·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·గంతులేండింతం
శ్రీయైనమః
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
*చలేలేతత్వంతరించలేలేండించలేం
శ్రీవైదువ వంశముక్తాఫ లేన
సకలధర్మశాస్త్ర పారావార పారదృశ్వనా
శ్రీవీరరాఘవాచార్యేణ
విరచితోయం స్మృతిసంగ్రహః
పౌ, శ్రీముద్రఘునాథాచార్యస్య
సాహాయ్య కేన
ఆసూరి,
సరస్వతీ,తిరు వేంకటాచార్యేణ
తత్వంతంత తరాలే
పరిశోధితః
సరస్వతీనిలయాఖ్య ము ద్రాక్షరశాలా యాం
ము ద్రాక్ష రై గ్ముద్రాపితో
విజయ తేతరాం
* లేదా
F సంu
*లేంటండితంతు

·No text on this page.

·శ్రీయైనమః
విషయానుక్రమణికా.
ఈ
3
.
పుట సంఖ్యా
పుట సంఖ్యా
గుస పరంపరాను, స్నానప్రశంసా
సంధానం 1 92 పవిత్రలక్షణం
పతవ్రం ప్రయో! " సంకల్పక్రమః
జనం - పాతస్స్నానవిధిః
ఏతద్దంథో క్త విష! 39 వస్త్రలకుణం
యానుక్రమః' 33 స్నాన భేదాః
పరిభాషా 38 పూర్వాచార్యోక్త)
ఇంద్రియాది శుద్ధిః
స్నానవిధిః |
గాం శుభ గుణపణణనం 32. ఊర్ధ్వ పుండ్రవిధి:
శుభగుణలకు,ణాని 3F సంధ్యావందనవిధి:
౧- అష్టకాల, పంచకాల 83 జపవిధిః
విభాగః | 83 ప్రాణాయామవిధిః
బ్రహ్మముహూర్త 13 గాయత్రీ జపనియమః
కతణవ్యం | x2 మూలమంత్రజపవిధిః
03 మలమూత్రోత్సర్జన) 10 భగవత్సేవావిధిః
క్రమః, 20 భగవదపచారాః
ot శౌచవిధిః
ఓవి అభివాదనవిధిః
” ఆచమనవిధి: 43 ఔపాసనవిధిః
అం ఆచమననిమిత్రాని ఓం బ్రహ్మయజ్ఞ వీధి
ఆది దంతధావనవిధిః 29 వేదాధ్యయననిధి
”

·జలా
సచ్చరిత్రసుధాసి ఛే:
23 ఆనధ్యాయ ప్రదోషాదినిణ్యయః
28 అభిగమనారాధనక్రమః
ఇత్యభిగమనవిధిః
*అథోపాదాన కాలవి:*
Ik పుష్పతుళ సీదర్భాహరణవిధి:
ద్రవ్యార్జనప్రకారః
నైమిత్తిక స్నానాదిని యః
భగవత్సన్నిధౌతిస్పృశ్యస్పర్శదోషా భావః
ఔరాభ్యంగవిధిః
ధాత్రీస్నానమృతిశాస్నానవిధిః
లాల సముద్రస్నానవిధిః
మాఘస్నానవిధిః
హణస్నానాదివిధిః
సంకా తీపుణ్య కాలాచిణయః
నదీ నాంరజోదోషః
.
F3
-అజ్యా కాలవిధిః-
మాధ్యాహ్నిక స్నానవిధిః
మాధ్యాహ్నికవిధిః
భగవదారాధనక్రమః
non వైశ్వదేవవిధిః
ఇది పంచమహాయజ్ఞ విధానం
108 భోజనవిధిః
- కాలదుష్టాభ్యుణి

·విషయానుక్రమణికా.
003 పర్యుషితత్పదోషరహితవస్తూని
08 ఆశ్రయదుష్టాభ క్యాణి
"0 నిమిత్తమష్టాభ E్యణి
120 క్రియాదుష్టాభ ల్యాణి
సంసగణ దుష్టాభ ద్యుణి
939 జాతిదుష్టాభ బ్యాణి
993
-*స్వాధ్యాయ కాలవిధిః*~
098 శ్రీరామాయణస్యఋషిఛందో దేవ తాదయ?
09 తాంబూల చర్వణమ్
12. సాయంసంధ్యావిధిః
ప్రదోషాదిషుజపసంకోచః
19? సాయంసంధ్యానంతరకృత్యాని
-*యోగకాలవి:--
యమ నియమాదిలకణాని
130 శయన స్త్రీ సంగమాదిక్రమః
13. స్వప్న విషయః
* ఏధమణః*--
స్త్రీధమః 8
183 ప్రోషితభర్తృకానియమా:
18 రజస్వలానియ చూః
188 గర్భిణీ నియమాః
16. వితంతు నియమాః
188 ఏతగ్గ ంథస్థ శ్లోకసంఖ్యాడయః
విషయానుక్రమణి కా సంపూర్ణా,
038
--

·శ్రీయైనమః.
విపశ్చితా కేనచితా:
కేవలా చార బోధక శ్లోకా!..
!
ప్రమాణం కేవలా చారం సుధియామపి పశ్యత ||
ప్రమాణహీనాఃస్మృతిషుపో) చ్యం తేక తిచిన్మయా !
శుక్లాంబరధరంయస్య ద్విరద్యాదికీర్తనం | శ్రీ కేశవా
యనమఃత్యు క్తి స్సం ధ్యాత్రయేషి చ|| ద్వాదశాంగేషుతర్జ
న్యానిర్దేశఃపుండ్రధారణే ద్విపుండ్రధారణంవిష్ణు పొదా
కృతివివర్జనం!!మృదంవి నామూత్ర శౌచం ప్రాణాయామ
శ్చవాచిక: ప్రాణాయా మేళుతిస్పర్మొజలస్పషణ స్త
దాదితః సంధ్యాకా లేనతీ తేపి చతురఘ్యః సమర్పణం |
ఇత్య నేన సమిథోమోయతీ వేళవనస్ప తే!! శ్రీవత్సగోత్ర
ప్రవరసూతొకి శ్పాభివాద నే | సంధ్యాద్యం తేచసలి
లప్రక్షేపోయుగ్మహ స్తతః || శ్రీకృష్ణాయనమ శ్బేతిజపా
ద్యం తేజ పోసకృత్ (సత్యం తపఇతి బ్రహ్మ యజైస్వాధ్యా
యవత్యపి! 'ఉపవీ తేజినస్యాపిబంధనం బ్రహ్మ చారిణాం!
పరి షేచనమాజ్యాతాగేక మేకం కుతత్పరం || తథా
దామిడ గాథా నాంస్తో త్రాణామపి తఃనం | ఉచ్ఛిష్ట
ఇత్యనుజ్ఞాయతథా తాంబూలచర్వణం! శ్రీపాదతీర్థని
త్యుక్తిఃస్వామి? దాసోహమిత్యపి | సంక లేచైత్రవై శా
ఖకీ గనంపౌరమాని నాం|| శ్రీవిష్ణుకరణేత్యాదికీతఃనంచ
తథానృణాం! అవసానంకరణ త్యాపూర్యా స్థ్సిత్యుప
.

·.
కేవలాచారాః,
క్రమః || విప్లోరరాటమి త్యా పర్విష్ణుసూకైన మేళనం !
తద్విపా సోయజు ర్పేదఆవయ చ్ఛేత్యుపక్రమః || ఆయు
స్మంతంత థాచా స్మై దేవాసంతి ఘోషణం | స్వాదుషగ్
సదణ త్యాది ప్రీణాత్యగ్నిర్మిరణం || అనధ్యాయే ప్రదో షే
చసంధ్యయోస్స్వస్తివాచనం | త్యక్త్వావాక్యంత జై జై
కమే కైక స్యాపికీతఃనం|క్ర మోక్తిస్సంహితానుక్తి రస
ద్భిస్సహకీతఃనం! అసభ్య భాషణం స్త్రీణాంమలవ ద్వా
ససాసహ | భోజనంశయనువాస స్త్రీదినంచదివాని
శం: మలవ ద్వాస సాగంధ తాంబూలాదిని షేవణం' అ
భ్యంజనంచతు థేశ్ హ్నిపిష్ట దానంగృ హెగృహె! వివా
హేచోపనయ నేత్యహంకారాద్యవజః నం1 చౌోప
నయ నాగూధ్వణం కేశధారణ జనం | అభ్యంజనాది
రుద్వా హేగాథాగా నేనసంయుతం | ప్రక్షేపోనాళికే
రస్యదంపతి భ్యాంపరస్పరం!
డోలాద్యారొహణం పుంభి
'స్స(స్త్రీ కై స్స్నానవజనం | హీ నాదనుపనీ తేనస్వీకా
రొష్టాక్ష రస్యచః సహస్ర నామసం క్లైపపాఠః పాద్మో
ద్భ వాసిచ! త్యక్వాసంధ్యాంధనుమాణ సే గాథాగాన
ముషస్యపి || ఉపాకమణి కౌపీన దానమాదాన మేవచ!
అపూపభక్షణ తస్యగానం ప్రతిగృహంతదా | ఉపాక
క్ష్మకృతిస్సుర్వైప్యాగఉత్సజనస్యచ సమా వేశనగోదా
నక మణ" ర్వజః సంతథా | శూదా దీనా ముద క్యా
నాయు గద్వం: వివ - నం | అభ్యంగం మీనసంతాం
త్యామకాలే మోదకాచనం : అంగా నామన్య శాఖానా
మ ప్యారంభ ఉపాకృతౌ| సం త్యేవ మాద్యాఆచారాల

·కేవలాచారా,
స్యేపి విదుషామపి! సంతి చే ద్వచనా న్యేషాం పశ్యంతు
సుధియో జనాః | పురాతనోపవీతస్య త్యాగోన్యే
ద్యురు సాకృతౌ | సమిత్సమారొపణంచ సీమంతోన్న
యనే ఖిలై 8: రసూతాపరి త్యాగ ఉత్సవాం తేని
శాము ₹1) స్నానభోజన విస్మూతో తృజ నాచమ నాది
సుయోషి తాంనియమాభావఅన్యథాపుండ్రధారణం!
ఇష్ట కాతజ నీవస్త్ర భస్మభిదకొంతధావనం! మూతో
త్స గేr పూతి రేవగండూషమపి పాణిషు : శాకాన్నలవ
ణా దీనాంహ స్తనపరి వేషణం | శ్వశూన నాందృశ్వశు
రా దీనా ముచ్ఛిష్ట భక్షణం వైర సంభాషణం సద్భిర సధ్భి
స్సహభాషణం ప్రాగ్రజోదశః నాత్ స్త్రీణాం విధవా
నామ లంక్రియా! తాంబూలభతుణంగంధ పుష్పాదీనాం
చధారణం! కేశప్రసారణంవకు : ప్రహారస్స్వప వేర్మ,
తౌ పాదప్రసారణంభుక్తావుత్థానమపియోషి తామ్ |
కేవలాచారబోధకశ్లోకాః
సమాప్తా

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
మాధ్యాహ్నికస్నానవిధి మాధ్యాహ్నిక జపక్రము:
ఇజ్యావిధి ర్వైశ్వ దేవబలికర్మ విధి స్తథా |
పంచయజాతిథ్య విధిర్భి ఆ దానవిధి పతః||
భోజన స్యొపినియ మోభక్ష్యవస్తువిధి స్తథా|
కాలాశ్రయ నిమి త్తైశ్చ క్రియాసంసర్గ జూతిభిః ||
దుష్టాన్న వ్యంజనవిధిస్స్వాధ్యాయ స్యవిధి స్తతః|
తాంబూల చర్వణవిధిస్సాయం సంధ్యావిధి స్తతః ||
ప్రదోషజపసంకోచవిధి
రౌపాసనస్యచ 1
శ్రీ
రామేజ్యా వైశ్వదేవ బలిభు జీవిధి స్తతః ||
స్వాధ్యాయయోగశయన స్త్రీసంగా నాంవిధి స్తతః |
తతః స్త్రీణాంనిత్యకృత్యం స్త్రీ ధర్మ స్తదనంతరం!!
రజస్వలా నాంనియ మోగర్భిణీసియను స్తతః !
విధవానాంచ
ధమో త్రక్ర మేణప్రోచ్య తేమయా!
ప్రమాణవచనా న్యేషాంస్మృతిరత్నాక రాదిషు!
సంతిత త్ర పిపశ్చిద్భిద్ద శిష్ట వ్యాస దిదృకుభిః ||
మయాతద థా ? సంగృహ్యగ్రంథవి స్తర భీరుణా !
క్రియ తేసంగ్ర హెశైవ సచ్చరిత్రసుధానిధిః ||
దోషాణ హిత్వాభ్యసూయాదీ?
మయో కంస్కృతి సంగ్రహం!
విద్వాంసస్సుధియోనిత్యంపశ్యంతుగతమత్సరాః!
సీతాధి నాథకృపయైవమయాకృతో సౌ
శ్రీ రామద శమతి నాస్మృతి సంగ్ర హైద్య !
అజ్ఞస్యభ క్తిరహితస్యమమాల్పబుద్ధేశి
శక్తిఃస్మృతిప్రణయ నేకథమన్య థాస్యాత్ ||

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
యదాశ్రితానాం స్వపదందదా త్యేవ శ్రియఃపతిః!!
శ్రీనివాసముని శౌష్ఠుప్రణమామి సహస్రశః|
రామానుజావతారంయంప్రవదంతిమహీసురాః ||
శతక్రతువిధి స్తవ్యంచతు ర్వేదవిహారిణం |
శ్రీనివాసగురుఁసీతానాయక ంచనమావ్యహం !
శ్రీమచ్ఛీ నిధి దేశిక స్యచతు రామ్నాయస్య దివ్యాజ్ఞయా
కర్తుంసచ్చరి తాఖీమధ్వరశ తాను స్థానని జుషః !
మీమాంసాడయవల్లభశ్చ బుధరాట్ శ్రీ శ్రీనివాసస్సుఫీః
సమ్యక్సాహసకారిణామము తరిస్స్యాశృష్ణ విద్వన్మణిః|
చతురామ్నాయమట్సూత్రీరహస్యాణ్ పదేశినః |
శ్రీవాస దేశిక స్యాం తే మేధాకస్య నిజృంభ తే |
శ్రీని
నివాసమహామ సంవరద దేశిక ంజన కాత్మజా
రాఘవాపితరౌస్వ కౌబహుసంప్రణవ్యజగత భూ !
వీరరాఘవ నామవానిహసనైదు వఃకురు తేధు నా
సచ్చరిత్రసుధానిధిం రఘువీరచోదిత ఆదరాత్!
-*పతగ్ధంథప్రయోజనం*--
ఆచారాణామపూర్ణో ర్మనుబోధాయనాదిభిః|
స్మృతిరత్నాక రాదీ నామత్యంతంవి స్తృతత్వతః॥
తత్రతతో ది తానఠాణ సర్వా నేక త్రవీక్షితుం
క్రియ తేద్యాయమారంభ ప్రతీణాతురఘద్వహః I
ధర్మశాస్త్రాణి సర్వాణియే సంవీక్షితుమక మాః!
పశ్యంతు సాధవఃకృత్స్నం సచ్చరిత్రసుధానిధిం !
యజైన వేదాధ్యయనంధర్మశాస్త్రమిదంతథా |
అధ్యాతవ్యంప్రయ త్నేననియతం పాపభీరుణా |

·3
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
శశిస్మృతీతుని ప్రాణాంచడు షీ దే వినిర్మితే |
ఏ కేసహీనః కాణస్స్యాద్వా భ్యామంధః ప్రకీతిః తః I
అఖిత్యచతురో వేదా? సషడుగపదక్రమాక్ !
సృతిహీనానశోభం తేచంద్రహీ నేవశర్వరీ |
ధర్మ యశ స్వచూ యుష్యం పుణ్యం స్వర్గ్యంత థైవచ
ధారణాద్ధర్మ శాస్త్ర స్య బ్రహ్మలోక మవాప్నుయాత్ |
ఏవంమనుసురాచార్యపరాశరయమాదిభిః |
ధారణంధర్మ శాస్త్రాణాంప్రశంసితమ నేక ధా ||
తస్మాద్విస్తరభీరూణాంది దృశూణాంబహుస్మృతీః!
ఉపాదేయోయ హర్యాణాంసచ్చరిత్రసుధానిధిః ||
*ఏతగ్గ శ్రిక్త విషయానుక్రమః*~
పోచ్య తేనుక్రమాదస్మిక్ సచ్చరిత్రసుధాధౌ |
పరిభా షేంద్రియాదీనాం సంశుద్ధిర్గుణవర్ణనం||
తల్లకు ణాన్యల కొలపంచ కాలవి భాగ తా |
బ్రహ్మెముహూర్తీక ద్రవ్య విస్మూతో త్సర్గశౌచయో!!
విధిరాచమనస్యాపినిమ ” న్యథత స్యచ 1
దంతశుద్ధిస్నానవిధి మార్ధ్వపుండ్రవిధి స్తథా ||
తతస్సంధ్యోపాసన సంజపోపస్థానయోర్విధిః |
రామ సేవావిధిక థాప్యాచారాణాం నిరూపణం!!
తతోభివాదనవిధి సభ్యుక్షణ ఏమయోః |
బ్రహ్మయజ్ఞధ్యయనయోరు పొదానవిధి స్తధా!!
నైమి లీక స్నానవిధితమోగాభ్యంగవిధి స్తతః
ధాత్రీమృత్సాగర స్నానమాఘస్నానవిధి స్తతః!!
స్నానం గ్రహణసం కాంత్యో రాపగా నాంజ స్తథా !

·Y
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
మాధ్యాహ్నికస్నానవిధి మాణ ధ్యాహ్నిక జపక్రమః ||
ఇజ్యావిధి ర్వైశ్వ దేవబలికర్మ విధి స్తథా |
పంచయజ్ఞ తిథ్య విధిర్భి జూదానవిధి పతః|
బొజనస్యాపినియ మోభత్యువస్తువిధి స్తథా |
కాలాశ్రయనిమి త్తైశ్చ క్రియాసంసర్గజూతిభిః ||
దుష్టాన్న వ్యంజనవిధిస్స్వాధ్యాయస్యవివి స్తతః|
తాంబూల చర్వణవిధిస్సాయం సంధ్యావిధి స్తతః!!
ప్రదోషజపసంకోచవిధిరౌపాసనస్యచ 1
శ్రీరా మేజ్యావైశ్వ దేవబలిభు క్తివిధి స్తతః I
స్వాధ్యాయయోగశయన స్త్రీ సంగా నాంవిధి స్తతః |
తతః స్త్రీణాంనిత్యకృత్యం స్త్రీ ధర్మ స్తదనంతరం!!
రజస్వలా నాంనీయ మోగర్భిణీనియను స్తతః !
విధవాసాంచధ మోక్త్రక్ర మేణప్రోచ్య తేమయా!
ప్రమాణవచనా న్యేషాంస్మృతిరత్నాక రాదిషు
సంతితత్ర ఏపశ్చిద్భిర్ధ ష్ట వ్యాది దృకుసుభిః!
మయాతద థాః F సంగృహ్య గ్రంథవి స్తర భీరుణా |
క్రియ తేసంగ్ర హెశైవ సచ్చరిత్రసుధానిధి 8 ||
దోషాణ హిత్వాభ్యసూయాదీశ్
మయోక్తంస్మృతిసంగ్రహం,
విద్వాంసస్సుధియోనిత్యంపశ్యంతుగతమత్స రాః!
సీతాధి నాథకృపయైవమయాకృతో సౌ
శ్రీ రామద శమి నాస్మృతి సంగ్ర హైద్య !
అజ్ఞస్యభ క్తిరహితస్యమమాల్ప బుధో
శక్తిఃస్మృతి ప్రణయ నేకథమన్య థాస్యాత్ !

·X
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
-అథపరి భాషా*
తత్రతతోపయోగార్థంపరి భాషాత్రవర్ణ్యతే |
నోన్తహస్తాయఢతెశ్రదక్షిణః పరికీర్తితః|
యత్ర దిజ్నియమోకోక్తఃస్రావీతతో త్తరాధవా!
తయోరు పొధా వై శాశీజు హెూతీత్యత్రవై ఘృతం ||
సంఖ్యాను కౌసహ స్యాక్టస-హెూమాదికర్మసు |
శతం వాదశ వాగవ్యంద్రఃకంగాహ్యంఘృతాదికం!
గవ్యాఖా వేమాహిష్మస్యా దాజ్యం తైలమథాపివా
ఆ సీనఏవకుర్పీతనో క్రెయ త్రోసన ప్రతీ!
కాలాత్పూర్వంకృతంకర్మఫునః కాలేసనూచ రేత్ |
అననుష్ఠిత మేవస్యాత్కా లేతీ తేకృతంయది !!
ప్రధా నాకరశేకర్మ సాంగంక ద్రవ్య మాదితః |
నకార్యాణ్య రిగ నా ఫేస్యుగ : గీవాం గాని వాపునః!
ఆరబ్ధంకర్మ చేన్మ ధ్యే మో హేసకృశ మన్యథా
స్థలన యత్రసంభూతుతడారభ్య సనూపయేత్ |
అతి తేముఖ్య కా లేను గౌణ కాలో పి శత్సమ ? |
ముఖ్య కాలో గరీయాక్ స్యాన్ముఖ్యయోస్క్రవ్య కాలయోగి
తన్ముఖ్య కాలేద్ర వ్యేణగౌణే నాపిక్రియాశ్చ రేత్ |
ముఖ్య ద్రవ్యాశయాబీమా Fముఖ్య కాలంనలంఘయేత్ |
గౌణేనకర్మణ్యారభేద్ర వ్యేణయ దిలభ్యతే!
ముఖ్య ద్రవ్యంతుత వ్యక్త్వా గౌణే నై వసమాపయేత్ |
ముఖ్య ద్రవ్యము పాత్తంయ త్తద్వినష్టంయ దాతదా !
గా హ్యమన్యన్ముఖ్య మేవగౌణం వాతదసంభ వే!
ముఖ్య ద్రవ్యోపమంగౌణం గ్రాహ్యం గౌణోపమంగళం ||

·I.
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
కర్మాకు మమ పిద్రస్యం ముఖ్య మేవోత్తమలవిచుః|
కర్మకు మమపి ద్రస్యంనగాహ్యంగౌణ మేవహి!
| దవ్యంత వత్సనం? ర్వేరూ పైగ్వధైరథాపివా !
శ్రీ రైఃపు ష్పేఃఫ లైగ్లం ధైస్సంగా హ్యమథవార సైః !
ఫూ.ర్వెః పూర్వైస్సమాలా భేసమం గ్రాహ్యంపరైఃపరైః |
హెూమద్ర వ్యేషు లభేషు ఘృ తేమజుహుయాద్ద్విజః |
అజ్ఞా తాయదిమం తాస్స్యుడ్జప మార్చనాదిషు |
తిసో వ్యాహృతయ స్తత్రమంత్రస్స్యాత్వణవోపివా !
మంత్రస్య దేవతా జ్ఞానే దేవ తాస్యాత్ప్రజాపతిః!
స్వకా క్రియమ నామంగా నిస్యుశ్చ కర్మణాం!
అకాలేక్రియమాణానాం నాంగాన్యం గ్యేవకర్మణాం ||
బహ్వల్పం వాస్వగృ హ్యేయత్ పో) కంక ర్తవ్య మేవతత్
న్యూన తాతత్రయద్య ప్తిశదాగాహ్యంపరోదితం ||
స్వసూళావిధ్య లభేతు హ.. బోధాయనోదితం!!
విణ్మూతో త్సర్జకందంతధావనంప్రోకణంతథా!
తర్చణాచము నేకుర్యాత్ కుక్కుటాసనసంస్థితః |
స్నానభోజనపొనాని మైథునందంతధావనం |
క్రీడాముద్వర్తనంనిదాం వర్జయదేవతాలయే!
విణ్మూతో త్సర్జ నేదంత ధావ నే మైథు నేతథా!
స్నాన హెూమజపా ద్యేషుమౌనంకర్మ సమాచ రేత్ |
ఉపవీతం సదాధార్యంశౌతస్మార్తాదికర్మసు!
తర్పణివంద నేశాధైక ట్యా'మేవతు ధారయేత్ II
(ఉపవీతవ ద్వాసోవిన్యాసవి శేషఉపవీతం)
ఆచౌక్రియాణామం తేచ ప్రణమ్యగురుతగ్గురూ!

·2
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
లక్ష్మీవల్లభపర్యం తొణసే నేకంతీయమప్యథ |
ఉత్త్వాము శ్రీకృతం చేతి బలమంత్రంతతఃపరం!
పశ్చాత్ఫగ్యం స శేషెలిగద్యం వాభగ వానితి!
కీత్యయేత్సర మై కొంతీపంచ కాల క్రియాదితః |
బలమంత్రంవి నాతంచతచ్చాం
• తేపరికీతః యేత్ ||
స్నాన సూ నుజపాదీ నామ న్యేషామ పికర్మణాం |
ఆద్యంతయోఃకృతం చేతివి నా తంతచ్చకీర్తయేత్ ||
యఖోప దేశం కార్యాణి సంప్రదాయానుసారతః|
స్నానాభిగమ నాదీసి సర్వక గ్మాణి చద్విజై : 1
ద్విపిధా నామింద్రియాణాంమనోబుద్ధ్యాశ్చవమ్మకాణాం |
రవ్యదేశ క్రియాణాంయాశుద్ధిస్సా చార ఉచ్య తే ||
ఇతిసచ్చరిత్ర సుధానిధోపరి భాషా #*************
-*ఇంద్రియాదిశుద్ధిః-*—
భగవద్గురువిపోణారనిందాంచాసత్యభాషణం|
ఆశృణ్వ తామసం శాస్త్రంయ చ్చాన్య దపి నిందితం!
మాహాత్మ్యం స్తోత్ర నామానిపద్మా కాంతస్య సర్వదా
సంశృణ్వ పాత్వికంశాస్త్రంశోత్రం శుద్ధము దాహృతం
పరస్త్రీపతి తొదీనామంగస్పర్శనవర్జితా|
జాహ్న వ్యాదిమహాతీర్థస్నాననిర్ధూతకల్మషా!
వైష్ణవాలింగనప్రాప్తపరమానంద నిర్భరా|
అలోలు పాచందనాదౌత్వక్భుద్ధాపరికీర్తి తా!
పాషండపతితాన్య స్త్రీమలమూతాదివీక్షణె
పరాజ్ముఖీ భాగవ తాలోక నాదిస్పృహాస్వితా|
రమారమణ పాదాదిచూడాంతాం గేక్షణోద్యతా|

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
అరూడా ర్యేషు సతతం శుద్ధాదృష్టిరుదాహృతాః
కాలాశ్రయనిమి త్తైశ్చక్రియా సంసగణ జాతిభిః|
దుష్టమన్నమనిచ్ఛంతీపరమావత్స్వపిక్వచిత్ |
యజ్ఞ శిష్టంహృషీ కేశవిని వేదితమన్వహం!
స్వీకుర్వంతీయ థాకాలం జిహ్వాశుధోదితాబు దైః|
మద్యమాంసమలాదీ నాంగంధామ్రణవివర్జనం|
తులసీకుసుమాదీనాలలక్ష్మీపతీప దాటైయో !
సమర్పి తొ నామాఘోణంఘాణశుద్ధిరు దాహృతా |
పరాప వాదం పారుష్యం పైశున్యమతివాద తాం!
అసచ్ఛాస్త్ర స్యపఠనమ సద్భిస్సహ భాషణం!
వర్జయి త్వైవసూదీనిభగవన్నామకీర్తనం!
వేదసచ్ఛా స్త్రపఠనం సదామధుర భాషణం |
ఏవమాదీనికుర్వంతవాక్భుద్ధాసము దాహృతాః
పరదారపరద్రవ్యస్పర్శ బొలాది శాడనే
హీత్వావృధాతృణ చ్ఛేదమన్యచ్చాపివిగితం |
దివ్యాలంకారకరణేకుశలఃకమలాప తేః|
సమ్మార్ట నాదికృఢామ్ని శుద్ధః పాణిరుదాహృతః!
భగవన్మంది రాచార్యా ద్యాభిముఖ్య ప్రసారణం 1
ధావనం భూమిఘాతం చహిత్వాన్యదపినిందితం |
!
తీర్థయాతోత్సవాద్యర్థం సంచరిష్టు మృదుక్రమం!
మహత్కరస్పర్శహీనం శుద్ధం పాదద్వయంమతం||
సతాంసమీ పే ధోవాయువిసర్జనవివర్జితః!
సర్వదా పొససాచ్ఛన్న పాయుశ్శుద్ద ఉదాహృతః|
అన్యయోషిత్స్వ కాలేవాయచ్యుల్బణవివర్జితం !

·"
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఋతు గామి స్వస్తికు చేదుపస్థంశుద్ధముచ్య తే!
పరహింసాడ:్యయోషి ద్వేష వైరాను దింతనం!
అపద్విషయ సంతుష్టమల భ్యా ఖాఃనుచింతనం!
అన్యచ్చనిందితంత క్వాహృషీకదమకంసదా!
శ్రీపతి ధ్యానవిమలఁ మనశ్శుద్ధ ఋ దాహృతం ||
శ్రీపతిస్సర్పదో పాస్యోభాగ మోక్షేచ్ఛులిర్జనైః !
అన్యే బ్రహ్మాదయో దేవానోపో స్యాస్తుముముక్షుభిః!
మహాభాగవ శాస్సేవ్యాస్సచ్ఛా స్రంతదుదీరితం
ఇతివిజ్ఞాయ కహ్పోరం సదా చార్యోప దేశ తః!
శుష్క-33, క చార్వాక నాస్తిక ప్రము ఖైడ నే:1
అభేద్యాసుదృఢానిత్యం బుద్ధిశ్నుడోది తాబు ధైః !
తిలామలక పిపోద్యైస్త్రాభ్యంగ సమజ్జనైః |
మలమూ ఉనౌ చేనశాస్త్రి కవిధి నామృదా!
నాసికాకర్ల నే తొలముల రరఠినచ|
నైర్మల్యంయచ్ఛరీ రేసా దేహశుద్ధిరు గాహృతా |
సత్వాదిగుణ భేదేన త్రివిధంద్రవ్యము చ్య తే!
తలే కైకంబహువిధంద్రవ్యం థేయంమనీషి భిః!!
ద్రవ్య ష్వే తేషు సంశుద్ధం సాల్వికంద్రవ్యముచ్య లే!
ధార్మి కాధిష్ఠితో రాజ్ఞా ధార్మి కేణాభిపాలితః|
మేచ్ఛపాషండ పతిత సింహ వ్యాఘాదివర్జితః |
దివ్యాపగా దేవఖాతశిఖి సారంగ సంయుతః|
ఆసన్నోయోజ లైః పుష్పతులసీసమి దాదిభిః|
యుక్తశ్చతృణ కాష్టాన్యై ర్దేశశ్శుద్ధ ఉదాహృతః!
ఇత్యాది గుణసంయు కేదృష్టిర మ్యేమనోహరే!

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
గోశకృత్సలిలాలి పై దే శేజనవివర్జి తే!
యత్కర్మక్రియ తేహీ ననర వీక్షణవర్జితం |
లక్ష్మీపతిపదాంభోజు సంతతధ్యానసంయుతం!
సంకల్ప పూర్వమారబ్ధ సాత్విక త్యాగసంయుతం
విశుద్ధంకర్మవిథేయంశ్రీశాయాం తే సమర్పితం!!
శుద్ధిరు కేంద్రియాదీ నాంపోచ్యం తేథగుణాళ్ళు భాః !!
-*శుభగుణవర్ణ నం*
విద్యానసూయా కార్పణ్యమక్రోధసృత్య భాషణం!
సతాంపూజాదయాణాంతిస్సంతో షో స్టెయమార్జవం
నంధ్యానంతపశౌచమస్పృహేంద్రియనిగ్రహః!
హీర్మంగళమనాయాసోధృతర్ధానంశ మోదమః!
అహింసాధ్యయనంయజ్ఞఃపోక్తాప తేగుణాళ్ళు భాః!!
*శుభ గుణ లక్షణాని--
ఉచ్యం తేలక్షుణా న్యేషాంవి ద్యాత్మజ్ఞానముచ్య తే|
గుణేషుదోషాకథనమనసూ యోచ్య తేబు ధైః|
దరిద్రోణాపియత్కించిదహన్యహనిదీయ తే!
సత్పా శ్రేషువి నా దైన్యమ కార్పణ్యంతచుచ్య తే!
నికృషెపిజ నే స్వస్మాచ్ఛపతిఘ్నతివాబహు
కోధా భావోపిబలిసస్సోకో ధఃప్రోచ్య తేబు దైః!
భూతప్రియహితం సత్యం యథార్థ కథనం మృదు||
గృహాగతానాంగృహిబిర్యాపూజాక్రియ తేముదా|
మహా భాగవతానాంసాస తాంపూజా ప్రకీతి? తా!
సర్వభూతహి తైషిత్వం సర్వ దాపోచ్య తేదయా!
డాంతిర్ద్వంద్వ సహిష్ణుత్వంసంతో షో విషయాస్పృహా |

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
అదత్తస్యామపాదానమ స్త్యంపరికీతి తం!
ఆర్జవంసమచిత్తత్వంజ్ఞానంతత్త్వార్థ చింతనం ||
విషయేభ్యస్సమాహృత్యమనోహృత్పద్మసంస్థ తే!
శ్రీభూమిరమణెతస్య స్థాపనం ధ్యానము చ్య తేః
తపస్స్వధమా? చరణముపవాసశ్వకాలతః!
అభక్షణమభ బ్యాణామపం సర్గశ్చనింది తైః|
అసాంకర్యం స్వధ మేణ చ సంస్థితిశౌచముచ్య తే||
ద్రవ్యోణా కాగ తేనసంతుష్టి ర్యేన కేనచిత్ |
పరద్ర వ్యేషనిచ్ఛాయాస్కా స్పృహపరీకీతి తా|
యావ వేసభ్సు విషయేష్వాసక్తిగ్నభ వేద్యది!
ఇంద్రియాణాంనిగ్రహస్సః హీర కార్యనివర్తనం !!
ప్రశస్తాచరణం నిత్యమప్రశస్తవివర్జనం !
శాస్తో కవిధి నాయ త్తన్మంగళంపోచ్య తేబుధే !!
అనాయాసళ్ళు భేకర్మ ణ్యాయాసౌభావ ఈరితః |
ధృతీస్స్పధమణ కరణేబు ధైదాఢ్యంవిదుర్బుధాః!
దీయ తేపుణ్యకాలేషుయ త్తదానము దీరితం |
శమశ్చిత్తస్య శాంతిస్స్యాత్త స్వేవదమనందమః||
యూకమత్ముణయిఖ్యానాంశరీరంతుద తామపి |
దోహంయదినకుర్వీతసా 2 హింసాపరికీర్తి తా||
ది నేది నే బ్రహ్మయజ్ఞ స్వాధ్యాయోధ్యయనం స్మృతం!
యజ్ఞ ణళ్ళు చ్య ప్రపంచమహాయజ్ఞది నేది నే||
ఉక్తాగుణాప్యుక్తాని సమ్యక్తలకు ణానిచ!
బ్రహ్మాన్ముహూర్తాదారభ్యకర్మకర్తవ్యముచ్య తే ||

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
--*అష్ట కొలపంచ కాలవిభాగః -
దివసస్యాష్ట థాభాగోదకాదిభిరు దాహృతః|
స్నానాది బ్రహ్మయజ్ఞాంతంతతాద్యే సముదాహృతం !
వేదాభ్యాసోద్వితీయేకు తృతీయే
ర్జనంస్కృతం ||
స్నానాది దేవపూజాంతం చతు గ్లైసముదాహృతం ||
పంచ మే వైశ్వదేవాదిభోజనాంతము దాహృతం!
ఇతిహాసపు రాణాదిపాఠస్సప్తముషష్ఠయోఃl
అష్ట మేలౌకికం కార్యం క్రమపవముదీరితః|
శాండిల్యాదిభిర న్యైస్తుపంచ కాలప గాయత్రై : 1
అచ్ఛిష్ట్రపంచ కాలత్వం ప్రశ సమితివర్ణి తం ||
ఆదౌత తాగమనము పాదానమనఁ తరం|
ఇజ్యాస్వాధ్యాయయో గౌశ్చక్రమేణసముదాహృతాః!
బాహ్మాన్ముహూర్తా దారభ్యపోచ్య ప్రపంచకాలతా |
ఆ హ్మీముహూర్తెకర్తవ్యంక ర్మాత్ర ప్రతి పొద్య తే ||
* బ్రహ్మముహూర్తకర్తవ్యం*
శర్వర్యాశ్చర మోయామోము హూర్తో బాహ్మఈరీతః
అన్యే సూర్యోదయాత్పూర్వం త్రిముహూర్తం విదురు,
ధాః||ని దాంకరొతియస్త శ్రీపాదకృఢంసమాచరేత్ |
తస్మాత్తత త్యక్తనిదఉత్థాయాతందితో ద్విజః1
సప్తకృత్వోహరిరితిత్వాథహరిరోమితి!
గౌహాగ సైప్రోతరితిత్లో కాను క్వా ప్రసన్నధీః!
ఉత్థాయశయనా త్పాణి పొదుళనపూర్వకం!
ద్విరాచమ్యాథవా శకౌదక్షిణం శ్రవణం స్పృశేత్ !
తస్మిత ల్పేసమాసీనోజీ వేశగుణచింతనం!

·03
స్మృతిసంగ్రహః.
కృత్వా శ్రీనిగమాంతార్యవంగీశోక్తప్రకారతః!
నిర్విద్య ధైర్యమాశ్రిత్యగురువందనపూర్వకం!
ధ్యాత్వాసీతాపతిం తస్య నామ్నాం సంకీర్తనంచ రేత్ |
చతుర్లాంద్వాదశా నాంచదశా నామపిచక్రియః /
స్తోతైన్సు త్వాతదీయైపాంతర్గుణానపి కీర్తయేత్ R
యోగంసమాప్య విధివత్కృతం చేత్యాదిమంత్రతః|
సామాన్యతఃపంచకాలంతతో భిగమనంపృథక్ |
సంకల్ప బలమంత్రంచజపి త్వాతదనంతరం |
పద్యంస్వ శేషభూతే నేత్యథవాభగ వానితి!
గద్యం వాప్యను సంధాయదక్షిణంచరణంతతః!
నమః క్షితిధరాయేతిమంత్రేణ ప్రణవాదినా!
విన్యస్యభూమ్యాంతరము
మం తాభ్యాం థః యేచ్చ'తాం!
సముద్రవస నే దేవిపర్వత స్తనమండి తే!
విష్ణుపత్ని నమస్తుభ్యం పాదస్పర్శం క్షమస్వమే!
సమోస్తు ప్రియదత్తాయైతుభ్యం దేవవసుంధ రే!
త్వంమా తాసర్వలోకానాం పాదస్పర్శం క్షమస్వ మే !
ఇతిసం ప్రార్థ ధరణీంసంప్రణమ్యతతఃపరం!
మంతైర్వి క్రమో సీతిచతుర్భిశ్చతురఃపదః!
భూమౌనిక్షిప్యతదను ధ్యాయ కొవిష్ణుంత్రివిక్రమం!
బహిర్గ త్వా కేశవాయనమఃత్యథమంత్రతః|
-*మలమూతో త్సర్జనవిధి:*~
ఉదీచీంపొగుదీ చీంవాప్రాచీంవా నైరృతింతువా
శౌచడు మాందిశంగత్వావిణ్మూతోత్సర్గ హేత వే|

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
మృదంతో యంచసంస్థావ్యమలమూ శ్రీపరిత్యజేత్ |
ఆఖుకృష్టాంహలో తాతాంకూల స్థాంజంతుదూషితాం!
శర్కరా మేధ్యసంయుక్తాంశౌచశిష్టాంపరస్యచ |
మృత్తికామూష రాన్మా గాద్వల్మీ కాజ్ఞల మధ్యతః|
గృహాచ్చసిక తాఃపొంసూక్ కర్దమానపి నాహ రేత్ !!
ఏతాభ్యోన్యాం మృదంశుద్ధాంనిక్షిప్యజుల భాజనం |
ఉపానహోదివాధార్యౌసమావర్తనసూత్రతః!
ఆశ్వ మేధిక హేయోక్త్యా పాదుకాతుది వానహి |
యోగాభ్యాసర తై శైవపాషండాదినిషిద్ధ జై : 1
కృష్టం చేదితిసూత్రార్థాచ్చర్మణాంచని షెధత!!
రాతౌతు పాదకాధార్యాగృహ స్తిభి రేవచ!
సంత్య క్తపాదుకోపానద్వి సృజ్య సహచారిణం!
నివీతం బ్రహ్మసూత్రంతుకణ్యే విన్యస్య దక్షిణే!
ప్రచ్ఛాద్యవదనంఘాణంమూర్ధానమపి వాససా!
అయాషీయై సృ–ళ్ళు ఎపర్జెర్వాచ్ఛాద్య మేదినీం
మౌనీదివోదజ్ముఖస్సకా నక్తం చేద్ద క్షిణాముఖ!!
మలంమూత్రంచవిసృజేత్సంధ్యయోస్తుయథాదివా!
ఆపద్యశక్తాస్త్రీవిప్రోద్యాభిము క్యాచదిగ్టమే!
భయేదిజ్నియ మోనా ఏది వాన కమపిక్వవిత్ 1
దేవాలయజలాగ్న్యరం సోషుగోవిప్ర తారకాః|
పశ్యణ దిశో యోషితశ్చనవిణ్మూ ③వరిత్యజేత్ ||
ఆరామోగ్యానస స్యేషుశ్మశానోషరభస్మసు
వల్మీక గిరిదర్భేషుగర్త త్రఖలాధ్వను |
అమేధ్యసిక తాచ్ఛాయా గుల్మచత్వరవారిషు!

·స్మృతిసంగ్రహః.
కృష్టిగో సేవృక్షమూ శతటా కాళ్లినదీతటే|
గోమయేయజ్ఞ శాలా యాంపరభూమౌచశాద్వ లే!
గృహాంకణే చపొషాణేరంథెకీటాది జంతుషు !
సన్నిధౌద్విజ గోస్త్రీణాంసవిబ్మూ శ్రీ పరిత్యజేత్ |
దృష్టం చేత్స్వ మలం సూర్యంప శ్వేధాంబాహ్మణంతువా?
జొహిత్రితయంక్రమశ ఊర్ధ్వాగ్రణవిదురంగులం!
షణ్ణవత్యంగులందండకోశ స్తద్వి సహస్రకం |
క్రోశాద్వాదశదం డా ద్వాపరీతో విష్ణుమంది రాత్ |
జ్ఞానతో జ్ఞానతో వాపి విస్మూ తేయఃపరిత్యజేత్ |
సవినాశంద్రజ త్యాశుభగవాంశ్చ ప్రకుప్య తి!
మూత్రగత్తె చపతతియావన్మన్వంతరంద్విజ!
స్నానంకృత్వాద్రణవసనోవిస్మూ తేజసృజేద్యది!
ప్రాణాయామత్రయంకృత్వా పునస్స్నానంసమాచ రేత్ |
కృత్వా మూత్రంపురీషంహశ్వాదిస్పృష్టాయదాభ వేత్ |
స్నాత్వాస చేలం గాయత్రీసహస్రజపతశ్శుచిః}
తథాలశునసంస్పృష్టస్స్నానోపోషణతశ్శుచిః|
గృహీతోదక పాత్ర శ్చేన్మలమూ తేసముత్సృజేత్ |
మూత్రతుల్యంతముదకంపీ త్వా చాందాయణంచ రేత్ !
కృతేమూ తేపురీ మేవాసలిలంనభ వేద్యది !
లభా తోయం తతశౌచంకృత్వాస్నొత్వాస చేలకం!
స్పృశేద్దామప్పు రేతో పిణ్మూ తాణాం మోచ నేతథా |
ఉపవాస్కోకృతేశౌ చేవిద్యమా నేంభ సిస్మృతః |
విసృజ్య రేతో విణ్మూ తాణ్యకృత్వాశౌచమధ్వగః
స్నా త్వాస చేలంజుహుయా ద్వ్యాహృతివ్రతయేనతు, !

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
యోలిక్రమ్యజలంగ చ్ఛేత్ కృతవిస్మూత్ర మోచనః |
స్నాశ్వాస చేలం స్పృష్ట్వాగ్నింఘృతం శ్యవిశుద్ధ్యతి !
నివీతాకరణే బ్రహ్మసూత్రంతత్పరివర్జయేత్ |
నమ్మ జన్మలమూ తేక్ష్మలో స్ట మృతృణపర్ణ కై:!
ఏవం విసృజ్యవిణ్మూ శ్రీవిధివచ్చెచమాచరేత్ |
--*అథశౌచవిధి:*
వ్యుక్తి ప్రవసనో మేడ్రంగృహీత్వాసవ్యహ స్తతః|
పూర్వంనికి పమృతోయైశౌ చంకుర్యాడతండ్రితః |
నోత్సృజే ద్వామహ స్తేనయావఛ్ఛాచంతు మేహనం!
మృజ్జలో ద్ధరణా | వేశౌచంకుర్యాదనుధ్ధృ:1
శౌచంయదితటా కాదౌ నాహ రేద్బాహ్యమృత్తికాం
కూర్పరాన్మణిబంధౌ ' ద్వాపరతో పూసిద్ధ రేన్మృదం||
నిక్షిప్యశోధి తేతీ రేదివాసీన ఉదజ్ముఖః!
దివేవ సంధ్యయో శౌచంన క్తం చేద్దక్షిణాముఖః!
అరత్ని మాళోదుద కాద్బహి రేవ సమాచ రేత్ |
న ద్యా దౌఫుణ్యతీరేచనతు శౌచంసమాచ రేత్ |
అంతర్జానుకరం సవ్యంబహిజ్రాన్వితరంకి రం|
కృత్వామృదందక్షిణే సగృహీత్వా సాణి నాక రే|
సవ్యేకృత్వా లేనగుదం మేహనం చవిశోధయేత్ |
గుదేపంచదశపో కామృత్తికాద్వాదశాపివా !
వణ్మేహ నేసవ్యహ స్తిమృద్దేయా
చాంతరాంతరా:
యావన్నా పై తిమ్మల్లేపస్తానన్దక్షిణ పాణినా !
దేయమంభో నారీ గుద ప్రజళనంచ రేత్ !
అంతర్లింగళ నేనయ తేశ్చ బ్రహ్మచారిణః |

·స్మృతిసంగ్రహః.
చాందాయణండ్రిష్కృతిస్స్యాన్న దోషాగృహమేధి నాం!
అర్ధ ప్రసృతిమా శ్రాద్యా పదర్ధ్మాత రామృదః|
త్రీపర్వనూ తాలిం గేస్యుఃపర్వమాతాస్తు వామృదః|
పాదయోహణ స్తయోశ్చాపిధా శ్రీఫలసమామృదః |
సవ్యహస్తేవింశ తిస్స్యు పొదయోస్సప్తస పచ!
మిళి త్వావింశతిః పాణ్యాస్తతోనఖవిశోధనం!
కృత్వాశౌచంకృతంయక్షత దేశం కాళయేత్పునః
రిపాలిం గేమృవోదేయా ఏకై కాంతరమృత్తికాః|
పంచవానుక రేపాణ్యో స్తిసో మూత్రస్య శుద్ధయే||
పకాలిం గేక రేవా మేతిసో ' ద్వేహస్తయోర్మృదః!
రాకౌమూ తేశుచిశు గ్లోత్స గ్లేతడ్విగుణంభ వేత్ ||
పాయూపస్థగతంశౌచతోయం నాశుద్ధికృద్భ వేత్ |
పవం శౌచేమనసుష్టిః కృ తేపినభ వేద్యది!
పునశౌచంపకుర్వీతగంధ లేపక్షయేపి వా
పిణ్మూత్రయోర్యత్పూర్వంస్యా
'చ్ఛౌచంపూర్వమాచ రేత్ |
విట్చెచంప్రథమంకుర్యాద్భ వేశాంయుగపద్యది!!
ప్రొక్కు-ర్యాద్య దివిట్ఛెభంవా మేపంచమృద:క రే!
దకూ క్తవిధి నాకుర్యాన్మూత్రశౌచంసమాహితః!
ఉపవి పెతువిణ్మతోత్సర్జ నాథE0న చేద్భ వేత్ |
ఉక్తార్ధశౌచంసిక తాశౌచేశుద్విగుణుభ వేత్ |
వి్మూ తో త్సర్జ నేస్వాంగేషులస్పర్మోభ వేద్యది!
ఊర్వోస్సప్తమృవ స్తి సః పొదయో:పంచజంఘయో ::
కటిం ప్రకాశ్యమృతో మైర్వశ్రమన్యచ్చధారయేత్ |

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ప్రణాళ్యజాను చరనౌహస్తా వాకూర్పరంతధా
గండూషా షడ్విషట్కు ర్యాత్
క్రమామ్మాత్ర పురీషయోః|
వక్యుమాశానవిధి నాద్వి (స్త్రిరాచమనంచ రేత్ |
పత్ఛచంగృహస్థస్య ద్విగుణం బ్రహ్మచారిణః |
య తేశ్చతుర్గుణంప్రోక్తముగ్ధం స్యాత్ స్ర్యను పేతయోః
అశక్తాతుర భీతా నాంయథాశక్తి సమీరితం||
-*ఆచమనవిధి:*
ప్రణాళ్యాజాను వాజంఘం పాదావాకూర్పరంక రౌ
సమ్మృజ్యపాదౌహల్‌చపాట్ముఖోవాప్యుదజ్ముఖః
అంతర్జానుక రౌకృత్వాకుక్కుటాసనసంస్థితః|
వామహస్తేన సలిలంస్పృశ దక్షిణ పాణినా!
సమ్యద్ధృతపవి శ్రేణకు ర్యాదాచమనంసదా!
గోకర్ణాకృతిహస్తేనగృహీత్వా దేవతీథః తః|
తోయంత లేతత్సం స్థాప్యము క్వాంగుష్ట కనిష్ఠ కే!
బ్రహ్మ తీరేననిశ్శబ్దం మాషమగ్నజలంపి బేత్ |
తన్న్యూ నమధికంపీ త్వాసురాపానసమంభవేత్ |
కనిష్ణాతర్జన్యంగుష్ఠ మూలాన్యగ్రత లేక రే!
ఋషిపిత్రజ దేవాగ్ని తీర్థానిస్యుర్య థాక్రమం!
ధ్యాయణ వేదత్రయంపీత్వాత్రిరంబ్వోష్ఠద్వయంతతః|
ధ్యాయన్నథ ర్వేతిహాసౌద్విరంగుష్ఠ స్యమూలతః|
సమ్మృజ్యూళపురాణానిధ్యాయన్నో,ద్వయంసకృత్ |
అంగుళీభిర్మధ్యమాభిస్సంస్పృత్వా దేవ తీర్థతః!
ధ్యాయన్నగ్నశ్వవిష్ణూంశ్చ సవ్యహస్తంపదద్వయం!

·గా
స్మృతిసంగ్రహః.
శిరశ్చ క్రమశఃప్రోత్యుతతశ్చంద్రదివాక రౌ|
ధ్యాయన్న నామికాంగుష్ఠ
యోగే నా&ద్వయంస్పృశేత్ ||
తర్జన్యంగుష్టయోగేసధ్యాయ? ప్రాణసమీరశో|
సంస్పృప్వానాసి కేపశ్చాతూ నింగుష్ఠ యోగతః |
దిశశ్చ విదిశోధ్యాయ శ్రవణే సముపస్పృశేత్ |
ధ్యాయన్నింద్రము పేంద్రంచమధ్యమాంగుష్ఠయోగతః!
బాహుద్వయముప స్పృశ్యతతో ధ్యాయశ్వసుంధరాం!
అంగ గేణ వై నాభింత లేనహృదయంతతః!
ధ్యాయంస్తుపరమాత్మానం
స్పృష్ట్వాధ్యాయః తత స్త్రయీం!
అంగుళీభిస్సమస్తాభిర్మూధానం సముపస్పృశేత్ !
ప్రత్యంగముదక స్పర్శంకృత్వాం తేవాజలం స్పృశేత్ |
త్రిభిర్వాదశభిర్విష్ణోశ్చతుర్భిరపి నామభిః!
శ్రీనామ్నాచచతుర్థ్యం క్రైస్తవం తెచన మోన్వి తైః!
పానత్రయాదిమూర్థాంతస్పర్మాంతం సమ్యు గాచ రేత్ !
పైఠీనసీరితశ్చాయమాపస్తంబేన చేరితః |
సద్భిరాచరితశ్చాపి సమ్యగాచమనక్రమః!
ప్రకార భేదామునిభిర్వర్ణి తొగౌతమాదిభిః ||
అంగోపస్పర్శ నేపానె దేవతానస్మ రేద్యది !
రుధి రేణము లేనాపిభ వేదాచమనంకృతం!!
యథోపదేశంకర్తవ్యంసద్భి రాచమనాదికం!
విశిఖఃస్రావృతశిరాస్తిష్ఠ జల్ప హసన్నపి!
గృహీతపాచుకోపాన ద్రఠ్యాభోధృతకంచుకు

·30
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
అప్రణాళిత పొడశ్చశయానశ్చాన్యమానసః!
ఉదక్యాసూతికావాత్యభిషక్పతిత దేవలా? |
శూదాం త్యవిశ్వ రాహాంశ్చ
ఖర కాకాంశ్చకుక్కుటా!
గర్ద భానపి సంపశ్యణశృణ్వన్నప్యం త్య భాషణం!
నా చా మేజానుదఘ్నాఫ్సునైవదోషా స్తితిష్ఠతః!
పల్వలోదకముస్లాంభఃఏకహస్తాప్పితంపరైః!
స ఫెనబుద్బుద ప్రాణికుణదుర్గంధసంయుతం!
హస్తకుబ్ధంపర్యుషితంనఖస్పృష్టం సమృత్తికం |
ఏలాది ద్రవ్య సంయు క్తంభిన్నరంధ్ర వినిర్గతం |
కారంచ్ఛన్న శౌచశిష్టంవర్ష ధారాజలంతథా!
దేవాభిషిక్తం హేయంచత్యజేదాచమ నేజలం!
పొదశౌచావశిష్టాంబుకించిన్ని సావ్య యోజయేత్ !
పశ్చాన్ముఖోయద్యాచా మేత్పున రాచమనంచ రేత్ |
యద్యాచా మేద్దక్షిణాభిముఖస్స్నానం సమాచ రేత్ !
-*ఆచమననిమి త్తాని*
ప్రకాశ్యపాదావున్మృజ్యజఢ్వాస స్నేహమౌషధం!
శిఖా బంధవిమోచే శ్రుముక్త్వాక్వాపతి తాదిభిః!
తగు కామశ్చతీరాంభఃఆదావం త్యేచకర్మణాం
అధోవాయువి సరేచ బ్రహ్మ సూత్రవిపర్యయే!
నా సొమలంశోణితంచస్త్రీయంగాం వక ంద్విజం!
కేశం భూమిగతం స్వస్యస్పృష్ట్వా చాప్రయతంనరం|
ఉత్సార్యపక్షిణశ్మూన్యహస్తే నోక్త్వానృతంవచః
ఆస్యాంబు బిందుపత నేగుర్వాదిభ్యోధి వాద నే|
--

·స్మృతి సంగ్రహః.
కళ,
కాలేశ్వశూదాదీ దృష్ట్వాచక్రోధహాసయోః!
స్పృపా మూషిక మాతారావాక్రుశ్యాచమనంచ రేత్ |
అశకౌసలిలాఖా పేదక్షిణంశ్రవణంస్పృశేత్ |
ఆంకృగాంభూమిం వాశాద్వలాన్యోషధీస్తువా !
కళ్యాంశ్మశానమాక్రవ్యచత్వరంచమహాపథం|
స్పృష్ట్వాషిలోమ కావోస్థావు క్త్వానిష్ఠుర భాషణం !
ముత్వాసుప్వాచని స్లీవ్యవసనం పరిధాయచ!
భోజనే ప్రయతో వాపిభ జ్యే చాద్యంతయోరపి
మూత్రే చద్విట్వరాచా మే త్తి : పురీ షేవిసర్జి తే!
దానే ప్రతిగ్ర హే మేజు పేసంధ్యాసు చార్చ నే
బలికర్మణి వాచా మే దాచౌద్వి స్సకృదంతతః!
స్నానఖాదనపా నేషుసకృదాదొద్విరంతతః!
మధుపర్క-స్యసోమస్య విష్ణుపాదోదక స్వచ|
ఫలమూలతి లేకూణాంభత థోపక్రపుష్పయోః!
గంధద్రన్యస్య చాన్యస్యనాద్యంతాచమనంస్మృతం!
శాకాదిడంత సులగ్నం నస్పృష్టంయ ది
జిహ్వయా|
నాశుద్ధికృత చ్యుతం చేన్ని షీ వ్యాచమనంచ రేత్ |
శ్మశు వక్త గతంశులసహ సైనస్పృశేవ్యది!
స్పృష్టం స్యాద్యదితగ స్తంప్రకాళ్యాచమనంచ రేత్ !
యదిభోజనశాలాయాంపరి వేషణకృజ్జనః |
గృహీత్వాలైజ సంపాత్రము చ్ఛిష్ట ? యది సంస్పృశేత్ |
భూమౌనిధాయత త్పాతమాచవ్యపోకుయేత్తుతత్ !!
గృహీతామలవస్తే దిర్యచ్యుచ్ఛిషోభ వేత్తదా
అనిధాయైవతద్ద వ్య మాచమ్య ప్రచ రేత్పునః!

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
గృహీతాన్నోయ దామూత పురీపోత్సర్జనంచరేత్ |
తదానిధాయభూమ్యాంశచ్ఛౌచంకృత్వాంక సంస్థితం!
కృత్వాతదన్నమాచమ్యత్య క్వారా సచతుష్టయం!
దర్శయి త్వాసవి త్రేతత్ పోల్యూ ద్యాదథ శేషితం!!
ఆపద్యన్నమనికి వ్యకు ర్యా చ్ఛౌచాదిపూర్వవత్ !
చోర వ్యాఛయు తేమాగెవిపి నే నిర్ణ నేనిశి/
గృహీతాన్న: పరిత్య కమలమాతో న దూష్యతి ॥
అభ్యం గేవమ నేమో రేమైథు నేచకృ తేతతః!
అనాచమ్యమలంత్య క్వాత్రిరాత్ర మళు చిర్భ వేత్ |
యగాయద్వాదశౌచమా చామశ్చతదాతదా|
యదాయదాచాచమనం పాద శౌచంతదాతదా!
*దంతధావనవిధిః*--
ద్విఃకృత్వాచమనంవస్త్రంప్రవాళ్యగ్రజ్ముఖఃక రౌ}
కృత్వాంతర్జానుయత వాగాస్థితఃకుక్కుటాసనం!
సంత్య క్తపాదుకో పొనద్దంతధావనమాచరేత్ |
గో షె దేవాలయేన ద్యాంశ్మశానేవాశుచిస్థ లే!
సలీ లేయజ్ఞ శాలాయాంనకు ర్యార్దంత ధావనం !!
భోజనంభక్షణం పానం మైథునందంతధావనం |
చౌరంచ వేదాధ్యయనం తైలాభ్యకశిరాస్త్యజేత్ |
అభ్యంగేజలధిస్నానేమై థు నేదంతధావ నే|
తాత్కాలికీతిథిఃపోకాజన నేమరణే పిచ |
కౌర్పాసశాక బంధూకక్రము కాశ్వళాశాల్మలీ !
కోవిదారంకరంజంచ శ్లేష్మా తక విభీతకా!
ఇంగుదీంతిందుకందర్భాక్ వర్జయేద్దంతధావ నే!

·03
స్మృతిసంగ్రహః.
ఇష్ట కాలోష్ట పాషాణవాలు కాం గారభస్మభిః|
అంగులీభిర్వివాంగునామి కేవాసదానభై !!
నడంత ధావనంకుర్యాత్స్నానంకృత్వాచనాచరేత్ |
మధూక తాలహిం తాలనాళి కేరబృహద్వటాగ్ |
కుశ కాశ పలాశాంశ్చఖర్జూరం కేతకీమపి |
శింశుపామపియఃకు ర్యార్దంతధావనకర్మణి |
తావద్భవతిచండాలోయావద్దంగాంనపశ్యతి!
కషాయతి కకటుక క్షీరికంటక వృక్ష జైః |
కా ఝఃకు ర్యాదంతశుద్ధిమపామార్గశిరీష జై : Ik
చతుర్దశ్యష్టమీషష్టీనవ మీ ప్రతిపత్సుచ 1
అర్క భార్గవభౌమార్కి-వాస రేషుత్రిజన్మసు !
పౌర్ణ మాప్యాంవ్యతీపో తేదంత కాష్టం వివర్జయేత్ ||
అసిషిద్ధేస్తృశ్రా : పవై - రేషు స్యాద్దంత ధావనం!!
నకు ర్యాతైరపిశ్రాద్ధదివ సేవ్రతవాసరే!
విధవావ్రతినౌనైవకుర్యాతాందంతధావనం !
ఆయుర్బలం యశోవర్చ: ప్రజాంపశువసూసి చ |
బ్రహ్మ ప్రజ్ఞాంచ మేధాంచత్వంనో దేహివనస్ప తే!
ప్రకాళీతందంత కాష్ఠమాయురిత్యభిమంత్ర్యచ |
వామాధో భాగమారభ్యసంవిశోధ్య ప్రదక్షిణం!
దంతాద్వి దార్యతం కాష్టంఖా గేనే కేనమార్జయేత్ ||
జిహ్వాంతతో ద్వితీయెన ప్రణాళ్యశక లేడీ భే
వరీత్యజ్యశుచౌ దేశేగండూషాఢ షోడశాచ రేత్ |
ద్విరాచా మేన్ని షిధోపిది నేజిహ్వాంతుమార్జయేత్ ||
నిషిద్ధేహివ సేదంత
రాష్ట్రాఖా వేపి వాద్విజు

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
కుర్యాద్ద్వాదశగండూషా నాస్యశుద్ధిపతోభ వేత్ |
గండూషకా లేతర్జ న్యానకుర్యాద్ధంతశోధనం!
నపి బేచ్చత దాతో యముభయంనరక ప్రదం!
ఆసీనఏవగండూషా వామభాగేసదాచరేత్ ||
*స్నానవిధిః.*.
స్నా నేనరూపంబలమాయురస్ర్యం
ధైర్యంయశో వీర్యమరోగ తాంచ]
సౌఖ్యం తపశ్శౌ చమఘక్షయంచ
ప్రాప్నోతిధర్మం మనుజస్సు మేధాం!
స్నానంసంధ్యాచ సూ మోప్యభిగమనము పొదానమధ్యాహ్నకృత్యే
రామేజ్యా వైశ్వదేవో బలిహరణమ భౌతిథ్యధర్మశ్చభు క్తిః |
పశ్చాత్స్వభ్యాసం ధ్యేగ ఘుపతియ జనం వైశ్వదేవశ్చయోగః
కతూ వ్యాస్సద్భి రే తే ప్రతిదినమన ఘో'శ్రీశ కైంకర్యబుద్ధ్యా!
శర్వర్యాంమృతవళ్సు ప్త స్వేదలాలా విచూషితః
వినాస్నానమనహళ స్స్యాష్ట మాదికర్మసు !
నిత్యం నైమిత్తికం కావ్యం మలాపహరణంతథా |
క్రియాస్నొనంక్రియాంగంచస్నానంషడ్విధముచ్య తే |
నిత్యం ప్రోతశ్చమధ్యా హ్నే ప్రత్య వాయశ్రు తేఃస్మృతం !
స్పృష్ట స్యాంత్యశ్వశూదాద్యైః
స్నానం నైమిత్తికంభ వేత్ ||
పుష్యస్నానాదికం కొమ్యంని షామస్యనతద్భ వేత్ |
తైలామలక పిష్టాద్యైర్మలాపహరణంభ వేత్ !!
స్నానంగం గాదితీ థేక షుక్రియాస్నానము దాహృతం!
జప హెూమార్చనాంగంయ త్త తియాంగము దాహృతం||

·DX
స్మృతిసంగ్రహః.
ఉర్ధృతాద్భూగతం శ్రేష్ఠంప్రవాహాంబుతతోధికం!
నద్యాస్స్నానంతత శ్రేష్ఠంపుణ్యతీర్థంతతోధికం!
పిష్ణ్వాలయసమీపస్థంతోయంపాతక నాశనం!
యత్రభాగవతాస్స్నాంతిత ద్వైపరమపావనం!
బహిూద కెవిద్యమా నేనస్నాయాదల్ప వారిషు!
నద్యాంతువిద్యయా నాయాం నాన్యత్రస్నానమాచరేత్ |
తటా కాదౌతునస్నాయాదన్యసృషెప్రతిష్టి తే॥
పరకీయతటా కాచౌదశ సప్తాథపంచవా!
మృన్పించాంశ్చతురస్త్రీవా
స్నాయాముద్ధృత్య వారిషు!
తటాకకతుః పాపానుగుణం సంఖ్యావికల్పితా!
యద్యనురృత్యమృత్పిండాణతత్రస్నానంసమాచ రేత్ |
తటాకకి తుఃగ్యత్పాపంత త్పాపంపాప్నుయాన్నరః!
సర్వోచ్చే శనతూత్సృషే మృత్పిండాన్న సముద్ధ రేత్ ||
అన్యాయార్జితవి త్తస్యత థావాధుణ షిక స్యచ !
పతితస్యతటా కాదౌస్నాత్వాకృఛంసమాచరేత్ |
అంత్యైః కృతతటా కాదౌస్నాత్వాపీత్వాస్య కామతః!
ఉపో ష్యెక దినం బ్రహ్మకూర్చ పొ నేనశుద్ధ్యతి!!
స్నాత్వాపీ త్వాబుద్ధిపూర్వం ప్రోజాప త్యేనశుద్ధ్యతి
నస్నాయాత్ స్త్రీరోగి శూద్రపాషండపతి తాదిభిః|
దేవ తాంతరసంసగణ సహి తేపిజలాశయే||
నరోనగ్యాంస్నానకాలేనదీమన్యాంనకీతః యేత్ |
గంగాంగోదావరీం చైవ సర్వత్రపరికీతః యేత్ |
రా₹స్నాయాన్ని మిత్రేతు పూర్వపశ్చిమయామయోః

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
అనుజ్ఞాప్య ద్విజం స్నాయాదగ్నిం ప్రజ్వల్య వానికి:
నిత్యేరుణోదయాత్ పశ్చాన్న తుమధ్య మయామయో!!
పుత్రజన్మవివా హెూపరాగబంధు మృతీర్వినా!
గ్రజ్ముఖోదమ్ము ఖోవాపిరాత్మభ్యమయామయో!!
ప్రత్యణ్ముఖః పాణ్ముఖశ్చ పూర్వపశ్చిమయామయోః!
ది వార్కా భీముఖస్స్నాయాతవాహాభిముఖస్సదా!
నిత్యంప్నోతుమశక్త శ్చేత్కోర్యము ఫ్లైన వారిణా!
శాధైచజన్మనత, త్రేమృ తేజన్మ నీసంక్రమే!
అస్పృశ్యస్పర్శ నెచైవనస్నాయాదుష్ణ వారీణా !
యదిస్నాయాత్తుమో హేస
గోహత్యా పాపమాప్నుయాత్ |
మత్స్యమజ్జనవత్ స్నానంవిధిమంత్రవివజిజు తం!
అజ్ఞాతంబోతటా కాదీ కేనచిత్ కోభితం జలం!
నద్యాం ప్రథమ వేగాపఃపరిభష్టాశ్చ తీరతః!
గ త్వాప్రత్యాగ తాశ్చాపిప్నొ నాదౌపరివర్జయేత్' !
గ్రీ మ్మెళుష్యంతియా నద్యః కుద్రనద్యశ్చ తాఃస్మృతాః
తాసాంప్రహె హెభినవోయదొసమభవత్తదా!
కాలేత్రి రాత్రంసస్నాయాద కాలేదశి వాసరం!
నూత సాంభసిన స్నోయాద కాలేదశ వాసరం..
కా లేత్యూహంపురాణం చేదల్ప మంభోనవాంభ సః!
కాలేకా లేచనోదోషోనవాంభోల్పతరంయది!
స్నానసంధ్యాదికంకర్మకతుణనాతిక్ర మేన్న దీం|
అస్నౌ త్వానాచమ్య వాపిసదీంమాగేశ్నలంమయేత్ |
ఉత్స వావళ్బ విష్ణోగ్యస్స్నాయాద్విష్ణు నాసహ

·స్మృతి సంగ్రహః.
సవైకుంఠం వ్రజేల్లోక (బహు తక్యపిఠువం!
అంగ్నైలోభ తో యంచరణేనన తాడయేత్ |
గండూషంష్టీవనంతోయెశారీరంనోత్సృజన్మలం!
నాచరేత్ ప్లావన, కీజానస్నాయాచురువారిణి!
మలాపక క్షణంపృ ప్లైన కుర్వీత పరస్పరం!
స్నానీయాద్యను లేపంచ సమృజే ద్వాససొము ఖం!
శకం: (మః లీకృశ్యతీ రేతూఢృత వారిణా!
ప్రళ్య దేశంతంస్నాయాదవ గాహ్యతతోంభసి!
ఘటే నైవ స్నానపా నేసలిలంనఖనిస్సృతం!
కేశవస్త్ర దకంశూర్పవాతస్సమ్మర్జనీరజః|
ఖ గాజయోర్బి డాలస్య పాదపాంసుకణాస్తథా!
ఛాయిస్మదీపఖట్వానాంపాంతివుణ్యంపు రాకృతం!
సహృత దాతురోజీరోమాంగళ్యం వినివత్య చ!
శ్మశానపార్శ్వేచండాల వాటి కాయాస్సమీపతః|
విస్మూతాభ్యాంచోపరుధ్రావారీత స్తీర్ణరక్ష కైః |
అను ప్రజ్యసుహృద్బంధూన్నస్నాయాదవ్య లంకృతః!
పూజా హెూమజపధ్యానశాధానాంస్నానదానయో!!
బ్రహ్మయజ్ఞస్య చాదౌస్యుః
ప్రాణాయారూ స్త్రయ స్త్రీయ వి!
అఘ్యం దాన స్య సుధ్యాయా ఆడొచస్యాత్సకృత్సకృత్ |
-*పవిత్రలక్షణం--
సప్తభిర్వాచతుర్భి వాళా దరైక్వాశ్యామ పివా!
కీ, తంపవిత్రంసం ధార్యం స్నానసంధ్యాదికర్మసు ||
పురతో వామహస్తే నధృత్వా గేదర్భయోరను!

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
అగుష్ఠందక్షిణందర్భమూ లేనైవ సమన్వితం |
ఊర్ధ్వందక్షిణతజ న్యాం పౌనఃపు న్యేనఘషణయేత్ !
ఘృతౌ తౌద్విగుణీకృత్య హౌదక్షిణ్యేనమధ్యతః |
జ్ఞానము దామధఃకృత్వా తా రేణగ్రంథిబంధనం !
తర్జన్యంగుష్ఠయోరగ్రంయోజితంజ్ఞానముద్రికా!
ద్వ్యంగుళంవలయం తస్య గ్రంథి రేకాంగుళాభ వే ||
చతురంగుళమగ్రంస్యాత్పవిత్రం శిష్ట సమ్మతం ||
పర్వణః ప్రథమస్యోధ్వణ మధోమధ్య మపర్వణః
అనామి కాయాణహస్తస్య దక్షిణస్యోభయోస్తువా!
దే హేనికి ప్తమన్యత్రదక్షిణ శ్రవణా
త్యజేత్ !
పవిత్రకూర్చయోగ్రంథింత్య జేద్వి సస్యభూతలే
పవిత్రకూర్చౌసగ్రంథీయది భూ పరిత్య జే |
ఉపవాసత్రయంకుర్యాదుపవాసంప్రమాదతః!
-*సంకల్పక్రమః
సపవిత్రస్సదర్భోవాక నూణంగాచమనంచ రేత్ |
సర్వేషాంకర్మణానూదా వాచమ్యాసూన్నియమ్యచ
ధృత్వాంజలింపవిత్రంచ ప్రోగగ్రకుశ సంస్థితః|
ధ్యాత్వాగురూనింది రేశంనత్వా సే నేశ మాదితః|
హరిరోమితి చోచ్చార్యత్రిగోల్డ్ పిం దేతికీ తః యేత్ !
తతస్స వ్యేతరక రౌదక్షిణేదక్షిణోత్తరౌ
నిధాయజానున్యు తా నాధోముఖోదక్షిణాంగు
అంగుళీః|
అంగుష్ఠరహితాస్సవ్యతర్జన్యంగుష్ఠమధ్యతః
విన్యస్య సవ్యమంగుష్ఠం దక్షిణాంగుష్ఠ వేష్టితం |
కృత్వాచతిథివారాదీను క్వాభగవదాజ్ఞయా !

·స్మృతిసంగ్రహః.
శ్రీరామచంద్రప్రీత్యర్ధం విధి వాక్యానుసారతః |
కరిష్యపతతం- మేణ తిసంకల్ప ధ్యానసంయుతం '
కృత్వాస్నానాదికంకమః
రామాయాం తేసమర్పయేత్ |
*ప్రోతస్స్నానవిధి:*—
సంకల్పోక్త ప్రకారేణ పాతస్స్నానం సమాచ రేత్ |
సమస్తజగదాధారశంఖచక్రగదాధరః
దేహి దేవశ్వ మానుజ్ఞ్యాంయుష్మ తీర్థని షేవణే
ఇత్యనుజ్ఞాప్య లక్ష్మీశంస్నానార్థం ప్రవి శేదపః!
అపాయత్య వినాశాయనిర్మలత్వాయ చాత్మనః |
తృప్తయె దేవ తాదీకాంత్రిని మజ్జనమాచరేత్ |
అడొచుత్తమమిత్యాదిజు పేత్సూకంచవారుణం ||
హిరణ్యళ్ళ గమిత్య గ్భ్యమవగాహ్యజ లేతదా |
అభిషి చ్యస్వమాత్మానం సుమితా తిమంత్రతః!
దుర్మితాయోస్మా యం చేతిజలంత్రీర్ని& పేత్ శాలే!
హస్తాభ్యాంతుతతఃపశ్చాత్ మం తెణాథన మోగ్నయె |
ఇతిప్రణమ్యతీ థ్యాధిదైవతంకమలాపతిం |
అమేధ్యాంశంస్థితంతో యెయదపామితిమంత్రతః|
సారస్యగక్షిణేపా శ్వేః పశ్చాద త్యాశ నాదితి!
ఋగ్యాంత్రిస్తోయమాలోడ్యచతురశ్రంలిఖేత్తతః
హస్తాయామంతిథః పీఠంగంగా మావాహయె త్తతః!
ఆవాహయామిత్వాం దేవిస్నా నార్థమిహసుందరి!
పదాగం గేనమస్తుభ్యం సర్వతీర్థ సమన్వి తే!
ఇతిషం తొణ చావాహ్యగంగాంతాం ప్రార్ధయెత్తతః|

·30
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
విష్ణు పొ దాబ్దసంభూ తేగం గోత్రిపథ గామిని!
ధమణ ద్రవేతివిఖ్యా తేపాపం మేహరజాహ్నవి!
విష్ణు వామపదాంగుష్ఠనఖసోతో వినిస్సృతే!
తద్భ క్తి విఘ్నరూ పాత్త్వంగం గేమాం మోచయైనస : !!
మంత్రేణా నేనదత్వాష్యకాంతన్నాననిప రెత్తతః!
నందినీనళినీ సీతాపూలతీచమలాపహా |
విష్ణు పాదాబ్జ సంభూ తాగంగా త్రిపథగామినీ
భాగీరధీభోగవతీజాహ్నవీ త్రిద శేశ్వరీ,
ఉక్వా ద్వాదశ నామానితతస్సం ప్రార్థయేన్నదీ:
గంగేచయము నే చైవ
గోదావరి సరస్వతి!
నమః దేసింధు కావేరి
జలేస్మి సన్నిధింకురు ||
ఇమం మేగంగణత్యు క్వాఫుణ్యతీ థా నిసంస్మ రేత్ |
పుష్కరాద్యానితీఠాణ నిగంగాద్యాప్సరిత స్తథా!
ఆగచ్ఛంతుమహా భాగాస్స్నానకా లేసదామమ!!
నిమజ్జెత్సలి లేదా పోఅస్మానిత్యథమంత్రతః|
ఆపో హిష్ఠాదిభిర్మం – స్తతస్సంప్రోక్షణంచ రేత్ !
తతోఘమషఃణం సూక్తం నిమగ్నస్సలి లేజు పేత్ |
ఋతంచసత్యం చే త్యాదిషడ్వాక్యమఘమషణం
అఘమషకణసూక్తస్యాఘమషణఋషిఃస్మృతః|
ఛందోనుష్టు బ్భావవృత్తో దేవ ”పరికీతి? తా!
ఆవతః యెద్ద్వాదశాస్త్రషర్రి వారంయథాబలం!
ధ్యాత్వానారాయణంతస్య పాదాంబుజవినిగణ తాం!
స్వమూధః ని త్రిపథగాఁనిపతం తంవిచింతయెత్ ||
తయాసంకాళితం ధ్యాయే ద్బాహ్య నభ్యంతరంమలం!

·30
స్మృతిసంగ్రహః.
యత్పృథివ్యాంరజ స్స్వేతిగృహీత్వాంజలి నాజలం!
అభిషి చ్యశిరస్యాదంజ్వలతీతితు పాణినా!
ఆదాయ సలిలంపీ త్వాశిరసిపోక్షణంచ రేత్ !
ఆ కార్య కానీ త్యె తాభ్యాం పాణి నాజలబిందుభిః!
కృత్వా థాచమనంకు ర్యా దేవర్షి పితృతర్పణం ||
ఉపవీతీని వీతీచప్రాచీనావీత వానపి |
వూర్వోత్తరాదక్షిణశాభిముఖస్స్వస్వ తీర్థ తః|
గోశృంగమాత్రం సలిలముగ్ధృత్యసలి లేక్షి పేత్ !
నాభిమా తేజ లేస్థిత్వాగృహీత్వాస్వ స్వతీర్థతః|
ఊర్జంవహంతీరి త్యేతంమంత్రముక్త్వా తతఃపరం!
అధోముఖేనాంజలీనాత్రిఃకృత్వాప్సుప్రదక్షిణం|
ఉచ్చార్యత్రి సృష్య తెలిసలిలంత్రిస్థల్నే పేత్ |
తదేశంశోధయేత్పూర్వంపశ్చాదపిచవారిణా!
తతస్సలేపాద మేక మేకంతోయేనిధాయచ!
ఆసీనోథద్విరాచమ్యస్నానశాటీంనిపీడయేత్ |
వస్త్రంచతుగుణ ణీకృత్యగృహీత్వాతదధోదశాం!
సవ్యోత్తరాభ్యాం పాణిఖ్యాంనివితీపీడయేత్ స్థ లే!
యే కే చాస్మత్కు లేజాకాఆపు త్రాగోత్రజామృతాః।
తేగృహంతుమయాదత్తంవత్ర నిస్పీడనోదకం
ఇతిమం ③ణనిష్పీడ్యవస్త్ర ఖండద్వ యెనతు |
శిరశ్చ దేహంప్ర త్యేకమాసీనఃపరిమార్జయేత్ !
ప్రహృత్యమదణయిత్వావా పాణినా సలి లేపివా
గృహీతనుపి వా న్యేనపా దేసం స్థాపితంతువా
త్రిగుణీకృత్య వాస్నానవస్త్రం నిష్పీడయెన్నతు!

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
దేవాఃపిబంతి కేశాంబుశరీరాంబుతథషణ యః|
పిబంతిపితర స్తద్వద్వ సనిష్పీడనోదకం 1
తస్మాత్ స్నాతస్సప ద్యేవన దేహంపరీమార్జయేత్ ||
చండాలంపతీతం వాపిస్నాత్వాప శ్యేద్యది ద్విజః |
స్నానశాట్యాపాణినావాశిరోంగం పరిమార్జయేత్ !
ఆదణం నిష్పీడితంవస్త్రం యది స్క0 థెవినికి పేత్ |
ఊర్ధ్వంతుయద్యనుధ్ధృత్యస్నానవస్త్రమధ స్త్యజేత్ |
పరిత్యక్తాంస్నానశాటీమ నాచమ్య యుదిస్పృశేత్ |
సర్వే ష్వెషునిమి త్తేషుపునస్స్నానంసమాచరేత్ !
పురోదక్షిణపా శ్వేచ కేశాంబ మృతసన్నిభం |
సవ్యపా శ్వేకా పృష్ఠతశ్చత దేవసురయాసమం !!
శుచీవ ఇతినుం తేణ వ్యాహృతిభి స్త థాంబరం |
సంపోడ్యుదేవస్య త్వేతిత దాదాయవివస్వ లే!
సందర్శయిత్వోదుత్యమి త్యావహంతీతి ధారయెత్ II
పరిత్య జేత్స్నానశాటీమూర్ధ్వముధ్ధృత్య భూత లే!
“పొదొమృజ్జలాభ్యాంప్రకార్యాకూర్పరంకరౌ!
ద్వి రాచమ్య స్నానశాట్యాందత్పాతిసోమృద స్తతః!
శోధ్య తాంవినిప్పీడ్య పూర్వవన్మంత్రవజితం |
వామప్రకో సెనిక్షిప్య ద్వి రాచమనమాచ రేత్ |
- *వస్త్రలక్షణం*
అదౌతంకరభౌతంచకృష్ణ మన్యధృతంతథా (కారుఢాతం)
వినిమిణతంచచండాలైః కాషాయం కేశదూషి.తం!
సర్వరక్తందశాహీనంభుగ్నంవస్త్రం వివజః యేత్ |
జీణ ంస్యూతంచమలిసంవిభ వేసతివజ యెత్ I

·33
స్మృతిసంగ్రహం
వశాహీనంతు కౌపీనమంత
రాధారయెగృహీ!
అఖోవస్త్రంచోత్తరీయంవ్యత్యయెననధారయెత్ I
*స్నాన భేదాః*
ఆఘమషణ దేవాది తర్పణాది సమన్వితం!
స్నాను నాకుణమాఖ్యాతంస్నానంగౌణమతో చ్య తెగ
గాయత్ర. కాపిలల నూంత్రంమానసంచచతుర్విధం|
అశశ్రా నారుణస్నా నేగౌణస్నానం సమాచ రేత్ II
గాయత్యాదశ వారాభిమంత్రి తేనాంభ సాశిరః1
సంపోశయేత్త థాంగాని స్నానం గాయత్రమీరితం!
పాదాది నాభిపర్యంతంసమ్యక కాళ్యమృజ్జలై!!
వాససారేణ సర్వాంగమార్జనం కాపిలంస్కృతం!
శంనో దేవీ స్తథాపోవాడు చదపదాదిచ|
ఆపోహీదం చేతిమం ③ ప్రోక్షణంమాంత్ర మీరితం!
పాదయోర్మూర్ధ్నిహృదయేమూర్ధ్నివడు సిపాదయోః!
హృదయే పాదయోర్మూస్నినవభిః ప్రణవాది కైః!
ఆపోహీత్యాదిభిర్మం ③ రితిసం పోకయె మాత్ ||
మంత్ర స్నానమిదంచస్యాన్మాంత్రమన్యచ్చగీయ తే:
ఏ తైర్నవభి రేవాదౌపాదయోర్మస్త కేహృది |
పునఃపునశ్చ సంప్రోక్ష్యశిరస్యురసిపాదయోః!
ద్విరధః ర్చైశ్చ సంప్రోక్ష్యవతః పాదశిరస్స్వథ
ఋగ్భిఃపోక్యాథలిసృభిస్సర్వాభిర్మస్త శేవునః I
సంపోశయెచ్చసర్వత్రవ దేత్ ప్రణవ పూర్వకం!
ఏతచ్చమాంత్రమపరంమంత్రస్నానంత్రిధాస్మృతం!
స్థితం పుండరీకాక్షంమంత్రమూతి? 0హరింస్మ రేత్ |

·38
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
అనంతా దిత్య సంకాశంవాసు దేవంచతుర్భుజం
శంఖచక్రగదాపద్మ ధారిణంవనమాలినం|
శ్యామలం శాంతహృదయంప్రసన్నముఖపంకజం|
దివ్యచందనలిప్తాంగం చారుహాసంధు భైక్షణం!
హార కేయూరమకుటకుండలైరుపశోభితం|
శ్రీవత్సవక్ష సంశ్రీశమనంతంగరుడధ్వజం!
ధ్వజవజ్రాంకుశాబ్ధారిశంఖాంకితపదద్వయంగ్
త త్పాదపద్మజాంగం గాంనిపతం తం స్వమూర్ధని!
చింతయెద్బహ్మరంధ్రాణ ప్రవిశంతీం స్వ కాంతనుం!
తయాసంకాళితంధ్యా యెద్బోహ్యమాభ్యంతరరిమలం!
ఇత్యుక్తంమానసంస్నానం సర్వస్నానాధికంపరం !
స్నానాన్య న్యానిచత్వారి సంతివాయవ్య పార్థివే!
సారస్వతందివ్య మేషాంప్రకారఃకథ్య లేధునా!
గోపొదపొంసూణసాయా హ్నె
గోసావిత్యభిమంత్రితా|
గా తేష్వా లేపయె డేతత్స్నానం పోయవ్య మీరీతం!
యద్ద్వాదశోర్ధ్వపుండాణాంధారణంతత్తు పాథివం!
విద్వద్భగుదితంయ త్తత్ స్నానం సారస్వతంస్కృతం!!
యదోత్తరాయణేవర్ష స్సాతపస్స్నాతి చేత్తదా
వర్ష ధారాళిరే వేదంది వ్యస్నానమితీరితం !
నై తేషుగౌణస్నా నేషు దేవర్షి పితృతర్పణం ||
ఏవము క్షస్స్నానవిధిస్సాంగోమునిభిరీరితః!
-*ఫూర్వాచార్యోక్తస్నానవిధి:*—-
విధిరన్యోస్మదాచార్యైర్వర్ణి తఃపోచ్య లేధు నా!

·3x
స్మృతిసంగ్రహః.
ఆదాయముత్తికాంశురాంస్నానం సంకల్ప్యతాంతతః|
అహేత రేణాభిమంతుచౌదే శనిధాయచ!
ద్విధాకృత్వాధికం భాగమేకమాదాయ తేనతు!
శరీరమనులిప్యత్రిర్నిమజ్యాచమ్యచత్రిధా|
ప్రాణయామత్రయంకృత్వాధ్యాత్వా దేవంరమాపతిం
ఇతరం భాగమాదాయ వామపాణిత లేత్రిధా!
కృత్వాపృథ కాస్సంప్రోత్యాహ్లాడు. రేణాభిమంత్ర్యచ!
మూలస్థాంమృదమాదాయదశదిగ్బంధనంతయా!
అస్త్రమం శ్రేణకృత్వాన్యాం
వృత్తికాంమూలమంత్రతః!
కల్పయి శ్వాణీథడా పీతముద గ్రకరస్థితాం!
ఆలివ్యహస్తతలయోర్డర్శయిత్వావివస్వతే
అంగమం శ్రీ రస్త్రహీనైరాలిప్యాం గేషుపంచసు!
ఆ పాదమస్తకం దేహమునులిప్యతతఃక రౌ!
ప్రణాళభగవ ద్వామపాదాంగుష్ఠవిసిస్సృతాం!
గంగాం కల్పి తేపీ రేసలిలాంజలి నాతతః!
ఆ వాహ్యమూలమంత్రేణా వాహయామీలిమంత్రతః ||
ఉదకాంజలి నాతస్యైవిష్ణువా మేతిమంత్రః I
మూలమం తెణద త్వాష్యకా మాదాయాంజలినోదకం }
ఆవత్యాక్ స్టాక్షరంమంత్రంస పకృత్వోభిమంత్ర్యతత్ :
సప్తథాపంచథావాపిత్రిధావాకుంభముద్రరూ!
తే నాభిషీ చ్యశిర సిగృహీత్వాపాణినోదకం!
క్రీ.పంచసప్త కృత్వోహమూ లేమం శ్రీణ వైష్ణన : !
అభిమంత్యోదకం సర్వంసీ త్వాచన్యూథమ స్త కే|

·34
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
పూర్వోక్తసంఖ్య యాపోశ్యుమూ లేనమను నాతతః!
జ లేనిమగ్నోభగవత్పాదాబ్జన్య స్తమస్తకః |
యావచ్ఛా ్వసంమూలమంత్ర
మావత్యో న్మజ్యవాద్యతః
ఆది త్యాంతస్థ్సితంవష్ణుం ధ్యాత్వాచో తీర్వభూత లే
కౌపీనా చ్ఛాదనంకృత్వాధౌతవస్త్త్తరీయ ధృత్ |
మంత్రస్నానాది భేదెషుశక్యంకృత్వాప్రయత్నతః|
ధృతోధ్వ పుండ్రఃకృత్వాచ దేవషి పితృతర్పణం
అశక్తా వారుణేస్నా నేగౌణే దేవాదితర్పణం
ఉపాస్య సంధ్యాంగాయత్రీంబపి త్వాష్టోతరంతథా !
గాయతు ) ద్వాసనంకృత్వామితో పస్థాన మేవచ!
సంతర్ప్యాధారశక్త్యాదీక్ దేవషిణ పితృ కానపి |
పశ్చాత్సమంత్రకంస్నానశాటీంనిష్పీడ్య పూర్వవత్ |
వామప్రకో ప్లైనిక్షిప్యద్వి రాచా మేదితిక్రమః!
-*ఊధ్వణ పుర(విధి:*
యత్సచ్చరిత్రర వొయామాచార్యైః ప్రతిపాదితం!
విధానమూర్ధ్వపుండాణాంతత్సంగృహ్యాధునోచ్య తె!
ఉపవీతంశిఖా బంధంధారణంశంఖచక్రయోః1
పవిత్రమూర్ధ్వపుండ్రంచన త్యాజ్యం సర్వదాది జై !!
వైష్ణవానాం ద్వాద శైవపుం డాశ్యకమథాపివా
అహేషట్పచతుర:పుండాననాచారాన్న ధారయేత్ !
ద్విపుండ్రధారణెచింత్యంవచనంద్విజసత్తమైః!
శ్వేతేత రాంమృత్తికాంచా నామికాంచవి నాంగుళీ!!
సంస్థానమ పిపుండ్రాణాంహరీసాదాకృతింవినా!

·30
8
స్మృతిసంగ్రహః.
ద్రవ్యాణిచవివజ్యుణ నివినా శ్వేతాంచమృత్తికాం !
నన ఖై విజాలి కౌత్పుండ్యా న్యే నాపిశ కారయేత్ |
శ కౌదక్షిణహస్తస్య వామహస్తేననస్పృశేత్ |
ఉధ్వ పుండాధార్యాణిహరిపాదాకృతినిచ!
స్సు టానిసొంతరాళానిదృష్టిరయ్యాణ్య, జూనిచ!
వల్మీ కేతుళ పీమూ లేసింధుతీ రేనదీత టే|
పర్వ తేభగవత్యై తేష్వాహ రేదేషు మృత్తికాం!
లలా టేనాసికామూలమారభ్యా కేశమాయతం!
ఊడ్వరినా ఫార్వకు సోధఉద రేత్వాయతంభ వేత్ |
కుడా పృష్ఠిత థావ కోశోభు జేష్వష్టాంగుళంభ వేత్ |
పంచేత రాణాంపుండాణాం
వస్తారస్ర్యంగుళోభవేత్ |
గళస్థానాంతుపుండ్రాణామాయతంచతురంగుళం |
సప్తశరాణాంపుంగాణాంవిస్తారోద్వ్యంగుళోభ వేత్
లలాటకు శ్రీ వక్షస్సుకం తెకుమో చదక్షిణే!
దక్షిణెచభుజేకం రెకుజ నా మేత థాభుజే!
కం తెపృషె చపిఠ రేక్రమాత్పుండాణి ధారయేత్ #
ఏతాని కేశ వాదీనారి స్థానానిస్యురనుక్రమాత్ |
ధ్యాయే దే తేషుపుండ్రేషు
తానే తాకా స్వాత్మగుప్తయె!
హస్తాప్రణాళ్యసమ్మృజ్య వామపాణిత లేతతః|
అస్త్రమంత్రేణహస్తేన దక్షిణేన విశోధతే!
ప్రణ వేనమృదంగుళాంనిధాయసలి లేన తాం!
గంధ ద్వారామిత్య నేనసిక్త్వాదశ సుదిశ్వథ

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
రణాంకృత్వాస్త్రమంత్రేణతర్జన్యాప్రణ వేనతు!
ఏకీకృత్యముృదంపశ్చాత్సలి లేనప్రదక్షిణం!
అష్టాత రేణాభిమంత్మ్య లిఖిత్వాబీజమస్యథ!
నారసింహంతతో మంత్రంశతధారమి తీరయః|
తీర్థతోయంబానికి వ్యహరి పాదాంబుజంస్మరన్ |
ఏకీ కృత్యపున స్త్రీథణ మృదం చైవ సమంతతః !
సమూ హ్యైకాంమృదంపశ్చాద్విర్ను కమితి బ్రువ |
పంచోపనిషదోమూలమంత్రంచ ద్వాదశాక్షరం!
వైష్ణవా? సప్తమంత్రాంశ్చజపి త్వాదాభిమంత్ర తాం!
ప్రథమంమూధ్నీ విన్యస్యలలాటాదిషుధారయేత్ !
ద్వాదశాక్షరమంత్రస్యప్రణవాదిసబిందుకం!
ఏకైకాణంచతుశ్చక్రంనమస్యామీత్యతఃపరం!
శ్లోక స్యైకైకమర్ధంచక్రమేణోచ్చార్యమృత్తికాం!
ధారయేద్ద్వాదశాంగేషులలాటాదీషుసంయతః |
పూర్వోక్తాయామవిస్తార ప్రమాణసహితంద్విజః|
కేశవాదీ కొతథాధ్యాయ తదథాంశ్చవిచింతయF I
ద్వాదశాక్షరమం త్రేణ
మృచ్ఛేషం మూధ్ని ధారయేత్ |
సుసంస్కృతం చాభిషి కంరమారమణపాదయోః
పుండాణామంతరా భేషు
నిశాచూణ చధారయేత్ |
ప్రణ వా ద్యైశ్చతుర్థ్యం తైర్నామభిః కేశవాదిభిః|
న మోన్వి.తెరంగుళిభిర్న్యస్యాంగుష్ఠ వివర్జితైః |
పుండ్రేష్వంజలి నాతానిప్రణ మేచ్చయ థాక్రమం!

·35
స్మృతిసంగ్రహః.
ఆశకౌమృదభా వేళపుండ్రమేకంయదాభ వేత్ |
ప్రణ ఎనోద్ధృతాసీతిలలా టేధారయేత్త దా!
సమస్త సిద్ధిపాష వర్థంశ్రియైపుప్యైచ శాంతయే!
ముక్త్యర్ధమపిపద్మాక్షతుళ సీమణిమాలికాం !
కు రేయోధారయేత్తస్య వినశ్యత్యుపపాతకం!
: శేషేణశాణ సమజ పొదిషుచధారయెత్ I
యశృషితోత్సవే విప్లొస్సంస్కృతం ధారితంచతత్ |
పవిత్రంధారయేత్కం రేసర్వపాపైః ప్రముచ్య తే!
ఇత్యూర్ధ్వపుండ్రధారణవిధిః
-*అథసంధ్యావందన వీధి:*~
పవిత్రపాణిరాచమ్యస్ట్రోణా నాయవ్య వాగ్యతః|
ఊతస్సంధ్యాము పాసివ్యం తసంకల్పయేత్తతః|
ఆపోహీ త్యాదిమంత్రాణాంసింధుద్వీపఋషి స్తథా |
గాయత్రీఛందఇత్యుక్తంపరమాత్మాచ దేవతా!
శీగ్రేన్య సేద్భషింఛందోజిహ్వాయాం దేవ శాంహృది!
న్యస్యాంగుళిభిరంగుష్ఠరహితాభిస్తవ దేత్ !
వినియోగంపోషణారౌసర్వమం శ్రేష్వితిక్రమ!!
స్యస్యో వ్వైవంశిర స్యేవ మంత్రి స్పఁ పో క్షణంచ రేత్ |
తోయం వా మేనహ సైనసర్వత్రపోడు శాస్పృ
పోకుణంభోజనం మమర్చనంపరి షేచనం|
బలికమచదై వీనకు ర్యాలీ ధేః నసర్వదా !
ప్రోక్షణం ప్రణ వేనైకంకృత్వాపశ్చాద్వితీయకం!
సమస్తాభివ్యాణ హృతిభిగాయత్ర్యాచతృతీయకం!
ఆపోహీత్యాది ఖర్మం ఆస్సప్తభిప్రోత్యసప్తధా

·Yo
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
యస్యక్షుయాయే త్యే లేనపో శ్యపాదద్వయేతతః,
శిర స్యాపోజనయ థే త్యే తేనస్ట్రోక్షయేత్పునః
అపోహీత్యాదిమంతాణాంకుర్యాత్ ప్రణవమాదితః
సమస్తాభిర్వ్యాహృతిభిస్స్వార్మానంపరిషిచ్యచ!
సూర్య శ్చేత్యను వాక స్యముసిరగ్నిరుదాహృతః!
ఉక్తంచఛందో గాయత్రీదేవ తాసూర్యఈరితః!!
సూర్యశ్చాపఃపునంత్వగ్నిరి త్యేషాం పాశ నత్రయే!
పోక్తాఆచమ నేయేయేనియమా) సమాస్స్మృతాః!
క్రియాఃప్రోక్షణ నాద్యా
మం తాం తేషుసమాచరేత్ |
సూర్యశ్చ మేతిమంత్రేణపీత్వా వార్యభిమంత్రితం!
తతఆచమ్యచదధిక్రాప్ ఇతిమంత్రతః |
తత ఆపోహీతినుం ③: పూర్వవతో క్షణంచ రేత్ !
దధి కావ్ » ఇత్యస్య వామ దేవఋషిస్స్మృతః|
ఛందోనుష్టుప్సమాఖ్యాతంవి శ్వేదేవాస్తు దేవతా:1
పూర్వవత్పరిషి చ్యాథప్రాణా నాయవ్యచ్మోతః!
అంగుష్ఠతర్జనీయోగంతర్పణే ప్ర్యేణ వివర్జయేత్ |
కృత్వా పాదౌచసంయుక్తా వాదాయాంజలినోదకం!
అభిమం త్యాథ గాయత్ర్యా తార వ్యాహృతియుక్తయా |
ఆభూమధ్యం సముద్ధృత్యరవిమండల నుధ్యగం |
ధ్యాయ లక్ష్మీపతింత స్య పాదాబ్రోంజలిముట్టి పన్ |
పాషిణద్వయం సముద్ధృత్య
సమ ప్యాణ ఘ్య త్రయంతతః|
ఆవి త్యాభిముఖోసా వాదిత్యో బ్రహ్మేతి మంత్రతః |

·Vo
స్మృతిసంగ్రహ
తపథం ధ్యానసహితంపూర్వవత్పరి షేచయేత్ |
కృత్వా ప్రదక్షిణంచోపవిశ్యాచమ్యాధ్భిరంభసి!
తగ్పయి త్వా కేశవాదీ?" ద్వాదశాచమనంచ రేత్ |
స్త్రీతః ప్రతిదినం సంధ్యాంగాయత్రీరూపిణీంది. జః |
సావిత్రీరూపిణీం మధ్యంది నేసాయం సరస్వతీం
ఉపాస్యవిధివత్సర్వపాపైముక్తోభ వెక్టువం!
సూర్యోదయాత్ ఫోషటికా
డ్వయాదారభ్యచోడయాత్ |
సంధ్యా కార్యాశుత తాపిసత్సు భేషూక్తమస్స్మృతః!
సాయ నూరభ్యై ధణయామా తొలఉదాహృత :
మాధ్యాహ్నికస్యతతాపి మధ్యాహ్నస్తూత్తమఃస్మృతః|
అధణమస్తమి తేసూర్యకరి ఖ్యాతారకోదయాత్ |
కాలస్తు సాయం సంధ్యాయాస్త తాష్య కేఃస్థి తేవరః!
పొగరేషుతతస్థ్సిత్వాకర్భేషుపాల్ముఖోద్విజ:1
ఊణాయామశ్రయ కృత్వా
ధ్యాయేత్సం ధ్యాంతుడే , లౌం!
స్వపన్న సమయెనశ్నకూ న్యాసీతారుణోదయాత్ |
స్వప సూర్యోదం, శక్తి షెన్మౌనీది వాద్విజః!
ఆపస్తంబేనమున నాధమణ శాస్త్రం తీరితం||
దివోపవాసఃప్రోతశ్చేత్సాయున క్తముపోషణం!
Tలాతిక్రమణే కార్యమితీబోధాయనోదితం!
ఉపవాసంత్యకర్మాతిక్ర మేమనురబ్రవీత్ !
అర్హుల ప్రదానతః పూర్వముది తేస్తమి తేరనౌ
గాయత శతంజప్య మిత్యన్యత్రమునీరితం!
.

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
గాయత్రీ అష్ట సాహస్రం జపంకుర్యాదనాపది!
సంధ్యాతిక్రమణే దుశ్చిత్తం సంవతః చోదితం!
సంధ్యాతిక్రమణెకృచ్ఛంకు ర్యాది త్యాస దేవల:!
యదాప స్తంబకథితం యచ్చబోధాయనోడితం!
అబుద్ధిపూ ర్వేతత్ ప్రైయంబుద్ధిపూ ర్వేమనూదితం!
అశక్తావుపవాసస్య గాయత్యష్టశతంజపః |
గాయత్యష్ట సహ సంతువిళైయంతద నాపది ||
మాసాతిక్రమణెకృచ్ఛ ం ప్రాజాపత్యము దాహృతం!
స్మృతిర త్నాక రేసమ్యగ్వ్యవస్థా శైతిదృశ్యతే |
సంధ్యాది నిత్యలో పేతుదిన మేకమభోజనం!
దినద్వయే త్రిరాత్రం స్యాత్ కృఛార్ధంతుదినత్రయే |
దశా హేకృష్ఠమేకంస్యా దూర్ధ్వంచాన్జాయణంచ రేత్
చాందాయణంపరాకంచ మాసాగూర్ధ్వంవిధీయ తేట
తతో ప్యేవం ప్రకల్ప ్యం స్యాద్వ్యాసస్యవచనంత థా !
ఇతిత త్రైవశంఖస్య వచనంసము దాహృతం!
ప్రాతఃకా లేతిక్ర మేస్యాత్ప్రణాయామత్రయం స్మృతం
సంగ వేద్విగుణంపోక్తంమధ్యా హ్నె త్రిగుణంభ వేత్ !
చతుర్గుణం చాపరా హైసాయంష ట్రింశ దీరితం |
ప్రాణానాయమ్య గాయత్యాద్యంతవ్యాహృతియుక్త
యా చతురరు కంతుడత్వాథసంధ్యాకర్మసమాచరేత్ |
లోకోపకార కేదళు పోక్త మేతదుదీరితం |
ప్రయోగ పారిజా తేతుసంగ్రూక్తమి తీరితం!
చతుర్థ మర్ధ్యమిత్యుక్షంస్మృతిముక్తాఫ లేత్విదం !
శాశౌకత వ్యక ర్మాణి ప్రమా దాదకృతాని చేత్ !

·83
స్మృతిసంగ్రహః.
ఆహనిప్రథ మేయా మేతానికుర్యాదతంద్రితః!
దివాకృత్యానిశర్వర్యాః ప్రథమే ప్రహరేచ రేత్ |
వర్జయిత్వాపంచయజ్ఞకర్తవ్యా)దివైవహి!
ఉక్తకాలేయద్యనార్తాస్సంధ్యాంనోపాస తేద్విజా!!
సూర్యహత్యాంతతో గత్వా తేశూద్ర సదృశాఃస్మృతాః |
నాస్ట్రవాసాస్సదాకుర్యాత్సంధ్యామాచమనంజపం |
కుర్యాత్క దాచిచ్చేవొనుదఘ్నా స్వప్సుృతశ్చ రేత్ ||
సూత కేత్వార్ద్ర వసనఃఆపోహేత్యాది కాకొమనూ
మనసోచ్చార్య గాయత్రీము క్వా సంధ్యాత్రయెపి చ |
దత్వాఫ్యుమపి గాయత్రీంజ పేదల్పంతు నేతరత్ |
శ్రీపాంచరాత్రరణాయాంనూత కేమృత కేపిచ!
అమ్య ప్రదానకా లేపి మనసోచ్చారణంస్మృతం!
లేయ దొజపంకుర్యాత్తదాత తైవ సంస్థితః |
ప్రదక్షిణనమస్కా రౌవినాకుర్యాదుపస్థితం!
సావిత్యాదిక్రియాస్సర్వా ఆదిత్యాభిముఖశ్చ
విష్ణ్వాలయ సమీ పేతుత మేవాభిముఖశ్చ రేత్ |
*జపవిధి:*
అనంతరంజపంకు ర్యాధి ్వరాచమ్య శుచిస్థ లే!
పొ4 తేప్రొడ్ముఖస్థిత్వా గగ్రకుశ సంసృతే
ఊణాయామత్రయంకృత్వా న్యాసధ్యానసమన్వితం!
ముదా ప్రదర్శ్యగాయత్రీంజ పేదా భాస్కరోదయాత్
ప్రాణాయామస్యాదితస్తు ప్రకారఃకథ్య తేధునా!
-ఫ్రాణాయామవిధిః*-
కనిష్ఠ "నామి కౌఖ్యాంసంగు థ్వావామనాసికాం |
రేత్ |

·४४
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
విసృజ్య బహిరంతస్థ్సం వాయుందక్షిణ నాసయా !
సమ్యజ్నిరు ధ్యాంగు ఫైనదక్షీణాం నాసి కొంతత:1
ధ్యాయ విధింర క్తవర్ణం స్వనాభికమలస్థితం |
సవ్య నాసికయావాయుచూపూర్యా గర్బహిస్థ్సితం!
అంగులీభిస్తాభి రేవసంరుధ్వానాసి కాద్వయం !
ఆస్యంబధ్వాతథాస్థా థ్యాంననిగ్గ చ్ఛేద్య థామరుత్ |
నీలోత్పలాభంశ్రీరామం ధ్యాయ హృదయపంక జే |
మనసా వ్యాహృతీస్సప్తపృథక్ ప్రణవపూర్వికాః|
ఓంకారమథ గాయత్రీము క్వాథొతచ్ఛిర స్తథా |
లలాటస్థంశివం శ్వేతంధ్యాయ? దక్షిణనాసయా !
వాయంశ నైశ్న నైర్ముంచే త్తదాగాత్రంన చాలయేత్ ||
ప్రాణాయా మోధ్యాసహీనా దుత్కృష్టా ధ్యానసంయు
తః!! శ్వా సేనిరుధేపవనోజూయ తేపావక స్తతః!
అగ్నే రాషోథజాయం తేతతోన్తశుధ్య పత్రిభిః I
మానసంనాచికం పాపం కాయికంచవినశ్యతి |
ఏకాద శేంద్రియాణాంచదోషానష్టాభవంతిహి !
ప్రణవం వ్యాహృతీ స్తిసో గాయత్రీమపి చక్రమాత్ |
ఆవర్తయ్నెట్కృత్వోయం ప్రాణాయా మోపరఃస్మృతః
ప్రణవస్య వ్యాహృతీ నాంగాయ త్యాశ్శిరసస్తథా!
న్యస్య వ్యాదీనథధ్యా త్వా ప్రాణాయామాం స్తతశ్చ రేత్
ప్రణవ స్యఋషిరహ్మా గాయత్రీఛందట చ్యతే
పరవగా త్మా దేవ తాస్యాద్వినియోగోసు సంయ మే |
అముంమమిత్యంగుష్ఠాదిహృదయాదిషుచన్య సౌత్
విష్ణుంభాస్వత్కిరీటాంగిదవలయగళాకల్పహాకోదరాంఘి

·Yx
--
-
|
స్మృతి సంగ్రహము
శోభూషా సువక్షో మంతకరం అకుండ తైమండితాంగం!
హస్తాద్యచ్చంగా
లుపీత కాజేయమాతా
ద్యోతధ్యానము మద్యద్దీనకర సదృశ పద్మ సంస్థంనమామీ
ప్రణవప్రతి పాద్యస్య విష్ణోధ్యానమితీరీతం!
ఋషయోత్రిర్భృగుఃకుత్సోవసిష్ణోగౌతమఃస్మృతః|
కాశ్యపాంగిరసౌసప్తవ్యాహృతీనాంకమాత్ స్మృతాః!
గాయతు కష్ఠిగనుష్టుప్ప బృహతీపత్త--రేవచ!
త్రిష్టుబగత్యౌఛందాంసిక్తాన్యాసాఁయథాక్రనుం |
అగ్ని వాయ్వర్క- వాగీశ వరుణేందాశ్చ దేవ తాః)
విశ్వేదేవాశ్చచరణజంఘాజానూద రేషుచ |
* కం రెము భౌమస్తకేచక్రమేణ వ్యాహృతీర్న్య సేత్ |
W్యయాఃక్రమేణ శ్వేపాఖాశ్యామాపీ తాపిశంగినీ!
లోహితానీలవర్ణాచసప్తమీక నకోజ్జ్వలా!
స్వస్వోక్తవణ్య తనవోరూపయావనసంయు తా!!
యోమవస్త్ర పరీధానాస్సర్వాభరణభూషితాః|
దివ్యచందనలిప్తాంగా దివ్య మాల్యోపశోభితాః!
సితోపవీతహృదయా స్సపవిత్రచతుష్కరా!!
ఉన్ని ద్రవదనాంభోజప్రభామండలమండి తాః!
జటాక లాపపూణేందు ప్రభాపూరితదిజ్ముఖాః!
అభయాకు సగప్పాత్రనరహ స్తసరోరుహాః!
ఏవం వ్యాహృతయస్సప్త ధ్యేయా హెూమజపాదిషు ||
విశ్వామిత్రఋషిఃక్తో గాయత్రీఛంద ఈరితం!
సవితా దేవ తాప్రోక్తాగాయ త్యాన్యాసఉచ్య లేః
పదద్వయ సహృదిన్య స్యశిర స్యేకంపదంతతః "

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
పదద్వయంశిఖాయాంచషష్ఠంతుకవ చేపదం !
పదత్రయంనయనయోరస్త్రా ణె చరమం పదం!
ముక్తా విదుమ హెమనీలధవళచ్ఛాయైగ్ముఖై స్త్రీ శై
ర్యు కామిందుక లానిబద్ధమకుటాంతత్వార్థ వర్ణాత్మికాం !
గాయత్రీంవరదాభయాజ్కు శకశాంశుభంక పాలంగు
ణంశజ్ఞంచ క్రమ దౌరవిద్దయుగళంహసైర్వహంతీంభజే !
గాయత్రీశిరసో బ్రహ్మాఛందోనుషుబు గాహృతాః
పరమాత్మాదేవ తాస్యాత్తేనమం ప్రణవిగ్రహే!
శిరః ప్రభృతిపాదాంతంక
రాభ్యాం వ్యాపకంన్య సేత్ |
ఆర్కమండలమధ్యస్థం సూర్యకోటి సమప్రభం!
బ్రహ్మాది సేవ్య పాదాబ్దం నౌమి బ్రహ్మరమాసఖం!
ఎవంధ్యాత్వాన్యాసపూర్వంతతోముదా ప్రదర్శయేత్ ||
పద్మంచసురభిర్యోనిర్వారాహీవాసు దేవికా
ఆత్మము దాజ్ఞానము దాస ప్తము దాః ప్రకీర్తితాః
ప్రణవ స్య వ్యాహృతీనాంగాయ త్యాశ్శిరస స్తథా!
న్యాసంధ్యానంచకృత్వైవం పొణా నాయమ్యచత్రిధా !
ఎవ మేవజపి త్వానౌగాయత్రీండశ ధాతతః|
ఆనాహయేత్తామాయాతువర దేత్యనువాక తః|
ఏతస్యషిణ ర్వామ దేవశ్ఛందోనుష్టుబగత్యపీ!
గాయత్రీ దేవతాచస్యాదావాహ్యరవిమండలే
హృత్పద్మకణికా కామ ద్యౌరత్నసింహాస నేపివా!
పాతర్ధ్యాయామిగాయత్రీంరవిమండలమధ్య గాం|
ఋగ్వేదము చ్చారయంతీంర క్తవర్ణాంకుమారి కాం1
అక్షమాలాక రాంబ్రహ్మదైవ త్యాంహంసవాహనాం!

·8.
స్మృతిషంగ్రహ
మధ్యంది నేతు సావిత్రీంరవిమండలమధ్య గాం|
యజుర్వేదం ప్యాహరంతం శ్వేతాంశూలకరాంశుఖాం!
యువతీంరుద్రదైవత్యాంధ్యాయామి వృషవాహనాం!
సాయం సరస్వతీం శ్యామాంరవిమండలమధ్య గాం!
సామ వేదం వ్యాహరంతీంచకాయుధక రాంశుభాం!
ధ్యాయామి విష్ణు దైవ శ్యాంవృద్ధాంగరుడవాహనాం!
ధ్యాత్వైవం వేదజసనీమా సనాది సమర్పయేత్ !
దదామి దేవ్యాసనం తే పాద్యావ్యాచమ నానిచ |
స్నానంవస్త్రంచోపవీతంగంధం పుష్పంత థైవచ
ధూపం దీపంచ నైవేద్యంతాంబూలంచప్రదక్షిణం
నమస్కారంచోపచారా దదామ్యేతాంస్తుమానసాగా
శిడాకల్పో వ్యాకరణంనిరుక్తంజ్యోతిషంతథా!
శిరాంసియస్యాశ్శ్వసనంఛందో వివృతిరీరితం!
ధర్మశాస్త్రాణిహృదయం చాహవో న్యాయవి స్తరాః|
కైలాసమలయా వూరూయస్యావాసఃపయోనిధిః |
యస్యానాభిఃపురాణానిదిశష్టడపికుక్షయః |
విద్యావి దేశపురఃపశ్చాద్యస్యాశ్చాధర్వ చేష్టితం |
ఋగ్యజుస్సామచరణానవగ్రహవిభూషణా!
చంద్ర:పయోధరౌసూర్యమాలా వేదాంతమానసా!
'మేరుకణాగ్నివదనాచంద్రోస్యా బ్రహ్మమస్తకా!
వాయు శ్వాపారుద్రశిఖా కాల మేఘాల కాచసా!
కమలానాథహృదయాటూసాంఖ్యాయనగోత్రజా!
చతుర్భుజాంత్రిచరణాంషటు--క్షింపంచమ స్త కాం|
తాంజగదూపిణీం దేవీంగాయత్రీం ప్రణమామ్యహం !

·సచ్చరిత్రసుధానిధి:.
పవంధ్యా త్వాసమభ్యర్బ్యమాన సేరుప చార కైః |
స్తుత్వాచ దేవీం గాయత్రీమృష్యా దీక్ విన్య సేత్తతః!
విశ్వామిత్ర స్సమస్తాయా గాయత్ర్యాఋషి రీరితః|
ఛందస్తు దేవీ గాయత్రీ సవితా దేవ తాస్మృతః I
కరయోరస్రమం తేణశుద్ధింకృత్వా తతఃపరం|
గాయత్ర్యా వ్యాపకంకృత్వా ప్రణ వేనక రద్వయె|
ప్రకోస్థాంతర్బహిశ్చాపితల యో స్తలపృష్ఠయోః!
పర్యాయెణప రామృశ్యతలయో:ప్రణవంన్య సేత్ !
అంగుష్ఠయో సర్జనీ భ్యాంన్యస్యభూరిత్యతఃపరం|
అంగుష్ఠాభ్యాం భువః తితర్జన్యోర్విన్య సేత్తతః|
సువరిత్యథవిన్యన్య మధ్యమాంగుళికాద్వయె!
గాయత్ర్యాః ప్రథమంపాదంన్యస్యా నామిక యోస్తతః|
కనిష్ఠ, కౌద్వ యె పాదంద్వితీయమథవిన్య సేత్ ||
తలయోఃపృష్ఠయోః పాదంతృతీయముధవిన్య సేత్ |
భూరంగుష్ఠాభ్యాంనమః త్యాదిభిఃక్రమతోన్య సేత్ ||
అంగుష్ఠ యో సర్జనీ భ్యాంన్యస్య ప్రణవమాదితః|
అష్టాంగుళీ నాంతదను చతుర్వింశ తిపర్వసు
చతుర్వింశత్యక్ష, రాణి సబిందూనిన్య సేత్ క్రమాత్ ||
ఆరభ్యతర్జనీం వామాంతర్జ న్యాంతు సమాపయెత్ |
దక్షిణ స్యామయం సృష్టి న్యాస స్స్వాదహ్మచారిణాం !
పతద్వి పర్యయో న్యాసస్సంహారోయోగి నాంస్మృతః
తర్జన్యాదిక నిష్ఠాంతం దక్షిణాదితుహస్తయోః!!
స్థితి న్యాసో గృహస్థా నాంమూలమ ధ్యాగ్రపర్వసు 1
ణవాదిన మోంతంచ న్యాసంకుర్యాద్య థాక్రమం !

·స్మృతిసంగ్రహః.
అంగుష్ఠ యోస్తు గోవిఁ దంతర్జన్యోస్తుమహీధరం!
హృషీ కేశంమధ్యమ యోర్న్యస్యా నామిక యోస్తతః|
త్రివిక్రమంన్యస్య విష్ణుంకనిష్ఠాంగుళి కాద్వయె|
మాధవ కరయోమః ధ్యాన్య సే దే కాంపృథక్ పృథక్ I
చతుథీకాంచనమశ్చాం తేన దేత్ప్రణవమాదితః |
పాదత్రయస్య గాయత్ర్యా ఋషి శ్ఛందశ్చ పూర్వవత్ |
బ్రహ్మావిష్ణు గిక్ రీశశ్చ దేవ తాస్స్యుర్యథాక్రి మం!
మూగ్ని నాభౌపాదయోశ్చ
న్యస్య పాదత్రయంక్ర మాత్ |
శిరః ప్రభృతిపొదాంతంక
రాభ్యాం సంస్పృ !
రాష్ట్రాను నోరూర్వోగుణ హ్యెనాథాచవక్ష సి!
కం రె టు ఫేభు వోమణ ధ్యేమ స్త కేచ క్రమాన్న్య సేత్ H
పాదాదిసృష్టి న్యాసోయంకతః వ్యో బ్రహ్మ చారిభిః |
మూధా ద్యాచరణం న్యాసః సంహారోయతి సమ్మతః!
పొదాద్యా నాభిమూవ్లాదిస్థితి న్యా-సంగృహీచ రేత్ !
తక్తన్న్యాసక్ర మేణాంగం గాయత్ర్యాథస్పృశేత్ససః |
ఓం కౌరమాదావు చ్చాగ్యతతో వర్ణంతదాదికం |
ఆత్మనోంతంతత స్తత్వంనమశో, చిక్వాన్య సేతమాత్!
భూతాన్యథో తన్మంతాణిగంధాదినీంద్రియాణిచ |
ఉపస్థాదీని నా సాదీన్య రొమన ఉదాహృతం !!
బుద్ధి స్తతోహం కారోధావ్య క్తంత త్వాస్యమూనితు|
పొదయోజాణనువ్వోడు,
స్యా స్యేమూర్ధ్నిచనా సయోః!
జిహ్వాక్షిత్వక్ ఘోత్రగుహ్య పాయ్వంఘిషుకరద్వయే |

·2.
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఆ స్యేఘ్రాణేచజిహ్వాయాంచకు స్వకోత్ర హృత్సుచ
పునశ్చహృదయే త్రీణి తత్వానిక్రమతోన్య సేత్ !
న్యస్యాం గేప్వితిత త్వానిషడంగన్యాసమాచ రేత్ !
జ్ఞానాయహృదయాయేతిన మోంతో హృన్మనుఃస్మృతః|
తడైశ్వర్యాయశిర సేస్వాహేతిచశిరోనునుః I
శిఖామంత్రఃస్మృతశ్న కైశిఖాయై నౌషడిత్యపి |
ప్రోక్తఃకవచమంతో పిబలాయకవచాయహుం!
దృజ్మను స్తేజ సే నేత్రత్రయాయవపడిత్యపి!
వీర్యాయాస్త్రాయపడితిత శాస్త్రమనురీరితః |
వ్యాహృతిం ప్రథమాము వ్వొప్రథమంహృన్మనుంతతః
అంగులీభిశ్చత సృభిర్నిరంగుష్ఠంన్య సేద్ధృది !
వ్యాహృతిం మధ్య మాము క్వాశిరోను ంత్రంతతఃపరం!
పూర్వోక్తాభి స్త్వంగుళిభిశ్శిరోమ ధైన్య సేత్తతః॥
ఉచ్చార్య వ్యాహృతింత న్యాంశిఖామంత్రంతతఃపరం!
స్య సేదంగుష్ట శిరసా శిఖామూ లేసముష్టి నా ||
గాయత్ర్యాఃప్రథమం పాదంబలాయే తిమనులతతః|
వ్యత్యస్తా భ్యాంక గా భ్యాంతు యుగపద్ధక్షిణోత్తరం|
భుజద్వయాగ్రమారభ్య ప్రస్థావధిసంస్పృశేత్ !
* క్వాద్వితీయంపాదంచ నేత్రమంత్రంతతఃపరం!
అంగులీ భీమః ధ్యమాభిః ఫాల నేత్రంచసంస్పృ
పొదంతృతీయము ్వ దావస్త్రమం శ్రేణ సంయుతం
వ్యత్య స్తహస్తయో సర్జన్యంగుష్టా ఖ్యాంభుజాగ్రయోః|
సశబ్దంది కుదశ సురాగాది క్రమతోన్య సేత్ ||
సర్వేష్వాం కార మాదౌస్యాత్సర్వమంత్రేష్వితిక్రమః !!

·స్మృతిసంగ్రహం,
న్యస్యాం కారణహృదిము ఇభూ శృప్తిగా భువణశ్యథ |
కరాభ్యాంసంస్పృశేన్మూ ధా' ద్యాషాదం సువరిత్యథ:
యోహించసురథంశంఖంము. ఖముదాంచడర్శయేత్ |
చతుర్వింశతిము దాశ్చతతస్సందగ్మయేమాత్ ||
సుముఖంసంపుటంచైవవితతంవిస్తృతంతతః|
ద్విముఖం త్రిచత్యుపంచషణ్ముఖా ధోముఖాన్యపి |
వ్యాసకాUణలికాంముదా శకటం తడనంతరం!
యమ పాఠంచగ్రథితంసన్ముఖోన్ముఖమిత్యపి!
ప్రలంబం ముష్టి కంమత్స్యంకూర్మం వారాహమిత్యపీ!
సింహా కాంతం మహాకాంతం ముగ్గరంపల్ల వంతతః!
ముదాస్సందర్శయి త్వైవంతతో ధ్యానం సమాచ రేత్ |
రశ్మిజ్వాలా సహసోఢ్యం ధ్యాయేదాదిత్యమండలం!
తదంతశ్మీతళాభంతుశీతం శేస్తుమండలం
తన్మ ధ్యే మండలంవ హ్మెజ్వు లామాలా సహస్రకం!
తస్యము ధ్యోగ క్తపద్మం విలసత్మణి కొన్వితం!
తస్యము యెసుఖాసీనంత పహాటక సన్నిభం!
చతురంగులమాత్రంచళుకవక్త నిభాంబరం!
రక్త నేతాంబుజంర క్తపాణిపాదనఖాన్వితం !
శంఖచక్రగదాపాణింశ్రీవత్సాంకితవక్ష సం|
కిరీటహార కేయూరనూపు రైగుపశోభితం |
విలసద్వనమాలాశ్రీతుళసీ కాస్త భోజ్వలం
ప్రసన్నవదనంరత్నకుండలద్వయమండితం |
అనఘణరత్నఖచిత సర్వాభరణభూషితం |
పవంధ్యా త్వరమా నాథంగాయ త్యర్థం విచింతయెత్

·..
సచ్చరిత్రము ధానిధి:
సర్వభూతోత్పాదకత్వము క్తం సవితృశబ్దతః|
వరేణ్యశబ్దతస్సర్వైర్భజలీయత్వ మీరితం!
సర్వశ్రేష్ట్యంచసక లైః ప్రార్థనీయత్వ మేవచ |
పొపభంజన హేతుత్వం తేజ స్వంభగణ ఇత్యతః |
దేవశజే నాభ్యధికం కాంతిమత్వం ప్రదర్శితం !
ధీమహీతితుశ జేన ధ్యాయామఇతిచోదితం!
ధీశఖేనోచ్య తేత్యాగో పాదానవిషయామతిః |
ప్రచోదయాదిత్య నేన ప్రేరక శ్వముదీరితం!
యో దేవస్సవి తొస్మాకంధియోగమాణ దిగోచరాః!
ప్రేరయె త్తస్య యద్భర స్తద్వ రేణ్యమ పాస్మ హే॥
అగస్త్యవిశ్వామి శ్రాభ్యాం గాయత్ర్యర్థఇరిశః
ఉపాస్యం సగ భూ తొ నాయ తేజోపిష్ణు వాచకం |
ఆధారం సర్వలో కానా. రవిమండలమధ్యగం!
“సంచింతయామ స్తనైజుఇత్యర్థశ్చ సదీరితః ||
ఏవంవిది త్వాగాయత్ర్యాణార్థంహృదివిచింత్యచ !
త తెస్తురీయ"
గాయత్ర్యాఋష్యాది న్యాసమాచరేత్ !
ఋషి స్తస్యాస్తువిమలశ్చంద స్సైవ ప్రకీతి? తా|
పరమాత్మా డే స తొస్యొచ్చతుర్భిస్తుతతః ప దైః|
మా పాపదితి చై తా భ్యాంక రాంగన్యాసమాచరేత్ |
దర్శయెద్యో నిసురభిమహాయోన్యంజలింగ కాః|
నమసీ యాజహాము దాపూర్వి కాస్సప్తచక్ర మాత్ |
యదేవాసుర పూజితారుణనిభంసొమార్క తొ రాగనై!
పున్నా గాంబుజనా గలష్పవకు క్లావ్యా సైస్సురైరర్చితం

·*3
ప్మ: తిసంగ్రహః.
సిత్యం ధ్యానసముపయోగకరణంశాలాగ్నిరుదోపమం
తత్సంహారకరం నమామిసతతం పాతాళపష్టముఖం!
అస్యదార్థ పరో విష్ణుస్సపవరజసః పరః!
విభక్తి వ్యత్యయ స్తత్ర తావచ్ఛోభనమీరితం!
ఓమిత్య నేనవస్థానమధ్యాహార్యంపదద్వయం!
మాబ్బి తీయాఫ్రోపదితిప్రాపయత్విత్యు దీరితం!
ధ్యాత్వైవమర్థంజ్ఞాత్వారపు రైతాంతదనంతరం!
పతయాభిము. శ్రీకృత్య గాయత్రీం తొంతతోజు పేత్ :
ఆనౌ ప్రణవసంయుక్తవ్యాహృతిత్రయపూర్వికాం!
గాయత్రీలజప హెూమా దౌవ దేడ్వణీ = గృహీతథా!
యతిర్జ పేత్ షడోంకారామాద్యంత ప్రణపొంతువా |
పృథగాదౌవ్యాహృతీనాం సంయుక్తానాంతథాపునః!
గాయత్ర్యాభ్యంతయో శ్చేతిషడోంకాగాః ప్రకీర్తితాః
సమస్తానాం వ్యాహృతీనాం
గొయత్యాశ్చయ థాక్రమం!
ఆద్యంతో, కౌరసంయుక్తా గాయత్రీ సంపుటాస్మృతా |
బ్రహ్మచారీ గృహస్థశ్చపరివాడు తేత్రయః |
కాలత్రయే స్యేవ మేవజ పేయు ర్వేదనూతరం!
-*అథగాయత్రీజపనీయమః*----
పొదేనపొజాక్రమణంమనసోపరితోపణం!
హస్తే ధానంహ స్తస్యగృహ క్షేత్రోదిచింతనం!
ఉచ్చారణంచమంత్రస్యపోశ్వ సెశూయ తేయథా
నిద్దీపనంజృంభణంచహాసంళో దంచుదుడుతు|
గాత్రస్యశిరసోవాపివస్త్రాద్యా చ్ఛాదనంతథా!

·X
సచ్చరిత్ర సుధానిధీ!
సంఖ్యాంయజ్ఞోపవీ తేన భాషణంరోదనంతథా |
నిగాంచడంభమాలస్యంకుడ్య స్తంభాద్య పాశ్రయం!
వజణయేదపి సంచారం జహహేమాదికమణసు!
వ్యత్యస్తపాణి పాదశ్చ పాశ్వణ యోగవలోకయ |
అపవిత్రక రస్సంఖ్యామకుర్వన్నన్యమానసః |
జప హెూమాదికంక నూణ నుత్తరీయశ్చవర్జయేత్ !
యదివాజ్నియ మోనస్యాజ్జప హెూమాదిక మూసు
విష్ణుసూక్తంజ పేడ్య ద్వాస్మ రేద్విష్ణుం రమాపతిం !
చూదాంత పతితశ్వాదిదర్శ నేజపమధ్యతః!
జ పేదాచమ్య సంభాష్య జైస్స్నా త్వాచపునజం పేత్ |
ద్వీ పేజలావృతేకమః జప మాదివర్జయేత్ |
నగోశతం సైక పృష్ఠంయశ్రతిష్ఠ త్యయంత్రితం!
గాయ త్యాజపసంఖ్యానంనకు ర్యాదశమాలయా!
అంగుళ్యాజపసంఖ్యాన మేక మేక ముదాహృతం |
రేఖాభిరష్టగుణితం రేఖాభిగణణయే త్తతః|
అనామి కామధ్యపర్వ సమారభ్య ప్రదక్షిణం
తజు: నీ మూలప ర్వాంతంగణమేద్దశపర్వసు ||
ఆథవా నామి కొమూలపర్వారభ్య ప్రదక్షిణం !
గణయెన్మధ్య మామూలపర్వాంతందశ పర్వసు !
మధ్య చమధ్యపర్వాద్య మధ్యమామూలపర్వతః|
ఊదక్షిణ్యేనగణయెద్య ద్వా ద్వాదశపర్వసు !
యద్వాకనిష్ఠి కామూలపర్వారభ్యప్రదక్షిణం|
అనామి కొమూలపర్వపర్యంతంసక లో త్తమం!
బ్రహ్మచారీగృహస్థాశ్చశతమష్టోత్తరంజు పేత్ !

·xx
స్మృతిసంగ్రహః.
అష్టోత్తర సహస్రంతుయతీ నాంసము దాహృతం!
వ్యాహృత్యం తేవసాయాథ ప్రతి పాదంత థాంతత!!
అమ్రుతం ప్రజ పే దేవీ మన్య థాబ్రహ్మహాభ వేత్ |
పృథక్ ప్రణవసంయుక్తాంసప్తవ్యాహృతిపూర్వీకాం1
ప్రణవాద్యాంశిరోయు కాం గాయత్రీం ప్రజ పేద్య ది!
దశ వారంజపస్సోయం సహస్రాదధిక స్మృతః!
రసనాంనిశ్చలాంకృత్వామం తార్థ ధ్యానసంయుతం!
ఉచ్చ రేన్మనసామందమకు రాణిప దానిచ
వ్యక్తంజపోమానసోయముత్తమోత్తమ ఈరితః!
కించి దాకుంచితతలావు ” నౌసంహ తాంగుళీ|
ఆ సంయు కౌఝణసమౌ ప్రాతఃకృత్వాకరౌజు పేత్ |
సాయం కాలంవి నాథుర్యాత్సంతిష్ఠ త్రిప దొజపం !
ప్రాగీశానది శోర్మధ్యం పొతఃపశ్యణ జపంచ రేత్ ||
దేవాభిముఖ ఆ సీనో దేవ తా సన్నిధౌజ పేత్ |
ఆ సీనోన్యా Fజు పేన్మం తా? పొజ్ముఖో వాప్యుదజ్ముఖః |
జపమ ధ్యే సమాగచ్ఛేద్యది భాగవతోత్తమః!
తంప్రణన్యూఢివాద్యాథయోగ ఇచంచకీర్తయేత్ !!
అశ్వత్థమగ్ని మాదిత్యం బ్రాహ్మణం దేవమఁ దిరం
సృష్టికృత్యజలం గాంచజప హెూమాది నాచరేత్ |
చందార్క గురువహ్నీ నాంజలదీ పద్విజన్మ నాం|
అశ్వత్థ దైవతగ వాంసన్నిధౌశ స్య తేజపః !
జపఏక గుణాగే హేన ద్యావొద్విగుణోభ వేత్ |
గో థైదశగుణ:పోక్ వహ్న్యగా రేశ తాధిక ::
పుణ్య ఒ తేతీర్థతీ రేసహస్రగుణితఃస్మృతః!

·X2
సచ్చరిత్ర సుధానిధి.
భగవత్సన్నిధౌపోక్ జపోనంతఫలప్రదః!
శ్రియః శాం తేమనోయస్యజహబామార్చనాదిషు |
మోక్ష పవఫలంత స్యభ వేదత్రనసంశయః!
పూజా హెమజపాదీనిక ర్మాణి భగవత్సరః|
కుర్యాద్యదిసుగుప్తానితస్యాసంత్యంఫలంభ వేత్ !
స్పృష్ట్వానా భేరధః కాయంకర్మ కా లేతతఃపరం|
ప్రజా శ్యదక్షిణంగ్తోత్రం స్పృశ్లేడ్య ద్వాహరింస్మరేత్ !
ఏవంజపి త్వాగాయత్రీంధ్యాత్వా తాం పూర్వవత్పునః |
తస్యా అర్థంచసంచింత్యపునశ్చార్డోది తేరనౌ
ప్రాణాయామశ్రయంకృత్వా గాయత్రీమభివాదయేత్ &
అభివాదయ ఇత్యుక్త్వా స్వగోత్ర ప్రవరో తరం |
స్వసూత్రశాఖాధ్యయనం ప్రథమాంతము దీరయః |
స్వసంజ్ఞశర్మ నామాథో అహమస్మీతి చాథభో !
ఇత్యు క్వాచ స్వహస్తాభ్యాంశో తేసంస్పృశ్య చాత్మనః
జూన్వాది పాదాంగుష్టాంతంశ నైరభిమృశేత్తతః!
తతస్తురీయ గాయత్రీముపస్థాయకృతాంజలిః!
మంత్ర మేక పదిత్యుక్త్వాతురీయం పాదమప్యథ |
మాస్ట్రోపదితిచో క్వాథ గాయత్యు ద్వాసనంచ రేత్ ||
మంత్రస్యోత్తమఃత్యస్య వామ దేవఋషిఃస్మృతః!
అనుష్టుప్ఛందఇత్యుక్తం గాయత్రీదేవతాస్మృతాః
ఏ తేనోద్వాస్య గాయత్రీముపతి షెత భాస్కరం!
మితో పస్థానమం తాణాంవిశ్వామిత్ర ఋషిఃస్మృతః|
మిత్ర స్యేశ్యస్య తుభీరుట్ గాయత్రీపరి యోర్ద్వయోః|
త్రిష్టుప్పఛందసీపోత్తె దేవతామిత్ర ఈరితః|

·-
రీ
స్మృతి సంగ్రహః.
అదితం సహస్రాంశుఁమిత్ర స్యేతికృతాంజలి:|
ఉప స్థాయనమసూృత్వాత స్మైతమభివాదయేత్ |
తత స్తుసంధ్యాం సావిత్రీల గాయత్రీం చ సరస్వతీ !
పణవా ద్యైశ్చ శుర్థ్యం తైర్న మోం తైస్స్వస్పనామభిః!
ప్రణ మేదళసర్వాభ్యో దేవతాభ్య స్తత పరం |
ఆద్యంతో, కార సంయు కంద్విరు క్వొచన మోన మేత్ !
ప్రతిమంత్రం కేచి
దాహుః ప్రణామం సప్రదక్షిణం ||
ఏవ 'మేవతతః కామో కార్తీ ది త్యాదిక (మనుం |
ఉ క్వాప్రదక్షిణంకృత్వానమస్కుర్యా యీతనుం I
ప్రాచీదిద్ద క్షిణా దిక్చ ప్రతీ చీది కథో త్తగా |
ఊగ్గ్వాధరాంతరిక్షం చదిశ స్సప్తప్రకీర్తి తా!!!
ఆసాంసంధ్యాదివ న్మంతాను క్వాకృత్వా ప్రదక్షిణం |
కృత్వా ప్రణామం సోం కారం వ్యాహృతిత్రయ పూర్వయా
గాయ త్యాసం ప్రణమ్యాథషిత గావగ్రజా గురూక్ |
వర్షత్రయాధి కొన్నిష్టా బాహ్మణాంశ్చాభివాదయేత్ !
ఇతజపోపస్థాసవిధిః
-*అథమూలమంత్రజపః*-
కాలత్రయేమూలమంత్రం విహితావస రేజ పేత్ |
యథాప దేశమృష్యాది న్యాస ధ్యానసమన్వితం !
ఉపస్థానాత్పూర్వ మేవనిగమాంతగురోర్మతం!
రామానుజమునీందో కనిత్య గ్రంథేతథైవ చ |
ఉపస్థాయా ధారశక్త్యాదీక్ సంతర్ప కొనిపీడ్య చ |
వస్త్రం బ్రహ్మముఖంకృత్వాన్యుతీశ్లోపగంహరిం|
గృహంగ త్పాభ్యుక్యుహు త్వాభిగమ్యకమలాపతిం !

·Xo
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
గా సముష్టింపరగ వేద శ్వావృద్ధాప్రణమ్యచ |
త్రయ్యం తానభ్య సేదే నిగమాంతగురోఃక్రమః!
--*భగవత్సేవావిధిః*~
శ్రీపాంచరాత్రర డూమాచార్యైర్యద దీరితం!
విధానం రాను సేవాయా స్తత్సలగృహ్యాధునోచ్య తే!
తీర్థాసన్నం రామసగ్మనమస్కృత్యాథత ద్వి శేత్ |
పొదుకో పొనద్యానాదిచి త్తక్షేపంతథాత్య జేత్ |
తత్ర తత్రస్థితా ద్వారా స్థాప్రణమ్యానుజ్ఞయావి శేత్ |
బలిపీఠసమీ పేతున మేన్గురుపరంపరాం!
తామనుజ్ఞాప్య శ్రీరామంన మేత్కూర్మాదిపద్యతః
మనోబుద్ధ్యభిమా నేనసహన్య స్వధరాత లే!
కూమః వచ్చతురఃపాదా? శర స్తప్రైవపంచమం!
స్థాయదండవ దేహంప్రసార్యచగశోక రౌ!
బ్వము కుళవ త్పాణీ ప్రణామోదండ సంజ్ఞాతః |
పొదాంగుళీ భ్యాంజను ఖ్యాంశిరసా చావనిం స్పృశన్ |
బద్ధ్వాంజలింనమస్కు ర్యాత్సపంచాంగ ఉ దీర్య తే!
అష్టాంగ దండ పంచాంగ ప్రణామాఉది తాఃక్రమాత్ |
మస్తిష్క సంపుట ప్రహ్వాంగ ప్రణామాంగ సంయుతాః!
ఎ తేషుమను నాకు ర్యాన్మూ లేనాస్యతమా సమా!
సమస్తిష్క ప్రణామస్స్యాదంజలింతు స్తకేన్య సేత్ |
ప్రణామస్సంపుటస్సస్యాత్ హృదయేంజలిమర్పయేత్ |
ప్రహ్వాంగస్సంపుటంకుర్యాత్సాప్రహ్వాంగనను స్క్రియా
రాసాదమథ రామస్య దూ రాత్కు ర్యాత దక్షిణం!
శతుళికకుప్పు ప్రణామాశాకుర్యాత్స తిప్రదక్షిణం!

·ప్రదక్షిణ ప్రణామూ అశ్వయుగ్మా నవసమాచ రేత్ |
స్మృతిసంగ్రహ
దేవదక్షిణ భార్వేజా సేవాచేశాబలిప్
చ ప్రదక్షిణె
నాంత రాగమనంకు ర్యానే
యదితత్రశఠాగా ముఖా
స్తన్మ నునాచతో
వెన తేయాదయో వాషి తత్తన్మం తేణ తొన్న మేత్ ||
సే నేశంప్రణ మేత్స వ్యక్తదనుజ్ఞాపురస్సరం |
శ్రీ రామసన్నిధింగ' చ్ఛేత్సూపహారచయాన్వితః!
చక్రవదమయే న్నాంగంపృష్ఠ భాగం నదర్శయేత్ !
ఉపహా రాంచు చౌదే శేనిక్షి, ష్యైవహరింన మేత్ |
నగృహీతోష హారస్సక్ ప్రణ మేన్మతిమాన్నరః!
అథోపహా
సౌదాయశ్రీరామనికటంవ్రజేత్ |
రామదక్షిణ పార్శ్వ స్థస్సాంశ్చత స్మైసమర్పయేత్ |
వీ, గార వేతాశయా నెపితిష్ఠన్న శైవ పార్శ్వ కే1
స్వకీయ గురుప ఊ్యంతంశ్రీరామంశరణంవ్రజేత్ !
పొవ నాద్భతముష్పా ప సేవాలాభ ప్రహర్షితః!
స్తవ్యస్తవప్రియవశీకరణస్తోత్రమార భేత్ |
అర్చావతార నూహాత్మ స్తోత్రస్య చవి శేషతః|
జేయంవి స్తరతోన్యత్ర నెహవి స్తగతోభయాత్ |
తుళ సీపొదతీ శ్రాదిసేతా రామప్రసాదజ 0 |
యత్కించిదపి తన్న త్వాహక్టోశ్ఫుల్లకపోలక!!
సంభావ్యశిరసాకు ర్యావ్య థార్హముపయోజితం ||
పవిత్రహరి పాదాంబు పానే నాచమనంచ రేత్ |
ధ్యాయేత్కృతార్థమాత్మానం సేవయజానకీప తేః!
పశ్చాద్భా గేననిగచ్ఛన్నా సీసశ్చోకపాశ్వం కే|

·" సుజ్ఞాప్య నిర్గ పేస్ కాం సచ్చరిత సుధానిని శ్రీరామాభిముఖోమూలన వర్జయేత్సావధా నెనా వాది తన్మ నాజు పేత్ ! పునఃప్రణమ్య సే నెశమపద చారా శాస్త్రచోది తాము ఇతిహోర్థ్యాథ సే నేశంసంప్రం • రాజాకు మస్వమే! సేవాప చారానిత్యేవంపౌర్థ్యా, అచ్యు సహ ప్రభో! తత్త ద్వార్ స్థాక్ ప్రణ మ్యానుజ్ఞయా తేషాం వినిర్గ మేత్ | శ్రీ రామసద్మ ప్రణ మేదం తేమగురుపత్తి అపచారానిమాళ్వ జ్యుయతే'్న , రోమసన్నిధౌ - నగవదపచారాః--- అన్యాఖ్యానక ధాగీతనృత్తవారిత్రలోకనం రుషా రామాలయేవస్త్రచ్ఛన్న దే హేనతన్న కృష్ణకంబళ సంవీత దేహశ్రీరామ సన్నతిః| తైలాభ్య క్తాఖిలాం గేనయాసపొదూప దాపిహ ప్రవేశశీ, రామగృ హెనిడ్జీవనమముత్రచ] కేశా స్థినఖలోన్లూంచ క్షేపోదష్ట స్యదంతతః| విణ్మూత్రయోరుత్సర్గోత్ర ప్రేతమూహ్య ప్రవేశ నం! అసంబద్ధ ప్రలాపోత్రని దాలాలా విసర్జనం! పూజాభూమిసు తోజూ నెశ్మశానాన్మధ్యయాయినా! శవానుగంతుః కామాచీ రామారాధన కామనా | ఆకాంతజ్ఞాతవిమాన చ్ఛాయయాను ప్రదక్షిణం | భుక్తశాధాన్న పూజా, విణ్మూ తేసదనసన్నిధౌ రామాయార్పితదీపస్యాన్యత్ర వానయనంగృహే| రామాలయొకథ్యమానతత్కథానాదరాగతిః1 అన్య దేవార్థ సందిష్టపు ష్పైశ్రీ రామపూజనం!

·స్మృతీసంగ్రహః.
గశ్వాన్య దేవతా సద్మా స్నాత్వా రామగృహేవిశ!!
రామస్యాన్యను రైస్తుల్య బుద్ధిః పుష్పని వేద్యయోః
ఘ్రాణనంచోత్స వేస్పర్శశంకయాస్నానకర్మచ |
రామాలయ సమీప స్థాక్ రామ సేవాళ చూగతాః |
చండాలా? పతి తాళా జాపిస్పృహ్యస్నానార్థముద్యమః |
రామతద్భక్త పాదాంబుపానే చాచమనుతథా |
ఏకహస్తనతిశ్చాప్రణా మో2 సేవన మత్స వే|
ప్రదక్షిణంన తే: పూర్వము చ్ఛిషే వాడశుచౌసతి!
శ్రీరామవందనం పాద ప్రసృతిశ్చతదగ్రతః|
పర్యంక బంధనం చాపి భోజనానృత భాషణే!
నిగ్రహానుగ్రహావు చ్చెర్భాషావిగ్రహ రోగ నే!
స్త్రీషు సాఠూతవ వనమధోవాయువి మోక్షణం
పరనిందాపరస్తోత్రమళ్లీ లస్యాపి భాషణం 1
శకౌగౌణోపచార శ్చాస్యని వేదిత భక్షణం!
తత్తత్కా లోద్భవఫలాద్య దానం రావణచ్ఛిదే!
వినియుక్తావిశిష్ట స్య ప్రదానంవ్యం జనాదిషు |
పృష్ఠ కృత్యస్థితి శ్చైవప రేషా మభి వాదనం|
గుకౌమౌనంగాజస్తోత్రం దేవ తానిందనంతథా |
శయనంర క్తస గోత్రస్వాధీనాధ్యయనంశు తే!!
గురౌమనుష్య నీ గామ ప్రతిమాలో హధీరపి!
దంతశుద్ధిమకృత్వాతు శ్రీరామసిక బేగతి!!
ఎకవ ణత త్సవాసకోధంకర్మ కారితా!
నిషిద్ధకుసుమాద్య ర్చాభిగమోరక్త వాససా!
వాసోవిధూసనంచా గే మాంసంప్రోశ్యచ సేవనం!

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఆకృత్వాగ్రయణం నవ్య బీహీణాముపయోజనం!
పుష్పాణ్యద త్వాధూపశ్చాజీర్ణాన్నకృతపూజనం!
పిణ్యాక ంత్రేశ్యపూజా చస్పర్శః స్పృష్ట్వా ప్రదీపకం |
అపచారాసమాంత్సర్వాయత్నాత్పరిహ రేత్సుధీః !
*అభివాదనషిధి:*
సాయం పొతశ్చవృథా నాంకు ర్వాణస్యాభివాదసం|
ఆయుఃప్రజాబలం కీ ర్తి ప్రవర్ధం తేది వేది నే!
శోత్రియ వ్యబ్దపూర్వోయస్సోఖివాడన మర్హతి!
అగురుం నాభివా దేతవిషమస్థల సంస్థితం |
ఏక దేశాధ్యాపయి లౌ వేద స్య గురురు చ్య తే!
సాంగ వేదా ధ్యాపయి తాయస్సఆ చార్య ఉచ్య తే |
మంతోప దేహ చా చార్య స్తేషాంపత్న్యస్సు తాస్తధా ||
పితో ర్భాతృభగిన్యౌచపిత రావపితౌతయో!!
పితృవ్యపత్నీశ్వశురౌస్వసౌఖాతాచపూర్వజః!
మాతులానీ చగురవస్తే భివా వ్యాది నేది నే|
కృత్వాస్వచరణాంగుష్ఠస్పర్మాంతం పూర్వవత్తతః|
సవ్యదక్షిణహస్తాభ్యాం యుగపద్ధక్షిణో హేరొ!
సాంగు సౌచరశాసవ్యదక్షిశాసముప స్పృశేత్ ||
కృతేభివాద నేవి ప్రఃకుర్యాత , త్యభివాదనం!
తస్య ప్రకారస్వాయుష్మాక్ భవ సౌమ్యేత్యనంతరం|
ఉ క్వాత న్నామత స్యాంత్యస్వరము చ్చార్యసప్లుతం |
తదం తే2 కారము చ్చార్యసంధిక్లిష్టం సమాచ రేత్ |
కృతేభివాద నేకుర్యాన్నయఃప్రత్యభి వాదనం!
సతస్యదుష్కృతిం సోప్యనరకం ప్రతిపద్య తే॥

·స్మృతిసంగ్రహః.
ద్విజాతిర్న విజానాతియము ప్రత్యభివాదనం!
తం నాభివాదయే ద్వి ప్రస్సశూద్రసదృశఃస్మృతః!
అభివాద్య ద్విజశ్నూదంసచేలస్నానపూర్వకం!
బాహ్మణానాంశతం సమ్యగభివాడ, విశుధ్యతి!
యథైరాజగృహెసం ఘే ప్రణమే న్నాభివాదయేత్ ||
పొషండినంకృతఘ్నంచమహాపాతకినంశతం!
నాస్తికంపలితంవాత్యంకుర్వంతందంతధావనం!
సమిత్పుప్పకుశాగ్న్యంబు పాణిమప్రయతంతథా!
స్నానభోజన సమాదికుర్వంతం కర్మ వైదికం!
అభ్య క్తమాతురంశత గచ్ఛంతమపి యోగినం!
ఏవంగుణస్స్వయం వాపి బాహ్మణో నా భివాదయేత్ |
ఉదక్యాంసూతికాంశు ధ్యేదలి పొజ్యోతవాసతః!
బ్రాహ్మణంకుశలంపృ చ్ఛేత్సమానవయ సంద్విజః!
ఆత్మనోవయసామ్యానంతు త్రియ.. చేదనామయం!
మొమమ స్త్వితి వైశ్యంతుశూద్రమారోగ్య'మేవచ |
సురాంపి బేతి చండాల కృతే శైరవింద నాది కే ||
నమస్కారమకుర్వాణెశూ చేయస్స్వస్త్యు దాహ రేత్ |
తేనైవ సహశూదేణనరక లయాతిసద్విజః |
నాతిక్ర మేదసంభావ్యశ్రోత్రియం కాన వేస్త్రీయం!
వినాపత్నీంత థియోనిసంబంధామపియోషితం!
యోషితస్సకలాబూయాశ్సుభ గేభగినీతివా!
సాంధ్యంకర్మసమా స్యైవంది. రాచమ్యగృహంద్రజేత్ |
-*ఓ పాసనవిధి:*--
సౌవర్లే రాజు తే తా' మే పా తేన్యస్మిన్న థాపివా

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
అభిన్నెసలిలంశు రెసమాహృత్య సుగోపితం!
గృహంగ త్వాద్విరాచన్యపోక్షితంగోమయాంబు భీ:|
సమ్మార్జితంచతత్రస్థా హెూ మోపకరణాన్యథ!
గృహంచ హోమద్రవ్యాణి స్వాత్మానంపరి చారకాశ్ |
తేనోద కేనపం పోశ్యుతతఆచమనంచ రేత్ ||
యద్వాగృ హెసముద్ధృత్య సలిలంతత్ర కాంచనం |
నిక్షిప్యదర్భమథవా తేనసంప్రోక్షణంచ రేత్ ||
మధ్యా హ్నే సాయమ ప్యేవంత్రి కాలంప్రోక్షణంచ
రేత్ |
నకు ర్యాజ్జప హెూమాదిక గ్మా సంప్రోక్షి తేగృహే!
శతక్రతుచరు ర్వేది శ్రీనివాసార్యదర్శి తే|
పంచ కాలప్రదీ పేతుసుగతాశౌత పద్ధతిః!!
స్వగృహ కవిధా నెనకు ర్యాదౌ పాసనం స్వయం!!
స్వస్యోపాదౌసుతో ఖాతాస్వ సీయోదుహితుఃపతిః|
ఋత్విక్పత్నీ గురుశ్శిఖ్యా మంకు ర్యాదసుజ్ఞ యా!!
మమన్యస్యనోకు ర్యాదకృత్వా హెూమమాత్మనః
జుహుయాన్నాను పేతోల్ప విద్యోనయువతి స్తథా |
విధురో బ్రహ్మ చారీచపరివా వాడపి తేత్రయః|
పరార్ధంకర్మకు ర్వాణాః పాతయుంతిపతంతి చ |
రౌతాగ్నంజుహుయాత్పూర్వంస్మార్తాగ్నిమితి కేచన!
శాద్ధంభుక్త్వానజుహుయాచ్ఛౌతం స్మార్తమథాపివా
నిక్షి ప్యాగ్నిం స్వభార్యాయామృత్విజం పరికల్ప్య చ |
ప్రవ సేద స్తి చే తారార్యంద్వి మా సలసతతోధికం ||
దంపత్యో స్సన్నిధౌఘోమంకుర్యుః పుత్ర ర్వి గాదయః

·స్మృతిసంగ్రహః.
అథవాసన్నిధౌపత్యా ఇతికాత్యాయనోబ్రవీత్ !
ఉదేశ త్యాగకృద్ఫర్తా పత్నీ స్యాత్తదసన్నిధౌః
కనిష్ఠాయాంగృహస్థాయాంసం సృష్టాగ్నేర్విజన్మనః
జ్యేషాస్త్రీగా
మసీమానం హెూమకా లేనలంఘయేత్ |
జ్యేష్టాయాంతుగృహస్థాయాలక నిష్ణార్గ తాయది)
తదానదోష ఏకా చేధోమశాలం నలంఘయెత్ II
సంగనా జ్ముఖ్య కాలః ఆపాయంగౌణ ఈరితః |
ప్రదోషాంతో ముఖ్య కాలో గౌణస్తునవ నాడి కాః!
వదంతి వైశ్వదేవాతామళాలంతు కేచన,
ద్వి రాచచ్యుత్రి రాయవ్య పోణాE. సంకల్ప్య భూత లే!
ఉపలి పేగోమయెనహస్తమాత్రంజ లేనచ 1
చతురశ్రంతత్ర రేఖా స్తి స్రః ప్రాదేశ సమ్మీ తాః1
పొగ రాదక్షిణారం భాఉదగగ్రోస్తతస్తథా |
పశ్చి మారంభ మంగు స్థానాని కాభ్యాం శృణేన వారి
కాస్థాది నా పివోబ్లిఖ్యతతన్య స్యతృణాదికం |
ఆవోక్ష్యతన్నైర్ ఋత్యాం నిరస్యాథతృణా దిక 01
స్పృప్పోదకం వ్యాహృతిభి స్తత, కిష్య పావకం!
పూజ్వాల్యయా? యైః కా షెస్తతఃపరి సమూహ్యచ |
హస్తే నాథావోక్షణాంభ
పోగుద గ్వాటర స్యచ |
నిదధ్యా ద్వారిత తాన్యత్సర్వ హె మేష్పితిక 9మః!!
తతస్సలిల తంతు సవ్యహస్తేన సంస్పృశన్ |
మం తై శ్చతుర్భిరది తేనుమన్య స్వేదిపావక ం!
పరిషిచ్యస్వలంకృత్యవహ్నా వేకామమంత్రకం!
ఆధాయ సమిధంతస్యాం ప్రదీప్తాయాం సమంతతః|

·ఓడ
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
అతీత్యద్వ్యంగుళంతతహు త్వా సూర్యాయతండు లైః |
చతురంగుళిసంపూణే :పాణి నా దేవతీర్థతః!
మధ్యేగ్నయెస్విటకృతేత్రేగుదీశ్యామసంయుతం |
హుత్వై కాంపునరా ధాయసమిధం పూర్వవత్తతః|
పరిషి చ్యత్వన్వమం స్థాఃప్రాసావీరితి భేదత!!
సూకేనా గ్నేసయెత్యగ్నిమ పతి ప్లేత్కృతాంజలిః ||
సాయం ఔదోగ్నయె పూర్వాహుతిరన్యత్సమంభ వేత్ ||
పాతర్యద్యకృతో హెూమః
కుర్యాత్ ప్రాక్సాయనూహు తే!!
సాయంయద్యకృతో హెూమః
కుర్యా తాఘ్రాత రాహు తేః ||
కుర్యాత్సా గష్టమా తాలాత్
గతా హెూమా? పృథక్ పృథక్ ||
ఔపాస నేము ఖ్య కాలాతిప త్యాగౌతునిష్కృతిః |
వ్యాహృతితి తయెనైవ మస్స్యాచ్ఛిష్ట సమ్మతః!
ప్రోతస్సాయంచవా హెచుమకృత్వాభుక్తవాన్యది!
యత్తేయథా హిత్యేతా ఖ్యా చూదధ్యాత్సమిధౌతదా
ఔపాసనాగ్ని ద్వితయసం సరేగ్నింవిభజ్యతం!
సమాంశోయంనుమాంశ్యమితిమ త్వానిజాంశ కే
పూర్వ ఘాతాన్నయెవివిచయెస్వా హేతిసంహు నేత్ ||
' ప్రాయశ్చిత్తాహుతీశ్చాపిపశ్చాోతాహు నేదథ:
స్వాం శేగ్న యేపథికృ తేగ్నయెవివిచయెత్వితి!
స్వాహాం తొభ్యాంచమంత్రాభ్యాంప్రాయశ్చిత్తాహుతిం
తతః ఉభౌ సమారోపయె'తాంస హైవాగ్నీ అతిక్రమఃll

·ఓ.
స్మృతిసంగ్రహం
లౌకికానలసంసర్లేవినిచింపాహిపంచకం!
హుత్వా వేదద్ద మే వేతిచిత్తంబోధాయనోబవీత్ |
ఆహుతోష్టసు కాలేషుయద్యగ్నిధౌకికోప వీత్ !
సమారూఢస్సమి ధ్యాత్మన్యహుతో ద్విస్తులౌకిక !!
మకా లేదంపతీతుయది గ్లామార్బహిర్గతౌ !
భర్తరిపోషి తేవత్నీ హెమకా లేత థాయది!
భర్తరిపోషి, తేమా సద్వయారూర్ధ్వమనాగ తే!
అగ్నౌపా దేనసంస్పృషెత థాచాశు విభిర్నరై 81
ఆమే ధ్యే నాపి సంస్పృషెలౌకికోగ్నిర్న సంశయః!
అన్యే నాపిహృతే మె ధ్యే స్పృష్ట గ్నౌభోజ నాత్పరం !
దివానిశాయామపి వాసద్యస్సంధాయపావకం!
కాలద్వయంనభు జీతభు ప్రోగేక కాలికం!
స్వయ య మేవవిన ప్లేగ్నౌభు క్లే స్ట్రోక్తత్పరంతువా
అభోజనమయాశ్చా. గ్నే పీతి వాజ్యాహుతించ రేత్ |
అభోజనంతుదంపత్యోచ్ఛ వేదన్యతరస్య వా!
విచ్ఛిన్నవహ్నిసంధానంది నాకు ర్యాద్య దాతదా
ఫూ ర్వేద్యుస్సాయమారభ్యకుర్యాదోమద్వయంపృథక్
ప్రతిమాసంపాదకృఢంవిచ్ఛిన్నా గ్నేస్తునిష్కృతి!!
పొదప్రస్థంఘృత- పంచప్రస్థకంధాన్య మేవచ!
దత్వాచశ్రోత్రియాయైవతతస్సంధానమాచ రేత్ |
ద్వాత్రింశత్ప్రసృతిః ప్రస్థం ముష్టయష్టోడశాపివా
ఆపద్యధ్వనివావ హ్నేస్సమారోపణమాచ రేత్ ||
అశ్వర్థ సమిధిస్వాగ్నిమయంత ఇతిమంత్రతః!
తదఖా వేతుపాలా శ్యామౌదుంబర్యామథాపివా

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః.
ఖాదర్యాంవాపిసమిధి సమారోపణమాచరేత్ ||
ఆజుహ్వానస్సు ప్రతీక ఉద్భుగ్య స్వేతిమంత్రతః!
ఆధాయలౌకి కేగ్నౌతాగా హెమంకుర్యాత్తతఃపరం||
య ద్వా, తేఆగ్నః తీసమారోప్యాగ్నిమాత్మని!
విసృజ్యోపానరో హేతిమం తేణజుహుయా,
కూత్తతః
ఆత్మన్యగ్ని సమాగూ థేశూదాంతపతితశ్వభిః|
అమేధ్య వాయసోదక్యాసూతి కాశుచిభిర్యది!
సంస్పృప్లేలౌకి కేవహ్నౌ విసృజ్యాత్మస్థపావకం!
పునస్వాదిత్యమం తేజోపసమింభ్యత్రయేణచ!
వ్యాహృతీ నా స్వయంహుత్వా
హెమంకు ర్యాత్స్వశక్తితః||
శవానుగమనాశౌచోపఘా తెగ్ని సమింధనం |
సర్వప్రాయశ్చిత్త హెమంసద్యో న్యె నైవకారయేత్ 1
కే చిద్వదంత్యగ్ని నాశ మాత్మారూ షేపి పావ కే|
పతి తా ద్యైర్భాషణే చమజ్జ నేనృతు థు నే!
అకృత్వా భోజనం రాతొస భార్యఃపర్వదర్శయో!!
ప్రతిమాసం ప్రతిపది స్థాలీ పొకం సమాచ రేత్ |
పాలాశ ఖాది రాశ్వత్థబైల్వౌదుంబర వేతసాః |
|
శమ్యరా పామార్గదూర్వా
దర్భాస్స్యు స్సమిధఃక్రమాత్ |
ప్రాదేశ మా తాపుత్వ కాళి స్పంగాహ్యాజంతువస్త్రి
తాః/ ద్వివృక్ష సంభవాజీ గ్లా₹్స ల్యే నాంగుష్ఠతోధికారి!
సక్షీరపత్రాఃర్వీర్యాస్సమిధః పాటితా స్య జేత్ ||
ఇద్మస్తుద్విగుణ కార్యస్త్రిగుణః పరిధి:స్మృతః!

·స్మృతి సంగ్రహః.
స్మా ప్రాదేశఇద్మో వాద్విగుణ పరిధిఃస్మృతః
తుళ సీవ్రుప్పసమిధోదర్భాదీంశ్చాహరేత్స్వయం|
క్రీశైశ్మూ దాహృత్రి రేతైఃకర్మ కు ర్యాశ్చ తేదధః!
వేదాంత దేశికమ తే క్రీత పుష్పం సదోషకృత్ |
తుళ సీకాష్ఠ జేవహ్నౌపచత్యన్నంహవిశ్చయః!
తస్మిక్ వాజుహుయాత్తస్యభ వేదేవాడుయఁ ఫలం!
కా'ద్యపోశితంవహ్నౌనాడ ధ్యాదశుచీని చ |
ధమన్యోపసమిం ధేతవహ్నిం నా న్యైశ్చసాధనైః!
తృణాద్యమంత రేకృత్వాసమిం ధైతము ఖేన వాక్
ఖట్వాదీ నామధోవహ్నిం నాదధ్యాన్న చలంఘయేత్ |
యత్ర కాష్ఠంతచ్ఛవణంతత్రరోగోహు తేభ వేత్ !
తద4 యత్రజ్వాలా ల్పానిందాత శ్రహు తేభ వేత్ |
నాసికాయత్ర ధూమస్స్యాత్తత్ర హె మేధనక్షయః |
యత్ర భస్మశిరస్సత్తత్రపాపహు తేభ వేత్ !
జిహ్వాజ్వాలాయ తతత్రజుహుయాత్సర్వకర్మసు !
మధ్యా గ్నౌకన కాజిహ్వా సమస్సాజాతకర్మణి!
కృష్ణాజిహ్వా దక్షిణే ప్యాషస్స్యా శత్ర పైశృ కే!
వివాహ హి మోజిహ్వాయంసుఎగ్జాయాంతుపశ్చిమే!
రక్తాజి స్ఫూత్త రే
హిమ స్తతో పనయ నేస్మృతః|
శాంతికర్మణి హె మేస్యాగ్బహురూ పేశదిక్ స్థితా |
అగ్నిదిగ్వ్యతిరి
కాయాం హెమస్స్యాదభిచార కే!
సుప్ర భేతి దిశి ప్రాచ్యాం జిహ్వాహుతభుజోభ వేత్ !
పఖ్యాన్యాణ వైశ్వదేవాది హెనూంస్తత్ర సమాచరే
త్ | జిహ్వా పవమవిజ్ఞయజుహుయాద్యోహవిర్ద్విజఃl

·తిం lom
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
నిష్ఫ లంకర్మతస్యస్యాన్నరకంసోధిగచ్ఛతి!!
బ్రహ్మ చారీతు సమిధ ఆధాస్య ఇతి కాలయోః|
సంకల్ప్యకృత్వోల్లేఖాది ప్రజ్వాల్యాగ్నిం ప్రతిష్ఠితం!
పరిమృజ్యపరి త్వేతితతఃపరి సమూహ్యచ1
పరిషి చ్యాగ్నయ ఇతిమంతైద్వాదశభిస్తతః!
సమిధోద్వాదశాధాయపరిషిచ్యచపూర్వవత్ !
మంత్రైర్యత్తేఅగ్నఇతిమయి 'మే ధామితి త్రిభిః |
ఉపతి ప్లై త్సాయ మే వేత్యాహుః కేవిద్వటోరిదం!
ఆ సమావర్తనాద్వహ్నా వాదధ్యాల్లోకి కేవ్రతీ!!
స్నొతకస్తువివాహాత్ ఎగ్లోకి కాగ్నౌఘృతాహుతీః !
సాయం తర్వ్యాహృతిభిరు త్వాకుర్యాదుపస్థితి
విధురౌ పాస నేచింత్యం వచసంయత్రకుత్రచిత్ |
ఉద్ధృత్యవహ్నిమి త్యాదికారి కానాంత థాకరః||
కృత్వాన్ని హెూత్రం హూమ్మవాని త్యాగ్ని గృహాద్బ
హిః ఉపస్పృశేన్మంగళానిద్రవ్యాణీ మానినిత్యశ !!!
రాజానం బాహ్మణంక న్యాం శ్వేత పుష్పాణిచందనం!
ధేనుంసవ త్సాంవృషభంమృత్తి కాంగోమయంతిలా |
సువర్ణమకు తారత్నందూర్వాదధిఘృతం మధు!
శమ్యశ్వర్ణార్కడహనా హరిదాంలవణంగుడం!
గోరోచనం మృదంగంచదర్పణంధాన్య మేవచ
జీరకంరాజనూషంచప్రాతఃప శ్వేత్స దాబుధః I
-*ఆథ బ్రహ్మయజ్ఞ విధిః.*
①చూద్బహిఃప్రోగుదీచింగత్వోదీ చింతువాదిశం!
ద్విరాచమ్యకృత పొణాయామస్సంకల్పయేదితి!

·అని
స్మృతిసంగ్రహ
బ్రహ్మయథేనయ చేయ్యం భస్స్పృష్ట్వావిద్యుదసీతిచ |
ఋచఃప్రీణంత్వితితతస్త్రి:ుత్వాసలిలంతతః|
ఓ ఫొయజూంషి ఏణంత్వాత్యుశాసం పరిమార్జయేత్ |
తొతు సామానిపీణంత్విత్యు పస్పృశ్యతతశ్నిరః
పరంపీణలత్వధర్వాణీత్యు క్త్వా తత ఉపస్పృశేత్ |
ఆంగీరసోబాహ్మణాసి ప్రీణం త్వ విలోచ నే|
ఇతిహాసపు రాణా ప్రీణంత్వితిచ నాసి కే!
కల్పాశ్చగాథాః ప్రీణనిత్యభోత్రద్వయంస్పృశేత్
ప్రీణంతు నారాశంసీరిత్యుర స్స్పృహ్వోదకంస్పృశేత్ |
అతాపతుల్యానియమాయ ఆచమన ఈరితాః!
ఆచ మ్యైవంశుచౌదే శేష్ట్రాగ గీషుకు శేష్వథ
ఆసీనః ప్రాణ్ముఖ: పాణా నాయన్యత్రి?క రౌతతః|
సంకల్పోక్తప్రకారేణకృత్వాజునునిదక్షిణే
ఓంకార చూదావుచ్చార్య గాయత్రీం పాదశ స్తతః!
ప్రతి పాదం వ్యాహృతిభిశిక ) మే దోపృథగ్యు తాం!
అర్ధర్చశో వ్యాహృతీ ఖ్యామా ద్యా భ్యామాదితో యుతాం
తృతీయయాదౌ వ్యాహృత్యాయుక్తామనవసాయ తాం |
ఉచ్చ రేదథవాం తేషులిసోహి వ్యాహృతీఃపృథక్ !
పాదార్ధ ర్చానవా నానాంపూర్వోక్తవిధి నావదేత్ |
నసంయుజ్యాచ్ఛ సర్వత్ర గాయతీం వ్యాహృతింతథా |
యద్వాపినా వ్యాహృతీభిగా యతీంతీర్వ దేదిల్ !
వేదా దీంశ్చతురోఉత్య ప్రశ్నాధ్యయనమార భేత్ |
ప రేద్యురు శరంప్రశ్నంతత్ప రేచ్యు సదుత్తరండి
ఏవం ప్రతిదినంప్రశ్నమధీత్య తదనంతరం!

·సచ్చరిత్రను ధానిధి:
నమోహ్మణః త్యే తొమృచమం తేజ పే శ్రిధా॥
తతో వృష్టిర సీత్యు ద్వాసలిలంసము పప్ప, శేత్ |
గృహమ భ్యేత్యయతి - 0చిదద్యాత్సాదక్షిణాస్మృతాః
ఆనధ్యాయేషునియత ప్రశ్నస్వాధ్యాయ వాజపేత్ |
అనువాకం త్వనియత ప్రశ్నస్వాధ్యాయవా? ఓ పేత్ ||
ఉపనీతో మాణవకఃప్రథమోపాకృతేఃపురా |
వేదాదీంశ్చతురోధీశ్య గాయతీ ంచతతో జపేత్ |
జ పేత్పురుషసూక్తంయోబ్రహ్మయష్ఠహరింస్మరణ |
ససర్వ వేద పాఠ స్యఫలం ప్రాప్నోత్యసంశయః|
పారాయణేబ్రహ్మయ త న్యేష్వ పికర్మసు |
ప్రజ పేత్సంహితాం నైవపదక వ జటాదికాE |
అనుషంగం చాన్య శాఖాంబ్రహ్మయ ఛవివర్జయేత్ |
ప్రాతఃకా లేబ్రహ్మయజేత దామందంప రేచ్ఛు తిం!
మధ్యంది నేప రా ష్టోచప రేచుచ్చెస్స్వరేణతు!
అధీ యీత సదాగా మమ ధ్యేతుమ నిసాశ్రుతిం !!
తతో వేదస్యాధ్యయనంత స్య వా ధ్యాపనంజపం !
అభ్యాసం వాతస్యకు ర్యా త్తదగ్దాన్వావిచింతయెత్ ||
వేదా ఖ్యాసావిరో ఛఛ శాస్త్రాణిచసమభ్య సేత్ ||
యోనధీత్యశ్రుతిం శాస్త్రమభ్య సేత్సాన్వయస్తుసః!
జీవ న్నేవభ వేచ్ఛూద ఇ త్యే వంమనుర బ) వీత్ ||
పరాశరోబ్రవీద్విపోనామ ధారీశు తింవి నా!
వేదహీనస్య విప్ర స్య సర్వశాస్త్ర ప్రగల్భ తా!
నగ్నాయాయోషితస్సర్వాలంకారా ఇవ వైభవేత్ ||
విస్మృతాస్యాచు తి రేగిన స్వధీతాపి ద్విజన్మనా |

·23
స్మృతిసంగ్రహః.
'సభ్రూణ హెలివియో వియోనిం చాధిగచ్ఛతి!!
అర్థార్థంయోనియుంజీత బాహ్మణోనిగమాక్షరం!
ప్రత్యక్షురంబ్రహ్మహత్యాపాపం పాప్నోత్యసంశయః
ప్రఖ్యాపనం ప్రాధ్యయనం ప్రశ్న పూర్వప్రతిగ్రహః!
యాజ నా ధ్యాప నే వాదన్షడ్విధో వేదవిక్రయః!
అనధ్యాయేష్వధ్యయనం వేదస్యచవిధింవినా!
అధార్థం వినియోగశ్చత్రయం వేదవి నాశనం !
- *అనధ్యాయ ప్రదోషాదినిర్ణ యః --
అనధ్యాయది నాన్యత్రప్రవక్యం తేయ థామతి!
చతుర్దశ్యష్ట మీ పర్వద్వ యెసుప్రతిపశ్సుచ1
శయ నాయనమ నాదియు గా దివిషు వేష్వపి |
సంధ్యయోశ్చ ప్రదో షేషు నాధీయోతళుతి, ద్విజ:!
త్రిముహూర్తమనధ్యాయతిథిర్యస్మిFది నేభ వేత్ |
ఉదయే సమయే వాపిత తాన ధ్యాయమాచ రేత్ |
చతుర్ధ శ్యాంయ దాపగ్వదర్నో వాస్తమయాత్పు రా!
'సందృశ్య శరం. దశ్యామాన ధ్యాయ స్తదాభ వేత్ |
అప లేదూ పూ ర్వేద్యసధ్యాయోయ రాభ వేత్
తదాళయో ను థ్యది నేన వేదాధ్యయనంచ రేత్ !!
యనా 1 శg-wునస్య దేహ స్తత్రనాధ్యయనంచ గేత్ ||
తను సి) నాడీ నాంగా₹న్యూ నాయ గాభ వేత్ |
ఆర్యస్తమయం సూర్యంచతుర్థి చేద్ద్వి నాడి కా!
స్మ న్యూ పంచదశ నాడి కానాంయ దాభవేత్ |
సప్తవ్యు సమయాదూర్ధ్వంయ ద్యేక ఘటి కాభవేత్ !
న్యూ' నా చద్వాదశీషష్టి నాడి కానాంభ వేద్యది

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఊర్ధ్వమ స్తమయాదగ్ధఘటికా చేత్రయోదశీ |
యస్మి ది నేచాన ధ్యాయః పూర్వేద్యుర్ధివ సాంతత!!
సర్వే ష్వె తేషుతిథిషు ప్రదోపఃపరికీర్తితః!
ఆషాఢశుక్ల ద్వాదశ్యాంయస్మా చ్ఛే తేరమాపతిః|
శయన ద్వాదశీతస్మా త్సాపోకామునిపుంగ వై!!
ఆషాఢీ కార్తి కేజ్యేషె చై శ్రీమా సేవఫాల్గు నే|
పౌర్ణ మాసీ భాద్రప దేతృతీయా చైత్రమాస్యపి!
ఆషా భేదశమీళుక్లాకృష్ణాచశావణాష్టమీ,
ఆశ్వయుక్ఛుక్ల నవమీ పౌ షే చైకాదశీసి తా!
ఫాల్గు నేమాస్యమావాస్యాచూ ఘేళుక్లాచస ప్తమీ!
కార్తి కే ద్వాదశీశుక్లామన్వాదయఇ మేస్మృతాః!
శుక్లాతృతీయా, వైశాఖేనవమీ కార్తికీ సితా|
కృష్ణాత్రయోదశీ ఖా ధేమా మొZ మాచయు గాదయు
సంత్య న్యే చాప్యన ధ్యాయ కాలామునిభిరీరితా:|
గౌతమాప స్తంబయి ఖ్యైజాంతవ్యా స్తత్ర తత్ర తే!
*అభిగమ నారాధనక్రమః*
ఏ.వంశ్రీరామ కైంకర్యగూ పొ ఘోమాది కాఃక్రియా!!
శ్రీ రామచంద్రప్రీత్యర్థంకృత్వాసీ తాథవాజ్ఞయా !
స్వదేవగృహమాగత్యానమ్య ద్వాస్థాణననుజ్ఞయా!
ప్రవిశ్యసంఫ్రణమ్యాస్టాంగ ప్రణా మేనరాఘవం!
జయశ్రీరామర సోహణసుప్రభాతానిశాస్తు తే |
కౌసల్యాసుప్రజా రామ పూర్వాసంధ్యా ప్రవర్తతే
ఉత్తిష్ఠ నరశాద్దూలకర్తవ్యం దైవమాహ్నికంది
వీరసౌమ్య విబుధ్యస్వ కౌసల్యానందవర్ధన

·mx
ఉ
.
స్మృతిసంగ్రహ
జగద్ధి సర్వం స్వపితిశ్వయిసు పేస గా ప4
ఇతిప్రబోష్యశ్రీ రాముల వ { 1 : F*26రం!
ఉద్ఘాట్యానమ్య, శ్రీరామ జరుపరంపరాం
ద్వయేసమితX డే - వారావు.. 2 : జేత్ |
పవై పుష్పైఃఫలైసోయైః కేవలు . "లీ నాపివా
కృపా సముద్రం శ్రీ రామం సర్వలోకైక నాయకం!
సకృత్ స్మరణమా తేణసర్పాహౌఘ నాశనం
ఆశ్రితా భీష్ట దా కొరం సకృదంజలికింకరం!
బ్రహ్మై శాదిసుర శేషసమర్చితపదాంబుజం |
య| విధి నాభ్యశ్చవస్తుల్వాచపి వి గైస్తవైu
సమాప్య చాఖిగమనం శ్రీరామాయషమర్పయేత్ |
నైదు వాస్వయ సంజూత శ్రీనివాసార్యసూను నా
శ్రీనివాసయతి శ్రేష్ఠపదాంబుజషడంఘిణా!
సీతా రామపదాంభోజనిత్యసంయు క్త చేతసా !
శ్రీ వీర రాఘ వేణాక్లెసచ్చరిత్రసుధాధౌ!
సీతారామ ప్రేరణయాకృతోభిగమన క్రమః!
నళాఖ్యేహయ నేమాసిమిథు నేనవ మీతిథొ|
శ్లో కైర్నగా ధైరుక్యంమయాభిగమ నక్రమః!
- *అబ్ధిపొదానవిధి:*
*అజ తాతంకుజాజానిమజాత్మజపితామహం1
అజాత్మజమజం దేవం భజామ్యజపి తామహం!
* అజతాతం- బ్రహ్మ జనక - కుజాజానింసీతాపతిం అథాత్మ జస్యరు
ద్ర స్వపితామహు. అో చుస్మథ:- సూత్మణుపు తో యస్యతం.ఆజోద
శరథపితా- సవిశామ సమస్యతం ...

·L
సచ్చరిత్ర సుధానిని
-*పుష్పతులసీద ర్భాహరణవిధి:*
సమాప్య గామాభిగమము పాదానమనంతరం|
సంకల్ప ్య పుష్పగుల సీస మిద్ద ర్భా సమాహ రేత్ |
అన్యానిపూజాద్రవ్యాణి ధనధాన్యాది కానిచ|
పుష్పాణిచంప కొంభోజనుల్లి కాదీని చాహరేత్ |
అయాచితంపర్యుషితం స్పృష్టం పొ దేనలంఘితం!
మానం చస్పృష్టమస్పృశ్యైః కేశ కీటాది దూషితం!
దుర్గంధంములగంధంచనిర్గంధంపతితం భువి|
ఉగ్రగంధంశీర్ణ దళమూర్ణ నాభివి వేషితం!
స్వయంపతితమ న్యాద్ధం సందిష్టమవికాసితం!
హస్తవస్త్రార్క హేరండవటానీతంపరిత్యజేత్ |
దేవోద్యానోద్భవైఃపుష్పై గ్నార్చయేగ్గృహదేవతాం
నజి మత్ కుసుమాదీని నై వేద్యానిరమాప తే!!
భృగుభౌమార్క వా రేషుమన్వాదిషుయు గాదిషు 1
చతుర్దశ్యష్ట మీ పొతసంక్రాంతి ద్వాదశిషుచ!
నాహ రేత్తుళ సమూర్ధ్వంమధ్యాహ్నాత్పర్వణారహి!
తుళసి శ్రీస ఫౌశు భౌ) పాపహారిణిపుణ్య దే!
నమస్తే నారదను తే నారాయణమనఃప్రియే!
నమస్తే దేవితుళ సినమ స్తేహరివల్ల భే
లోకమాతర్నమస్తుభ్యం నమస్తేభ క్తవత్స లే!
ఆనందాశు సముద్భూ తేవిర్విసుప్రియంకరే!
ప్రసీద మేద్యభ క్తస్య భూయో భూయోన మోస్తు తే!
తుళ స్య మృతజన్మాసిసదాత్వం కేశవప్రియే)
కేశవార్థంలు నామి త్వాం వరదాభవశోభ నే!

·2.
స్కృతి సంగ్రహః.
మోకైక హేతో ధరణిప్రసూతే
విష్ణోస్సమ స్తస్యగరో:ప్రియే తే|
ఆరాధనార్థం పురుషోత్తమస్య
లునామిపత్రం తుళసి క్షమస్వం
స్తుత్వైవంతుళ సీంపో ట్రైగృహీత్వాపార్థయే త్తతః|
ప్రసీదమము దేవేశి ప్రసీదహరివల్ల భే |
క్షీరోదమథనోద్భూ తేతుళ సిత్వం ప్రసీద మే!
త్వన్మూ లేసర్వతీర్థినిత్పన్మ ధ్యే సర్వ దేవ తా!!
త్వద గ్రేసర్వ వేదాశ్చళులసి త్వాంనమామ్యహం!
కాయేనమనసావాచాయ త్పాపంజయ తేషయా!
తత్సర్వం నాశయక్షిప్రంభఫ్లోరా రాధ నాచ్ఛు భే
ఆహృత్య చహరిష్యంశ్చతు శసీంప్రణ మేత్సదా!
ప్రణాళయెన్నతుళసీల పుష్పం ప్రణాళయెజ్జలై ః !
శు బ్లం" పర్యుషి తైర్వాషిపూజయెత్తుళ సీదరైః!
నాతు, తైరర్చయేత్పుష్పైస్తుళ సీరహి తైరపి !
తత్తద్ది నె ష్వెపయో గ్యాదర్భాస్తత్తద్దినోద్ధృతాః!
మా సేనభ స్యాహృతా శ్చేచ్యో గ్యాదర్భాస్తువత్సరం!
క్వచిన్నభస్యఇశ్యు కామా ఘోమా సీతిచక్వచిత్ !
హుంకా రేణసతా రేణ ఫోజ్ముఖో వాప్యుదజ్ముఖః|
దర్భాక్ స్పృష్ట్వాథమం తేణవిరి చే నెతి
చాహరేత్ |
విరించేనస హెశ్పన్న పగ మేష్టినిసర్గ 231
నుదస గ్వాణి పాపానిదర్భస్వస్తిక్ రోభవ!
కుశోథవిశ్వామితో శ్వవాల: శాశస్తథైవ చ |

·సచ్చరిత్రసుధానిధి:
దూర్వోశీరోయవోబీ హీర్ద ర్భావ తేక్రమాత్ స్మృతాః।
ఛాయాధ్వాశు విదేశేషుయెదర్భాస్త్రాన్వి వర్జయేత్ |
యెపరి స్తరణేద ర్భాయెదర్భాపితృకర్మణి |
ఆస నెబ్రహ్మయ జైళ్లచయెదర్భాయజ్ఞ భూమీషు||
ఛిన్నా గానగ్నిదగ్జాంశ్చ స్పృష్టానప్రయ తైరపి)
నఖచ్ఛిన్నాF దక్షిణాగా దర్భా నెతాన్వి వర్జయేత్ |
-*ద్రవ్యార్జనప్రకార* -
ఆధార్జనంపోష్యవర్గరక్ష ణాయ సమాచ రేత్ |
పితృమాతృశ్రాతృ భార్యాపుత్రపు త్యాశ్రితాగ్నయః |
అతిథ్య భ్యాగతాచార్యాః పోష్యవగ్గా ఉదాహృతాః!!
బ్రాహ్మణేభ్యో శిషెభ్యఃకు త్రియెభ్యోపివాధనం |
వైశ్యేఖ్యా వాపిగృహ్లియాన్నశూద్రేభ్యఃక దాచన!
శిష్టానధ్యాపయే ద్వాపియాజయె ద్వాద్విజా సతః!!
అధ్యాపనం యాజనంచనకు ర్యాదస తొంద్విజః||
షణాంతుకర్మణాంమ థ్యేశ్రేణిక గ్మాణిజీవికాః!
యాజనాధ్యాప నెచైవ విశిష్టాచ్చ ప్రతిగ్రహః||
ఋతామృతాభ్యాంజ్ వెతవృతేన ప్రభృతేన వా !
సత్యానృతాభ్యాంజీ వేతనశ్వవృత్త్యాకథంచన!
ఋతముంఛశిలంప్రోక్తమమృతం స్యాదయాచితం |
మృతంతుయాచితంప్రోక్త : ప్రమృతం కృషిరుచ్య తే!!
సత్యానృతం వణిద్ధర్మశ్శ్వవృత్తి స్సేవనంస్కృతం ||
భృత ధ్యాప కా।మయాజ కాద్భృత కార్చ కాత్ |
భృత కాధ్యాయినోవృద్ధిజీవ నాత్కూటసాక్షిణ
సోమవిక్రయి:ణశ్చాపి సతతం శార్ధభోజినః!

·స్మిృతిసుగ్రహం
స్త్రీజ తార్ఫిష్కష్టం దాత, దర్యాత్పిశు నాదపి !
పాతకిశ్విత్రిపాషండిపతి తేభ్యః పురోహి తాత్
అధ్యక్షు గణి కానగ్ని హేతు కెభ్యోవికమఃణః!
వృషబీజ ప్రహరిగోబింబప్రస్థాపకాచ్ఛతాత్ |
అసత్య వాదినశ్మూ దశిష్యాచ్ఛిల్పోపజీవినః |
తెస్సంబంధినశ్శతో ర్వేదశాస్త్రావమానినః |
రమారనుణతద్భ క్త ద్వెషి" గమ్య గామినః!
నిక్షేపహారిణశ్చోరాత్పరద్రవ్యా పహారిణః |
పభ్యోనప్రతిగృహ్లి యాత్కు-ల యానృపాదపి |
లవణ క్షీరదధ్యన్న మధుతండులసహిళా షాం|
గ్రామ్యారణ్య పశుజామగంధ పుష్పగుడాళ్ళ నాం!
తిల తైలాయుధవిషమాంసగోసోమవాససాం!
ఏషాంవిక్రయకృష్ణ్భ్యశ్చనకర్తవ్యః ప్రతి గ్రహః !
ప్రజా విక్రయిశోధర్మ దారవిక్రయిణ స్తథా!
ధర్మంద ద్యాశ్పిళుర్మా తుగ్గురోర్నోన్యస్యక స్యచిత్ !
దేశ తః కొలత శ్చాపిజాతితఃకర్మత స్తథా |
స్వరూపతశ్చాభిహితఃపంచ ధా2సత్ప్రతిగ్రహః !
దేశ స్స్యాత్సెతుగఁ గాది: కాలస్తు గ్రహణాదిక:!
తత్రియాది స్తధాజాతిఃకర్మసోమక్రయాదిక (0 ||
మహిషీ మెష దానాదిని పి.గ్ధం స్యాత్స్వరూ పతః !
అసద్భ ప్రతిగృహ్యార్థంయ స్సధ్భ స్సంప్రయచ్ఛతి!
త్వానావమాత్మానంసం తారయతి తావుభౌ |
అసత్ప్రతిగ్రహంహిత్వాకుర్వక్ సద్భ్య: ప్రతిగ్రహం
గృహ్రీయాతీతి గెహంవాహి త్వాదైన్యమతంద్రితః !!
సకృత్వా

·To
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
గృహానగచ్ఛన్న సతామకుర్వన్సరపీడనం |
లబ్రేనయెన 1 నాపి సంతుష్టస్సతతం భవేత్ |
తాంబూలఫలమూలాంబుదర్భ శాకవసుంధరాః
గంధ పుష్పదధి క్షీరగృహశయ్యాసనానిచ !
ఏతాని ప్రతిగృహ్లియాత్స ర్వేభ్యోపిననిగ్గు దేత్ |
భిష క్వాషండపతీతకులటాభ్యోని నాసదా||
దానందదద్భిర్వైరుక్తమచ్యుతఃప్రియ తామితి|
ప్రతి గ్రహీతృభిశ్చాపిన తేయాంతియమాంతికం1
అతోయంసాత్వికం దొనంతో యపూర్వంతుశాంతిదం!
ఆశిషా పౌష్టికందద్యాదానంత్రివిధముచ్య తే!
*చతుష్క-పితరంషట్క పితృపౌత్రం సహస్రకం!
సహస్రదోషం పురుషందశ కారింభజేసమం||
నైదు వాన్వయ సంభూతశ్రీనివాసార్యసూను నా
శ్రీనివాసయతి శ్రేష్ఠ పదాంభోజపడంఘిణా |
సీతారమణ పొదాబ్జ యుగ్మ విన్య స్తచేతసా !
శ్రీ వీర రాఘ వేడో కేసచ్చరిత్రసుధానిధౌ!
శ్రీరామచంద్రప్రీత్యర్ధము పొదానవిధిక్రమః!!
అట్టేనళోత్త రేమాసిసహ స్యేస్ట్రోక్త నేతిధౌ |
రంగైశ్లోకైః స్తవైకిపోక్త ఉపాదానవిధిర్మయా!
*చతుష్కశ్చతుర్ముఖః, తస్య పితరం - షట్కపితౌషణ్ముఖ జనక
శ్శివః- సిపొతో యస్యతం- సహస్రం కాసశి రాలసియస్యతం- సహ
సశీర్షపురుష ఇతి శు9 తేః సహస్రగోష సహస్ర బాహుం దశక స్యద
శశిరసో రావణస్య అంశత్రం- సమంసలక్ష్మీక -- పురుషం- నారా
యణం భజే |

·శ్రీయైనమః.
and
-*నైమి కి స్నానాదినిర్ణయః*~
అత్తమాధ్యాహ్నిక స్నాన ప్రసంగాతీయ లేధునా!
నైమిక్ కాభ్యంగ ధాత్రీవృషభై మాఘమజ్జనం!
గ్రహణే చైవస. ③. త్యాం స్నానంనద్యారజ స్తథా!
నిర్ణే ష్యే త్రసుసూ క్మూర్థంసంగ్రహేణచిదృశ్య తే!
షండపాషండపతితోన్మత్త పాశుపతాదికా?!
భోజ్యూన్నాప్బే డాలంతుకర్మకా లేచభోజ నే!
ఖరోష్ట్రకృకలా సౌఖువృక గర్దభవానరాణ|
గృధ్రభాసోలూక కాక కుక్కు-టలొమసూకరాజా!
శ్మశానం ప్రేతధూమం చచితి కొచంచితింసురాం
సురాభాండంచలశునం స్నిద్ధమస్థిచమానుషం |
శూద్రంపరస్యాసృజ్మాలసం రేతోమూత్రమలానిచ |
దేవ తాసన్నిధింము క్వాన్యత్ర దేవలకంతథా!
యూపంచయ్యష్ఠనిర్వృత్తేస్పృప్వొస్నానం సమాచరేత్ |
వమ నే భోజనాత్పూర్వం పురీషోత్సర్జ నేత థా!
దుస్స్వప్నేచర్లుగమ నేశోకజాళుని పాత నే!
అలంకృతం చోహ్యమానం దృష్ట్వా ప్రేతంచసూతికాం!
తస్యాశ్చవచనంశత్వాస చేలంస్నానమాచరేత్ !
ఆశ్వాస నేకృ తేస్నాయా త్రేతబంధుజ నాన్హతి!
అస్థిసంచయనాదర్వాగూర్ధ్వమాచమనంచ రేత్ |
ప్రథమెహ్నీకృ తేతస్మిక్ జప హోమాది నాచరేత్ |
ఊతకర్మోవక్రమాలౌగబంధుస్స్నానమాచరేత్ |

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:.
ప్రేతకర్మణ్యుపఠాం తేసమాప్తీస్నానమాచరేత్ |
కృతే ప్రేతానుగమ నేత్రయోదశ నిమజ్జనం !
కృత్వాస్పృష్ట్వావహ్నిమాజ్యం పీ త్వాస్నా త్వొపున స్త
తః ప్రాణాయామత్రయంకు ర్యాజ్జప హెచది నాచ రే
త్ | ఆజ్యుగ్న్యభా వేగాయ త్యాగళ వారాభిమంత్రితం
ఉదకంచుళకంపీ శ్వాపునస్స్నానం సమాచ రేత్ |
నా భేర ధళ్ళు నాస్పృష్టం దేశంప్రకాశ్యపహ్నినా |
ప్రతాప్య భూయఃప్రణాళ్య పాదౌచాచమ్యశుద్ధ్యతి
ప్రణాళ్యనా భేహూర్ధ్వంతుసచేలస్స్నానమాచ రేత్ ||
ఆహితాగ్నిళ్ళు నాదష్టః ||రంన కంపిబేద్దినం!
అనాహి తాగ్నిర్పి ్వదినం బ్రహ్మచారీదినత్రయం !!
నా భేరధజ్రదంపోక్తంతదూర్ధ్వంద్విగుణంభ వేత్ |
ఉన్మత్తంపతితం చాంతంశ్వపాకంశవదాహకం!
ప్రసూతి కారయితీంచసూతి కాంచరజస్వలాం|
అస్పృశ్యో వాడవోచ్ఛిష్ట అ నా చాంతో యదిస్పృశేత్ |
అబుద్ధిపూ ర్వే గాయత్రీంజు పేదష్ట సహస్రకం |
ప్రాజాపత్యం బుద్ధిపూ ర్వేకృఢంకుర్యాద్విశుద్ధయే!
కైవర్తశ్చర్మ కారశ్చ బురుడోరజక స్తథా |
బురుడః కటకారః
మేదోనటశ్చభిల్ల శ్చసప్లై తేం త్యాః ప్రకీర్తితాః!
సువర్ణాయస్తామ కాంస్యశిలా కారాధ్య జీతథా
తణచతను వాయోర్ద్ర గామా న్యాస్సము దాహృతా?"
ఉండాలశ్శ్వపచో మ్లేచ్ఛస్త్రయ ఏ తే సమాఃస్మృతాః
ఉండాలసూతికోదళ్యాపతితా నాంచతుర్యుగం!
am

·స్మృతిసంగ్రహ
త్రియుగంద్వాయుగం చైక యుగంపరిహరేత్ క్రమాత్ |
పదానిద్వాదశయుగంపదానిననవాభవేత్ |
యథా దేశంయ ఠాచారం వ్యవస్థాత్రవికల్ప్య లే!
యదిత తద్య గాన్న్యూనం తైసైస్స్పృష్ట స్తదాభ వేత్ |
చండాలా ద్యైస్సూతకి నాస్పృష్ట: ప్రే) తేన వాపియః|
స్పృష్ట స్తే నాపియ స్తేనస్పృష్టస్తే శుచయస్త్రయ!!
చండాలా దై వస్తుయఃస్పృష్టఃకృతిడౌరోపియశ్చసః |
త్రయోదశ నిమజ్యాథపునస్స్నానంసమాచ రేత్ |
ద్వితీయోయదిరోగీప్యా త్త దాచమనమాచ రేత్ !
స్నాన మేవతృతీయ స్యబుద్ధిపూర్వంయదిస్పృ క్షేత్ !
ఆచా మెత్తుతృతీయోపి ప్రమాదాద్య దిసంస్పృశేత్ |
చతుర్థోబుద్ధిపూర్వేపికుర్యాదాచమనంసదా ॥
ద్రవ్యాణాంప్రోక్షణంతత్రయ తాచమనమీరీతం ||
రజస్వలాంగ్యపతిత చండాలాంగుయది స్పృశేత్ |
ద్వాత్రింశద్వింశతిదశ ద్వాత్రింశన్మజ్జనం[మాత్' !
శ్వపాకం సేతధూమంచ దేవద్రవ్యోపజీవినం!
సస్నేహంమానుషం చాటే చితి కాష్ఠంశవస్పృశం!
సోమవిక్రయిణంలొమయాజకంచరజస్వలాం
యూపం శ్వానం మద్యభాండం మహాపాతకినంతథా!
సంస్పృ ప్ర్వైతా బుద్ధిపూర్వం సచేలమవగాహ్యతు!
అగ్నింస్పృహ్వధ గాయతీంజపి త్వాతశతంమృతం |
పీత్వాస్నా త్వాత్రిరాచా మేదితి చ్యవన భాషితం!
భాయామంత్యశ్వపాకా దేశస్పృష్ట్వాస్నానంసమాచరే
త్ చత్వారింశత్పద్దూధ్వంచాడూ దోషోనవిద్య |

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
వస్త్రాంతరితసంస్పర్శఃశరీర స్పర్శవత్ స్మృతః!
సక్వేష్ట కాచి తొపృథ్వీరథ్యాకరమవారిణీ!
మారు తేనైవశుద్ధ్యంతిస్పృపాన్యష్యంత్య జాతిభిః |
దివాచే నైథునంకు ర్యాత్పంచస్వపిచపర్వసు,
వారు : పో క్షయేన్మం క్రైస్స చేలస్నానపూర్వకం ||
రజస్వలాది సంస్పృష్టి ర్య దాస్యా ద్బాలక న్యయోః
తదాసంప్రోక్షణంకుర్యాన్మా సాదాస స్తమాయో!!
తదూర్ధ్వమా చతుర్థాబ్దాత్సాయ ద్యా చామయే త్తదా!
తదూర్ధ్వంస్నాపయే ద్బాలంక న్యాయవ్యవి చారయ!!
అన్యస్పృహేతఖోచ్ఛి
ప్లే నాపొయశ్యంతయోః స్మృతం!
మాసాదాసస్తమాదజ్జాద్యావజ్జానంది శాంభవేత్ |
తావద్వాప్యోపనయనాదితిపక్ష చతుష్టయం!
ఉండాలా గ్యాస్థ్సితాయత్ర గోవాలవ్యజ నాద్బహి!!
స్పృష్టిర్నవిద్య తేతత్రరో గార్తె సంక లేత థా !!
తృణకాష్ఠాది సంపూతకుడ్యైరంతరితంయది!
గోవాలవ్యజ నాదర్వాగపీ స్పృష్టిర్న విద్య లే॥
వసకొకటాది కేడిస్పృశ్యైరస్పృశ్యతృణ నిర్మి తే!
చండాలా ద్యై రేక శాఖాంసమారూఢ స్తదా శుచి!!
కౌసుంభగుడ కార్పాస తైలాజ్యలవణానితు|
చండాళా ద్యైర్య ది స్పృష్టాన్యపిపోగ్యాపయోజయేత్
స్పృష్ట్వాచండాలమృత్పాత్రం
స్నా త్వాకృఛం సమాచ రేత్ |
స్పృష్ట్వా తేషాంక పొలంతు కుర్యాత్స్నాసొసు సంయ
మౌ!! చండాలంపతితం వాపి దృష్ట్వాప శ్యేది వాళరం!

·లో
స్మృతిసంగ్రహః.
స్నా త్వాతౌయదిసంప శ్వేర్పున స్స్నానం సమాచరేత్ |
గ్రామ వధోద్భవంతోయంకర్ధమం వాయది స్పృశేత్ |
జంఘయోర్మృత్తికా స్తి శ్రదేయాఫ్టట్పాద కర్మృదః !
రథ్యాకర్దమతోయా భ్యాంప్లీవ నా ద్యేన నాయది!
నా భైరూర్ధ్వంనర స్స్పృప్యాస చేల స్స్నానమాచరేత్ |
స్పృష్టా మే ధ్యే నజాను భ్యామధస్స్నానంసమాచ రేత్
అధోనా ఛస్త దూర్ధ్వం చేదుప వాసోధికోమతః!
ఉపవాసత్రయం నా భౌగూర్ధ్వంస్నానంచకీ ర్తితం!!
నారుణం స్నాన మేవ స్యాన్ని మి త్తే
గౌణమన్యథా |
స్నా నేనైమిత్తి కేపో పేరోగార్తో దశ ధాపరః |
స్నా త్వాస్నా త్వాస్పృశేశ్వస్త్ర ప్రతిస్నానంత్య జేచ్చ
సః అన్యచ్చ ధారయేద్పస్రంశుద్ధస్స్యాదాతుర స్తతః |
రజస్వలాయాశ్శయనంభుక్తి పొత్రమథాపివా
స్పృబ్వేస్నానమకృత్వా చేచ్ఛుంజీతో పవ సేద్దినం||
రజస్వలాంతదన్నంచత ద్వాస మద్రజ స్తథా!
స్పృస్వాస్నానమకృశ్వా చేచ్ఛుంజీతో పవ సేత్త హం
భు క్వారజస్వలా పొతే మోహాత్కృఛంసమాచ రేత్
భు క్వారజస్వలో చ్ఛిష్టం కృఛం సొంతపనంచ రేత్ ||
- *భగవత్సన్నిధౌ అస్పృశ్యస్పర్శదోషాభావః*—
విష్ణో స్సే వార్ధ మూగమ్యతన్మందిర సమీప గాః!
తస్యైవోత్సవ సేవార్థ మూగతా వాహితత్రయే |
చక్రొలాఃపతి తా వా లౌకొస్పృష్ట్వాన స్నానమాచ రేత్ |
స్నాయా చ్చే త్తస్యపితరఃపతంతినర కేసచ!
శక్తో ముహూర్తమపి వాన స్యాదప్రయతోశుచిః ||
--

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
-ఔరాభ్యంగవిధి!-
ఉపవాసవ్రతశ్రాద్ధది నేషు గురువాసరే!
షష్ఠ్యమాపూర్ణిమా పాతచతుర్దశ్యష్ట మీషుచ!
భార్గ దేవాస రేవాపి కురకర్మన కారయేత్ !!
శ్రవణోత్తరఫల్గున్యోవ్యే స్టార్టా ప్రతిపత్సుచ|
వివాహసుఖదుఃఖేషు పోతర్గీపావళీంవినా ||
గుర్వంగారక భృగ్వర్కవాస రేషుతథానిశి
నిషిద్ధదివ సాయేస్యుః కురకర్మణి తేష్వపి |
తైలాభ్యంగోనక ర్తవ్యః సాయంకా లేత్రిజన్మసు!
డూర్వాంభూమింగోమయంచకుసుమంచయ థాక్రమం
త్రై లేని క్ష్మీ స్యగుర్వాది వారేశ్వభ్యాంగమాచరేత్ |
ఏ తేష్వ న్యేషువా తైలపా నేదోషోనవిద్య తె1
తథాతిలవి కా రేషుశష్కులీమోద కాచిషు||
పాతరభ్యక్త గాత్రస్య ప్రాయశ్చిత్తంనవిద్య తే!
ధాత్రీ పి ఫ్ఘనతుళ సీద ఫేనసలి లేన వా |
ఆ జ్యేన వాపి పంయు క్తంరోగార్తస్యనదుష్యతి!
అభ్యంగంఛాహ్మణోచ్ఛిష్టమార్జనంవాకరోతియః!
శతాబ్దంజాహ్నవీస్నాన రాజసూయఫలంల భేత్ !
-ధాత్రీస్నానమృత్తికాస్నానవిధిః-~-
చతుర్థ శ్యాం ద్వితీయాయాందశ మీదర్శపర్వసు 1
నవమ్యామపి సప్తమ్యాంసం కాం త్యాంరవివాస రే
ధాత్రీస్నానంనక ర్తవ్యం పాతః కాలేచసర్వదా !
భృగుభౌమార్క వా రేషుపితో ర్మృతతిథోతథా |
మఖానం దాకృతి కాసుమధ్యాహ్నాత్పరతో పిచ|

·స్మృతిసంగ్రహః.
నకుర్యాన్మృత్తికాస్నానంష్ట్రా కా లేపి సర్వదా!
-*సముద్రస్నానవిధి?*
పర్వదొరుదధిస్నానం నాన్య కాలేసమాచరేత్ |
విపర్వణిన స్నాయాచ్చతుర్దశ్యాంమ హెూదగౌ|
సాచేద్భౌమయు తార్నియాత్తామతి క్రవ్యపర్వణి!
పక్షు దయెతిథయ స్తిథింపూర్వాంతఖో త్తరాం|
త్రిభిర్ముహూరైర్విధ్యంతి సొమాన్యోయం విధిఃస్మృతః!
గత్వాతీరంస బద్రస్య ప్రణమ్యకుసుమాక్ష తొr1
సమర్బ్యాంజలి నాత స్మైతనం ప్రణ మేత్పునః!
నమ స్తిపలి లేశాయన మోగంభీరమూర్తయే!
నమో మేఘని నా దాయ నమస్తే పరమాత్మనే
వివిధాఘోఘనాశాయసుధాగర్భాయ తేనమః!
మహానద్యధివాదాయమహారత్నోద్భపోయ తే|
మహాతరంగ నిరోష విలసద్విస్మయాత్మనే
మహాపాణ్యవాసాయమహా వారీధయేనమః!
సముదాయనమస్తేస్తు సాగరాయన మోస్తు తే!
సరి శాంపతయేళుభ్యం నమస్తుభ్యముదన్వ తే |
నమోస్తూ డదయే తుభ్యం నమస్తుభ్యం సరస్వతే!
నమోబు రాశయేతుభ్యం పారావారాయ తేనమః!!
నమోమృతోద్భవాయేతి ప్రణ చ్యూబ్ధింఘనఃపునః!
ప్రణమ్యవగుణ. పశ్చాదా సేవ్యా సీతతత్రతం!!
ఇమం మేవరుణే త్యాదిపంచర్చావరుణంస్తువం!
ద్విముహూర్తంముహూర్తం వాతతస్స్నాతుముపక్రమే
త్ | పిప్పలాదసముత్ప న్నేకృత్యలోకభయంకరి!

·సచ్చరిత్రను ధానిథి:
పాషాణం తేమయాదత్తమాహారార్థం ప్రకల్పితం !
దత్వాపాషాణ మే తేనమం తేణా వాహయే త్తత!!!
విశ్వాచీచఘృతాచీచవిశ్వయో నేవిశాంపతే!
సాన్నిధ్యంకురు మే దేవ సాగ రేలవణాంభసి!
నమ )విశ్వగుప్తాయన మోవిప్లవపాంపతే!
నమోజలధిరూపాయనదీనాంపతయేనమః||
సముదాయవయు నాయేతిమంత్రా భ్యాంప్రణ మే త్తతః
సర్వరత్నమయశ్రీమణ సర్వరత్నాక రాకర|
సర్వరత్న ప్రధానత్వంగృహాణార్ఘ్యంమ సూద థె!
మంత్రేణా నేనద త్వార్టు వాయిదధింపౌర్థయే తతః ||
పృథివ్యాం యానితీర్థానిమ్రవిశంస్వాంమ సూద థె !
స్నాతస్య మేఫలం దేహి సర్వస్మాత్తాహిమాంహసః!
సమస్తజగదాధారశంఖచక్రగదాధర |
దేహి దేవమమానుజ్ఞాయుష్మం
యుష్మ త్రీని షేవణేం
ఇతివిష్ణుమనుజ్ఞాప్య స్నానంకు ర్యాత్తతోలబుధౌ!
వేదాదయో వేదవసిష్ఠ యోని
స్పరిత్పతిస్సాగరరత్నయోనిః |
అగ్నిశ్చ తే తేజ ఇళాచ తేజో
రేతో ధావిష్ణురమృతస్యనాభిః|
ఇదం తేఅ న్యాఖర సమానమర్శి
ర్యా కాశ్చ సింధుం ప్రవిశం త్యాపః |
సర్పోజీ గ్లామివత్వ చంజహామి పాపగ్ శరీరాత్ |
సశరీరస్కో అభ్యు పేతం
స్నానంకృత్వేతిమం తాఖ్యాముదధోతర్పయేదిమాక్

·లాగో
స్మృతిసంగ్రహః.
పిప్పలాదంక వింకణ్వంకృతాంతంజీవి తేశ్వరం!
మన్యుంచ కాళ రాత్రంచవిద్యాం చాహరణేశ్వరం !
ఇతిసంతర్ప్యదేవర్షి పితృతర్పణనూ చరేత్ ||
*మాఘస్నానవిధి: *—
మాఘస్నానస్యనిత్య త్వాత్కించిదభ్యుది తేరనౌ
స్త్రీణాంస్కృతం ద్విజానాంతు ప్రాగాదిత్యోదయాదితి
కించిదభ్యుది తే భానౌమాఘస్నా వేకృ తేద్విజై 81
సంధ్యా కాలాతిక్రమణమహాక్ దోషాభ వేస్ట్రువం ||
పోకుణా దేరుపస్థానాంత స్యైక శ్వేనకర్మణః I
ఉపస్థానస్య విస్పష్టమండ లే ర్కే విధానతః |
స్నాన కాలాతిక్రమస్స్యాత్పశ్చాత్త చ్చేదుపస్థి తే!!
మకర స్థిరమౌమూ “గోవిందాచ్యుతమాధవ
స్నా నే నా నేన మే దేవయథో క్తఫలదోభవ||
ఇమంనుంత్రంసము ద్బాగ్య ప్రాగేవాళ్యోదయాద్ద్విజై : 1
స్నానంక ర్తవ్యమే 'తేనమాఘస్నానంచసిద్ధ్యతి !
* గ్రహణస్నానాదివిధిః*-
గ్రస్యమా నేర వాస్నాయార్లా సైదానంవిధీయ తే!
ముచ్యమా నేభ వేచ్ఛాద్దంముక్తే స్నానం సమాచ రేత్ |
చంద్రగ్ర హే ప్యేచ మేవయామాం(స్త్రీన్నతుభోజయేల్
సూర్యగ్ర హేచతు ర్యాముంగ్రత్త స్తే భోజనం నహి !
గ్రస్తోదయేతు సూర్య స్యపూర్వరాశౌనభోజనం !
గ్రస్తోదయేతుచంద్రస్య నాహర్భోజనమివ్య తే!
బాలవృద్ధాతురాణాంతు బొజనం హి దుష్యతి !

·సచ్చరిత్రసుధానిధి:
*సం కాంతి పుణ్య కాలాదినిర్ణయ:--
పుణ్యారవిగతొన క్రైవింశతిరటికాఅను!
పూర్వంకుళీ రే తావత్యోఘటి కాశిపుణ్య దాఃస్మృతాః!!
మే షేతులాయాంసంక్రాం త్యాం ప్రాక్పశ్చాద్దశ నాడి
కాః పుణ్యాస్థిరత్మణ సంకాం త్యామ ర్వాక్పశ్చాత్తు
పొడవ, ద్విస్స్వభా వేరవికాం త్యామథపష్టిస్తునాడి :
ఏవంమధ్యాహ్న సంక్రాంతి పుణ్య కాలవ్యవస్థితి: 1
ద్విస్స్వభా వేమృ గే సూర్యాస్తమయా ① గ్రహిక మే
సర్వం పుణ్యదినంత త్స్యాత్కట కేచోడం
ట కేచోడయాత్పరః ||
ప్రదోషాదౌమ్మ గే సూర్యోదయా తొక్కటకోడయే!
ఉత్తరం పూర్వమే వాహః క్రమాత్పుణ్యంరవిక్రమే!
నిశీధాత్ ప్రోగ్రవికాం త్యాం మధ్యా హ్న పరిత్య
నం! పశ్చాద్రవిక్రమేపశ్చాద్ది నార్ధం పుణ్యదంమతం ,
రాత్రద్వితీయయామాంశ్యతదు శరఘతీద్వ యె
షడశీ త్యాంపరదినంపూర్వమవ్యయ నాన్య కే
-*నదీ నాంరజోదోషః*-
కర్క- ఓమాసిపంప్రో
ప్లేసరితాలరజ ఉద్భవేత్ |
అన్యత్ర కృష్ణా కా వేరీగంగా గోదాశ్చనర్మదాం!!
సముద్రగా నాంత్రిదిసనున్యాసాంమాసమేవచ!
కావేర్యారజసోదోషస్త్రి దినంశిష్ట సమ్మతం !!
గతప్రత్యాగతాదీనాంశుచిరత్రహికీర్తి తా!!
యథాగ్రహణ కా లేతుసగ్వాసాంపుణ్య తాస్మృతా!
వివంశుచిర్గతాదీ నాంసరి తొంతువి శేషతః!
ఇతి నైమిత్తిక స్నానాదినిధి:

·|
స్మృతి సంగ్రహః.
అథమాధ్యాహ్నిక స్నానవిధిః
తతస్సమాప్యోపాదానంపశ్చాదేశార్ధయామ
కుర్యాన్మధ్యాహ్నిక స్నానమిజ్యాసంకల్ప పూర్వకం ||
ప్రధమాశ్రమిటోస్స్నానద్వయం స్నానత్రయంయ తేః|
ఏవమాశ్రమిణాంస్నాననియ మోమునిచోదితః!!
భగవచ్ఛాస్త్రతస్స్నానత్రయ మే కాంతి నామపి !
అశక్తాకాసిలాదీనాం స్నానమన్యతమం స్మృతం ||
గృహీత్వాస్నానసం భారా?
మృత్తికాగోమయాది కాక్ |
నద్యాదికం సమాసాద్యతత్రస్నానం సమాచ రేత్ ||
ప్రకాశ్యపాదౌపాణీ చద్విఃకృత్వాచమనంతతః!
ప్రాణాయామత్రయంకృత్వాస్నానం సంకల్పయెత్తతః |
సమస్తజగదాధా రేత్యనుజ్ఞాప్య రామాపతిం |
త్రిర్నిమజ్జ్యతతో దూర్వానుశ్వకాం తేతిమంత్రతః|
సంస్థాప్యశిరసిస్నా త్వామృద్భిఃస్స్నొనమథాచ రేత్ ||
వాక్యాని సప్తాశ్వకాంతఇశ్యుచ్చార్యతవంతతః|
శిరోమృదైక యాలివ్య ద్వా భ్యాం నా భేస్తథాపరి |
అధశ్శరీరంతిసృభిషడ్భిః పాదద్వయంతతః|
ఉపలిప్యతతస్స్నా త్వాగంధ ద్వారా ంతతోమనుం !
ఉక్త్వా గోమయమాలిప్య సర్వాంగే స్నానమాచరేత్ #
ఆర్ద్రమలకమాతాస్తు మృత్తికాగోమయంతథా |
షడృచంవారుణం సూక్తమథాపోవాఇదంయజు : 1
ఆపోహిషేత్యృచ స్తిసో హిరణ్యే త్యృక్చతుష్టయం |
పవమానాను వాకంచజపి త్వాపోదు, వారిభిః!

·--
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ప్రణవేన రీత్యర్యం ర్ని ముజ్యతతో ద్విజు?|
హిరణ్యశృంగమి త్యాద్యేః పాతస్స్నానో కవర్త్మనా |
కృత్వా స్నానాద్యూర్ధ్వపుండ్రధారణా సంసమాచ రేత్ |
పూర్వముక్తో స్మ దాచార్యపోక్తస్స్నాన్క మోపరః!
-*మాధ్యాహ్నిక విధి:*---
కరిష్యఇతి సంకల్ప్యకమః"మాధ్యాహ్నికంతతః!
కుర్యాత్సర్వం సోక్షణాదిగాయత్యు ద్వాస నావధి 1
ఆపఃపునంత్విత్యప్పాసంగాయత్ర్యై కార్ఘ్యనుశ్రతు |
ఆపఃపునంత్వి త్యేత స్యమంత్రస్యాపఋషిఃస్మృతః !
ఛందోనుష్టుబిలిపోక్తం దేవ తాబ్రహ్మణస్పతిః1
శక్త్యాజ పేర్లు గాయత్రీంతిష్ఠక్ పశ్య దివాకరం!
మధ్యాహ్నాత్పరతోశ క్తఆ సీనఃప్రాజ్ముఖోజు పేత్ ||
అఘ్య ప్రదానం గాయత్రీజపం చార్క ముఖస్సదా|
కుర్యాత్స్నానం చాప్రవాహజ లేస్యాత్పతితోన్య థా!
కించి దాకుంచితౌహస్తావుత్తానౌసంహ తాంగుళీ !
మధ్యాంసభుజయోపికృత్వా
మధ్యా హ్నే జపమాచరేత్ 8
దేవాలయేయ దిజ పేత్త తై పోపస్థితించ రేత్ |
ప్రదక్షిణ నమస్కారాన్నోవస్థా నేతదాచ రేత్ &
ఆసత్యే నేత్యాదిమం క్రైస్సూర్యోపస్థానమాచ రేత్ |
హిరణ్యాస్తూపఆస త్యేత్యా ద్యానాం మునిరీరితః|
ఆసత్యేనోద్వయమితిఛండస్క్రిప్టుబృచోఃస్మృతం!
గాయత్యుదుత్యమిత్య స్యాగజతీ చిత్రమిత్య చ!!
ఉబ్జెక్తచ్చతురి త్యస్యాస్ట్రోష్టుగ్య ఉదగాదృచ!!

·స్మృతిసంగ్రహః.
సర్వాసాం దేస తాదిత్యో వినియోగఉపస్థి’!
హగ్ సళ్ళు చిషదిత్యు క్వా గాయత్రీంచయ థాబలం !
ఉపస్థాయనమస్కృత్యకృత్వారా-యాభివాదనం|
ప్రాతఃకాలో క్తవత్సంధ్యాదిదిజ్ను మనమాచరేత్ ||
పాతర్యద్యకృతో బ్రహ్మయజ్ఞః కార్యోధు నా సచ!
సంత ర్వ్యాధారశక్త్యాదీక్ దేవషి పితృ కానపీ!
నవ కాండఋషీం శ్చాపివస్త్రం నిష్పీడయేత్పరం!
తతో గృహం సమాగత్యశ్రీరా మేజ్యా సమాచ రేత్ |
శ్రీరా మేజ్యాస మేజ్యా న్యా నా స్త్రీ సత్య మయోదితం!!
యత్పాదక్రమభూన్న రేం ద్రవిభవం యస్యారిషు స్యాద
యాయ త్పాదాంబుజ రేణు నాసమభవత్సృష్టాదృషత్
స్త్యుత్తమా | యశ్శాఖామృగ సేనయా సమజయద్రకాం
సియస్యా బుధి గౌధోభూతృణమస్త్రమప్రతిహతంకో
న్యో స్తి దేవ స్తతః|
సర్వేశంక పిరక్ష. సోరపిన సైర ప్రావ్య రాజ్యప్రదం వ్యాధ
స్త్రీఖగయోశ్చ యోగి మునిఖి శ్చాపాష్యలోక ప్రదం!
కించస్థావరజంగమానపి పరంస్పంసాపయంతం పదం
శ్రీరామంభజ తేహభోతను భృతో హి త్వేతరా దేవతాః !
భవజలధినిమగ్నాఇహకురుతజ నా యూయం |
రఘువరయజనం నిత్యం భవభయహరణంము కై!
శ్రీరామచంద్ర సదృశం నా స్తి నా స్త్రీతి దైవతం
తస్మాత్సవవసం పూజ్యోలోక ద్వయహి లేప్సుఖి : 1
-*ఇజ్యా కాలభగవదారాధన క్రమః*--
అథ శ్రీరామచందే జ్యా ప్రకారోవశ్య కేథు నా ||

·FE
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః.
గృహీయథాప్రియాతిథింయథైవ సేవకోనృపం
సతీయ థాస్త్రీయంపతింయ ధామసూఃప్రియార్భకం
యథాగజం మదోగ్ధతంరఘద్వహంమహాప్రభుం
తథైవ భక్తినూక్ సదావిభావయెద మాపతిం !
అకు ధ్యాన్నత్వర న్నార్హమకుర్వంశ్చ మహీతలం!
అశబ్దయణ పాత్రసంఘంబాలాననుపలాలయ్!
హుం'కారంరోదనంహాసం నిజామాలస్యభాషణే |
భగవద్వదనాంభోజంహి త్వాన్య తావలోకనం
ఏతానన్యాంశ్చాపచారా? పూజాకా లేవివర్జయేత్ |
సేవాంజపంపణామాంశ్చస్తుతింపూజాంచసర్వదా
దేవస్య దక్షిణేపార్శ్వేకర్మాణ్య న్యాని చాచరేత్ ||
ప్రదక్షిశేషణా మేచ దేవ తాగురు సన్నిధౌ
వస్త్ర నిప్పీడ నేస్నా నేఉపస్థా నేభివాద నే|
ధార్యంకట్యాము శరీయంపితృకార్చేసురాలయె ||
యెయెమం తాస్స్యురిజ్యూయాం
తాంస్తాప్రణవ పూర్వకా|
మూలనుంతశిరసా - Vశ్చతత్ర తత్రసముచ్చ రేత్ ||
కాలత్రయెన్వి కాలంవాపూజయె దేక దాపివా
శ తేన వాగ్వాత్రింశద్భిద్వ్యక
ష్టభిర్వాహభిస్తు వా
ఉపచారై పంచభిర్వాయ థాశ క్తి సమర్చయేత్ ||
ప్రదక్షిణనమసాగరాణయుగ్మా నేవసమాచరేత్ |
దండవతూ '' మళావచ్చైవ ప్రణా మోద్వివిధోభ వేత్ |
ప్రతిప్రణామం శిరసికృత్వాంజలిముర స్యథ
అంగంకు ర్యాదవనతంసమ మెతత్ప్రణామయోః!!

·గా
స్మృతిసంగ్రహః.
మంటాం ని వేద్య ధూపార్ఘ్యదీపస్నా నేషు నాదయెత్ !
ప్రణాళి తాంఘిరాచాంతస్సపవితోర్ధ్వపుండ్రకః|
శోభితంరంగనల్ల్యాద్యైః కాలాగురుసుధూపితం!
ఘృతదీపసమాయుక్తంసంప్రోస్యహరి సన్నిధిం
పుష్పాకు తానంజలి నా ప్రకీర్యహరియ-ది రే!
చండాది కార్డ్ ద్వారపాలాన్న త్వానుజ్ఞాప్య తాం స్తతః
సవ్యేత శాంఘివి న్యాసపూర్వంసద్మ ప్రవిశ్యతత్ |
త్రిహణ స్త తొడనంకృత్వా ప్రబోధ్యకమలాపతిం |
కవాటో ఎటనంకృత్వా ప్రణ మేజానకీపలి C B
సంకీత్య ణ గురుప త్తించపృథుగద్యం తతఃప రేత్ ||
భూంభూ మ్యైనము ఇల్యుక్త్వాభూమిం సంగృహ్య తాంతతః
విశోధ్య వాయుమం తొణదర్వాతామగ్నినుంద్రత:!
ఆస్లావ్యసోమమం తొణత త్తన్ము గా ప్రదశ్యః చ |
రంకృత్వాస్త్రమం త్రేణతతో దశ సుదికుచ !
కృత్వాము దాంపౌరభేయీమాసనం చాస్త్ర మంత్రతః |
నిధాయపోక్యుత త్తెనమంత్రేణా సీత చాస నె!!
ఉదకుంభం వామభా గేనిద ధ్యాదాత్మ నళ్ళుభం |
అన్యానిఫూజాద్రవ్యాణితుళ స్యా దీనిదక్షిణే |
తతస్స్వ గురుమారభ్యశ్రీశాంతంప్రణ మేడ్లు రూక్ ||
ఆత్మన శ్శేషభూ తేనమయాద్రవ్యైస్త థావిధైః |
సీతారామః ప్రక్రమ తెస్వయం స్వేజ్యాంస్వతుష్ట యె||
సఏవప్రాపకః ప్రోప్యోరకుక శ్చేతివై ధియా !
అనుసంధాయశరణ ఘుపగ చ్ఛేద్రమాపతిం ||
ఋష్యాది న్యాససహితంజ పేదష్టాకు రంతతః!!

·శ్రీ
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఠాణాయామత్రయంకృత్వా
సంక ల్పే ్యజ్యాంస్వవిగ్రహే!
పంచోపనిషదశి పాదగు హె్యూరో ఘోణమూర్ధసు!
న్యస్య సంహృత్యత త్వాని దేహం వాయ్వగ్ని మంత్రతః
విశోవ్యదధ్వాషావ్యాథప్రకృతింపఁ మాత్మనః:
ఉత్పాద్యపంచతత్వానిపంచోపనిషద స్తథా!
న్యస్యమూ ధాదిపాదాంతంత త్తచ్ఛక్తిసయంవవుః |
ధ్యా త్వాసీ తాప తేరా మ పాదాంగుష్ఠ వినిస్సృతాం
గంగాంపతం తం శిరసిస్వస్యాంగం కాళితంతయా!
చింతయి త్వాసోర్ధ్వపుండ్రంతతో హృదయపంకి జే !
ధ్యాత్వా శ్రీ రామమ్య ద్యైరుప చా రైసుమాన సైః |
అభ్యర్బ్యకుం భౌతుళ సీగంధ పుష్పాణినిక్ష్మి పేత్ |
శోషణా దీనికృత్వాతంసు ధాపూర్ణంవిచింతయెత్ !
తతఃకృత్వాస్త్రమం తేణర జందశ సుదిక్వుపి
దర్శయి త్వాథసురభిము దామమృతవర్షిణీం!
అష్టాక్షు రేణమం త్రేణస ప్రకృత్వోభిమంత్య్రచ|
స్వా స్త్రీ ధేపురతఃపీ రేపంచపాత్రాణిని & పేత్ |
ప్రక్యాగ్య చాస్త్రమం త్రేణ శోషణాదివిధాయచ 1
మూలమం త్రేణకుంభ స్థతోయె నా పూర్య తాన్యథ
సిద్ధార్థయవద ర్భాగగంధపుష తిలాక్ష తా|
నిక్షి ప్యా'గ్నేయదిక్పాతే పా తేనైరృతి కేతతః!
శ్యామాకంపిష్ణుపర్ణించదూర్వాంపద్మంచనికి పేత్ |
ఏలాలవంగత్కో-ల తీర్వాయవ్యదిక్ స్థితే
ఈశానదిక్ స్థి తేపొ తే కోస్థ మాంజీము రాని :

·స్మృతిసంగ్రహః.
వచాఖర్జూరలామజ్జచంపకానపినిక్షి పేత్ ||
పాత్రే ష్వె తేషు మధ్యస్థ పా శ్రీ చాగ్నేయదికమాత్ |
శుళ సీగంధపుష్పాణిమూలమం శ్రీణనిక్షి పేత్ |
త లేదక్షిణహస్తస్యసూర్యబీజం విచింత్యచ!
సోమబీజం వామహస్తత లేతాభ్యాం విశోధ్యచ|
పాఠాణిర ణాంకృత్వాస్త్రమం తేణదశ దిక్వుపి!
ప్రదర్శ్యము దాంపూర్వోకాంసుధాపూర్ణంవిచింత్యచ
పవిత్రమూలమంతాభ్యామభిమం త్యాగ్నిడిక్ స్థితం |
పాత్రమన్యానిపాత్రాణిమూలమం త్రేణసంస్పృ శేత్ !
ఆఘ్య పాద్యే చాచమనస్నానీయే చాగ్నిదిక్కమాత్ |
ఈ ధ్యాసర్వార్థతోయంచ దేవాయపరికల్పయేత్ !
ఉద్ధరణ్యాఘ్యః సలిలంగృహీత్వా నాసికావధి!
హస్తాభ్యాం తత్సముద్ధృత్యతస్మింస్తువిరజాంనదీం !
ఆహహ్యమూలమం త్రేణస ప్రకృత్వోభిమంత్యతత్ |
పంచపా తేషుకుం భేచకించిత్కించిన్ని నీయతత్ !
తచ్ఛే షేణహరింపూజాద్రవ్యాణి సదనంహ రేః|
స్వాత్మానమపి సంప్రోక్ష్యక ల్వయే దాసనంతతః !
ఆధారశక్త్యా ద్యాపీఠంగంధపుష్పాదిభిః పృథక్ |
అభ్యర్బ్యయోగపీఠస్యప్రదే శేపశ్చి మోత్తరే
గురూనభ్యర్చ్యగంధాద్యై స్తతల వాహయద్ధరింగ్
మంత్రయోగాది సాన్నిధ్యయాచనాంతక్రియాన్వితం!
విభూషణా న్యాయుధాని పాదసంవాహినీరపి!
పరీచ్ఛ దాన్పరిజ నాననంతవిహ గాధిపా!
విష్వక్సేన ద్వారపాలగణాధీశాంస్తతోర్పయేత్ |

·|
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఋగ్భః పురుషసూక్త స్యమూలమంత్రేణ వాహరిం !
యజేడు భాభ్యాం శ్రీరామమిశ్యగస్త్యమునీరితం!!
శ్రీమత్పురుషసూక్త స్యనారాయణ ఋషిఃస్మృతః!
ఋ చాందశా నాంపం చానా మనుష్టుప్ఛంద ఆదితః |
అం తేతిసూణాంత్రిష్టుప్స్యాదేవో
నారాయణఃస్మృతః!
ఋ చంసహస్రశీ షెకాతి వామహస్తత లేన్య సేత్ |
ఋ చంపుకుషఏ వేతిదక్షిణేవిన్య సేత్త లే!
ఏతా వాళ్ వామచరణేత్రి పాదూర్ధ్వస్తుదక్షిణే
తస్మాద్యత్పురు షేణేతిసవ్యదక్షిణజంఘయో!!
సప్తాస్యతంయజ్ఞమితిక ట్యోప్పవ్యతదన్యయోః!
తస్మాద్యజ్ఞాదితి ద్వాభ్యాం నా భ్యాంనడ
సిచక్రమాత్ |
తస్మాద శ్వాఇతిగళే వ్యేయత్పురుషంభుజే
దక్షిణెబ్రాహ్మణా స్యేతిచంద్రమా ఇత్యృచంముఖే!
నా భ్యాఆ సీన్న్య సేదమే ర్వే దాహమితిమూర్ధని!
పొదాద్యామ స్తకంధా తాయత్లో నేతన్య సేదృచౌ |
గోవిందాయేతి చమహీధరాయెతిచహృత్క యోః!
హృషీ కేశాయచూడాయాంకవచాయత్రివిక్రమం !
విన్య సేద్విష్ణవే నేత్రత్రయాయవషడిత్యపి |
మాధవీయెతి చాస్త్రాయపడితిక్రమతోన్య సేత్ !
గోక్షీ రాభంపుండరీ కాయ తాక్షం
చకాజా ద్యైర్భూషశై ర్భూషి తాంగం!
శ్రీభూమి భ్యామర్చితంయోగపీ డే
సర్వవ్యాప్తం పూజయామీష్ట సిధ్యా |
న్యాసంకృత్వేతిచధ్యాత్వా దేవమావాహయెత్తతః|

·F
స్మృతిసంగ్రహః.
సహస్రశీషాః పురుషఏ వేత్యా వాహనాస'నె!
ఏతా నానిత్యఘ్య దానంసాడ్యందద్యాతిపాదితి
తస్మాద్విరా డాచమనం స్నానంయత్పురు షేణచ!
దద్యాత్సప్తా స్యేతివ ప్రంతం యజ్ఞముపవీతకం |
తస్మాద్యజాదృచాగంధం పుష్పంత స్మొదితిహ్యృచా
తస్మాద శ్వేత్యృ చాధూపం దీపంయత్పురుషంత్వృచా!
మధుపర్కంబ్రాహ్మణోస్యనై వేద్యం చంద్రమాఇతి!
నాభ్యా ఆసీచ్చ తాంబూలం వేదాహంచ ప్రదక్షిణం 1
ధో తేత్వృచానమస్కుర్యాద్యజేనోద్వాసనంచరేత్ !
ఋగ్భిఃపురుషసూక్తస్యదద్యాత్పుష్పాణిచక్రిణే |
పూజావసా నేచజు పేత్పునస్సూక్తంతు పౌరుషం !!
ఏతానన్యాంశ్చోపచారాకొదద్యాదష్టాక్షు రేణవా !
శ్రీ భాష్య కారభట్టార్యవంగివంశాధిపాదిభిః |
పోష్వస్యత మే నేశం ప్రకారేణ సమర్చయేత్ |
సంపూత్యైవంయథాశక్తిజపి త్వాష్టాక్షరంపునః|
బ్రహ్మ పారంపర : స్తోత్రము క్వా దేవంక మాపయెత్ ||
కసద్రస్యాజ్ఞ స్యనీచస్య త్వాం ప్రపన్న స్యచుర్మ తేః!
దయాని దెప చారా? మేకుమ స్వరఘునందన!
సీతారాము త్వత్పదాంజయు గ్మె
భక్తిర్ని త్యా2 చంచలా మేసదాస్యాత్ |
ఆపత్కా- లేవాపిధ మేళా మతిస్స్యాత్
త్వయ్యెతావ తార్థనీయంన మేన్యత్ !
రామచంద్ర సదాభ వేన్మముధము బుద్ధిర చంచ
జ్ఞానసిద్ధిరను తనూ చవి రాగ తాసుదృఢాభ వేత్ !
చలా

·000
సచ్చరిత్రసుధానిధి
త్వత్పదాంబుజయో స్వదీయపదాంబు జేష్వపినిశ్చలా
భక్తిరవ్యభి చారిణీమమసర్వదాస్తురఘూత్తమ!
రామచంద్రనమోస్తు తేరవివంశజాయనమోస్తుతే|
రామభద్రనమోస్తు తేరఘునండ నాయనమోస్తు తే:
దేవ దేవనమోస్తు తే దితినందనాయనమోస్తు తే!
దీననాథనమోస్తు తేదనుజాంతకాయన మోస్తు తే |
భక్తవశ్యన మోస్తు తేభరతాగ్రజూ'యనమోస్తుతే
జానకీశనమోస్తు తేజిత రాక్షసాయన మోస్తు తే!
కౌస లేయనమోస్తు తేకలినాశకాయన మోస్తు తే |
వారిజాక్షనమోస్తు తేవని నాయశాయనమోస్తుతే!
క్షీరసాగరకన్య కావర నాయకాయనమోస్తు తే |
బ్రహ్మరుద్రముఖామరాధిపవంది ఆయన మోస్తుతే!
రావణాదిని శాచరానల వారి దాయనమోస్తుతే
జానకీవదనారవిందదివాకరాయసమోస్తు తే॥
దేవదానవ యోగివంద్యపదాంబుజాయన మోస్తుతే
విశ్వసృష్టి వినాశనస్థితి కారిణేచన మోస్తు తె!
సర్వపాతక సంఘనాశనహెతు సేతుకృతేనమః!
సర్వభూతగుహాశయాయరఘూత్తమాయచ తేనమః!
ఇతిస్తు శ్వాసం ప్రణమ్య శ్రీరామఁహృది భావయెత్ |
సీతారామః కారితవాక్ స్వయం స్వేజ్యం స్వతుష్టయె!
ఇతిబుద్ధ్యానుసంధాయసమాప్యారాధనంహరేః!
గతఃప శ్వేచ్చమా తొణండంహగ్ సళ్ళు చిషదిత్వ కదా!
అరిదరముకు రాంభోజంకుశ సురతరువి శ్రాజత్ |
రమువరచరణా మ్భోజంమనసిమమసదాభూయాత్ |

·స్మృతిసంగ్రహః.
రామకృష్ణాదిమాసక్షణ స్వజన్మకు ద్విపర్వసు
సంకాంతిగ్రహణశోణా ద్వాదశిషుమహాభయె!
దుస్స్వప్నేదుర్నిమిత్తేచమహా భాగవ తాగ మె!
పొయసాపూపసూపొజ్యబహువ్యంజనసంయుతం
బహూప చార సంయుక్తంవి శేషారాధన చ రేత్ !!
ధనుమాః స్యుషసి శ్రీశమిష్ట్యాన్నం మార్గము శమం!
విని వేద్యోదయాత్పూర్వం సంధ్యాకమః సమాచరేత్ |
ద్రవ్యహీనంయదిభ వేద్వి శేషారాధనం వృధా
దరిదోపియథాశక్తికుర్యాద్భాగవతాగ మే!
-*అథవైశ్వదేవపిధి:.*~-
ఆరంభో వైశ్వదేవస్యసం వేశ నజ సాత్పరం!
బ్రహ్మచర్యమధశ్శయ్యాంలవణణారవజనం|
చరి త్వాద్వాదశ దినముపో స్యైక దినంతతః!
శుభేనుకూ లేదివ సేస భార్యేణ ద్విజన్మ నా
ద్విజాభ్యను-సహితం కార్యస్సదుప దేశతః!
వైశ్వదేవం చరమాణ దిబలి దానంచని శ్యశః |
దివాన క్తం చకుర్వీతపంచయజ్ఞ "ది వైవతు ||
ఔపాసనాగ్నోభుక్తేః గనశ్నన్న వ్యతంద్రితః
విచ్ఛిన్నాగ్నిశ్చ విధురోలౌకి కాగ్నౌ సమా చ రేత్ |
ఆన్నా కౌ కేఫ లైర్మూలైశ్శా కైః క్ష్మీ గాది నా పివా !
కుర్యాదా మేన వామంతా జుపే గ్వానవిలో పయెత్ |
హస్తే నా న్నాది నాకు గ్యాత్ ప్రైవేణపయ ఆదినా!
సంకల్పయె ద్వైశ్వ దేవంక రిచ్యణ తిగృహ్యథ
బగాయాద్భూ తమ తీస్వస్య భాగ్యాది: పాక కృక్షాన!!!

·సచ్చరిత్రసుధానిధి:
తత్సుభూతం విరాడన్న తన్మాదయి స్వయంపదే !
ఆగ్నావన్నమధి శ్రిత్యపోక్యుకృత్వాచపంచధా !
పరిషి చ్యాగ్నిచూ గ్నేయదిక్ స్థాద్ధాతీ ఫలోపనం
భాగాదోదనమా దాయసంహతాంగుళి పాణినా
ఉత్తా నేనత థాంగుష్ఠశిరసాసన్ని పీడ్యచ!
హు త్వాషడాహుతీస్సి ఎష్టకృతంచపరిషి చ్యచ!
అపో హె్యూష్ఠంభస్మవ హ్నేరుద కత్రహవిష్యకం |
సూపొపూపవ్యంజనాదిసతారలవణంహు నేల్ ,
బలి ప్రదానం సంకల్ప్యతత్కుర్యాద్వ్యజు నొకృ
ధర్మా దిరుద్రపర్యంతంచ'కాకారమథాపిహ
భూమింహస్తేనసమ్మృజ్య పొగణాపోక్యతత్రతు|
బలింనిధాయ దై వేనతీర్దే నామలకోపమం!
పరిషించేదేక దేశవిహితానాంసకృత్సకృత్ |
బహిర్నీర్గళ్యయెభూ :ప్రచరంతీతమంత్రతః
ఊర్ధ్వముత్తి వ్యచబలిమా చమ్యాన్యోద్ధృ తేషుతు!
బలిషూ శరతోవ హ్నెరగ్యంగాసచతుష్టయం!
నిధాయపరిషి చ్యాథకు ర్యాత్పంచమహామఖా? E
*పంతమహాయజ్ఞవిధానం -
యశ్యుణ త్యేవ సంకల్పో మహాయజ్జీషుపంచసు!
ఆద్యంతయో స్పృశేదంభో విద్యుద్వృష్టి రితిక్రమాత్ |
దేవయజైతు దే వేభ్యస్స్వా హెతిజుహుయాజ్ఞః|
ఔపాసనవ దాద్యంతపరి షేచనమత్రచ |
పొచీ నావీత్య థా గ్నేస్తుదక్షిణేపితృతీర్థతః|
ప్రోగ గ్రేషుబలిందద్యాద్ద ర్భేషుపితృమంత్రతః!

·శం.3
స్మృతి సంగ్రహః.
అథోపవీతీద ర్ఫేషుదత్తస్యా గ్ర్యస్యపశ్చి మే !
సాగగోషుబలింద ద్యాత్ భూ లేభ్యో దేవ తీర్థతః
భూతబల్యగ్రయోర్మ ద్యౌ అన్నమగ్యాచ్చతుర్గుణం!
ఉపవీతీమను ప్యెఖ్యా' దేవతీ ధేనని | పేత్ ||
వాయ సశ్వబలింద ద్యాన్మంతా ఖ్యామన్న శేషతః|
వైశ్వదేవావశిష్టాన్నంతత్పశ్చాద్భాగసంయుతం !
సవ్యంజనంచధర్మాది బలికర్మసుయోజయేత్ ||
ఈశానదిక్ శామగ్ర్యార్ధంతత్పశ్చాన్నృమఖ స్వతు |
తత్పశ్చి మే దేవ పితృభూతయజ్ఞార్థమీరితం ||
నకృత శ్చేష్ప్రహ్మయజ్ఞ : పొగి దానీంతమాచ రేత్ |
స్వాధ్యాయముచ్చెర్మ ధ్యా హ్నేగ్రామే చేన్మనసాచ రే
త్ | దద్యాచ్చడా త్రితయంయతీ నాంవర్ణి నామపి ||
విభ వే వారితంద ద్యా దాద్యంతోదక్ సంయుతం !
అకృతే వైశ్వదేవే చేద్యతిర్భ డార్ధమాగతః |
ఉద్ధృత్య వైశ్వదేవార్థమన్నంపా త్రేని ధాయతత్ |
దత్వాసన్న్యాసి నేతాం వైశ్వదేవంతతశ్చ రేత్ !
తతో గృహాంక ణే పొదఘటి కామవలోకయః |
అతి థ్యాగమనంతి ఫ్లై దాగతంతత్రభోజయేత్ ||
అవిజ్ఞాతో ధ్వగశాంతల న్నార్గీకుత్పి పాసితః!
ఇజ్యాభోజనయోర్మ ధ్యే ఆగతోతిథిరు చ్య తే ||
దద్యాదన్నంయథాశక్తితదభా వేజలంస్థలం!
శుభాంవాచంవ దేద్వాన్న దాతారం వాని వేదయేత్ ||
ఆత్మార్థనున్నంభి క్షేతనప రార్థంక దాచన!
ఆయోగ్యమపితం శీశం భావయిల్వైవభోజయేత్ !!

·గా
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
పరమాపత్స్వపిప్రోథైక దాచిదపి వైష్ణవై !!
ఆయోగ్వేభ్యోన దాతవ్యం లక్ష్మీపతిని వేదితం !
అవిజ్ఞతాసనవాంశ్చభోజయేదని వేదికై:!
ఆతిథ్య భ్యాగతౌబాలవృధ్ధరోగిసువాసినీః |
గర్భిణీంభోజయిత్వాపాక్ పశ్చాద్భంజీతచ స్వయం !
నివేది తేనకమలాకాంతస్యాన్నేన పైతృకం!
వైశ్వదేవాదికంకర్మకుర్యాణాహుతీరపి!
ఆపద్యపిన భుంజీ తనపి బేచ్చాని వేదితం!
యదాని వేద నాగర్హంభోక్తవ్యంకో ద్రవాదికం!
తదాభుంజీతతోయా ద్యైర్మిశ్రీకృత్యని వేది తైః |
అన్నాదికంయడి సోప్తంమూర్త్యంతరని వేదితం!
భుంజీ తవిని వేద్యైవత దాస్వా రాధ్యమూర్తయే!
అపూపఫలమూలాధ్యంభుక్తిమ ధ్యే ని వేదితం!
ప్రాప్తం యది స్వపు శ్రాద్యైగ్భుంజీతవిసి వేద్యతత్ !
యద్వస్తు స్యాద్భోజ నార్హంత దేవాహృత్యధర్మతః
ని వేద్యహరయేకృత్వా వైశ్వ దేవాదిక తతః|
ఆతిథ్య భ్యాగతాదిఖ్యోద'త్వాభుంజీత నేతరత్ |
పాక భేదం నకుర్వీతభో కళాణామపి చాత్మనః |
నదద్యాద్విషమంపత్కౌసూ పూపఘృతాదికం!
*అథభోజన విధి:-
సంప్రణవ్యశ్రీనివాసయతీశానం ముయాధు నా
ఆచ్య లేబొజనవిధిస్సీ తా రామప్రసాదతః!
ప్రకాశ్యపాపాడౌచద్వి రాచమ్య ప్రసన్నధీః |
పవిత్రంవర్తుతం ధృత్వాపు తాద్యైర్బంధుభిస్సహ!

·ఇంగ్
సృతిసంగ్రహః.
ఉపలి పేగోమయేననిశ్ఛిద్రం చతురశ్రకం!
అన్యూనమవ్యసధిక ంభుక్తిపాత్రస్య భూత లె!
న్యస్తే ప్రకాళి తేపా తే పొజ్ముఖోభోజనంచ రేత్ |
ఆది త్యాభిముఖో వేజ్యా ప్రదేశాభిముఖోపివా !
సౌవన్డేరాజు తేశుద్ధేకాం స్యే భుంజీత భాజు నే|
జంబూపనసకాంచీ వాఆ నాళి కేరపలాశయోః!
కదళ్యాఉహినాయాశ్చపిశాచోదుంబర స్యచ|
పద్మామయోశ్చప శ్రేషుభుంజీతదశ సుద్విజ: A
వల్లీ పలాశ స్థలజపగ్మయో స్తిందుక స్యచ |
ప త్రేష్వశ్వర్థనటయోగర్కో-దుంబర యోరపి
క రేంజలౌ చ పాషాణేపర్ల పృ ప్లే చవాససి!
కదళీ గర్భప తేచనభుంజీ తా పిమృన్మయే !
వర్జయేదోజనం పానంపాతీర్దేవస్య చాయ స్మై!
కృత్వాచమనమాసీ నేభు క్తిస్థా నేద్వి జేసవి
కృతే భివాద నే స్వ స్మైపున
రాచమనంచ రేత్ !
ఆచా మేద్భుక్తిశాలాయాంయస్సస్యాత్పత్తి దూషక !!
మధ్యా హ్నే వాపరా ప్లే వా భుఁ. జీ తడి సేసకృత్ |
సకృచ్చ మధ్య రాత్రాన్జాక్ నాంత భోజనంచ రేత్
వివిక్త ఆవృ తేదే శేభుంజీతనజ నానృతే!
అనశ్నద్భిర్వీక్యుమాణ: పత్త్మ్యాలహీనజు నేనచ!
'స్వజ నైర ప్యేక పత్త్మ్యాం సభుంజీతక దాచన!
ప్రచ్ఛన్న మేనఃక స్యస్యాదితిజా నాతికో భువి!
అగ్నిభస్మజుల స్తంభ ద్వా రేష్వన్యతమంయది!
ప శ్ర్కీమ ధ్యే స్థితంతత్రభి న్నా సాప త్తి రుచ్య తే!

·సచ్చరిత్ర సుధాని.
నిమ్నోన్నతప్రదేశేనత థాప క్తి - ర్విభజ్య తే |
సౌవర్ణాదిషుభి న్నేషు నాశ్నీయా ద్భాజ నేషుచ !
వర్జయేడాసనం తొలవటాశ్వత్థపలాశజం !
చకొదిలాంఛితంభిన్నమున్నతంతృణనిర్మితం!!
తలాభ్యాం పాదయోర్భూమింస్పృశణ పాదత లేనవా
అసంయుకౌచ చరణా వాచ్ఛాద్యా న్యేనవాససా |
భుంజీతాంకంభువం పాదపాణిభ్యాం నాక్రమేత్కమా
త్ ప్రణ వేనాభిమన్త్యాన్నంగాయ త్యాతదనంతరం!
పవిత్రమూలమంతాభ్యాం ద్వాదశాక్షరమంత్రతః|
పోక్యాన్నమర్ష్యతోయెనకు ర్యాచ్చపరి షేచనం !!
సమస్తాభిర్వ్యాహృతీభిస్సత్యంత్వరేతిమంత్రతః!
పరి షేచనయు గ్మే సమారభేద్యామ పార్శ్వతః!
సపరీ షేచోద కేనక రేణాన్నంనలంఘయెత్ 1
తర్జనీ మధ్య మాంగు షెర్ఫోజ్యపాత్రంచ సంస్పృశ్యం
అమృతం సవ్యహస్తస్యకుర్యాదాపోశనంతతః!
దేవస్యదత్త మర్ధ్యంయ త్తత్కుర్యాత్పరి షేచ నే|
యత్పాద్యతోయం తే నైవకుర్యా దాపోశ సద్వయం !!
నాభి షేకోద కే నాపోశనంకుర్యాన్ని షేధతః|
పొనే షే కాచమనపానీయాంభః ప్రకల్పయేత్ |
నపూర్వాపోశనంకుర్యాదప్రజళిత పాణినా !
ప్రణాళ్యోఢూయని గేహ్యనోత్తరాపోశనంచ రేత్ ||
వామ భాగేనగృన్టీయాల్తో యమాపోశనద్వయె!
నస్వహస్తేనసినయెన్న పునఃపూరయెదపీ!
సాపోశనోద కే నాన్నంనహస్తేన వీలంఘయెత్ |

·|
ఆయు
స్మృతీసంగ్రహః.
ఆశిషం నవ దీర్ఘృత్వాహస్తే నాపోశనోదకం!
ఆజ్యాభిఘారితంశుధ్ధంలవణ కారవర్జితం |
మధ్యమా నామికాంగు ప్లైరన్నంధాత్రీ ఫలోపమం!
అన్నం ప్రొద్దక్షిణాప్రత్యగుదజ్మ ధ్యేషుచక్రమాత్ |
గృహీత్వాజుహుయా'ఠాణేనివిష్ట ఇతిమంత్రతః!
ఆ స్యేదంతస్పర్శవర్ణంనిగ రేచ్చపృథక్ పృథక్ |
పాత్రస్పర్శంనకుర్యా ద్వాకు ర్యా ద్వాతదనంతరం !
అన్నో పదంశానయనని షేధా ర్దేవ దేదృహీ!
ఉపచారార్థ వాచశ్చవ క్తవ్యాస్సహభుంజ తొం!
నాన్య ద్వచోన దేద్వర్జీయతిశ్చ తదపిత్య జేత్ !
ఆప్రాణాహుతిస ర్వేషాం కౌష్ఠమౌనము దాహృతం!
పానీయంను బేత్పాత్రైశ్శంఖ చకాదిముద్రి తైః !!
భుంజ తాంభోక్యుమాణానాం యథాన్నంస్యాత్తరొచ
రేత్ | తావ దేవగ్ర సేఛి సంయావదా స్యేసుఖంవి శేత్
అభోజ్యమన్నంతో యంచభోజ నేవక్త నిస్సృతం |
హస్తస్థక బళార్ధంచలవణం చాక్షి గోచరం!
పీత శేషంచచష కేక్ష్మీ రా జ్యేలవణాన్వి తే |
"ఖాదితంనఖలూనంచమూలపుష్పఫలాదికం!
నమర్దయె త్పాణి నాన్నమకృత్వాపరి షేచనం!
స్నిగ్ధందృష్టి ప్రియంహృద్యం పథ్యంశుద్ధంమితం లఘు !
శాస్త్రానిషిద్ధముష్ఠించపాశ్నీయాదోదనాదికం!
ఖా ర్యాదిభిశ్చకలహంపు తాదీ నాంచభత్సక్ నం|
తేషాము చ్ఛిష్ట దానంచకో ధమాకోశరోద నే!
ఓదనవ్యంజ నాదీ న్యాదోషో కించ వివర్జయేత్ |

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఆజీర్ణే దేవసద నేతమస్య పొవృతస్థ లే!
హర్మ్యేశూన్యగృ హేవాపి సం తిష్ఠన్నన్యమానసః|
ఆపనారూఢ పాదోద్విరకృతాచమన స్తథా!
ధృతోపాన త్పాదుకశ్చనాద్యాత్ప్రవృతమ పకః!
విధ నావర్ణియతయః కాంస్య భాజనభోజనం |
తైలాభ్యంగంచతాంబూలంత్య జేయురపి మైథునం !
నభోజయెదతి థ్యాదీన్య తద్భుంజీతనస్వయం!
నపి బేద్బహుపానీయంసభుంజీ తాపిబన్నపి!
పాయసొపోశనదధి క్షీర తైలాంబు సర్చిషాం!
ఇత రేషాంచనయ థాశబ్దస్స్యాతా యెత్తథా!
సదధ్యాద్దక్షిణేపార్శ్వేనవా మేపాన భాజనం!
భుక్తాదక్షిణహస్తేననపి బేత్సలిలాదికం!
భు కేరన్యత్రవా మేనహస్తినాంజలి నాపీ వారి
చషక స్థంపీత శేషంనపి బేన్ని హితంభువి!
తొమది భాజనస్థంతునిస్క్టావ్య ప్రవిబేత్పును
తామాది భాజనం శూన్యంనపీత్వాంభః పరిత్యజేత్ !
దధిక్ష్మీ రాజ్య సలిలస కుపొయసవర్జితం |
సర్వంసశేషమశ్నీయాదోదనవ్యంజునాదికం!
కబళేక బ లేనిత్యం కుర్వక గోవిందకీర్తనం!
యో ద్యాత్సజీన్ముక్తస్స్యాదన్యథాతూదరంభరః!
పూరయెదగ్ధముదర మోదనవ్యంజనాదిభిః|
పాదం సలిలత ద్యైరుదరం పూరయేత్సదా !
యత్రపర్వాదితిథిషునిషిద్ధం నిశిభోజనం!
దివైవపూర్ణంతతా ద్యాన్నకుర్యాదతి బొజనం !

·స్మృతిసంగ్రహః.
పురీచి సారసూ వాద్యం పోగద్యాన్మధుర ద్రవం!
లవణాష్ణుయు తాన్య ద్యాన్మ ధ్యే తుకఠి నానిచ !
కటుత క్తయుతాన్యం లేదధ్యాదిచఫునర్ద్రవం!
తతో లవణంతకంపి బేచ్చ సలిలంతతః!
పానీయంనపి బేచ్ఛు క్వాదధ్యన్నంతుసుఖాధీ నా!!
పవంయఃకురు తేనిశ్యం దిహన కంచభోజనం!
అహన్యహనీవర్టైతెతస్యారోగ్య బ లేధు వం!
భోజనాద్యంతయోర్మూత్రంయ స్త్యజేత్ససుఖీభ వేత్ !
ఏవంభు క్వా సనియమంభోజ నాం తే సమాహితః|
నర్తుల స్య పవిత్రస్యతతో విస్త్రస్య వేష్టనం!
ధృత్వా నామిక యాతచ్చ పా ద్యేనకమలాప తే!!
ఉత్తరాపోశనంకు ర్యాదమృతేత్యను వాకతః!
అర్ధంపీ శ్వావశిష్టార్ధ ముదకు దేవతీర్థతః |
భుక్తి పాత్రస్యనిసయేచుత్త రేదక్షిణేపీవా !
రౌర వేపుణ్య నిలయేపద్మార్బుదనివాసినాం |
ఆర్థి నాముదకంద మకయ్యముపతిష్ఠతు |
నినీయనుం శ్రీశై తేనపవిత్రంమండ లేత్యజేత్ !
పా శ్రీపరిశ్య జేత్తచ్చే భొజాపత్యం సమాచ రేత్ |
స్నాయాత్స చేలం తత్పశ్చాద్భుక్తి పాత్రంయదిస్పృశేత్
ఉత్తరాపోశ నాత్పూర్వంభుక్తి స్థానా మేథోస్థితః !
తతట యమాషాదిచ్మూ కర్మృత్తిక యాపివా
అద్భిశ్చహస్తాప్రకాశ్యపాదౌదం తొకా విశోధ్యచ|
!
కుర్యాత్ పొడశగండూషా నా సీనోవామపార్శ్వతః!
గండూష కా లేసలిలమాస్యస్థమపి బకొసదా?
"

·"
వచ్చరిత్ర సుధానిధిః
సముద్ధృతభుక్తి పాతేస్థ లేతస్మింశ్చ శోధి తే|
భుక్త 0యదాసన సేనతత్ స్థఆచమనంచ రేత్ |
త్య జేదాచమ నాదర్వాక్ శ్వశూదాది నిరీక్షణం!!
ప్రాణానాంగ్రంథిరి త్యేతన్మం త్రేణహృదయంతతః|
అంగుష్ఠ మాత్రం త్యెత న్మంత్రేణా ధ్వాణ గ్రపాణినా!
స వ్యేతర పదాంగు ప్లేనిసయేత్సలిలంతతః!!
తతస్స్పృశేన్నాభి దేశం శ్రద్ధాయామితిమంత్రతః |
ప శ్వేత భాస్కరంపశ్చాత్ హగ్ సళ్ళు చిషదిత్యృచా!
రాత్రైతు దీపాభిముఖః పూర్వవన్మంత్రముచ్చ రేత్
భుక్త్వార్ధ పాణి పొదస్తుననిర్గ చ్ఛేగృహాద్బహిః!
సూతి కాపతితోదక్యాగామసూకరకుక్కు టైః |
భుక్తిమ ధ్యేశ్వశూ దాద్యైరృష్టమన్నాదికం యది!
జ నాద్విర మేత్తాస్తు స్వయంప శ్యేత్త దాయది!
విరమ్యభోజ నా త్స్నా త్వామానస్తో కెతృచంజ పేత్ !
తాక్ దృష్ట్వా యది భుంజీతవమిత్వోపవ సేదహః!
వమనంతునకు ర్యాచ్చే త్తదాతూపవ సేత్యహం!
యదొనకు గ్యాద్వమనం జీర్ణ మన్నాదిక 0యది |
కృత్వావి రచనలపశ్చాత్పంచగవ్యంపి బేదపి |
పూర్వమాచమ నాద్భు 3: పశ్చాత్ప శ్యేత్తు తాకాయది !
స్నానంకృత్వాతదామాన స్తో కె త్యెతామృచంజ పేత్ !
ని వేద నాహణం దేవస్య వస్తుజూతమి హెచ్య తే!
తత్సాన్ని వేద నానహకాంభోజ నేయన్ని షిధ్య తె
ని వేద నాహణంతత్ థేయంయద్ఫోఖ్య త్వేనకీర్త్య తే!

·స్మృతిసంగ్రహః ప్రియంగుశాలినీ వారయవషాస్టిక వేణవః | శాజమాష మహామాషుద్రమాషము సూరకాః| కుళుడ్డ మాష శ్యామా కా గోధూమో మగఆఢకీ ! రాజాదనామ పనస వేత్రఖజూ రడాడిమాః | రంఖా సారం గలికు చబదరీమాతులుంగ కాః! ఆళకణ సింహీ వ్యాఘాశ్చ కారవల్లీ పటోలికా | నిష్పావో గ్వారు కాగ స్త్య కారవాంతాభపస్పిళా: ! రుర సీశ తప క్వాచకు బే రాక్షీచక ర్క-రీ! వ్యాఖ్యానం! ప్రియంగు కాల్ | శాలి-నెల్లు | నీ వార- కోళచ్చల్నెల్లు ! యవ-య వై |షాష్టక-కార్నెల్లు ! వేణు-మూంగలరిశి | రాజమాషాదయః - అలసంది లే దంగల్ | మసూరకః -కడ లై 1కుళుళ-కోళ్ళు ! మాష-ఊ శుందు, శ్యామాక-శా మై! గోధూమ-గోధు మై | ముద్ద- శిరుపయర్ భేదంగళ ఆఢకీ-తువ రై | రాజాదన-పాలె పృం! ఆమ-మాలిగాయ్ ముదలాన వై 1 పవస-పలా | వేత్ర- పెరప్పంబు ఖజూణ ర- పేరీచై ! దాడిమం-మా ద భైరంభా- రసాళిముదలానవాగై భేదంగళ్ | నా రంగ-నార్తె | లికుచ-ఎలిమి చ్చె! బదరీ-ఎలందై (మాతులుం గక-కొడి పద | అశకణ తూదువళై | సింహీ-శి రువు దలై/ న్యాఘీ-కణ ంక నా రి | కారవల్లీ - పాహ ల్ పటోలి కా -పడలం గాయ్|నిష్పావ-అవరై ఉర్వా రుక-వెళ్ళేరి! అగస్త్య-అహత్తిక్కీ రై | కార వాంత- క ళాకాయి:అభ-ఆ ప్పై పప్పళ-పావ ట్టెక్కీ రై !ఝరసీ- తురాయ్ | శతపర్వా-పర కీ- రై'కు బేరా|-క కొకొ ||

·సచ్చరిత్రసుధాని
ఐకు వంతిల్ల కంపిండంకర్కంధూశ్చక్రవతి - 1
కార్కోటకొవజ్రవల్లీ భాంజీషిండక మార్ధకం !
మండూక పణీ మత్స్యాక్ష్మీనిల తో పోదకీతథా |
కుద్రకందముహాకందనబ్లీకం దాని సూరణం !
ఏకమూలంచశకుటంజీరకంకాళపత్రికా
మరీచి సెషః పౌ శ్వేతహింగుభ క్యాన్య మూకు ||
'కాలాశ్రయనిమి త్తైశ్చక్రియాసల సగణ జూ తిభిః!
షడ్భిగుష్టాన్యభ జ్యుణి పోచ్యం తేత్రమయాక్రమాత్ ||
~* కాలదుష్టాభ W్యణి*—
త్రివషాః తీత ధాన్యానిమాసాతీ తాంశ్చతండులా? |
మాసాతీతంచ తాంబూలంపూతీతంఘృత తథా |
పఠాతీ తేషు భౌండేషు యత్పక్వంమృన్మయేషుతత్ |
పగతీతం ముద్ద సారం తైలంచపరిమజః యేత్ !
డికర్కరీ-కక్కిరి ఐక్షన- బెల్లంముదలానవ హై తిలక -
వెళోల లీ | పిండ-మున్నై కరూంధు-తుడరి చక్రవర్తి
కా-చ కవి? | కార్కోటక - పకు పాహల్ | వజ్రనల్లి-
పెరం... భాంజీ -ముళుట్టె పిండికం-కారైఆర్ద్రకం- ఇం
జి మ! డూకపణీ -నల్లా రై/మత్స్యా|-పొ న్నాంగాణి!
నిలః" తో సోదకీ-కొత్తువశ రై! కుద్రకంద-శిరుక కొంగు! మ
హాకంద- పెరుంక ్కంగు!వల్లీ కష్ట-శిరువళ్ళి, శెవ్వళ్లీ కాయ్
వళ్ళి, పెరుంవల్లి! సూరణం కరణే ఏకమూలు- మావల్లి
క్కyPolు | శ పటం- కేంబు జీరకం-శీరహం కాళపత్రికా-
కరివేప్పలై |మరీచి- మొళహుసషణ ప-కడుహు | శ్వేత
హింగువళ్ళై ప్పెరుంగాయం !

·|
స్మృతిసంగ్రహః.
త్య జేత్పక్వంగత్యతీతంయ తత్పర్యుషితం స్మృతం !
-పగ్యుపి తత్వదోషరహీతవస్తూ-
పునఃపక్వస్య శాక-స్యత ద్రసస్యగుడస్యచ
క్రముక స్యహరిదాయాఃశోప్యస్యనటక స్యచ 1
భర్జితస్య చచూర్ణ స్యమరీ చేఃఫలమూలయోః!
-దేవాభిషి, క్తతోయస్య క్షీర క్షీరవి కారయోః!
యవాగూ తండులా పూపపిష్టా నాంసకు సూపయోః
ఫాణితస్యకరణ భస్యయవ స్యపృధుక స్యచ!
పాయస స్యగు డాన్న స్వజ లేక్షిపోదనస్య చ |
తైలేనా జ్యే'నదధ్నో వాసంయుక్త స్యౌదనస్య చ |
పషాంపర్యుషి తొ నాంచదోషోనై వా నీభక్షణే !
యామాతీతంతుయత్పక్వం నాశ్నీయాద్విరసంయది !
తచ్చ ప్రకాళితం సాజ్యం స స్నేహం వానదోషకృత్ !
ప్రథమాయాంద్వితీయాయాం
కూశ్మాండంబృహతీ క్రమాత్!
• వ్యాఖ్యానం! శోష్యం- వక్తల్ | వటకం- వడామ్
ఉళుందువ డాం ! నగ్జితం- వరుత్త ముచుపడి, తువ రై
పయర్ ముదలానవ హై! చూర్ణం- మూ నావదు| షరీచి-
మొళహు! ఫలం- సారంగాయి, కిచ్చిలి,ముదలా ఊరు
కాల మూల . - ఇంజి, మాహళిక్క ఖంగు ముదలాన
వై! ఫొణితం- వెల్లప్పాహ్ కరంభం దధిసకు సమాహా
రం| పృగుకం- ఆపిల్ | అప్రూపశ జేన తైలపక్వం సర్వం
గృహ్య తే: అన్యత్స్పష్టం!

·ony
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
నాద్యాతృతీయాషహ్యస్తు తరుణీమపి దాడీమం!
అష్టమ్యాంచదశ మ్యాంచ నాళి కేరంపటోలికాం!
ఏకాదశీత్రయోదశ్యోర్నిష్పావంచతిలా క్రమాత్ !
నా ద్యా దామ్లంచతుర్దశ్యాంపర్వణాస్సంక్రమేపుచ|
సప్తమ్యాంభాను వా రేచ నా ద్యాదామలకంతథా!
కపిష్ట స్యఫలంధానా నా ద్యాత్ క్షీరంసదాది పొ॥
రా₹తుతిల సంబంధిముద్గసంబంధిదథ్యపి
పళ్వార్రకతిలా శాకతిక్తవస్తూన్యపిత్య జేత్ |
అనిషిద్ధాన్యన్యకాలే ష్వె తొ నీతివిదుర్బుధా ::
కాలదుష్టంభక్యుజాతము క్త మేవరియ థావిధి!
వస్తూ న్యాశ్రయదుష్టానిప్రోచ్యం తెత్రయ థామతి!
*ఆశ్రయదుష్టాని -
నాట కేరాంబు శాంస్యస్థంతామ్రపాత్ర స్థితం మధు!
గవ్యంచ తామ్రపాత్రస్థమయఃపాత్రస్థితంజలం!
ప్రసూతానాందశాహానిపయోజూ మహిషీగవాం
రుదాదివ్యప దేశాన్య పచ్చి హ్నైరంకి తొశ్చయా!!
మృతవత్సాన్యవత్సానా మేక కాలదుహామపి !
గర్భిణీ నాంగ వాదీనాం ప్రస్రవత్చయ సామపి!
యమతప్రసవానాంచ కామార్తానాంత థాపయః!
లశునా మేధ్యభ ”ఆవహంతీనాంయుగాదికం!
అనుక్షారహితాయాగౌర్ని చేప ల్వేనకల్పి తా!
క్షీరంచవిషలిప్రొ నామా మప్యావికంపం
* వ్యాఖ్యానం! తరుణీ -కత్తా. జై !
పయః

·స్మృతిసంగ్రహః.
స్త్రీ క్షీరంచమృగక్షీరం క్షీర* మైకశఫంత్య జేత్ |
అన్యేషాంద్విస్తనా నాంచ ప్రాణినాంనపి బేత్సయఃr
క్షీ రాణియాన్య పేయాని తద్వి కారంచవజః యేత్ |
యాసాం|రంగవాంత్యాజ్యం తాసాంమూత్రంశకృత్త్య
జేత్ | అజానుదఘ్నం శూద్రాణాంతటాకాదిషుయజలం !
తటాకకూపఖాండస్థమంత్యానాం క్షీరమంబుచ |
ఉదక్యాయతి పాత్రస్థమన్నమంబుయ తేరపి |
వరపాక నివృత్తాద్యా యెస్యుర్నాద్యా త్తదోదనం !
వరపొక నివృత్తస్యపరపాకరతస్యచ !
అపచ స్యాపవిద్ధస్యకుక్కుటస్యాఖకస్యచ 1
బక స్వధమః ధ్వజినోమాజారస్యాధిజీవినః!
అన్నం మాహిషిక స్యాపికుణినశ్చాణక స్యచ |
షండస్యవాత్యవృషలీపత్యోః పాతకి నామపి !
శాఖారండస్యవృషలబ్రహ్మఘ్నానాంతధోదనం!
నగ్నస్య మ్లేచ్ఛచండాలకృతఘ్నానాంపశోరపి |
పాషండ దేవలక యోరన్నంవాధుః షిక స్యచ !
యన్నామధారక ఫ్యాన్నంతథావిప్రబువ స్యచ |
నాద్యాదన్నంభ్రూణహణఃపషాం లక్షణ ముచ్యతే |
పరపాక నివృత్తస్స్యాత్పంచయ జ్ఞవివజితః|
యోద్యాత్పరాన్నం సతతంత్య క్వాపంచమహామఖాం
పరపాకరతస్సస్స్యాద్దానహీనోపచఃస్మృతః!
తిరస్కృతో మహద్భిర్యస్సోపవిద్ధః ప్రకీతిః తః I
* వ్యాఖ్యానం | ఏకశఫాబడ బాదయః - ఓక్కొళం
బుఉళ్లదుహళ ఏకశఫంగళ్
తత్సబంధిఐకశఫం

·సచ్చరిత్ర సుధానిధిః.
సభాయాంవ్యవహా రేయఃపక్షపాతీసకుక్కుట!!
ఆఖు స్స్యాద్విభ వేలో ఖాదానధమణ వివజితః |
మిథ్యా వినీతోయో - దృష్టిర్బక స్స్యాత్స్వార్థతత్పరః !
డం భార్థంజప హోమాదిక తా " ధమః ధ్వజీ సదా !
ప్రతిగ్రహార్థం సర్వత్రనిత్యంభ షణతత్పరః
హింసకశ్ఛద్మి కొలుబ్ధః సమాజాఃరః ప్రకీతిః తః|
స్వగృహెవాసయి త్వాస్య భృతింగృహ్లాతియ స్తతః|
ప్రత్యబంప్రతిమాసంవాసభా వేదాధిజీవనః!
తను తేవ్యభిచారంయఃపత్న్యోమాహిషికస్తు సః I
కుణి స్స్యొద్ధ స్తవిక లో విద్యా గ్రాహ్యణకస్సు తాత్ |
జప హెూమాదిక ర్మాణి శ్రాద్ధానిచసు కార్బనం |
అకాలేయస్స గాకు ర్యాత్సషండ పరికీర్తితః |
జాతకర్మాది సంస్కారహీనోవాత ఈ దాహృతః!
వంధ్యామృత ప్రజాశూదాయానూ డ్రైవరజస్వలా!
ఏతావృషల్యస్సు ్యస్తాసాంపతిస్స్యాద్వృషలీపతిః |
సఖి భార్యాం రాజపత్నీంచండాళీం స్వసుతామపి !
సగోతాంయోనిసంబంధాం భార్యాయాభగినీమపి!
స్ను షాంచయే భిగచ్ఛేయు సేతుపాతకినఃస్మృతాః!
యస్స్వశాఖాంపరిత్యజ్య పొర క్యామధిగచ్ఛతి |
శాఖారండస్సవిజ్జీయస్సర్వకర్మ బహిషూృతః!
వైశ్వదేవాతిథ్యహీనస్సంధ్యోపాసనవర్జితః!
వేదాధ్యయన హీనశ్వవృషల పరికీర్తితః|
స్నేహద్రవ్యపాణిధర్మ విక్రేతా బ్రహ్మహాస్మృతః!
వణాః శ్రమూ చారహీనో వేదాధ్యయనవర్జిగః

·స్మృతిసంగ్రహః.
n.
నగ్నస్స్యాత్కృష్ణ మలినర క్తభుగ్నపట స్తథా!
నాపీ కూపతటాకానాంభైగా దేవాలయస్యచ!
దేవద్విజాపవాదీయోప్లేచ్ఛవి ప్రస్సఈరిత:!
పరదారపర ద్రవ్యపరహింసాపరాయణః
నిర్ధయోనిష్ఠురఃళూరశ్చండాలద్విజ ఈరితః
కృతోపకారవిస్మతాః కృత ఘ్నోత్యంతనిందితః!
గమ్యాగమ్యాకృత్యకృత్యజ్ఞానశూన్య: పశుఃస్మృతః!
జటాభ స్మాష్ణుగుప్రోక్ష, లింగపాషాణధారిణః |
సమ త్వేనప్రిం చాద్యైర్మన్యమానాశ్రియఃపతిం !
స్వధమణ త్యాగినోయెచ సర్వేపాషండినఃస్మృతాః
వత్సరత్రయమ ధాకర్థంయః పూజయతి దేవ తాం!
వినా నా రాయణం దేవం సహి దేవలకఃస్మృతః|
సస్యా ద్వార్ధుషివృధ్యాయో నాపద్యపజీవతి!
ఆధ్యాపనం వాధ్యయనంశ క్తస్సన్నకోతియ:1
సంస్కా-రైస్సంసృతో వాపిసహీవై బ్రాహ్మణబువ!!
వేదాధ్యయన హీనోయః సవిప్రోనామధారకః |
సంధ్యావంద: గాయత్రీమాత్రసారశ్చకర్షక:!
సొంగ వేదాధ, సయిళాభణత్యు తేబు 2:1
తద్ధం తాగళ్ళ 5 ) 37 చభూణహాపరికీర్తితః|
పరిపాక నివృ , ద్యా అభిజ్యాన్నాః సకీర్తితాః!
నాశ్నీయాదన్న మే తేషాం నా స్తిక స్వశతస్యచ 1
రాజాశ్రితపృద్విషతశ్శూ ద్రభృత్యస్య వైరిణః|
నిమర్యాదస్యమూఖః స్యగృహదాహకరస్యచ|
పత్నీ భైషజ్య వాణిజ్య విషశ రొపజీవి నాం!
n

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
స్తే నాభిశ స్తపతిత మద్యపగానుయాజినాం!
అయాజ్యయాజినశ్చాపిచారస్య బహుయాజినః!
రససోమాయుధ విషక న్యావిక్రయిగొమపి!
అన్నతండులగో వేడధమణ విక్రయిణామపి !
బహూనాముప నేతుశ్చబింబప్రస్థాప కొదపి!
విషప్రదాతుర్గణక డాంభికోచ్ఛిష్టభోజానాం
పి తావివదనూనస్యప్రాణిహింసారతస్యచ
పరదూషణ పైశున్యమి థ్యా పొరుష్యవాదినాం!
ఉన్మత్తస్యచమత్తస్యరుద్ధస్యనిగళాదినా |
తావ'త్కాలంత థాచోపవిష్టప్రత్యుపనిష్టయోః!
స్త్రీజితస్యగణ స్యాపిశా ధార్థంయాచక స్వచ్ఛ
పరార్ధంతిల సూతుశ్చభృతకాథ్యాయికుష్ఠినో!!
గాయక స్యదురాచారస్త్రీజితశ్విత్రిణామతీ!
స్వైరిణ్యావిధ వాయాశ్చనాశ్నీయాదోదనంద్విజు
పవమాశ్రయదుష్టానిపోక్తాన్యన్యాని వైమయా |
నిమి త్తదుష్టాన్య న్యానిఉచ్యం తేత్రయ థామతి!
- *నిమి త్తదుష్టాని-
శూద్రస్యభుక్తో చ్ఛిష్టంయదన్నంతస్యాపితండులం !
తేనదృష్టంచ సంస్పృష్టంశూదాన్నం స్యాచ్చతుర్విధం |
శూద్రస్యాన్నంవి ప్రదత్తంశూదద తలద్విజౌదనం!
నాశ్నీయాద్దీ క్షిత స్యాన్నంసోమవిక్రయతఃపు రా!
అగ్నీ షోమీయదివ సొత్ పూర్వమిత్యన్య ఊచి రే!
అబొజ్యం స్యాద్వపా హెూమాత్పూర్వమిత్యప రేవిదుః!
యజ్ఞార్థంయత్తు నిర్దిష్టంతత్త్యాజ్యమితి కేచన!
a

·స్మృతి సంగ్రహః.
పాకి ఖాండస్థమన్నాదికృత్వా పాతాంత రేతతః!
ఉతాంత రేతన్ని డీప్యసర్వాన్న వ్యంజ నాదికం!
దద్యామదక్యాశూదేభ్య స్తచ్ఛేషం పరివర్జయేత్ !
నడుష్టంపాక ఖాండస్థ మోదనవ్యంజనాదిక ౧ |
అభోజ్యాన్నై రేక పత్త్క్యాం తై స్స్పృష్టమపి వీక్షితం!
శ్వసూక రాఖుమారారవాయ స్నైకు లేనవా!
సంస్పృష్టమపి గోఘాతంపొదస్పృష్టంచలంఘితం!
ఉదక్యాది సమీపస్థముచ్ఛిష్టంవి చికిత్సతం |
వస్త్రానీతంచwు క్తంచదత్తమశ్రద్ధయాపియత్ |
ఆయాంతుభిక్తు కామా శ్చేత్యుక్త్వాన్నంయచ్చదీయ తే!
వైధవేయ వాత్యమూర్ఖభుజ్ జ్వత్యుక్త్వాదగాతియత్ |
అశ్రద్ధయానాద రేణయద్దత్తంతచ్చవర్జయేత్ 1
నాద్యా దాపోశ నాత్పూర్వమన్నంహస్తినమన్షితం!
నివేదితంశివాదీనాంశ్రీప తేరని వేదితం!
తై లేకుయంత్రభ్రమణగాఛాంపతితశూద్రయోః|
రజస్వలాముసలయో ర్యావద్భవతినిస్స్వనః |
తావత్కాలం సభుంజీతనస్పృశేచ్భోజ నేమిథ!!
భగి న్యా భార్యయామాత్రాస్త్రీఖర న్యాభి రేవవా!
ఏకపత్త్యాంనభుంజీతనప శ్యేత్పతి ఆదికా|
యతినా ప్రేషితం నాద్యాదన్నంశూదాదిభి స్తథా |
ప్రాణాహు తేఃపూర్వమ న్నేఘృతే నానభిఘారి తే|
యద్యుచ్ఛిషేడ త్తమాభ్యంతదన్నంపరివర్జయేత్ |
ప్రదీపాభ్యంగశిష్టంయన్నా ద్యొ శైలఘృతాదికం !!
భోజు నేదీపనాశ శ్చేద్వివ స్వంతంత దాస్మరణ |

·సచ్చరిత్రసుధానిధి:
సాత్రమాదాయహస్తాభ్యాం నాద్యా దాదీపదర్శనాత్ ||
అద్యా త్పాత్ర మేవాన్నందీ పే ప్రజ్వలి తేపునః!
నాద్యా ఛ్ఛేషంచదంపత్యోఃశాద్ధ శేషంవి శేషతః!
సూత'కొన్నంత థా వాంతశ్శా వేచశాద్ధభోజనం |
ఉపరాగేచయ చ్ఛేషంపక్వం సర్వంవివర్జయేత్ ||
దర్భచ్ఛన్నంచంద్రసూర్యగ్రహణేతక్ర సర్విషీ!
పొథెయంపాయసంతోయంగ్రాహ్యాణిస్యుర్న సంశయః
సూర్యేంద్వోర్క్లహణె పూర్వం క్రమాన్నా ద్యాద్ది వానిశి!
తయోగి స్తాస్తయోర్నాద్యా
డ్వి కాలం పూర్వపశ్చిమం!
తయోరుదితయోస్స్నా త్వాభుంజీ తాదర్శ నేపివా !
యా మేద్వితీయే చంద్రస్య గ్రహణం స్యాద్య దాతదా!
మధ్యాహ్నాళ్పూర్వమశ్నీయాత్ ప్రథ మే ప్రథ మేయది ||
బాలవృద్ధాతు రాణాంతుపూర్వయా మే నభోజనం!
ఏకాదశ్యామ సూరాత్రం
నాశ్నీయాతృక యోర్ద్వయోః|
తైలపక్వమపక్వంచదర్వ్యాదత్తంసభక్షయేత్ ||
అన్నవ్యంజన పానీయదభిక్షీరఘ్న తాదికం |
హస్తినద త్తం నాశ్నీయాత్పాత్రపర్ణా దికంవినా!
ఏకహస్తేనహస్తివాద త్తంసర్వంసభక్షయేత్ ||
నాద్యాద మే ధ్యోజా తానాంపత్ర పుష్పఫలా దికం |
శాకినీశ కుటాదీ సాలవృణాంతునదోషకృత్ !
శాకాది నాద్యాదజ్ఞాతంలవణంచాక్షిగోచరం ||
ఏ కేనయ ద్యేక పళ్క్యాము త్త రాపోశనంకృతం |

·స్మృతిసంగ్రహ!..
n,
తత్పత్తాల్యమితలో నాణ్యత్సచభోజనక ఇటక !!
సమి త్తమష్టమిత్యుక్తంభత్యుజాతకమయాధునా!
అత:పరంక్రియాదుష్టముచ్య తేచయ థామతి!
- *క్రియాచుపా*
అగ్నింవినోష్ణ పక్వంయ క్తన్నా ద్యాదఘృతాన్వితం
అపక్వమతిపక్వంచ పునఃపక్వంచ ఖిస్సటాం!!
మాథ నార్థంవి నా న్యార్థంపక్వమాత్మార్థ మేవవా!
సకేశవిధి హపక్వంపక్వమాచారవడ్డీ, ::
యదృశుస్నాతయాపక్వమవ తౌర్యాన శార్యయత్ |
అస్నా తాళుచిభి: పక్వంపక్వంచాగళి తాంబుభిః!
పంచసంస్కార వేషజనే నా వైష్ణ, వేవచ!.
పక్వమక్షతయో న్యాయదగ్నిం సంశామ్యశామ్యచ |
పొగుదగ్వ్యతిరిక్తాన్య దిజ్ము ఫోనచ పాచితం!
తక్రాన్నవజ అనిస్సారంకగనిమః థితండధి |
శా'కతండులసూపాద్యంపక్వమళితంతథా
ముఖెనధమితం చాస్యహస్తినచవిమరితం!
అవగ్రపూతం సలిలంక్రియాచుష్టాన్యమూనిచ |
సంసర్గదుష్టాన్యుచ్యాం తేభశ్యుజూ తాన్యథోమయా!!
- *సంసర్గచుష్టానికి
తంతుమాంసా మేధ్యకీటక ంట కాస్థినఖాన్వితం!
పరిత్యజేదోద నాద్యం క్రిమి కేశయుతంతు చేత్ |
అన్నాగ్యంత ముద్ధృత్యతత్రనిక్షిప్యచోదకం 1
అశ్నీ యాదాజ్య యుక్తంవాసహపాకంతు సంత్యజేత్ |
ఘృతం క్షీరంచలవణ సంయు కంపరివర్జయేత్ |

·సచ్చరిత్రసుధానిధి:
పొయసాపూపసూ పేషునవో షో వ్యంజ నేషు చ |
మాజా: రేఇచబా లేన స్పృష్టమ స్నదిక్ 0యది!
సదర్భతిలతో యేన సోకు ణా దేశుద్ధ్యతి ||
జాతి దుష్టావక్యుం తేమయాభ వ్యతఃపరం!
*
జాతిదుషా ---
అశ్వశోదుంబరప్ప క్షబిల్సన్య గో గతించు కొక్ |
మధూకశిగు కాలింగ తాల శ్లేష్మాత కాని పి!
వంశాంకుర . కదంబంచకరం జంక తకింత్య జేత్ !
తిలమా నావి నాకృష్ణ ధాన్యాన్యు లకో ద్రవా|
ముద్ర ధాన్యానిస ర్వాణి రుసుం భాలాబు నాళికాః!
బింబంలతోపోదకీ ఆ చకళ జలసుబ్రషణకం
ఆరగ్వధంచనిర్గుండీంజా గాకంగ క్తి శాకినీ |
కోశాతకీంతండులీయందో). తిక్త పటోలి కాం|
నీలీ బీజానిని ర్యా సంకోవి దారం చ శాల్మలీం |
వ్యాఖ్యానం! మధూక్ 6-2 ప్పై | శిగు మురుంగై !
కాలి -గ-తాని తాళ పనై క్లే స్మాతక - నగు ఎళ | వంశాం
కుర, మూలగల్ కుగుత్తు ! కదంబ కడంబు | కరంజ పుం
గు! కతక, తేత్తాంకోటె | ఉద్గాల శోళం! కోద్రవ- వ రె
హు! కుంభ కుసుం బై ! అబు-రక్కాయ్, నాళి
క-శిరుకా జో | 5 గంజ గంజా | సునిషణ్ణం- ఆ రై! ఆ
రగ్వధ- కొన్నై 1 గిగ్గుండీ- నొచ్చిల్ | వా తాఃక- వె
-కోశాతకీ. పీర-0గాయి|తండులీయ - శిరు
10- తు. బై ) ఆ కపటోలికా పేయ్ పిడల్
|

·-3
స్మృతి సంగ్రహః.
ఛశాకంశణశాక ం చలశునం సూరణద్వయం !
శృంగాటక (మూలకంచతుశ్పలంక ముదద్వయం 1
ఆర నాళంచమృద్భస్మమలమూత్రసురా స్యజేత్ |
అక్యుజా తమిళ్యుక్త పడ్భిః కాలాదిభిః క్రమాత్ |
దుష్టమ స్యన్యదప్య త్రః స్యాంత గ్భావ ఏమహి ||
ఇతి ఇజ్యూవధి:
.
-*అవస్వాధ్యాయవిధి:*
ఇజ్యాం సమాప్య స్వాధ్యాయ. సంకల్ప తదనంతరం!
అష్టాడ రాదిమం తొణయ “1 కజపంచ రేత్ ||
శ్రీమదా సూయణం పుణ్య ల ప లేదా శృణుయాచ్చ వా !
భారతంచపుగా నా సాత్వ కానిస భ్య సేత్ ||
"వేదా భ్యాసంశా ఈ పాఠం వ్యాఖ్యానం ఎంథ లేఖనం!
సాత్విక గ ఎథనిమాకణ, శిష్యాణాన బోధనం!
య ధాధికార సగ్వంవాకు ర్యా దే కైక మేవ వా ||
కుర్యావంధ్యం స్వాధ్యాయ కాలం కే నాపిక మణణా!
కావ్యం నకీ ర్తయేద్యత్రనసంతిభగవద్ద ణాః||
గా నేనతోపయేచ్ఛీశ , గానవిద్యావిశారదః!
స్వాభీష్ట దేవతా ధ్యా నాత- 0చి తా, లంగో యేద్ద్వి జః !!
జీరామ చంద్రసవృశం నాస్తినా స్తిహిదైవతం!
3 - శాన్ | సూరణన్వయం- కొట్టుక, ర, ,
సదా
శృంగాటక-కొక్క రింగు |మూలక
-
'' ను ఎల-కర్నిశల్ , అల్లి, శెవ్పల్లి | కుముద
డాంబల్
కాంబన్ ఆరనాళం-కాడి!
.

·౧.
సచ్చరిత్రసుధానిధి:
కపిరాక్ష సయోర్యేనద త్తం రాజ్యం సుమర్ల భం!!
శబరీగృధ్రయో ర్యేనస ర్వేషాంత్రేణి నామపి |
పుణ్యలోకి ప్రపత్తశ్చయోగి నామపిచుర్లభః!
తస్మాద్దయాని ధేః కోన్యః సర్వాభీష్టఫలప్రదః|
అచ్చుష్టంసకృదే వేతివినా రామేణ కేనవా!!
తస్యా క్వాఖిలా దేవాసన్వహంచాను తాపినః!
శ్రీరామచంద్రంశరణం భజధ్వంసుధియోజనాః I
తస్యైవచరితం నిత్యం పఠతశృణు తాపివా!
ఏకైకమక్షరంవక్తుమళ్హాపాతక నాశనం
శ్రీమదామాయణాదన్యద స్తి చేగ్బూ తబొజనా?
'రా మేతివణః ద్వితయ, వినాకింమోకు కంకలౌ |
యతీతః నేన వ్యాధోపి మునీ నాము క్తమోభవత్' |
శ్రీమదామాయణ శ్రీచు దాను నామచభోజనాః!
శ్రీ రామాయణ ఋషి ఛందో దేవతాదయః,
శ్రీమదామాయణ సృష్టిగ్వాల్మీకిర్భ గవాస్మృతః|
స్మృతానినా నాఛు దాంసి దేవతాజానకీపతిః
శ్లో కెనడమాః శ్మే త్యేవపంచాంగ న్యాసమాచ రేత్ |
సహస్రాదిత్యసంకాశ ంసర్వశతు బహణణం!
రామశక్తిమయం ధ్యాయేద మోఘం రామసాయకం ||
ధ్యాత్వాజ పేఛ్ఛక మేతంధమాః త్మేతిప్పిపుచధా॥
స్వపు తాభ్యాం స్వప్రబంధం శృణ్వంతం సీతయాస
మహర్షి భిగ్భ్రాతృభిశ్చస భాయాంబాహ్మణ
ధ్యాత్వారఘుపతిల సమ్యక్ పారాయణముథాను - శిరు
సకామోభోజ నాత్పూర్వంనిష్కా మోఖో ఉయ్ పిడల్ !
ణా జాక- 3

·స్మృతిసంగ్రహం
వక్తాగ్రజ్ముఖఆ సీతతో తాతి పెంచుదజ్ముఖఃl
అవంధ్యందివసంకుర్యాద్వ శోతాచనిత్యదా !
ఆరం భేస్యావతారేశ్రీ రామాదీనాంమ ఘోత్సవం !
సీతాకల్యాణసమయే సీతారామస్యపూజనం!
బ్రాహ్మణానాంభోజనంచశ్రోతాభక్యాసమాచ రేత్ |
పట్టాభి షేక సమయేవి శేషేణ సూత్సవం !
కుర్యాత్సం పూజయే చోతావక్తారంభ క్తి సంయుతః
కుండలా ఖ్యామంగుళీయెర్గంధమాల్యాంబరాదిభి?!
ప్రణిపత్యచసాషాంగంశోతావళారమన్వహం!
శృణుయా దాశిషస్సర్వాస్సంప్రాప్య భువిదుర్ల ఫో?!
పుత్రపౌతాదిసహితః ప్రాప్నుయాత్పర సంపదం!
* పాతర్ప్యూత ప్రపం గేనమధ్యాహ్న స్త్రీ ప్రసంగతః|
రాత్రోచోరప్రసం గేనపట్టవ త్కాలమానయేత్ |
పాఖాతి కేభిగమ నేనిత్యం శ్రమిత గద్యతః!
ఇజ్యాకా లేజానకీశలతోషయేశ్పృడుగద్యశ::
స్వాధ్యాయ కొ లేప్యా చార్యపోక్తి శ్రీ రామగద్యత!!
యోగ" లేతు వైకుంఠగద్యతరోషయేద్ధరిం !
భుక్తేః పరమ నాయాసప్రదం కార్యం సమాచ రేత్ |
—*తాంబూలచర్వణం -
ససుపత్రం సుస్థుపూగంసచూణంజలశోభితం!
* వ్యాఖ్యానం! ద్యూత ప్రసంగేన
- శ్రీమహాభారత
పఠనశ్రవణాదినా. స్త్రీ ప్రసం గేన - శ్రీ రామాయణపర
నశ్రవణ నినా, చోరప్రసంగేన శ్రీ భాగవత పఠసశ్రవణా

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
దద్యాద్విజేభ్యః క్రమ కద్వితయలన ప్రశస్యతే!
అఖండితుచక్రమ కలప శోణ్య డాళి తానిచ
నా ద్యావదల్పౌవడ శేషత్రం ఫ్రూగం సఖాదయేత్ |
చూణ కాంచపణా గగ
మూల పార్శ్వసి "స్త్యజేత్ ||
-*సాయంసంధ్యావిధి:*
సాయంసంధ్యా' శాతఃకు గ్యాద్ర వేరృతార్ధమండలే
కుర్యాస్రో చూద్బహ్ స్సంధ్యా త్రయంసాయంవి శేషతః!
ప్రకాశ్య పాదౌ ణీచ స్నాచాంతో సూన్నియవ్యచ!
సాయుసంధ్యాము పొసి ష్యేవాత సంకల్ప పూర్వకం!
ఆపోహీ దిభిర్మం ③ పూర్వ వళోక్షణంచ రేత్ |
అగ్ని శ్చేత్యను వారికి సృసవ శ్వగు గా హృతః!
గాయ: శ్రీ ఛంద8్యక్త! దే: Fచహుతాశనః!
పీణ్వాగ్ని శ్చేశృపః పశ్చాకు కాష్ ణ్ణశృచా
పోకుణా దీని స గ్విణి సాః కాలన దాచ రేత్ |
సం సీర్యదర్భ్యాసాగగాం తేష్వా సీనస్సమాహితః|
సాయం ప్రతీ వీపును స్మ ధ్యాశ మ ఖోజపేత్ ||
హస్తావధో.. ఖానాభిని గూకు శ్వార దర్శనాత్ |
-* ప్రవోషా డిషుజన.కొ చః*~
ప్రదోషాదిషు గారు శ్రీ : పసంకోచ ఈరితః |
అష్టాకు రసాపేశ థామ మజాయినయెరపి!
త్రయోదశ్యా ప్రదోష శ్చేత్సాష కోఁ షింశతింజ పేత్ |
ప్రతిపశ్చర్పదర్శేషు త్రింశశంచపడుతుం1
ప్రదోషోయది సప్తమ్యాంత్రింశత్సపాధి కాస్తృతా!

·2
స్మృతిసంగ్రహః.
చతుర్థ్యామధ్యన ధ్యాయేష్వర్ధమ' త్తరాచ్ఛ తాత్ |
అసగ్ని సృధ్య కార్మిక్యం మావీ గా చూద్బహిర్వ సేత్ |
త్రయోదశీ ప్రదో పెస్యు ర్మౌసిన స్సర్వ ఏవహి
ముహూర్త ద్వయము War
హ్నం తే
గా తౌ పూర్పార మేవ చ!
జపిత్వో ద్వాస్య గాయితీంనక్ష తేషూది శ్రేష్వథ |
కుర్యాన్ని పస్థానం:వమి త్యాదిమంత్రతః |
ఇమని త్యాదిమం ణాం దేవ రాతఋషిఃస్మృతః!
క్రమేణ గాయతీ శ్రష్టుప్ గాయతీ జగతీత థా!
త్రిష్టుప్ చో ఛ ఛాంసివరుణో దేవతాస్మృతః||
ఇమం మేవగుణే త్యాద్యైగుప స్థాయతుపంచభిః |
మం త్రైస్సంధ్యా నృపస్థానం ప్రతీ చ్యాదిచ పూర్వవత్ |
*సాయం సంధ్యానంతర కృత్యాని*—
తతోగ త్వాగృహంత్రేశః కాలవధోమ మా చ రేత్ H
వి శేషో తా గ్నయే స్వాహే త్యాహుతిః ప్రథమాస్తృతా |
కాలయోస్సమి దాధా నే భేవోన బ్రహ్మ చారిణాం ||
దేవ తో గొధనంకు క్యాన్నై వేద్యం చ సదాశి
నిత్యంప శ్చేత్ ప్రభు. శీ శంవిమాను వాస్యగోపురం ||
వినూనస్థంన పదో షె నార్ధరాత్రేసు వేశ్మని|
ఆస్థానమండ పేవీ ధ్యాం సర్వదాలోక యద్ధరి : 1
గళ్ఛేన్నోత వ సేవార్థంది న్యస్థానంవినా గృహీ|
ఆచరన్ని శ్యక గ్యాణి గృహఏవవ సేగ్గృహీ !!
నిత్యకర్మా పిరో ధేనగ చ్ఛే ద్వాదర్శనోత్సుక : 1
నగచ్ఛేక్య తమా “ప్యాద్విలో పో అత్యకర్మణాం !

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:.
దివ్యస్థానేవ సే ద్వాపితత్ర పాపాని నాచరేత్ |
కృతానియ ది పాపానిపుణ్యమే శ్రీవిజానతా|
గత్వావారాణసీం తత్రప్రాయశ్చిత్తం సమాచరేత్ |
రాతావపి సదా వైశ్వదేవంచబలిక ర్మచ!
వినాపంచమహాయజ్ఞానతిథీనపి పూజయేత్ |
రాతొవిశేషాదతిథీయుధాశక్త్యపూజయేత్ |
పథ్యంమితంచభుంజీత రాత్రిని వేడితం!
మం శ్రేణరంత్వాస త్యేన భేదో సివరి షేళ నే !
యస్మిక్ "ది నేశుశార్ధస్యా త్తత్పూ ర్వేద్యుచ్చపర్వణి!
ప్రత్యాబ్బిక స్య చాన్యేద్యఃశార్ధపారణవాస రే!
స్థాలీపాక స్యపూ ర్వేద్యర్శకు రాఁదాత్రిభొజనం!
ఫలమూలప చూపూపభ డ్యాణామపిభక్షణే!
పునర్భోజనదోషస్స్యాన్న వృద్ధాశ క్తరోగిణాం|
భోజనం మైధునం దాం స్వాధ్యాయముపి సంధ్యమా: }
నకుర్వీతని శాయాంతుయామాదూర్ధ్వంచభోజనం !!
ప్రాణాగ్ని హోత్రమంతాస్తు పిలుపే భోజు నేజ పే
త్ | మధ్య యామద్వయేన కంస వేదాద్యయనంచ రేత్ |
నసిం చేద్దామయాంబు
బు భ్యాంగృహంనక్తంన చాహరేత్ |
ఉభౌ తే సమిధం చాపి గోమూత్రంతున సంధ్యయో:
ఉచ్చైస్సంభాషణంన క్తంవివాదమపి నాచ రేత్ |
అదండశ్చాసహాయశ్చత్రియామాయానసంచ రేత్ |
అధ్వానం వృక్షమూలంచకూన్యాలయమ రేగృఢహం!
నదీతటాకకూలంచనవి శేదంజ సాసశి |
శ్రీరధాన్యౌషధీరగ్నిమ శ్రిబీజానివారిచ]

·స్మృతిసంగ్రహః.
యతి --- చిద్ద వ్యచరాయన కందద్యాన్న కేవలం!
నఖండయేత్ (స్త్రీకూశ్మాండందీపంనశమయేత్పుమాri
నక్తంశయానం స్వగృహేశ క్తితః పూజయేగ్గృహే|
శయిత శ్చేదనశ్నంస్తుగృహస్థాదోష భాగ్భ వేత్ !
భోజనానంతరంన కంస్వాధ్యాయంకించి
దాచ రేత్ |
యావద్భక్వార్ద్రపాణిస్స్యా
త్తావన్నాధ్యయనంచ రేత్ |
ఇతి స్వాధ్యాయవిధిః.
--
*అథయోగవిధిః.*--
తతస్సమాప్య స్వాధ్యాయం సూగం సంకల్ప్యతంచ రేత్ |
యథాప్రజ్ఞంతత్ప ' కారస్సంగ్ర హెణోచ్య వేధునా !!
యోగస్యా.. గాని సుత్యపౌయమఃఫోజ్నియమ స్తతః|
ఆసనం చాసుయామశ్చ ప్రత్యాహారశ్చధారణా |
ధ్యానఁ సమాధి రే తేషాము చ్యం తేలకు ణానిచ !!
*యమ నియమాదిలక్షుణాని*
బ్రహ్మచర్యమహింసొచసత్య.
కోధా పరిగ్రహః!
వి తేయ కాస్స్యుస్స తోషశౌచంచ ంత్రజప స్తథా!
స్వాధ్యాయ స్త పిచా స్తిక్యం నియమా:పరికీ ర్తితాః!
6. ఉపలి స్తే శుచౌగు పేదర్భా నా స్తీర్య భూత లే!
ఛతాస్త్రాజి నేచుపరి సృణుయా దేత దాసనం |
అమ్మణిణాయామప్రకాగశ్చ పూర్వ మేవ సమీరితః!!
ము; గిరూణాంప్రసక్తానా( విషయేష్వనివర్తి నాం1
ద్వయం - రెయన్మనసాప్రత్యాహారస్స ఈ రితః!!

·30
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
దుర్నిగ్రహస్యమనసశ్చంచల స్యాస్థిర స్యచ!
బ్రహ్మణ్య చంచల త్వేన స్థాపనం ధారణాను తా!
పౌనఃపు న్యేనత శ్రావస్థి తేనన నసాహ రేః!
సమస్తావయవ ధ్యానం ధ్యాసమిత్యభిధీయ తే!
అచంచలస్యమనసోనె వాతాచల దీపవత్ |
అప్రచ్యతిగ్భగవతస్సమాధిరభిధీయ తే:
ఏతైరష్టభిరం గైశ్చ సహితంపరమాత్మ నా
మనసోయో స్తి సంయా'గస్సయోగస్సద్భరీరితః
వాభిక ంద సముద్భూతం శుద్ధస్ఫటిక సన్నిభం!
ద్వాదశాంగుళ్ళవి స్తీర్ణమష్టపత్ర సమన్వితం!
అష్టాంగుళం తస్య నాళమున్ముఖంహృదయాంబుజం!
ధ్యాత్వాతతు ర్ణికామ ధ్యే కాళ మేఘసమచ్యతిం!
కిరీటహార కేయూరనూపూరాంగదభూషితం!
ప్రసన్నవదనాంభోజంమంద స్మేరంమనోహరం|
ఆజాను బాహుంపద్మాక్షఁ సీ.తాసౌమిత్రిసంయుతం!
స వ్యేతరకర భొజజ్ఞానముద్రం కృపానిధిం |
సవ్యజాముల సత్సన్యకరం వీరాస నా శితం|
పీతాంబరంకోమలాంగలకోటికందర్పసుందరం!
శ్రీ రామచంద్రంధ్యా త్వెవంమంత్రం తస్యషడక్షురం!
జపి త్వాతస్య నాచూనికీ ర్తయి త్వాచతుణా |
యావన్నదా నూయాతి తావద్యోగంసనూ చరేత్ |
నిదాంత రేప్రబుద్ధశ్చహరి నామానికీ ర్తయేత్ |
పునర్ని గాననుభ వేచ్చింతయ? భగవద్గుణాన్ II
తతశ్శబూతశయ నేపో, తేమాధవంస్మరణ

·30
స్మృతి సంగ్రహః.
_ *శయన స్త్రీ సంగమాదిక్రమః --
ఊదౌప్రకాశ్యసంమ్మృజ్య
శుష్కాఘిశ్శయనంచ రేత్ ||
చత్వ రేశూన్య భవ నేశ్మశా నే దేవ తాలయే |
ఆకా శేభిన్నశయ్యాయాంవృకు మూ లే2 శుచిస్థ లే!
దేవ తానాంగురూణాంచగవాం ధాన్యస్యచోపరి!
నస్వ పేదళు చిర్నగ్నఆస్ట్రవాసాఉదక్ళిరా : 1
నశయీత చద ర్భేషువి నాదీ 70వ తానిచ ||
శయిత ప్రాక్చిరాస్స్వస్తిక్ గృహే ప్రత్యక్ఫిరా పథి |
శ్వశుర స్వగృహేన్య స్యగృ హేవాదక్షిణాశి రాః ||
సు వేష చూదయితయా2రోగయాశుద్ధ చిత్తయా !
భార్యయా సంవి శేత్సారం స్వయం చైవంగుణాన్వితః1
యస్మిది నేరజోసృష్ట సృశుషోడశ గాత్రయఃi
చత్వారో గ్యాశ్రయిస్తా ద్యావ జ్ఞ్యా స్త్రీ గమ నేస్మృతా
స్త్రీయను న్యా సుసంగ చ్ఛేత్ సకృద్వా ద్వాశ స్వపి!
త తాపిను చేత పస్టీ గుషమించ చతుర్దశి
వ్యతీపాఠం చ ! "కాంతింప ర్వాణిశార్ధ వాసరం!
జన్మగ బుధవార చతథావ్రతది నాని చ |
మైధు ని సా ద స్మృధ్యరా ③సంధ్యాద్వయేదివా !
ప్రవాసాదా స్కై సగంతురోపోనపద్య తే ||
అనృతౌ శం శ్రీం, చ్ఛేత్తయైవ ప్రార్థితో యది ||
విజ్జూ తో త్సర్జనంభుక్తిం మైథునం చరహశ్చ రేత్ ||
ఋ = పై భార్యాం యో యో యో నౌ రేత ఉత్స,
జేత్ | కోతి గర్భగం యః భూణహా సప్రకీర్తితః |
si

·3.
సచ్చరిత్రసుధానిధిః
వు తేజూ తేనదోషస్స్యాదృతావగమ నేపివా
ఏక దైవస్త్రీయంగచ్ఛే దేక స్యాంనిశి సర్వదా!
అనృతౌతు బ్రహ్మసూత్రం వీతంపృష్ఠ భాగతః |
కృత్వాగత్వాస్త్రియం శౌఛం మూత్రోక్త ద్విగుణంచ
రేత్ || ఉపవీ త్యేవర్తుకొలేమైథునంతుసమాచరేత్ |
త తాపిగమ నేప్పొద్యే ప్రత్యృతుస్నా సమాచ రేత్ ||
సర్వత్రమైథు నేమౌనండంపత్యోరుభయోగిస్మృతం!
శౌచంచమూత్రశౌచో కద్విగుణంతూభయోస్సమం !
ధారణం చాన్యవస్త్ర స్యత స్మిక్ కా లేతయోస్సమం!
సమ్యష్ప్రకాళి తేనాపి తేన మైధున వాససా
నకర్తవ్యానిక ర్మాణిదఁపతి భ్యాంక దాచన!
ఆ మైథునం త్వేకళయ్యాపృథక్ఫయ్యాతత స్తయో !
నగచ్ఛేగర్భిణీమష్ట మాపాదూర్ధ్వంవి శేషతః!
ధాతుక్షయో రోగ వృద్ధి రశీక కర్మ విప్లవః|
"సౌభాగ్యాయ ర్యతో నాశఃపుంసాం(స్త్రీష్వతిసంగినాం !
దేవాలయార్క వాయ్వగ్ని బ్రాహ్మణా నామ పొంగ
వాం దేవా నామవ్యభిముఖంచరణ్నప్రసారయేత్ |
ధాన్యగోదేవవిప్రాణాంసశయీతోన్నతస్థ లే!
శృణ్వ శోత్రసుఖాం వాచంగాయ తాంభగవద్గుణా?
నిదామనుభ వేచ్ఛీ శ పాదాబ్జన్య స్తమానసః ||
ప్రియాంకా ర్యాంగురుంశిష్యంసుహృదః తనయంతథా |
వినా న్యేఖ్యానకథయేత్ స్వప్నే దృష్టంశుభంయది?
దుస్స్వప్న దర్శ నేసద్య ఉత్తాయాచమ్య చద్విదా
ప్రణవ్యభగవంతంత న్నామసంకీర్తనంచరేత్

·133
స్మృతిసంగ్రహః.
స్తో తెస్సుత్వోషసిస్నాత్వాదుస్స్వప్నానుగుణంతతః
శక్త్యాదానంజపం హెమంలక్ష్మీ రమణ పూజనం!
తదీయపూజాత స్యేవపీ త్యైభ క్యాసమాచరేత్ |
మధ్యయామద్వయం నిదామనుభూయోక్తవత్మణ నా
జో హ్మీముహూర్తె సంత్యజ్య నిదాము ₹యసత్వరః|
సంకీర్త్యపూర్వవద్యోగంచరి త్వాతంసమాపయేత్ !
పోక్తంమయైవమచ్ఛిద్రపంచ కాలపరాయ : 1
సద్భిర్భాగవ తైర్య త్తత్ కర్తవ్యంకమఃనిత్యదా!
పంచకాలవిధి రేషనిత్యదా
పంచకాలభగవత్పరాయనైః|
సాధుభిస్సతతముక్తమత్స్య,
ర్వీరరాఘవకృతస్సమీక్ష్య తాం!
శ్రీరామారాధనవిధి: పంచకాలప్రకారతః|
సీతారామ ప్రేరి తేనమయాప్రోక్య థామతి!
శాండిల్యా ద్యైర్ముని శ్రీ ప్లైఃపంచ కాలపరాయ : 1
ప్రోక్తారమాణ స్సంగృహీతాయ థామతినుయాధునా !
ద్రష్ట వ్యాస్సాదరం సద్భిఃకర్తవ్యాశ్చవిమత్స్యరైః |
అతాను క్తిదురు క్త్యాదియద్య స్తితమ్యతాంచతత్ !
అత్రప్రోకేషధ మేrషుజాయ తేసంశయోయది!
రత్నాకరంచశాండిల్యస్మృత్యాదిచవిలోక్యతాం!
ఇతియోగవిధిః
పంచశాలవిధిస్సమాప్తః

·శ్రీయైనమః,
-*ఆథ(స్త్రీధమం:*
అథధమా? పవశ్యం తే స్త్రీణామద్యయ థామతి!
ఆ హేముహూర్తె స్త్రీభర్తుఃపూర్వమ స్థాయసత్వరా
ప్రకాశ్యపాదౌహల్‌ చద్వ రాచ మో 'పపశ్యచ|
స పకృత్వోహరిరితి వ్యాహరం తీరమాపతిం|
వ్యాయంతీవాసు దేవాదీ? కేశ వాదీశ్చతత్పరా!
మత్స్యాదీంశ్చ చతుర్థ్యంత నమోంతపు పికీ ర్తయేత్ |
శ్రీవిష్ణు చిత్తభ క్తాంఘి) రేణు దాదిభిః కృతా:!
గాథాస్సంకీతణయం త్యేవ స్తోత్రాణ్యా వాదృతేతతః!
కృతాసినిగ సంతాగ్య ప్రఘు ఖై రవికీ ర్తయేత్ ||
అంతర్బహిశ్చ సదవంసం చేమయ వారిగా
సమ్మాన్జ న్యాఖార్జయేచ్చక దాచిదుప లేపయేత్ |
భృగ్వా రారణ్యర్క వా రేషుచతుర్థ శ్యాంతిథావపి 1.
వినాసిమి త్తంనగృహం లేపయేధోమయాంబుభిః|
విస్మూ తో త్సర్జనం శౌచాచమ నేదంతధావనం|
స్నానంచకు గ్యాత్పూర్వోక్తక్రమాన్మంత్రవివర్జితం!!
ఉదయానంతరం స్నానం యోషి తాంసముదాహృతం!
అష్టాడు రవిధానేన స్త్రీణాంస్నానము దాహృతం!
స్త్రీభిశ్చధార్యం పూర్వోక్తలక్షణంవసనద్వయం|
ఊర్ధ్వపు. డ్రంచభగవత్పాదాకృత్యేవ నాన్యథా |
అన్యథాధారణెచింత్యం వచనంద్విజసత్తమైః
ధృతవరోర్ధ్వపుండా స్త్రీదత్వాచాఘ్యణంవివస్వ తే!
గృహంగ త్యాగ్న్యగారంచ సూమోపకరణానిచ 1
'సంశోధ్యభస్మ చోద్ధృత్య కా షైః ప్రజ్వాల్యపానకం |

·X
స్మృతి సంగ్రహః.
పుష్పాడు తైస్సమభ్యర్బ్యభర్తా హెూ మేకృ తేతత!!
తుషంక రీషపిండంచనికి ప్యాగ్నౌ సమాహతా!
విధా నే నాగ్ని మా చ్ఛాద్యకృత్వాత స్యాపిరణం!
భగత్సన్ని ధింగ త్వామార్జనంచోప లేపనం !
కృన్వాచరంగవల్ల్యా ద్యైరలంకృత్యమ నోహరం!
నిర్మలీకృశ్యపాతా ణిపూజోజోపకరణానిచ |
భగవంతు సంప్రణమ్యస్తో క్రైస్త్సుత్వాచమాను సైః |
దామిడై స్సంసూృత్తి ర్వాపిగా నైస్సంతోష్య మాధవం!
ప్రదక్షిణనమస్కారాణభ క్త్యాకృత్వాపునః పునః!
బాలానాం దేహసంశుద్ధింకృత్వాలంకృశ్య తాంశ్చ ఆ
శంఖచక్రాదిరూ పాణిభూషణానిచ ధారయేత్ |
భగవద్వంద నా దీని కారయిత్వాసృథక్ పృధక్ |
వుతోయ, పుత్ర్య సౌదేవ దేవాయేతి; వేదయేత్ |
పితృశ్వశురభ④ దీక్ స.ప్రణమ్యగురూసపి |
య శాకఫలా దీనాంకుర్యాదాహరణంతతః!
శస్త్రీణఫలమూలానిసికృత్యాలోక్య యత్నతః|
కంటక క్రిమికీ బాదినిహణ రే ద్వాగ్యతాసతీ |
కాన్యాహృశ్య బహుశ స్సంప శ్వేచ్చ పునఃపునః!
శాక తండులము గ్రాదిచ శుః ప్రణాళయే చ్చతత్ 8
తుళ సేపుప్ప శాకాన్నతండులాంభఃకణానిచ !
క స్మై చిదపినోద ద్యా త్పురుషానుజ్జయావి నా !
పొదప్రWళ నాద్యర్థం పొ కార్థం చాంబు పావనం!
వస్త్రీణ బహుశశ్నోగ్యస్థాపయే చ్చపృథక్ పృథక్ !
త్రిస్సంశో ధ్యాంబుయా గార్థం వాససాశుద్ధ ఖాజనే |
తో
శాకా

·సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
ఏలాది ద్రవ్య సంయు క్తం స్థాపయేచ్ఛీతళస్థ లే!
కాకరుకు - టప" ద్యైరసంస్పృ పైశుచిస్థ లే!
ఉపలి. ఈ లఖీ - " గ్లాదీనభి తొస్య చ |
అంగాన్న సంస్పృశతీభిరజల్పంతీభి రేవచ!
మార్జయంతీభిర నే వాససాశ్రమవారిచి
కారయే చ్చా వహననంకుల స్త్రీభిశ్శుచి. లే!
నిమణలీకృత్య తాళిశుము? సలోలూఖలాదిభిః!
భాండానికృత్వానిర్లేపాన్యాత పేతాని తాపయేత్ |
శర్కరాస్థిస మే తానిభిన్నానిచపరిత్యజేత్ |
పూర్వేద్యు ర్యేషు భాండేషుకృతాస్యాత్పచనక్రియా!
లేవ్వ న్యేద్యుర్నకర్తవ్యాభాండేషుపచనక్రియా ||
తాపి తేష్వాత పాగ్ని భ్యాం పాకంఫౌండేషుబాచరేత్ |
మాసాదూర్ధ్వంసుృన్మయానిపాక భాండానిసం త్య జేత్
ఉదఙ్ముఖాత్రేజ్ముఖా వాపాకంకు ర్యాత్తు వాగ్య తా!
పచ నాగ్నింపరగృహాత్ కదాచిదపి నాహ రేత్ ||
య ద్యాహ రేత్తత్ప క్వేనపతిఃకమః కరోతి చేత్ |
అగ్ని దస్యభ వేదగ్ధం తత్ఫలంస్యాన్న సంశయః II
తస్మాద్య శ్నేనసంర క్రైశ్వచ నాగ్నం స్వ వేశ్మని!!
అగ్నౌ ప్రజ్వలి తే సమ్యక్ పచేచ్ఛా కొద నాదికం |
నోప ఖామ్యోపశామ్యాగ్నింనమందంనచసత్వరం!
నావ తా ర్యావ తార్యాధఆరో ప్యారోగ్య వాపచేత్ |
పలాశంబిల్పమశ్వర్థం కోవిదారం విభీతకం |
మరీచిం తాళమున్మత్తంపారిజాతంహరీతకం!
కంటకీమను మైరండంకరంజమపిశల్మలీం!

·3.
స్మృతిసంగ్రహః
శ్లేష్మాతకంశిరీషంచతిలమర్క-0విషదమా?
ధూమయోనించమర్గంధమింధ నేపరివర్జయేత్ !
మరీచితింత్రిణీ క్షీరజీర జ్యేంగుసపూ పై:1
నాళి కేరాదిభిద్రః వ్యైర్యథా యోగంచసంయుతం
*సయూషంవావియూషం వావ్యంజనం సాధయేత్స తీ!
విదగ్ధమాసురం ప్రోక్తమపక్వం రౌద్రమీరితం |
దైవంసుపక్వంవిశ్లేయం సమ్యక్ పక్వంప చేత్రైమాత్ ||
శాకానిత్రేణివా ద్వే వావిభ వేత్వధికంప చెత్ ||
ముద్గాన్నంచగుడాన్నంచదధ్యన్నమపిపాయసం!
విశేషదివ సేపూపసూపొదీనపి సాధయేత్ |
స్వేదాష్ట్ర నాపొంద్వంగానీ
స్పృహ ప్రణాళయేత్కరం!
పొక ఖాండ స్థితంసర్వ మోదనవ్యంజనాదిక 01
అలంకృ తేషూర్ధ్వపుండ్రైః కృత్వాపొతాంత రేషుతత్ |
ప్రణాళ్యపాక ఖాండా నిన్యుబ్య తానితతోంబుభిః|
అభ్యుక్యుపాకశాలాంచనూర్జయి త్వాతతఃపరం!
పఠాళ్యపాదౌహతోచదృశ్వావస్త్రాంతరంతత!!
ఆచమ్యభగవద్దే హేదీ పంప్రజ్వాలయేదపి !
గోమహిష్యాజ్య తైలైస్తు దీపమారోపయేత్సదా |
దీపమైరండ తైలా ద్యైర్భగవత్సన్నిదౌత్య జేత్ 1
గంధుపుష్పంధూపదీసౌమధుపర్కని వేదను
పానీయమపి తాంబూలంత త్త త్కా లేసమర్పయేత్ |
పదక్షిణనమస్కారాశాకృత్వాదేవాయభ క్తితః|
* సయూషం. ముద్దాదీ క్వాథగ ససహితం,

·కెలో
సచ్చరిత్రసుధానిధి:
వైశ్వదేవాది సమయెవహ్ని శుశ్రూషణంచరేత్ |
వణి? భ్యశ్చయతిభ్యశ్చంద త్వాంబు పూర్వకం1
అతిథ్య భ్యాగతాదీ నాంపూజాంకు ర్యాత్ప్రహర్షి తా!
భర్త దీనాం భుక్తి దేశమండలంగోమయంబు నా!
నిశ్ఛిద్రం చతురశ్రంచకృత్వాగపరి వేషయెత్ |
నద గ్యా దేకహస్తేనసూపొన్న వ్యంజ నాదికం ||
పక్వానివ్యంజ నా దీనిజలక్ష్మీ రఘృతాదిచ |
దర్వ్యాద ద్యాశైలపక్వమపక్వమ పిహస్తతః!
తైలాజ్య వ్యంజ నాన్నా దిహస్తీద ద్యాన్నకించన!
దర్వ్యైవద ద్యాల్ల నణం ప్రచ్ఛన్నంత్పోద నాదిభిః |
పోయ సాపూప సూపొదిసతీద ద్యాత్పునఃపునః
శ్రీర• వాదధి వాన త్వా పదద్యాదోదనంపునః!
భర్తృశుశ్రూషణంకృత్వా తాంబూలాది ప్రదానతః!
స్వయము ద్యాశ నీయమంభు శేషుశ్వశురాదిషు!
జాత్యాదిచష్టమన్నాది ప్రయ త్నేన వివర్జయేత్ |
పాదప్రసారణంహాసంరోదసంబహుభాషణం!
పరిత్య జేత్పుమా? స్త్రీ వాదోషాన న్యాంశ్చభోజు నే!
పోకాయెనియమా:పుంసాంభుక్తాస్త్రీణాంచ తే సమా?
భోజనాద్యంతయోః పాదౌప్రకాళ్యాచమనద్వయం |
కుర్యా చ్చాననిమి త్తేషువాససోధారణాదిషు
ఉచ్ఛిష్టంభశయెజ్యేష్ఠ కొడు:పత్యుగ్గురోఃపితు: 1
శ్వళేశ్వశురమాశ్యణామ ఫ్యుచ్ఛిష్టం నభక్షయెల్ !
తతస్స్ను షా గ్యా భృశ్యాంశ్చభోజయేత్పరిచారకాం
పూణః మేవోదనంద ద్యాదాసానాంకమః కుర్వతాం!

·నా
|
స్మృతిసంగ్రహః.
అక్లేశనః రీరస్యకు ర్యాతం చణ్యతఃపరం!
దీపమారోపృసొయా హ్నేగృహే దేవ స్యసన్నిధౌ
దేవం ప్రణమ్యశ్వశురపతిపి తొది కానపి |
వినా ధా తీతలాదీలశ్చప క్వాన్నవ్య - జ నొదిక 01
కృత్వా దేవాగ్ని శు శూ షామగ్ని సంరక్షణంతథా!
"జయి త్వామభక్తాదీ భు –్వపథ్య' మిత. లఘు!
పొదసం వాహనాదీనిక , కో భర్తుగ నా ప్రియ' !
శయ నేభర్తృటరీ ప్ల్పే మ పేభ రరిస... శే
సువస్త్ర భూషణాభర్తుగయి తొశుద్ధత, సా!
ఆహూ కౌసత్వరంగ చేత్సుర శాస్త్రం ప్రీ మాన్వితా
నాన్య పిచింతయే చ్చి తేతస్య కాకా లేపటంతనా
యథా ప్రియంత థాకు ర్యాష్టగుర్చిసు నచరేక్ !
భరాతాచ రశ్మర్థ నృతాస్పస్థాన యాజియా
ఆర్తవాగమ నాగాయ చ భక్షయ చౌషము !
ఆచ్ఛాదయణ్యా ర్తఎంయా గర్భధ్యంస- కరోతయా|
సపత్న్యైయావిషంద ద్యాళూణఘ్న్యస్తాః ప్రకీర్తితాః
సమ్మానమువ మానంచగృహచ్ఛిద్రంధనం ఎయః!
అకృత్యం భర్తృదోషాంశ్చ మైథునంసప్రకాశయేత్ :
కృతేతు మైథు నేభ ర్ణోశౌచలకు ర్యాద్యకొదితం!
బాహ్మాన్ముహూ ” దారళ్యస్త్రీణాంకృత్యమితీరితం !
పతిశుశ్రూషణాదీని
పొదీని చనిశ్యశః
శ్రీశ కైంకర్యబు ధ్యైవకుర్యాత్క గ్మాణి నాన్యథాః
పతివ్రతాపతి ప్రాణాపతివి నేస్తమానసా !
పలి బంధుఃపతిధ నాపతిమి తాపతిప్రియా!

·ం
సచ్చరిత్రసుధానిధిః
సధర్మచారిణీ భర్తుః స్త్రీభవేతృతి దేవతాః
బాహ్యాభ్యంతర శౌచ్యాసుముఖీప్రియ భాషిణీ |
స్వలంకృతాసువ సనా వేషాలంకారనిస్పృహా!
సుగు ప్త ధనధాన్యాచకుశలాగృహకర్మసు |
నిర్లేపమృష్ట భాండౌఘా స్నెహారసవస్తుషు|
డంభ మోహమదాసూయాళో ధాహం కాగవర్జితా|
దయాతుం త్యాదికల్యాణగుణయుక్తాజి తేంద్రియా!
స్థిరబుద్ధి స్థిర ప్రజ్ఞా దృఢభ కీర్తృఢవ్రతా|
మహా భాగవతాచార్య శ్రీ శ వందనతత్పరా!
సలజ్జావ్య తాహృద్య వేషా మృదుపరిక్రమా!
ఆనృతాసత్యవచనవివాదాలస్యవర్జి 7 |
ప్రహాసరోదనగృహద్వారావ స్థానవర్జి తా!
ఆలుబ్ధానాస్తివచన సంత్రస్తామిత భాషిణీ|
అతిథ్య భ్యాగత ప్రేష్య బంధుభికుుక వత్సలా!
ఆనాచారథిహీనాచసదాచారపరాయణా!
కర్మణా నునసావాచాభర్తృపూజార తాసవా!
అసత్సంసర్గసల్లాపవిహీ నాఛన్న విగ్రహా!
జన సంఘప్రవేశాదిసంత్రస్తాచోత్సవాదిషు!
వివమాదిగుణో పేతాస్త్రిభ వేత్ పతివల్ల భా:
నాద్యాద్భర్తర్యభు స్త్రీనా సీతపతిసన్నిధౌ
దర్యాచ్చకించిత స్మై చిన్నతస్యానుమతింవినా!
వంచయి త్వొపతింత స్యద్రవ్య నాపహ రేతృతీ !
శఠలన్యూ నాతిరి కాంగం వేదశాస్త్ర వివర్జితం!
శరిద్రంరోగిణం మూర్ఖందురాచారంచకర్కశం!

·10
స్మృతిసంగ్రహః.
కురూపమ సమర్థంవాదుర్వినీతంచదుర్మతిం |
ఉన్మత్తంపతితం వాపి'దేవనత్పూజయేత్పతిం !
కుర్యాచ్చుతూ,షణంతస్య పాదప్రకాశ నాదిభిః!
పాదౌప్రణాళ్యతతోయంగంగా తోయ సమంపి బేత్ !
భత్ాయదు క్తంత త్కా-ర్యం తద్వాక్య" నాతిలంసు
యేత్ |స్నా సదానోపవాసాది తేనైవానుమ తాచరేత్ |
భకుంభోజ్యంచ పేయంచఫలమూలాదిక .. తధా
భీతాః యద్వస్తునాశ్నాతి నాశ్నీయా హీత్స్వయం సతీ !!
సంతు థై సంప్రహృష్టాస్యాద్దుఃఖ లేద ఃఖి ఆభ వేత్ !
తస్మిక్ కధేశ్వ సంకు దాసుమ నా సంప్రసాదయేత్ ||
ప్రణచ్యుసంపరిప్ప్యుకం దేశమవలంబయేత్ !
భల్సి తాగింది తా వాపి తాడి తా వాపికించన
ఆకోశంప్రతి వాక్యం చరోదనంచవివర్జయేత్ |
స్త్రీభ్యఃపుఁ భ్యశ్చనవ దేన్నసిర్గ చ్ఛేగృహాద్బహిః ||
భవావ మాద్య ప్రభృతిపి తా భౌతాగురుస్సుతః |
ఇత్యాదిక ంచవచనఁవ దేచ్ఛపథ పూర్వక CH
గృహ కార్యాణినిర్వృత్యహరిదా లేప నాదిభిః |
శుద్ధాసుగంధకుసున వస్త్రాలు కారభూషితా|
భర్తుస్సమీపల సంగచ్ఛేన్మందస్మితలసన్ముఖా |
భర్తుస్సమీ పేనవ దేద న్యేషాంగుణవర్ణ నల ||
తస్మి F సంభాషమాణేతుప శ్యేన్నాన్య త్రతన్ముఖాత్ |
శాస్త్రాది కౌశలం తస్య దృష్ట్వా ప్రముది తాభ వేత్ ||
సకామ! వీక్షి తాప్యన్యైఃప్రియ వాక్యైశ్చ భూషణే !!
ప్రజాభి తావావస్త్రాద్యైడైన్యేన ప్రాతాపి జా!

·ok
సచ్చరిత్ర సుధానిధి:
రూపయావనసంపన్నం వంతంపిభూషితం |
భర్తురస్యం నరం దృష్ట్వావికారం నాప్నుయాతృతీః
పుణ్య షీతోత్సవాచ్యర్థంనగచ్ఛేత్వతి నావితా!
బాలా వాయువతిర్వృధాస్వతం తాస్యాన్నజాతుచిత్ |
పితృభర్తృసుతా ధీనాత్యవ స్థాను క్రమార్భవేత్ |
భర్తరిషి. తేదీనవద నామలినాంబ |
గంధపుష్పాద్యలంకారతాంబూలాదీనివర్జయేత్,
పురుషాః ప్రేషయి త్వాస్య పవృత్తంశృణుయాత్సదా |
తత్సుఖాగను నారాయపూజయేత వలపతిం ||
ద్విశాల భోజనందం తధాశనంచనివర్జయేత్ |
శ్వశూమాతా దివస్ 'సమీ పేశయనంచ రేత్ |
పతికల్పితయావృత్త్యా
దైన్యము త్సృజ్యవ ర్తయేత్ |
-రజస్వలానియమా: –
రజస్వలాయదా భూస్యాత్సాకు ర్యాన్నియమానిమాన్
యస్మిక్ వస్తేగజోదృష్టంత దేవవససం శ్యాహం!
ధారయేన్న చసం త్యాజ్యం నాన్య ద్వాసశ్చధారయేత్ |
శరీరోద్భర్తనం స్నానమభ్యంగ వంశధాసనం |
గంధం పుష్పంచ తాంబూలం హాసంరోదనమంజనం
రజస్వలాసూతి కాంత స్పృష్టింసం భాషణంచ 3:4
శూదాది స్పృష్టి మల కాలంకృతిం నఖకృంతనం!
పలాశ పత్రభు కించహస్వపా తేచభోజనం !
బహిఃపర్యటనంరజ్జుకరణం గాత్రిభోజనం!
శక్బజ్జలా గ్యాహరణముఘోషఁపందనంకలిం!
వైథునం చదివా స్వాపంపి శే షెణవివర్జియేత్ ||

·na
స్మృతిసుగ్రహః.
నవదీతరణంకు ర్యాన్న జహిఃపర్య'
దృహాత్ !
యత్ర త్రిరాత్రంశ యసంభోజన )చకృతంభ వేత్ |
చతుర్థదివ సేత త్రఖా త్వొచచతురంగుళం |
త్యప్పన్య తమృదంతా తుపూరయేదన్యయామృదా !
గండూషమలమూ శ్రాది సృష్టి లు త్రత తతు!
పాశమాత్రఖననంకృశ్వాపూర్యాన్యయామృదా!
శయ్యోపధానవస్త్రాదిరజ యప్రదాపయేత్ |
అథవామలవ ద్వాసఃప్పడారోద కేనచ!
వస్త్ర శయ్యాసనా దీనిస్వయ మేపవిశోధయెత్ |
ద్వాత్రింశద్భిరతి భిరద్భిర్గుహ్యం విశోధయెత్ |
తావలీభిర్మృత్తికాభిః పాదౌహస్తావిశోధ్యచ!
నఖానిహస్తపొదా నామశ్మనాఘద్దయెత్తదా
ద్వాత్రింశద్భిశ్చగండూ పైగాస్య శుద్ధింవిధాయచ!
అపామారామ పత్రాద్యైర్ధంతశుద్ధింవిధాయచ!
ధాతీయధూకకలా - ద్యైః కేశా సంగం విశోధ్య చ!
ఉద్ధృతాచి స్తటే దేహంప్రకాళ్యాథవిశోధ్యతత్ !
తతోవతార్యసలి లేద్వాత్రింశన్మజనం తతః
ఏకోచ్ఛ్వా సేనకృత్వాథ తాము కాంస్యాది భాజనం!
సంవిశో ధ్యాన్లుభ స్మాద్యైద్వాత్రింశ ద్వార మేవచ!
తస్యావస్త్రాస నాదీనాం జావత్సంఖ్యా నిమజ్జనం |
కృత్వాస్వయంనిమజేచ్చ పౌష త్యాసం ఖ్యయాపునః!
అపశ్యంతవ్యపురుషం ధ్యాయం తీస్వ పతింధియా!
వృపా సూర్యంనమస్కృత్య/గ్గ చ్ఛెన్ని జమందిరం!!
స్నాతానార్యన్యపురుషుయదిపశ్యత్ ప్రమాదతః

·988
కూడా
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః.
పతిరూపంఏవస్వంతంప శ్యే త్తదోషశాంతయె!
శిశుంనప శ్యేతదహస్స్నాతా నారీరజస్వలా |
బ్రహ్మకూర్చంపి బేత్పంచగవ్యం వాగోఃపయోపివా!!
భక్షయి త్వాన్నకబళం సదోషశ్శిశుదర్శ నే!
భాండ దేవోపకరణ హోమద్రవ్యాణినస్పృశేత్ !
నకుర్యాత్ కర్మ పాకాదిచతుర్దేహ్నిరజస్వలా !
అన్యాఖా వేపున స్స్నానంకృత్వా వాతత్సచూచ రేత్ !!
- -*గర్భిణీని యమా:*
గర్భిణీ స్యాద్య దానారీకృతరచూ సుభూషితా!
అసతీ బాలవిధ వావంధ్యా అపి మృత ప్రజాః!
నాభి ఖా షెత సంసర్గం తాభిశ్చ సహ వర్జయేత్ !
నక థాంశృణుయా తూ రాంనప శ్వేచ్చభయంకరం !
ముక్త కేశీ చిరంమస్యాన్నశయీ తొ ప్యుదక్ళి రాః!
నా ఇతి షేశుషా మేధ్యలోస్టోలూఖలభస్మము |
నాత్యుష్ణ కారగుర్వన్న వ్యంజనాద్యశ న చ రేత్ !
భూమావం గారభస్మాద్యైర్నభై : కా షైశ్చ లేఖనం!
ఉరశ్శిరః ప్రహారంచరోదనం ధావనంకలిం!
సర్ప సమ్మార్జనీ వాతరజఃపర్యటనం సదా
గాత్ర భంగమధశ్శయ్యాంవృక్షమూ లేచసంస్థితిం!
దిజాస్వాపం సదాశయ్యాం సంధ్యా కా లేచభోజనం
ఖట్వాదీపనరచ్ఛాయాంవీ హిసమ్మర నాదికం!
పరాన్నభోజనంయాత్రైమాషా థైమాసిచాష్టమే!
ష షెచతు ర్లేదశ మేగర్భిణీపరివర్జయేత్ !
పనంవ్ర తాయది స్త్రీ స్యాల్ల భేద్దీ మాణ యుషంసుతం!

·nex
13
స్మృతిసంగ్రహః.
అన్యథాగర్భపతనమల్పాయుర్వాసుతోభవేత్ ||
ఏతైరన్యైశ్చనియ మైస్సంయుక్తాయది గర్భిణీ !
సుతందీఘాణ యుషంధీరంశోత్రియం భగవత్పరం!
పితృభక్తంసదాచారంజ్ఞానినంగుణినంల భేత్ |
-*వితంతునియమాః-
యదాస్యాద్భర్తృమరణంబ్రాహ్మణీ చేత్పతివ్రతా|
ఏక చిత్యనుగంత్రీస్యాత్ శత్రియాద్యాః పృథక్చితొ॥
దేశాంతరమృత్తస్యచితాభస్మానలంప్ శేత్ |
పొదుగయుగ్మమాలింగ్యలభ తేశాశ్వతంగతింట
కు త్రియాద్యాః పృథకిత్యా మేవమగ్నింవిశంతి చేత్ |
లభం తేకీతి? మతులాంప్రతిష్టాంశాశ్వతంగతిం !
అఫీ రాతు మృ తేపత్యాతదాతద్దశ మేహనికి
శిరసోముండనంకు గ్యా తదూర్ధ్వంచపునఃపునః |
బ్రహ్మే ముహూర్తె విధవాసముత్థాయసమాహితా
నామసంకీతః నా దీనికృత్వాకమా?ణిపూర్వనత్ |
స్నొ త్వాపూర్వోక్తవిధి నాతపః యేత్పతృతీర్థతః
స్వభర్తృతత్పతృపి తొమసనంజలినోద కైః |
గోత్రంశమః సము చ్చార్య ద్వితీయాంతం స్వధానము?!
తర్పయామీతిచోచ్ఛార్యత్రి స్త్రీళ్ళ క్యాన్వహంచ రేత్ ||
స్వభర్తృప్రభృతం స్త్రీంశ్చ స్వపితా విభ్యఏవచ |
విధవాశారయేచాడంనిత్యం నైమిత్తికంత దా!
కుర్యాద్వేతి శేషు
గంధపుష్పాడ్యలం కారుస్నానము షైనవారిణా।
పర్యంకశయనం కేశ ధారణంరోదనం సదా!

·net
సచ్చరిత్ర సుధానిధిః
అస్నా త్వాభోజనం రాత్రిభు క్తింపూర్వాపభోజనం!
రస్యవస్తుషు చాపల్యం కాంస్యపా తేచభోజనం|
తైలాభ్యంగంచ తాంబూలమాదర్శా వేక్షణంతథా!
శరీరోద్వర్తనందంతధావనంబహుభాషణం!
పరాపవాదం పైశున్యంనిష్ఠురాసత్య భాషణం!
అసతీ సంగమకో గంవిధవాభిశ్చ సంగమం |
పుతాది తాడనంభర్తృశ్వళేశ్వశురనిందనం!
ఉధోషం చదివాస్వాపం మానసం చాపి మైథునం!
అస ద్వాక్యంచ సల్లాపంయువ స్నేహ సంయుతం!
ఆనాచ్ఛాదనమంగ స్యసదా పర్యటనంబహిః|
సదాన్య గేహావ స్థానంర క్తవస్త్ర స్యధారణం!
ఎతానన్యాంశ్చదోషాక్ వైవిధ నాపరివర్జయేత్ !
స్నానమా రాధనంవిప్లొస్సదాత న్నామకీర్తనం !
రంగవల్ల్యాద్యలం కారంసన్నిధౌమార్జనంతథా!
మహాభాగవతానాంచపాదప్రణాళ నాంభసాం|
శిరసాధారణం పానంతత్పూజామాసనాదిభిః|
ప్రదక్షిణ నమస్కారమృష్టాన్నాది సమర్పణం!
జపమష్టాడ రాదీనాంభగవత్ స్తోత్రకీర్తనం!
శరీరధారణం శాకఫలమూలోద నాదిభిః |
సదేంద్రియాణాంచజయ మే కాదశ్యాముపోషణం |
పితృపు శ్రాద్యధీనత్వం కాషాయాంబర ధారణం!
ఏతాన న్యాంశ్చకుర్వంతీతీర్థయాత్పరాయణా!
విష్ణోరుత్సవ సేవార్థంభగవత్ ఒత్రయాయినీ!
త తాపిజనసమ్మదః ప్రవేశాలిభయాన్వి తా!

·స్మృతిషంగ్రహ
పురుషావయవస్పర్శత్రస్తాచవిధవాభ వేత్ |
యూనాంపుంసాంతుయువతిర్విధ వాసధవాపీవా!
సంభాషణాంగ సంస్పర్శపరిహాసాదివర్జయేత్ ||
తద్వి శేషేణరహసిక దాచిదపి నాచరేత్ |
యద్యాచ రేత్త దాచి త్తం వికారంయాత్యసంశయః I
తేనభీష్టాభ వేదేవయద్యపిస్యాజ్జి తేంద్రియా||
నస్మ రేన్మనసాప్యన్యంయు వానం పురుషంసతీ!
మనోదుర్ని గ్రహంపుంసాం(స్త్రీణామపివి శేషతఃు -
ఏవంతో తాఃస్ట్రియోయాస్స్యుర్విధ వాస్సధవారపి !
సర్వపాపవినిపుణ పోల్నువంతిపరంచడం!!
ణాంధర్మ స్వేవముక్య థామతిమయాధునా!
ఏ తేసమీశ్యుక ర్తవ్యాః స్త్రీభిరిష్టఫలప్రదాః
సషోడశశతశ్లో కైర్విచత్వారింశతాయు తైః
మయైవమధునా కారిసచ్చరిత్రసుధానిధి8K
సత్రింశద్భిర్నవశ తైఃకృతోభిగమనక్రమః!
ఉపాదానవిధిక పంచత్రింశద్యుతళ తేనచ|
త్రిశ తేనచవింశత్యాశ్లో కైరిజ్యావిధిః కృతః|
స్వాధ్యాయవిధిరప్యుక్తో ద్విషష్ట్యాశ్లోకతల్ల జైః|
పంచచత్వారింశ తాచళ్లో కైర్యోగస్సమీరితః
సపంచాశ చ్ఛతశ్లో కైః స్త్రీధర్మః పరికీ ర్తితః |
నరసం ఘోపకృతయేనర సంఘసమేకలౌ |
వత్స రే కాళయు క్యాఖ్యాయు గ్మేమాసీందువాస రే|
సమాప్తశీ రామతారేసచ్చరిత్ర సుధానిధి:

·సచ్చరిత్ర సుధావిధి.
'రామస్సర్వశక్తస్సచ్చరిత్రసుధానిధిం !
నైధువ శ్రీనివా సార్యసూను నాసమకారయత్ II
బ్రహ్మరుద్రముఖామ రాధిపవంది తేనదయాళునా
వీర రాఘవహృద్ద తేనరమూద్వ పౌనసుభోధితం!
నైదు వాన్వయ సంభ వేనసదంఘి పంకజ సేవినా!
శ్రీనివాసము నీశ్వరాంఘి సరోజ యుగ్మపడంఘిణా!
వీరరాఘవ నామ ధేయవ తాఖలస్మృతిసంగ్రహం
పుస్త కేలిఖతంయ థామతిసచ్చరిత్రసుధానిధిం |
పంచ కాలపరాయణాళ్ళు తిధమణ శాస్త్ర విశారదాః
వీక్యుసాధుముదంభజంత్వనసూయవస్సమబుద్ధయః ||
సగరైమణలయై ర్నేత్రగానైః ప్రీ తైళ్ళు భాన నైః |
నామపానైః ప్రణీతో భిగను నాది విధిముణ చే||
ప్రే మే త్రైమాసిగానఫ్రీ సేన తా రేప్ర'వాసరే
శ్లో కైకృతో రవిచయైఃసచ్చరిత్రసుధానిధిః |
శ్రీరఘునందనపరబ్రహ్మణేనమః
శ్రీమ తేశఠకోపసంయమిసార్వభౌమాయనమః
సచ్చరిత్రసుధానిధిస్సంపూణ:.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.