me to his art in JRAS for 1993 P 310, where another quotation from this outra in the present work (Ch 17) 19 noted Compare also the work of the same Tib name In KF259.

·90 [502- शिनासाग्यः। इत्याग्यशतविस्तरनुत्कार। पस्त्वेषां घुटपुत्राणां ना बुचीत यप्रिय । देवान्मनुश्या विा नाय तस्य गोचर ॥ इति बिस्तर पूर्ववत् ॥ 7 घात्र विशेषस्तु रशिडपदर्शपितु शक्यत इत्यन विका 6 ल्पेन॥ गर्मावरणविशुद्धिमूत्रेप्यामशिन्देशान[50 b] उक्त । यारण मनुमोरच्यो राग यावरण देप वापरणा गोद ग्रावरणा दालमापरणा शीलतात्तिवीर्यध्याप्रज्ञा ग्रावरण। पे। तत्यस्य देतो वानपघाताना मजुमोदीन ददाता मत्सरियामति प्रसाद कुर्मा त्ति। ते तेनाप्रसादा प्रातपचित्तमुत्पादयत्ति । प्रतिपतिदोषेणा महानरकेपूपपश्यते । 10 शील रतत्तो दुशीलान् उत्सयत्ति परिभापत्ति । ते तेपासवर्ण च भापत्ति । ते तेषां दोप भुखा बननस्याप्रसाद कुत्ति । ते तेनाप्रसादेन दुर्गतिगामो भवति। ते तात्ति भार पत्त वात्तिादनात्मानमुत्यर्यपत्ति प्रायत्ति । वप तातिनादिन 'हो पुनरन्ये व्यापन चित्ता । तेपो तात्तिमदनात्ताना प्रमादमूलवानि दु या युत्पग्यत्ते। ते पोर्पमारभमाणा यात्नाननुवर्षपत्ति पान् पमपत्ति । कुलोदा इमे गितको नियनभित्ता प्रदाय 15 परिभुजाना • नैतेहति पानीयस्थालवमपि। ते तेन वारिम्भेषात्मानमुत्कर्पयत्ति पर च पसयत्ति तारह बालानिति वदारले ध्यान समापचमानास्तत्र ध्यानममापत्तौ स्य हामुत्पादयात्त । तेषामेव भवति । वय समाधिविहारिणा इमे ये भिती विक्षिप्तचित्ता विररति वुतस्ते बुद्धा भविष्यतीति विस्तर ।। सर्वधर्माप्रवृत्तिाादेश प्याहाबोधिमत्र यापत्त्या चोदपति । दूरीभवति बोधि व 1) Nanj10 1094 tr before AD 431 KE 962 Five acaranas are mentioned in the Teygja sutta (Digba D 1 xi 30). Cf Rhya Davids in SB E rol YI p 182 3) These words in marg n a sec manu 4) Nanj10 163 164 (tr before A D 417) 1015 I 256M Vyutp LXV 37 where as in our text the title 1sal armapra° (not pr as Nangin & I eer) Cp f4b (p 616) above wl cre the is to be restored ·-51 all 91 चतुर्व परिच्छेद। गीरण च परिगृहाति । ईपयाँ चोदगति दूरोभवति बोधि । ईपियन चोदगात दरोग चति योधि मदोधसवस्यात्तिके शीनसामुत्यादपति यात्मनि चोदारसा निषोत्या- स्मान [51a] कर्मावरा च गृलाति। इस योधिसबेन बोधिसत्रमवदतानुशासता या शास्तृमज्ञागुपस्याप्याववदितव्यो ऽनुशासितव्य । बोधिसत्वेन बोधिसत्वस्यातिके न प रिभवचित्तगुत्पादयितव्य। मचेदस्यापरित्यक्ता बोधि । न देवपुत्र बोधिसत्र चाचिदेव कु. 6 मालमूलानि मगुच्छित्ति । ययादितीयबोधिसत्वमागम्योत। यनुत्पादितयोधिषिते अपि तानदोधिव्ये मवे ज्वमन्या। प्रतिषिदा। कि पुनरुदिनयोधिचिते ॥ पयोता भाङ्गगसमाधिसूत्रेतित्र हटगते कलमदनुत्पादितयोधिचित्तव्याकरण । इस हष्णतेत पुगन्न पाचगति सारे उपपत्रो भवति । यदि वा निरयेषु पदि वा तिर्यग्यो नो पदि वा यमलो पदि वा देवेषु यदि वा गनुष्येयु ' स च पुढलस्तोपोन्द्रियो भवति । 10 उदाराधिननिक । तमेन तथागत प्रजानाति । य पुरुयपुढलो यादियदि यल्यको टोनियुतशतसहस्रनुत्तरायां सम्यक्सबोधौ चित्तमुत्पादयिष्यति ॥ ये॥ इद्रिश्वासप्ये पकाल्पशतमस्र्यो धिमभिसभात्स्यते ॥ पे ॥ इद दख्मते उच्यते । बोधिसतस्यानुत्पा दितवोधिचित्तव्यापारण । अथ पल्यापुष्मान्महाकाश्यपो भगवत्तमेतदवोचत् । अवाये- पास्माभिर्भगवन्ससबानात्तिके शास्तृमज्ञोत्पादयितव्या। तत्काय रेतो । न हास्मा 15 कागेतज्ज्ञान प्रवर्तते । कसमस्य बोधिसत्वस्य घोधिपरिपाचकानीन्द्रियाणि सवियत्ते। कतमस्य न सवियते । ततो वप भगवनानानास्तयापेषु होनसतामुत्पाट्येम । तेन 1) Beneath this word is added a sec manu carya This word api ears to find its counterpart in the Tıb ol, which honeyer occurs in the next clause, where iryrepathena occurs in our text 2) Supr p819 3) 1 & R cite Yjuty 90 (?)

·99 शिक्षामन्यः। वय तण्येग भगवानार । साधु साधु काश्यप सुगापिता ते इय वाक् । इद च मया का श्यपार्थवशं [51 bम्पश्यनानेन युध्मागे धो देशितो' मा शितः पुढल्लन पुदत प्र- वितव्य । गच्छ्रो यति हि गितमा पुद्गल पुदल प्रविचिन्छन् । अझ वा पुरल प्र मिणुयां यो वा स्यान्मादश । एतेन काश्या निर्देशन बोधिसबेन या मानण या मस बानापत्तिके शास्तृसंशोत्पादपितया। मात्र पशिदोधिसत्यानिक पुढलो भयतेन त त्रात्मा रतितव्य इति । यस्य तु नियनमेव योधिप्राप्तिचिकमस्ति तत्र सुतरामचमन्यना रतितव्या ॥ पयोगामार्गमहर्गमुण्डीकसूत्रे इष्टमियान्मृत्तिकसंचितान्या नीतीश कुर्वत्ति निस्य स्तुपान् । उद्दिश्य या पाशुपाराशयो पि पानीयु दुर्गेषु च कारपति ॥ सिकागया वा पुन कार वावा ये केचिटुद्दिश्य नितीन स्तूपान्। कुमारका कोडिपु तन तत्र। ते सर्विबोधाय भूपि लाभिन ॥ 10 . 1) Passive with active inflection (Whitney $774) Lere possibly due to lali or Prakrit influence 2) The reading of the NS (broken here) appears to be yat stdhraun or yut Bigham The latter 1 hasc supposed to stand for yat sighram 3) MS W (see p 47, note 5 abort)f 22 a 2 Kern, tr p 50 4) The metre 1s generally ākhy inal: but with two irregularities common ix Bardastrepretry the addsaarate syllable at the end xxxkang the metre in fact into Varifast! a) (2) the resolutiop of the ipitial long into two short sylla bles Compare the frequent apapaestic beginning in Engligh black verse' 5) pridal firal A 6) So W , Junān corrupted from Jnana (ef infra) A 7) capi A, but see below - ·94 151b 6 (3) शितासमुच्चय । अनुपूर्व द्रक्ष्यत्ति हि बुद्धकोव्य । पेया[2 ]जलिस्तत्र वृतापि स्तूपे । परिपूर्ण एकातलशक्तिका वा। योनामित शीर्ष भवेन्मुहूर्त। ग्रोनोगित काय तवैकवार। नमोस्तु बुद्धाय कृतिकवार ये हो तदा धातुधरेषु तेयु। वितिप्तवितयि येवाचार ते सर्वि प्राप्ता इममयवोधिम्। सुगतान तेषां तद तस्मि काले। परिनिर्वृतानामय तिष्ठता था। ये धर्मनागापि श्रृणु यु सला। ते सर्व बोधाय घभूपि लामिन । इति । गहाकरुणासूत्रे प्यता तम्बया वाउिशिकेन गत्युदयासरसि मत्स्याकार्पणार्य सामिपं वडिश प्रतिप्त भये त्समनत्तरप्रतिप्त च मत्स्येन निगी भवेत् । कि चापि म मत्स्य उदकसरंसि सत्यय च पुनर्वह एव स वक्तव्यो दख्न सूत्रेण स्थलगतदाउसनिबढेन। यत्स वाउिशिक ग्राग त्य तेन सूत्रलाघवेन जानाति गृहोतो मत्स्य इति । तमेन सूत्राहलीवा स्थनगत क 10 (5) 15 1) te W 2) Hero both NSS read titan 1 W anant is corrected {& ecc manu) lo avani. *3) ruchA 4) crunotsu (?) W [lc form ara lushu alera (92 12) 18 bozewbat sımdar 5) No doubt the Mahubaranā pundarika sūtra Cumpare Naujio 117, (where the Chinese tills u similarly abbreriated) 160 (tr belore AD 431), KE 439, M Vyutp LAV 23 ·95 चतुर्थः परिच्छेदः। रोति ययावामकरणाय परिभोगाय। एवमेव ये सवा बुद्धेषु भगवत्सु चित्त प्रसाग्य कुश- लमूलमोपयत्ति यत्तश एकचित्तप्रसादमपि । कि चापि ते सवा दुष्कृतेन कारयो नातपोपूपपना भत्त्यय च बुढा भगवत्तस्तान्तवान् यौनि शाना समस्यस्तुसूत्रेण ग- होबा संसारोदवासरस उदृत्य निर्माणस्यले स्यापपत्तीति ।। तस्मादेषु शास्तमज्ञा कार्या 'वन्दमानाय मनसा वन्दितव्याः। मपति हिमयकोऽपि । बोधिचित्तवलाद्वन्यो यया मेन इमिडेन महायोधिसवेनापि सता नवका ग्रार्यमुधन म. शरीरेणा प्रणिप्रत्य वन्दितः। नियतार्थ चेदं । पयाध्याशयमचोदनादिपु मनोधिमनपा- निकयुगलनमस्कारोऽनुज्ञातव्य 'सर्वशब्देनात्मनोऽपि यहांत कायमेकत्र वन्य[52 b]7- न्दकब न विरुध्यते । परस्परं वन्धवे नेवालम्बनात् । यत एवानात्वादनादपुण्यभावः। कि च बुढानामप्येवमिष्यते ।मा भूदनवस्था । एकास्य चान्यूनतेति॥ चार्यसर्वधर्मवैपुल्यसमहसूत्रेऽप्यनर्थ उक्त । सूक्ष्म कि मञ्जुनीः महर्मप्रतितेपवर्मा- वारण यो हि कचि-मजुनीस्तबागतभायितधर्मे कस्मिशिच्छोभनमज्ञा करोति। वाचि- दशोभनसा स सहर्म प्रतितिपति । तेन सहर्ग प्रतितिपता तथागतोऽभ्याध्यातो भव- ति। धर्म. प्रतितितो नवति । सघोऽपवदितो भवति । य एव बदौदै युक्तर्मिदमयुक्तमि तिम सढर्म प्रतिलिपति । न मया पथकाचिदः प्रावकयानसप्रयुक्त. प्रत्येकबुढयान 15 सप्रयुक्तो महायानसप्रयुक्तो देशित । तते मोरपुरुषा इमं मम धर्म नानाकरिष्यत्ति । इदं मारकाप देशितमिदं प्रत्येकवुहानामिदं बोधिसतानानिति । न नानावसज्ञया सदर्म प्रतितिपति । इस बोधिसत्वस्य शिक्षा । इवे बोधिसत्वस्याणितेति सद्धर्म प्रतिक्षिपति। धर्मभाषा सस्यास्ति प्रतिभान नास्ति प्रतिभानमिति सर्म प्रतिक्षिपति । धर्म धर्मतया का 10 1) Cf Dh$ 19 and p 39 2) This refers to the pas3ago of the Gandavyaha niready cited at 3614 alore See note there. 3)This clause is added a sec manu ·96 (320- - - शितामगुन्नयः। थति सदन प्रतितिपति । यपगते बुद्धोत्पादे नास्ति धारणाप्रतिसम्म इति धर्म प्रतिति- पति । नास्ति धर्मभागामात्य धारणीप्रसन्न इति धर्म प्रतितिपति। धर्मभागस्य ची दूपयति धर्म प्रतिक्षिपति । धर्मभायाको २ प्रतिपत्तिसपन इति धर्म प्रतिलिपति । प्रमा- देनेनं चोट्यति सहर्म प्रतिक्षिपति । यीपयेन चोदयात सर्ग प्रतितिपति। प्रताचर्यगा 5 शोलविपत्या चोदयात धर्म प्रतितिति । प्रति(o aभानेने संपाट्यतीति धर्म प्रतितिप- ति। यालोको अस्य धनशान सुविदित इति धर्म प्रातक्षिपति । गलोग गलगबुध्यमानः प्रतिवदतोति धर्म प्रतितिपति । अतरसंज्ञपा तवागतशासनं नागाहन इति धर्म प्रति. विपत्ति । सूत्रेणा सूत्रं विरोधपतोति धर्म प्रतितिपति। माधया गाया विरोधातोति धर्मे प्रतिक्षिपति । शतरजमा नाचिदधिनुक्ता चारोति कचिन करोतोति धर्म प्रतिनिपति । १७ धर्माया रस्यावान्यस्यागभिवानयतीति धर्म प्रतितिति । विचतुः काय करति धर्म प्रतितिपति । सलापयन् वदतोति धर्म प्रतिक्षिपति । यास्यास्ति चर्या हास्य नास्ति चर्षेति धर्म प्रतिक्षिपति । इद मूतामिदगनानिति धर्म प्रतितिपाते। योग नास्ति चर्षे. ति धर्ने प्रतिलिपति । यतेन बुद्धवचनसमय उक्लो बालेर घुढयचरसमय उत्ताति धर्ण प्रतिक्षिपति इति हि म मोति मधिदिलोपयति तापढगै प्रतितिपत्ति । धर्मनाक 15 स्येदं वपगिति चित्तपति यदति भितुर्वा भितुणो वा उपासगो या उपासिका वास स सदन प्रतितिपतीत्यादि। पत्रेय चोयत्य कस्यचित्तलपुत्र लयागतस्य परिनितस्य धर्मः प्रतिभाति य. चाधिनुलाना सवानां देशयितुं । तस्या च पर्षदि पाये कलावस्यापि हमरोगगोदेका. अपातो वा सः म त्यागतानुभावेन । तर मापुरुषा योधिसता घोधियप्रतिशा यो. 20 पिसवर पका धर्गतेन्यगरका एवं पश्यत्ति धर्मापदेशोन्यः । गिते । न बुध्यत्त शत। । । 1). marginal glosbp apparently on this ward, ails turktm arrugrams Com furtadkarera unyatril taksharopithalo 'yamkrthapalilainm: 3) requinturtimiałrul uita nire --