Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner

Nav Tatva Vistrath

Babu Sooraj Bhanu · 2011/08

PDF Proofread

Front matter

*
•:
།
r
༢:༣) ཀུil:|:

स्वपसमयपारावारपारीण-वासनसम्राट् नीरक्षाप्रण-परोपकार- কাবিনন্ধলঘামাঘাদম্বিনি- जन्मम.१०२ आचार्य श्री विजयनेमिमीनः गणपदम - सानि.. मुरिषद . .tr

No text on this page.

पुरमा मिसान्तयारस्पति म्यापविशारद शिवदर्य
प्राचार्य महागशाधिगत
श्रीमान् विनयादयहिः
जन्म ४. १९६१ मा. मोगमाR.९.२
गर.. अार.
अगदमे १९.१ ख ३

कादिभागानकारोउगारे पन्दने भाकासनो गुण मानताता स्वारे
अनसिवात सोपणाभी मारेर फरी रघु च भने करे फेश.
मए भाषापर्गणाना पुगलो . तो भाग फोनोग्रारुनी कतार
मापीत करी पमा जेल पुगल होसपी म पाप ..
प्प मग हे अने गुणमाप पाडायोपनी के माहिरोममा
पोश मे मगे जाहेर कोमोपनापत्यादि गारोमा जीससापीर
करनारी मुक्तिभो सांपतकासपो मेरलारु लोकोने मोन भागे,
परन्तु पुक्तिभो पापीन भागा भगरलोए भीमागाराग-दशये-
कालिकति पदर्शनसगुप्णय लिभार्माि फरमान भनु.
पार भादिममाण किमोनो एक सेशमा मा पापिधारय
मानिको उस पद परिनिना कारणभा भनेफ गार.
ना भणुभोप पर कसा भने सेभोन जाहेर करे ऐसे
एकम करना परमाणुभो जरा गुहा मकारे परिणाम पापी गुती
जीपातिापपाना पासे, उपारे भी समझदामो
भपप
निको गाडीने भनादिकापणी गोषणा करो यो
से परमाणुमा भन्नाले भनाला रूप परिवर्तन पामरा.
मी भननीतिभोटे.
মধাবমি বন মন মমিনহান
पार विभाग सपोर्नु पनि कानु
यो, मापने भोगनीपो भाभकरमपी पप भा.
तिदिन भभीम दागर पीजीर भने भगीर प
पो.कन पारिया मगर, मा रिगुणो प्रभाषित
पायो भने परिनामा भिन्नभिन्न सी जी परित
भीमा-पोपने पापा am
PिARE
ARE कनिमा TT रिपार सार.

पामा मयं .२ परणकरणानुयोग मतिमार्ग, साधु थारफ घ- मनो आचार, रिया, शुभारमा केही रोवई, भशभभावमां- यो की रोते निरचई, पोगदेय कम्पादयादि कि, पाप- फनो वागीश पायल्यादि संरना भनेनिराना विचा. रोने पमा रे, गणितानुपोग-जीवाजीरादि प्रन्योनी संग्या, परस्पर सन्न. पापम्पिनि मास्थिति मयादि. ज्योतिषमा मा पारादिनु गणित, दीर, मन, नाक, पिनादिक्षेत्रमान तपा सेनी गली रिग विगत दापि धर्मयानुयोग-महा- पुरषोनी नोरनापालिका पापीमती उत्तमनोति. सदापरण. हामीन इतिहास, दीयाटिर रिचारता पूरिरकारनो अनुभर, साईपरम्नु सानो आदरभार, अमदारारिना परिपथी पतो भमार नो गई साघु, पारसना भाचार मन्ये परतो उस. F PRIार, रिगैरे विचारो सपना . भा पार भनुयोगो की भागबनी सारं गातांगमा प्रप्पानुपयोग परान है.'आपा. रोगमा परमारणानुपयोग.सीपपनिभादियां गणितानुयोग. सातारमोगादियां पापानुशंग पगनापा मतेरे.मानव- मार पण नोरे मुस्ताला दम्पानुपोगान है. नो पर वीना भोगामार्गना ने प्रमा पानी.काज ममिति गति परिपा पनि माना भाहिना नपापा आधाराति सास-मिग दिना रंगनयी गरणकरणानुयोग पर. कापसम्पादित, दो मारामादि मन रिगवां गगिमानुपांग. मरिन मुनि मारामार नपा परिक्षण नरनार पारेको मिरिनार पनि निमारा दोनो EिT मारे मामा..

-~- . धर्मकथानुयोग पण तेमां संगत न के अने तेथीन आ अन्य मह. सद भोगवनारो. जैनदर्शनमा नवतयग्रंथ एटलो यो प्रसिद्ध अने महिमा शाली ले के जेना परिचयमाटे काइ पण बोलयु के लखयुं ते एक "लकावासि मानवोनी भागल सुवर्णवर्णन तुल्य". सूत्रधी सिद्धा. न्त भणवाना अधिकारी श्रावक यसमां पण उत्तमपंक्तिना था. वको नवतररज्ञानयी मुशोभित यह रखा जे माटे. सकल भाग. मोमां पूज्यनमश्री भगवती आदिपां भावकोनी ज्ञानसमृदिनुं . र्णन करता “ अभिगयजीवासीयां उपलद्धपुण्णपाळ आ- सेंक्संवाणिजकिरियादिगरणधापमोपखंवसला" वि. शेपणान्तर्गततया नवतयोनी मुख्यता दर्शाची छे, वली सक. लतवसंग्रह सूत्र समवायांगवीन-श्रुतरस्ननिधानस्कन्ध-दष्टिवाद ना सरणी पुष्ट-तस्वोरुप पर फल भने मुक्तिफलवालो चतुर्योपाल श्री पन्नयणा मूब कल्पवृक्ष पण आ सरयोना मूल उपरम द ययेलो. जुभी थी पन्नवणाटत्तिकार पूभ्य भाचार्य भगगन मलप. गिरिजी महाराजना वचन " स च ते मायाव सर्वभाषा 'जीवाजीयानवयन्धसयरनिर्जरामोक्षाः । तथाहि-अस्या प्रज्ञापनायां पदात्रिंशत् पदानि, तत्र प्रज्ञापनापपराव्या विशेषचरमपरिणामसंज्ञेषु पञ्चमु पदेपु जीवाजीथाना प्र. शापना । प्रयोगपदे क्रियापदे चाश्रयस्य 'कायवाझ्मनाक- भयोग आश्न' इति वचनात् । कर्मप्रकृतिपदे यन्यस्यमरूप. णा। समुद्घातपदे केयलिसमुद्घातप्ररूपणायां संवरनिर्जरा. मोक्षाणां प्रयाणां, शेपेषु तु स्थानादिषु पदेषु क्वचित्कस्य- चिदिति" प्रमण भगवान जगद्वन्धु परमात्मा श्री महावीर म. मुना परमोपदेवरूप अपृष्ठव्याकरण श्रीउत्तराध्ययनसूत्रना मोक्ष. .

मार्गने दरिनार अठावीशमा मोक्षमार्गगति अध्ययनमां पण भाज तत्वोनो उद्देश से जूभी गाया १४-१५"जीवाजीरा य बन्यो पपुष्ण पारासको सहा । संवरो निजरा मोरखो,सन्ते ए तहिया नव 12॥ सरियाणं तु भावार्ग, सन्मापे उबरसगं । भाषणं सहनस्स सम्मत्तं तं रियाहिये ।।२।" तेमन अनूनापूर्वदमपूर्वधर भगरान् श्रीउमास्यातिवाचकनिर्मित तत्वार्यत्रमासाद पण तपोना पाया उपर रचायेल . 'तत्वार्थअडानं स. म्यग्दर्शनम् ' 'जीवाजीवाश्रयन्यसंवरनिर्जरामोक्षास्त- यम्' उपरना बरनोमां पुण्यनर पारनपनो पन्ध. रुपमा भन्न र फरल होतायी नवसंख्यामां विरोध नपी, प्रशमरति, निपटिशलाकापुरुषचरित्रार्गत नीर्थकरो।देश, पोगशावरति धर्मरत्नप्रकरणष्टत्ति, समपसारप्रकरण इत्यादि अनेक प्रन्योमा आ तसोने उद्देशी वर्णन करवामां आव्यु के, तपोनी सतन्त्र पोध लेवा मारे आननचमकरण अनि मसि- द. जो के मा प्रकरण उपर संस्कृतपां अवर्णि टीका-विवरण विचारसारोदार विगेरे, पापायां रया गालावरोष विगैरे भने एनान अनुवाद तरीके भापाशं पचवन्ध विविधस्तनो रासो पोपाइभी-जोड छन्दोबद्ध अनुवाद गधन्यनि- पार विगैरे पणुंज लवायु, छवां पण फालानुमायी पहोछे भागे संस्काभापानु अन्लान, प्राचीन लीनो अनत्र पोप इत्यादि कारणने नशो संलग-दाय भयं विगैरेनी खास अस्यमा ती वे केटलेक अंगे या पुस्तफरी पूरी पडसे पप पारी आ पुस्तक प्रसिट फरपापां भाथ्युं छे. संस्कृत छाया- अन्दार्थ विस्तरार्थ, मास्नर पंदुलाल नानपन्द पामे लगा. र पुष्पपापयोघ यगर्भाधान्न भेदेनोपराशनम्, (तादापंठिः) यो है, जो के- आ लगु मारग उपर प्रस्तानानी भारश्यकता न न होय तो पग मारा उपर अनुग्रह करी' पंचकल्याणकर. जादिसंग्रह' विगेरेना मगेता मुनि महारानी पद्मविजयनीम. राने निमाराविक' मा तदनगन घणोन उपयोगी अ. ने प्रयोना गार हा सम्परागपिनार लसी भाप्यो है, मापान सतनातगोनो पोध भापनारा जयशेयरमूरिकन नयतत्य, दे पानगरिकन नासाने पर अभयदेवमूरिहत नाराभाष्य दे. वानगरिय ममममारपकरण विगैरे भनेकपकरणोडे,मपारि मां काली प्रामकरण पणुं प्रसिद्धि पामेल भने अपन भ- पानमांनी पोली मगार पगेली होगयी मानेन मिर फगामा भए, योना प्रकरणों की मया प्रन्यानसि नात. पनि पैकी केला. भमोर नवयसाहित्यमा ना. ना नफमा एनंगानुराद मार्ग ममिद कर्या छ. नासपना प्रगे. मानी करतां तु मी कांद निर्णय पर शापी नगी नाता टवागराठी एका प्राचीन प्रतिमा माठमी एक गाया नवनाविणारी । अप्पमइनागजाणगाहे ॥ मंपिनी रिओ। लिदियो पिरिपामगरी ॥१॥ दमन थामी श्रीमगरि मागन पा मारगना कती संग ने अगा,परिजी महागननी ममय निगंग करसोग. कर नि-मामि वालागोमागे मा गाया नगानगी भी नगाय ने मज मनारी गागाभी भया होगी श्री. । श्रने र प्रादेमा कानी योगा का नोदर नेर : निको पारी अनुमान गाय, टी बीना TET TE पति श्री वादिषारिविपिन सागर माने गानोगामा भाग. प परथी स्पाहादरत्नाकरान्पनिर्माता जे अपूर्व ग्रंथमा तीनिर्वाण सिदिमाटे लगभग ४२ हजार श्लोक प्रमाणनो भाग हतो पहारा. ज सिद्धरामनी समामां कुमुदचन्द्र सेवा दिगम्बर वादीओने जीत. नार भार देशपां अमारिना प्रवर्तक परमाईत महाराज कुमारपाल नृपपतिबोपक कलिकालसर्वन्न भगवान् हेमचन्द्राचार्य महा- राज विगैरेना विद्यागुरु भगवान धादिदेवसरि महाराज श्रा प्रकरणना रचयिता होय तेस पण अनुमान याय उपरनी गाथा तया चाप ए बन्ने तरफ विचार करता एक वारयता विषयक एंबुं पण अनुमान यह शक के मूल गापा२ना कर्ता श्रीवादिदेव- महि पहारान अने प्रक्षिन गाथाओना संग्राहक श्रीधर्ममूरि महारा- जहोप !!! भी प्रकरणनी मूल गापामो टीका-अमचूर्णि-पालावरोघ विगे. रेनी माचीन प्रतिभोना आधारे २७ जणाय से. केटलोक टवावाली मतिमो विगैरेना आधारे गायाओनी संख्यानो नियम नपी.ते २७ मूल गायाभो पैकी गायाभो मोउसापा, अनीवतभा,२ पु. प्यमावमा, ४ आनलमां, . संपरतासमा, निर्मरा भने । पनवमां, अने१०मासनामा, मोसनापनी अंदर भी साधुर- स्नरिहा अवर्णिपा २ गापामो अधिक से जे अपेक्षाए मूलगा- पाभो २९ याय, एतां पण पठन पाठनमारणापामो प्रचलित होचापी अमोर पण तेज संख्या राखी २७ या२९यी पाकीनी गाधामो प्रासंगिक भर्य याद राखामाटे महापुरुषोए उसराध्ययन- कान्यविगैरेनी पसेपकरलीजणापळे अने आवीनरीत प्रसेपगायाभो मेवीने १४० गापाना नानाव(यान्नवताव)वाली प्रतिभोग खाय ये उपरयो अमोए पण ते ?.४० मूळगायाभो आ पुग्नकने भन्ने अमग भमिर फरी.

पुस्तकना विषयमाटे संक्षेपमा आगळनी प्रस्तावनामां लखार ल होवायी तथा स्वतंत्र विशाल विषयानुक्रमणिका राखेल होवार्य अहीं तेनी चर्चा करता नथी. जो के पुस्तकर्नु शुद्धिपत्र दाखल फयु छे, तोपण दृष्टिदोप या अनुपयोगभारथी अशुध्ध र होय ते पाचकवर्ग क्षन्तव्य गणी सुपारी पांचशे अने अमोने सूचना क रशे तो वीजी आरतिमा सुधारवामां उपयोगीयो, आग्रन्यमा भारतमेदिनीमार्तण्ड स्वपरसमयपारावारपा. रीण न्यायालोक रीका ( सयममा ) खंडनखाचरीका (स्या- यममा )-न्यायसिन्धु-अनेकान्ततत्त्वमीमांसा विगैरे न्यायग्रन्यो, वृहव्हेमप्रभा-लघुहेमप्रभा-परमलघुहेमप्रभा व्याकरणग्रन्यो, प्रतिमामा- तण्डादि औपदेशिकग्रन्थो विगेरेना निर्माता थीतीधरक्षणादिपाटे अखंड अमोघ परिश्रम करी श्रीसंघ उपर अनुपम अनुग्रह करनार शासनसमा तपोगच्छाधिराज सालमूरिसार्वभौम,भट्टारक आचार्य- महाराजश्रीमान विजयनेमिनरीश्वरजीना पदालंकार सिद्धान्तवा- चस्पति-न्यायविशारद- आचार्य महारानश्रीमान विजयोदयसरी. परजीमहाराजे यहोळो मुधारो, यहोळो वधारो, टिप्पण, सूचना, परिशिष्ट विगेरे करी आपी अमारा उपर तेमन वाचा धगंउपर अगाय उपकार कर्यो , ! ॥ वटे आ नरतचविस्तरार्थ केटलो उपयोगी छ ?ते प्रश्नको उत्तर धारक वर्ग उपर गसी वाचकवर्गमत्ये सविनयनम्रपणे" आयन्त आ मन्यने यांची पथार्थ तवज्ञान मेळवी सम्पत्तमाप्ति-रना सं- पादनकरी सिदिपद मेव्यो" तेवी मार्थना करुं सं० १९८० भी संपवरण सेवक- श्री जैन ग्रन्थप्रकाशक समा. पूर्णिमा कार्तिक शुक्ल ॥ मंगलमयपन्यांनी पनि। Fमाप. (Mrfom) .मसाल मरिसर नाशिमार पानाd muTण (Em/h arthrinik ६मार ७ मरमपनि RRIER.. " पिरण • भीमनार १. भीमपनि पीपरपानदार १२ पीरपद भागानगर भोपानस्क्रिपाण " মণি " " १६ " मोगापा ११३१६ तांगमापार्य योरिमय भरपूर्णि लगिरिशिष्प मिापारिक भीविनोदपपरि १मीर भए चीन साग काश्मिा माधो भार २ मा नापी शाणी नामानि-योगशामवृत्ति- सिमामापुरत-धर्ममारणनि-णि वे.. rai भाई, ति " " “ " " (१०) १७ नवतश्वप्रकरण १७ श्रीदेवगुसरि भाष्य १८ श्रीमभयदेवरि १९ १९ श्रीयशोदेवोपाध्याय (प्राकृतभाषा साहित्य) (हर्षवर्धनगणी २० नवताव वालावबोध २० श्रीसोममुन्दरसूरि शिर २१ श्रीपार्षचन्द्र ૨૨ " (लकोपालावरोध २२ श्रीमेल्लुंगमरिसन्तानीय २३ सो २३ श्रीमानविजयगणी २४ श्रीमणिरत्नमरि. २५ (भाषा साहित्य) २६ नवतार रास २६ श्रीऋषभदास | २७ श्रीभावसागर २८ |२८ श्रीसौभाग्यमुन्दर २९ नवसाय जोर २९ श्रीविजयदानमरि ३० नवतश्च स्तवन ३० श्रीभाग्यविनयजी ३. श्रीवियफ विजयनी घोपार ३२ श्रीकमळशेखर ३३ श्रीसौभाग्यमुन्दर ३४ श्रीवर्धमानमुनि ३५ श्रीलुम्पकमुनि- ३६ नवल छन्दोषदभापा ३६:श्रीमानसारमुनि सार ३८ समपसार प्रकरण ३८ श्रीदेवानन्दारि वृत्ति " त " “ " "

( દિનવિન છે
જે ધિગા થર ન ન મ લ જે,
દિન મન તીક્ષા જ છે ના.
હજય હે બવિંદને પન્ન નિન પટના,
“મિસીસ' કંડ મિત શાહને
1,
મને શાનન કિક કિવન્યુમન બિ પીતા બાબતે
અખિલ ઇતિમ દિન થી જાિબ પાજંતિ
* બં ધીમe ના દિનને દહી એ પત્ર :-
બાંટવાને નિ: સમાન નડાલ યાવિકાસના ના મુખ્ય
જતન છે. અષર ને ૧.જીજ છે સાબ - try ,
Trug restri T, ફળ
જિનાઃ બિ.એ.નીય બને અનંતાનપાના "
દર સંસીકન. મારા મનનાર બજેવું છે. તેમ
ખ આવી મળતા તથા બકત દાને. ૧૫,
સાત મનિના પરેિ છે જેની ક.નિખ િનતુ
ક. મમ ના જ.ત્નને કામ કરે છે. જે મ ક મજ
જ મit s fwe g" (૧ી વીતમય કબુએ
ભ, ને સત ને દિત લઇ વાસન
માન કરે છે. અને મને કહ્યું કુમક પર કલી અધિક
મામાર તેને નથી. એ જ રડારને કવન હર મહારાજ કરે છે -
જે દવમગનથી તિત છે. તે નદયી નહિથી પણ
પતિત થ મા. એ સમર વનને મિક,માને પામેલ અને
૨૫. ડાયાવિ સંભવતા નથી તેમજ બ િનિિિ;
દિન જ ભરત મહારાજની મા મુક્તિ પામી , પરંતુ
પાનધી દિન આમ અમારાવિનયન વિયેના પાન
.ખ એવા મમમ ની છે. તેમજ તેજ સમાનના પ્રતાપે
અને જેનિક મહારાજ જેવા કે દિવિ બ.વી (મમઝરિ વિ.
અને મિનિ કnક) કી સમ્માદિ કાવક તરીકે પ્રસિદ્ધિ પામે છે. એ
આ માન જાય સમઝન જ મેળામાં મુખ્ય કા

( પ્રસ્તાવના | છે, અને તેથી તે મુક્તિને આકર્ષણ કરવામાં આકર્ષિણી વિઘા સમાન વાય, એ નિર્વિવાદ છે. ઇત્યાદિ ભાવને જાણે પ્રકટ જ ન કરતા હોય પૂજ્ય શ્રીમદ્દ ઉમાસ્વાતિવાચક મહારાજાએ પણું શીતત્વાર્થસત્રમ સચવાનાિિા ઘણા” આ આઘ સુરમાં સ ગ્દર્શનનું જ પ્રથમ ઉપાદાન કરેલ છે. જેકે અન્યત્રરાશિfka'આવામાં દર્શનપદનું અમદણ છે. થી તેની ( દનની શી જરૂર? એવી વગર સમજણની સંકા ન કરવી યુકે અન્ય વ્યતિથી દર્શન અને જ્ઞાનનું સહચારિપ છે-એટલે જ્યાં ને ત્યાં દર્શન, અને કયાં દર્શન ત્યાં જ્ઞાન હોય છે. દર્શન વિનાનું જ્ઞાન અજ્ઞાન કહેવાય છે કારણ કે “જામિન મતિ કિયા ” એ પ્રમાણે પ્રશમરતિમાં કહેલ છે. તેથી દર્શનને ના અન્તભાવ કરીને “પરિણાં મૌર એમ કહેલ છે. હવે સમ્યકત્વનું સ્વરૂપ શું છે તે જણાવવું, જોઈએ १ "दसणमिह सम्मत्तं । ते पुण तत्तत्थसहवणरूयं { દર્શન તે સમ્યક જાણવું. અને તે તરવાર્થ શ્રદ્ધાન રૂ૫ છે ૨ જિનો સાથેg જિઃ સા સાકરમુક્યતૈ- T (શ્રી વીતા પ્રભુએ કહેલ તને વિષે શુદ્ધ રુચિ એટલે શ્રદ્ધા તે સમારવ કહેવાય ઉનાવાર સાબિત ( તભત પાનું-યથાર્થ ઋ ને તે સખત જાણવું) એ પ્રમાણે અનેક ગ્રંથનું રહસ્ય છે. પણ સમદષ્ટિ વિચારનાં જે તત્વાર્થ વિજ્યક શ્રદ્ધાન તે સમજાપ ક નું કાર્ય, અને મિથ્યાવાદના પશમ વિગેરેથી પ્રકટ થયેલ, ને અનુલ પ્રશમ સંગા ચિનો ઉત્તમ આત્મપરિણામ તે સમ આ બાબત પૂજ્યપાલ શ્રીમદ્રબાહુસ્વામિ મહારાજ કહે છે કે- “ संमतेपसस्थसंमतमोहणीअकम्माणुवेअणोपसमवयसमुत्थे पसम येगालिंगे सुहे मायपरिणामे पण्णत्ते આ લક્ષણ સર્વત્ર વ્ય છે અને તેથીજ મનઃ પયાતિ નહિ થવાને લઇને માનસિક અધ્યવસા શ્રદ્ધાન ના હેવા છતાં પણ અમHકોમાં તેમજ સિદ્ધ પરમાત્મા પણ તે (સમ્યક્ત) ઘટી શકે છે. એ પ્રમાણે જ્યારે સમ્યક્ત હોય ત્યાં કહેલ સ્વરૂપવાનું પ્રદાન કરે છે. અને તેથી તે શ્રદ્ધાન સમ સંભવતું નથી. એવા પ્રકારની વ્યક્તિ એટલે શ્રદ્ધાનવાલા જેને મમક દેય છે. એ નિયમ જણાવવા માટે શ્રદ્ધાન એ સમ્યક 10 * ૧ પાલવના 11 કાર્ય છે તે પણ તેને વિશે સાત જ મરનો પ્રચાર કરીને બધાનને અખાત કહેવામાં આવે છે, ૧-કશસ્ત આત્મરિણામરૂપ સમાન પણ તને પ્રતિપાદન કર- નાર શાસ્ત્રના કાનદાર પાટ થાય છે. કર્યું છે કે– rve, તરસ જ રસ | ” જ્યારે તત્વજ્ઞાનથી સમ- પ્રકટે છે, તો પછી “મારે તો, અળકિ - t" આ વચનથી તત્વજ્ઞાન ન હોય, તે પણ જે ભાવથી જીવીતરાગ- પ્રભુએ કહેલ પદાર્થ સ્વરૂપની યથાર્થ પ્રહ રાખે તે છ સભ્ય હિ કહે- વા.એ વાત કેવી રીતે સંભ ના સંબંધમાં મહાપુરુષોનું સમાધાન છે કે જ કિ ઇસદ વચન જ્ઞાનના અwવને કહેનાર નથી પરંતુ વિસ્તારપૂર્વક તત્વકાનની અપેક્ષાએ અજ્ઞાન ાં અજ્ઞાન ) અને જણાવનાર છે. એટલે જે ર-વિસ્તાથી તને જલ્સતો નથી, તે પણ જે ભાવથી વીતરામ અન તત્વેની યથાર્થ મા છે, તે તે સમ્યગ્દષ્ટિ કહેવાય બંન-જેમ ન હોવાલાની અપેક્ષાએ એકી અદ્વિવા નિધન કહેવાય, તથા ૭ વમવલે માણસ પણ જેમ વિશિષ્ટ વન અને વસ્ત્ર રહિત કહેવાય તેવી રીતે તનું વિસ્તારથી દાન ન હોય, તે પણ "तमेष सर मिस्सक जामिनि पवा",तपा"णमेष निग्गंधे નજર મર જગદિશભ - જન્મ મહાનવલા ને સમ્યગ્દષ્ટિ કહી શકાય અને તેમના માનીએ તે દર્શનના અભાવે કાન અને તાનના અભાવે ચારિત્ર ન સંભવે અને તેથી મોક્ષ કેરી રીતે પ્રાપ્ત થશે તે માટે ઉપર કહેલ વાપવાલા મહાન યુન ને સમાન હેયએમ અંગીકાર કરવાથી જ વિનર જ્ઞાનદિન મમતુ આ મુનિ મહાત્માની અમોમાં મુક્ત કહેલી પરે છે. જ્યારે સર (તમાન) એ મુક્તિનું પરમાર એમ માબિત થઈ સુ, ત્યારે હવે તેનું સમજું મહાબલિ શી રીતે છે ને —ાવવું અતિસયિત છે. પપદ સર્વ મીનીકર મહારાજાએ સાલ પરિષિ સુધા- સમાન વધારા નર થી નાનનું તત્વન વ્યાસ,ચર બારસ, હિંગને હર્ષનુપમ એમ ચાર અનુગ સર્જિક . અને તેજ રે પૂજ્ય શ્રી ગણપર મહારાજાએ જાતિના પ્રતાપે કી બારા િaો ગુચા, ક.મમય વિરતાના કામ નિ મંદનાદિ કારને શી સમમ સમાજના ગજબ (૪) N પ્રસ્તાવના : ઉર્ષે પૂજ્યપાદ જગર શ્રીમહાપરિક્ષિત ર મહારાજાએ જોક સિંહા તેમાં પથ પથ અનુગ દાખલ કર્યા જેમકે શ્રીમત્રનાંગામિં દ્રબાન- યોગ. સર્વામિ તથા શ્રી પ્રપ્તિ વિગેરેમાં ગણિતાનુ. શ્રીમ- ગામિાં ચણાનોમ, શ્રીદતાત, ઉપાશદશાંગ, વિપક્ષના, હરાયન વિગેરેમાં ધર્મકથાગ. તે ચારે અનુગમાં પણ વિશ કરી સમગનને માટે દ્રવ્યાનુબ ઉપયોગી છે, કહ્યું છે કે-" fs હાજ” દ્રવ્યાનુગમય સિહાનો પણ સહુવમ શિવાય અન્ય- વર્ષ લાભ લઈ શક્તો નથી. કારણ કે-રક સિદ્ધાજાના અભ્યાસમાં કારણ ભૂત હનની ક્રિયા છે. જેમાં સાવજ અધિકારી છે, તે પણ છે વીને તેમાં કહેલ ભાવેને બેધ થાય, ને સાર પાપકાર ધુરીશ પર્વ- વાવ ભગવતિ તા-ધર્મસંમનુિં પ્રવચનસાર પંચમહ, કપતિ - પ્રકાશ, વિગેરે પરમ. પરનું તે અન્ય ઘણા- જ વિતી ગંભીરવાલ, ગણગમ્ય અને સંસ્કૃત પ્રાપ્ત હેશથી વિરોબુદ્ધિવાલાએનેજ ઉપકારક છે. તેથી મત- બુદ્ધિવાણા ને ઉપકારાર્થે તેજ પ્રાચીન મહાપાએ હવવિચાર- ન ક ( બિયાર્વિશિકા ) સમડ-સેકસમાન વિચારચાશિ આ પ્રકરણમ બનાવ્યા. આ તમામ પ્રકારોમાં પણ સમમ જનાબ- િિા કરવાને સક્ષમ સંપ્રહ અને ગહન રીસોરી બે વિગેરે સાધન મેપન્ન મા મીનાત પ્રકારનું જ છે, જો કે પ્રકરણ પ્ર પરિબિનગા- થાઓનાવા હોવાથી પાઠ કરવામાં અને બ ભ લઈ શકાય તેમ છે. તે પ મારંવાલા દેવાથી ઇવ માથાએ પાઠ કરી ગયે, તેની સમજ વિ- મેરે ભક્તિ સંગીન હાલ મલી ને નથી. માટે જ પ્રાચીન મહાપુએ તે તે અને ઉપર નિજાએ વિર બનાવી તેનુ સરનામાબ- દેવીના માટે પ્રાચીન મહાપાએ બાલાવડના વિને એ લખ્યા છે તેમાં પણ પ્રાચીન અને જાની પવિનાને લઇને સ- નહીન છે અને કબ હજી સકતા નથી વકી મમમનુપ્રસંગ મા- ન છે. એને માટે અનેક યજેની મદદ તો પડે છે પસી - ને તેને બી પ્રા નિત્તા તથા તેના પરિશિષ +રિત્નમમ બાર પકવવમાં આવ્યા છે. હરસ-રુદની પ્રતિકાય છે. પ્રકા જનાર જ: અમર છે. ૧-૧થાનિખ અકળ છે ઈશ્વરનું થઈ જતુ .--જન્મ જરા અને માપ જ આ પ્રસ્તાવના (૫) હારથી બમ બપોર સંસાર સમુદ્રકિયામકનીયામેની મેથી નંત પાગલ જેવાલધી વાર દિ મુનિના બર્મ અને અસર એનો અર સર ક અસમ નિર્જરા હેલા નિદાનથી ગ્નદાર ાિં આવેot ને બાહિરણને અનુસાર તથાસ્મતાને ક્લિક થથી પર થયેલ અધ્યવસા૨નું નામ યાતિરણ કરાય છે આ બધાસા સાગરેજ ડી સ્માણ લિવિને નાકર- નાર છે. તો પે પાંચમા અને શિવાય નારલી દિન કરે છે તો કને પન્ના મનમાં એ મૂન છે કે પછી સામvમ કણ સ્થિતિવાલા કરે છે. એટલે જે સ્થિતિને ના કરી ગાડી કોમ અમાણ સ્થિતિ કરવી, એ પ્રથમ છે" અને કમાણ ચિતિહા જે વિશિષ્ટ અપાય તે પ્રાનિ અને ઉનના સમયે પૂર્વ ને સમયની વિધિ કા અનંત વિદિ બે અભિય અસ્ત સમજાય છે. અમનો જ સ્થિતિ ટેક્ષ % કરે તેનું વર્જન કરવો. ના ઉve કરવા પાઝે સ્થિતિ નાજનું મરણ છે -જેમ માની ર લાગે ડર કરી તેનાં ઉપર રેડ મને દર ર.એ - c સ જ નહિ, ને દર દેલ મખ ર્ક સ્થિતિને હાજર 4 વિના અન્ન દિન કટ થતું નથી. પ્રખએ કે પકડી ક વ » કે તેની સામે 1ણ સ્થિતિને પાછે, તે તે કટકા કેશ અંબે માં જોઈએ. બને અને તે એક પ્રાણસ.ના મા " પતિ જાણે પરી ના હિતને ન કરવું કે જે તે વાત જો રને જળી છે! અને જે તે સંરે છે . ઋિતે જ છે ને કર્મ તe: htra મન મી 'ના' ૧ અને એકી વુિં ને માં નહીં, તે અપિ = એક છે, ને ઉત્તર-અકાલનો ન બે રંગ છે. જેને આ N પ્રસ્તાવના | અમારા પ્રતાપે બીમવામાન વિગેરેના કાને અપકમાં મેપ પણ મેલી ક છે એજ અપાય શિષી અનિચિત એ સર મેન સ્થિતિની અના-પ થાય છે. તથા નાના ક્ષમા પ્ર- માન તીવ્ર અષના પગે નિકાચિત બંધનાલા ના પ્રિતિમને પણ પણ થઇ શકે છે, કયું છે - Traftrernaો છે mirrif મજાજ, અર્થ કરીને અનિચિત ભલી સર કર્મ કાતિને એટલે તેની સ્થિતિ અને બે પાને પરિણામના પગે પણ થઇ શ છે. તાત્પર્ય એ છે કે જેમ જન જ સધી ચાલે તેટલું પણ અનાજ પલ્સ બસ્મકબાધિના મેગે છે મામ અલ્પ સમયમાં ખઈ જાય. એટલે તે ધાન્યની વર્તમાન સ્થિતિને નામ જ નથી. પરંતુ બાપિના ભલગી બર્થ ડે કાલમાં ખાઈ મા, તરી રીતે લોબી મન સુધી ગવવા લાયક ઉમે પy- ખિના વેને પૈસા મમયબા મોમાય છે તથા જાવ. માં નાખી ઉર ધામ થિી કી રાખીને, તે તે જ નમ મમમમન પર ૧ છે. તેની રીતે તે પ્રકારના અનિશ્ચિત - મેં ન બનવમાદિ માનવીને એને અ૫કાલનાં ભેગવા, એમાં - કામ કરે નથી. મન નીજ અમાધાઇલન જળ છે તથા છે લવ ના કનની નિક ના મુખ રમના ધરે છે, જેમાંનુમાન નંબનું બટન ન અબ જ જે.એ. કર્મના “rrr જાનr -૧ નન. સ્થિતિમ.. રમક, ૪ કામ મેન ૧ મેગાવ “અનrfrfજ વયને કામે. ને જે છે અને સ્તનના ભિતિ અની બાએ નrી. કારનું કેદ કનન છે અને ન કરે છે. તમનભ, ૨ - ૫-૧, રન કમાન ગિલ ક ક અલબ એજનું છે . આ ની નિતિ અનુભા વિરે થાવ છે અને આ મામ ખેઇનકિમ નખ અનભવ કે બિના તે નિત કરી અને માત્ર છે અને તે છે કે આખા ના બિજલ મન ન થયુ છે. તે પણ છે - - - - - વાસ્ના ભ મળી છે અને ને કિ ઇ . - કિન્સ થી કેવી -સ -- ( પ્રસ્તાવના છે તિ જ રમ-ધાન દેવી સતા નાશથી રિપતિનો નાશ થાય થાય છે, ની જે મે જેવી રીતે બધું તે માં ની રીતે જ અપ બોકનું પનું હાય, તે અબ કમેને લય નહિ થી વિધિપૂજાવિ. પાન અર્થ છે. પરંતુ તેમ તે જ નહિ, તેમજ તે બાએ મુનિશાની ને પણ ટર્મ તે તે વિકસ્થિતિમાં ભોગવી નન નનન કને બપ થવાથી મુક્તિ કરી ન બેસે. મીડાભu પસ્થિતિવાનું કર્મ જ નીરસ કરી ને માય છે, એમ માનવું એ અને તેજ અખાબા રાપના જિન અાપી બિન બિન ગતિને અાપનાર ખેલ કર્યું ને બાપ પણ મનામાં પ તે પણ ગુખપતમ થતી નીત્રની માં ને ક્ષય થઈ છે છે, તથા જે કર્મ બંમરે સા ની જનતાને વેબ પરિણામ ખે છે, તે રીતે ની એક છે –-કર્મબંધના કરક્ત અખતયાયથાન વ્યાNિયમાં BSણ કરી ઉપન્ન થતાં સમરિની મરક વિચિત્ર હેવાથી રિપનિવસને ઉજાબ (m) કરી શકે છે, કે અમે બેય કાલના પ્રમાણને બ વમળ થાનમાં કેટલાક સોપાન ( સ્મા સ્થિતિ અને વટ થઈ શકે એવા કપાં કારણ છે. અને દવાઓફ સાયસ્થાન નિપમ કનને ઉત્પન્ન કરનાર છે. જે જે જે અતિસાબથી ખું હેય ને તમે તે રીતે અનુભવાય મામાએ સ્વિતિદેવાથી ના, અમદે અસલ પાસ્તા નથી,ી એ જ વિચારણોથી કાકા દેખાય છે, જેમાં પણ હિટ એ જ શાસ્ત્રને સાથે અભ્યાસ કરું રહા હે નાં પ તેમાં બુદ્ધિની તમ.થી એ પરે છે તથા જેમ અમુક એજનના લાંબા માર્મમ હજુ પણ એક સાથે ચાલ્યા કે, નાં તેમના નિી તસ્તનાથ થશે સામા કાબે થાય છે ( કઈ એ અને ૪ ૫ પહેરે તેવી રીતે વશ એ સમાન સ્થિતિનું કર્મ બંખ છે તેમાં પણ પરિણામની તતમતાથી અનુભવાય બુ બુધે દેખાય છે કવિ જ શિક વિચાર વિશે exuસ કરે અને પછી પણ આ પ્રત્તિકરણ તથા આગવું કહેવામાં આવનાર બને કારણે છે દરેક કારખુ અનર્મપ્રમાણસ્થિતિ જણ તારણે કરણનો સમય પાલક પનું અ ત પ્રમાણે છે પરંતુ તે દરેકના કરતા મે જવું આ x નિકચ્છ રથ તથા મધ્ય અને પ્રકારના જ હોય છે, (૮) ? પ્રસ્તાવના : કમસ્થિતિની અવિના કરવાના સંબંધમાં ધાન્યના માવા દાન્ત શાસ્ત્રમાં બતાવ્યું છે કે-જેમ એક માણસ ખાવામાં પડું છે અનાજ નાંખતે જાય, અને વધારે વારે કાઢતે જાય, એમ કરતાં કર કેટલેક કાલે તે ખાવામાં ઘણું અનાજ ઘટવાથી ધન્ય બાકી રહે છે. તે કાવ્યજીવ અનાભોગસ્વરૂપ આ કણે કરી દીધી સ્થિતિને નાશ અને આ પસ્થિતિને બંધ કરે છે, એ પ્રમાણે કઈક ભવ્ય જીત આ કરણે કરી સ્થિતિને લ.ઇન કરી અશ્વિથાનની નજીકમાં આવે છે આ કરણ બીજું નામ “વૃત” છે. કારણકે શેવ કરોથી પૂર્વ-થમ પ્રય છે ઉપર કહેલ તે વાન સુધી અભવ્ય પ્રાપ્ત કરવા કર્યા નિને લાધવ કરી અનીવાર આવે છે, પરંતુ તેઓ તેને ભી શકતા ન કારણકે તેઓ રાગાદિપરિણામને પાછા લાવવાના કારણભત વિશિષ્ટઅબવ... પરહિત છે અને તેથી જ એટલેનિયમહનીયની સર્વોપશમનાન કરી શકવા એપથમિક સમત્વ પામી શકતા નથી. અને તે સ્થળે તેઓ સખને અક અગેય કાલખધી રહે છે તેમાં કઈ જીવ નમ મુનિ મહાત્મા ની ચક્રવર્તિ વિગેરે રાજાઓએ કરેલ શ્રેષ પૂજ, સમાસ, સન્માન જોઈ અથવા તીર્થકર ભગવંતની અનુપમઅતિશય અદ્ધિના દેખાથી અથ ધર્મસુખની અભિલા પ્રોજનથી પ્રવજ્યા મતળ કરી દ્રવ્યથી સાધv= ઉ સીને પિત ની મેટાઈ વિગેરેની અભિલાષાથી પ્રતિલેખનાદિ ક્રિયાકલાપ આયરે છે. અને તેથી તે ઉત્કૃષ્ટથી નવમા પ્રવેય સુધી પણ જઇ શકે છે સાચું કે બચારિત્રને મહિમા ૫ અપૂર્વ છે. આ બાબત પચાસ ટીકામાં કહ્યું છે કેન્સરનું જ પુણે જિજ્ઞાસુ સાપ જો માનો કે જો જ. fમો કો ના NR जे सणवायएगा, लिंगरगहण करिति सामन्त । तेसि पि य 3 કાગો, ૩જો કાર = મ ર ] અને કોઈ અભવ્ય નામાં પૂર્વ સુધી માત્ર જાણે છે, તેથી જ તે ભુતકામાવિક છે શકે છે. કહ્યું છે કે–તિરુપૂજ, રાગ સુપHirs, as yet for men (જffer અયિસ્થાનના નજીક પ્રદેશમાં ) તે અમે પૂધિરબ્ધિના અભાવે આ જાણતા નથી. અને તેથી જ તેમનું મૃત તે વ્યયુત છે. વલી કે બિયતી ભવ્ય મન્વિદેશમાં રહી કાંઈક ઊ દશપૂર્વી બબુત વે છે. તેથીજ “મિથાસ્થિતિ કાં ઊણા દશપૂર્વ સુધી યુત પણનિયામુ - { પ્રસ્તાવના | દેવ છે જેમાં ભજન કર્યું છે કે- સપિ, નિયા મે તુ હૈ જા ! ધિસ્થાનની નવમાં આવેલા કેટલાક પર જ રાગી જાવટથી માયા નાં જ વસે છે, તેમજ પૂર્વની મરક સ્થિતિ છે બધે છે. અને કેટલાએક અવ- સ્થિત પરિણામ અને તેજસ્થ રહે છે. તે સ્થિત જસ્ટિમ- નાના હોવાથી કર્મોની સ્થિતિ એછી તેમજ વધારે ત: નથી અને જેમને અર્ધકુમલપરવાહમાં એક નિશ્ચિત છે, એવા ચારે તિ- જ સખનિક કહાની તક સમાન નાના નવીન અબના દસમૂહે કરી પબિન કરે છે. જેને ૭ મેટા નામ રર્મવાની થી જ માણસે પોતાના સાથી સાથે ની ચાલના ચાલને તેને પારના દરવી અમાં જવી પહોચ્યા. ત્યાં માવતાં તેઓને બે એરિએ . એક માણસ બયમ ૫ હાલ ગ. આજ બસને રોરાએ જાશે. ત્રીજો મરણ બલવાન હેથી તેઓને કરી અડીને ૫ર ૫ મી ડઝનમરે જડે. દષ્ટનની પટના પ્રમાણે - ત્રણ માસ તે સારી છે, અહી તે સંસાર, મા તે ની તોપ સ્થિતિ. શોના રાષ્ટ્રનું ભયંકર સ્વાન તે મજિસ્થાન, બે વાર તે ૧પ જેથી નવમી પર માણસ ને મંદિરમાં આવી ખરાબ હના બે પાને પરી સ્થિતિને ધનાર , તેમજ ના જમાં આવેલ માણસ ને રાદિથી વાસ પામેલ યિનો નખમાં રહેલા ત, વિકરિણામને અને તે દર પ્રયિને ભેદ નથી. અવસ્થિત મહેલથી તે નથી. તથા દરનગરે પડેલ પt- કમિ મમ તે અર્વાસે કરી અને દૂર કરી સમઝીમ પામનાર - ૪ માં અનેક નાની અણાએ ક સમયે અસં- તેમના પરિમિક અવસ્મયને કામ કરવા છે. તથા સમયની અવધિથી આ આગના સમયની ખનંતી વિશુદ્ધિ દે છે. તેને ૨૧cવ દરવનાર બે રૂપનો વિરક્ષા ધીમે- પ્રકૃતિની જરૂરી. વિશે વિશિષ્ટ અલ.ના અભાવે સ્મિક કાદ ની. તેજ ખા રણ વિસ્થાના રસ- વાલા અણુમાન અને કાર રર અમને કંપે છે. તથા હિબિ જ પર્વ સમયની અને એમની અસલ ભચે હમ જમા આજના સમયે કરે છે. એ પ્રમાણે પ્રસ્થાનની દમાં કામ જ કરી ને કી રીતે અને તે સંભ - (૧૦) | પ્રસ્તાવના હવે ૨-અર્વરણ- જે વ્યવસાન પડેલા ન કરેલાં એવા ૧ સ્થિતિ, ૨ રમવાન, ૩ ગુણ, ૪ અપિરિતિબધ- આ ચાર પદાથે થઈ શકે તેવા નવીન અબવાનું નામ અવતરણ છે. જીવને પિતાના હુકમથી જ થયેન્ન કર અને મજબુત, તેમજ લાંબા કાળની ઉગેલ ગુપ્તવાસી ગાંડ જેવી દુખે કરી મેરી શકાય એવી અને પૂર્વે નહિં ભેદાએલ રાગદેવને પરિણામ રૂ૫ ગ્રંથિ છે. આ સ્થિને ભેદ કરવું તે અપૂર્વકરણનું ફલ છે. હવે મ િભેદવા માટે આ કરણમાં પ્રવેશ કરવાની સાથે પ્રથમ સમયથી માંડી સ્થિતિધાતાદિ ચાર ક્રિયા કરે છે. 1. સ્થિતિધાત- સીધીલાઇન ૧૫ સત્તામાં રહેલિ અંતઃકાકડિયા- ગરોપમ પ્રમાણુ સ્થિતિ સંબંધિ ઉપરના ભાગમાંથી વધારેમાં વધારે સેંકડો સાગરેપમ પ્રમાણ અને ઓછામાં ઓછા પાપમના અસંખ્ય ભાગ પ્રમાણ સ્થિતિખંડને ઉછેરે છે. એટલે તે ભાગમાં રહેલા કહેલ પ્રમાણ સિનિ લt કર્મલિકોને ત્યાંથી ઉડાવે છે. અને તેઓને નીચેની પ્રથમ સ્થિતિ માં રહેલા દલિકો અનુભવાતા નથી, તે સ્થિતિમાં ગઠવે છે. આ ક્રિયા અનામું હર્તમાં પૂરી થાય છે. તે વાર પછી પ્રથમ સ્થિતિ ખંની અનતર રહેલા- જધવા સ્થિતિખંડને અંતમાં કરે છે. અને પૂર્વની માફક લિ પ્રક્ષેપ કરે છે. એ પ્રમાણે અપૂના કાલમાં હજારો સ્થિતિ ખંડના દલિકા ઉઠાવી નીચેની સ્થિતિમાં દાખલ કરે છે, તેમ કરતા અન્ના પ્રથમ સમની સ્થિતિમાંથી સંખ્યય ગુણહીન સ્થિતિ થાય છે, એટલે તેટલા પ્રમાણ થિ- તિવાલા દલિા તે ભાગમાંથી ખાલી થાય છે, ૨ રસષાત અરબ પ્રકૃતિના સત્તામાં રહેલ રસાણના અનંત- ભાગ કરી તેમના એક ભાગ શિવાય બાકીના રસાસુઓને અંતકાળમાં નાશ કરે તેવારપછી પહેલા ત્યાગ કરેલ અનંતમા ભાગના અનંત બાગ કલ્પી એકભાગ શિવાયના શેષભાગના રસાયોને અંતર્મહત્ત કલમાં નાશ કરે. એ પ્રમાણે- વિક્ષિત સ્થિતિ તના કાલમાં હજારે રસધાત થાય છે, અને હજાર સ્થિતિઘાત અપૂર્વ કરણમાં થાય છે. ૩ ગણિ- ઉપરની સ્થિતિમાંથી લાવેલ સિકોને પૂર્વ પૂર્વ સમય કરતાં ઉત્તરોત્તર સમયમાં અસંખ્યયગુણ ઢિએ દાખલ કરવા તે. * અભિનવસ્થિતિબંધ- આકરણમાં શરૂઆતથી જ માં દરેક સમયે પહેલાં નહિ કરે એ પvમના અસખ્યભાગે કીન તિબયર તે પ્રસ્તાવના | (સ્થિતિવાતાદિ તાપ સમજવામાં નાહ્મ-પુનાનિનું દાન સુગમ છે) આ કારમાં પણ દરેક સમયે અસય કાકા પદે જમણું અથવ- સાય સ્થાને છે. આ રીતે ચાર કાર્ય કરવાહારા મ4િ બેદ કરી ત્રીજ અનિતિકરણમાં પ્રવેશ કરે છે ૩ અનિતિકરણ- આ કચ્છમાં વન વિકાલવ ની સમાન સમયમાં પરિણામવિશુદ્ધિ અનિરુત્તિ- દેકારવિનાની એક સરખી હોય છે તેથી આ કરવું અનિરિ એવું નામ છે. માન સમયમાં એટલે ઉપર કહેલ પરિણામવિશુદ્ધિ કનર સમોમાં પર્વના જેવી હેતી નથી. કારણ અનંતગુણી કહેલ છે. પરંતુ વિવતિ કે પણ સમયમાં ત્રણે કાળના બની પરિણભવિણહિ એક સરખી દેય છે. તેમજ બીટ રીતે એપણ અ યા- ય છે - જે અધ્યવસારે સમય ભાળ્યા સિવાય પાછા નહી, એટલે જેના કાખ થવાથી અમ્ય મન પામે, તે અનિતિકરણ કહેવાય ર કલા પ્રમાણે ત્રસે કરની અનુક્રમે જ પ્રાપ્તિ થાય છે. જેને માટે કહ્યું છે કે- “ if I 4, 8 Tvમો મળે ધક્કા अनियष्टिकरणं पुण, मम्मतपुरकराडे जोये ॥ १॥" આ અનિતિકરણના જેવા સમ છે, તેવા તેના અધ્યવસા અને ને પૂર્વ સમયની વિધિથી ઉત્તરોત્તરસમમાં અને ગુણવિશુદ્ધિ- વાવા જાખવા. તથા જેમ અર્વકરણમાં શરૂઆતથી જ સ્થિતિવાદિ ચાર કાર્યો કરે છે. તે રીતે અહીં પણ તેમણે કરે છે અનપ્રમાણસ્થિ- તિવાલા આ કરના કરેલા સખત ભાગમાંથી ઘણા ભાગે વ્યતીત થાય અને એક સમાન ભાગ બાકી રહે ત્યારે સીધી લાઈન રૂ૫ મિયાતની સ્થિતિસંધિ નીચેને અન્તભાણ ઉદયાવલિને ભાગ છેડી છે ભાગમાં અમર કરણ કરે છે. અંતરકરણને અર્થ એ છે કે- અન્તર્યું નકલી મરવા લાયક એવા મધ્યભાગમાં રહેલા દલિને પ્રથમ સ્થિતિ અને દિનીય સ્થિતિમાં દાખલ કરવાના કારક્ત જે ક્રિયાવિશેષ અથવા અને બતમાય ને તરકરણ કહેવાય. આ અંતરકારની નીચેની સ્થિતિનું નામ પ્રથમસ્જિનિ તથા ઉરની સ્થિતિનું દિનીય સ્થિતિ નામ છે. તથા આગળ મવા લાયક અંતર્મપ્રપસ્થિતિવાલા એપિસમિક સમઝર્શનને મિ- અડલના પુ. વિન ન કરે ને સાફ અંડકાવ પ્રમાણ અંતરણ ક - આ અંતરકરણ કરે ત્યારે મિથવની સ્થિતિના બે વિગ પડે છે તેમાં ૧ પમસ્વિતિ અંતર્મુડમાણવાલી છે. ૨ દિની સ્થિતિ અંત:- (૧૨) | પ્રસ્તાવના | ડીિ માગપમપ્રમાણ જળવી. તથા પ્રથમ સ્થિતિમાં વર્તમાન જીવી- પ્રોગથી તે ( પ્રથમસ્થિતિ) ના વિદ્યાને ખેંચી જે ઉથાવલિકામાં ખલ કરે, તેનું નામ “શ્રીમ્સ’ અને દિનીય સ્થિતિમાં રહેલ દલિકોને તેજ (જીગળ પાગવડે ખેંચી લાવલિકામાં દાખલ કરે તે “આગલ' કહેવાય Mામાલ તે ઉખ્યાને એક બે છે. ક્રમ ઉડે પ્રથમ સ્થિતિને ભાવ મને ને જ્યારે તે સ્થિતિ બે અવલિકા પ્રમાણે રહે ત્યારે આગાથા૫ કીગ્રા પ્રવર્તતી નથી તે પહેલાં તે અને ગુણ િપ્રવે. તે મને મારા મિત્રતાને બિરમવાન અને ઉદી જ ચાલુ છે. ત્યાર મસ્થિતિ આવલિ કાલ બનાવ્યું ત્યારે નિયાને સ્થિતિઘાત અખાત અને ફરી પબૂ બંધ પડે છે તે બાલિકામાં રહેલ વિકેને દિવસે અનુભવે છે, તેમાં પ્રથમતિઓ નમન મિથ્યાત્વત્રિકાને ખબર છે, તેથી તે નિમ્બાકિ જાળવે. મિયાત્વની પ્રથમથિનિકાલના મમમમ એટલે અનિછનિકમ્બને છેષા સમયે બીજી સ્થિતિમાં રહેલા ધાને માનવના કાને અભામની તનમતાવાળા ત્રજ કરે, “ જે વારિસ, સિમા rm જમજ ઉદબve, fast firm ૫ ૨ ” અર્થ - તે કાવે અટલે જે સમયથી અનન્નર આપનિક સમઝન પા- મળે તે મને મળવા નથમ વિનિના છલા મમ નિયાભાભાં રે , બ.ક સ્થિતિ રહેલા કમંદલિકોને અનુભાના વિધા થક, અN તે નિકે તે મખ- એકની જ છે. અને તે દેગ નિયતિ છે. કબુકે તે પ્રકૃતિ - તેલ એ ૦િ ૮.૧ " દેને રે કે છે પરંતુ મામાન્ય પ્રધાનને રન તી. નવા ૬ વિકે. તે નિમિતીયને જ અને અગલિક તે નિ.ની જ બને છે તેમાં વિનિ છે. જમ્મુ ૨ નાં 4 થડનને ધન કરનાર રબ છે. નવા rrrr हिमेशा पमममाहिती नाद विधि fiyat , * sv sw, for - - કબપી તેને ને અનિય છે, અને 2. - ૨ ને . --એક બr of fકર જ મra ft frr fજ.

પ્રસ્તાવના : (૧૩) નો પત્ત , , , " પ્રથમ સ્થિતિના અમલ- હમાં કરવા કહ્નાર સંસારિક માલિકને અનુભવ ચાલુ હોવાથી નિબ: હેપ છે કારણ કદમ સ્થિતિના કલિકોને જ્યારે સપનું અનુભવો રહે, ત્યારે અંતરકરણના પ્રથમ મળે એનાધિપતિને દુરુના જપની મા- રક મપાર આનંદના કારણ અપરમિટ સમય અનાદિ મિથ્યાદિ જ પ્રાપ્ત કરે છે જેમાં સાતે પતિ ( અનંતુય મોડરિક ને પ્રતે રય તથા રાય હું નથી અને એ હેતુથી તેને તત્ત્વાથવની ત્તિમાં અપલિક સમા કહેલ છે, અને તે હેતુથી દિન, અમિદર્શન તે ભ:વસમકર દેવ છે. એ પ્રમાણે અનાદિ બિપિ જ અવમાં પમિક દર્શન જ ને, એ અભિપ્રાય પ્રકારને છે. કારણકે તેને ઉપર કહેલા કમ્મી ના આદિના પડેથી આપ- મિક સખ્યક ન પામવાના પૂર્વ સમયે અથવા પામ્યાભાઇ ત્રિજ કરે એમ સન છે. આ પણ છે કે- “ પુરૂં કરશો પુતિ! નિજ ને ઘifમ જ મા અને હિનકારન અભિમાપે છે અનદિ મિયારિ વ વિશિષ્ટ અવાજાતિ સામગ્રીના ગે અપાર વિજ કરે. તે વખતે સમાજનીયjજના ઉદયમાં વર્તમાન ને છત ક્ષમિક દર્શન પામે છે. અને કેઈ અનાદિ મિયાદ િવ ત્રણ કિરણ કરતા પૂર્વક અંતરકરણના પ્રથમ સમયે જે માનિ ન પામે, તે તે જ વિપુજન કરે કે- કે તેની સ્થિતિ છે. અને તેને ઉપથી છ અવાવ, તથા ધન્યથી એ સમય કે પછી રહે ત્યારે તે જમીને અા મિથ્યાત જ એ. આ બાત કીકલ્પભાથમાં કહ્યું છે કે હું મારી જ सहाणे न मुंयप लिया । एवं अकपतिपुडी. मिचिक्ष उपthis w{ ન સમૃતના રોલમાં પ્રવિણદ્ધિા જ દેશવિવિ એવા અવિરત પણ પામે છે ક - ૩ીિ જો કિ જડ ફિf ev, - भावपि सामायनो पुमन किपि लो। यो मे કે ડાન્તિઃ મને જેમ પ્રથમ મુખ્યતન લામમાં ત્રણ કલા, તૈમ રેરિત અને સર્વવિનિના હામમાં ત્રણ કન્ન કરવામાં આવેલ નથી, કારણો- અપૂર્વ કચ્છના મસઅપેજ ને એમાંના એ લાભ લેવાથી અનિતારણ છે. જેમ છે તથા તેને લાભ થયા પદી અંડર ધી વક ઓર જ દેય છે. તેમજ જે નિરમ બને તિરાને - (૧૪) IN પ્રસ્તાવના : ત્યાગ કરે, તે છવ કરણ ક્રિયા કર્યા વિના જ કરી વિરતિ પામે છે. અને જે ઉપગ અવસ્થામાં વિરતિરહિત થાય, અને તેવી જ રીતે મિયાભાવને પામે તે જીવ જાન્યથી અંતર્મુહર્તકાલમાં અને કટથી લબે કાળે પણ પૂર્વે કહેલ કરણની ક્રિયા કરીને જ ફરી વિરતિ અંગીકાર કરી શકે, એ પ્રમાને જાતિવૃત્તિમાં કહેલ છે, સદાનિકમને- જે જીવ પામેલ સમર્થન વમી ફરી સમ્યગ્દર્શન પામ્યા તે જમાં કે જેમાં કઈ જીવ ઉત્કૃષ્ટથી છઠી નરક સુધી પણ જઈ શકે છે, પરંતુ કાર્મગ્રંથિકમતે તે જીવ વૈમાનિક દેવજ થાય. એમ શ્રીપ્રવચનસારવારવૃત્તિમાં કહેલ છે. વલી કર્મગ્રંથકારના મતે સમ્યગ્દષ્ટિજીવ જ્યારે મિયાભાવ પામે ત્યારે કર્મોની સ્થિતિ બાંધે પણ તેઓને તેવો રસ બંધન કરે. અને સેધાનિકમત ગ્રંથભેદ કરનાર છવ ઉછ સ્થિતિબંધન કરે. આ સમ્યગ્દર્શનના મહિમાને જણાવતાં શાસ્ત્રકાર મહારાજા કહે છે કે-જે જીવને અંતર્મુહુર્ત જેટલો અલ્પકાલ પણ જે સમ્યગ્દર્શન પ્રાપ્ત થયું હોય તે તે હવને લાંબા કાલ સુધી સંસારયામાં પરિભ્રમણ હેતું નથી. તે પછી લાંબી સ્થિતિવાલા સમદર્શનધારિ જીને અપાર હેય, તેમાં શું આશ્ચર્ય હેય? તથા ચમરાજા પણ સમઝીનના અને ભાવે ભિક્ષુક જેવો ગણાય છે અને તે દર્શનના પ્રતાપે નિરાક પણ તેથી અધિકગણાય છે. તથા સંસારમાં પરિભ્રમણ કરતા દરેક વસ્તુ અનેકવાર પ્રાપ્ત થાય છે, પરંતુ સમ્યગ્દર્શન પામવું દુર્લભ છે, અને તે હેતુથી તેમે રત્નની ઉપમા આપેલી છે, છેવટે સર્વ સંપત્તિઓનું નિદાન અને ૪ નનું કારણ પણ એક સમ્યગ્દર્શન છે. એ પ્રમાણે મેક્ષરૂપી કwzક્ષના બીજ સમાન સમ્યગ્દર્શનનું સંક્ષેપમાં સ્વરૂપ જણાવ્યું. સમ્યગ્દર્શનને પામેલ છવા પરમ પૂજ્ય શ્રીતીર્થકર ભગવંતોએ પ્રતિપાદન કરેલ અને પૂજ્ય શ્રી ગણધર મહારાજદિ પુર્વાસાએ સ્વરૂપે ગુઘેલ આગમોમાં કહેલ અ યથાર્થ છે, એમ માને છે. કદાચ તેને આવકાર કમેના દેશોને લઈને પિતાને આ ત્મસ્વરૂપ કર્મકારૂપ વિગેરે મદન અો ન સમજાય. તેપણું અસત્યના કો- રણભૂતાદિને રાગ નાશકાર જિનેશ્વર ભગવતે વિપરીત ભાવ કહે જ નહિ, એવી શ્રદ્ધા રાખે છે. હવે “તત્વાર્થથદ્વાન તે સમ્યગદર્શન” એમ પૂર્વે કહ્યું તેમાં વારતવિક તો કેટલા છે ? અને તે બાબતમાં અન્ય દર્શન કારોએ માનેલ ન્યુન- વા અધિક તો સત્યકેટમાં દાખલ થઇ શકે છે કેમ? આ સંબંધી વિચાર કરીએ- સંખ્યાની અપેક્ષાએ સ્યાદાદમતાવલંબિ રસિક આ શ્રીભગવની આદિ | માવના | સની સોએ કમરસિ ત્તવો બને છે. એક મીસમયસાર વિમેમાં મનાવે છે, જેને કાર નથી, કાર પુરાને ભાઇ અને તને માબાપ બજવvsa, vપને અંતમાં કરીને તેમ કરે છે. એક બની અંત:વ પરથી તો ય અને બે તને નુકવાય છે પર હિમા તો ના જ છે, ના એ સખા છે. અને મ... બને છે. જેને જ ખતમે ગાયો માટે સા ( જુ. ખન ) જ ૨૨ ને સખા છે. જેમાં ૮ મખાને - સખ મારી ૩૬ નું બેને સારવારથી ૯ અને મુખ્યમ ખા ને જો જ છે. એવી રીતે ૮ ને ૫૧ સખાએ મુcv_ ન બને. મને મુખને જે જ થશે રિકી ૯ એ ખE છે. બીક વિગેરે મુખ્ય અને ન પડે. કારણ કે મજ સને ગss:ો માના બંને મરવા જેટ ગુમ ખડ થતો નથી. જે 6 + ૮ = ૫ ) ૫ + - ૧૧ ) શ . નિકી જ ન પી હા છે. તે બિનકો રક્ષક, કવિ, ના, વ િરિ પ ની સાયઃ મને અનુસાર -- નાન કરે છે, જેને જst (ક૫ v. પિ ર બને, ને ૧૨ મતને, * ૧ અને છે પર: ૧, તે તજ નથી પણ તેવી બા એ છે -~-re જરૂરનું છે હકનું ૧ ૧૫૫ ને ના ૧ પતતિ નાનું હ ન એન. મને તો ? જ. ને હર vs: te તેિ નહી . તેને વિઝા •ાનસ મંદી . ર' જ છે - ચિર છે નિં જ છે નેa તે રૂમ ના હિ તે જ્જ છે. વનવિસ્ત– નાનું છે નક . બિને ન જ એ છે કે તe નું ન. - :: 11 દિવ છે - ૧૧ - - - - - - - ૪.૧૪- - ભ િen ext . ના: .િ બ – (૧૪) પ્રરતાવના : ત્યાગ કરે, તે જીવ કરણ ક્રિયા કર્યા વિના જ ફરી વિરતિ પામે છે. અને ઉપયોગ અવસ્થામાં વિરતિરહિત થાય, અને તેવી જ રીતે મિઠાભાવને પામે તે વ ાથી અંતર્મુહુર્તકાલમાં અને છથી લાંબે કાળે પણ પૂર્વે કહેલ કરણની ક્રિયા કરીને જ કરી વિરતિ અંગીકાર કરી શકે, એ પ્રમાને સિfસમાં કહેલ છે, હાનિકમ- જે છો પામેલ સમશન વમી ફરી સમ્યગ્દર્શન પામ તે જીવોમાં કે એમાં કોઈ જીવ થી છઠી નક સુધી પણ જઈ શકે છે, પરંતુ કાર્મગ્રંથિકમતે તે છ માસિક દેવજ થાય. એમ શ્રી પ્રવચનમારેઢારવત્તિમાં કરેલ છે. વલી કર્મગ્રંથકારના મને સમષ્ટિજીવ જ્યારે મિયાભાવ પામે ત્યારે કર્મોની સ્થિતિ બધે જ તેઓને તે રસ બંધન કરે. અને સ્થાનિકમતે મંથર કરનાર છવ ઉપ રિતિબંધ ન કરે. આ સમ્યગ્દર્શનના મહિમાને જણાવતાં શાસ્ત્રકાર મહારાજા છે કે જે જીવને અંતર્મહત્ત જેટલે અલ્પકાલ પણ જે સમગ્દર્શન પ્રાપ્ત થયું છે તે તે અને લાંબા કાલ સુધી મંસારયામાં પરિભ્રમણ દેતું નથી. તે પછી લાંબી સ્થિતિવાલા સમદર્શનધારિ જીવોને અમર દય, તેમાં શું આશ્ચર્ય હેય ? તથા ચક્રવર્તિરાજા પણું સમ્મઝનના અને ભાવે ભિક્ષુક જે ગમ્બાય છે અને તે દર્શનના પ્રતાપે નિરાક પણ તેથી અધિનાય છે. તથા સંસામ્રાં પરિશ્રમ કરતા દરેક વસ્તું અનેકવાર પ્રાપ્ત થાય છે, પરનું સમર્થન પામવું દુર્લભ છે, અને તે હેતુથી તેને રત્નની ઉપમા આપેલી છે, છેવટે સર્વ સંપત્તિનું નિધાન અને નનું કાપ એક સમાન છે. એ પ્રમાણે મેમરૂપી કક્ષાના બીજ તમાન સમ્યગ્દર્શનનું સંક્ષેપમાં ૫ જામ્બાવ્યું. સમ્યગ્દર્શનને પામેલ ૧ પપૂન છીનીર્થકર ભગવતેએ પ્રતિપાદન કરેલ અને પાછી ગધર માદિ ષવચાઈએ મૂવપે ગુલ આમોમાં કહેવ અ યથાર્થ છે, એમ માને છે. કદાચ તેને આવકાર કમેન ને લઈને પિતાને આ મનાઇ કર૩પ વિગેરે મદન બ ન સમજાય. તેપબ અમર્તના - અનુભદિને રાગ નાશકારી જિનેશ્વર ભગવતે વિપરીત ભવ કરે જ નહિ, એવી શ્રદ્ધા રાખે છે. હવે “તનદાન તે અઈમ” એમ પર્વ તેમાં વા નવે. કેવું છે ? અને તે જ અન્ય દર્શન કરાએ માનેલ --- ૧ અધિક કે દાખલ થઇ શકે છે? આ બધી વિચા કરી- મખિાની એ. વાસ્તવ િનિ આ ચીભવન અધિ આ પ્રસ્તાવના | સરની સામે માસિ સ્નેતર માને છે. જેમ-જીગશાસ્પત્તિ અને સમયસારણ ઉમે સાજન લહે, પણ તે વ્યાધિને માટે નથી, કારણકે મનને ભાઇ અને ૫૫ તને અશુભામત તરીકે બી અવમાં પુચ, પાપને ભવ કરીને તેમ કહે છે. એક બીજમાં અંતમવ ારથી તે પાંચ અને તને પણ કહેવાય છે. પરંતુ યથા- સ્થિતબાવે તારે નવ જ છે, ન એ રમેલ માં છે. અમે મખાનું પણ છે - જેને કોઈપણ સખાએ ગુર: મૉવ તે તેના ( ગુણ- સખના) જેટલાજ થાય, તે સંખ્યા કહેવાય. જેમ ૯ સંખને ૪ આ સામે મુકવાથી ૩૫ આ બેને સર કરવાથી અને ગુસં. ખા પણ તેટલી જ છે, એવી રીતે દ ને કઇ પણ સખાએ ગુપડી ગુણાના અંકને સરવ ગુખ્ય ને જે જ થશે તેથી ૯ મે અમ- સખા છે. પરંતુ બીજી વિગેરે સંખ્યા અમે ન કહેવાય. કારણકે તેને = અખાએ ગુરૂ:કી ગુણના અંકના સરવાળા જેટલી ગુમ ના થતો નથી. જેમ ૭ + ૮ = ૫ ) ૫ + ૬ - ૧૧ ) તા ૫- નથી એ ત્તત પડી રહે છે, તેણ મિક: ઈનકાર જેવાકે અક્ષit, જિક, નાડ વૈશેવિ વિમેરે પિતાની સાયહ માને અનુસરે -- પિન પ્રાપે છે, જેને : યાયિક) ૧૫ પાઈને, કપિલ ૨૫ ને, બેય પર જાયને, વિકo sીને માને છે. વિગેરે રંતુ વાસ્તવિક રીતે તેઓ ત૨૫જ નથી કારણકે તત્વની બાપા એ છે -અસહ્ય માર' નું એટલે પદાર્થનું ચા વપ તે તાવ કાય દિ તત્તનું હા તથા રપ તેના માનેલ તમ પડતુ 1. તે કદિ તત્વપલમાં કેવી રીતે નથી થતા, તેને વિસ્તાર દશનસમુચ્ચય' નામના કંથી જાણી લે, સજ્જને? જ હશે કે પરિચય એ પતિનું કારણ છે તેથી રન મ.ના રિચય પર વિવું જોઇએ. કાનવતર વિસ્તરાર્ધ– જેમાં નાનું હું તપ તથા તેને મને જગતની આદિ હેલમે લ કરવાનું પાન, નવા ઉત્તરનું સ્વરૂપ તિજન કરે છે કે- જવતો – જેના અનેક દેશો, હક, ભરત યાત્મિ- ત દિને નુરે પથખિનું વિસ્તરાઇ, tex: તેઓને એનાદિ માં મિ. ૨૯, પરિદિપ- ( પ્રસ્તાવના : ૨ અવત-મૂત્તરભેદનું સ્વરૂપ, પરિણામિઆદિ ધારાની પટના પરિશિષ્ટ- ૩ પૃદયનવમાં– ૧૭-૫-૨ નું સ્વરૂપ, પરિશિષ્ટ હવેલ છે. ૪ પાપતત્વમાં– રમેલું સવિસ્તરવાપ, પરિશિષ્ટ પ્રતિપદનકરેલ છે. ૫ આશ્રવતત્વમાં-ઈન્દ્રિય, (૫) કવાય, (૪) અવત, (૫) યોગ (4) (૨૫) ક્રિયાઓનું સ્વરૂપ છે ૬ સંવરતત્વમાં– સમિતિ (પ, ગુપ્તિ (, પરિવહ (રર) અનિલ (1). ભાવના (૧૨), ચારિત્ર (૫)નું સવિસ્તર૫ દાખલ કરેલ છે. ૭ નિર્જરાતત્વમાં- બાપ, ૬ અભ્યરતપનું સવિસ્તરવરૂપ છે. ૮ બંધતત્વમાં– ૮ કમેનું ભેદ પ્રભેદ સહિત વિસ્તારથી વરૂપ છે. ૯ મેસતવમાં– સતપદ પ્રાપદિ નવહારનું સવિસ્તર વર્ણન છે. તથા છે. પ્રક્ષિપ્ત ગાથા સહિત છીનવતપ્રકરણની મૂલ ગાથાઓ દાખલ કરેલ છે વિરોધ સ્વરૂપના જિજ્ઞાસુએ અનુક્રમણિકા જેવી. ૧ શ્રીનવતત્વસાહિત્યસંગ્રહ, ભાગ ૧-૨-૩-૪-જેમાં ચારબામ પછી પ્રથમ ભાગમાં પાંચ ગ્રંથરને દાખલ કરેલ છે, તે આ પ્રમાશે- -વાચકવર્ષ મામાસ્વાતિ મહારાજાએલું છીનવતત્વપકરણ સાર્થ-બી જયશેખરસુપ્રિણીત નવતત્વપ્રકરણ સાથે શ્રીદેવગુતરિત નવતત્વ- પ્રકરણું . તેના ઉપર શ્રીનવાંગીતિકાર શ્રીમદેવરિઅન ભાબ સાથ. શ્રી મણિન નવતરૂપકરણ સાથે. દ્વિતીયભાગમાં – શ્રીનવતરૂપકરણ ઉપાશ્રીમાન આચાર્યપ્રીત અવચેરિટીમધુરત્નમપિન અવ૩િીવેકરિપ્રણીતત્તિ નવવાની પ્રક્ષિપ્તગાથાઓ-પને ગાથાની ઉપર શ્રી પગચ્છાચાર્યજગર સુર મીમદિજય નેમિસૂરીધર પકવચલ નમણિ શ્રીમદ્વિજયસૂરિ પછીનવર્તિ- આ પાંચ રને દાખલ કરેલ છે. તતવભાગમાં કલિકાલસર્વજ્ઞ શ્રીમય સુરીશ્વરપ્રણીત સતત પ્રકાર સાથે શ્રી વિનંથિનીત સતત્તપ્રકરણ સાથ, આ બે પ્રય વને દખલ કરે છે. થઈભામ- ૧ભાગ્યવિજયરલ તથા રવિવતિય વિશ્રીનવતરનવન ડગ્રીકાન સારમુનિત છઠભાવા-તત્વપ્રકરણ પામીન અર્જરભાષ શ્રીસ્વતત્ત્વવિચાર. આ ચાર પ્રથા દાખલ કરેલ છે વિરથી ભવનની ઋાવાલા છએ અનામિનિકા જેવી.

કે ગતાવના 11 (૧૭) આ પ્રસંગે માર મારવા જાવું જોવે - કૌનવતાના પ્રસ્તાવમાં પ્રાસંગિક જિનું સન સંપાદન કરાવવામાં સાપનબુત પીઆરઈ- મવિધિ, બીરબત, . વન વિભેર ની કમિટી હા સમેત કે જેની અંદર ૧૪ ગાષા છે. જે ગાઓ રમરથાન. સ્થિતિસ્થાન વિગેરે જનમલિકોને અનુભવ કરવામાં આવી સાધનભૂત છે. તેમાંની જોડ ગણાય છે. કારણકે તેનો પતિ. બબિ િવિમાન છે. તેમાં બાકીના ૧૧૩ મા ઉપાય ત્તિ સાતમીના અભાવે નાદાને ફોધ કરી ખાવ છે. એ હેતુ બની શકીચંદનનો મા સમાન બને અધ્યાપનવિદેશ બાવાન એમ નથી બનાવનાર, બારના વિરાજમાને સુરવનાર થી જેનાપાિબિર કાનના રથનાર- શાસનમાની રજરાયણ વિકાસ તાપમાયા બહાને પરિપૂન, જેમાજના ખમણ સાવ મિનિમિતીધર પદવા કાds, મારા જારિ સિયાનવાયસ્પતિ તાવિકાર તપ- મ ય મીમદિજાતિ બહાર સરળ બને બાલિ ઉલ ૧૧મને બતાવો. જેથી તેમાથીને બા બન જર બનાદિનામિ અને અમિર છે. અંતમાં બા ને મના ન અને નિતિસનદાર બાદ ભાજપ અને ૫ તમે સીદ જત નર ને : જવા ન દિનકાર્યમાં અને ખદિજાપાનિત પાણી મા ા ા નિમુબઈ માજન માને છેએક નિવેદન કરી પર ખા, બિનમ ના મન બક્સિ થિને અપન છે, હવે ૬ પ્રસ્તાવના કરે. અને તેના જ છે કાની મહેફિલેને હું એક ઈ છે . જેમાનાનું સહિત તેમાં રહેલ દરનું દાન કરવામાં નિધન - જે છે : જેને અદાર કાપે મનને.. જનક - निरोग, माता। જડ ને , cm iા (२) श्रीनवनचविस्तरार्थस्य ५० विषय. पर्याप्तिनो प्रारंम समकाले छतां समाप्ति प्रमशः थाय तरसंयंधिप्रश्नोत्तर. ३८ नीयोमा प्रयोप्ति संख्याधिधार. लब्धिकरण भेदविचार. संछिममनुष्यनी पर्याप्तिथियार. मर्याप्तापर्याप्तमयधि विस्तृतविचार. पर्याप्तापर्याप्तसूचकयंत्र ४३ पर्याप्तापयाप्तमो संयेध. ४४ लब्धिकरण पर्याप्तापर्याप्तनी काठ. पर्याप्तापर्याप्तकालसूचक यंत्र. ४६ अपर्याप्त भृत्युसंबंधी शंकासमाधान. पर्याप्तिओन कार्य. तल्यार्थभाष्यवृष्युक्त पर्याप्तिथिचार. ४: पर्याप्तिओनी प्रारंभ अने पूर्णता ते शं? ते संबंधी शंकासमाधानपूर्वक पिस्तीपिचार. प्राणभेद तथा जीयोमा प्राणमस्यासूचक प्रक्षिप्त सप्तमोगाथा.५८ इमियप्राणनो अर्थ तथा व्यादिभेद. प्रख्यादिभेदमा नियुष्यादि भेददर्शकयंत्र इन्द्रियभेदस्वरूप. इन्द्रियोनो स्थान विचार. अभ्यम्तरेग्मिय मंस्थान (आकार). ६२ इन्द्रियोनी लंयार पारा अहाइनु प्रमाण. इन्द्रियग्रापविषय तया तेनुं क्षेत्रप्रमाण, ६४ इम्बियामी प्राध्याप्राध्यकारियिभाग. इन्द्रियपुद्गलप्रदेशो तथा तरक्षेत्रनुं अरूपायस्थ कोणन्द्रिय कयाजीवने दोय ! ते विचार. न्द्रियोन अम्पायस्थ, ६८ स्त्रियोना २१, भदनो यंत्र, इन्द्रियोमा दयादि द्वारनी यंत्र. मनावट काम नया द्रश्यमनमाय प्रायमनविचार. ७३ दिगंदर नया नयामिकादिममनमनोनिराम. ६६ विषयानुरमणिका.॥ ७८ ८० ८२ ८६ विषय. অবয়শনবিাং. বাংলহদিহি আত্মনিয়াম, मापानी उत्पत्ति-मंत्र-आवृति-स्थिति विगैरे विषार. ७५ कायदल भानश्चिार पांचशरीरर्नु भक्षिनररूप. ७६ शरीरमां कारणभेद-शामहया-शमिश्विमार पा. जीपमा युगपन शरीरभवेध. शरीरनु स्याप्तिक्षेत्र नपा का शरीरोनु दार्यममान मया जयग्योदष्याम्पिनिरिधार. मधला शरीरसंहया नया विरहविचार. हाजीपने बेरमा सगर होय? सागरमां काग्पनविशेषादिनारयंत्र श्वामोराराम माणपिधार. आयुमानविषार. प्रयायुष्य तया कालापुण्यरितार. भपनमायामपनीय-सोपत्रमनिरपरमायुरिंधार. आयुः पुरनक्षय दाय मी माई स्थितिपय शौरीते पाय !में मेधोविचार. ८९ मोपशमनिरपशमनी अर्थ. अपवर्तनीयादि मर्मबंध. उपश्मभेदविचार. वामोषाम माथे सायुप्यनो अपेक्षाविचार. आदि पाय नहि ! ते विचार. মম্বীয়াননানাবছি, नावाष्म पितृमसुदामा. कपा जोमाने क्षु आयुष्य होय ! में विकार. मोरपरम्ये आयुधमालदिधार. कपा सोने घेरा होय ना विचार, पोम्नियादिमां उसापासविचार नया मैमिमनुष्पना मारिवार. ९७ जीभापरिशिट अपेक्षाभेद ना पापी बारीश, ८८ খীৰৱৰৱৰিাষতে विषय. पृष्ठ. यधीश, एफसोसोळ-पांचस्तोत्रेसह, पचिसोवीराशी जीयभेदविचार. ९८ पांचौसट जीयमेदविस्तार. १.०० चौदजीयमेदस्थानी. अजीयताय १४ भेदम्बकगाथा आदमी. धर्मास्तिकायपिचार. अधर्मास्तिकाय विचार. आकाशास्तिकाय विचार. कादपियार. नेयिककालस्वरूप-वर्तनापर्याय-परिणाम पर्याय विचार. १०९ क्रियापर्यापपिचार. परण्यापरस्थपर्यायधियार. व्यावहारिककालस्वरूप. कन्धविचार. देशविवार. प्रदेशनिचार. परमाणुविचार. परमाणुप्रदेशभेदविचार. प्रयाना स्कन्धादिमंदी तथा तेनी मंख्याविचार अनोवतरमाय केटला तथा धर्मास्तिकाय-अधर्मा. स्निकाययक्षणशंक गाया भयभी. पानय्यनु हुँकमां भ्वरूप, १२१. आकाशास्तिकायम्यभार तथा पुरलभददर्शक गाया दशमी १२३ ध्यस्वभावकयनप्रमंग पुलवायनमुविचार, पुद्गलदशमशेर, गाया पकाशी, दाभेद तया उम्पतिरिवार. १२७ अंधकार दिया. १२८ उपान-प्रमा-छायाविचार, आनर-गांधिविधार, परमानंनो आदिका भमयाद प्रशिन गाया गरशी १३४ विषयानुक्रमणिका. विषय पृ. ममपपो भारंभी कालवधामुधी कालरशंश गापा योदशी. १३४ दृष्टांनोयतापूर्वक समयन सूपमस्वरूप. आपलिया-सुमकमवावासम्परूप. मुहमा धादिभेदो तथा मामो. विषाराविना भेदो-तेनु मान तथा पदरदिषम १५ राशि २९ तिपिना नामो. चंद्रपूर्णादि पधारमा मासोनुं स्वरूप. अपमस्वरूप-पांच प्रकारका वर्णन स्वरूप युग पूर्वागयो आरंभी शीपमलिशासुधीकालनु स्वरूप. १३९ मतांतरची नांगादिकास्टम्वरूप. पम्पोपमसागरोपमस्वरूप. उत्सर्पिणी, अवपिणो, कालपरस्परप. अतीतानागन कालप्रमाण, अदीपषदार कालव्यवहारपिधार. १४२ काटस्परूपमापक यंत्र. १४२ छ द्रव्यमा परिणाम्याभिशापक प्रक्षिप्तगाथा चतुर्दशी. १४५ परिणामी-अपरिणामीधिधार जीषद्रव्यना गरयादि १० परिणामधियार. अशोर (पुल) प्रल्पना याचनादि १० परिणामविषार. द्रव्यमा जीवाजीवरूपयपिपिचार. छयमा मादेशादेशादिषिचार. ও মুয়াবিয্যা বিধিৰি, छ द्रव्यमा कारणाकारणविचार, द्रव्य उपकारादिवर्णन. एकपमां कपारिधिधार. ए प्रापमा मष्यापि देशध्यापि सपर्यशाप्रवेशादिविषार. १५३ पश्योमा परिपाभ्यादि विभाग, द्रष्योना प.क्षत्र, काम भाव, गुण, आकृति वर्णन १२५ अशीचनपरिशिक्ष अशोपना १६० भेद पिना ३० रुत्यहीवन: ५३. भेद. १५६ श्रीनवनवरिस्तरार्थस्य २ 1 -- - विषय. अलपि अजीयना १० भेद. लौकिककालविचार. दशर्यकालिकचूर्णिना अभिप्राये अजीयभेद विचार. पुण्यतरप प्रारंभ प्रयम १७ भेददर्शक गाथा पंदरमी. १ पुण्यशब्दार्थ तथा पुण्यतस्यस्यरुप तथा कपाकपा कर्मनी कोणकोण प्रकृति शा हेनुथी पुण्यकर्म कहेयाय ? तेर्नु यिस्तारधी रहस्य.। पुण्ययम्धना ९ कारणो. लौकिकमान्यतार्नु अस्वीकार्यपj. १७ पुण्यप्रकृतिओनु संक्षिप्तस्यरूप. शेप २२ प्रकृति जणायनारी सोलमी गाथा. २५ प्रतिओर्नु संक्षिप्तवर्णन. तियगायुपुण्यप्रकृतिमा शा हेतुथी ! तया तिर्यग्गति-आनु. पूर्वीपापमा कम गणी ? तेनु प्रभोत्तर साये वर्णन. २५ प्रकृतिमां बतावेल प्रसदशक शरदनों अर्थ जणाधनारी प्रक्षिप्त गाथा मत्तरमी. प्रमादि १० प्रकृतिनुं दुक स्वरूप. पुण्यतस्यपरिशिष्ट - गतीन्द्रियमाणाये पुण्यमहतिभेदो. नवार्थकारमते पुण्यप्रकृतिभेदो. पापतयारंभ-पापनत्वना भेट दपनार गाथा १८ मी.! पापप्रकृतिवन्धना १८ हेतुआ १२ पासप्रकृतिभोगें मंक्षिप्तवर्णन, शेष २० भद जणायनारी गाया औगण ममी. २० प्रकृति भीनू मंक्षिप्त वर्णन, अहारमी गाथामा नाम मात्र कट म्यायर दशक प्रतिभी जणायनारी प्रक्षिप्त गाया यीशमी. पापतस्यपरिशिट गतीन्द्रिय मार्गणाये आप प्रकृतिभेदो. आप्रवत्यशाम लेना ४२ भेद दागनारी गाया मी.. इन्द्रियोडाग कम आययानु नगन. पाया-मैना नग्भदो-तथी घता आश्रयर्नु पर्गन नं मयंधी मम नयादायक हकीकत.. ए 1 -- - 1 प प १ विषय. पृष्ठ. तिस्परूप मेधी पना भामर्नु वर्णन. मुंगरूप तथा नयी यता शुभाशुभ आमपनु पर्णम. १९४ मी पैकी प्रपमनी पियायो जाननारी प्रक्षिप्त या यात्रीममी. ११६ पोर्नु पिम्तवर्णन तथा सेना गुणस्थानकी मीमा.१९७ गत- प्रशापनाजी...मयतत्यमाध्यादि प्रायोने अनुमारे प्रियाओk वर्णन. १९७ नोट मुधो शियाओ यतापनार गाया पोशमी- परषोम मुधो यतापनार माया पोषोशमी. पपरिशिय-गतीन्द्रियमाणाये आभपोनी हेवण २०८- | Riभ-गरमा मतावन भेद दयनारी पचीममी गापा २०९ नि गुप्तिमाम पिनारी प्रक्षिप्त प्रवाशमी गाणा..२१० तिन विस्मृतम. वर्णन-समिनियस्ति भेपियधन. । ধবী মুখমনা বাং ব্যাথবোধ মনি मतालीशमी गाया, २१३ पर पप जया महन करता उपर इति मित्र स्तिमूति मुमिनु शाल. २१४ पापीप पाए तथा ते महन करता उर धन. . मित्र तथा धन शर्मामुनि पशात. पहला हम करवा उपर अभद्र. गरपाभिमागमा चारभित्र शिष्योनु सान. २१० Manा उपराहमुनिनु नशाल. २१८ पिथा आम पापा धरना भटमुनि रन, २. REET RI मनपा प्रापं. निरिमा पिनापान. २२.. FRINEEREY RIT में RR कामापा गपुर पुगिनु पागल. २४ (८) श्रीनवनाविस्तरार्यस्य विषय. ८ सीपरीपहम्यरूप तया ते सहन करवाउपर श्रील्यूलमर- भगवान न दृष्टाग्न. २ ९ धयांपरिषदस्वरूप तया ते उपर मंयमरिनु मंक्षिप्त वृत्तान्त. १० नेपंधिकोपरीपहस्वरूप तया ते उपरकुरूदतपुत्रमुनिनु दृष्टान ११.शध्यापरीपदस्वरूप तथा ते सहन करवाउपर मोमदत्तमुनिनु शुष्टात. २ १२ आक्रोशपरीपदस्थरूप तथा ते सहन करमाउपर तपस्थिमुनिनु पृष्टान्त. १३ १४परिपस्यरूप तथा ते सदन करयाउपर कन्दमुनिना शिष्योंर्नु पुष्टात १४ याचनापरिषदस्वरूप तथा ते मदन करयाउपर बलमा मुगिन दृष्टान.२ शेपपरिपहोना नाम पतावनार प्रक्षिप्त गाया अटायोशमी.२ १५ अलामपरिणस्वरूप ते महनकरो संतोपरामया उपर कृष्ण-यदेवदारक~मन्यन्नु दुष्टात. २ १५ रोगपपिपाप नया ते सहन करवा उपर मनकुमार चक्रवति, दृष्टान. २ १७ जम्पशंपरिषदम्बाप नया तं महन करवा उपर भद्रमुनिनु इष्टात १.८.१५ मयपरिषद नया मस्कारपरीषदम्परूपतया से मदन करवापर टांत. २ २. प्रशाररिस्पम्पलया ने मदन करवाइपर मागरा- मायनु तुष्टास.२ २१. महामपरिपाम्बर भया है मदन कम्पाउपर मानुष- मारामुनिनु दुष्टात. २ २२ मध्यावपि पप तथा महन करपार आगाहामायनुष्याम:

२४. ॥ विपपानुक्रमणिका ॥ २२ परीषदमा कदिप भने गुणस्थानयंत्र. २५९ १० गरे पतिधर्मनारी प्रतिम गापा मोगमत्रोसमी २४० सागरयादि दशेधोनुं दुक रिवन. पारभारनामो पंकी यमनी भर भावनामो दिनार प्रक्षित गापा वीशमी. २५ भनित्यतादि भाषनाओनु संक्षिप्त विषेवन. २४४ शेषमापनाओ पतापनारी प्रक्षित गाया पकत्रीशमी २५६ लोकस्वभाषादि भावनाभोनुं हुंक वर्णन. पांच चारित्रो पैको प्रथमना पार दर्शवनारी प्रक्षिप्त गापा पत्रीशमी. २५. सामापिशादि पारित्रो विक्षन. २४८ परिहारविशुदि परिजन प्रमंगे सेना भेदो तथा परिधारविशुदिषारित्र उपर संचादि पोर हार्नु वियतन.२२० पाल्पातपारिवन स्वरूप तथा महिमा मुनरमारी प्रक्षिप्त गाण मेधीशमी. २५५ संघरमापरिशिट गतीन्द्रियादिमापार संघगेर्नु घटापयु.२५॥ निरातार मारंभ निर्जराना पारभेद तथा पाना चार- भेद दशांशनार गाया धोवीसमो. २५॥ मापादि ग्धदान विरेचन. ए पाप तप मुबचनार प्रक्षित गाथा पांत्रीशमी. एवापनपभेदोन शिवधन. भगसपना भेदो. पुरुषमीनापुमाना आहारनु प्रमाण. अस्पनरमपो भेदी पधनार प्रतिम गाया स्त्रीसमो. प्राषितर्नु स्वरूप या विषन विनय रूप नया विवेचन. पापम्पप तथा विधेचन. चाप्याप रूप सदा मंद विषम. भाने-गद्र-धर्म-शुक्लापानमा विवंचना तथा भेदी. उत्सर्गस्वरूप तथा भेदवियन. प्रतियधादिनु परपमा प्रतिम गाण ७ मी. २७१ श्रीनवववपिस्तरार्थः प्रकृतियधनादिन विवेचन. मंक्षेपमा ४ पन्धोतुओर्नु पर्णम. २७३ भूय तमा उत्तर कर्मप्रकृतिभेदो दशाधनारी प्रक्षित गाया आडत्रीशमी. २७४ भाट कौन दुक स्वरूप. आठ कर्मोना स्वभावसुचक दृटातो यतावनार प्रक्षिप्त गाचा ओगणचालीशमी. २७६ कर्मना आठ दृष्टान्तोनुं विवेयर. उस्यकलादि वियेक मही मानमाराओने शिक्षण, आठ कमांपैकी पार फर्मानी उस्कृष्टस्थिति दर्शवनारी प्रक्षिप्त गाया चालीशमी. २८१ शेष चार कर्मानी उत्कृष्टस्थितिस्वक प्रक्षिप्त गाया सकताल्टीममी. २८२ फनी जयग्यास्थितिदर्शायनारी प्रक्षिप्त गाया ४२ मी. वग्धताव परिशिट. आट कर्मोमी उत्र-जयग्य स्थिति अयाधांकालदर्शक यंत्र. २८५५ मोक्षवप्रारंभ मोक्षतस्यमा नववार दर्शायमार गाया ४३ मी २८६ भवनारोन पियेवन, मरदारपणामारम्यापसूचक प्रक्षिप्त गाया ४४ मी. मूर चोर - उत्तर वासट मागणा यतापनारी प्रक्षिप्त गाया पीस्तालीशमी. २९२ मार्गणारशंक यंत्र. मार्गगामीमां मोक्षपद प्राप्तिदशक प्रक्षित.गाया ४६ मी. २९५ अयममाण तथा क्षेत्रवार यतावनारी प्रक्षित गाया ४७ मी. ३०० पना-काल-मालद्वारमूचक प्रक्षिप्त गाया भरतालीशमी.१०३ मागला.मावतार पावनारी प्रक्षिप्त गाया.९ मी. ३०६ अपनदार बतावमारी प्रनित गाथा पचाममी. २०१ मएमक भेदी तथा मुनियोग्य नघुमकम्यकप. ३१० ममसाले मिदियोग्य जोर महया यंत्र. ३१२ पनवतान या प्रधान, कल बयनारी गाया . मी १६ मन मंघमाया प्रीता. *

॥ विषयानुक्रमणिका
सम्परम्प कोने होय ! से स्वरूप पंधमार
गापा वाचनमी. ३१९
नो महिमा सुवरनार मशित गाया तेपनमो.
चिनु स्वरूपचपनार प्रक्षित गापा चोपनमी. ३२५
सुषम ज्यादि पुद्गलपरातोंर्नु संक्षिप्त वर्णन.
पंदर भेद मारी गापा पंचावनमो.
पोर्नु कांक विस्तृत विधेयन.
३२८
दो पैकी अपमना पार भेदना दृशम्न यतापनारी
गापा ममी. ३३५
दोनो परम्पर मवेध.
मेर मरूदेवीमाताने पुशन.
गमिशादि धार भेरोना शस्त यतापनार
गाथा सत्तापनमी. ३३७
सिसादि उपर भरत महाराज पालपोरिमताराम
पदरमो तापमोना संक्षिप्त वृत्तान्तो. ३३८
सिदि उपर मारनपालानु परात.
गमिदादि पार भेदना दानो मुचनारी गाया
अठावनमी. ३४.
निदादि उपरगौनमम्मामानो-गांगेय-करका
-कपिलमुनि विगेरेना इशरतो. ३४०
दिन सिरादि गर्नु पग करनारी गाणसमो. ३४५
P परिशिर. मिदमा नतापभाष्य दिमां वर्णवेलु
१२ अनुरोगशगर्नु ममतारण. ३४३
भूपादिमार्गशाप मुनिवर्णन.
मिर मरूयात्र.
गाथाओ माघे एकमो पालोम गायाने
नया सरप. ३५३

। थथ शुद्धिपत्रकम् ॥ पं. अशु० २२ करयु मामा साश अधा १७ २१ जोयो ७ जेयी का अध०, जीया जीयो टि ताज शशि मिति मामा २० च्छया येकि ३९ १० पंध ३९ २३ एरिम २३ समू ४० याप्ति १८ टस्थि १८ छपा ४. १९ मिध्धी २० सुधी येध ਲ मम्मू र्याप्त लकिष २१ पापा १७ नाति २५ मिद इदा जाणा ४ नय ७ मीगो अ जणा चतग्य निगो सिद्धि सुधी - अ. कोने থা धम थय अश धीक जीवा रणा २ पुग धिक जीपी ऊगी ५ " ८ २ प्राण ७३ २८ मण १७ ने ७५ सुधी . प्राणे मणण अने भाका गुधी ३३ " ३८ r ३३ .. मामा बना आम्मा श्री यो ४ . दो ८ पानी माकी . श्रमा " . मन दोन . गली । दिपत्रकम् ॥ पृ. पं... - ३ .. आये भापा असुद्धा १९५ २१.तो तो भर प्रप प्रपं भार मा २००२२ वि.पा किया सायि साधि प्रायोगिकी | २०७१ व्यपा पापा हरि पर २०८ मि. कि. माणि मां पी ૨૮ . भाषा- " पण माम अने वर्ग भन Pek FREE EFFEX • Fix १४५२२ पा भा भा 7 . पी म दव पंचा . . म रए वा पम ममत्रो (भेर) म . पाप रा ne जए म १६ की नुमरम त ग १८ T वध ३०२ ८ २७५ ૨૭૬ ૨૨ पन्ध दि प था पान् ३०३ १७ " २८८ २० २९२५ २९८ १९ जोपो जीव भेत अंतरं सिप सिद्ध म गपद्रा पम पम हिंग गिर शिरा चार ३२५ १२ ३२९ २७ ४ दम सूचना. पा. १३४ -२८ मी स्टाइनमां. भगवतीजी-पन्नष गावृत्ति आदि ने अभिमाये तैजसवर्गणा अटस्पी है.अने तेयी ते गुरुलघुद्रव्य माग्य रहे. अने घy: स्पीमापादि वर्गणाभो अगुगलघुप्रव्य . पा. १६२-३ जी लाइनमा " मुंह " प शब्द पछी छठ्ठी लाइनो "जेवु" शम्दयी "पुण्यरूप हे" स्यां सुधीन पाँचयु पछीथी "भा प्रणे" विगेरे पांचवू. पा. १८२-१४ मो लाइनमा.पफेरिद्रादि जातिमाम कर्म एकै- न्द्रियादिव्यपदेश थथामा अने इन्द्रियपर्याप्ति नामकर्म स्पर्शना. दि इन्द्रियो पामयामां कमुछे. पा. १८५-१५मो लाइनमां.होय ते" शाद पछी ८२ हुंड. फ-जे कर्मना उदययी शरीरना तमाम अवययो लक्षणरहितहोय ते. पा. २०९-२० मी लाइनमा मनोयोगादिनी वृत्तिओने अशु- भ व्यापारमांयी अयथा मर्वया रोकवी ते गुमि. पा. २२ -१५ मी लाानमा भिक्षानासंमृष्ट अमंगृष्ट-उधृत. भरपलेपकृत-उद्दीत प्रगृहीत-उतितधर्माप सात भेदो पकी प्र. थमना धेनो त्याग करी पांय भेदे भीक्षा प्रहण करे तेमां पण निरन्तर थे भेदनो अभिग्रह राखे. नर मुनिगण पैकी अनुचार। कतया वादनाचार्य (कल्लास्थित) निरन्तर आर्य थिल करे . तप करनार तथा अनुचारकने अतिवारादि करणे याचनाचार्य प्रायचित्तादि आपे . परिहार विशुदिकम्प तीर्थकरनी पासे मगर तीर्थंकर पांमे अमगे कम्प अंगीकार की होय तेनी पांसे भगीकार करायप. पा. ३३४-२० मी लाइनमा. १५०० तापमोए अष्टापदपर्व तथी अमरता गौतमभ्यामी महाराज पांसे प्रत्रया प्रहण करी भने साधु यर टोधी हतो रयारयार पारणं कराव्यु तुं. जे. यो सेभी वरिंग मिदन गणी काय.

86 सफलस्वरसमपारावारपारीभ्यः सत्संपादनसकन्यो जगदमुप्र- हफरणेभ्यनपोगणाचार्यभट्टारकभीपरिजयभिधीभरपादपो- भ्यो नमो नमः ॥ श्रीनवतत्त्वविस्तरार्थः॥ नत्या धीरजिनेन्द्र, नतवियुपेशं च नेमिसूरीशम् ॥ नवतत्त्वविस्तराध, फुर्वेऽहं पालयोधार्थम् ॥१॥ (मार्यो) अवतरण-आनयतत्व प्रकरणना प्रारंभमां अन्धकारमहारान वस्तृसं. कीननरूपमंगलाचरण नया अन्यामियादि कहवामाटे९ सत्वनांनाम जणारे. मूळ गाया १ ली. जीवाऽजीवा पुण्णं, पावाऽसवसंवरो य निजरणा ।। वंधो मुख्को य तहा, नवतता हुँति नायव्वा ॥१॥ ॥ संस्कृतानुवादः॥ खीयाजीयो पुण्यं, पापश्वी संवरम निर्जरणा पंधो मोक्षध तपा, नयत्तत्वानि भवंति ज्ञातव्यानि ।।१।। शब्दार्यः जीव-जीवताच. निजरणा-निर्जरावस्व अमीदा-अनीवतच. बंधो-बंताच.. पुसं-पुण्यतत्त्व पुख्खो-योक्षतत. पार-पापतात. नहा-नया, नेपन, सलवरपे. आमद-आश्वन नक्लत्तानवतपो. संबरो-बरतान, प-अने. वि. नापावा-जाणोष्य.

(२) श्री नवतच विस्तरार्थः गावार्थ:-जीन, अनीर, पुण्य, पाप, आश्रय, संवर, निर्जरा, पंच भने मोश ए नय (९) तत्वो (सत्यस्वरूपे) जाणया योग्य छे. चिस्तरार्थ:- :-मा नातल मकरणना मारंभमां प्रथम नर. सलोनो संक्षिप्त अर्थ मा प्रमाणे रे- प्पाहार नये (स्थूळ दृष्टिप) 'शुभाशुभ फर्मोनो कर्ता, भने भोक्ता (पटले गुभाशुभ कर्मोने विनाश करनार अने ते कों. मा शुभाशुभ पलाने भोगनार ) ने जीव कोवाय, 'अथवा दुरा गुग्पादिमानना उपयोगा (अनुभवम्प)चैतन्य पक्षणवालो ते मील 'काय, असा 'दश पाय प्राणी पैकी यथायोग्य माणीने धारण करने जीन कयाय, अने ए. जीवनुं पे (लपण-भेदादि) स्वरूप नैनीता याय. जीपी विपरीत लक्षणयुक्त एटले चैतन्यलक्षण रहित ने नट मभागी ने अनीर कडेवाय, भने ए अजीयनु जे लक्षण भेदादि पम्प ने अनीवनय काय.२ , यकम अने पानी. प. कर्मा मंदाना भीमा कर्मफलम्य प. ममता परनिर्माता, म प्रामा माग्यवाण" xi- जे भनो करमार, कमानी भोगवनार, कर्म में अनुमार पर गतिमा वीमी गतिमा जनार, अने कर्ममा अगा पामार पद मा पा पोसादनाम. मनमायामी और." जनि कानात पाबाट प्रागोन परत मी गापाम करा. -अनिशिान आमान पारितो" मिल, मनाममा जीप र क. भगा. ৭.৮ মাসে লাখ মা বোর্থ 4 - नरवरसंक्षेपस्वरूपम. नीर बनाई मुख मोगरे ले ते कर्म पुन्य कईबाप, पुपर्नु (शुभ कमेनू ) जे लक्षण मेदादि स्वरूप ते पुन्यत माय . हि जीरने मुस भोगररामां कारणरूप जे शुभ 'दव्यपुष्य फईराप, भने त पर्मने उत्पम करवामांक जे जोपना शुभ भायरसार ( परिणाम ) ने 'भारपुर अपरा पुरानुबंधिपुष्प भने पापानुनधिपुर ए ममागे कार ऐ. त्यांचे पुन्य मोगरवां पोजु नवु पुन्य पंशय वे विपुग्य, एना उपयी मा भरपां मुख भोगी भाग मुवन भोगा भरतरम्पती विरेनी माफ: भापरिर्वना रिफ दानेपरी भने धनों जीरो मा भाषां पुपकर्म भोगी अने ते पुप्प भोगवादारा पीनु नपुं पुन्य पण उपानंना है, यी मा लोकमां अने परलोकमां (परभरमां) पण ते सगतिम भाप्त पाप , पाटे ते न्यानुपियन कोराप . जेय भोगतां पीनुं नई पुष न पंप परन्नु पार पं- ते पापानुरंपिप कहबाप. दा. भापविना अने भना ६चना परि नीरो केटनारक एरा मा भाषां प- संरा मारनो भनेक मातनो पेभर भोगी रहा, पर से रेभा (पुन्या ) भोगतां मां मकारों सदापार मनि नहरायो गर्नु नवु पुन उपार्जन नहि फरतां अमदावा परतिषी अनेक कारनां पास करी पाप पारन पांधी र वेधी भा मासा दो मापी मुब मोगली रमा , पर आ याने सर पर - होरपहारपी, -हिए शे भरारी. भाग्याने मार पर पिटरी हिरixiरा. एस नोभयं भावादित प.समाजाती. २

भीनयतचविस्तराय:
.
परभामा सो अमदत्तवकवींनी माफक दुःसमय दुर्गनिन छ. एका
मकारना पुग्यने पापानुत्रवि पुग्प कडेवामां आरेछे चाल मारणमा
विगेशतः पुग्यानुबंधिपुण्यनेन पुण्य तरी मान योग्य छ ।
गीने दुग भोगावामां कारणरूप जे अशुभम ते द्रव्य पाप,
भने ते अशुभ कर्मने उत्पन्न करवामां मूळ कारणरूप से अनम
भायामाप ( मार-परिणाम ) से भावसार फवाय, अने
ए पारनं जे माण भेदादि स्वरूप ते पापतर 'कवाय.
भरि पार पण ( पुण्यतारमा का प्रमाणे ) चे प्रकार- ऐ. त्यां
ने कमा: मग्छीमार विगैरे .नीरो मा भामां दरिद्रतादि अनेक
दुगो ( पापो) भोगवी रबाळे ( भोग ) भने एन पार
मोगराळारा यीनुं न पाप आगंन करे के जेथी मा मामां
नयाने गृप नयी अने परमवा पण गुग नयी माटे ते पापानु.
शिवा गाय, नया जीवो भा मामा दरिद्रतादि दुप
(पाप) भौगो के परन्तु आ दरिदका ते पहन पानीन प्र.
मारपम गमजी पोतानो गति प्रमाणे धर्मात्यो फरकी
या मामांनी भौने गुण नयी पण पाभवा नो भास गुप
पायो न मां ने पुषणानुषि पार पाडकौशिक सादिनी मा..
बार भी य पाने पार न मान पोगरे, मोपण
वाशिममी पान पानि पिता तरी मान योग
है. पत्रमा पर पानी नानगी (गार मांगा-पार प्रकार)
नमा परा.
पथ-'
मुभने '-मानगर भागा पीप
1. पाटी) आमनमा गम..
ने माना जप, कार ममहा.
. नो xterm, पिता XIT.

नवापसंक्षेपतरूपम. लिाग काला पोग्य " भादरवा योग्य २ पापनुवंधि पुर-मुख अने 'नधी- ३ पापानुनधि पाप-मुख' नयी भने 'नयी-, ४ पुस्पानुनधि पाप-मुरब' नयी अने' जीनोमा कर्मन जे आयुं ते द्रव्य आश्व, भने फर्म आरा- मां कारण पजे जीरनो रागपयुक्त परिणाम ते मार आयर, भने ए भामरनुं जे लाग मेदादि स्वरूप ते माधर तत्व कईबा- प. अहि " आधा" ए गन्दनो पर्य" आरई" पाप से आ आधा तवया पुस्तार भने पार तदनो पण समावेश या उके. कारणले. शृभ कर्मन आपते शुभाधर एन पुन्य, भने अशुभ कर्म- नु भाव ते अनुभाभर एन पार कहेवाप रे. एमागे वे वचनो सपास फरसायी सई नव सात से एम पासोमा कहलं है.५ जीपमा भावनां कर्मोने जे रोकाई (संपर-रोगाई, भटक- बुंए अर्थपी) ते द्रव्य संबर, भने आरतां फोन रोरुवामां फार. परून के जीवनो शृद्ध अध्पासाय (भार-परिणाम)ते भाव संबर, भने ए संपरर्नु जे लक्षण भेदादि स्वरूप ते सपरतव कहवाय. ६ फर्मोनी चे दंशयी ( असांगे ) सप यो वे व्यनिर्जरा, अ. ने फोनों देशपी कप फरवामां कारण जीरनों ने विशृद्ध भ. पसाय ते भार निर्जरा. अथवा सम्यग्दृष्टि जीनी (सर्व- फशिव हमशन पर संपूर्ण वीवि-प्रसादा जीवनी)जे निर्जरा ते सकार निर्जरा, अने पिभ्याष्टि जीरनी ( स. दर पवित्र तामहान पर भल्लांग पग अपनी दिवाळा जीरनी) के निर्जरा ते अाम निर्जरा. मी चालु अफर महार निगन निरा नरोके गनी योग्य . कारण के (८) श्रीनववाचविस्तराः वादितत्त्व पण अनीयस्वरूप होगायी ज्ञेय कैम न गणाय ? अथवा संवरादितत्त्वों जो जीवस्वरूप के तो जीवतत उपादेय कम न गणाय ? अने आप्रवादितच्यो जो अजीव स्वरूप छे तो अनीव- तत्त्व देय केमन गणाय? उत्तर-अहिं हेय ज्ञेयादि विवेचनमा मुख्यताये नवनवोनी विवक्षा फरेली होवायी स्वतत्त्वनी मुख्यताये जीवतच ते आत्माज जाणवी. अने अनींवतव ते धर्मास्तिकापादिक (आगळ कहे- वाता) १४ भेद जाणवा, परन्तु आश्रयादिरूप विकारोनी मुख्य ताए ए वे तत्वो अहिं ग्रहण न करवां, जेपी ए पे वायो झेप मान जछे. वे अथवा सात तत्त्व. चालु प्रकरणमा जो के तत्वो नव कहेल है, परन्तु संवर नि- जरा अने मोक्ष ए त्रण तापने जीवस्वरूप ( प्रथम कना प्रमाणे) गणवाथी अने पुण्य, पाप, आश्रय अने बंध ए चार तयो प्रथम कह्या प्रमाणे. अजीव स्वरूप गणवाथी मुख्यत्वे जीव अने-अनीव ए येन तच गणी शफाय. अयवा प्रथम कही गया मुजय पुण्य अने पारने आश्वतसमां अंतर्गत गणतां जीव, अनीय, आश्रव, संवर, निज्जेरा, बंध अने मोक्ष ए. ममाणे ( सचार्य सूत्रमा कद्या प्रमाणे) सात तख पण गणी शकाय, वली नवतधोनी उत्पाद, स्थिति, अने व्यय स्वरूपसपणानी विवक्षाय सत्स्वरूप एकनच्च पण कही शकाय, तेप पांचतत्तो पण विवक्षा मैदे कही काय छे. परन्तु चा- लु विरेचन नवतचने अंगेज छे एम जाणवू.. नवतत्त्वक्रम हेतुविचार, सफलतमचनो विचारकरनार-समजनार अजीव पुद्गलादिद्र- मतपमहेनुविवारः यांनी ग्रहणादि क्रिया करनार, पुष्प-पाप-आधर-संघर-पर-नि- जरा-भने मोक्षतावनी क्रियाभोमांचिकरनारजीवन में तमनजीर विना तेना विरोधी अजीनी त्या पुन्पादिनचोनी उपपत्ति पण यापक नही माटे मयम जीववार घु. जीवोनाने ते भेदोनी प्यर- स्था तया परममां गमनागमन गिरे धर्मास्तिसापादिअजीवतत्र सि- पापयाय नदो माटे योजु अनीवलच. ते अजीवनायमस्वरूप विकारोज पुप्प पाप है, देमां पण मस्त होवायीत्रीजु पुप्यतच अने चोयु पा.' पतच. ते पन्नेन भूभागृभ आथर विना प्रहण पइ के नहीं माटे पांच आयतच, ज्यारे आयस्थी कर्म आत्यारं तेने रोकनार तष होघु जोइये मारे छहूं संवरतात. जेम संवरपी नवां भावनां क- मो अटके में तैप जुना फर्मोनेक्षपफरनार तस पण होवू जोइए माटे सातमु निर्मरानच यापुं. आश्ययी आरेलां कों जीवनी साये मू. विकलारनादृष्टान्ते वडसशादि अवस्पाये संबद्ध धया सिवाय फळ आपरी शक नहीं. तमन निराधी जीरसंबड जुनां कर्म ज्यारे वि- युक्त थाप त्यारे तेनुं विरोगी जीव साये फर्मोंने संयुक्त करनार तच पण क जोहर माटे आटमु पन्चतर फयु.ज्यारे जीवनी साये कोनो संर पाय पार तनो सर्वया मोक्ष पण होवो जोइए. पळी ते (मोक्ष)सर्वोए होरायी अने तेने जमाटे सर्व ग्रन्पनी प्रति होबाथी सर्व ग्रन्पना निःस्पन्द( सार)सनवमुं पोस तप का{. प्रथम गाथार्नु रहस्य. आमपर गायारेकरी शिष्टाचारने पाना माटे निर्विवागे अन्यनी समाप्ति थाप ते मारे वास्तुस्वरूपरांशीर्तन' समंगलाचरण ?, तथा शोहमचिना हेनुरूप ग्रन्यनु अभिषेप २, नया नवनापर्नु शान में- १-२ एमां ममस्कार, मागीयांदा भने यस्तुसंकीर्तन, ५ (१०) श्रीनवतत्वविस्तरायः ळप ते अने परंपराए मोसरूप फळ ३, वली अभियेय अने अन्यनो वाच्य वाचक भाव संबन्ध ४. तथा नवनचनो निज्ञान आत्मा अ. पिकारी ५, एप्रमाणे मंगल तया अनुबन्धचतुष्टयनुं वर्णन फयु, जेयी मोक्षाभिलापी जीवोने आ ग्रन्यनी आदरयोग्यता प्रदर्शित फरी. अवतरण-पूर्व गायापां ९ तत्वनां नाम कहीने हवे आ गाथामां कया तत्वना केटला भेद ? ते दर्शाये छे. मूळगाया २ जी. चउदस चउदस वाया-लीसा वासी अ हुंति वायाला सत्तावन्नं पारस, चउ नव भेया कमेणेसि ॥२॥ संस्कृतानुवादः चर्तुदश चर्तुदश द्विचत्वारिंशत् , दयशीतिश्च भवंति द्विचत्वारिंशत् ॥ मतपंचाशप्त द्वादश, चतुर्नयभेदाः क्रमेणैपां ॥२॥ शब्दाः वारसवार. वायालीसा-बंतालीमा. चउ-चार. यासी-व्याशी. नव-नव. हुँति-है. भेया-भेद. पायाला-चंतालीश. फमेण-अनुक्रमे सत्तावन-सचानन. | एसि-र ९ तत्वोना. ३ प्रकारनां मंगलाचरणमांधी पोर्नु पस्तुस्वरूपसकोतन नामनुं मंगलाचरण फयुं छे. तथा नयतत्त्वोनां नाम कहेयाथी अभिधेप, र पदधी प्रयोजन, भने अर्धापत्तिथी संयंध, तथा अधिकारी, ए प्रमाणे अनुबंध चतुश्य कहेलं आणg. चउदस-चौद. नायव्या नदवावमतिमेदस्वरूपम्. गाधार्प-ए ९ वयोमा अनुक्रमे भीवना १५, अजीवना. ४, पुण्यना ४२, पापना ८२, आभरना ४२, संवरना ५७, जिराना १२, पंधना ४, अने मोक्षवत्तना ९९ प्रमाणे (सर्व की २७६ ) मेद से. विस्तराधा-गायामां कहेला सर्व मदी २७६ मेद ते सपना सिंचन प्रसंग कहेवावे. तया प्रथम गाथाना अर्थमां द. पिल जीव, अनीव, रूपी, मरूपी, हेय, सेय, ने उपादेय ए साल वेभागमां फपा नजना केटला केटला मेद प्राप्त पाय ले वेनो सं. क्षेप गाया भने पत्रमारा दर्शचाप रे. "सम्माऽपम्मापासा, सिप विय अरा अनीव दसगा प॥ सत्तावन संवर, निजर दुदस सुचि नवगा य ॥१॥ अट्ठासि अरूरि हरा, संपइ उ भणामि चैव रुवीणं ॥ परमाणु देस परसा, खर पर अनीरवीणं ॥२॥ भी दसपर दुरऊ, पासी बापाल हुंनि चचारी ॥ गप अट्टासी रूबी, दुसप एस्सत नवतते ॥३॥" गाथा:-पर्यास्तिकाय, अपर्यालिफाप, भने भाकाशस्तिकाय ना 'अग पण भेदो एटले के नर मेदो, तपा असा पटले काळ ए अनीरना १० मेदो, नया ५७ पेद संवरना, निर्जराना १२ मेद, पोषवापना ९ भेद ॥१॥९८८ मेदो मरूपी दोष ,से निष पपी मीना मेदो कोएं, परमाणु, देश, मदेश भने सन्र ए पार पुद्गरना मेशे सी मनीरना ॥रा नया 'जीरना १४ भेद, पु- प्यतावना ४२, पावापना ८२, माधरना ४२, बंधाना,ए १ धक्तिसार २,,म्मान मप दे, २मोर, भाकाश.. २ मारी औप महा युभ रोगपो.

श्रीनवनचविस्तरार्यः सर्व मळी १८८ रूपीना मेदो जाणवा. रूपी तया मरूपीना मळीने नवनवना २७६ मेदो यया ॥३॥ २७६ मेदमां. २७६ मेदमां. २७६ भेदमां. जीव अजीव, रूपी अरूपी. हय. ज्ञेय. उपादय. तचना. . १४ ० . जीवतचना. अनीवतचना. १४ ० ४ ० ०१४ . पुण्यतावना. . ४२ ४२ . ४२ पापतञ्चना. ८२ १२ . ० ८२ . ० आश्रवनचना. ४२ ४२ .४२ । . ० . . ०। ५७ संवस्तचना. निळरानावना. १२ ० २ ११ o पंधनचना. . ४ ४ ० . . मोक्ष नपना. ९ ० ९ ९२ १८४१८८ ८८१२८२८ १२० ॥ अथ प्रथमं जीवतत्त्वम् ।। अबतरण-पूर्वगायामा सामान्यी नवतापनी भेद संख्या नानाविषनीरपेदस्वरूपम. रहीने हवे आ गाया जुद्री जुदी अपेक्षाएमयम जीवावना भिम मिष भेद (भागल ४ यो गायामां कहवारा १४ मेदयी) दे मकार कवाय . मूलगाया नी एगविह दुविह तिविहा, चउबिहा पंचछविहा जीवा।। चेयण तसइयरेहि, वेप-गई-करण-काएहिं ।। ३ ॥ ॥ संस्कृवानुवादः ॥ एफ विधि विधग्निविधा, अतुर्विधाः पंचपविधा जीवा चननवसेनर चंदगनिकरणकापैः ॥ ३ ॥ सन्दार्य: एगविह-एक कारना चेयण-पवन(ए एकज पेद बडे) दुविर- प्रकारना तस-स ( अने.) विविहा-नगमकारना इपरेहि-स्पावर.बडे चरबिहा-चार प्रसारना वय-यंद( ना भेद बडे) पंच (विहा)-पांच प्रकारना गइ-गति( ना मेद वडे) बिहा- प्रकारना करण-इन्द्रिय( ना भेद वडे) जीव-जीवो कारहि-काप ( ना मेद बडे) गाधारी-सरे जीवो नेतन (बैतन्य लक्षण युक्त) होवायी एकल प्रकारना , अथवा (आ जीवतत्वमा सर्वत्र संसारी जी. वोनो विचार करेल होवादी सिद्ध नीव सिवायना) सर्वे जीवो अस अने स्पावर एपे मदमा अंतर्गत होत्राथी २ मझारना है, अपना सरे जीरोनो अग वेदमा समावदा यो होवापी मकार- ना से, अपरा सर्वे जीरो गतिना चार भेदमां अंतर्गत होनापी :- कारना है, अपरा सर्वे जीरो इन्द्रियांना ५ भेदमां अंतर्गत दोसायी ५ प्रकारना , अपना मर्ने जीरनो छ कापणां समाच तो (१४) श्रीनवनचविस्तरार्थः. होवायी जीवो ६ मकारना पण छे. विस्तरार्थ:-सर्व जीवो चैतन्य लक्षण युक्त होवायी (चैतन्य लक्षण रूप मेदवडे सर्व जीवो) एक प्रकारना छ, परन्तु केटला- एक जीवो चैतन्य लक्षणयुक्त अने केटलाएक जीवो चैतन्य लाग रहित एम वे प्रकारना जीवो नयी, माटे सर्व जीवो चैतन्य लक्षणवडे एक प्रकारना छे. लन्धिअपर्याप्ता सूक्ष्मैकेन्द्रिय सेवा जघन्य जी- वोमां पण ज्ञान मात्रा अनन्तमा भाग जेटली सदाकाळ होयन के. जेनुं स्वरूप आगळ कहेवाशे. अथवा संसारी जीवोमां केटलाएक जीवो उस (प्रास-भय पा. मी एक स्थानथी बीजे स्थाने गमन करनार ) छ, अने केटलाएक जीवो स्थावर (भय पामीने पण स्थानान्तर जवाने अशक्त), अहिं अमि अने वायु गतिवडे त्रस छे पण वास्तविक रीते स्थावरचं ए हेतुथी संसारी जीवो उस अने स्थावर एम वे मकारना पण गणी काय छे. अथवा संसारी जीवोमां केटलाएक पुरुषद (सी उपर अभि- लाप ) वाळा, केटलाएक जीवो स्त्रीयेद वाळा (पुरुष उपर अभि- लाप वाला ), भने केटलाएक जीरो नपुंसकयेदवाळा (स्त्री अने पु- इप ए बग्ने उपर अभिलापवाला) होवायी संसारी जीवो पुरुषवेदी, सीपेदी, अने नपुंसकयेदी एम प्रण मकारना पण गणी शकाय. अयवा संसारी जीवोमा केटलाएक देव, केटलाएक मनुष्य, के- स्लाएक निर्यच, अने केटलाएक नारक होवादी गतिमेद (देवादिक गतिना मेदवडे) मंसारी नीतो चार प्रकारना पण गणी शकाय. भयरा संसारी जीवोमा कटलाएक जीयो मात्र एक स्पर्श दिपाल, केटमाएक पलं भने नीव्हा ए ये इन्द्रियवाला, केटला. एक सन नीहा-भने नाक ए प्रग इन्द्रियोगला, केटलाएक स्पर्श- भीग्दा-नाक भने पशु ए पार इन्द्रिपाला, अने कैटलाएक जीको

नानारिपनीरमेदस्वरूपम, (१५)
पग-जीहा-नाफ-पा-भने कान ए पांच इन्द्रियो राणा पण छे,
यी संसारीनीने एकेन्द्रिप-मीदिए-धीन्द्रिप-चतुरिट्रिय
भने पनेन्द्रिय एम पांच मकारना पण गणी सकाय.
अपना संमारी जीवोमा केटलाएक भी पृथ्वीफाप (पली
कर देने धारण करनारा) में, केरलाएक अपकाप (जन-पाणी
रूप देने धारण करनारा), ग्लाएक नेजम् (अमि रूप शरीरने
पारण फरनारा), पेटलाएक रापुकाप (चायु-स्वरूप देवाला)
केटलाएक बनस्पतिमाय (वनस्पति रूप ऐवाला), भने केटमाएर.
मीनो प्रसमाय (सनामार्मना उदपपी गमन शक्तिवानी देने
पारण करनारा) रायी जीवो कारना पण गणी सकाय.
शिप-पीनी गापामांपागाउन ममाने जीरना १४ भेद
दारराने पदले मा रिविष रीते जीरना ६ भेद दर्शाया ते शृं?
गुम-निजामु मोरनारे १४ मेद सामान्यपी पीजी गा-
पामांगा ने आगरनी ४पी गापा विशेषतः पवारो, परन्तु
भनो मंगोराप जुदी गोद ये दर्शाया बीमा गापापां
दरिया प्रमाणे नीरो जुही नदी गई ६ मारना एरलंग ना
परन्तु एपी पण अधिक मार मारना, भाउ कारना, नव मका-
रना इत्या अनेक प्रशरना जे समापनादि मितिथी मानस
पोप.
अपारण मापापांजा सार नीरद पीने संभा
गापना (पीजी गापाना सनमाने) भीरग१४.
महापापी.
रगिदिय मुहमिपरा, सपिपरपणिदिपाय समितिचा
अपजत्ता पत्ता, पामेण पडदस जियहाणा ten

(१६) श्रीनवतत्वरिस्तरार्थ: । चउ-६ ॥ संस्कृतानुवादः॥ एन्द्रियाः समेतराः, संज्ञीतरपंचेन्द्रियाश्च सदिनिचतुः । अपर्याप्ताः पर्याप्ताः, क्रमेण चतुर्दश जीयस्थानानि ॥४॥ शुन्दा पगिदिप-ए केन्द्रिय जीवो. पि-दीन्द्रिय. मुहम-गहम. | नि-श्रीन्द्रिय. 'इयरा यादर. उ-चतुरिन्द्रिय. मनि-गनिनिन्दिप. आजता-अपयांता. "इयर-अगनिनिन्दिय. पन्ज गा-पर्याप्त (पणिदिया-पंन्द्रिय) कोण-अनुत्र मे. य-भने, नया. पदम-चौद. स-गति. नियहाणा-जीवना मेद. गाय:-गम एन्द्रिय, यादर पन्द्रिय, तगादीन्दिप श्रीन्दिप, अने चतुरिन्द्रिय महित संशिवेन्द्रिय, नया अगति परे न्दिप ए मा भार्याता भने माते पर्यावा गणतां अनुममे १४ नीरद याय. १-२ पीली गापामा " दिनी भयं " स्या वोल ने भाग,गामा हसरा तया गाला भयंता बता पाने कारण एक- पा-लर सद, नाम शायली होत नामदी Fria पर , जन गमन सा वादा, थापा र म, गर ला ममी पान सर मन,मनमा तापुर शहरमा सम्पनी अयं प्रति (f. पटेल (१७) चतुर्दशनीवमेदस्वरूपम. विस्तरार्थ:-गायामां पदला जीवना १४ भेदनो अनुपम मनुस्ने १४ मेद) मा ममाने से. अरपांता सूक्ष्म एकेन्द्रिय ८ पर्याप्सा श्रीन्द्रिय. पता नहम एकन्दिय. ९ अपाता परिन्द्रिय अपर्याहा बादर एकन्दिप. १० पर्याप्ता चतुरिन्द्रिय. पर्याशा वादर एकन्द्रिय. ११ अपर्याप्ता असंक्षिपंचेन्द्रिय. अपर्याशा दीन्द्रिय १२ पर्याप्ता असैशि पनेन्द्रिय. . पर्याप्ता दीन्द्रिय. १३ अपर्यासा संशि पंचेन्द्रिय, अपप्तिा प्रीदिय. १४ पर्याप्ता संशि पनन्दिय. उपर कहला १४ मेदासर्व संसारी जीवोनो समावेश यह श. टे, अनि ए १४ भदपी व्यतिरिक (भिन्म-जुदो) कोइपण सं- गरती जीव नयी. ९ १४ मैदमा बे जीवो (६ ही गायापां फहे. शे तेवा स्वरुपये) सयोग्य पर्यातियो पूर्ण कर्या विना मरण र ते अपर्यामा, भने स्वयोन्य पर्यासिनो पूर्ण करीनेन मरण पाने । पर्याता जीतो कडेवाय . म एकेन्द्रियादिकन स्वरूप अन्य त्यले विस्तृत है वोपण पवि संक्षेपी काय ई. मा सिवाय मा पण ३२-५६३ विनर भेदो घायले परिशिष्टयी देखा. जे एकेन्दिय जीरो (अर्याद एकेन्दिपनीकोनांभरीर)पणांएक- पथपा रवां पण पागोर (रष्टिगोचर) अपना कोरपण इ दिपने प्राय ( इन्द्रिप गोचर) न यह . तेवा सपनामकर्मना- उदयाला एकेन्द्रिय नीगे मपएकेन्द्रिय कवाय है. आ जीडो चौद रान प्रमाण लोकमां (आरा जगमा) सर्वत्र रहेला है. अर्या. व सकल विश्वतों एवी कोइ पण नग्या नयी के ज्या सूक्ष्म एके- दिपो न रहा होय. जीरो मुभम होनापी कोइ पण इन्दिप दा. रानाणी साता नयी, परन्द्र सर्वलोक्त सिद्धांतोमा मोर्नु अस्ति। व (विधमानता) पईल होचायी आपणे मानवा योग्य में के.जगत-

श्रीनरत विस्तरार्थः
मां एरा मझारना पण 'असंख्य तथा 'अनंत सूक्ष्म जंतुभो ऐलाके.
बळी मुभमानक यंभी नौवा इन्छीए तोपण ते देखी शकाय नी
कारगो या बादर (एटले इन्द्रिय गोनर) होते छते पण गमे नेता
नामर्शकली नोइ शाप नहिं नो ते सूक्ष्मदर्शक यंत्रधी महमपन्दिर
शुभो की रीते देषी शकाग ? वळी ए यक्ष्म पोन्द्रियमा माम
पपीना नंनुभो (गू. पृथ्वीकाय ) असंख्य छे, तेमन गम मा.
कापानि (पाणी भग्नि भने वायुना) जीवो पण असंख्य ऐ. परन्तु
परम पनापति अंतुभो तो आ जगतमा तेथी पण अगि
एटाले अनंत है. कारण के भनन म वनस्पतिकापर्नु एक शरीर
जने गाय मागरणशरीर या पाप निगोद अया गाम अननकाय
का, नेसी भागागात निगादोनो एक गोलक (गोलो) पनेरे
नेगा भाग्यात गोलको ( गोठाभो ) गौदरान सोफनी अंदर हे.
नपा ने जी-जन-अग्नि-अने वनस्पति द्रष्टि पनादि
इन्द्रिय गांचर थाप भने जे हा गोवर पाय पूनी
वगैरे मा वादा पटले म्यूड ऐ, भने ए पी-मळ-अग्निता
भने गनापति गांभीर पुन , मारे ए पृथ्वी विगैरे भीगो शादर
पोन्दिय सागरे वादा वनपनिकायमा केटलाफ मापन
वर्ग , के भपीनट, माद, मटा, शेगल रिगी. पर
मार कटनी, अंगरे पाप, निंग,
मानव-कोरीडो-प्रमाणी--मीत्यादिधीन्द्रि
१ माम Tो मानरमायुकाव नाली मशाग.
२ मुरममागान माग ( गर्मागरमो भग.
न भीरमा प्रजननांग गा रीरी,
मी मामी सान मारमाग .
र श्री मी अननस
गिर.
३

चतुर्दशनीवमेदस्वरूपम्. कीबोरे, अने ते मात्र सादर न होपायी मम दीन्द्रिय भने दर दोन्द्रिय एवारे मेदवाला नयी, एन ममाणे भाग श्रीन्दि- दिजीरो पण सर्वे एक पादर भेदवागन के परन्नु माम नपी. शिप्य-दीन्द्रियादिनीरो यादरमहोप में, एम कैप काय ? रणके ए नीनो एवा सूक्ष्म पण होय छे के घे चक्षुधी देखी शु- In नपी, पर मूक्ष्मदर्शक यंत्रनी मददी देखी काप है, बळी पण बघु सूक्ष्म होचाना संभव के भो सूक्ष्मदर्शकनी मददपी ग देखी काय नहि, तो तेरा अतिवारीक दीन्द्रियादि जंनुभोनो भव होरापी दीन्द्रियादि जीरो मझम पण म न कहेवाय ! गुरु- निना? तेवा अतिगरीक जो लोकव्यवहारमा ले सूक्ष्म फवाय, परन्तु वास्तविक रीते तो मूमनामकर्मना उदप ला भने जे अनेक नंनुभोनां देरपुरलो एकत्र पिंडित यया छ- पण न देखी काय ते भीवो मम गणी सकाप रे. अने दीन्दि- दि जीवो तो वा के देभोनां दो लोने घणा प्रमाणमा ए. घमिरित करता अवश्य पशुमादि इन्दिपने ग्राप पा सके छे मारे रा जोबो अग्रे सूक्ष्म तरीके गणी शाम नपी. नया गपापा पनेरीयां पैक-मांकड-जूकुंघुमा-कीडी-मकोडा मेक इत्यादि त्रीन्दिप जीरो नया भ्रमर-विन्छु-बगाइ-फरोळीमा-कंसारी-सीड-इत्यादि प- रिदिय जीरो है. नया मातपिताना संयोग विना नजदिक सामग्रीची एकाएक उत्पन यनारा देडका-सर्प-मच्छ इत्यादि विच पंचेन्द्रियो, अने म. नुष्पना मम्मकादि (१५) अचि पदार्योां उत्पन्न यता समु- रिम मनुष्यो समिम पंचेन्द्रिय कचाप में, पुनः ए समृमि श्रीनातसविसरायः जीरो मोसया प्रकारना शिष मनोविज्ञान रूप संग रलिन होपले मारे. असंनिनेन्द्रिय कोबायो. समाजीको मातपिताना संयोगवडे गर्भाशयमां उत्पन थाय ने गर्भन नन्दिप जी (पर्याप्तावस्यामां) अवश्य मनोविज्ञान मस्तिम होय ले माटे ए जीवो समिन्द्रिय कह गाय है. ए प्रमाणे नीरमानु फाफ पप स्यानगन्य नहिं रहेगा माटे कगुं, विशेष मानी जोशिलारथी भयया पीना अंगोथी जाणया योग्य है. - अयनाण-वंगापामा जीवना१४ मेद कीने होभा गायामां नीर माण? ने कहै. नाच सणं चेच, चरितं च तयो तहा ॥ पीरियं उपागों य, पयं जीवस्स सम्बवणं ॥ ५|| ( ममतानुवाटा) ज्ञान नदर्शनं पत्र, नाग्निं पस्तथा ॥ वीर्यमुगयोगः-जनीय पक्षगम ॥५॥ प्रदाः मार्ग-मान भ-धने ( वागाय) दीपिण-वीय मनत्र गोगी-पापांग मा-विषय भ-प्रने (वा पगा) पर-प भ-प्रने (मामा) सम्मो भाषा-4, मिन गौरतनोवलक्षणवर्गनम, (२१) गाथार्थ:-मान, दर्शन, पारिष, सप, वीर्य, अने उपयोग एजीनां ६ लक्षण'. विस्तरार्ध:-ये नसाम मर जीवापना वर्णनमां भी- २१४ प्रकारना , एम क. परन्न जीव एरले मुं? अने जीरना मान-पित? ते गापामा दर्शवाय रे. त्यां मयम धान ए भीरतुं मान-चिन, लेमन दर्शन, पारिप, तप, वीर्य अने उप- पोग १ . नीनां चिन , अर्थात् ९ ६ गुण जे पदार्पमा रोप ते पदार्थ 'नीच' कोवापरे हर ए ६ गुण नू ( नीचना पिन्द- हैं) स्वरूप, तपाकया जीने की रोते होय से ते कवाय . 6 . १ मापी पस्नु पाप : "मायो अनि मरणम् समाधाप पमो मम यो मसापार (ले पस्तपी भम्पमा महो रनारो) धर्म ते सन पाप. समपनु लाभ न ए पर RNT मायाप्ति-मतिम्यामि-समय एप दोष रहित होई और तोडते सरसक्षम हपाप सानु मरण प्रभिल होरपरशुना भमुफ मेगामा गाई है मायाभि,मारपोरिरहने मानिध्यामि.सत्य मान रहे ने मगम र मापन कपिलाय' भयानि दोरल, 'शुद्धिय' मतिमानि दोष दुर एफसव ' भसमय दोरयुत रे मने 'सामना' सनसन ऐ. मामान्य शानिमोने मोनिद्रप पदापना गाने मारे मनमानी कार मदनमा पनि महेनुयो महानम ( मोटामा पार से हम दुलनो माप करनारा पारिगुपना नानादि गुमी माघारपाला पापीना जानादिना मार माना जीरनी मि. पाली दमाधिना गुमायादार .. पारिवादिन नुस्लमाना, तर पण मतपदिक गरिमादिनिरिक और माता मालभिजा सति मागिरह (२२) श्रीनवनचविस्तरार्थः जगन्ना सर्व पदार्यों सामान्य धर्म ('आ कंइक है, अयका आ घट है, आ पट छे इत्यादि सामान्य वोधक धर्म) अने विशेष धर्म (आ' अमुक छे, अथवा आ घट वा पट अमुक वर्णनो, अमुक स्थाननी, अमुक कत्ता नो इत्यादि विशेषयोधफ धर्म) युक्त छे. तेमां पदार्थोना सामान्य धर्मनी अवयोप (मान) ते दर्शन, अने विशेष धर्मनो अवरोध ते ज्ञान कदेवाय . अथवा जीवनो सामान्य (वस्तृना सामान्य-साधारण धर्म संबंधि ) उपयोग ते दर्शन, अने विशेष उपयोग ते ज्ञान, अथवा "निराफार उपयोग ते दर्शन, अने 'साकार उपयोग ज्ञान, १ सर्व अर्थ परस्पर सर. खा अर्यवाया है. ए प्रमाणे दर्शनगुण अने ज्ञानगुण ए जीवना मुख्य मुख्यलक्षण अथवा मुख्य चिन्ह है, का- रणके जीव सिराय पीना कोइ पदायमां थोडे अंशे वा घणे में- से विज्ञानशक्ति लेश पण होती नयी, अने विज्ञानशक्ति वडेन मा जीर छे एम ओळखाय छे. आ दर्शन गुण अने ज्ञान गुण अपर्या- समूहम एकेन्द्रिपधी मारंभीने पर्याप्त संमि पंनेन्द्रिय मुधीना सर्व जी. चमेदमां थोडे पणे अंशे दोष छ, पुनः पृथ्वी जळ-अग्नि इत्यादि , ए मैययिक अाग्रहनी मुख्यताए दर्शन ते निराकार उपयोगमां गणार है, उपलक्षणथी नैयिक इदा तथा ग्यंजना. यमह पण शनाप है. २ "भा घट से"प जोक नयिक अपाय होयायो प्रान- का रे परग्नु व्यवहारिक अर्यायग्रहनी मुल्यनाए. दर्शनरूप है. " मा अमुक छ” ए नायक अपायनी मुख्यताप मानाप छ, अन्यथा दर्शनाप तो गणेल. निराकार पदो मामान्य. . माकार एटले विशेष (आकार सहित) . ३ जीवतत्वेभीवलक्षणवर्णनमः (२३) एकेन्द्रिय जीवोमा विज्ञान शक्ति नहि जगाती होवायी तेजोमां विज्ञान शक्ति बिलकुल नयी एम न कही काय, कारण 'औ- पषी प्रयोगबर्ड शृद्ध-पेभान यएला मनुष्योमा जेम अन्यक्त चै वन्य (विज्ञान शक्ति) विधमान , तेम एकेन्द्रिपमां पण अन्यक बैतन्य विद्यमान से.१ प्रमाणे एकेन्द्रिय जीवोनी विज्ञानशक्ति अव्यक्त अने अस होवायी बीना जीवोनी माफक मत्यक्ष अनुभव- पां आवी शकतो नयी, पण श्री सर्वशोए अपर्याप्त सूक्ष्म निगोद सरखा नीरने पण असरनो (शाननी) अनंतमो भाग उपाहो कयो डे, अने एटलो' निकृष्ट झानांश पण जो ते जीवने न होय वो ते मोव नहिं पण अजीव सरखोग गणाय. ए रीते अ सर्वत्र संसारी जीरोने दर्शनगुण अने मानगुण कोइने व्यक तो कोइने अव्यक्त कोइने अल्स तो कोइने अधिक पण होय है, अने सर्वशने तो ज्ञान गुण दर्शन गुण बन्ने सर्वांचे संपूर्ण होय . पुनः असर्वज्ञ जीवोने 'मपम दर्शन (एटले सामान्य उप- पोग) अने पछी ज्ञान ( एटले विशेष उपयोग) होय रे, अने सर्वनने तो मथम समये ज्ञान वीजे समये दर्शन त्रीने समये ज्ञान अ. ने चोये सपये दर्शन र प्रमाणे प्रयम मान पछी दर्शन अनुक्रमे परा- वर्चमान पाम्या करे है. पुनः असर्व जीवोनुं मान अथवा दर्शन अन्नमुहर्त (पे घडीनी अंदरना काळ) प्रमाण होय छ, अने स- १ दरदीने शनयोग मनमायतां भीषधीना प्रयोगधी पै. गुर करबो पड़े रो. जे प्रयोग जगप्रसिद. २ बीजाने भनुभयमा न पायी शके नेवो रोते मगर. ३ मति अल्प. ४ प्रथम पटले जे समये महत्व (केवलमान ) प्राप्त पाय ते समये (२४) श्रीनवतच विस्तरार्य: ~ यज्ञ ज्ञान दर्शन एकेक समयनु होय . ए प्रमाणे जीवना मुख्य लक्षण ज्ञान अंने दर्शन- किंचित स्वरूप का. सया ज्ञानादि गुणमा (ज्ञान-दर्शनमां) रमणता करवी ते चारित्र कहेवाय, अथवा मोहाधीन माणीओ मोह दूर करवाने माटे जे अभ्यास रूप यम नियमादि (प्रतादि) अंगिकार करे ते चारित्र कहेवाय. आ चारित्र गुण पण सूक्ष्म अपर्याप्त एकेन्द्रियादि सर्व जीयोने थोडे घणे अंशे होय छे, तेमां समोही छमस्य जीवोने (मोहनी सचावाला जीवोने) अनंतमा अंश जेटलं चारित्र होय है, अने क्षीणमोही मुनिराजने, भवस्य ( देहधारी) केवली भगवंतने अने मोक्षमा पहोचेला सिद्धपरमात्माओने सर्वांशे संपूर्ण चारित्र होय छे. ५ प्रमाणे ' सर्वे जीवो चारित्र गुण युक्त होवायी अने चारित्र गुण ते जीव सिवाय अन्य पदार्थमा नहि होवाथी चारित्र ए जीवनु लक्षण छे. १५ अनंतमो अंश पण जुदा जुदा जीयोनी अपेक्षाये घणी तारतम्यता पाळी [ हीमाधिक ) होय छ, जेमके सूर निगोदन प्रथम समये जे अव्यक्त पारित गुण पते छे से करता अन्य सर निगोद जीयनो चारित्रगुण अनंतगुण अधिक पण होय, अने सोकर चारित्र तो क्षीणमोही मुनिराजने होय. २ शंका-" सबै जीयो चारित्र गुणयुश. " एम कहे युक्त नपो. कारणके मियादृष्टि योरे जीयों अयया सूर निगोदादि सीबो के जेभार देशविरति गुणस्थान प्राम कर्य नपी तेया (अनंतानुसंधि-अनन्याय्यानीका सं पानी कपागना उदययाटा) जीवोने सेश मात्र पण चारित्र गुण संमयतो नयी. कारण र वे मयंपाती कायोदयवाटा जीयोने लेश पण जीवत जीवलक्षणवर्णनम्, (२५) सया इच्छानो अभाव ते तप कहेवाय , अपवा ते इच्छा निरोध करवाना ' अभ्यासरूप नुरूप अने "चिन्हरूप जे अ- नशनादि (उपवासादि ) ते पण व्यवहारथी नप कहेबाप. ए तप गुण पण 'सर्वश्ने सम्शे संपूर्ण होय छे, अने 'शेप जीवोने थोडे घणे अंश होय. चारित्र गुण होय नहिं पुनः जे अनंतानुषि काय जीवना सम्यकन्य गुणने पर रोको राप के ते अनंतानुबंधिना उदय- याला म निगोदादि मियादृष्टिोने चारिष गुणनो लेश पत्र केम मभये पुनः सूर निगोदादि मिप्यादृष्टि जीयोने पण जो लेश मात्र चारित्रगुण होय छ, नो देशविरति गुणस्थानवाला भावानेज देशयी (लेश) चारित्रनो उदय मानयो ते हा मारे ! कारपके प्रथम गुणस्थानयी पांचमा गुणस्थान मुधीना मर्य जोयोने नमाग कहेगा प्रमाणे देश चारित्र गुप तो प्रगट धयेलोश. उत्तर:-हे लिहसासु र शंका योग्य है, परन्तु संधाति फपायोदयवाला जीवने पण चारित्रगणना फेटलाएक पर्याय उपाडा से, जैम अति गाद मेषावृत दिवसमा सूर्यको प्रकाश किरपना रूपमा तो दिलकुल नपोज तोप मर्वया अंधकार नयी, परन्तु ते दिधम अति मला मारायुल छ, अने जो सेम रण न होय तो दिवस भने रागिनो भेद न पहे, अयान दियम गधि एक सरपी याय. नेवी रीते प्रसापूर्पक कंडक प्रतादि अंगीकार करी शक नेयो चारित्र गुण तोर जीवोमा नयो. परन्तु अत्यनः भने अति अल्प प्रोधादिनी मंदतारुप चारित्र गुण मो अवश्य घत छ, का. ग्पक अनंतानुसंन्यादि मर्षयाती कायो सहिए होय तोपण पारिध गुपना केरलाक पशंगो निराशेणोप रहेपायो प जीयोमा यस. चारित गुण हो सके छ. धो कर्मप्रति प्रथमां उदीरणा करणनी ४८ मी गायामां मोहनीयनी २८, अन्तगरनी , केषरमानावरम अने केबदनावरण ए ३५ प्रतिभी जीपच्यने संपूर्ण हमे पण ओपना सयं पर्या- (२६) श्रीनवनत्व विस्तराय: योो न हणे" ए प्रमाणे कहेलुं होयायी उपरना संयं विरोध उपशान्त पारा छे. पुनः आ ममाधान तप-वीर्य-अने उपयोगना संबंधमां पण विचार. १ उपवास अने उणोदरी इत्यादि व्यवहार तपमा मभ्यामयी इच्छानिरोधरूप नयिक तप प्राप्त थाय छ, माटे व्यवहार तर ते निधय तपना अभ्याप्तरूप छे. २ उपयामादि व्यवहार तप ते इच्छानिरोधरूप मेयिक अपने उत्पन्न करे छे माटे व्यवहार तप नयिक सपना हेतुरूप छे. ३ गर्य मिष्ट पदार्थों प्राप्त थयेला होय अयया प्राप्त था शके तेम होय छत पण तेनो त्याग करी परम श्रदालु जीवी उपयागादि व्ययहार तप अंगीकार करे छ, तो तेथी अनुमान पाय छे के प जीयने अवश्य करक अंशे पण इच्छानिरोधपर्ण प्रगट ययेल छे, ए प्रमाणे व्यवहार सप ते धयिकतपना निन्हरूप छे. ५ शका-मर्यनने जो साँशे मपूर्ण तप गुण प्रगट थयेल हेलो ममी आहार महि लेता होय पम संभने छे. उत्तर-मया महा-मामी इच्छा-ममत्यमे आधीन था कि. कुल माहार लेता नथी. परनु पोतानी भौवारिक काया मा. हार यिना उकी शके नहिं माटे भीदारिक कायाना निभाए भ आहार ग्रहण करे छ, माटे ममत्यभावना अभाये संपूर्ण सप गुणने दानी पहोयती नयी. जेम व्याधि शाम्त करयाने लीधेनुं कह गोषध समापूक लीधुं न कहेपाय, तेम मयं. भोप कायाना निमाय मारे ग्रहण करेली भादार इच्छापूर्वक म कहेवाय. शेर जीयोने सुक्ष्म एकेन्द्रियादिकोने पण इनिरोध पतागुणनो लेश केयी रीने होशके? एशका समाधान पण चारित्रगुणना शयत् जाण. भयान हा मांदनीय कममा उपयी , अने मोहनीय कमनी उदप जीयना मर्य पयांगोने उपपात करी शक महिं नेपी भनुपहन पाय पाली का गुण पिणं ग पद्रियादिन मभषे.

जीतचे पर्याप्तिस्वरूपवर्णनम. (२७) सया आत्मानी जे पाक्ति ते वीर्य कोहवाय, एवीप गुण पण स. वझमा सारी संपूर्ण भने २० एकन्दिपादि जीवोमां तेयी अनंतमे अंमोहीनापिकपणे होप तया चेना बडे ज्ञान अने दर्शन गुणनी प्रचि याप ते उपयो- ग. ए उपयोग ज्ञान अने दर्शनमां साधारण पणे व में, कैमक ए उपयोग ज्यारे वस्तुना विशेष धर्मोपर पर्नवो होय पारे एज उप- योगने "ज्ञान " संज्ञा होप से, अने एन उपयोग ज्यारे वस्तुना सामान्य धर्म पर पर्वतो होप छे त्यारे "दर्शन" कहवाय थे, एम. मागे जोवा जतां जीवन मुख्य लक्षप उपयोग न है, शान सपा द. गंन तो उपयोगान्तर्गत है, छवां ए पेनी मुरुपदा अंगीकार फरीने शान अने दर्शन लक्षण उपयोगयी भिन्न कहेल है. जो के ज्ञान, दर्शन, अने उपयोग एवणे जीवनां समण होवायी जीवना स्वत्व- रूप से छनां कर्मवशति जीव होवापी उपयोगर्नु निरन्तरपणु रहेर्नु नयी, तेमन मानोपयोगनो वस्तृनियापकत्व स्वभाव छतां पण संसयादि यवानां विरोध नयी. ए उपयोग गुग पण सर्वाने साँश अने शेष जीवाने थोडे पणे अंशे प्रगट होय छे. उपर कईलां ए लागो सर्व नीरोने सत्तापणे तो सरखांन है, परन्तु सर्म जीवोने कर्मना प्रभारे हीनाधिक पने प्रगट होप छे, अने अर्म जीवोने ते सर्व लक्षणो संपूर्ण पणे प्रगट होय . अवतरण-पूर्व गाथामां जीवनां लमण कहीने हो आ गा- थामा (४ थी गायामां जीरना जे अपर्याप्त अने पर्याप्त मेद कमा तेना सबंधनां) पर्याप्ति ते कइ ? अने कया जीवने कटली होय ! ते दरि.

(२८) श्रीनयतव विस्तरायः आहारसरीरिंदिय, पजत्ती आणपाणभासमणे चउ पंचपंच छप्पिय, इगविगलाऽसन्निसन्नीणं ॥६॥ संस्कृतानुवादः आहारशरीरेन्द्रिय-पर्याप्तय आनप्राणभापामनांसि ॥ चतस्रः पंच पंच पडपि चै-फयिकलाऽसंज्ञिसंजिनाम् ॥६॥ शब्दार्थः आहार-आहारपर्याप्ति पंच-पांच पर्याप्ति सरीर-शरीरपर्याप्ति छप्पि-छए पर्याप्ति इंदिय-इन्द्रियपर्याप्ति य-(पदपुरणार्थे ] वळी पज्जसि-पर्याप्ति इग-एकेन्दियजीवोने आणपाण-वासोच्छ्वास पर्याप्ति । विगल-विकलेन्द्रियजीवोने, भास-भाषा पर्याप्ति असन्नि-असंज्ञि पंचेन्द्रियने मणे-मन पर्याप्ति समीणं-संक्षिपंचेन्द्रियजीवोने चउ-चार पर्याप्ति गाचार्य:-आहारपाप्ति, शरीरपर्याप्ति, इन्द्रियपर्याप्ति, श्वासो- वासपर्याप्ति, भाषापर्याप्ति अने मनापर्याप्ति, ए ६ पर्याप्तिमां- थी एकेन्द्रिय जीवोने चार, विकलेन्द्रिय जीवोने पांच, असंशि पं. चेन्द्रियने पांच, अने संशिपंचेन्दिय जीवोने छए पर्याप्तिो हो. विस्तरार्थ:-जीव जे भवमा उत्पन्न याय छे ते भवमा जीव. नशक्तिना निर्वाह माटे (जीवित टकी रहेवा अने ते जीवनमा क- रवा योग्य अवश्य कार्यों माटे) जे आहारग्रहणादि अवश्य क्रि. यामो करवी पडे छे, अने ते क्रियाओ माटे जे सामर्थ्य-शक्ति उत्पन जीव पर्याप्तिस्वरूपवर्णनम. करवी पडे ते शक्तिर्नु नाम पर्याप्ति कईबाप. बळी जीवम क्तिभो उत्तम पाप डे, ने पग पुलसमाना 'भालंबन मिवयीन उत्तम पाप , पाटे ते ते उक्ति उतम पामां भूत-कारणभूत चे पगलोपरय (पुगनोनो समा) ते पण पमा कार्य भारनी भारोप करापो) पर्याप्ति कोवाप रे. पीन पालि-जोरसक्तिभो पुगलोपचपनन्य (पुगलसराय पम परली ) या पुलर फराप ऐ. ए भावार्य पणा नो, भने यी दन्वार्यमाप्प सपा चिमांतो क' के "त क्तियां निमितभून पुलसमामधी झिपानी परिसमाप्ति के मि प ." प्रमाणे पनि पटले शक्ति, शक्तिजनक पुE अने ममामि ए प्रण भर्प पाप है. थी पान्मंद्राणी विगैरे अनेक भागोमां कपुंके-"प मि एटले सन्ति मर्यान सापर्य रिशेप, ते (शक्ति) दलदम्पन मचयपी (समापी) पापरे, भाव उत्पत्ति स्थानमा भालान- अपर समालो प्राण का नेनी भने प्रतिसमय प्रागारा मां मां शहरों के देना (पम ममपति पदलोना) संरंपर्य मसरू परनांनी शक्ति माहारादि सोने सल रसा- दिने पनाररावां कारण न पनि. दरमा रोलां (तपा कारनां नमाति) (नी परिस) प्राण परादेल आर. मारो जोधोना सरिक मरो दलसमूहना भासंपनी जीवनी पर ति. मने राशि मिपोमां भगतिर मने मेमारी मा पनि होरी समावि पि - निमित हि मारित परमाने एएने मेसारी गर्नु प्रसना निस्तारोप. मरे मारा हरि समिमी सदाना निमित.

(२८) श्रीनवताचविस्तरार्थः आहारसरीरिदिय, पजत्ती आणपाणभासमणे चउपंचपंच छप्पिय, इगविगलाऽसन्निसन्नीणं ॥६॥ संस्कृतानुवादः आहारशरीरेन्द्रिय-पर्याप्तय आनप्राणभाषामनांसि ।। चतस्रः पंच पंच पडपि चै-कविकलाऽसंज्ञिसंज्ञिनाम् ॥६॥ भन्दार्थः आहार-आहारपर्याप्ति | पंच-पांच पर्याप्ति सरीर-शरीरपर्याप्ति छप्पि-छए पर्याप्ति ईदिय-इन्दियपर्याप्ति य-(पदपूरणार्थे ] वळी पजत्ति-पर्याप्ति इग-एकेन्दिपजीकोने आणपाण-श्वासोच्छ्वास पर्याप्ति । विगल-विकलेन्द्रियजीवोने, भास-भाषा पर्याप्ति असन्नि-असंशि पंचेन्द्रियने मणे-मन पर्याप्ति सनीण-संविवेन्द्रियजीवोने चउ-चार पर्याप्ति गाचार्य:-आहारपर्याप्ति, शरीरपर्याप्ति, इन्द्रियपर्याप्ति, श्वासो उवासपर्याप्ति, भाषापर्याप्ति अने मनपर्याप्ति, र ६ पर्याप्तिमा यो एकेन्द्रिय जीवोने चार, विकलेन्द्रिय जीवोने पांच, असंज्ञि पं- चेन्द्रिपने पांच, अने संक्षिपंचेन्द्रिय जीवोने छए पर्याप्तिी हो. विस्तरार्थ:-जीव जे भवमां उत्पन्न थाय छे ते भवमा जीव. नशक्तिना निर्वाह माटे (जीवित टकी रहेवा अने ते जीवनमा क- रखा योग्य अवश्य कार्यों माटे ) जे आहारग्रहणादि अवश्य क्रि- यामो करवी पडे है, अने ते क्रियामो माटे जे सामर्य-शक्ति उत्तम (२९, नीरताचे पर्याप्तिस्वरूपानम. करनी पडे ते शक्तिनुं नाम पति कईबाप. बळी जीवमां . तिमी जे उत्तम पाप है, ने पग पगलसमाना 'मारनपी-नि- पिपपीन उत्तम थाप रे, माटे ते ने शक्ति उत्तम पामां निमित- भूत-कारणभन ये पहलोपरय (पुददोनो समा) ते पण (कार- मां कार्य मारनो मारोप करतापी) पर्याप्ति कांप रे. परंतु पीन पर्याप्ति-जीवक्तिभो पुगलोपचपनन्य (पद्रलसमापी उ- पम परली) अपरा पुनरूर कराप . ए भावार्य पणा प्रपो. नो, भने श्री तत्वार्यभाष्य हया तिमांतो कपुंछ के “वे ते च. क्तिमा निमित्तभूत पुद्रलसमासंबंधी रिपानी परिसमाप्ति ते पर्या- प्ति करवाय." ए प्रमाणे पर्याप्ति एटले शक्ति, पक्तिननक पुद्गल, भने ममाप्ति ए प्रण भर्य पाय रे. थी वृहन्मंग्रहणी विगैरे अनेक शासोमा कपुंछ के-"पर्या- प्ति एटले शक्ति अर्यान् सामर्य विशेप, ते (शक्ति) पलव्पना उपचयपी (समाथी) पाय रे, भान उत्पत्ति स्थानमा आरेला नीचे मयप समरे जे पुहलो ग्रहण का तेनी भने पतिसमय ग्रहण करा- मां चीनां पुदलों के जे तेना (मयम समय हित पुगलोना) संबंधयी सत्स्वरूपं यएलां तेनी वे शक्ति माहारादि पुदलोने खल रसा- दिरू बनारामा फारणभ्न में ति पति. पेपउदरमा रहेला (तया भकारनां नैनसादि) पदलो (नी शरिन) प्राण करापेल आहार पुद्र- , संसारो जीयोना सई पौलिक प्यापारो पुलसमूहना मालेवनपोहोप छ, जीपनी जो के स्वतंत्र शक्तिऐ पण ते शक्ति सिर जीयोमा भपालिक मने मेमारी सोयोमा पौरानिक होप से भी कर्मप्रति पिगरेमा क छ के-" द्रव्यानिमित्त हि संसारिणां योर्यमुपजायते" एरले मसारी जीयोनु बार्य पुदल. प्रपना निमितोश होप है. मारे थाहारमहणादि पालिक शक्तिमो पण पुलद्रायना निमित्तचीज ऐ.

(३२) श्रीनवनचविस्तरार्थः वनाववानी (एटले परिणमाक्वानी) जे शक्ति ते इन्द्रियपा. प्ति कहेवाय. ए पन्ने अर्थ श्री प्रज्ञापना मूत्र विगैरेमा के.-अने 'बृहत्संग्रहणि विगेरेमां तो आत्मा जे शक्तिवडे धातुरूपे परिणमारे- ला आहारमाथी १-२-३-४-५ इन्द्रियमायोग्य पुद्गलो ग्रहण फरी १-२-३-४-५ इन्द्रियरूपे परिणमावी स्वस्वविपप ( ते ते इन्द्रियने योग्य विषय ) आणवामां समर्थ थाय ते इन्द्रियपर्याप्ति कहेवाय एवो भावार्य कयो छे.-तया श्री तत्वार्थभाप्य अने वृत्तिमां तो स्पर्शेन्द्रियादि पांच अने छटुं मन ए ६ इन्द्रियोनु स्वरूप रच. चारूप क्रियानी परिसमाप्ति ते इन्द्रियपर्याप्ति एम कहुं छे. (ए स्वरूप आगळ कहेवाता तत्वार्थोक्त पर्याप्तिना स्वरूपमांथी जो.) ४-जीय (पुद्गलोपचयना आलंवनथी उतन्न थएली) जे श. तिवड़े श्वासोन्यासयोग्य वर्गणा ग्रहण करी वासोच्छवास पणे "परिणमावी अवलंबीने विसर्जन कर ते शक्ति श्वासोच्छवासप- र्याप्ति कहेवाय. घणा ग्रंथोमा ए भावार्य छे. अने श्री तत्वार्थभाष्य अने वृत्तिमा नो वासोच्जास क्रियाभायोग्य द्रव्य, ग्रहण अने विसर्जन करवानी शक्तिने रचवा रूप क्रियानी परिसमाप्ति ते चा- सोच्छवास पर्याप्नि एम कयु छे. यया धातुरूपपरिमितमाहारमिन्द्रियरूपतया परिणमय- ति मा इन्द्रियपर्याप्ति:-तया चायमयोऽन्यत्राऽपि भंग्यन्तरेणोना पंचानामिन्द्रियाणां प्रायोग्यान पुढलान गृहित्याऽनाभोगनियतिते। न चाया तहगावनयनशसिरिन्द्रियपर्याप्तिः । यया धातुरूपतया परिणमितादाहागदेकस्य द्वयो स्रयाणां चतुषां पंचाना येत्रियाणां प्रायोग्ाणि द्रव्याण्युपादायकवि यादी रिद्रयरूपनया परिणमय म्यम्यविषयेषु परिज्ञानसमयों भवति मेन्द्रियपयांति २ परिणमाची पटले श्यामोच्छयामादिरूप घनायी. ३ जे यस्नुने एकदम छोहया होय है ते यस्तुने छोड .

जीवतत्वे पर्यातिस्वरूपवर्णनम्. ५-जीव (पुद्गलोपचयना आलंबनयी उत्पन यएली) शक्तिवरे भापायोग्य वर्गणा ग्रहण करी भापापणे परिणमा अवलंरीने रिसर्जन करते प्रति मापापर्याप्ति करवाय.पणा ग्रंथों मां ए भावार्थ में, अने तत्वार्य रत्तिमांतो-"अहिं पण वर्गणान अनुमम ममाणे भापायोग्य द्रव्य ग्रहण विसर्जन करवा संबंधिश- क्तिने रचवारूप मिपानी समाप्ति ते भाषापर्याप्ति,' एम का छे. ६-नीच ( पगलोपवयना आलंपनयी उत्पम पएली) शत्तिवडे मन योन्य वर्गणा प्राण फरी मन पणे परिणमानी अवर- पीने विसर्जन करें ने शक्ति मनःपर्याप्ति कहवाय, ए भावार्य पणा ग्रंथोमा है. भने श्री नवार्थमाप्य तया वृत्तिमां तो मनःपर्याप्तिने इन्द्रिपपर्याप्तिमा अन्तर्गत गणी रे, भने केटलाएफ आचार्योना अभिपापयो नदी गणी ते वखते एरो अर्थ को के-"मनपणाने योग्य पटले मनोवर्गणा पायोन्य मर्याद पनपणे परिणमवामा स. पर्य जे द्रव्यो नेने ग्राण अने दिमनन करवासंबंपि सामनी रच. ना स क्रियानी परिसमाप्ति ते मनःपति एम केटलाएक आ. चार्यों मनापांनि नदी कई " इत्यादि. ९६ पर्याप्तिभोपांची भयपनी आहार शरीर भने इन्दिप ए पहला कामाल करयों पर प्रयन्ननु नाम भपलेपन ऐसे मपन्न करपायी ने यन्तु पदम विमर्जन करी . फाप है. जेम पापने घनुप्यमांपी होप को एपछ पर पापी गेन पटे, कुरको ( फनंग ) मारपी होप मो दारीपने प्रथम महोगई मो, नमापk ) पर मौत फलंग मारो शहाप. ए माम बापनों पमादार- पंप ( पाएँ गैगया) पपन, मपया भंगनो मंगोचरूप अपन से मालेवन के भगलेपन मपया अपरंभ हपाप तेम भ्यामोण्याम भाग भने मनने पदम विसर्जन करपा मारे से पम पल परयो पर है मानपन पर b.

श्रीनवनचविस्तरार्थः उत्तर-आहार शरीर अने मनःपर्याप्ति संबंधि पुद्गलो शु- रीरमां सर्वत्र व्याप्त संभव है. श्री तत्त्वार्यभूत्रना वीना अध्यायना ११मा मूत्रनी 'त्तिमां द्रव्यमनना अर्थमां मनःपर्याप्तिनां पुदलो सर्व भात्मप्रदेशवर्ती कयां थे, उच्छवास अने मापापर्याप्तिनां पुलोर्नु स्थान स्पष्ट कहेवू अशक्य छ, अने इन्दिय पर्याप्निनुं स्थान इन्द्रिय स्थावन अमुक निय'नस्थानवी है. पर्याप्तिओनी समाप्तिनो अनुक्रम पूर्वोक्त ६ पर्याप्तिमीमांजे जीवने जेटली पर्याप्तिओहोय छे ते जीव तेटली पर्यानिमोने समकाळे प्रयमममयेन प्रारंभ छ, पण संपूर्ण अनुकमे करे . कारण आहारादि पर्याप्तिीनां पुद्गलो अनुक- में मूक्ष्म मूक्ष्मतर परिणामवाळां रचवां पडे में. जेम एक शेर रुइमां- थी नाई मूत्र व्हेलं कनाय, भने झीणुं मूत्र घणे काळे कंताय तेम प- ' ने तिनो पाठ भा प्रमाणे-तत्रमनोऽभिनित्यै यह लिकद्रव्यमुपासमात्मना मा मनःपर्यामिर्नामकरणविशेषण मर्या- ग्मप्रदेशतिना याननन्नप्रदेशान्मनायगणायोग्यास्कंधान चित्ताय. मारने ते करणविशेषारिगृहिताः कन्धा यमनोऽभिधीयन्ते. अर्थ:-त्यां मन रचया मारे आरमाए दलिकाध्य ग्रहण कयु छ ते मनःनि एरले करण विशेष छे, ते सर्व आरम. प्रदेशमा स्याम धयेला करणविशेष प? जे मनावर्गणा योग्य अनदेशी स्कंधाने चित्तने माटे ग्रहण करे छे, ते करणविशेष यो पहण करेला पुलम्बंधी दृश्यमन हेयाय छे. (पमा मनःपर्यामि मंबंधी पुदलीने मर्यामिप्रदेशयती कमां .) २ कारण इन्द्रियायांतिमा म्पद्रियनां पुदली चांदीना पुनटाने घटायेला सोनाना गिलिटनी माफक सगरनी उपर भने (मायमाग विना) अंदरना भागमा प्रतरम् अविच्छिन्न ग्यान पोला छे, अन जोरहन्द्रियादिकना पुनलो ते ते यापाकारने म्याने गोव्यायला मारे शरीरमां मयंन्यान नदि जीतचे पर्याप्तिस्वरूपवर्णनम्, निमोमां पण जाणतुं (ए भावार्थ थी वलापमाप्पनो). ते समानिनो अनुमम आ ममाणे-औदारिकसरीर संबंधि पर्या जिभोमां प्रयम आहार पर्याप्ति ऐले समयेन पूर्ण याय छे, त्यान बाद अन्तर्मुहूर्ने शरीरपर्याप्ति, त्यारवाद अन्तमुहर्ने इन्द्रियपर्याप्ति पूर्ण यापले, एममाणे पांचे पर्याप्तिमो अन्तर्मुहर्त अन्तर्मुहतने अन्तरे संपूर्ण पाय है. पुनः आहारक अने वैफियशरीर संबंधि पर्याप्ति- ओमां दो प्रयम आहारपर्याप्ति ईले समपेन पूर्ण पाय , पीजी शरीरपर्याप्ति अन्तर्महर्च पाद पूर्ण पाप है, अने इन्द्रियादि चार- पर्याप्निो एकेक समपने अन्तरे पूर्ण यायरे. (पुनः श्री भगवती- जी विगैरे मूळ सूत्रमा तो देवोने भाषा अने मनपर्याप्ति समकाले कही वेशी त्या देवाने 'पांच पर्याप्तिवाव्य कमा. श्री जीवा- भिगमादि वृत्तिमा ए ये पर्याप्तिमा एकलनी विवक्षा अल्प 'अन्तरे पूर्ण यवानी अपेक्षाए कही है. शंका-क्रिय शरीरी अने आहारक शरीरीने तया एकेन्द्रियोने १ तपणे से मिाणे दविंद देवराया पंवयिहाए पन्नत्तोप पन्नतिमापं गच्या, संजहा-आहारपत्तीप-शरीरपन्नत्तीए- दिय पन्नतीए-माणपण पचत्तीए-मासामण पनत्तीए-ते का टने विधे से शान देवेन्द्र देवराजा पांच प्रकारनी पर्णमियो पर्याप्तिभायने पामे ने मा प्रमाणे-भाहार पर्यालियडे, शरीर प. र्याप्तिपडे, इन्द्रियपर्याप्तियडे, श्वासोच्णपास पर्याणिष, मने भावामन पर्याप्जियो (प्राचीन कर्मग्रंप टीकामांथी ). २ नयमिह भाषामन.पर्याप्योः ममाप्तिकालान्तरस्य शे- पपर्याप्तिकालाग्तरापेक्षया स्तोकस्यादेकत्वेन विपक्षणमिति. तावार्यत्रमा इन्द्रिय पर्याप्तिमा मन पर्याप्तिनोभंतमांव करीने पांव पर्याप्तिभी कहेली ऐ ते पात चालु वर्णनमांज कहो ॥ भने कपाशे. ५ ममाणे बने शास्त्रोमा थेरीते पांच पयामिमी कदेती हे.

(३८). .- श्रीनवतच विस्तरायः आहारपर्याप्ति तथा शरीरपर्याप्ति कही तो तेश्रो ग्रहणकरला आहार ने भुं खल रस पगे परिणमा छ? अने ते रसीभूत आहारमाथी सात धातुमो पण बनावे छ ? कारणके नेभोने खल रस के सात धात्मय शरीर होतु नयी एम जैन शाखपा कहलू के नो ने त्रणे जीवोने आहार अने शरीरपर्याप्ति कवी रीते होय ? उत्तर--ए प्रोमलरस परिणमन अथवा सात धातुमय श- रीर जोक में नहिं तो पण आहारनु ग्रहण अने है आहारने शरीर पणे परिणपाव{ होय छे, ते कारणयी ए रणनी आहारपर्यानि आहारने ग्रहण करवानी क्रिया समातियीन टोय छे, जे वर्णन आ- गळ गंका समाधान पूर्वक कडेवाशे. वळी ने आहारदारा मान करेल पुद्गलोने वैकिय-आहारक-अने (एकैन्दिय संबंधि) औदारिक शरीर पणे परिणमा ने शरीर पर्याप्ति जाणवी. पुनः आहारने रहण करवायी पण आहारपर्याप्ति नवनवमाप्यपां कही छे ते आ प्रमाणे"-आहाराइग्गहणे जासत्तीतं मणंति पजत्ती"अर्थ-आहारादि ग्रहण करवामां (जीवनी) जे शक्ति ने शक्तिने पर्याप्ति कहे छे" पुनः शरीरपर्याप्तिमां मान धानुपणे परिणमाववानी शक्तिरूप अ. थ नो औदारिक शरीरनी मुख्यताएन सर्व शास्त्रकारोए कहलो , ने ते अनुसारे में पण अवे कहल है, तो पण वस्तुतः तो जे जीव- जे शरीर होय ते गरीर रचानो शानिने भयता रचवानी किया- ममानिनेज गरीपर्याप्ति गणी काय है. झोका-६ पर्याप्निभोनी भारंभ समझालं. थाय अने समाप्ति अनुक्रमे थाय नेनुं गं कारण ? उत्तर--जेम एक शेर म्मायी नाई मूत्र कानयुं होपतो शेर म मेयं पूगं याय, अने प्रीयं मूत्र कांत होय तो धणे याने. कतार गं. नेम भागरादि पपांनिश्री अनुक्रमे मक्ष्म मूक्ष्मतर परिणामवाली + जीतवं पर्यासिस्वरूपवनम. होवायो समाप्तिमां अनुक्रमे अधिक अधिक काळ लागे के. एमा- चार्य श्रीवलार्यमत्रमांधी आगळ फवाशे. शंका-यमनी अण पर्याप्तिो सर्व जीवो अवश्य पूर्ण फरे भने शेषपर्याप्निभी फर अथवा न करे तेनुं कारण ! उत्तर-भीर आ भवमा परमपर्नु आयुष्य वाध्या पछी अन्त. मुहर्न आभवमा रही त्यारवाद मरण पामीने परभवमा उत्पन्न यह सके, अने आयुष्यनो बंध इन्द्रिपपर्याप्ति पूर्ण कर्या विना न पाय एको नियम , माटे प्रथमनी जग पर्याप्तिमो पूर्णकरीने चोयी पर्याप्ति ना चालु काठमां (असमान कारपां) अंतर्मुहर्नमधी आयुप्पनो बंध करी (वांपी) सदनंतर पुनः अन्तर्मुहूर्त जीवित भोगवी मरण पाने त्पांमुधी पण ए जीवनी चोयी पोषिपूर्ण यइ सकती नयी. माटे सर्वे अपर्याप्ता जीवो पण प्रथमनी प्रण पर्याप्ति पूर्ण करे ज एवो नियम , भने शेपपर्याप्तिमो माटे एवो नियम नयी. कया जीवने केटली पर्याप्तिओ होय ? पूर्व फनी ६ पर्याप्निभोमांयी सई एकेन्द्रिय जीवोने मपम- नी ४ पर्याप्लि दीन्द्रिय, श्रीन्दिय, अने परिदिपजीवोने प्रयम- नी ५ पर्याप्ति, नेपन असंनि ( सम्मठिम ) पंदिपने प्रथमनी ५ पर्यानि, भने मंझिपवेन्द्रियने ६ पर्याणि होय . ए प्रमाणे सामान्यपी गायाने अनुमारे जीवोमां पर्याप्तिमी कही, अने विशे- पयी मा प्रमाणे- सर्व लन्धिभपर्याप्त जीने ३ पर्याप्जिमो प्रयमनी होय. जेयी सर्व अपर्याप्त सम्भूमि पंचेन्द्रिय निच, समूछिय मनु- १ सन्धि पर्याप्त तथा मपयांत पगरेनुं स्थरूप भाग कवाय के.

(४०" श्रीनवतच विस्तरार्थः प्य अने अपर्याप्न एकेन्द्रिय तथा विकलेन्द्रिय ए सर्वने आहार- शरीर अने इन्द्रिय ए ३ पर्याप्तिो होय छे. तेमन लघिम- पर्याप्त गर्भन ( संज्ञि) तिर्यच पंचेन्द्रिय अने गर्भन (संक्षि) म. नुप्यने पण एन ३ पर्याप्तिी होय . तथा लब्धिपर्याप्तए- केन्दियोने ४ पर्याप्ति, लब्धिपर्याप्त विकलेंद्रिय (दीन्द्रि-- श्रीन्द्रिय--अने चतुरिन्द्रिय ) ने तया लब्धिपर्याप्ता असंशि ( समूर्छिम निर्यच ) पंचेन्द्रियने ५ पर्याप्लिो प्रथमनी होय है, ( अहिं समूर्छिम मनुष्यो लब्धिपर्याप्ति होइ शके नहिं तेथी ते. भानुं ग्रहण कर्युनथी,) अने लब्धिपर्याप्ति मनुष्य- ल० ५० ग० नियर सर्व देव अने सर्व नारक जीयोने छ ए पर्याप्तिी होय . का- रणके लब्धिपर्याप्त तिर्यच अने मनुष्य अपूर्ण पर्याप्तिए मरण पा. मे नहि, नेमन देव अने नारक लम्धिअपर्याप्त होता नथी पण ल. न्धि पर्याप्त न होय छे माटे नेभो पण अपूर्ण पर्याप्तिए मरण पा. मता नथी. पयाप्तिनासंबंधमां सन्धि अनेकरणभेदनी विवक्षा चालु प्रकरणमा तेमन बीमा पण अनेक ग्रंथोमा लब्धि अपर्याप्त लब्धि अपर्याप्त मामूच्छिम मनुष्योने उल्छयामपर्याप्ति मंमये नहि. कारण के स सरिय अपयांप्तान ३ पर्यान्तित समान थाय पवी कर्मथनी नियम ईनो पण जीपिचारा परीमा अंने श्री प्रयलोकप्रकारामां मम मनुष्याने प्राण. अने वृदगंग्रहाल निमां माण कया होयायी उमायाम भने भाग प्राण कहली गणाय, हीं उच्याम प्राण कमी परतु घालनामम अने उम्म्यामनामकर्म पनी ममका उपय कोशात शायमा अंगीत का नवीनीनधि अपयन सम्म मनुशने सायाग प्राण भने ययनमा च्याम भने पनि पनि कयां पिना मे होय? या विमारया पोप है. बटी. मात्र कवायीनीपांना धाय.

जीरनवे पर्याप्तिस्वरूपानम. (४१) अने लब्धि पर्याप्त, सपा फरण अपर्याप्त अने करणपर्याप्त जीवो- नो संबंध यणी वार आश्वो होवायी अत्रे पर्याप्तिना प्रसंगमां चारे जीवोन किंचित स्वरुप अर्थ पात्रयी कईवाप है-- वे जीव सपोग्य पर्यातियो पूर्ण कर्या दिनान मरण पामे ते लन्धिअपर्याप्त कहवाय. पेमके एकेन्द्रिय जीवने स्वयोग्य पर्या. हिमो ४ होप थे, वो दे चार पर्याप्तिभो पूर्ण न फरे अने प्रण पू. पं करीने ज (चालवी चोपी पर्याप्तिमां) मरण पामी जाय देवा एकेन्दियनीयो लधि अपर्याप्त एकेन्द्रिय कवाय रे, अहिं लन्धि ते अपर्याप्तनामसर्मना उदय संधि जाणवी. पुनः र प्रमाणे विक- लेन्दिप निगरे स्वपोग्य पर्याप्निो पूर्ण कर्याविना मरण पामे तो तेओ लन्धि अपर्याप्त विकलेन्द्रियादि कहवाप. सर्व लधिभपर्याप्त जीरो अणन पर्याजिभो पूर्ण करे ते भागळ यहवाशे. तया जे जीव सयोग्य पर्याप्निो पूर्ण करीनेज मरण पामे एवी पोन्यताराम नीव सन्धिपर्याप्त फईवाय. (अहि लब्धि ते पर्याप्त- नापकर्मना उदय संचि जाणवी.) जेमके जे एकेन्द्रिय जीव स्वयोग्य ४ पर्याप्तिी, भने जे विकलेन्दिप अने असंशिपवेन्द्रिय नीर स्व. योग्य ५ पर्याप्लिमो पूर्ण करीनेज मरण पामे ठो तेवा एकेन्द्रिय-वि- फलेन्द्रिय-भने अमंजिनेन्द्रिय जीवो लक्षिपर्याप्त फहराय. तथा वे नोचे स्वपोग्य पर्याप्तिभो पूर्ण करी नधी परन्तु पूर्ण फरी ने जीव करणअपर्याप्त फहवाय. जेमकं स्वयोग्य चारे पर्या- मिभो इसे पछी पूर्ण करतो एवा जी जो एक वा वे पर्याप्तिमो वा. प्रण पर्याप्तिभो न पूर्ण करी होय अने शेप अधी होप तो ते करण भार्याता एन्दिर पहवाय , नेमन स्वयोग्य छए पर्याप्ति पूर्ण करो एवा मनुप्पे एफ चे पण, चार के पांच पर्याप्तिभोज पूर्ण करी दोपनी पग ते करणअपर्याप्त मनुष्य कहवाय. करणअपर्याप्त प- (४२) श्रीनवतचविस्तरार्थः णानी आ अर्थ मात्र लब्धिपर्याप्त जीवने ज लागु पडतो होवापी लन्धि अपर्याप्तजीवने पण करणअपर्याप्तपणुं संभो तेवो अर्थ आ- प्रमागे .-स्वयोग्य पर्याप्लिोमांयी जे जीवे स्वयोग्य पर्याप्ति. ओ ज्यांमुधी पूर्ण नथी करी न्यांसुधी ते जीव करणअपर्याज क. हेवाय. जेम लन्धिअपर्याप्त एकेन्द्रिय जीव श्वासोच्छवास पर्याप्ति वडे करणअपर्याप्त ( अने लब्धिअपर्याप्त पण) छे, पुनः एन जा वाटे वहतां एकपण पर्याप्ति प्रारंभी नयी तो ते चार पर्या- प्तिवडे करणअपर्याप्त कहेवाय. ए प्रमाणे ज्यांसुधी स्वयोग्य प. प्तिभोमांनी एक पण पर्याप्ति करयी अधूरी होय तो ते अधी रदेली पर्याप्तिनी अपेक्षाए करणअपर्याप्त जे कहेवाय. ए प्रमाः गेज नविपर्याप्त मनुष्य भवांतरथी आवतां रस्तामा सर्व (छए) पर्याप्निभोवड करण अपर्याप्तो छे, त्यारयाद आहार पर्या- प्ति पूर्ग यतां शेष पांच पर्याप्तिवडे करणभपर्याप्त, शरीर प. प्ति पूर्ण यतां शेष चार पर्याप्तिवडे करणअपर्याप्त, इत्यादि रीते यावन् पांच पर्याप्तिी पूर्ण थया बाद मनःपर्याप्लिनी समानि ना उपान्य ममय मुवी पण मनःपर्याप्तिवडे करण अपर्याप्त कहवाय. नया नयोग्य पर्याप्तिी जे जी पूर्ण करी लीधी ते जीव (पर्याप्तिी पूर्ण कर्या याद) करणपर्याप्त कहेवाय. १-२ मा मधमां पयी पण प्रसिदो छ के करण पटले. इन्द्रिय मुशीनी प्रथमनी ३ योनिओ" करणपर्यात भने समान न थाय स्यां सुधी फरणअपर्याप्त क देवाय. परग्नु ए अर्थ मम्या प्रकारे मभयती नधी, कारणके करण पटले. "शरीर इन्द्रिय यिगेरे ( म्ययोग्य पर्याप्तिी )" गयो अर्थ माया मभये ऐ. श्री प्रत्यलोकप्रकाशमा कयु छ के- करणानि गराक्षा-दीनि नियनितानिये । में म्यः करपपता:, करणानां समर्थनात् ॥ + समाप्त पता -- (४३) जीवताचे पर्यासिस्वरूपवर्णनम. पर्याप्त मेदाः पर्याप्त विपर्याप्त लन्धिमपर्याप्त करणअपर्याप्त अपर्याप्त करणपर्याप्त निर्वतितानि माघाऽपि, प्राणिभिः करणानि यः । देहाशादीनि फरणापाप्तास्ते मकोर्तिताः। ए पन्ने गायाभोभा " करण पटले शरीर भने इन्द्रियो वि. गरे" एम कई ऐ. एमा “विगेरे " शप्पो उच्छवाहादि स्ययोग्य पर्याप्तिमोज ग्रहण करवी. भी रिचारपंचाशिकामां कई मन्नयि पूरो परं. पूरिम्सा स ह करणमपनत्तो। सो पुण करणपन्नतो, जेणं ता परिया हुँति ॥ ३॥ ए गाथानो कार्य:-"'महिं करण पटले शरीर मनेर. रिद्रयादियो भपयाप्त ते करण अपर्याप्त तेज जीप कहेयाय के जे जीने पोजिमो दजी मुधी समाप्त करी नथी भर्थात् वनावी मधी पए केवळ भागळ समाज फरशे पटले अवश्य स्वयोग्य पर्याप्तिमो यनावरोज पदी करणपर्याप्त से कहेयाय के जेणे से पोतानी ( म्ययोग्य ) पर्याप्लिमो पूर्ण करेली ऐ पटले यमा. पेलीहे." का-द्रप्य सोकप्रकाश विगरेमा "लम्धिप्रपाल सीयो पण अपश्य करणपर्याप्ता पानेज मरण पामे, पो भावार्य की छतोते कम पनी शक! उत्तरः-से स्थाने करणपोत एरले इन्द्रियपाल भर्प पाय ऐ, पण लम्पि विंगरे पार भेदमांना करणपोह भेदन गणची. पदो करण भपर्णमेन मास्यादनसम्पश्य विगेरे होगा, (४४) श्रीनयतत्वरिस्तरार्थः एक जीवमा समकाळे सध्यादि पर्याप्तभेद. जे जीव लब्धिअपर्याप्त छे ते जीव करण'अपर्यात पण है, पुनः जे जीव लब्धिपर्याप्त छे ते जीव करणअपर्याप्त अने करणपर्याप्त पण छे. कारणके लब्धिपर्याप्त जीवे ज्यां मुधी स्वपो. ग्यपर्याप्तिभो पूर्ण नयी करी त्यां सुपी करणअपर्याप्त कहवाय, अने स्वयोग्य पर्याप्तिभो पूर्ण कर्या वाद करणपर्याप्त कहेवाय. अने जे लब्धिपर्याप्त होय ते जीव लब्धिअपर्याप्त न होय, अने लम्धि. अपर्याप्त जीव लब्धिपर्याप्त न होय. तथा जे जीव करणपर्याप्त छे ते जीव लब्धिपर्याप्त ज छे, परन्तु लब्धिअपर्याप्त के फरणअपर्याप्त नथी. कारणके लधिपर्याप्तपणा विना करणपर्याप्तपणुं संभवेन नहिं, अने करणअपर्याप्तपणुं अने लब्धिअपर्याप्तपणुं तो ए जीवने प्रत्यक्ष विरुहन छे. तया जे जीव करणअपर्याप्त ले ते जीव लब्धिअपर्याप्त अने लब्धि पर्याप्त पण होय. कारणके लब्धिमपर्याप्त जीव तो प्रथम फया म. माणे करणअपर्याप्तन होय छे, अने लम्धिपर्याप्तनीये पण ज्यां मुधी स्वयोग्य पर्याप्तिमी पूर्ण नयी करी त्यांमुधी ते जीव करणअपर्याप्तन ज्यां कसं होय त्यां सन्धिपर्याप्तान्तर्गत करणयपर्याप्तपणुं अंगी. कार करवू, पण लग्धिभपयाप्त जीव संबंधि करणअपर्याप्तपणुं नाहिं. १ चालु ग्रंन्याधिकारमा स्ययोग्य पर्याप्तियटे अपर्याप्तने करण भपर्यात कहेलो होयायी लम्धिअपर्याप्तने करणपर्यात क. यो है, परन्तु ए जीय स्वयोग्य पर्याप्तिमी पूर्ण करो ए अपे. धार करणपर्यातपणु न जाग. अथया सरिधमपर्याप्ता जीयो स निधययी अपांतर एकस प्रकारना होयायी सद्गत इतर भेदना अमारनी अपेक्षाए करणअपर्याप्तपणानी यिवक्षा शाग्नमां करी नयी ते पण योग्य है.

भीवताचे पहिस्वरूपवर्णनम. जे, अने फरणपर्याप्तरपुं वो ए जीरने प्रत्यक्ष विरोधीन . ए ममागे चारमा परसर मेदसंझान्ति नीचे प्रमाणे- लभिमपर्याप्तमा १ लन्धिमा० २करणप० (अपेक्षाएक०प०) लब्धिपर्याप्तमा १ लचिप० २ करण अप०, ३ फरणपर्या. करणअपर्याप्तमा १ करणारा २ लन्धिअप० ३ लन्चिपर्याप्त फरणपर्याप्तमा २ करणपर्या० २ लन्धिपर्या लब्धिकरण पर्याप्तापर्याप्तपणानो काळ. जीरने लनिरप्तिपणुं अन्तर्मुहुर्च मुधी ( एक भव आ- भपी) रोप से, कारणके लधिभपात जीरनुं आयुष्य अन्त- मुहर्नयी अधिक होय नहि- -नया लधिपर्याप्तपणुं भरना प्रथम समपपी भवना अन्त्य समप मुधी रहे, कारण सन्धिपर्याप्त जीवन लन्धिाता मरना प्रथम समययी गगाय ते पण ज्यां मुभी जोर लांमुपी ते जीव लन्धिरप्पिन फहबाप. शासोमां ग्यां ज्यां पर्याप्त जीव माहोप त्या त्या सर्वत्र लन्धिान जीरोज नागरा. ज्यांच्या अपर्याप्त जीवो कशा होप त्यां त्यां मायः सन्धि जोरो नागवा (कदाच करणअपांज जीरो पण देर-नारसना १९८ मेद नया १४ जीउ मेर विगैरेनी पेठेगणाप ). तया करणभरण पणु जीरने एक अन्तर्मुहूर्त सुधीन होप छ, कारण अन्न इत्त पीत पता स्वयोन्य सर्व पतिभो पूर्ण पाप के.-या करण पर्यावरगानो काळ अन्नमुहर्त न्यून स्वमायुप्पा- माग जाणो. कारण जीव विवक्षित मामां गया पण अन्न - इतबाद पोलिभो पूर्ण करवायी करजपात पाप डे ने से पण भाला भर मुधी करणपर्याज पवाय .

(४६) श्रीनवतचविस्तरार्य: अन्तर्मुहर्त पर्यन्त " पर्याप्तापर्याप्तन काळ प्रमाण. लन्धि अपर्याप्त भव प्रथम समयथी लब्धि पर्याप्त आपुष्यपर्यन्न करण अपर्याप्त अन्तर्मुहूर्त पर्यन्त करण पर्याप्त अन्तर्मुहूर्त्तन्यून स्वआयुष्यपर्यन्त पुनः कायस्थितिकाळनी विवक्षा फरीए तो लब्धिअप्ति- पणानो जयन्य अने उत्कृष्ट कायस्थिति काळ अन्तमुहर्त है, (एर ला काळ मुधी जीव लन्धिअपर्याप्तपणे केटलाक भव करे), अने लन्धिपर्याप्नपणानो काळ जयन्य अन्तर्मुहूर्त, अने उत्कृष्ट सागरी- पमशतपृथक्त्व (घणा सेंकडो सागरोपम) छे, ए प्रमाणे श्री मक्षापना मूत्रमा कायस्थितिपदमांकडूं. अने शेष पेनो कायस्थिति फाळ तो पूर्वोक्त सामान्य काव्य जाणवो. शंका:-कोइ जीव पर्याप्तिओ पूर्ण कर्या विना मरण पामे अने कोइ जीव पर्याप्तिभो पूर्ण करीनेन मरण पामे सेनुं कारण ! उत्तरः-जे जीवे प्रयमना ( पूर्व ) भवमा पर्याप्ननाम कर्म उपार्जन करलं होय ( बांधेलं होय,) ते जीव आ भवमा आदी पर्याप्नियो पूर्ण करीनेन मरण पामे, अने जे जीवे अपर्याप्त नाम कर्म यांच्यु होय तो ते अपर्याप्ननामकर्मना उदयवई पर्याप्निो पूर्ण कर्या विनान मरण पामे. ए प्रमाणे पर्याप्लिो पूर्ण भयामां अनेन यवामां 'नायकम मूळ कारण छे. नामस्मजाय अपयनलधि अययापयांतलम्धि मानवानीशो अमर रे? कारण पर्यानि पूर्णथयीन थवी तेमा नो भल्प-दीर्घा युष्या कारणाग के. भयान् भायुष्य अल्प होय तो पर्या: निमी पूर्ण न याय अने आयुण अधिक होयनी पर्याप्तिमी

मोरवा पाक्षिस्वरूपरर्णनम.
समाप्त थएलो पर्याप्तिओ कार्य.
मति समय आहार प्राण फरवारूप क्रिया, अथवा
आरने खर रसरूपे परिणमारानी क्रिया आहारपप.
जीरशक्ति पडे याप रे.
काययोगरूप शरीर चेष्टा (शरीरबारा आहारमा
फार्य करवू ) नया पारन वल्गनादिमां समर्पता पवी, अने
मायोग्य प्रहण कराता लोपाहार या फलाहारमारा माप्त
पुद्गलोने भरीरपणे परिणमारास क्रिया करवी ए शरीरपर
सपास परापी पाय है. (भा पर्याप्ति पूर्ण परायी थी शीलांका
पो आगन्नी ७ मी गापामां बातो भापारणीय देह संधि
पोग माज पाप ). इन्द्रियपर्याप्ति पूर्ण पवायी जीव इन्दिपोम
रिपपोप फरी श.
मया श्वासोच्छवासने प्राण फरी परिणमावी अवलंबीने
करानी क्रिपारूप वे उसरास माण ते भासोच्छवास पर्याप्तिर
उत्पम याप .
भषाप पूरी पाया. माटे पर्याप्तिभी पूर्ण पथा महिं पचामां
नामकर्मडग्य सचिम्प कारण मान ते भाषा मपी.
उत्तर:-पक्षीने सपामां दया, भुने देखवामा प्रकार, मने
मस्यने नरयामा जळजी के भयप मापनप . परन्तु पसी
सिगरेनो पानामो हि विना पारा विगेरेनू कार्य पने नदि,
ने पोलिभी भप रहेशमा के पूर्व एषामा मायुष्य सहकारी
कारण भयपणे, परन्तु पूर्व पवा न परानो योग्यता तो नाम
कर्मजम्प गयो शाप. जेम मुदर न मारे तो पोन फुटे मने
मुदर मारे तो पड़ो पुरेप पान गरी पप पाम फुटवा माह
फुटपानी योग्यता सो पम भन्य कारपयो रोली गमी काय,

(४८)
श्रीनवताचविस्तरायः
तथा भाषा बोलवानी क्रियारूप जे वचनवळ माण ते मापाप.
योप्तियी अने मनपर्याप्ति पूर्ण थवाशी जीवने चितरन व्यापाररूप
मनोरळ माण प्राप्त थाय छे. ए प्रमाणे जीवने जीवित पर्यन्न कर.
यायोग्य ९ प्राणरूप ९ कार्यों ए ६ पर्याप्तिभो पूर्ण यवायी प्रानी
शकेले. अने भायुष्य प्राण माटे कोइ शक्तिनी जरुर नहि होतायी
आयुष्य माणना कारणम्प कोइ पर्याप्ति नथी. अथवा नो तेपी
पण भादार पर्याप्ति आयुष्य प्राणने टकावयामां मुख्यत्वे सहका-
गै कारण गणाय, फारणा आहार ग्रहण विना जीवित टी श.
फर्नु नथी ए स्पष्ट है.
पर्याप्ति मंबंधि पूर्वोक्त सरूप पणा ग्रंथोमांधी मळी आहे,
भने श्रीतचा मूत्रमा पर्याप्ति संधि जे विशेषता छ ते नीने
लागेला भागशः मापान्तरथी समजाशे.
श्री तत्त्वार्थ सूत्रने अनुसारे ६ पर्याप्तिनु स्वरुप.
भागार्य:-पर्याप्ति ५मकारनी ने भा प्रमाणे- आर
पर्यानि, २ गरीर पर्यामि, ३ इन्दिय पर्याप्ति, ४ उच्छाम पर्या-
लि, भने ५ मापापनि आत्मानी झिपानी ममाप्ति ने पनि
कांगाय.
टीका:-णि पांच प्रकारनी इत्यादि कयुं रपां प.
योति ने पुट्रलाप में, के कर्ता पमा भामार्नु करण frim
है, अपान ने कागरिमा र मामाने भारादि ग्रागन •
यत्र याग में, भने ने फाग ने पदोई यने ने भान्मार,
माल बांटा ना माग्ना पग्गिापाटा लोन पानि नम
म. समा गापापी गरमी पानिधान
मप्राग ग्गिा दाग (माया) भाप्रमाणे का
'मा:-माने ग्राम करवाना गरी पता करनी

.
T
इनि शन्द
उत्पति से आहार पर्याप्ति. रीर करणनी उत्पति
पर्यानि. इन्द्रियकरणनी उत्पनि ने इन्द्रिय पर्यानि
एटले उससवाम निःभासने योग्य फरणनो उत्पत्ति से
पानि, भापा योग्य पुदीने ग्रहण विसर्जन करवाया
एरा करणनी उत्पशि ते भाग पारिप कर के
आहारसरीरिदिय-उरसासयोमणोऽहिनिम्विच
होह जो दलियाओ. करणं पड़ सा उ पन्जत्ती
(अर्थ:-जे दलिकवठे आहार शरीर इन्द्रिय उच्छवास
भने मननी निलति याप में, ने मत्से (शक्तिरुप) जे फर
पाप्ति कहेवाय)
एटलीम पर्यामिभो ऐ"
एम दारवा
है. अहिं शंका पाय के-परममुनिमोना वचनपी मसिद पर्य
पर्याप्तिभो ६ थे, तो अहिं ५ केम कही? तेना जबावमा ना
के अदि इन्द्रियपर्याप्ति ग्रहन करवायी मनःपर्याप्ति पग प्राण
युं जाणवू, माटे पर्याप्तिभोपांच में एन निर्णय छे. वळी शंका या
के नाराकारोए तो मनने अनिन्द्रिय कहेल में नो इन्द्रियना ग्रा
गयी (अनिन्द्रियरूप) मन केम प्रहण कराय? तेनो जवार एE
के-जेम चनु आदि इन्द्रियो शन्दादि रिपपने साक्षात् ग्रहण कर
में तेम मन (साक्षा विषयमाही) नयी, परन्तु मुख दिगेरेने
साक्षात् अष्टग करनार दोरायो मन भर्ग इन्द्रियस्वरूप के माटे
मनने अनिन्दिप क' से. अने मन से इन्दनु-आत्माने लिंग
होतापी इन्द्रिय पग फवाय से. तया केटलाएक आगार्यों मनः
पर्याप्ति ज्दी फाड़े में एम भागळ कहेवामां आव. वो पर्या-
तिभो पावन से एम जे निर्गप फलो ते चारणोनी अफेक्षाए
-

भागधु, अने मन तो अभ्यन्तर करण छे माटे मनःपर्याप्ति जूदी कहे. नामां कोई दोष नथी. पने रीते मनःपयोतिनो संभव छे. हवे प. पौप्ति एटळे समाप्ति अर्थात् विवक्षित क्रियानी समाप्ति तैनस अने फार्मग, शरीर गळा आत्मानेन औदारिक विगेरे शरीर मात फरवान होवा छतां प्रथम समये उत्पत्ति खतेन ए पर्याप्तिभोनों विचार कराय छे, अर्थात् ए परभव ग्रहण वखतनी छे. वळी ए ६ प- याप्तिओ समकाले मारंभाय छे अने अनुक्रमे समाप्त थाय छे पग समकाळे समाप्त यती नयी. कारण के उत्तरोत्तर पयांनिभानो अनुक्रमे अधिक अधिक काळ छे. ते समाप्त थवाना अनुक्रममा प्रयम आहार पर्याप्ति, अने त्यारवाद अनुक्रमे शरीर, इन्द्रिय, उ. पछवास, मापा, अने मनःपर्याप्ति छे. त्या प्रयम आहारपनि स्वरूप निरूपण करवाने मारे (भाप्यकार) आ प्रमाणे करे छे. भाष्या-शरीर, इन्द्रिय, वचन, मन, अने उच्छवास यो. ग्य दलिकदव्यने ग्रहण करवा स क्रियानी समाप्ति ते आहार पर्याप्ति, ग्रहण करेल ( दलिफ) ने शरीरपणे स्थापना रूप क्रिया नी समाप्ति ते शरीर पर्याप्ति, अहिं स्याफ्यु एटले रचयुं अया घडवू एको अर्थ . टीकार्य-शरीर इन्द्रिय वचन मन अने उच्छवाप्तनां भाग म प्रसिद वर्गणाभोना अनुरुम प्रमाणे जे तत्मायोग्य दलिकदव्यो तेनी आरक्रिया एटले ग्रहणक्रिया तेनी समानि ते आहार पयांनि ते करण विशेष रे. अहिं मन ग्रहण करवायी प्रथय इन्द्रिय प्राग बडे मनन जे ग्राण कयु रतुं ते स्पष्ट करें तथा सामान्य पणे (शरीरादिभमुक पेन एम नर्टि एका ) ग्रहण करेल योग्य पु. दल समान गरीर अने (ते घरीरना) अंगोपांगपणे स्यार- बानी किया एटठे रवानी किया वेनी समाप्ति के शरीरपयां.

प्ति. अहिं स्याएन सदनो अर्थ (माप्पा पोतेज) पोना एकार्यवाचक शन्दोबडे जगावे के म्याप पटले रपयु भयका घडवू, अर्याद गरीर वर्गणा मायोग्य पुदलोनो अमुरूमकारे रचना (ते शरीरपर्याप्ति). भाप्यार्थ-तचा विगेरे इन्द्रियोने रववारूप क्रियानो स. माप्ति ते इन्द्रियपर्याति. टीकार्य त्वचा एटष्टे सन्द्रिय ते विगेरे इन्द्रियो एटले पशे०, रसने०, प्राणे, या, गो थोत्रेन्द्रिय, अने मन र ६ इन्द्रियोनें स्वरूप रवरारूप क्रियानो समाप्ति ते इन्द्रियपर्याप्ति. भाप्पार्थ-माणापान क्रिया योग्य द्रव्य ग्रहण अने विस- मन करवानी तिने रचवारूप क्रियानी समाप्ति ते माणापान- जि. टीकार्य-मागापान एटछे उच्छवास अने निःपास किया स्वरुप ते पन्नेनां वर्गणाना क्रम प्रमाणे योग्य दम्प ग्रहण ( अने विसर्जन ) फरवार्नु सामर्थ्य ते ( सामर्थ्य ) ने रचवारुप क्रिया- नी समाप्ति से उच्छवासपर्यानि. भाप्पार्थ-मापा योग्य (दलिक) ने ग्रहण विसर्जन कर- पानी शक्तिने रचारूप क्रियानी समानि ते भाषापयोजि. टीकार्य-भरि पण वर्गणाना अनुक्रम प्रमाणे भापा मापो. ग्य द्रव्यने प्राण विसर्जन करवा संबंधि जे शक्ति-सामर्थ्य से (शक्तिने ) रववारुर क्रियानी समाप्ति ते मापापोनि. भाप्पार्थ-मनपणाने योग्य द्रव्यो प्राण विसर्जन करवानी किने रचारूप नियानी समापि ते मनःपर्याप्ति एम केटला एक भाचार्य फह से.

. टीकार्थ-मनपणाने योग्य एटले मनोवर्गणा मायोग्य अर्थात् मनपणे परिणमवामां समर्थ जे द्रव्यो नेने ग्रहण अने विसर्जन करवा संबंधि सामर्थ्यनी रचनाम्प क्रियानी परिसमाप्ति ते मनाए याप्ति, एम केटलाएक आचार्यों मनःपर्याप्ति जुदी कई छ, अ- यात् इन्द्रियपर्याप्ति अने नोइन्द्रियपर्याप्तिना ग्रहणमा ( मनःपर्या- प्तिने) भेगी गणना नथी, इन्द्रिय पर्याप्तिथी भिन्न गणे छ, पा. न्तु मनःपर्याप्तिने केटलाएक आचार्य माने छे, अने केटलाएक नपी मानता एम नहि. मायार्थ-ए पर्याप्तिो समकाले प्रारंभाय छे छना पण समाप्त अनुक्रमे याय छे तेनुं कारण एछे के ए पर्याप्लिो उत रोपर ( अनुक्रमे ) मूक्ष्म सूक्ष्मनर छे, तेनां दृष्टांतो मूत्र कांता भने काष्ट घडवाना अनुक्रमे ( मा प्रमाणे) छे. टीकार्य-ए छए पर्याप्तिो समझाडे आरंभाइ छनी अनुः क्रमे समाप्त थाय से ते दावे से क पर्याप्तिभो विषमका समाप्न याप रे तेनुं ४ कारण ? ( नेनो उत्तर ) कहे छे के प. योप्तिमो अनुक्रमे गम मूक्ष्मतर छे. अर्थात् आहारपर्याप्तियों शरीरपाप्ति अति सूक्ष्म में, एटले अनि मूक्ष्म द्रव्यना समूहबडे रचायली है, तेथी पण इन्द्रियपयोति अतिशय सूक्ष्म, तेयो पर उच्छवाम पयांप्लि, तेथी पण वचनपर्याप्ति, भने नेयो पण मनः पनि अति गृहम . माटे तेनुं अनुक्रमे मूक्ष्मपशुं दृष्टान्नी भगार में के मत्र कांतवा अने काट पदयाना प्रति (ए पयां. नियो एम ममता 2 ) अर्थात् गाई म्प कांतनारी अने था. रोक मूत्र कतिनारी सूत्र कांतानों समझाडे प्रारंभ करे तोपन नामत्र कांतनारो कोई मुलं पूर्ण कर, अने यीनो घणे कार्ड पूर्व करे. या काय यस्यामा पण पज क्रम जागो के स्तम (५३) विगेरेनो स्पल आकार बनायो भने तेने समचारसरुपे का ते भल्सकामां फराय, भने तेन स्तंभने नोचेना भांयतन आना ( कुंभी विगैरेना) भागमां पांदडीभी पाहो पूनगोभोन सम्रा सहित पनारको होय तो समझाडे प्रारंभ्या एका पग या फार पने. (भामा काईला) विगैरे भन्दयो वित्र पुस्त (पुतळी अने टेप रंगर्नु चित्र ) विगैरेनु प्राण कर. तथा (भाप्पम. फहला)" अनुक्रमे रशंतो (भा प्रमाणे)" ए पनपी एस पविभोर्नु त भनु मानो माम फरे . मारे स्टान्नने प्रतिपादन फरवा माटे (नीचे प्रमाणे भाप्पकार ). भाप्पार्थ -परना दलिगर्नु ( फारादि सामग्रीन) प्राण, स्तंभ भने रमा ( माटी पाटी) नुं रखव. दारवः भवेश करवा भने निकराना स्थान रचा, मया पंगारिगेरे निपा (पोग्य स्थान) में रच, गे सर पालिनु स्वयं ऐ. पानि पटछे से परिणामने योग्य दरिफ के जे भात्माए प्राण करेल रोय ते. टीशाई-रिमाप्पसार) परना दरिक ( फाट-इंट- पारी-नोयादि । पट भार पानि मरना है. जे पर करघुरोप पारे गामानाने माग रिफरेना काट रूप परतुं दरिक (काहादि मानी) पद पराप.(नेप मामान्यपणे ने ने पोदितामा इटर का प्रान में भागर पालि. पार पा मापा जान पारंना दरिमा भनिसा स्मा (मोर-मारकर ) प स निरूपण कराप (विरार साने भनेर हाम फ एममा भी ए (५४) शरीर वर्गणा योग्य छे अर्थात् शरीर निष्पादन करवामां (नि. प्पत्तिमां ) समर्थ छे, (ते पुद्गलोबडे अथवा ते पुदगलोर्नु शरीर बनाव) ते शरीर पर्याप्नि. तथा घरनी भींत विगैरेनी उचाइ रूप विचार फरवानो छे तो पण (भीत विगेरेयो घर रच्ये छते पग) तेने केटलां द्वार बनावयां, अने तेमां पण आ (अमुक) द्वार पूर्वमुखे अने आ दार उत्तरमुखे पेसवा निकळ्या माटे (ठीक पहनने एम) विचाराय छे ( बनावाय छे ) तेम इन्द्रियपर्याप्ति पण आ. स्मोपयोगनी रत्तिए पेसना निकाळयाना द्वार सरवी छे. प्रमाणे उच्छवास पर्याप्ति अने भाषापर्याप्ति पण एन दृष्टांतवढे समजरी, (कारण के) दान्तिकमा भेदयी दृष्टांत भिन्न होप छ (पण अहिं दार्शनिकनो मेद नथी तेथी दृष्टांत भिन्न आप्युं नथी, कारण के उच्छवास अने मापामां पग प्रवेश निर्गमन रत्ति इन्द्रियार्याप्ति तुल्यन ). त्यारयाद द्वार सहित घर यन्ये छने पण अहि आ. सन ( दिवानखानु ), अहिं मयानुं । शय्याग्रह ), अने अहि भो. जन भूमि ( भोजनगृह ) येसवा सूवा अने जमवानी क्रियामो करवा माटे गृहस्थो विचारे छे ( यनावे छे) तेनी पेठे दिननी মাপ অন অবিনা কাশনী সবগ্নাথ মণী মনবযাদি जाणवी. ए प्रमाणे ए ६ पयोप्तिमीने जे कर्म यनावे ते कर्म प. पोप्ति नामकर्म ते भट्टीमा मूकल्ला तैयार ययेला घसरगुं जाग अने अपर्याप्ति नामकर्म नो नहिं पनेल भने बनेल पण विनाश पापना योग्य घटनुन्य है, पर सर छे. (इति नवार्य मान्नर समान मा मापानरमा काममां भारला गदो टेसाना छ). पानिनो प्रारंभ अने पूर्णता पटसं शृं? ६ पर्याजिनामा प्रयमनी ३ पर्यानिओर्नु कार्प (यक्ति भने तिथी यवं कार्य प्रथम समययीन मारमाय ,मने उच्छवा. , सादि ३ पर्याप्तिभोन कार्य जे जरासादि वर्गणामोनुं प्र के उपरासादि पर्याप्तिरूप पहली स्पापा बाद याय . न ते उपचास पोणि स्वरूप पुटलोनो रचना मारंभ तो भय सम्पपीन पर पपेलो है, माटे सर्वे पोजिमोनो एटले पारित मेरपि पहलोनो रचना पाम तो प्रथम मस्यपीन र पपेल गणाय, परन्नु ते पानिरूप पटलांनी मानि तो पूर्व पपाम माणे अनुरमेज पाप से में भा प्रमाणे- पर सपये जे पहलो मामान्य स्वरूपमा प्राण का हे इहलोपांपो मेज समये केटाएक पुलोने शरीरपणे स्थापा, पेटीएफ. पुदलोनी भम्पन्नर निचिन्दिप पनानी, पेटलाएक घटली उरणाम करणरुपे रया. फेटलांएफ पुष्टी मापामरणरूपे यां, मने फेटसाएर पुनरो मनमरणरूपे एप्पो, भने शरीरादिपणे नहि परिणो सके एवं पुलोनो पोजे लाग फरो. एममार्ग पर सस्पेशारो प्राण फरवा. की मानसि. ते सोना प्राण निविरोरी " सपारपाधि समाप्त पर गालोनी भाार नो पर सपर पार पन पालु रांगनोदी पर समाहारपनि पनि ममात पर फरार उत्तर- पाई गई मंदापार मुशी पार रोपन प्रागनिमोकार पानी कार पर मारे मन पागणार. भने मेरो रनिराकार मुर्ग सरा कार पारिनपी. 1-पाय नी पनि राम पता: फेरान भारी मंगर: . पस कराय.

उत्तर-प्रथम समये (आत्मामा प्रथमथी रहेली) शक्तिरडे पुगल ग्रहण का एम कहेवाय. शंका-गो एम होय तो पर्याप्ति के जे पुगलना आलंबनाई फदेवाय छे ते न बनी शके ! उत्तर-ए यात सत्य छे, परन्तु (प्रथम समयनी) ग्रहणशक्ति तो तेजसफार्मणदेहना भालंयनयी जीवमा प्रथमयीन हती, परन्तु ते शक्ति उत्पनि म्याने जीव आव्यो नहोतो त्या गुयी कार्य कर- नारी न हनी, अने हये उत्पनिस्थाने ग्रहण करवा योग्य पुटलो. ना स्थानमां) भाववायी ने गति सकार्य करनारी यह प हेतु थीन प्रथम समय आहाग्ग्रहण शक्ति प्राप्त यह गणाय. ए प्रमाणे शरीरादि रचनानी गति भने गरीर रचनानी गरूभात पग नीर मां प्रथम गमययीन छे, परन्तु ने शरीर विगेरे ज्यां गुपीसकार्य सामर्थ्य पूरन न ग्वाय न्यां मुधी गरीरादिक वटे नीच भयान- भगत गणाय, अने गरीद सकार्य मामयं जेटल रनार रहे स्यारे गरीरपर्याप्त गंगपष्टंभ दाग प्रत्यायोलो गोरगति वाली) गणाय. गरीर जी के जानना प्रथम गमयी पाया मन मृधी प्रतिगमय रचागा करो, परतु ममार्य मामयं पूर रचाताना कारगयी "अगरगयोति ममान पर" अया". रीर निपनि यर" इत्यादि व्यपदेश मा. प्रमाणे अभ्यः नानिनिन्दिय कार्य मामय पूरी ग्याप भने यो नीर अन्यन्ननिनिन्द्रिय दाग नन्दादि पिय नागरा गर्य पार के नुतन "इन्दिपायांन्ति प्रागन्द्रियाना ममाल " पर गाय. पठी एमागेत उस्लामगिरे योगा ग्रागारिन कार्य या नाटलां गादग्गना (श्रीदारिकारिन । गंगायो ग्यापन) हो रगाह हे सारे " उछामादि ॥ नोरत पर्याप्तिस्वरूपानम. पर्याप्ति समाप्त यह एरो प्यादेश पाय, शंका-आहार पर्याप्तिना अर्यमां"जे शक्ति पडे मा द्गलो सरस पने परिणी ते आहार पनि" एमांसलरस मन ते मुं? कारणकमलादिरूपारिरिट सलतोशरीर पर्याप्तने माथी पण न संभ तो ते परतना भोजन आरपी कम हो की जेसांची बार रिगरे पने ऐते रस तो मात्र औदारिक र घस जी ने न हो सके तो दरेक जीसा ए भाार पा नो अर्थ की रीने नागरी! उचर-प्रहण करेलां पुलोमांपी जे योग्य पुनलो छ । शरीरादि से रचना, अने भयोग्य पुद्गलोने अलग करवा ते सद रम परिणमन पराप. मात्र म मसुसने न सल भने र रिंग मांची पनी क ते रस एलो एकान मयं नयी.ए अर्थ तो मुरूप- ते अस जीवनी औदारिक शरीर संबन्धी पर्याप्तिमी भाभपी फ- वनाहारने अंगे जाणो. शंका-शरीरसानि रापा पाद वे शरीरनिपचि करे- चाप ते फया सापध्ययी? उत्तर--भरपारणीय कापयोगनी मचिपी भने ते काय- योगबई शरीरदारा सोमार प्राण फरवादी नरा शरीरनी निपत्ति पना मांडे. दि शरीरपर्याप्ति समाप्त पपा पाद भर- धारणीय कापपोग 'श्री शीलांकाचार्य मानेलो.भने 'पंचसंप्रदमां' अन्य भावार्पना अभिवारथी शरीरपर्याणिपाद भाचारणीय फाप- पोग मान्यो भने 'कर्मग्रंपादिकमा सो पर्याउने ज भवचारणीय फापयोग मान्यो. ॥ इति पष्ठ गाया विस्तरायः॥ अवतरण-पूर्व गाथापां कपा मोरने केटली पाजिमी होय ते फहीने से आ गापामां पूर्वोक्त पर्याप्तिमोयी पनारा मा- ॥ श्रीनपताल विस्तरायः॥ को (धर्मों जीपना पर्यायो) के जेना मंयोगे तसहनिवाम रू. पजीन जीरन नया जेना पियोगे मरण कहेवाय छ तैमन नीर भेना हे भोळवाय या कवाय पयां गाय माणो अने से पा. पलसणो का जीरने पेटला होइ शो ने पण कदेवाय छे. पणिदियनियलूसा-साऊ दस पाण चउ छसगअह ।। इगदुनिच उरिंदीणं, असग्निसनीण नय दस य ॥७॥ संगतानुरादा पंगेन्द्रिाप्रियलोलयामा पिदश प्राणाशयारपदससाटो पकनिधिगतुरिन्द्रियाणा-ममंनिमंजिना नय दश च ॥७॥ शम्दाः पपिदिय-गांव दियो अह-पाठ नि-यण ग-पांन्द्रिय सीमोने पर-नर, योग, -दीदिपने उमाम-भामाग्राम नि-वीन्दिपने भाऊ-भायण गरिदीगं-गर्मिन्दपने भगमि-प्रमानिन्दिपने पाय-मामी. मीण-गनिन्दिपने ना-नर मा-मात प-प्रने (पादाना) गाया:- दिगो पर (पंग), मोरयाग, भने मायागी, देमांगीपादानं ,दिपने ६. टिपने, नदिने, नदिने, भने मदन ? ..

॥ जीरताचे पञ्चेन्द्रियमाणवर्गनमः ॥ विस्तरा:-पूर्वगायामां पर्यामिनु वर्णन फाराद हवे मा गायामां ते पर्यातिनां कार्यरूप पागोनं विवचन कराय छे. ॥ ५ इन्द्रिय ५ प्राणो.॥ आना जे इन्द्रियोदारा विपय (पदार्य) जाणी शक है, ते इन्दियो स्पर्शन-रसना-याण-पद्य भनेयोत्र ए प्रमाणे पांच रे. इ. न्द्रिय सन्द इन्द्र उपरथी बनेगे है, इन्द्र एटले मात्मा तेनुं जे चि- ते इन्द्रिय कहाप, ते इन्दिप द्रव्पन्दिप भने मान्दिप एम रे - फार थे, पुनः नित्ति भने उपकरण एम द्रव्येन्दिप से मकारनी छ, पुनः निर्वृत्ति भने उपकरण द्रव्येन्द्रिय पण अभ्यन्तर अने वाम ए- म ये वे मकारनी है, तया लरिभाषेन्द्रिय अने उपयोगभाषेन्दिप ए. म भारन्द्रिप पण वे प्रकारनी है, तेनी भेद स्थापना आ ममागे है. ५ इन्द्रिय दबैन्द्रिय भारन्दिप निति उपकरण लन्धि उपयोग याध अभ्यः पाप ॥ इन्द्रियभेदना अर्थ.॥ इन्द्रियोंने स्याने इन्द्रियाने भाकारे गोठवायला विषय ग्रहण फरसानी शक्तिबाग अतिस्वच्छ पुद्गलो (इन्दिपना पहलो) अपवा आमादेशो ते 'अभ्यन्तरनित्ति द्रव्येन्द्रिय' फवाय. जेम चहुमां फीको इत्यादि, एमां अभ्पन्नर सननिचि द्रव्येन्द्रिय- नो आकार दरंक नोरनी देना आकारसरखो होप से, इत्यादि सर्व । -- (६०) ॥ श्रीनवतचविस्तरार्यः ॥.. जीवोने अभ्यन्तर निर्टत्ति द्रव्येन्द्रियना आकारो-नियतन होय है, जे आगळ कडेवाय छे. इन्द्रियोने स्थाने देखातो कर्णपर्पटिकादि वाद्य अंगनो आ- कार ते 'याद्यनिर्टत्तिद्रव्येन्द्रिय, जेम चक्षुना डोळा इत्यादि, ए याह्य अंगरचनारूप इन्द्रियोनो आकार दरेक जीवने जुद्दी जुदी जातनो होय छे. आगळ कडेवाता इन्द्रियोना आकार आ वागनि- टत्तिना नहि पण अभ्यंतरनितिना जाणवा. अहिं वन्ने स्था. ने 'निति एटले रचना ' अर्थात् इन्द्रियोनी जे अंदरना भागनी रचना ते अभ्यन्तरनिति अने इन्द्रियोनी बहारनी जे रचना ते यानिति फहवाय, अथवा निति एटले आकृति एवो अ. र्य करना इन्द्रियोनी अंदरना भागनी जे चभुगोचर न थइ शके तेवा मूक्ष्म अने पच्छ पुगलोनी अथवा आत्ममदेशोनी जे आकृ- नि ते अभ्यंतरनिति अने बहारना भागमा सर्वने साक्षात् देखाता कर्णपर्पटिका (कानपापडी) विगैरे आकृति ते यानिवृत्ति 'कहवाय. इन्द्रियनी अभ्यनर आकृतिमां ( अभ्यन्तरनित्ति द्रव्येन्द्रि- यमां ) रदली जे विषय ग्रहण करवानी शक्ति ते 'अभ्यन्तर उप- फरजेन्द्रिय' कंगाय. अहिं ( अफरण एटले ) इन्द्रियने विषय ग्रहण करवामां उपकार करनार जे गतिविशेष ते अारण यहवाय, जैप श्रोत्रेन्दियनी अषणक्ति भने रसनेन्द्रियनी आस्वादनगक्ति. नया जीग्ने इन्दिय द्वारा विश्यबोध करवानी जे गति,(अ. या इन्द्रियारणकर्मनाशयोपराम)ने 'लब्धि भावेन्द्रिय' कहवाय. १. कंपन्द्रियादिनी जैम परिकादि यायानि लेगी. गैले मान्दियनी या भाति जुदी न होयाथी पन्धि यनी अन्यनगरी भने दावाति एकत छ.

.
॥नीपानप.॥
नपा नन्दपना गरि
मंगो पानिपग भाटिया पर
पिनी एक जीपने पदिपानी पी (.).
प, पारषिपाप पानी परमो पा गए.
पन:दिपारा रोमी जीरन
गनी पीने
दिया गया। भोपयोगी कभीरनामपि राय
अपरा एरियादिगा नीराने भरिमा (म्पिारण.
गमती ) पनि दिपांनी गोप,
पानिपनाने पानी
घोटने ६५पाहीनापिक. , भने मां पण उपयोगी.
पान :दिपनी नदी गो मारो भिन्द्रिपार
पनेन्दिप समेदिप पटे परेटियादिप श्रीदिए परिन्दिप ने
पंभिय, भने उपयोगन्टिपरी पर नीरो परन्दिप एम.
पपीमराप.निदिपभेदाः ।।
॥ इन्द्रियोनुं स्थान. ॥
पन्टिपर्नु स्थान सर . अदि मरंदामा उपरना
भागमां अने अंटाना भागमा पन्दिपना । भापतर निगि
पटिपना अभी (पुर गाएक भात्य संग )प्पाम
पंगा, अपरा नगग्नी बचाना ( सापटीना) वरना भागमा
भने अंदर पण अभ्यता सन्दिपनापामाशुभोप्पाम थपेगा.
प. नीन पपिला गीतट पाणीनो अंदरना मागमां पण अनु-
भा पाप, परीन्द्रिय अबसरना पर गरपी रे, त्यांचा
गानी पारन भने भंदरन पर जई नयी पण एकज रे.. तया मु.
गनी भंटरनिहा पादनिचि रस) दयाय ने जीहापात.
नर भने नीना भागां रसगेट्रिपना परमाणुभान ( अम्पनर

(६२) ॥ श्रीनवनव विस्तरायः॥ निर्वृत्तिनु ) एकज पड ( अंगुलना असंख्यनमा भागनुं जाई) प. थराइ रहेढं छे, ते इन्द्रिय परमाणुओना पडवई जीहापर आवेला खारा खाटा पदार्थनो अनुभव करी शकाय छै, परन्तु देखाती जी- भवडे खारा खाटा पदार्थना रसनो अनुभव जीवने होइ शकेनहि.२ । तथा देखाती नासिकाना पोलाणमां उपरना भागमां अंगुलना अ. संख्यातमा भाग जेटली प्राणेन्द्रियनी अभ्यन्तर आकृति छ तेन गंध विषयने ग्रहण करी शके छे. ३ तथा चक्षुमां कीकीनी अंदर अंगुलना असंख्यातमा भागजेवढी मूक्ष्म अभ्यन्तर इन्द्रियाकृति छे तेन रूप वा आकार देखी शके छ, परन्तु आंखनी कीकी मात्र विपय ग्रहण करी शकती नथी. ४ तथा कर्णपर्पटिकाना पोलाणमां अंगुलना असंख्यातमा भाग जेवडी सूक्ष्म फर्गेदिय पुद्गलोनी अभ्य. नर आकृति गोठवायली छे, जे शब्दने ग्रहण करी शके छे. ५ उपर प्रमाणे होवाथी त्वचा ए स्पोन्द्रियनो आधार (स्थान) छे, पण त्वचा ए पोते स्पर्शेन्द्रिय नथी, पुनः जीहा र रसनेन्द्रि- यतुं स्थान छे पण जीह्ना पोतेन रसनेन्द्रिय नथी. पुनः नासिका ए घ्राणेन्दियतुं स्थान छे पण नासिका पोते प्राणेन्द्रिय नधी, क्या भांख-नेत्र ए चक्षु इन्द्रियर्ने स्थान छ, पण आंख (हो. ळा के कीकी) पोते चक्षुइन्द्रिय नथी, लेमन फान ए फर्णेन्द्रियर्नु स्थान छे पण कान पोते कर्णेन्द्रिय नथी ए प्रमाणे स्थान रूप पाद्य नित्ति अने विषय ग्रहण करनार अभ्यन्तर निति पन्ने भिन्न छ एम समजबुं. ॥ इति इन्द्रियस्थानविचारः ॥ ॥ अभ्यन्तरेन्द्रियना आकार.॥ अभ्यन्तर पछेन्द्रिय जे जीवनुं जेतुं शरीर होय तेवा आका- रनी है, अर्थात् भिन्न भिन्न आकारनी है-अभ्यन्तर रसनेन्द्रिय ॥ भोरतत्त्वे पश्चेन्द्रियमाणपणनमः॥ सुरपाकार ( असाने भाकारे)..-मम्पनर प्रागेन्दिप 'काल नायनाचाजी विशेपने आकार अपा'अविमुक्तापुष्पना माका- रे.-अभ्पन्नर चारिन्द्रिय परवा चंद सरसा माझारला- दी मे.-अने मभ्यन्तर भोटेन्द्रिय कदंसना पुष सरखामाका- रनी मांसनी एक गोली रूप में. पुनः पापनिई चि इन्द्रियो (पर- से इटिपोनी पाए भावविभो) तो दरक जाना भीपनी जुदी जुदी होरायी नियमित आकार कही काप नी, बेरके कर्णेन्द्रि- पनी पापाकृति मनुप्पने ये शुभोने परस संग स चा नीषा भागपुक्त छीर माचरे, भने अपनी पार कन्दिप नीचेपी पोळी बने सरपी हीन यती डे भगीदार भने पळी गपेसा पराग पशुभोनी परसे उपर परे, भने पीनी दोवहन मपरा सरसी पापकर्णकृति होप में. ५ मा पामारुतिभो (पानिई चीन्द्रियों) दरेक जातिनाभीरने मिम मिमोरापी माफ नियन्ति मामारनी की काय नी, अने अभ्पतर भारतिभो सर्व नीरने एक सरसा मामारवाळी पापी उपर सी. ॥ इन्द्रियोनी लंबाइ पहोळाइ अने जाडाइ. ॥ भम्पनर सन्दिर भंगुलना मसंम्पामा माग घेरसी मा. री, भने सदर भाग नांगरी पोली है. पी एन्दिपर्नु मति पातलं पर तवाना उपर मने अंदरना भागांईन पण ए- मन परापलं, परन्तु सवाना पम्प मागमा( एरसे सपानी २ पाप नाम, पार. २ मनिमुकाम विशेष . ३ सन्दिपनी संपर रोटर उत्संपांगुमने मनुसार . भमे रसनेन्द्रियादिनी र पोटा मानगुटने अनुसारे मापदी. पुर. मग दोसनी उमगलयो मा . ५ विनिम्नार नरपोआपरो.

11. श्रीनवनचविस्तरामा मध्याजांडाइमां) इन्द्रियना अणुओ नथी. ए हेतुथी ए अभ्यन सशेन्टिय अंदरना भागमा ( एटले त्वचाना मध्य भागमा ) पोर- (मुपिरयुक्त-पोलाण काळी ) .- .या रसनेन्द्रिय अंगुलना असंख्यातमा भागममाण जाडी, अने अंगुल पृथत्य (वधुमां वधु ९ आ गल ) जेटली लांची होळी छे. आ रसनेन्द्रियर्नु पण अति पात- के पड निहाना उपर-नीनेना भागमां पथराये , पण मध्य भागमा नादि-नया नाणेन्द्रियभंगुलनाअसंख्यातमा भाग जेटली जाडी भने लांगी पहोली, पहेतुथी आइन्द्रिय पातळ पड नथी. पण नयारा- रनोटलाकार मंभषेछे,-नया चक्षु अने श्रोत्रेन्द्रियनी लंबाइ होगा इ भने नाडाइ पण अंगुलना अमंल्यातमा भागनी रत्ताकार छ, ॥ इन्द्रियोनो विषय अने विषय ग्रहण क्षेत्र. ॥ १ मन्द्रियनो विपय पदार्थमा रहग्या स्निग्ध-स-शीत :- -मृदु-कांग-गुरु-भने लघु ए आठ प्रकारना स्पर्म जाणपानी 2. अने ' ० योजन दूर रहेमा पदाना नेमांची नोकरे मा केटला. पहली भावी सर्गेन्द्रियने अंडे ले तेथी। दाना पदार्थांना पण पर्चीने नागी शा. पपी अगि दूर रहेला पदार्थांची नीकळी भाषेला सयुनः पुनलो गभा- पंज अयोग्य पायी सन्द्रिय प्राण करी शो. नी. पुनः 'ग्निग्गदिमी तो मात पदार्थना अनुभवी शॉ एम संभा है. २ मिनेन्दियनो विशय पदामा रहेला मीमा-करजा-मा- गारा-नूग (तिक-कटु-मधुर-आग्ल-मने कपापली) ए पात्र कारना रम नागानोटे, भने ना योनन दूर रहेला पदार्योना नेपां- ' हि कहेगार्नु विषयो क्षेत्र मार्मागलने अनुमार मान- प पारा गट नंगप्रयातामा ती मी प. नु अनुकर पिड गोशी गल. २ ।। जीवनच पश्शेन्द्रियमाणवर्णनम् ॥ यी नीमलावटलारु पदनोआवी रसनेन्द्रियने भरें तैयी ते दूर पदार्पोना पण रमने रसनेन्दिय ग्रहण करे, भने अधिकदर रहे पदार्थोमांची नीकलेला रसयुक्त पुरलो स्वभान रसनेन्दिपने अपों ग्य थाय . (अहिं सारो रस मधुररसमा अंतर्गत जाणवो.) ३ प्रागेन्द्रिप पदार्योमा रहेल मुगंध वा दुर्गधने जाणी शक है. भने ९ योजन दयी माटो गंध प्रहण करी के है.पूर्वनी माफ- क योग्यायोग्यत्वनी भावना विचारी लेती. ४ चाइन्द्रिय पदार्थोनारूप-वर्ण अने आकारने देखी शकेले. अने ते वधुमां वधु लास योगनद रहेला निस्तेज पदापोंने देखीएक है, अने चंद्र मर्यादि तेजस्वी पदार्योने नो पणा लास (२१ लाख- उपरांत योजन दूपी पण पुफरार्धना मनुप्पो) देखी सके छे. आ रूप पण कृष्ण-नील-पीत-रक्त भने ग्यंत (फाग-लीलो- पीळोयाल- अने घो) एम ५ असारे . ५ भोमेन्द्रिय 'सपित्त 'अचित्त भने 'मिभ शन्द-भवानने सांभटी पर है, अने ते १२ योनन यी आवेल मन्दने सांभ. टोकरे. ए ममाणे उत्तर क्षेत्रमर्यादा कही, अने जपन्य (ल. सुमां मा) क्षेत्रपादा मा ममागे-चा इन्दिप अंगुलना संख्या- उमा भाग जेटले दूर रहेलो पदार्य देवी , अने शेप इन्द्रियो अं. १ सजीव पस्तुमायो प्रगट ययेलो राष्ट्र सचित्त गणाय सेम जीवनी. २ निजाय घस्तुमांयी मगर यलो शप अविच गपाप जेम पथरानी साथै सपळायला पयानो. ३ सोय अपलयो एपेसो निीय पदार्थनो शाद मिथ गाय. जेम मांडायी पागती भूगल पगेरेनो, अहि प्रसंग स्पर्श- ५ रस-२ गंध-५ रूप (वर्ग : अने ३ शाद मली पांच इन्द्रि योगा २३ शिश्यों कया . ॥ श्रीनालसविस्तरामः॥ गलना असंख्यातमा माग जेटले दूपी आगेला शिसयने प्राण . री ( अनुभी) गो. ॥ इन्द्रियोर्नु प्राप्यकारी अने अप्राप्यकारी पाणु.॥ सर्गन्द्रिग-ग्मनेन्द्रिय प्राणेन्द्रिय-भने प्रोग्रेन्द्रिय ए नार इन्द्रियों पोताने प्राप्त ययेला पियन ग्रहण करी [ गाणी] गोरमाटे पायकारी , कारणी पोन्दियने उष्ण या गीत जनो सशं पा निगम ( पन्नेनो परम्पर संरगा सिगाय) जनी उ. गता भाग नीतलता मालूम पडली नथी. ए प्रमाणे रसनेन्धिपा. हिमा इन्द्रिय नो विषयनो परस्पर मांस याय नोन पिपनी भाभा यद में मारे माप्यकारी. नया गा भोपन एथेन्द्रिपी भागिने (परले पाताने मंर कर्गत रहेका विपने नहिं पण दूर रहेला पिपने ) अनुभ- वीना ( देगी या गीनगीना)मारे प्रमाणकारी है.. ग्गो. मापां पर नगराई गा देगी शो नहि, भने मनोग. दान नितां ने पदार्ग' मनः पालांनी मा भारीने itml यता नी, रेमन मनना मी पण गांजान मागता नी, मारे पापकारी है. ( हि प्रकरण इन्दिपोर्नु पाले मोर यायामागाने प्रमंग पन नाइन्दिरा राग मनई प्रयागराजा) ॥ इन्द्रियांना अगु नया क्षेत्रनुं अल्पवास ॥ मांटिक माला दिसा) मा मागुनी व भर BRTitty गाना मोm. . -MA

॥ भोवतचे पटिपमाणवर्णनमः ।।
में, नया असंख्य भाकाश मदेव पेटलाक्षेत्रमा रहेली : वोपण प
सर रोनापिस्ता बाप -चच इन्द्रिय सर्वयी भोग (
मसंख्य) आमा भदेसमा रहेली है. अर्याद चक्षु इन्दिपर्नु 'प
द सथी नानुं ऐ, तेथी कर्णेन्द्रिय संख्यातगुणी मोटी, नेपी प्रा-
पन्द्रिय संस्पारण मोरी . देथी रसनेन्द्रिय 'मसंख्य गुण यो-
टीमें, भने तेथी सन्द्रिय संपात गुण मोटी, हया यान्दिप
भल परमाणुनी बनेली रे, संपीयोद्रिप संस्पात गुण परमाशु-
नी पनेगी, तेपी प्रागन्द्रिय असंख्य गुण परमाणुनी पनेलो ,
तेपी मीसा भसंख्य गुण परमाणुनी पनेली, भने तेपी सन्दिप
अमंगपगुण परमाणुभोनी पली है.
पुनः संझी नीरमा मा इन्द्रियो रिपपाण करो मनने भाद्र
करे, भने ते पनदारा जीरने रिपपरोप पाप, परन्तु पन बिना
इन्दिप पायी न सही नीरने रिपोर न होप, भने अमशि
मोरी तो मननी सार रिना परभाइटिपदारा दिपपरोप
करी.
॥ कद इन्द्रिय कया जीवने होप?॥
सन्दिप म ममारी नीर पारने रोप, रमनन्दिप पनी
१ मरिरमा पाई पर मार
र ग. पारा मो समी गुम्ममा सल्यानमा
२ भन्दमा लामा नगरमा अंगुष र म.
भोगी.
। समाजमो ( प्यु
पारो रोगले .stor: पगुटमकान

(६८) ॥ श्रीनगाणिराया।
मा पनि वायु ने वनपनि ए पांग गार हिना सर नीरने
होग, प्राणेन्द्रिय म्यारर भने दीन्द्रिय मिशायना सांभीरने होप,
मा इन्गि मार- इन्द्रिय-मने श्रीन्द्रिा मिसाजीने
प, भने श्रीन्द्रिय फरक पन्निा जीने न होय.
॥ कर इन्द्रियो अल्प अने का अधिक छ? ॥
गां जगतमा कन्दिनी गच्या अन्य कारणो पन्द्रि
पनी गोहान ), नेगी पर इन्दिरा विगेाशिक (पटले
रिगुणी नगन.), नेगी मार्गन्गि रिपारिक, सी
दिग नि , गी गान्द्रिय अनंत गुण ( फारगी
माग वन मनो)
परमाणे ५ दिन माग किनिन् मग कहीने से घर
पनगर बाग साक्षाग.

॥जीत पभेन्द्रियमाणाननम् ॥
॥ इन्द्रियोना २९ भेदनी
पशेन्द्रिय
रसनेन्द्रिय
घाणेन्द्रिय
F०प०
भास्पद्र.र.
भा०र०
FOTO
मारमा
.
जिम्प.)
उप०
निः
भः
हम
पार
सन्धिस्प. उप.प. सार
उपर.प्रा.उप.प्रा.
.
स्पोन्द्रियमा प्रम्पनिवृतिना पाए भने अम्परतर एग
घे भेद मथी. अपया केरळ भम्परतर नितिस्पर्श रिद्रय रे.
पन पानिवृतिस्पॉन्द्रिय भयो.

(७०)
मीनातपरिसरायः॥
स्थापना.॥
परिन्द्रिय
भारिद्रय
द्रव्य
भापयशु०
द्रव्यमी
भाभी
नि
निति
उपक.
बाप
याय
मस्थिया
उपांग लक्षिात योग

नानाप ॥ इन्द्रियोमा ९ हारनो यन्त्र.॥ (४गरी.) । नाटा मान १ गितार प्रमाण? २ नाले पेटले दर हेमाकारी के प्रमाण- लोनि ? फारी १५ Mileen.. धंगागंणे. भा. पदमपाग. मदिरा भंगलार्मोपमाग. " सायकारी. भान्गलापान पापागलनो प. गंप्यामोमाग. ॥ जीतने पझेन्दिपमाणवनमः ॥ " पनि... " -- भंगुमगोपभाग. अमाप्यारी. अंगलागणेपभाग. माण ( दारो.) उरष्टधी केटलेदूर र पद्धस्पृष्ट-स्पृष्ट के | अवगाहनानुं अल्पव- / फेटला प्रदेशनी यने हेलो विषय आहे ? ५ अस्पृष्ट विषय ग्रह ? ६ हुत्व ? ७ द्रव्येन्द्रियों केटली?९ ९योजन(आत्मां. गुलधी) घध्यस्पृष्ट रसनेल्थी संख्पगुण. रसनेव्धी असंख्य गुण १ or माणे थी असंख्यगुण प्राणेयी असंख्य गुण १ ॥ श्रीनवनचविस्तरायः ।। " . श्रीरथी संख्येयगुण श्रोत्रथी असंख्यगुण. २ माधिक लाखयोजन (अभास्वर वस्तु आध- पी)(आत्मांगुलथी) सर्वथी अल्प अवगा- हनावाळी अनंतमदेशी. १२योजन(आत्मांगुल चक्षुधी संग्ट्येयगुण | चक्षुषी संख्येय गुण. २ ॥जीरवारे मनरमानस.॥ (७३) ॥ छो मनपल प्राण.॥ जेारा संदिनीर मनन स्विचन करी के वे मन कवाय. ए मन मनोर्गना र प्रहररमाशुभोना सदापर्नु बने के. बी ए मन मात्र गर्भन तया औपराविक (देवनारफ) जीवनेन हो- य, मन पर दम्पपन अने भाषमन एम ये प्रकार छ. त्यांभ. नापनि नापाना इस पई कापपोंगे मनोयोग्य वर्गमा (शुगल सम्ह) प्रदन फरीनं चिन्नवनापासारसां जोडा पनो योर रे मनपणे (विवरन प्यापारना साधन पणे) परिणावी, भरलंबीने पिसर्गन कर ते (अपना असाए लेनी प. पचिनो) पुगल समा 'इन्सान काय, भने ५ पन्ने - फारना दम्पनन रूप इगलपरमाणुना आलंपन वरे (सहाय . ) जीवनोबे विचरन पार वे "भारमन कवाय. ए हेतुधी १ मसिनामोदयतो जोगे मपोदाने पे मन- सेष परिनामे दमा दग्यमशे मना । इति लोकमका नंच. यमचा पायाधी तशास्त्रमा मनपपालिरूप करप पुलो के ने सम्मशती 2 ते एम मपेशार यमन क. होशप, कारपके भयोगीने जेपन कएं, ते मनोबल गंपारूप नहि एप मनःपयोतिरूप समवे. (दिगरोद्रव्य मन में मालपकार स्याने रहेल माने । परन्तु एक देश भागमा रगेला मनःकरजयो उपयोगमवृत्ति न संभो, कारपके अपांग प्रति सो सर्व मात्मादेशी होय छे मारे मनने . दाना गपर्नु युरू म गमाय सेर सुगबुगादिना मनु- भवरूप मानसान समरदहसंमरेलेवनी सई गाम-सम्पन्तर रसापो गिन्दिपयों सई प्रदेशे न पाय घेते पण मननामग्मदेशयातत्व दिना पो नही. माटे मनने या. दिकादिनी मारा भगु मान के लिएतत्य मान ते केवळ अनुचित .. प्रो मन रिसर मनोगगयडे गाय छे. २ मजदपालंपनो जीवस्स मायरो भामको भना .

(७४) ।। श्रीनवतच विस्तराया। द्रव्यमन विना मावमन न होय पण भावमन विना द्रव्यमन भास्य सर्वज्ञने होर , ए मननो जे व्यापार ते मनोपल कहेवाय. अय. वा जीवने प्राप्त ययेली जे मनोविज्ञान शक्ति ते मनोरल प्राण कहेवाय. ॥ सातमो वचनवल प्राण. ॥ भापापर्याप्ति नामकर्मना उदयी मापा योग्य पुद्गलवर्गणा काययोगे ग्रहण करीने भाषापणे परिणमावी अवलंबी ने 'वचन योग वडे विसर्जन करवानी जे शक्ति ते थचनपल कडेवाप. अथवा संक्षेपमा “ जीवने वचनोचार करवानी जे शक्ति ते वच- नरल माण कहेवाय. ए भाषा जीवभापा कहेवाय. अने अमीर पदार्थमांधी उठतो अवान ते अजीवभापा कहेवाय, ए बन्ने भाषा पुद्गलपरमाणुनोन सम्ह छे, छतां नैयायिक निगेरे चे आकाशनो गुण माने छे ते अयुक्त छै, कारण भाषा वायु वडे वहन करावी ( खेंचाती ) होवाथी, घूमनी माफफ संहरण कराती होवाथी, पा. णीनी माफक द्वारनी तरफ अनुसरण करती होबाथी, वापुनी मा. फक गुफा विगैरेमा अफलाती होवाची क्रियावाळी , अने विचित्र क्रियाओ पुद्गल विना होइ सके नहि, पाटे 'रूपीछे. अने अरुपि वया (नय). तत्यार्थ अने नम्दोटीका विगैरेमाद्रव्य मन विना पण वि. फलेन्द्रियो तया एकन्द्रियोने महम भायमनोलम्धिमानी छे. क्य चित् मूक्ष्म द्रव्य मनोलम्धि पण विकलेरिद्रयोने मानवामांभायो छ. गिहा य कारपणं, निसरह नहयाइपणजोगेण. इतियवनात. २शद फोनोग्राममा प्रहण यतो होयापी अने वायु तरफ विशेष होय ते तरफ यधु संभटातो होवाथी, मने भि. स्यादियो उपपात पामयायो शम पुगताप से. कारणके महण प. पायुपी सॅचाई, अने प्रतिपात यो ते पुदलोनोज धर्म छे. " ॥मीववव पवनरन्माणरर्णनम् ॥ अभिप छे, माटे पने मापामो सीएता पुगलनोज रिकार रे,पण माकानो गुण नयी. पुनः जीवमापानी उत्ति मौदारिक क्रिय अने माहारफ र पण भर मत्पपिफदेही होप में, भने एदेशमाथी नीरसपल से मगट पपेली भाषा जपन्यपी अंगुलना मसंख्या- तमा भाग धुधी, भने पधुमां पधु केलि समयाननी पेठे प्रथम स. मये 'दंर दिवीप समये कपाट हतीय समये यान' भने चतुस- परे 'भार प्रति पापी 'मुनविष्ठ भाकार सरखा चौदरान लोकमां मात पाप , थी जीवमापानी आकृति मुपविष्ठर सरखी गणाप . पुनः नीव भाषापरलोने मपम सपचे प्राण फरे में, अने पीजे समप रचनरू परिणपानी विसर्जन कर छ, ए हेनुपी मापानी स्पिति एक 'समय पानी , अने पास मारूपे तो उत्कृष्टयी अन्तमा भीनी है. पुनः नीर वे दिशा सन्मुख मुख फरीने उभी होप वे दिशामां रोल पीनो नीर वे मूळ सपा पारित पदेली भाषा सामले , मने शेष दिशामा रालो नीर ते मूळ भाषा रे रासित पएली भाषा (मूळ मापाना संसापी भाषा रूप परेल पीनां पुगसो ) सांपी है, ए मूळ भानो नंगा- १ पागला शराला (मोरोभा) र मुला रा. पसर पो जे माफार पाप ते मुविधाचार २ भी नाम मातारानी मसरनिस्कृितिमा रमाए भावार्थाना मसायने गशीन के-पीना मावा मा माने पर मम मा रामनी we R. HAR पति पाप मा दलो , मननो परिणाम दि. ऐ पी जमपाल परे हातां मने सपना शालोमांना air पE समय मा २ के. सांप समर मुफी पर रनार मसंग ए को पप : मार हेनतिर) , .. (७६) ॥ श्रीनवनचविस्तरायः॥ इ वधुमां वधु वकता उभो होय त्यांची लोकना अन्न मुत्री है, अने प्होळाइ बताना मुख जेटली लगभग चार आत्मांगुल प. माग अने जाढाइ वक्तार्नु मुख योलती वखते जेटल होंठे थाय तेटली जाणवी. इत्यादि जीवमापा विशेष स्वरुप विशेषावश्य- क विगैरे ग्रन्योमा प्रगट है. पुन: अनीवभापाना तत वितत विगैरे भेदो छ जे आगळ पुद्गल परिणामना स्वरूपमा फहवाशे. आठमो कायवल प्राण.॥ काय एटले शरीरनो जे व्यापार अथवा शक्ति ते जीवोने काय यल माण कहेवापछे, त्यां शरीर औदारिक-वैक्रिय-आहारक- जस-अने कार्मण रममाणे पांच प्रकारनां में तेनों संलिप्त अर्थ आ प्रमाणे- रस-रुधिर-मांस-मैद-मिजा-हाइभने वीर्य ए सात पा- तुओ बनेलं जे शरीरं ते औदारिक शरीर, अथवा 'औदारिक वर्गणारूप पुद्गलन यनेलं ने शरीर ते भौदारिफशरीर, अथवा तीर्थकर गणधर चक्रवर्ती वासुदेव विगैरे उदारगुणवाळा महात्मामोने पण जे शरीर होयछे ते औदारिकशरीर पहेवाय. १ ॥ विविधप्रकारनी क्रिया फरवानी शक्तिशाल ने शरीर ते वैशिप- शरीर, कारणके ए शरीरवाळो जीव खेचर (गगन मार्गे चालनार) थाय, अने भूचर (जमीनपर चालनार मनुप्यादि रूपे) याय, एक थाय अने अनेक पण याय, मोटो याय अने नानो पण थाय, इलको थाय अने भारी पण थाप, दृश्य पाय भने अदृश्य पण था. य, एममाणे विविध प्रकारनी क्रियाभो करी शके छ माटे वैक्रिय शरीर कहेवाय, अथवा वै क्रिय नामनी पुगलवर्गणानुं बनेल भारीर ते वैशिप शरीर कदेवाप. २॥ :

जीवतचे फायवळ्याणवर्णनम. (७७) तयाविध लम्धिवाला चौदपूर्वघर मुनिराज श्रीनिनेश्वरनी ऋद्धि देखवाने माटे, अयवा सूक्ष्म अर्थनो संदेह दूर करवाने माटे एक- स्वममाण ( माहारक पुद्गलबर्गणान ) नवु शीर यनावी विचर- वा वीर्यकर भगशन पासे मोफले ते आहारक शरीर फहवाय. ३ ।। सापला आहारने पाचन करवानी शनिवालु अतेनोलेश्यात- या चीनलेल्याना कारणरूप जे शरीर ते नस शरीर कडेवाय. आ. घरीरना प्रभाव देहमा उप्नता रहे हैं. ४ ॥ मविज्ञानारणादि १५८ कर्मप्रकृतिना डि रूप जे शरीर ते कार्यगशरीर कहताय. पुनः आ शरीर पोताने अने शेप चार शरी- रने पण उत्पन्न करवामां, भान्तर नवापा भने प्रथम समये आहा. पालो प्राण करवामां फारणरूप रे. ५॥ ॥ पांच शरीरमां कारणभेद.॥ औदारिक शरीर धादर ( स्थूल ) पगलनुं बनेलु ई. वैकिपारीर तैथी मुहम पहलनुं घनेनुं है, आहारक शरीर तैयी पण मुरूम पुगमन पलं , तेयी तेजस मम्मपद्सनु. अने तेपी पण फार्मणशरीर अति सूक्ष्मपुगतनु रनेलं रे ॥ ॥ पांच शरीरमा प्रदेशसंख्या.॥ 'औदा० शरीर भतिभस परमाणुप्रो पौलु है, वैत्रिपन र तेपी असंख्पगुण परमागुभोन, आहारशरीर देपी असंख्य- ग परमाणुभोग सेनस शरीर देयो भन्नगुण परमाशुभोन, भने 4 शीर तेपी पण अनंतगुण परमाशुभानू पो. ॥ पांच शरीरना स्वामी.॥ औदा. शरीर सनिपच को समनुप्पा होय, २० शरीर (७८) ॥श्रीनवतत्वविस्तराः सर्वदेव सर्वनारक चै० लन्धिवंत गर्भन मनुष्य अने गर्भनवियव स. या केटलाएक चादरपर्याप्त वायुफाय जीवोंने होय, आहा शरीर आहौ. लब्धिमा चौदपूर्वधर मुनिरान होय, अने' तैनसकाम- णशरीर सर्वजीवन सदाफाळ होय. ।' ॥ एक जीवने समकाळे केटला शरीर'? ॥.' एकभवमाथी बीजाभवमां वक्रगतिए जता जीवने समकाले नैजस अने कार्मण ए पेन शरीर होय. पुनः ते जीव उत्पत्ति स्थाने उत्पन्न थइ शरीरपर्याप्ति पूर्ण ययावाद औदारिक अयवा वैक्रियदेव युक्त थवाथी औदारि०--तैज०--काम-मया ०.३० फा० ए. पण शरीरवाळो याय. तदनंतर सर्वपर्याप्तिर पर्याप्त ययाबाद जो लब्धिवालो होय अने लबिफोरये तो ग० मनुष्यने अने गर्भन तिय- चने समकाळे औदारि०-4क्रि० ज० अ. का. ए चार शरीर होय. अथवा आहारफ लम्धि फोरखवाना काळमां चौदपूर्वघर मुनिमहाराजने औदाल-भाहार-तैन-अने का० र चार भारीर समकाळे होय, परन्तु आहारक भने वैक्रिय ए शरीर साये नहि होवाधी पांच शरीर एक जीवने समकाळे कदी पण न होय. तेमन १० अने का० ए ये शरीर अभन्यजीवने मवायी अनादि अनंठ अने भव्य जीवनें अनादि सान्त संवर्धवाळी होवाची एक जीवने एक पारीरपण कदी होय 'नहिं. १ भी सम्पायभाष्यमा अन्य याचार्योना अभिप्रायथी हमस. शरीर तेजसलम्धिवंतने होय पम गणीने स्यभते ५ विकल्प भने मतान्तरे ७ विकल्प का ऐ ने भा प्रमाणे-तेका १,०- काठमीर, तेकाम्ययकाभीय,नकारी गा०५(ए स्वमा ते).-काका २,काय०३,कामाचल कारोआहा०५, का मौका है और (प ७ विफम्प मनातरे.) .

॥ नोवन फारच्याणवर्णनमः ।। (७९ ।। पांच शरीरनुं व्याप्ति क्षेत्र ( गति क्षेत्र.) भौदा शरीरनी तिर्यग्गति १३मा रुपक दीपमा रहेला रु. पक पवमपी में, गति रुना शिसर ( पांडकवन ) मुभी, अने 'मपोगति परक पोगन मुपी. (भपोगतिनो पिप शामा पारस पत्तो नथी । रेमिप शरीरनी नियंगति असंख्य द्वीप स- सद मी अनेक व्या अपोगति दरंक मातना स्वापिभोनी भिम होरापी कली अमाप , ते शासानरपी नाणी, हया भागारफ शरीरनी निर्यगति (सीसी गति) माविद मुपी (लगभग ५० इनार योजन अधिक); अने अर्ष 'अपोगदि संपरेन. सपा मेनस कार्यण देनी गति फलिसमुन्यात मपामरणसमुन्यात बडे करीने सर्व दिशाभोमां लोकान्न मुपी में. महिं शरीरनी गति पटले ने शरीरवारा जीवनी गति जाणवी. ॥ पांच शरीरनो उपयोग. ॥ प-भर्स-मुख-दुख कालज्ञान-भने मोत आनन करवा. मां मौदा शरीर उरपोगी. विविध पकानां रूप बनारवायां बैंक्रिय शरीर उपयोगी है, जिनपरनी ऋडि देखरामा भने मू- मानो संदा दर फरसामा आरा. शरीर उरोगी, शत्रुने चार आपरा अन प्रसादपार नीर उपर उसकार-अनुपा करवा मारे नोलेल्या अने शीउलेल्या मुलामा तपा माहारनुं पाचन करवामा नस शरीर उपयोगी है, भने एक भापी पीना भरमा जवामां १ पेष्टा महाराजने नागकुमारनिझापनी दक्षिण पिना मभिपति भरपेन्द्र स्वभवना सा गया हता. २ मधोलोकमां विचरता नीकरो पास जाय तो त्यां मुपी पप संमयो के.

(८०) श्रीनवंतच विस्वरायः प्रथम सेमये आहार ग्रहण करवामां तया केवलिसमुद्घातमा त्रीने चौथे पांचमे समये आत्मपदेशनो विकास संकोच करवामां कार्मण शरीर 'उपयोगी छे (कारणके फा. शरीर जीवने परभवमां लह जाय छे.) ॥पांच शरीरोनी उंचाइ.॥ औदा० शरीरनी उंचाइ कंइक अधिक १००० योजनप्रमाग (प्रत्येक वनस्पतिना शरीरनी अपेक्षाए) 2. वैक्रियशरीरनी उंचाइ चार अंगुल अधिरु एक लाखयोजनममाण (गर्भन मनुष्य कृत वै. शरीरापेक्षाए ) छे. आहारकनी उंचाइ १ हायप्रमाण, अ. ने तैजसकार्मणनी उंचाइ १४ राज प्रमाण. ॥ पांच शरीरनो जघन्य अने उत्कृष्ट काळ..॥ औदा० शरीरनो ज० काळ अन्तर्मुहत अने उत्कृष्ट काळ पु. गलिकनी अपेक्षाए ३ पल्योपम प्रमाण छ, लन्धिमत्पयिक उत्तर वैक्रियशरीरनो काळ जय० अन्तर्मुहूर्त (बा० ५० वायु मादिकना उत्तरवै०नी अपेक्षाए ) अने उत्कृष्ट ४ मुहूर्त ( निर्य० मनु० नाउत्त- र० बै०नी अपेक्षाए ), तया भवमत्ययिक उत्तरवै० देहनो ज.. काळ (नारफनोत्तरबैनी अपेक्षाए ) अन्तर्मुः अने उत्कृष्ट( देव- कृत उत्तरवै०नी अपेक्षाए ) पंदर दिवस छ, भवमत्ययिक मूळ वै० शरीरनो जय० काळ १०००० वर्ष, अने उत्कृष्ट काळ ३२ १ फार्मण शरीर घडे मुम्ब दुःख भोगवाय नहि, कम बंधा- य नहि, कर्म भोगवाय नहि, कर्म निजरे नहिं, अने तैजसादि चारे शरीर परे सुम दुःख भोगाय छ, कर्म निर्जरे छे (दति- थी तत्वार्यभाष्यमा ). एमां मूळ कारण रूपे तो कार्मण शरीर छे, परन्तु सुख दुःस भोगयया विगरेमां कारण साधन रूपे का मेण शरीर नहिं पम जाणयु.

॥ भोवताचे कापरलमाणरणनमः॥ (८१) सागरोपम में, क्या आहारकनोज० भने उक्त काळ पण अन्तर्मुहर्चन उ, भने तेजस फार्मणनो नय० वा उत्कृष्टफाळभन्यने अनादिसान्त, अने अभपने अनादिमनंत.हे. । पांच शरीरनी प्रत्येकनी समकाळे संख्या.॥ औदा०शरीर एकीरखते जय० यी अने उत्तप्टपी पण असंख्पन होय, वैमियशरीर पण जय० यी उ० थी एफकाळे असंख्य होय, आहारफशरीर एककाळे जय० यी एफ वे भने :- करपी ९००० दोप, भने ते. कामरीर सर्वदा मनवज होप है. ॥ पांच शरीरनो विरहेकाळ.॥ एक नीरमायपि औदा शरीरनो नपा विरह (अभाव काळ) १ समप (परगनिए परमर जवां) होय, अने. विएफाळ अन्त- सर्वाधिक ३, सागर ममाण (कोक चारिणी भरमान्ने मे० शरीर करी अलर्मु० जीबीने अनुवरदेव याप ते असार ) रोप-वै- रिप सरीखें नया अन्नर अन्नम० अने उत्कृष्ट अन्तर पनस्प- विमा ममता (पनसविनी कापस्थिति हत्य) आरलिफाना अ. संख्यामा भाग बेरंगा पुलपरावर्व माण है. भारफर्नु भ- ५० अन्नर मन्नमुं० भने उक्त भन्नर अपलपराव प्रमाण पुनः.पारिश्मानिनो सिकाळ परगो पायी है. अने ते. का० भरीरने अन्नर नयी. अनेक जीरोनी सापेपार सरीरनी निराकाल न होय, भने मारारक शरीरनो नपन्य १ सयप उत्कृष्ट उमास भने जीपसमास में पंपाल निराल रोप :

(८२) ॥ श्रीनवनचविस्तरायः॥ ॥ कया जीवने केटलां शरीर? ॥ एकन्दियमां बा०प० वायुकाय सिवाय सर्व जीवने औदा त० अने का० ए ३ शरीर, अने वा० पर्या० वायुने एज ३ अय- वा बै० सहित ४ शरीर पण होय. विकलेन्द्रियने सम्भू० विर्यट पंचेन्द्रियने अने सम्मृ० मनुष्यने औदा०-३०-ने कार्मण ३. रीर होय, देवाने अने नारकने २०-३०- ने का० ए ३ शरीर होय, अने गर्भनतिर्यचपंचेन्द्रियने औदा-तै०- अने का० ए ३ शरीर तया लम्धिवामा गति पंवे ने पूर्वोक्त ३ अने के सहित ४ शरीर पण होय, अने गर्भन मनुप्यने औ० त० का. ए ३, अथवा वैक्रिय लब्धिवंतने औ० वै० ते० का०ए चार, आहा- रकलब्धिवाळाने औ० आ० ते. का० ए चार, अने बेउ लधि- घाळा मनुष्यने औ०-वै०.-आहा०-० अने कार्मण ५५ शरीर पण ( ३-४-५ शरीर) होय. ए पांच शरीरद्वारा जीवनो जे व्यापार ते 'फायबल माण कहेवाय. उपर लखेलां ११ द्वारोनुं संक्षिप्त वर्णन आगळ आलेखेला पांचशरीरना यंत्रथी माण.

॥ जीवतत्ते कापमाणरर्णनम. ॥ पांच शरीरमां कारणकृतविशेषारि ११ द्वारयन्त्रकम् ॥ (मारो). रोरमां कारणात विशेष प्रदेश महपा. (पुदल परिणाम) (एक धमा)२ स्वामि०३ मोरा० स्पूल पुलोदी बनाई अभयपी अनंत- गुण, सिदयो अनंतमे मागे. सर्वतिष भने सचं मनुष्य. पक्षिय औदाधी माम पुलोपरे बने. सर्व देष, सर्व औल्पो मसंख्य- नारक, फेटसापक बा० पर्या. वायु.. गभंजतिर्यप, ग. देख्यो बडे बनेट सू०पुरलो वैल्यो असंख्यगुप. कोरफ टग्धि पंत. जिस..आहात्यो सुपु-बाराल्यो अर्मत- लोरे बने गुण. सर्थ संसारी जीवो. कार्मण तेजल्यो सु, पुन- लेम्दी अनंतगुम. सोपरे दने?

(४ दारो.) (2) गति विपय.४ प्रयोजन. ५ अवगाहना.६ केटला आकाश प्रदेशमां. ७ ऊर्व-पंडुकपन मुधी. तिर्यक-१३मा रवकोपमारचा धर्माधर्मोत्पत्ति मोक्ष- पर्वत सुधी. प्राप्ति इत्यादि. माधिक १००० योजन. आहा०थी संख्यातगुण प्रदेशोमां. असंख्यद्वीप समुद्र पकानेकत्यादि नभोग- स्यादि संघसहाय्यादि. साधिक १००००० पोजन. औदायी मख्यगुण प्रदेशोमां. श्रीनवताव विस्तरार्थः -.... महाधिदेव सुधी. सूक्ष्माधर्मशयछेद जिनेन्द्र ऋद्धिदर्शन इत्यादि. असंख्य आकाशप्रदेशमा. लोकना पक छेडायी पीजा ऐडा मुधी (परभवमा जतां.) थाप-वरदान-भोजननो पचाय इत्यादि मैपूर्ण लोकाकाश. पैथी असंख्यगुण आ. फाशप्रदेशोमा. अभ्यमवर्मा गति. त. तुल्य.

("यारो.) मm.-मातात. 177-24Tम. बातर अनेक जीत मापनि).. १. मगर (पक गागि). ११ जी मापन, भात अधिक | शित amerarmi }দন বিলে •hinn-in hink- मालिकाना अर्गः कपातमा माग अटी उपरापत. ९... कागित) ॥भीत कापरमाणवर्णनमः ॥ 3.-माग. ut-माक्षिणात प-बमादिभमा. • Tणारा. बरतामधी (८५) ।। श्रीनवतपथविस्तरार्थः॥ ॥ नदमो आनप्राण (श्वासोच्छ्वास) प्राण-॥ उरवासनामकर्म अने उच्चासपर्याप्ति वडे भासोच्छवास यो. ग्य.पुगलवर्गणा ग्रहण करीने श्वासोच्छवास पणे परिणमावी अव- लंबीने विसने ते श्वासोच्छवास माण कहवाय जीवने पासोच्छवास नामकर्मवडे श्वासोच्छ्वास लब्धि प्राप्त थाय हे, जेयी तद्योग्य पुद्गलो ने श्वासोच्छवास पणे परिणमावी शके , अने वासोच्छवासपर्या प्तिरडे ते पुद्गलोने श्वासोच्छवासपणे परिणमाववा विगैरे क्रिया कर• वाने शक्तिवाळी पाय है, ए प्रमाणे श्वासोच्छवासन्धि वासो. छवासनामकर्मवडे, अने ते संबंथिव्यापार भासोच्छवास पर्याप्तिवडे साध्य छ, कारणके उच्छवासलब्धि होते छते पण ते लन्धिने व्या- पृत करवाने जीव पर्याप्तिबडेज समर्थ थाप छ, जेप वाण फेंकवा नी शक्ति होते छने पण धनुष्य ग्रहणादि व्यापार विना मुभट ते शक्तिने सफल री सकनो नयी तेम पर्याप्ति विना जीव उच्छवा- स लेरा मुख्या रूप भक्तिने सफळ करी शकतो नयी, ए.प्रमाणे श्वासोच्छवास लेवा मुहवामां पनेर्नु प्रयोजनछे. गाथामां ''आणपाण' शब्द अभ्यंतर श्वासोच्छवास अने बा. हप श्वासोच्छवास एवन्ने अर्थवालोछे, अर्थात् जे एकेन्द्रियादिनीवो नासिकादारविना श्वासोच्छवास ले छे ते 'अभ्यन्तर छ; अने श्री. न्द्रियादिमाणिभो नासिकादारा पण श्वासोच्छवास से छे ते पाहय 2 थी प्रशापना सूत्रमा "माणमंति या पाणमंति पाऊससति वा नीसति या" र पाटमोभी मलयगिरिजी महाराजे पाणमति परले उमसंति भने पाणमंति पटले नीसमंति अर्यात् माण पटले ऊच्याम भने पाण पटले निःश्वास अर्थ करेल छ, अने ए. सटीकाकार महाराज बोजा आवायांनी करेलो मयं आगटनी रफुटनोट प्रमाणे करलो हे, १-२ श्री प्रशापना राधमां उच्छयामपश्मा कपुंछे के "भए.

॥ भोगापामारनप. ॥ नामबागमनाय, पापोगराम नाम लि. ritोगारामनां ही मार होगपी इन्दिपपापमपी. गुली नीरोने लामोपाराम मेगमगानोप्पागर र भयरो. प, मनेरी नीरने मागोमवाय प्यापार मशिरोप, घेपी सामी पपा पप १६॥ मामने भर तोपगम सेरा पानी रिया पर , भने अनि सारी परा नारफ भी. पीमि गप रामायणाम बिदा परंप भीपी मनिए. मित भवरे मालोजाम किया फर.न.पामागगर्नु प्र. ग फापरांग भर विगन पण कापपांगरी पाप, पान्त पन भने पवननी पंठे कापपांग माग भने पन एमपोगे रिमन- नपायर नेर नयी. “जेपी ग्यामापाप पोग' एरो प्यार पानपी ( बेनु रिस्तुत कारग धारिशेपारस्यापा.). ॥ दशमो आयुप्प प्राण.॥ वेना पर जोर न मानी पदर अमुक कापी की के से भायुष्य पराय, अपपा जेना पर नीर परभरा भराय मा- परे ते भायुष्य पाईराप. भपरा रिक्षित भवपां घेटला पारगु. नी भीर र नेटमो काळ आपप्प पाराप.ए भायुष्य पण पुदमनो समुदाय के से पुल समूहनी सदापर नीर भी . प भा. पदन्यापुप्प भने कालभापुष्प एम २ प्रकार है. ॥ द्रव्पायुप्प अने फालआयुप्य. ॥ भापप्पानां ने पहली ते दप्पापुष्प, प्रेम तेल रिना दीपक मायने भानप्ति प्रालि इत्यनेनात.म्पुरगती उपास प्रवासप्रिया परिपते, उपसरित मिभ्यसम्ति इसनेम तु (८८) |श्रीनप्रतापविस्तरार्य- धनी । शकतोनयी-नम:युप्यनां पुद्गलबिना जीव जीवी पर नभी; परंतुधी आयुष्य अवश्य पहिलिक न.के. 'आयुष्य कर्मनां पुद्गलोनी सहापपडे जीव जे अमुक काल जीवी शके छे ते जीवनमान्नुं नाम 'कालायुप्य' फहवाय, गळ फहेवाशे ते रीते द्रव्यमायुष्य संपूर्ग ययाविना जीव कदि। मरण पामतो नयी (एमां कोई जातनो अपवाद छ ज नहि अने काळायुप्य तो जो अपवर्तनीय होयतो (काळभायुष्य ण कर्याविना मरणपामे अने अनपवसनीय होयतो संपूर्ण कर पण मरणापामेते अपवर्तनीय विगेरे भेद नीचे प्रमाणे छ. ॥अपवर्तनीय अने अनपवननीय आयुप्य ।। (तथा सोपक्रमी अने निरुपक्रमी.) जीये आयष्यनी स्थिति पूर्वभवमां एवी शिपिल ( नरम पांची होय के जेयी शस्त्रादिकना भाघात वगैरेयी ते गांधेली मि ति ( काळमायुष्य ) पूर्ण कर्याविना ( अ आयुष्ये ) मरण में, ते शिथिल आयुप्यतुं नाम अपवर्तनीय आयुष्य कहेवाय. जो पूर्वमामां आयुम्पनी स्थिति एवी बीय (धन) वा होप के यो शरसादिकना आयात लाग्या छठां पण ते बांधे आपुप्य स्थिति ( काळायुष्य ) पूर्ण करीने ज मरणपामे, अय ते स्वादिफना आपातथी पण अपूर्ण आयुषे मरण न पामेते नपत्तनीय भायुष्य फदेवाय. , प्रापनाशीमा पर्नु नाम स्थितिमायुषा पण कडेल पुन ते त्याने में भेद करता पण यधु (७ लगभग ) भेद ५ रेला है. परन्तु मरे विशेष उपयोगी में भेद ज भंगीकार का जीतचे मापप्पमापनम. मागे अपनीय भने भनपरनीय मेद फाउमापुप्प- नान , परन्तु दन्यमायुप्प ( मापुन्य पदनो) मारमनीय अन. पार्यनीय नपी. कारणो. भारपना नेटमा परी ( भापुप्यना- घटना परमाणु ) भी प्राण कोला ते सर (परमाणुभो ) सप पापादन भीरमरण पापी चो, परन्नु मापुप्पनो एक पण परमा- शुजीरने तप करतो पासीरपोप भने भीमरण पाने पम कदी पण पनी शोज नरि, अने काळभापुष्पमां तो संकरी वर्पनी स्थिति उगनन करी रोय जां मनहर्ता पण मरण पापी नाय एम पनी संधी द्रध्यभायुष्य सपूर्णपर्व भने फाळमायुप्प अपूर्ण रखे जे पण भीरन मरण पा . शंका-आयुष्य र पुल भने स्थिति ने पण आयुष्यनां पुगलनीज से, तो सर्व पदलनो सप पाय भने म स्थितिनो सय न पाप ते मपनी शर? उत्तर- निनामु! ए का सत्य है, परन्तु जेम कोरीमापा परेल तेल दीपस्नी मोटी ज्योति कररायी सीम्र बढी माप त्यारे सर्व वेलनो क्षय यतां पण "मा दीपक भसकाल रघो" अपना "दीरक मलकामा पुप्तार गपो" एलो पपदेश पाय रे, मा दुप्पनां सरपुद्गल क्षय यया एतां पण पृष्यनो काळ अपूर्ण रहे. पापी शास्तविकरी ने मर्ग का मरण पाम्यो पदो प्यपदेश न्याय , कारण जीवनुं जीवबुं भापुष्प इगलोना भालंपनपीन १. तपा १००पनी लांरी फरली दोरीने एक रेडेथी सगा- रोपती ने पगे फारे पी रहे, परन्तृ ते दोरीनुं गंउद्धं गुंराज ) करवामां आनो सीम पनी नाप , तेम भायुप्पना दो मपर सपर बीजे मारे जीवे मारे जे रीतेसप पामता माप तेन अनुस्मेनो आयु पदलोनी सप चालु रहे नो १०० वर्षे सर्व - (८८) श्रीनातापविस्तरार्थः पळी शकतो नवीन्नम-आयुप्यनां पुद्गलविना जीव जीत्री वातो नयी रहनुयी आयुष्य अवश्य पौलिक न छे. 'आयुष्य कर्मनां पुद्गलोनी सहायवडे जीव जे अमुक कामुषी जीवी शके छे ते जीवनकाम्नुं नाम 'कालायुष्य' फहवाय. आ. गळ कहवाशे ते रीते द्रव्यभायुष्य संपूर्ण ययाविना जीव कदि पण मरण पामतो नयी (एमा कोइ जातनो अपवाद छ ज नई), अने काळायुप्य तो जो अपवर्तनीय होयनो (काळमायुष्य )- में कर्याविना मरणपामे अने अनपवर्तनीय होयतो संपूर्ण करीने पण मरण पाम ते अपवर्तनीय विगैरे भेद नीचे प्रमाणे छ. •n अपवर्तनीय अने अनपवननीय आयुष्य । (तथा सोपक्रमी अने निरुपक्रमी.) जीये आयप्पनी स्थिति पूर्वभवमां एवी शिथिल ( नरम) पांधी होप के जेयी वस्त्रादिकना आयात वगैरेधी ते पांधेली स्थि- ति ( काळमायुष्य ) पूर्ण कर्याविना ( अधूरे आयुष्ये) मरणपा- में, ते शिथिल आयुप्यतुं नाम अपवर्तनीय आयुष्य कहेवाय. जो पूर्वमामां आयुप्यनी स्थिति एवी तीव्र (धन) वांधी रोय के जेयी, शस्त्रादिकना आघात लाग्या छतां पण वे बांपेली आयुष्य स्थिति (काळमायुप्य ) पूर्ण करीने ज मरणपामे, अर्याद ते शस्त्रादिकना पायावयी पण अपूर्ण आयुप्पे मरण न पामेते अ. नपत्तनीप आयुष्य कदेवाय. , प्रमानासीमा पर्नु नाम स्थितिमायुष्य पण कहेल छे. पुनः ते स्थाने में भेद करतो पण पधु (७ लगभग ) भेद पार रेला रे. परंतु मो विशेष उपयोगी में भेद ज मंगीकार कर्या है, जीवतले आयुष्यमापरणेनम. (८९) एमाणे अपवर्दनीय भने अनपचनीप मेद कालमापुप्य- नान में, परन्तु इन्पभायुष्य ( आपुप्प पुनलो मारनीय अन- परनीय नपो. कारण भारप्यनां जेटलां पुरलो (आयुष्यना- पेटला परमाणु) जीरे प्राण फरेला छे ते सर्व (परमाणुमो) तप थपापादन जीर मरण पामी सके. परन्तु मायुप्पनो एक पण परमा- शुभीरने पर करखो पाकीरदोय भने भीरमरण पाने एम कदी पण पनी चकेन नहिं, अने काळभापुप्पमां तो संको वर्पनी स्पिति आर्जन करी होय जां अन्नहर्नमा पण मरण पामी जाय एम पनी धरले.ए इनुपी द्रव्यभायुप्प संपूर्णपये भने काठमायुष्य अपूर्ग र उ पग भीरन मरण या शकेले. शंफा-आपुप्प ए पल में भने स्थिति ते पण आयुष्यनां अलनीनो, तो सई पुगलनो क्षप पाय भने सर्व स्थितिनो क्षय न पाप ते कमपनी शर? उत्तर- निशामा ए शंका सत्य है, परन्तु पेम कोरीमापा रेल तेल दीनी मोरी ज्योति करतापी शीघ्र पळी नापत्यारे सर तेलनोसप पतां पण "भा दीपक भसकाळ पळपो" अपर "दीपक भसकामां पुप्ताइ गो" एरो म्पपदेश थाप मे, ते मा. पुप्पनां सरगल क्षप पया एतां पण आयुप्यनो काम अपूर्ण रहे. पायी वास्तरिक रीते वे भार्ग काळे मरण पाम्पो एलो पपदेश मायदे, कारण नीरन नीव भायुप्प इगलोना आलंग्नपीन २.पा १००पनी लांरी करनी दोरीने एक ऐडयी सगा. रोपतो ते पने फार पी रहे, परन्तु ते दोरीन गुण्द्धं गुंग) करवामां पाती शीम पनी भाय में, सेम आपुप्पना गे पर सरे नीचे मरे धीरे मारे रीते सय पास्तां माय नेन भनुम्ने मो आयु सोनो क्षय घालु रातो १०० वर्षे सर ॥ श्रीनपतत्त्व विस्तरार्थः॥ पुद्गलोनो क्षय याय, परन्नु तेवी रीत अल्पकाळ चाल रया बाद ते रीति पुनः पलटाइने प्रतिसमय प्रथम करतां वधु ने वधु पुनलोनो क्षप यथा मांडे तो अन्तर्मुहूर्त्तमां पण तेज पुद्गलोनो सर्प क्षय यह जाय, जेयी १०० वर्ष संपूर्ण न यया छतां पण (१०० वर्षे पूर्ण य. नार ) सर्च पुगलनो क्षय थइ गयो. नथा १ मण पाणीनी भरेली अपम ( भट्टीमां बराबर नहिं पाली) माटीनी गोळी थोटीवा. र मृधी तो विंदु बिंदु जेटलो टपके, परन्तु योडीवार पछी ते गो- कीमां फाट पडवाथी तेमा भरलं ? मण पाणी घणा प्रमाणमांज- या मारे जैथी अल्पकाळमांन सर्व जळनो क्षय थाय तेम अपर (शिथिल ) आयुष्य माटे पण जागj. इत्यादि अनेक दृष्टांतो स्वद्धिए विचारवां. ॥ सोपक्रमी अने निरुपक्रमी आयुष्य.॥ शस्त्रादि याच निमित्तयी जे भायुष्यनो क्षय याप ते "सोपक्रम भायुष्य' कडेवाय. अहिं उपक्रमनो अर्थ "पाच निमित्त" है. भ. था आयुष्यना अन्तसमये जेने पाय निमित्त विधमान होप तो भायुष्य पण 'सोपक्रम आयुष्य कहवापा-सया बाप निमिसरि. १ मा अर्थ मायाननीय भायुप्यपाळा जीपने माटे . २ मा भयं अनायसनीय भायनवादा नीयना मरंधां रहे. कारण ए जीवना भायुप्यनः भार गरेका विमान होर हे परन्तु ते उगम पापुष्यना क्षय करपामां हेतुभूत भयो कारण अनायतनीय माण उपक्रम भए म घायल लापात्यभिधार. पुन: पगा यकार भने मिसालकमा म- दामात्री की गोत्रम भने निमम ५ भेदमात्रयी ज.मा. युग यमन करे ,. पातु अपरभनीय भने प्रमपयनीय मदनी ममता मारता मो.नु भीतरगामिना भभिनाये यो अदानी परम्पर मंथ रामदायी पर वोघं पर करें. .

॥ भोरता मापमानमः॥ पुष्पनो र पाप ते 'निसकम आपुष्प' फांबाय , भनाननीय मायुप्प सोपत्रम मने निस्पकर एम बसे से, भने भारतीय भाषुप को सोपस्मीन, बेना नानीचे प्रमाणे- आपः पचनीप. अनपरनीप. सोपरम, सोपकम. निरमम. मनपवर्तनीय आपुष्पना सप सप्पै समादि शाम मंचधरोप भया न पण होप, अने अपनीय आ. पहो पा निमित्त रिना होइ उन नहि. आपुणे मरण पामनारा पे भीरने आयुष्पना अन्न व. मातादि निपिचनी (आपुष्पना अन्त समये) संभ हो- - आपुप्प सोपत्रम अनपवर्चनीय पाप. अने बेभी- = आपुप्पना अन्त समये शस्त्रयावादिनी संपन होय आपुष्प निरुपम्प अनपरत्तनीय कहवाय. भने अपूर्ण रण पापनारा सरे जीवोनुं आयुष्य वो सोरक्रम अपवर्च- देवाय. ॥ आयुप्यनां ७ उपक्रम. ।। बाग-स्नेह-मने भय ए ३ क्षे मरण पाय ते अध्यबसा- कईदाय, हि एक पाणी पानारी स्त्री भति रूपचन्न यु- प) ने देसी मोहित यतां ते पुरक पारे पाल्पो गयो रागधी गरी परीने मरणपापी वी ए'रागनिमित्त' को.

(९४.) ॥ श्रीनवतल विस्तरायः॥ शंका-जेम आयुष्य घटवाना उपाय छे, तेम आयुष्य वधवा- ना उपाय 2 के नहि. उत्तर-हे निझामु! आयुष्य वयानी उपाय छ ज नहि. म. पासमय इन्दो भने तीर्थकर पण एक समयमात्र आयुष्य वधारवा ने समर्श नथी. कारण के मायुप्यतुं निर्माण पूभवमा यतुं होपायी स्यां आयुष्यबंध वसते जे स्थिति बंधाइ ने स्थितिन अहिं भोगा- वानी होय छे मो पूर्वभवमा यांधेला आयुष्यनी स्थिति आ भवपां कैम वधारी 'काय? अयया पूर्वोक्त ७ उपक्रमोमांधी कोइपण ए. कादि उपक्रमयी ११० वर्षनुं आयुष्य पटी १ वर्ष मात्र जीवी शंक तेम होय नेवा प्रमंगमां ने जीव वपकमयी यची जवाना उपापोथी ५० वर्ष नी नो ए अपेक्षाए ने जीते पोतानुं मायुष्य औपचादि की वायु एम व्याहारथी कही शकाय परन्तु वास्तविक रीने नो वायु नन कवाय. शंका-माननीय अने भनपवर्तनीय एम. मरतपता पायुष्य वेशासमां हेतु गो? उत्तर आयुष्यबंर वम्पले आयुष्याच योग्य अध्यागाप जो नीय होय नो भागुयनां प्रदश करंणां पुगलो आन्माना अमुक अमुक रिमागमां यणां एकर (पिडित ) या भारी ते आयः पदम सिंह प्रमेय याय है, प्रने मंदपरिणाम प्राण करे। ! भागुज्यनी अना (यिनि-गमती वृद्धि) कर्मा निमां की ई. पाणु ने गण ("प्राधा रथा" एवघरो) र गुना होग, मने बाद पूर्ण पा यार' समयमार पत्र पपी दि. एमावा पानिर्ग मी आ प्रम- गिटोनमायः मरिमाका महास ॥ जीवनाचे आयुष्यमागवर्णनमः मायुःपुगको सर्व आत्मपदेशे विरल पिरत पणे (इटा एटा - चाइनाय रे,जेपी उपक्रमने साध्य या के रे. पुनः उपसमबडे पापु- प्यने अपवतो [ दुई करलो करतो यावत् अंतर्मुहर्त मुधी अप- पर्ने ( भनि अनमहर्न बेटलं करी नाले ),त्पारवाद तयाचिय मध्य सापना प्रभारे अन्नमुंही न्यून करी के नरि. ॥ कया जीवने कयुं आयुप्य होय? ।। सर्वदेव-सनारक-सई 'पुगलिकति पंच-भने युगलिकम- पद पा एकनाहिशाविपरमशिनवोजनिष्पादितमस्यसंपति- पमा विरादिपतिनगजमतं हि मस्यममहनावात् प्रपि- रलगायां सम्यां मरम्पैर गवादंगम्यं. पवं किटायमाएमापुन- अनेकारमाधिपरिणामम्वाभाष्याणरीरवाप्पपिममाथिका मागं- परिणामो मपति तनम्नामवस्यामासाप पानापुणदलान् सानाति मारिसमपिरापात् मतिमा सम्पर्भपा विषय पायादीमान नि "अपं: -भपषा पर. माटिकापरे. माण करेनु पापुष्प मूित होगायी पगा एकटा पयेशा पुरषोना राशि अभेद अपश (म्त सिमीमांधी देतरमा पाग्य पाशिफणीनी) एक नारिका (मटी)मा छौमागे माल वीसरे उत्पन्न पये भाग्य ममूहनी माफ. भापुप्प अभेष (भरपर्सनीप) होप, अने महीना छिपी हार परेला धोधी उत्पन्न पर धाग्य पा पाम अपिरित ती. पापी ए प ने मई धारप दोर वगैरे उरीसार ..माणे मिप आएप बांधतो आ भामा भनेक भामरधि पग्मिाममा समावदी पप गरमा प्यार हो तो पन मारियामागपरिणाम पाटी (भमर, विभागमा विशेष पहल न फरारो) होप है. तेपी में (मारिमारि- पामार) अपम्पा मोने में भापुप्पो मारि. कामांशपेशी गपी पिरोन एनं पिर ग्य अनि चिमोली अपरो. १ पी मूदगांगो भने पानिमा पुगरिनुन VIE भाप अपने मन में आप एम.

॥ श्रीनवास्तिरार्थः ॥
नुष्य निरुपक्रम अनपवर्तनीय आयुष्यवाग छ-चरमशरीरी (न.
र मोक्षगामी )-तीर्थकर-गणघर-चक्रवत्ति-वासुदेव-पदार
सोपक्रम अने निरुपम अनपवर्तनीय आयुष्याला , शेष सर
जीको प्रगे मझारना (सोप. अप०१ सोप० अनप०२ अने निका
अनप०३) आयुष्यवाळा छे.
॥ कया जीयो क्यारे आयुष्य बांधे? ॥
नारफ-देव-अने 'असंख्य वर्षायुगाला युगलिफतिर भने पुगः-
मनुष्यो ६ मास आयु पाकी होने परभानुं भायुष्य यांचे है, अने
निरुपः भायुष्याला पृथ्वी-अप्-तेनम्-वायु-यनसति-भी-
दिय-ग्रीन्दिप-चतुरिन्द्रिय-भने निरुपक्रमायुष्याला पंन्दिपनी-
वी आयुष्यनो त्रीनी माग पाकी राये यांचे मन सोमो प्रा.
प्याला सजीवी श्रीनो नयमो के २७मोमाग बाकी राये (भ.
नियमितपणे ) गांप. घणा ग्रंथोमां तो एपी पण आगळ ८१पो-
२४३मो इत्यादि माग शेष रहये यापद अन्त्य अनर्मुः शेष सो
पण परभवायु वांधे एम कयूं है.
ए प्रमाण भीतीना आयुष्य माग किंचित् स्वरूप कषु ने सा.
पं भीोना ? (द ) माण, माप करा. ए १० भाग
गोगना श्याग कगाय है, अने"नागंच दसर्ग थे।" गापामा
हेलो ६ लागो त जीना मााण गयो त्याग समारी
जीपने जप, अने मामागनी मंमारी अने मिरने पर
होय . नीनां वादचिन्हों ने व्याग भने अंतरंग माग
? বা স্কাসুদ খ গ প্রমাণ পায়
मानी गयी योगदान पूती सनी याची माती
पत्र का है.
अमानी :

नील माननियन्दः ॥ मारमा पराप मारमाण होस नीरने माराम रोप. परन्तु मातृत मारपना १. न्याण (पाना). भीगने एफमारा नहिं रामी पापा नीरने पेटमा पान. पराप. ॥ कया जीपने फेटला प्राण होय? ।। एनो रपर गापा मारान दर्याप्योर एन्द्रिय मोरोने सन्दिप-कायपण-मापुप्प-ने भागोएम ए ४ भाग रोप हीन्दिप नीराने पूर्णता पार भने एक. रमनेन्दिप भने पर. नरम् अधिक होरापी ६ माण रोप प्रीन्दिपने प्रागन्द्रिय अधि. कहोगी ७ माण, परिन्दिपने पारिदिप अधिक पेरापी ८ माण, अहिन्द्रिपने घोषन्दिप करायी ९ माण, भने संक्षिपवेन्द्रियने मनरल अधिश पराधी १० माणसे. श्रीनप्लस्यपकरणे मधमजीवनात्यपिरसरापः समाप्तः ।। १ अपिदिय अबाधिप शोधाने झोफ. नामिका गयो नयाँगे श्यामरणयाम ला.. पुनः मोत्रिय तो मुगपी पप भ्वामोच्याप्त सा सवे.. तथा एफ.ग्निपो शरीर पर्याप्ति यया याद औदारिए शरीर म आदारहणादिविषा परता दोचापी पापपल मान पान पुत.श. पुनः "जीच- पिधाराभिमां' में अपलोकमारामा' ममूधिम मनुष्यने मात माठ श्रओं वृपाप्रणिति' तथा 'भागोनयालापपोधमां' भव माण का ऐ, मनोनु मालुम पानी मयो, कारण मम्। मनुष्य अपाय अपामा म मरण पामे . तेम 'पापणा' 'जीपाधिगम विगरेमांक से मार मय माणी मानतां ओने पर माना जाये. घटी अपर्या जीवा मांत्र श पामि * पूर्ण को ". तो सोने चासोलापाम, भाषा भने मन प पण प्राण दासता नयी. मेथी मम मनुष्यने अ प्राण (९८) . ॥ श्रीनवतापविस्तरायः॥ ॥ जीवतत्व परिशिष्ट. ॥ संसारी जीवना (जुदी जुदी अपेक्षाए) भेद.॥ १ मारना-धनन्य लक्षण (उपपोगपडे. २ मकारना-प्रस, स्थावर. वा व्यवहार, अव्यवहार. ३ मकारना-ग्री, पुरुष, नपुंमकरंदी यामव्य, अमन्य, जातिभन्य. • प्रकारना-देव, मनुष्य, निर्यच, नारक. का ३ पैद, ४ ओर. ५ मारना-एफेन्द्रिय, दीन्द्रिय, श्रीन्द्रिय, चतुरिन्द्रिय, पंचेन्दिप. ५ प्रकारना-प्णी, न, अग्नि, वायु, वनस्पति, प्रसकाय. ७ मारना-रूपएक, पाद एक०, दी०, श्री०, चतु, अर्म- वि०, मंसिपने.. या ६ लेन्य, १ अलेय. ८ फाग्ना- पर्याम मूक्ष्मएकेन्दिप, । ५ दीन्दिप, २ पर्यात मश्मएकन्दिप, ३ अपर्याप्त वादरएकन्द्रिय, ४ पर्पात पादरपकेन्दिय, • काना- मंडन, २ रमन, ३ जरायुन, ४ संदम, ५ मैं मून, ६ पोतन, ७ उड़दन, ८ औपनिक (ए भार बम अने), Pार. प्रथा प्यार, ३ किले, भने १ पवैदिर. मभये . नां श्री गयोमका निगरेमा नागमति प्राट ना मिनि गिरेमा वचनपट महिला माग रया की निगा श्रीगनगाय हामी. र अनि जावाने पयागोय भामाशाम,माग, अनं मन मियापमा मात्र मा. रमाप्रमाणे पनप पानीको नि और ' माग. गीर ग्यारे १vel on AE मार रे (ोना छ) मामानी जगाय. ७ चरिदिप ८पनेन्दिप.

॥ भारतवपरिसिएप ॥
१. प्रफारना-५ स्थावर ३ विकले०,१ सं०पंचेः, १ असं०पंचे
११ प्रकारना-५ स्थावर, ३ विकले, : पंवे० (पेद मेदे).
१२ प्रकारना-६ अपर्याप्तपदकाय, ६ पर्याप्तपटकाप.
१. प्रफारना-१० पर्याप्तापर्याप्तपांचस्थार, ३ पंच० (पेद मेदे).
१४ प्रकारना-ग्रन्ययां पतावला, अयवा १४ गुणस्यानभेदे.
१५ प्रकारना-९ पंचेन्द्रिय (वेद मेदै ३ तिर्यंच, ३ मनुष्य, २३.
व (नपुं०विना), (१ नारक नपुं० ), २ वादर एके० (पर्या
सापर्याप्त भेदे), १ सूक्ष्मएके०, ३ विकलेन्द्रियो.
१६ मकारना-२ एक० (पर्या० अपर्या०), ६ विकले० (पर्या०
अपर्या०), २५०नि० (पर्या० अपर्या० ), ६ देव, मनुप्प,
नारक (पर्या० अपर्याप्त).
१७ मफारना-५ स्थावर,३ विफले०, ९ पंचेन्दिय (१५ मेदोक्त).
१८ मकारना -पूर्वोक्त ९भेदना पर्याप्तापर्याप्त मेदे.
१९ मकारना--१०० ए० १, पा० १०२, विकले० ३, (५५
पर्या० अप०), ९ पंचेन्द्रिय.
२० प्रकारना---
-पूर्वोक्त १० मेदोने पर्याप्तापर्याप्त मेदे गुणवाथी.
२. अकारना-२० स्यार (पृथ्व्यादि पांचने सूक्ष्म-वादर तया
पर्याप्तापयांप्त मेदे गुणरायी.), १ प्रस.
२२ भकारना -पूर्वोक्त ११. भेदोने पर्याप्तापर्याप्त मेदे गुणवाथी.
३२ मझारना-२२. एकेन्द्रिप (पांचौसठभेदमा कावाशे ते),
६ विकलेन्दि०, ४ पंचेन्द्रिय (संन्नि प० अ०, असंनिप० अ०).
११६ प्रकारना-७ नारफ, १० भवनपति, ८ प्यंतर, ५ऽयोति-
पी, १२ फल्प, ९यक, ५ अनुत्तर, १ मनुष्प, १ तिर्यच,
९५८ ने पर्याप्त अपर्याप्त भेदे गुणवापी ११६ भेद यापले.
५६३ सकारना-(नीचे कमा ममाणे)
.

. (१००) ॥ श्रीनवंतत्त्व विस्तरार्थः॥ ५८४मकारना-पूर्वोक्त ३२ भेदमांथी संझिना भेद वाद करीबग- कीना ३० भेद पूर्वोक्त ११६ मा मेळवतां १४६ याय, ते पु. नः भव्य, अमव्य, दुर्भव्य, अने आसन्नभव्य ए ४ मैदे गुणतां १४६+४-५८४ मेद थाय छे. (भा सर्व मकारो 'जीवाभि- गम,' 'संवोधमकरण' 'लोकमका' विगैरेमा यताला हे.) ॥ ५६३ जीवभेद.॥ २० एकेन्द्रिय-पृथ्वी, जळ, अग्नि, वायु, अने साधारणतन स्पति ए पांचे सूक्ष्म अने वादर मळी १० थाय, तेमां ( पादर) प्रत्येकवनस्पनि उमेरतां ?? थाय, ने पर्याप्ता अने अपर्याप्ता एम ने भेदे गुणतां एफन्द्रियना सर्व भेद २२ थाय. ६ विकलेन्द्रिय-दीन्द्रिय, त्रीन्द्रिय, अने चतुरिन्द्रिप, ए जग ने अपर्याप्त अने पर्याप्त मेदे गुणतां विकलेन्दियना ६ भेद थाय- १४ नारफ-सातपृथ्वीना नारकने अपर्याप्त अने पर्याप्त मैदै गुणतां नारकना १४ मेद थाय. नियंगपंचेन्द्रिय-जयर, म्यळचर, खेचर, उरःपरिसर्प भने भुनपरिसर्प ए पांचे संमूर्छिम तथा गर्भन गणतां १० मैद याय, अने ते दशने अपर्याप्त-पर्याप्त मेदे गुणतां २० भेद होय. ३०३ मनुष्य-१५ 'कर्मभूमि, ३० 'अर्मभूमि, अने '५६ १. पांच भरत, पांच औरषत, पांच महाविदह (१ जयू: धीपना भ. ० म, २ धातकीडना म० अ० म०, २ पुष धंना भ. . महाविदेश ). २५ उत्तरकुरु, मवंत, हिरण्यर्थन, दग्विणं, ५ रम्यक, (उपर कडेला पाय भात प्रमाणे ). ३ जीपना दिमयंत अने शिगरी पर्य- नी पधिममां चार चार दादा मदी आट दादाओ की परेकी दासा TT मान, माल. मयं मटी, नद्रापा जागवा. देयर, हि- है ॥ नोरतापपरिशिष्टम् ॥ (१०१) अन्नाप र १०१ क्षेत्रवर्ती संभूमि मनुष्यो अपर्याप्तन होय, अने गर्भन पनुप्पो अपर्याप्त भने पर्याप्त पण होय, माटे १०१ संम्- जिम मनुष्य, सपा २०२ गर्भन मनुष्य मी ३०३ मनुष्य मेद पाप. १९८ देव-१० भवनपति, १९ परमारापी, ८ व्यन्तर, . पाणम्पन्नर, १० निर्मग्भक, ५ चरज्योतिपी, ५ स्थिर-योतिपी, ३ फिलिपिन, १२ सौधर्मादिवार फल, ९ लोकान्तिक, ९ अषेपक, भने ५ अनुपर, ९ ९९ अपर्याप्त. अने ९९ पर्याप्त देव मळी देवना सर्वभेद १९८ . ( रीते २२ ए.), ६ वि०, १४ ना०,२०५०. ति०, ३०३ म०, १९८ देवना भेदोमटी जीवना सर्वभेद ५६३ याप. ॥ १४ जीवभेदना स्थानो. ॥ (१) गम्म अपर्याप्त एकेन्द्रिपोन स्पान -संपूर्ण लोकासार. (२) सम्म पनि परेन्द्रिपोनु स्पान- (३) पादर अपर्याप्त एक नु स्यान-लोकनो असंख्यानमो भाग. (४) पादर पर्याण एवेनुं स्थान- १ पृषी- स्थान-७ नरफ, सिरगिला, पावालफनामो- नी टीकरीभो, भवनपतिनां भवनो, नरकाबासा (नी- भिविभो भने भूमितळ ), विमानो, पर्वनी, भूमिस्ट, जगपनीमा, वेदिकाभो, विजयादिमारो, भने ८ रु. जरानी, दीपो, समुदो रिगरमां. २ मग्नु स्थान-पनोदपिभो, सनदी, पावासलमानोना. उदरभाग, मानोनी भने विमानोनी वारहरीमो, दो, भने नदी, सरोवर, वा विगैरे जगायोमां. ३ अग्निनुं स्थान--मानुपीचर पर मुधीना भी दीरूप मनुप्पक्षेत्रमा (नेमां पग पुगटक्षेत्रमा नरि). " " .

(१०१) श्रीनविच विस्तरायः॥ लास्तिकायना ) संय-देश-प्रदेश-अने परमाणु, ए सर्व मली अ- जीवद्रव्य (अनीवतच) १४ प्रकारे छे. विस्तरायः--ए प्रमाणे (जीवनुं स्वरूप ) जीवतच कहीने हवं अनीयतच कहवांना प्रारममा प्रयम अनीवतचना १४ मैद द. वे ते आ प्रमागे.(अजीवतच जीवन साहाय्यक द्रव्य ई.) १ धर्मास्तिकाय (समय). ८ आफास्तिकापं देग. २ धर्मास्तिकाय देश. '९ आकाशामिनकाय प्रदेश ३ धर्मास्तिकाप प्रदेश १० काळ. ४ अधर्मास्तिकाय (संघ). २१ पदलकंय. ५ अधर्मास्तिकाप इंच. १२ एदल देश. '६ अधर्मास्तिकाय प्रदेश १३'पुल प्रदेश ७ आमाशास्तिफाय (स्कंय). २४ पुल परमाणु. ए १४ मेदन स्वरूप दारतां मयम धर्मास्तिकायादि ५१. मीन पदार्थ अने संपादिनो अयं कहयाय छे. ॥ धर्माऽस्तिकाय.॥ जीर अने पृगलने गति करवामां महाय फरनार से द्रव्य (प. दाय) ने 'धर्मास्तिकाय' कवाय. अहिं 'ध' एटले गतिसाहाय्यक गुण, 'अस्ति' एटले प्रदेशना, काय'-समूह, ते धर्मास्तिकाय. मा जगतमा मूळ इन्य (पदार्य) ६. मां एक स्थानी पीजे स्थान नइ यतां गतिक्रियागळां जीव अने पुल ए ये प्य रे, नेकां जीप पोताना स्वमा अने पुलना 'आनंबनयी अने १ मा मवमा माशारगीय मौरिकादिदेहना आयनंथी - अने परमरमांजां कामंगनी प्रेरणाधीजीवनी गतिप्रिया प्रपत . कारबके जीरने मगनरमा या जनार काम शरीर होय माटे.

(१०५) ।। अनी धर्मास्तिकापरणनम् ।। फर्मनी मरणायी र गनि करी गर , नेप पहली पण पोताना समारपी तथा जीवनी परणाची पण 'गनि करी के.ए प्रमाणे ते पन्ने दम्पो गति किपा (फार्पपां) परसर संबंध पा- मा मया मंच रिनाना पगनी रेनोप-पगलोनी गनि मिया (कार्य) उपर पाया प्रमाणे मन.मापण किया. मां भर भन्यप्पनी भरक्षा, पतिने शरामां बाप, मस्प- ने पालामा जल, पधुने पाए बस्तृ देवामा सूर्यादिमाम शि. गरे पेन उपकारी रे, नेम नीर-पुदगलनी गतिमां धर्मास्तिकाप पकारी द्रव्य रे. कारण अमाधारण गुणरालो पदार्प होप तेन र. म्नृतः उपकारी काय, माटे जो के. माझी विगैरे पापुद्गलो भयरा नीर पोग गतिसिपामा कारण सोपण ते सारटोमां अने जीवरयोगमा गनिसायनामनो अमाधारण गुण नयी फारण ने पीनी रिया ( कार्यो) पां पग उपकारी याप . भने पास्तिकापमा ते गति साहारपान गुण भमाशरण में पाटे ते उपशारी , वायुपी पति रडी करो, मम्प मल होप सोन चालो रे. हे, भने गर्पनो प्रकाश होय नोन या वस्तुने देखी भो नेम धर्मास्तिकाय द्रव्य होय नोज नीर पुद्गलनी गतिमि. या यह रे भन्पया नहर धर्मानिसाय दन्पना निर्षिभाग्य विभागो (मदशा) भसंस्कने ने दरेक प्रदेश परम्पर सस पंथी साये साये जोडाइने रमा छ यी पदार्य १४ रान वेटलो जग्या रोगीने रसो, भने तेरी मुनिका भाकार हैं- भी पापनाजी पिगरेमा पहना सविध परि. नाममा ति पनि बताया . तेमज भी भगवत्रीजी zi पर परमा मागनिए प. ममये वामधीधी. गत अंधामधी गति वर्ग शो. तर ब.

(१०६) ॥ श्री नवनचविस्तरायः॥ ल . अने ए पदार्थ जगनमा एकन है. वळी भाषा-उच्छ्वाम मन-वगैरे पुगलनु ग्रहण धर्मा विना गतिना अभाव न यह शर, माटे जीवनी गनिक्रियामां अने 'भाषा-अच्छास-मन-काय यो. ग इत्यादि चळ क्रियाप्रोमां सर्वत्र धर्मास्तिकाय उपकारी ॥१॥ ॥ अधर्माऽस्तिकाय ॥ जीर-पुदलने स्थिर वामां जे सहाय करनार द्रव्य ते " . धोऽस्तिकाय" कहेवाय. अहिं गतिसाहाय्यकगुणयी विपरीत जे स्थिरमाहाय्यक गुग ने " अधम," तेना अस्तिकाय एटले प्रदे नसमूह ते अधर्माऽस्तिकाय. जेम गतक्रिया करवा जीवारने उसकारी द्रव्य पर्यास्तिकाय कयाय छे. तेम गतिक्रियायो स्थिर पा माटे उपकारी द्रव्यने "भार्मास्तिकाय" कहेवामां आरे परे: मार्ग ( मुमाफर ) ने जेम छायास्थल मत्स्यने नेप द्वीप (बेट) भने उडता पक्षीने स्थिर वामां जेम भूमि अबरा स भया गिरिनुं गियर उपकारी है, तेम गनि करता जीवपुदलने स्थिर य. वा माटे अधर्मास्तिकाय द्रव्य उपकारी है. जो अधर्मास्तिकाप व्य न होय मो जोधपुदलनी गति न चाटुझे पण स्थिरतानथाप, पुनः वेगामां-उभारहवामां-भालंयनमा( कोयानुने परीराता- पां)भने गिननी स्थिरतादि गिरकार्योमां भाप्रपा कारण शंका-मोनिकायादि द्रव्य पण पिर छ नी भीने मागे अनिकाय के नहिं ? भने नी ने द्रव्योने शिा गंवामां पग असा उपकारी होय , जीवानामा नेटाम. गमनागमनासिरा भागामात काय गोगादिनि नाम तिमहिनाम:) निदानम्मान-समनानादिपु प्रतिमा निमयादिवानाम मन मोहिनीमा मार नीयपृहलने न ॥ मनोरनाऽपकासास्तिफायवर्णनम् (१०७) पकारी के एम केस कवाय ? उत्तर-पर्याऽस्तिकायादि दन्यो अनादि स्वभाषन स्थिर , कारण ते ट्रम्पोमां कोरपण काळे गतिक्रिया मभरतीन नयी तो पछी तेभोने गतिमिपायी निशच यवारूप स्थिरता पण पपां- थीशेप ? के जेपी अधर्मास्तिकाय मोने उपकार करें ? अ- पनि जेभी समान स्थिर रे तेभोने स्थिरतामां अन्यद्रव्यनी जरुर नथी, परन्तु जेभोने गतिक्रियापी निरीने स्थिर पq के तभानेन अन्य साहारपफ इन्पनी अपेक्षा रहे हैं. माटे गति परि- मामी नीवाल एवेदव्यनेन स्पिर यामां अपर्मा० उपफारी रे. एप्पना पण पाऽग्निकापना जेटला (मरखी मंख्याए ) भ- संसप देशो वया (प्रदेनो), भने ते पर्मास्तिकापरत चौदरा- मटाक्षेपमा मुपविष्टाकार अपराशाखमस्याने अवगाही रहो. ए पर्मा० अने अधां० प्रन्यो जेटला क्षेत्रमा ( आराम- पां) वेरनान क्षेरनु नाम सोफ. एसी संज्ञा रे. पीए पेटन्यो मागप्रमाण परगावाला राय रे. पटरी एपमेद. प्पो दपमा माकानी देठे पसार प्रम करीने गंगा ..|| ॥ आकागाऽस्तिकाय ॥ पनिहापाटि स्पोने गंराने भरसाम (नया) आर. नारदप ने भाग्यमाऽस्तिाप. मा पपां मई यो प्यान पाने नापानाने दांनो मा ट्रम्प नशेप नो पार आदि योग मारे पर होने IIT भापनार भाग - राप्रपना दमो भनन भने ने मापं माप जोशाने मनोनन रा भार मारदारी प्रासाद मो. का प्रसार मसान्दरा मारा ॥ श्री नवतचविस्तरायः॥ धर्मा० अने अधर्मा० रहेल छ तेटला आकाशनुं नाम लोकाकाग, अने ते शिवायर्नु सर्व अलोकाफाश ले, लोकाका. अमख्य योजन जेटलो मुपनिष्टमाकारे छे, अने अलोकाफाश 'पोला गोळा म. रसो, यळी पूर्व पश्रिमादि दिशामो पण आकाश द्रव्यना रि. भाग रूप न ले परन्तु नैयायिकादिनी माफक नवीन कसित दि. भादव्यनथी भामाश विभागधीन "देशिक परवापरत्व" उपरहार या गरले. कारण गोम्ननाकार आठ म्चा प्रदेशथी विनय दरखा- ना मरफ ( ज्यां भरत क्षेत्रनो मर्य उगेले ते तरफ)येथे प्रदेशे व. धनी पूर्ण दिशानीकली छे, परीने शेष दिशाभी पण चेमदेगी यती निमली. अने विदिशा एककमदेगनी पंक्ति रूप(घुटेलामोतीना: कानठी हार मरवी) नीकली D. अने अर्थ नया अघोदिशा नार गार प्रदेशनी निकली . प हिनाभीनी मर्यादा करनार आ. टायक प्रदेश (कचा नामवाला भार आकाश प्रदेश ) जंयुद्धी ना मेपतनी नलहटीए मेम्ना अंदाना मध्य मागमां रे. ने न्या. भी दिना निदिनामी निकली है. वळी लोग निगेर मोका. काना अनेक शिभागी . लोकाकागज लोकप्रमागे ॥३॥ ॥काळ.॥ द्रव्यना ननादि पांय ने नवयित काल, भने गोरियन फना भ्रमणी मयतो से ममय-पालि-मुहांटि ने गा. हासाट (१३मी गायामां कपो.) काठ प्रारं. नाम। गिगी ना का.प. रामाशुभोना far पहा नगी, पन्न मांगांमां बननादि गाय मागणी गयी गीत वनादिमां पापी काटना नगीं - माती पाना अचा. गरम पार हा भाग ना.

॥ अजीवनाचे कालस्वरूपरिवेचनम, ॥ गलो. ए संबंधी मिथ्यांन भने अन्योमा घणी चर्चा. ते का ट्रम्पमा प्रथम नायिकालतुं स्वरूप दर्शारदा माटे तेना(का. ना) कार्यरूप बननादि पर्यापर्नु किंचिन् स्वरूप फरेबाप है. ॥'नेश्वयिक काळy स्वरूप ।। ? पर्तनापर्याय-मादि सान्नादि मेद बडे (मादि मान्त-मा- दिमनन-अनादि मान-मने अनादि अनन्न ए) चार प्रकार म्पिनिमांधी कोपण स्थितिमा कोपण प्रकारे बर्न ने 'वनना.' रना पतिसपर पदलाया घर में. परन्तु कोइपण प्रशारनी विर. सित एक पत्तंना ये ममयमुधी रकती नथी, ए हेतृयी ए बर्तनाने पाय (पराशचि ) कोरामा भारे रे."म्याणां सादिसान्नादि- भेदैः पित्यां चतुर्भिदि ॥ पननचिन् प्रकारेण, पर्ननं पन्ना रिमा॥१॥नि कारलोमानरचनात् • परिणाम पर्याय-पोग भने विश्रमादिपी उत्पम पली नगागा भने जुनापपानी में परिणति ने परिणाम, भयान पप- नधी, भारपी, प्रारा उभपयो ( रमेयी ) दम्पासां वे नगा. भने मीनता-जनाj उत्पम थार रेने परिणपनने परि- HTम हरामा प्रा ने एम्पोमां जनाप पटीने नरा. , पविराम यांनी सामादि पदमपो. पीपा पनागिर पार प. अने अमी. अपनी ममादिपवार अधीर पाय. पगे REE मोपासीष. नारद और पान reme मजा परमाणे प्रधाप ने मामापत्र र मा गायन: प्रा -बिया. अने आम मां पानी mrrren- it.

(११०). ..॥ श्री नवतचविस्तरायः॥ अने नवापणुं मटीने जूनापणुं यवारूप परानि ते पर्याय कईबाप. कारणकै कोइपण द्रव्य सदाकाल जून के नवु रहेतुं नथी. अहिं नकुंएट- ले मेलविनानुं चोर एवो अर्थ नहिं, पण नई एटले अभिनव (नया) पर्यायोनी उत्पतिवाळु एवो अर्थ करतो. काललोग्नां कथु छे के "द्रव्यागां या परिणतिः, प्रयोगविवसादिना । नवव. जीर्णताया च, परिणामः स कीर्तितः॥१॥इति, अपचा परिणाम श्र- ले द्रव्यनो अथवा द्रव्यना गुणनो जे म्ममात्र ते परिणाम, कठे "धर्मादीनां द्रव्याणां यथोक्तानां च गुणानां स्वभावः स्ववर्ष प. रिणामः" इति तच्चार्यभाष्यवचनान्, ते परिणाम सादिपरिणाम अने अनादि परिणाम एम वे मकार , त्या धर्मा० अधर्मा. आ. आकामा० अने जीव ए चार अरूपी पदार्य अनादि परिणाम वाला है, अर्थात् ए द्रव्योना गनिसाहाय्यकत्वादि स्वभाव अनादि अनन्त काळ परिगतिवाळा ठे, अने पुद्गल द्रव्य सादि परिणामी है, फारण के पुट्ठलनो परिणाम-रसपरिणाम वगैरे सर्व परानि धर्मवाळा . अही अपवाद एक सर्व जीवमां जो के जीवन्वादि अनादि परिणामी है. परन्न योग अने उपयोग ए.ये ( परानि धर्मवाळा होनापी) आदि परिणामि . इति नचार्थभाप्यानुसारेण ३ मियापर्याय-द्रव्योनी भूतकाळमां ययेनी, भविष्यकालमा पानी अने वर्णनान काठमां यती जे चेष्टा ने क्रियापर्याय. ए. श्री काल लोकप कागनों , अने नवार्य माध्यमांनी "क्रिया गतिः । सा त्रिविया । प्रयोगगतिविधसागनिर्मिश्रिोति," क्रिया पटले गति ने प्रण प्रकार है, प्रयोगगनि (परना प्रयन्नयी उत्पन अपनी गति ). विश्रमागनि ( स्वभाव उत्पन्न यी गनि) अने पिनानि ( उभयथी उत्पन्न यएली गति ) एवो छ, त्सां ग. निपटारे द्रव्योन सम्वनिमां गमन ए अर्थ लगायी प्रश्पना ।

॥ अनीतापे कालस्वरूपविवेचनम् ॥ अर्थ साप अरिरोपि रहे. ४-५ परावापरत्त्य पर्याय-जेनाभाश्रयधी द्रव्यमांपूर्वभारित भने पथानावीनो व्यपदेश याप ते परापरत पर्याय ३ मकारनी ऐ. ते मा मागे-य अपराकान "पर" (भेड), ने अ- धर्म तया अज्ञान पर रीन) ए ग्यपदेश प्रसाकृत परापरत कबाप, नया एकन दिशामा एको वखते रहेल ये पदार्यमांजे पदार्य दूर होप ते पर अने नजीक होय ते अपर, एवो जे व्यपदेश नेक्षेत्रात परामरत्व काय.पा १६ वर्षनी स्थितियाळा दन्ययी १००पनी स्थितिबाई द्रव्य पा(उत्कृष्ट), भने १००पनी अपेक्षाए १६ वर्षनी स्थितिचा द्रव्य अपर, (जयन्य),एलो वे प्यपदेश, ते फा- साल परापरत्व फवाप:(महिये पर्यापनो मध एकत्र कईल .) एमागे वर्तनादि ५ पर्यायो ते फारनीन उपकार ."वर्तना प. रिणामः रिया परवाऽपरत्वे च कालस्प"(इति नपा० भ०५०). परन्नु परतावमा मशंसाहन भने क्षेत्रहत ए ये मेद फाज द्रव्य- ना उसकारथी नयी, एम जागj "नदेवं मसाक्षेत्रात परवापरतं वनपिना वर्तनादोनि कारतानि फारस्योपकार"[इतिनता०मा०] अपना वर्तमान पर ममय ते ( ऋजम्बनपनी अपेक्षाए) नैफिक का कबाय, कारण वर्तमान समय विधमान है. अ. ने भूवाउ स्पनीत यरर होसपी,भविष्य फार आवेलो नहो. वायी बन्ने अभियानमा विद्यमान वनमान का ते न. पपिक काळ एम पग की माय. काल लोरमकासमा फयु के "वनमानः पुनर्पत-पान कसमयान्मकः । अमौ नैपपिकः सोs. पन्चानु पारदरिः १॥"ए मनाणे निश्यकाळनु मरूप क- ९. व्यावहारिक कानुं माप वाल प्रकरणनी मी गापानां नियनमां बांधा.

॥ श्री नवनायविस्तरार्यः॥ ।। व्यवहारिक काळतुं स्वरूप. ॥ आगळ "समयावलि मुहुतां" ए गायामां कडेवाशे ॥३४॥ ॥ स्कंध, ॥ कोइपण पदार्थनो आग्यो भाग के जे अनेक अणु 'मलोने य. यो होय ते ने पदार्थनो मंच कडेवाय. जेम अखंडमोती, अपंड मोदक, अबंड पत्थर ए सानु अबंड पणु स्कंध कहेवाय. तेप चौद. राज प्रमाण पत्राकार धर्मास्तिकाप ते धर्मास्तिकाय कंघ, एप्र- माणे चौदराज प्रमाण वनाकार अधर्मा० ते अवर्मा० कंत्र, अनं. त योजन प्रमाण आकाश नो गोळो ते आकाशा० स्कंध, (लघु मां लघु अंगुलना असंख्पावमा भाग जेवडो अने वधुमां वधु १४ राज प्रमाण मोटो असंख्य प्रदेशात्मक एक जीव ते जीवकंप,(अ. जीवना प्रकरणमां जीवस्कंधन प्रयोजन नथी तो पण प्रसंगतः जी- पद्रव्यमां पण संपन्यप्राप्ति दर्शापवाने अहिं कहल हैं.)एक आका- ग प्रदेश आकाश प्रदेश प्रण आकाश प्रदेश यार असंख्य भा. फाश प्रदेश ( १४ राज प्रमाण ) जैवटा दिनदेशी ये परमाणुनो ब- नेलो, भिदेशी, चतुः प्रदेशी यातन अनंत प्रदेशी पुल विभागों पुद्गल कंध कवाय. .. आनी भाग ने म्ध एम कयामां अगे तो परमाणुने पण कंध कहे यो पई ने अनिष्ट माटे अनेक अगुमटीने " पम कयं हे. २ . करदन-मुध्यन्ति पदलाविचाटनेन, धीयात-पुष्यक्ति म पुदलचटनेनेति कन्या: 'आ प्युतिय पुपर्नु भरा अनं विनराय मां थाय ते कम्य कवाय ई. माटज प्रामी. म महापुरपांग धर्मास्तिकायादि शाश्वत व्योमा मकग्य ध्य. पार माग्यो नयी. टाक माने ने अपेक्षाये शाम्यान.

म.
।। भनोत्तसन्यायपरिवननम, ।।
पुनः वे पहलना मपम भासो भाग करेलो होप तेमांची पं.
इफ विभाग या नां पण ने रिमागने जो कंप सरी गगनों
रोपनो मणी शाप.प मागु भए रफर है, परन्तु मां
न पत्र पा पर लादि भरपलाने टरकने म नरीर गणना रो-
पमा गगो शकाप, पुनः थर मरमांधी काीने एक संभ पना.
योनीने स्तंभ पर फी माय. अपरा पसमांधी
दृटो भी पी निरा कर परसप. पुनः में मिमांगे नटो
की पर पण ती गाय, ए मार्ग परम्पमा
अमर पनगा कमां एटा परेला यार करो इना दि
मदनी मुनीना स्भिागने पर पर फरी शाय, कारण शहल.
पमा र.र भने एंगनो परंग पासर भरेका बागेरापी
अभिपपित गरर पन्यां मुशी कमित अभूर भागने देव
पानसे एन अति.
॥ देश.॥
सपनो भार । तेन संसांनी जे न्यून रिमाग ते देन
गय. देश-विभागासादिना पकायंदर मोरे.
र भागा फोगीपी को विभाग नुरोगपी रोप तो से मोती
गाना भावा मोमीनी भसार पोरानो दर. भाग पाहीनी.
रोमा पारीगरोता. परना प्रासापोदानी चार
(ग) गाय, अपरा रो पयर ने अपना भाट.
नी रसिग पर जामी पने-
देश भरिश गरभने मी पण दि.
रित परिना गं पोगोपाल मा पला-
रानाको संभ अनियर पनि ने

॥ श्री नानगानिस्तरार्थः॥ 'प्रतिपय देश कहवामां आने से आ देश विभागनो ध्यादेश ए. क प्रदेशगून अन्न प्रदेशधी मांगने पारन दिनदेगी विभाग मुरी यह शो, 'अनेो व्यपदेश अना मंगामा मंपूर्ण संधी पां. टीने पार निदेशी कंध सुधीना सर्व कंपयोमा या शो, 'पा. न दिनदेगी कंपमा देश विभाग होड़ ननलिं, कारण ग्नी भिाग यांना पन्ने भिागो उटा माया पामाग माग भने गलान होग ना दिपदेगी मंश भयमा ये रोगों वाग, पण दरभाग कोट गने न परवाय. पादित गांमा देश विभाग मद आ प्रमा, है, १. श्री मनभायमा . गावानी गृमीमा. Fiमागभाग नाजधाांता:- गनी विनानी अर्धादिmy पिमाग अन माग :: बाग: "माना ग. दामा पिनाग नाम पयागीयो अनि देशन प्रनिया गेम प्रय বনা चपेटा का घमाजियार अमर प्रभामा का विभागान नि: Enीय. दिन यता Tunt पता निमागीन अप्रतिशत लगानीजहाहै. म पहलमायामा कार प्रशारना in प्रमापन मat मा faitam नाही. निगमनास विभाग धमाशी मा. म. मा मी. असी मार दीनदशी .. fuी, for जी ८famirar "iiaftar M. गरना , form मगर, भो .firitual frre from-bf.

॥ अजीयतामदगवनम् ॥ (१९५) धर्मास्तिकाय जो अखंड दम्प , एना विभाग जुदो पो सकती नयी तो पण संपूर्ण धर्मास्ति नी असाए एक प्रदेश न्यून- धर्मा०, हिमदेगन्यून धर्मा पारन दिपदेशीधर्माः मुधीना असंख्य विभागो फलो काय है, ए हेतुपी प्रतिबद्ध देशनी अपेक्षाए घ. मास्तिफाय 'देश फहीमकाय . ए प्रमाण अपादेश-मा- फासा देश.-भने ( आ अनी कारगमा अनुपयोगी नो प- न) जोर देग पण धर्मा० देशव नाणवा. नपा अनादि अनंत पुद्गल संत्रो [ मेरु शाश्वतमंदिर-साधन प्रतिमा वगैरे ]:पण म. तिबद्धदेग वाला, अने शेप अशात ( भगभंगुररिनाशी) पु. द्गलस्कंधो भनिरहदंग नया अप्रतिवदेश याला जाणवा. कार- पर विभाग धर्मयुक्त पुद्गल स्कंधमायी पण ज्यां मुपी विभाग जु- दो नधी थपो ने दरम्यानमां पण धर्मानि० देशवन् देश पणानी कलना यह शक है. वाम्नविरुदंग व्यपदेश मंघमा पुद्धियी कलि न विभागने मान ने उचित प्रदेश. मधमा लागेलो जे परमाणु ने प्रदेश कवाय.:. उत्त देश-विभाग ते प्रश. अर्थात प्रति उभट विभाग ते प्रदेश कारण प्रदेशयो परमन्धन विभाग कोद पण नयी. ऐनामां नं विभाग तेन प्रदेश के पुनः प्रदेश करतां नानी विभाग आ जग. समां कोई नयो. ए हेनुपी अतिनानामां नाना विभाग ने प्रदेश कडेवगाय, ने. जे विभाग एक परमाणु मार कदनोन में. स्यां धर्मा. म आशाप अमर होने पण मटाकाश काश यादि भाशरानी व्यपदेशा याय , म . मालिशाप अमंड श्यना परथमास्तिहार उपपदंशय. राने में परचाम्निसाय पर्थ धांम्निानी देश कवाय, . पग- ॥ श्री नानाविस्तरार्थः ॥ स्तिकायना असंख्य अशुभो पिडित थाने की अनादिका थी परिणमेला होवाथी धर्माना सर्व अणुभो (प्रत्येक अणु) धर्मा०नो प्रदेश फहवाय . ए प्रमाणे अधर्मा० मदंग, 'आमामा प्रदेश भने जोवमदेश पण योगाय है. तथा विदेशी को अनत प्रदेशी पुल रकंयोमा लागेला मर्य अणु (पमाण) पर मदेश कहवाय. ॥ परमाणु.॥ सपने नहिं यळगेटो को जे हटो अणु ते परमाणु कंहार. 'गरम'-, 'अणु'-अणु ने परमाणु न्यां निकायना सांभ. পৃগী কথা যায় ?ী সন্ধানী মা নয়, भने तीन रीतं अश्मा वगेरे द्रव्यना ( अव०-IIIT- भने नीर द्रव्यना) अणुभो पण नादि अनन्न काळी मा पोला मोकाशी प३ व्यना पग्माण नथी. मने लग वातविक गर्ने परमाणन है. भने फा, देश, अंग देश की पण परमाना विकारप, कारणा. ६ द्रव्यमांनी अने पु. हल या विभावम्बमारी यांनीना दालनाबादि भने गृहलना चाहि मारमार, मागासीना पाण पर ट . भने माहिती उपवाग्मी (पी) गयरिंगराठा. प्रमः- म्यमा निमादि मनाने माया भन शायना माहिती मरीन: मो ii. .71 मामी बयान अमरगामी 1 अमय Ar xx nn : wr

। अनीतच परमाणुस्वरूपरिवचनम् ।।
(१७)
उत्तर-प्रथम कही गया मुनर काळ ए मरेन समुदायास
न्य नपी पण पांच दापोनो पर्ननादि पर्यापरूप गुगने उपचा-
रभो फारम्प गानेलमा पती अणुरहिन कान्ना यादि
पोरेपने कारना प्रदेशों ( अणुभी) नवायीन
मायामां पग कार एकजय भेदरू गगेल. अनं मापारी
पारने भनिफाप-प्रदशनो गम नरोरायी पालाइस्तिकाय
फहना नयी पण मात्र "कार" मशीन ओरगो.
शंका-संदेश अने परमाणुमा नफातगं'
उत्तर-मंग भने परमाणुयां मफास पात्र एटलोमो
के.संपने लंगेली दोपनो मम, भने म्पंपधी टो अणु रोप
को परमाणु पनाय.
का-संदेश पोटो के परमाणु मोटो :
उत्तर प्रदेश भने परमाणुसरा पदनान . फिनि
माप नाना मोरा नथी, नोपण संप प्रतिरोधी
भने रामाने माने परमाणु पनो ध्यदंग प्रवस्या भेदने अंगे
ए.पो.फ पन्या पिग्मांशेती करी भने नेम फन्पा
बारे जानी रासायन : नानी ।
सपना नभी ने ने रामु भने विद
से राय पण.. अपरामा पारसनार.
समानु भने
कानपना निरिमाप माग
एमाणु भयसनाविभागान फनी शाप, ता.
पनी अन्य रिमान
first नरि,
भीनार
नमिले. नए पानी पनि
नो की 17 जो अमित

(१९८) ॥ श्री नसविस्तरायः॥
ऐ, भने एक आकाश प्रदेशमा अवगाही (समाइ ) हे . पा
दस यार पंदर पनीस सौ हजार लास के अवन सुक्ष्म परमाणुभी
भेगा मळे सो पण दृष्टिगोचर थाय नहि, एयी पण या संम्पात में
अमंन्यात-मनन्न परमाणुओ मेगा मळनां पण दृष्टिगोचर या न
रिपरन्तु ग्यारे भमुक प्रमाणमां पणा अनंत यादर परिणामी परमाणु
मंगा मनोन दृष्टिगोचर यह शो एका अतिगम परमाणु की
है. जागीभाना नमां उडना रनकणमा, अने एक वालाग्रमां पर
मनंत परमाणु भो रहेला है. इत्यादि परमाणुनु गिनत पर
ग्रन्यानरपो जाणवा योग्य है.
१ पयंत जम अग्निपादिाई परमाणु प्राविधानो
परम् ३ प्रकारे प्रतिपाती है. ধিমালিঘয়শ
पर परमाणुनी प्रग्य परमाणु माग मध याची बाधा
frणामनियानी प्रयोगमा धमालिकाय महिनामा मा
কাশগা গান fলানা গো মা গা মা
हावामी परमाणु पालन प्रात गाय, अयाtit
मागभागप्रतिगामी, अन गयी। पियाम
१.ला परमाणन गावामी गति से मामी आRit in
ग्मा अटा, "धी परमाणु गरियाiris. ("
माना निगालताना मा लायनासमा
नं: वृतिमा पप । माज माम लिानित
ने अतिरिकान बERT Tm M. नापी
মা মালিগালা ক. সস ২ ঃ মাপা
अभिमानी पारिता प्रा
Mann नम fami Ani Th
- wifram म अमर अम.im"
मात्र मन.
जापान
xATITr

॥ अनीता कल्यादिमांपवर्णनम् ।।
५ कया अपना स्कंधादि भेद फेटला?॥
ति (प)-रक है.
स्तिदेग-असंख्य के. (दरंक विभाग एवंफ प्रदेश न्यून
पापायी ये न्यून स्वमदेश संख्या प्रमाण.)
निदेशअमंग्य रे, ने धर्मा दसनी संख्यायी रे अधिक
स्ति०(ब)-एफ...
स्ति दंग-संरूप . (न्यून समदेश मंपा महाग.)
स्तिक प्रदेश---भमंध्य रे, ने भर्मा० देशनी संस्पायी
धे अधिक .
शास्तिक ( स्कंध --एक.
गास्ति० देश-अनंत है. (२न्यून स्वमदेश संन्या प्रमाण.)
गालि मन-मनन , ने भामाशा देनी मंन्याशी
वे अधिक
नकाय (संय)-अनंत है (जोर द्रव्य अनंत होगायी.)
पकाप देश-~-एक नौवना देश (वेन्यून स्वमदेश संख्या
माग ) अमंल्य, अने मई जीवना देश
। टिगोचर भाप. अने परिकामी संधी तो गमे
र संरूपाए सटा थाय अने बौदराजलोर. भेराई
नोपम इरिगोपर म पाप. मारे परमाणुओ परमाणु
it तो न ममपरिणामी ईन चार परिणामी ,
रे घर परिणम से पारेज म ये रोते परि-
पम जा.
म.दिमा पस्यपदेशस्पिन. पालधि नही.
म पूर्व देशी धना ८ देश विभाग शां.
मागे,

(१२०) ॥ श्री नवनविस्तरायः॥ मलोने अना जीगतमाय प्रदेश-एक भीषना अगन्य (धर्मा० या भर ० प्रदेश संग्या जेटला.) गई जोर मांग मेळयनां अनंत पर पंग-अनंत , देश- मधमां पाणी पाटीने अनंत, (जेमो विपदेवी धमा । देश होड ना, नामदेवशी संधया २२० हो मान नंग प्रदशी पंथमा २ नमः रंश गागा प्रमाण अनंत देश होइ गो.). ए प्रमाणे ( मधमां गणतां) सोपंधाना मलीने ग अनंत दंग. पदम प्रदे--अनंत. हरमाण-अनंत. कार-पस नयी पण) गमय भा.प. माग गी अनीना मेंदन सम्र क.ग. अवता-गां गयामां मीना १४ मे कहने श्रा गापा पागधनी ! भने कया जानो पर । म गापा “मी.॥ धम्मालम्मा दुग्गल, नद कालो पंच इंति अग मामहावी धामी, बिरगंटागी दम्माय ॥ २॥ !! गावाः॥ धर्माः नमकानन iram | पायापा: ॥

। अनीताचे धर्मास्तिकापादिपपदार्पनर्णनम् ॥ (१२१
॥ चन्दाः ॥
धम्म-पर्माऽस्तिकाप. पलगमारो-पालवामांसहाय
अपम्मा-अपर्याऽस्तिकाप. मापरामां समारवालो.
गल-पदनास्तिकाप. पम्मो-पर्माऽस्तिकाप.
ना-भामाशास्तिकाप. पिर-स्पिर बापा (सरापमा-
कालो-काळ.
पराना-विमापार.)
पर-पांच (पांच)
मंठागो-रमावरालो.
ति-.
भामा-भांसिकाप.
भानीरा-पनीर.
प-भने.
गाधा-धर्माऽग्निपाप. भाविकाय. माहाशासिकाप,
प्रहमातिाप, अने कार पर (पदार्प) पनीर . स्या
भीर' भने पहारने पाटरामा माय आपराना समारराडो ५.
निकापरे, भने स्पिर गंवा माय भाररानावमारवाडगे
भनिहाय.
विस्तराध:-भीर भने हमने गति फरमामा, माप कार.
मार भारा भसा कारणम्पपने धर्मामिलाय. भीर
भने धरने पर साकारणाप ( मारा माप कर.
नार । म भरमांना.
मा-भार भने शरमा गनिरिसागरानी भने पिर
पगनी नि नपीसी मतिताप भने अरमां..
पीर गतिशिपा से भने स्पिा को !
are...मामा वाम
र सदानि आ. राग
ENTRE tote
..

(१२२) ।। श्री नवतच विस्तरार्थः॥ उत्तर-है जिज्ञासु ! धर्माऽस्तिकाय द्रव्य जीव अने पुदलने पाछळथी धको दइने अथवा आगळ्यी खेचीने गतिक्रिया करातुं . नयी पण जीव अने पुद्गल पोतेज गतिक्रिया करवा समर्थ छे, छतां पक्षीने उहवामां जेम वायु, मत्स्यने तरवामां जेम जळ, अने चक्षुने देखवामां जे सूर्यादिनो प्रकाग अपेक्षा कारणरूप छे. तेम धर्मास्तिक पण जीव-पालनी गतिमां अपेक्षा कारणरूप जे. कारण ४ प्रकार- नां छे, उपादान कारण-अपेक्षाकारण निमित्तकारण अने असापा- रण कारण. तेमां घर वनाववामां कुंभार कर्त्ता छे त्यां मृत्तिका (माटो) ए घट रचनामां उपाशन कारण, दंड चक्रादि निमिन कारण.चक्र भ्रमण(चाकडानु भमवू.)असाधारणकारण, अने आका शादि जेम अपेक्षा कारण है, तेम जीवपुद्गलने गतिक्रिया करवामां अने स्थिर थवामां अनुक्रमे धर्मा० अने अथर्मा० द्रव्य अपेक्षा का रणरूप ठे-चीजें अधिक विवेचन पूर्व गायामां दर्शाव्यु छे. तथा पूरण ( पूरा-मळवू ) अने गलन (गळवू-अर-वि. ग्या-इटा पडवू) धर्मयुक्त ने पदार्थ ते पुद्गल द्रव्य कहेवाय. अदि परमाणु एन पुद्गल द्रव्य . ए परमाणुनो स्कंधरूपे मलवा योग्य, भने स्कंधथी विखरवा-ट्टा पडवारूप धर्म होवाथी परमाणु ने पुल कडेवाय है. दरंक परमाणु मलबा अने विखस्वाना धर्मवाली है, परमाणुओ ज्यारे परस्पर म छे त्यारे संघ बने है, अने इट! पदे के न्यारे पुनः परमाणुन रहे छे. ए प्रमाणे परमाणुओ पारंवार दिप्रदेशी, त्रिप्रदेशी, यायन् अनंत प्रदेशी संघरूप परिणमे (म. है है ), अने ते म्कंधोथी छटा पण पडेले, त्यां कोट पण एक परमाणु जयन्यथी ? समय अने उत्तएयी अमग्न्य समय गुणी परमाणुरूपं छूटो रहे है, नदनंतर अवश्य मंधपणे परिणमे . ए परमाणुनी नपन्य नष्ट काल कयो. पुनः ए परमाणु ज्या मधमा . १

। मनीरत धर्मास्तिकायादिपश्चपदार्यवर्णनम् ॥ (१२
लागे त्यारे “प्रदेन" एवी संझापी ओसाप . पुनः
माणुभोयो एनेला संघ-देश-भने प्रदेशप विकारो पण पुगल
फवाप रे. पुद्गलमा १० मारना परिमार (धर्म) रमा हे
'सधपार उग्जो गायानां विवचनमां कहवाशे.
धर्माऽस्तिकापादि ४ न्योने अरकाश (जग्या ) आपना
से पदार्थ ते आकाशाऽतिकाय. का प्रयम कया मनव भौ-
पचारिक दम्प होवायी, अने आकाश स्वयं बीजाने अवकाश मा.
पनार होवाची आकागदव्य शेप ४ दग्यानेन अवकाश आपवायां
उपकारी छे चीजें अधिक वर्णन पूर्व गायाना विपचनपां दर्शन्यु .
पांचे द्रव्यो- जे वर्तनादि लक्षण ते (नैवपिक) काळ वेर्नु
स्वरूप पूर्व गायाना भने १३ मी गापाना विचनमांदव्यु रे.अ.
ने प्यवहारकादर्नु स्वरूप ममपालिमुष्टुत्ता' गायामां दर्शनराशे.
ए पूर्वोक्त धर्माः-अधर्मा०-पुद्गल-आकाशा०-अने काळ
पपांन द्रव्य अजीब है. ए पांचे अनीर द्रव्यनां साण ग्रंप-
कार गायादारा दर्मा के 'चलणसानों' चलन स्वभाव युक्त ए.
रले चालनाने सहाय करवाना स्वभावयुस 'धम्मो'-धर्माऽस्तिकाप
. अने 'पिरमंठाणो-स्थिर संम्यानराळो अर्थात् स्थिर रहेनारने
माय भापवाना मंग्यान-भारधामो भाम्मो'-अधर्माऽस्तिकाय रे.
अवतरण-~पूर्व गायामां पास्ति. अने भधर्मानो स्व.
व कीने भा गापामां भाकाशस्तिकायनी म्वमा भने पु-
'गम्ना चार प्रकार करे.
॥ मूळ गापा १.मी.॥
'वगाहो आगासं. पुग्गलजीवाण पुग्गला चउहा।
बंधा देसपएसा. परमाणु वेव नायव्वा ॥ १० ॥

(१२४) ॥ श्री नवनाविस्तरार्थः।। अशु.) ॥ सस्कृनानुवाद: ॥ अवकाश आकाश, पुद्गलजीवानां पुदलाचतुर्या । स्कंधा देशप्रदेशाः, परमाणवश्वच ज्ञातव्याः॥ १० ॥ ॥ मन्दायः॥ अवगाहो--अवकाश (जन्या) खंया-कन्य (आखो भाग) अवकाश आपवाना स्व. देम-देश (न्यूनविभाग.) मारवाळो. पएसा-प्रदेश ( कंपतिवर आगासं-आकाशाप्तिकाय. पुग्गल-पुद्गलौने (अने) परमाणु-मक्ष्म अणु (संघी जीवाणं-जीवोने. टो अणु) पुग्गला-पुद्गलो. चेव--निश्चय. चउद्दा- चार प्रकारना. नायव्या-जाणवा. गाथार्थः-पुद्गल अने जोोने ( अध्याहारथी धर्मा अधर्मा० कायने पण अवकाश (जग्या) आपराना भारता- लो भाकाशास्तिकाय पुद्गलो चार प्रकारना छ, ते चार मकार निश्यथी स्कर -देश-प्रदेश--अने परमाणु जाणवा. १ आ गाथामा देल पुग्गलजीवाण प पाटनी अनुगृति पूर्व गाथामां गयेटी वायो ग्यां कर धर्मा अने अधार ने आश्रयो 'पुग्गलजीवाण' ( एटले पुगल अने जीय ) " अर्थ घरी ये. रं. पाम्नु आकाशना संबंधमा नोभमांन्तिकायादि चाल्या अथ देवी योग्य है दाजी एम हायता गायामां 'ममीयाण मारत पाट मची। उत्तर-धमा अधां अन आकाशग प्रणे इत्यना प. এ মানাযিল { দুতানা কামাথা মাকে। } সাগ अने पहमान , मारवणे याना ममानाधिकरणनी अप प्राण गायमा पर जोगाण ॥ पाट म योग्यत .

॥ भनोसाचे पुनलदम्पविरेचनम् ।। (१२५) विस्तरार्पः-पुरलने भने जीवोने वया अध्याहारयो पर्मा० अधर्माने अवकास (मन्या) भारवानो स्वभार आकाश द्रव्यनो है. ए आकाराद्रप्पना अमारे धर्मास्तिकापादितुं भवस्यान अशक्य है. इत्यादि विशेष वर्णन गतगायाना सिंचनमा आवी गरे थे. सया पुद्गलप्रपना संश-देश-मच-भने परमाणु ए चार भेद जे प्रथम विग्नराधमां पहजार गया मे, अने शेष पर्वास्तिकापा. दिना ना ग भेद नया कानो एक मेगापामारा कहलो छ, जेपी सई पनी अजीवना १४ भेद संपूर्ण यपा. शंका-रुपा द्रव्पनो कपो स्वभार ! ते कहनाने प्रारंभ क- रतां प्रणप्पना स्वभाव फया भने अत्रे पुद्गल द्रन्यनो स्वभाव कईचानो प्रसंग डे उतां पुगलना भेद कैम कया? उत्तर-पुद्गरनो स्वभाव सधपारउन्नोभ'ए गापामां मा- गरम फहबानो है, भने ते शन्दादि पुद्गलस्वभावो स्कंप रूप से भने पुदरती रास्तविकरीने परमाणु रूप से, तेथी परमाणुरूप पु. द्गलना संपरूप शन्दादि स्वभाव कम होई शके: ए संकानो भवकाम टानाने अर्थे भा गाथामा पुद्गरना चार भेद हवाई पंच देश प्रदेश भने परमाणु ए चारे पुहल कारन ई एम जगा- म्यु. ने योग्य. ए पहन द्रव्य मात्र मोकाकारामांन सर्वत्र दल से पुनः पु. द्गरना कंगो हिनदंभीयो माडीने अनंतमदेशी मुधीना संग ४ रानलोकमा मात्र रे. त्या पुद्गलनो मान्य क्षेत्र में परमा- गुनो मनीनं बने रे. कर बनवानुं मुख्य कारण परमाणुपां से. दो निता भने भता,(निपानादन्यः पति तना.प. नात् ). ने निम्ना भने सना पग परस्सर ये विगैरे भंश जे.. • अधिक रोप नान ये मानो परस्पर मंदन राय है. जे.

(१२६) ॥ श्री नवनचविस्तरार्थः॥ ५ अंश स्निग्य परमाणु साये ७ अंश स्निग्य अथवा रुक्ष परमाणुनौ संबन्य याय, ('द्वपधिकादिगुणानां तु' इति तत्वा० वचनात् ). ९ प्रमाणे शेप सर्वपुद्गलस्कंयोनी उत्पत्ति जाणवी, अने स्कंचनी उ- त्पत्ति थतां तेना देशादि (देश-अने प्रदेश) नी उसत्ति तो सा. पेक्ष होवाथी सहज छ, पुनः ए संबन्धी केटलुक विवेचन अगीवना १४ भेदवाळी धम्माऽधम्माऽऽगासा'ए गाथाना विस्तराधमां कहेवा. इ गयुं छे ने वधु निनामुए ग्रन्यान्तरथी जाण. अवतरण--पूर्वगाथामां पुद्गलना ४ प्रकार कहीने हो आ गाथामां पुद्गलनां लक्षण (स्वभाव-धर्म-गुण)कया कया? तेदावे के ॥ मूळ गाथा ११ मी ॥ सबंधयारउज्जोअ, पभाछायातवेहि आ । वषण गंध रसा फासा पुग्गलाणं तु लक्खणं ॥११॥ ॥ संस्कृतानुवादः ॥ शम्दान्धकारावुद्योतः, प्रभाठायातपश्च । वर्णों गंधो रसः स्पर्शः, पुद्गलानां तु लक्षणं । ११॥ ॥ शब्दार्थः॥ मद-दाद वण--वर्ण (रंग) अंधयार-भधकार गंय-गंध उन्नोभ-योत रसारस पभा-प्रभा फामा-पर्व पुग्गलाणं-पगलोनां आतहि-भानप ( नरका)बडे तु-चळी भा-भने लाखगं-लसण(नभान) धर्म-गुण गया:-गद. अन्धकार, चंद्रादिकनी ठंडो प्रकाश, प्रभा छाया-छापा ॥ भनीना गन्दादिस्वरूपवर्णनम् ।। (१२७) पाया (मनिधि)-भानप ( गरम प्रकार) नरको आ भोर करीने पहली ओळपाप रे भने रण गंप, रम भने पर ५ पुगटोना लपण (-पर्म-गुण ) . पिस्तरार्थ:-गायामां कईला गन्दादि ए पुद्गरना परिणामोरे, कारण पुद्गलमांची उत्पन याय रे, भने शन्दादि जाते पग पु- दुगर ऐ, मो. गट ए पोते पुद्गलामा ऐ. एवं ते गन्दादिकन रिचिन् नरूप भा प्रमागे. ॥ शब्दभेदो.॥ मन्द पटले अवाज, नि, नाद इलादि. मन्द मचित भ. चित्त अने मिश्र एम ३ प्रशानो से त्वां जीरनो सहारा उपा. रानो जे शन्द ते सचित्तशाद, ये पत्पर मफलाायी उत्पम पपेलो ने अपित्त शन्द भने नीर प्रपन्न वागता मृदंगादिफनो मिश्र मान्द. हि मिय मेद पवहारमाधी है, कारण वास्तविकरी- ने नो महंगाटिनो अचिन गन्दन गणाप अपना नीर प्रपत्नवडे नागी सरगाइ-माल वगैरेनी मियाद गणाय, अपरा शन्द म भने अराम एम पेमकारे रे, त्यो फर्णने आनंदकारी शुभ श- द,मने फर्ण अशुभशन्दकालाय; भयवा शन्दप्पत. अने अव्य. एम- प्रकारनी त्यां दीन्द्रिमादिकनी अने पशु इत्यादिकनो 2 स्पष्टभागमा नापी अश्यनाशद भने पोपट-मनु. दिनो मष्ट भक्षरान्मक हाथी व्यकशन्द यहवाय. :- दि भनेर मंट सपडिए पयार्य विवाग्ना. ॥ गंदनी उत्पत्ति.॥ मदनी उत्पनि भम्पनी ( शहर परिणापी) पुद्गलाश- . भने गद पोते :पी पुद्गलागत में प्रति प्रापर्टी (१२८) ॥ नवाचविस्तरायः पादर परिणामी पुद्गलस्यमांयी नयापकारना जीव अपना अयवा स्वभावतः (ते अष्टस्पी स्कंधमां कोई विकार यवायी नदन्तवती (त स्कंधावगाही) भाषावर्गणायोग्य पुद्गलो अन्दर- णे परिणमीने उछले , अने ते भाषावर्गणा चतुःपी . पुन एनन्दनी उत्पत्ति जीव औदा-बैंक्रिय-ने आहा० ए हद्वारा कर है, परन्तु तैनस अने कार्मणादि कोइपण संधमाधी गन्दापनि यती नथी, पुनः जे पत्यरादि अनीय पदार्थमाथी - ब्दोत्पत्ति याय ने पण निर्जीव औदारिक देहयोग जाणवी अहि नैयायिको शन्दनी उत्पत्ति आकारद्रव्ययी माने ते युक्तिपूर्वक नथी, कारणके मरूपी आकागमांयी 'रूपी पन्दनी उत्पत्तिनो असंभव है. माटे शब्द आफानो गुण नहिं पण पुद्गलनो परिणाम . पुनः मन्ट जो पुद्गल पदार्थ न होय नोमा गद कृयामां मोयरामां के गुफा वगैरेमा अपडाइने नेनो प्रतिभा ८-पडयो कम वागे? माटे शन्दनी पडयो पडवायी पण मन' द्गल परमाणुनो ममुदाय है, एम अनुमान थाय है. ॥ अंधकार.॥ अंधकार ए पण पुद्गलनो विकार है, अर्थात पुद्गलरूप है. भन्यदर्थन [नैयायिकादि] अंधकारने पदार्य रूप पानता नथी, पण नना प्रभाव ने अंधकार " एम माने , पान्तु वे परम कृष्णवर्णम्प जे अंधकार ने पुद्गलन. ॥ उद्योत.॥ , श्री विशंवदयकारिकमा पण दयी भाषानी TM मि प्रगर ग की है, प्रागना वर्णन प्रमंग शाद मी यु पुरनोरमां पिर्ट . मी मायामा वनम

॥ अनौवनाचे पुलस्वरूपवर्णनम् ॥ (१२९,
चंद-प्रा-नपत्र-वारा-रत्न-आगीमा इत्यादिपदार्थोना त.
या जीवोना शीतममाय ने सर्व स्पोन फवाप रे, भने अमी.
नो उष्ण मारले. तेथी "उपोतमां" न गणी शकाप. ए उपोत
प्रकाश चंद्रादिफना विमानमांधी विमाननो पतिसमय निकलनो
पुद्गलपगार , जेम वर्गमानसमयमा ग्यासलाइट अने विनळी
वगेरेना नेमनी परमाशुपवाद मत्यक्ष देखापरे, वैम चंद्रादिकनो प्र.
फारस परमाणुमार पण फंडक अव्या रेनोपण किरणरूपे म.
त्या देशाप, अने भन्यक्ष देवानो होगायी ने प्रकार पुद्गलरू-
पन , भर्पिनीमकाश उपोतना अर्थमा लीयो नयी नेनुं का-
रण ने भाग " मानप" सन्दपी पहेवाशे.
॥ प्रभा.॥
चंद्रादिफना भने सूर्यना प्रकार किरणोमांधी निकलतीजेपीनो
सपपकार ते प्रभा कहेगप, के. सेनापी भमकाशितस्थानमा रदेल
पादिपदापों पण देसी सकाय रे, भने ए प्रभा ते पण प्रकार पु.
द्गलोपांधी विरल विरलपणे ( आछो-माणे) बहेनो प्रकाशम.
भार, पग्न्नु साक्षात् प्रयासरुप नहिं होवापी ए अन्यक्त पका-
भने प्रमा शन्दधी भोरगी समाप , मायमांधी विरल रिल
पणे भो भारुप पुद्गल बाद न बनो होय तोमा पासे रहेला
पादिपदार्थो पण न देसी गाय, यी मर्यादिकनी किरणमा-
शपां नधी पटनो तेरा पर विगैरे स्थानोमां रात्रिन होय, मारे
मकामापांपी पण बीनो उपभमान र के जेपी परमां पण अजराई
परे है. ने उपभकामनु नाम प्रभा , पुनः अग्निगा मूल मने प.
ग उपलक्षणपी मभामा भनर्गम गण एम मंभरे .
॥छाया.॥
मारामां, दर्पणमा, जर वगैरे नियम पीनामां पर पाय.

कमां (१३०) । नक्तव विस्तरार्थः॥ नु मतिबिंब ते छाया कहेवाय छ, मर्यमांयी जेम किरणरूपेपुद्गल- प्रवाह वहे थे, तेम दरेक वादरपरिणामो पुद्गलस्कंयमांधी पण पति- समय तदाकार मूक्ष्मरकंय समुदाय (जलना फुवारानी माफक) . या करे रे, ते मतिसमय चहेतो सूक्ष्मस्कंध समुदाय मर्यादिनो प्र. काशरूप निमित्त पामीने कृष्णवर्ण एकत्र पिडित थाप छे. जेने लो. 'छाया पडी अथवा शीळु पड्यु' कहे छे, अने ते वदेतो मूक्ष्मस्कंधसमुदाय दर्पण, जळविगैरेमां निर्मलतार्नु निमित्त पाली माक्षात् तदाकाररूपे पिंडित यह जाय छे, के जेने प्रतिस्पि कहेवामा भावे छे, माटे ए छायारूप पतिवि यादर परिणामी पुद्गलद्रव्य. मांथी व्हेतो सूक्ष्मपुद्गलम्कंध समुदाय होयाथी पुद्गलरूप है, अ. थवा मतिबिवरूप थकुंए पुद्गलनो धर्म-गुण ठे आ संबन्धि विशेष नागवाना निझामुमोए 'द्रव्यलोकमकाश' वगैरे ग्रंथो जोगा. ॥ आतप. ॥ मूर्यना विमानमांधी आवतो जे उष्णप्रकाश ने आतप कहवाय है. सूर्यनुविमान स्वतः मीन , नोपण भागळ कहयाता आनपना मकर्मना उदयवर्ड विमानमां ग्हेला पृथ्वीकाय जीवोनी माग 3. 'ण आये थे, जेने " तहको " अथवा " नावडी " कटवामां आ. ग. प. नटको मूर्यनामे इन्द्रदेवनो नयी पण भानपनामकर्मोदपी बादर पृथ्वी कापना पिंटम्प (ना) विमाननो है. प. उप- काग ने पृथ्वीकारिकजीरोना औदारिफ गरीग्मांधी पुद्गलना म. वाहर निकलो होचायी प्रकाश पांधी नीमले से पण पुद्गन्द, अने पराग पोते पण पुद्गलन में प्रथम कही गल उद्योतनी प. इति पण प्रमाणन पियाग्वी. ॥ वर्ण.॥ व पटल रंग ने कण-काठी, नील-मीलो, ग्न.-पाती, ।। मजीवत पदललक्षणस्वरूपवर्णनम् ।। पीत-पीठो, भने भत-घोळो एम पांच प्रकारे रे. पीना वादळी उदो-गुलापी-इत्यादि रंग ए पांच मूळ रंगमांपी अमुक अमुक रंगना मीषणयी उत्पम याय. पाटे ए पांच सिवायना पीना सर्व सामिपाविक वर्ण जाणवा. वर्षमान रिझानीमो लाल-पी- को-भने वादनी र प्रम मारना मूळ घर्ग, भने पीना या मि- भाग रे एम फार में, परन्तु मोक्त मूळ वर्ग पांच से, ए कृष्णा- दिवर्ग प्रत्येक एक गुण कृष्ण ( एक अंश फाळो), दिगुण कृष्ण ( अंशकालो ). मंग्यगुण कृष्ण असंख्पगुणकृष्ण भने अनन्त गुणकृष्ण इत्यादि तारतम्पमेरे अनन प्रकारना . तया र कृष्णा दिवर्ग परमाणु पहलमां होय . त्या एक परमाणुमा प्रगटरगे र. कारण होय, भने मत्तापणे पनिरर्ण रोप. पुनः जे परमाणु कृष्ण- घणे ने परमाणुनी रुगरण पलटाइने रक्तादि फोरपग वर्ण (ज- पन्पपी ममपमा अने रनपो असंल्प सपपपां) उसम पा. प, १ अमागे एस. परमाशुपां पनिवर्ग अनुम्मे पलटार पलराइने भारिपार तिरोभाग्ने (प्रगटमा भने अन्नता) पाए. पुनः रमादि को.पण वर्ण धर्मालिफापादि कोरपण दम्पमा रोती नयी परन्तु मा पुगप्पांज रोप पाटे (पशुदिपना वि. १. याभानित भामाशुभी मशावाला से अनेते ए. rमा ANIPाव तया अनेक माँ ममा पासवर्गामा. अनेमापी बनेगा पापी शो पर सामना गयनो परे परिपत.. वाया अने अनेक मी भानमा यो परे पिता. दिपाला देशाप रोज नियपि समानदेशी मराफी परे होप रोम ममापिलोमा मह पर्व दापतिम मदापर्णमा र मागामो*.या. दिति नमानागंज-ल-भीम पी में निगिरीएका भिग्नरोप- और भगा एप सालमा बारमोनिसमाप पोलामा गीतामाई गालिनी . Rोम पिपास में मिड.

, !! श्री नवतत्वविस्तरार्थः॥ पयरूप) ए कृष्णादि वर्ण परमाणु पुद्गलनी गुण है, परन्तु कृष्णा- दि वर्ण पौने पुगल नयी, माटे वर्ण ए पुद्गलनु गुणरूप लक्षण है, li गंध.॥ प्राणेन्द्रियनो ( नाफनो)जे विषय ते गंध मुगंध अने दुर्गध- ना भेदथी चे प्रकार छ, ए सुगंध अथवा दुर्गय धर्मास्तिकायादि कोइपण द्रव्यमां नहि परन्तु मात्र पुगलद्रव्यमांज होय है, पार्ट गंप प पुद्गलनु लक्षण अथवा पुद्गलनो गुण छे, पुनः एक परमाणुमा प्रगटपणे पकज गन्य होय इत्यादि वर्णन वर्णना वर्णनने अनुसार जाण ॥ रस.॥ निव्हेन्द्रियनो-रसनेन्दियनो जे विपप ते रस ते विक्त-'ती- खो, कटु-'कडवो, आम्ल-खाटो, कपाय-रो, अने 'मधुर- -मिष्ट ए प्रमाणे ५ प्रकारनो छे. ए रस धर्मास्तिकायादि कोइपण द्रव्यमा नहिं परन्तु मात्र पुद्गलद्रव्यमान होय , माटे रस ए पु. द्गलनु लक्षण छे. अने एक परमाणुमां प्रगट पणे एक रम होप इत्यादि वर्णन वर्णना वर्णनने अनुसार जाणवू. ॥ स्पश.॥ स्पर्शेन्द्रियनो जे विषय ते स्पर्श कहवाय अने ते शीन-दंडो, उष्ण-गरम, स्निग्ध-चिकणो, रुक्ष-लुखो, गुरु-भारी, लघु-हल को, मृदु-कोमळ, भने कांग-घडवचहो र प्रमाणे आठ प्रकारनी के. एशीनादिपर्ण धर्मास्तिकायादि कोडपण द्रव्यमां नहिं परल मात्र पुद्गलद्रव्यमान होवायी स्पर्श प.पुद्गलनु लक्षण-गुण को १-२ फेटण्यापक, प्रथोमां नित. पटले कडयो अने क. द पटले नोयो पया पण अर्थ आय छ, परन्तु विशेष यपण अयं तिन, नीमो प्यादि टीम टेका घरया पदार्थ ने तीगी अननीया पदार्थ ने कइयोज कर ३. गागं ग्म मधुरमा अग्मगत थाय है, अयया. गांध रममायी मिनभायनी माग गम लिया मधुरान्तर्गत . यर, मम हत्यारे इति नभ्या० नि । पुनः माग्याइमां घर्ण

॥ मनोरन धर्मास्तिकापादिपश्चपदार्थवर्णनम् ॥ (१३३
वाय. एक परमाणुमा जुदा जुदा मपयने आश्रपी भीत-उष्ण
-स्निर-भने रुस र चार स्पर्श होय, अने एक परमाणुमां एक
ममये नो शीत भने स्निग्ध, अपरा भीत अने रुस, अयवा उप
भने स्निग्ध अयना जण अने रुक्ष ए चार प्रकारमांधी कोरपण
प्रकार से 'सग होमर, अने पाठ म्पर्गतो मात्र सादर परि.
पापी करपान होय.
गादि पुद्गलानां लक्षणोनुं किचित स्वरूप का
अवतरण-गाथामा पुगलोनां धर्म कहेवायी धर्मा०-
भरा-भाकामा भने पुद्गल ए चार भनीदपना लक्षण
फांगा गया. भने पांचमा(मजीटल्य)कालना लक्षण फचाप .
॥ मृगाया: पी.॥
। अप निशीतारजागा पाए मभष
Fim. सशषि पदार्ममयमभिधानीपा: शनि कापा.
मा प्रयापमा १ मा रानी पति पुनः५ मा आपापना २८
मा भनो वृतिमा अधि. म्प भगवडामा भए पपा.
भर. पामागुपु पुनधि प नाय: R शीतलम्भि.
लामप. नवापामाजी परम्पगतिरोधि ममस्त्रि
लि.पुनः गत मामा नाम अने मृत पशं परमाणुमा
अचम्मितापनि पाम्पा दीमा नारा)माया दीपक
TETमां मत पाकर एनमा रोप भने प.
मार्ग प प मानी शराय यामने .
rममा Print. I चीनी ( श्री.
निभागमोगादिप करम अपरें
घर मम पापी मनी भौधि:-
ore rinti Ki प्राममोजमा.
• की मार I अने पति
1 गए. पर मातम मन ने पाद
पर.ral .

मामा-माम (१३४) ॥ श्री नानपविस्तरार्थः ॥ एगाकोडि सतसहि, लक्खा सतहत्तरी सहस्सा य । दोयसया सोलहिया, आवलिया इग मुहुत्तम्मि ॥१२॥ ॥ संस्छनानुनादः॥ पका कोटिः मसपष्टिलक्षाः सप्तसाति-मसाथ! में शरो पोडशाधिक, आर्यालका एफस्मिन्मुहूर्त ।। १२॥ ॥ गन्दा:-॥ पगा-एक दोय मया-यमें कोरि-माद मोल-गोल नईष्ट-गरगट अदिया-अधिः गमदनरी-मिगीने आलिया-भारलिका ग-एक प-बटी मुहलाम्म-मुहूनर्मा गापा:-पक मुहना एक माद महमला मिपोतर हजार बों ने गाल 10१२१पटी मालिका पाप सिम्लग:- i:-मा गाथामा विनाप्य नधी, पुन: 2000 भावली भान । मुहन कतीगी गाय ने भागनी 'म. प्रगारिम्हमा मायापनि न. अता-पायामांना गतीत ती मारिया भोनी माया काही भागापामा अनुरम स्पिामा मनांदाय नाय दी. || मायगामी..॥ ममराली मुदना, दोहा पापाय माम परिमाय। नागपटियामागर, उपपिणि मयिणी काल131 र॥ मा भाका माना , दिया: भामामा ATE: Tar: मागणी का .

॥ अनीता कालद्रव्यविचनम् ।। ॥ शन्दाः॥ ममप-समय भणिो-कहलो भावलि-आवलिका पलिया-पत्योपम सहचा-मुहत्त सागर-सागरोपम दीदा-दिवस उस्मपिणी-उत्सपिणी पाखा-पक्ष-पनवाडी मास-मास परिनो गप्पिणी-अपमपिणी वरिसा-वर्ष कालो-काळ अथवा कानमः गावार्थ:-ममय-मावली-मुर्ग-दिवस-पखवाडी-मा. म-वर्ष-पत्योपम-सागरोपम---उत्सर्पिणी-अवसर्पिणीभ. फान ए सर्वने काळ कहनी. विस्तरार्थ:-आ गाया प्यावारिककाटना लागाळी हो. नापी ते व्यवहारिककान्ना स्वरूपपूर्वक समयादिभेदन किंचिन् स्वम्प कहेवापसे, ॥ व्यावहारिक काळy स्वरुप.॥ १ ममर-भावलि-मुहर्न इत्यादि अनेक भेदवासो व्यवहारिक- कार्य चंदनी गति उपरथीन गणाय है. कारण दिवम भने शि नया मासादिकनी उत्पत्ति सर्व मूर्य नंदनी गनिना आरा- के.न्यां अति निकट अस कार के निर्मपमात्र काटनी असंव्यानमो भाग ने समय फईबाप रे. कोइक नाग अने पुरुप भालानी नीव अणीयी पोताना मंर्ग पाडे कमरनां परने मेंदे त्वां एक पत्र भेटतां पण अमान्य समयो व्यतीन भने पपी बीजे पवे भालो पर नेटगानां पण अी. ममप पाग. ए ममता शशिायाने माटम नहि गएको वीर पर भगान भभिमान याय. पुनः (१३६) .॥ श्री नवनयविस्तरार्थः॥ एक जीर्ण वखने शीघ्र फाडतां छतां पण एकेक तंतुने तुटनां अमं. ख्य असंख्य समय वीतीजाय छे. पुनः आंखनो एक पलकारो था. य तेटलामां पण असंख्य समय वीतिनाय के. एवो भी परम सूक्ष्म समय छे. २ फहला स्वरूपवाळा गयन्ययुक्त असंख्य समयो मनोने से काळ विभाग याय ते एक आयलिका कहेवाय छे. मु. निगोदादि जीवोनुं जयन्य (टुकामां दुंकु ) आयुष्य एवो २५६ आवलियो जेटलं होय छे. तेयो २५६ आवलियोनो ? क्षुल्लक भर कहेवाय. ४४४६ २४२८ आवलिका जेटलो काळ प्राण अथवा श्वासो. ३७७३ ग्यास कहेवाय. अईि नीरोगी अने युवान मुखी पुरुषनो था- गोच्छ्याम गणवी, परन्तु रोगी अने दुःखीनो श्वासोच्छवाग भ. नियमित काळ प्रमाणवाको होवाथी न गणाय, का छे के हस्स अणयगल्लस्म, निग्यकिट्टरस जंतुणो। एगे ऊसास नीसामे, पस पाणुत्ति युवद ॥ १ ॥ अधः-इष्ट-विवादरहिन, जरारहिन, क्षुधादिवई माट- ळ नहिं ययेल एवा पाणीनो जे एक वाम अने एक निधाम सेमलीने १ प्राण एम कटवाय छे. पवा ७ प्राण जेटली काम स्त्रोक काय है, पता ७ स्तोक जेटली काळ ? लव कहवाग है, एयरा ७७ लव जेटलो काळ ? मुहर्त कहवाय . मुहूर्त पटले में पटी चेटली मंपूर्ण काम जाणवो १ प्राणमा पूर्वोक्त शुगमन १७॥ (१७.१३९९ ) थाय, भने ? मुहुर्नमा ६५०३६ शुकम व पाय है. नया ? महर्नमांपण ३७७३ पाय हैं. पुनः मुनमा ? 1 यमान ममयना कटार अने मिनिटना हिमा १४ मिमिटमी परी, अने ४८ मिनिटनी पर मुहां गणाय. . .

॥ मनीरताकारमंदस्वरूपरर्णनम :: (११७) ५ समय न्यूनकारी मांडीने पारन् ९ ममप मुधीनो सर्वे काल दि. भाग अन्नमुहर्त दराप रे, धारामा यो पवार अलमही नी गरी पर भार भने ए ममागे मनमुहग समय मारना नाना पोगं गणी काप. पुनः महात्या पंद्रमुहर्त भने गर्पमुह कार. लोहमा नपा मोगोरमा ( जन) ३० सानो दिवम इत्यादि गणवामां गंदमुहर्तनो पार पाले धमान १ मुर्म पाप बेनी प्रहार नग- न भनित नयी. एरा ३० महना दिवस पाय ३० सानो नाप भामाणे- गर-अंपग मित्र-वायु-गुपीत अभिषह-मान्द्र-बार- पान-पाग-परमन्यमशान-सरप-भादिनात्मन्-भषण- वागण-मानंद-विजय-विक्षन-पाजापत्य-उपशम-प- भनि-मर-भातपमान-अपम-गणवान-मो. सपनामदारासमा अनुम्मोदयी भाभीने गपरो. १० सहनी (पानी)दिम पापा ने दिराम ग. पदिषम ने पंद्रदिपार एस से पार पां. माण (१. परीबी) भोग गदितम, भने २०१२ का पानी पारित तिपिदिएर माप. महामहिम ना होगा, अने दिरामना नासिनो र पारदरmi.दि. बम भने गरिदिप गन नाराका- xi print atterfer नि indrqnrict. .

(१३८) ॥ श्री नवतत्वविस्तरार्थः ॥.... पूर्वांग--सिद्धमनोरम-मनोहर-यशोभद्र-यशोधर- सर्वकामसमृद्रक इन्द्रमूर्धाभिषिक्त सौमनस-धनंजय-अ- थसिह-अभिजान-अत्यशन-शतंजय-अग्निवेश्मन-अने-उ: पशम. ए प्रमाणे चतुप्पहरात्मक दिवमनां(अहोरात्रिना)नाम कयां नथा उत्तमा-सुनक्षत्रा-पलापत्या-यशोधरा-सौमनसा. श्रीसंभूता-विजया-वैजयंती-जयंती-अपराजिता-इच्छा-स: माहारा तेना-अतितेना-देवानंदा ए रात्रिना नाम कयां १५ मी देवानंदा रात्रिनुं बोनुं नाम निरति पण छ. ए प्रमाणे सूर्यदिवस संधि दिवस रात्रीनां नाम कहीने हो चंद्रदिवससंबंधि (तिथिसंबन्धि ) दिवस अने रात्रिनां नाम कद्देवाय छे. दिननिथिनां नाम-नंदा-भद्रा-जया-तुच्छा(लोके रिक्ता)पूर्णा रात्रितिथिनां नाम-उग्रवतो-भोगयती-यशोमनी-सर्वसिद्धा. अने शुभनामा. एपांचे पखवाडीयामांत्रण प्रणवार आश्वायी१५ तिथियो थाय. त्यां एकम-छठ-ने अगियारसने दिवसे दिनतिथि नंदा अने रात्रितियी उग्रवतो ए प्रमाणे पांच पांच लियोने अंतरं गणत्री करवी. पूर्वोक्त १० मूर्यदिवमर्नु ? मर्यपक्ष, भने १५ निधीयोनुं ? चंद्रपक्ष थाय. पण लोकव्यवहार चंद्रपक्षने पखवाटी गणे . पूर्वोक्त २ पक्षनो १ माम-महिनो थाय ते पांच प्रकारनो के. ३० अहोरात्रिनो १ ऋतुमाम २७ २१ प्रदोगविनोनसत्रमाम (अथवा वीजुनाम कर्ममाम ) ३०॥ पोरापिनों १ मूर्गमाम : १२१ अहोरात्रिनो १ अ. २१.-- अहोरात्रिनोरनंद्रमाम १२४ मिवर्दितमाम अहिं लोकव्यवहारमा २० ३१ अौरात्रिनी पटले मंपूर्ग३० । अनीपत कालमेदस्वरूपवर्णनम् ॥ (१३९) लिपिनो चंद्रमास चाले छे. तपा ६ मासर्नु १ सूर्यायन याय . ते पण १८३महोरा ममागदक्षिणायन अने उत्तरायण एम से प्रकारचं , पुनः पं- द्रापन १३ ४४ भोरात्रिनुं याय छ, परन्तु विशेष लोकप्पा- रमा सूर्यापन गणाप रे. नया १२ पामर्नु ! पर्व गणाय. ते पण मासना मेदवडे पां. गरकारनुं ले, त्यां दरंक मामना दिवमने १२ वडे गुणतां ३६० अहोरात्रिनुं १ अनुवर्ष (वा कर्मवर्ष) ३६६ महोरात्रिन १ मोरयर्प (र्यमंबन्धि वर्ष) ३५४ १२. अहोराबिनु १ चान्द्रवर्ष ४. भोरापि→ १ नक्षप्रयर्ष ३८३ ४४ पोराचिन ! अभियस्निमाम १२७ ००००००० तया । म्यमंत्रस्मरन ( मर्यरपर्नु) : पृग यार. ८४ मास गूवर्षे १ पाग पाय. ८० माग्य पूर्वाग (७०५६०००. मुर्यव)पूर्व पाप ४ नाप पूर्व १ टिनांग पाय, पटनं भापप्प यो कपभदेवमनुस्तं पुनः ८४ नाम टिनां- गति थाय, एमागे मागर अडांग-पर-भययांग. भव-हरकांग-एक पलांग-उपर पग-पर-नलिनां. ग-नदिन अर्धनिपुगंग-अनिपुर भयुनांग अयुजनयुतांग- मयुन स्युनांग-मपुन-पदिकांग यूनिशा-शीर्षम्हलियांग भ. ने 'पीपारिका र म ८५ लाम गुणा अनुपमें जा. | मानो गरी in.४ दाद मांग :

(१४) श्री नवनचविस्तरार्थः॥ पवा. काळ संख्यानी मर्यादा शासकार अहिं सुधीन ('शीर. महलिका मुधी) दर्शवी , एगी आगलनी घणी मोटी संख्या प्पालानी उपमाए दावी छ जे सर्व शाखान्तरयी जाणवायोग्य रे. पूर्व कहेला अमंग्व्यातवर्ष प्रमाण १ पल्पोपम याय. पन्योप- मनां अमंग्यवर्षांनी गणत्री म्धूलबुद्धिजीवी न थइ के मारे ननी गणत्री शास्त्रकार प्यालानी उपमायी संक्षेपमां आ प्रमाने दर्शाती है- योनन लांगे-योनन होळी-भने १ योजन उंडो एवा कूचानी अंदर उत्तरकुरुक्षेत्रना मनुप्योर्नु मस्तक मुंग- चीने एकयी सात दिवस सुधीमां उगेला केशनां असंख्यमाग फरी (ने वो)भरीये ने सो सो वर्षे एकक खंड काढतां जेटलां गां याय तेटलां वर्ष प्रमाण ? पल्पोपम कहेवाय ('पल्योपमना ६ भेट मेरे अधिकवर्णन शास्त्रान्तरथी जाणयु.) पूर्व कहला १० 'कोडा कोडी (१०००००००००००००० सता तदार आगल मदालतांग, मदालता, मलिनांग, मलिन, महामलिनांग, महामलिन, पांग, पत्र, महापांग, महापा, कमरदांग, कमल, महाकमलांग. महाकमल. मांग, कुमुद, म: सामुदांग, महाकुमुद, श्रुटितांग, बुटित, महाटितांग, मदार दित, अडांग, बरड, महारडांग, महाभार, ऊदांग, ऊर.म. हामांग, महार. शीर्षप्रलिज्ञांग, अत्रे गीपंपालिका, : १५२०३१२५९५४१९२०९६९९८१३४३०७३-3 ९७४३५१५२६१२३४५६५७२२७३४६१८८१ प मितर आं. का पर १८० विदु-गण्य करायी २५० नानां शीपलिकानी माया पायने र दशांच्या माय गगना.४ ओकरानी मंग्या पाय यादर मार-ममम मार-यादर भदा-मम अदा: बार मामभर पगने पायोपनमा प्रकार अंग्रेस गांगी महि दायाधी दि मार म. अशापच्याप मनु प्रमाण रन ओरथी गुगनां कोटाकोरी घाय. अंक प्रमाणमा ॥ अनीरव कालमैदसमविश्वनर । ००) पन्यौपने? 'सागरोपम पाय. १.कोटाकोरी सागरोपने उत्सपिणी अने १० कोटा- कोडी मागरोपपनी ?अवसर्पिणीकार पाप रे. पुनः एकैफना ६-६ 'आरा (विभाग) तेनां नाम-सुपम सुपम नामे पर- लो आरो ४ को० को मागरोपपनो, मुपम नामे बीजो भरो ३ को० को० माग० नो, मुपम दुषम नामे श्रीनो आरोको. को माग० नो, दुषम मुपम नामयो आरो ५२००० वर्पप- न १ को० को० सागनो, दुपम नामे पांचमां आरो २१००० थपंनो, अने दुपमपम नामे ६ हो भारी २१०००ीनो , प्रमाणे सई भाराना १० को० को० सागरोपम संपूर्ण पाप के.ए ६ मारा उत्सर्पिणी कामां चना, भने भरसपिणी कामों उतरतामा माटे उत्सप्पिणी-बहवोकाल, अने अवसर्पिणी- परतो काळ कोराप है. अदि उत्मपिणीमा पर दुपम दुपम पी- जो दुपम इत्यादि रीते, अने अरसपिणीमा पेलो मुपम मुषम, पीनो मुपम प्रत्यादि अनुम्मे प . उत्सपिणीमा 'मुख वि. मेरे अनुम्मे अधिक अपिफ, अने अवमर्पिणीयां मुरत वगैरे भ. नुसने दीन हीनतर धनुं नाय है. २० फो० को सागरोपप प्रमाण ( भरमा उत्स. मली ) १फाळया पाप है. गावामां कोल कालो-काळ सदनो सा. मान्य समयभारलि इत्यादि फार भयका २० को को सा.प्रमाण काळा एस बने अर्थ या. १ पम्यापम वा सागरोपमना पत्र प्रसार माया, बालापी मामा आरा ममान शादी. ३ मुग-मंयन-आयुष्य-उमा-पत्रं ग रम म्प. - मरगुज सनीनना ग्माम इम्यारि.

॥ नवनच विस्तरार्थः ।। अथवा भूतकाळ, वर्तमानकाळ, अने भविष्यकाळ ए गरी ३ मकारनो काय छे. त्यां भूतकाळ अने भविष्यकाळ अनंत समया- त्मक, अने वर्तमान काळ एक समयात्मक है. भूतकाळ करता विष्यकाळ अनंत गुण छे अथवा जेटलो भूतकाळ व्यतीत थयो ते दलो भविष्यकाळ 2 एम यन्ने मान्यता भिन्न भिन्न महर्पिीनी ने ते सापेक्षिक होवायी अविरोधी छे. पुनःआ घ्यावहारिक काळ पण अरूपी अने अदीद्वीपवर्ती थे, कारण के अडीद्वीप पाहेर मूर्य चंद्र नी गति नथी माटे त्या दिवस-वर्ष-मास इत्यादि पयहार गयी, ज्यां दिवम त्यां दिवसन छे, अने ज्यां रात्रि त्यां सदाकाळ रा. त्रिन , माटे अडी दीप बहार सर्व दीप समुद्रोमां, देवलोमां, भने साने नरक पृथ्वीभोमा जे १०००० वर्षनुं आयुष्य इत्यादि म व्यवहार चाले छे ने अदीदीपमा पालना गर्ग चंद्रनो गतिने अनुमारे जाणवो. कयु ले के- " लोगाणुभागमणिभं, जोहमय भणंति अरिहंता। मवे कालयिमेमा, जम्म गदविमेगनिफमा ॥१॥ ( अर्थ-जनी गति निरोपवई मा फाळमेदो उत्पन्न पोरा तरा ज्योतिथमने अरिहंत भगांत लोकस्वभावनिन (लोक. बमारे उत्पन्न योट गनिवाद .) ॥ काळ इव्य संबन्धि संक्षिप्त कोष्टक।। " नितिमापकाळ प्रमाण मपयन मा० युनः अगाय ममयनी २०६ भारांनी १ समय ? जय० अन्न महन १ भारी १ अपकमत ७ १ पटी ॥ अनोवताचे कारद्रव्यकोष्टकवर्णनम् ॥ २२२३ १२२९ मावलिनो १ उबाम वा निघाम. ४४४६.२४५८ आरलिनो वा ?माण (सामोवाम) साधिक १७ शुदकानो ७ माणनो १ स्तोक स्तोको ३॥ लवनी २ पदरी वा ७७ लव अपरा ६५९. ३६ शुभर भवनो अपरा पे पढीनो १ मुहूर्त समयोन २ पटीनो उत्त० भन्न इन ३० मुन्नी १ दिवस १५ दिवरानो १ पक्ष (पसवादी) २ पसनो-(१० दिवसनो) १ मास ६ मासर्नु ( १८३ दिवस) १ अपन १२ मासनु (२ अयननु) ५ पर्पनु ८४ माय वपनु १ पूगंग. ७. मोड ५६ माप कोट (७.५६००००००००००)अनु। असंख्यवपनो १ पन्योपम १० कोहारोहि पन्योपमनो १ सागरोपम } १ वर्ष १० को० फो० मागरोग्मनी } { • फो को मागरोपमनु) र उत्सपिणी भरता १. उन्स० अनमानु १ भासर्पिणी बन्नकालचरनु १ काउन . पुद्गल पारतं.

॥ श्री नवनाविस्तरार्थः॥ . अयतरण-प्रथमनी १३ गाया मुधीमा १ जीव द्रव्य अ. ने ५ अनीव द्रव्यनु दु जुई स्वरूप कहीने हर सामान्यतः । ए द्रव्य अमुक अमुक द्वार (परस्पर तफावत वाली बावन) माण• वा योग्य ते द्वारनां (यावतोनां) नाम कई छे. ॥ मूळ गाथा १४॥ परिणामि जीव मुत्तं, सपएसा एगखित्त किरिया य निचं कारण कत्ता, सहगय इयर अप्पवेसे ॥ १४ ॥ ॥ संस्कवानुवादः ॥ परिणामी जीवो मूर्तः, सप्रदेशः एकः क्षेत्रं किया थ । नित्यः कारणं कर्ता, सवंगतमितरामवेशः ।। १४ ।। ॥ शन्दाः ।। परिणामि-परिवर्तनपामनार वा नि-नित्य-गायत लोह अने अग्निवत् परस्पर मळी | कारण-कारण जीव-जीर (मनार.) कना-कर्ता मुलं-मूनिमंत-स्पी सबगय-मगत-साव्यापी मपएमा-ममदेशी पग-एक इयर-इनर (उलर) पिन-क्षेत्र अपरेसे-अप्रपेयी (तपः किरिया-क्रियावाल-सक्रिय नदिपनार.) गायाध:-दिग्गमा परिगामिनीव-रूपी-रामदेवी-एन-सेवाग. रिय-निन्य-कारण-का-गव्यापी इतराभवेश यो वयां वा है. विम्भराध: :-- प द्रव्योमा परस्पर विशेषता भने अरिंग- नानागापा प्रारगातार परिणामोइत्यादि मातिपा ११ - ।। पद परिणाम्पादिदारवर्गनम् ।। (१४) दार सूचना से मात्र शं ते १२ दार कडेलानुं वास 2.-पूर्वोक्त छ ममा परिणामी अने परिणामी इम्प कपां? पूर्वोक छ द्रप्पो सनी अने निर्जीव द्रव्य कपां ? इत्यादि रि- पारधू ते आपमागे- ॥६ द्रव्यमा परिणामी यने अपरिणामि॥ परिणाम पटले एक आस्था टोरोने चीनी भवस्यामां ज. चुं ते, भी प्रज्ञानाना परिगार पदमा कामु छ- "परिणानो पर्यान्तर-गमनं न च सर्वथा ध्ययस्थानम् न च सर्वथा विनाशः, परिणामस्तदिदामिष्टः॥१॥" अर्थ:-परिणाम एटले. मर्यान्नर-धर्मान्तरनी प्राप्ति, पर- नु सर्वथा (एकान्ते ) एकग धर्मपा अवस्पान अपना पर्यनो सर्वपा विनाश नहिं तेन पुद्धिमोर परिगाम फहेलो . जेम जीवनो परिणाम देर मटोने मनुष्य ययु, भने अनीवनो परिणा. म स्थिरत्वादिधर्ममांयी गत्यादि पमा नबु ते. त्यां परिणाम सा. मान्यतः जीवपरिणाम अने अजीपरिणाम एम पे मारे थे, तमा पण जीवपरिगान १० मशरनी है. वे नीचे सनर- १ गतिपरिणाम देवन्दादि पार गति ते. २ इन्द्रियपरिगाम-सादि ५ इन्द्रियों ते. ३ कपापपरिणाम-कापादि ४ कपाय, अपवा अनंवानुरं. पादि ४ कपाप है. है लेश्यापरिणाम-कृष्ण लेण्यादि ६ लेपानी योगपरिणाम-मनगोग-कचनपोग भने कायपोग. १ परिमान परले स्वस्यभायमा परिपमर्नु ५ मर्यपी तो पप्प परिणामी पाण, पररात भाई माती पादि परिणाम न करषामो ऐ.

श्री नवतचविस्तरार्थः
६ उपयोगपरिणाम-मविज्ञानादि १२ उपयोग,
७ ज्ञानपरिणाम--मत्यादि ५ ज्ञान ने ३ अज्ञान
८ दर्शनपरिणाम-मिथ्यात्व, क्षयोप० सम्यक्त्व. अने मिश्रसम्पत्ता
९ चारित्रपरिणाम-सामायिकचारित्रादि ५मकारनां पारिक
१० घेदपरिणामस्त्रीवेद-पुवेद-नपुंसकयेद.
जीव ए १० प्रकारका परिणामने (बर्मने) पामो होकापी
जीवद्रव्य परिणामी गणाय छे. पूर्वोक्त गत्यादि नीवपरिणाम
मायोगिक ( कर्मोपाधिजन्य ) छे, परन्तु जीवना स्वामाविक नयी.
तथा अजीवपरिणाम १० प्रकार है-
अने ते अजीव परिणाम पुद्गल द्रव्यनेन होय छ माटे पु.
द्गलद्रव्य पण परिणामी छे ते पुगलना १० प्रकारना परिणा
मनीचे मुनक.
पुद्गलोना १० ' प्रकारना परिणाम (धर्म)
१ पुदलोन परस्पर जे मळ (जोडावू ) ते पंधनपरिणाम
२ पुद्गलोमां गतिक्रिया उपनवी ते गतिपरिणाम.
३ पुद्गलोर्नु आकतिपणे गोठवा, ते संस्थानपरिणाम,
४ पुदलोन इटा पढयु ( विखरखु ते भेदपरिणाम.
५ पदलोमा ५ प्रकारना वर्ण उपजवा ते वर्णपरिणाम.
६ पुदगलोमा २ प्रकारना गंघ उपमया ते गंधपरिणाम.
७.पुद्गलोमा ५ मकारना रस उपनवा ते रसपरिणाम.
८ पुद्गलोमा ८ प्रकारना स्पर्श उपना ते स्पर्शपरिणाम
१५ मिवाय योजा प्रकारापY-अंधकारपणु-प्रतिलिप.
गु विगैरे अनेक परिणाम ययायोग्य यग्धनादि परिणामातगे.
तपणे ग्रहण करपा पुनः अदि पुल शादयी धादि पारे
मेर यणसमय प्रहण करवा.

।
। पहले परिणाम्पादिशासनम् ॥
९गतोमा 'गुरुत्व, 'सपुर, "गुलपुल, भने
घुल, पन ते 'अगुरुलधुपरिणाम.
१० पुलोमां ध्वनि-भरान उपनको ते शन्दपरिणाम.
पुनलदम्प ए १० मकारना परिणाप (धर्म) पाळ
प्रगलाय परिणामी है. धर्मास्तिकापादि द्रव्यमा पूर्वोक्त:
कोपन परिणाप(धर्म) नहिहोगायो धर्मास्तिकायादि द्रवर
रिणामी अने जीव तया पुद्गल परिणामी : (आ परि
स्वरूप श्री मापनासुधना परिणाम पदमापी संक्षेप उखरेल
॥६ द्रव्यमांजीव कोण थने अजीव कोण
ए इन्पमा जीवत्व स्वभावरा एक जीव द्रम्प जीचE
ने शेष पांच ट्रम्प अजीय.
१६ द्रव्यमां रूपी कोण अने यरूपी कोण
वर्णनांप-रस-प ५ रूप काय, अने ए वर्णा
बेने होय ते रूपी काय. त्यां वर्णादि पुद्गलदम्पनेन
माटे पुद्गलद्रव्य रूपी, अने शेप ५दव्य अरूपी .
१ पायर धिरेमा जेम भारोपY, (अधोगतिना कारण
२ वराळ अने धूम विगेरेमा म हलयापणु ( उर
लिना । कारणरूप)
३ पापुषिगरेमांओम गुरु हलशापणु(तिपद गतिना कर
५ परमाणु विगरेमा प्रेम म सघुपणु म गुरुपएं
यः स्थिरताना कारण सप),
२९ अगुरुल परिणाम पुदल सिवाय धमालिका
भरपि व्योमो पर . औदार-आहा-१ ने तेजप्त ए
गरम .तथा कामंश-मन-उत्सवास अने भाषा अगुरुलघुद्र

(१४८)
॥ नवताप विस्तरायः॥
॥६ द्रव्यमा सप्रदेशी कोण अने अप्रदेशी कोण?"
६ द्रव्यपां धर्मानिमायादि द्रव्यना कंध देश अने प्रदेश
धम्माऽयम्मामासा" ए मायामां कहल छे. अने जोर पर
असंख्य प्रदेशनो पिंड कयो के माटे ए ५ द्रव्य सप्रदेशी-प्रदेश
युक्त, अने काळ अप्रदेशी ,
॥६द्रव्यमा एक कोण यने अनेक कोण ?॥
सर्व जगतमा धर्मास्तिकाप, अधर्मास्तिकाय, अने आकार
पत्रण दृष्य एकेक छे, अने ' जीव अने 'पुद्गल अनंत होगायी
नपा काठ (समय) पण अनंत होगाथी जीर अने फाळ अनेक.
॥६ द्रव्यमा क्षेत्र कोण यने क्षेत्री कोण?॥
जेमा पदार्थ रहे ते क्षेत्र (-भागरभूत ते क्षेत्र ) काय, अ
ने पां रहला पदा क्षेत्रीयदेवाय. आशमां सर्व पदाग (E.
म्य) रो रे. माटे आकाश द्रव्य क्षेत्र अने परम्प क्षेत्री
॥६ द्रव्यमां सनिय अने यकिय कोण ? ॥
गति वगैरे क्रिया करनार दव्य ते मनिय (-रिया म.
लि) अने गन्यादि किया रहिन ने अक्रिय गय. त्यांनी.
भने पुगल वे दय्य गति वगैरे झिपागल होवाथी मक्रि.
प.अने रोष पार ट्प अक्रिय है,
॥६ द्रव्या' नित्य थने यनित्य कोण ? ॥
सदाकाळ पाम माम्यामां नार नान पान नि.
१ माम गाथार नानिहाय मांग में nिe .
मोवादी.
२ रामा मन छ, निम्न प्रकार
मन मंटो गधी गुना मधी अस मा.
३ प्रिय cिt. दि

॥ पादपु परिणाम्पादिद्वारवर्गनम् ।। (१४९) स्प भने विनाशी पदार्य अनिन्य फहवाय. त्यां जीव देवतादि कोरपग एक अवस्यार कायम नहि रहनां देव मटीने मनुप्प था. य, मनुप्प पटीने तिच याप. निर्यप मटीने पुनः नारक याप इलादि भनेक कारणे 'जीवद्रव्य अनित्य है, तथा पुद्गलद्रव्य पण परमाणु मटोने कंध पाप, काळी मीने पीली याय इत्यादि है मा प्रमाणे-मांस्तिकाय अमपी-अनंतन-अधिय-अने गनि महायक ए पार गुण तया कंध पपांय ए पांवर निग्य ऐनया देश-देश-अने अगुरर ५ पण पर्यायावर अनियt.-नपा अधमाभिशाप अपी-अमंगन-अप्रिय- भने स्थिति महापाप पार गुण तथा म्ध पर्यायवर नि. प. भने देश-प्रदेश-गया भगुरुमघु ५ पग पर्याय परे अनित्य ऐ.- तपा भाषाशस्तिकाप अरपी-अनन-अप्रिय अने भएशन पसार गुग तया संध पपांय ५ पांच परे निभ्य, भने देश-देश--या अगुगरपु पर्यायां भनिमय 1.-नया का अरूपी-अतन...अशिप-अने पर्तनादिल. म ए चार गुजरेनिय , अने अतीत अनागत-पतमाम या भर पपा पद अनिय b.-सपा शोगा. महापा-दर्शन-पारित भने शेयं चार गुज नया सपो-अनयमाने भावावाध पर पर्याय मनी स्य रो. अने पर गुरम्पु पाप बरे अनिम्प .(नि पामसार भीतर.) १ सरा-सिना मार गिर भनिय : - सामिग्य रोष ममादि अनंत मार्ग होप,. मे मि मादि प्रमाण मार्गोपी अनिय . पारण पिनादिना कमी.

(१५०) - - ॥ श्री नावाचविस्तरायः॥ अनेक परायत्तधर्मोंना कारणे' पुद्गलद्रव्य पण अनित्य अने धर्माऽस्तिकायादि ४ द्रव्यनो तेवो विनश्वर स्वभाव नाई वायी धर्मास्तिकायादि ४'द्रव्यो नित्य छे. ॥६ द्रव्यमां कारण अने अकारण कोण? ॥ जे द्रव्य ( कोइना) उपयोगमां (कार्यमां) आवे ते व कारण, अने जेना उपयोगमां आवे ते अकारण, धर्माऽस्तिम यादि पांचे द्रव्यो जीवना उपयोगमां आवे छे, माटे धर्मावि बगैरे ५ द्रव्यो कारण, अने जीवद्रव्य अकारण छे. शंका-५ द्रव्यो जीवने मुं उपयोगमां आवे है ? उत्तर- निजामु ! पांच दव्यो जीवने उपकार करनारां पण जीवद्रव्य कोई दव्यने उपकार करतुं नयी ते आ प्रमाणे- जीरने (भने पुद्गलने पण) गतिक्रियामा उपकारी धर्मास्तिक मीवने (अने पुद्गलने पण) स्थितिक्रियामां उपकारी अधर्मा। जीवने (अने धर्मा० दिकने पण) अवकाश आपवामां उसका १ शाश्वत मंदिरो-शाश्वती प्रतिमाओं-अने शाश्वता में स वगेरे पदापों नित्य के अनिम्य ! शंकाना समाचार समजवार्नु पं. ५ परार्थो स्कंधना देखापयी तो निग्य है, पर- गत में पुलद्रव्यता बनेलो पुल द्रश्य मिण नयी कारणकं. शामत धीमांयी पण प्रतितमय अग प्रल परमाणुभीमरे में, अने पुनः नया आधी मल अपील ५ वा आकार चालत , पण पुरणद्रव्य अशाश्वत है. २ काट द्रव्य प्रतिप्तमय बदलाय तो मिग्य ! रगंशान ! ममापान मोर नायिका ममय स.. यो बलाया कोई नाग अतीत. यमान, मागत. रय को काशिनाश पार्नुमति होवायी कालाम्य मिय ३-४ गतियि युपनोधर्माधरुपकारः (माया.५-३"

---
॥ पदन्येषु परिणाम्पादिदारवर्णनम ! (१५१)
आकास इन्य है,
भोरने 'शरीर-रचन-मन-' उवास-मुख-दुःख-'जी.
ति-भने परणमा पुलाव्य उपकारी छे.
भीवने पनादि पर्यापमा कास्ट्रव्य उपकारी.
अपना पीनी रीते कारण अकारणपणानो विचार आममाने-
जीवनी गतिक्रिया धर्मा० काय, स्थितिक्रियामां अधर्मास्तिकाय.
ग्रगार सेवामा आकार, वर्चनादिमां काळ, अने शरीर रचना-
कमां पुद्गल कारणरूप में, पण जीव ए पांच दन्पना कोइपण
पर्यमां कारणरूप नयी माटे जीवदन्य अकारण, अने शेष
दम्प कारण.
शंका-पर्मास्तिफापादि दम्पनी उपकार जेम जीव प्रत्ये गे,
पुद्गल प्रत्ये पण वो पुद्गलादन्यने अकारण द्रव्य कम
देवाय !
उत्तर-अहि कारण विगैरे पे दार विचारवानां रे ते एवी
के से ट्रम्पमां पीजु दार न ज पटवू जोइए मात्र एफन द्वार्नु
अधिकारीपणुं एक द्रव्यने रोयु नोइए, ते प्रमाणे हि पुद्गलने
२ आकारास्पावनार (तम्या-16)
२-३-१ परिवारमानापानाः पुनसानाम् (नश्या०२२७)
मुखदुःपजीषितमरपोपमहाम (नामा ५.२०) औशरिशादि
शरीर पुलपरिणतिरूप होगायी जोपने शरीररूप पदल
द्रष्य उपकारी,
५-६ भाषा-मन-उपवास ए सर्व रूपे पुदलो उपकारकरे .
७-८ बंदमादि पुरसम्पयो सुख भने करकादि बनिए
पुरहपी दुम पाए ऐ. मारे.
९ पुष्य पुरखना सहाई जोषित, भने अभावं मर.
माम पाय से मारं जीवन-मरणमा पुलमोड उपहार.
१. पत्तनापंरिमार:शिया परस्पर करताप
(ता.१-२२)

(१५२) ॥ श्री नवताचविस्तरायः॥ जो अकारण तरीके मानीशुं तो पुनः ते पुद्गल जीवने उपकारी होवायी जीवना संबन्धमां कारण थाय के ए प्रमागे एक द्रश्यना संबन्धे अकारण अने वीजा द्रव्यना संपन्य कारणपणुं मानतां ध्य. पस्था गुटी नती होचायी एक द्रव्यमा एकज दार घटे तेवी रीत विचारयु. माटे जीवद्रव्य कोइर्नु उपकारी नथी अने जीवद्रव्यने पीनां दव्योउपकारी छे ए हेतुथी जीवद्रव्य ज अकारण छ, ने शेष कारण के शंका-जीवद्रव्य | कोइने पण उपकारी नथी? उत्तर-जोवद्रव्य जीवद्रव्यने 'परसर उपकारी , परन्तु कारणादि द्वार पर द्रव्य प्रत्यायिक होवायी 'स्वदव्य प्रत्यय विरोधकारक नथी. ॥६ द्रव्यमां कर्त्ता अने अर्ता कोण? ॥ जे द्रव्य अन्य दव्यनी क्रिया प्रत्ये अधिकारी होय (सामी होप) ते कर्ता, अने जे अन्य दव्यनी क्रिया मी अधिकारी (स्वामी) न होप ने अकर्ता कहवाय, अहिं "कर्ता एटले कि. यानो करनार " ए सामान्य अर्थने अनुमारे तो छ ए द्रव्य कर्म होइ गरे, परन्तु कर्ता एटले सर्व द्रव्यनो अधिकारी (पौतेन . पभोग करनार दोबाथी स्वामी)" एवो अर्थ ग्रहण करतो यो- ग्य 2. रयां घमांम्निकापादि मर्च द्रव्योनी गनिसहायकादि कि- यामोनो उपभोग करवामां अधिकारी जीव द्रव्य में मारे जीप द्रव्य कर्ता अने शेप ५ द्रव्य अकर्ता है. अहिं पुद्गल दिकनी मियानी उपभोगी तो पण पुनः पुद्गलनी उपमांगी , परमारोपणही जीवानाम (स.वा. ५.३१) २ कारणादिनार परश्यनी अपनाए यीचारपानापारी ३ ओष्य पीतं पातानु उपकारी होय तो हेपा पाना उपहारादिमिमित विरोध कारक गयी. शर्मा ॥ समोपपरिवर्णनम् ॥ जीपी ऐ, पाटे अगलने कर्ता फहवामां सांऊर्य दोप आव बाथी पाल ६ दल्पना 'सामुदायिक संपन्यमा अकता ग ॥ ६ द्रव्यमां सर्वव्यापी यने देशव्यापी कोण सर्व अम्पाए रहेलं होप ते मर्यगत अपवा ग्यापी, भने जे दम्प अमुरु (पोटी) जन्यामा रहेखें । अमचंगत अपरा देशव्यापी फराप, त्यां भाफार द्रव्य नंतानंत पोजनप्रमाण मोकालोकव्याप्त वापी सर्वच्या भने पस्तिकापादि ४ प लोकाफार जेटली ( ११ रानन् ममा~ममाप्य पोमन जेटली ) जम्यामां रोल होगायो, कारमय भनीदीप माप ज्यान गेरापी देशव्यापी रे, ॥६ द्रव्यमा सप्रवेशीथने अप्रवेशी कोण? ॥ एप. दम्पन पोनादम्परुप पा न ने प्रवेश कराप, अने ए- पां पीमा प्यरूप पर नार द्रव्य ते ममवेशी करार, भने नेदप भापदप्य करे नयनां बम्पंज कायम ने अन- पंशी करा. त्या कोप्प पीनाम्य रू यतुं नपी, मो. पर इपीएन नापास पर गरमाने रचा पण पा. साप ने पानिपादि पहुं नयी. नीरसप्प पहन पोप- रिणाएं नमी एकसान गोप को पग भन्य टप्याने परि. पर नगि गरें र भमयतो पिप मांगी को? . ime मा पिलांना गाय परपयोग नियाल ने शो Etv. पर सापादिय विमानो mins . १म पर प. विनी. साप ml. अमीर . पारि ren पोnml मे शिकार , ॥ श्री नवतत्वविस्वरार्थः॥ नयी महिं पुदल द्रव्य स्वद्रव्यमां रहीने पररूप (पृथ्वी जळ रू, जळ वराळ रूपे, अग्नि धूम रूपे. आहार माटी रूपे, इत्यादि रीते पररूपे ) यइ जाय . परन्तु पुद्गल फीटीने जीवादि द्रव्य बने नहिं.माटे अमवेशी छे. इति गाथोक्त द्वाराणि विवृतानि ।। ॥ अथ पसु द्रव्येषु परिणाम्यादिविभागयन्त्रकम् ॥ द्रव्यनामानि. परिण जीव. मृत. समदे० क्षेत्र. सक्रिय नित्यः कारण. कर्ता सांग अम० ०११ . धर्मास्तिकाय. अधर्मास्तिकाय.. . भाकाशास्तिकाय . ० १ जीवालिफाय. . पुद्गलास्तिकाय.' ? १ 0 . . हये विशेपथी ६ द्रव्यमा ट्यादिद्वार कहयाप है. ॥ ६ द्रव्यमां द्रव्य-क्षेत्र-काळ-भाव-गुण-ने याकृति ॥ धर्मास्तिकाय-द्रव्ययी १-ॐथी लौकाका प्रमाण-का- व्यी अनादि अनंत-मावथी वगं गंगादि रहित-गुगयी गतिमारा. पा, भने भारतियी वनाकार . अपमाऽस्तिकाय-गुणयी स्थिति सहायक द्रव्यादि पमा बन्) ॥ अजीवापानमः ॥ भाफाशाऽस्तिकाप-दम्पपी १-सेयी लोकालो काम्पी भनादि मनन-मारपी वर्गादि रति-गणयी दावा-भने मारुतियी 'गोग समान जीवास्तिकापदम्पयी अनन्त, क्षेत्री एक जीव पिनपन्य भंगुरनो असंख्यातमो भाग, उत्कृष्टयी एक तपा जीव मापि सर्व लोक प्रयाण-काव्यी अनादि अनन्त-- थी वर्गादि रहिल-गुणयी भान दर्शनादि गुण पुक-भने भा रपो देशकार भपा (समुद्यानासाए लोकाकार.) पुगताऽस्तिकाप-द्रम्पपी अनन्त-क्षेत्रयी लोक प्रमा कापी अनादि अनन्त-मारयी वर्ण-गंध-रस- पुत-गु- यी पूरण गलन स्वमारी-मारुटियी दीप-चतुरस-त्रिकोण- चतुल-परिसंदर. काट-दन्यपी १-सेबपी । दीप ममाण-काम्पी भना- दि अनंत-मारपी वर्गादि रहितगुगपी वर्तनादि लक्षग पुक 'भावनिधी भवक्तव्य इत्यादि ६ द्रव्पन पत्किंचित् स्वरूप कार्य ॥हितीयाजीवतत्त्वविस्तरार्थः समाप्तः॥ १ पम पम दोनो भाशर मुमनिट सरगो, भने भमाशापासमो आरोशनीश सातो. २ का वास्तविक रोप मशिदोकाना अ. मुर. आर. पमा अशक्य.

॥ श्री.नवताचविस्तरार्थः ।। ॥ अजीवतत्त्वपरिशिष्टम् ॥ , -काळ-भाव- ॥ अजीयना २६० भेद.॥ अस्पो अजीयना ३० भेद-धर्मास्तिकाय, २ धर्मा० देश, ३ धर्मा० मदेश, ४ अधर्मास्तिकाय, ५ अधर्मा० देश, ६ अ. धर्मा० प्रदेश, ७ आकाशास्तिकाय, ८ आकाशा० देश, ९ आ. फाशा० प्रदेश, अने १० मो काळ. तथा धर्मा०, अशर्मा, आ. काशा०, अने काळ ए पारना प्रत्येकना द्रव्य-क्षेत्र- अने गुण ए पांच पांच भेद गणतां २० मेद याय. ए प्रमाणे प्र• थमना १. अने वीमीवारना २० मेद मळी अस्पी भगीरना ३० मेद याय. ॥ रूपी अजीयना ५३० भेद.॥ ५ वर्ण, २ गंध, ५ रस, ८ स्पर्श, अने ५ संस्थान ए २५ गुणमा जे गुणना मेद गणवा होय ते गुण अने देना विरोधी गुण गुण शिवायना शेष सर्व गुण मेद ते गुणमां प्राप्त थाप माटे पांच वर्णमां कृष्णवर्णने अंगे गणीए तो २५ मांयी प्रथम कृष्णवर्ण भने रयारपाद कृष्णरणमा समकाळे नहिं गणवा योग्य शेप चार वर्ण पण बाद फरा शेष २० गुणमेद ? कृष्णवर्णमां संभवे, ए प्रमाणे नीलवर्णमां पण पाने वर्ण विना ० गुणमेद होय, तेथी दरेट वर्णमां०-२० गणना ५ वर्णना ५४२०=१०० वर्ग मेद याप. ए. गले ५ रसमां दरेक रसने भंगे (५ रस शिवायना) २०-२० मंद गणतां १०० रसद थाप. पांच संस्थानमां दरंक सं. स्थानने अंगे (५ संम्यान घिरायना) चीम वीम मंद गणतां १०० संस्थानमंद पाय. पुनः गंयमां दरंक गंपने अंग (गर मिठापना) २३-२३ मेद गणतां .x१६ गंध भेद थाय.

॥ इन्यवापानम् ॥ (१५७) अने दरक पर्शने अंगे (एफ विरक्षित अने पीनो विरोपी एम २ पविना शेप) २३-२३ भेद गणतां माठे सपना २३४८ =१८४ सर्गमेद याप. चेपी सर्व मजो रूपी अभीवना ५३० भेद थाप. तेनु संक्षिप्त कोष्टक नीचे ममाणे- धर्मा० कंप-देश-प्रदेश ३ वर्णना ५४२०%१०० रसना ५४२०%3D१०० अपा. सस्या० ५४२०%१०० गंपना २४२३४६ पर्सना ८x२३:१८४ आकाठा ३ रूपी अनीन. १०-भरूपी अनीर. पर्मा० मुष्प-क्षेत्र-काळ-मार-गुण ५ अधर्मा " आकाशा०" " " " " . मरूपी अनीव-२० ॥ कालविचार.॥ नोकरहिये कासना कृत-प्रेता-दापर कलियुग ९ प्रमाणे - फल्ला छ नेमां कनयुग १७२८००० सघर माख महागीय र वर्षनी, प्रेमापुग १२९६००० बार साख एन्न गार सपनो, युग ८६४००. माठ लाख चौसठ हजार वपनी भने कलि. -३२००० चार साम्र पत्रीय नार पर्पनी, मांना पी

(१५८)
॥ श्री नवताविस्तरायः॥
४३२०००० तेंतालीच लाख वीश इनार वर्ष थया, एक पूर्वा
एक क्रोर प्रेसठ लाख अने तेत्रीश हजार प्रणसे अने तेत्रीस बार
चार युगोनी परातिमो अने चारे युगना समहितकालनी एक
तृतीयान १३ भाग व्यतीत थाय .
दसवैकालिक चूर्णिमा - पुद्गल अने नोपुद्गल ए प्रमाणे भ.
जीव ये मैदे के पुद्गलमा ६ भेद १ सूक्ष्म, २ सूक्ष्म मूक्ष्म, ३ मा
पादर, ४ बादरमुक्ष्म, ५ यादर, ६ वादर वादर ए मेदोना अनु.
ऋमे १ परमाणु, २ सूक्ष्मपरिणत अनन्तप्रदेशीस्कन्ध, ३ गन्ध,
४ वायु, ५ जल, ६ पृथ्व्यादि.
नो पुलद्ना-धर्मास्तिकायादिक ३ मेदो रे.
॥ इत्यजीवतत्त्वपरिशिष्टम् ॥

- ॥ पुन्पवरवर्णनम् ॥ (१५९) ॐ पुण्यतत्वम् ॥ अवतरण-नरवषमां जीव अने अजीय तापस्वरूप करीने पीना पुण्पतावनुं सरूप का ऐलां आ गापामांपु. पना १२ दशा मपम १७ भेद गणारे, ॥ मूळ गाया २५पी॥ सा उशंगोअ मणुदुग, सुरदुग पचिदिजाइ पणदेहा । न्याइतितणाणुयंगा, थाइमसंघपण संठाणा ॥१५॥ ॥ मंरकतानुबादः ॥ बातोघेर्मोनमनुष्यमिक-सुरकिपंचेन्द्रिपजातिपंचदेहाः । आदिनिनननामुपागा--पादिममंहननमंस्थानानि ।। ॥सन्दा डा-सादनीप. भार-पथपना मनोभ-पोष ति-प्रण दुग-पनुपातिक मज-सगरना रंगा-उपांग. दिनार-टिपनाति गंपरप-पपन -रसरीर. मंगन-पान बग-बकि माइद-दए. १ पगमा पनि प्रेमामां (१६०) ॥'नवतच विस्तरार्थः॥ गाथार्थः-दावादनीय-उच्चगोत्र-मनुष्यादिक ( मनुष्य गति अने मनुष्यानुपूर्वी)-देवद्विक (देवगति-देवानुपूर्वी )- चेन्द्रियनाति, पांचे शरीर-प्रथम त्रण शरीरनां उपांग ( औदारिक उपांग वैक्रिय उपांग-माहारक उपांग )-प्रथम संघयण (यत्र ऋपभनाराच )-अने प्रथम संस्थान ( समचतुरस्र ) ए सर्व (१ वस्तु) पुण्यना उदयथी मले. विस्तरार्थः-पुनाति एटले पवित्र कर ते पुन्य कवाय- अर्थात् जे कार्यों करवायी अशुभ कर्मवडे मलिन थयेलो अमा धी- रे धीरे पवित्र एटले शुभ कर्मवाळो यह अनुक्रमे मोक्ष पनि त फाप पुन्य कवाय छ, तया ५ पुन्यना कार्य करवायी जे शुभक- भटके हे. ते कम पानि-अघाति भयो ये प्रकारे है, घातिकम मानायरणीय-दर्शनायरणीय-मोदनीय अन्तराय ए चारे प. ण आम्मगुणना घातक होयाथी पापतापमांज गणाय है. अने अयातिकम-यंदनीय आयु नाम अने गोत्र ए चार शुभ अशुभ उभय म्याप इंटे, नेमां अशुभ प्रहरिओ जे मंदिर अस्या माय पाटा औरनं धाय हे. ते पापमा गणी अने शुभ. प्रदाम्न प्रकृतिओ मे विशुद्ध अध्ययमायपाटा जीयो यधि दी. पळी क.मना बम्ध उदय दीरणा अनं मत्ता विगैरे अनेक • वम्याआ, के जने आथयो भदामा अनेक पिकल्पी पर नेमा अही पुण्य-पापतस्वमा गणाती प्रकृति यग्धायस्पाली लंबानी . ने यन्धमा ५ शानायाण. दशंगायाण २१ मा. हनीय. ५ अम्तराय, मी ५ याति प्रतिभा पाप ग. णवानी , ' आशा. यानीय.. नीर्मात्र भाकायु १. ण पग पग कर्मनी पारमा शेर ए कमी पांग तथा नाम मनी ६७ प्रतिमां गर्णयक प्रशाम्ताप्रशम्प मा गगवान टागी १ को ३४ अशुभ माम प्रति पापा ৫ সন বা নষ্ট ও গ্রহণ নাম হাসি পুন্ন গণী परले १ देनीय, ३ आयुष्य, नाम प्रति मात्र मी .. दुषयजति मानी (म-f17. ग.)

॥ पुज्यतापरनमः ॥ शुभ फर्म पण पुण्य कवाय. ए ममागे पुन्पनां पुग्य- पुण्यफल रूप से आने ते परस्पर कारण का. कमरे पुत्पनी झिपायी पुस्य (गुभकर्म ) उपार्जन शिप) माटे पुपनी मिया र कारण छ भने - कर्म ते कार्यरून शे. वे किया बडे पुष्प पाप में. मो मा पाणे - (पुण्य यांधवाना कारण.) मम देवायी . पारने पाणी देवायी. पान आपरायी ४ पात्रने अपन आपवायी, खि आपरायी ६ मनना शुम संकल्पपी. शुम म्यागरपी ८ कापाना म व्यापारपी रादिफपी मोक्ष मार्गने अभिमुख पदेना मुनि मुपात्र, धर्मी रहस्य करुणा फरवा योग्य अपंगादिक जीरो पात्र ए प्रणेने यी ओरसरा. अने रोप सर्व अपात्रमा गणाय. मां ने 'मुरुपत्वं घमनी पुरिए अनादिफ आपवाथी भ. महानिरा पूर्णक महा पुन्य उपार्जन याय, अने धर्मी मादिक आपापी हनिनी अफेफार अल्प पुण्य उपा- अपंगादिक दुःखी जीरोने अमादिकयी उद्धार करतां न याय, ते शिवायनो गमे दे जीव परने द्वारे आरी ने निराश फरी काहनां पारो धर्म निदा मार देम देवानी इमाए आप तो पुण्य उपार्जन करें, अने ल. मोदपणापी लक्ष्मीनी अमाग्ना दावाने मारे ( श्री गोचपणे पोहतारिक सुगनी, भने देवादिक सर्ग- नो अभिमाया धर्मराग होवायो पुण्य संधाय.

॥ श्री नवनाविस्तरायः॥ नीर्यफरादि दीक्षा लेनार जीयोनी पेठे ) गमे ते जीवने दान आ पेनो पण 'पुण्य बंधाय प म विगत पावने अपेशीने का शेप मेद मुगम छे. हवे ते बंधायलु पुग्य कय कये प्रकार उदय आरे-मोग- चाय छ ? नेन ४० प्रकार पुण्य मोगरानो संपन्य गापामा क- मो.ने प्राप्रमाणे- ? शातावदनीय-जे कर्मना उदययी मुखनो अनुमा या- य ते कर्म नया ते मुसनो अनुभव पन्ने पुग्यमां कोय. उपगोत्र-को कर्मना उदययी उपरुळ-जाति-धन-राः इत्यादि प्राप्त याप ते फर्म नया वगाल वगेरे मर पुण्य कडेवाय. १ प्रमंगे। पण म्याळ दंवी जोइप फे-- १ श्वान-कबूतर-यगेरे जीवोंने भग्नादिक आगाची त. पा नीतिदान आपयायी पण पुण्य यग्धाय . कारण है. मां करगा मापी पुण्य यन्धाय है और आपदा प्रायण-यावा-जोगी-मंगवामी गिरे नेत्री मम्यधमंधी निमुनान “भा पण भी जाना " अथवा “ आपण पमन आपीनी धर्म पय पर्श " . पी युनियी आप नहि. ना धायकना अगर पानी कारण धारण आदमी नीय मरवा निराश था पाठीमा प. अजाय तो माग धर्म रनमयको गगाय, अपा मागदानिय गुण , गणाग" म विमान अपय आ. जारए कारग. यो पातामा दान गुण प्रगटधर्म गागाप, अने भाग भीगी प धमाभिमुभी थाय. ३ करणाप जीवावा पार-समार-मादायका ने मान भागमा पुश्य पाने का Trinik थी गीतमा प्राम्मानी लिना सादिकमा मोटोग्ने भावना र मायादि कार्य Trनं. पाय : अमानतामा भ्रा मामा, अनं नवीrtin x

॥ पुस्पतालसणदग्मेदवर्णनम् ॥
३ मनुष्यगति कर्मना उदयरडे मनुष्यपणुं प्राप्त थाप
ने कर्म नया पनुप्यपणुं पन्ने पुन्य फवार.
'मनुष्यानुपूर्वी-जे फर्मना व्दपकरे वक्रगतिए नतो
पनुप्पनि बाटो नीर पोताने ज्या उत्पन्न यवु होय त्यांन नइ
क ने फर्म मथा ने मनो उदय पन्ने पुन्य करताय.
५ देवगति- मना उदयपी दरपणु माण याय ने.
६ दयानुपर्यो- फर्मना उदयपी देवपणामां ज्या उत्पन्न
थ रोय तेन क्षेत्रमा नइ देसगे उत्पन्न याप ने.
७ पंगेन्द्रिपजाति-जे मना उदपयी पंन्द्रियपणुं माप्त
पाप ते कर्म तथा पन्द्रिपरणु पन्ने पुन्य फाप.
८'औदारिफशरीर-जे कर्मना उदयपी औदारिक -
रीरनी मानि पाप ते कर्म नया शरीर बन्ने पुन्य कईचाय.
• 'मिपारीर- फर्मना उदपयी किप शरीरनीमा.
जि पाप ते कर्म नया शरीर पन्ने पुन्य कवाय.
रोरीपाना मुराने मारे वनग गरी धाम्प उगारी भाप.
पां.दरेसने माटे मनी दाधी आपरेशने परमाची भा.
पो मने दरेर जीवी मां मां ने मुरा मानना होय है.
sो मापन प्रान बनानी आप मी पछी पापनु पा.
पाश गए! माटे 4 माग्यता मानवा..
नरम्मो को भा erre ली जीप मापी पामे
यो शेप मो आपने कभारी ने सावी अ अ.
-भाकरी पान.भा मंदायमा पनी न.
हार मागनं
पारिवारी
१ कातिए । मभी नि माओबने पानी.
परपदी सानियता भीरने शरीर.
आशा मरने पर गरमी .
आरमार नं मा प्रादी कॉग.
.

(१६४) ॥ नवताव विस्तरार्थः ।। १०'आहारक-जे फर्मना उदययी आहारकरीरनी मा- प्ति याय ते कर्म तया भरीर बन्ने पुन्य कहवाय. "तजस-जे कर्मना उदययी तेजस शरीरनी प्राप्ति या. य ते कर्म तथा शरीर बन्ने पुन्य कडेवाय. १२ 'कामण-जे कर्मना उदयपी कार्मण शरीरनी पाणि थाय ते कर्म नया का शरीर यन्ने 'पुन्य कडेवाय. १३ औदा. उपांग- फर्मना उदययी औदा शरीरने भारत-नाम-कान-इत्यादि अवयवो माप्त थाप छ ते. ( अपर विनानुं पण औदा० शरीर एकेन्द्रिय जीवोने होय है. माटे अवयवोनी प्राप्ति पुण्यरूपं जाणवी.). १४ क्रियउपांग- कर्मना उदययी वै० शरीरने अायो (आर-नाक-कान-आंगळीभो) इत्यादि प्राप्त थाप ते. (भी पापुकायना वै० शरीर ने अवपयों होता नयी ने देवादिकने होय है पार्ट पुण्यकृतिरूप ). १५ आहारक उपांग-जे कर्मना उदयबरे आ भरी- ग्ने पापोनी प्राप्ति याय ने ( अ कोइपण आरासीर मा. पत्र विनायूँ पर्नु नपी पण एकन्दियने जेम अवयव विनानुं भी. १-२३-५-५ प गांचे शरीरन विस्मृत वर्णन भी मायाना अर्थमा भाषी गयुं इंछ माटे अहि तो माम माता ६ काम गर भवमा प्रमश करावमार एस .म गाय ! मेपग्धि ममजार्नु यिक.मुमो अने दुमो कार्मण सगरमा प्रभाषधी ..पण गौनक्षिकाममा काम शरीरनी मलयता गजीने पुण्यात मां मटते. - घनम्मानिने शाना-ना पुल- फयादि Mi पग्निपर्ने श्रीदार न पई-मी- ।। उपवनसमदरमेदवर्णनम् ॥ (१६५ दा-शरीर पृठं पाप से वेप मासरीर न यार पाटे आहाउ- पांग फनी आवश्यकता है. भो र फर्म न होपतो आशरीर र मा भने मांगनी अंदर अंग र उपांग ३ अंगोपां- गए धणे पण समनरा. १ अंग- मुभा.ये उरु, १४, मस्तक. उदर, छाती, ए माठ, २ उपोग-आंगळीमो विगरे. ३अंगो- पांग-लामो विगैरे पे मनोमनिक पाप मारे ए पांगर्म प्परूप.) १६ पासपभनाराष संघपण-वे कर्मना उदयपी चमकपमनाराच संघपण मात याप . (अहिं संघपण एटले राहकांना सांभानु चंपारण ते ६ महारनु छ तपांन ा ऐलं सं. पण रे. त्यां पन-सीली, अपभ-पारनो पाटो, भने ना. राव-बांदरीन पन्चु बेस पाने पनी आंटी पारी मनबून पळ. गीरोम पेडकांना ये रेडा परस्पर एकपीनाने आंटी मा. री मनात रीते पळगी ग ते मर्कटपन्ध वाय. तेमा ऐला संघपण राजा जीरनां हरांना ज्यां सांया होप वे सांघाने स्पाने भावनां वाशांना ये हा एफपीनाने मटपन्य माफक रगी रांना होप ने ते पटाच उपर हाडकानो मनन पाटो उपर नी नींदारांनो होय, अने एक बाडफानी सीली ते पा. सरासरी टेठ नीने सुधी पाटो भने पटना टेडाने मेदीने नव- रेली होप से बी ए सांपो एरो पनयून पाप के मोटरी शीला. औधी ६ माममुशी करता पण ते हारकांना मांपा घुटना नदी - मार पोडान पाप है, एजां संश्यणनी प्राति सरखर पुन्यति न न होयः पीनां पांच संपपगर्नु सरूप पापतापमां मारगे.) Tr-तं दफ. अपना अपिता जोको गुदरा पुशी म अरपनी पम्नाप ओपन पर पाजीचना बनाया भी. मार पत्रिपने मांगनी उप नयी.

॥ श्री नावाचविस्तरार्थः॥
१७ समनतुरस्त्र संस्थान-जे कर्मना उदयथी समचतुरम
संस्थाननी प्राप्ति थाय ते. (अहिं संस्थान एटले मीवना शरीर
नो लक्षणयुक्त आकार ते ६ मारनो के तमां आ प्रथम संस्थान
से आ संस्थानवाळो नीर पकामने बेटी होय ते वसंते डारा
पगना हीचणी जमणा यमा मुधीनी यार, जमणा पगना दी.
गणयी टाया ग्यभामधीनी लंबाइ, जमणाहींनणयो डावा ढीग
गुयोनी लंबाउ, पर्यकामनना मध्यभागयी ललाटोपरिभाग मुधी.
नी उंचाइ एम सब रीते मापतां लंबाइी सरग दापं भारी रहे
ते ममचतुरम संस्थान कहेवाय. तेमां सम एटले सरसा, पतुः
एटले चार ने अप म्यूणा, अर्थात् जेना चारे खूणा सरखा मार.
ना होय ते समचतुरम फहवाय. अधया जे मनुष्य पोताना अंगुल
व १०८ अंगुलथी उचो होय ते पण समचतुरम सस्पानी होप.
गां नोधकरो अने मई देवो समयतु संस्थानीन होय ने
शेष जीवो बन्न प्रकारे होय.
शंका-मनुष्यने अपेक्षीने तो समतुनो ए अर्थ मंभो
पण गर्भननियनोन ममनु० सम्मान होप नो ने कबीरी मा.
पी काय?
उत्तर-समचतुरय शब्दनो ट्युनातिनिमिसनी भतार
पर दया ने अयं नाणवों पण मनिनिमिनी तो मामुहिकशा.
धोन.लायन. गर्गगतिने गमरम्म यहीये. अने ते उ.
परागत मंग्यान नी गर्भजतियगाने पण ममा, कारणां भी
गोप हामी-गांटा-गाय वगरे । नीदरोना भरपर्ने प्रमा
गाना ग्ला मागे जोए ने ना मग गिरें मां
दलिन ने प्रमाणे गयी ममताप मापानी कलाय.
नाना पान मंग्यानान गप पारममा जाग.॥

।। पुन्यतमपञ्चविंशविमेदवनम् (१६७), अवतरण-पूर्व गापामां पुन्पना १७ मेद गणावीने इसे मा गायान पामी रंगा पुष्पना २५ मंद गणा में. ॥ मूर गाया १६ मी ॥ बनचउकाऽगुरुलहु-परचा उस्सास आयवुजो। सुभखगइ निमिण तसदस,सुरनरतिरिआउतित्थयरं॥१६॥ ॥ संस्कलानुरादः ॥ पर्णधनुष्का गुरुलघु-पराधातोन्हवासातपोधोतं । शुभमनिनिर्माणमदशक-सुरनरतिगापुस्तीर्धकरं ॥१॥ मन्दायः॥ पपE-(म)--ए-रम मुभग्नगर-मरिरायोगविनामकर्म निपिन-निर्माणनाम সনঃ-না, तसदम-प्रस १० नायक परया-IIIIII मुर-देशनु भायुप्प. उम्माम-मानोरामनाम नर-मनुप्पनु पापुष्य. भापर मारना सिरिभाउ-तिपंचनु भापुप्प. ससी-नयोनार प. বিবাশাধানান, गाचार्य:-शुपा-मगर-भाम-गम-गुगला. नापा-पानामा-मामारवामना- पनामा- पोतनामाई-सरितालोरिना-निर्मापनासा-मनाय. मनाहरना-पना मानापन:-शुपना. -गांभापम मुसानाम:-भादपनापना-राय- नुपायपिंप- भने किना० एम (२). ना सीमा पार नेसए कार.

- (१६८) ॥ श्री नवतच विस्तरार्थः ॥ विस्तरार्थः-वर्णचतुष्कमा वर्ण एटले रंग-गंध एटले गंध- रस एटले स्वाद-अने स्पर्श एटले स्पर्श ते अदि शुभ ग्रहग कर- वाना होगायी ते शुभवर्णादिकनां नाम आप्रमाणे- १८ शुभवर्ण-जे काना उदयथी जीवन शरीर श्वेत (पो ब्बा)-ग्यन ( लाल )-अने पीत (पीला ) वर्णनु थान ते कर्म अने प्राप्त थयेलो शुभवर्ण याने पुन्य गणाय. १९ शुभगंध-जे कर्मना उदयथी जीवनु शरीर सुरभि गं. धवाळु थाय ते, जेम मोगरो-गुलाब-वडो इत्यादिक जीवोनु २० शुभरस-जे कर्मना उदययो जीरनु शरीर आम्ल ( खाटुं)-पधुर' (मिष्ट )-अने कपायली ( तुरुं ) होय ते जेम अनुक्रमे आमली-शेलडी-अने हरडे वगेरे जीवोनुं. २१ शुभस्पर्श-जे कर्मना उदययो जीवन शरीर उष्ण- मृदु (कोमळ)-स्निग्ध (चिकणु)-अने लघु (हल) होय ते जेमके अनुक्रमे अग्नि-कमळ-गुंदां-अने आरडा, तूर इत्यादि जीवोनु. २२ अगुरुलघु-जे कर्मना उदययी जीवनु शरीर पोताने निर्वहन न थइ सके ए अति भारी अने हवामां उडी जाय तेवू अति हलकुं पण न थाय परन्तु मध्यमसर थाय ते. ( दरंक जीव मात्रनु शरीर अगुरुलघुन होय छे.) २३ पराघात जे काना उदयथी जीवनी एवी प्रभा पड़े के वीनो सामो जीव गमे तेवो वळयान होय छनां पण तेने देख. तांज लाचार बनी जाय ते २४ उच्छवास-जे कर्मना उदयथी जोव मुखपूर्वक वासो- बलास लइ मृकी शके तेवी लम्धिवाळो थाय ते. (ए कर्मनी उदय सर्व पर्याप्त जीवोंने ज होय .) 1. लपणनी जे सारो रस तं पण बोजा पदार्थाने मधुर रमयाठा यनायनार होगाशी मिट-मधुररसमां गणाय है.

॥ पुन्यवाचदरर्गनमः ॥ २५ आनपजे कर्मना दपरी जीरन गरीर गीत एमां उपकारपुत्त होय ते, पो. मना विमानगत पृथ्वीनीको त. था मुकांत मीना जीवोने. ए फर्म सर चादरपृथ्वीफाप पर्या- मनोनीनेहोय परन्तु अग्निने पण नहिं. २. उधोन-जे कर्मना उदपथी जीगर्नु गरीर भीतप्रकार युक्त पाप ने. क. भूर्य शिवाय चार योनिपी विमानना पृषी. काप-भागीमा-वगैरेने ( उत्तग्वैः सगरने पण.) २७ 'भुमविहायोगनिजे फर्मना उदपथी जीवनी गति (पाल)स भने पदना सरसी मसती होय ने जेपर्क स- हापीपद-वगैरे भीरीने. ( अरिं शुभ-सारी विदापम्-भाका- समां-मुली जगामां गति-गमन कलुं-चाबुएन्युरन्पर्य हे.) २८ निर्माण कर्मना उदययी नीरन शरीर ध्यां मोदए त्या नैन बने ते. ए कर्म सुनार सरसुंडे २१ पी-३८ (प्रमादि १० प्रकृति भागनी गा. पामा कांगा.) ३९ देवायुप्प- कर्मना उदययो देवभवमा रगना कारण रूप देव मंन्धि पापुष्पनी मानि थाप ने (बेम देखोने) ४. मनुष्पायुष्य -पूर्ववत् ४५ नियंचायुप्प-पूरिन् भास शिवाय शेडनी पर गति यती नदी एमां मिनाम में होगायो आशश भाषा विद्यापम विशेष. आप परे. : नियंस झोश पोलादा जोमाने मा ममजो माया- मानपी माट नियमन आपाप पुण्य in, अने ना. गौशालाना मीरतामांगे पुराने र मार्ट मा. जापन भारतमा म 1 (१७०) ॥ श्री नवतच विस्तरार्थः॥ ४२ तीर्थंकर-जे कर्मना उदयपी प्रणे भुवनमां पूज्य पणु माप्त याय, चतुर्विध संघ स्थपाय, अने सर्व जीवोनो उन्हार थाय . (जेम ऋषभदेवादिकने) अवतरण-पुण्यनत्वना ४२ भेदमा जे प्रसनु दमक फयु ते उस वगैरे १० प्रकृतियो ( भेट) कई कर ? ते आ गाथामां गणावे. ॥ मूळ गाया १७ मी.।। तस घायर पजत्तं, पत्तेय धिरं सुभं च सुभगं च । सुस्सर आइज्जजसं, तसाइदसगं इमं होइ ॥ १७ ॥ ॥ संस्कृतानुवादः ।। प्रमयादरपर्याप्त, प्रत्येकं स्थिरं शुभं च सुभगं च । सुस्वरादेययशस्त्रसादिदशकमिदं भवति ॥ १७ ।। ॥शब्दार्यः॥ नस-सनामकर्म पत्तेय-प्रत्येक नामकम पायर-यादरनामम पिरं-स्थिर नामक पन-पतिनापकर्म मुभ-शुभ नामकर्म प्रश्न- जेम देशयु-नराय नी मार्थ तेनीगति-आनुपूर्याश्री पुष्पप्रतिगणी रे तम निर्गमायुनी मा तनी मानि-आनुगः क.म गणतरीमा लोधी नथी? उत्तर-में विशुद्ध अध्ययमाय बंधाय पणे भोगयाय तेज पुण्य प्रकृति गणाय भने भविष्ट मध्य. यमाये यंधाय से पाप प्रकृति गणाय में माद शतकादि प्रकरणामां काफ-बापालेषि पसन्था, घिसाहिगुणमुस्त जीयम्म पामीरमपमत्या स्थुक्कडमशिलिट्ठम्म ॥ १ ॥ " यादी आयुप्यकर्म भिन्न हे अने नामकर्मना उनर भेदरूप गति आनु पर्थीको भिन्न छ माद नेना यन्धकारणी पण भिन्न भिन्न अ शुभ रस ॥ पुण्यतालमेदवर्णनम् ॥ च-पटी नसं-परा नामर्म मुभग-सौभाग्य नापकर्म नमाइ-प्रम विगैरे मुस्गर-गुम्नर नापकर्म दसग-10 मेद भाउज-भादप नामकर्म इम-ए प्रमाणे होइ-. गाचार्य:- :-मनाप-दादरनाम-पर्याप्जनाम-पत्यक- नाम-स्थिरनामा-मनाप-सौभाग्यनाम-मुस्वरनामकर्म-भा- ऐपनाम भने पचनार-ए ममाणे प्रस वगैरे १० मातियो मेदो. विस्मरा:-प्रमदशक एटले प्रस नाम फर्म विगैरे. महति ने प्रमदएफ कडेवाय. में भा प्रमाणे- १प्रम- फापना उदयपी जीपने पसपणे ( शाम पापी एक म्यानची पीने स्थाने रानी सक्ति) मात थाय ने पिा- पु भने अग्नि एपे स्थावर मां पण गतिक्रियावाला परन्तु नभीनी गतिक्रिया प्रास-मप भने भनिष्टरगाना कारणपीन. भी पाटे रास्तविकरीत गनित्रम फडेराप पण मन्धि (नामार्म- ना उदपपी) मस न पादर-पर्मना उदपथी जीरने धून घरीर (इन्दिपगो- पर पानके भरीर )मार याप से. भरिएर. पषिकापादि भीरन शारीर इन्दिपगोचर पनपी नो पग भनेक विकार जीतना बर पाडा परेर हिंगोचर पाप मारे पर पनिा. गादिप मगरण सदर गप. : पर्याप्न-जना उपची भीर सपोय पोजिपी पगने परण पाने में. मर-उपना पपशी पान जोर पारीरको सिनेमा एक अगर पार नीग्ने काम यापने) ५शिर-ना उटप्पी नौवने गाना दान-nei भरपोन यिमानी मानि भार-

(१७२) ॥ श्री नवनश्यविस्तरार्थः ॥
६ शुभ-जे कर्मना उदयथी जीवना शरीरनो नामि 3.
परनो भाग परने स्पर्श यता नीति उपनावनार थाय ते.
७ सौभाग्य-जे कर्मना उदयपी कंइ पण उपकार फर्या
विना पण जीव लोकने प्रीति उपनावनार होय ते.
८ सुस्वर-जे कर्मना उदयथी जीवनो कंट-भवान मधुरहोय ते.
९ आदेय-जे कर्मना उदयथी जीवन वचन अयुक्त अने
गांड घेलं होय तो पण लोक तैना पर बहु आदर भाव राखे अने
इश्वरना वचन सर माने ते.
१० यश-जे कर्मना उदयथी अवळां काम करे तो पण लो-
कमां तेनी कीर्तिन गवाय ते.
एप्रमाणे ' ४२ प्रकारे पुण्य उदयमां आवे छे, माटे
पुण्यतावना उदयने आश्रयी ४२ भेद गण्या छे.
॥ इति सृतीयपुण्यतत्ववस्तरार्थः समाप्तः ॥
॥ पुण्यतत्त्वपरिशिष्टम् ।।
आ पुण्यनचना ४२ मेदमांथी नरकादि नार गतिमा कया
फया भेदोय ते कवाय --
? नरकगतिमां-शातावदनीय पंचेन्द्रिय जाति, वैक्रियनाम
कर्म, नैनगनामकर्म, कार्मणनापकर्म, वैक्रिय उपांगनामकर्म, वर्णादिर
१ लायार्थकारने मते मायकायमोहनीय ? हाम्य रति
३ पुरुपयंद५५ पार मोहनीयकमनी प्रकृतिी पण पुण्यमां.
ग्रहण की है.
२ जिनेवगना जम्मकल्याणकादि प्रमंग होग,
३ जी के नारक जीवानां शरीर स्लटिए कृष्णयां
दि अशुभ वर्णचरक पाळा हे तोरण ममत्रष्टिए र शगंगे.
मां अन्नांशे शुभ यमनुष्क. पण .)

. पापनाशीविमेदवर्णनम् ॥ (१७३) परापात, उरएबास, निर्माण, प्रस, पादर, पर्याप्त, पर, अने गुमनापकर्म, ए २० पुन्यभेद नारक जी- बिचगतिमां--मनुष्पत्रिक, देवत्रिक, भने 'आहारक- जिननाम प ९रिना शेप ३३ पुज्यभेद तिपचने होप. नुष्पगतिमां-देवत्रिक, तिपैचर्नु आयुष्य भने 'भा- शेप ३७ पुण्यभेद मनुष्यने होय. दयगतिमा-मनुप्परिक, निर्यगाय, भौदारिफदिक, भारकटिक अने निननाप ए १० बिना शेप ३२ पु. गनिमां होय. केन्द्रिपने-सातादनीय, औदारिकभंग, नैनस, यभंग, वर्णादि ४, अगुरुलघु, परारात, उच्छवास, उधोन, निर्माण, पादर, पर्याप्त, प्रत्येक, स्थिर, शुभ, निर्यगायु ए २२ पुष्पभेद.एकन्दिप जीवाने होप. न्द्रियने-सातादनीप, औदारिकदिक ननस, कार्मण, , भगुरुलधु, पगपात, उरण्याम, ज्योत, निर्माण, ति. बादर, पर्याप्त प्रत्येक, स्थिर, शुभ, यम.ए२२ पुन्यमेद. गन्द्रियने-नीदियरत २० चतुरन्द्रियने- नेन्द्रियन-भानपरिना ४१ पुष्यभेद शेप, फा- ॥इति पुण्यनवपरिशिष्टम ।। १४ पूर्वधर धिपन साधनेज होग भारी पतषीकापने ज होय. पादरपयांजधिराशा वायुशयनी अपेक्षाये, मारपर्याप्त पटरा प्राधीकापनी अपेक्षा.

॥ श्री नातपतिस्तरायः॥
नमो ने प्रगत राग पुन्यांपनु कारण, भने यी धन कुटुंब सत्यादि
गंगागर गगभार गया ने अप्रगन गग पापबंधनु कान्ग
भने धीरे धीरे गग दगाना म्याग करनी ने मोशनु कारण ऐ. १.
ग्ण प्रशम प्रशम्नगगगी अनशनरागना नागरमो भने स्या.
पाद प्रगम राग गोरे गोरे वाभाविक तंग आयोगामir.
गे. अनु.प. चीन ने प्रगानकोध परले भने ।
नां कारणानी शिम करनार उपर क्रोशादि पाय ने ममम
1. मने पानानं प्रनिट करनार उमा क्रोध देश याग ने अप
कागति ल्यादि ने गुम यद्धिप पिणान' मामिन
गीकारणी होय ना निारी पुण्य पापनो पर पिचारतो. ए
मंनि अधिक वर्णन नाणां होय मो श्री दीपिका
गंगापी जागा
hin८ मा भाग पाप भीगने ४२ मा
दग पा. न पा प्रमाणे-
मनिज्ञानावण-मन भने इन्द्रियाशी या
अगिर मान ने मनितान, भने ने मानर्नु भाग्नान करना
मन मनिशाना
' शृममानावागमन भने इदिगोभी पता
मार ने अनजान, Anamifinant
न अनजान, मेरे मन थामना,
imit : TERHIT HAI
TITH THEMix
गली1TB TITr.
indian
gif Im
...............!
"
ग

॥ नस्तापरिसराः॥ (१७७) । अवधिज्ञानावरण-पन भने इन्द्रियोनी सहाय बिना सामान पीपदानुमान ते भवधिज्ञान तेनुं आवरण. ४ मनःपर्यापनानायरण-पन भने इदियोनी सापवि- ना मनपने परिणर्मला पुद्गलोनू (अपवा मंदीपनेन्द्रियना मनोभा. पर्नु वे झान ने मनःपर्याप अपना मनः पर्यवज्ञान तेनु आवरण. ५ केवलज्ञानापरण-पन भने इन्द्रियोनी सहापरिना मनपदार्य माधान मान ने केवलज्ञान नेर्नु भाररण. ६ दानान्तराप- कर्मना उदयपी भार भने मामग्री ए. मां पर दान न दर काय ते. ७लाभान्तराय-कर्मना उदयपी वस्तुनो लापन पडे ते. ८ भोगान्नराय- करना चदपपी भोग्प एटले एफबा- र भोगरा पोग्य वस्तु ( भारादि)न भोगी काप ने. ९ उपभोगान्मराए-कर्मना उदयपी उपभोग एटले पारंगर भोगररापोग्य वस्तु (सी-आभूषण गगरे ) न भोगवी . पाप ने. १० पीनराप-जे फर्मना उदपयो बळीण पराप ते. एमाले ५मानावरण भने पांच अन्तरापपरी१०मेद कापा. पुनः भाउ फर्मना भनुम्मा पलं माना० कर्म पाद पी जे दर्ग- गमतेना ९ मंद पण पापना उदय रूप ने मा ममाणे- ११ पर्शनाल- कना रदपी पधुर देगी साप १२ अपभुदंबा:- ना पली या मिरापनी जी इन्टियोर पदार्पनु माय मान न .ने. १३ अपधिदर्शनाना उदपयी पी पदानो का मापाप बोर न पाप. १४ पेपनाना-ना उसी सालापणे मर

॥ पुण्याचमेदवर्णनमः॥
पदार्थनो घोष न यह शके ते. ( अहिं सर्वत्र ज्ञान एटले विशेष
उपयोग, अने दर्शन एटले मामान्य उपयोग एवो अब जागो.)
१५ निद्रा- फर्मना उदयथी मुले ( एक शब्दमात्रयी)
नागी शमाय नेवी अल्प पण निद्रा आयेते. (पार पत्र)
१६ निद्रानिद्राने कर्मना उदयशी घणीवार पोलो
स्पारे नागे नेशी गादनिद्रा आये ते.
१७ प्रकला-जे कर्मना उदययी वा पेठा अया उभा वर्मा
समान
१८ पगलामचला-जे कर्मना उदयशी नाता पालना
घमारे ते (जेको योडा वगैरेने).
१९. पीणही - फर्मना उदयपी दिवमनु निनों का
ग उयमां न को ते. (भा निदाघालो जीय उपमांने मां मागा
पाणगनी पेठे पाणां फर-दरे-बनारमा मा वस्तुप्रो गोल गरे
फर-चनमां नए वनपशुपोथी युःध पण कर-मागीना देवमठ प.
ण काही माग, इत्यादि मा काग गागनानी पेंटेन करे, कटी
निद्वाराठी जो सरपंचपणी हाय को मां यानिशी गागाभा
गट व होग, प्रने र नीतीने जागृत भापाना पली गई
व मान भाटग हाय).पनि निद्रा आत्मानी दाना
मांगा भारपाटे पाTRY गायनतिर भात्याने मा
मोन अनुभा... भेद दानारगना का.
२. नीमगांग्र-मंना मदीन-जारि-3.
गा-त्यादि जान पाय ने,
मनानासंदीग-ना उदयी जाने
भ्रतमा "
मिया-करना सीना मान प्र.

(१७९) ॥ भी मतपरितापः॥ न अने असत्य ने सत्परूप मागे देरी रिपरीत अशा दे. १२- आगरनी पावरसुहमअप गायानां कनो अर्थ फवाशे ते नाणको) नरकगति- कर्मना उदयपी नारकीप माप्त पाप दे रकानुपूर्वी जे कर्मना उदपपी रम्गनिए नरमता तिक्षेत्र सरफरखं पाप के. रसायुप-वे कर्मना उदयपी नरकनुं आयुप्प माप. थी ३९ अनंतानुपंधि शोध-मान-माया-लोभ-जे उदयी अनल संसार धाप सम्याल रोकाय, भने पाप्न पाप अने माखी नींदगी मुधी रे, नया :- साये आरे एरो होय ते. पी४. अप्रत्याख्यानी झोघ-मान-मापा-लो. पादिकरडे रहेन पण प्रत्यास्पान ( त्याग चि)न. पिरतिचा० रोकार, भने तिवनि पान पाय भने को रहेनारो होप ते, थी ४७ मत्पाण्यानी प्रो-मा-मा०-सो०-जे E सर्व सारश्यापारनो स्याग न पइ भरे. (पण लेश न रोप), सपिरतिनारित्रने रोरे, अने मनुष्पग- पाप भने ४ मास रहेनार होय ते, थी ५१ संचलन फोर-मा०-मा:-सोर-मो. महान्यागी रागी पहात्माभी पण रन्दादि इए अ. नयो पामीने कड़क रुचि अरूचिभाव पारण करनारा भा कपाप चारित्रमा अनिवार-दपन लगाई माटे मंपूर्ण म्यान मारित्र ने रोकनार, अने देवगति मारनार ॥ श्री नातयविस्ताराणः॥ भने १५ दिवग मुधी रहेनार होय छे, ए कमायोनो गुपयरी या प्रमागे-अनंत-अनंत मंगार- अनुरंगी-मांगा (मानन कसा) यालो ते अनंतातु तमा अपरले नगी प्रन्यायान-गगगगाण (स्यागनि) न पर मां ने पाग्यानी. नया प्रगाम्यान पटले राग पाणने आगरण रोनार ने प्रत्यारणानायरण कर नगा गया. पहारे। प्री मन) जालन-जागनामान - नागने गजलन. नया काल-रोद, इष्र्या-गुम्गो. मान-अभिमान- पापा--प्रान-पट, लोभ-णा, अधिमनी इमा. पुनः र क.पापानी ने नापनीर-एफयप इत्यादि मिति फही ते प्यार * সাপ, সয়া খনন্য ইনি বিগ वाटा ( अता प्रमाण पण) होग. ए. कगार फाग भने कसापनी मागेन नाग मा कापने उम्पा कापामा काम हाती पीनानांकन । नोटाशी माया काकपा नोकता). तेन नाम नया माप्रमाणे- हाम-मंना उपगी जीने हा प्रपा य प्रा ने. .३ नाना उदासीन पिप गुणपती. ४ोर-ना गीभीनदीमा .. आत्रि-- करना पीना afrat . R-. - यात्रा निकाय TV frrrrrr.

॥ पापवावयशीतिमेदवर्णनम् ॥ (१८१ ५८ पुरुपवेद-जे फर्मना उदययी जीवने स्त्रीसंगमनो अ- भिलाप उपजे ते. ५९ स्त्रीवेदने फर्मना उदयपी पुरुषसंगमनो अभिलाप पाय ते. ६० नपुंसकवेद-जे फर्मना उदयपी स्त्री अने पुरुष यमे- ना संगमनो अभिन्नाप याय ते. ए ९ नोकपाय कया. ६१ तिचगति-जे फर्मनाउदपथी तिर्पचपशु मान याय ते. ६२ तिर्यंचानुपूर्वी- फर्मना उदयपी वक्रगतिए नि- पंचमा जना जीवने वसनिक्षेत्र तरफ. परj थाप ते. अहि तिर्यचनीवने तियरपणु इए नयी माटे तिर्यंचनी गति भने आनुपूर्वी पापरूष गणाप, भने विर्यचप मान यया पाद तिपैचनीरो आयुप्प दीर्य-यु रोप तो इष्ट माने है माटे तिर्य पर्नु भापुप्प पुन्परूप है. अवतरण-पूर्वगाथामां पापापना ( ८२ मांधी) ६२. द गणान्या अने रे मा गापामां पाकी रहेला २० भेद गणारे ॥ मूब गाया १९ मी.॥ गवितिचउ जाईयो, कुखगइ उपचाय हुंति पावरस पसत्यं वनचउ, अपडमसंघयणसंठाणा ॥१९॥ ॥ संतानुरादः ॥ काटिनिचतुनियः, फुणगतिम्मघाती भान्ति पापस्य । मशतं पर्णपनुप-मममममहननसंस्थानानि ॥१॥ सम्झार्यः -एन्दिप नि-श्रीन्दिप चा-परिन्दिप (१८२) ॥ पुण्यतत्वमेदवर्णनम् ॥ নাম- না সানিমী रस-ने सर्ग) डरागड-अशुभविहायोगति अपठम-रहेला सिपापनां पर ৰা-খান নাম रांचयण-संघयण (हाटना स धान यंधारण.) पारम्ग-पापापना ( भेद) संतागा-स्थान (मागाठो अपमयं-अशुभ आर) गमर-वर्ण गनुक (वर्ण-गर- गाथा:-पकेन्दिय नाति-दीन्दियनाति-प्रीन्द्रियनाति-भने নষিালি ! না নানি-সমৰিাগালি-গাশ- नामम-अशुभवर्णादि नार-प्रने दला मिपापा पार गंपण भने पांग मस्थान ए गां(क्त सहित ८०) भेद पारनपना. विस्ताः-पातलना ८२ मेदमांधी ६२ भेद कोशापा भने २० भेट वाको ग्यारेने पा प्रमाणे- ६३ केन्द्रिय जाति-- कर्मना उदपथी औरने एन्दि पाणं मान गाय ने (महिपादिगने मात्र पन्द्रियन पाल थाप) १४ वीन्द्रियानि मना उदयपी जीन में इन्द्रि या। प-ने ग्मना ) वात याय ने. प्रीन्द्रियजाति- मना उत्पी मीने श्रीमा पj (मन-गमनाने प्राण ) पान पाप नं. १. भगिन्टिगजानि-ना ती मीनिं गा ििदन (पन-गन-प्राण- ग ) II AT . १. वयांगान-नाली दम मावी गार वार.. :: - नाम: " ॥ पापनाचाशीविमेदवर्णनम् ॥ (१८३) डजीभी-चोरदांत यगेरे अवयवोथी पोतेन पीहा पामे ते. ६९ अशुभवर्णजे कर्मना उदययी जीवना शरीरनो ली- लो भने फालो वर्ण होय ते (जेप मयूर-पोपट भने फागने ) ७० अशुभगंध-जे फर्मना उदययी जीवन शरीर दुर्गधवा- लं होय ते जेम के लसण टुंगळी विगैरे. ७१ अशुभरस-जे फर्मना उदपथी जीवन शरीर तीखा अने फहवा रसवाळु होय ते (जेमके मरयां फारेलांने.) ७२ अशुभस्पर्श-जे कर्मना उदयथी जीवन शरीर शीत -कर्कश-रस-अने गुरुसवाल होय [जेमके जळ-सागनां पान -नी अने पारो वगैरे जीवने.) ७३ अपभनाराचसंघयण-जे फर्मना उदययी जीवने ऋषभनाराच संययण माप्त थाप ते (आ संघयण पूर्वे कया ममा- णे वनक्र. ना० सरगं होय पण मात्र खीलीन होय. पुनः केट- लाएक आचार्य अहिं वजनारावसंघयण कई ले के जे पाटा र- हिन पण सीली अने मर्कटवंघ सहित होय छे एम श्री 'दव्यलो- करकाशमां' या है. ७४ नाराच संघयण-जे कर्मना उदययी हाटकांना सां- धा मात्र पटबंधवाळा हाय ने. ७६ अर्धनाराचसंघयण-जे कर्मना उदययी हाडकांना सांधा एक वाज़ मटबंध अने चीनी या ग्वीलीवाला होय ते. ७६ कीलिकासंघयण-जे कर्मना उदयथी हाइकांना सांधा फक्त गीलोयीज र धला होय ने ७७ मेवान (छेदस्पृट) संघयण-जे कर्मना उदयपी हा. कांना ये डा उसलमा रहेला मुगलनी पेठे स्पर्गसंबन्धकाळा होय ने. अहिं एक हाइकानो वेडो खोभगवाळो ( उखलबत् म्हे-

(१८४) ॥ श्री नवनाविस्तरार्थः ॥
ज उंहो) होय छे. तेमां वीनो मेडो मुशलनी पेठे पेठेलो और
के.) पपांचे संघयण प्रशुम पाप रूप से.
७८न्यग्रोध संस्थान-जे फर्मना उदयथी जीवना शरीरनो ना-
भिधी उपलो भाग लक्षणयुक्त होय अने नाभियी नीचेनो माग
लक्षण रहित होय ने. ( न्यग्रोध एटले यड सर आ संस्थान है,
७९मादि-जे कर्मना उदययी जीवन शरीर नाभिधी नीवर
भागमां शुभ लक्षणवाल होय अने नाभियी उपरतुं अपलागा
होय ते. ( आ संस्थानने केटलाफ आचार्य मानी-शामली र
गरसं पण को ले.)
८० यामन-जे कर्मना उदयपी जीतनां मानक-दोरहार
भने पगए चार अंग मुलक्षण युक्त होप अने शेर सर्व अश्या
अपलसागवायां होपते.
८१ कुल्ज- कर्मना उदयथी शरीरना मस्तक---
-अने पग ए पार अवयव अपलक्षण वाला होय भने शेर भाग
मुलक्षण होय दे. ए पांच अYम संस्थान को.
ए प्रमाणे पुन्यतचनी ४० प्रति भने पार कर्मनी ८२५
कनिमां ५ शानावनी-दर्शनानी- यंदनीयनी-गोपनी
- आपनी-मिथ्यान्न भने २५ कपाय २६ मोानीपनी-
• अन्तगयनी-भने र वर्णतुणवे वार ने एलार गगा।
६७ भाति नार्मनी नाणी.
अताण-पापा ममा पार ने 1-
वगैरे. मंद क.पा दया गाय
॥ मृट गाशा.पी.॥
थारर मुहम अपन, साहारण मभिरममुभदुभगागि
दुम्मरणाहज जम, थायरदमग विवसत्यं ॥२०॥

॥ श्रीनवनावरिस्तरार्थः ॥ (१८५ क.
॥ स्थावरदशकनो थर्थः॥
१ स्थायर- कर्मना उदयपी जीरने स्थाररपणुंमार
टाट तरको इत्यादि मुखदुःख हिनाहितनुं गमेनेबु कारण पडे
पण जे एसयी वीजे स्थानके जइ के नही तेरा पृथ्वी आदि
प हम बादर एकेन्द्रियोने होय, तेउफाय भने वायुकाप
गनिस्वभावाला होगायी गति पर है. पण ते मंशा पूर्व
२ माम- फर्भना उदयपी जीवने मध्यपणुं मा
असंख्य वा अनन्त जीवो मल्या सतां पण से चर्मच
थाय नही अमंस्य जीवोना असंख्य गरीरीया अनन्त
अमरूप शरीरो एकटा यया उता पण देखाय नही कारण
ज लोकमां प्रस नाडीनी अंदर अथवा यहार एवो एफ
कांनादेश नयी के ज्यां ते महम जीग न होय मूक्ष्म
दयवाला पृथ्व्यादि पांच रे. तमां बनस्पति ते मूक्ष्म
जाणवी चादर पृथ्व्यादि पण एक ये पारन् असंन्य
वर यता नयी उनां पण तेने मूक्ष्पनाम कर्योदय नर्य
. अपर्याप्त जे फर्मना उदयपी नीव स्वपो
पूर्ण कर्या विनान मरण पाम भोके थाहार-शरीर
पर्याप्निभो सो तमाम जीवो पूर्ण फरें छतां पण
(एन्दियदीदिय त्रीद्रिय-चनृरिन्द्रिय ममंनिपं-
मिनेन्द्रिपद) पोनपानानी पर्याप्तिने पूरी करी
र्याप्नाना सन्धि करण भेदो जेनो विचार पूर्व
निविगार करेल है. परन्तु भी लन्धि अपर्या
४ साधारण- कर्मना उदयपी
जीसो रहे हैं. भने नेभीनी उत्सवाम निःया

(१८५ स.)
॥ श्रीनवनापविस्तरायः॥
अहवायो -
गेरे किया ममानरोते गाय ते कर्मनो उदय प्रत्येक बना
पनिने सागरणग्नसतिनीयोने हाप ते साधारण सूक्ष्म का
२५ मरे मैद छे.साधारण-निगोद-अनन्त काय-ए सत्र एकार्यक
साधारण । निगोद ) एटले अनन्त जीवोनुं पक शरीरली अ
ग्य निगोदो एक गोठामा होय.अने तेगा प्रसंग्ग्य गोळामो
दगन लोकमाई देखाती कन्द जाति विगेरे पादर निगो
( अननकायो) छे.
५ मस्थिर-जे कर्मना उदषयी जीना शरीरना श्रीमय
मडी विगरे अवयवोमा अस्थिर पणुं प्राप्त पाय
६ अशुभ-जे कर्मना उपययी नाभिनी निनो शरीग्ने
भाग भशम काय के पग विगैरे योनाने
नि याय है. गुरु आदिना चरण या रणनी रज से मक नी
प्रेमयी गर्ने छ ने गुरु आदि प्रगना यहुमान रिंगरेपी ऐ.
उमंग- कर्मना उदयशी मागम श्रीनाने बहालो माग
न नीकर भगवान ने मारकर्मानीने विय लागता नगी -
मां ने जोगना पाप.मनो उदय नागयो,
८ दुःपर- कर्मना उदयगी नीनो मा भविप !
मागं मर गन्दादिमाकोर कांग.
• अनादेशमनारयणी नीतिकारी writ
বা খান সু পায় না? সীর মনীয়গা নামাজ
छ प्रभाव पाटोत्रीगने का मार्ग पाना TM
बहानी माग न
१. मानाने ना मापी गारंग कार in
पdिi.

-- , . ॥ पापतनपरिशिष्टम.॥ (१८५) ॥ संस्कृतानुवादः॥ पायरसभमापर्याप्तं साधारणमस्थिरमशुभदुभाग्ये । रानादेयायशः, स्थावरदशकं विपर्ययार्यम् ।। २० ॥ ॥ शन्दायः॥ गवर-स्पायर नामकर्म. दुस्सर-दुःस्वर नापकर्म- मुहम-मम नामकर्म अगाइग्ज-अनादेय'नामकर्म भाग्न-अपर्याप्त नामर्म अनम-अपयश नायकमः माहारण-मापारण नामकर्म पावरदसगं-स्यापर विगैरे भपिरं-मस्पिर नाममा म-अम नापकर्म. विवग्नध्य-विपरीत अर्थवा मनोनि-दुर्भाग्य नामक गाचार्य:-स्पार नाम, नामनाम०. अपर्याप्तनापर, साधारणनाम०. अस्थिरनामा, अशुभनाम०, दुर्भाग्यना२०. स्व. रनामा, अनादेपनाम०, अने गपपरनाम, ए स्थाररदराक को राप भने ते (असदकपी) विपरीत अराई, ....विस्तराध:-र स्पारर विगैरे १० कर्मना मदायने स्था. परदा वाया आरे , स्पारपंचर स्पारक इत्यादि व होय तो स्पारर रिगैरे (मपथी) पांच भने ६ रिगर ग- व, तिमो को गो गणरापाटे ९ दराक इत्यादि संडा- रे, तेपी अनुक्रमे तेरलीन संपाराठीमतिमी प्राण करा र २० कर्मना भर्प पू गापामांगपो है, ॥पापतत्त्वपरिशिष्टम् ॥ पार गति भने पांप दिपमाळा नीरोग या कटनी पारमारियो (नो वदप) रोप देगर गतिमा -1, KAREATRArterNG - "श्री नवतरबाविस्तरार्यः॥ नरकत्रिक नपुंसकयेद-तिर्यंचगति-तिययानुपूर्वी-एकेन्द्रियादि भावि-५ संघयण अशुभ, ५ अशुभ संस्थान, अनुमविहायो- एसर भने नीगोत्र ए२७पाप माति विना शेप५५मति बने भो स्त्यानपित्रिक वजे तो ५२ पाप प्रकृतिमोहोय. नरकगतिमा ५८-स्थावर-सूक्ष्म-अपर्याप्त-साधारण- मशुमसंपयग-४ अशुमसंस्थान-पकेन्द्रियादि ४ जाति-पुरुषा श्रीपेद-तिर्यंचवि-भने सियचानुपूर्वी ए २१ विना शेष पाप प्रकृतिभोनो उदय होय अथवा स्त्यानपित्रिकनो उदप गणीए वो ५८नो उदय होय, मनुष्यगतिमा ७.--रयावर-मूल्य-साधारण-एकेन्द्रि ४ जाति-नियंचगति-तिर्यंचानुपूर्वी-भने नरकनिक ए १२ पाप शेप ७० पाप प्रतिमो उदयमा होप. तिर्यंचगतिमा ७९-नरकषिक विनाशेप७९ पाप मतिभो एकेन्द्रियमा ६३-दुःस्वर-नरकत्रिक-पुरुषरेद-शोरोद यीन्द्रियः दिय-चरिन्दिप-अशुभविडायोगति-4 अशुभगंधयण-ग रिनानां अशुभमपान ए १९ विना शेष १३ पाप मातिभोगे मीन्द्रिपमा १३–एकन्द्रिययत्, परन्तु दीदिपने स्याने एकन्दिप विना" एप कहे. प्रीन्द्रियमा ६३-एकेन्दिपत, परन्तु प्रीटियने स्थाने परन्द्रिय दिना" करा. चतुरिदिपमा ६३-एकदिपाव. परन्तु परिन्द्रिय स्थाने " एन्दिप रिना " पं. पनदिपमा ७०-पदियादि ४ अरमनाति, गरम, म पारग-मने स्पावर ९७ पानतिमी पिना र ७५ पाना विमो पदपमां बोय. ॥इति पापतत्त्वपरिशिष्टम् ॥

(१८७) पारतवारिशिष्टर ॥ ॥ छाभवतत्त्वम् । अवतरण-मा गापामा सामान्यपी आथववावना ४२ मे- दगणावे छे. ॥ मूळगापा २१ मी.॥ इन्दियकसायअव्वय-जोगा पंच चउ पंच तिन्नि कमा किरिया पणवीसं-इमा उ ता अणुकमसो ॥२१॥ ॥ संस्कृतानुवादः॥ इन्द्रियापापामतयोगाः पश्च चत्वारि पक्ष प्रोणि कमात् । निया: पंचविंशतिः, इमास्तु ता अनुक्रमशः ॥ २१ ॥ ॥शदायः॥ इंदिअनन्दिपो. फमा अनुक्रमे कसाप-कपाय. किरियामो-क्रियामो अब्दप--अना पणवोस-पची जोगायोग इमा-भा (भाग कईवादी) पंच-पांच उ-पो (अपका पादपूर्व) चउ-चार सामो-वे क्रिपामो तिमि-प्रग. अगुस्तमसो अनुमाने गापार्थ:-मनुमने ५ इन्दिप-४ कपाप-अनव । यो- ग-मने २२ मिया के क्रियामो अनुमने मा ममाणे . ( एरी ४२ मेद भाभवापना सामान्यपी फमा.) विस्तरापा--पूर्वे कईला पुन्य-शुमार्म वया पार- .

-- श्री नवनचरिस्तरार्यः॥ फर्मनु जेनाडे आवई थाय ते आश्रय कहेवाय. हो ते भूभा- फर्मर्नु आगमन शायो याय छे, ते दर्शवाय थे. इन्द्रियनुं वर्णन माणसंबंधिगाथाना विवंचनमां करलं छे, अने हिं नो ते इन्द्रियोथी कर्मर्नु आगमन केवी रीत याय ते कवाय शीव-उष्ण-स्निग्ध-रुक्ष-मृदु-कश-लघु अनै गुरु ५ = ४ स्पर्य स्पर्शेन्द्रियनो विपय . तेमा जे जे स्पर्श पोताने अनु ळ हाय ते ते स्पर्शबाळा पदार्योनी प्राप्तिथी रानी ( रागी) या अने प्रतिकूळ स्पशेवाला पदार्योनी प्राप्तिथी नारान (दपाल याय ए प्रमाणे ज्यारे स्पर्शन्दियना विषयोमा राग-द्वेषपणे आ. वर्ननो होय त्यारे कर्मन जे आवयं थाय ते स्पर्शीन्द्रप सौ आश्व गणाय ... आम्ल (पाटो)- मधुर-कपाल (तूरो)-तित एटसे (तीर -भने कटु (कहा] ए पांच रस रसनेन्द्रियनो विषय छे. त्यां- नुकूळ रसवाया पदार्थोपर रागवाला अने प्रतिकूळ रसवाला पद पर देशवाळा यवासी कर्मन जे आपj थाय ते रसनेन्द्रिपान गगाय, मुगंध अने दुर्गय एघ्राणेन्द्रियनो विषय, त्यां सुगंधी पदार देल फुलेट अतर वगैरे पामीने रागालो मने विष्टादि दुर्गा पदार्य पापीने आत्मासाठी यायी कर्मनु ने आगं पाय मान्द्रिपाभव गगाय रन (लाल)-पीन (पीटी)- ( पोटो)-पीलीभ पाटी ए पांच वर्ग ( प नया आकार) र पशु इन्द्रिनीति पपरे,न्यांमनोहर रंगाने साकारसाठा पदार्या पररागमा अपनार रंग का ने भार पाया पदार्थोपर टेर मात्र गाणी नु मात्र पार ते पारिदियालय गगाय, पाटे २ नटर- ॥ सामान ॥ (१८९) ल-तमासा जोपापी फर्मबंध याय है. सचित गह-अविच पन्द-भने मिय शब्द ए प्रण प्रकारनो चन्द भोत्रेन्द्रिपनो विषय से त्यां जीवनु गान तान वगैरे सवित छन्द फोनोग्राफ वगैरेना भान अचित्त शब्द अने मृदंगा दिकना सन्द ते जीवभपन मिथित होनापी मिमान्द कवाय, ए णे मकारना मनोहर सन्दो उपर राग अने अमनोहर शन्दो उपर है- पभाव यवायी कर्मन जे आगमन याय ते श्रोत्रेन्द्रियाव गणाय ए प्रमाणे ५ इन्दिपोना २३ रिपयो प्रशस्तभाष सेवावा होय तो पुन्य(शुमार)भने भमरास्तभाष सेनाता होय नो पाप (अशुभा- भोप है. म के देवगुरुने पर्यफरी रानी पतां देवगुरुना चर- पामतनु पान फरतां, मगराननु रूप-मतिमा- आंगी वगैरे जोइने रानी यतां अने भगवानना गुणग्राम-स्तवन स्वाध्यापादि सामग्री रानी यता अनुम्मै पनि इन्द्रियोद्वारा शुभाधव याप ते मस्त मात्र फईबाप, अने सी त्रादिकने प्रेमयो स्पर्श करतां देहपुष्टिने माई मनोहर रसरती ( भोजन ) जमतां इत्यादि रीते अप्रशस्त मात्र पांच इन्द्रियोना विषय संस्नयी अनुक्रमें पांच इन्द्रियौवारा पार-भगभार्थव थाय. ए पांच इन्दिपना अनुकूळ अने मतिळ विपंपो माप्त यतां विचार कर के हे मान्या ! मा सर्व पदलनो स्वभाव के तो रहारे एमां रानी पापी भयंका नाराज पापी भुं लाम इत्यादिमा- रनापूर्वक नो रानी पण न याप अने नारान पणं न याय तो है जीवने पांच इन्द्रियो संबंधि कर्मनु औरई याय नहिं पण कर्मन रोकोगन पाय. ॥ ४ कपाय ॥ मोर-मान-मापा ने लोभ ए चार कपापडे.लांक्रोपए : ..

॥ श्री नसतविज ॥ गुम्मो-नेद-अने उर्षा, मान एटले मद अथवा अहंकार अया भिमान, माया एटले कपट, अने लोभ एटले तृप्णा अपवा अधिक इच्छा. ए चार कपायमां-क्रोध अने मान देष कडेवाय , म माया नया लोभ गगमा गणाय छ, पुनः केटलाफ भाचार्य के कोयनेनामांगणी गेग रणनं गगमां गणे छे, अहि नार कपाप प्रा कर्या छे, तो पण अनतानुयधि-अप्रत्याग्यानी-प्रत्याख्या- भने मज्यलन एनान दोकना मेद होगयी सपाय गया एक अनंतानुची वर मेट पण बनातीय १.४ भेटवाळा वा- ६४ कलाय पण गगाय प्रमाणे पानी कोर-१६ प्रकार पान-१३ मकानो माया-प्रने १६ पकाना लाभ याय, ने- १६ प्रकारको क्रोध नीने प्रमाणे गणयो, ? भने , अन . काय अनं. प्रन्या - क्रोध २ अप. अनं , प्रा. प्रन्या कोश ३ मन्या. अनं० कोश १पल्या - पन्या कोर ४१० भन , कोष मंत्र न्या. कोर ५ अनं . अब क्रोध मंच कोर ३ अन . अ. क्रोध ७ प्रत्या . अर . कोष १०.या . गंग कोर ८ संग . अ. क्रोध १५ मग मात्र , कार में अनंतानुर्वरि कोय पोताना सम्पाटो । नन ) हाय मन० अन कोर पाप.जे अनंतानु. क्रोध अप्रग्या: पाम' (ar.मंद) य ने अर० अनं० झोर कशाप, प्र. प्रत्या (वारं मंद) होय ते प्रत्या.अनार मंचहन मरमी (अपरदका इत्यादि मंदनी भयं सागि . " भन सरकार .

॥ मायवतचे कपायवर्णनम् ॥ चारचो. ए प्रमाणे जेम मोघ १६ प्रकारको कयो तेम मान माया सने लोभना १६-१६ प्रकार पण नाणी लेवा. ए सर्व ६४ मेद ने कपापमा अंवर्गव प्राण फरवा. प पार पाय प्रशस्त मात्र वनवा होयतो गुभाव, अमन- स्तमा वर्तता होय तो अमायन. अने न वर्तता होय सो संवर पाप है. जेमके देव-गुरु चर्विध संघ-अने शासननो विध्वंसफरनार- पर क्रोध पाय अयवा उ.मागे चारता शिप्यने सन्मार्ग चलायचा पार्ट फोप करो पडे ते प्रास्तकोष भने पोताना कुटुंब वगैरेने भने संसारक सापनीने विध्वंस फरनार पर मोच याप ते अप्रशस्त , अहि पोताना पुगदिकने भविष्यमा सारो समार निमाव. मार थाप एवी हार शिक्षण मापयामां अशुमायष जाणवां, अने को वोध यायती आमंमारजाळयी एटे पवा क्षयिदुधी से धर्ममार्गनुं शिक्षण सापयामाटे तारना नादिमां कोष हरवो परे ते शुभाष जायो, मज मंमारायागी गुरुमहा. राज पण जो पोतानी चाकरी करायाना हेतुथी यिने संसारमायो सटपट करी का तो पोताने माटे अशुमा ऐ,अने प्रपंच करोनिकटनार मामार्थी भद्रक शिप्पने शुभा. मत्र . माटे कोरपन कषाय जो स्वार्यवृदिए पाय तो अप्रशस्तपाय गणाय भने भारमधर्मनी उन्नतिमाटे अपषा शासननी उप्रति मारे थाय तो प्रशस्तकषाय गणाप, पण जो संसार उन्नतिन लक्ष्यन्दुि होप अपचा स्वार्यपरायणता होपतो असुभाष ज जागवा. पुन. सा चाटु प्रकरणमा वस्तुस्थिति दशांची ऐ. माटेकोर ५ एम म शानदु फे प्रशस्त पापमो प्रयत्न करतो. कारण मोक्षमार्ग तो प्रशस्त वा सशस्त कषाय राळवापी, परन्तु संसारमा जोयोने में अम कषाय पी रमो , तेमांपो दूर पया मारे तया अमुश, गुणस्थाननी हदे न पदांच्या हाय स्पां. मुधी प्रशम्पनी जरूर है, अने स्यारवाद लेपन राख्यान मायापि रायशर्नु होय .

(११) ॥ नापरिसरार्थः॥
कोर कवाय. अया मार कर हत्यादि विचार म
मान भने पोताना देव गुरु धमनी श्रेष्ठतान ने मान भारतका
स्म मान. मंमारनी धिमाटे (एव्य-कुवादिफनी वृद्धिमार)
पंच रचना ने अरमाया भने अनेक उपाय करना ना
गंसारमा रोकी गनी नेमांगी छटी मंमार न्याग करावा
प्रपंच रया पर ने इत्याटि पोसामिमुगीजे पर सवार
प्रगतमाया, नया धन उदय वगैरे अधिक प्रतिक मानी -
ने अप्रमोम अने बान-दर्शन-नारियादि घमंमार ने पशि और
कोम ने प्रग लामा मागे मान या प्रशस्त मात्र में
मागं तरफ दृष्टि गगो विग्या, नतिर पा विगारमा गोत्र :
मारपद्धनी मंग पानी
॥ ५.थत्रत ।।
पादना योगपी नीगांना दट्य नागना विनाश
अपन जीटिंमा कपी ने 'पागातित नामनु पंन्दु भात
[नोरातां चाटतां मां मना पाटिदरेकरिया करार
दर जीवनी [ मुत्पनी हिंमा यती नयी हिंगा यार , परत
जीगने सपाटी परलं पातानी मानि माटे मारवानी .
यंगमा याव्या हाय तो नहा नोमा गा
पग्न पायापां दयाग्गिाम बनतो होय भने ने दयानि
जयणादिक यनंकमा जीवरिमा यानी उस पर
नेर छतां पण मांशामिपी रियामा जागिर -
पाप तु हिमाम फर नवापी हिंमाग मरिमा'
भाग,
मान-अध्यानमा नितान, मगर
नावमा प्रामपm हिन"
rrriageमिसनमा furint ot
ifrritorfornt.
Print.

॥ मापन मानम ॥ धिने अंने अपरा परना अहित माटे के सरप भपरा असम्य न ते पनेनपावाद नाने पीतुं भवन, (रि अनिय ने अहित वचन बने पार. मारे पारने पोर कवो तपा शिकारीर पूजां देसलां मृगादिफन को ते पण पाबाद ) कारण स्वार्यने भी मंसारमा सत्व पोलतां पग अशुभाथप दे, अदत्त-कोर नहिं मारेली पीमर्नु आदान-प्राण करते अदत्तादान कोवाप एमाले रस्तुना पानि नहिं आली वस्तु स्वामिमदत्त गणाय जी रानी सुधीपी नरिमारंग पस्त जीर. अदत्त. गुरुर भागा न आली वस्तु गुरुदत्त भने सीपार निए- परेली पन्नु नीकर प्रदत्त गगाय एसांनी कंपग पम्नुनु प्राण र ने मदनादान गगार निश फरेन बस्तुने अंगीकार करती बिना पूरा लेउ, राज्य वगैरेना कापदापी दि वर्तन:करबु इस्लादिस अदनादान गजाय , अग्राम-पटने अनाचारनु पर्गा-सरन फर ने अमचर्य ना. में पोधु अवर ,ने १८ प्रकार है, वैकिप (देशी) भने औदा. रिक (मानुपी-भने निर्दची) ए माग्नी सी साप पन वचन भने फापारडे अनय क-करार-मने अनुमोदई प प्रण भोग भने फरणपूर्वक २xx३१४८ द पाय तया पन धान्य सोनुं पुं क्षेत्र वस्तु वासन दिपद (दामदा. सी] भने चनृपद ( गाय भैम पद हापी रगैरे) ९ म. फारनी वस्नुभोनो जे संग्राते ९ मारनो परिग्रा काप ने परि- प्रर: उपर वे ममत्वमार ने परित्रा नाने पांच, मत्रत वापर पांव प्रकारना.अवनयी गमागम कनु आरजु थाप में, एमां पण प्र. उस्लामालमा मृभागृभ कमनी आदिए विचारलो, पिके पन पानगदि संमारक वतृभी पर मपत्र मारपी अभायर

॥ नानाविस्मरायः॥
अने पाटी-पुस्तम-वगैरे ज्ञानदर्शन चारित्रनां उपकरणो उगरपानी-
एग ममत्वभार ते गुमाश्रर भने अममत्वमा संपर यादि
अदीपिकामांयी नाणपो. बली हिंसानी पापतमा पण शासनग्रो.
ही गय धर्म यगेरेने उपदा करनारनो निधाये ( विष्णुरुमार न.
मुनीनो नाश कर्यो तेम) विनाश करवो पड़े तो भुभाया भने पो.
ने नहतर करनार वगैरेनो स्वार्थ पुद्धिए विनाश करतो पो प्रभु
श्रा गणाय इत्यादि गुल्मपुद्धिए विचार,
॥३ योग ।
मनः पर्याप्ति नामकर्मना उदयणी कायपोगरे मनोयोगा।
गणाला पनपणे परिणमावी पालंधीने रिसन करतानो मा
पार ने मनोयोग, नेना मस्य-अमप-मिश्र-प्रने गवार
प प्रमाणे पार प्रकार से मां सत्ने मन भने प्रमन्ने प्रमा
गिना ने मपमनायोग मने प्रगत भने प्रमन्ने मातिा
अगम्यममांगोग नया मिश्रणे निताने मिश्रमनोयोग भने ।
मन्य पण नहि भने प्रात्याग नहिं एवं विताने पर
एट लाा, तु ना, इत्यादि प्रशासन-RIEite:
गर. वगरे मात्र गिता पहारमनोयोग !
गानाशी नागया 'हिंमत ने मपं एटाने tamil
नने मानितातो पस नाग). मन मारता मन
जो नगनमा गगगाणे पता होयतां शुमान, भने भारत
ম মনাশ মা গঙ্গা,
टम
PITxi
BिRAAT RELink
ITRE ARE THE ariet

॥ भारत योगवनम् ॥
भाषापर्याप्तिनापकर्मना उदयपी कापयोगबरे भाषापोग्य वर्गणा
प्राण करी मापापणे परिणपाती अपलंगीने विसर्जन करवानो जे
प्पागर ने पवनयोगपण उपर मुगर चार प्रकारनोगे, परन्तु
"निन्नवयुं" पन्दने पदले "मोनयु' अपना "क" एटलो
सफारत माण. एचार मकारना मस्तवचनयोगयी शुभाव
भने भान रचनयोगे अशुभाश्रय याय,
भोदारिफादि कायपोग फार हैं. ते आ प्रमाणे-भोदा..
रीद्वारा नीरोनो जे पागर ते भोदारिक फाप योग शरीरपर्या-
लि समाप्त यया र संर्ण भरमुधी चालु रहे ऐ, पण ते संबंधि
भाधर रंगार अनk सुपीम होय रे, कारणी. प्रण योगपां
पी कोइपण एक योग मन्नर्मु- थी वधु वखत टको एक नरिं पण
पराधि .पपा करे ते भाग पांगा नया तैनमफार्मग .
रीरमति भौदा शरीरनो जे व्यापार ते औदारिकमिय का.
पपोग मानरे उत्तम पपा बाद पीना मापपी शरीरपर्याप्तो
पाय त्वां मुपी रोप. अने परहने मनपार वमो पीने से अ.
ने मारे मयं रोप त्यां मना औदा. पिश्रयोग सबने
पाथरन रोप-शेर जीना औदा. पिथपोगमां गम भने भ.
गम भायर रोप. नया रे शरीरसागले आमानो पार ने
पंमिपकापयोग परेशरोसपानि पपा पद सर्ग भर मु
पीरोप भने उत्तरमा देदरक. त्यां मुधी होप, तपा मटर
पिनी असार नेनसांग मति प. शरीरनों के पाता
भने टचर रिपनी मसार औदार गरीर मलिक शरीर
सागर ने पम्पिमिधापयोग या भाकरीरको रस
पार ने भाहाररकापयोग मने भीदा शरीर मलि मा
रनोवेमार ने भामिप्रापयोग पाप. ए
मियरोग उपरानोपारंमती पसतं मने हारपती

।। श्री नवतचं विस्तरार्थः॥ अन्तर्मु० सुधी होय. तेमन आहा० योग पण आहा शरीरपर्या- प्नि पूर्ण थया बाद अन्न, मुधीन होय. तया जीवने परमवमा वफ्रगतिए जतां १-२-३ समय मुधी अने थी सर्वशने समुह यात वखने त्रीजे-चोथे-ने ५ मे समये तैमसफार्मण काययोग होय, ए सिवायना बीजा वखतमां सर्वथा न होय तेम नहिं पण गौणभावे होवायी एनी मुख्यता न गणाय. ए साते काययोगयी जीव शुभाशुभ आश्रव प्राप्त करे छ. एमांनो कोइपण योग जप- न्यथी ? समय रद्या वाद पीजे समये पीजो योग प्रवते जेमके पनोयोग यदलाइने वचनयोग प्रवर्ते छे. अने वधुमां वधु अन्तर्मु. सुधी १ योग रही शके छे माटे एक योग संबन्धि आश्व पण ज. धन्यथी १ समय अने उत्कृष्टधी अनर्मु. सुधी होय, ए प्रमाणे इन्द्रियादि १७ भेदे असंयम पण गणाय छे, इसे शेष २५ क्रियाओनां नाम आगळनी गायाभोमां दर्शापाय छे. अवतरण-पूर्व गायामा जे २५ क्रियाभो आप्रवतात. मां गणावी ते क्रिया कइ कइ ? ते गणारे में, ॥ मूळगाया २२ मी. ॥ काइय अहिगरणिया, पाउसिया परितावणी किरिया पाणाइवायारभिप, परिग्गहिया मायवत्तीया ॥२२॥ । मस्कतानुवादः॥ कायिक्यधिकरणिकी, प्रादेपिकी पारितापनिकी क्रिया | मागानिगतिश्यामिकी, पारिप्रहिकी मायामत्यपिकी ॥२२ ॥ आप मिपावनम् ॥ (१९७) ॥ पदार्थः॥ पिकी क्रिया किरिया-क्रिया. या-अधिकाणिकी पागाइवाय-मागातिपातिकी क्रिया. किया भाषिकी रिपा. भारंभिय-भारंभिकी क्रिया. -पारितापनिको परिगरिया-पारिदिकी क्रिया. झिया मापरतीय-मायाप्रत्सयिकी क्रिय ग:-कापिकी, अधिकारपि.की, यादपिकी, पारिवार- गातिरातिकी, भारंभिकी, पारिदिकी, अने पापा. मिरा (एशिया भागापामां कही छे.) सरापः-जे व्यापारपड आत्मा भृभानुभकर्म माप्त क. पार नामर्नु झिया कचाप तेमा आन्मानो व्यापार क. व पणे दोष तो भसापरापिकी क्रिपा, अने सकपाप सो (संपराय पटले कपाय ए भयंपी) सांपरायिकी वाय. त्यां असांपरा किया एक ईपर्यापधिकी नामे सापरा. क्रिया २४ प्रकारनी . ए प्रमाणे सर्वप- मियाभोनु स्वरूप कहवाय. 'कापिकी मिया-कायाना व्यापारयी उत्पन्न ययेली ने किया रेपकारनी, स्यां पिप्पारधि अपरा सम्पष्टि बन्नजीवनी उठवू पेस-मूम-उपाह-चार, सव इत्यादि- धना कारपानी से सारयत्रियाते अनुपरत कापिकी गाय. (हिं अनुपरत-अतिविपन्न ). अने अशुभ अहिपो सई नियामोर्नु स्वरूप मानो-ठागांग- : शिवारसार-ता नवता भापमापो हाराषजी का पषी रखेनु से. माटे पानपणालोधी मए जाग . पुन एग्नमामोना १९क्रियामो सयमनीश ऐ. भने मयतत्वमाधमां सई वर्षदेली , (१९८) ॥ श्री नवनवविस्तरार्थ ॥ योगवाला जीवोने इन्द्रियना इष्ट विपयो प्राप्त यये रवि अने म निष्ट विपयोनी प्राप्तिथी अरति पामवा रूप इन्द्रिय संबन्धि कि- या, तया भनिन्द्रिय संवन्धी ते अशुभमनना संकलद्वारा पांच मार्ग तरफ दुर्व्यवस्थित एका प्रमत्तमुनिनी फायक्रिया ए कने दुष्पयुक्त कायक्रिया कहेवाय. आ कायिकी क्रिया कपायोदय वाला सर्व कापयोगी जोरोने होय, एमां हेली कायझिया प्रति रत सुधीना जीवोने अने बीनी अनुपयोगी 'मुनिने पण होय. २ अधिकरणिकी क्रिया-जेना वडे आत्मा नरकादिग- तिनो अधिकारी याय ते अधिक क्रिया के प्रकारांनी , स्वं प्रथम बनावी राखेला खड्गादिकनां अगने परस्पर जोडी तैयार फरवू ते संयोजनाधिक, अने शरुयी नवांज खड्ग वगैरे अ. विकरण के जेना बडे जीवनो घात याय तेषां यनाव ते नि. तनाधिक क्रिया कहवाय. अहिं अधिकरण एटले जीयात या. य ने भाचरग अथवा खड्गादि शत्र जागवां. आ क्रिपा पादर कपायोदयी जीवने होप (माटे १ मा गु० सूची ).अहिं पोगानों देह पण अधिकरण है. ३ प्रापिकी क्रिया--उत्कृष्ट क्रोधादि देप करवायी उ. त्पन्न ययेली ते प्रा० क्रिया के प्रकारनी रे. त्यां जीव उपर है। १ विचारसार ग्रंथमा १० मा गुण मुधी व निगा गमी छ, परन्तु ठागांगजी तथा परनयणाजीमा ६टा गुण म्यास शुभी कोली ॐ माटे ५ मनुमारे लसी छे. २ औदार वगेरे पांच शरीरने मूळयी बनाया हेअर था महगादि रोने मूळयी नयां बनायया त मलगुणनियन क्रिया, हायपग वगैरे अयपयो रथया भयवा न.पगादि. प्रोने पाणी पायु उम्पत कर धार कारपी, अने लेना अंग बमा तरगुणनिवर्तन क्रिया पम भार मां कप. पम्म० तयार" ॥ माधवत क्रिपारर्णनम् ॥ प-म.सर रासायी जीयमावेषिकी. अने पोताने पीस सा एवा कांट-पत्थर वगैरे अनीव पदार्थ उपर ट्रेप पाप ते जीवप्रादे० फिया फहवाय. मा रिया 'शोध फपायोदयी जी ने होप. (माटे ९ मा गु० मुधी.) ४ पारितापनिमी किया-परिताप एटले तारना तर्जना दिकपी संवार उपमानो ते पारिता. मिया रे मझारनी . न्यां स्त्री पुनाटिकना पियोगे पोताने हा पोतानो देहने माधु फो. स्वादिक फरीने अपना पीनानी देने परिवार-संताप उपनाव- मां स्वहस्त पारिता, अने तेजी सी बीजाने हाये करारनां प. रहस्तपारिता०, क्रिया कहवाय मा क्रिपा पादर कपापांदपी जीपाने रोप माटे नवमा गुण० मुधी होय ५प्राणातिपानिकी क्रिया-अपरतनीय आयुप्यवाना जीवना मागनी अतिपान-विनाश फरवायी उत्पन्न पयली ते प्रा. १ सनरगाजीमा सारे काय रागरंपरूपं गणेला ऐसे भाप धारे कपायोदयो जोधने पण प मिया गली शकाय. (विधियारसारः) नरसयभायमा मा प्रमाणे 2.-प्रो पुतिकमा वियोगयो पोहा पामेलो जीव पोताने हाये अपचा परमें पे पोतानी जाती हटे माधु कटे तो स्वपारितापनिकी भने पुरशि. प्यारि ताडना तर्जना करे ते परपरितापनिको किया कहेवाप २ नवतत्वभाष्यमा भाप्रमाणे ई.-पतना शिकार रयो पर पानी भयश अग्निमां पापात करधो अपमा शाप मारवादियो ताने हा प्रश्षा परने हाये पोतामा माग गुमाश्या ने माणतिपातिकी भने मार लाम के मो. धना भामेशपाळाए पोताने आये अयपा परने हा बीनाना प्राण लेगा ते परमायातिपातिकी, तपा पन्नाजीमा मा त्रिपा सपषतनीय आयुष्यवाला जोधपर धागु पडे. पम काम अनपत्तनीय यु प्पालाना प्राग मारमायो गुमाशय नहि, .

(२००) ॥ श्री नवनचविस्तरायः॥
पाति० क्रिया पण पूर्वोक्त प्रकार स्वस्तिकी अने परहस्ति-
की एम प्रकारे छे. आ माणानि क्रिया असंयत अविरत) जी.
वोने होय छे माटे ५ मा गुण मुधी छे. आ क्रिया हणेलो जीव
मरण पामे तो ज लागे अन्यथा नहि.
६ आरंभिकी-आरंभ ( कोइक कार्य करवानी प्रति )
थी उत्पान थयेली.ते आरंभिको क्रिया के प्रभारनी छे त्यां
जीवनो घात करवारूप कार्य प्रवृत्तिवाळी जे क्रिया ते जीव भारंभि.
फी, अने चित्र-अथवा कोरणी वगैरेयी वनावला जीवाने घात
फरवारूपामवृत्ति ते अजीव आरंभिकी. आ क्रिया सर्व प्रमाद.
योगी जीवाने होय छे माटे ६ टा गुण० सुधी छे.
७ पारिग्रहिकी क्रिया-परिग्रह ( धनधान्यादिकनी
संग्रह वा ममत्वभाव ) थी उत्पन्न ययेली ते पारिन क्रिया वेप्र.
कारनी छे. त्यां धान्य-दोर-दास-दासी वगैरे जीवना संग्रहयो
जीय पारिग्र०, अने आभूपण-वस इत्यादि अनीवना संप्रदयी
अजीवपारिन० कवाय, आ क्रिया परिग्रहना अत्यागी जीवोने
होय छे, माटे ५ मा गुण० सुधी छे,
८ मायाप्रत्यायिकी मिया-माया एटले छळ प्रपचयी उ.
त्पन्न थयेली ते माया प्र० क्रिया ये प्रकारनी छे, त्या अंतरंगमा
दुष्ट भार होय छनां बहारथी शुद्धभार दावो. ए प्रमाणे पो.
तानो भाव विपरीतपणे देखाढवो ते आत्मभाययंचनमाया
म०, भने वीमानी जूठी साक्षी पूरवी, खोटो लेख लखी आपत्रों
इत्यादि परभाययंचन मायामा क्रिया कहवाय श्री पन्नवणा-
जीमां पण आ क्रियाने मात्र ७ मा गुण. मुघीन कही है,
१ माया मोहनीयमा उदयनी अपेक्षाए तो ए मा गुण)
सुधी मभये, परन्तु अदि माण प्रपंचनो, प्रपंत्ति रुप दिया ग.
गोली माटे संगी प्रवृत्ति तो मा गुणः सुधीज पनयणाजी
मां मंधादिकमा कारणथो महंत्री भने ८-९में गुगस्थाने
माया पायम होय पण प्रति म म होय
.

आश्रत निपावर्णनम् ॥ (२०१
अवसरण-मा गापामां निष्पादनसत्पपिकी वगेरे
मियामी काय
॥ मूगाया २३ पो॥
मिच्छादसणवत्ती, थपचखाणी य दिहि पुहिय।
पाधिय सामंतो-वणीच नेसत्थि साहस्थी । २३॥
॥ संरकतानुरादः ॥
मिथ्यादर्शनमापयिकी ममत्यापानिकी पाटिकीरष्टिमीप
प्रातिपकी सामगोपनिपातिकी ने शखिकी स्वास्तिकी २३
॥ दार्थः॥
पिच्छामणरती-मिध्यादर्शन पाइपिष-नातिन्यकी शिग
प्रत्पपिकी क्रिपा , सामनोवणी-सातोपानपा-
अपचर चागी भमन्याख्यानि
निकी किया
को दिया नेसत्यि नैखिकी (भयरा-
प-भने
नमटिकी)
दिही-टिको किपा साहत्यी-म्वास्तिकी क्रिया
पट्टी-स्पष्टिकी क्रिया (वा पृष्टिकी)
गाथा:- मिथ्यादनमत्पपिकी, अपत्यापानिकी,
दृष्टिका, स्पष्टिकी, मातित्यकी, सामंतोपनिपानिकी, नविकी
(अपरा नैसष्टिकी) भने सादस्तिको क्रिया.
विस्तरार्थ:
९ मिथ्यादर्शनमत्पपिको मिपा जगतमा जे पदापों ने
रूपं निधमान ते पदानि तवा न मानतां विपरीत रूपं माने ते
मिथ्पादक
१० १० किया ये कारनी है, त्यां मन् पदानि सन् माने
ग ने सन् पदार्थना केटारक गुणपर्यापने विपरीतपणे पाने.

|| नवताव विस्तरार्थः॥ जेपो रेटलाएक दर्शनाला आत्मा देहव्यापी छ नोपण एम माने ठे के भात्मा भानी परेवाप्रमाग व्याण रे, अथवा एक नन्दुर मात्र जेटलो छे ए प्रमाणे न्यूनपणे माने है, अने केटलाएक दर्शन- वाला मात्मा सर्वव्यापी छे, ५०० धनुष्य जेटलो छ इत्यादि अ फिरणे माने ते ऊनातिरिक्त मिथ्याद०म० क्रिया. अने जेभो आत्मा छे न नहिं इत्यादि मूळयी विच्छेद माने ते तद्वपतिरिक्त मिथ्या द०प्र० क्रिया कहवाय. आ क्रिया सम्प० मोह सिवाय दर्शन छ कना उदययी होय माटे बीना गुणस्थान मुधी छे. १० अमत्याख्यानिकी क्रिया-जे पदार्थना उपयोगना ज्यां मुगे त्याग नयी कर्यो त्या मुधी जे अत्यागवृत्ति संबंधि की मान थाय छे ते अरत्या० क्रिया ये कारनी छे. त्यां सजीववस्तु ओनो त्याग न करे ते जीवअप्रत्या. अने अनीव वस्तुभोनो त्याग न होयतो अजीव अम या० क्रिया कहेवाय. परभरमां जे जे कलेगे छोडयां के अने जे जे शमादि जीवोपघातनां साना नै गर कर्या 2 ते ते कलेवरो अने शस्त्रादि निमित्यो जे जे दिशादियाय 3 ते ते सर्व कर्मनो आव जीवने आ भरमां पण लागु पडे छ माटे धर्ममार्गना नाणनार जीवोए पूर्वभवोमां करेलां साधनो सबंधि आवता आश्रवनो त्याग करवी तेज श्रेप- स्कर छे, वळी जे जे चीनो आपणा उपभोगमा स्वप्ने पण आवती नयी तेत्री तेवी अमाप्य चीनीनो पण ज्यां मुधी त्याग नथी कों स्यां सुधरी तत्संबंधि कर्मबंध आत्माने निरन्तर वीं रहयो छे. माटे तेवी अमाप्य चीनोनो पण त्याग करवो श्रेयस्कर छे. आ क्रिया अविरतिवंत जीवोनेन होवाथी चोया गुण० मुधी होय छे. ११ दृष्टिको क्रिया- जीव अथवा अजीवने रागादिकयो देखतां जे क्रिया लागे ते अनुक्रमे जीवदृष्टिकी अने अनीव .

॥ आयरत अग्रतवर्णनम् ॥ (२० मिपा एम रे मकारे जाणी. आ क्रिया सम्पापी पधुरिन्दिप नीलोने होप के पाटे १० मा गुण. मुधी छे. १२ स्पष्टिको क्रिया-जीव अयवा अनीरने रागा स्पर्म करवो वेनीयस्पृष्टिकी अने अजीवसृष्टिकी ए ममा कारनी में. सी वगैरेने रागयी आलिंगन करतां आ वस्तु पर्ण मुंगळी आ वस्तु पणीज कोमळ छे ए प्रमागे रागभावपी अध तथा पीनी कोई अनीववस्तुने पंपाळनां- हाय फेरवां क्रिया संधि पाश्रन आले. अहिं पृष्टिकीने बदले पृष्टिकी हिपा पण गोत्र भनीवने (वा जीवभनीवसंबंधि) रागदेपपी पूछतां ये कारनी गणेली . मा क्रिया सरागी जीवने होवापी १०मा गुण० मुरी है. २३मानित्यकी क्रिया- अन्यने मायपि जे कर्मध अप- वा रागहेप उत्पन्न याप ने पानिपकी रिया ये मकारनी में. त्यां अन्पनीरना निमित्तयो पापणने रागदेप याप तो जीवमातित्य. की अने (स्तंभादिकमां शीप अफलाता) स्तंभादि अनीव पदार्थना निमित्त ने रागदेष उपवे ने अजीवमातित्पकी क्रिया गणाय. १४ सामनोपनिपातिकी क्रिया-समंतात्-चार पाजु- थी उपनिपात पटले लोकन भारी वु थाप अर्थात् जेनावडे सर्वानुपी नोक आरी भेगा पाप तेरी मिया ते मानाप०किपा ये कारनी से. स्पां कोई सारो सांह-भावलो-या पळदरा हलि इत्यादिक मारेन रोपतो तेने पणा सोको जोग भारतां सारोप ने ममा करे नो नो पानीक मुश याय. अने कोर १ मतावमयमांना पापमा उपाशन कारण हर अधिशरणने मामपि पायी शिपाई प्रालिम्पनी: पम पाई .

(२०४) ॥ श्री नवाव विस्तरार्थः॥ खोड खांपण काहं सो देषवाको थाप इत्यादिक रीते जीव संधि लोक मल पता पोताने रागद्वेष परायी जीयसामंतोप०कि. पाभने तेतीन रीते अजीव पदार्थने जोवा मटेला छोकोपी रागद्वेष यतां अजीव सामंतोप० क्रिया लागे. नाटक उमा फरनार- सेल समाशा पतावनार -कौतुक देखाइनार इत्यादिकने मुरूप से आ क्रिया संबंधि आश्रव गणाय. आ क्रिया आरंभादिकना अत्यागी जीवोने होय ले माटे पांचमा गुणसुधी छे. १५ नैसटिकी क्रिया- नितनन करयुं पटले काहां अयरा फेंकयुं अथवा त्याग करयु तेनाथी उत्पमयदेली किया है पे प्रकारनी छे. त्यां यन्यादिवडे कुरादिकमांपी पाणी काही सा. ली करयुं ते जीव नैष्टिकी. अने धनुष्यमांथी पाणर्नु ने फेंकते इस्पादि अनीश्नम • क्रिया गगाय. अया पुरु वगैरेने ए किता आ मागे- शिय अपरा.पुग्ने (सुपात्र होपा) की का जीवनेम • अने पपगीय (निदोष) भातपाणी नो साग कसा अनीत किया नाना किया गरिन् पचमा गुण. मुभी कही है. १६- स्वाइस्तिकी क्रिया-पोताने नि भीती पातादि करतो ते स्वाह क्रिया से प्रकार से. त्या पोताना. पमा ग्रहण करेला नीर पदार्य जीपने एग ते प्रपा पोगाने हामेन भीरने हणे ते एस बने प्रकार भीयस्यास्तिकी, अने पोताना पा रहेला महगादि अनीर पदाया भीषने । या पोताने हायर अमीरने गे ने एम बने प्रकार समीर स्वाह. रिया गगार, मारिया पग संगत मा गुगामुसी. पत्राचाया परदेशिन पार काममा अनुमा( अनुमति दिनमा) ॥ भाषा किसानम् ॥ अवतरण-आ गायामां योगी मानिकी परे ९ पाभोकावाय. ॥ मुगापा २४ पी.॥ आणवणि विआरणिया, अणभोगा अणवखपञ्चइए अनापमोगसमुदा-ण पिज दोसेरियावहियो ॥२॥ ॥ संतानुरादः ॥ भाज्ञापनिकी पदारणिकी, अनाभोगिरपनयकांक्षमत्यपिकी भन्यमापोगिकी सामुदापिकी प्रेमिकी देविकीर्यापथिकी। सन्दायः भारनि-मानिकी मिपा पभोग-भायोगिकी रिपा रिपारगिपा-मानिकी रिपा माग-मामुदापिकी हिमपा अगमोगा-मनाभोगिकी रिया पिन-प्रेमिको रिपा भगारासा-मनाक्षा• दौमदपिकी क्रिया मायपिकी रिपा हरिपारिया-पापिकी रिपा भमा-पीनी २१ पो (बगेरे) गाय:- मामापनिजी, वारणिकी, अनामोगिकी, मनरांशापयशी, परी रोमी(की वरिपामावदापिकी, अमिती, पिणी, अनेरपि पिा. (सासी २५रिया. भोपी मनं मागन पाय रे.) विलरा:- १० माशापनिको पिपा-जीरने मारा-गुम फरसार- मां मीरमाहापा, मने अनीग्ने माग रात.(नागर सैनि) भजीव माझा रित गमाप. महिमाश ने पद भानपनिकी रिस गरने समीर बा पीर पस्ने

(२०६) ॥ श्री नानवविस्तरार्थ ॥
अणावतां- मंगावतां जीवानयनिकी अने अजीचानयनिकी
एम बेपकारनी है. आ क्रिया पांचमा गुण. सुधी कारण के मा
किया जिनाज्ञाना उल्लंघनपूर्वक पोतानी युद्धिए नीवादिपदार्योन
मगारवायी लागे एम नवनवभाष्यमां कयु छ, भने ते चारित्री
जीवाने होतुं नयी माटे.
१८ वैदारगिकी क्रिया-जीव अथवा अनीवने विदा
खायी-फोडवायो-भिन्नारवायी उत्पन्न थयेली क्रिया ते जी अने
अजीय ना मेदयी ये प्रकारनी छ. अहिं वंदा ने बदले येनार
णिकी क्रिया एटले वितारण-उगयु तेनायी उत्पन्न योली ने पर
जीराजीव मैदे के प्रकारनी छे. जेपके जीव सद्गुणी होय तो पर
उगवानी युद्धिए दुर्गुणी कई, अया दुभाषीयों बम एकनी कहनी
चात पीना अनाणने इस अपळी रीने ममनार इत्यादिक ने
जीयवैता०, अने अनीवपदार्थना पण अछता गुणदोपको
अजीयता हवाय अहिंसामा जीव- हृदय मेदाप नेता मंग
मारवां कलंक चढाप-बडगयी ये भाग करवा-परने फाळ पर
तेवी सोटी खबर आपली इत्यादि कार्यायी आ मिया मार
आयव लागे. आ क्रिया पादर कपायोदय मुधी होवानी माग
पा मुधी .
१. अनामोगिकी क्रिया- अनामोग एटल उपयोग
रतिगे जे लेगा-मानादिफनी क्रिया करवी ते वे कारनी है,
त्यां योगगन-माननादि का विना या पागादि लेगा
वाशी अनायुक्तादान किया. अने उपयोग रहित प्रमाननादि .
गै लेगा बायी भनायुसममार्जना क्रिया गणाय या रियामा
नाव ना उदयपी गायी नीरने में मारे १० मागुण गुण
२० अनाक्षागगिकी क्रिया-पोताना प्रभात

- ॥ आभवताच योगरर्णनम् ॥ परना हितनी आकांक्षा-अपेक्षा रहित ने आलोक अने पर निरुर एवं पोरी परखीगमनादि भाचरण ते स्व अनवर भने पर अनवकांक्षा एप वे प्रकारे में, आ क्रिया बादरकपा दयमत्पयिक होगायी ९मा गुण. मुशी रे. २१ मायोगिकी मिया मन बचन भने कापानागु शृम व्यापाररूपये क्रियाते प्रायो० किया.माफिया भाग सावध योगरायने होवापी ५ मा गुण- मुघी के. २२ समादान क्रिया-जेनापी विपप समादीयते-प्राण फराय ते समादान एटले इन्द्रिय ने संबंधि देशयातक वा सर्वोप- पातक जे व्यापार ते समादान किया,अर्याद चेनावडे पाठे कर्म स- मुदाय पणे बंधाय ते मारनो इन्दिपनी व्यपारते समादानमिया भयरा सामुदायिकी मिपा पण कईचापळे आ क्रिपा इन्दिप भ- वराला जोराने होचायी गुणः मुधी होप में. २३ प्रमिकी मिया-बीना उपर प्रेम करवायी अपवाषी. जाने प उपजे एनांपवनादियी बेकर्मचयाय ते मिकी क्रिया. मा किया लोमना उदय म होगयी १८मा गुण० मुपी रे. २४ देपिकी क्रिया-पीना जीवने फोर अने मानरूप देष उपजे ने आवरणधी उत्पन्न यली ने, आ क्रिया पादर कपायोदय- चामने होगपी ९ मा गुण. मुधी हैं. २५ पषिकी क्रिया- इर्या पटले गमनागमनादि कापयोग ( उपलक्षणपी वचन भने मनोयोग) एन पप-कर्म भावरानो मार्ग तत्संबंधि जे मिपा ने इपिपिकी क्रिया. भान पन बचन कापाना पकापापियोगी उत्तम परेली रिया ते हरक्रिया मा मिया::-१२-ने १३ मा गुणवाग भकपापी भीरने योगमारधीन होप मा योगमारथी बंश साता फर्म मनोहर पर्णगंपरसस्परावं पण भतिभाप है, वेपी श्यप सपये 1: श्री नवतच्चविस्तरार्थः ।। गंगा प्रो बीजेपमये नदायले भने निजरे जेयी आइर्यापक .नमत्र ममयनी न में अने अपायी जीवने एक माता. हनायन + य बीजु कोइ कम बंधाय नहिं आ क्रिया वध्यमान ने यमान मेदयी व कानो छे. त्यांमयम समये वध्यपान भने वीजे मपये मान नाणनी.ए प्रमाणे आश्रय नवना कईला मेद माग गोपाल शिए परस्पर एक सरखा जगायले f: प्रायां न इन्द्रिय दृष्टिकी क्रियामां अने स्पर्शनेन्द्रिय पापा का अन्तर्गत याय. नारे काय प्रेम प्रन्यपिक- " या पादपकी पाय प्रत्यायिकमा यया योग्य अन्नगन था. '... 1. नत मामान्यत: अमन्यायानिकी क्रियामां अने पित ' प्रय' पाणात्रिपा- क्रियामां तथा पांचमुं अयत प. frप्रति किया ममा, वणे यांग प्रायोगिकी क्रियामां समाप न्द्रियाति पिंटमंद माथे क्रियाभो ते पण पासार मायोगिकी क्रियामां कायिकी समाप रे. २. अन पप-यपिका पा. मयी जेसी रे इत्यादि रीते प्रा. श्रान बना ५.१ मा पम्पा भिम पडना नयी एम म्यूल टिप मम "पण ग-यदपि पिचानां मा मेदमां फेरफार मालुम रहे दयन' भावादिय निमिम अने इशिकी 'पाना । 'मामिन इत्यादि प पर मेद गम '. नात. भा० ) पत्र पान ममा कोषिकी पी भरत्या क्रियाधीनी १० 7.4 पागमा बगोती. अने ठागांगनीमा 'य माही नी वर्ग में पुनः टागांगनीमा गोंकि समान यापनाकानी कार मनीक्रियामा 'मा नागामना म्यारीरि. अनजानी महान पिशवमार-पित्रमार माया पनि प्रक्रिया गगी.

॥ आश्वपरिशिष्टम् ॥
(२०८-
भा प्रमाणे ठाणांगजी प्रज्ञापनाजी-नवतापमाप्य-विचार
मकरण इत्यादि प्रन्योने आपारे मियामोनुं वर्णन फयु. आ
लोश आश्रवोर्नु फर्मबन्धमा हेनुपणुं जाणी जेम पने तेम आयर
नोथी निवती फर्मरन्चनपी अलग यg एज शासबोधनु फल छे.
॥ आश्रवतत्त्वपरिशिष्टम् ॥
नरकगनिमां ४१-एक पथिकी क्रिया विना शेप आश्रना
४. भेद नरकगतिमा होय रे. ईर्यापयिकी क्रिया केवळ
योगमत्सपिक में अने ते योग फायरहित ११ मा
गुणस्यानथी.पपाख्यान चारित्र सद्भाये होप है, तेवू
पपास्पात चारित्र नारकने होप नहि पाटे ईर्यापयिकी
क्रिया संधि आथव पण न होय जेयी ५ इन्द्रि-
प-४ कपाय-५ अवत-३ योग अने २४ रिया ४१
आधरभेद होय.
विर्यचतिमा ४१-नरकगनिवन.
देवगतिमा ४१-नरकगनियन्.
मनुप्पगतिमा ४.-यथास्यान चारित्र मनुप्रगतियां होय है.
माटे ते चारित्रना कारगयी केवळ योगमाययिक विधि-
की क्रिया पण होय देपी मनुष्यगतिमा माधवना सर्व
भेद ४२ होप.

(२०८-स.) ॥ नवतच विस्तरार्थः ॥ एकेन्द्रियमा ३०-दृष्टिकी क्रिया चक्षुदर्शनयांला जीवने होय, मा. तीन्यकी, सामनोपनिपातिकी, आननिकी, अने आना. मयोगिकी ए चार किया दीपकालिकी संज्ञावाला वचन योगीने होय, अने एकेन्द्रिय जीवमां चसुदर्शन अने वच- नयोगनो अभाव होचायी ए पांच किया अने छही इर्या- पथिकी क्रिया तो पूर्वोक्त कारणथी न होप मारे. १९ क्रिया होय छे. इन्द्रिय आश्रयमा १ स्पर्शनेन्द्रिय संबंधि आश्रय छ, कपाय ४ छ, अने योगमा १ काययोगाथा है, अग्रत ५ छ माटे सर्व मळी ३० आश्रयभेद होय है. दीन्द्रियमा ३२-एकेन्द्रियमा जे ३० आश्रयमेद काया तमां १ र. सनेन्द्रिय अने ? वचनयोग ए से अधिक होवायी दीन्दि यमा ३२ भाश्रय होय है. योन्द्रियमा ३३-दीन्द्रियना ३२ भाश्रयमा १ प्राणेन्द्रियार अधिक करतां श्रीन्दियमा ३३ आयाद होय. चरिन्द्रियमा ५–श्रीन्द्रियना ३३ आश्रयमांपचारिन्द्रिपाया, अने दृष्टिकी क्रिया अधिक करना ३५ आश्रयमेद रिन्द्रियमा होय. पंचेन्द्रियमा ४२-पेन्द्रियमा गर्भनमनुष्यने मों भाषा मेद रोग. पृथ्वीकायमा ३०-गन्द्रिपान. अपकायमा ३०-पांन्द्रियान्. तरकायमा ३० -पांद्रियान. वायुगमा ३०-पांन्द्रियान. वनातिकापमा ३०-वान्द्रिगान. प्रमाया:४२--मनुष्यारित. ॥ इत्यायनत्यपरिशिष्टम् ॥

अप संवरताय भसरण-मा गापामां संचरताना ५७ मेद कप ॥ मुळगापा २५ मी॥ समिईयुत्तिपरिसह-जईधम्मो भावणा परिचाणि पणतिदुवीसदसवार • पंचभेएहिं सगवन्ना ॥२५॥ ॥ संस्कतानुरादः॥ নিশিন্তমিশিঘনা মানামাবিয়ালি पनिवार्षिशनिदाहादापरभेदः मापसातत् ॥ २५ ॥ सम्मा:- मदिर-ममिति दि-अजमेर गति-नि दुरीम-दारीमद परिमा-परिपा । दम-दामेट भापम्मी-पति पार-बार भारणा-भारना पप-पांच परिणनि-पारिए परि-हारे ज-पाट मगरमा-गदारन मापार:- ममिति-हि-मार परिषा-पति- 18-मारना ने पांच पारिवनार मताना ५:मा. विरा:-मन-मम्र सीमावि-मदिने ममिति, नथा परि-सपनाद- मी मामांमार (२१०) ॥ श्री नवनत्व विस्तरार्थः ॥ सह-कष्ट सहनकर पण सदोष आचरण न करते परिपह. तथा पति-मोक्षमार्गमा जे यत्न-प्रयत्न कर तेवा मुनिमोनो जे धर्म- ते यतिधर्म . तया मोक्षमार्ग सरफरुनि वर्षे तेवू यिन्तवन ते भावना भने चप-आठे कर्मनो संचय समूह तेने जे रित्त-रिक्त करे-रात्री फरे ते नारित्र काय. एसर्व नवां आवतां फर्मने रोकनार होगायी मंवररूप कहेवायछे . से आगळनी गायाभोमां तेना उत्तरमेशीन स्परूप कडेवाय छे भयतरण-पूर्वगापामा पांचसमिति अने प्रणाप्ति सामान्यथी की सेना नाम भा गायामां कदे . मूळ गाथा २६ मी इरिया भासेसणादाणे, उच्चार समिईसु अ मणगुत्ति पयगुत्ति, कायगुत्ति तहेव य ।। २६॥ ॥ संमनामुवादः ॥ भाषेषणादानान्युग्मगः ममिनिपुग मनोगभिवंयोगुनिः कायाप्तिम्तय ग गदा: इरिणा-यांमपिति भ-नी मामा-माराममिति मगगुनि-मनोगत पपगा-गाममिति पति-वगन गति प्रादाग-पादानमपिति कानि-मापनि उपा-राममिति मांगनमत महिमगिरि मम्पमानि) पपड़ी ॥ ॥

॥ संचरता समितिवर्णनम् ॥ गापा:- मिमिति-मापासमिति एपगासमिति- आदान रमत्तनिस्सेरणासपिति- भने उत्सर्गसमिति ( अपर: पारिप्ठापनिकासमिति) पपांचसमिति, मन पळी मनगुति पचनगुति भने कापानि ( ए भाउ प्रवचनमाता) ते संबर तक ( अति पत्थी फर्भ रोप.) चिस्तरार्थ:-- सम्यक उपयोगपूर्वक प्रवृत्ति ने समिति,अने सारापोगपी निति ते गुप्नि, नरा मारतां फमोने रोकमार्मा साधनभूत से. नेना उत्तरमेदन स्वरूप कोबाय है. ५ समिति आगळ पुगपाप ( प ) भूपिने रपिथी जोता भने पीन- मीलोतरी-पाणी-नया प्रसनीष वगैरेयी सभीषभूमिने वर्मना गर्गमां पाम सामनि घेरनन सन्य होय भने कांगयोग्य प.पळी जे सत्प अमत्पमि- चिरन शेय, भने जे पुभिाडे विचारलंय, मधुरोप अल्प होय, कार्पममंग गान होप.गईरहिन होप टुंकारादितुरतारहित होय, सरग्ने रिनकारी रोप. मगळु न होप इत्यादि मोक्षमार्गने भनु. हल बचन पोन ने भापामामांन मिदानपां काली रिधि प्रमागे ४२दाणाति माहारपाणी अंगीकार करने पपणाममिाने मपर भूपोने पशुबई जाइ मानिने यसपासादिकने पण बोइ पार्मोने भूपिम मुझया भने लेखां ने आदान ममिनि (भादा. नभरमतनिरवियणाममिति) मपम भूपिने घाबरे जोड भमानीने(निर्मोर जम्पामां) पटरीनीति (झारो) मनोनि ( पेशाय ) मेम-धुंक इस्पादि दानिर्गन अशुचिपदार्थ नेमन कोइकरसो करेगांभाहारपानी इत्यादि परउरे

(२१२) ॥ भी नामसविस्तरायः॥
( स्पागे-निसर्ने) ते उत्सरामिति (भषा पारिठापना
ममिति) कवाय.
॥ ३ गुशि ॥
पनने मारय मार्गमांयी रोकी निराय मागपा मोर
मनोगुप्तिमकानी से. त्या भातश्यान भने दिल्यान सी
मनोव्यापारनो म्याग करलो ने अकुशलनिशिका, पायात
भने लगानगो मनने प्राति से पुशपतिन, म.
मनोव्यागानो गर्नया (कालिगणा पोगनिरोष पो)
करती ने गोगनिरोध हा मनोगुप्ति कवाय.
नपा पानी गाय यापार मी निरायन बोला
ने वनगुनिये प्राग्नी रे. पो भूमंशा-शिरपनामा
इत्यादि शामोनो पाग करी पाना भीकार ने मो-
नापिनी मने पानना-ना-पशिनादि पलो मुनि
गीने पौने पाइनिगमिनी, कवाय,
का-मानाममिति भने नानिमा !
मानति ने मांगा जरि सामने
निसान कोणालानी ने माया
गगन कोटामा माती प्रमाणात B. (R
नाममार्ग.)
पनिने मायामांगी गती निगा :
निशानी Primeir writ.
समापी मापमानन , भने कालिने पारित
म्यागं मामा टनिन , अनं fort
मां नर-नागर
लागभटारिमिती Print

॥ मदरसम परिवारनम् ।। भपतरण-२५ मी गायापां परिपर सामान्यी कपा ते परिपहनां नाम राप मां पण आ गायापां १४ परि- ॥ मूळ गापा २७ मी.॥ चहा पिवासा सी उन्हं, इंसा चेलारइथिओ । बरिया निसिहिया सिना, अकोस वह जायणा॥२७॥ । ममतानुरादः॥ सुधारिपामागोतमुण, दंगोऽचेटको रतिः विपः। वर्णनपेधिकी धारपा, भानो षषो पावना ॥२७ ।। :। सदापः॥ न-पारिता विमो-जी परिपार नरामा-तिमा परिमा परिपा- परिपा नी-नीत परिपा निमिपा-नरिकी परिपा -पपरिया মিলায়া ছবি ग- परित अशोम-मार परिसर अनेन अनेरा परिस (नार. ए-वर परिपा पगिता)गना-पापना परिपा मरा-भामिति गापा:-पारि-नारि-होरि रि --अररिक-मारिरिकीरिक-पांतरि- मापिकीरिक-सारिक मारिरिक-पापनारिक दिनराधमापनमपिति बने पनि सम्म पागामापी पिानं सज गई. - ॥ श्री नवनचविस्तरायः ॥ . आगट इवाने सहन करवी पण सदोष आहार न ग्रहण करवो ते क्षुधा परिषह. :श्री उत्तराध्ययननीपां फयु छ के-" शरीर क्षुधावडे व्याप्त यये छते तपस्वी अने पराक्रमी साधु फळादिक छेदे नहि, छेदा नहि, रांधे नहि, अने रंधाये पण नहि. काकज- पावनस्पति सरखां अतिकश (दुर्वल ) याहू, जंघाटिफ थये छते, भने शरीरमा एकली नसो देखातीहाय नेवू दुर्वक शरीर थोछने पण आहार पाणीनु परिमाण जाणनार मुनि मनने दिलगीर कर्या वि- ना संयम मार्गमां विचर" १ दृष्टान्त-उन्नयिमी नगरीमा स्तिमित्र नामना टिप पांतानी श्रीना मरणपियोगधी येगग्य पामी पोतामा पुत्र ह. स्तिमूतिमहित दीक्षा अगोकारकरी, स्यारयाद भोजकट देश तरफ विहार करतां मार्गमां महा अरण्यनी अदा हस्तिमित्र मुनिने पगमा पदो कांटी वायो के एक पगलं पण चालवाने अशक्त पया. वीजा मुनिभीए उपाडीने मगरमा पही चायार्नु कमा छतां पण इम्निमित्रमुनिए कंधु के मार्ग मरण मजोकमा आयटु होथायी ये हु कोइने श्रम आपण ती नयी मार्ट आ भयंकर आण्यमांधी नमी मयं शतायंक नगरमा जाऔ अने हुं तो अहिंज देहत्याग करीश. म्याग्थाद मुनिओ बिहार की गया, परनु पुत्र मुनिनं पिता प्रश्यना प्रेम छाडी आग अयु अशक्य या डधु जेधी पिनामुनिए गु ममजाव्या छतां पण पुषमुनि पितानी मेयामोज ग्या, व्यारवाद इम्तिमित्रमुनि काळधर्म पाम्या छतापण पुत्रमुनि मादयी माय नाम जाणे छ. हयं पितानुनि कारधर्म पामी देय यया यां अयधिशानयो अरण्यमा पडेलु पोतार्नु कलेपर अनं देनी ते देये कलेवरमा प्रवेश कर्ग पुत्रने गायरी जया माट कल्यु. पुणे कदयु के आ अरण्यमां गोचरी कोण आप? प्यारे पिनादेचे करयु के वृक्षांनी भागळ धर्मग्राम देवार्थी वृक्षोनी अ. दर मा लोक गोवर्ग आपणे. ग. प्रमाणे पितानु ययन गीकार कर्ग पुत्र यूनानी आग धर्मलाभ कही उमा रहे हैं, पुत्र यानंने ॥ संवरताचे परिपावर्णनम् ।। (२ रूपाने सम्पा प्रकारे मान फररी पण सदोष पाणी न पर, ते उपापरिपह कोवाय. थी उत्तरा०मां कंधु छ के " एच ने मार्गमा जतो, पायी व्याकूळ ययेलो, मुकाइ गयेला मुखर को, पण मुनि (पाणी संबंधि शास्त्रोक्त ) पर्यादान उलंघ- .. पारे देवमायायी वृक्षनी अदायो नोकडेली मनुष्यनो अलत हाय गोधरी होगः . आ प्रमाणे कार दिवस व्यतीत पया बाद पुनः तेष मुनिओ विहार करता आ भरण्या भाज्या, अने आ मई वनार देगो आभयं पामी पुपने पिता मरण पा- म्या है. भने निरंतर सशेष ए देवपिनो तु आहार करे से प्रमाणे पणी शिगामण आपधाथी पुषमुनि पण पुनः दोपनी मालोचना ला मुनिओनी माथे रमा. अहिं फेदलाएक आचार्य पळादित आहार होते एते पण गोधरीनी विधियो आहार पाणी लीया मार्ट पुत्र क्षुधापरिषह जीयो पम को ऐ अने घटलापक कई फं. पर एषा पिता मुनिए अतिकष्ट एमां फलाहारादि महिं परी मरण अंगीकार कयु माटे पिता. मुनिए शधापरिषद शीग्यो एम करे . ( अपेक्षापूर्वर बग्ने पान सत्य हे.) १ पुष्टाग्न-उज्जयिनी नगरीमा धनमित्र मामना पणि. धमशर्मा पुत्र महिन दीक्षा सा बोजा मुनिओ सहित पलंगपुर तरफ रिहार करतां मार्गमा मायामहका धनशर्मा पाटमुनि प्रीमतुना मरत तापपी अत्यंत कृपाकुल यया. मेथो चाल. पानी शनि ओछी पतां वारंवार पाउल रही आप . धनमित्र पिना पोताना पुरना प्रेमयी समुदापी पाएट रही पुत्र माय पाले . म्याग्बाद रस्नामां नदी आवतां पुरमयी कइयं के हे काम जाणु सुं के तने तृषा लागी एतां मा री पास निदाए पाणी नहि होधायी गु करे! परम्नु आमवी. न पानी पीतानोजीष पवाशने माटे पी कारण के अत्यन्त आप- दामा बुद्धिमानी पण निषेध करेलु कार्य पिन उपाये अंगीकार करे में. मीनिशाधमां कह से "जो मेष्टरिया रक्षण कर.

(२१४) ॥ श्री नवतावविस्तरार्थः ॥ क्षुषाने सहन करवी पण सदोष आहार न प्रदर्ण करवो ते क्षुधा परिषह. :श्री उत्तराध्ययनजीपां कयु छ के-" शरीर क्षुधावडे व्याप्त यये छते तपस्वी अने पराक्रमी साधु फळादिक छेदे नहि, छेदावे नहि, रांघे नहि, अने रंघाचे पण नहि. काकजे. पावनस्पति सरखा अतिकश (दुर्वल ) वाटु जयादिफ थये छत, अने शरीरमा एकली नसो देखातीहोय तेवु दुर्वल शरीर थोछने पण आहार पाणीनु परिमाण जाणनार मुनि मनने दिलगीर कर्या त्रि- ना संयम मार्गमा विचरे" १ दृष्टान्त-उन्नयिनी नगरीमा इस्तिमित्र नामना रिप पीतानी मीना मरणयियोगथी पैराग्य पामी पोताना पुर • स्तिभूतिसहित दीक्षा अगोकारकरी, स्यारयाद भोसकट देश तरफ विहार करतां मार्गमा महा अरण्यनी अंदर इस्तिमित्र मुनिने पगमा पयो कांटी पायो के एक पगलं पण आग चालवाने अशक्त पया. पीमा मुनिओए उपाडीने मगरमां पड़ी. चाडपार्नु कया छतां पण दस्तिमित्रमुनिए कंधु के मारे मरण मजोकमा आलु दोषाधी हये हुं फोइन श्रम आपण ती नयी मार्ट आ भयंकर अरण्यमांची तमा मयं कुशळतापूर्वक नगरमा जाओ अने हुँ तो अदिज देहत्याग करीश, त्याग्यार मुनिओ विहार करी गया, परतु पुत्र मुनिन पिता प्रायना प्रेम छाही आगळ जवु अशक्य पर पडयु. जेधी पितामुनिए घY समजाध्या छतां पण पुषमुनि पितानी मेवामांम स्या, स्यारयाद हस्तिमित्रमुनि कारधर्म पाम्या छतांपण पुत्रमुनि मादयो जोव: नाम माणे हैं. ये पितानुनि काळधर्म पामी देव या या अयधिशानयी अरण्यमां पढेलुं पोतानुं कलेयर अमे पुत्र घग्न देखी है दये कलेयामा प्रयेश करी पुत्रनं गायरी जया मार्ट कह. पुर्व कयु के. आ अरण्यमां गोवरी कोण आपग्यारे पितादेये कयुं फे. वृक्षांनी आगळ धर्मलाम देवाथी पृक्षोनी अॅ. दर हे ठा लोक गायगे आपशे. ए प्रमाणे पितानु यधन गीकार करी पुत्र नानी आगळ धर्मलाभ कही उमा रहे हैं, ॥ संवरताचे परिपवर्णनम् ॥ " रूपाने सम्यक् प्रकारे सहन करतो पण सदोष पाणी न वा- पर तं पापरिषह कहराय. श्री उत्तरा०मां फयु के एका- ते मार्गमा नतो, दायी व्याकुळ ययेलो, मुझाइ गपेला मुखा- लो, पण मुनि (पाणी संबंधि शास्त्रोक्त ) पर्यादानुं उल्लंघन स्पारे देवमायापी वृक्षनी अदरपी नीरटेलो मनुष्यनो अलकत हाय गोबरी व्होराये है. आ प्रमाणे कार दिवस व्यतीत यया साद पुनः तंज मुनिओ विहार करता आ अरण्यमां आव्या. अने आ सर्व यनाच देखो आभयं पामो पुत्रने पिता मरण पा. म्या छ, भने निरंतर सदोष एवा देवपिंडनो तु आहार करे से एप्रमाणे घणी शिवामण आपायो ते पुनमुनि पण पुनः दोपनी सालोसमा ला मुनिओनी माये रमा. अदि फेटलापक आपाय फळादिक आहार होते छते पण गोधरीनी विधियी आहार पाणी लोधां माद पुरे क्षुधापरिषद जीम्यो एम को रे अने फेटलाएर कडे हे प. पू एषा पिता मुनिए अतिकष्ट एनां फलाहारादि नहिं करी मरण अंगीकार कय माटे पिता. मुनिए सुधापरिपड जील्यो एम करे छ. ( अपेक्षापूर्वक पम्ने बात सत्य है.) ३ पुष्टाग्न-उज्जयिनी नगरीमा धनमित्र नामना पणिषे. धनामा पुष महिन दीक्षा ला योजा मुनिओ सहित एलगपुर तरफ विहार करतां मार्गमा मध्यारहका धनशर्मा याळमुनि ग्रीष्मऋतुना महत तापपो अत्यंत सृषाकुल थया. जेपी पाल- पानी शनि ओछी यतां पारंवार पाएट रहोसाय है, धनमित्र पिता पोताना पुरना प्रेमपी समुदायधी पाएळ रही पुत्र माये चाले ऐ. म्यारवाद रस्तामा नदी आपनां पुत्रप्रेमयी कइयु के है पम्स हु माणु ९ के तने तृपा लागी , छत्तांमा री पासे निर्दोष पाणी नहि होधायी कर! परन्तु आनधी- नु पानी पोतानोजीष पदावधाने मारे पी :कारण के. अन्यन्त आप- दामा बुद्धिमानो पण निपंध करेलु कार्य पिन उपाय अंगीकार को रो.मोनिशायमा सहयं से थे. "जी श्रेष्टशिया रक्षण कर.

(२१६) ॥ श्री नवतचविस्तरायः॥ पाने सर्वथा असमय होय तो निपिद्धक्रिया पण आयरथी, जेम राजमार्ग यणा कादययो सराय पणे होय तो पंडितो पण वीजा अपळा मार्ग थाने जाय छे. " घळी आ मदीनुं पाणी पीने पछीयी आलोचना ला शुद्ध यजे. ए प्रमाणे पुत्रने उपदेश दो धा छतां पण पुत्र पाणी पीतो नयी तेयो याटमुनि मने देखशे त्यांसुधी बनायी पाणी नदि पीये एम विचारी पितामुनि न. दी उतरीने शीघ्र पुत्र देखी न शके तेटले दुर वाली गया. हये अहिं आगळ घालयाने असमयं याळमुनि नदीमां रया छता विचारया लाग्या के आ रखते हुं जब पीने पचात् गुरु पासे प्रायचित लाश पम पिधारीने पाणीनी अंजली भरी पीयामाटे मुख आगळ आणे छ तेटलीधारमा अहो जैनतस्यने जाणनार अपयाद मार्गनु आलंयन लइ असंख्यजीयारमक एक बिन्दुवाटा पाणीमा रहेला असंख्य जीयोने मारा एक जीय माटे केम हणुं? इत्यादि भावना भाषी अंजळीमां भगेलु जळ यतनापूर्वक नदी. मां मूकी दा माफष्टे नदी उतरी नदीना किनारापर पडया. अने धर्मनी पढतापूर्वक तृषाना व्याकूळपणाधी उत्तम समाधिप काळ करी ते पाळमुनि देवलोकमां देषपणे उत्पन्न थया. त्यां अवधिशानथी पोतानो पूर्वभय देखी अने आगळ जर बाळमुनि मीराह जोता उभा रहेला पिताने देण्याथी नुत पोत.मा मृतक- लेयरमा प्रवेश करी पितानो पासे जा पहोच्यो. अने यन्ने मु. नि मार्गमा समुदाय भेगा था गया. इये मयं मुनिओ तृषापरे व्याकुळ ययेला जोर देयमुनिए रम्तामां गोकुळ यनायी दहिं छाश व्होराधी तृपारहित कर्या. ए प्रमाणे मार्ग मोटो होगायी यरचे पच्चे घणां गोकुळ यनायी मुनिओनी नृपा शान्त करी स्यारयाद पोतानो मायाजाळ मुनिओन जणायया मार्ट ते देये आगढ जता मुनिओर्नु छल्ला गोकुळने म्याने उपधिनु पीटण भुलायी दीधु. ते मुनि दूर जइने पोतानी उपधि मंभारी पाछा पन्या त्यां उपधीन थोटणु तो देख्यु पण गोकुळ न देख्यु. स्यांयी बाटणुं या ममुशयमा आयी मल्या अने यीटदेख्यु पण गोकुळ नहींतु एम कथायी मर्यए अनुमान कयु के ए सर्य देवकृत हो जाइए. तेटयामा ते दये प्रगट यह पिता सिवाय ना मर्य मुनिने नमस्कार को.. पितामुनिने नहिं ममयानु

॥ संपरसा परिपारणनम् ।।
(२१७)
सीन (रो) ने सम्यह प्रकारे सदन करवी पण अग्नि
धगैरे मदोपावरगयी निवारती नदि ते शीतपरिसह. कयु के के
" स शरीरवाला भने गाने गाम हिार करता मुनिने फोर वस्त्र
१ भत्यन्त शीत लागे सोपण सीमना भवपी स्वाध्यायादिमवसर
इल्लंघन न करें. नया मारे गीत निवारणकरपार्नु महान विगैरे मायन
नयी. कांदळ यस वगैरे नयी. अग्निए ना इत्यादि दीन चिं
नवन मुनि न करें"
पारस पृटशायी देये पालानी गई वृतांत जमायो.. आ
रिनामुनिए मन मचित नह पीवानी भाशा भापायी.
दना करती नयो, ओ ए भामागे पत्यों हो तोतुर्गतिमा
अनेक मरमा करत. बरटी पिता गुरु भने संशय
काय पं. जे पांगाना पुगदिने डामार्ग नम्पपि. ए प्रमाणे
दमोहकीकत मामळो न मुनिश्री माधयमाहित मगरमा
पहास्या अनेदेव पण पोगाने म्यानं गया.
परान्त-महानगरीमा पार मित्राणिकोर भीमत
चार शमी पाम दीक्षा ला उत्तम योग्यता प्राम की
पशाची शिक्षारप्रतिमा ( अभि) अंगीकार करा. ५ प्रति
मामां एवं अभिह दोष पं. विहार अपना भाजा प्रो
महरेज पाप अनेकोजो हर पूरे पापोथा महरमा प्रारंभमां
में भ्यां होय ने मुनिए ग्यांश उभा हो योशा ७ प्रदर मधी
मतिमाए । काउम्मगार पान विशेष) . प प्रमाण
पारे मुनिओप पाति विहारपस्प अंगीकार बिहार
करता riy गतगृहनगरमां पधार्या. ए पलते मरशिपाटानी
इमेल अनु चाले . अपंग शीत परे . हं ते बारे मुनि-
ओ भागिरिपर आम्या हता त्यांयी नगरमांत्रो पहरे गो.
परी करी पुनः भारगिरि तरफ वाय एस्या मदमुनिने
भारगिरिनो गुफान हारे आदतां धीज़ा मुनिने नगरमा उपा.
नमा आधा बीड़ा मुनिने उपाननी पास, भने पोषण

- (२१६) ॥श्री नवतावविस्तरार्थः॥ याने सर्वथा असमर्थ होय तो निषिद्धक्रिया पण आचरपी, जेम राजमार्ग घणा कादषयो खराय थयो होय तो पंडितो पण धीजा अयटा मार्ग थाने जाय छे. " यळी आ नदी, पाणी पीने पछीयी आलोयना ला शुद्ध यजे. ए प्रमाणे पुग्ने उपदेश दी धा छतां पण पुत्र पाणी पीतो नयी तेथी याळमुनि मने देखशे स्यांसुधी लजायी पाणी नदि पीये एम थियारी पितामुनि म. दी उतरीने शीय पुत्र देखी न शके तेटले दूर घाली गया. हये अहिं आगठ चालयाने अममयं याळमुनि नदीमां रया छता विचारया लाग्या के आ गवते हैं जळ पीने पयात् गुरु पासे प्रायधित लाश पम विचारीने पाणीनी अंजली भरी पोयामाटे मुख आगळ आणे छ तेटलीचारमा अहो नतस्यने जाणनार हुं अपपाद मार्गनु आलंयन ला अमरुयजीयारमक एक बिग्दुपाठा पाणीमां रखेला असंख्य जीयोने मारा पक जीव माटे फेम [? इत्यादि भायना भाषी अंजळीमां भगेलु जळ यतनापूर्थक मदी. मां मूकी दा महाकटे नदी उतरी नदीना किनारापर पड़या. अने धर्मनी दृढतापूर्वक तृपाना व्याकुळपणाथी उत्तम ममाधिप फाळ करी ते पाळमुनि देयलोकमां देवपणे उत्पन्न थया. त्या अवधिज्ञानयी पोतानो पूर्वभय देखी अने आगळ जा याळमुनि- भी राह जोता उभा रहेला पिताने देखषायी सुतं पोत.मा मृतक- स्टेयरमा प्रवेश करी पितानो पासे झापहोच्यो. अने पन्ने मु. नि मार्गमा समुदाय भेगा था गया. हये सर्य मुनिओ तृपापरे ध्याळ पयेला जोर देयमुनिए रम्तामां गोकर यमापी पति घाश व्होराधी तृपारहित कां. ए प्रमाणे मार्ग मोटी होयाथी यये यच्चे घणां गोकुळ यनायो मुनिओनी मृषा शाल करी ग्यारवाद पातानी मायाजाळ मुनिओने जणायया मार्ट ते देयं आगळ मता मुनिओर्नु छेल्या गोकुटने म्याने उपधिनु पीटण भुलामी दीधु. ते मुनि दुर जाने पोतानी उपधि मभारी पाया पळया त्या उपधीनु घोटणु तो दस्यु पण गोकुर म दंल्यु. स्यांधी ते वींट' ला ममुशयमा आधी मल्या अने पीट' देण्य पण गोश नहींतु एम कमायी मर्यए अनुमान कयु के एसो देवयत होवु जोप, नेट लामा ते दये गट या पिता मिपाय ना मर्य मुनिने नमस्कार कया. पितामुनिने नहिं नमशान । मेषरत ममिनिपर्णन ॥ (२१९) नाम पोतंज गोपीर फोगारण पितानी पटेदरमेश कोण गोपरी पायीने भापदाचा उपर राम मागम पक्षी भयो भायत दिगोरोपंक प्रार. मुनि योता मुनिभानी साये भिक्षा या मार्ट पपा. पण त पा. सरापी पदार नदि मिटला अरारमुमिम आ प्राप्मना नापमा पर पर पर गोचरी टापपाना परिपमधी एजोर थयो. पगली दा. मस्तक. मूर्यमपी जाप है, . प्यारि अनेच. पदनाची पापा भगा गपेला भरपत्रक मुनि पोजा मुनिधीयो पाध्य ही वार दोटमी यलो नोगे पिमामी सेवा देटा. पदमी स्वामिमी पी थे. मेमो पनि प्रथम माल पाम्यो आपुपान अने काम अगवाना पचान मुमिने जोर कामातुर पा दामी मोमीने मिक्षाना मिपपी मुनिने देल उपर पोतानी पसे दाराच्या. भने अनेक प्रकारमा उपायो करी मी, मीद घोली मुनीने पो. माने आधीन कर्या. मुनि पण मापणाना करपी कंटाला । होचायो भा श्री माथे गृहवाम मारी गया. ये भिक्षापर्याप निवरा म मनिओए उपाध्यमां आपो जप से मे अगहनाम: निने देख्यानही मेथी मुनिओपनगरमा मषं ठेकाणे तपास करावती पग अपहरमुनिनो पत्तो लाग्यो महिं. स्वारे अन्त मनिओप नी माता मातीने सपा मोली के तमागे अरहामनि बयांमधि भमोर शोध करी एन गया मठी मयो माटेनमी पण शोध कगको भा ममाचार मांभटनामांज मा. ना माची पदम म्नेदना पापी विलाप करती नगरमां है भान... अाहक : पम मो पहली वजारे बझार और गी अने पर शोधश निकली पण फरी फरीने ग्यारे से रोटागीमा म्हेल मी आधी ग्यारे है अपहरभापक! पम एमी पारती माशीनी अने पीना भेगा धयेमा लोकोनो कोटाहर गयारामां घेठेला अपहपकं. नीचे देभयो, अने मारी माता मारे माटे आधी दुर्दशामां आयी पडी पम निधी पुनः गाग उम्पन्न भयो. अने करा अघोर मनो अति प 1

(२१८)
॥श्री नयनापतिस्तरार्थः॥
गरपीने सम्यक् प्रकार सहन करवी पण सदोष भामरगा
शीतलमान सेवी ते उष्णपरिपह कहेगय. की छे के "ग
पीगगेली पनी-रेती मने शिलादिस्यी. हावडे उपम
मा दायी, भने सूर्यनां किरणोनी गरमीधी संताप पामेला
पन्द्र-पन्दन-पपन स्पादियी मने शाता क्यारे पो? पपी दाना
न गणे. नपा उष्णतापी संताप पामेला मुनि स्नान मा, गा
प पर जन न करे, भने काहादियी वायु पण नाले
मुनिनाना पाला बहार भावतात्रीजी प्रहर मात .
चायी - मुनि महामानी व्याने कामागच्यामा
ar. At गुफाबारे पहला मुनि पतनी भयंत जीता
पी ममाणिक प्रहो पापा. वीस मुनि प.
मी मी माती लागावी पर प्रहरीमा मुशि
पाहर भने वाया मुनि चोरी हरे का पाया. प्रमाण
अम पारे मुनि महाग्मा नतिर नल की M.
मुनिर पर शीनगरिदान करवी. मत भाषा
पपातील शौनपरि महम कानी.
पाल- मनोगत
मैना मा नाम श्रीमाने रिकामramat
मरिणामी मनात AmrifRane
पाम पनाम पामी बल
दरोगा अमीदार कामगि पm fm
पोरी मात्रा Amitm #work
लिन नीनार मा gfntre
भाममा न लाना पrr frm Trailer
मी अवाको पिm:html
ना ना x मा frform
पुति म mantri पली बार

॥ संवरतने परिपाहवर्णनम् ॥ (२२१) स्पनो सर्वथा अभाव होते अयवा तो जीर्णमाय अने अल्प वस्त्र होते वस्त्र प्राप्ति- दीन सिवन न करखु ते अनेलक प- रिपह कहेगप (अहि नेल पटले वस्त्र एवो भर्य जाणो, ) फर क- "अतिमीण वस्त्र पयां ते फाटवायी योहा दि. बममा बनानो यार, या मारा जीर्ण वस्त्र देखीने फोर गृहस्प नरा वस्त्र आपो ए प्रमाणे दीन चितवन न करे पण मानीगं सब जो फाटी जशे तो पनै मिनाली सरखें अवल- फरपुं प्राप्त पो. भने प्री नर्समाप्त यो तो स्थविरफल्यगत भनेकपणुं प्राप्न परे, शम्ने घमने हितकारी छ एम आणी मुनि दीनता न करे" टमा पिनाशी शरीरपटे सो आ पानीप्रोने तृनि पती होय नो पपी पीविदोर पदमागे दमिनी अस्पन पीहाने म. धन ला परामरमुनिप कामयाग कया.प प्रमाणे अग्यमुनि गया द्रनधागे सारोप शरिष महन करतो. टातः-दादरनगरमा मोमदेवनामनी मामा अने कदमोमा मानी भी धाषिोतमने आयातित अने फगानि नाममा पुर प्या. ज्या आत पिानी पामे रिचा भनी अति. अशम मार्ट पारशीपत्र नगरेमा पेर- गंदांगादि पर शिवानो मी दशपुरनगर साम्यो ने पर मगरमा गजा ने मारमा माशंप पज पता मायापी मा- मप ने ममावेश गयो. पछी र आदी पोतानी मा. माने ममसार करचा गयो ग्यारे माना पनि हामीम पाने पडेगा.' मारा प्रारमी शिवानी भी गजा वर्ग रेनु मामान मेवी भटनांनी अनार मानी जाती नयी कामे नमधारा प्रापी एमीनदी गा! मला पुरनु अनेक शिक्षा मन्यो त ने म ममारमी वृद्धि करना. अने रेपी HERI (२२०) ॥ श्री नागविल्लराणः ।। " डांस मार-मगतरां यगैरे शुद्र जोए उपनाली पोहा गम्या महारे गहन फरवी पण ते जीोर्नु अशुभ न निताने देमपरिपात काल का के-" मरारादि जन्तुभी शरीर मांग-भि माना होगनोपण देगन फरलो, ते पाने उरारा नर्षि, मनगी पण नेभोना पर दे न लायो, भने ते भोने न । गला परल ने नाप दरकार हेतु ure करा ari, भने मीनं उतरी मातान wit, माना पण भानपान दुनो परत धिमा आगो अने wi: সাল বালাম গা কথা না গণিকা কাপ, मन मुनिर पुनः नारित अंगीकार की ITam गती गुमनी भासा मागी मगर पसार प्रीमना मानता বা সঙ্গী বা গিঙা পা গুলা পাণময় श्राम अगीकार करी. मने पल पारिने माय भामा " मुनिन्दा कम मात्रमा मा firrit? गी. अनं कामया. ग. प्रमाग अगानिर पण हिम कानी --पानगरीमा निराहामा Tr svir पामे fraगी करीत ! मा #zी गृहमी प्रा. माती निमा ला भगो श्रम मनमुनि विहाना मला मन मी निता. rami AIR भी मुम समानामा Errent arth नमानी HTerar TER. TITL Primati... गाना free umr marn HTETinnitी. अमो ५ -- ॥ संवरतरी परिपावर्णनम् ॥ वे सदिसायरक्षिनमा पिताने सर्व समाचार मटतो पना मदेशा मौशम्पा छता पर पुष महि भायपायो फागुर. शिनने मेडपा माटे मोरल्या. मोरनस्वाभिए भुप्तोपयोग मूको मायुष ६ आगल अभ्यास महिं करी राधे: अनं अदि पुन: भावशे पन नदि यो मारी पधु विपा मारीपासज रहोजी, आरक्षितने म सरिपद मायु, ती फल्गुन. मिनी माया विहार करता पानानं मगरे भाया स्यां साये. क्षमता उपदेशापी राजा ने नगरञ्जनौ पण अनन्य भत्तिपाला पपा. माता रद्रमामार पण पुजाचार्यपासे पणा पटुप सहित दीक्षा लोधी भने राजाए तम्यरत अकार कयु, पण पुधी भने पुरुष, पगेरेती शागन हु मान मरतो काडो गोम्या पिमा घटे पर ) म उभी रहुं ! यी लजायो मोमदेये दो. भागीयो मरि पल निराकर उपाभरेज गहे. आयाक्षिता पायें पपी उपदेश दोधी त्यारे सोमदेव पिताए कमु. सो समोर पगारपी-पोतांवर अने पमन्डल रागवानो साता मा. पोतो हुदीक्षा ल आचार्य पर कोइरीते पित्ताम मसारथी तारधामो बुदिप से मई अनुशा भापी दोरा अगोकार करा. अने म्यानमार पंटरांक. बारकोने पुलिपी नमस्कार नहिं फरकां मरकरीको करें अने उपदेश आप तेवो युरित शोषाहो धीरे धोरे म चीजो मोडाशी आपरे पोतांवर रघु ने छोहायाने आवाय युक्ति सोधे से तेटलामा शेरक मुनि असमर करो धर्म पाम्या. ने पमते पितामुनिनु पीतांवर छोडावधाने पुरिन रची क. के. आ मुनिने कांधे धगे ला जाय मो घाटी निजंग पायसे लाम लेने वीजा म प्रथम दीखयेगवेगा मुनिश्री अमन उन्मुश्ना घरी उटमा. मारे मुग्पि र वे. भो ए निजंगनो लाम तमो म ला जाओ तो अमाग पिता परे यग्धवर्ग गुम्माम सा शो! पम कहेपायी मोनदयमुनिए पुररे पृायु फे, आ मुनिनी देह ९ झाने उपाडोमा म्यारे मरि- ५ कहने उचकी लाइना भविश्यमां पस --- (२२२) ॥ श्री नववरणविस्तरार्थः ॥ 7 के N महाकष्ट पामीश, ए संबंधि विचार करपाची मने अत्यंत उ. दासिनता थइ छ माटे जो तु एक पग विधा परभवना सुखगी भने मोक्ष प्राप्त करवानी विद्या भण्यो होत तो मने उदासीनता न होत. भार्यरक्षिते का है माता ते का पिया अने कोनी पारी मळे छ के डेथी मोक्षनो प्राप्ति याय. त्यारे माताए कप जो सारो मारा वचमपर विश्वास होय भने दु भक्तिघालो हो य तो स्वर्ग अने मोक्ष आपनार एषा दृष्टियानो अभ्यास शे. लडीनी पाडीमां पधारेला श्री तोमीपुवायार्थ पासे कर. पुरे थियार्य के जे शाया भणयायी मातार्नु मन गातुं नको ते शास्त्रोपटे शु' एम विचारी तुर्त आशा ला सासलीपुत्राचार्य पासे थाल्यो, तेटलामा प्रभातकाळे प्रथम मपाने उत्सुक पो आयरक्षितना पितानो मित्र भेट तरीके ९ सांटा माला भने एक सांठानो ककडो लह आयी साम मल्यो अने भेट करी.हे भेट स्थीकारी कमु के मा शेलही तमो मारी माताने .सोपनी अने हु कोइक कार्यि पदार जाउं . ते पितामि ते शेलडी तेनी माताने सोपो सर्व विगत करवायी माताए रियायु के भा शेलडी शकुनमा तामी मली छ माटे मारो पुत्र जरूर ! पूर्व जेटली विद्या भणशे. हये आयरक्षित तोसलीपुत्रावार्य पासे जा अभ्यास करावधानी विनंति करता आया कयु के जी पुष्टिपाद मणयु होय तो दीक्षा अंगीकार कर. त्यारे आयरक्षित कयुके आप मने दीक्षा मापी पण हिं जगरना रामा-प्रजी सर्व मारी दीक्षा तोडायरी माटे भहिंयी तुर्त दी स्थाने वा ल्याजघु ठीक ऐ. तासलीपुत्रावार्य पण गुतं ते मायंरक्षितने साला अन्यत्र विदारकरी त्या दीक्षा आपी. श्रीधरना श. सममा र प्रथम शिष्योरी यह. त्यारवार भयरहितने भगीपारअंग भने १२९ टिवाद पोताना अभ्याम भेटटुं सारी रीत मणाभ्यु ममे मागळ अभ्याम करवा माटे भीषनम्यामि पा. से मोकल्या त्या जा। पूर्व संपूर्ण अभ्यामकाँ आगल लेट लीवुदिना अमाप इंटाली भारवायी अनं पितामा उपरापरी मर्दा प्राधापी अभ्याम पो.

॥ सरल परिपवननम् ॥ दिसायशिना पिताने म समापार मरतो पमा दशा मोरया एन एस पुर R भायनामी फागुन frA या माई मोरया. पीपनमामि नाप को मा ५ भाग अभ्यास नगि ने अदि पुन: भारी नदिदी मारी पिपरामारी होती. रारक्षितने पम मुग्पिर माएं त्रिी फागुन मिमी गत चिया पता पाना मगरे आप्पा स्पो वाद. शिमा पापा ने मारमा नाय भतिजामा पया माता मा पुराचा पपा TT पति दौरा भी धने पाप नादन शर प.पन पुत्री ने गोली लागरमाल मगरी पारी मोम्या किमा स्टे पप । परमो ? यो समापी मामदे दी. पा मापी गरज निराला पामरे tt. आपाधिला. पापी पक्षी मे मोमदेव निाए पर हो Trenीपर ने समारगपानी Inor. पानीमा प्रापा पोते तिान रमादी गावामी पडियम का भाषी अगौर रगतो. x पापा ने इनिधी मामा महिला को मापनेश एरित सोमवारी पोर mainl सागर PMINS रामाने भाषा format कर मुनि जमा परी नारमा गिनिनु पगार तारे तर .ा मुनि सो मा जारी नि.माबोहा मगर ममिक्री गरम र पारे पर: सपनामा' रामदार हरेक राशि (२२२) ॥ श्री नवाचविसरायः॥ महारट पामोश, मंधि विचार करवायी मने दामिनना या मा हो पर पर पिया परमाता सुमन मने मान पान कापानी विद्या प्राण्या दोन तो मन उसमोरतः महोत. मायग्न की माला त काविया मने कोनो पाने मई के बी मोशना प्रानि यार. न्यारं माताप पुरे मी ना माग पर विश्थामाय नमनिवासी पता अन माम माना पा इष्टिगती अम्यान पीनी पारामा परेया श्री तामी गाय काम कर. पुरे शिवाय वाया मगगयी मावान मन गर्नु भयो । गोर' पर विधी + m या नामकी पामे पापा. टकामा माना थम मनि सुपको मायाविनमा तिानी मित्र मांटा भाषा ए. मांटानी की आवी माम मामी ने मेरी मंट पीकर भाटी तमा भारी मानाने मोपी अनेकार सावि रहार मा. मिामिला नगी मानाने माना विगत गयी मातार वि. मा पती ममा मामी मी मार मार्ग पुन प्रदर ५ * अरटी विणण मा. हवं आपरनिन नाममा राम का अभ्यान गवानी विविध माप है" पटिसाद मज द्वाय भी दीया अनोश. भापनि . पुरमा मनं दोन आप गरमा गया न मामा नारा माई मरियानं वा बाना IT टीम है. मामा पत्र में शामिले मामा मात्र पिता दोना पी. पीपीमा नमा प्रथम रियोग पा. जमीन में परिवार TAIT अमान और भारी मनार्थ आम भयानमा नामित * मा मम्मामा भाग श्रीपुदिना मात्र भार मिला THAN लागवार आवाशित ॥ संघरलचे परिपवर्णनम् ॥ (२२३) ये अदि भायंरक्षितमा पित्ताने मथं रामाधार मलती पणा मदशा माकपा एता पण पुत्र मदि आपपाधी फरार शितमे मडपा मार्ट मोकल्या. धीम्यामिए श्रुप्तापयोग मुको जाण्युपं. ध आगल अभ्याम मदिं करी शर्क, अने अदि पुन: भारी पण नदिजयी मारी पधु पिया मारी पाश दी जदी. घ आयरक्षितने प्रथम सूरिपद भल्यु, ती फल्गुम. मित्रमी माझ विधार परतावाताने मारे आध्या न्यो आर्य- शितना उपदेशापी राजा अने नारजना पण अनन्य भनिवाला पपा. माता स्मामार पण पुत्राचार्यपामै घणा कुटुप मद्वित दीक्षा लोधी. अने राजाए मायापत होकार कयु. एक पुत्री अने गरेनी भागल मान मरणो । काछी गाम्या पिता घटे परे) म उभी रहूं! पधी लजायो मोमदेयं दी. शादीधीमति पण निररातर उपामरेज रहे. आयातिता. पाय पणी उपदेश दीयो पारे सोमदेव पिताए . जो जमार-पगाराची-पोतांवर ने कमाल गमधामी भासा मा. पानी दीक्षा पर आचार्य पण पोरगी पिताने गमारथी मारवामी पद्धिप में मर्ष अनुशा भापी दीक्षा अगीका फगपो. अने स्पाग्याद गंटीक पायकोने युक्तिधी नमस्कार मफिरता मरतीओ करे भने उपदेश भाप नेयी युति शीशा धीरे धोरे मयं पीजी सी आगरे पोरांपर ग्यु # छोरापाने आपाय युक्ति शोधे , टाटामां काय मुनि असल फरी माधम पाम्या. में पातं पिनामुनिनु पीतांवर छोडापपाने पुति ग्पी कसे आ मुनिने कधि धरी पर जाप नी पती निजंग थाप माम मंगाने वीजा म प्रथम सोरायगलेष्टा मुनिओ भागम मुकना पो टा. गारे मपि कामुक मी र निरजंगनी मममो गर्वमा माओमी अगस्दिा पंगरे पाप गुलाम लापम कगायो गोमदेशमनिरा पुत्रने परायु , मा भूमिनोहर जाने उपारोस. मारे. पदने उनकी मातां भविश्यमा पजी यार मर्ग

(२२४)
॥ श्री नवनावविस्तरार्थः ॥
पारित्र मार्गमा विचरतांजे अरनि अर्थर्य अथवा अरूपी उपजे
तेने निवारवी अर्यान् चारित्रमा धैर्य राखy ते अरतिपरिपह
फहवाय. अरनि उपन्या छतां पण पारित्र मांगनो त्याग ने करयो,
पशे ते सदन करपानी जो शक्ति होय तो उपाडी त्यारे पिता.
मुनीए उपमर्ग सदन पण कयूम करी मुनिनी देव उपाही
रम्ते घाले. पीजा पण अनेक कुटुम्यना मुनीओ अने मापीओ
तया थापक मापिकादि चाले हे. सेटलामा प्रथमयी शीसथी.
गखेला यालकोप आयो प्रयम मामदेवमुनिना प्रथम काछड़ी
फादी मायी, पुनः आगट पायतां. पादली कादी नामी अने
आगल घाटतां आलु पीतांयर काही ठर तदन नग्न करी मू:
फ्या के एकदम यीजा माधुभोप प्रयमयी लायलो गोलपटू प.
इंगवी दीधी. भने ग्यारपठो ने घोलपट हमेश माटे कायम
रयों अने तेयो मोमदंषमुनि अचंण्ट परिपाट महनकरया लाग्या
तेम वीजा मुनिआए पण अचेल परिषद मदन करयो,
(भा पटात अनि मंझपमा उतार्य है. माटे विस्तरार्थीप
उत्तराध्ययनयी जाणयु.)
१ पाग्न-अचलपुर नगरमा जीतात्रु गलामा युधगम
पुरे श्री रथाचार्य पार्म दीक्षा अगीकार करीत यवते उन्न.
यिनीमा आयंगध नामना आवाय ना मना फेटला. शि.
यो तगा नगरीमां अभ्याम कराया गया हमा, हयं रथायाः
य पण युवगतमुनि महिन नगग नगरीएआध्या, ग्यां तंत्री
भार्यराधागार्यमा शिष्यांने आयंगधागायना कुशल ममाचार
पना और कयु उन्नयिनीमा मगर्ने कुरालाई
पण गमा अने पुरोहितना पुगी मुनिओने यार कदयंमा क
रे ते मांभळी युवराज मुनिए थियार्थ' यगापुर मार्ग
मवीशी याय है, तं माधुमाने कचना उपनायी दुर्गनिमा
मार तो टीक पम पियारी गुरनी आशापूर्वक युगल मुनि
नियिनिमा आत्रीने गमपुत्रने र गाय या मते .

। मेरो परिपावन ॥ पर अरे पुगेलिपुत्र १ माथु : मुं नाटर करीना. मेरे गरि पुषगड मुनिर र नारर मारी में रंप नमो मुरंग नार पलामो ने मांगी है जाने म. गादि पगाडग सागया. अने पुरसरात मुनि मृत्य करे से मेर- मामा मुम्पना टेश मापे मंगारिमो नाल महि समापी पुराषिप पुरे मोलहा सरा: गंगा शिरोमनि ! तमा भ्य मात्रि परापर न पगारता भयो ! मां- महीने पार पेया दग्ने यो मुनिने मारता आया, तेराज मुनिए से पुरे फो टीने हाना मा तागे नाहया नेपो ये कुमारी सम्पन्न र साम्पा अने मुनि तुरत ह. हार निपटी पानाने त्याने बाध्या, मा वामी रामाने सरा पहना भने उपाय पण हाइमेरिती देशाने म आषायो तंज मुनिनी पामे भाजी करगरोने शिननि करता मुनिए प. पो टो आप वपु मा उद्धत ए इमारो शो पारित्र अगोशार हो तो एम्नेने माला र अम्पपा महिं. निरुपाय राजाप पर परायो मुनिए अपम लोय का वार हानी मधिोरेशारी साधी साना करी दीक्षा भापो. स्यां राशपुत्र दो सारीरीने पारित पाई. अने पुरोहित पुर तो भा मु. निए मने पटाकार दीसा आपो यादि विचारपी सरति -उदगपूक बनाएर परारित . दो राजपुर प. पमा दिला पारि उत्तम भर करी मोझ गयो भने पुरी- हित पुर पोदार दुर्गनिमां रखाडी आदतना मामा रामपुर मा जीये दो आरवादी अरविरिषा सहन करी पारित पारयु नेची मरगति पाम्पो ए बग्नेना भरनी विमार उत्त. सापपमपी साना ---

हिंमदग्ना शिष्य पृताम्म उत्तरा०मांयी मागवु)ममार्ग
(२२१) ॥ श्री नवताव विस्तरार्थः ॥
खीए विषयेच्छा पूर्ण करवाने माटे करेला उपसर्ग (-उपर
सम्यक्रमकारे सहन करवा पण लेगमात्र विकार धरा देवो नहि
अने स्त्रीने आधीन यत्रु नहि ते स्त्री परिषद कवाय.
ग्रामानुग्राम विहार करतो पण एक स्याने नियनवास करी
रदेवु नहि ते चर्यापरियह कवाय. का छे के-"गृहस्पादिकनी
माये रागनो प्रतिबन्ध राख्या विना मुनि ग्रामानुग्राम निनामा प्र.
माणे विचर."
र राम्तः -पाटलीपुर नगरमा मादराजाना शकाल
नाम मधीनी पुत्र स्थलिभद्र प्रयम १२ वर्ष सुधी कोशा ना.
मनी यश्याने त्या अनेक मोज शोग्य भोगथी पोताना पिनानु
राजाने दार्थ दुमृत्यु पयेलु जाणी पैराग्य पामी भो मभूतिनि
पासे दीक्षा ला सेज कोशा वेश्याने पर गुरुनी आगा ला
मदरस भोजन करता चित्रशाळामा योमासु र दया आध्या
से यमते पहलांनी प्रीति मभारी अनेक रोते मलिभामुनिने
हाच भाष विकारादिपी लोभाध्या एता पण महा निर्यिकारी
मुनिए पोमामाने अम्तै काउस्माग पारो कोशाने उपदेश
आपो प्रायिका यमाची अने राजा मोकले में पुरुष मिपाय
अम्प पुरपने अनीकार न करयों इत्यादि यया योग्य प्रम
उचराव्यां. शेयी गुगए पग मयं मुमिनो आगळ दुका
कार दुफरकार पम येचार की योगाच्या ५ प्रमाणे श्रीर
रिपदने मायक प्रकारे महन करया.
२ न:-कारकिर नगरमा मंगम नामना आचार्य
अभ्यरत वृद्ध यया एता पग पकज पाध्यमां नय भाग.
पीने मला विचारनी विधि माययता दता (पादि
अग्य मुनिगीप पण यनता प्रयने नयापी शिवारनी पिषि

॥ सैररताचे परिपवर्णनम् ॥ मशान- शून्पह-क्षनी नीने-इत्यादि स्याने दृष्टनेश र- ति से जो पोते र नहि, नेप पीजाने हराये पण नई ते नेपेथिकी परिषद कडेवाय उची-नीची पती मतिफल साया मळनां उद्वेग न फरवी है शरणापरिपद फईवाय. क के.-" भनुकूळ शया (-1. समि-स्पान अयवा शपन ) मलनां प न करे, अने प्रतिक्ल श. रया पळवां उग न करें के यहो !हुं के मुन्दर स्थान पाम्यो एं ? अपना मने सारी सरया पण मान न था ? इस्पादिप नि- पादान करें . १ पुष्टांत:-गपुर नगरमा पुरुदतपुत्र नार्म शाका. र पुरे दीपा को विदारमनिमा माओकार करी मा. पंतपुरमो पासे काउस्लाम पाने उमा रात दरम्यानमा पेटलार गांगटोनां दौर की थोर सा गपा, हे गोवाट पार. में बना देगता मुनि पाते आपो चार देल्या 2. नहिं ? पम पूछना कापण उत्तर माह मचायी अयान शोधवाळा था लीली माटोदी मुभीमा मस्तरापाट वांधी मां अग्नि ना. नवापी मुमिनु मम्मक मळगी उटपु अने गोष्ट नासी गया मुनिए ममता राणी अगिन कर मन क. अने पारीचार. मा मुनि काट कर्ग परसोर पाया. ए ममागे आप मुनिश्री. एप मरेधिनी परि) (म्यान परिषद ) महन करतो. २ इप्टाम्नः-कौशम्पी नगीना पारस पिना मोमदत भने सोमर नामना पुशे दोशा शर घरी शि. हर करो गया. घगे दिषसं मरीजओने महवामी यादी कोश सोरापन आना मानपिनासमीमा जाने रसाय. पर ममता ने दे मुनिश्री पर अग्निमां माया, तेरामा बेटमापक ग्रामजाने पमदार पोशमी रिशा हमी तपी स्पो -

(२२८)
॥ श्री नवनायिस्तरायः॥
वचनयी अथवा फायाथी फरेली ताडना सर्जना सम्यह
प्रकारे सहन करवी पण ते अशुभ न चिंतय ते आक्रोशपरि.
पह कहेवाय. कयु छ के-“पीजो कोइ मुनिने आक्रोश करे तो
मुनिए तेनापर सामो आगोश न करतो कारण तेथी मुनि पण अ
शानी सरसो याय . माटे पोते आक्रोश न करे."
होरया आपेटा मुनिओने धीजी वस्तुमा मदिरा भेळवीने (को.
आचार्य फदे छे एकली मदिराज)ग्राक्षणनो घोओपष्टोरायो.
अजागपणे आ ये मुनिए तेनी आदार कर्या वार परकर घगे।
रे आयायी मदिरा प्राप्त थयेली जाणी अनिषधाताप करी
विवायु फे माहारना भर्थीने कोरक वसत आयो भयोग्य आहा.
रपण पापरयो पढे माटे मूलधी आदारनोज त्याग करयो एम
धारी मदीने कांटे पडेटा सुशा काष्ठ उपर यग्ने मुनिए पादो-
पगमम अणमण अंगीकार कर्ये त्यां अकाटे पण मेघवृष्टि
पथायी मदीमा पुर आयतां मुनि महित ते . काष्ट
मदीमा तणायु एता मुनि उतर्या महि. अरते ते काष्ट तणााने
ममुत्रमा आल्यं, रयां अळयर जीयोग करेटी अनेक पीडा महन
करी धीरता वाटायग्ने मुनि काठ करी गया. जेम आ ये मुनिए
मुशाफट जेपी दाप्या महन करी तेम अग्य मुनिश्रीप पण
शयापरिषद मदन कग्यो.
१ दान:-कारक गामा महा तपम्मी मुनिना नापी
आकयटी फरक देवी से मुनिने निम्मर नमस्कार करता
आपतो. अने देतो के है पाय ! मारा मरणु कोर काय
होय तो फरमागे परनु निम्टो मुनिने शु कार्य दोप: पा
पगर्न कोक पिस्नु धयन मांभशीने बाधपाटा पर्यटा ने
মুনি স বিনা সুকন্যা ঘ. ঘন সবুয়ে।
देउवाया मुनिने पुष्ट पथा घायण मुद्री मालान जमीन
पर पारी मामया. अने परची तारताना कती

संवरत परिपावर्णनम् ॥ (२६९) पोतानो प फरे तो पण सम्पन्न प्रकारे सहन करचो पण फरनारचं असुभ लेश मात्र पण न चित ते पधपरिपह पि. गि मामीगयो मुनि पण महारप्टे उदीने स्वस्थाने आध्या 'राधीना चमतमा आयेलो है देषीय समस्कार फरी साता . परन्तु मुनिए धर्मलाभ पजन आयो. त्यारे देषीप यात करगरीने नहिं योलबानु कारण पूछता मुनि उंचे रा. देषीनं टपकी देश लाया फे. तारी समकार भने तारी से शाणी सीधी, वारज प्रारणे मने आरली उपसर्ग कर्या पण ते फर निवारण न क्यु, भाटे येथी हतने पोना. आपण नहि. क्षा प्रमाणे मुनिनु पधन सांभरी देवीए कई हे पूज्य दुत पतते हाजर दती पण याने अपने शोधाषिर अचाची तमा घेमा मुनि कोण ! भने विम कोग ' ते मने पर पड़ी मदि. मा अपान मामष्टी मुनि ते पापमो आलो. ना करो मेयममार्गमा स्थिर पया. प प्रमाणे अन्य मुनिओए =T आक्रोशपरिपड सहन कहयो. १ इष्टान:-भापस्तिनगगेना जितशत्रुरामामा पुर कंदर मारे भी मुनिमुक्तस्वामीनो धर्मदशमा सांभळी पराग्यपामी सा नीधी ते खमते मुंभकार नगरमां दहकीराजानी प्रधान लफ मामे हती से कोर राजकायना कारणधी मायस्तिनग. मां भाषी राजमभामा जनमुनिओनो निन्दा करपा लाग्यो. ने राजसभामा स्कस मुनिए निरुत्तर करपायी अत्यम्त अप' हम पये- ममती मुनिपर परावे हे. हर्षे अनुभमे मादक मियाभुत थयेला ने योग्य जागी स्कन्दरनी माय दीक्षित येला ५०० मुनिओनो परिवार भी मुनतमभुप सदरमुनिने पो भापायपद आप्यु हये से ४९९ शिष्यो मधित स्कन्दका. यं पोताना बनेषी दरको गजाना मगरे जवाने आज्ञा मा. नमभुप मर्यने मरमान उपमर्ग दार्माग्यो ने पुनः पूछना के तारा विना मर्ष भागधक पशे अने में विगत यश म सांभपा एमां पण स्कंदाचा शिष्योनु भलु घशे पण यस्पर पम विषारी दंडकी राजाना मगर - यदार (२३०) ॥ श्री नवावविस्तरायः॥ बगीचामां आव्या ते दखते अभपी पपा पालक प्रधाने प्रथम अपमान संभारी ते यगोयामा हजारो छषां शव दटापी राजाने कहेया लाग्यो के है राजन मुनिपणुं दुम्कर लागयाथी आपनो साटो स्कंदक पांचमें सुभटोने साधु पेप पटेरापी आपर्नु राग्य ले. घा आयेल छ, भने ज्यारे आप पादना करपा जो त्यारे त. मने हणीने तमाई राज्यलेशे, आ कयममा जो तमारे पात्री जोहए तो तेओए पोतामा निषाप्त स्थानमा पां शम दारयां छते देखाई पछी गजाप ते दाटेला शम्र देखपाची अत्यात फोधयाळो था संघ मुनिओने यांधी पालकने कयुके मा स. ने योग्य शिक्षा तारे हार्थ करथी. बिलाडीने मटेला दूध • सरखी मा आशा सांभताज पालक प्रथाने पाणी तैयार करावी अनुक्रमे एक मुनिने घाणीमां घाली पोलथा लाग्यो ते परत आचार्य पण ते मुनिने समाधि संभटाये छ जेथी दरेक मुनि समाधि पामो तकृत फेयली या मोक्ष जाय छे. इथे ४९८ शिष्यो पीलाइ रथा पाद एक बालमुनिने पीलया रया छत्या. रे सूरिप कj के प्रथम मने पोलीने पछी आ यालमुनीने पोल कारण मन करक राग होवायो भा याळमुनिनु कट मारी नमरे नदिजोर शफाय. एतां पण पालक पापीप सरिने पधु दुःख उपमापथाना इंतुथी प्रथम याममुनिने पील्यो, पयो आ. चार्यने फ्रोधाग्नि व्याप्यो अने निया' फयु के जो मारा तर. नु फल होय तो अहीयो काळ करोने हु आया देशनो माध करमार था. पम निगणु करता आयाने पण पालक पा. पीप घाणीमा पाली पीली मारुया. आचार्य काळ करीने अ. ग्निकुमार देवमा उससम्म यया, त्यां अधिशानवडे पोतानो पू. धमय जाणी ईडको रामाप आपेली माशा अने पालक पापीर्नु अघोर कृत्य जोर भरयत नेप आयशायी आ कंदक देये दाको राजानी आखो देश पाळीने भस्म को. ते आले .. रसारण्य मामे औzखाय . आ पालकने शाखमा अभयी जी. प कहेलो छे, ए प्रमाणे जैम १९९ शिष्योए बध परिषद सहन काँ तेम अम्यमुनिओर पण पधपरिपह सहन करयो परतु दकापाययत् चारित्रनु मोक्षफल दारी जवु नहिं.

॥ संघरताचे परिपावर्णनम् ।। (२१) एपनी भागळ भोला पाग मम्जा न पापवी ते याचना पहिपहा फ्र्यु से 2-" गोनरीए विचरना सुनिने गृहस्पनी भागळ हाय घरपो पुक्त नपी, एपी सो गृहवास यष्ठ, एम सुनि- न चिम" मुनिने दरेक वस्तु मागीनेन लेवानी होय, भने पाग्या विना जपीन परथी एक तणखलं के दांत ग्वोसरवानी मळी पण यशराप नहि. एको मुनिनो आगार वापी मोटर शस्यो- ५ या गामपूधार दीक्षा मीधी होय अने पजी पेपर मान अप- मान मान करना भीक्षा मागराने पमर्नु परेमो नेभोने मा परि- परिपोय. कारणके रामाभो भने धनवानो पारय. पणाम भनेक परजीवीने दान भारी उसार करनार माने रा. भाभो भने धनवानोने दीसा लीपा पादमीनानी माग राय भारी करवो भने कदाच अपमानादि करे मो ने पण मान फगुपए मेमोने दुष्कर होय पारे उत्तम वैराग्यवालाए एम न सिकाए के.पीमानी भाग प य रु ? ए पाना परिपा मान को बराए, भयतर-परिपामायो गालामा १४ परिपा फ.. दा भने ९ मा गापा परारा ८ परिपा रे. " हाम्न-परेमा म पटामुनिए पारितलो. पारमा पदी दोभाने मोरामनी ने पनमा मा भने सरकारको अभिर पो. दो महो माला एमार समेसी भी मीपरी जनकर. ना ना रनो मानिस में था पुनारको आमट मिस मादा रिचारबारमोनाहि. दो आरमरमुनिर सापमापरिषर महम रों न ure मुनिभीए सामाnिRE Tी.

॥ श्री नवतावविस्मरायः॥ ॥ मूळ गाया २८ मी.॥ अलाभरोगतणफासा, मलसारपरीसहा । पन्ना थन्नाण सम्मतं, इय पायीस परीसहा २८ ॥ संगमानुपादः॥ अलाभरोगतृणस्पर्शा, मलसत्कारपरिपही प्रशाशानमभ्यया, न्येतानि द्वाविंशति परिपहाणि॥२८॥ ॥ दाय॥ भलाम-प्रणाम परि. पन्ना-प्रज्ञापरि० रोग-रोगपरि० अन्नाण. प्रज्ञान पनि नाकामा-तृणापर परि० मम्मत-सम्पल परि मर-मालपारि माकार मन्कार गरि थानीमाती परिमा-परिपट परिमा-परिणा. पा:-HTTre-Iोगारि-गरिस-पर বoি -শামিপ্লান্তসিন্নামি গরি । २० पति ने मंगर). दिनरायः~~यामेटी ( मांगनी ) पानी मागिन पार नों उन कामो मायानगर कनो यति भाषामारि. ल- Tifferभयो TRE RAT महा भरमा जा पापा. पात्रो नदी पर वरीप्रीत ।। सेवरत परिपवर्णनम् ॥ (२३३) रचने प.पु फे बने जनमताएं लेओन भक्षम फरोश. ने तु सो तेओनु सान करनार होय तो मारो सामे युन (पा तयार पा. दारके पुल परषानु भोकार परी पिशाव. साये पुर करवा मांइयु पग पिशावने जीतयो सराश्य जो अपगत पोधायमान पो.वे दिदारक झम प्रेम प करतो शाप, मतेम कोपहर पिशाप पग पोतार्नु रोर पधारतो शाप है.९ प्रमाणे पारंवार शारीर पधारता सावनी तामे पुर परीने दाय एग पस होना गया है ते दामो प.सदर पूर्ण साधी सम्परने उटाही रोते सागपो. म्यरने पण को रोते पुर करतो पोताने जैम जेम कोप य. मोजाप म म पिशाप शरीर पधारती माय . ने (समा जीत महतो गयो. प्रमाणे करतां पोजो प्रहर पूर्ण पापी पदेचने टाहो सस्पक सूइ गयो. परदे पण पोष. दिन धोरोले पुर करवापी विजय नहिं महतो पोशो प्रहर पपये हाने उदाडीने पोते मा गयो. इगनो माथे पग पेशाप पुर परे है. ते परते ना मनमा एो मंतोष 3. ज्यो . हुं पामुदेषनोसाये आईपुर करनार आ जयरो मरज जोग दरी ! कारगर रचौर पुरुषोनी सामे पर पुरप पुग्ध करनार दोय तो तो पता सुशी पाप . तथो वासुदेव नेम जैम मनोप पामे से तमतम आ पिशायनु शरीर पदतुं जाय ऐ. अने प प्रमाणे चामुना मलोपथी पिशाच घटतो परतो सदन धारीक पा गयो यो कृष्णे ते सामरूप पाटा पिशायने पोतानी माभोमो गयी क्यो. दवे प्रभात प. तांगे मने पोरापना हाय पगशाला देख्या अने पृपयु स्पारे राचीनी पनेली मयं वशीकत काही स्यारपछी कृष्गे मा. भीमांधी ने पिशाधने यहार कालो देसाही का. राजे आप्पो हतो त कोप-याध पिशाच हनी. एनी माये तमो कोप फरी पुट करवा लााया तथी ए कोप पोतानी दंह पधारतो गयो कारपये. कोपरे कोप वृद्धि ज पाने छ, ने सपो नमो पराभर पाम्या, अने में मम्तोष अने शाततायी (२३४) ॥ श्री नवताव विस्वरार्थः ॥ शरीरे उत्पन ययेला रोगने सम्यक् प्रकारे सहन करतो पण उद्वेग करवो नहिं ते रोगपरिपह कहेवाय, अहिं जिनकरपी मुनि होय तो ययेला रोगने निवारवानो औपचादि उपाय न करे, अने स्यविरकल्पी मुनि फोहक अवश्य फारण होय तो औषधादि रा अन्यथा सम्यग् प्रकारे सहन करे. युद्ध कर्यु माटे आ कोप पिशाव सूक्ष्म थइ गयो कारणके को पक्षमायढे ज जीताय छे, ए प्रमाणे कृष्णे पिशवमूतिगला कोपने जेम शान्तिथी जोल्यो तेम एनिओए अलाभपरिपहने पण शान्तिथी जोती. १ पृष्टान्ता-सनरकुमार चक्रवर्तिन पवु भलौकिक रूप तुं फे जे रूपनी प्रशंसा तीधर्मेन्द्र इन्द्रसभामां रमाथी देष रूपनीपरीक्षा करपा आष्या ने रूप देखी अति आधर्य पाम्पा, पण ते पवते पापति स्नान करता ता तेपी विमरूप धारी देयोने गयी राजममामा कर देखवा भाषपार्नु कष्ट देषो ए राजसभामा ापी रूप देवी मस्तक हलावता कारण पूछ । पायी देयोप कमु के जे रुप मान फरपानी तैयारी पलते .. तु से रुपये रहयु नयी ने शारीरमा अनेक रोग उत्पन्न या था छ तेनी खात्री मारे राजाए पान साधेलु थुकता उपर . ठेली माषी मरण पामी जोर राज्य भने पेहली असारता वि. तथा पैराग्य वृद्धि पाम्याची धारित्र अहीकार करी भनेक प्रकारता तपपी मोटी लधिओ उपार्जन करी पण शरीर कु. धादि भनेक रोगधरे व्यात या गयु. समरकुमार राजर्षिए । मिकों के पक्ष पीने कोरे पण माना रोगनी विकि रसा न करी. आ . अभिमानी प्रशसा सोधमा एस. मामा करपाची पुनः अमबापाला पे देष थैपनु प ला समः कुमार मुनि पासे भाषी रोगनी चिकित्सा करवा कर पारे मुनीम्बरे कप' के है वैयो । तमो जो माषरोगनी (कर्मनी) विकिरता करी जाणता तो मारे करायवी है. मस्तिरमा मध्यरोगनी विकिस्सा तो हुँ पण करो जा छु पमं कहो पो

॥ संवरत परिपहवन ।।
(२३५)
दर्भादि पास वगेरेना संथारापर शयन करनार मुनिने पास
अनीमो वगैरे पागे तेने सम्यक प्रकारे सहन फरवी ते तण.
श परिषद कहेशप. फघु के के वस्तरहिन (-अति अल्प भने
गवताळा ) ऋस देहवाग एका तपस्वीमुनिने पासना संपारा
मूनां देहपीडा याप, अने ते उपर पुनः तडको पडवायी
गो वेदना थाप छनां पासना धागवाषर्ड पीटा पामेला मुनि व.
नी इच्छा न करें (भा निनकलनी अपेक्षाए रे, भने स्थविर
सीमो रस रासे पण खग.)
गर्नु एक पोतानो आगलोए लगाइतो ते आंगटी सुयमरखो
शांन्तिपाठी या ते पंपोने दावी. स्यादि अनेक रोते पयोए
अपंच कर्या छतां पण मुनिए रोगमो चिदिसा नहिं कराषधा.
पी पम्ने देवी तुष्ट पर प्रत्यक्ष स्यरूप प्रगर थया, भने सोध.
में सभामां पयेली मशमानी अमदायी भमो परीक्षा करवा
आष्या . एम जणाधी अत्यन्त खुशी पर स्वस्याने गया.
ए प्रमाणे घी मनाकुमार चक्रवर्तिमुनिए जेम रोगपरिपद
महन कर्यो तेम अन्य मुनिओप पग रोगपरिषद सहन करयो.
(अहिं उत्तराध्ययनमा कानशिक मुनिनी क्या पही. परग्नु
मने बदले में अहिं मनमार यवनिमुनोनी कपा कदो छे)
१ परास्त:-भापम्नि नगरोना जितशधुराजाना पुत्र भर.
सुमारे दीक्षा मोकार करी यहुथुन या पकाको विहारप्रतिमा
ओकार करी कोइक पीजा राज्यमां गया त्यां राजपुरुषोए
कोक चोर या बातमीदार जाणी नु कोण ? इत्यादि पूछनां
जषाघ महिं मळवायो तीक्ष्ण शम्रो पढे मुनिनु शरीर छोली से
पर मार डांटयो छतां पस भद्रमुनि म ममाधिभ्यानमा रया
नम अन्य मुनिओए पण भरमुनिवन् नृणस्पर्श परिषह सहन
करवा.

(२३३) ॥ श्री नयनपविस्तरामः॥
शरीरे मल पगेरे उत्पन्न पाय तो तेनी दुर्गछा न करता
सम्पर प्रकारे सहन करतो ते मल परिपदहनिने स्नान दानग
वगरे अंगविभूषा करवानो अधिकार नपायी दांत अने श.
रीरे मेल-मद योरेनी उत्पति याय, परन्तु, तेनो निराकार
फरी मेट माफ करयाने स्नान के दातण वगैरे न भागरे पग .
म्या प्रकारे सान करे ने मलेपरिपह कवाय.
पीमो माणस मुनिने अत्यंत मान सरकार भाप तो पण
गर्व न आणे ने मंस्कारपरिपत.
'मान-पानगरीमो मुला नाममा पणिक दरे
मृनिओन विमा मुग औरय भाई पवार मुनिमा शो!
म देनी गितार कई पं. भा मुनिमामी भाचार
टी. नानादिनकर टीम मधीपारि xfr
ম দিবস ম গ পথই মগে এমী পাপী
मगरोमा टोरी या दीक्षा अंगीकार m. am
মনিলাল দশা পথ থকাৰী ী? মাথম গল্প
ने मुनिमा गमो पाप को महम को मदि.
मुनिश्री नामांकरवालो शारीnिit
free मा मालनी. मात्र ते मुनिए Int
को भारयो रा र पर्व मुगायोनार msg के पीला
मोदनो मुगाची लाने कमीनो पाया करना पी.
पर गाम ग. प्रामुनि नाम
Ravinान मितको . नीम
नम: ममता गोजानु !
FAAN IT ना भूमि म मनम
farmR THERS, TREAT
-

॥ संवरतचे परिपहवर्णनम् ॥
(२३७)
अतिशय ज्ञाननी गर्व न फरवो ते प्रज्ञापरिपह.
अज्ञानता होनापी अज्ञानतानो खेद न फरवो पण ज्ञाना.
जर्मनो उदय विचारो धनता अपने ज्ञानमां उधम फरवो ते
नानपरिपह.
२ पुष्टाल:-पूर्वपर भी कालिकाचार्य शिष्यांना अविनयपी
राष्टीने मागरापाय पारी आप्पा पण सागरापायें महिं भी.
गवायी मान पपा भने तमो भा भण्या । आनी भय
'जाणता व तो सांभटो प्यादि बुद्धिमा गयो पोस पु.
देशाटीई मजपाचगने शिष्योग पिशेष अर्थ पि.
नार पारिसमरि गांभवी रीते करे . परक दिपमे
परिपाचार्यमा शिप्पो गुरने पिता यो आल्या यी साग.
उपायने समर पापापी मो शालिकरी पाओ अपनी धमा
रागी, में चलते पुदिना मद उतारपा मार्ट भी पालिका
र नदीमाधो पानी रतीसाची एक स्थाने दालोपाटी
र प्रमाणे पजोचार करता रेलो ओछी आयो पतां सति अ.
परेती रहो मरे पर है : सानु मान नदीनी
को जेट समांपो प्यासा रेती औरष्टुं गान गणधरोए प्रह.
प मे पारवार शिरपरंपराए पर परतुं शात भाता
आ पाटमा भार मान रातो दुरिनो मरा करतो
पारि उपदेश आपी सागराचार्यमा स्थिर राल्यो. मा
प्रेम गरिराचा पूर्णभर CR जानना गरदित होगायो
गरिपहने जीतमार मा म भापमुमोर पर मारिरह
जोतो पज सागर महापरिवाने नाम यु.
२ प र मापन मोर यायो को
मुनिये मार-मार परला पानी पर राम बापाकासी
भारदुर राम सापायो तन्नु नाम मानुर
दुनि गिर और एम १२ सुपो पा र पिना
दे गाती नामी उप विधामानित ut

॥ श्री नवतत्व विस्तार्थः॥
तथा अनेक उपसर्ग-कष्ट प्राप्त यया छतां पण सर्वशोळ
धर्म उपरनी श्रद्धा न फेरवयी अने मिथ्या आचरण न आपलं
त सम्पत्तवपरिपह,
१२ वर्षे केवलज्ञान उपार्जन कर्य तेम अन्यमुनिष पण अशा
नपरिषह सहन करपो
१ प्यारतः- आर्य भाषाढाचार्य दरेक शिष्योने समाधिम:
रण कराधी का हतु के तमो देयपणे उत्पन्न पामो तो मने
पकवार मलया आपनो परन्तु कोरपण शिष्य देवपणे उत्पन्न
यया बाद मलया आव्यो महिं जेयी आवायने शंका था.
कोण जाणे देयलोक छ के महिं, अने जो म होय तो भाटली.
कर कियाओ व्यर्थ शामाटे करषी ? एपो विचार भाषपाथी,
धीरे धीरे आचार्य चारित्रमा मन्द थया भने भारंमतमार्गमा
मां पण प्रवर्तघा लाग्या. पछी छल्ली पवते मरणपामेला शिष्य
देवपणामा पोताना गुरुने पतित परिणामी जोर उद्धार कर
पाना पिपारधी अनेक मायाओ रची उपदेश आपी पारिश्रमाने
प्रयामा स्थिर कयां ए संम्पन्धि अधिक वर्णन उत्तरा०पी जा
णवु र प्रमाणे भापादाचायनी माफक मध्यमुनिए न धर्तषु पण.
अनेक उपसर्ग आयतां पण मद्रामा अडग रहे.

॥ संवरत परिपावर्णनम् ।। (२३९) २३ परिपहा कर्मोदय भने गुणस्थान, परिषदनां कया फर्मना उदयपी गुणस्याने -पिपाता-शीत- -देव-पांदाप्या -वध रोग-मृणस्पर्श अंदनीय सुधी. सामाचा १घो१२ भयोपशमयी " अदि शीत-उत्प. अने नागरिकी पये विकमा गौन होग नो उरण न होग, पर्चा दोर नो ने न होग गम कोरण निरोधी पणेन परिपहना अभावधी एक भीषने गमका २० गरि १ पो ९ गुण सुधी. १०गो १२ गधीनाने १२ परिणत अने म. गोगिकेलिने . परिणामी उदय गमकाळ होय अने मामाग्यतः अनुकमे २०-१४-११ परिणदनी उदय होय. समान १.धो.७ मोहनीय अदाभ लाभारतरायपी१२ दा-अरति-श्री पेधिको-अपल- पारित मीनीप १पो.९ सुधी. पावना-सार ॥ भी मयवस्व विस्वगः ।। . भयतरण-भा गापामा संवरतवमा कडेला १० पति धर्म (साधु धर्म ) कहेवाय है. । भूळ गाया २९ मी, ।। खंती महव अजय, मुत्ती तय संजमे अयोधध्वे । सच्च सोथं थकिंचणं च यंभं च जइधम्मो बा२९॥ संस्कतानुवादः क्षान्तिर्मादय आर्ययो, मुतिः तपः संयमच पोटप्पः । मत्य शोचमार्किपन व प्रमच यतिधर्मः ॥ २९ ॥ शदायी खनी-सपा पर्म । पोयम्ये जाणवी महत मार्दव घर्मनिरभिमानता) सरपं-सत्यधर्म भाषन भार्यवधर्म (सरळमा) | सोचौपम हती--नि मता भकिषण अपरिग्राम श्रम-प्रभाव संगम-संपम जश्यम्मो-साधुनो धर्म वटी गापाय:-सपा-निरभिमानता-साना-निकामना-- संपप गम्प-पोष-मरिणा-भने प्रमय ११. प्रकारको सायं ( मंवरतत). पिस्तरा:-१. पनियर्मयी माता का रोल पाय है... परिषमा ममा- १नि-सपा पर विहिर परमार १७ । संवरतस्य यविधर्यवर्णनम् ॥ नो स्वभार ते समा अर्थात् सहनशीलता कहवाय. त्यां क्षमा ५ कारनो के ते मा ममाणे-कोइए भापणुं फांइ पगाइपा उतां पा मारो उपकारी ले पाटे एनापर क्रोध करवो युक्त नई एम वि. रोने जे सहनशीलनाधारणफरवी उपकारक्षमा, जो एनी साधे मोघ फरीश तो ए मारुं कांड पगारशे एका अभिप्राययी अने रोतानामां मामे यानी शक्ति नयी तेथी निर्मळनाने अंगे सहनशीलता धारण करवी ते अपकारतमा, कर्मादिक- रा भययी सहनशीलता राख ते विपाकक्षमा, कोइना वपनयी भाय नदि, अने फोइने आत वचन कहे नही ते यवनक्षमा, अने आत्मानो धर्मम समा से एम शिक्षा करवानी शक्ति छतां पण विचारी सानशीलना राखे ते धर्मक्षमा एन सर्वयी श्रष्ट छे ने एवोग क्षरा राख्यो जोइर. फदार आक्षमा न भाये तो पण पूर्वोक्त नार समाभोमांनी पण कोइएक समा राखवीन जोइए. २ अय-आनंब एटले सरळता अर्थात् फाटरनिप ए पण संघरमार्ग से. ज्यांमुयी मनुष्यना मनमा कोइपण यातनो दंभ-काट रहेल होप त्यांमधी आन्मार्ग शुद्ध पाप नहिं मारे दंभनो त्याग करो सरळना राखी ते मानवधर्म कवाय. ३ मध्य-मार्दव एटले अभिमाननो न्याग करवो. ज्यां मुधी अभिमान होय त्यां मुधी कपायनी मपळना रहे नेयी मोक्ष मार्ग साधी शकाय नहिं मारे मुमुक्षुए निरभिमानमा राखी. ४ मुक्ति-मुक्ति एरले निर्लोभना अर्थात कोरपण इए पदार्थमा के विषयमा वणा-मासक्ति न राबवी मुक्तिम कड़वाय, ५ सप-तप एटले इछानिरोप करतो ते. आ यम नि. आरा नसमां आये उनां संवरनापा कम का ? तेनं का- रण एके सर्व मियामोपां एवो मप उनम के जमापीसंव (२४२) ॥ श्री नवनचविस्तरार्थः॥ र अने निर्जरा यन्ने याय. तेमां पण मुख्यत्वे निर्जरा विशेष थती होवाधी निर्जरा तत्त्वमा नपनेन मुख्य गण्यो अने अहि तपयी संवर पण थाय छ एम सिद्ध करवा तप धर्म पण फयो ए नपर्म १२ प्रकारनो छे ते आगळ कवाशेः संजमें-संयम एटले पंचमहावत-पांच अणुव्रत-इत्यादि अङ्गीकार कर ते संयमधर्म कहवाय. ए संयम घम ५ व्रत-५ इन्द्रियनो निग्रह-४ पायनो जय-अने : दंड (-मन-वचन- कायाना अशुभ व्यापार ) नी निवृत्ति एम १७ प्रकारनो के. ७ सन्च-सत्य अर्याद पिय-हितकारी-अने साधु ए प्रण विशेपणालं जे वचन बोलयु ते सत्यवचन कहेवाय अथवा लीये. ली शुभप्रतिज्ञा पाळवी ते पण सत्यवचन कहवाय. ८ सोअं-शौच एटले पवित्रता राखवी. त्यां दानण-स्नान -मजन इत्यादि द्रव्यशौच.अने अध्यवसायत्री परिणनि गुमगरव- वी ते भावशौच कवाय. तेमां ग्रहस्यने पन्ने प्रकारनां शौच होय छे, अने मोक्षमार्गाभिमुग्बी मुनिने मुग्व्यन्ये भावशौच होय ले, कारणके दानण-स्नान-मन्जनादि देहनी पवित्रता ने टापटीप ते सर्व शृंगारिक विषय होवायी सर्व ब्रह्मचारी एवा मुनिमार्गमा ते देहनी टापटीपनो अवकाशन न होय ने जो तेम थवा पामे तो मुनि पण अंगारी विषयमा रक्त यह संसारी जेवाज यह जाय. माटे मुनिओने दातण स्नानादि अंगसंस्कार वर्य छ, ९ अकिंचण--एटले आकिंचन धर्म. एमां अ-नई भने किंचण-करपण, अर्याद कइपण जातनो परिग्रह नहि ते अर्कि- चन ( अने तद्वितमां आकिंचन ) कहवाय अर्थात् कोरपण जा ननो परिग्रह संबन्धी सर्व उपाधीभो दर थवाथी मोक्षमार्ग मुस्खे ॥ संवरमाचे यतिधर्मपर्णनम् ॥ (२४३) सापळे, माटे अकिंचन पर्म ते संघर रूप रे, (परिग्रहना ार प्रयम दर्मापा ) १९ पंर्भ-ग्रप अति प्राप्तवयः पटले विपप बासनानो स्पाग फरसो ते संरररूप में, एना १८ भेद भयप दाव्या. ए मारना यतिधर्म-माधुधर्म कपा, परन्तु यथायोग्य- : दो पर्प अमुक अमुक अंगे पासपने पण अगोकार फरवा में एमां प्रपपना चार धर्म ने पार पापना विजयरूप रे, गंक झोपनो नप ने क्षमा, माननी जय ते यादव, पापानी ते भाजैन, भने लोभनो जप ते मुक्ति पर्म कांदाप, ]ि दिम (फोमरसा । ना मावराटो भने भाव T. रुनु (-परवा ) ना मारवायो . अन पसा मूळ सन्द भने झनु पापी पार्दर ने भार पद पपा, अवतरण-मा गायाने पिमरन आली :२भा. भोपांनी मारनामी की. ॥ मूळ गापा ३० मो, ॥ दममणिच्चमसरणं, संसारी एगया प थन्नतं । सुइतं थासव संवरो य तह निजरा नवमी ॥३०॥ ॥ मंगलानुरादः ॥ रममनित्यमारणे, मंमार एकता पान्यायं । शुचिरायमाथषः मंगरमनपा निरा नवमी 11 (२४४) ॥ भी नपतविस्तरायः॥ पदम-प्रथम ॥ शब्दार्थः॥ अमुइत्त- अशचित्लभावना अणिच्च-अनित्यभावना आसव-भावभावना असरण-अशरणभावना संवरो संवरभावना संसारो-संसारभावना य नह-तथा वळी एगया एकत्वभावना निज्जरा-निर्जराभावना अन्नतं- अन्यत्वभावना नवमी-नवमी गाथार्थ:-हेली अनित्य भावना, बीजी अशरणभावना त्रीजी ससारभावना, पळी चोथी एकत्वभावना, पांचमो अ. न्यत्वभावना, छठी अशुचित्वभावना, सातमी आवभावना, त. था भाठमी संवरभावना, अने नवमी निर्जराभावना पिस्तरार्थः-लक्ष्मी-कुटुंष-पौवन-शरीर-दश्यपदार्यों -मुख इत्यादि सर्वभावो क्षणमां उत्पन्न यह क्षणमां विनाश पामनाराळे इ. त्यादि अस्थिरता भनित्यतानु चितवनकर रहेलीअनित्यभावना. दुःख पखते अने मरण वखने राजा-चक्रवर्ति के पोतानां सगां व्हालां-तमान कोइपण शरण थाय तेम नथी दुःख पण पो. माने भोगववानुं छे, अने भायेला मरणने पण रोका फोर समः नयी इत्यादि चित्रवधु ने बीजी अशरण भावना माता होय ते सो थाय, पुत्र पिता थाय, पिता होय ते पुत्र थाय इत्यादि प्रत्येक जीव आ संसारभ्रमणमा प्रत्येक संबंधवानो अनन्त यस्खन थाय छे. इत्यादि चिंतवq ते मंसारभावना, आ नोव संसारमा एकलो आव्यों में, एफलो जवानो के, अने मुखदुःखादि पण एकलोग भोगवनार है, परन्तु कोइ सहाय- क के साये यवानुं नयी इत्यादि रूपे चितवधु ते एकन्यभावना.

। सपरत द्वादशभावनास्वाम् ।।
अरोर-पन-कुटुंप इत्यादि भन्प रे, भने मात्मा अन्य पदा-
६, पण शरीरादि तेई आत्मा नपी इत्यादि चितव ते
अन्पत्यभावना,
आ गरीर रस रुधिर-मांस-मेद अस्थि-परमा-ने भक ए
सात अभूचिमप पातु मोनु पनेलं . पुरुषना शरीरमा ९दार (२
पशु-२ कान-२ नाफ-१ सुख- गुदा र लिंग) सदाकाळ अशुचि
भी पता कर र, अने सीनो १२ द्वार ( २ स्तन ने ? योनि
अधिक कारणले योनि होय है, ) निरन्तर अगुचीथी पक्षा
करे, बळी अमरादिसरसा मुगंधी अने भुचीपदार्यों पण आ अ.
भुची देहना संगे अशुची रूप पाप , एवी उपरपी सुन्दर देखा.
ती पण अबळी फरीने देख सो प्रास उपनावनी देह उपर म.
मत्व भाव ! इत्यादि चितववू त उही अशुचीभावना.
मिध्यात्व-अविरनि-कपाय-ने योग र चार हेतुओमांना
फोरपण एक अपवा अनेक हेतुए कर्मनो आधव ( आगमन ) या.
गले. अने ज्यां मुधी फर्मनी भाभर चालु है, त्यां मधी मा
आत्मा गर्वथा स्वस्वरूप प्रगटावरा सपर्थ नयी इत्यादि चितवन
कर ने ७ मी आश्रषभावना..
ममिति-गुप्ति-परिपा-यतियर्य-भावना-ने चारित्रवरे -
वा भारता कर्मनुं रोकाण थाय है. इत्यादि सरुप चिन ते
आठमी संवरभावना
प्रकारना पाय नपधी अने ६ भकारना अभ्यन्तर मपपी
कमनी निर्जरा (धीरे धीरे क्षय) थाप छे. इत्यादि चितवयु ते
नवमी निर्जराभावमा छे,

(२४) ॥ भी नवनपविस्तरायः॥ अवतरग-आ गायामांपाकी रहेको ३ मावनामो पाय छे. ॥ मूळ गाथा "मी.॥ लोगसहायो योही, दुल्लहा धम्मस्स साहगा अरिहा। एथाआ भावणाओ, भावेअव्वा पयत्तणं ॥ ३१ ॥ ॥ सम्कनानुवादः॥ लोकस्वभावो पोधि, दुलमा धर्मस्य साधका महंतः। पता भावना, भाव्या प्रयत्नेन ॥ ३१॥ ॥ शपदार्थः॥ मोगमहापोलोकस्वभारमावना | पशि भरिन योगी-मम्पकावभावना एमाभो.. सर्व ला-तुर्मय मावणामो•मारनामो पम्पाम-पांना मापना-मावती मागा-मारनारा এখন ময়না गाया:-..मी मोरसपावभावना..मी पोधिसभा भावना भने १२ मी घमंना मायक सिल भगाना - पण एवम के पी मारना (अपात् मापना भयता दिन म मा. बना) ११२ मारनामी प्रपन्न र मानी ( मगर बर्मने गेनार है, दिनरा: :-मा नांदप्पी पालो , नेनों भाम पदाने का प्रापावाग परत मामा. पोगाणा मान नाग-१. सानिमनातीनी पतीने ॥संबरता बादशभावनारर्णनम् । (२४७) पा पाना कोडीमा सरखा आरनो, मापलीक गोल पा. की सरह १८.. जोजन प्राडो ने १ राज मांगे पोटो के ने नेपा मनुप्प निर्यवनी नया ८ सम्पनर पांचज्योतिपीनी वस्ती मथा अमरूप दीप समुदवाने में अनोक उभी करेली मृदं नगना आकारवालो . ने तेषां २६ वैमानिक देवोनी प. लिसे, मोकाप्रे सिप शिलार शिर परमास्यानो रो, सर्व लोक १४ रम्जु प्रमाग उचो ने लेराइ पोलाइमा नीने साम राम ने प्रत्यलोकने स्थाने पांच रान ममाण मोकना मध्यमा १४ राम उंची ने । रान मांगे पोली भुगळी मरसी प्रस नाडीपांज अम जीरोनी रस्ती. शेष संपांच स्थावर जीरोनी पस्ति है, लोकने कोइए पनाव्यों नपा के कोइए घरी राख्यो नयी प. रन्तु स्वभावतः है. इस्यादि १४ रानमोकन सरूप चितर ते सोकस्लभाषभायना से, नोग्ने संसामा भतां अनन्त फार पयो ने दरम्पानमा अ- ननवार राजऋडि बगैरे मर्च वस्तु पाम्यो, परन्नु सम्पन्न (-Y• देर-गुरु- धर्मनो घरा) शानि या नाकारणके सम्पत्ता मा. लि थरी मा भीरने मा सय पनी नीरने बैराग्यादि कार- पपीदम्प चारित्र पर प्राण पाप, भनेक प्रशारनी किया. ओ पण मुलभ याप रे, परन्तु र भ्रडा यरी पहा दुर्लभ थाप वे, इत्यादि सप चिंतनु ने पोपिलभभावना, हर कदाच पा कष्टे र पहा याय मोने मृद श्रद्धा. पूर्वक भगिननो कोगेय ने सपादपम्प भारधर्म भावरको महा मुकन रे, रघु के कपनो कपे सप कोप-रहणी अ. तिलंभ होग, इत्यादि स्वरूप चिरई ते यमलमभावना ए उपर कोनी १२ भारनाओमपन्नपूर्वक भारती (चिंत.

(२४८) ॥ श्री नवतावविस्तरार्थः।। चपी) के जेपी नयां आवतां कर्मोनुं रोकाण थाय. अवतरण-आ गाथामां संवरतत्वमा आयलां पांच. चारि- त्रोमांनां चार चारित्र कहे छे. ॥ मूळ गाथा ३२ मी. ॥ सामाइथत्थपढमं, वेओवट्ठावणं भवे वीथ। परिहारविसुद्धी, हुमं तह संपरायं च ॥ ३२ ॥ ॥ संस्कृतानुवादः । सामापिकमथ प्रथम, छेदोपस्थापनं भवेद् द्वितीयं । परिहारविशुद्धिक, सूक्ष्म तथा सांपरायिकं च ॥ १२ ॥ ॥ शब्दार्यः॥ सामाइभ-सामायिक चारित्र | परिहारविमुखी परिवार अत्य-अय--इसे विद्धि चारित्र परमं हेल मुटुमं-मूक्ष्म छओवट्ठावर्ण-छेदोपस्थापनचरित्र नह-तया भरे संपरायं-संपराय पीयं-बीजें च.बळी गाधाध:-हो । लु सामायिक चारित्र, भने वीज दोप- स्थापन चारित्र , नया प्री परिवारविशुद्धी, अने ४ घुस मपराय चारित्र, विस्तराध:- मा गाथामां पांच नकारनां चारित्र मम पटले मान-दान-नारियनो प्रायः लाभ ते माप अने क ॥संदरताचे चारित्रस्वपम्म ॥ (२४९) तरित प्रत्यय लागतां सामायिक श्रले जनारडे अथवा जे न-दर्शन-चारित्रनो राम ने, अर्याद सामायिक परले सर्व वयव्यापारना त्यागरूम सचिरतिचारित्र कोवाप, हि कि. पाने मारनां चारित्र परमार्ययी मामायिकरूप है. पण कंडक जासना फरफारखा पांच जुस जुदा नाम पा. . त्यां मयम दीक्षा ग्रीकार फरवी ने अहीं मापिक चारित्र वाप. मा मामापिक चारित्र प्रका- । नेपां भरत भने भरवत क्षेत्रमा पला अने रेल्या नीर्षकरना मिनमा ज्यां मुरी शिपने पहायतनी आरोप न कगय न्या घी न्दपु दीसारून असकारनु (रिमेषतः ६ मामk) जे चा- ने इस्वर मामा. ना. कवाय, अने भरत अरवत क्षेत्रमा पना २२ नर्यिकाना शामना भने मारिदापी सर्व मुनीमो. प्रयाधीन पानो भारोप. ने ने यावजीर मुशीनो हो. पो ते मोनु ने पारिव पापकाधिक मामा: पा० वापर र चीन दोषम्पारना चारित्र त्यां छेद पटले पर जेटली इतनी दा दीक्षा पाठीशंप ने काट दीक्षानो नी गगो ने तापनीट राय, भने उपम्यापना परने पुनः पादत- म्याना फरगी ने त्यांधी टीकारांप (दोहा)नी ग. जी पार पनी रोगनु वे पूनः नागिन प्राग ने दोपन्माना गरित्र वाय. मावाग्नि भान भैग्नासापांना भने ना ना माननम प. मारिनेमोरमां दीसानीची 2. नारिक माग्नु दिने प्रसार मा माापित चारित्रनु भाग यार (रोटीशा भार)बार भने ए. :निने भग्ना सामनना इनिने सीमा मिनभान सामन (तुं गरि ) श्रीकर परांऐप (सापानापना निप्पन गा. गमापिन शासन भनीसार) ने बमने रे चार के किरात र चारित अंगीकार कर निरनिगार दी- ॥श्री नक्तव विस्तरामः॥ प० चारित्र कहेवाय. अने चारित्रना मूळगुणनो (महायतनो ) घात करनारने जे पुनः चारित्र आपg पडे ते सातिचार चा- रित्र कहेवाय, हये श्रीजु परिहारविशुद्धि नामर्नु चारित्र छ. त्यां परिहार एटले तप विशेषयडे विशुद्धि एटले चारित्रने जे विशुद्ध करर्यु ते परिहार विशुद्धि चारित्र के प्रकार छ, तेमां प्रथम ९ मु. निनो समुदाय होय है, तेमां एक वाचनाचार्य होय छे, चार मु. नि तप करनार होय, अने चार मनि ते तपस्वीओनी यावच्च (सारवार ) करनार होय. एमां जेभो तप क्रियामा प्रवर्ने छ ते वखने तेभो निविशमानक चारित्री भने तप संपूर्ण कर्या पाद तेन मुनिओ नियिष्टकायिक चारित्री कहेवाय छे, एओनो रुप ग्रीष्मऋतुमा जघन्य उपास, मध्यम छह अने उत्कृष्ट अट्टम, शि- शिरऋतुमां जय० छट्ट, मध्यम भट्टम ने 3० दशम, वर्षाकाटमा म० भनुम म० दशम ने उ० द्वादशभक्त होय छे, दरेक पारणे आ. पंयिल, भिक्षामां पांचवें ग्रहण ने ये ( वस्तुनो) अभिग्रह होय, ए प्रमाणे ६ मास मुधी नप कर्या याद सारवार करनार मुनिश्री एन विधिए ६ मास तप करे, ते पखते निर्विष्टकायिक मुनिश्री निर्विशमानकनी सारवार करे, तेभोनो पण ६ मास तप पूर्ण प. या वाद वाचनाचार्य ६ मास मुघी तप कर अने आठे निविष्ट कायिक मुनिओ निविंशमानक नाचनाचार्यनी सारवारमा रहे ए प्रमाणे ए तप १८ माने पूर्ण यया याद इन्छा होय नो निनकली मार्ग अंगीकार कर भयमा नो पुनः गन्धमा प्रवेश करे, आ परि. हारविधि चारित्र कंवली मगरान पामे अंगीकार याय छ; म- थवा नीर्थकर पाते रहेलागणारादिफनी पामे अंगीकार कराय रे. पण बीनानी पामे नहिं ए परिहारपिशृद्धि चारित्रनां २० द्वार भा मार्ग- -- ॥ निग्नरावं तपःसरस्सम १ क्षेत्र-परि- वि० पारित भंगीकार करनार मुनिमोनुं ज- क्षेत्र ५ भरतभने ५ अरबत, पग महानिदो नर्षि, अने परिहार ल अंगीकार फरकानु क्षेत्र पग एन. वर्ग निनकलीनु सहरण बापो म सर्व क्षेत्रोमां निनासीनी प्राप्ति के तेम एओन संह. अपनपी. २ काळ-भवसर्पिणीना बीजे भने चोपे मारे मोनो ज- काळ होय, अने सम्भार (पानी) तो अब ना ३-४-२ ने रस.न:-४ आरामां. ३ चारित्र--सामायिकचारित्र अने दोप० पारिवनां यमस्पान (-मापर० स्थान ) थी उपरनां वे असं लोकम- । पमाण परि० वि० नां संपमस्यांना तमांतता जीरनेन प- २० वि० चारिबनी माप्ति होय. ४ तीर्थ-निनेपy शासन विच्छेद पाम्युं होप अपरा लन्न पग न ययु होय देवा भरसरमा परि० वि० चारित्रीया होय पण शासन मनपान समयेन होय. ५पर्याय-नो पास्यपर्याय जय २९ वर्पना भने उ० सोनपुर मोड वनो होप अने यनिय नय० २० वर्ष अने ने २० देसोन प• मो० वर्पनो रोप देरो मुनि परि० पि. चा- रिश अंगीकार करे, ६ भागम-नई सिदान्न न भगे पग प्रयमर्नु भगेर्नु स्म. ग पर. ७ वेद-नपुदी रा पुरुषांदी होय पण सीदी नहि. ८ कल-स्थित कलसांज होप. (त्यां अकादि १० सराय मुनि स्सिाकसी, अने अपातरादि चारमा संसारा- का भने शेपदरलपान वाया मुनिमो अस्थितकसी कवाय १ शापातापिरह-तुम-पुरुषज्यट अने कृतिकर प ५ अपम्पिकल्प हैं, ने शेर ६ अनस्पिकर है.

॥ श्री नरवत्तविस्तरार्थः।।
९लिंग-द्रलिंग (-मुनिष ) अने भावलिंग पन्ने होप
१० लेश्या-कल्प अंगीकार करनी वखने ३ म लेश्या
अने त्यारवाद छए लेश्या होय. (फर्मपरिणति विचित्र होवापी म
शुमलेश्यामोनो उदय याय पण ते अत्यंतमंक्लिष्ट न होप अने
तेमां पण थोडो कालन रहेछ पछी शुभलेश्यामांन आये )
१: ध्यान-अंगीकार काळे धर्मध्यान अने त्यार बाद
आन-रौद्र-ने धर्मध्यान पण होय. तीयकम परिणामयी अशुभ
योगोनी उत्कएदशामा अरौद्र पणुं आये पण ते निरनुबन्ध होयछे
१२ गण-जयन्यथी गण अने उत्कृष्ट गन संख्याताळा
(सपस उकोमा एवो पाट होवायी मोफरतां वधारे समनाय )गण
अगीकार काळे ( सर्व क्षेत्रमा मळीने) होय, अने अंगीकार कर्या-
बाद जय० वा उ० समकाळे वर्तता सेंकडो (पणा १००) गण
होय तेमां पुरुपसंख्या जय० थी २७ उत्कृष्टयो १००० अंगीका.
रफाळे होय अने त्यार याद परि० वि० मां बनना जय० थी से-
फडो पुरुप अने उत्कृष्टयी हमारो होय भने प्रवेश करनार तथा
निकनार बन्ने समकाले जय० थी एक ने उ० थी पृयरत्व होप
१३ अभिग्रह-द्रव्यादि कोइपण अभिग्रह न होय कारण
ए कल्पन अभिग्रहरूप है.
१४ प्रश्पा -कोइने पण दीक्षा न आपे ( एन फलपस्थित
नि) परन्तु यथाशक्ति उपदेश आप.
१५ मुंडापन--आ मुनि कोइने मुंडे नहिं ( मवग्यानंतर
मुंडन अवश्य होय एयो नियम नथी कारण के अयोग्यने दीक्षा दी.
धी होय तोपण पाउळयी अयोग्यता मालूम पटना मुंडन न करे
माटे अहिं मुंडनदार भिन्न कपु.)
१६ प्रायश्चित्तविधि-मनवडे मूक्ष्म अनि चार लागनां पण
निथप चतुर्गुमक मायथित आये.
१. कारण आ कलानी यथाविधि पालना एन कर्मक्षय नि.

॥निर्जरातचे वपःस्वरूपम् ॥ मित्त होनापी तेभोने वीजु झानादिक गुड आलंबन पण न होय (अर्याद ए फल पनिनदशागको नदी के जेथी शानादि आलम्बने पण स्थिर रहे.) अथवा अनावडे तत्संबंधि अपवाद स्थान सेवा पणुं होप ने मानादि आलम्बन न होय. १८ निष्पतिकर्ममा-शरीरसंस्कार न फरे, भाखमां पडेलु हग पण पार न काटे. मागांतकाटे पण अपवाद मार्ग सेरे नही १९ भिक्षात्रीचे सारे गोचरोतया विहार करे, क्षेप रखने कारस्स- ग करे-निद्रा अति अल्प करे. कदाच अंधारलनी क्षोणताये विहा- र न करी के मोपण अपराद स्थान न सेवतां कल्पपर्यादाप्रमा- ने संपूर्ण पाले, २० पन्ध-परिवारफरपी कल्प समाप्त पपा बाद पुनः वे फल्सपा अपना गएषां मरेश फरे पटले स्थविरकल्पी पाय नाहितर मिन- फल श्रीकार करे, लेमा पुनः ते कल्पमां अगर स्थरिरकसमांर- नारा इलरपरिहारी, भने मिनरल अंगीकार करनारा पावत- पिक परिधारी करवाय. अदि भा चारित्र से प्रकार है, त्यो फरारिधि मंपूर्ण पपा पाद न पीनीवार फसने अपरा गन्छने अंगीकार कर नं. स्वर परि० वि. नारिय, भने पससमाजि साद न मिन- कर भगीकार करें नो पाराधिक परि० पि. कवाय. समयमंपराय कारिपन स्वरूप कशप, त्यां सस अमिगत कालपाणिगत मनुष्य नर गुणस्पाने लोपरगपने माप करे (-पापांनी गंजामीनो अनुरम वारी दरेक वर्ग का पता अमर-परपानकारीको भने स्वारपाद दरसे गुण- पाने में मापाने उदपमा प्राणी भोगी ते गाम मंपराय पारित १० गु० स्पाने का भी गा मंपराय-पाप एरो भर्ष जापगे.

। . (२५४) ॥ श्री नवतस्वविस्वार्पः॥ अयतरण-आ गायामां पांकी रोल एक यथारपात पा रिपन स्वरूप कई छे, ॥ मूळ गाया ३३ मी.॥ तत्तो थ अहक्खायं, खायं सम्बंमि जीवलोगम्मि । जं चरिऊण सुविहिया, बच्वंति थयरामरं ठाणं ॥३३ ॥ संस्कृतानुवादः । तय गयाख्यातं, ख्यातं सबस्मिन् जीवलोके । यफत् परित्या सुपिहिताः, गच्छन्त्यजरामरं स्थानं ॥२॥ ॥ शब्दार्थः ।। सत्तो-रपार पछी परिऊण-आचरीने अ-बळी मुविहिया-परिहित (-सारी आखाय-ययालयाचारित्र विपि प्रमाणे पाळनारा) वायं-प्रसिर मनुष्यो, मवंमि-सव (ने विषे) वाचंति-जाप -पामे. जीवलोगम्मि-मगनर्मा भयरामर-मोक्ष 4-से चारित्रने ठाणं-स्पानने गाया:-पळी स्पार पछी सर्व जगमा सिर .. पाहयात नामनुं पांव पारित केले पारिपने अंगीकार रोने और विधिए पाळनार गुपिरित मनुष्यो मोश पामे . विसरायः पूरे पारिवना पार मेद कया पाद संपामः पाण्यात पारित काय . खां यया एटमे मंत्री रुपात एटमें मियाना में नेसी रीत सो विगत पारित्र (:: पापविनान) ने यथासयात का. काप एना ये मंदार पत्रमणियाग श्रीरने ११ में मन मोर गुणगाने वाली सानिमा पारित उपनाम पयामाना, भने । माणिमाया भीरने में भी गायाने मोना प.

" संरपरिशिष्टषु ॥
॥ संवरतत्त्वपरिशिष्टम् ॥
नरकगनियां १२-नरकगतिमा १२ भावनारुप १२ संपर भेद
होप के, पण समिनि गुप्ति परिसह अने यतिधर्म ए सर्व
निरनिरंतने होतापी भने सर्व विर्शननी नरममा अभाव
होवायी समिति विगैरे ४५ संघरभेद न होप अने १२
संबरभेद होप.
निपंचगतिमा १२-नरकगतिर.
देवगतिमा १२-नरकगतिवन्.
मनुप्पगविमा ५७-मनुष्पनिमा सविरतिनो सद्भाव होवापी
संपरतुन्वना म ५७ भेद होप.
परेन्द्रिपमा .--एक दिपमा संवरनो कोइपण भेद न होप,
पारण के मविरतिना अभार ममिति विगेरे ४५ संर
न होय, भने मनयोगना अभाएं १२ भावना पण न होप.
दोन्दिपपां-परदिपर.
श्रीन्द्रिपा .-. पन्द्रिपर.
परिदिपमां -सेन्द्रियरन.
पंन्दिपमा ५७- पंगेन्द्रिपा गजानुपने सरिति अने म.
नोपोगना मदभार मरे ५७ सररमंद रोय.
पृथ्वीकार 0- कारण एरेन्दिपरत
भशाप
कापमां .
रापुरापमा
निम्मतियां .
प्रमाका - महापां गर्भनरनुपने ५७ मेरद प.
"
..

(२५१) ॥ श्री नवतयविस्तरायः ॥ * ॥ निर्जराताय ।। अवतरण-पूर्व गायाओमा संघरतचनुं स्वरूप कहोने से निर्जरा भने पन्यतायन स्वरूप कहे . त्या प्रथम आ गाया- मा सामान्ययी निरामा १२ अने यंयतपना ४ मेद कई में, ॥ मूळ गाथा ३४ मी, ॥ बारसविहं तयो नि-जरा य बन्धो चउविगप्पो अं पयइ हिइ अणुभाग-पएसभेएहि नायव्यो ॥३॥ ॥ मंस्कृनानुगदः॥ बादशविर्ष तपो, निर्जरा च यंघचतुर्विकल्प। प्रकृतिस्थित्यनुभाग-प्रदेशमेदेमिट्यः ॥ ३४ ॥: ॥ शम्दायः ॥ पारमविई-१२ प्रकारनी दिश-म्यिनि (-काळनियम). भवानप अनुभाग-अनुमाग (-रम) मित्ररा निरासस पपम-दंग (कर्मना अशु) पन्यो-गन्यमान मेपहि-( ए पार :मेदावा मातिगप्पा-नार काग्नें नापी-नागतो, पया-पाति (-समार) गापा:-प्रमानों ने निर्मित भने जा R-यनि-म-भने पांच-प मार पंदर (मर) प्रसारनो मामी.

॥ निराम परस्पर विस्तरार्प-१२ प्रकारनो तप आगलनी गापामोमा दर्ता- वाशे, ने पारसकारना पन्धन किंचिद स्वरूप पहनाय है. अर्जि कर्मना पार पसारना पन्ध शासमसिप्प मोदफन प्रान्न आ. ममाणे - जेम मुंट वगैरे पदार्थना माडपां कोई लाहुनो स्वाभाव वापु दूर करवानो, फोइनो कफ दर करवानी. भने कोहनो पित्त दूर फररानो पम जुदा जुदा सभार होप तेम पाठपकारना फर्मना पण जुदा जुदा स्वभाव होय, जेम शानात फर्मनी स्वभाव आत्माना मानगुणने आवरवानी, दर्शनार० फर्ममा स्व. भाव दर्शनगुणने आपरवानो, इत्यादि वे कर्मनो वे स्वभाव ते स्त्र भार सहितम ते कर्म पाप , माटे प्रकृतिपन्ध काय, नया बेस को मोदक १० दिवस सुपी सारो रहे ने त्यार- पाद नेनो गुण विनाय पामे, फोड १५ दिवस भने कोइ १ माम मुधो सारो रहे तेम फोइ कर्म आत्मानी साये २० कोडाकोडी सा- गगोपम रहे कोई फर्म३०को को०मा०भने कोइ कर्म वधुमौ वधु७० को० को मागरोपम आत्माना संबन्ध ते सभाव रहे अने त्या- बाद ते आत्माथी अलग पहने ते स्वभाव रहिन यह जाय . ए प्रमाणे कर्मने कर्मपणे रईशानी का पण पन्धमा समयेन नियपिन पाप माटे कर्मना काळनो नियम ते स्थितिपन्य कवाय, नया जेभ कोइक पोदक प्रार-मीठी होप ने कोइक कदयो होप ने कोहक तीखो इत्यादि शृभाशुभ रमवालो होए , तर कोई कर्म शुभ रसवाल (-पटले उदय आपला जीवने हर्प-मुख आफ्नारु) भने कोई फर्म अभूभ रमवाडं ( एटले उदय आरतां १-- बर्मनां नाम नया से हे कर्मना म्यभाय अने स्थि. मि भाग गाधापीत कहेगारी, (२५८) ॥ श्री नवतच विस्तरार्थः ॥ मीरने दुःख-शोक आपनालं) होय छे. कळी ते शुभ वा अशुभ रफ पण कोइमां तीव्र ने कोइमा मन्द होय , ए प्रमाणे तीव्रता अने मन्दता युक्त जे सुमागुम विपाकनो नियम पण कर्मच वापर थाय छे ते रसयंय कदेवाय. पळी प्रेम कोइक मोदक ओछा लोटनो अने कोहक मोहर पधारे लोटनो (पटले कोइक पाोरीयो ने कोइफ शेरीयो) परि लो होय छे, तेम को कर्म योनां कर्मयी पोछा वा अधिक प्रदेश ( अणुभो ) या बंधाय ते प्रदेश कदेवाय. अवतरण-पूर्व गाथामां १२ प्रकारना तपने निराकार को त्यां ६ मकारना पाय तप अने ६ प्रकारनी अभ्यन्तर नाम: लीने १० कारनो नप पाय ते पा गाथामा प्रथम प्रकारको वाव ना दी, ॥ मूळ गाया ३० मी॥ थणसणमुणोअरिया-वित्तीसंपवणं रसञ्चायो । कायकिसेसो संली-गया य यज्झो तयो होइ ॥३५॥ आ था वन्य मात्र मादाना मात्र होग पर भर्हि. पाट वोमा धनमाल ना Ter Tr शक- अमक अमुक अमुक धना म. पाnि भिम्न गुण , म ना मिनि ममा, अमर घ म अमुक नमन गधी मार दी.. म अमूर 12 अमुत. वमन मी कम न ही . . अमर पम अमर मोत्रादि नाम अमृत म ग मात्रादि रम.. अमृत प्रहमालिसा नगमावित प्रदेशाला या अंतर miप्रारमा न nिt १ । निर्जरावणे तपास्वरूपम ॥ (२५१) । संस्कवानुवादा॥ अनशनमुनोदरिफा-वृत्तिसक्षेपणं रसत्यागः । चापपलेशः मलीनता प पाबस्तपो भवति ॥ ३५ ॥ ॥सन्दादि। भगसण-मनान (उपवासादि | कापकिलेसो-कापरलेस (लो. च वगैरे फरवो) जगोपरिपा-उनादरिका (पे. । मलीपया सलीनता (अंगो- चार कान उणा संवं पांगादिनो संकोच करतो) रिपो-वृचिनो (आनीरफानो) पासो-बाप मंसेवग--संक्षेर फरवो, तवी-तर रसपाभो-मन्याग (जिगप होइ-. स्पाग) गापा: -मादि करती ने अनशनतर- पार कर स्ट बणा गयं ते रनोदरिकानप-मा जीविकानो संकेत करते पृत्तिभक्षेपार-विमयादिनी पाग फरलो ते रसत्यागलप-लो- पादि कष्ट मान करवां ते पापफ्लेशनप भंगोरांगादिनो को. पफरवरी ने मंलोनमानप-ए ममा कारनो बाप सर (यो पर्मनी सप-निरा थाप), पिस्तरा-पाल गापापां ६ मारनी बार अप को म्यां मोनाषिकांप कारपसर ते पापकर पराय ने. ना ६ पकार मामा- भनशान-भिन एरले नरिभान परने पारपसारनी भागर, १ मार दर से मार राम, जानो पता मराना सी म. पानी.क्षमा सारिकार परा- गामि अने मोसरी- आदि मुनराम में गा. रिप एपमा भाग प.

(२६०) || श्री नवतषविस्तरायः॥ अर्थात् आहार न करतो ते अनशनतप बे प्रकारनो छे, त्यां उप. वास-भायंपिल - एफाशन-पोरिसि-नवकारशी-छ?-भट्ठम इत्या. दि तप अमुक नियमित काळना होवायी इत्वर अनशन फहेवाय अने मरण पर्यंत आहार पाणीनो त्याग करतो ते यायकधिक अ- नशन कहवाय. प्रसिद्धिमा एनेज अनशन अंगीकार फयु कहने उनोदरिका-शुधा लागी होय त्यारेन जमघु ते पण पेर भरीने अफळामण थाय तेम नहिं जमतां १-२-३.४ इत्यादि फवल उणा रहे के जेथी आरोग्यता पूर्वक एक कवल भाहार जे. रलो पण अनशन तप गणाय है, कारणके तेटले अंशे भोजननी आशक्ति-लोलुपता टळी होय सोम ये चार कवल उणा रहेगा वनी शके छ, अहि, ऊन एटले न्यून उदर-ऐट राख, अर्थात् पेट कंडक ऊणुं राख से उणोदर परथी बनोदरिका शब्द पन्यो छे, १५ यायत्कथिक अनशनना पण पादोपगमम भने भक्तप्रत्याख्यान पथे भेद छे, ते दरेकना पुनः निहारीम अने अनिहारिम प ये भेद छ, म्यां पडी गयेला वृक्षमाफक भिधे- रुट कायाराखवी ते पादोप. अने कायचेष्टा प्रपते पण मात्र आहारनोज त्याग होय ते भक्तप्रत्या० जाणयुं तथा नियमित स्थानथी शरीर पहार कादवु से निहारिम, अने शरीरने गुफा दि एक स्थानमा राखवू ते अनिहारिम जाणवु. २ वा छे के यत्तीसं किर कयला-आहारी कुच्छिपूरओ भणिओ । पुरिमस्म महिछियाए, अायोसं मुणेयथा ॥ १ ॥ अर्थ:-“पुरुषने निधय ३२ कयल जेटलो भाहार उदर पू- रनारो (तृरित करनार ) को छ. अने स्त्रीने २८ कथाल जे. रलो आधार जाणयो" पमाथी जेटली कयल उणा रहेषाय सेटलो उमोरगे तप जाणयो. अहिं कर गर्नु सामाग्य प्रमाण मु.

॥ निर्जरातरवे तपास्वरूपम् ।। (२६१) पृत्तिसंक्षेप-~अहिले पे आहार-पल इत्यादि द्रव्योपरे पृत्ति एरसे आजीविका (-जीवन निर्वाह ) चासनी होपते है दम्पोमां पृत्ति एटले मनोरतियोना संक्षेप-संकोच करवाना भ- भ्याम रूपे अनेक मकारना अभिग्रहो धारण करवा ते पृत्तिसं. प कहलाय ते ध्य-क्षेत्र-काटने भारथी चार प्रकारे , त्यां दम्पपी अमुक पदार्थ-क्षेत्रयी अमुझस्पळे-फापी अहफबरसों भने भाषयी भमुक भाकरीने मले मोज ते वस्तु प्राण फरवी, ओम श्री महावीरस्वामिए फरलो अभिग्रह चन्दनवासी पूरापो सेम अभिग्रह धारण करते पदार्थ उपरथी सोटुपता रळी रोप मोज पनी के भन्यथा नहि, मारते ,तिमशेप पण नपरूप , रसत्याग-रम एटले पदार-पी-गोल-नेल ने साफर ५६ रमिक पदार्थों आत्याने रिकार उपमारनारा सरायी विकृत निकाय ते ६ विकृतियोपांपी पधाशक्ति एक रे पावन् मई नो त्याग करतो ते रसत्याग तप कराप, कापालेश-मोष करतो आतापना लेवी इत्यादि कष्ट मो. মনী খ্যাৎ মনে কৰে। ই ধ্যাণ সংস্থা, एपीनार काममा बाई-भए भर्यानादी दि. पानी पदी मा म मेरमो माहा मुग रा. गोसाय ATRE FRIEनो पा. पण मार्ग में पा १ कारण मणि बागार मनापी अजि. भा. घर कामा अपाय भारती भाषा असा नि परमे " नि "मो मेरमा - हारमोरोपी उसाने भार आर मोvि. धानिपम अने पर पाए अपचा पार पाप न पने हमारेरणीपी निरमिनियम ---- ॥ श्री नवतावविस्तरापः ॥ संप्लीनता-अहिं सलीनता एटले संकोच. एंटले अशुभ म्य पारनी नित्ति जाणवी, ते सलीनता चार प्रकारनी छ, त्यो सस म मार्गे प्रवर्तती इन्द्रियोंने संकांची कयजामा राखवी ते इन्द्रि सलीनता, कपाययो निवृत्त ययुं ते कपायसंलीनता, अE योगयी निवृत्त यवं ते योगसंलीनता, अने स्त्री-पशु-:नपुंसक इत्यादि विकारोत्पादक जीवोना संसर्गळां स्यान त्यांग करीने सारा स्थानमा रहेg ते विविक्तचर्या संलीनता कहेवाय.ए चा. रे प्रकारनो संलीनता तप कर्मनी निर्जरा फरनार छ, ए ६ प्रकारना तप वाद्यतप कहवाय. अने ते कर्मनी, निर्न रा करनार छे. । . भवतरण-भा गायायां ६ प्रकारनो अभ्यन्तर सप करणे, 1.मूळ गाथा ३६ मी.॥ पायच्छित्तं विणओ, वेयावच्चं तहेव सज्झाओ। ज्झाणं उस्सग्गो विथ, थभिंतरथो तयो होइ॥३६॥ ।। संस्कृतानुवादः ॥ मायश्चित्त विनयो, पेणकृत्यं तय स्थाध्यायः । पान कापोत्सगों पिचा- भ्यन्तरस्तपो भयति ॥ ३६. ॥ शब्दार्य: ।। पापच्छित-पापथित उरतग्गी-काउस्मन्ग विणभो-विनप बळी पण पावच यास्य (सारसार) | मम्भिरी-अम्पन्नर सांव- तेगन सोसप सम्झाभो-स्वाध्याय इ-. . माण--ध्यान ॥ निनराव तपास्वरूपम् (२६३१ गाथार्थ:-१० प्रकारतुं मायचित-७ प्रकारनो विनय-१० मकारनी चैपावच्च-५कारनो स्वाध्याय-२ प्रकारचं शुभध्या- न- भने २ झारनो कारसग ए ६ प्रकारनो अभ्यन्तर नप (पी कर्मनो अप थाय). विस्तरा:-मोक्षप्राप्तिमा जेतप अन्तरंग कारणरूप के ते अभ्यन्सर मए नीचे प्रमाणे ६ प्रकारनो में, मायशित-प्रायः एटले बाहुबल्यताए ( पापनो विच्छेद करनार-दति अध्या.), अने वित्त एटले मननी विद्धि कर- नार ते पापबित्त १० मकार रे, त्यां गुर्वादि समक्ष करेला पाप- नो प्रकाश करवी ते आलोचना प्रायः, पुनः ते पापने नहि आपरवाना संस्कारपी जे मिरामि दुई आपबु (-मिथ्यादु- किन एटले माहें पाप मिथ्या याभो ए प्रमाणे माफी मागी) ते प्रतिफमणमाप, गुरु समक्ष पापनो मफाश करको अने मिथ्या- दुरकत पण आपq ते मिश्रणय, अकल्पनीय अम्रपानादिनी न्याग करतो ते विकमाय, काउस्मन्ग करवो कायष्टानो त्या- ग करी अमुक लोगस्स गणरा अपरा अमुक ध्यान करबु) ते का. योत्सर्गप्राय:. नीरी मसुख नपरूप दंड आचारवो ते सपाय. दीक्षापर्याप घटावारूप दंड ने दवाय, कोइ मारी अपराध यायी पुनः महाबत उचरवारूप दंड ते मूलमाय.. फरला अप- राधनोचे तपरूप दंड आप्यो ले ते ज्यां मुभी न करे त्यांमुरी महादनमान स्थावो ते अनवस्था यमाय०, तेवा कारना भए- राधयी १२ वर्ष मुशी गरछनो अने पिनो त्याग करी अनुम मका. स्नी मौरी शामन भावना करीने पुनः महामनीचार फरी ग- एम प्रश करी स. एचो देह वे पारांचिकमाया, कहवाय, ९ १० मारना मापदिनयी कर्मनी निजरा पाय. .

(२६४) ॥ श्री नवनास्तिर्गः ॥ विनय-पि एटले निगे फरीने आमारतुं कर्म ना नय (ति) दर पाप ते विनय, प्रथा गुणवन्ननी भक्ति ते निय पराय ने मान-दर्शन- गारिप ने उपचार निप ए प्रमाणे : प्रानो , यो पनि मानने विशेष करी पमान फरणे, अने ते- नु पधान करणु ने ज्ञानविनय, भने श्रमशानमा तो काले विण- प पाहमा इत्यादि गायाया कोलो भार प्रकारको मानागार বগ স্নানশিন কাষ, স মগম (--কসবা -- (प )--निद ( गंगारशी उदामीनमा)-अनुकम्पा (--- गा-पा) ने भाम्निाय धर्म-अधर्म देवलोक-नारक इत्यादि पदा- माँपनी नीति, १५ गम्यतालाणने धारण करया, नया নিলি মিলি খালি গামী কা কা না १ मा वायरस मामला मानीमा निमन नाम पिचार भाभी नामोलो intn प्रीति गनीमा Imtariadmifi. • Ram wini नाम Marium minा.नाना war fourit - Rat witmnkuta . vimarATTARArtistriram Haru • Amrekkinnati । निनराव नपारतरूपम् ॥ पारनुं पालन करने दर्शनपिनय पहनाप. सपा पूर्व कोला मामापिशादि ५ प्रकारनां पारिपनी अदा-नेनुं रिफि पाल- न कर- मने तेनी सत्यमरूपमा करवी में पारिमविनप फई. पाय, सपा सम्पादन मान पारिभादि उपप गुगयुक्त मुनिवगरे- ने देखी उभा पां-माम न-हाय जोरा-समाममणादि मन्दन मापरा, मिट समापण करो, इत्यादि गुरप्रियाना म्पबहाररूप पेरिनप ते उपचारपिनय. बबी पीना ग्रन्पोमांसोमनस्निप--- पनविनय भने फापरिनप सहित गणतां प्रकारनो पिनप पण गट , ए मपाणे पार अपवा ७ मझारनो पिनप कर्मनी निर्ग- रा करवामां अन्तरंग कारणरूप होगायी एने अभ्यन्तर सपरूप काल, चपाप-भाचार्यादिफनी संग करवी- भोपय पसभामा पानादि भाप ले यात्प फहवाय ते आचार्य-उपाध्याए- तपस्वी-शिप-ग्लान-मुट-गण-संघ--साधु-ने समनोज्ञ ११ नं पाहत्य फरघु ने चैयामृत्पना १० मेद , (न्यांना दीक्षित निष्पने चारित्राचार शिसवी इत्यादि जिप्पदैयारल्प ग. गाप, लान-रोगीनी सेरा करवी ते ग्लान रिनप, चांद्रकुल इ. स्पादि एक प्राचार्पनी मन्तति ते फुल कहेबाप, कुलनो समुदाय गण, भने साधु साधी-मारक-ने पारिका रूप चतुर्विध संघ कईबाप, ने समनोन एटले स्वयमों यन्युभो माणवा दोष मुगमजे) ६ धर्मधी पाने पिणो में स्थिििमन दर्शमा • सनी मनिकापो वासस्य शिना. शासननी सोभारि मार सेम गर्व है प्रभावना रशंना. १ दिनपना ५ भैर गया होगतो ए पग भेदने उप. पार यिमयमा अन्तर्गत ज्ञापया, २ पस्नुतः समः पटलं [शान दर्शमगुणास्ते परमार्यरत

(२६६)
॥ श्री नवाचविस्वराय: ॥.
--
स्वाध्याय-(-शोभनिफ-प्रशस्त अध्याय-मण बगे
रे ते स्याध्याप) अर्थात् प्रशस्त अध्ययनरूप स्वाध्याय पांच म
कारनो ते आ ममाणे-
१ शिप्यादिकने सुत्र तथा अर्थ पाठ आपलो ते यापना,
२ संदेह पडे त्यां पूछयु ते पृरछना,
३ प्रयमन भणेलं संभारी जयुं ते परि(रा)यत्तंना
४ मयम भणेला सूत्रार्थनो अर्थ ( रहस्य ) विचारवो ते
अनुप्रेक्षा,
५ घर्मनी देशना ( उपदेश ) आपवी ते धर्मकया.
ए पांचे प्रकारनो स्वाध्याय अभ्यन्तर वरूप होवायी
मनी निर्जरा करनार छ,
ध्यान-चित्तनी एकाग्रता-अथवा योगनो निरोध ते ध्यान
कहेवाय छे. एमां चितनी एकाग्रतारूप ध्यान १३ मा. गुणस्थान
मुधी भने योग निरोधरूप ध्यान १४ मे गुणस्थाने छे, त्यां प्रथम
विचनी एकाग्रतारूप ध्यानना आध्यान-रौद्रध्यान-धर्मध्यान
अने शुक्लध्यान ए चार प्रकार छ तेमां पण दरेफ ध्यान चार चार
प्रकारर्नु ते आ ममाणे-
॥ यातध्यानना ४ प्रकार ॥
१ स्वनन कुटुंपादि इष्ट (प्रिय) पदार्थनो वियोग यवाची
चिंता-शोफ-विलाप वगैरे थाय ते इष्टवियोगाभ्यान.
२ अमिय पदार्थोना संगमयी (मतिकुळ परिवार' मलचो,
संघः इति वचनात् ) ज्ञानादि गुणनी समुदाय अने ते समुदा
यमो आधार साधु वगेरे ते पण आधाराधेय भाषे संघ कषाय.

॥ निर्जरातचे पाखरूपम् ॥
(२६७)
दिकयी चिंता-विलाप वगैरे पाय ते अनिष्टसंयोगार्च
शरीरे रोगादिक यापी जे चिना रिलाादि याप ते
चिंताध्यान
४ भविष्य काळमां मुख मेकरता संबंधी जे विवा-नियाणु
दि फरखं ते अग्रशोचतिध्यान ए चारे त्याग करवा पोग्य ,
॥रोद्रध्यानना ४ प्रकार ॥
१ देपबहे प्राणीने यांना दणकादिकनी चिंता ते हिंसानु-
घरौद्रध्यान.
२ छ प्रपंचादि करवाना परिणामपी असत्य बोलबानी ने
मत्य तरीके स्थावानी जे चिंता ते मृपानुबन्धिरोद्रध्यान.
३ कोपादिकपायना वरायी पर्नु द्रव्यादि हरण करवानी
-छा ते स्तेपानुबन्धिरौद्रध्यान.
४ विपपना सापन-घन-परिवारादिकनुं रक्षण करवानी जे
चदा ते संरक्षणानुपन्धिरौद्रध्यान.
॥ धर्मध्यानना ४ भेद।
१ वीतरागनी जे माझा वेन धर्म में एत्री भावना पूर्वक बीत.
नागनी आमाभो रिचारवी से आज्ञाविचय धर्मपान.
२ राग-प-कपाय-इत्यादि संसार पन्धननां निपिर सर्व
अपाय-कल, इत्यादि विचारखं ते अपापविषप पप्यान.
३ सर्व भावनां मुस वा दुःस ते पूर्वत कर्मन (विराम-)
फळ इत्यादि विचार ते विपारुविषय पपान,
४ (ज द्रव्यरूप) लोग्नी भाति तया ६ दप्पन सरूप
शिर के संस्थानविषय पप्पान.

॥ श्री नवतत्वविस्तरायः ॥ ॥ शुक्लल्यानना 2 भेद ।। ? पृथरावयित मविचार-२ एकस्यक्तिक विचार ३ मुमक्रिया अप्रतिपाति-४ व्युपरतक्रिया अनिवृत्ति, ५४ मेद है, नेपां पृयान्य पटले भिनभिन्न, पितर्फ एटले शुरामान, भने विचार पटले अर्थ-व्यान-ने योग ए प्रगतुं सं. समग अर्थात् एक ध्येय (• प्रय) यी अन्य ध्येयपर न ते अर्थ मंत्रालि, एक व्यान (विचाराती भार अगिपर) थी पीना प्यंननमां ना ते व्यंजनमंकालि अने एक योग परावती अन्य. पोगमां मा ते योगमंफ्रान्नि कडेवाय, प प्रमाणे आपलयानना प्रथम भेदमां शृनशानने अनुमार प्रणे नातना भिन्नभिन्न मंमग रोय , पान्नु पकन पदार्थ उपार्नु यिर ध्यान नयी पण प्रत्य- थी गुगमां गुणयी पर्यायमा पर्यायधी द्रव्यमां इत्यादि पनि वाद ध्यान ने माटे पर्नु नाम पृथयक्तिक मयिवार है, नया जेय वा पर्यायर्नु ध्यान देन द्रव्य या पां- यो गित , भने ध्यपनी-यंजननी के योगनी संपानिय नपिनयोग या साययोग वा वचनांग कोइपण एकत्र यो. गपां पिणे ध्यान होय ) ने ने ध्रुवमानने अनुमारे (पा प. गावर श्रुतगानीने ) प पान होगई माटेप बीना मदत नाम पकवविनमपिवार, या ने वा मम योगनिर पांग निरोप रिया) वनवादी मान्यताम्म ध्यान बने (माम किया योगनिरोप पा पुनः निाशु पामनार पी. पाति ईमारे पना पान नाम ग्रामरिगातिनि. नया समा रिमा (माणप) निगम पानी में ॥ निन्नरावचे तपास्वरूपम् ।। (२६९) यी ययेल अभियपणु चे ( अप्रतिपाति एटले) सदाकाळ हंबानु छ माटे ए चोश मेदगें नाम व्युपरतक्रियाप्रतिपाति के, एमां आत ने रौद्रध्यान अशुभ के मारे अहिं निर्जरा कर. मां तेनो उपयोग नयी तोपण प्रसंगपो दविल छ ने ते पन्ने शुभपान ५ मा गुणस्पान मुधी (मनान्तरे ६ वा मुधी ) कहे. से अने धर्मध्यान अममत्त मुनिने फहल , अने बघुमां वधु २ मा गुणस्यान मुधी पण ( वत्वार्थमा ) कहल है, पुनःतवार्य- यमनां वे गुस्लध्यान पण ११-१२ ए वे गुणस्थाने कल के ही प ये ध्यान पूर्वधरनेन होय है, उतां पण मरदेवादिवन को :जीवने पूर्व विना पण होय. तथा श्रीजु मुक्ल ध्यान मात्र मू० कायरोगे बनता सपोगीकालिने योगनिरोपकार होय, अने चो- Y० ध्यान अयोगिगुणस्थानेन (-शैलेशी अवस्थामांन होय,) उत्सर्ग-शरीरादिनो उत्सर्ग-त्याग ते कायोत्सर्ग पहचाय द्रम्पधी अने भावधी एम से मझारनो , तेमां पण द्रव्यो- सर्ग चार प्रकारनो भने भायोत्सर्ग ३ प्रकारनो रे ते आ प्रमाणे १ गरछनो त्याग करी मिनासादिकल्प अंगीकार करतो वे गणोत्सर्ग २ अणसणादि मन ला शरीरचेष्टानो-पापभियानो त्या- फरवो ते कायोत्सर्ग ३ फलविशेष बडे ( अन्यास अंगीकार फरतां सर्वधनी मा १ घणा मायोमा उपशाम्त सीमापापयोः वाय, प पतेनी असे "उपशम भेनिधेत भने पपर भनियम्तने" पपो परषो. पम विधारसारमा कपुई. २ १५ में गुपस्थाने पज गुजापानमो बीजो मेद निषित पस्पशाप संभषे.

(२७०) ॥ श्री नवताव विस्तरायः॥
ज्ञानानुसारे] उपधिनी त्याग करतो ते उपधीवत्संग.
४ अशुद्ध आहार ग्रहण करवानो त्याग करलो ते अशुभ
हारोत्सगं. (ए ४ द्रव्योत्सर्ग कया.)
१ क्रोधादिकपायनो त्याग करयो ते कपायोत्सर्ग.
२ मिथ्यात्वादि भावयनना कारणनी त्याग करवो ने
भयोत्सर्ग
३ कर्मवन्धना कारणोनो त्याग ते कर्मात्सर्ग. ए ३ भाग
न्सर्ग कया.
ए ममागे १२ प्रकारनो नप कमनी निर्जरा करनार .

वन्धतत्व
s
अवतरण- ३४ मी गापामां पान
हा ते चार बेदनो अब भा गायानांचं,
॥ मज गापा ३७ पी.
इसहावो वुत्तो, हिई कालाबहार।
णुभागो रसो णेचो. पएसो दलको
॥ संस्कृवानुवादः॥
तिः स्वभाव उक्तः, स्थितिः कालाव
नुभागो रसो क्षेपः, प्रदेशो ददसंबर TEE
॥सन्दाः
घर-पति
यामा-मा
रमोद
चोकमा
डो-स्पिति
नन-फानो
मारने-अवधारण (-नियम) । सं.
गापा:-महति एटले कम्नो नाम:
ना कानो नियम, अनुभाग पर काम
कर्मना दरिकनो (अशुभोनो) मनाः
(रा)ना मेद, अपरा एक
विस्तराप:-कति पटले
2, कनो स्वभाव रो!
हार-स्वभाव
पेत्रो-गम

(२७२) || श्री नवताव विस्तरापः॥
आपशे? ते प्रकृतिबन्ध कहेवाय. जेमके ज्ञानावरण कर्म आला.
ना ज्ञानगुणर्नु आच्छादन फरे, पेदनीयकर्म आरमाने मुखदुःख 3.
पनाये, मोहनीयकर्म आत्माने विवेकयी भूलाये इत्यादि के फर्मनी
जे स्वभाव ते प्रकृतिपन्ध एटले कर्मनो स्वभाव कहेलो में से दरे'
क कर्मना स्वभाव आगळ गायाधीन कहेवाशे,
तया स्थिति एटले काळर्नु अवधारण-परले निशप कोल
छ अर्यात कयुं कर्म आत्मानी साये केटलो काळ रही शके ? एका
मकारनो जे नियम ते काळयूँ अवधारण फहेवाय. ते पण आगळ
गापायीन कहेवाशे,
तथा अनुभाग एटले कर्मना शुमाशुम फळनी वीयता अपः
वा मन्दता ते रस कहेवाय छ, जेमके कोइने कोइ कर्म. गुखरूप
दाय छ, अने कोइ कर्म दुःखरूपे वेदाप छे, अने ते पण कोइने
अत्यन्त तीन मुख के दुःखरूप येदाय छे, अने काइने अतिमन्द
ख के दुःखरूपे वेदाय छ, जेम कोइफ जीये पूर्व ज्वरसंबन्धि अशा-
सा वेदनीय कर्म एवा प्रकारच् यांध्यु छ के चे आ भवे वावरूप
दप आवतां प्रण दिवसना सावमां शरीर एकदम नहिं उठी शका
य तेवू अशक्त यनावी देखें, अने कोइकने महिनामा महिना
मुपी साव शरीरमा रहेछ सोपण तेने खबर सरसी पर्ण पर।
थी नयी ते कारण एछ के हेला नी अशामा यदनीपफम तया
मकारना ठीव परिणाम वडे तीन रसवाल पांघेल , अने बीना
जीये तेवा प्रकारना रसवात्रु नहिं पांचवां मन्द रसवाघांपल
, एका प्रकारनी कर्मवन्यमां शुमाश्म उदय आवाना नियम :
पंक उदय काळ ने तीन अनुभव अथवा मन्द अनुभवनो निया
कर्म बन्याती पसने निणित योलो होय में ते मनुभाग भए
पारसलाम,

।। पंचतर टिकर्मस्वरूपम् ॥ (२७) वया प्रदेश एटले दल-परमाणुभोना संघप-सदांप. अ. कम से कार्यगर्गणा नामना पुद्गल परमाणुभोना समुदाय. , पारे फर्म अवस्य परमाणुभोना समुदापर्नु बनेलं, ते शुभो सर्व फर्मना सरखी संख्याए वा नयी पग रोना- होय . ९ प्रमाणे फर्मबंध चार प्रकारनो में मां पण कर्म पना ४नु रे १ अन्नान (-रिस्पात)-२ भवन (-स्याम्पनी गि)-३ कपाप-ने ४ योग ए चार कारणमांधी पण मति- अने प्रदेशबंपर्ने कारण पोगरे, अने स्पिविरंप तथा अमु. संपर्ने कारण फपाय ( मिथ्यान्नने असत ते फसायमा अवर्गत ग) ए प्रमाणे पालना ४ मेद कमा. १शोमां फर्ममा अनुभागनी अपं पा सरा पोमा पर फोलो है. पंटयाएर दोर्मा सुमारामपाल, बंटहाप. बग्दीमा तीयमादना, अने कारक ठेवणे समाष पणे पन पोलो ऐ. अपेक्षापूर्वक विचारता स स स सता बने है अपेक्षाविचारनु न भरे गए शिरक मा मापी नचिता भने मे तारप ममजाई ते ते मोपमा मा प्रमाणे- उदप पानी भरा र परो राम (मारारारी" गुप (अमासारखारी] अनुभव का सामान - अनुभाग पा रस परंपार, माम् अनुभाग मरमा मिपममा सरकार मा-१ उप नियमितान बाई. १ जीपने ब पपारिता. २३ र माया बार एसमा अनुमामय परमारे. १पार या पात्रा पेरमा परमाद. सविता गो सपन परे Te- (२७४) ॥ श्री नवतत्तविस्तगः ॥ अवतरण-हो मा गायामां आठ प्रकारना कर्मना ना अने तेना उत्तरमेद फेटला ? ते दर छे. ॥ मूळ गाया 16 मी ॥ इंह नाणदंसणावर-णयमोहाउनामगोयाणि । विग्धं च पण नव दुअ-वीस चउतिसयदुपणरिहं मंस्कृतानुवादः अत्र ज्ञानदर्शनावरण-वेदनीपमोहायुनोमगोत्राणि । विमं च पंचनाय यष्टाविंशपतुविंगत दिपंगविषं ॥ ३८ ॥ शब्दार्थ:- ह-अहिं विग्य-अन्तराय कर्म नाम-ज्ञानावरण कर्म पण-पांचमकार- दंसगावरण-दर्शनावरण कर्म ना-ना प्रकार- वय-वेदनीय कर्म दु-चे प्रकार मोर-मोहनीय कर्म अनीम-महागीच मकार भाउ-मायुष्य कर्म गउ-चार प्रकार नाम-नापकर्म निगय-एकमो मार गोयाणि-गोत्रकर्म २- पहारनु परिप-बांग प्रकार बर्मनी अधिक पितिमा गामा अधिन. जात्रा परन्तु नीयना मवयी अधिक मामा जागता त माने आराध्या-मस्या प्राण (TT अमान) माम-गोषमा-आयु-यो नियंधित (मगाती imm) " म.मी. दी पिना मीना-रामादि frime मी-प्र. दो nि. - २ ॥पन्यासलर ॥ गापाप:--अहिंज्ञानावरण कर्म ५ प्रकार-दर्शनावरणक- , मझारखें-पंदनीय प २ मझारखें-मोहनोय कर्म २८ प्रका- आयुष्यको ४ मकान- नाम १०३ मकारर्नु-गोत्र कर्म रनु-ने अन्तराय फर्म ५ प्रकारटुं. (ए प्रमाणे ८ मूळ क. ११५८ उधर भेद.) विस्तरार्थ- पूर्व गापामा जे प्रकृविध एटले फर्मनी र कमा त फर्मनां नाम भने तेना भेद दार है. अपवा . [बंध ये कारनो १ नमकृतिबंध ने २ उत्तरमकविध तमा प्रकृतिबंध ८ प्रकार न उत्तरमनिय १५८ प्रकार छ. या - आत्माना मान, गुणने आवरं ( माछादन करे-रोके) ते नावरण कर्मना ५ भद-१ मविज्ञानाव०-२ अनशना-३ विज्ञानार०-४ मनःपवज्ञाना०-ने ५ मुं करमानावरण. पांव उत्तर महविरंध फहवाय.) आत्माना दर्शन गुणन भावरे के दर्शनावरण फर्म मकार मयम पाप नाचना भदमां कमा प्रमाणे जाणवू. भात्मान मुख दुःसरप वदाय ते वदनीप कर्म ये प्रकारनु, पाठा-न २ अशाना बदनाप. आत्माने माहपात-माह,पमाडे एटले विवेकयी मुशाये वे हनीय कर्म पापतत्वमा कया ममाणे २८ मकारनं जाणवू. आत्माने परगतिमा एति-लइ नाय ते आयुष्य फर्म देरा, काय, तिगापु, ने मनुप्पायु ए प्रमाणे ४ प्रकारk .. आत्मान नामपति-अनारूप प्रत्ये नमारे-पमाडे दे नाम या भामसी मार्गक घगेरे तरयो प्रसिद्ध पर्यह तकोमा ३९ मो, पण अन.मनो मुरुपताय मा पुस्तकमा मो राणा, [१७]] ॥ श्री नववाचविस्तरायः ॥ कर्म पुन्य अने पाप चलमां फह्या प्रमाणे १०३ प्रकार है, तो। संक्षेपमा । मेदो म प्रमाणे २-४ गति- जाति-५ शरीर-३७ ग-१५ धन-संपावन-६संघयण ६-संस्थान-५वर्ग-गंध- रंस-८ सर्ग-४ आनुपूर्वी-२ विहायोगवि-१० सदशक- स्पावर दशक-ने ८ प्रत्येक प्रकृति एना अर्थविस्तार पुन्य पाप तत्वमा आबी गयो छे, ने जे बाकी रहा होय ते मपम अंपयी माणवो. आस्माने सच्च अथवा नीच शब्दोवडे गूयते-पोगरा दे गोत्र कर्म उच्चगोत्र ने नीच गोत्र एम २ प्रकारर्नु छे. आत्माने जेनाथी दानादिकना पिन-अन्तराय पडे वे 3 न्तराप अयवा विन्न फर्म पापतत्वमा कया प्रमाणे पांच प्रकार के. ए प्रमाणे मानावरणादि मूळपकृतियो ८ रे, अने मविशन वरणादि उचरमकवियो १५८ ३. - . अवतरण-पूर्व गापामां आठ कर्म अने वैना विशेष काहीने इस आ गायापां ते आठ कमाना स्वभाव (मति मंध कपाकपा नकारना ते दर्शाय रे. ॥ मूळगाथा ३९ नी ।। पडपडिहारसिमज, हडचिचकुलालभंडगारोएं। जह एएसि भावा, कम्माण वि जाण तह भावा । संस्कृवानुवादः पटप्रतिहारासिमप-हरिचित्रकुलालभांडागारीणाम् । पवेषां भावा:-कर्मणापि जानीय तथा भावा ॥१९॥ .

पाटनसलम ॥ (२७) सन्दार्य:- पर-पाटो मह-जेम (जेवा) पटिहार-झारसाळ एपसिं-एओना (पाटारमेरेना) ऽसि-जरवार (सरग) भावावभाव मन-मदिरा कम्माण विन्कोना पण हस्पेडो रिच-विवारी जाण-जागा हाल-कुंभार | सह-तम तिवा) भंगारी-भंडारी (ना) भावा-स्वभाव गाथा: चरा गरेनो पाटोदारपा-खड्ग--पदि रा-री-चिठारो-उभार-भने भरारी एभोना (५८ना) क्षेत्रा स्वभाव के तेरा स्वभार माउ कर्मना पण जागा. (अति मानार० नो स्वभाव आले पांपेला पसना पाटा सरखो इत्या. दि अनुक्रमे ८ कर्मना ८ स्वभाव नागवा.) यिस्सरपिः- आठ मूळ फर्माना जुदा जुदा स्वपार . शान्तपूर्वक कवाय ते आ प्रमागे- सानाररणीय कर्म सना पाटा सरसुंद, एटले मांस पा. रोपांघरापी बेम कोइ पण बस्तृ देखी गाणी गुफाती नयी देस भास्मानी मानरूप पाने झानाररण फर्मरुप पारो परदो भारी भरापी माला कंई पग मागी की नथी. नारपीपक दासा मरस , एटले राजा पदार- पारे रामसमापां भाइयां रोरेला मनुप्पोने देसी के नर्षि, . रा रामाने देसरा इसा स्तुप्पो हासा रोकाम सापी रासा मामे , देखें बने ताबारे न देखें एR.. ने पक्षमा नाममा राममो सासरता मान मागो, . (२७८) ॥ भी नषविसरायः ॥ राजाने देखी शक नहि वेम आत्मानो देखबानो स्वभाव के तां पण दर्शनावरण कर्मना उदययो पदार्थ या विषयाने देखी के नहि. पंदनीय कर्भ मचवडे लेपायली तरवार अथवा सर्ग सरखं छ, एटले मथवड लेपायला तरवारन चाटतां प्रथम स्वाद लागे पण नाम कपावायी परिणाम अत्यंत पाहा करनार थाय तम भावासंद- नोयने अनुभवतां पारणाम अस्पन अशावाना अनुभव करवा पडे वैम वेदनीय कर्म जीवन पौद्गलक मुख अन दुःख पन्ने आप में. मोहनीय कर्म मदिरा सरसु छ, एटले मदिरा पीवायो मनु- प्य जैम परवश नन वियक रहित थवाथा हिताहत जाणी शकतो नधी, तेम नाव पण मादनाय कर्मना वग्रथा विकशून्य थहां आ. त्माने हितकर अन अहितकर,.? वे जाणा शकता नयी. अ. नि मदिरान्मत्त नाव जन मान मा कह ने बहःपण कई.. हापीने हाथी कई अन पाडो पण कद.अपया खोने नी कहे ने मा पण कई अने पाडाने पाटा कह अन हायी पण कह,एम गम.देम मन मां आये तेम साचा जूगे.वकवाद कर्या कर वम मोहनीय कर्मयी उन्मच ययेलो जीव पण धमन धर्म कह ने अधर्म पण फह, अप- मने अपमं कई न धर्म पण कह, एम साचा जूठा मनः कापत अर्थ पोल्या कर माटे मोहनीय फर्म ते खरंखर मदिरा सरगंज के. आयुष्य फर्म वेडो (जेल) सरसु में, एटले जेम वेटमा पूरा. । यलो मनुष्य जेलमाथी छुटया इच्छं तो पण छुट्टी के नहि पर. . । - १ अहि५ निद्रा ते आरमानो उत्पग्न पयली दशनठ. गिधने उपयात करनार [-रोकनार ) 3. ने चक्षुदेशनावरणारि पार तो आस्मानी दर्शनसम्धिन मूल्योज हणनार ,दि. मधिन उपज या दं महिपति कामहरया ॥ सन्तटकर्मस्वरूपम (२७९) नन्यापापी ज्यां मुधीनी टीप मारी त्यांमधी. खेलमा. रोई म पड तेम कुदना न्यायाधीशे आमपरिणामरुप गुन्हाने अनु- सारे जे गतिमा जेटलो काळ रहता फरमाव्यु के लेटलो काळ ते ग. तिमा हेवून पड़े पण जीव ते गतिमांयी टूटी बीनी गतियां ज- पानी इच्छा कर नो पण निर्णित यपना काळप आयुष्यने पूर्ण कर्ण विना बीनी गतिमां जइ सके नरि. माटे आयुष्य फर्म जेल (अपरा पींजरा) सर के. चार गतिमांधी नरक गविना जीरो अत्यंत दुःस पडवापी नरकगनिमांपी इटवा इच्छे के, पण इटी सफता नयी, ने अनुत्तर देवो अनंत पोद्गलिक मुखने वैराग्यवर्ड असार जाणवायी मनुष्यगतिमा आरी चारित्र अंगीकार करवा इछ पर देगतिमांपी ( आयुष्य पूर्ण एया विना स्वपं) इटी सस्ता नपी अने वीमा जीवा नो मायः पातानो भव छोटा इ. पछता नपी, अने कदाच उंच गनिमां जवानी आसाए छोडवा इ. सो पण छोडी के नहिं मारे आयुष्य फर्म ने पेडी सरसुंज है. नाम कर्म वितारा सरखं . एटले चितारो घेर जीरनी उनीमो चितरतां तेना हाथ पग शरीर वगैरे भिन्न भिन्न नातना भाकोर चिनरीने एक छवी बना, तम नामकर्म पण जीवनां देरव-नारफवादि नया हाप-पग-शरीर-संध्यग आकृति-नत्यादि उदा जुदा नकारनां (जीवनां) म घर्ड ( बनाये). मारे ना- कर्म चिवारा सरसु . गोत्रकर्म कुंभार सरपे है, एटले कुंभार और एक पहो पदिरानो बना ने दुगंछनीय याय, अने चीजो यहो मंगल ईमनो नो पनारे के पूमनोक पाय तम गोत्रको पन कोई भात्माने में स्पनादि (उ-चमार-भंगी-वाघरी इत्यादि) हननो बनाये ।। श्री नवताव विस्तरायः ॥. ते नगतर्मा हीन मनाय, अर्ने कोइ आत्माने क्षत्रियादि उन कुन- वांगी बनाय ते जगतमा पूज्य मनाय माटे गोत्रकर्म कुंमार सरतुं छे १ वर्तमान समयमा अनार्य प्रजाना शिक्षणनी-राय- कुशयतानी हुम्नरकळानी-अने आयादी धगेरे कारणोनी असर. थी अर्थात् से शिक्षणधी आर्यसरकारी पलटावायो केटलापक भापाशानीओ एयो कल्पना करे र के-मनुष्यस्य सर्थने सरस छ, माटे सर्यनो इषक एक सरखो दीगो जोरप माटे अमुक माणस उधफुटनी, अने अमुक माणस हीनकुटनो ए कल्पना साक्षर यर्ग ने अयोग्य छे, कारणक. महात्माओने तो 'वसुधैव कुटुंपकम् आत्री पृथ्वी पोताना कुटुम्य तुल्य है. आयी उसयभायनामां अमुक उच्च अने अमुकमीच पम मानयानो अयकाराज क्यायो होय ! इस्यादि अ. नेक कल्पनाओ करो मने पक मरमो ध्ययहार करयानु शो खपत्रा प्रयत्न करे ठे, पण ते मर्य आयधर्मनी फोलोमोकीनु (तत्याननु ) अनभिप' ( अशान । जादर करे , कारण के उच्च नीच पणानी व्यवहार आर्यधर्ममा मात्र कर्म (कार्प ) ने अंगे ज नहिं परन्नु नेया तेया प्रकारना कर्मयो उत्पन्न यता गुणोपरे पण मनायलो छे. थळी उच्च नीचप- णानो ध्यपहार मुखमात्रयी भले न मानयामां आय पण कुतायो रामादिक मद्गुणीने ने मे उच्चत्यनुं मान अपाय छ, अने दुर्गुणीने से होनपणाने मान अपाय , ते कोनापी निवारण या शफै सेम ? जो कदी के उच्य गुणोने अंगे उच्यता अ.. मे दुगणोंने अंगे हीनता तो मानवा योग्यज है, तो पछी आ- धर्म पण सेमन कई छे, तो सर्वमनुष्यने एक सरग मान। बानी करपना का रीतं पाशवं? अहिंसर्थ यातनो मार ए. जऐ दुनियामां उच्चपणु अने दोनपर्यु आज कालपी, मारपण अनादि काळी चालतुं माश्य है. ने पालशे. पटी जनार्य जाम उपट होना मानयानी व्ययदार मधी ए. म करे पण ममाप ,, कारण ते प्रजामा पण रेटार-समी ॥ बन्धनाचेऽष्टकर्मस्वरूपम् ॥ (२८.) अन्तरायफर्म भंडारी मरसुवे, पटले राजाने दान देयूँ हो. एता पण मो भंडारी प्रतिकूळ होय तो राजायी दान आपी फाय नहि, ने दान लेनारथी लइ काय पण नहिं अने अनु- इल होय तो राजा दानादि करी के तेम अहि आत्मा ( रूप. ना ) अन्तराप कर्म (रूप भंडारी ) नी (सयोपशमरूप ) अनुकूळनाए दानादि फरी शके, भने [ उदयरूप ) प्रतिकूलताए दानादिफ न करी शर्क, मारे अन्तरापकर्म भरारी वल्प के. ए प्रमाणे पारा विगरे आश्वस्तुभोना जेवा जेवा स्वभाव फया तेवा प्रकारे माठकोना पण जुदा अदा स्वभाव जाणवा. - अवतरण -पे मा भने भागळनी गाथामां कया भूळ क. मनी केटली स्थिति बन्धाय ते (-स्थितियन्ध ) दर्शाय . ॥ मूळ गाया ३७ मी. ॥ नाणे य दंसणावरणे, वेयणिए चेव अन्तराए अ। तीस कोडाकोडी, ययराणं ठिइ अ उक्कोसा ॥४॥ ॥ संस्कृतानुवादः ।। झाने च दर्शनावरणे-वेदनीये चैवान्तराये च । त्रिंशत्कोराफोटि-रतराणां स्थिति ग्वोत्कृष्टा ॥१०॥ र स्यादि खानदान कुटुंगपाळा उप मनाय . भने योजा से अपेक्षाए होन ममाय है, मा रुपान्तरपो भनार्य प्रजामा पण उगाच नीचकुळ मानधानो उपहार थे मे ते कुदनना परनो होचायो को नियारषा समय पग नयी सारांश-उ. स्थरष मोगश्य मानवाना व्यवहार योग्पा छे. अने कर्मशाल. ना निपम पूर्वकज .

॥ श्री नाम:॥ ॥ शम्मानः ।। ना-जाना कर्मनी भीगं-बीच (३०) देगार ना कर्मनी / कोडामोडी-कोटगोर(१००. गिनीमानी ०००००,000...) अपरागंगागम -निय हि-मिति मन-मनमानी गावामानापानी-दनााणार्गनी-दनी. मनी-यो भनग मनी TRA MA नि. कोगी (-10000000001.00, ) गागली, FEAT-गम है. अफीमा र RAATTI-Timi • पनी Traineet. आ It माही In+म... fafte. ॥ मा.मी.. मिनी कासाडी, मां वीरानाम गांग। नितीग अगाई, आदियन्ध उपोगा ॥४॥ Bानु। माननीय infrail बाद, fortan Tirn .

॥ बन्नाटामसरूपम॥ (२८१) आउ-आयुप्प फर्मनी ॥ धन्दार्थः।। सिरि-मिचेर (७.) वित्तीस-तंत्रीश (३) फोडाकाडी-कोडमोड अपराई-मागरोपम मोहणिए मोहनीय कर्पनी पीस-चीन २० (को० को) दिइवर-स्थितिबंध नाम-गाय कमनी उकोसा उत्कृष्टयों गौरम-गोकर्मनी गाचार्य:-मोहनीय कर्मनो स्पितिवन्य ७० को० को साग०. नाम अने गोत्रकर्मनो स्पिनियन्ध २० को० को० साग अने आयुप्पनो ३० स्थि. य ३३ मागरोपम टे. विस्तरार्थ:- मुगम है, O अवतरणहर आ गायामां आठ मूळकर्मनो भघन्य स्थि. तिबन्ध दवि . ॥ मृक गाया ४२ ॥ वारसमुहुत्त जहन्ना, वेयणिए अट्ट नामगोपसु । सेसाणंतमुहुत्तं, एवं बन्धहिई माणं ॥ ४२ ॥ ॥ संस्कृतानुबादः॥ डादशमुहर्तानि अपन्या, वेदनीयेऽष्टी नामगोप्रयोः । शेषाणामन्तहर्त मेनपन्धस्थितिमानं ॥ ४२ ॥ ॥ शब्दार्थः॥ वारस-चार (१२) पेपणिए-वेदनीय फर्मनी भट्ट-आउ (८) महमा जयन्य ( मल्प) नाम-नामरूपंनी मुहुत महत (२८४) ।। श्री नानाविस्तरा॥ गोपगु-गोत्रकर्मनी एपं.५ (प्रमाणे) सेमाण-याकीनां पांच कर्मनी बंधा-कर्मना स्थिनिरंपर्नु भन्नमुहम मनमुंहत मान-प्रमाण में गाथा-वेदनीयरुर्मनी जर० स्थिति १२ मुहर्मनी नाम कम भने गोत्रमनी जय० स्थि. ८ मुहूरानो, भने शेष (-पार लो) ५ कमनी नया स्थित अन्न मुले. प. प्रमाणे (भाठे कर्म गर० स्थिनिय पर्ने प्रमाण का, यिस्तरार्थ:--गुगम हे. १ श्री नागनमा १ अतीको म अमापी जीयने २ मामयनी हर . बीती font- श्री महावी द्वाराथी असम थी मीनाप.

॥ पन्नास्वरूपम् ॥ (२८५) ॥ ८ मृळकर्मनी स्थिति अने वाधा ॥ पर पिलिजपाय म्पितिमा अगाया अपाधा ३. पा० को १ अन्तर्मु. ३००० वर्ष ! भगत, दशमा .. पदमोप २२ मधनं " . मोहनीप 150 को को १ अन्तर्मुख ७००० वर्ग मा. आयुष्य ३३ मा अस्त मुं. माधिपूर्ण प्रायनी " मोजो भाग है २० को को मुह सा. २००० वर्ग " गांव " ३० को को भगत ३००० वर्ष • कम चम्पाया यार टम्टा काट सुधी मोवने कापण फ. छन आप तेरा का भयाचा काळ करेयाय . अपति रकम पोलपोमानो अगाधा कार बीत्या पार उदय आये.

(२८४)
॥ श्री
नारा॥
गोगामी एपं. (प्रमाणे)
गाण माना पानी मागिना
नगर - महन मान प्रमाण
गागाग-नीमनी नागिन'
गो गोपनी ना.प. ८ मुहानो
नो) करीना fone भन"
Ranfaniमण को
निना-गुगलो.
गरगान tim
Rit: भी
-

1 मोक्षाचे नवद्वारस्वरूपम् ।। [२८७] विस्तरार्थ:-हवे मोसमासना जे नव भेद ते ९ अनुपो. बार कईयाप . १ ९ मार फक्त मोसने भेगे , एस नहिं पण रेक पदार्थने अंगे ए. दार अपनारी काय . ते ९ दार- वरुप मा ममाणे- १ सत्पदप्ररूपणादार-कोइ पण पद (शब्द) वालो दार्य ( भार ) सत्र (विद्यमान) के असत् छ ? अति ते दार्थ जगनमां है के नतेनी जे सामिपी आपली ते सत्सदमम्पगा. २ द्रव्यममागबार-दे पदार्थ जगमा केटला ? तनी सं. उपा दवित्री ते दप्यमपागदार. क्षेत्रदार-ते पदार्य (नेपांनी एक वा अनेक पदार्य) दु- नियामां केटसी जग्या रोगीने रयो मे ! एम जे दांव में से. दार अर्याच अवगाहनाद्वार. ४ स्पर्शनावार-पुनः ने पदार्थ पे तेरमा (जन्यामां) रजो ते क्षेत्रमा जेटला मामा प्रदेश में तंटलाज पनि रहल के नयी अधिक ? एम दवियु ने म्पर्मनादार. अहिं एक भशु (परमाणु ) मीयां कपी माझाश प्रदेशने (१ पोतानामा भनगाईलो, ने पीना ६ दिशिना ६ प्रदेशने ) म. परन्तु य. उगाहना एका आसान प्रदेशनी है. ए प्रमाणे भरगाहना मने पीनामां तफावत , अर्याद भरगाहनायी (क्षेत्रदारथी ) स्प- ना अधिक होय. ५ कोळदार ने पदार्थनी धिनि (कार) वटपरी- मन्दिनी ? एम दरवू ने कान्दार. ६ अन्तरदार-पदार्य जे रुपे , ते पदार्ग मरीन बीमारपे या पुमा ( भसलना) से पार केन भने न मोक्षतत्व - आगरगः-होनसमा मोक्षानो माम गाग, पमा भा गायामां मांसना भेट पटले नाहार कापसे. गंतपयपस्यणगा, दयपमाणं न खित्तफुसणा । कालो अ अंतर भागो, भाये अपाय ह चर ॥ ४३ ! गंगनानुवादः गपदयपणा, दा-प्रमाणं गमनाग। फालभातरं मागो, मायोसायटया ॥४॥ गदाण मन-सिमान) । काम कारदार पग-पहनी अन्ना माना (Iran गाणा-मादार भाग-भागता हामा-गंगा प्रमाणार 'भाग-भारदार प्रसार विरार 17.fi अपना-मनाया गावा-गत (ITA)ीमा- (win) मारमा - niamrat प. MITR.

॥ पोसनानदारस्वरूपम् ॥ (२८९) मिक भाव. (जीवने भन्यन्व-अभव्यत्व ने जीवत्व एम ३ प्र. कारनो, अने अनीपने पोतपोवाना स्वभावरुप अनेक प्रकारनो 5. ए ५ भावमांधी कयो पदार्य कया भावमां अंतर्गत पर एक एम विचार वे भावदार. ९ अपपाहत्वदार-ते पदार्थना भेदोमां परस्पर संण्यानी होनायिकता दाववी ते अत्सबहुन्वद्वार, एममाणे ए नप द्वारा प्रत्येक पदार्यमे अया पदार्थना गुणने पण लगाही शकाय. ने ते पति गुल्गमयी विचारवा योग्य है, महिं प्रयकर्ता ए नरे दार मोक्षवत्तमां (सिड जीवोने अंगे) वारनार , अषतरण-आ गायामां मोना ( ९ मैदमांयी) पोला मैदनो अर्थ दीव से. संतं सुद्धपयत्ता, विज्जंतं सकुसुमव्व न थसंतं । मुक्खत्ति पयं तस उ, परूवणा मग्गणाईहि ॥४४॥ संस्कृतानुवादः सन् शुद्धपदयाद्विद्यमानं रुकुममयत्न असत् । मोक्ष इति पदं तस्य तु मरूपणा मार्गणाभिः॥४४॥ शब्दार्य:- संत-सन (विद्यमान कुमुप-पुष्प-फलनी मुर-य-एक -पेठे पयचा-पदपशु होगपी न-नयी विज्जन-विद्यमान असंत-मसन (-अविधमान ) ख-माकाशना मुख-मोक्ष

(८८) ॥ श्रीनपिनगः ॥
मो नेग पायता ले भन्यो नेटो काज सहीने पुन: द
गपो भाो ? ए दाते अन्तर (पटने म्याधान--
ग) करताप
: नागार-नेपानी संग्या मनातीय (कार.
मागी) पदार्गाना गेलामे भागे ( मा केटला गुणी !!
मद ने भागद्वार.
८ 'मायभार~ोपमा-गोदपिक-हापित-मा
for.- परिणामि ए भाभी ने कमा मामा र
पा माने भारदार. निगाना पकायो'
भागांना कोण मादि. मामा मगन हो मोर
नी मना ममी सन योलो ने मार (
KEE
जानि) मिकभाष, ( म सम्पत ने TITE
भाटियाग्नान मा मार मार मार भीम 4
#.) गाना समोसमनी गन्न पोजमा -
मित, माप, (दान याभ-भाग-भोग-i-memen.
गतिमान पनि शान-fam.
परमिन-मनन-नि-निमशान शुमार
रानीमा
मनगर मामा,
(राIERITE :
मम्मा
... 1
नया गाना 'भार. ५
For Amit
र प्रदे freatil

॥ योनत्वेनवहारस्वरूपम् ।। (३८९) भाव. (जीवने भव्यन्व-अभध्यत्र ने जीवत्व एम ३. अने अजीपने पोतपोताना स्वभावरूप अनेक मकारनो (५ भावमांधी कयो पदार्य कया भावमा अंतर्गत पद के म विचार ते भावमार, ; अल्पपाहुलदार ते पदार्थना भेदोमां परस्पर संख्यानी एकता दर्शाश्वी ते अल्पबहुत्वद्वार, (प्रमाणे ए ना दारो मत्येक पदार्थ ने अपना पदार्थना गुणने गाडी शकाय. ने ते पडति गुरुगमयी विचारवा योग्य रे, प्रयका ए नरेदार मोक्षावमा (सिद्ध जीवोने अंगे) नार , अषतरण--आ गापामां पोक्षना ( ९ मेदमापी) पोला 1 अर्थ दीये . सुद्धपयत्ता, विज्जंतं खकुसुमव्व न घसंतं । बत्ति पयं तस उ, परुवणा मग्गणाईहिं ॥४१ ।। संस्कृतानुवादः .शुद्धपदत्यादिधमानं फुममयत्न असन् । क्षति पदं तस्य तु प्ररूपणा मागणाभिः ॥ ४ ॥ जन्दार्य:- -सद (विपमान] मुर-पुष-पुलनी -गुस्स-एक म-पठे चा-पदपशु होनाषी न-मपी जिन-विद्यमान भने-ममन (-प्रवियरन ) -माकामना -पोक्ष -

॥ श्री नवनाविस्तगः ॥
शि-प (इति)
पवणा-मरूपणा (फपन)
मगणाईहि-मार्गणामोतो
तस्पोनी (मोसनी)
कराय छ,
उ-चळी
गापा:--(मोक्ष ए । एक पद होचायी सन एरले निय.
मान ले, परन्तु भामाशना फुलनी पेठे अमत् (भिनियमान )
नयी, भने मोस ए एक पद छ, भने ते मोक्षपदनी परपणा
हो
१४ मागणाद्वारे थाय रे.
पिस्तगध:---.मा गायामां मोसनयनो प्रगम भेद सत्य
पराणादार कई हो, अर्थात् मोश ए पम्नु गगत्यां ले के नाहि!
ने मारित करते भा प्रमाणे....
दनियापा जेटली एक पद एटले शम्दाली यग्नुभो ने गत्-
विद्यमान है, जो भाकाश-गुण कन्या-पुत्र एवर्ग-प्राभूषणा
रन्न-नंग इत्यादि सा पंक पवाली बम्नुभो विधमान, भने
रे पग चार इत्यादि अधिक पदकाठी बानु विशमानय अपा।
न पोपमोसुवर्णा:मरण (गोनानु आभाग)
पदाली पर विद्यमान है, रत्नतेज (-रत्नौनु नप पण ये
पदवाटी वस्तु वियपान , अने आकाशगुण [-मामागर्नु र
नपा पथ्याप-प्रणीनो पुर) इत्यादि पदाती
सभी यनियमान है, उसी नाल भार्ग के ए.
पदावाभो गोरिसपान, अने एकता प्रशि-
देवगरे पावनधी विद्यमान हप परी निपम नपी, मी
मांशप पर पार्टी या पायान...
ग्वावाद (हाटी सम्मुनो मार पियार

॥ मोसत नहारस्वरूपम् ।। -जो एम कहो के. एकेक पदवाटी बस्तृमो सर्व विश- के तो द्वित्य-फरा-दिस्क इत्यादि पण एकेक पदनी 7 फरीए मो तेत्री वस्तु भु कोइ ! अर्यात् नयी, ज तेम ए पण एक पद फल्पनालाळ होय तो ते विधमान ज , मुकही सफाय ? भने ते साये एकेक पदवाळी वस्तुभो स. धमान ज होप एम पण पनी शके नहि, उत्तर- तार्किक ! अमो एम कहीए छीए के " एकेक पद घस्तु सर्व विद्यमानज" मो तमारी कईली रित्यक. -दिस्क इत्यादि पदवाली वस्तु है ? के भवस्त छे ! जो वस्तु - बस्नुनी अविद्यमानता केम कहो छो ? अने जो अवस्तु में अपस्तुनुं डित्य फवा दिहरू इत्यादि नाम श्री रीते ? कही छो ? अर्याद अवस्तृन पद-नाम होय ज नहिं, फारणके नुन नाम होय पण अवस्तृनुं नाम दुनियामां होतुंज नथी, पद पण तेन कहेवायके से ते पदवाळी वस्तु होइ एम. माटे रिदित्य इत्यादि एक पदवाळी यस्तु पण नयी ए तो " एक बाढी पस्तुभो" कहीने पुनः " नयी " एम कईशायी वदतो पान जेयपुं, माटे मानवू जोइर के एक पदवाळी वस्तृमो मान न, अने मोक्ष ए एफ पद छ माटे मोक्ष ए विध- नसे. भने ते मोक्ष फइकाइ मार्गणामां के तेनी प्ररूपणा नाप , अवतरण-- न--हरे आ गायामां (मोक्षपदनी मरूपणा मार्गणा गरे फरवा माटे ) १४ मूळ मार्गणाओनुं नाम दर्शाये में, ॥ मूळ गाया ४२ मी. ॥

(२९२) ॥ श्री नतस्तराम: गइंदिये अकाए, जोए येए कसायमाणे य । संजमदसणसा, भयसम्मे सहि थाहारे ॥ १५ ॥ ॥ संस्नानुवादः॥ गतिरिस्बिन कापः, योगो घेदः कपायो जानं । गॅपमो दर्शन लेइपा, भव्य-गम्पयशिराहार। ४५ ॥ ॥ शम्दाः॥ गा-गनि मागणा मंनम चारित्रमाणा इन्दिप-न्द्रियमार्गणा दंगण-दर्शनमागणा काए-कायमार्गणा सेगा-लेश्यामागंणा गोप-योग मागंणा भा--मध्यमार्गणा याद मागंगा सम्म गम्या मागंगा তা-কন্তু ব্যাগ सन्निधिमार्गणा नाणे-बानमागंगा भाहार-मारकमागंणा गापा:-नि ४न्द्रिप ५-काय ६-यांग ३.काय.. जान ८ चारित्र दमन मेगा मग गम्मान ने भाग २५ प्रमाणे १५ म मार्गणा भने ५२ TITAगा (-मागेगाना भेद, रिजरा-मागंणा पटले पिशित भाग भागेको धनगर थाप ने मागंगा कवाय, भागिरि मोर मा. पर्नु भयंगण-नोरन गयादिमागमा, मने पीना पण भनेर मान बाण मानीमा गरयामाग मत्यादि १४ र म सा मंदनं मागंगा जी ! माली, मानार (नाम) मा- ॥ मोमवचनद्वारस्वरूपम् ॥ (२९) इन्द्रियजाति ५ १ एकन्द्रिय गति ४ (कमति कुष्पगति गति पिचगति काप६ विकाप त्रीन्द्रिय ४ चरिन्द्रिय ५ पवेन्दिप (४) योग १ मनोयोग २ वचनयोग ३ कापयोग (6) कपाय ४ १ कोष जसकाय रापुकाय बनस्पतिकाय प्रसकाय वेद ३ खविंद पुरुपद नमवेद २ मान ७) ज्ञान मविज्ञान । धुझान परिधान ? पनःपरमान ३ मापा ४ लोम (८) पारित्र १ सापापिक पा० २ दोपस्यापनिक ३ परिवारविधि ४ स्पसंपराय ५ पयारुपान ६ देसरिनि ७ भरिति कंत्रज्ञान 1 ॥ श्री नववाचविस्तरार्य ॥ १मति अज्ञान २ श्रुत अज्ञान ३ विभंगवान (९) दर्शन ४ १ चक्षुदर्शन २ अपक्षुदर्शन ३ अवधिदर्शन ४ केवळदर्शन (१०) लेश्या १ कृष्ण २ नील ३. फापोत ४ तेनो २ अभव्य ६शुक्ल (११) भव्य २ सम्पत्तत्र ६ १मध्य १ औपरामिक २क्षायोपथमिक ३सायिक ४ मिश्र ५ सास्वादन ६ पिल्याव (१) संज्ञि२ (१४) आहारक २ १ आहारक। २ असंधि २अनाहाराक ए दरेक मूळ मार्गणामां सत्र संसारी भीवोनो समावेश या जाप ठे, मान पीमी रीने कीए दो सर्व संसारी भीग गति- नी भगाए ४ प्रभारना, इन्द्रिपनी अपेक्षाए ५ प्रकारना कापनी मोक्षार प्रकारना इस्पादि रीते संसारी जोरोनरी मार्गणा- ॥ मोनवेनवद्वारस्वरूपम् ॥ १२९५) ग- भोळसाण याय , ई पद मागणाना फया भेद- सतपनी मानि ते दाराने माटे मा पार्गणाओनां पा उत्तर भेद पण दर्शाया , ( मार्गणाभोनो रिशेपार्य नव प्रकरणमा मसंगे प्रसंगे प्रथम भारी गर्दा ६, ७ ोप निशामुए नवृर्षफर्मग्रन्यपी जागरा योग्य ई.) अपमरण-पूर्व गापापा मार्गणाभो फीने हर आ गापा- रफर मार्गणानां मोर परे? ते दाविले. ॥ मूळ गापा ४६ पी.॥ इपणिदितसभय, सन्निअहक्खापसइअप्सम्मत्ते सोऽणाहार फेवल, दंसण नाणे न सेसेतु ॥ १६ ॥ ॥ संमतानुराः॥ निगेन्द्रिपनमभप-संशिपपारुपातक्षापिकमम्परावे । सोनाहारशेपलदर्शनाने न दोपेषु ॥ ४६॥ ॥ सदाः॥ ना-मनुप्रगति मुगलो-पोस गरिदिप बरमग-परमान (परम) नारी अपारमनातरम बाप-पायार पारिश मग बासीनी (पूर ने रम-सादिक २. उदा) पर्वगामात सोसम्म . (२९६) ॥ श्री नवतसविस्तरायः ॥ गाथार्थः-मनुष्यगनिमार्ग-पंचेन्द्रिय मा०-सकाय मा..' भव्यमा०-संझि मा०-ययाख्यात चारित्रमा० मायिकसम्पकृत्व मा० अनाहारक मा० केवळदर्शन मा०- फेवळझान मार्ग० प १०. मार्गणामां मोक्ष याय छे, पण पाकीनी (४ मूळ भयवा ५२ उचर) मार्गणामां मोष होय नहि. विस्तरायः पूर्व गायामां मार्गणाओनां मूळ नाम तथा है- ना उत्तरभेदनी संख्या दर्शारीने इवे मा गापामा ते मार्गणामो, मांची [जीवभेदोमांधी का का मार्गणामां किया क्या जीपमेद- मां) मोक्षनी माप्ति थाय छे ते दर्शाये छे, गतिमार्गणामांथी नरगइ-मनुष्यगविमां मोसमाप्ति होय छ, पण शेष ३ गतियोमा मोक्ष होय नहि. कारण सर्वविति 'चा रिप्र विना मोक्षनी प्राप्ति रोय नहिं, अने नारफ देवने सिम्य: वत्व होय पण चारित्र न होय भने ग० ति. पंचे० ने वधुमां वधु देशविरति चारित्र ज होय माटे ए त्रणे गतिमां मोक्षनी प्राप्ति न- थी (माटे ज मनु० गति सर्वोतम छे,) इन्द्रिय मार्गणामायी पणिदि-पंचेन्द्रियने मोक्षप्राप्ति होय, पण शेप एकेन्द्रियादिकने मोक्षमाप्ति न होय, कारणके प्रया म फया प्रमाणे मोसमाप्ति मनुष्यगतिमांज होय छे ने मनुष्यगति ते पंचेन्द्रिय मार्गणामांन अन्तर्गत छ माटे, कायमार्गणामांयी तस-प्रसकायमांन मोक्षमाप्ति है, पण में- नुष्यस्वना अभावयी स्थावरजीवोने मोक्ष माप्ति नपी. भव्यमार्गणामांथी भन्यजीवनेज मोक्षमाप्ति छ, परन्तु अभः ध्यने नहिं, कारणके भव्य ए नामन मोक्षगमननी योग्यताने भ. गे पडेलु (अर्थात् भव्य एटले मोक्षगमननी योग्यता पाळी जीय) माटे मोक्ष पाम्या पाद ते जीव भव्य न कहेवाय, फारणके मोशे ॥मोस नरवारम्वरूपम् ।। (२९०) बाद " मोसे जानी योग्यता, प अप लागु परतो नपी सड परमात्मा नोभव्य नोभभव्य-पप्प पण नft, भमध्य पण नरिएम कांगप में, पुनः जेटना मग्य जीरो मांत म ननो भनन्नपो मागन मोशमाणि .एनां पण शेप हेला (पोहे भवानी योग्यताराया. मोसन जनारा) नोवो योग्यतावासपी भम्प को उपम. पुनः ते मन्यो पर एरा . वेभी फोर पर कारे नगोदांयी निकलवानान नपी पो पोशामिनी हो - जी! एतां पग चर गर्भ धारण करवानी विरारी दी तपोगना अभार पुरानी न हो . परत ते संध्या - तेम सामनोना प्रभाष पदोपण मोक्ष नी पापनारा पप्प अभय मो न म फराप. (फोर पोर स्पाने रानीपोने सम्म पा) इस्पादि विशेष पर्गन सोयादि गं. माग मंसि पार्गमापांपी मंसि-संगि-नरा भीगनेश मोक्ष- रे, पण अमंशिमीरीने कारण विशिर नीरिक्षा. ना पारिफ्नो भमार, भने पारिपना अमारे मोक्षनो पा सारन रे. भरि मरिने मिनिट मनोरिमानराय परो भई चो. परस्ट रिभिर नारिहाना मा परले मनोनोगराय भिपन करगे, कारण रेस योगलांपी गेम योगमा नीरने मोरोप नहिं पर भरोगाणु कार पाप पारंग सर. २ मिमामामामलि म पराएं मन : भारतिर मी ए1.2 अर ENोरो, भरिमहिने . रमण, ९

(२९८) ।। श्रीनवनाविनरायः।।
पारित्र मार्गणामांथी अहवाय-ययारुयात चारिंगीने
मोक्षमामि होय, पण शेष ६ चारित्रमा नहिं, कारण के मोसमाप्ति
सलिए अयया सर्वाशे शुद्ध पवा चारित्रथी होग, ने ते स.
गाने शुद्धसायिक ययाख्योत चारित्रजरे.
मम्पत्य मार्गणामांथी क्षायिकसम्पयत्यो जीयने मोर
पारित होय, कारण के मोक्ष शायिक पयाख्यानचारित्रयी होय
है, ने मा० यथारया. चारित्र सायिक सम्यत्तय विना होय नहि
माटे मोसमातिना सम्या मारे.
आहार मार्गणामांयी अनाहारी जीरने मोक्षमानि छ,
परन्तु पाहारी जीवने नहिं. कारण के आहार ते सयोगी (मन
वचन कायाना योगराळा ) जीवने होय छे, ने सपोगी जीने
मोक्षमानियनी नयी मारे आहारी जीवने पण मोक्ष मानि रोय
नहिं, परन्तु अनाहारी भीगनेन मोसमाप्ति होपले.
ज्ञानपागंणामां केवटज्ञानीने मोक्षयाप्तिय है, परनु
प धारशानवास जीकोने नदि कारण के ज्ञान क्षम.
पावनां में, ने पोपशम मात्र मोक्षप्रालि होय नहिं पग शापिक
माजमोक्षानिहाय मारे ४सानीने मोश मानिय
না. গ বিমাঘ ব্যয়ানমার সীদাপি,
दर्शन मागंगामां केवळ दंशुनीने मोश होय, पारगार
मिसमान मत बनायमा मशिन मास, मग
पा अागि मगवान मार्मा गया नापीमा
निती अधिार मंशिरतामा मात्र
में गुरधान राम पालना), १५-१३-१४
খান গ ঘ, পারি না বলা
Fre. दुन: मियनं मन mtaafika
दिमाम बारीमा अारिifm.

॥ मोक्षाचे नवद्वारस्वरूपर।
(२९९)
सोपसमभावमा होचायी मां मोम न होय.
ए ममागे १४ मूळ मागणामांयी गति-इन्द्रिय-काय-ज्ञान
रिन-दर्शन-भव्य-संज्ञि-सम्परत्व ने आहारक ए
मुळ मार्गणायां वया मनुष्यगति विगैरे १० उत्तरमार्गणामां
पानि होय . पण शेप पोगवेद कपाय-लेश्या र ५ मूळ
णामां सपा नरकगति आदि ५. उत्तरमार्गणामां पोक्ष प्राप्ति
नही. त्यां चार मूल मार्गणाए मोक्षमाप्ति नहिंडोबा-
कारण नीचे प्रमाणे- मोक्ष ए स्थिर परिणामे-स्थि.
ने होप ने योग दया लेण्या पन्ने चनारळ ( अस्थिर)
नामरुप के, पटले जीवनी पळ अवस्थानुं निमित्त में पाटे
तथा लेम्पा मारे मोतना अभाव थे, पुनः योग अने ले
नि अन्वयव्यनिरंक संबंध रे, माद लेश्या होते याग अवश्य
घ, ने लेण्या न होप तो योग पण न होय. अथवा उपांसुधी
गमे, त्यां मुधी लेदया से ने योग नपी वो लेदया पण नथी.
तो पोग-लेम्पाने परस्पर संच.
तथा उपांमुधी येद-नया कपापनो उदय होय त्यां मुधी उप.
म ययाख्यान चारित्र पण माप्त न याय तो मोक्षप्राप्निना का.
गरुम सायिक पथारपार चारित्रनी नो वावज शी? अने मा०
पा० पाम्या विना मोसपण होई शक नहिं, मारे सदी तथा स.
पापी जीवने मोसमाप्ति नथी.
ए प्रमाणे मोसना सत्पद नो मरुपणा मार्गणादार करी..
अयनरणा-पूर्वनी ३ गापानीमा मोनो पहेली मेद
(सत्पदमरुपगोदार ) वर्णव्यु, अने हवे आ गापामां मोसनो
.

- ६३००) ॥ श्री नवनाविस्तरामः॥ वीनो मेद द्रव्यप्रमाणहार भने श्रीजो भेद क्षेत्रदार- स्वरुप द. "मूळ गाया ४२ ॥ दव्वपमाणे सिद्धाणं, जीवदव्याणि हुंतिऽणताणि। लोगस्स यसंखिज्जे, भागे इको य सव्ये वि ॥४७॥ ॥ संस्कृतानुवादः॥ द्रन्पप्रमाणे सिद्धानां जीवद्रव्याणि भवन्नयनानि । लोकस्यासंख्येयभागे एकच मर्थेऽपि ॥ ७ ॥ ॥ शब्दार्थः ॥ दव्यपमाणे-द्रव्यप्रमाण लोगस्स-लोकना द्वारमा असंसिजे-असंख्यात मिध्याण-मिध्ध परमात्मानां मागे-मागे जीवदवाणि-जीवद्रव्यो (नीय इको-एक सिध्ध परमात्मा मंख्या) य-मने सव्ये सर्व सिध्य परमात्मा अणनाणि-मनन्त अवि-पण गाथार्थ:-(पीना ) द्रव्यममाणद्वारमा सिद्ध परमात्माना जीर द्रव्यो (सिद्ध जीवोनी संख्या) अनंत है, अने (श्रीना क्षेत्रहारमा) एक सिद्ध परमात्मा अने सर्वे पण मिन्धपरमात्मा लोकामायना असंख्यातमा भाग जेटला क्षेत्रमा रहेला छे. विस्तरार्थ:-हवं आ गायामां मोक्ष तत्वना धीमो भेद द्रव्य प्रमाणवार, अने पीनो मेद क्षेत्रद्वार कहेवामां आये है. त्यां द्रव्य पटले पदार्थ अपया यस्तु एवो अर्थ थाप परन्तु मा स्थाने

मोपला महारा॥ (10)
राप जीपटरपर्नु पटले गिरनीकोनो सम्पार्नु परो भयं गगम
प.. मन में गिरनीचीनी गंगार्ने प्रमाण पेटलं ? ने
कि गिराणं जीवदयाणि ऐति नाणि-शिट पर.
माना जीवद्रमा भने पनि मिपम्मामा पफ पे नमी
7. नानां समता पोम्पनीर पोरन in.
प, परन्तु पांमुधी मलि, स्पांगशी संसारी, भने
रहिन पर गिर पाप रे, तो ते समारी भीती अनंर ने
गंगारी जीपोन गिर पा लाथी गिद्ध जोलो पण
.
से से मिद्ध भी बेरला क्षेत्रमा गते शेषपापहार
पिक-टोगरम अमंपिज्ज्ञ भागे इको प मधि-
फना आरम्पानपा भागमां एक मिस ईथे, ने सर्व सिरपर.
रामो पण तेटला एटलं अगदयाममा भागना क्षेत्रमा गला ,
हिं भारा एसिडपरमात्मा १४ रामलोफना अन भागे
१ ा अर्थ उपरपी र पजामो पं. दुनियाना पी
ग पेज भिर पक्षम पम माने हैं, हे अमस्य , कार
से मिपरमामा मिवाय योनी को श्वर नयी अने से मि.
दशमामा अनरत . पटी ना पकज भा मानीये तो .
निमाचरनी भनि उपामना करमार कोोपण जीव भ्वर
पपनाज मपी पम मामधु पहे, कारणरे सेम अपाधी तोवर
नेश पा जाव अग्यानीपोने माग्य मथो, तो पियारया.
। पात . ग्यारे चरनी भनि. उपासनायो पण विर
पपपासु नधी ती अनेक कटी घेटी श्वानी भक्ति. उपासमा
रपो स्पर्ष है, माटे अनदर्शमनो एज माम्यता है के
नक जीये जे मागे पानी मिदप ईश्वरपणुं प्राप्त कयु से
मार्ग यामनारा या समारी जीवो एग सिर-श्वररूप द.
नक ने कारणपो सिद्ध अपवा चिर एक
मपी पर अनातो.

।। श्री नवतच विस्तरार्थः ॥ ३३३ धनुष्य १ हाय ने ८ आंगळ जेटली जाडी ने ४५ लाय जोजन लांची पहोळी गोळाकार जग्यापांस सिद्धो रहेला है, माटे एटला प्रमाणयाली जग्या १४ रामलोक क्षेत्रनी अपेक्षाए अमंन्यानमा भाग जेटलीन छ, तथा एक सिध्य कमीमा कमी ? हाय ८ आंगळ जेटली जग्यामा समाय ठे, ने वधुमां यः ३३३ धनुष्य-हाय-ले ८ आंगळ जेटली जग्यामां ममाय छे, नोए जग्या पण ?? रामलोनी अपेक्षाए अमंग्यातमा भाग जेटलीन है, माटे गायामां कहां के " लोकना असंख्यानमा मागयां एक मिध्य भने म सिध्ध पण रहे है" ए वान योग्यन गे, मात्र नका. घन एगले के एक मिश्धने माटेने अमंग्यातमो भाग को ने करनां मामिधना क्षेत्रनो अमंगयातमो माग गलगातागो मोटो मागयो. अयतरण:-भा गायामां मोक्षना गीताने स्पर्शना-काद- भने अन्नर ए ३ दार दया . १.२ चार हमीमामी २दायनी कायावादी पा. मन मीच मोक्ष जर*, अने म य ५०. पनुरण और भी कायावादी नी मां जाके, में अहिंमा शरीरमा ये नृतीयाममा माग अगदी मा म कलापो होय है, मा ए प्रमाण आहे, श्री मायामा अपना मार ली पम 'भा मर जगतमो यात्रा अपन भगनती मार अयपारगरमा स माग मोमानी नदी पर भा गावाला म. ३ भा.

॥ मोसतत्त्व नबारस्वरूपम् ।। ॥ मूळ गाया ३७ पी.॥ अहिया कासो, इगोसद्ध पडुच्च साइओणंतो। याऽभावायो, सिद्धाणं अंत नस्थि ॥१८॥ ॥ संस्कृतानुवादः॥ - अधिशा काला, पकसिद्ध प्रतीत्य साधनंतः। माऽभावतः, सिडानामन्तरं नास्ति ॥४८॥ ॥ शन्दा: ॥ पर्शना पडिवाय-पडवाना -भधिक के अभावामो-भभावयी सिध्याणं-सिम्पोने इ-एक सिध्यने भंवर-अन्नर (सच्चे भसिध्ध- -आश्रपि पणु) 1-सादि नत्यि-नयी -अनन्त गाथार्थ:-(स्पर्शना द्वारमा) सिधना जीरने सर्वाना बाना अवगाह करतां) अधिक छ, ( भने काळ दारमा ) सिध्यने माअपि (-एक सिघनी अपेक्षाए) सादि-अनंत है. अने (अन्तर दारमा) पटवाना ( सिध्यपणु मटीने बीपशुं माल यवाना) अभावथी मिध्वना जीवोने अन्तर बच्चे असिध्यपगुं) नयी. विस्तरार्थ:--अहिं स्पर्शनाटारमां सिरने स्पना अ. 5, एटले एक सिह जीव घटला आकागमदेशमा अवगा. है, तंटला आकाश प्रदेशो तो अवगाहना रुपे स्पर्सलान में, त्रु त सिराय पीना पण आकाश प्रदेशो आजुबाजूयो अधिक (३०४) ॥ श्री नवनचविस्तरायः॥ स्पर्शला छे, ए अधिक स्पर्शना मात्र एक आकाशप्रदेश जेटला जाडा अने सिद्धनी अवगाहना पेटला विशाल एवा प्रतरवाली है, अथवा सिद्धना एक जीव एक प्रदेश जाई वस्तर साँग पहेयु हो- य तेवी छे, अहिं अधिकता ते अवगाहित आकाश प्रदेशोनी अपे. क्षाए जाणवी. ने आ स्पर्शनाद्वार एक सिद्धनी अपेक्षाए ज सर्व- अ कहेल के, पुनः एक आकाश प्रदेश जेटला जाडा ते अधिक स्पर्शनाना मतरमा बीना जीव तया पुद्गल वगैरेना अनन्तानन्त प्रदेशो अवगाहेला होय ते पण सिद्धने अधिक स्पर्शनामां गणवा, कारणके लोकमां ज्यां आकाशनो एक प्रदेश छे, त्यां धर्मास्तिक नो अधर्मास्ति फायनो अने जीव तथा पुद्गलना अनन्त अनन्त प्रदेशो अवश्य रहला छे,माटे ते पण अधिक स्पर्शनामां गणवा अहिं स्पर्श ना अने भवगाहनामां तफावत ए छे के परस्पर प्रवेशरूपे सर्वांचे सं- फ्रान्तपयेला प्रदेशो ते भवगाहित अने उपरथी देशांश अडीने रहेला प्रदेशो ते स्पर्शित कयाय, ए प्रमाणे अधिकस्पर्शनानं स्वरूप कयु. हवे सिडने फाळवारनुं स्वरूप कह , त्यां प्रथम एकमि- अभाश्रयि भने अनेक (सर्य) सिद्ध आश्रयि एम काळ. द्वार के प्रकारचें छे, त्यां अमुक एक सिद्ध ज्यार मोक्षमा गयो त्या रे ते सिदनो अपेक्षाए मोक्षनी सादि (स-आदि-आदि सहित -प्रारंभ थयो) ने हवे ते मोक्षनो कोइपण काळे अन्त नहिं होगा. थी अनन्त ( अन् - नई अन्त-विनाश ) का प्रमाणनो जाण- यो, ए ममाणे एक सिद्ध परमारमानी अपेक्षार मोक्ष सादि- भनन्त छ, तथा संघ सिद्ध परमात्मानी अपेक्षाये विचारीये तो सर्वे सिडमा प्रथम कोण मोक्षे गया ? अपया मोशनी मनात पयारथी था ? एना उत्तरमा सर्पो एमज कई के मोक्ष प्रवाह ॥मोसनचे नवहारस्वरूपम् ॥ (१०५) दिकाळनो हावापी अमुक काळे मोसनो प्रारंभ थयो तैम नयी अनादि अने मोसनो कोइ काळे अन्न नहिं होरायी अन- रे, ए प्रमाणे सर्व सिद्ध परमात्माभोनी अपेक्षाए-मोशनल आदि-अनन्त काळ प्रमाण हवे सिदने अन्तरद्वार कहे जे ने आ प्रमाणे-पडिवायाs चामो एटले सिद्धपणामांपी प्रतिपावना-पहवाना अभावधी बना एक जीरने पण अन्तरं-आंतरूं नथी. फारणके बळी ला बीननो म पुनः अंकुर फुटनो नयी नेम सर्वया क्षय पामे- पर्म जीवने पुनः लागी शफतां नयी ने फर्म विना संसारीपर्धू नपी. ने ए ममाणे जीवने ये घण के चारवार मोस होइ शक. नयी, पण मोक्ष एकन वार होय है, तो मोक्षने अन्तर-आं. कवी रोते होयकारण प्रथम एक जीव मोले गयो, त्यां टोककाल रही पुनः संसारमा आये, ने संसारमा पण केटलोक क रही पुनः मोक्षमा नाय आ समाणे जो वनतुं होय तो पे र) मोशनी बचे एक ( संसारीपणारूप ) अन्नर पडयु कहवाय, तेम दो पनर्नु नपी माटे मोसने अन्तर पण ने होप, (तेम- नी अपेक्षाए पण एक सिद्धपी बोना सिडनी वच्चे अन्तर (- जीक्षेत्र) नथी २ मादि सान्त, मादि अनन्त, अनादि मान्त. अने अनादि नन्त, प ४ प्रकारना काठमां हि मोक्षतन्यमा २ प्रकारनीज rळ मागु पहें है. ने मिरया पुनः भंसारी यशाना पी मादि मान्त, तथा अनादि सान्त ५ ये प्रशर मोक्षने अ. सागुपरता नयी. रमपम इंस्टा वारदार अने अहिं कहेला अन्तरद्वार १९ पण भावार्थ आप से के लौकिकशाम्रोमांचर पर. रमा मोक्षमांगी समारमा आधी पुनः भश्तजनोना उसार मा. अवतार धारण करे ई." पम रई में जनदर्शनी अभा- ॥ श्री नवताचविस्तरार्थः । अवतरण-आ गाथामां सिद्धना जीवोने भागवार अने भावदार दर्शाये छे, ॥ मूळ गाया ४९ मी. सम्वजियाणमयंते, भागे ते तेसि दसणं नाणं । खइए भावे परिणामिए अ पुण होइ जीवत्तं ॥४९॥ संस्कृतानुवादः सर्वजीवानाम ते भागे ते तेषां दर्शनं ज्ञानं । क्षायिके भावे पारिणामिके च पुनर्भवति जीवत्वं ॥४९॥ विपरीत छ, कारण के सय कर्मनी यढेला योजनी पेठे क्षय कर्याधी मोक्षमा गये ला जीवने पुनः कर्म केवी रीते लाग्यो ? अने कर्म विना ममारमा अपतरवु फेम यनी शकै ! तथा नि. रजन निराकार रागडेप रहित धीतराग पथा निःकर्म इश्वरने कर्मपिना भमजन उपर गग अने अभक्त उभर गयो रीते होय ? माटे ज जैनदर्शन स्पटगते जणाये , के-कर्मविना गगनेप होय महि, कर्मविना ममाग्मां अवतार लेबानु बने नदि, पकयार कर्मनी मधया क्षय कर्या पाद पुनः फर्भ लागे नहिं, ने निरंजन निराकार पीतराग एया ईश्वर परमारमाने भक्ति करनारपर राग के. या करनारपर ऐप पण न होय. भने ते कारणथी मोक्षमां गयेला मिद इश्वर परमारमा पुनः मंसारमा अपतरता नयोज. २ अर्थात् ए भातर काठनो अपेक्षाप कम हम क्षेत्रनी अ. पेक्षाप पण अम्तर नयी, कारण के. ४५हार योजन व्याम अने ३३३ ५.१ बाय ८ आंगळ स्यूल प्रमाण मिद्धक्षेत्रमा अनंतमिदा परम्पर देशांशं ने सयांश मंक्रमाने खोयाबीय रया है, जैथी ४२.लाय योजना पथी को पक, आकाश प्रदेश जेटली पण साश्री जग्या नथी के ग्यां मिद न होय. मार्ट क्षेत्रनी अपेक्षाए पग एक मियी यौमा मिनी वर अग्तर माली क्षेत्र न.

॥ मोक्षता नरहारस्वरूपम् ।। (१०७) ॥ गन्दार्यः॥ खाए-सायिक -जीवोना भावे-भाये छे, -अनन्नमा पारिणामिए-पारिणामिकमाये -भागे ए-पली । सिस्नीरो पुण-पुनः ज-दर्शन दोर- -मान मीर-जीत गाया:-- सिडनीको (नी संख्या ) समीरांना अनं. मागे . नेभान (का) दर्शन भने मान शापिका ने पारिणापि मा भीरपणु . पिस्तरार्थ:-सिद परमात्माभो सर जीरना अनन्नया गटला भनि अल कारण जगनमा अमंगपाता (निगो. ना) गोराईने.क गोगमा भमंगपात निगोद, ने ए. फिनिगदिमां अनन्न अनन रनसनि नीरो है, ने पग पटना अनन्त जीरो कति समय पशजीर माने जाप नोपन प्र. फारम एक निगोर पण वारी पाप नरि, भने नन मा. म मुसीयां देररा गिर पया, नेमी भरियामां ग्ला मिर पाना ते मर मिनी मंगा सतां न कनिमो. दना अमानामागीन पार पाने मार मापारण समस्पति नीरोनी असार पन मिर पालामामानी गया मनना पाग मी नो मर गंगारी नौरोनी बार मि. रनो भन्दा अननसा भारोप नाग भाप! १ साने भागवार का भाधारक व कामांना कसा भरा ।। श्री नवताव विस्तरार्थः॥ तेमांयी सिद्ध परमात्माने क्षापिक अने पारिणामिक एवे मा- वन होय, कारण सिद्धपणु कर्मना शपथी प्राप्त ययुं , मारे सिद्ध परमात्मा क्षायिक मात्र छे, जे दुनिपाना सर्व पदार्थों स्वस्थ भावे परिणत होगायी पारिणामिक भार वाळा,तो सिद्धपरमात्मा प. म परिणामिक भाववाला होइ शके है. परन्तु औयिक -औपशमिक-ने क्षायोप० ए ग्रणे भाव कमनन्य होनापी सिर परमात्माने होइ शो नहिं, हो सिद्ध परमात्माने जे शायिक भने पारिणा० ५ वे भाव में, तेमां क्षायिकभावना ९ मेद, अने पारि- णा. मावना ३ मेद छे, तो सिद्ध परमात्माने वेमांना कया या भेद होइ ? ते संपन्यमां ग्रन्यकार पोतेन कई में के खा भावे तेसिं दसणं नाण-सापिसभा सिद्धपरमात्मने केवज्ञान भने केवळदर्शन छे, .अने परिणामिए अ पुण होइ जीयरी- वळी पारिणामिक मात्र सिद्ध परमात्माने जीवन में, परन्तु भन्य ख नया अभव्यता नयी ( ते वात प्रथम फुट नोटमांन दर्शाती में के मिध्धपरमात्मा नोभवा नोमभावा- भव्य नहिं तेम अभन्य पण नहि.) हिंगो के इन्द्रियादि १० प्राणमा द्रव्य जीवन मिद्धने नथी परन्तु शानदर्शनादि भाव माणीवडे मायनीवय छे. ९ प्रमाणे भावद्वार का १ मिमीनी अभध्ययी अनंतगुण, पग मयंजीययी अतमा भाग १.५ लरधि-क्षा. मम्यवाय, क्षार पारित गिरने की नयी या अपेक्षाए , पं. दानादि वियानी प्रति अंशार अधिवी भरपया अनावशतारिने अमानवीय परिध वास्तविक रोने ममा , काग अनधिमा प्रागं गाव. नया भामग "मोसवले नरहारस्वरूपम् ॥ अवतरणः-से आ गायामां मोसना जीरोन अल्पपटुत्व रिदवि के. ॥ मूळ गाया ५० मी ॥ वा नपुंससिद्धा, थीनरसिद्धा कमेण संखगुणा । य मुक्ततत्तमेचं, नवतत्ता खेसो भणिया ॥५०॥ ॥ संस्कृनानुवादः ॥ नोका नपुंसकसिडाः, स्त्रीनरसिडाः क्रमेण संख्यगुणाः । दं मोलतत्वमेनमवतत्वानि लेशतो भणितानि ॥ ५० ॥ सन्दार्य:- गोवा-पोहा संसगुणा-संन्यानगुणा धूम-नपुंसकलिंगे सध्या-सिध्यपयेला मुख्कन-मोसनस्य (क) जोखी निगे ए-ए प्रमाणे र-पुरुषलिंगे नवतचा-नवतलो सध्या-सिध्ध पेना लेसओ-संक्षेपयी सेण-अनुक्रमे भणिया-कया गाथार्य:-नपुंसकलिंगे सिद्ध ययेला सर्वथी योडा, नेयी जीलिंग अने पुरुषलिंगे सिध्य ययेला अनुक्रमे संख्यातगुणा चे, मोक्ष तत्त क, ए प्रमाणे नवे तत्वो (स्वरूप) संसे. -पी कां. से उपरक्षनयो मग करया याग्य है सेमज मिदने नाचारित्री:नो अचारित्री विशेषगवाटा सिमाम्तमांकहेलादी- चाची क्षायिक पारित पन प्रकृति अपंक्षावाई नयी, पण वास्त कि गते अनंत पारिन गुण से, . (३१०) ॥ श्री नववाचविस्तरार्थः ।। विस्तरार्थ:-हये आ गायामां कया सिध्यजीवो अल? ने फया सिध्ध जीयो घणा छ नेनो परस्पर सफावत दर्शवतां ग्रंथ फार कहे छ के नपुंसक लिंगे सिय थयेला जीवो सर्वयो अस के कारण के तेवा जीवो १ समयमा १० ज मोक्षे जाय छ, अर्थात् जे मनुष्य मरमांयी निर्वाण पामी सिध्ध याय छे ते मनुष्प भवमापी नपुंसक लिंगवामा १० मनुष्यो मोसे जइ शके छ, पण बधु नरि, धोया नपुंससिडा-नपुं० लिंगे सिध्य ययेला सर्ययी अस्प छे. तेयी श्री लिंगे सिध्ध थयेला जीरो संख्यातगुण है, कारण के : मनुष्यभवमाथी १ समये (-समकाळे ) २. स्त्रीयो मोसे जाय ऐ, ने २० ते १० थी वपणा होवाथी ( जघन्य ) संख्यात गुण पाय मे. तथा पुरुष लिंगे सिध्ध ययेला ते (सीलिंग सिध्य) पी पण संख्यातगुणा छ, कारण के मनुष्यभरमांथी समकाले १०८ पुरुषो मोसे जाशक ने १०८ ने २० पी आठ अधिक पायगुणी संख्या होगपी ( मध्यम ) संग्ल्यात गुणन कांगाय छ. १ प्रमागे पूर्वमवना लिंग आयि सिध्या परमात्मान भसयहुल दर्श. कारण के सिधाणामां लिंगादि मेदनो समारोवायी अने सर्व सिप परमान्मामो मर्म रोने एक सरखा होवापी परस्पर ( मेदना , अहि कया नगुमको मोटे नाश छ, अनेकपा मची जा शकता है वाचाय . मम १६ प्रचारमा जानिमयुमा दीक्षाने अयोग्य हो. वायी मोक्ष मा राजमा गयी, ते १. नपुमकर्मा नाम- मर-यमाव की मरमी अन आमर पुराण मरवा परदनभिप बाल-शा माहितयारीता वार्ममारी. ग्रोनोमटोन पना हातावर पाशापना पाहा हरे खिों पार्ष-रेव पर चार्म-या पाई-बार दावी गर म-मानारि गुर बरे-पुन म ममुनिना गिरण .

पोसार नरद्वारपरूपम् ।। बगली होप. पतिमा पल ६ प्रशर है धमसिंदुरीश रघोसावा. २ पानिज-पुरुष मिद गन्ध पा श्रीमंगम का दिना ३ बलीच-नीने नाम देगी सुष. पटनादि सोम पामे हरि पोष, बीमो दाद मांभटी विकार जांगे ते शाद ने स्पर्श मात्र या भीम पामे [ शुकस्वपनादि पाय ] ते पीप, भने भीमा निमंत्रणमापी शोभ पाम से निर्म- पोष, ए प्रमाणे ४ मारना जोपनमक . भी-नु पुरुपषिद वारंवार हताध पाप वृषण (-गोरक) ( -कटीन ) रहे से, अपमा प्रधाग्तरे ईभ । -पहा ) मरना मोटा मनवाळाने पण भि नपुं० पापो से. ५प्यांमु · पोतानामा बीमैगममी शक्ति न होय सेवी पोशा पुरुष मयेली बीनं जो पो अदेगाकरे ते. ५ दानि पकज दिवममा पपूतरादि पसिनी माफ.क) अनेकवार खीसंगम करमार. ७तसेषी-प्रीमंगम करीने पण अपाच्य अंग चार- पादिकम करे में. ८ पाक्षिकापालिक-शुलपक्षमा वधु अने कृष्णपक्षमा अ. प घेद उदयचाळो. ९ मांगधिक-अपाच्य प्रदेशने सुप्या करनार. २० आसत.-शुभपात घया पछी पण आलिंगन करी पही नार. ५१० जाति नपुमको तीन मोहना उदयषाळा होवायी दीक्षाने पण अयोग्य है तो मोक्ष जधानी वातज शी! हर्ष दीक्षाने योग्य होवायो मोशे अवा योग्य ६ प्रकारना कृत्रिम नमक आ प्रमाणे- १ पति-जओनी इन्द्रियमो छंद को होय तेषा ना. जर अने पायाया विगेरे. २ विरिपत-जम्मतांश भांगळीमोना मदनयो भेनां यूपण (-रमारक गटावन होय. .

"३१२) ॥ श्री नवनचविस्तरार्थः॥ ३ मंत्रोपहत-मत्रयळयी पुरुषवेद नाश पाम्यो होय तेषा. ४ औपध्युपहत-औपधियी (दयाथी के. पनस्पतियो) जेनो पुरुषयेद हणाह गयो होय तेया. ५ ऋपिशप्त-मुनिना मापयी पुरुपयेद हणायो डाय: तेया ६ देयशप्त-कोर देयना शापयी पु. येद हणायो होय सेवा. ए ६ प्रमारना कृषिम नपुंसको मोक्षे जवा योग्य छे ते संबंधि विशेष स्वरूप श्रीनिशियसूपयी जाणयु. पुनः प;६ जातियडे पुरुष छे, परन्तु ते ते कारणोयी पुरुपयेद दणाया याद तेओने नपुंसक घेदनो उदय होय छे, आ ६ नपुंसकोने पूर्षे कहेला १० मपुंसकोवत् येदनो उदय नगरदाहसरसो उ. स्कर होतो नथी, पण पुरुषयेद हणापाथी पुरुपयेदमा अभाव: रूपे नपुसक.येद ( न-नहि पुंसक-पुरुषपणु अथात् पुरुषपणु नहिं ते नपुंसक ) होय छे. तेयो पेदनो उदय पुरुपयेप करता पण मंद होय छे, पुनः पुरुषाकृति नपुं.-श्री आकृति नपु०-ने नपुं० आ. कृतियाळा नपुंसक पम प्रण प्रकारना नपुंसक आकृति भेदे छ ते पण पणे मोक्षगमन योग्य छै. २ पुरुप-श्री-अने नपुंसक ५ घणे घेद-लिंगने-पध्पना भेदधी पण प्रण प्रकारना होवादी ९ प्रकारनाछे ते आप्रमाणे १ श्रीसंगमना अभिलापवाळा जीय येदपुरुष कहेवाय. २ पुरुषयिरह- दाढी--मूछ-इत्यादि लक्षणोवढे लिंगपुरष. ३ पुरपनो येप पहेरेली श्रीआदि नेपथ्यपुरुष, ४ पुरुपनी इच्छावाळी जीय यंदनी कदेवाय. ५ योनी--स्तन-दा मुघनो अभाव इत्यादि विग्होयाको जीय लिंग श्री कहेयाय, ६ पीनी थेप पहेरेला एका पुरुषादि मेपथ्यत्री फदेयाय ७ श्री अने पुरुप ए पग्नेपर अभिलाषयालो तीन येदोद- यो जोर येदनपुंसक ८ सोपणानां कंटलांक पिग्द स्तनादि होय मे कैटलांक विरह योनिवगरे म होय, तेमज पुरुषपणानां फेटलांक चिाह पुश चिद वगेरे हायः ने फंटलाक विग्ह दाढी मूग वगरेने होय एका प्रकाग्ना (घी पुरुष क्षणीना मभावने अमाय..

॥ मोसवार नरदारनरूपम् ।। अमारे ) अरसपल (मिरवावस्या आभपि ) संपरन नपी, मह रिंग आयपि म अस्सरगुल फटा तैम ममंगोपात क्षेप भेद आयि पण मत्सबहुत्व (-समझाडे कया नोवो अस ने क- राजीको घना मिझ पायो ते) फहराय, पारा ) जोध दिगनघुमक फयाप हैं, .पंक धीमरगी अने काफ पुकासरण थिलक्षम थेप परमार (-पापाया-हसरा पगरेमा मरणा पाळा ) पचा पुरपारि मेपथ्य नपुमक गाय. ५९ वाग्मांधी नेपाप अने लिंग पुरुषादि भेद मो. भगमन योग्य से पण भेद मोक्षने भयोग्य . प्रथम कदेदा १५ नपुंसप. मयंधि गायाभो मा प्रमाणे से. पंडप वााप कीये, मुंभी इसालु यत्तिय । सरणी तपम्मसेशीय. पश्यियापयिए त्य॥१॥ मोधिप अ आमस, एए दम नपुंसगा । मंफिलिट्रति माहणे, पच्या भकप्पिया ॥२॥ अच-पडक-पातिक-होय-यंभी-टु-पळी ए प्रमाणे शानि-तस्कर्मिसेपी- अने पाक्षिशामिक ए तथा मांगधिश-आमत प १० मकारना नपुसको अतिमतिर परि. पामी से माटे मुनिओप दीक्षा सापयामां अकल्पनीय है. स्या पंडगनां अपनी गाथा- महिशामहापी मरया भी मोई मदने माराय याजी । समयमुतम.ग. पाणि उपहावरणागि ॥१॥ अर्थः-सी सरगणे म्षभाष-स्थर विलक्षण - अने पनादि यि रक्षग-गि मोई-पाणी कोमट-भून शाद महित, ने फोण पिनानु-५६ हकमां लक्षणों हे इत्यादि.

(३१४) ॥ श्री नववध विस्तरार्थः॥ ॥ समकाळे सिद्धि गमनयोग्य जीवानी संख्या ॥ . ६ २० . मनु० नी स्त्रीमाथी आवेला २० घूमादि ३ मांथी आवेल वैमानिक देवांगनानांयी वनस्स० थी आयेसा आवेला अग्नि -वायु-विकले० ज्योतिपी देवांगनाथी आवेला२० थी थावेला भुवनपत्यादि (पाताल वासी देवोनी देवांगनामांथी आयेला ५ तियच स्त्रीमांथी आवेला १० पुरुषी पुरुष थयेला १०८ मनुष्य पुरुषमाथी मनुष्य ययेला पुरुपयी स्त्री ययेला १० १० पुरुषयी नपुं० ययेला १० ज्योति० देवयी मनु० थयेला१० | स्वीथी पुरुष ययेला १० भव० देवथी मनु० थयेला १ स्त्रीयी ली थयेला १० व्यतर देवथी मनु० ययेला १० खोथी नपुं थयेला १० तिर्यच पुरुपी मनुः धयेला१० / नपुं० थी पुरुष थयेला फल्प देवयो आला १०८ नपुं० पी स्त्री थयेला पृथ्विकाय-अपफाय ने पंकर नपुं० यी नपुं० ययेला १० भाषी [ प्रत्येकयी) आयेला ४ रत्नप्रभायी आवेला शर्कराममाथी आला वालुकाममापी आला १० प्रत्येक विजयपांधी १ अर्यात् मोक्ष गममयी उपाय भयमा शोष मनु । म्री ना अवतारमा दोय ते मनु० या पगामांधी मरण पामी अन. मतारभये ( अन्य भये) मनुध या पटला जोय मोने जाय ! २ मान्य मयमा पुगए दोइ मरण पामी अभय भयमां १० नन्दन वनयी २० पुगा यानं ॥ मोसवाचे भवदारस्वरूपम् ।। म भूमिमांयी १० । अन्यलिंग भृमियां जन्मेला ( अपवा गृहस्पपेपे भृमिमांयी १०८ भैन साधुना पंपचारा करनयी २सी लिंगे २० ई लोपथी ४ पुरुषलिंगे गलोयी २०-२२-४० न० लिंग लोकधी १०८ अरमाना।.-४ था बटेमांधी उन्स० ना। भारापा दी वगैरेना जेन्यो ३ अवस० ना५मा थारामा २० २०० पनु० फापाया १-२-६ भारामांt+ इस कापाय उन्म० ना १.२.५.६ पारामां पम कापारामा १०८ १०+ २ ४ १-२ का सीप मंमिमापी महरण घरी आला पलिओए पाने मां बाप भापपा नहि. ३ परमपी ४१. उमरिमामीने मनो ज़ पिजपोमांफी मादेशमाची. अyि Re-it-1), २.६ मे मेहरी पनु मारिमा रोच. Pा अपघा वारपांगदेला भामापा भन्नाभि पर मॉल मधेस. २दारो पर पनुः सोमो ८ नागरिममिमा यस मानो ५२१ नुस परमारमा पिरा. ७ . + ॥ श्री नवताव विस्तरायः॥ अवतरण-आ गाथामां नवतत्वने जाणवायी भुं लाभ थाय ते कहे है- ॥ मूळ गाया ५१ मी॥ जीवाइनव पयत्थे, जो जाणइ तस्स हाइ सम्मत्तं । भावेण सद्दहतो, अयाणमाणेऽवि सम्मत्त ॥५१॥ संस्कृतानुवादः- जीयादिनवपदार्थान् यो जानाति तस्य भवति सम्यक्त्वं । भावेन श्रद्दधतो, अज्ञानयत्यपि सम्यक्त्वं ॥५१॥ शब्दार्थः जीवाइ-जीव वगैरे सम्मत्तं-सम्यक्त्व नव-नव (१) भावेण-भाववडे-भावथी पयत्ये-पदार्थोने (तत्वोने) सद्दहन्ती-श्रद्धा करता जो-जे जीव अयाणमाणे-अज्ञानीने जाणइ-जाणे अवि-पण सम्मत-सम्यक्त्व होइ-होय-याय गाथार्थ:-जे जीव जीवादि नव पदार्थ (-तत्व ) ने जा. णे तेने सम्यक्त्व होय छे, अपवा भारथी ( नवतत्वनी ) अडा फरनार ( नवनत्खने सत्य माननार) एवा अज्ञानी जीवने (-न. यतत्व नहि जाणनारने) पण सम्यक्त्व होय छे. : विस्तरार्थः-जीव-मनीव-पुन्य-पाप-आश्रव-संवर-नि- जरा-अने मोक्ष ए जीवादी नव पदार्थने जे कोइ जाणे तेने समकित होय छे. तरस-तेने ॥ मोहरा नरट्वारस्वरूपम् ॥ मान:-बने नारकने मनुष्यने अने मत्स्य वगैरे जळचरादि निपच पंचेन्द्रिय जीवोने पण सम्पराव होय, स्यां पनुष्य अने देवने मो गुदिना उपरेपी नरनत्व जाणवायूँ पनी के परन्तु नारक नीरोने नरकमा भने मत्स्य गैरेने समुदादि स्पाने नव. सप जाणवान केवी रीने पनी सके! अने भो नवनवन न मा- मे तो चालु पाठमां का प्रमाणे तने सम्परत्व केवी रोने दोष ? मथा मन्द पुडिबाला के जेभो नवनवन स्वरूप जाणी के नाहि वा नीयोने सम्परत्व कवी रीत होय? उत्तर-६ मिझार ! ए सर्व प्रश्नको उत्तर गायामांग को हे भावेण मद्दहन्तो अपाणमाणे वि सम्मतं एटले पूर्वोक्त ना स्वरूपने जाणतो न होप एतां पण जो भाषयी थहा- करनार हाय (-सर्वशोए ए नवनयन में स्वरूप फाँघु ते सत्य नसे, एव १८ मायनावाटो होय)तो तेश भज्ञान जीवने पण सम्पन्न हापचे ए प्रमाणे होताधी जे जीव नवतन्वनो शानी होप तेने न सम्पराव य एवो एकान्त नियम नाई, पण बाहुल्यताए नवन- स्वनु मान ते सम्यसर उत्पम करवामां मरळ साधनरूप दोबायी मवतन्वना ज्ञानीने सम्यक्तब होइ शके ए बात पहुधा निर्विवाद , व नवतत्वन स्वरूप जाणाधी सम्पत्तष (मृद अडा) शी गरी उत्पन्न पाप ? ने कवाय-नातत्वना स्वरूपने संक्षेपयी जालनाराजीने एवी हदयभावना मगर पाप के सर्व जे आन- घनत्वरूप पदार्यो कसा रे ते भगतमा कोइ साक्षात् तो कोई अनु. मानादि ममाणधी पण भवस्य संभरे, वळी सोए मानयां ने देव्यु , तेज फायूं रे, माटे ते ते पदार्थो दुनिपापां विद्यमान छेज, इत्यादि संक्षेप मानीने पदार्थोनी अस्तित्वादिभावना दारा सम्य-

॥ श्रीनवनचवितरार्थः ।।
पर भगट याय छे, अने विस्तार ज्ञानीने विशेष स्वरूपर्नु भान य.
नां ते ते स्वरूपर्नु अस्तित्व अने कयननो परस्पर अविरोध इत्या.
दि जोइने पण सम्यास प्रगट थाय ,
प्रश्न-सम्यत्तय ने पदार्थ के कोई गुण ?
उत्तर-सम्यतय ए पदार्थ नथी पण आत्मानो अडासा
गुण है, अर्थात जे यस्तु जेयारूपे छे ते वस्तुने तेयारूप जा.
णयी ने सम्याय, अथा। देवने विषे देययुद्धि, गुरुने विगे
गुम्युध्धि, अने धर्मने यिष धर्मयुधि, ते सम्यत्तर कहेगाग,
( अहिं सम्परु एटले साह अने साचं त्य एटले पणुं अर्थात्
माराणु के साचापणुते सम्यत्तय कहवाय, ] अयया सांजे
जे करयु तेज सत्य से, एका प्रकारनी हर मान्यता पण रा.
म्यान कवाय इत्यादि सम्यत्तवना अनेक अयं जाणवा.
प्रश्न-आपणने सम्यता के नहि ने जाणी काय के नहि ?
उत्तर:-आपणने सर्वते कहेला धर्म उपर मन मनिकली
दरेक कान उपर यगी सराग भने विश्वाम, एम आपणु म.
न ग्याची आग होप अने भाग्निकय-अनुपा इत्यादि मध्य
साना ६७ लक्षणीयांना लक्षणों वांय नो ध्याहारगी एम
मानी कोए । भागने प्याहार गम्यरा ऐ, परन्तु निथप
मम्यता (ग्नृतः मम्परार). नहिं ने मात्र मी गान मा.
पग्न्नु पापणे उदय नाणी शीरन
मर- उमर गग होय पारनं माया
पर निधय पूर्वक मन मागी माय ? पाताना प्रामाना गूग.
नी मारी जाताना पाया पण न कर्गका प्रा?
इना- निजाम? भूध र राग मागी नियम.
गदा नी. पण मी या पदागना मनन मा.

॥ मोक्षाचे नवद्वारस्वरूप॥
[३९]
थी एक भार उपर पण भविषास भारतो रोय ने शेष सर
तभार उपर विश्वास पेसतो होय सोपण सम्परत्व होतुं न.
चळी म बात उपर विश्वास होय ते पसदन मोहनीय क.
भावरण ससायी यम शेप नोज निशपथी सम्परत्व होर
अन्यया ने कस्नु आवरण सस्या दिना राए दादानी दी
दिक कारणमी पयली जे राय ते निश्प सम्पस्वरूप नथी,
। ने दर्शन मोहनीय कमनु भाररण सम्युं के नहिं ते सर्वच
भी शक है, पण भापणा सरखा भल्पज्ञानी भीको जागी सके
१. मात्र पर्म उपर राग के पटल स्पूल पुध्धिए भाणी काय ते-
: निधय पूर्वक सम्परत उत्पन्न प के नरिने भापणे जाणी
सीए नरि: जेप के मापगने जर आम्पो , एप सामान्पयी
णी साप पण ते साध्य के असाध्प भने ते फेटली ग्रीनो
ते पार्ष अनुभवी वैयन नाणी शके तेम धर्म उपर राग के
म सामान्यतः जाणी शकाय पण ते राग सम्परत्वोपचि खेटली
दनो १ के. कमी ? ते यथार्थ अनुभवी सर्वज्ञ विना कोण
नाणी शक?
अवमरण-भा गायामां सम्पक्स एटले ! अपवा कवी
पुद्धिवालाने सम्यक्त्व होइ ? ते कई है,
मूळ गाथा ५२ मी,
सम्बाइ जिणेसरभासिपाई, वयणाइ नन्नहा हुंति।
इअ बुद्धी जस्स मणे, सम्मत्तं निश्चलं तस्स ॥५२॥

(३२०) ॥ श्री नवतत्व विस्तरार्थः ॥ सवाइस जस्स-जेना संस्कृतानुवादः सर्वाणि जिनेश्वरभापितानि, वचनानि नान्यथा भवंति । एतबुद्धीर्यस्य मनप्ति, सम्यक्त्वं निश्चलं तस्य ॥ ५२ ।। शब्दार्थ:- | इभ-(इह-१४] एवी (अहि-एवी) जिणेसर--जिनेश्वरना युध्धी युधि भासियाई-कहेला वयणाइ-वचनो मणे--मनमा न-नहि सम्मत-सम्यस्त्व अन्नदा अन्यथा -असत्य निच्चलं-निश्चल-दृढ हुँति--होय-छे तस्मतेनें गाथा:-श्री जिनेश्वरना कहला सर्व वचनो असत्य न होय (-एक पण वचन असत्य न होय ] एवी युद्धि जेना मनमा होय तेने निचल-हर सभ्यस्त्व , विस्तरार्थ:-जिनेश्वरं कहेला सर्व वचनो अन्यथा-भसत्य न होय, कारणके असत्य भापण ७ कारणयी होय छ,ते आ प्रमाणे जीव ज्यारे क्रोधना आवेशमा भावी जाय छे त्यारे जेम पर. मीमां आवे तेम सत्यासत्यनो विचार कर्या विना योले में,माटे अ. सत्य भाषणमां क्रोध ए कारण है। जीवने ज्यारे अभिमान धाय , त्यारे पोतानी श्रेष्ठता दर्शा १ पशदस्याने श्री नयनाय वृत्तिमा मूगठमो इह छे. में वृत्तिमा इति शब्द होयाथी मूळपाठमां जोइप पम अ. नुमाम थाय है, ने विशेषतः अ या हा भोज समजाय छ, १ शाम्रमा शोध-योम-भय-ने हास्य ५४ कारण दर्शा. ग्यो है परन्तु अदि विशेष योधने माटे में ८ कारण दशाव्या है, माटे यांचयन शास्त्रमयांदानो लोप कर्या एम न विचार. . पाठ सार्थक ॥ मोसनमारस्वरूपम् ॥ अपका तो सत्य पोलता आ रस्ते मारु भासान विरस्कार पो, ए कारणयी पप ते रसले असत्य घोले है. पार्ट । मापनमां मान र कारण मे. र प्रमाले मायापी ने लोभयी पर असन्य शेते है, तेमन मपदी असाप दोले ने पटनाएक हांसी-करी-वरस दिपारे भसत्य पोले यी भय अने हास्य ९ पण म. मापनयां कारणोरी कोप-मान-मापा टोम-भप ५-२६ असन्पनां कारण नेकन स्टसाएक नौको ने ए ने कोऽपन कारण होतुं नपी भने पनमा साप योलानोज पर होप तां ते चारनमा अनाप रे, नेपी अमन्य अने कोलार हात पदार्पना संकलन अनापोगे (उ. गति पणे) असन्य रोगी नराप मारे भमय मार. i अज्ञान भने भनाभोग कारण, एमागे अपन्य मापनमा ८ कारणामांने एक कारण भगतारने नी कार. भगरान् कपाप ने पाटे शोधादि कारण नोप, अने भगवान् मरं. पारें अज्ञान भने भनाभोग न कान रोप, नो । कि भारत र पी पानने असरय पोशा. जरुर ! पार म अने कपाप गरि दरा मिनेपरोए वे सरनो नेपांन एक प रसन ममप पी पण न.पा मगरनी पुरिना पनरोप नियन म. स--समपार करे भने सीमा परमो मन्य नि पकन ररन भनत्य पाने नो नेरा मोर ने मम्पर- रोपनीर भीवीर भगवानको का नि मगराननां RTE मरमानो तो जप कामनेज रघुगंगाप, नकारा परिन बारापरे भारावि. ने निरसी सात रन मय दानापी ज.

(३२२) ॥ श्री नवताव विस्तारायं ।।
मालि मिहय ( सत्य पचनने ओळवनार ] अयश मिपाष्टि
गणायो के.
नया गोष्ठामाहिल्ल आचार्य सर्व पदार्थोंने यथार्थ प्ररूपता प.
"जीयप्रदेशने कर्म सपनी कांगळीवत् स्पर्शलं गे,पण आ.
स्मरदेशनी अंदर प्रवेशीने रहघु नयी" ए एकन विपरीत अर्थ क.
साथी मिध्यादृष्टि गणाया, पता आ शामना ७ निनको एक
गगनने अमन्य मानायी मिथ्याष्टि तरी प्रसिद्ध पया , माटे
जे प्रमाणिक पुरुपर्नु अनेक वचन सत्य मानीए ने एक बगन भ.
मन्य मानीए तो ने पुरुषने आपण सर्वांश प्रमाणिक मानीए छीए
एम की काय नहिं, माटे सर्वत्र सरसा प्रमाणिक पुरुषोना म.
वचनो सम्पज पानी काय.
अयराम न्यापी राजानी सर्व जामीने प्रमाण करनार
प्रजा के सेफ राननिष्ठ कही काय पण केटीक आनाभी माने
ने केटलीय पाशाभी न माने तो ते प्रजा या सेवक द्रोरी गणाप
म मांसप धर्मराजानी मा यचनौने गन्य माननार धर्मनिष्ट
अथवा सभ्यती गणाय पण टलांक वचनानो भनादर करे ।
ने पसंद्रोही भवरा मिश्याइटिन गणाय मादबी निभाना
लां मां बनी मन्य माननारा नीरनेन निश्रण सम्यान
हो. मर.
-गाथामां सम्यागर्नु पाप क्धु भने
हो पा गायाम ने मध्यका वानिकी मम पाप ? ने क.
म् गाया..॥
यंतीमुहनमिन-रि फासिय हुन जेहि सम्म ।
नर्मि अपुग्गल- परियही चर संसारो ॥ ५॥

॥मोशनद्वारस्वरूपम् ।। (१२) मितं-मान ऽपि-पण हुस-य ॥ संस्कृतानुवादः॥ अन्तमुहर्तमाप्रमपि, पर्शितं भवेत् थैः सम्यक्त्वं । सेपामपापुद्गलपरापत्तथैव संसारः ॥ ५ ॥ ॥सन्दाः॥ अंतोमुहुत-अन्त महत देसि-ओने भवर-अपाप (लो अर्को) पुगलपरिपही-पुद्गलपराव- फासिप-प कोम नेर-निधप हि-वेभोर संसारो-संमार सम्म-सम्पत्तर गापा:-जे नीचोए अन्तमहर्न मात्र पण सम्परत्व पन्यु होय ते जीवाने निधय रेल्लो अर्थ पुद्गलपरावर्त संसार (पाकी रहे ने स्यारवाद अवश्य मोशे जाप के.) विस्तरार्थ:-हये सम्परत्व पामवायी गुं लाभ थाप? ते दर्श के-एफ अन्तर्मु. मात्र पण जे जीरोने सम्यवत्र स्पायु होप पटले. जे जीवाने एक अन्तर्मुः जेटलं अस्पान सम्पक्त्व मान ययु होप तो ते भोगने अर्धपगलपरावर्त बेटलोन संसार बाकी रहे है, अर्थात् नै जीवो अपुद्गलपराव देटछा अल्प (पण अनंत) कालमां मोले अवस्य नाय है. भहि भनी नो काम ते आंख मीचीने उपाडे तेटला का. बना पण भमरुपातमा भाग बेग्लो अति अल्प होप है, अपरा वीनगीना एक सीन इशाराने वेटलो बखत लागे तेधी पण अ- ति अल्प (-प्रसंख्यातमा भाग बेटा ) रखतने अहिं अन्तर्मुः

[३२४) ॥ श्री नवाचविस्तरार्थः ॥
फहेवाय छे, ते प्रथम समयावलिमुहत्ता ए गायामां दर्शाव्या
प्रमाणे जो के ९ समययी २ घडीमा १ समय कमी ( अर्थात् ४८
मिनिटमा १ समय कमी जेटला) काल अधीनां पण अन्तर्मुनि
कहेवाय है, परन्तु अहिं असंख्य समयात्मक मध्यम अन्तर्मुः जा..
ण, एटला अल्पकाळनु सम्यक्त्व पण जो प्राप्त थाय तो जीव
अवश्य मोझे जशे एम निर्णय यइ चुक्यो जाणवो.
१० को० को० सागरोपमनी १ अवसर्पिणी अने एटलान
काळनो १ उत्सर्पिणी याय, अने ए वे पलीने १ का
चक्र याय, अयवा असंख्यात चर्पनो १ पल्योपम, १० को
डाकोहि (-१०,०००००००००००००० ) पस्योपमनो'
सागरोपम, २० कोडाफोडि (-२०,०००.०००,०००००००.
सागरोपमनुं १ काळचक्र, अने एवां अनंतकाळचक्रनो अथवा अ.
नंत अवस०-उत्स० नो १ पुद्गलपरावर्त काळ याय है, .
आ.
जीवे संसारमा परिभ्रमण करतां एवां अनंतानंन पुद्गलपराव
ों अनादिकाळयी मांडीने आनमुपीमां व्यतीत फयाँ है, परन्तु
कोइ पण सम्यत्तवादि लाम प्राप्त कर्यो नथी, अने जो हनी पण,
सम्यक्तवादि लाभ न मान करे तो जेटला पूर्वे व्यतीत कयौँ ते.
टलां अथवा तैयी अनंतगुणां पुद्गलपरावर्त व्यतीत करवां पड़े,
अने जो अन्तर्मु० जेटलोवार पण सम्यक्त्व मात्र पामे तो तेटला
१ ए वायतमा पम्ने मत शाखमा प्रमिद छ, कोर कहे
गे के मेरलो काळ पूर्व व्यतीत थयो तेटलो भविष्यमा व्यती'
न करवानो छ, ने कोई कहे छ के तेयो अनन्त गुणो काळ
प्यतीत करवानो छ, अथया बीजी रोते जेटली मृतकार . से.
नेटला भविष्य काळ ऐ, पम फैटलाएक आचा, कई छ, ने
फैटलापक तो 'अणागयदा अर्णतगुणा' मयिष्यकार(भूतकाळयी);
अनन्तगुणो छ पम को छ, यग्ने मन युक्तिवादा ऐ.

॥ मोसतनहारस्वरूपम् ॥ (३२५) अन्न पुद्गलपरावर्च व्यतीत न करता मात्र रधुमां वधु ०॥ पुद्ग- लपरार्चन व्यतीत करवो पडे भने त्यारवाद अन्य मोसमानि थाय ए मा गापानो भाबि . ( अहिं अपार्ड अन्दनो अर्थ अप-अपगत अर्यात व्पतीन पदेन अर्थ-अर्थ विभाग मापी ते अपाध, अनि जेमांधी प्रपमनो अर्थ भाग व्यतीत यया पाद जे रेल्लो अर्थ भाग रहे ने पेशा अर्थ, नाम अपार्घ कहबाप.) अवतरण:-पूर्व गापामां अन्तर्मु. मार पण सम्गाव पामनारने ॥ पुगनपरा० मंसार पाकी रहे एप कपुं तो पुग- परावर्ग एरले भुते (आ गाणमा ) दरो. ॥ मृज गाया ५४ ॥ उस्सप्पिणी थपंता, पुग्गलपरिअट्टयो मुणेयच्चो । तेणंताऽतीअद्धा, अणागद्धा थर्णतगुणा ॥५४॥ ॥ मसालानुगदः॥ उत्मपिणोता , गलपरापतको मातम्या। तेनंता अतीमारा, मनागमाद्धा अनंगगुणा. ॥ ५४ ॥ ॥ दगः ॥ उस्मरिणी-मनमरिणीभी जा-अमन मना-मन भीमतीन-भूत पुगपरिभाभी-पुदगल परा. मरा-पाट बस (R)ममागप-नाल-परिप्प सुपना-नागरी मामा-प्राणा - पुराना (३२६) ॥ श्री नवताव विस्तरायः ॥ गाथार्थ: अनंत उत्सपिणीमो (मळीने) १. पुद्गल परावर्त काळ जाणवो, ते (-नेवा ) अनेत पुद्गलपरावर्त प्रमाण (जेटलो) अतीत काळ (-भूनकाळ ) 2, अने (थी भूतकाळ. थी ) अनंतगुण (पु० परा० जेटलो ) अनागत काळ (-भविष्य काळ ) छे. विस्तरार्थः-पूर्व गायाना विस्तराधमां का प्रमाणे १८ को० को० पल्योपमनो १ सागरोपम, अने १० फो० को साग• रोपमनी १ अवसर्पिणी अथवा १ उत्सर्पिणी (काळ विशेष) थाय छे, एवी अवसर्पिणीओ वा उत्सपिणीयो अनंत थाय त्यारे एक पुद्गलपरावत याय, अने ते अनंत पुद्गल परावर्तनो एक अतीत अद्धा (-भूतकाळ ) याय, अने तेथी अनंतगुणा पुद्गल- परावर्तनो एक अनागत अद्धा (-भविष्यकाळ) याय. आ स्याने कैटलाएक एम पण कहे छे के पेटला पु० परा० नो भूतकाळ . तेटला पु० परा० नो भविष्यकाळ .) . १ पुद्गलपरायतं आट प्रकारे , ते आ प्रमाणे- चौद राजमा जेटला पुद्गली है ते सर्य पुद्गलोना सर्य अणुओने कोइ पक जीय औदारिक देवपणे परिणमायी परिणमायीने मुके-विमर्जे तमा जेटलो काळ व्यतीत थाय तेटली काळ औदा. पादर द्रव्यपुरलपरायत, तथौज रोते पैनिय या प्र. पु. परा इत्यादि { आदारक सियाय ] ७ प्र. कारना या पुदल परा० जाणया, २-चौदराजमा जेटया पुडलो हे ते मय पुदलना परमाः शुओने आँदा. देवपणे अनुक्रमे परिणमायी परिणमाथी थि. मजें तेमा जेटलो कार उपतोत पाय तरली कार और सू. मध्य पुलपरायतं, प प्रमाणे पैकियादि मात प्रकारना म. द्रव्य पहलपरावतं आणा. [ अदि पुदल परिणमननी गणत्रीमा एक ममय पणा नश (-प्रयम नदि प्रहण करेला ) ॥ मोसत नवदारस्वरूम् ॥ (३२७) अवतरण:--मा गापामां मिर जीवोना १९ भेद दय छे. ॥ मूळ गाया ५५॥ जिण थजिण तित्यतित्या, गिहि अन्न ससिंग थी नर नपुंसा। पत्तय सयंबुद्धा, बुद्धयोहिय सिद्धणिका य ॥ ५५॥ ॥ संस्कृतानुवादः॥ जिनाजिनतीर्धातीर्था, गृह्यन्यस्वालगनोनरनपुंसः प्रत्येकस्वपंयुष्या; युडपोधितसिध्या अनेकाथ ॥ ५५ ॥ परमाणु प्रहण यया एता पण तेमांनी विधक्षित पकज ममी (प्रथम अग्रहित)पहण कयों गणतो. अने प्रथमना यादर पुपरा मां को प. ममयमा जंटला परमाणु नषा ग्रहण थाप ते मर्ष प्रहण कर्यानी गणधीमां आवता हता, ९ वा पुरुपरालमा उस्य, R (Eम पिनानी मणधी)हतो तेनी Reपुःपराधमां अनुक्रम पूर्वक गणनो गगषी. अने ते अनुमार आगळ पण म. अने या पु० परा. मोमोग्यमनी परति म्यय विचारवी ३-४ सर्व लोशासाना देशोमा विना अनुक्रमे मरण पर. मतो जेटलो काळ मागे जेटलो काळ पा क्षेत्र पु० परा० अने अनुपम मरण पामता जेटला काट लार्ग तरलो काट ०० पु० परा. ५-६पक का सश्ता मई ममगोने उत्समे मरण पामतां जेट स्लो कार लागे टोकाट पाका पुल पराने अनुक्रमे म. पण पामता जेटली का लाग लेटलो कार. काळ पु.पा. ७-८ कर्मना गम यन्धमा कारणरूप सर्व अध्यक्षमाय म्या- नोम विना अनुशमे मरण पामधामा काळ लागे तेटलो का दया भाव पुल परा में अनुभमे मरण पामयामो में मागे ते म भार पुः पगः कवाय का (३२८) ॥ श्री नवतत्त्व विस्तार्थः ॥ ॥ शब्दार्थः॥ जिण-जिनसिध्य अनिण-अजिनसिद्ध नित्य-नीर्थसिद्ध अतिन्य-अतीर्थमिड गिहि-गृहस्थलिंग सिद्ध अन्न -अन्पलिंग सिध्ध मलिंग-स्वलिंग पिय धी-स्त्रीलिंग सिध्य नर- र-पुरुषलिंग सिध्य नपुंसा-नपुंसक लिंग सिध्य पत्तेय-प्रत्येक युध्यसिध सयंयुध्या स्वयंयुध्यसिध्ध युध्धयोहिय-युभयोपित सिप्प सिध्ध एक सिध्य ऽणिक-अनेक सिध्य य-वठी अने गाथा:-जिन सिद्ध, अमिनसिद्ध, तीर्थमिड, अतीमि' द, गृहस्थलिंगसिद्ध, अन्यलिंगसिड, स्वलिगसिर, स्त्रीलिंगमि. ६. पुरुषलिंगसिर, नपुंसकलिंगसिद्ध, प्रत्येक सिह, स्वयंयुद्ध. मिद, पुरोचिनसिद, एकसिद्ध, ने अनेकसिद्ध (९ प्रमाणे मिदना १५ भेद ले.) विस्तराध:-हये , भेदै मिह याय ते १५ मेदन सा दर्शवाय . जिन-नीयकर पदवी प्राप्त करीने जे जीवो मोक्षे गया ने जिनमिद्ध. २ नीर्थकर पदवी प्राप्त कर्या बिना जे जीवो माझे गया ते अजिनमिड. ३ीर्य-संपनी स्थापना भया याद जे जीवो मोसे गया ते सीमिर. । কােলা গাঁ মই পি গ্যালা নমন ধ্ববি সারা মাসী মাস,

॥ मोसमा नवदारस्वरूप ॥
(३२९)
४ मीनी स्थापना यया पहलांवेगोमोसे गया ते अतीर्थसिद्ध,
५ सदस्यना पेपमा जेभो मोक्षे गया ते गृहस्पलिंगसिर,
६ वापस विगैरे अपदसनी साधुना येपमा जेमो पोखे गया
ते अन्यलिंगसिष्य.
७ सर्वशक्त रजोदरण ( -ओपो )-मुहपचि-चोलपह
(इस्पादि मुनि योग्य पंप) के स्वलिंग फहकाय, एका
मकारना मुनिना) वेपमा रयो छनो जे जीव मोसे भाप ते
स्वलिंगमिर
1 अदि मोक्षे जनां धेष भले गृहस्थनो होय के तापसा.
दि अग्य माधुनो दोय परतु भावार विचार तो भी सर्वशो-
कमिशागतने अनुसारे जहाशा जोर, महितर पीतपोताना
मानेला धर्म ने अनुमार मियाफार करनारमो मोक्ष होशफे
नहिं अने जो दुनियामा पर्तता सर्व धर्मा मोक्षने आपनार
दोय तो धर्म . अधर्मनी मा म रहै.
अदि संघशाश्त मंयमना नियमी पारयानी अरचिवाटा
जीपी पम पहे. " गृहस्प अंधा पण मोक्ष पाप छ, प.
प मंमार म्यागीने साधु यनी जवाधीश मोक्ष पाय रो पम न.
यो"प प्रमाणे कर्दनागओए स्यालमां रास जोश्य थे. एका
विचारधी माधुपशु मा गोकार करी गृहस्यधर्म पाळया
गृहस्यना पेंषमा कोर का पज मोक्ष प्राप्ति , म नहि,
परम्नु अहि गृहस्थमा पेपमा जे मोक्ष कयो ते जे जीवने मं.
मार त्याग करी माधुप' ओकार करवानी उस भावना म.
गटी होय, ने महस्यपणारे कामा दिलाना नुरूप मानतो दोय
नेवा जीव भावनानी प्रसरताथी शीघरेवळमान उत्पात पाजा.
य ने आयुष्य अन्तर्मु मात्र अल्प होय मोतेवाने सेषा गृहम्य वर्षे
पण मोक्षं चास्यो जाय, ने जो आयुष्य अधिक दोय तो गृह.
म्पनी पप भ्याग करी अवश्य साधुपणानी यंप अगीकार करें
पयो नियम रो. (मांपुर धिलि पया एतां पण माम गृ.

(३३०) ॥ श्री नवनवविस्तरार्थः ।। प रोने दम्यपेरे रथा प अपवाद रूप होगायी महिं प्रहण करथा योग्य मयी.) पुनः तापमादिना येपमा मोक्ष को ते पण ज जाणयो, अने ते तापमादि पण पं.रामशान पाम्या यार अ. धिक आयुष्य जाणे तो अवश्य माधुपेर अंगीकार करे तेनो पाठ आ प्रमाणे-- " या अग्यलिगिनां भावतः सम्पक्ष्यादि प्रतिपन्नानां फेयलमान प्रतिपपरते तदा भयलिंगाय नटव्य, अग्यथा यदि दीर्घमायुष्कमात्मनः पश्यरित शानेम ततः साधुलिंगमेष प्रति. पपाते" [मपतस्याययुरी] अर्थ:-भाषथी मम्यक्त्यादि पामेला अग्यलिगिओने ग्यारे केवळयान अंगीकार फराय (-अग्यलिंगीयो ज्यारे केषरधान अंगीकार करे ) ग्यारे अन्यलिंगीपणुं जाणघु, नहितर ज्ञानयो जो पोतार्नु दीर्घ आयुष्य जाणे तो साधुनो पज अंगीकार करे) प पाठ जो के तापसादि येपपाळाने अंग छे तोपण ताप एक होयायी गृहस्थलिंगना संबंधमां पण उपयोगी छ. माटे सार पज डे के गृहस्थने पण मोक्ष छे पधा पिया. रथी गृहजाळ नहिं छोडी साधुपणुं नहिं स्थीकारनार गृह स्थने मोक्ष होह शके नहि. २ अहिं तापसादिना घेपमां मोक्ष की ते संयग्ध १ . परनी स्फुदनोटमा आपेला शापाटयी यथायोग्य विचारतो. अर्थात् सार एज डे के तापसादिना यंपे मोक्ष होयाथी ताप- सादिनी धर्म पण मोक्ष आपनार छ पम न जाणयु. पुनः आ उपरथी एम पण ममजबुं जोइप के जैन धर्ममा मात्र (जातिथी) जैनने ज मोक्ष होय पयो आमहनधी पण जैन सिपायना धीजा तापस वगेरे अन्य धर्मी भोने पण (अभ्यजा- तियाळाओने पण ) मोक्ष होय पम मानलुं छे माटे प पात प. रथी जनधर्मनु निष्पक्षपातपणु स्पटरीते जाहेर थायछे. कमुछे के संयंवरो य आसपरो य युद्धो य अहव अन्नो था । समभाषभाविअप्पा, लहा मुक्ख न संदेहो ॥१॥ ( मंयोधसप्ततिका) मोसव नदारस्वरूम् ॥ ८सीपणाना चिन्हबाटो देशहतिए से मोसे माप ते सी. लिंगसिर (अर्यान् दीओ मोसे नाप ते सोटिंग सिर.) ९ पुरुपरणाना चिनवासी रातिए पोते जाय । पुरुपलिंग मिस (अर्याइ पुरषो पोक्षे जाप ते पु० लि. गिद्ध) १० नघुमरूपणाना विदवाली देशविर पे मोसे भाप नपुंसकलिंगसिद्ध (अदि कृत्रिप नपुंसको वे योसे नाप ते २० नपुलिंग मिम्म) ११ संध्या समपना वादलना रंगो पदलारापी. मंमारपां मेरा नेवा कारनी चीनीनां तेरा ते सर सीने इस्पादि निमित पामीने राज्य मारना प्रकटतां कमान पासी मोसे जाय ने भन्ययुष्यामिष. ( गुरुना उपदेशनो प्रभार है ) १२ गुरुना उपदेश रिना पापकारे कर्म पाल पराधी पण निमिरिना पोताने मंसार सस समार लागरापी वैराग्यभारना माटनां वरक ज्ञान पामी मोझे नाप ते सपंपुष्पनिष्प फरवाय. भः-मादा दिमासा दोष दीप . दोहा तापल पETी तोर माय (-Rन साभार) दामित आमाहोल मोस पापा ममी. 1-1-2 घी गरमोरी - रची-२ मिपी-ने पारसी. ज्यां परा पुगको अनिष पनी हरी चाय. मा योनिसहम गोंदितो दुम रिपी, भने धोनी ए पीला पुरपालिने पर दीपार, परमादी गाएकी अगिताप (पेर भरमार मानवापी निधी भैरम मसारीका traft. Fमा पुनरागमा रिया -IR ने पुरि मार दि.. --ử C #sfng ở Ý v G- ॥ श्री नवताव विस्वराय॥ योधिभेद.-स्पयंयुद्ध थायनिमित्त विनोज जातिस्मरणा- दिकपदे घोष पामे हे से तीर्थकरने मतीर्थकर एम थे प्रकारना छ, परन्तु अहिं चालु अधिकारमा अतिर्यकर स्वयंयुद्ध स्थर्य- युद्ध सिर तरीके गणया. तया प्रत्येकयुद्ध वृषभादि भागनिमि- सथी योध (-वैराग्यादि) पामे छे, ने प्रत्येक पटले एकला पिहार करे , पण प्रत्येकयुद्ध प्रत्येकयुद्धनी साये या अन्यता. थे गच्छयत् एकटामळी विहार करता नधो. उपधिभेदः- स्वयेयुद्धने पारादिक उपधि १२ प्रकारनीज होय छे, ने प्रत्येकयुद्धने जघन्ययो धे प्रकारनी ने उत्कृष्टयो प्रावरण सिवाय ९ प्रकारनी उपधि होय छे. भुतभेदः- स्वयंयुद्धने श्रुतधान होयतो पूर्वाधित (-पूर्व भयमा भणेखें ) श्रुतशान ( जातिस्मयो) होय अन्यथा न होय. पळी जो पूर्वाधीत श्रुतहान होयतो साधुयेप देव आपे अयया । गुरुपासे जाने पोते ग्रहण करे, अने पकलविहार करयाने म. मर्थ होय अथवा तेषी इछा होय तो एकलविहार करे नहिं. तर गच्छयासमा रहे. अने जो पूर्वाधीतश्रुत न होय तो निश य गुरुपासे जानेज माधुषेष अंगीकार करे अने गच्छमां ज रहे. तया प्रत्येकथुध्धने तो जघभ्यधी ११ अग ने उहाथी किंचित् ग्यून १० पूर्य जेटलु पूर्याधीतश्रुत होय. पेषभेदः-स्थयबुद्धने येप देव आप अयया गुरुपारी जद. ने प्रण करे, भने प्रत्येकयुध्धने देय ज येप आपे अन्यया थेष रहित पण होय [ इत्यादि वर्णन श्री नन्दीसूचनी चूर्णी तथा श्री प्रशापना वृत्तिमां .) पुनः स्त्रीयाने प्रत्येकयुध्धपणुं होनु नयी. श्री नयतत्वाथ. चीमा कमु छ ये. - तस्मिन् पीरिंग वर्तमानाः सती ये सि. धाः प्रत्येकबुधर्जिताः फेचित् घोलिंगमिध्धाः - बोलि. गमा वर्तता छता प्रत्येकयुध्ध मिशायना जे कोर मोक्ष गया पोलिगमिन्ध कवाय ई.)

। मोक्षतवेनवद्वारस्वरूपम् ।। १३ युध्ध एटले गुरु वगेरेना चोहिय-बोध पामेला अर्थात् जेभोने गुरु आदिकना उपदेशयी संसारचं स्वरूप असार लागतां वैराग्यभावना प्रकट पवापी केवळझान माण करी मोसे गपा होय वेओ ध्यरोधितसिध्ध. १४ जेभो १ समयमा एकज मोक्षे गया होय परन्तु ते समये अटी दीपात्मक मनुष्यक्षेत्रपांथी चीजो कोई पण जीव मोसे न ग- यो होय तेवा जीवो एकसिध्य. १५ तथा ! समयमों के अनेक जीवो समझाळे मोक्षे गया होय ते सर्व जीवी अनेकसिय कईवाय. १-२ पक. समयमा जघन्यथी १ ने उस्मरथी १०८ जीपो मोर माय ऐ. सेमां पण पषो नियम पं. १ थी ३२ सुधीनी मरूयायामा जीपो लागलागट आठ समय मुधी मोक्षे जाप ने मधमे समये अपय अम्बर पढे अर्थात् षिभित मध्ये १ जी. प मोरी गयो. पुन: पीने समये १ जीय मोझे गयो, पुनः त्रो. में समये १ जीष मोटे गयो, ५ रोते यावत् आदमा समय मुधी पक जीष मोई जाय स्यारयाद मष समये कोरपण म जाय प प्रमाणे घे घे-यण शण-यापत् पत्रीस यत्रीस जीव लागलागर आट समयसुधी मोई जाय ने नमै समये कोरपण मोस न जाप. पुनः ३३ पो ४८ सुधीनी मंख्याधाला जीयो लागलागर ७ समय मुधो मोशे शाय ने आट में ममये कोह. पज न जाय, तथा ४५ यो ६० मुधीनी मख्या ६ समपाधी, ६१ यी ७२ मुधीनो मेख्या ५ समयसुधी, ७३ यी ८५ मुधोनी मस्या ४ ममयसुधी, ८५ थी ९६ मुधोनी मख्या ३ ममयमुयो ९७ श्री १०२ मुभीनी संख्या २ समय सुधी ने १०३ थी १०८ सुधोनी संख्या ममप सुधी मोक्षे ज्ञाय ने स्यारपार अवश्य कोर पण मोक्ष न जाय. ३ पुनः मिश्धना १५ भेद काया से फया कया जोयो मोक्ष पामो शफ ते विशेष स्पष्ट समझी शकाय से कारणयी रे पम श्री प्रज्ञापनीमां कए ऐ अम्यया परस्पर अन्तर्गतपणु [३३४) ॥थी नवाचविस्तरायः॥ अवतरणः-पूर्व गायामां जे १५ प्रकारना सिध्य कया तेमां जिनसिध्ध वगैरे कोण कडेवाय ? ते दवे छे. त्या प्रथम आ गायामां जिनसिभ्य-अमीनसिध्ध-तीर्थसिध्या ने अतीर्थसि- ध्य ते कोण ? ते कई छ. ॥ मूळ गाथा ५६ ॥ जिणसिद्धा अरिहंता, यजिणसिद्धाय पुंडरियपमुहा। गणहारि तित्थसिद्धा, अतित्थसिद्धा यमरुदेवी ॥५६|| होयाथी सिध्धना १५ भेद था शके नहिं पण यास्तयोकरीत नीचे प्रमाणे सिधपरमात्माना ये अने प्रण भेद पडो शके ते आ प्रमाणे मिध्धना २ भेद- जिनसिध्ध-अजिन सिध्ध अथवा तीर्थ सिध्ध-अतीर्य मिध्ध, अयथा एकसिध्ध-अनेकसिध्ध पम प्रण रीते ये घे भेद था शके छे. सिध्धमा ३ भेद-गृहलिंगसिध्ध-अग्यलिंगसिध्ध-स्पलिंगसिध्ध, अयचा श्रीलिंगसिध्ध-पुरुगसिध्ध ने नपुमकलिंगमिध्ध, अथया म्ययंयुध्धसिध्ध प्रत्येकबुध्धसिध्ध-ने युध्धयोधितसिध्ध. प प्रमाणे प्रत्येक सिध्धने ६-६ भेद होह शके छे-जैम के. श्री महावीरस्यामि मोक्षे गया तो तेओ जिनसिध्ध छ. तीर्थ- सिध्ध रहे, गिमिन्ध , पुरुपलिंगसिध्ध हो, स्वयंघुध्ध- मिथ है, ने पोते एकला मोधे गया , माद एकसिध्ध पण ए रीते मरदेयामाता अजिनमिध्य-अतीधमिध्ध-गृहलिंगसिध्ध प्रीष्टिगमिध्ध म्पयुधामध्ध-ने प्रायः अनेक मिध्ध छ .. म्यादि गते एकसिध्यमां मिधना १५ भेदमांनो एकज भेद 1 सेम मदि पण पधुमां पधु ६ भेद होय.

॥ पोहतानवद्वारस्वरूपम् ॥ ॥ संस्कृतानुवादः॥ जिनसिध्या अरिहंता, अजिनसिध्याच पुंडरीकममुखाः। गणघारिणस्तोधसिध्धा, अतीसिध्या च मरुदेवी ॥५६॥ ॥ सदार्थः॥ मिणसिध्या-जिनमिय गणदारि-गणपरो अरिहंता--नीर्यको तित्यसिध्या-वीर्यसिध्ध अनिसिश-अनिसार अहित्यसिध्या-अतीर्थ सिध्ध पुंदरिय पुंडरिफ गणघर मरुदेवी-मरुदेवा माता पमहा-वगैरे गाथार्थ:-श्री तीर्थकरो (पोले जाय ते) जिनसिध्य, अने पुंडरिक गणधर वगैरे अनिनसिध्य, सर्व गणपरो तीर्थसिध्ध, अने मम्देवा माता अवीयमिन कवाय, विस्तरा:-अरि एटले रागदेषादिरूप शधुने हंत एटले पनार ते अरिहंत सर्व कंचम्भिगवान कहचार में, परन्तु भ. हिं अधिकारना क्सयी सई कलि भान नहि पण भीतीकर भगवानन अरिहंत गणाय छे, तेवा तीर्थंकर परमात्मामो से मोटे जाप ते जिनसिप ( जिन तीर्थंकर ए अर्थ होवायी) कवाय. सया थी मादीचर भगवानना मुरुप गणपर श्री पुंडरीक गणघर इत्यादि भी नीर्थकर पदवीने नहिं पामेला मोसे गया होय ते सर्व अजिनसिध्य. तथा श्री गणघर वगैरे जेभो तीनो (चतुर्विध संयनी) स्थापना पपाराद मोक्षे गया होय ते सर्व तीर्पसिध्ध कांताप. श्री गणधर महात्माओ अवश्य तीर्थ स्थाया पादन मोक्षे जाय एवो नियम होगपी बीना जीवोने तीर्य सिध्यपणे नहि दर्शातां मात्र भी गणपरोनेज तीर्थसिध्ध करा . परंतु .एपी मात्र गणरोन तीर्यसिध्ध होय ने बीना न होप एसो - (३३६) ॥ श्री नवतसविस्तरयः ॥ नियम नपी, परन्तु जे कोइ जीव तीयस्यपाया पाद मोसे माय ते तीर्थसिध्य कही शकाय. मया श्री आदीश्वर भगवाननी माता श्रीभरुदेवा वगैरे जेभी भीर्य स्थााया देला मोशे गोल होय ते अतीसिप कडेवाय. म. १ श्रीऋषभदेव भगवानने केवळ शाम पयु से धरने पर्य त्रादि देवी के.गळ ज्ञानमो मामय करवा तया भीमगर. मी देशमा गाभदायाने आख्या ते परत देगों ममपसरण रेमी पणी आरंपर करी उपदेश भषण करता हता. र. সানম মাসদার লং মল মুখ গ ঘন খিয়া रात्री दिवम कान करी अग्ध पयेला मगदेगा माताने शाग्नि उपायथा कप ग. है मानुश्री ? आप तो रात्रिविम शकत कांगड़ी के मारी पुत्र नाम क्या 0 0 मातोश! शं 'पीताशे ! कट पंटती दरी, परन्तु र पानी के মানা পুনী গনী ি স া. স লা মশা मान मादेगा माता हर्गवान या भात शणगारला हा पर पेमी मामाने मगना परिवार महिनाय में धमानमानी जो ना देश है पनी गाड़ी आदियी प्रभुना पर पूगी, तो पुभि वारणाम. दाममा मामी मना माता मार्गमा far को * अहो !! पुर पर आरको धो प्रेम Tी प्रारदा या मुममा मान या मारी मार दी तो : बजे मंदताना मी दावती :मोगरा मारा मारा मदायी, मेमा ringtwधी ft मा. मा भारत मांगमाज धीमा माता मात्र Trtml * प्राण Tak: मार वारी - अायो मागमा यो मंग(मीनोITEM मा. सपना वारी.. पालो पर माता मन्त्र Art.

॥मोक्षतचे नवद्वारस्वरूपम् ।। (३३७) अवतरण-मा गापामा गृहस्पलिंगसिप आदि दृष्टान्त दर्शव, ॥ मूळ गापा ५७ मी,॥ हिगलिंगसिद्ध भरहो, वक्कलचौरी य अन्नलिंगम्मि सह सलिंगसिद्धा, थीसिद्धा चंदणापमुहा ॥५७॥ । संस्कृतानुवादः॥ ग्रहालगसिध्धो भरतो, पल्कलचीरी चान्यलिंगे। साधवः सलिंगसिध्या, स्त्रीसिध्धाशंदनाप्रमुखाः ॥१७॥ सन्दार्य: गिहिलिंगसिध्य-पृहस्पटिंग- सह-साधुमो सिध्ध सलिंगसिध्या-वलिंगसिध्य भरो-भरतवकवीं यीसिध्या-सीलिंगे सिध वकलचीरी-पकलचीरी चंदणा-पन्दनाला अमलिंगम्मि-अन्पलिंगे सिध्य पमुहावगैरे गापा:-भरत चक्रवति गृहस्पलिंगे सिड, वत्कनचोरी मभा-अही अतीर्थपणं थे कारनु होए , १ अपस. पिजी अपना उत्सपिजीकामा प्रथम तोर्येकर प्रभुने तीर्य स्पायुं न होय स्वां मुधी २ तोथंकर भगवान तो स्थपापा पार शिरोद पाम्युं होय असे नवु तीयं स्पायु म होप त्यांमुभी मेमा अहि मादेषा माता तो प्रथमभेदे अतामिद ऐ स्यारे दीजा कोर झोषो बीजे भेदे अतीसिद्ध होय के न!ि उत्तर-पूर्व भगवाननु सौर्य विच्छेद पाम्या धार ने मा. गढमा भगवान मधु नो भ्यापे से हिला पण अनेक. जीवो शालिस्मरणानि ज्ञानयो पैराग्य पामी मोझ जाय तो प. प अनी मिट अ कोशाय पम भी प्रतापनातिमा ए में .

[३३८) ॥ श्री नववस्त्र विस्तरायः॥ (तापस ) अन्यलिंगे सिद्ध, सर्व साधुओ [ जैन मुनिओ) स. लिंगसिद्ध, अने चन्दनवाळा वगैरे स्त्रीलिंगे सिद्ध कवाय, विस्तरार्थ:-गृहस्यवेपे सिध्य ते श्रीऋषभदेवना पुत्र भ. रतचक्रवर्ति वगैरे जाणवा, कारण श्रीभरतचक्रवर्ति सर्व शण- गार सहित यह भारिसा भुवनमां बेग हना ते वखते आंगळीमां- थी वीटी पडी जतां ते आंगळी आरिसानी अंदर पीना अंगनी अपैसाए शोभा रहित बेडोळ देखावा लागी, त्यारे लघुकर्मीपणाने लइने एवी भावना प्रगटी के अहो आ अंग परवस्तुबर्ड फरीनेन शोभीतुं छे इत्यादि भावना वृद्धि पामतां केवळज्ञान प्राप्त थयुं, ने त्यारयाद कंइक मुदत मुधी विहार करी मोक्षे गया, तथा प्रसन्नचंद्र रानपिना भाइ वल्कलवीरी पोताना ताप- सपितानी पासे वनमा रहेता हता ने वल्कल एटले झाडनी छाल- नु चीर एटले वस्त्र पहेरता, माटे वल्कलचीरी नाम पडयुं हवं, ते वल्कलचीरी एक दिवस पोताना तापस पितानी तुंबडी वगैरे उ. पकरण देखीने चितवया लाग्या -मार्बु पात्र में कोइ बसत पर- लां पण देख्युं छे, एम चिंतवतां चिनवतां जातिस्मरण शान उ- त्पन्न ययं ने तेथी पोते पूर्वभवमां जैन मुनिगे चारित्र पाल्यानु वृतान्न विचारतां भावना भावनां केवलज्ञान पाम्या ने त्यारपाद मोक्षे गया, मन श्री गौतमस्वामिए अष्टापद पर १५०० तापसीने अ. सीपमहानमी लब्धियी सीर जमाही उपदेश आफ्ना ते सर्वे केव- जवान पाम्या हना तेभो पण अन्यलिंगसिद्ध न कहेवाप. मया सर्व संबंसोक्त साधुर्यपने अगीकार करी जेभो मोक्षे ग. या ते स्वलिंगसिद्ध कवाय.

॥ मोसले नदारस्वरूपम् ॥ नपा चंपा नगरीना दमिशहन राजानी पुत्री बमुमती के से सुतानीक रामानी चहाइपी चंपा नगरी भागतां:कंद पकडार भने भाखरे कौशाम्बी नगरोमां धनावह प्रेष्टिर ते राजपुत्रीने पेचाती लह वेनुं वन्दना नाम राख्घु अने पति शेउनी मूला नामनी सीए सोश्य यवाना भपयो मापु मंडावी वेडीमा नांखी हती,रटे श्रीम- हातीर सामिभगवाननी अड्दना याकाळानु भनि उत्सुकता पूर्वक दानमा अभिप्रा पूर्पो हनो ते चन्दनवाला श्रीमहावीर स्वामिनी मु- रूप साधी रतीने पोवानी शिष्याचेली)मगावती सहित थी महा- चीरममुनी देशना सांभळशारेल इती वे अक्सरे चन्द्र सूर्य मूळ विमाने बंदना करता आल होसायी संध्या समय यह जवा छतांप- ण मृगावतीनीने सर पडी नहिने चन्दनपाला तो प्रवीण होवापी उपासरं गपा, पारशद चन्द्र सूर्य जवायी अंधकार व्याप्त यतां मगानीनी पण पप पाम्या छां योन उपायये भाव्या, म्यां गुरु चंदनवालाए सान उपको आप्यों के आरलं अ- मुर पता मुधी न्यां सो रहे तपारा सरस्सा कुलीन साथीने उचिन नयी ए उपालंभने शीखापणरूप गणी गुरुयी पासे पीतानो अपराध वारंवार स्वमात्र ते दरम्यानमा च. न्दनपाळासाची निद्रावस ययेल, महिं मृगावतीजीने पोना- मा अपराधनो पाताप करनां विज्ञान उपम ययु.यी गुरु- नीय नजीमयी सर्प जनो देसी गुरनो हाप ससेडयो, बेयी चंदनपाला जागी उठपाने कारण पूजनापी सर्पनी बात कही पार चंदनालाए पाक सने अंधकारमा सर्पनी केस सरर पडी? मगा- वनीए फांके "गुरु प्रसादी,"स्पार चन्दनगलाए कछुक में सपने केवमशान पपुंछे तोपण मृगावतीए एन जार आप्यो रपार मृगा वतीनीने समारला चन्दनवालाने पण केरमान उत्सन्न पयु, ए प्रमाणे पन्दननाय वगैरे के पास गया ने खोलिंगसिध्ध कवाय, १ भरि दिसम्बर मंप्रदाय पम कईई पीने (३४०) ॥ श्रीनवतच विस्तारायः॥ अवतरण-आ गायामां पुरुपलिंग सिध्य वगेरेना दृष्टांन कहेगे. ॥ मूळ गाथा ५८ मी,॥ पुंसिधा गोयमाई, गांगेयाई नपुंसया सिध्या । पत्तयसयंबुन्धा, भणिया करकंडु कविलाइ ॥५८॥ ॥ संस्कृतानुवादः ॥ पुरुपसिध्धा गौतमादयो, गांगेपादयो नपुंसकाः सिध्याः । प्रत्येकस्वयंयुध्धा, भणिताः करकंडकपिलादयः ।।५८॥ ॥ शन्दाः॥ पुंसिध्धा-पुरुषलिंग सिम्य पत्तेय--प्रत्येकसिध्य गोयमाई--श्रीगौतमस्वामि वगेरे सध्या-स्वयंपुष्यसिध्य गांगेयाई-गांगेय मुनि)वगैरे भणिया-कया है, नपुंसया-नपुंसकलिंगे करकंदु-करकंड मुनि सिध्या--सिध्ध पया कविलाई -कपिलमुनि वगैरे गावार्थ:-श्रीगौतमस्वामि वगेरे पुरुषलिंगे सिद्ध (कहेवाय) गांगेय विगेरे नपुंसकलिंगे सिध्ध यया कहेवाय तथा फरफंडुनि वगैरे प्रत्येयबुद्धसिद, अने कपिल केवली वगैरे स्वयंस सिद्ध कवाय, विस्तरार्थ:-श्री गौतम गणधर श्रीमहावीर भगवानना शिष्याता होय नहि कारणके पीने वनपरिमह अवश्य शेयरों में प. रिमहीने मुनि होय महिं. पण ते नहन अयुन छ, कारण मैय- मना माधन मूत उपकरण ते परिग्रह पही शकाय नही परन्तु 'मुच्छा परिग्गही बुप्तो:- मुछा पत्र परिग्रह से. माटे वनादि उपर अममाय भाषथाप्टी सीने मोक्ष पयामा कार प्रकारे हरकत मधी इत्यादि धणों बार शात्रातरधी जाणवी

|| मोसमस्ये नवहारस्वरूपम् ।। [३४१४
ने मने पीना भनेक गणरोतया जीरो पुरुपलिंगे सिध्य पपाडे.
गांगेय विगैरे नपुंसकलिंगे सिर यया है. अहीं नपुंसक ते
कृषिम नपुंसक समनाप के कारण मानि नपुंसकने मुक्ति होय न.
पीतेस पणे म्पले देवाय ,
नपा करकंड वर बेभो दृषभाविक पाह्य निमित्तई वैराग्प
पामी मोक्षे गया ते प्रत्येकपुरसिड, महिं करकंडन संक्षिप्त स्व.
रूप आ प्रमाणे-चंपा नगरीना दधिवाइन रामाने हा रामानी
पुत्री पानी नापनी सीहती देना गर्भनी दोद पूग्वाने रामा
खीसहित हस्नी पर बेसी परमां गयी ते वखतं प्रथम दृष्टि थवाथी
पृथ्वीपांपी गंध जलराने साने मदमां मारेला हस्तिना नाशवाथी
राजा बानी बसवार लटकी त्यांची पोगाने नगरे माग्यो
भने राणी बवाइने पकडी की नहीं, हाथी पावर यवायी
चालतां पालनां धणे दूर एक मोटा परस्पना तलारमा पेठो राणी
अवसर और हाथी उपरथी बरीने सलाबने कांठ भारी भने सा.
गारिक भणसण करी वनमां चालना पोताना पिताना भाइ तापसे
नगरमा पहोंचारी अने कामभोगयो निद पामेली राणीए सा.
जीनी पासे ना दीक्षा लेबानी इच्छापी गर्भ रिनानां धो पो.
सानो वृत्तान्त कही दीक्षा अंगोकार करी. पारवाद असा समय
ननी आपापी गुरुणीने इसी रीने पोनानी काम जणारी, अने
१ मही गांगेय नामथी भिष्मपितामहनी प्रमिडिपण तो
" पांडवपरित
विगेरेमा थारमे देवदोके गया रे, पली
भी भगवतीजीना नवमा शतकयां अंगशालादि भी पूछनार
गांगेयमुनि , परानुनमने नपुंसकमिडू तरीके. जगाच्या नयी
मारे जीजा को गांगेय डोग सोप अपचा गांगेय (मिमपि.
तामह)मी माफक धिम नपुंसा यया उत्तां से मोशे गया में
मधुमक मिट जाणवा, भा प्रमाणे ममलायो नापदिगम्म,
"

(३४२) ॥ श्री नवनपविस्तरायः॥ एपी रीते ते पयांनी साधीर पुत्रने जन्म आप्यो ते पुत्रने देना पिनाना नाम वाली मुद्रिका पररावी रत्नयलमां चींटी रमः शानमां की कोण उपाडी जाय छे ते जोश एपी रही, तेवामा स्मशानना मालीक ते पुत्रने उपाडी पोतानी सीने सोप्यो ते पां- डालनी पाछळ पाछळ जाने से चांडालनुं पर जोइ उपाश्रये सा- ध्वी आव्या भने गुरुणीनीने करघु के मने तो मरेल बाळक ज- म्युं हतं, त्यारवाद कंडक बहाने काही निरन्तर सा. घी ते बालकने रमाडी आये है. ए पालकनुं नाम अवक- र्णक राखेल छ, पण मोटो धया याद पाळफोनी साथै रा- जक्रीडा फरतां बाळको पासे कर मागे , त्यारे बाळको कहे छ के फरमां अमे मुं आपीए ! त्यारे अवकर्णके फहयुं के मने कंडू (-चळ ) पनी थाय माटे तमारा फरवडे खंजवानो तो चीनो फर नहिं मागं ए प्रमाणे करना बदलामा संभालता बाल. फोए तेनु नाम करकंहू पाढ. ते पाला अनुक्रमे 'एक दंडना- प्रभाये राज्य पाम्यो ने आज्ञा नहि माननार दधिवाहन ( पोता. ना पिता ) पर चडाइ करी चम्पानगरो घेरी · ते वखते परस्पर महा युद्ध थयुं पद्मावती साध्वीर लहाइ बन्ध पाही पुत्र .पिनानी अने पोतानी आळखाण करावी जेथी दधिवाहने पातार्नु राज्य पण फरकंडुने सॉपी भने . दीक्षा लीधी हवे फरकंदु राजाए गवलीना पाहामा एक सारो लक्षणवाळो नानो वाछरहो देखीने गवलीने, हुकम आप्यो के आ पाउरटाने पोना. नी मानु पधुं दूध पीवा देवू पण दोहवी नहि, तेमन धीमी गायोनुं दूध पण पीवडावयु: आ प्रमाणे गवलीए फरवायी ते वाछरहो महा तेजस्वी स्वरूपयाळो मदोन्मत्त यद ययो. राजा तेने जोइ बहुआ नन्द पामे छ. ये कंटलेक दिवस ते पळद दृद्धावस्थायी जीर्ण देह- वाळो फट्ट्पो अने हाहमात्र कायावालो यइ गयो ते वखते राजाए ॥ मोसम नवहारस्वरूपम् ॥ (३४) नेने देखता गरलीने प नाई भापतो होय एम पारी उपसो आप्पो स्पारे गवलीए तेनी हटावस्था सणारी, फरफंड रामाने एकदम भावना मगरी के आटला उपायोथी पुष्ट फरेली फापानी अन्ते आज दया! इत्यादि भावनापी वैराग्य पामी स. मालोच फरी देवे आपलो मुनियेप ग्रहण करी मत्येकयुद्ध एका फरकंडरानपि पृथ्वीपर विहार करवा लाम्पा अने अनुक्रमे प्रो. के गया ए ममाणे दिमुख राजपिने इन्द्रध्वजनी फफोडी स्थिति देखापी, अने श्रीनमि राजपिने पोतानी खीभीनां घणां - यणोनो खडखडाट (ग्लान अवस्थामां) सदन नहिं पता स्त्री- भोए रघु कंकणी उतारी एकेक कंकण राखन अवाज नहिं . वायो पोताना आत्माने मुख उपनवां वैराग्य पामी दीक्षा अंगी. कार करी मोले गया. सर्व प्रत्येकयुद्धनां चरित्र विस्तरार्धाए श्री उचराध्पयनयी जाणवां, तथा पण बाहप निपिचनी अपेक्षाबिना वैराग्य पामी क. पिलादिवत् मोसे गया वे स्वयंसिद्धत्यां कपिलवलिनु सं. क्षिप्त दृष्टान्त आ प्रमाणे-कौशाम्दी नगरीमा जीतमात्रु रानाना फाइयर नामनो पुरोहिननो पुत्र कपिल नामे अभण होवायी रा. जाए पुरोहिनना परणवाद काश्यपना पुत्रने पुरोहित पदवी नहिं आपना पीनाने भापी पी कपिलनी मानाए कपिलने घणो दए. को भाषी भावस्ति नगरीमा काश्पपना मित्र इन्ददत्त भाह्मणने स्या अभ्यास करवा मोरल्यो त्यां. कपिल एक हिने घेर निर. न्नर जमी इन्द्रदत्त पासे अभ्यास करे , फेटलेक दिवसे शेउने पेरली दासीसाथै कपिले प्रीति गांधी,परन्तु निर्यनपणाने लइने ते दासी दासोमहोत्सरना दिवसोपां शोकावर यापी कपिले शो. कर्नु फारण पूछाधी दासीए निर्धनपणानुं कारण दर्शाती धन ए. (३४४) ॥ श्री नवताव विस्तरार्थः ॥ माप्तिनो उपाय दर्शव्यो के आ नगरमां धन नामनो शेठ सवारमा जे प्रथम जगाडे तेने से मासा (-५ वाल अधिक) सुवर्ण आपे से, कपिल बीनो फोर न जा पहोंचे ते प्हेलां धनश्रेष्टिने त्यां जवाने उतावळयी मध्यरात्रीए उठीनेज उतावळयी जत्रा लाग्यो तेथी पोलीसे पकडी रानाने सोंप्यो, स्पां प्रभाने पोतानी सत्य हकीकत जाहेर करवायी रानाए रानी थइ " रहारे से जोइए ते माग" एम कहेवायी कपिले कहणु के हुँ विचार करी- ने मागीश एम कही रानाए तेने विचारकरवा माटे अशोफ चागमा मोकरयो, त्या एकान्तमा वेमी विचारे है के ये मासा सोनुं सो क ये दिवस चाले माटे १०० सोनया मागुं, पण एटलेयी पर गाडी वगैरे नहिं थाय माटे १००० सौनया मागुं, पण तेटलेयी छोकरांना विवाह वगैरे मोटा सवं नहिं थाय माटे सास सोनेया मागुं, परन्तु तेटलेपी दीननो उद्धार इत्यादि नहिं याय र प्रमाणे भागळ फोड-अपन अने भाम राज्य मागवानी का पता तुर्न ज लघुकर्मीपणाना प्रभारथी विचार पलटायो के अहो ? ये मासा मोर्ने मागवाने पदले मारो लोम क्यां मुधी पहोची गयो? स. रंग्वर लोभनो पार नथी इत्यादि वैराग्य भावना प्रगनां तुर्त जातिस्मरण मान यतां सतः मोच करो देवीए पापेली मुनि र अंगीकार करी रानानी भागळ जद यसलाम भायो, रानाए का' के में विचार कर्यो? स्पारे कॉकरोडांनी मागणीनो विचार पाहतो परंतु लोप अति पर लागरायो में आ निर्लोम प्रा अंगीकार कर इत्यादि कही विचार करतां अनुक्रमे कमान पापी राजा नगरीना मार्गदरा एक भवीनी अंदर बळमदादि५०० पोरोने पतिर मापन गया स्यां चोरोर क के अपने नानां भाई कालीर हा काही ग महंगादि गारवार्नु ५००गा.

॥ मोक्षवस्वे नरद्वारस्वरूपम् ॥ रोए कबुल करवापी कपिल केवली 'अधुये असासपंमि इत्यादि उपदेशक ध्रुरपदो गावापूर्वक नाच करवा लाल्या, त्यां दरेफ ध्रुवपदे पोडा योग प्रतिरोध पाना अनुक्रमे ५०० चोरोने दीमा आपी.एप्रमाणे फपिलवलि नाविस्मरणधी सयंपुर सिर फदेवाय. . अवतरण- आगायामां पुरोपितसिद वगेरेनां दृष्टान्त दपिके " मूळ गाया ५९ मी;॥ तह बुध्धयोहि गुरुयो-हिया इगसमय इगसिधा य इगसमएऽवि अणेगा, सिध्धा तेऽणेग सिधा य ॥५ । संस्कवानुवरादः ॥ तथा पुस्पोधिता गुरुशोधिता एफसमय एफसिसराय।। एकसमयेऽप्यनेकाः मिसास्तेऽनेकसिडाध ॥ १९ ॥ सन्दा मा-नपा गिसमए-एफ समयमा पुडसोहिय-पुस्मोतिमिर गुरुशोरिया-गुणास पोपपासेना अगा-अनेक गसपप-एक सपपपां सिदा-सिद्ध था एगसिहा-एक सिद्ध पाते तेने (एक सिद्ध) अगमिदा-भनेक मिया गापा:-नपा (भो) गुरुपामे पोप पाशा (पोझ ग. पाहप) के पुरोपितसिरक मपपपां एक मिस पपा दे अदि-पण १ श्री रायरममा अरटमा माएपमनीगादी.

॥ श्री नवसच विस्तरार्थः॥ एफसिम्य, अने एक समयमां पण अनेक सिध्य यया ते अनेक सिध्य कहवाय. विस्तराय:-गुरुए उपदेश आप्यायी पौध पामेला ते श्री जंपृस्वामि वगैरे अनेक जोवो युध्धयोधित सिध्य (-युध्ध एटः ले गुरु आदिक.थी वोषित एटले पोय पाल ) कवाय, तया एक समयमा एकलोनमोक्षे गया होप ते श्रीमहावीरस्वामि वगैरे एकसिध्ध कवाय कारण श्रीमहावीरस्वामि जे समये मो. क्षे गया ते समये तेमनी साधे कोइपण केलि मासे गया न. थी. तथा एक समयमां अनेक सिद्ध यया होय तवा श्रीरुपम- देव विगैरे अनेकसिद्ध कहवाय, कारणकं श्रीऋषभदेव ने समय मोले गया लेते समय पोताना ९९ पुत्र अने ८ मरतचक्रिना पुत्र मळी १०८ जीवा मोक्षे गया , आ प्रमाणे पंदग्दै मोक्ष पामनाराना शान्ते यताच्या आ नवनचनी यथार्य सद्दहणा करनार जीव सम्यत्तव पापी परम्पराए सिद्धिपद संपादन करे , , Neeteen ॥ इति श्रीमोक्षायविस्तरार्थः ॥ ॥ तत्ममाता च ॥ ॥ श्रीनवतत्वविस्तरार्थः संपूर्णः ।। Great ॐ tees ॥ मोक्षतत्वपरिशिष्टम् ॥ई श्री नवतलपाप्यादि प्रन्योमा सिम्प परमात्माओने १२ अनुयोगमारे वोला थे, वे ा प्रमाणे- १ क्षेपदारं-४५ लाख योमन पाप मनुप्यक्षेत्रमा न सिप पाय, मां पण संहरणयी संपूर्ण मनुप्रक्षेत्रमा, अने ज. न्सपी १५ कर्मभूमिभोमां सिप्प पाप, स्यां सहरणमुक्ति प्रणे मोफमां दोशमा ने समुद्रोमा पन , भने प्रदरण (जन्म) मोक्ष नियंग्ने अधोलोकपांन रोय रे. २ फालदारं-भरत भने भैररत क्षेत्रमा वरिणी कामना श्रीना भने चौपा आराना जन्मला पीना चोपा आरामां पोझे जाप, अने सर्पिणी कारना पीना पोपा ने पांमा आराम मोसे नार पग नेपां पांचमा मारानी जन्मल नीर पांचमा आ. गां को न नाप पण चोपा आरानो भन्मन पांच बार मो. से भाप पुनः उत्मर्पिणीना १ सा योगा पांचपाने एटा मारामां तथा पर नाऐग-बीना ने एटा भाग मारापान मोठे नाप. भने हारिदमा सदाकार पोले नाप. ३ गतिमार-पार गतिमापी मनुष्याविराग न बोनाप. ४ हिंग- निंगे पोले नाप, भने पपी शरिंग- भन्पलिंगे-ने सस्परिंगमा परमो मार (पन्न मारिंग सायिक मापस राहिने भो परतुं एक मर्गन नाम) (३४८) ॥ श्री नववा विस्तरार्थः ।। ५ तीर्थद्वारं वीर्य मा हेला, वीर्य प्रवर्तता, ने तीर्थ- नो विच्छेद यये आंदराओमां, ए प्रणे रीते मोसे जाय, ६ चारिघदारल्ययाख्यान चारित्रवाला ( पूर्वभाविनयनी अपेक्षाए ) मोसे जाय, (पण वर्तमाननयनी अपेक्षाए सिध्यने चारित्र न होय,) ७ बुदारतीयकर अने अतीर्थकर ए बन्ने प्रकारना स्वयंयुद्ध. तया पाहय निमित्तमात्रयी वैराग्य पामेला प्रत्येकबुद्ध, तथा गुरु आदिकना उपदेशपी योघ पामेला एवणे मोशे जाय, ८ ज्ञानदार- केवलज्ञानी मोसे जाय शेप चार ज्ञानी नहि. ९ अवगाहनाबार-तीर्थकर अ० थी ५०० धनुप्यकाया. वाळा ने जय० थी ७ हायफायाला मोक्षे जाप, अने सामान्य. केवलि उ० थी धनुष्यपृयत्तव अधिक ५०० धनुष्य कायावाला, अने जप० थी वामन एका कुर्मापुत्रादिवन ये हायनी कायावाला मोसे जाय. १० अन्तर-सिध्यपणे उत्पन्न यवानो विरह फाळ जघ. थी ? समय अने उन्ष्ट मास ( मुधा कोर मोसे जन जाय.) नया अनन्नर पणे (लागलागट) मोसे जाय तो जयःयी २समय मुधी भने उ० यो ८ समय सूची (मोक्ष चालु रहे नदनन्तर अ. यस्प १ समय पण अन्नर पई.) ११ संम्पादारं-~१ समयमा नय० यो । अने उत्क० थी १.८ जीव माझे नाय. १२ अल्पपहवं-त्रीमियपरमात्मामोन अलबहस क्षेत्रा. दि अनेक भेदे के ते आ प्रमागे- संहरणयी सिध्य पये अल्प, तेपी जन्मक्षेत्र सिध्ध य. १ मंहरण प्रकारे , म्यां विपाचारण-मंशापारण.

" मोशनपरिशिष्टवर्णनम् ॥ (३४९) ला असंख्यगुणा रे. ( अहिंयी दरेक अल्पबहुल सिध्ध ययेला मी. यो भापि जाणवे, पण सिध्यं यता जीवो मायि नहि.] ऊर्य लोकमां सिध्य ययेला अल्प, तेपी अधोलोके असंख्य गुण, ने तेपी पण तिर्य लोके असंख्यगुण. समुद्रमा अस्प, दीपोमां असंख्यगुण, उत्सर्पिणीमा अल्प, तेथी अरस० मा विशेषाधिक, तेपी पण बरस अवम० रहित फामां (पहावि० मां ) असंख्यगुण, निचगतिमी आतीने सिध्ध धयेला अल्प, तेथी मनुष्यगति मांयी नारक गतिमायो-अने देवगतिमांपी भाजीने सिध्ध ययेला अनुक्रमे संख्यगुण. नपुलिंगे अस, तेयो सोलिंग संख्यातगुण, ने तैयी पण पुषलिंगे सिध्ध पयेला संख्यातगुणा, एहस्पसिध्ध अर, यो अन्यलिंग सिध्ध संख्यानगुणा, अ- ने तेथी स्वलिंगसिध्ध संख्यातगुणा, अतीर्थसिड अल्प, तेयी वीर्य सिध्ध असंख्यगुणा, पांच चारित्र पर्यो सिध्य अर,सामायिक वर्गवारचारित्र पर्यो सि. पसंख्यातगुणा,तेयो परिहा. वचारचारित्रस सिद्ध संख्यात ने विचारों में पोसानो ठिाए अन्यस्याने जाप छ से स. पत सहरण अने चारण था विद्याधर या कोर देव अनुकम्पा बुदिषरे भयधा धेरभाष पढे उपरीने यो स्थानके म्फे ते परकृत संहरण, आ परकृतसंहरण सर्वनु हो, मयो का पं.- समणि भरगपपेयं. परिहारपुागमापमत्तं ! चोरसधि आहारगं घनधि कोधि महरा ।। अप:-माधीने. भषेदीने, परिहारविशुद्धि पारित्रीने, पु. साक लधिपाटाने, अप्रमत्तने, चौदपूर्शन, अने आहारकल. विधान शोपन महर मपी. गोजाभोर्नु महरण याय से, ॥ श्रीनववाचविस्तरायः॥ गुणा,तेयी सामा० परिहा० वनंत्रणचारित्र पी :सिद्ध संख्यात गुणा, नेयी छेदोपरिहायजंत्रण चारित्रस्पी मिद्धसंख्यातगुणा मत्येकयुद्धसिर अल्प, तेणी युद्धबोधित असं० गुणा, (ग- घहस्विटीकामां संख्यगुण फला,)-( अहिं स्वयंयुध्यनु अ. पाहुन्व दर्शाव्युं नयी तेनुं कारण श्रीबहुश्रुत जाणे.) मनिश्रुताने सिर ययेला अल्प, वेथी पारमाने सिम्म थपेला संख्यगुण, यी प्रथमना पण माने सिद्ध ययेल संख्यगुणा (मार्डि प्रणशान मति-श्रुत-अव०, अने पनि शुन-पन:५० एम वे प्रकारे छै नेनुं अत्यबहुल फयु नपी पण श्रीसिसमाभृतमां आ प्रमाणे में के-दिशान पथावनसिद्ध अल्प, तेथी चातुर्मान पवाकृत अ. सं० गुणा, तेथी त्रिज्ञानपथावकृतसिद्ध संख्यगुणा, एमां मति-ध्रु. त - अवधि पथान भल्प, मतिथुन पश्चात्कृतसिध्ध तैयी संख्या गुणमनः ५० पलुप्फापन्न पयाकृतसिद्ध असं० गुणा, अहिं अल्पबहुलना विमंत्रादनु तच श्रीरहश्रुतगम्य.) जयन्य भवगाहनाए सिध्ध अला, उत्क. अवगा. सिध्य अमं० गुणा. तेथी मध्यम अवगाहना सिद्ध असं० गुणा, निरलर आठ समय मुधी सिध्ध पयेला अल्प, ने तेथी ७ न्यून न्यून समपो मुभी निरन्तर सिद्ध ययेला अनुक्रमे संस्टगातगुणा उत्कृष्ट अन्तर सिह ययेला अल्प, वेयी जय० अन्तरे सिद्ध पयेला संग्गयातगुणा. तेथी मापम अन्तरे सिद्ध थपेला असंहपगु. णा (अहि अन्नर न. १ मपय ने उ०६ मासरूप) ' अयांत मतिमतान पाया याद अधि मनःपय पम्या पिनाज पटान पामीने मिद येया. २ अर्यात मेंने कथशान उपन्न थया पहनां मतिश्रुत शान ना ( पण अव: मनः" न होतो) गो.

! मोक्षनवपरिसिवर्णनम् ।। [३५१] एक समये १०८ सिर थपेला अस्प, तेथी पक्षानुपूर्वीए ५० गुधी सिर पेला अनन्तगुणा, त्यापी पुनः पक्षानुपर्शप २५ मुधी सिद परेना अप्रत्यगुणा, त्यांची पुनः पशनुपूर्वोए । ए- भी सिर थयेला मख्यानगुणा ( अनुभमे एकीन संपा. मां) जाणरा. मोक्षतत्वना भेदो गति-इंद्रिय-फापमार्गणामां क्यां क्या लाभे ते स्वरूप. नरफगतिमां-पूर्व ममापनीय भाष (परमशरीरनी असाय) नरफतिमा पोसपना एक पण भेद नप कारण. नरक- महिमांधी फोर जोर मान पाम नहि. लिपातिमा०-~मरयालिन् বাণি—এসসি मनुप्पानिमा ९-शारनीय भाई पनुष्पानिशा मोक्ष- नामेह रोय; कारण मनुष्यगतिमाधीन भीरो मोस पामी सरं. एन्द्रिपथी परि• मनमाविबन् पंगेन्दिपपां -मनुष्पगरिन् पृश्यादिनानियत प्रमश:-मनुस्मारिए (३५२) ॥ श्रीनवतत्वविस्तरार्पः ॥ । समपसिद्धसंख्यापन्त्रकम् ।। ऊर्यलोके ४ उस्त० तृतीयारे अधोलोक २०-२२ तिर्यग्लोके अप० तुरे २ " पञ्चमारे २० समुद्र अग्यजलाशये ३ प्रतिविजयं नरलिंगजातनरलिो- १०८ नन्दनयने ४ पंडकथने २ १०८ १० १० शेपाटभङ्गेषु स्थलों अग्यलिझे गृहिलो पुरुषलिने स्त्री लिङ्ग नपुमकालो प्रतिकर्मभूमि प्रायकर्मभूमि ५०० धनुरवगाहे निहस्तायगाहे ४ २ ४ २० मध्यमायगाहे १०८ ॥ इति भी मोक्षतरवपरिशिष्टम ॥ ॥ श्रीनवतत्त्वविस्तरार्थ: परिशिष्टयन्त्रादिपरिवृतः परिपूर्णः ।।

हो आई नमः ॥ नमः श्रीनपोगणधिराजेभ्यः सरिता सोमामेभ्यः श्रीविजपनेमिसरिभ्यः॥ ॥ प्रक्षिप्तगाधापरिकरितं ।। भा श्रीनवतत्त्वप्रकरणम् ॥ aurane 1. मरमानन् । जीशजीरा पुन, पाराससंबरो अनिवरणा॥ पंधो मुस्यो अनहा, नव नता हुंनि नापना ॥१॥ दस चउदस यारा लोसा घामौर हुंनि याराला सत्तावन्न पारस. ननर भेधा कमेणामि ॥२॥ (पनि दुखित निविदा पाषिताकारितारा। ARTी, गा रहा )":॥

॥ श्री नवतवपकरणम् ॥
एगिदियसहुमिअरा, संनियरपणिंदिया य सबिति-
अपजत्ता पजत्ता, कमेण चउदस जिलढाणा ॥३॥
(नाणं च दसणं चेय, चरितं च सयौ तहा ।
पीरिय उवओगो य, पयं जीवस्स लयखणं ॥२1) ॥५
(आहारसरीरहं दिय, पनत्ती आणपाणभासमणे ।
चउ पंच पंच छप्पिय, इगयिगलासनिसनीणं १३॥ ) ६
(पणिदियत्तिपलूसा-साउदसपाण चऊ छ सग अह।
इगदुति घउरिंदीणं, असनिसनीण नव दस थ ॥४॥) ७
धम्माऽधम्मागासा, तिपतियभेया तहेव अध्धा या
खंग देसपएसा, परमाणु अजीव चउदसहा ॥४॥
धम्माधम्मा पुग्गल, नह कालो पंच हुँति अजीया
चलणसहावो धम्मो, थिरसंठायो अहम्मो य ॥५॥
अवगाहो आगासं, पुग्गलजीयाण पुग्गला चउहा
खंधा देसपएसा, परमाणू चेव नायव्वा ।।६।। १०
(सधपार उन्लोय, पभाछायातवेइय ।
वनगंधरसाफासा, पुग्गलाणं तु लकखणं ॥५॥) ११ ॥
समयावली मुहुत्ता, दीहा पक्खा य मासवरिसा य ।
भणिओपलिया सागर, उस्सप्पिणी सप्पिणीकालो।
(पगाकोडी सत्तमहिलावा, सत्तहत्तरी सहस्सा य !
दोयमया सोलहिया, आयलिआ इगमुहत्तंमि ॥६॥) ॥१३
(तिमिसदस्मा सत्तय सपाणि, तिहत्तरं च उसासा ।
मुहतो भणिओ, मध्यहिणतनाणीहिं ॥७) ॥१४॥

॥ प्रक्षिप्तगाथापरिकरितं ॥ (परिणामि जीवमुत्, सपएसा एग खिचकिरियाय । णिच्चं फारणकत्ता, सइगपमियरेहि अप्पचेसे । ८) १५ ॥ (दुणि य एर्ग एगं, पंचत्ति य एग दुषिण चउरो य । पंच य पगं एगं, एएसि पय विष्णेयं ॥९॥)॥१६ ।। सा उच्चगोअमणुदुग-सुरदुगपचिंदिजाइपणदेहा । आइतितणाणुवंगा, आइमसंघयणसंठाणा ॥१७॥ बन्नचउकागुरुलहु, परघाऊसास यायवुजोय । सुभखगइनिमिणतसदस,सुरनरतिरिआऊतित्थयरं९।१८ (तस वायर पञ्चतं, पत्तेयधिरं सुभ प सुभगं घ । रासर आएमजसं, सप्ताइदसगं इमं हो ॥ १०॥) १९ ॥ नाएंतरायदसगं, नर पीए नीअसायमिच्छत्तं । थावरदस नरयतिगं. कसायपणवीस तिरिथदुर्ग१०१२० इगवितिचउजाईओ, कुखगइउवधाय हुंति पावस्त । अपसत्यं वन्नचर, अपदमसंघयणसंठाणा ॥११॥२१॥ (चवावुदिहि अचरखु. सेसिदिा ओहियेयलेहिं च । दसणमिह मामरं, तरसावरणं तसं पउहा ॥११॥) २२॥ (सुहपडियोहा निदा, निधानिहा य दुक्खपहियोहा। पपला टिमोवविहस्स, पयलपपला यकमो ॥१२॥)२३ (दिचितिशधकरणो, थोगद्धी अपरिफास्पला। पर्व जिणेहि भगिर्य, वित्तिसमं दसणावरण ॥११) २४॥ [जावजीयवरिसच उमास-पख्खगा निरयतिरिपनर अमर सम्माणुसहविरह-अवसाप चरित्तघायकरा ॥४॥] २५ ॥ श्री नवतावप्रकरणम् ॥ एगिदिशसहुमिअरा, संनिअरपणिदिया य सबितिच अपज्जत्ता पजत्ता, कमेण चउदस जियट्ठाणा ॥३॥ (नाणं च दंसणं चेय, चरितं च तयो तहा। पीरियं उवओगोय, एयं जीवस्स लपखणं ॥२॥)॥५॥ (आहारसरीरइंदिय, पबत्ती आणपाणभासमणे। घउ पंच पंच छप्पिप, इगयिगलासन्निसन्नीणं ॥३॥) ६ ॥ (पणिदियत्तिपलूसा-साउदसपाण चऊ छ सग अट्ठ । इगदुति चरिदीगं, असनिप्तन्नीण नथ दस प ॥४॥) ७ ॥ धम्माऽधम्मागासा, तियतियभेया तहेव अध्धा य। खंण देसपएसा, परमाणु अजीव चउदसहा ॥४॥ धम्माधम्मा पुग्गल, नह कालो पंच हुंति अजीवा । चलणसहावो धम्मो, थिरसंठाणो अहम्मो य ॥५॥ अवगाहो यागासं, पुग्गलजीवाण पुग्गला चउहा। खंधा देसपएसा, परमाणू चेव नायव्वा ||६|| १० ॥ ( सधयार उन्नोय, पभायातवेड्य । वनगंघरसाफासा, पुरंगलाणं तु लकवणे ॥५॥) ११ ॥ समयावली मुहुत्ता, दीहा पक्खा य मासवरिसा य । भणिओपलियासागर, उस्सप्पिणी सप्पिणीकालो७।१२ सत्तसहिलयम्या, सतहत्तरी सहरसा य । दोयमया सोल दिया, आयलिआ इगमुत्तमि ॥६॥) ॥१३॥ (तिमिसहरमा सत्तय सयाणि, तिहत्तरं च उसासा । एग म)मुष्टुनी भणिओ, मध्यहि भणतनाणीहि ।।७) |१४|| ॥ प्रक्षिप्तगाधापरिकरिवं॥ काइय यहिगरणिपा, पाउलिआ पारितावणी किरिआ पाणाइवायारंभिअ, परिग्गहिया मायवती अ १३||३७ मिच्छादसणवत्ती,अपचखाणा य दिट्टि पुट्ठी अ । पाइञ्चिअसामंतो-वणीय नेसस्थिसाहत्यी ॥१४॥३८॥ आणवणि विआरणिया, अणभोगाथणवकंखपञ्चइआ अन्नापयोगसमुदाण-पिजदोसेरियावहिया ॥१५॥ ३९ समिइ गुत्ती परिसह, जइधम्मो भावणा चरिताणि । पपतिगदुवीसदसवार-पंचभेएहिं सगवन्ना ॥१६॥४०॥ (इरिणाभासेसणादाणे, उचार समिईसुप ! मणगुत्ती वपगुत्ती कापगुत्ती सहेच ५ ॥ २५॥)४१ (खुहा पिवासा सीउ, दंसानेलारइत्पीओ। परिवा निसीहिया सिसा, अकोसवहजायणा ॥२६)४२ ( अलाभरोगतगफामा, मलसवारपरीसहा । पन्ना अमाण सम्मत, जय पावीस परीसहा ,२७१) | (सन्तीमहवपनव, मुत्ती सवसंजमे अ योन्। सच सोपं आकि-चगं च पंभ र सहयम्मो ॥२८)४४॥ ( पदममणिचमसरण, संसारो एगपा प भन्नतं। असुइ भासव, संवरो य तह निजरा नवमी ॥२९॥४५|| ( लोगसहायो पोही, दुल्लहा धम्मरस साहगा अरिहा । पपाओ भावणामी, भावेपदा पपणे ॥३०॥४६॥ ( सामाइपस्य पदम, भोषडावणं भये पीय। परिहारपिमुडीयं, मुहमं तह संपरापं १ ॥ ३१ ॥) ॥

॥ श्रीनवतधमकरणम् ॥ (जलरेणुपुढयीपश्य-राईसरिसो चउधिहो कोहो । निणिसलयाकद्विभ-मेलयंभोयमो माणो ॥१५॥ ) २६ ॥ (मागायलेदि गोमुत्ति, मिडमिंग घणयंसमूलममा । लोहो हलिहवनण-कहमकिमिरागसारिच्छो ॥१६॥ ) २७ (शम्सुदया होड निप, हास रह अरई सोग भय कुरा । मनिमित्तमन्महा या तं हामाई मोहणिभं ॥१७॥ )२८॥ ( पुरिमित्थीतर्भय पर अहिलामो जवसा हया सो उ । धोनरनपुगेउदो, फुफुमतणनगरदाहसमो ॥ १८) ॥२९॥ (मंगणमहिनियां, से एडा यन्त्र रिमहनाराये। मार रिमहनाराये, नारायं महनारायं ॥ १९॥ ) ३०॥ (कीलिप इस रिमही पही अकीलिमा याज । उमभो मायंबा, नारायं इममुरालंगे ॥२०) ॥ ३१ ॥ ( ममगारम निगोहर, सार यामणर गुजरे । जीयाण, मंटाणा, मान्य मुलगपण प २४ ॥२॥ नाहि उरि यो नाममहोतिष्ठिरस्यानं । भिरगीवाणिपाए, गुलयम में गड तु.)॥३॥ (विवर्ग परमग, मध्यत्याला मी एई। मंटाणविता भगिरा, निगिंदावोगा ॥२३॥ २४ ॥ ( पावर गृहम अप मात्रारपिगुमानमामि इमाणाजग, पावादमग विमा ४५॥ हंदियकमायया-जागा पंच नरपंच निति कमा किरियाना पागम,इमा ट नायो अगुरुममा २०१६

॥क्षिालगायापरिकरित ।।
मायणरज्जगपा. पासिं ता य भत्तिपटुमाणो
मस्स य संजटणं, दोइ अणासापणा विणभो ॥५४)६०
माइभाइचरणस्म, सपहाणं तहेष कारण।
फाममा परूषण-मद पुरो भवसत्ताणं ॥४२॥६॥
वयकाहअविणओ, भापरिआण सपकालंपि।
इसलमणाईरोहो, कुसलाण उदीरण साय ॥४३)६२॥
प्रभासत्यण इंदोणु-बत कयमुपष्टिकई ।
हि य कारिममित्तकरण, दुक्खत्तगवसणा सह य ॥४७) ६३
तह देसकालजाणण, सध्यत्येसु सहाणुकूलत्त।
दोगोवपारविणो, सत्तविहो होई विष्णेओ ॥४८) ६४॥
(आयरिय उवझाए, परतवरसीगिलापसेदाण ।
साहम्मिा फुलगणसं घाघरचं हवा दसहा ॥४९०६५।।
(मायरियउयम्झाये, तवस्सिसेहे गिलाणसाहस ।
ममणुन्नसंघकुलगण-वेपावाचं हवा दसहा ॥५॥६६॥
( वापणा पुन्मणा चेय, तहा य परिभरणा।
अणुप्पहा घम्मकहा, सम्माभो होइ पंचहा॥५॥१७॥
{माणं परविहं सह, मई कई तव धम्म प ।
मुयकं पुण पत्तेयं, पविहं पवे नापञ्च ।। ५२ ॥ १६८॥
(पदम अहहा, यीभं रुई इमे भवफलाई।
सहज धम्म तुरिभ, सुरकं दो मुख हेज् ॥ ५३ ॥१९॥
(दव्ये गणदेहोयहि, अइरिता मुरुभत्तपाणाणं ॥
उस्सगो भावे भर कासायभवकम्म उस्सग्गो ॥५४॥)७०॥
वारसविहं तो निजरा य चंधो अ चउविगप्पो य ।
पपइ ठिइअणुभाग--प्पएसभेएहिं नायवो ॥१७॥७१॥

॥ श्रीनवतावप्रकरणम् ।। (तचो अ अक्खायं, खायं सम्बंभि जीवलोगंमि । जं चरिऊण मुवि हिया, यचंति अपरामरंठाणं ॥३२) ४८॥ ( अणसणमूणोयरिया, वित्तिसंखेवणं रसचाओ। कापफिलसोसलीण-पायपन्झोतव होई ॥३३॥) ४९ । (पायच्छित्तं विणओ, येयावचं तहेव सज्झाओ। झाण उस्मागोवि अ, अभितरो नवो होइ ॥३४॥५०॥ [ आलोयण १ पडियमणो २-भय ३ विग ४ मुसग्गो ५ नवदन्छेयमूल८अणव-ट्टया य ९ पारंचिए १० चेव ॥३५॥] ॥११॥ (भत्ती? यहुमाणो२ पन्न-जणणं३ भासणमवन्नायस्स४ । आसायणपरिहाणी, विणओ संखेवओ एसो ॥३६॥ ५२ (नाणस्स दंसणस्स ८, चरणस्स य तह तिथिहजोगस्म विणओ लोगुवयारी, सत्तविहो विसयभेएणं ॥३७॥)।५३॥ (भत्ती तह यहुमाणो, तद्दिवत्याण सम्मभायणय । विहिगहणम्भासो कि अ, एसो विणो जिणुदियो ३८)५४ सुस्समणा अणासा-यणा य विणओ अ दंसणे दुविहो । दंगणगुणादिएसु, कजई मुस्मृमणा विणी ॥३९॥ ५५॥ [ सकारभुहाणे, सम्माणासणपरिग्गहे तह य । आमण अणुप्पयाणं, किदकम्म अंजलीगहो अ॥४०॥५६ । इन्तम्म हिगन्छणया, ठिअस्स तह पज्जयासणा भणिमा परछंताणुव्ययणं, एसो मुस्सूसणाविगभो ॥४॥) ५७ ॥ निस्थयरधम्मभायरिय-बायगे घेरकुलगणे मंधे भोड फिरि पाए, मइनाणाईण य तहेव ॥४२॥) ५४॥

॥ प्रक्षिप्तगापापरिकरितं । (३१) रापा दागाइ, न हुणा भंडारिए विकलंमि। ने जीयो, कम्मं तं अंतरायंति ॥६५॥) ॥३॥ (इति प्रकृतिबन्धः) अदसणावर गे, वेभपिए व अंतराए । कोडाकोडी, अपरागं ठिा प रशोसा ॥६७nonevil तरि कोगकोडी. मोहपीए वीस नामगोएस। सं अपराई, मारपिंघ उनोसा ॥१८॥) ॥८॥ रिस महत्त जहमा, येपपिए मह नामगोएस। गगनमुहतं. सहुईि स नापहा ॥१९॥) ॥८॥ (इति स्थितियन्धः) तस्यो भनहसुहाग, संकमरिसोहिको निपभो। दरसो गिरिमारिप-जदरहामरिसरमाप1ि.leon पउटापा असुहो, मुहमहा पिपदेस भावरणा । मसंजतगिति पर-ठारसा मेस गमाई 131] ८८ निपुतुरमो महनो, इति पम्भागकति भागंतो। गटाणा अमहो. भसहाण महो सुहागं तु II) ८५॥ ( इति रसपन्धः) (अतिमपकासगंध-पंपपपरमसम्मपदीं। माजिगतगुणरम-मनुत्तमनपरमं ॥ 011)९०॥ [एगपरमोगाई, निममदाएमसो मा जीयो। पोरी माजतदमो. नाम गोप गो पहिलो 161) ९॥ (दिपावर मोरे, मापारि भगीर जेज। तरम फर न हवा, सिदिमे मेमान) ९१

(३६०) ॥ श्री नववधप्रकरणम् ॥
(पयइटिइरसपएसा, तं चउहा मोयगरस दिटुंता ।
मूलपगइट्ट उत्तर-पगई अरयनसयभेयं ॥५४) ॥७२॥
(इहनाणदंसणावरण-वेय मोहाउनामगोयाणि ।
विग्धं च पण नव दु अ-द्वयीस घउ तिसय दुपणविहं५५)७३
(पड? परिहाररसि३मन्न४-हड चित्तदफुलाल भंडगा
रीणं ८॥
जह परसिं भाया, कम्माण यि जाण तह भाया ५६)७४
(सर उग्गयससिनिम्मल-यरस्स जीवस्स छायणं जमिह ।
नाणायरणं कम्म, पटोयम होइ एवं तु ॥ ५७ ॥) ७५ ॥
(दसणसीले जीवे, देसणघायं करेह ज कम्मं ।
नं पटिहारममाण, दमणायरणं भवे जीये ॥ ५८ ) ७९ ॥
(महुलितनिसिभकरयाल-धार जीहाई जारिसं लिहणं ।
तारिसर्थ वेयणिों, मुहहउप्पायसमुयानं ॥१९॥) ॥७॥
(जह मनपाणमूढो,लोए पुरिसो परवसो हो ।
तह मोहेण विमूढो, जीयो अ परवसो होइ ॥६० ) ७८॥
(दुकावं न देह आऊ नवि अ सुहं देह चऊमु यि गइस् ।
दुवम्बसुहाणाहारं, घरेइ देहट्ठिभं जीयं ॥६॥) ।। ७२ ।।
(जह चित्तपरो निउणो, भणेगरूवाईकुणइ स्याई ।
मोहणममोरणाई, लु.चु)कम्यमलु(युकवेविण्णेहि६२)८०
तह नामं पिटु कम्नं, अगम्याइ कुणइ जीयरस ।
मोहणममोरणाह, इट्टापिटाई लोमस्म ॥६३॥ ) ॥८॥
-जह कुंभारो मंडाई, कुणा पुजिअराइ लोअरस ।
भ गोनं कुण नोअं. लोप पुजेभरावयं ॥३४ ॥८२ ॥

॥ पक्षिजगायापरिकरित ॥ इ पुरवोहिगुरुयो-हिया इगसमय एगसिराय। ममए वि सणेगा, सिडा तेजेगसिडा य॥९७) ॥१२॥ इमाइ हो पुच्छा, जिनाग मगंमि उत्तरं तइया। करस निगोपस्स, अपंतभागो य सिडिगो ॥९८२२६॥ ए असंखजीपण-मागे पहजोयगमंगुलसंमखा। तं असम्बभंसा, पर अनमसंखया गोला ॥९९॥॥१२॥ गोलो असंसनिगोमओ, सोगंतजिओ जिभं पद पएसा । संसे पदपएसे. कम्माण बन्गणाणंना ॥१०॥) ॥१२८।। पइवग्गणमता, अणू पइसणु अपंतपनाया। हवं टोगसरूवं, भाविना तहत्ति जिन्दु ॥१०१) ॥१२९॥ दवाईया सत्ता. सव्वे रुस्सा हवंति मावि । गाना पिनियरिंदी, चउहा पंचिंदिया जीवा ॥१०२॥१३० सत्तविराहणावं, अणंतगुणियं च एगभूमस्म । भूअस्स सम्बगुण पवं एमरस पाणरस ॥१०॥ ११॥ (वेइंदिपतेइंदिय-चारिदिय तहेव पंचिंदी। टरब सहरसं सह सय-गुणं च पावं मुणेपव्यं ॥१०४)१३२ (जीवोसंवर निधारमुक्खोवत्तारि हुंति अस्वी। रूवी पंघासवपुर-पावा मिन्सो अनी य॥१३ (धम्माधम्मागासा, निपनिय अदा अजीयदसगा य । मत्तावन संवर-निन्नरदम मुत्ति नवगा य॥१०६)२३४॥ (अवासीय अहवी. संपद उ भणामि ले पस्यो । परमाणुदेसपएसा. बंधा चउ भनीवरूवी 2.१५ (जीवे दस रचर, पासी पायान हुँति चत्तारि। सप अहासी र रुवी. दुमप उसत नवनवे ॥१०८) १३६ (३६६) ॥ श्री नवतापकरणम् ॥ (हेया पंधामयपुणपाया, जीपाजीया यहांत विन्नेया । मंगरनिग्जरमुग्यो, यति पए उपाण्या ॥१०॥) ॥१३॥ (अपियाणमो पयत्ये, सणं तेसु केरिसं होर ?। सम्हा वित्थरनाणे, सम्ममणुत्तरं दोह ॥ ११०॥) १३८॥ (विधरनाणावग्य, अमाणं एत्य होइ दहव्यं । तेणेह मददंते, आयाणमाणेवि सम्मत्तं ॥ १११) १३८ ॥ (एगोचिप निरिद्वा, मामतुसप्पमिमी मुद्दिहिति । एसोचिय पारिती, पत्तोरिचय मिद्धिगामिति ॥११२(१४० ( मम्मं मोगयीय, तं पुण भूयत्यमहरणाय । पममानलिंगगम्मं, गृहायपरिणामध्यंतु ॥११३॥ ) ॥११॥ ॥ श्रीचिरन्मनाचार्यविरगिनं प्रक्षित. गायापरिकरिनं श्रीनवतत्वप्रकरणं संपूर्णम् ॥ 5

* अद्यावधि मुद्रिता ग्रन्थाः र
४
एते अन्यातदम्मामिमाधुसाजीनामध्ययनेमूनापानापन्देता.
मपि पदीमिपन्ने.
१ नावापुत्र-(पभापापीमयः प्रथमो विभागः ) अनूना.
पूरपंधरवापशम उमाम्बारिश म.
पंतप्रमामिणेनगमितीनविमिसमपर
२ अनेकनाश- अपू: पासवारियर
पिक मनुशासनासम्मधारभोमरिभरमरिपा.
থানান।
३ अ मीरम-भोमरिभारिपालो भीम.
दिनेशरमरिमनीतिविधिकम
मानापार पो.-- ममातितर-मरमर
मरियारपनिमोपरिमापतिम.
* नाटो यामारामारगनियार.
निविषिर-पारिश्चरिनिनिमित
( मिसानुशासन - अभिवादा
RTनिरिभूति नादाम
मागाय.
मामीमा रोश-मोराहारीमा
८RITE: मागणार.
२ रितिनिनिमि..
te- ITE मानो
- Rem
७
.
ग:

"
१० न्यायालोकः- महोपाध्यायधीयशाविजयगणीपिरचितः,
११ भाषारहस्यं मटीकम.
१२ उपदेशरदम्यम्
१३ वृष्भ्रमप्रमाव्याकरणम् -तपोगच्छाचार्य महारक माचार्यश्री
विजयनेमिश्रिप्रणीतम.
१४ लघुहेमप्रभाव्याकरणम्
१५ नयतव्यसाहित्यसंप्रहः-(संस्कृत प्राकृतगुर्जरभाषारूपः
सानुवादः) श्रीउमास्धातिवाचकापनेकविरग्ननाचार्य
सन्दब्धा,
१६ पडशीतिप्रकाशः (चतुर्यकर्मग्रन्यत्तिः)
१७ जैनमुक्तावलिः
१८ पचकल्याणकपूजादिसापदः
१९ स्तोत्रमाला,
२० दण्डकविस्तरायः
-
-
-
पुस्तकप्राप्तिस्थानम्
शेठ. माणेकलालभाइ मनसुखभाइ,
चापुर बंगलो-अमदावाद.

No text on this page.

Nav Tatva Vistrath

Author
Babu Sooraj Bhanu
Title
Nav Tatva Vistrath
File name
Nav Tatva Vistrath
Text
OCR done
Citation
1913
Published
2011/08
Publisher
Ahmdabad,navparbhat Press
Language
Sanskrit
Pages
416
Library
Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
DLI number
313904
Barcode
99999990311285.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
dLhFcM8Czr7
Download PDF

Nav Tatva Vistrath