·No text on this page.

·श्रीजिनदत्तसूरिप्राचीनपुस्तकोझारफण्ड(सुरत)प यात्र-४३ २00 अहम् । श्रीमत्खरतरगच्छाधीश्वर-श्रीअकवरमहिपतिपक मझम युरप्रभान अट्टारक-श्रीम- जिनचन्द्रसूरिशिष्य पण्डिततर-महोपाध्याय-सकलचन्द्रगगिशिष्योपाध्याय श्रीसमर्पसुटरगणिग्रथिता. श्री गाथासहस्त्री। जगम-युगप्रधान-मट्टारक-श्रीमजिनकपाचन्द्रसूरीश्वराणा शिष्यरलोपाध्याय- श्रीसुखसागरोपदेशात् (मुग्यव्या) कोटस्थानस्थ-श्रीशान्तिनाथजैनमन्दिर- पेढीकार्यवाहकप्रदत्तेन शा मानपदभाई मगनभाई श्रेष्ठिवर्यस्य धर्मपनी श्रीमती चुनीयाईप्रदत्वेन च द्रव्यसाहाय्येन मुम्बग्या निर्णयसागरमुद्रणालये मुद्रापयित्वा प्रकाशितम् । प्रकाशक-जन्हेरी मुलचन्द हीराचन्द भगत, मुम्बई । म १९९९ प्रतय-५०० मेट इसीएन् १९४.

·द्रव्यसाहाय्यक- १५१) श्रीशान्तिनाथस्वामि-जैनमन्दिर पेढी, कोट, (मुम्बई) १००) शा० मानचन्दभाई मगनभाई धर्मपत्नी चुनीवाई, (पालनपुर-निवासी) Published by Jhaveri Moolchand Iirachand Bhagat, Mahavir Jain dlandır, Pgdhanı, Bombay. Printed by Ramchandra Yesu Shedge, Nirnaya Sagar Press, 26-28 Kolbhat Stroot, Bombay. पुस्तकप्राप्तिस्थानम्- श्रीजिनदत्तसूरिज्ञानभंडार, ठि० गोपीपुरा, सीतलवाडी उपासरा, मु० सुरत ·निवेदनम् सुप्रसिद्ध कविवर्य उपाध्याय श्रीसमयसुदरगणि सगृहीत यह "गाथासहस्री" नामक प्रन्यरत विद्वज्जनोंके विनोदार्य प्रकाशित किया जा रहा है इनका अस्तित्वसमय सत्रहवीं (१७) शताब्दी है । श्रीजिनचद्रसूरिजीके मुख्य शिष्य उ० सकलचद्रगणि थे (कल्पसूत्र कल्पलताटीका पृ ६८२) उनके शिष्य समयमुन्दरजी थे जिन्होने देघुवयमेंही तर्क-व्याकरण साहित्य वगैरहका इन्होंने अभ्यास करलिया पा ओर गुरुमुखसे जैनागमोंका अभ्यासकरके फटखरूप सस्कृतभाषामें प्रयोंकी रचना की और बहुतसे स्तवन-रास चोपाइ वगैरह गुजरातिभाषामें निर्माण किये । प्रस्तुत प्रय उ० समयसुन्दरजीने स १६८६ में रचा है । यह प्रय पडित जनोंके मुखकी शोभा रूप ताबुटके सदृश है और व्यारयानदाताओंके लिये तो बहुतही उपयोगी है प्रथकार खुदही इस प्रकार कहते है- व्याख्याचातुर्यवाम्छा यदि भवति तदा शास्त्रमेतत् समग्रम् , कंटे कृत्वा विदोपाऽवगमपरमार्थ गृहीत्वा गुरुके । ग्याएयाकाले विचारे प्रवरमवसर माप्य वाच्य प्रसक, सम्पेभ्यानां पुरस्तात् चतुरनरचमत्कारकारं च भावि ॥ ३ ॥ (४० ५०) यदि आप प्रसर वका बनना चाहते हो तो यह सारा प्रस्थ मुँह जवान करके, गुरुके मुसारविंदसे प्रयका गूढार्थ समपके हरहमेश गमा समक्ष प्रवचन करते समय समयानुसार सुभाषित पद्य योग्नेसे सननोंके चित्तको (आप अवश्य) भाधर्य करनेवाले होगे आभारदर्शन- [१] श्रीमोहनलालनी ज्ञानभण्डार (सूरत), [२] श्रीजिनदत्तसूरि ज्ञानभण्डार (सूरत) [३] श्रीजिनदत्तमरि ज्ञानभण्डार (बम्बइ), [४] श्रीजिनकृपाचद्रसरि ज्ञानमण्डार (बीकानेर) प्रस्तुत प्रथरत सशोधन करनेमें उपरोक्त भटारोंकी प्रतियोंकी सहायता ली गई है अतएव उक्त भण्डारोंके सञ्चालकमहाशयोंको और द्रव्यसहायक सजनोंको यहाँपर धन्यवाद दिया जाता है १कल्पसूत्रकी फयानाटीका वो इसी सीरीझकी ओरसे प्रयशित हो चुकी है-जिसमें H D वेलणार (प्रो० ऑफ सात विल्मन कॉरेन बॉम्ने ) महा गया विद्वत्तापूर्ण लिया हुआ Introduction है और श्रीयुत मोहनगर दीचद देशाइ (DALL B Advocate) का अति परिश्रमसे ठिसा हुआ उपोद्घात लिया गया है इस प्रपो देखनसेही इसका महत्व विद्वानों को अच्छी तरहसे पात हो सकेगा। २ समयमुदरती महारान से याल्यावस्था में विद्याकी ओर प्रेम रसते ये उसी तरह यही अवस्थाम अपने शिष्यों को नी विमान पननेके लिये परिश्रम करते थे। उन्होंने अपने यारमुनियोंको बोध देनेके लिये एक साध्याय भी पनाया था जो इग प्रचार है- मोरे घेलामाइ भणोरे भो, भण्या मागमने भादर पणो । मण्याने हुए मरो पहरावणो, सखरयस पहिर मोदणो। पद हुये याचक पार तणो, बाजोठ टपा पेसणो। माया पासे दुम देमणो मांध शोटी हाथमें दोहणो (= पटो)। समयमुरो गम मानणो इह परलोक मुशायणो । इनि ॥ २ मा १२ वर्षे पातिक यदि पांचमी ने बुधवार धीमपने साविशारे श्रीजिनचन्द गरिदिनयराग्य मिमिता प्रतिनिय पिनेय प. रंगविरसेन धीरस्तु । ४ गरउ पैरागल्या "तियो गुरुपरे उिपानप मतिनारेन इद पुस्सिय धीरख। ५र१९५६ धाया यद १५ रिसा ।।

·२ - -- संशोधन- "श्रीजिनदत्तसूरि प्राचीन पुस्तकोद्धार फण्ड". मूरत) से ४१ वॉ "सामाचारी शतक नामक ग्रन्थ प्रकाशित किया गया है उसके निवेदनमें "४ प्रति पाना संभाथी साहित्यप्रेमी भनि श्री पुयविनायमनुअस्थी" इस प्रकार लिखा है लेकिन वह प्रति पाटनके भण्डारकी न समझकर प्रवर्तक मुनि श्रीकान्तिविजयजीके भंडारकी समझना. पूज्य गुरुवर्य श्रीउपाध्याय सुखसागरजीमहाराजने यह ग्रन्थका सगोवन करनेमे अति परिश्रम उठाया है, और श्रीयुत मोहनलाल भगवानदास झवेरी सोलिसिटर महागयने मी गुफ देखनेमे स्वसमयका भोग दिया है और इस ग्रंथकी प्रस्तावना तथा ग्रंथसार लिखनेका भी परिश्रम लिया है प्रस्तुत ग्रन्यमें किसी भी तरहकी अशुद्धि रहगई हो तो सज्जन महागय सुधारेंगे और पठन-पाठन कर संशोधक महाशयका परिश्रम सफल करेंगे यही शुभेच्छा. सवत् १९९६ मार्गशीर्ष शु०३ ता० १३-१२-३९, वम्बई. निवेदक- मुनिमंगलसागर.

·गाथासहस्री। પ્રસ્તાવના सच्छदाय सरूपा सालकारा य मरमउल्लाना। वरकामिणिघ गाहा गाहिजती रस देई ।। ८३३ ॥ ગ્રંથકર્તા ને થરચનાકાળ આ “ગાથાસહસ્ત્રી ના કત ઉપાધ્યાય શ્રીસમયમુદા છે યુગપ્રધાન શ્રીજિનચદસરિ કે જે ખરતરગચછના એક સુપ્રસિદ્ધ આચાર હતા કે જેણે સમ્રાટુઅકબરને સવન ૧૬૪૮માં લાહોરમાં જૈન ધર્મનો ઉપદેશ કર્યો હતો તેમના શિષ્ય ઉપાધ્યાય થીસબ્સચદ્ર બિના તેઓ ચિ હતા આ પ્ર ઉપાધ્યાય સમયસુદરે સંવત ૧૬૦માં રચ્યો હતો ગાથાસસરાતી અને ગાથાસહસ્ત્રી આ ગ્રથમા ભિન્ન ભિન્ન આગમ તેમજ પ્રકરણ ગ્રથોમાથી વ્યાખ્યાનમાં ઉપયોગી થઈ પડે તેમજ ધર્મચર્ચાઓમા પણ પ્રમાણભૂત ગણાય તેવા અવતરણોનો તેમજ કેટલાક સુભાષિતોને અન્યોક્તિઓનો સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો છે મોટે ભાગે ગાથાઓનો જ સંગ્રહ છે જેનેતર ગો મહાભારત પાપુરાણ માનવી સ્મૃતિ આદિમાથી પણ ઉતારા અપાયા છે. આ ગ્રંથનું નામ નાથાસથી રાખ્યું છે તે પરથી પ્રસિદ્ધ ગાથાસમાની નું આપણને સહજ સ્મરણ થાય પ્રસિદ્ધ જૈનાચાર્ય પાદલિપ્તસૂરિ ? પાવિત કવિ તરીકે પણ જાણિતા છે તેણેજ ગાથા સપ્તશતી માની ગાથાઓનો મોટો ભાગ રમ્યો છે એવી મા યતા હોઈ પ્રસ્તુત ગાથા સમઢ બવાને ગ્રથને પ્રેરણા મળી હોય અને ગાથાસસરાની જેમ મૃગરિક સુભાષિતોનો ઉદગમ રસમય સમહ છે તેવોજ રાતરસનો રસમય સગઢ રવાને ઘેરા પ્રવક્તાનો હોય તે સભવિત છે બનવા જોગ છે કે આનું નામ પણ ગાથાસપ્તશતી રાખવાનો શરૂમાં તેમને ઈરાદો હોય કારણ કે છેવટના ભાગના સસ્કૃત સુભાષિતો બાદ કીએ સા ઋાતની આસપાસ પ્રા ત સિદ્ધાનિક ગાથાઓની સંખ્યા થાય છે પછી થનું નામ જુદુ રાખવું જોઈએ એ હેતુથી કે સમયમાં ગાથાઓ વધી જવાથી જે પુરી_સનથી પણ-લગ સહસ્ર હોવાથી ગ્રથનુ નામ ગાથાસમી” પસંદ કરવામાં આવ્યું હોય. બન્ને ગ્રથો વચ્ચે બીજી રીતે મુકાબલો યોગ્ય નથી કારણ કે ગાથા સમાન માં વળ ભગાર રસને પોષવાના હેતુથી વ્યની દષ્ટિએ ઉત્તમ કોટિની ગાથાઓનો સમહ કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે અહિયા તો વ્યાખ્યાનમા તથા ધર્મચર્ચામાં સક્ષેપથી પણ સચોટ રીતે ન કરી શકાય એવી સુંદર ગાથાઓને સમહ કરવામાં આવ્યો છે મા અહિયા સહીત ગાથાની સખ્યાના પ્રમાણમાં મોટી સંખ્યાના વિયની ચર્ચા તથા માહિતી મળે છેઆ જ કારણે મને કઈક વિસ્તૃત સારનીચે આપવામા આવ્યો છે તે પરથી વાચકને ઉપાચાર્ય શ્રી સમસુ રના દ્ધાતિક ગ્રથોનું તેમજ અ ય રાથોનું વિશાલ વાચન વિવેચક બુદ્ધિ, હદ ગમન સંસાર તા વ્યાખ્યાન-કુશલતા એનો ખ્યાલ આવશે અને તેની બાતુતતા પ્રતીત થશે થથકર્તાનું ચરિત્ર તથા તેના અ યથો ઉપાધ્યાય શ્રીસમયસુદરગતિનો જ મ સાચોરન્સીપુર (જે સથળ શ્રી મહાવીરસ્વામિના પ્રસિદ્ધ ચયને લઈને ખૂબ ખ્યાતિ પામ્યું હત)માં થયો હતો તે હકીકત તેમણે સ્વરચિત સીતારામ ચોપાઈના છઠા ની ત્રીજી ઢાળમા જમુવી છે પોરવા, તિન રૂપી પિતા તથા લીલાદે માનાથી તેમને જ થશે અને તેમની જ મસાલ ચોક્કસ મજા નથી પણ તે સવ ની આસપાસ હશે એમ તેમણે કરેલા પહેલા સંસ્કૃતમય બાવશનકની સાલ સવત ૧૬૪૧ છે તે પરથી લા છે વા તેમને દમ આપનાર શ્રી નાચ-યુરિને રિપદ સ ૧૬૧રમાં મળ્યું હતું તે પરથી શ્રીસમયસર સ ૧૬૧૨ પછી જ દીરા આપવામાં આવી છે તે સિદ્ધ થાય છે સંવત્ ૧૬૨૮ના જિનચરિ આમાથી સાભલિના સંધને લખેવ પત્રમાં તેમનુ નામ ન હોવાથી શ્રીસમયસુદરે ત્યારબાદ દીક્ષા લીધી હશે એમ અનુમાન થાય છે નાખે એવા સંત પ્રાન અ ટી ઓ સાલવાર નીચે દર્શાવ્યા છે (૨) માતરમ્ સ ૧૬૧ (૨) મટકી આ 16 () મારા સ૧૬૫૩ (CRાની સ ૧૬૬૫ (૧) રાજિયા સ ૧૬૬૬, (6) પના ૨ ૧૬૬ (છ) માતાનું સ ૧૬૭૨ (૮) વિજેતરમ સ ૧૭૨ (૧) રણ સ ૧૨૦3, (૧) રાઈનસ ૧૬૪ (8) વિર (શનિવરિખ વીરરનવનતિ) સ ૧૮૪ (૨) શેર dજ મ ૧૬૮૫ ર) વિનસ ૧૧૧ (૨) -સ ૧૬૮૧ (૨૧)ની સ ૧૬૮૬ (૫) પાપનો િસ ૧૬૭ (૨૭) સમાજ સ. ૧૬૭ (૨૮) રાજિ સ ૧૮૮ તથા ૧૬૯૬ (૨) સ ૧૬૧ (૨)રવાર સ ૧૬૭ (૨૨) જા. ૧૬૯૪(ર) પુરી સ૬૬૫ ( ૧૧ર ના પ્રમા)(૨૨) િસ ૧૬૫ (૧) મારા સ ૧૫ () *મમe સ. ૧લ્પ (૧)(x vય-ના) કરોr - (૨) wટfe (૨૮) જમાઇ , (8) કોr (4) TR( ઓ નાથા ન યુન-પ્રધાન શ્રીનચરિ ૫ ૧૬૮-૧૧) એમની જવી કનિઓ માટે જુઓ કે મદનલાલ દલીચંદ સ્ટાર કવિવર સમયસુદર નામો લેખ છે આનના મોદપિ મિનિમાની પ્રસ્તાવનામા મુરિન થયો છે ·ર गाथासहस्री। ના દપર દરવેલા સિત પ્રાન તથા જાતી કલાપિ તેમજ તેમાં ચર્ચા વિવિધ વિશે પછી તેઓ અનેક વિપક્ષમાં પારગત નવિકાન હતા, તે જ પ્રતિના વિ, “બી, વાર, કિાંતના તાતા, સરકાર, વ્યાખ્યાનકાર તથા ટીકાકાર ના, અને કાન પ્રાત પર ૫ વાર ભાળની જેમ પ્રભવ ધરાવતા દતા-ને સ્પષ્ટ થાય છે તેમના મુખા દિવ્ય અને સન : હી બદન નિ તેમને માટે કરેલા કદના શર ગુજા- નીમા એ છે કે તેમને વ્યાખ્યાનકાર, કવિ, વાટી, ધમાક, અશ્વિક, નિના તથા રે તાનિક તરિક અતિ મળી હતી, તેમને શિષ્ય પ્રગિની છે રાત િતી, તે લોક પ્રિય તથા રાજય ના, અને એક જ પદમા આઠ લાખ અર્થ પ્રાપ્ત કરવાની ચમકારી શક્તિ ધરાવતા હતા જેથી બાબત એ છે “શી” મને ઉદેશીને છે કે જેમાં એક જ પદના તેમને આઠ લાખ અર્થ કથા છે તેથી તે વન ૨૪૮માં ભારે જિન બાદ અને વાતો મુલાકાત લીધી ત્યારે તેમની સાથે દરબારમાં જઈશાદન અને વાળી -નાથી પ્રસન - તે બાદ તે પિતાને હાથમા લઈ પઠન કરાવે, સર્વત્ર વિરાર-વા પા લિજે ૫ એવી શા સમયસુદના ઘા તે એને મુખ્ય છે તે જ વર્ષમાં એટલે તે ૧૮૯ના કાકા અદબ દિને ત્યાં જિનચંદન બાદના યુગપ્રધાન પદ આપ્યું, ત્યારે મનનનને જિનાદિસરિનામ પી આપ, તથા દરનેમજ શ્રી વિનયને વાચક પદ અપાયું હતું શ્રીરામને ત્યારબાદ : માઇ-પાઠ પદ વર કેમ ન જિનરિએ આપ્યું હતું સન્ ૧૬ ભ વિના સુરિશ્વરશ થયા અને તેમની પાટે જિનરાજરિ = મા તેમની જ એક જ દિવને રિ પામેલા શ્રજિનસામુએિ બાર વર્ષ સુધી શ્રીજિનરાજનિી આમા પળ મન ૧૯૮૯માં ૮ વાચાગ ખતર ગચ્છની લિન શાખા કાઢી એમાં શ્રી રામદગ્ન નટ્સન્યાસ -નિપાન વિદ્વાન શિવ શ્રી નંદન કાર ન હતા એમ નથ છે ત્યાથી શ્રીજિનભાગરિની નામા સમય દર પા-પાય ન સુધી દવા પાન ૧૧મા છે માય ડિયો- હાર કર્યો સંવત્ ૧૨ના ચિત્રકલાક દિન અમદાવાદમાં, -ન્ય વન ૧૮થી રાવસ્થાને લઇને તેને કહેતા હતા ત્યા હાજા પટેલની પોળના ઉપાશ્રયના, ઉપન્યાય થી યાદ ર ય વાંકે તેમની ઉમર ૮૦ ૦ આરપાસની દો તેની નિવ્ય પરપરા સંવત્ ૧૮૨ સુધી તે હતી જ એમ તેમની પરંપરાને થયેલ શ્રી ગલચર - "ના ગિગ શ્રીરા- કરના નિન્ય થીઆલચો તે વર્ષ લી “ભ્ય દદી ચતુ'ની પ્રાપ્તિ પછી અવમ પડે છે પચાય સમયટરના રિન્ય શ્રીચંદને થનુમતિવભાગે થીસ્થાનાગસુત્ર-નિશાની ગાથા પર ૧૩૬૦૦ લોક-2મા ! વૃત્તિ રચી હતી તથા એકલા નરાયનવૃત્તિ શ્રી જતી પ્રસ્તુત ગ્રંથ ગાથાસ્ત્રી મા કોંએ સાત નિદાની આવશ્યક બની ૧૦ ગા ટી તેના વિવેચન માટે પોતાના “વિરોષસ”નો હવાલો આપ્યો છે એ ઉપરાંત પોતાના વિશેષરતનો પગ હલેખ આ ત્રયમાં કર્યો છે એમનો વિવાદશતક” ગ્રંથ સિદ્ધાંતમાના વિવાદ બી પી ચર્ચાનો ગ્રંથ છે છે ઉપરાંત “વિશાતક “સામાચારી- શતક', તેમની સિદ્ધાનપ્રિયતા દર્શાવે છે તેને દ્ધિપુરમાં ગમેદ અને પ્રતિ ચોદન વિના મખનખને પ્રતિધી પાંચ નદીના જલચર કવો તથા ગાયોની રક્ષા કરી હતી જેસલમેરમ રાવલ ભીમને કપદેશ આપી સાડાનો–સાહન વઘ અટકાવ્યો હતો આ તેમની પ્રતિગોધક શક્તિના પ્રત્યક્ષ દૂછાત છે પ્રસ્તુત ગ્રંથ વાચના જ એ તરી આવે છે કે કનને કવિધિ હતી (ા ક૬-૩૮) તથા મુભાષિતનો અ યત ગોખ હતો કારણકે પ્રાકૃત સિદ્ધાતની ગાથાઓમા પણ વચ્ચે વચ્ચે કવચિત મને કવચિત્ અને સુભાષિતો ટાળ્યા છે (ગા ર૭૨-૯૦, ૩૪૨-૪૨૮) કેવલ જ્યોતિષ તે શકુનને લગતી ગાવાઓ ખાતે વિષયના પ્રથમથી ઉતારી છે (ગા ૮૩-૪૪૦,૪૫૮, ૭૬૯-૭૦) પ્રાણાયામ-ધ્યાન પણ તેમનો પ્રિય-વિષય હો (વા ૧૯૮-ર૦૭) વ્યવહારની બલવના પણ તેઓ બનાવે છે (ગા ૨૦૮–૨૯) ગાનાર તથા સાજિંદાની વિવિધ મંડલી ! તેમણે લોજિક નાટક માટે વાવી છે (ગા ૩૯ર-૯૯૭). ગ્રંથકર્તા સંગ્રહ કરતી વખતે ગાદિ ભેદને લક્ષમાં લેતા નથી તેમને રોખરિના “શ્રાદવિવિ, આચાર પ્રદીપ તેમજ શ્રીદેવસુન્દરની તથા શ્રી સોમસુન્દરની સામાચારીમાંથી અને છેવટે ૧૧ સુદર ગાથા ચિત્રાવાલગીય (તપાગીય) શ્રીદેવેન્દ્રસૂરિના સુરારિ' (જેનું ખરું નામ “ર છે)માથી આપી છે તેમાં સુધારિત રત્રોને આગ્રહ સાચી ગુણાતિતાથી સ્થળે સ્થળેથી ઝેરી જેમ રોન સગ્ર કરે તેમ કયો છે “શ્રાવક વિવિ શ્રાવક પડિત ધનપાલની રચેલી છે તેનાથી પણ તેમણે અવતરણો કર્યા છે (પૃ ૧૯) એમનો હાસ્યપ્રિય આનંદસ્વભાવ પણ (ા ૨૫૬,૮૮૦) સ્થળે રથને તરી આવે છે વિશેષ ગ્રંથના અભ્યાસથી માલમ પડે એમ છે. છતા ગુજરાતી વાચટ માટે નીચે ગાથા સહસ્ત્રીનો સાર આપ્યો છે તે ઉપરથી તેમને પણ ખાતરી કરો. આ ગ્રંથ સાથે ટિપ્પણ અપાયું છે તે પણ નથી. તેના કર્તાનું નામ આપેલ નથી તેથી તે કોણે રચ્યું તે કહી શકાય એમ નથી તેમાં અશુદિ વિશેષ માલમ પડી છે ને કેટલેક સ્થળે મૂળ ગ્રંથની ગાથા સાથેનો સંબંધ સ્પષ્ટ નથી (જુએ છૂટ ૬ના ૩ ટિપ્પણમાની “પૂળી અમ” ઇત્યાદિ) ટિપ્પણકા જ્યા મૂળમાંની ગાથા પર ટીકા ઉપલબ્ધ છે ત્યા ટીeભાગ ટકાવી પ્રાય તે જ શબ્દોમાં ટિપણ આપે છે ભાયા પરથી ટિપણ=ાર સંવત્ ૧૮૦૦ આસપાસ થયાનું અનુમાન થાય છે ગાથાસહસ્ત્રીસાર હવે ગાઘા સહીનો પુછાનુક્રમથી સાર આપીશુ જે પ્રાકૃતથી અભિલ વાચકોને ઉપયોગી થઈ પડશે, તેમજ વિષયાનુ- ક્રમની પણ ગરજ સારો પ્રથમ આચાર્યના ૩૬, સાધુના ૨૭ તથા શ્રાવકના ૨૧ ગુણ દર્શાવી નવકારવાળીના ૧૦૮ મકાનો સબધ પંચ- પરમેષ્ટિના ૧૦૮ ગુણ સાથે છે, તે દૃર્શાવ્યું છે પૃષ્ઠ 3 પછી જિનકલ્પના ૮ ભેદ ને ૧૨ ઉપકરણ તથા સ્થવિરકલ્પના ૧૮ ઉપકરણો વર્ણવ્યા છે શ્રાવક તુળમા જાની પ્રશંસા અને તપસ્વી અને જ્ઞાની બે પ્રકારના ગુરૂ જ્ઞાની પોતાને તેમજ પરને તારે છે એમ કહ્યું છે. પૃષ્ઠ 2 1 ·કવન 1 ની આ ખીરુ, લારી મા શી ન કરે તે મને ખુબ રા પ ા એ ગા મા vvu - વિકિપલ જ છે કે ન તો બાજો અને ર છે તે કરી દેવાનું મન - - = ધન્ય ધામ ની અપી બારી હોય તેવા મેટ પાન વિ પદ ને “s ? - રમા નવ રમુજી -૧ એ ભવમાં દર બે વાર અક રીર પર ને ? બe૧૧ ના વિનામુ પામનું પ્રમ ક ન્યારાના પ્રારા ૧ બ પ ૫- ધ વધુ અબ પુર તા જે હ િન પામે તે ૧ મુખામિ તથા દેહ-ન ના વિરાર. - પ્રવેને રખ કરી પપ વા મા વિકમ દેવ ! પનું પ્રમાણ જ છે પણ ૪ - ૧ ૨ -૧ નિ વા કરી તે બાપનાને સાત દેર વિનિપજ્ઞ સવપિતિ આદિ છે કે ન ભો છે જ નહિ. ૫ ની દરેક વાતે છે. પી પી શકે છે તે શું છે બિ કામગ ના કાના મજા જ દેવ અને માનિ પ ૨૪ પરોના નવ પ્રમિલી દ્વિપન ને જ પરનાં દિનનું કુલ માન ન મ પાત્ર ૫ ૧ વન-નીતિના વો સાવ વધ્યા છે ”- સામે જ રથ ન નિ જા તે નકર વાન પાસે જવાનું કહિ ને તપ માં કે કાનાં નિ ૧ બ ભ ય ર મા પા પા પોતાના નિ ૮ ક છે - રિ પાસ-નારાને કે ન જન નિયને મનુષ્યનો પાર ને વષાદેવને અપમાસા છે ૨૪ હજાના માત પિતાની જિ નિજ નિને છે અને કફપ બે -ત્રણ કપ કરી ત્રણ ઋતુના ૫ ના વન ખાતે વિવિધ વસ્તુ કેટલો સમય અશ્વિન ? તેર પિલ છે તેના પતિ ની યુની સાન - 1 કદી છે પળ અનવના કિ બની મારો ગોપનિ ને વીત્રાપિન્નામા આપી છે કે સાવ નિક ૫ - a Yule પાય અમરાપ સમપ ાપને કાબુ માનવમા માત્ર અને વિપરીત પણે માનામ બિન ૫૧ કિ - ૧૮૦ પિયાવીના જ અનીના છ તથા નિષિાના પર છે તથા તેમના મુખ્ય મનના મતે વ્યવશિમાં પ્રવેશ ન થવાથી સિદ્ધિ મુખ પામતા નથી નેતા બો પન અન છે અw ૨ષણ અનમ ૧ ૨૫ને -દેવ૫ પામતા નથી મિચ્છામિ દુક - પ્ર આ ના મુ ના ગામના નામ છે વિાપી મા કરનાર સામે કથન મુમ્મત ન મા કે ન કર “ી ૧૫ બે મહિના નું છે પણ મ અન કાય કે ખાય તે રી બેન સિવાયના પાને પાન નિષ કે માટે બને તે એ છે કે પાન કરે છે તે દી નાની કર્મની બાર અને નામ "ા ત્ર 1ી મા મુકીન ને કી ૫૫ ની અનુદા જપ ૫રિવારી છે ૫ પ્રોજના ? પણ ન ૧૧ મન મનta વિન જિન પૂજનથી દીવાનામા બારે એમ કરી એક પવન જે મુલાકનાં n 51 ખમા તાપ -૫ vમાના બે રન મનને નિષ્ઠ ધાર નાના બે પુત્ર જન્મ - વિધિ ને મતબ ા ક ક ને જપ વાળા છે ફી કન-અના ન થાય તે માટે પણ , સામાન્ય કદાબ ના t wઝ૮ રે રવિ સંય ધારાનું કર્તવ્ય છે ભારે વિવા * ૫ પમ્ન ૧. મન કા કદિ ઘી વાળી 1 દર છ કામ કરે છે તે જ આ મય છે રે મે - રામ નામ ૧ કપ મેં ન ને ના જાવ ૦ ૨ નવ ન નિવલ વિના ન બન બને : ૨ - - ૧૪ મી ક નિ ટળીને પી જી - વિકિપના તાર . I " પતે ૧:1-4 માટે ૬ ૧ ૧ ૮ કિ મી ની ભવના અને 5 લાવ 5મી w - - ૧૫ + ૧૨ નવ વપુ ૨૧ ની જન્મ 1 + ત ર 4 જાનુ . ૧૯ 4 જજ ખ૮ - ૧ અને કપ્તમ નમઃ ૧૧ ૫ જાજ - ૧ ૧ કામ ના- ૨ ૧પ કક-4 * ૧૫ ૧પમપ ન થઈ કે - મજક. F-3 ..-- ૪ - - - - 3 કુ. મે - મ ·૪ गाथासहस्त्री। પછી ધ્યાતા અને પ્રાણાયામના પ્રકાર વર્ણવી, તેથી થતો મનને જય વણવી, મન તથા પવનની વિલીનતાથી ઇઢિયશુદ્ધિ, ને તેના થી મોક્ષ પ્રાપ્તિ કરી છે સાધુ કયી દશાએ વર્તે છે તે નિશ્ચયથી જાણવું શકય નથી, તેથી દીક્ષા પર્યાયમાં જોઇને વ્યવહારથી વદન થાય છે વ્યવહારની બલવત્તાનાં બી દૃષ્ટાતા આવ્યા છે સુવિદિત વસતિ, વિહાર, સ્થિતિ, ગતિ, ભાષા તથા વિનયથી માલમ પડે છે. માતાપિતા ભાઈ તથા રતાધિક પાસે કૃતિ-કર્મ ન કરાવવું પૂછ ૧૩ જિનપૂજાવિધાન, તથા કલ વણવી, ગર્ભોત્પત્તિને બાર મુદ્દતનો સમય કહી, સ્ત્રીત્વ તથા પુત્વની અવધિ કહી છે કાચા ઘડામાં ભરેલુ જલ જેમ તેનો નાશ કરે છે તેમ ઓછા પાત્રને આપેલ સિદાતરહસ્ય તેનો નાશ કરે છે સાત વખત શ્રીસુવિધિ- નાઘથી શ્રીશાતિનાથ સુધીમા, કુલે પોણા ત્રણ પલ્યોપમ સુધી, તીર્થ-વિચ્છેદ થયો જીવોના ઉત્પનિભેદે આઠ પ્રકાર છે પૃ૧૪ ચૌદ પ્રકારે આતરિક ગ્રેવિ કહી છે એક જ વસતિમાં જિનકલ્પી વધારેમાં વધારે સાત હોય આર્તધ્યાનથી તિર્યંચગતિ, રીટવ્યાનથી નગતિ, ધર્મત્યાનથી દેવગતિ અને શુકલધ્યાનથી મોક્ષ થાય આર્તધ્યાન કામરજિત, રૌટ, હિસારંજિત, ધર્મધ્યાન ધમરજિત અને ગુલધ્યાન નિરંજન જ્યારે પણ પૂછાય ત્યારે એ જ ઉત્તર હોય કે એક નિગોદનો અનંતમો ભાગ સિદ્ધિ ગયો છે. પછી ચરણસિત્તરી તથા કચ્છ-સિત્તરી વણવી છે “આચીની વ્યાખ્યા કરી એટિચ જીવોને પણ દશ સત્તા હોય છે તે દૃછાત પૂર્વક કહી, જે છ સજ્ઞા તેમને નથી હોતી તે પણ કહી છે ગીતાર્થનો વિહાર તથા ગીતાર્થે મિશ્રિત વિહાર એ સિવાય ત્રીને કોઈ જિનેશ્વરે કહ્યું નથી પતિવરોને ઉપાશ્રયદાન વસ્ત્રાપાણ શયનને આસન આપ્યા બરોબર છે પૃ ૧૫ આશ્રયદાનનું લોકોત્તર કળ કહી ચૌદ ગુણસ્થાનના નામ કહ્યા છે નવ અભવ્ય નામોલ્લેખ કરી, શાશ્વતી પ્રતિમાના ઉલ્લેધ અંગુલથી પાચસે ધનુષ તથા સાત હાથ એ બે પ્રમાણ કહ્યા છે અનુક્રમે ત્રણ વર્ષ, પાચ વર્ષ, તથા સાત વર્ષ સુધી સચિત્ત રહે એવા ધાન્યો વર્ણવ્યા છે હાથ નચાવી અન્યને ઉપદેશ આપે પણ પોતે ન કરે તો શું ધર્મ વકરો કરવાની બજાર વસ્તુ છે? શબ્દથી મૃગ, રૂપથી પતગિયું, ગધથી ભમરો, આહાથી મસ્જ, અને પદિયથી હાથી પાશમાં પડે છે કવચિત જીવને કવચિત્ કર્મ બલવાન થાય છે, જીવ અને કર્મને અનાદિ કાળથી વેર છે ગઈ અને સરસવ જેટલા પણ પારકા છિદો જુવે છે તો બેલાકળ જેટલા મોટા પોતાના કેમ લેતો નથી માથું ધુણ્ય, ચિત્ત ચમક્યુ, અંગ પુલકિત થયું, છતા પણ પરગુણ ગ્રહણ કરવા ખળ પુરુષની વાણી ન જ નિકળી એક સમયે ઉત્કૃષ્ટપણે નવલાખ પચેદ્રિય મનુષ્યની સ્ત્રી ગર્ભ ઉત્પત્તિ હોય સધ આદિના કાર્યમાટે ચક્રવર્તી સૈન્યને પણ ચૂર્ણ કરે એવી લબ્ધિ યુક્ત તે પુલાક લબ્ધિવાળો જાણવો ઉત્તમ નર (શલાકાપુરુષ), પાચ અનુત્તર વિમાનવાસિ દેવો, ત્રાન્નિશ દેવો, પૂર્વધર, ઇટો, કેવલિદીક્ષિત, શાસનદેવી,ને શાસનયક્ષ, એ આઠ અભવ્ય ન હોય અહિત, સિદ્ધ, ચિત્ય, તપ, શ્રત, ગુરુ, સાધુ, તથા સને વિરોધી દર્શનમોહનીય કર્મ બાવે તેથી અનંત સસારી થાય સાધુ કે ગૃહસ્થી જે ધમૈદાન કરે તે જ ધર્મગુરુ આભ હોય તો દયા નથી, સ્ત્રીસગ હોય તો બ્રહ્મચર્ય નથી, શંકા હોય તો સમ્યકત્વ નથી, અને વ્યગ્રહણ હોય તો પ્રવજ્યા નથી પૃથ્વીના વ્યાપાર પરિશ્રમથી ખિન્ન થયેલા કેટલાકને રમણી વિશ્રામસ્થાન હોય ને કેટલાકને જિનધર્મ વિશ્રામસ્થાન હોય ઉદરભરણ સરખું જ હોવા છતા મૂઢ અને અમૂટના કર્મવિપાકમાં કેટલું અંતર છે મૃઢ નિશ્ક દુખ પામે છે અને અમૃઢ શાશ્વત સુખ પામે છેપૃથ્વી પર પડેલા ભૈરવ–પૃપાપાત કરેલા, તરવારથી દાચલા પણ વે છે, પરંતુ ક્ષુધાથી પીડિતજીવતા નથી. લૌકિક પ્રેમ વટારવ જેવો પહેલા ગંભીરને પચતે ધીમો હોય છે ભ્રમરની અન્યોક્તિ કહી છે. અતિહાસ્ય, અતિસતોપ, અતિદુર્જન મનુષ્યો સાથેનો સહવાસ, અતિઉદ્વટ વેષ-પાચે મોટાને પણ હલકાં પાડે છે પૃ ૧૬ અલ્ડિંત પણ એમને એમ તારવાને સમર્થ નથી, તે કુશળ માર્ગદર્શક છે, તેના દર્શાવેલ માર્ગે જાય તે તરે દશપૂર્વ તથા અર્ટનારા સાયણ શ્રીવ સ્વર્ગ જતા વિચ્છિન્ન થયા પભદેવ, તેમના નવાણું (ભરતવિના) પુત્રો અને ભારતના આઠ પુત્રો એમ કુલે એકસો આઠ એક જ સમયે સિદ્ધ થયા અર્ધા આમળા જેટલી પૃથ્વીકાયમાના જીવો કબુતર જેટલું જ રૂપ ધારણ કરે તો પણ જંબુદ્વીપમાં ન માય આ ભરતક્ષેત્રમાં કેટલાક મિથ્યાષ્ટિ છે ! એવા ભદ્રિક છે કે મરીને નવમે વર્ષે કેવળ થશે, પાચે ઈન્ટિયની ઉત્કૃષ્ટ વિષચ–ગ્રહણ-અવધિ વણવી સોળ પ્રકારના વચન કરી કહ્યા છે પાંચ પ્રકારના મિયા કહ, કુલીન સમર્થ પુરુષે પ્રતિજ્ઞા પૂર્ણ કરવી કે યુદ્ધમાં મળ્યું, પણ પોતાથી ઉતરતા મનુષ્યોના ઉપાલભ ન સહેવા એમ કહ્યું છે જબુદ્વીપમાં ઉણપણે ત્રિી ચક્રવર્તી અને જઘન્યથી ચાર હોય ધાતકીખડમા તથા પુષ્કરદ્વીપમાં દરેકમાં બમણુ હોય વાસુદેવ આદિનુ પણ તેમજ જેવું એક દિવસે જે દેવો અવે છે તેમાથી થોડા જ મનુષ્યભવ પામે છે, તેથી કયારે મનુષ્યભવ મળશે એ ચિંતાથી દેવો દુખી રહે છે ભિન્ન ભિન્ન પ્રકારના દેવોની ઉપર નીચે તથા તિર્થ જવાની શક્તિની મર્યાદા બતાવી છે પૃષ્ઠ ૧૭ પિસ્તાળાશ આગમોનુ પ્રમાણ કુલ છ લાખ પિસ્તાળીસ હજાર પાંચસો ગુમાળીશ શ્લોક જેટલું છે સ્વર્ગની વાવોમાં અભ્યાદિ જલચર હોતા નથી, શ્રેયકવિમાનોમાં વાવો નથી અને જળ પણ નથી સૈયદ્રવ્યના પૃત્વટવ્ય ને નિર્માલ્યદ્રવ્ય એમ બે પ્રકાર વર્ણવ્યા છે પછી પચ્ચખાણનું મહત્ત્વ કહ્યું છે વિહરમાન જિનેશ્વરે ઉત્કૃષ્ટપણે એકસો સિત્તેર તથા જઘન્યથી વીશ હોય દશ કલ્પવૃક્ષોના નામ તથા ફળ વર્ણવ્યા છે પૃષ્ઠ ૧૮ યોગપટ્ટ (સ્થવિર, ક્ષાનકે વાચનાચાર્યને) ચાર અંગુલ વિસ્તૃત સધિરહિત શરીરવિશ્રામ અર્થે હોય તો અવદમ્પ દોષ ન થાય શ્રાવક પાચ તિથિ પાળે અને અન્ય તિથિમા તીત્રાભિલાવ વિના વિષયસુખ ભોગવે એક દીવામાથી સો દીવા પ્રકટાવવામાં આવે તો એ દીવો પ્રકારો છે, તેમ દીપ જેવા આચાર્ય અન્ય દીપ પ્રકટાવે છે ઉત્કૃષ્ઠ શ્રાવકના છ ગુણ કહી મૈથુનથી થતી વહિંસા બતાવી છે શલ્યોદ્વાર અર્થે આલોચના માટે ગીતાર્થની ગપણ સાતસો ચોજન સુધી બાર વરસ પચત કરે અગીતાર્થ આલોચના આપના સ્વ તથા પરને પાડે અગીતા જેમ વર્તે, અગીતાર્થ-નિશ્રિત જેમ વર્તે, તેમ ગને વર્તાવે અને અનંતસસારી થાય પછી શ્રાવકની વ્યુત્પત્તિ દ્વારા વ્યાખ્યા કરી છે જ્ઞાનની, કેવળની, ધર્માચાર્યની, કે સાધુની નિંદા કરનાર માયાવી બિલ્બિર્ષિક ભાવના કરે છે પછી માન, ઉન્માન, તથા પ્રમાણથી મુક્ષણવાળો વર્ણવ્યો છે પૃષ્ટ ૧૯ તીર્થકરના જન્મ, અભિષેક, દીક્ષા, કાન, ને નિર્વાણના સ્થળો, સ્વર્ગના ચેત્યો, મદર, નંદીશ્વર તવા મનુષ્ય લોકના ચૈત્યો, અષ્ટાપદ, ગિરિનાર, ગજાગ્રપદ, ધર્મચક્રસ્થળ (તક્ષશિલા), અહિચ્છત્રા, રવાવર્ત તથા ચમરના ઉત્પાનસ્થળને વદન કર્યું છે, પરને

·No text on this page.

·गाथासहनी। શ્રાવકે યથાશક્તિ ગુણહીન સાધુને ઉચિત દાન ને ગુવાનને ભક્તિપૂર્વક દાન દેવું પછી સમવસગામાં વિવિધ પદા કેમ બેસે ને અન્યોન્ય વિનય જાળવે તે કહુ છે નદીશ્વર દ્વીપના અનાદિ પર્વતપના પર તથા ઇટની રાજધાનીઓના ૩૨ મળી ૮૪ ચયને વંદના કરી છે અગિયાર ગો કાલિદ્યુત છે પણ દૃષ્ટિવાદમાં વિકલ્પ છે. કાલિથુનનો આ ચયનકાળ દિવસ તથા રાત્રિના પહેલા ને છેલ્લા પ્રહર છે. તેત્રાદિક કર્મના ઉદયનું કારણ છે તે લક્ષમાં રાખી શુભ ક્ષેત્રમાં શુભ દિને સન્મુખ શુભ તિથિ નક્ષત્ર મુહર્તમા દીક્ષા ગ્રતારોપણ આદિ કરવા. પ્રભાસ્વ (સાધારણ રથ), બ્રહ્મહત્યા, દરિદ્રનું ધન, ગુરુદ્રી, દેવટવ્ય એ સ્વર્ગમાં રહેલાને પણ પાડે પૃષ્ઠ ૨૮ આચાર્ય, ગચ્છ, કુલ, ગણ, સર કે ચેત્યનો વિનાશ ઉપસ્થિત થતા સ્વર્યાનુસાર પામ કરે ને નાગ અટકાવે, તેમ કરતા દોષ લાગે તેની ગુસમક્ષ આલોચના કરી મિચ્છામિ દડ માત્ર દેવાથી શુ થાય, કાગ્યા કે મોટી નિગ થાય છે જિનેશ્વરનાં અમર છત્ર કલગ આદિ ઉપકરણો નકરો આપ્યા વિના જે વાપરે તે દુખી થાય. વદનથી નીચ ગોત્ર કમે ખપાવે, ઉચ્ચ ગોત્ર કર્મ બાધે ને કર્મગ્રંથિ ઢીલી કરે કિટ્ટા, છોભ, ને દ્વાદશાવર્ત એ ગુરુવંદનના ત્રણે પ્રકાર વર્ણવ્યા છે. બીજુ ય ન હોય તો નિશ્રાકૃત ચેયમાં પણ સમવસરણ થાય મોક્ષ ની હોવા છતા તીર્થકર ભગવાન પણ બલ વીર્થ ગોપવ્યા વિના સર્વત્ર સર્વથા દઘુક્ત રહે છે કેવલી ને છઘમ્યની પડિલેહણાનો ભેદ દેખાડ્યો છે પૃષ્ટ ૨૯ સવાટક (સિવો)નો ગુણે અનેક વવાળો ને પત્ર પ્રત્યેક જીવવાળા જાણવા, ને કળમાં બન્ને પ્રકારે તેવો હોય મધ, માખણ, ઘાટક, ગોરસથી થયેલ વિદલ સાત અનંતકાય, અજ્ઞાત કળ, વગણને પાચ ઉમરે ન ખાય ભાવની વિવિધ રીતે સમજાવ્યું છે ઉપગમણિઓઢને જે સમ્યકત્વ હોય તે ઉપથમિક સમ્યકત્વ, તેનો સમય અતિમુંદર્તિ છે સરંભ, સમારભ ને આભ તે અનુક્રમે અકલ્પ, સતાપ, ને પૃથિવ્યાદિના ઉપમર્દન જાણવા શ્રુતજ્ઞાનમાં અત્રિ, લોકવિતા, પ્રમત્તની છલના,ને વિદ્યાસાધનમા ગુર્ય ન કરવા દાન, પૂલ, હોમને માથાય ખડિત, સાલા, છિન્ન, રાતા કે રોટ વસ પહેરીને કરવાથી નિષ્ફળ થાય છે પછી દશ પ્રકારના પ્રાયશ્ચિત્ત કહ્યા છે ને વદનને આઠ પ્રસંગ કલા છે પૃષ્ઠ ૩૦ સામાયિકમાં શ્રાવક, ન ચાલે તો, એક કે બે અધિક વસ–પ્રાવરપુરાખે, છતા ન ચાલે તો ત્રણ રાખે સામાયિકમાં શ્રાવિકા કટિવસ્ત્ર-ચણિયો, કચુક તથા ઉત્તરીય (ઉપર ઓઢવાનુ) એમ ત્રણ પહે, અપવાદે બીન ત્રણ પહેરે, તુ પ્રતિક્રમણ સમયે ત્રણ જ રાખે, વધારેનો ત્યાગ કરે જે સળી વિના મુખશુદ્ધિ ન કરી શકે તે કડવા કે તુરા સ્વાદની સળી લે, તેથી ત્રતાદિનો ભગ થતો નથી, અજ્ઞાની જે કર્મ ઘણા કરોડો વર્ષ ખપાવે તે ત્રણ ગુણિયુક્ત જ્ઞાની ઉલ્લાસમાત્રમાં ખપાવે સમવસરણમા, જિનભવનમાં, શેરડીના વનમા, અશ્વત્થાદિ ક્ષીર વૃક્ષના વનખડમા, ગભીર નાદવાળા કે દક્ષિણાવર્ત જળવાળા ભાગમાં દીક્ષા આપવી તપ એવું કરવું કે જેથી મનના પરિણામ અશુભ ન થાય, જેથી ઇન્દ્રિય હાનિ કે ચોગનો હાસન થાય પૃષ્ઠ 21 જિનેશ્વરોએ (એકાતે) કશાની અનુજ્ઞા કે કશાનો નિષેધ કર્યો નથી, તેમની આજ્ઞા કાર્યમાં સત્ય હોય તે જ કરવાની છે જે દીક્ષા માટે અસમર્થ હોય, બાલક, વૃદ્ધ, કે રોગી હોય તે નિર્જરા ઇછે તે આવશ્વયુક્ત રહે દર્શનથી ભ્રષ્ટ છતા ચારિત્ર- યુક્ત સામાન્યત શૈવેયક વિમાન સુધી ઉત્પાત થાય દષ્ટિ ભોજન કરે, છ કાચનુ મન રે, દેવના મિસે વર કરે, પ્રત્યક્ષ સચિત્ત જલ પીએ તેને સાધુ તેમ કહેવાય? સુવતી સ્વામિએ દ્રવ્ય-સ્તવ (પુષ્પાદિપૂજન) કરાવવાનું પણ વિધિ તરીકે કહ્યું છે, ને વાચકના ગ્રોમાં પણ આ સબધી દેશના છે નિર્દિષ્ટ ગુણે રહિત હોવા છતા જે ગણ સોંપે કે પ્રવર્તિની પદ આપે તથા જે લે તેને આણું-ભંગને દોષ થાય ગણધર પદ શ્રીગૌતમે ને પ્રવર્તિનીપદ આર્યા ચદનાએ ધારણ કર્યા હતા તે છતા બને અપાત્રને તે પદો જે અપે તે, તથા જે લે તે, તવા ધારણ કરીને વિશુદ્ધ ભાવથી પદને સર્વથા યોગ્ય ન થાય તે મહાપાપી-વિરાધક છે આવસ્લિચ, નિસહિય, ને ઉપસપદ સિવાયની સાતે સામાચારી પ્રયોજનના અભાવે જિલ્પીને હોતી નથી પૃષ્ઠ ૩૨ જિનકલ્પી છે ગૃહ-પક્તિ કરી એકેકમાં પ્રતિદિન ગોચરી માટે વિચરે, તથા એક વસતિમા સાતથી વધુ ન રહે, ને પરસ્પર સભાષણ ન કરે ગુણી સાધુના ગુણની સુવર્ણના ગુણે સાથે સરખામણી કરી છે જિનકલ્પીને બેથી મારી બાર પ્રકારની, સ્થવિરને ચૌદ પ્રકારની, ને આર્યાને પચ્ચીસ પ્રકારની ઉપાધિ હોય તે દરેક વર્ણવી છે ૪૦ અગલ પરિધિવા ભાજન મધ્યમ ને તેથી ઓછું વધતું જવન્ય તથા ઉત્કૃષ્ટ હોય પૃષ્ઠ ૩૩ પાત્રસ્થાપન, ગોચ્છક, તથા પ્રતિલેખનીનું પ્રમાણ એક વૈતને ચાર અગુલ કહી, વિવિધ ઋતુ પર પટલની સખ્યા કહી, પ્રમાણુ બતાવી રજસ્ત્રાણ, ત્રણ ક૫ (બે સુતરના ને એક ઉનનો), હરણ (૨૪ અંગુલ દંડ ને આઠ અંગુલ દસિયા મળી ૩૨ અંગુલ), મુહપત્તી, માત્રક, ચોલપટ્ટો ને કમઢના પ્રમાણ વર્ણવી, પીઠ, નિસજા, દડક, પ્રમાર્જની, લોહઘટક, ડગલ, પિપ્પલક (અસ્તરો), સોય, નેરણિ તથા કાનાણી ને દાતકરણીનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જેમ પટનુ કારણ તા,ને તંતુનું ૩ છે, તેમ મોક્ષનું કાગ્ય જ્ઞાનદન ને ચારિત્ર અને એ ત્રણેનું કારણ આહાર છે નિશ્ચય નયના મતે ચારિત્રવાતથી જ્ઞાન ને દર્શનને પણ નાશ થાય છે, જ્યારે વ્યવહાર નયના મતે ચારિત્રવાતથી જ્ઞાનદર્શનનો નાશ વિકલ્પ થાય આજ્ઞામાં રહેવાથી જ ચારિત્ર હોય તેથી આણ ભંગથી સર્વને ભંગ થાય છે વાસ્તવિક કથન ન કરનાર મિથ્યાષ્ટિ અન્યને પણ શકા ઉપજાવી મિથ્યાત્વને જ વધારે છે પૃષ્ઠ ૩૪. ઇધણ, અગ્નિ, અગધ, ધૂમાડો, ને વરાળના અશોથી થતી અશુદ્ધિ ટાળી શકાય એવી નથી અધ્યાત્મનુ મહત્વ કહ્યું છે. ભાવિ ચોવીસીના બારમા “અમમ તીર્થંકરની શીધ્ર સિદ્ધિ વર્ણવતા તે નરકમાથી મનુષ્યભવ પામી, પાચમા દેવલોકે ઉત્પન્ન થઈ, ત્યાથી અવી, તીર્થકરપણે જન્મ મોક્ષે જ-એ કહ્યું છે વાદી, ક્ષમાશ્રમણ, દિવાકર,ને વાચકને એક જ અર્થ છે રૂચિભેદે સમ્યકત્વના દશા ભેદ વર્ણવ્યા છે દર્શન વિના ચારિત્ર નથી, ને દીન હોય તો પણ ચારિત્રની ભજન જાણવી દર્શન ને ચારિત્ર સાથે જ થાય, અથવા પહેલુ દર્શન ને પછી ચારિત્ર હોય સમ્યગદર્શન વિના જ્ઞાન નથી, જ્ઞાન વિના ચારિત્ર નથી, ચારિત્ર વિના કર્મ-મોક્ષ નથી,ને કર્મક્ષય વિના નિર્વાણ નથી દિવસ કે રાત્રિના કહ્યા પ્રહરે વિવિધ તીર્થકરો મોક્ષ પામ્યા તે કહ્યું છે અસયમના સત્તર ભેદને ભારરડપક્ષિનું સ્વરૂપ વર્ણવ્યા છે. પૂર્ણ રૂપ, ·प्रस्तावना। સ્વરમાથી એવી જીવ પૃવીય અપકાય વનસ્પતિ ગર્ભક પર્યાપ્ત સં માતા વસ્થાનખેમાં ઉત્પન્ન થાય તે ધુ છે પછી મહાભારતમાથી મઘ માસનમાન વિશે ન દને મૂળાના ભણનો નિષેધ વન્યો છે પળ માનવી મૃતિ (માનવ ધર્મ1િ)માથી તુમ્બી વેગણ કગર મુળ તેમજ કાદા લસણ ગાજર સુરત મત્સ્ય માસ આદિનો નિષેધ વન્યો છે પાપ ગમાથી રાત્રે ભોજન તથા જલપાનનો નિષેધ ને માનારતમાથી મપાનનો નિષેધ વગો છે પછી અન્નનને મહિમા ણો છે પૃછક અત્રનીથી માત્રની ને તેથી તત્વની છે તત્વનાની જેવું પાત્ર થયું નથી ને થરો નહિ પણ શત્રુજય તીથનું ઉદ મહાપ વળ્યું છે તેવામા આસાતના ન કરવી તે કદી મનુચ જ મની દુલલતા દળ દૃષ્ટા કરી છે હાથીનું મ્ ચ સવા લાખ નદ ટાનું બહુ મૃગ હાથીનું ચોથા ભાગનુ ને મિત્ર પતિના હાથીનું આઠમા ભા નું કહ્યું છે અતિવૃષ્ટિ અનાવૃષ્ટિ Gર તી પર સ્વતન્ય અને પરન્ય એ સાત ઇતિગો કરી છે ને તે નાને ભરીને તથા માપીને એમ ચાર રીતે વિવિધ વસ્તુનું પ્રમાણ થાય છે બે-યથી અનુવિમાનના દેવો સુધી ઉત્તરોત્તર શુદ્ધ જ્ઞાન જાણનુ-ને સર્વથા શુદ્ધ પૂર્વધરનુ જાણવું શ્રીકષવને પમ મિા વર્ષે મા બાકીના તીથોને બી? જ દિવસે મળી મિયા સાસ્વા ન દે અવિરતિ સમ્યકત્વ વસ્થાને જ પો મન થાય તે બસ્થાનનો સમય કડી દશ નિયુનિના નામ પ્યા છે જીમહાવીર તથા શાક ભવન પ્રમા વ અને મુહર્ત તથા અરોરાત્રિ ઉપસર્ગો શ્રીપાનાથ તથા શ્રી મહાવીરને જ થયા બને નહિ થી ભવ નેમિનાથ ટીપાચના તથા શ્રી મહાવીર આય તેમ જ અનાય દેશોમાં વિચર્યા શેપ તો માત્ર આ દેરામા જ વિચર્યા પછી ૨૪ જિનતપ જિનીકા-વત પરિવાર વિનવવા દેવ ચ તથા તેનો કાળ જિન જ્ઞાનના નામે પરિવાર યુક્તક ભૂમિ તથા પાયાનક ભૂમિ વણી વખુધારા ઉછી સા બાર કોડ સુવણની તથા જન્ય સામે બાર લાખ સુવણની કરી છે ૫૪ ૩૮ બહાર પુકને બત્રીસ ળિયાનો ને ગ્રીન અડાવીસ ળિયાનો કરી ળિયાનું પ્રમાણ બતાવી આચાર્ય ઉપાધ્યાય પ્રવર્તક સ્થવિર તથા ગાધિપતિના આવશ્યક ગુનો દી અ ર બે બ્રહ્મચર્યું દી રસલુનામક રાજાને યોગ્ય પાક બે પલ છી એક પલ મા અપુ આ ક દ વીસ મી તા દર પર શાકર અથવા ગોળથી થાય છે તે ધુ છે દિવસના પણ પોર પછી આકાય નમનને ચારિત્ર દોધની ભાવનાના બે સાથી તથા શ્રાવિકા સમવસરણમા ન જાય પળના કારે વન્યવાદને વણવી છે મતિજન ને ભૂતાન પમ છે તથા બાકીના નાના આભનય, છે મતિ નાની શ્રુતજ્ઞાની તથા કેવી છ દસ જ અવધિનાની માત્ર પુ- જાગે ને મન પચવવાની મનચિત પા પર્યાય પણ તેણે એક મતિ તુન અવધિ તથા ન પચવના પદ વણવી કેવળતાનના એનુ, અસહાય અસાધારણ અનત પરહિત તે કેવળ એમ છે અથ ના છે કરીની નેમ સ્વાભાવિક રીતે અથવા ઉપચારથી કર્મની નિજત અકામને કામ બે પ્રકારે તો શ્રીજનદત્તરિએ કd છે કે ધાર્મિક પુરા ધર્મ + ક ક અન્યને મારે તો પા તેને ધર્મ થાય કે કમે મોણ પામે મૂલ્યથી પ મળતા હોય તો વળવા નવે ને સ્થાવર મિલ વસા ને દેવદ્રવ્યનો સમટ કરી ને વધારે મળ્યું ન્ન પુર રણકે છે કે નક્તિથી પર કા આપે તો તે નિમા રાખ્યા હો ત્યારે તેમા સ્રાન ન તથા નિગન કરતા રહીને ન આવવા દે નિર્દિષ્ટ કાત્રથી રીમાનો પ્રતિબધ અતિ અ ય માટે જ છે અને રીક્ષાથી બ્ર થનાને પણ પૂર્વે આપેલી મામુનિના બી ૫ છે ધુને પ્રારા ભોજન કરવું 2થી કર્મબંધ ન થાય માટે જ યથી વય પ્રમાણ આઠ વર્ષનુ ને કૃપણે આપ-ચ હોય ત્યા સુધીની વય કરી છે તેથી ઓછી વયના પરાનવ પાત્ર થાય છે ચારનો ભાવ પત્ર પ્રાય ત્યારે પરિપાક પામતો નથી - ૧ કર્મના પશમથી થના ચારિત્ર્યને બાવકપણાને વિરોધ નથી તેથી બાવતિને એકને અયોગ્ય કહેવા અસદુદ્ર છે દી મા જ પુનમ માડમ નામ છેતપા બાપ્સ વજી ત્રણ ઉત્તરા તો એમાં દી અનુત્તા તથા મઢ મન આપે તે મા વા ય નમો ને તેથી થતા અનિટ ફળ જ છે ને આપના વેચવ ન ર ર આપી હોવ કરી સામયિક-કાશ્મનરી સામપિ ત્રણ વખત કરે ને ત્રણ નવા દે ચિને ગુરુ પોતાની બે બાજુએ મિળ ન બને ત્રણ વખત હારે વસ્તુ તમને પવનને વધમાન સ્તુતિ કરે એવો પાડે છે ચો લકી માનીનું કોષ્ટક છે જતિમ બધી પવન એકથી નવનવ ને માન નિદાને દિનની ઉત્પત્તિની સશે ભા અપ્યા છે ૫૪ ૪૩ આર્મ પરિવિવા" શુ ન કરે તે વર્ષે બાપને , નાદાગ્ની રોક કરનાર એવામી બાર છે તે પણ દોષ પતિ બની વિશકિ બા નારી છે કે તેઓ તેનુ પરમ મનના બાગે-વે તેમ તેમ મુ અને મુખ્ય નાગ છે દ ાિના મનને એ બને વિ જ ન બને તે હી ને મારીને મ" બંને ને ન કરે તે ૫ નું છે કે તેના નિધાને નામેખ કર્યો છે ને તેની મન મા છે ને કે (૩વના અમીપ આવતા) દવેના તે નો છે છે તેમની નn મનખ -1 છે ખા જ નમો નવ અ ને બાનવ િરેખાથી બને છે કે નહી તેની જિનાવી ને ૫ પn દેશે પાની મઝમ ડી - ર મ પ છે 'મસ્વમિ જેમ દિને અમ ° છે મ ના મ મારી નુ મન, શમા પરિડા ગુનિ- તે સમ !

·गाथासहस्री। ૮ છે. કામરાગ ને હરાગ કરતાં દષ્ટિગગ દુર કરવો અતિ દુષ્કર છે. નવીન જિનમદિ કરતા બારમાં આઠગણું પુણ્ય થાય. માટી, પાષાણુ, કાણ, ચાદી, સોનુ, ગત, મણિ કે ચન્દનનું જિનબિંબ કરાવનાર મનુષ્યલોકના તથા સ્વર્ગના સુખભોગવે. શ્રી મહાવીરનો મહાન અભિગ્રહ જે શ્રીચંદનાએ પૃય તે વર્ણવ્યો છે પૃષ્ટ ૪૫ અત્યંત પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં શ્રીસ્થૂલભદ્રે કામને જિયો તેની પ્રશંસા કરી છે જિનપૂજામા ત્યાજ્ય પુષ્પ ફલ ને પત્ર બતાવ્યાં છે પ્રસ્થાન સમયના શુભ શકુન કહ્યા છે વાતુડિયો, પલ્લવગ્રાહી, ઉઘણસી, અતિચચવને વચ્ચેથી ઉઠી જનાર વ્યાખ્યાન- ને અયોગ્ય છે વિદ્યાને સર્વધનમાં પ્રધાન કહી આમ્રાય દર્લભ કલા છે અસાનો આડમ્બર વિથ હોય, જેમ સુવર્ણના ધ્વનિ કરતાં કાંસાનો અધિક હોય. જુથની પ્રશંસા કરી, મૂર્ણતાનું ઔષધ નથી એમ કહ્યું છે સાગરે કુવાનુ જળ નોધનાર મુસા- કરની અન્યોકિત કહી છે સંદેશો, લેખ, ને મીલન ઉત્તરોઉત્તર મતી છે, પા! સગમ થતા કઈ કિંમત રહેતી નથી ધ્રુતરાગર અપાર છે, આયુષ થોડુ છે, જીવો બુદ્ધિશાળી નથી, માટે જે થોડું પણ કાર્યકારી થાય તે નિખવું દૃષ્ટાતથી નિધનનુ વિન કષ્ટમય બતાવી, ધર્મ અને ધનનો અવિનાભાવ સબધ કહ્યો છે. પુરુષાર્થ કરતા પુણ્યની પ્રબળતા દર્શાવી છે પૃષ્ટ ૪૬. તપ કરતા વિદ્યાનું પ્રાધાન્ય બતાવી કુપાત્રને આપેલી વિદ્યા નિષ્ફળ બતાવી છે એકલી વિદ્યાથી જ નહિ પણ તપથી એ પાત્રતા આવે છે, ને બન્ને જ્યાં હોય તે જ પાત્ર છે માઘકવિ દાચિ સંતોષથી સકે છે, પણ ચાચકો પાછા જાય છે તેનું દુખ તેને અસહ્ય લાગે છે તે કહ્યું છે બાવશવું કરતા અતરવું વધારે બલવાન કલા છે વેર, વેચાર–અગ્નિ, વ્યાધિ, વાદ ને વ્યસન મહા અનર્થકારી કહ્યા છે અઢારભાર વનસ્પતિના નામો આપ્યા છે, ને ચાર પુષ્પિત, આઠ કલાને પુષ્પવાળી,ને છ વેલો એમ અઢાર કરી છે પૃષ્ઠ 9 પુસ્તક લેખન રક્ષણના શુભ ફળ કહ્યા છે. બાળક સ્ત્રી મદ્રુમતિ તવા મૂર્ખને ચારિત્રની ઇચ્છાવાળા માટે શિક્ષાત પ્રકૃતિમાં રસ્યા છે માયાશીલ મનુષ્યનો વિશ્વાસ ન થાય, મોર મધુર બોલે છે, ૫ઝેરી નાગને ખાય છે પણ દુખકારી કવો છે પુત્ર પિતા જેવો હોય એ કથન ખોટુ છે સૂર્યાસ્ત થતા શનિ એક ક્ષણ પણ પ્રકાશ આપતો નથી કન્યાનો પિતા હમે દુખી હોય છે વસંતઋતુમાં કાગડો તે કાગડો ને કોયલ તે કોયલ જણાઈ આવે છે રાબની મુશ્કેલી ત્યા લાડવાની શી વાત વચનમાં જ દરિટતા તો ધનની શી આશા 2 અતિ પરિચયથી વિશિષ્ટ વસ્તુ પ્રત્યે પણ અવજ્ઞા થાય છે, જેમાં પ્રયાગમાં પ્રાયે લોક કુવાપર ન્હાય છે પછી મચ્છરની, હંસની, કોલિની, મોરને પીછાની તથા જલની અન્યોક્તિઓ તથા કેટલાક મુભાષિતો આપ્યા છે અપમાન થતાં સિહ, સહુને હાથી જતા રહે છે, પણ કાગડો, હલો માણસ, તથા મૃગ સ્થાન છોડતા નથી ચિતાગે, કાગ્ય કરનાર, કુવૈવ, તથા ખરાબ રાજા ને ગામને કુથલીખોર કે જાય છે વામનમાં ૬૦, મારામા ૮૦ને ટુબુટ-હીન અગવાળામાં ૧૦૦ દોષ હોય છે, પણ કાણાના દોષની તો સખ્યા જ કહી શકાય નહિ. પૃષ્ઠ ૪૮ સારા છંદવાળી, સાગ રૂપવાળી, સરસ ઉકિનવાળી, ગ્રહણ કરાતી ગાથા શ્રેમુદીની જેમ રસઆનંદ આપે છે કેટલાક સુભાષિત પછી સમવસરણની બાર પર્વદા વર્ણવી છે બે મોઢાવાળી સોયથી સીવાય નહિ, તેમ ઈન્દ્રિય સુખને મોક્ષ સાથે ન સભવે થકારે રમુજ કરી છે કે વીતરાગે જે રાગદ્વેષને જિત્યા તે મુદલ થઈ હઠ કરી તેના સંતાનોની પુઠે લાગ્યા છે અંતરાત્મા જલથી નહિ, પણ સયમ, સત્યને શીલથી શુટ થાય છે શેષ, દરિદ્રતા, બંધુ પ્રત્યે વેર, અતડાપણુ, અત્યત શેપને કડવી વાણું એ નરકમાંથી આવેલાના ચિહ્ન છે ખાધરાપણુ, માનદીનતા, અતિબીકણપણુ, અતિબલ, માનાપમાનમાં જડતા એ તિર્યંચગતિ- માથી આવેલાના ચિહ્ન છે સતોષ, મધ્યસ્થતા, અલ્પકોપ, કપાયરહિતતા ને ભોગાભિલાષમા સમચિત્તતા એ મનુષ્ય ગતિમાથી આવેલાના ચિહ્ન છે મુનિ તીર્થન મળે છે, તેથી મુનિને આકાર આપનાર તીર્થોન્નતિ કરે છે કેવળના અભાવે મુનિઓ જ ઉપકારી છે પૃષ્ઠ ૪૯, શ્રી મહાવીરે પણ મુનિદાનના પ્રભાવે દુર્લભ બોધિ-બીજ પ્રાપ્ત કર્યું હતુ ચોરાસી પ્રકારના આસને રહી મુનિવરો કાઉસ્સગ ધ્યાન કરતા, આતાપના લેતા, કે વિવિધ તપ કરતા, ને દુષ્ટકર્મની ગ્રથિ તોડતા કેટલાક શ્રુતપાઠ કરતા, શેકા પૂછતા, વિચારતા કે પુનરાવર્તન કરતા હતા તેઓ ક્રોધ, માન, લોભ, ને પરસહ, નિદ્રા, માયા, ને ઇન્દ્રિય જિતનારા, ધીર, ને મોહનો પરાજય કરનારા હતા ગ્રંથકાર કહે છે કે આ ગાથાસહસ્ત્રી” ગ્રથ મુખમા તાબૂલની જેમ શોભાકારી છે વ્યાખ્યાન- ચાતુર્ય ઇચ્છનારે વિવિધ ગ્રંથોમાંથી શ્રેમપૂર્વક અન્ને ભેગા કરેલા ગાથા, લોકને કાવ્યો કંઠસ્થ કરી વ્યાખ્યાનની વચ્ચે વચ્ચે અવસર ઈ કહેવા જેથી ચતુર શ્રોતાઓના ચિત્ત ચમત્કાર પામર પ્રશસ્તિ પૃષ્ઠ ૫૦. આ પ્રસ્તાવના લખવાની તેમજ પ્રફ ધન માટે પ્રેરણા કરી આવા સુદર ગ્રંથરત્રના પ્રકાશનમાં સાહા આપવાની તક આપવા માટે ઉપાધ્યાય શ્રી ૧૦૮ સુખસાગરજી મહારાજનો આભાર માનુ છુ મુદિત ગ્રંથના વાચકને આવા ગ્રંથોના સંપાદનમાં પડતા શ્રમનો પૂરો ખ્યાલ ન આવે, પણ જેણે થોડા પણ અવતરણના મૂળ શોધવાની તકલીફ લીધી હશે તે જરૂર કહી શકશે કે અનુક્રમણ વગરના બૃહતકાય ગ્રંથોમાંથી એકેક પ્રકીર્ણ ગાથા શોધી કાઢી સ્થળનિર્દેશ કરો કેટલા શ્રમને સમયથી સાધ્ય છે લેખકે પણ અત્ર તેમ કહ્યું છે તેથી તે કહી શકે છે પ્રાકૃત ભાષાની અનિયમિતતાએ શુદ્ધિનુ કાર્ય મુકેલ કર્યું હતું તેટલુ જ આ ગ્રંથની હસ્તલિખિત શુદ્ધ પ્રતોના અભાવે પણ હ્યું હતુ એક જ પ્રત પથી પ્રેસકૉપી તૈયાર થઈ હતી, ને બીજી બે પ્રતો કફ શોધનમાં ઉપયોગી થઈ હતી, પાછળથી એક અશુદ્ધ ઘણું પ્રક્ષિપ્ત ભાગવાળી પ્રત પ્રાપ્ત થઈ હતી તે ઉપયોગી થઈ ન હતી આ ગ્રંથના વિદ્વાન, સંપાદક શ્રી સુખસાગર૦એ છતા શ્રમ લઈ પ્રકાશનકાર્ય ઉત્સાહપૂર્વક પાર ઉતાર્યું છે તે માટે વાચક વર્ગ તેમનો ઋણી છે ૧૫ ધનજી સ્ટીટ, મુંબઈ - ૩ સ ૧૯૯૬માગી ૫ શનિ તા ૧૬-૧૨૨૯ } મોહનલાલ ભગવાનદાસ ઝવેરી. બી એ (ઓનર્સ), એલએલબી, સોલિસિટર ·अहम् ॥ श्री-सम्मनपार्श्वनाथाय नम ॥ भीमागावरगमालदार श्रीकम्यरसाहि प्रतियोधक जगमयुगमधान मशरक श्रीमजिनवादसूरीधर निप्परम-महोपाध्याय-धीसकलप द्रगणिर-शिष्यवाचक समयसुदरगणि प्रधितोऽय प्रय। श्री गाथासहस्री। ॥सरस्वत्यै नम ॥ पहिरूलाइ पउद्दस, सतीमाई य दसविहो धम्मो। यारस य भावणाओ, सूरिगुणा दुति छत्तीस ॥ १ ॥ [इनि १९ सूरिगुणा ॥] ६चय छैशयरक्सा १२, पचेद्रिय १७ लोहनिग्गहो १८ सती १९ । भावविसुद्धी २० पहिले, हणाइ करणे विसुद्धी य २१॥२॥ सजमजोए-जुत्त य २२, अफुमलमणवयणकायसु निरोदो २५ । सीयाइ-पीडसहण २६, मरण (d) उपसग्गसहण घ २७ ॥ ३॥ सत्तावीसगुणेहिं, एएदि जो विभूसिओ साडू । त पणमिजइ भत्ति भरेण हिअएण रे जीय ॥४॥ [इनि २० साधुगुणा ] धम्मरयणरस जुग्गो, अक्खुदो १ रूवव २ पगइमोमो ३ । लोगप्पिओ ४ अपूरो ५, मीरू ६ असदो ७ मुदपिसानू ८॥५॥ लजालुओ ९ दयाल १०, मज्झत्यो ११ सोमदिदि १२ गुणरागी १३ ॥ संघाह मुपक्सजुत्तो १४, सुदीइदरिसी १५ विसेसन्नू १६ ॥ ६ ॥ बुड्डाणुगो १७ विणीओ १८, पयओ १९ परहित्यकारी स २० । वह चेय लद्धरस्सो २१, इगयीसगुणो हयह सट्टो ॥ ७ ॥ [इति २१ धावकगुणाः श्रीप्रवचनसारोद्वारे ४ ४..] पारगुणा अरिदता १२, सिद्धा अट्टेव २० सूरि छत्तीस ५६ । पणवीस उपग्माया ८१, साह सगरीस १०८ अहसय ॥८॥ [इति नपकारपाली ... मतिरूपिचारा.] 1-"पडिरयो तेयस्मी०" ला १।। २-"पतीमहय०" इला। ३-"पदममपिमसरण" RI - निलदि। -नृथिवीर या । (-मम पना। -कापि-"मीरू असतो." इले मा- सरप मुरभयुएच" गुमय पद । ९-न्यायोपवितेन गण मनुष्ट , भगतपदियो रोगय २, समापन मरणाप ३, मा सजना म रामम्मो पा , परपम्नादिरहित ५ धर्म पुर्यन् मातापितापमा मिनिमक, भपपा रंगराम, मनापी, अपनसनीपमपितरोगप्रतिकारक अभ्परवान् गायरान IT.,मन रागपति ,नमापादेय रोशनदापी११ गुन मनपामापर, गपगुटप उभयपनि पिनारि र १४, कार्य पुरं निभामा १५ गुहारमरगी १७,मापिशामिनार १८ भE १५, परेपो दरमार २०, गगन रापुरीनो पET २. गिरीय पर प्रगती-Uि.-महारगुणा मरिहता, मिना पपेप मुरि छत्तीसं । पापीम उपग्माया, साद रागपीरा महमप १ नागि पहा मननान न १ परित्र वीर गुड ५ .

·२ गाथासहस्री। १ जिणकप्पिआ (वि) य दुविहा, पाणीपाया पडिग्गहधरा य । पाउरणमपाउरणा, इकेका ते भवे दुविहा ॥ ९॥ दुग २-तिग ३-चउक्क ४-पणगं ५, नव ९-दस १०-एकारसेव ११-बारसंग १२ चेव । एए अट्ठविगप्पा, जिणकप्पे हुंति उवहिस्स ॥ १० ॥ [ इति श्रीप्रवचनसारोद्धारसूत्रे ६ शते जिनकरिपकानामष्टा भेटाः ॥] पत्तं १ पत्ताबंधो २, पायट्ठवणं च ३ पायकेसरिया ४ । पडलाइं ५ रयत्ताणं ६, च गोच्छओ ७ पायनिजोगो ८ ॥ ११ ॥ "तिन्नेव य पच्छागा, रयहरणं ९१ चेव होइ मुहपोत्ती १२ । एसो दुवालसविहो, उवही जिणकप्पियाणं तु ॥ १२ ॥ [ एतानि १२ जिनकल्पिकानामुपकरणानि ॥] एए चेव दुवालस, मत्तग अइरेग चोलपट्टो अ। एसो चउदसरूवो, उवही पुण थेरकप्पमि ॥१३॥ [ इति श्रीप्रवचनसारोद्धारसूत्रे पन्ने ११७ स्थविरकल्पिकसाधूनां १४ उपकरणानि ॥] तण १ छार २ डगल ३ मल्लग ४ सेज्जा ५ संस्थार ६ पीढ ७ लेवाई ८ । सिज्जायरपिंडो सो, न होइ सो होइ वहिओत्ति ॥ १४ ॥ [इति श्रीस्थानानवृत्तौ ॥] सावयकुलम्मि वर हुन्जा चेडओ नाणदंसणसमिद्धो । मिच्छत्तमोहिअमई, मा राया चक्कवट्टी वि ॥ १५ ॥ दुविहे गुरू पन्नत्ते तंजहा-तवोवउत्ते १ नाणोवउत्ते य २ । तत्थ तवोवउत्ते वडप- तसमाणे १ केवलमप्पाणं तारेइ १ । नाणोवउत्ते जाणवत्तसमाणे अप्पाणं परं च तारेइ ॥ १६ ॥ [इति श्रीउपदेशसत्तरीमन्ये ३ अधिकारे १ उपदेशे ५१ पत्रे ॥] जति अ मुच्छिममणुया, पुढवाई दसपएसु नियमेण । आगच्छंती अडए, तेज १ वाज नहुति (नोइंति) नरा ॥ १७ ॥ [इति श्रीकम्मपयडी कर्मग्रन्ये ॥] पढमा आवस्सिया १ नाम, वीया य निसीहिया २ । आपुच्छणा ३ य तइया, चउत्थी पडि- १-पाणी० पाणिपात्राणाम् अप्रावरणाना रजोहरणं १ मुसवस्त्रिका च २ इति उपकरणद्वयम् १, पाणि० प्रावरणधराणा च द्वे ते एव एक कल्पग्रहणेन ३ उप०, कल्पद्वयग्रहणेन ४ उप०, ३ कल्पत्रयग्रहणेन उप० ५, ४ पात्रधराणा प्रावरणध. राणा च ७ उपकरणानि पात्रसवन्धानि, २ रजोहरणमुखवत्रिकाम्या सह ९ उपकरणमेदा । ५ पात्रप्रावरणधराणा ९ तान्येव । एक कल्पग्रहणे १० उपकरणमेदा । कल्पद्वयग्रहणे उप० ११ भेदा । ७ कल्पत्रयग्रहणे उप० १२ मेदा. । २-'पात्रस्थापनं' यत्र कम्बलसण्डे पात्रं निधीयते । ३-"पायके०" पाचप्रमार्जनपोतिका पटलानि भिक्षावसरे पानप्रच्छा- दकानि तानि च यदि सर्वस्तोकानि तदा त्रीणि भवन्ति अन्यथा पञ्चसप्तेति । रय० पात्रवेष्टनचीवरम् , गो० पात्र वस्त्रप्रमा- र्जनहेतु: कम्बलशकलस्प । ४-त्रय एव प्रच्छादा द्वौ सौत्रिको तृतीय आर्णिक । पतगृहो येन वनसण्डेन पानं धार्यते कम्बलमयं पात्रो यत्र पात्रकाणि स्थाप्यन्ते, चिलिमिलिका-पात्रवेष्टानि ॥ ५-मत्तग नंदी पात्र ७ उग्गहऽणंतग पट्टो, अहोरुम चलणिया वोधवा । अभंतरवाहिनियंसणि य तह कंचुए चेव ॥ १॥ चोक्कच्छिय वेकच्छि- य,-संघाटी चेव खंधगरणीय । ओहोवहिमि एए; अजाणं पन्नवीसं तु ॥२॥ इति साध्वीना २५ उपकर- णानि ॥ ६-'आ' अवश्यकर्त्तव्योगैर्निप्पन्ना आवश्यकी आश्रयान्निर्गच्छतो भवति साधो १ । 'नि' निषेधेन निवृत्ता नैपेधिकी व्यापारान्तरनिषेवरूपा आश्रये प्रविगतो भवति २ । 'आ' आपृच्छनमापृच्छा, सा च विचारभूमिगमनादिप्रयो- जनेषु गुरो कार्या ३ । 'प० प्रतिपृच्छा प्रश्नः प्रागनियुक्तेनापि कार्या ४ । 'छं०' छन्दना च प्रागूगृहीतेन अशनादिना कार्या ५ । 'इ०' एपणम् इच्छा, करणं कार , इच्छया-वलाभियोगमन्तरेण करणम्-इच्छाकार , यथा इच्छाकारेण ममेदं कुरु ६ । 'मि०' मिथ्याक्रिया ७ । 'त०' तथा करणं तथाकारः, स च सूत्रप्रश्नादिगोचर , यथा भवद्भिरुक्तं तयैवेदम् ८ । 'अ' आभिमुख्येन उत्थानम् उद्यमनम् अभ्युत्थानं, तच्च गुरुपूजाया या व गौरवार्हाणामाचार्यग्लानवालादीना यथाऽऽहा- रादिसपादनम् । अत्राभ्युत्थानं निमन्त्रणाभूतत्पमेव प्रायम् ९ । 'उप' उपसम्पत्–'इतो भवदीयोऽहम्' इत्यभ्युपगम., सा च ज्ञानदर्शनचारित्रार्थत्वान्निधा, तत्र ज्ञानसम्पत्-सूत्रार्थयोः स्थिरीकरणार्य, तथा वित्रुटितसन्धानार्थ, तथा प्रथमतो ग्रहणार्थमुपसम्पद्यते। दर्शनोपसम्पदप्येवं नवर दर्शनप्रभावकसन्मलादिशास्त्रविषया । चारित्रोपसम्पच वैयावृत्त्यकरणार्थ क्षपणार्थं च उपसम्पद्यमानस्यति १० ।

·३ . गाथासहस्री। पुच्छणा ४ ॥ १८॥ पचमा छदणा ५ नाम, इच्छागरो ६ य छहयो । सत्तमो मिच्छकारो७य, वहमारो ८ य अहमो ॥ १९ ॥ अव्मुहाग ९ नवम, दसमा उसपया १० । एसा इसगा साहूण, सामायारी पवेश्या ॥ २० विहि-निगमवणे गमण, घरपटिमापूयण २ च सज्झाय ३ ॥ पुष्पयद इसीण, पदिसिद्ध पुरसूरीहि ||२१|| आलोअगाइ न पडइ, पुष्फरई ज वव करइ नियमा। पयरणमुत्त अन्न, न गुणे अतिग्नि दिवसाइ ॥२०॥ मणुआउ सम गयाई, हयाइ पारस अजाइ अहसा । गोमहिमुद्दसराई, पणस साणाइ दस मसा ॥ २३ ॥ (मोहो कोडाकोडी सत्तरि बीस घ नाम गोयाण । तीसऽयराणि घउण्ह वित्तीसऽयराणि आउस्स ॥) एगो य सत्तमीए, पण हरि एडीह पचमी एगो। एगो अ पउत्पीए, फण्हो वइयाइ पुढवीए ॥ २४ ॥ अह पल्देय सिद्धा, परिमो पुग पचमम्मि पम्मि । उरसप्पिणीइ सो पुण, सि झस्मइ कण्हतित्यमि ॥ २५ ॥ अनियाणक्डा रामा, सवि पेमवा नियाणकहा । उहगामी रामा, फेसर सधे अहोगामी ॥ २६ ॥ उसमरम तिग्नि गाऊ, पत्तीम धणूणि बद्धमागस्स । सेस जिणाणमसोगो, सरीरओ पारसगुणो य ॥ २७ ॥ पारवरिसेहिं गोयमो, सिद्धो वीराओ वीसहिं मुहम्मो । पउमट्टीए जयू, बुच्छिना तत्य दस ठाणा ॥ २८ ॥ मण १ परमोहि • पुलाए ३, आहारग ४ ययग ५ उपसमे ६ कप्पे ७ । सतमतिम ८पेयलि ९ सिझणाय १० जम्मि पुच्छिन्ना ॥ २९॥ [इनि धीप्रवचनसारोबारे ] पचारि धाराओ, चउदमपुरी करेइ आ(शरीर)हार । ससारम्मि वसतो, एगभवे दुनि याराओ ॥३०॥ अरिहत १ पणि • पेसव ३, पल ४ समिने अ५ चारणे ६ पुद्या ७। गणहर ८ पुलाय ९ आधारग प १० न हयइ महिलाण ॥ ३१॥ एगिदिय १ पदिय २, उट्वेअ अहे अतिरियलोए । विगलिंदिअ जीया पुण, निरिअलोए मुअवा ॥३२॥ पुढवी १ आऊ २ वणरसई ३, पारसफापेमु सच पुडगीमु । पुटपी जा सिद्धिसिला, वेऊ नरसित्ति तिरिलोए ॥ ३३ ॥ "सिद्धान्ते तु-एक्यो- जनोय" पारसनोअणपिडुला, मुंपोसघटा य अद्धउपत्त । चत्तारि अ लालाओ, देवा सयपच वायति ॥ ३४॥ जायजीय १ परिम २ पउमास ३ पक्मगा ४ निरय १ तिरि २ नरा ३ अमरा ४ । सम्मा १ शु सघविरई ३, अहसायचरित ४ पायकरा ॥ ३५ ॥ पफम्बुनिरक्सणमेग १, पुरिमा एरेय ७ पुप पाया । अरन्योहा १६ पक्सोहा २५, नव ९ पणवीस इच्छति ॥ ३६॥ यारम याहिं १२ याग, पारस टाइ २४ दुति मन्ममि । पत्तपहिलेहणार, पणवीमो होइ परपसो ॥ ३ ॥ [इनि यतिदिनपपायाम् ...] १-पाससयपि सीस, सय च दिणमाउ मणुमहत्थीण । चउपीस परिसमाऊ, गोमतिमीण स पगदिमापीम तुरगाण, सोरस पसु पलगाण परिमार। यारम सम गुणगाण रारपरदाण पपपपीसा॥१.५०मनुप्रमजादि। ३३ मग यादमाग ३ अनानि। २६ गाहिली कगग एश्वनादि। २-उसमे भरदो १, अजिए, सगरो २ मघय ३ सणधुमारो ४ य। धम्मस्म य सतिस्मयारिणतरे चमपहिग६ ॥१॥ सती पुष्य मरो, अरिहता घेय चपयही य । परमलिभतरे पुस, दया मुभूमो य फोरप्योट ॥ २ मुशिमुध्ययनमिपि य, एति दुये पउमनाद ९रिसेणे १० । नमिनेमिसु अपनामो ११, भरिट्ट पामतरे पग्दो ॥ ३n २-१ धषि म रिपति भरपोधि म प" ॥४-पनी पत्र परिपपा मगरपिा विगे पापा प्रगण्य मेरा पिया जमा सिरा पुन प्रगश्य तन करोतु पनि गारारम् अामा पुर्भ मारपर, सामुदाशिवनगरमा मनि गरि परा प्रारीपन् । भति- STER र नाम् । परिपूरे रियल पनि भारपतुर्मि म पनि पुरेशा भूनमामपणी। भोपन म पुरेगावमा " ·गाथासहनी। पत्तं पमजिऊणं, बहिंअं अंतो सय तु पाफोडे । केई पुण तिन्निवारा, चउरंगुलभूमि पडण(त)भया ३८ [इति ओघनियुक्ती ॥] आमोसहि १ विपोसहि २ खेलोसहि ३ जल्लोसही चेव ४ । सबोसहि ५ संभिन्ने ६, ओही ७ रिउ ८ विउलमइलद्धी ॥ ३९ ॥ चारण १० आसी विस ११ केवली अ १२ गणहारिणो य १३ पुत्वधरा १४ । अरिहंत १५ चक्कवट्टी १६, वलदेवा १७ वासुदेवा य १८ ॥ ४० ॥ खीरमहुस- प्पिआसव १९, कोढगबुद्धी २० पयाणुसारी २१ अ । तह वीअबुद्वि २२ तेअग २३, आहारग २४ सीअलेसा य २५ ॥ ४१ ॥ वेउविदेहलद्धी २६, अक्खीणमहाणसी २७ पुलाय २८ तहा । परि- णामतववसेणं, एयाओ हुंति लद्धीओ ॥ ४२ ॥ ( "भवसिद्धियपुरिसाणं, एयाओ हुँति भणियल- द्वीओ । भवसिद्धियमहिलाणवि, जत्तिय जायंति तं वोच्छं ॥ १ ॥ अरहंतचकिकेसवबलसंमिन्ने य चारणा पुवा । गणहरपुलायआहारगं च न हु भवियमहिलाणं ॥ २ ॥") अभविअपुरिसाणं पुण, दस पुचिल्लाओ केवलित्तं ११ च । उज्जुमई १२ विउलमई तेरस, एयाओ न हुंति लद्धीओ ॥ ४३ ॥ अभवियमहिलाणंपि हु, एयाओ न हुंति भणियलद्धीओ। महुखीरासवलद्धीवि १४ नेय सेसाओ अविरुद्धा ॥४४॥ समणीमवगयवेअं १, परिहार २ पुलाय ३ मप्पमत्तं च । चउदसपुश्विं ४ आहारगं च १ नय कोई संहरई ॥ ४५ ॥ [भगवतीवृत्तौ ॥] सुत्तत्थतत्तदिट्ठी १ दसणमोहतिअगं च ४ रागतिअं ७ । देवाइतत्ततियं १०, तहा अदेवाइ- तत्ततिअं १३ ॥ ४६॥ नाणाइतिअं १६ तह तबिराहणा १९ तिन्निगुत्ति २२ दंडतिसं २५ । इअ मुहणंतगपडिलेहणाइ कमसो विचिंतिज्ञा ॥४७॥ हासो १ रई अ २ अरई ३, भय ४ सोग ५ दुगंछया य ६ वजिज्जा । भुअजुअलं पेहंतो, सीसे सुपसत्थलेसतिगं ॥ ४८ ॥ गारवति च वयणे १२, उरिसल्लतिगं १५ कसाय चउ पिढे १९ । पयजुगि छज्जीववहं २५, तणुपेहाएवि जाणमिणं ॥ ४९ ॥ जइवि पडिलेहणाए, हेऊ जिअरक्खणं जिणाणा य । तहवि इमं मणमकड, निज तणत्थं मुणी विति ॥ ५० ॥ [इति मुखवत्रिका १ देहयोः २ प्रतिलेखनाविचारः ॥ सासे १ खासे २ जरे ३ दाहे ४ कुच्छिसूले ५ भगंदरे ६ । अरिसे ७ अजीरए ८ दिट्ठी ९ मुद्धसूले १० अकारए ११ ॥ ५१ ॥ अच्छिवेयणा १२ कन्नवेयणा १३ कंडू १४ य उदरे १५ कोढे १६॥ [॥ इति विपाक सूत्रे प्रथमाध्ययने १६ रोगाः ॥ जइ पोसहिओ सहिओ, तवनियमगुणेहिं गमइ एगदिणं । ता बंधइ देवासं, इत्तियमित्ताई पलि- याई ।। ५२ ॥ तथाहि-सगवीसं कोडिसया, सतहत्तरिकोडिलक्खसहसा य । सत्तसया सत्तहुत्तरि, नवभागा सत्त पलियस्स ॥ ५३ ।। [॥ २७७७७७७७७७ ४ इति पौषधे देवायुर्वन्धप्रमाणम् ॥] वाणवइकोडीओ, लक्खागुणसहिसहस्स पणवीसं । नवसयपणवीसजुआ, सतिहा अडभाग पलि- यस्स ॥ ५४॥ [॥ ९२५९२५९२५६ इति सामायिके देवायुर्वन्धप्रमाणम् ॥] १-'जोणीसूले वि पाठः 'कुच्छिसूले' इत्यस्यान्यत्र दर्शनात् । २-'अच्छिवेयणे'त्यादिश्लोकातिरिक्तम् ।

·4 गाथासहस्रो। निव १ धणि २ नारी ३ नर ४ सुर ५, अपपविआर ६ अपविआरत्त ७ । सडत ८ दरि- इत्त ९, चहना इस नवनिआणाइ ।। ५५ ॥ कहाणगे टिप्पणए, नवनवइतिहिसु सत्य इग छको । पारनेगुववासा, चालीस दुआ तिया उक्त ॥ ५६ ॥ [विधिमपायाम्-1 तनरयोजनोत्सेधा, विस्तारेऽप्येकयोननाम् । भरतार्द्धवासिनीभि -देवताभिरधिष्ठिताम् ॥ ५७ ॥ शिला कोटिशिला नाम, दक्षिणेतरवाहुना । चतुरगुलमुद्दधे, पृथ्वीत कससूदन ॥ ५८ ॥ ता भुजा दधौ विष्णु-रायो मूर्ध्नि द्वितीयक । कण्ठे तृतीयस्तूर्यस्तूर स्थले पञ्चमो हृदि ।। ५९ ॥ पष्ठ कट्या पदधिक्स्तूर्वोरातानोश्चाष्टम । चतुरगुलमन्योऽवसर्पिण्या ते पतला ॥ ६० ॥ परमिडीण जुवाण, सोलसवच्छरओ वि ओगमिलिआण । जे हुति कासभोगा, नरमिहुणाण तओ हुति ।। ६१ ॥ वर असुरविवजिअ, भैरणवई असुर *तारर्याईण । संसिसूराण च तहा, जहफमा ते अणतगुणा ॥ ६२ ॥ तत्तो वि उत्तमा सलु, दिघा वैमाणियाण पन्नत्ता । वारससयमि छहुद्देस अगमि पचमए ॥६३ ॥ पावयणी १ धम्मकही २, वाई ३ नेमित्तिओ४ तबस्सी य ५ । विज्ञा ६ सिद्धो ७ अ कई, अहेव पभावगी भणिआ॥६४॥ उण्हे करेइ सीअ, सीए उपहत्तण पुण करेइ । कवलरयणादीण, एस सहाओ मुणेअद्यो॥ ६५ ॥ सो लद्धि अपञत्तो, जो मरइ अपूरिअ सपजत्ति । लद्धिपजत्तो सो पुण, जो मरइ ताओ पूरित्ता ॥६६॥ न जवि पूरेइ पर, पूरिस्सइ स इह करणअपजत्तो । सो पुण फरण- पनत्तो, जेण ता पूरिया हुति ।। ६७ ॥ ससुरा जइ रूप, अगुठ्ठपमाणय विउविज्ञा। जिणपायगुह पइ, न सोहए त अहिं गालो ।। ६८ ॥ गणहर १ आहार २ अणुत्तरा य जाव वण ३ चकि ४ वासुरला । मडलिया ६ जा हीणा, छट्ठाणगया भवे सेसा ॥ ६९ ॥ यूला सुहुमा जीवा, सकप्पा- रमओ य ते दुविहा । सऽवराह निरऽवराहा, साविक्सा चेव निरविक्सा ।।७०॥ उसभ १ ससि २ सति ३ सुघय ४, नेमीसर ५ पास ६ वीर ७ सेसाण ८ । तेर १ सग २ वार ३ नव ४ नव ५, पुस ६ सगवीसा य ७ तिन्नि भवा ८ ॥ ७१ ॥ एगा हिरण्णकोडी, अटेच अणूणगा सयसहरसा । सूरोदयमाईय, दिर्जेइ जा पायरासीओ ॥ ७२ ॥ तिनेव य कोडिसया, अहासीअ हुति कोडीओ असिभ तु सयसहस्सा, एव सवच्छरे दिन ॥ ७३ ।। पहसत-गिलाणेसु १, आगमगाहीसु तय २ लोअकारीसु ३ । उत्तर ४ पारणगमि अ ५, दिन्न च बहुफल होइ ॥ ७४ ॥ जिणभवण १ विंय २ पुत्यय ३, संघसरूनाइ ४ सत्तसित्ताइ । जिण्णुद्धारो ५ पोसह-साला ६ सौहारण ७ चेव ॥ ७५ ॥ १-प-निदानी सम्यस्त्वमपि न भवे, सप्तमनिदानी सम्याच लभते, पर देशविरतिं न स्भत, अष्टमनिदानी सम्यवस्व देशपिरती समते पर मपविरतिं न रमते, नवमनिदानी सम्यक्त्व देशविरतिसर्वपिरती लमते परं माफि न रमते पडतम्-"सु दुलयोहित्य, देसे सव्वेय विरह मुक्ये अ। सत्तममाइसु न भये, सगुणो ताए अयनिजा ॥ १ ॥ २-एतदर्थप्रतिपादक गापानय धीतिरकाचार्यहतायां श्रीदशकालिफत्तावप्यन्ति । 'तारयाइण-तारा-नक्षत्र-4हाणाम्। ३-प्रवचन द्वादशाङ्ग गणिपिटक तदस्याम्तीति प्रवचनी-युगप्रधानागम ।। पम्मश्या प्रशला अस्साम्नीति धर्मक्थी भिसारित्यादिन् २ । वादि । प्रवादि २ सभ्य ३ सभापति ४ लक्षणार्या चतुरजायां प्रविपक्षनिरागार स्वास्थापनार्यमवश्य बदतीति वादी ३ निमित्त। संगलिकराभागमप्रतिपादक तद्वेत्ति अध्येति या नैमिति । तपो विष्टमटमादि अभ्याम्नीति तपसी ५। पिया प्रत्यादय शागनदेवतास्या साहाय यस्य स विद्यावान् । पान १ पदलेर २ सिर ३ गुटिस ४ भूताव ५ निरपण वैश्यिक ७ प्रभृतय उिपस्वाभि सिकानि म नि । पयव गमवादिभि प्र वर्णानो कारयते इति पवि ८॥ एवे प्रवच यादयोऽष्टो भगव ासनस्य देशकागो विलेन सहाय्यकरणारभावा ॥ ४-संवन्मरीदानाधियर । ५-इति क्षेत्रात ।

·& गाथासहस्री। or संघयणं १ संठाणं २ च पढमगं जो उ पुवउवओगो ३ । एए तिन्निवि ठाणा, वुच्छिन्ना थूलभदंमि ॥ ७६ ॥ तित्थगररिद्धिदसणत्थ १ मत्थावगमहेउं वा २ । संसयवुच्छेअत्यं, गमणं जिणपायमूलंमि ॥ ७७ ॥ सा पुण दुविहा सिक्खा, गहणे १ आसेवणे २ य नायवा । गहणे सुत्ताहिजण, आसेवण कप्पतिप्पाई ॥ ७८ ॥ आलस्स १ मोह २ वन्ना ३, थंभा ४ कोहा ५ पमाय ६ किवणत्ता ७ । भय ८ सोगा ९ अन्नाणा १०, वक्खेव ११ कोतूहला १२ रमणा १३ ॥ ७९ ॥ पम्हहे सारणा वुत्ता, अणायारस वारणा । चुकाण चोयणा वुत्ता, निहुरं पडिचोयणा ।। ८० ॥ पडिकमणे १ चेइ- यहरे २, भोअणकाले अ ३ तह य संवरणे ४ । पडिकमण ५ सुअण ६ पडिवोहकालियं ७ सत्तहा जइणो ।। ८१ ॥ मिन्नमुहुत्तो नरएसु तिरिअमणुएसु हुंति चत्तारि । देवेसु अद्धमासो, उक्कोस विउवणा- कालो ।। ८२ ।। अट्ठण्डं जणणीओ, तित्थयराणं तु हवंति सिद्धाओ । अह य सणंकुमारे ३, माहिंदे अह बोधवा ।। ८३ ॥ नागेसुं उसभपिआ, सेसाणं सत्त हुंति ईसाणे । अट्ठ य सणंकुमारे, माहिंदे अह बोधवा ।। ८४ ॥ अन्नजलं १ उण्हं वा २ कसायदवेहिं मीसियं वावि ३ । कप्पइ जईण नन्नं, सुविहिय कप्पट्ठियाणं च ॥ ८५ ॥ जायइ सचित्तया से, गिम्हमि उ पहरपंचगस्सुवरि । चउपहरुवार सिसिरे, वासासु पुणो तिपहरुवरि ॥ ८६ ॥ वासासु पनरदिवस,-सि उण्हकालेसु मास वीस दिणा । ओगाहिमं जईणं, कप्पइ आरम्भ पढमदिणं ॥ ८७ ॥ जगरा य वारपहुरा, विसं तककरंवको गिण्हइ । पच्छा निगोअजंतू, उप्पज्जइ सबदेसेसु ॥८८॥ पणदिणमी सो लुट्टो, अचालिओ सावणे ण भद्दवए । चउ आसोए कत्तिअ, मगसिरपोसेसु तिण्णि दिणा ॥ ८९ ॥ पणपहर माह-फग्गुणि, पहरा चत्तारि चित्त-वइसाहे । जिट्ठासाढे तिपहर, तओ परं होइ अञ्चित्तो ॥ ९०॥ विदले भोयणे चेव, कंठे जीवा अणंतसो । उदरंमि गए चेव, जीवाण न होई उप्पत्ती ।। ९१ ॥ वासासु सगदिणोवरि, पणरसदिणो- वरिं च हेमंते । जायइ सचित्तयं पुण, गिम्हे मासोवरि लूणं ॥ ९२ ॥ पडिकमण १ गमण २ भोयण ३, पडिलेहण ४ वच्च ५ मुत्त ६ गहणेसु ७ । वजेअवा वत्ता, साहूहिं साहुणीहिं सयं ॥९३॥ सुत्ते १ अत्थे २ भोयण ३, काले ४ आवस्सए अ ५ सज्झाए ६ । संथारे चेव तहा ७, सत्तविहा मंडली जइणो ॥ ९४ ॥ अणुवट्ठविरं सेहं, अकयविहाणं च मंडलीए उ । जो परिभुंजइ सहसा; सो गुत्तिविहारओ भणिओ ॥ ९५ ॥ [॥ श्रीपञ्चवस्तुके ६७६ गाथा ॥] पंचसया चोआला, तइआ सिद्धिं गयस्स वीरस्स । तो अंतरं जिआए, तेरासिअदिट्ठि उप्पत्ती॥९६॥ छवाससएहिं नवुत्तरेहिं सिद्धि गयस्स वीरस्स । तो 'बोडिआण दिट्ठी, रहवीरपुरे समुप्पन्ना ॥ ९७ ।। वारसवाससएहिं सजेहिं निवुअस्स वीरस्स । जिणघरमढआवासो, पगप्पिओ सायसीलेहिं ॥ ९८ ॥ पंचसु सएसु वरिसाण अइगएसुं जिणाउ वीराओ । वयरो सोहग्गनिही, सुनंदगन्भे समुप्पन्नो ॥१९॥ १-इति त्रयोदशका-या । २-भिन्न खण्डो मुहर्तो भिन्नमुहूर्तमित्यर्थ । उत्कर्षतो विकुर्वणा भणिता । इति जीवा. भिगमवृत्ती व्याख्या० श्रीभगवतीसूत्रे ८ शतके १० उद्देशे पञ्चेन्द्रियतिर्यङ्मनुष्याणा वैक्रियदेशवन्ध , उत्कर्पतोऽन्तर्मुहर्त्त- मेवोकम् । ३-अनुपस्थापित शिष्यकं व्रतेपु अकृतविधानं च अकृताचामाम्लादिसमाचार च मण्डल्यामेव य परिभुते सहसा तत्क्षणमेव स गुप्तिविराधको भणित अर्हद्भिरिति गाथार्थ. ॥ मइ नै पूजी अरणी भरणी, माहरइ नहि छै सासू तरुणी, ल्यइरे मुंहडा लव्याक ॥ इति स्त्रीवाक्यम् ॥ मइ नै पूज्यउ आलउ मालट, माहरे नहि छ सुसरउ सालउ । ल्यइरे वासा धन्वाक ॥ इति भर्तार वाक्यम् ॥ कथा-पोपटचाल्यौ पाटासार १ तृण दीधइ चाल्याउ मुरारि २ । पडित चाल्यउ घालइ तेल ३, मूरख चाल्यउ ठेलाठेल ४ ॥ ४-इति दिगम्बरोत्पत्ति. ॥ ४७० विक्रमसवत् । ततः ५८५ हरिभद्रसूरिः। ततो वीरनिर्वाणात् हरिभद्रसरिः १०५५॥

·. - गाथासहस्री। पचसए पणसीए, विधमकालराओ इत्ति अत्यमिओ । हरिभद्दसूरिसूरो, निघुओ दिसउ सिवसुक्ख ॥ १०॥ तेरमवाससएहि, वीराओ समहिएहिं निवपुत्तो । सिरिवप्पभट्टिसूरी, विउसाण सिरोमणी जाओ ।। १०१ ॥ पणसयरिवरसाण, तिन्निसय समन्निय अइक्कमिय । विषमकालाओ तओ, बैलही- भगो समुप्पनो ॥ १० ॥ श्रीविक्रमादित्यनृपस्य काला-दष्टोत्तरे १०८ वर्षशते व्यतीते । शत्रुक्षये जावडिना प्रतिष्टा, निम्नस्य पापाणमयस्य पारिता ॥ १०३ ।। छाससएहिं नवुत्तरेहिं रयणेण रेवय. गिरिमि । सठविय मणिनि, कचणभवणाउ नेऊण || १०४ ॥ बारसवाससएहिं, पन्नासहिएहि वद्ध- माणाओ। घउ-सिपढमपवेसो, कपिओ साइसूरीहिं ।। १०५ ॥ [॥ इति गरोत्पत्तिप्रकोणके ॥] तेणउअनवसएहि, समइक्तेहिं पद्धमाणाओ। पजोसवणचउत्थी, कालगसूरीहितो ठविआ ॥१०६॥ वीसहि दिणेहिँ कप्पो, पचगहाणीइ कप्पठवणा य । नवसयतेणउएहिं, वुच्छिन्ना सघआणाए ॥ १०७॥ सालाहणेण रना, सघाएसेण पारिओ भयय । पजोसवणचउत्थी, घाउम्मास घ घउ- दसिए ॥ १०८ ॥ चउमासयपडिकमण, पक्सिअदिवसम्मि घउबिहो सघो। नवसयतेणउएहिं, आयरण त पमाणति ॥ १०९।। [॥ इति गाथाचतुष्टय वीयोंतालिमकीणके ॥] सिरिवीराओ गएसु, पणतीसहिएमु तिवारससएसु ३३५ । पढमो कालगसूरी, जाओ सामजना- मुत्ति ॥ ११० ॥ चउसयतिपन्नवरिसे ४५३, कालिगगुरुणा सरस्सई गहिआ। चउसयसत्तरि ४७० यरिसे, वीराओ विकमो जाओ ॥ १११॥ कालो १ सहाव र नियई ३, पुष्कय ४ पुरिसकारणे गवा ५ । मिच्छत्त ते चेव उ, समासओ होति सम्मत्त ॥ ११२ ॥ सेवेवि अ कलाई, इअ समुदाएण साहगा भगिआ । जुजति अ एमेव य, सम्म सधस्स क्लस्स ।। ११३ ।। नैहि कालाईहितो, फेव- लएहिं तु जायए किंचि । इह मुगरपणादिपि, ता सधे समुदिआ हेऊ ॥ ११४ ॥ [॥ पनवस्तुके प० २८०॥]] जह-णेगलक्सणगुणा, वेरुलिआदी मणीवि सजुत्ता । रयणावलिववएस, न लहति महग्यमुस्तावि ।।११५॥ असिअसय १८० किरियाण, अकिरिआण च होइ चुलसीए ८४ । अन्नाणी सयसहीय ६७, वेणइआण च पत्तीस ॥ ३२ ॥ ११६ ॥ काल १ यदृच्छा २ नियति ३ स्वभावे ४ वरा ५ त्मन- श्चतुरशीति । नास्तिकवादिगतमते, न नास्ति भावा स्वपरसस्था ॥ ११७ ।। अज्ञानिकवादिमते, नयजीवादीन् सदादिसप्तविधान् । भावोत्पत्ति सदसद्धतावाच्य च को वेत्ति ।। ११८॥ वैनयिकमव विनयश्वेतो वापायदानत पार्य । सुर १ नृपति २ यति ३ झाति ४ स्थविरा ५ धर्म ६ मार ७ पित्यु ८ सदा ।। ११९ ।। पुरिमेण पच्छिमेण य, एए सवि फासिआ ठाणा । मझिल्लेहि, निणेहि, एग दो विनि सधे वि ॥ १२० ॥ सामगिअभावाओ, ववहारिअरासिअप्पवेसाओ। भषावि ते - . १-वाही चमारीमङ्गो जान ॥२-कार १ स्वभाव २ नियति ३ पूर्वकृत ४ पुरपाकर ५, एते पच समवाया ॥ कार सभाको नियति पूरकृत पुरुषयरोनेकान्ता एव परण विवस्येत्येवभूता , मिथ्यात्व त एवं समासतो भयन्ति सम्यक्त्व गर्वे एव ममुदिता सन्त पलजनसत्वेनेति गायार्थ ॥पय १.४९ गाथा ॥ १-एतदेव पश्यति-मर्वेऽपि च पाटादयो- उनन्तराप यम्मा इस समुदायनेतरेतरापेमासाधा भीता प्राचन , युग्यते च एवमेव सम्यक्साधका सर्वम्य कार्यस्य रचना , थापा मारत्व योगादिति गायार्थ ॥ पश० १०५० गाया। ४-एतदेवाह--न हि कागरिभ्य अन तरो- दितेभ्य फेवरभ्य एव जायते किधिनार्य जातम् इह रोके मुद्रघनादपि याममाम्नां तावदेतत् यत एव सत्सर्वे कालादय समुदिता एर देनय राबस्स शायस्पेदि गाया वि पचवस्तुणतो.५१ गाया ।

·८
गाथासहस्री।
-
अणंता, जे सिद्धिसुहं न पावंति ॥ १२१ ॥ इंदत्तं १ चवित्तं २, पंचुत्तरविमाणवासिदेवत्तं ३ ।
लोगतिअदेवत्तं ४, अभवजीवहिं नो पत्तं ॥ १२२ ॥ 'मि'त्तिमिउमद्दवठिओ, 'छत्तिअदोसाण
छायणे होइ । 'मि'त्तिअ मेराइठिओ, 'दुत्तिदुगंछामि अप्पाणं ॥ १२३ ॥ 'क'त्तिकडं मे पावं,
'ड'त्तिअ डावेमि तं उवसमेणं । एसो मिच्छादुफाड,-पयक्रवरत्थो समासेणं ॥ १२४ ॥ सघेणवि
अलिएणवि, चेइअसम्माइ जो कुणइ मूढो । सो नट्टबोहिबीओ, अणंतसंसारिओ होइ ॥ १२५ ।।
इकारस अंगाई, वारस उवंगाई, दस पइन्नाई । छ-अमूल चतुरो, नंदीअणुओगदाराई ॥ १२६ ।।
ओराजीपन्नवन्ना, सू जं चं नि-क-क-पुप्फ-वहिदसा । आयाराइउवंगा, नायचा आणुपुबीए ॥ १२७ ।।
[विधिप्रपायाम् ॥]
अविहिकयावरम-कयं, असूअवय्णं भणंति गीयत्था । पायच्छित्तं जम्हा, अकए गुरु कए लहुअं
॥ १२८ ॥ जोअणसयं तु गंता, अणहारेणं तु भंडसंकंती। वाया-आणि-धूमेण ३ अ, विद्धत्थं होइ
लोणाई ।। १२९ ॥
[प्रवचने ।]
हरिआल १ मणोसिल २ पिप्पली य ३ खजूर ४ मुहिआ ५ अभया ६ । आइण्णमणाइण्णा
तेऽवि हु एमेव नायबा ॥ १३० ॥ पत्ताणं १ पुप्फाणं २, सरडुफलाणं ३ तहेव हरिआणं १२१ ।
विटंमि मिलाणंमि, नायबं जीवविप्पजढं ॥ १३१ ॥
[॥ श्रीवृहकल्पसूत्रवृत्ती ॥]
नय किंचि अण्णुन्नायं, पडिसिद्धं वावि जिणवारदेहिं । मोत्तुं मेहुणभावं, न त विणा रागदोसेहिं
॥ १३२ ॥ छम्मासाऊ सेसे, उपपन्नं जेसि केवलन्नाणं । ते नियमा समुघाइया, सेसा समुघाइ भइ-
णिज्जा ॥ १३३ ॥ वेअणिअस्स उ वारस, नामगोआण अट्ठओ मुहुत्ता । सेसाण जहन्नहिई, भिन्न-
मुहुत्तं जिणुद्दिढ ॥ १३४ ॥ एला १ लवंग २ केला ३, खयरवडी ४ खयरसार ५ कप्पूरा ६ ।
खारिक ७ टुप्पर ८ खजूर ९ दुक्ख १० गुल ११ सवफलसागा १२ ॥ १३५ ॥
[॥ गाथपा तपाश्रीदेवसुन्दरकृतसामाचार्या, श्रीसोमसुन्दरसामाचार्यामपि ॥]
१-पृथक् नामान्यपीत्थम्-आचाराङ्ग १, सूत्रकृताग २, स्थानाग ३, समवाया ४, भगवती ५, जाताधर्मक्या ६,
उपासकदशा ७, अन्तकृद्दशा ८, अनुत्तरोपपातिका ९, प्रश्नव्याकरण १०, विपाक्श्रुत ११, इलेकादशाज्ञानि ॥ उपपातिका १,
राजप्रश्नीय २, जीवाभिगम ३, प्रजापना ४, सूरप्रज्ञप्ति ५, जम्बूद्वीपप्रज्ञप्ति ६, चन्द्रप्रनप्ति ५, निरयावली ८, कल्पावतंतिका
९, पुप्पिका १०, पुष्पचूलिका ११, वहिदशा १२, इति द्वादशोपाहानि, पूर्वमीलते २३ ॥ चतु गरणप्रकीर्णकं १, चन्द्रा.
वेध्यक २, आउरप्रत्याख्यान ३, महाप्रत्याख्यान ४, भक्तप्रत्यारयान ५, तन्दुलवैकालिक ६, गणिविद्या ७, मरणसमाधि ८,
देवेन्द्रस्तव ९, सस्तारकप्रकीर्ण १०, इति दश प्रकीर्णकानि, पूर्वमीलने त्रयस्त्रिंशत् ३३ ॥ निशीथ १, महानिशीथ २, व्यवहार
३, बृहत्कल्प ४, जीतकल्प ५, दशाश्रुतस्कन्ध ६, इति पट् छेदग्रन्था , पूर्वमीलने ३९ ॥ ओपनियुक्ति १, पिण्डनियुक्ति २,
दशवकालिक ३, उत्तराध्ययन ४, इति चत्वारि मूलसूत्राणि, वापि विचारग्रन्थसग्रहादौ ओघनियुक्तिस्थाने आवश्यकनियुधिरस्ति,
पूर्वमीलने ४३, नन्दी ४४, अनुयोगद्वार ४५ आगमा ॥ एतान्येवाऽऽगमनामानि श्रीजिनप्रभसूरिभिरपि स्वकृतसिद्धान्त-
स्तवे प्रोक्तानि; तथाहि-"इकारस०" १२६ “ओराजी०" १२७ । इदं गाथाद्वयं श्रीवृहत्कल्पवृत्तौ १, श्रीस्थानाङ्ग-
वृत्तौ २, श्रीनिशीथचूर्णिपञ्चमोद्देशके ३, प्रवचनसारोद्धारे ४ च प्रोक्कमस्ति । २-खदेशजसाधारणा आहारभावेन
योजनशतादूचं पुनर्भिन्नाहारत्वेन शीतादिसम्पर्फश्च अचित्तं भवति । केचित्-योजनशतस्थाने गव्यूतशत पठन्ति, निशीथ-
चूर्णी तथैव चोकत्वात् । तथा भाण्डसक्रान्त्या २ वाताग्निधूमैश्च योजनगतमपि स्वस्थाने अन्तरे वा वर्तमानं लवणादिकम-
चित्तं भवति। ३-पिप्पलीहरीतक्यादय आचीर्णा अतो गृह्यन्ते, खरिद्राक्षादय पुनरनाचीर्णास्ततोऽचित्ता अपि न गृह्यन्ते ।।
४-अप्पेवि जो उ कजे, एयाणिं किंचि सेवए साहू । सो पाविट्ठो धिट्ठो, परमप्पाणं च बोलेड ॥१॥

·गाथासहस्री। परिगच्छेऽवि सगच्छे, जे सविग्गा पहुस्सुआ साहू । तेसु अणुरागनध, ना मुंचसु मच्छरेण हओ ॥ १३६ ॥ जस्य जल तत्य वण, सत्य पण निच्छओ अग्गी । तेज-पाऊसगो, तसा य पथक्सया चेव ॥ १३७ ॥ चुलसीवाससहस्मा, वासा-सत्तेव पचमासा य । वीरमहापउमाण, अतरमेय जिणु- दिह ।। १३८ ॥ तिनिसया तेसट्ठा ३६३, दसणभेया परुप्परविरद्धा । नय दूसति अहिंस, त गिण्हह जत्य सा सयला ॥ १३९ ।। [कुमारपालचरिये ॥ पारण य घायसय, मरणसहस्स च मारणेणाऽवि । आटेण य आलसय, पावइ नत्थित्य सदेहो ॥ १४० ॥ निणपूअण तिसझ, कुणमाणो सोहए अ सम्मत्त । तित्ययरनामगोत्त, वधइ सेणिअनरिंदर ॥ १४१ ॥ मेरुगिरिरणयनाण, धनाण देइ कोडिरासीओ। इक्क वहेइ जीव, न छुट्टए तेण पावण १४२ ॥ नेव दार पिहावेई, मुनमाणो सुमावओ। अणुकपा जिर्णिदेहिं, सड्वाण न निवारिया ॥ १४३ ॥ उत्तमपच साहू, मज्झिमपत्त सुसावया भणिया । अविरइसम्मदिही, जहन्नपत्त मुणेयध ॥ १४४ ॥ ओहो मुओयउत्तो, सुअनाणी जइऽवि गिण्णह असुद्ध । त केवली-वि मुजइ, अवमाण मुअ भवे इहरा ॥ १४५ ॥ सावणयहुलपडिवए, पालवकरणे अभीइनक्सत्ते । सत्य-पढमसमए, जुगस्स आइ वियाणाहि ॥ १४६ ॥ [ज्योतिप्करपडके २९ पने] वस्थन्नपाणासणसाइमेहिं, पुप्फेहिं पत्तेहि अ पुष्फलेहिं । सुसाययाण करणिजमेअ, क्य तु जम्हा भरहाहिवेण ॥ १४७ ॥ त अत्थ त च सामत्य, तच विनाणमुत्तम । साहम्मिआण कजमि, ज पचति सुसावया ॥ १४८॥ होइ समत्यो धम्म, कुणमाणो जो न वीहए परेसिं । माइपिइसामिगुरु,- भाइआण धम्माण भिन्नाण || १४९ ॥ चदो १ घदो २ अमिवडिओ ३ अ चद ४ मभिवडिओ चेव । पचसहिअ जुगमिण, दिट वेलुकादसीहिं ॥ १५० ॥ क्म्माइ नूण घणचिकणाइ गरुआइ यज- साराइ । नाणड्डियपि पुरुस, पथाओ दुप्पह निति ॥ १५१ ॥ चउदसपुधी १ आहारगा य २ मण- नागि ३ वीयरागा य ४ । तजम्माऽनतरए, नरए निवडति परिवडिआ॥ १५२ ॥ [श्रीपार्धनायगणधरधरिने] फालमि अणाईए, अगाइदोसेहिं यासिए जीवे । ज पाविज गुणोवि हु, त मन्नह भो महच्छरि अ॥ १५३ ॥ नायगमि हए सते, जह सेणा विणस्सइ । एव कम्मा विणस्सति, मोहगिजे सय गए ॥ १५४ ॥ सावजऽणवन्नाण, वयणाण जो न याण विसेस । योत्तुपि तस्स न सम, विमग पुण देसण फाउ ।। १५५ ॥ पर १ तिणहर २ जिगपूमा ३, यावारचायओ निसीहितिग । अग्गहारे १ मझे २, वइआ चिइवटणा समए ॥ १५६ ॥ [चैत्यवन्दनकमाप्ये गा.८ - 1-महापुरपचरिते उपम्-आगामि दुपममुषमाया पप ३ माम ८ पक्ष १ अविषमेग-चित्तसिमतेरसीप, चदेहथुत्ता जोगेण । जायहिति पउमनाहोऽभिसेआईयि धीरुध ॥ १॥ तत शेषल्याणमनि वीरपद्भाव नीपनि । २-मोदो० 'मोहो इला प्रथमा तृतीया तत ओपेन सामान्येन 'श्रुते' पिण्डनियुक्त्यादिम्पे आगमे उपयुक्त गन् त नुरेश पावरप्य परिमावपन् श्रुतशानी यदपि कथमपि अशुद्ध गृहाति तथापि तर वरपि' पर यपि मो. इतरमा थुनमानमत्रमाण भवेत् सपाहि-अस्य श्रुतमानयसेन गुर गायिनुपनि प्रयरातरेण ततो यदि फेवली धुमानिना पयाग गपितमपि अशुभमिति त्या न मुपीत तत युवेऽनावाम म्यादिति, न कोऽपि थुत प्रमार वन प्रतिपदेन, तमानम्य मा मान्ये सारिपापिन्सा, श्रुतम तरेर छम्यानां पियाका स परिगनाऽसमदद । पिण्ड- नियुति मलयगिरिरायो १७ पत्रे ।।

·गाथासहस्री। भाविज अवत्थति, पिंडत्थ १ पयत्थ २ स्वरहिअत्तं ३ । छउमस्थ ४ केवलितं ५, सिद्धत्तं चेव ६ तस्सत्थो ।। १५७ ।। न्हवणच्चगेहिं छउमस्थ १ वत्थपडिहारगेहिं केवलिअं २ । पलियं कुसग्गेहि य, जिणस्स भाविज सिद्धत्तं ।। १५८ ॥ सचित्तदवमुझण, १ मञ्चित्तमणुझणं २ मणेगत्तं ३ । इगसाडि-उत्तरासंगं ४, अंजली ५ सिरसि जिणदिखे ॥ १५९ ॥ इअ पंचविहाभिगमो, अहवा मुञ्चति रायचिन्हाई । खग्गं १ छत्तो २ वाणह ३, मउडं ४ चमरे ५ अ पंचमए ॥ १६० ॥ वंदंति निणे दाहिण, दिसिटिआ पुरुस वामदिसि नारी । नवकर जहन्न १ सट्टिकर जिट्ट २ मज्झु- गहो सेसो ॥ १६१॥ [चैत्यवंदनमाप्ये गा० ११-१२-२०-२२ ॥] नमु १ जेय अ २ अरिहं ३ लोग ४ सब ५ पुक्ख ६ तम ७ सिद्ध ८ जो देवा ९ । उजि १० चत्ता ११ वेआवचग १२ अहिगारपढमपया ॥ १६२ ॥ पढमहिगारे बंदे, भाव जिणे वीयअंमि दवजिणे २ । इगचेइअ ठवणजिणे ३, तइय-चउत्थंमि नामजिणे ॥ १६३ ॥ तिहुअणठवणजिणे पुण, पंचमए विहरमाणजिण छठे । सत्तमए सुअनाणं ७, अहमए सबसिद्ध-थुई ८ ॥ १६४ ॥ तित्थाहिव वीरथुई, नवमे ९ दसमे य उन्नयंत थुई। अट्ठावयाइ इगदसि ११, सुदिहि सुर समरणा चरमे १२ ॥ १६५ ॥ [चैत्यवन्दनभाष्ये गा० ४२-४५ ॥] चउहाहारं तु नमो, रत्तिपि मुणीण सेस तिअ चउहा । निसि १ पोरिसि २ पुरिमे ३ गासणाइ ४ सड्डाण दु ति चव्हा ॥ १६६ ॥ [प्रत्याख्यानभाष्ये ॥] जणवय १ संमय २ ठवणा ३, नामे ४ स्वे ५ पडुच्चसच्चे अ६ । ववहार ७ भाव ८ जोगे ९, दसमे ओवम्मसच्चे १० अ ।। २६७ ।। [प्रवचनसूत्रे प्रश्नव्याकरणस्त्रे च ॥] वयणतिसं ३ लिंगतिसं ६, कालतिरं ९ तह परोक्स १० पञ्चक्खं ११ । उवणीयाइचउकं १५, अज्झत्थं १६ चेव सोलसमं ॥ १६८ ॥ [प्रश्नव्याकरणवृत्तौ ११८॥ दसण (निरतिचारतया) १ वय २ सामाइय (सन्ध्यासु) ३, पोसह (पर्वदिने) ४ पैंडिमा ५ अवंभ (रात्रावपि) ६ सच्चित्ते ७ । आरंभ ८ पेस ९ उद्दिवजए १० समणभूए य (खुरमुडो लोएण वा रयहरणं घेत्तूर्ण) ११ ॥ १६९ ॥ मासाई सत्तंता ७, पढमा ८ विअ ९ तिय १० सत्त राइदिणा । अहराइ ११ एगराई १२, भिक्खुपडिमाण वारसगं ॥ १७० ॥ पडिसेहण संठाणे ५ वण्णे १-'जण' कोंकणादिषु उदकस्य पय १, 'सं० समानेऽपि पङ्कसंभवे अरविन्दमेव पवन कुवलयादि २, 'ठ' स्थापनादि सत्य जिनप्रतिमादिधु जिनन्यपटेश ३, 'ना' कुलमवर्द्धयन्नपि कुलवर्द्धनः ४, '०' भावतोऽश्रमणोऽपि तद्रूप- धारी श्रमण. ५, 'प०' अनामिका कनिष्ठिका प्रतीय दीर्घा सैव मध्यमा प्रतील हवा ६, 'व०' गिरिगततृणादिषु दह्यमानेयु गिरिदात ७, 'भा०' सत्यपि पञ्चवर्णत्वे शुरुवर्णाधिक्यात् शुक्ला बलाकेति ८, 'जो०' दण्डयोगात् दंड इति ९, 'औप. भ्यसत्यं यथा समुद्रवत्तटागः १०॥ २-उपनीतगुण' यथा-रूपवानयम १, 'अपनीतं'-यया-दु शीलोऽयम् २, 'उपनीतापनीतं यथा-रूपवानयं किन्तु दु शील इति ३, 'थपनीतोपनीतं'-यथा-दु शीलोऽयं किन्तु रूपवान् ४ । ३-अष्टमीचतुर्दगीमु एकरात्रिकी प्रतिमा, उद्दिट्ट कडं भुत्तंपि वजए किमु असे समारंभो सो होइ उ खुरमुंडो, सिंहलिंदा धारए कोवि ॥१॥ सार्द्धपञ्चवर्षाणि लगति ११ प्रतिमावहने, अब्रह्मादिषु पञ्चसु पदेषु वर्जगन्दो योज- नीय ॥ माससख्या भोजनपानयोर्दत्तय. सप्तसु, अष्टमीनवमीदशमीयु अपानकं चतुर्थ तप , एकादश्यां पठं तपो द्वादश्या अष्टमं तप. । असशाण वियढमोई अन्नातो प्राशुकभोजी वा इत्यर्थ., मलिकडो मुत्कलपच्छ इत्यर्थः दिवसबंभयारी य राई परिमाणकडो पडिमावजसु दिवसेसु-प्रतिमावर्जितदिनेघु एवं ज्ञेय ॥ ४-आरंभ ८ पेस ९ स्वयमकुम्वन्नपि अन्य कारयेत् प्रेश्वरपि न मारयेत् ॥ १ ·गाथासहस्त्री। १० गघ २ १२ रस ५ १७ फास ८ २५ वेए अ ३ २८ । पग पण दुपण तिहा, ३ वर्गवीस अाय (अकायपणु) २९ ऽसग (मसगपणु) ३० ऽरुहा (अजन्मपणु) ३१ ॥ १७१।। [ममायाकरणी ] Tवरसणमि पत्तारि आउछ पर बाइमे अते । सेसे दो दो भेआ, सीणऽमिलायेण इगतीस ॥ १७२ ॥ वेण १ वेआव २ इरिमाए अ३ सतमहा ४ । वह पाणयत्तियाए ५ छह पुण धम्मचिंताए ६ ॥ नरिय छुहाए सरिसा, वेयणा मुनेन तप्पसमणट्टा । छुहिओ वैयाक्च, न तरह पार तओ मुने ॥१॥ ईरिअ नऽवि मोहिन्जा, पेहाई घ सनम फाउ | यामो या परिहयइ, गुणऽणु- पेहामुद्र अमत्तो ॥२॥१७३॥ जपि वत्य व पाय वा, फ्पल पायपुरण । वपि सजमलखट्टा, धारिति परिहरति अ॥ १७४ ॥ न सो परिग्गहो वुत्तो, नायपुत्तेण ताइणा । मुच्छा परिग्गहो वुत्तो, इस चुत्त मद्देसिणा ।। १७५ ॥ सूपो १ दणे जयण्ग ३, 'तिनि अ मसाइ ६ गोरसो ७ जूमो ८ । भन्या ९ गुललावलिया १०, मूलफला हरिभग १२ डागो १३ ॥ १७६ ॥ होइ रेसोलूअ १४ चहा, पाग १५ पाणी १६ पाणग चेव १७ । अट्ठारसमो सागो १८, निहअओ (निरूवहतो) लोइओ पिंटो ।। १७७ ॥ इत्यसयादागतु, गतु च मुहुचा जहिं चिट्टे । पथे या पयतो, नइसत- रणे पहिष्मण ।। १७८ ।। [इति भावश्यकनियुष्यो । अनिमागो दारमणो, हरिसयसविसट्टकचुयफरालो । पूएइ गुरुसघ, साहम्मिअमाइ भतील ॥ १७९॥ निअदधमपुवजिणि भयपनिणविंयवरपइट्ठासु । विअरइ पसत्यपोत्यय, मुतित्यतित्ययर- पूमामु ॥ १८०॥ [इति श्रीमपाकीणके n] निणाऽऽणाए पुगताण, नूण निघाणकारण । सुदरपि सुयुद्धीप, सघ भवनिपपण ॥ १८१ ॥ जह सरणमुपगयाग, जीवा निकिचई सिरे जो उ । एन आयरिओ वि हु, उस्सुत्त पन्नवतो अ॥१८२।। उरमुचमासगाण, घोदीनासो अणवससारो। पाणथएवि धीरा, रसुत्त नेव भासति ॥ १८३ ॥ पपअफगरपि श, जो न रोएर सुत्तनिरिह । सेस रोयतोऽवि हु, मुचत्य मिच्छदिहीओ ॥ १८४ ॥ अस्मगो अयपाय, आपरमाणे विराहओ होइ । अववाए पुगपत्ते, उस्सग्गनिसेयो भइओ ॥ १८५ ॥ सथैरणमि अमुद्ध, दोहवि गिदतदितयाणऽहिरं । भारदिहतेण, त घेय हि अम- परणे ॥ १८६॥ नित्यगरा १ निण • पदस ३, दस भिले ४ सविग्ग ५ तद असविग्गे ६। मारूपिम ७ पय ८ दसण ९, पटिमाओ १० भावगामो अ ११ ।। १८७ ॥ [प्पा गापा भीरालस्से ३४९४७८.] नी भगवे नी परिमपरी दानापरी भामर्म मामन मरम र नीरंगों मे गाने १। -पवयस्तुरेऽपि पिण्डनियुगायपि पृष्ठे ११ गा ११२-११-rn -तिमि' पनि, 'जूमोनि मुल्लास्टभागारिग , 'मस्पति गगन, 'गुला पाि पुरा गुभाना 'मूरपनि' एपमेव परम् परि० सीपारि हरिन 'सगोलि Haru ४-रमोद ति म पानी मर 'पानिमनि पाणगति सपना, 'सागाneeी, १८ भय मोरननिदि । ५-भरे माह गी! (पिए, माय र, पण निम Rur , हरी ५, भरिमरिता 'माझ0मेरपरमात्र Prit • Remeणारी '०' जिन वि., न मानो मसलन FATERI दीदर ममम पुर पर ममता नो परम्मरन् । उरत-पमरि - REA THEIR ENT देरी मम्मरम्, इति परपसाची १ ·गाथासहस्री। लूआ कोलिगजालग १, कोत्थलकारीअ २ उपरि गेहे अ । साडिंतमसाडिते, लहुगा गुरुगा अभत्तीए ॥ १८८॥ [एपाऽपि गाथा श्रीबृहत्करपे पृ. ५२७ ॥] आओ १ जोवण २ वणिए ३, अगणि ४ कुटुंबी ५ कुकम्म ६ कुमरीए ७ । तेणे ८ माला- गारे ९, उन्भामिग १० पंथिए ११ जंते १२ ॥ १८९ ॥ सवेहिंपि जिणेहिं, निजिअजिअराग- दोसमोहेहिं । सत्ताणुकंपणहा, दाणं न कहिंचि पडिसिद्धं ।। १९० ॥ सेकिंतं खेत्तारिमा सेत्ता० अन्दछन्वीसविहा पन्नत्ता, तंजहा- रायगिह-मगह १ चंपा अंगा २ तह तामलित्ति बंगा य ३ । कंचणपुरं कलिंगा ४, वाणारसि चेव कासी अ ५॥ १९१॥ साके कोसला ६ गयपुरं च कुरु ७ सोरिसं कुसट्टा य ८ ॥ १९२ ।। कंपिल्लं पंचाला ९, अहिछत्ता जंगला चेव १० ॥ १९२ ॥ वारवई सोरहा ११, मिहिल विदेहा य १२ वच्छ कोसंबी १३ । नंदिपुरं संडिल्ला १४, भदिलपुरमेव मलया य १५ ॥ १९३ ॥ वईराड- मच्छ १६ वरूणा अच्छा १७ तह मत्तिआवइ दसण्णा १८ । सोत्तिअमई अ चेई १९, वीयभयं सिंधु सोवीरे २० ॥ १९४ ॥ महुराय सूरसेणे २१, पावा भंगीय २२ मासपुरि वट्टा २३ । सावत्थी- अ कुलाणे २४, कोडीवरिसं च लाडाय २५ ॥१९५॥ सेअविआविअ नयरी, केअयअद्धं च आरिअं भणिों । जत्थुप्पत्ति जिणाणं चक्कीणं रामकण्हाणं ॥ १९६ ॥ जैह पारओ तह गणी, जह मरुगा एगगच्छरासीओ । सुणगसरिसा पलंबा, मडुओ समं दगमफासुं ।। १९७ ।। अथ ध्यातुः स्वरूपं श्लोकद्वयेनाऽऽह- निष्प्रकम्पं विधायाऽथ, दृढं पर्यङ्कमासनम् । नासामदत्तसन्नेत्रः, किश्चिदुन्मीलितेक्षणः ॥ १९८ ।। विकल्पवागुराजालादूरोत्सारितमानसः । संसारच्छेदनोत्साहो, योगीन्द्रो ध्यातुमर्हति ॥ १९९ ॥ - , अथ प्राणायाममाह- अपानद्वारमार्गेण, निस्सरन्तं यथेच्छया । निरुध्योर्ध्वप्रचाराप्ति, प्रापयत्यनिलं मुनिः ॥ २०० ॥ १-असमाय॑माणे चैसे भगवत्प्रतिमाया उपरिष्ठात् यदि एतानि भवेयुस्तदा तानि साधुरपि चैत्यभक्त्या दूरीकुर्यात्तदा तस्य चत्वारि लघुप्रायश्चित्तानि आलोचनायामायान्ति, अथ नो दूरीकुर्यात्तानि तदा चत्वारि गुरुप्रायश्चित्तानि आयान्ति, तानि कानि ? इत्याह-लुता नाम कोलिकपुटकानि, कोलिकजालमानि तु कोलकाना तु लालातन्तुसताना कोत्थलकारी-भ्रमरी तस्या सम्वन्धि गृहं कथ्यते ॥ २-'आओ' इति गाथा, व्याख्या-पौरुष्यनन्तरं प्रातर्यावत् साधूना बाढं वदतामेते द्वादश दोपा भवन्ति-गब्द श्रुत्वा लोको विबुध्यते, विवुद्ध सन् अप्काययन्त्राणि योजयन्ते, वाहनानि सज्जयन्ते, जलार्थ योपितो यान्ति १, 'जोवण' ति धान्यप्रकरः तदर्थं लोको याति, लाटदेशे 'जोवणं' धान्यनिकर कथ्यते २, वणिए' त्ति वणिजो विभातमिति कृत्वा व्रजन्ति ३, 'अगणि' त्ति लोहकरादिभि. शालादिपु अग्नि. प्रज्वाल्यते ४, 'कु०' कुटुम्बिनः खकर्मसु लगन्ति ५, कुत्सितं कर्म येपा ते कुवाणो मत्स्यिकादय ६, 'कु०' कुत्सिता मारा. कुमारा सौकरिकादयस्तेपा विवोवो भवेत् ७, 'ते' चोराणां बोव. ८, 'मा' मालिकाना वोध. ९, 'उ०' उदामिका पारदारिका विवुध्यन्ते १०, 'प०' पथिका पथि वर्तन्ते ११, जं० यान्त्रिका घाणी-कोल्हु-घरट्ट चक्रादियन्त्राणि वाहयन्ति १२, इति तर्हि कथं वदन्ति यथा वृद्धा अदन्ता लपनश्रियमश्नान्ति, अगब्दं तत्रापि वदेत् ॥ ३-वैराटदेश मत्स्यानगरी, अन्ये मत्स्यो देश. वैराटपुरम् १, वरणानगरी अच्छादेश , अन्ये वैपरीलमाहु ॥ ४-केयद्धदेशोऽो ज्ञेय. आर्य , अर्द्धश्च अनार्य , तत्र श्वेताम्विका आर्यदेशेऽस्ति, प्रज्ञापनाप्रथमपदे ।। ५-'जह' यथा पारगो वेदपारग अपरिणामक १, परिणामकब्राह्मण २, अविपरिणामक ३, एवं सर्वे चोरैर्मुषितामा रोदि न क्षुधावाधिता. सजाता यथा मृतश्वा भक्षित , समृतकं जलं न पीतं, तथा गणयो महात्मान पलम्बमक्षणम् अप्रा- शुकजलपानं न कुर्वन्ति ॥ ६-अशुभा वा शुभा वापि विकल्पा यस्य चेतति ॥ स त्वं बधाति अय.वर्णो बन्धनामेन कर्मणा ॥

·गाधासहस्त्री। । - अथ पूरकप्राणायाममाह- द्वादशाङ्गुलपर्यन्त, समाकृष्य समीरणम् । पूरयत्सतियत्नेन, पूरकध्यानयोगत ॥ २०१॥ नासा न्तनभसो ऽध्य हि द्वय धि सरयाङ्गुलोत्तरा। तेनो-घायु-शृथिव्यम्बु ४ बहिर्गतेरुदाहृता ॥२०२॥ अय रेचकमाणायाममाह- निस्सार्यते ततो यत्नानाभिपद्मोदराच्छनैः। योगिना योगसामर्थ्याद्, रेचकारय प्रभञ्जन ॥२०३ ।। अथ कुम्भमध्यानमाह- कुम्भवत् कुम्भक योगी, श्वसन नाभिपङ्कजे । कुम्भक्ध्यानयोगेन, सुस्थिर कुरुते क्षणम् ॥२०॥ अय पक्नजयेन मनोनयमाह- इत्येव गन्धवाहानामाऽकुश्चनविनिर्गमी । ससाध्य निश्चल धत्ते, चित्चमेकामचिन्तने ॥ २०५॥ दुग्धाम्वुवत्समिलितो सदैव, तुल्यक्रियौ मानसमारतौ हि । यावन्मनस्तन मरुत्प्रवृत्तिर्यावन्मरुत्तन मन प्रवृत्ति ॥ २०६ ।। तनैकनाशादपरस्य श , एकप्रवृत्तेरपरप्रवृत्ति । विवस्तयोरिन्द्रियवर्ग- शुद्धि, स्तद्ध्वसना मोक्षपदस्य सिद्धि ॥२०७॥ निच्छयओ दुन्नेअ, को भावे कम्मि वट्टई समणो। ववहारओ अ कीरइ, जो पुवडिओ चरित्तमि ॥२०८॥ [इति श्रीभावश्यकनियुक्ती भाष्यकारोऽप्याह (२६९)॥] वहारोऽवि हु बलय, ज छउमत्थ पि वदई अरिहा । जा होइ अणाभिन्नो, जाणतो धम्मय एअ॥२०९॥ गुणाहिए वदणय, छउमत्थो गुणागुणे अयाणतो । वदिज्जा व गुणहीण, गुणाहिअ यावि वदावे ॥ २१०॥ उत्तरमाह- आलएण १ विहारेण २, ठाणा ३ चकमणेण य ४ । सको मुविहिओ नाउ, भासा ५ वेणइएण य ॥ २११ ॥ मायर १ पियर २ वावि, जेट्टग वावि भायर ३ । किइकम्म न कारिजा, सो रायणिए तहा ॥ २१२ ।। [ आवश्यकनियुक्तौ ४० ५४० ॥] १-वारुणमण्डप्रचारावसरेऽमृतमय बहिस्तात् ४ अड्डल, ६ अङ्गुल, ८ अङ्गुल, १२ अड्डल । २-यन मनस्तन पवनो यत्र पवनस्तन मनो वर्तते यदाह-'दुग्धे०' ति ॥ ३-निश्चयतो दुर्जेय को भावे कस्मिन् प्रशस्ते अप्रशस्ते चा वर्तते श्रमण इति भावश्चेह ज्येष्ठ तत आतिशयिन वादनकाभाव एव प्राप्त इत्यतो विधिमभिविसुराह-यवहारस्तु क्रियते वदन यता पूर्व स्थितश्चारिने य प्रथम प्रबजित सन्नुपलब्धाविचार इति गाथार्थ ॥ २०८ ॥ आह-सम्यक् तद्गतभावाऽपरिज्ञाने सति फैमिलतदेवमित्युच्यते व्यवहारप्रामाण्यात्तस्यापि च बलवत्वादाह भाष्यकार ॥ ४-यवहारोऽपि बलवानेव यद्यस्मात्कारणात छमस्थमपि पूवरनाधिक गुर्वादिक वदत, अर्हन्नपि केवल्यपि, अपिशब्दोऽत्रापि सवध्यते किं सदा नेसाह-जा होइ अणा भित्ति यावत् भवति अनभिज्ञातो यथाऽय केवलीति किमिति वन्दते ? दयाह-जानन् धर्माता एता यवहारवातिशयरक्ष गामिति गायार्थ ॥ २०९ ॥ ५-इत्य नोदकेगोके सति व्यवहारनयमतमधिकृत्य गुणाधिक्त्वपरिज्ञानकरणानि प्रतिपादयन्ना- चार्य आह-आरए 'आउय वसति मुप्रभाजितादिलक्षणा अथवा पापण्डकातेति तेनाल्येन नागुणयत एवविध राज आल्यो भवति विहारो मासस्यादिकम्तेन विहारेण स्थानमूर्द्धस्थान चक्रमण गमन चेत्येकवद्भावस्वे नमन्त आविरुद्धदे- वाययोन्सर्गकरणेन च युगमानावनिप्रलोकनपुरस्सरादतगमने चेत्यर्थ शक्य मुविहितो मातु भाषा वेनयिकेन र विनय एव वनयिक समालेय भाषणेन नाचायानिविनयारणेन चति भावना, नेतान्येवम्भूतानि प्रायशोऽसुविहिताना भवतीति गापाथ ॥ २१॥ ६-मायः' मानर पितर वापि ज्येष्ठ वा भातरम् अपिश दामातामहपितामहादिपरिग्रह कृति- कर्म मभ्युरियतवन्दनमिलर्य न कारयेत् सर्वान् रत्नाधिस्तिया पर्याय येष्टानित्यथ । किमिति मातादीन वादन कारयत लोकगोपजायते, तेपा च कदाचिद्विपरिणामो भवति आलोचनप्रत्यारयानम्नार्थ तु धारयेत् सागारिकाध्यक्ष तु यतनया कारयेत्, एष प्रमज्याप्रतिपन्नानां विधि, गृहस्थानों तु भारपैदिति गाथाएं ॥ २१२ ।।

·१४ गाथासहस्त्री। - ] जइ किंचि दप्पओ अणमप्पप्पं वावि सेसियं वत्युं । पञ्चक्खेजण दोसो, सयंभुरमणाइमत्यु व ॥ २१३ ॥ जो वा णिक्खमिओ मणो, पडिमं पुत्ताइसंतइनिमित्तं । पडिवजेजा तओ वा, करेन्न तिविहंपि ति विहेणं ॥ २१४ ॥ तमाइजीवरहिए, भूमीभागे विसुद्धए । फासुएणं तु नीरेणं, इयरेणं गलिएण उ ॥ २१५ ॥ [श्राददिनकृत्ये गाथा २३ ॥] काऊणं विहिणा पहाणं सेअवत्यनियंसणो । मुहकोसं तु काऊणं गिहिविवाणि पमज्जए ॥ २१६ ॥ [श्राद्धदिनकृत्ये गाथा २४ ।] वण्णगंधोवमेहिं च, पुप्फेहिं पवरेहि य । नाणापयारवंधेहिं, कुजा पूअं विअक्खणो ॥ २१७ ।। [श्राददिनकृत्ये गाथा ६३ ।] कारण अस्थि जइ किंचि, कायचं जिणमन्दिरे । तओ सामाइअं मोर्चे, करेज करणिज्जयं ॥२१८॥ [प्राददिनकृत्ये गाथा ७९ ।] जीवाण वोहिलाभो, सम्मदिट्टीण होड पिअकरणं । आणाजिणिंदभत्ती, तित्थस्स पभावणा चेव ॥ २१९ ॥ [श्राद्धदिनकृत्यवृत्ती ॥] रिउसमयण्हायनारी, नरोवभोगेण गम्भसंभूई । बारसमुहुत्तमझे, जायइ उवरिं पुणो नेव ॥ २२० ।। पणपन्नाइ परेणं, जोणी पमिलायए महिलियाणं । पणहत्तरीइ परओ, होइ अवीओ नरो पायं ॥ २२१ ॥ दुप्पडिलेहिअ दूसं, अचाणाई विवत्त गिण्हति । धिप्पइ पुत्थयपणगं, कालिअनिजु- त्ति कोसट्टो ॥ २२२ ॥ जइ तेसिं जीवाणं, तत्थगयाणं तु सोणिअं हुन्ना । पीलिजंते धणिों, गलिज्ज तं अक्खरे फुसि ॥ २२३ ॥ आमे घड़े निहित्तं, जहा जलं तं घड विणासेइ । इअसिद्धंतरहस्सं, अप्पाहारं विणासेइ ॥ २२४ ॥ [आवश्यकेऽपि ॥] पुरिमंतिम अदृद्वंतरेसु तित्त्थस्स नत्थि वुच्छेओ। मझिल्लएसु सत्तसु, इत्तिअकालं च १ वुच्छेओ ।। २२५ ॥ चउभागो चउभागो, तिन्नि अ चउभाग पलिअचउभागो। तिन्नेव य चउभागा, चउत्थभागो अ चउभागो ॥ २२६ ।। समओ जहन्नमंतरमुकोसेणं हवंति छम्मासा । आहारसरी- राणं, उक्कोसेणं नवसहस्सा ॥ २२७ ॥ उस्सेइम १ संसेइम २, तंदुल ३ तिल ४ तुस ५ जवोदगा ६ ऽऽयामं ७ । सोवीरं ८ सुद्धविअडं, ९ अंबड १० अंवाडय ११ कविहं १२ ॥२२८॥ माउलिंग १३ दक्ख । १४ दाडिम १५, खजुर १६ नालियर १७ कयर १८ वदरफलं १९ । आमलयं २० चिंचापाणगाइं च २१ पढमंगभणियाइं ॥ २२९ ॥ अंडय १ पोअय २ रसया ३, जराउ ४ संसे- १-तीर्थस्य चतुर्विवस्य सङ्घस्य ॥ कालिकश्रुतस्य द्वादशाहीरूपस्य दृष्टिवादस्तु मन्तिरेप्वपि व्यवच्छिन्न क्वचित्किय- न्तमपि कालं व्यवच्छिन्नो दृष्टिवादा इति । २-अर्हद्धर्मवार्त्तापि तत्र नष्टेत्यर्थ । ३-मेहावग्गहधारणादि परिहाणि जाणिऊण कालियसुयट्ठा कालियसुअनि[तिनिमित्तं वा पोत्थगं घिप्पइ । 'कोसो'त्ति समुदओ। निशीथे १२ उद्देशके ॥ ३-सुविधि ९ शीतल १०, १०१११ अन्तरे पल्योपमभा० १, १३।१४ अ० पल्यो० भा० ३ ९।१० अन्तरे पैल्योपमस्य ११।१२ अन्तरे पल्योपमस्य चतुर्थभा० ३ १४११५ अ० पल्यो० भा० १ चतुर्धभाग. । १ एकम् १२।१३ अन्तरे पल्योपम भा० १ १५।१६ अ० पल्यो० भा० १ सर्वान्तरमान पल्योपम २ चतुर्थभागत्रयं च । ४-अण्डाजाता अण्डजाः पक्षिगृहकोकिलकाटयः १, पोतादिव जायन्त इति पोतजा -ते च हस्तिवल्गुलीचर्मजलूकाप्रमृतयः २, रसाज्जाता रसजा -आरनाल-दवि-तीमनादिपु पायुक्रम्याकृनयोऽतिसूक्ष्मा भवन्ति ३, जरायुवेष्टिता जायन्त इति जरायुजाः गोमहिष्यऽजादिकमनुष्यादयः ४, सखेदाजाता इति सखेदजा मत्कुणयूकादय ५, समूर्छनाजाता समूर्छनजा. शलभपिपीलिकामक्षिकासालरादयः ६, उद्धदाजन्म येपा ते, उद्भेदजा. पतङ्गखञ्जरीटपारिप्लवादय ७, उपपाताजाताः उपपातजाः, उपपातेन वा भवा औपपातिका देवा नारकाच 6, इति दशवैकालिकवृत्तौ। 3 ६ ·गाथासहनी। अया ५ समुच्छिमया । उभय ७ तहोऽवाइस ८, भेएण अट्टहा जीया ॥ २३०॥ मिच्छत्तं १ वेअविग, हासाईटफग घ १० गायव । कोहाईण चउका १४, चउन्स अभितरा गठी ॥ २३१॥ निणकप्पिया य साहू, उफोसेण तु एगवसहीए । सत्त य हयति फहमवि, अहिआ फइआदि नो हुति ॥२३२ ॥ जइ जग्गति सुविहिआ, परति आवरसय प अन्नत्त्य । सिजायरो न होई, मुत्ते व पर व से होई ॥ २३३ ॥ अटेण तिरिक्खगई, रुद्दज्झाणेण गम्मए नरय । धम्मेण देवलोए, सिद्धिगई मुषमाणेण ॥ २३४ ॥ कामाणुरजिय अट्ट १, रोद्द हिंसाणुरजिय | धम्माणुरजिअ धम्म ३, सुपारमाण निरजण || २३५ ॥ जइआ होही पुच्छा, तइआ एअरस उत्तर दिना । इकरस निगोअस्स, अणतमागो गो सिद्धिं ॥ २३६ ॥ वय ५ समणधम्म १५ सजम ३२, वेआवध ४० च यम- गुत्तीओ ५१ । नाणाइतिय ५४ तव ६६ कोहनिग्गहाई ७० चरणमे ॥ २३७॥ पिंडविसोही ४ समिई ५, भावण १२ पडिमा १२ इदिय निरोहो ५ । पडिलेहण २५ गुत्तीओ ३, अभिग्गहा ४ चेव कैरण तु ॥ २३८ ॥ विगुणा विरून अहिआ, तिरिआण इस्थिथा मुणेअधा । सत्तापीसगुणा पुण, मणुआण मुराण पत्तीसा ॥ २३९ ॥ असढेण समाइन्न, ज क्रथइ फारणे असावन । न निवा- रिअमन्नेहिं अ, यहुमणुमयमेअमायरिय ॥ २४० ॥ रुसाण जलाहारो 'सकोअणिआमएण सफुचई । नियतनूहि वेढइ, पल्ली रुक्खे परिगहेण ॥ २४१ ॥ इत्थिपरिरभएण, *कुरुनकतरुणो फलति मेहुने । वह कोहणरस कदो, हुकार मुअइ कोहेण ॥ २५२ ॥ माणे झरइ रुसती, छायइ वल्ली फलाइ मायाए । लोभे निलपलासा, खिवति मूले निहाणुवरि ॥ २४३ ॥ रयणीए सकोओ, कमलाण होइ लोगसप्नाए । ओहे चइत्तुमग पडति रुक्सेसु यहीओ ॥ २४४ ॥ एगिदियजीवाणवि, इअ दुस सन्ना जिणेहिं पन्नत्ता । नंदु हति मोह-मुह-दुइ, वितिगिच्छा सोगधम्माइ ॥२४५॥ गीअत्यो अ विहारो, पीइओ गीअत्यमिसिओ भगिओ। एत्तो तइअविहारो, नाणुनाओ जिणवरेहिं ।। ०४६ ॥ [पचवस्तुके १८० पृ०७३.] गी भण्णइ सुत्त, अत्यो पुग होइ तरस यक्साण । सुत्तेण य अत्येण य, गीअत्य त विआ- पाहि ॥ २४७ ।। जो देइ उवस्सय जइवराण गुणसयसहरसकलिआण । तेण दिन्ना पत्यन्नपाणसय- णासणविगप्पा ॥२४८॥ (मिच्छे-१ सासण-२ मीरसे-३ अविरय-४ देसे-५ पमत्त ६ अपमते ७ । -यदि तप्यातररहे सत्या जागरित्वा प्रामातिक प्रतिक्रमण युट्यन्नि तदाऽसौ शयातर । अवैतरछप्यायां सकता रात्रि जागरिग्या प्रामाविक प्रतिमाम पत्र मुवन्ति तदा मोल शय्यातरो न भवति कि तु यद्गृहे प्रतिक्रमण त रा एव, अप मूलाग्यायो रामो मुत्याऽन्यत्र प्रात प्रतिक्रमन्ति ता मौरोऽयक्ष द्वादपि ग्यातरा, यदा तु घसविसहीणतादिकार मदनपथपघु सापरमिटन्नि तदा यमाचार्य स्थित शशप्यारो नाय ॥ २-नित्यानुटान पापम् । ३-यापारमे उनु न करम् । ४-'मसदेख० रागद्वेषरहितन कालिकाचार्याग्विा प्रायन सता रामाची म् अचीग याद पुरनुपापयुष वर फुधविन्दम्यक्षेत्रमबदा परणे पुयरम्बने भसावध प्रकृया मूलोत्तर गराधनाभ माधक न प मैप निधरितम येनपावरेस त ग्रलयतिभिगोनार्य , अपि तु यहु यया भवरेवमनुमतमेतदानीम् । इति कल्पातो जोत॥ ५-गरोचनिय-सादिमी पापयसोयनार, पशयस्तुके इय १५६ गापा, तत्र द्वितीयपरपाठ एव- ' जपाई मसायन' सत्र व्याख्या-चित् प्रमा म्येन शप तदेव ॥ •-गरमा सानो न कमनीयममिनी ! गुनग्नारगृहन २ पापिंगारपटापा ३ दिम्य प्रमूतपवादि बारामनाम ॥ पपा-मी समाप्रियाग्गिति, ययुल सीपमेर, पदापतागोनिसागरपये नाभ्यामन्दारो नरपा गमभुमुनगपातको पावर तो गीतानमेवात पुरतो नत्तनाम पर 10 -नई रेप के पद राम मन्ति । य विहारगदोपगार, द्वितीयो मिति rrier, मोदिप दीपरिहार गयो मनु जिनवर-भगवति ॥

·१६ गाथासहस्री। नियट्टि ८ अनियट्टि ९ सुहुमु १० वसम ११ खीण १२ सजोगि १३ अजोगि गुणा १४ ॥) पावइ सुरनररिद्धी, सुकुलुप्पत्ती य भोगसामिद्धी । नित्थरइ भवमऽगारी, सिज्जादाणेण साहूणं ॥२४९॥ संग- मय १ कालसूरी २, कविला ३ अंगार ४ पालया ५ दोवि ६ । नो जीव ७ गुट्ठमाहिल ८, उदाइनिव मारय ९ अभवा ॥२५०॥ अंउणहिसयसहस्सा, सत्तावीसं भवे सहस्साई । चत्ताकोडाकोडी वासाणं उसभजिण आउं ॥२५१॥ उस्सेह अंगुलेणं, अह उडमुस्सेह सत्त रयणीओ । तिरिलोए पणधणुसय, सासयपडिमा पणिवयामि ॥२५२॥ गोहुम १ साली २ जवजव ३, जवाइ ४ धन्नाण कुट्टगाईसु । खविआणं उक्कोसं, वरिसतिगं होइ सचित्तं ।। २५३ ॥ तिल १ मुग्ग २ मसूर ३ कलाय ४ मास ५ चवलग ६ कुलत्थ ७ तुवरीणं ८ । तह वट्टचणग ९ वल्लाण १० वरिसपणगं सजीवत्तं ॥ २५४ ।। अइसी १ लट्टार कंगू ३, कोडीसग ४ सण ५ वरट्ट ६ सिद्धस्था ७ । कुदव ८ रालग ९ मूलग, वीआणं १० सत्त वरिसाणं ॥२५५॥ अमित्तो मित्तरूवेण, कंठं घेत्तूण रोअई । मामित्तो सग्गई जाइ, दोवि गच्छामु दुग्गइं ॥ २५६ ॥ उवएसा दिजंति, हत्थे नचाविऊण अन्नसिं । ज अप्पणा न कीरइ, किमेस विक्काणुओ धम्मो ॥ २५७ ॥ सद्देण मिउ स्वेण पयंगओ महुअरो अ गंधेणं । आहारेण य मच्छो, वज्झइ फासेणऽवि गइंदो ॥२५८॥ कत्थवि जीवो वलिओ, कत्थवि कम्माई हुंति वलिआई। जीवस्स य कम्मस्स य पुत्वनिवद्धाइ वेराइं ॥२५९|| राई सरिसवमित्ताणि, परच्छिदाणि पाससे। अप्पणो विल्लमित्ताणि, पासंतोऽवि न पाससे ॥२६०॥ सीसं धुणियं चित्तं, चमकिअं पुलकिअं च अंगेहिं । तहवि हु परगुणगहणे, खलस्स न हु निग्गया वाणी ॥२६१॥ पंचेदिआ मणुस्सा, एगय[स]नर भुत्तनारिंगभंमि। उकोसं नव लक्खा, जायंती एगवेलाए । २६२ ।। संघीइआण कले, चुणिज्जा चकवट्टिसिन्नपि । तीए लद्धीइ जुओ, लद्धि पुलाओ मुणेयबो ॥ २६३ ॥ उत्तमनर १ पंचुत्तर २ तायत्तीसा य ३ पुवधर ४ इंदा ५ । केवलि दिक्खिअ ६, सासणदेवी ७ जक्खा य ८ नो अभव ॥ २६४ ॥ अरि- हत १ सिद्धि २ चेइय ३, तव ४ सुअ ५ गुरु ६ साहु ७ संघ ८ पडिणीओ। वंधइ दंसणमोहं, अणंतससारिओ जेणं ॥२६५॥ जो जेण सुद्धधम्ममि ठाविओ संजएण गिहिणा वा । सो चेव तस्स जायइ, धम्मगुरू धम्मदाणाओ ।। २६६ ।। आरंभे नस्थि दया, महिलासंगेण नासए बंभं । संकाए सम्मत्तं, पवजा [दव] अत्थगहणेणं ॥ २६७ ॥ गिहिवावारपरिस्सम-खिन्नाण नराण वीसमट्ठाणं । एगाण होइ रमणी, अण्णाण जिणिंदवरधम्मो ॥ २६८ ॥ तुल्लेवि उअरभरणे, मूढ अमूढाण पिच्छसु विवागं । एगाण नरयदुक्खं, अण्णेसिं सासयं सुक्खं ॥ २६९॥ जीवंति पुहविपडिआ, भयरवपडिआवि केवि जीवंति । जीवंति खग्गछिन्ना, चट्ट च्छिन्ना न जीवंति ॥ २७० ॥ आवाय- मित्तगुरुएहिं तह पेरंतलहुअभूएहिं । घंटानिनायसरिसेहिं लजिमो लोअपिम्मेहिं ॥ २७१ ।। नलिण मिणं मलिणमिणं, विरसमिणं गंधवजियमिणं च । मालइरत्तो भमरो, परिहरइ विआरिउं कुसुमे ॥ २७२ ॥ अइहासो १ अइतोसो २, अइदुजाण-माणुसेहिं संवासो। अइउवभडो अ वेसो, पंचवि गुरुअस्स लहुअंति ॥ २७३ ॥ कालंमि अणाईए, जीवाणं विविहकम्मवसगाणं । १-५९ लाख कोडाकोडी, २७ सहस्र कोडाकोडी, ४० कोडाकोडी, अङ्कतोऽपि यथा-५९२७०४०००००००००॥ ८४ वरसे १ पूर्वाग (2)' ८४ लाख पूर्वाङ्गे १ पूर्व (२)। ८४ लास पूर्वे १ त्रुटिताङ्ग (३) एतलउ आदिनाथ आउपु गाथोक्त ॥ २-शाश्वतजिनस्तवने वृत्ती सूत्रेऽपि यथा-पडिमा पुण गुरुआओ, पणधणुसयलहुअसत्तहत्याओ ॥ ३-कलाय:-त्रिपुटाख्यवान्यविशेप. । ४-वट्टचणका:-शिखारहिता वृत्ताकाराश्वणकविशेपा ॥ ५-लट्टा-कुसुम्भ- पीत०, कंगू-तन्दुला , कोद्रवविशेपः । शणं त्वप्रधानं वरदृत्ति 'चरटी' इति प्रसिद्धम् । ६-तस्य हि एतादृशी शक्तिर्यया चक्रवर्तिस्कन्धावारमपि यो गृहीयाद्विनागयेद्वा न प्रायश्चित्तं प्राप्नुयात, भाष्यवृत्तौ।

·गाथासहस्री। त नत्थि सविहाणं ससारे जन सभवई ॥ २७४ ॥ अरिहतो असमत्थो, तारणे लोआण-दीह- समारे । मग्गे देसणकुसलो, तरति जे मग्गि लग्गति ॥ २७५ ॥ दस पुवा वुच्छिन्ना मपुन्ना, सुरभवमि सपत्ते वइरमि महासत्ते, सघयण अद्धनाराय ॥ २७६ ॥ रिसहो १ रिसहस्स सुया ९९, भरहेण विवजिआ नवनवइ । अह य भरहस्स सुया, सिद्धा इक्कमि समयमि ।। २७७॥ वासाण वीससहस्सा, नवसय तिअमास पचदिणपहरा । इक्का घडिआ दोपल, अक्सरगुणयाल जिणधम्मो ॥२७८ ॥ अद्धामलग[य]पमाणे, पुढविकाए हवति जे जीया । ते पारेवयमित्ता, जवुद्दीवे न मायति ॥ २७९ ।। एगमि उत्गसिंदुमि, जे जीवा जिणवरेहिं पनत्ता । ते जइ सैरिसयमित्ता, जवुद्दीवे न मायति ॥ २८० ॥ सोहम्ममि दिवड्डा, अड्डाइजा य हुति माहिंदै । पचेव सहस्सारे, छ अधुप सत्त लौगते ॥ २८१ ॥ दो कोडारोडीओ, पणसिय-लक्सा य हुति कोडीओ। इगुत्तर सहस- कोडी, चउसय कोडीओ नायबा ॥ २८२ ॥ अट्ठावीस कोडी, लक्सा सगवन्न चउदस सहस्सा । दोय सयापणसीया, चवति देवीओ इनस्स ॥ २८३ ॥ इह भरहे केवि जीवा, मिच्छदिही य भद्दया भावा । जे मरिऊण नरमे, वरिसे होहिंति केवलियो । ०८४ ॥ वारसहि जोयणेहिं, सोअ परिगिण्हए सह । रूव गिण्हइ चक्खु, जोअणलक्साओ साइरेगाओ । गध रस च फास, जोअणनवगाउ सेसाइ ॥ २८५ ॥ पणसयसत्ततीसा, चउत्तीस सहस्स लक्स इगवीसा पुक्सरदीवड्डनरा, पुवेण अवरेण पिच्छति ॥ २८६ ॥ [पुष्पमालावृत्ती ४३४ ॥] कालतिय, वयणतिय लिंगतिय तह परोक्स पञ्चक्स । उवणयऽवणयचउक्क, अज्झत्थ चेय सोलसम ।। २८७ ॥ [इति श्रीबृहत्कल्पे प्रवचनसारे १४० द्वारेऽपि ३६४ पन्ने ॥] उम्मग्गदेमणाए, चरण नासिंति जिणवरिंदाण । वामनदसणा सलु, न लब्मा तारिसा दट्ठ ॥ २८८ ॥ [आमिग्गहिय-अणभिग्गहिय-तह अभिनिवेसिय चेव । ससइय अणाभोग मिच्छत्त पचहा एव ] अक्सडियचारित्तो वयगणाओ य जो भवे तित्थ । तस्स सगासे दसण, वयगण तह य सोही य ।। २८९ ।। तरिअधा य पइना, मरिअब वा समरए समत्थेण । असरिसजणउल्लावा, न हु सहिअबा कुलपसूएण ॥२९० ॥ जबुद्दीवे चकी, उक्कोस तीस चउ जहनेण । धायइपुक्मरदुगुणा, एमेय य फेसवाईआ ॥ २९१ ॥ एगदिणे जे देवा, चवति तेसि पि माणुसा थोवा । कत्तो मे मणु यभवो, इअ चिंताए सुरो दुहिओ ॥ २९२ ।। जोइ १ वण २ पढमपुढविं नव गाईओ जति पीआए । तईय असुरकुमारा, वेमाणिय जति सत्तसु वि ॥ ०९३ ॥ ते उड्डमचुअ जाव, भवणवई १-सणी नातिपुष्प क्वापि वृक्षमुकुर । २-अप्कायम्य सपपप्रमाणभणनेन पृथ्वीत सूक्ष्मत्वम् । ३-भगवत्या १४ शतके ८ उद्देशी सिद्धिशिलात उपरि अलोको योउनम् एक, तन इद योनन उत्सेधाङ्गुलनिष्पन्न ज्ञेय यतस्तस्य योजनस्योप- रितनकोशस्य प भागे सिद्धावगाहना धनुन्निभागयुक्त जयस्त्रिंशदविधनु शतनयमानाभिहितरूपा उत्सेधाजुलयोननाश्रयणत एव युज्यत इति । ४-श इ-मेघगर्ननाश दरूपम् १ चशु सातिरेक्योजन लक्षाद् रप गृह्णाति विष्णुकुमारादेरिव खचरणपु रोवर्तिगर्तापत्तर्गतगोष्ट्वान्दिशनात्, इदमभास्वरपदायापेक्षया भाम्वरपदाथापेक्षया तु पणसये ति गाथोक्तं पटुभ्राणादिशके देवादि'रादीनामिय गध तितक्दादिरस । ५-उपनय स्तुति अपनयो-निदा तयो चतुष्कम्-उपनयापनयचतुष्पम् , 'रूपवती ला इति उपनयवचनम् १ दुशीला' इति अपनयवचन २ रूपवनी स्त्री कि तु दु शीग' इति उपनयापनयवचनम् ३ कुरूपा स्त्री कि तु मुगीग इति अपनयोपनय० ४, ६-अयचेतसि निधाय विप्रतारम्बुद्ध्या अयत् विभणिषु पुनरपि सहसा यचेतसि तदेव वक्ति यत्तत् पोडशमध्यात्मवयनम् । ७-तत्सम्बन्धि स्वय विनष्टसम्यग्दर्शना तादृशा द्रष्टुमपि न कल्पवे किं पुनस्तै सम सहवासादय । गाया०३ ·१८ गाथासहली। । जाव जंति सोहम्मे । जोइ वण पंडगवणं, असंखदीवोदहितिरियं तु ॥ २९४ ॥ [ दो पढमकप्पपुढविं, दो दो दो वीय-तईय-चउत्थि । चउ उबरिम ओहीए, पासंति य पंचमि पुढवि ॥१॥ छहि छग्गेविजा, सत्तमिमियरे अणुत्तरसुराओ । किंचूणलोगनालिं, असंखदीवोदहिं तिरियं ॥२॥] मेल्हेइ सोहम्माओ, कोवि सुरो लोहगोलगं हिट्ठा। भारसहस्समयं सो, छम्मासेहिं च छदिणेहिं ।। २९५ ।। छप्पहरछघडि- आहिं, जावइयं इक्कमिज तावइआ । रज्जू तयद्धमणो, दीवसमुइंऽतिमो जैलही ॥ २९६ ॥ पणया- लीसं आगम,-समग्ग-गंथाण हुँति छल्लक्खा । पणयालीस सहस्सा, पंचसया चेव चउयाला ॥२९७॥ संविग्गसंजयाणं, दिजइ धिप्पइअ पढमभंगो य । संजइवग्गे दिजइ, नवि घिप्पइ कारणे वीओ ।। २९८ ॥ गिहि १ अन्नतिथिआणं २, नवि दिन्नइ धिप्पए अ नवरं तु । नवि दिज्जइ नवि घिप्पइ, पासत्त्वाईसु सबेसु ॥ २९९ ।। सुरलोअवाविमज्झे, मच्छाई नत्थि जलयरा जीवा। गेविजे नहु वावी, वाविअभावे जलं नस्थि ।। ३००॥ चेइयवं दुविहं, पूआ १ निम्मल्ल २ भेयओ तत्थ । आयाणाई दवं, पूआरित्थं मुणेअचं ॥ ३०१ ।। अक्खयफलवलिवत्थाइ संतिअं जं पुणो दविणजायं । तं निम्मल्लं वुन्चइ, जिणगिहकम्ममि उवओगो ॥ ३०२ ॥ अह पुचि चिअ केणइ, हविज पूआ कया सुविहेण । तंपि सविसेससोहं, जह होइ तहा तहा कुन्जा ॥३०३॥ निम्मलंपि न एवं, भण्णइ निम्मल्ल- लक्खणा भावा । भोगविणटुं दवं, निम्मल्लं विति गीयत्था ॥३०४॥ इत्तो चेव जिणाणं, पुणरवि आरो- वणं कुणंतु जहा । वत्थाहरणाईण, जुगलिअ कुंडलिअमाईणं ॥ ३०५ ॥ कहमन्नह एगाए, कायाईणं जिणिंदपडिमाणं । विजयाई वन्नि अट्ठसयं लुहंताया समए ॥ ३०६ ॥ जे निश्चमप्पमत्ता, गंठिं वंधति गंठिसहियंमि । अट्ठसयं लहंता सग्गाऽपवग्गसुक्खं, तेहिं निवद्धं सगंठिमि ॥३०७॥ भणिऊण नमुकारं, निचं विम्हरण वजिया धन्ना । पारंति गठि सहिअं गंठिंसह कम्मकंठीहिं ।। ३०८ ॥ पोरिसि १ चउत्य २ छढे ३, काउं कम्म खवंति जं मुणिणो। तं नो नारयजीवा, वाससयसहस लक्खेहि ॥ ३०९ ॥ सत्तरिसयमुकोसं, वीस जहन्नेण विहरमाणजिणा । समयखित्ते दस वा जेम्म पइवीस- दसगं वा ।। ३१० ॥ पायमिह कूरकम्मा, जीवा भवसिद्धियावि दाहिणए । नेरइअतिरिअमणुआ,- सुराइठाणेसु गच्छंति ॥ ३११ ॥ अट्ट १ दुवालस २ सोलस ३, चउत्तिहारेहिं पउरमड्डेहिं । दसहिं तिहारा वड्डे, एगओ होइ उववासो ॥ ३१२ ॥ गिह १ जोइ २ भूसणंगा ३, भोअण ४ भायण ५ तहेव वत्यंगा: । चित्तरसा ७ तुडिअंगा ८, कुसुमंगा ९ दीविअंगा य १० ॥ ३१३ ॥ वहुरयण- विणिम्माया, भवणदुमा अट्ठभूमिआ दिया । सयणासणसन्निहिआ, तेएण निदाहरविसरिसा ॥३१४॥ जोडदुमाणं उवरिं, ससिसूरा जत्थ वच्चमाणाऽवि । ताणं पभवोऽपहया, निअयंपि छवि विमुंचंति ॥ ३१५ ॥ वरहार कणयकुंडल, मउडालंकारनेउराईणि । नियअंगभूसणाई आहरणदुमेसु जायंति ॥ ३१६ ।। अदृसयसन्जयजुओ, चउसट्ठी तह य वंजणविअप्पो । उप्पज्जइ आहारो, भोअणरुक्खेसु रसकलिओ ॥ ३१७ ॥ भिंगारथालवट्टय, कचोलयवद्धमाणमाईणं । कंचणरयणमयाई, जायंति अ भायणंगेमु ॥ ३१८ ॥ खोमदुगुल्लयवालय,-चीणंसुअ पट्टमाइआई च । वत्थाणि बहुविहाई वत्थंगदुमा पमाणेति ।। ३१९ ।। कायंवरी पसन्ना, आसवजोगा तहेवऽणेग विहा । चित्तंगरसेसु १-रदुर्मर। २-स्वयम्भूरमणसमुद्र, प्रकारान्तरेण रज्जुप्रमागमाह । ३-पार्श्वस्थादीना न दीयते नापि तेभ्यो सो। ४-माहिए जपन्यत । ५-जन्न आश्रिय महाविदेहेयु २०, भरनैरावतेयु १० स्यु । ६-त्रुटिताजास्तु- रिमनिममहप्रायरंगतोय फरिव उपशोभितान्तिष्ठन्ति । उमुमानास्तु-विचित्रमरससुरमिपञ्चवर्णमात्य- गा। दीपिशास्तु-यया इह निधा प्रज्वलन्त्य. कनकमणिमय्यो दीपिरा उद्योतं कुर्बाणा दृश्यन्ते पनामापोतेन गर्वगुयोनयन्तस्तिष्ठन्ति ॥ ७-विधनापरिणामेन ।

·गायासहस्री। १९ सया, पाणयजोगा उ जायति ।। ३२० ॥ फालो अचित्तो अह आविओ वा, चउरगुल विस्थडओ असधिम । विस्सामहेउ तु सरीरयरस, दोसा अपहभगया न एव ॥ ३२१ ॥ एक पाउरमाणे, सोमिर्म उनि च लहुमासो । दुनिअ पाउरमाणे, अतो सोमी बहिं उनी ॥ ३२२ ॥ पास पण गरक्सा, मूसा उज्ज्ञायणा य परिहरिआ । सीयत्ताण च कय, तेण सोम न वाहिरओ ॥ ३२३ ।। पंढमचरिमा उ सिसिरे, गिम्हे अद्ध तु तासि वजेजा। पाय ठवे सिणेहातिरक्सणट्ठा पवेसे वा ॥३२४॥ {श्रावकविधौ पण्डितराजपरमाईतधनपालेनोवम् ॥] पचविहविसयसुस्स, उवमुनइ परमिएमु दिवसेसु । तिवाभिलासविरओ, परिहरओ पचसु तिहीसु ॥ ३२५ ॥ जह दीवा दीवसय, पईवई सोवि दिपई दीवो। दीवसमा आयरिया, दिप्प च पर च दीवति ॥ ३२६ ॥ कयवयकम्मयभावो १, सीलत्व चेव तह य गुणवत्त २।३ । रिउमइयवहरण चिस ४, गुरुमुस्मूसा य बोधधा ५ ।। ३२७ ॥ पवयणकोसल्ल पुण, ६ छह ठाण तु होइ नायध । छहाणगुणेहिं जुओ, उक्कोसो सायगो होई ॥ ३२८ ॥ मैथुनप्रसक्योर्हि स्त्रीपुसयोरुकृष्टतोऽष्टादशरक्ष नीचा विनश्यति । यदुकम् - मेहुणसन्नारूढो, नव रक्स हणेई सुहुमजीवाण । विलिणा पन्नत्त, सहहिअध पयत्तेण ।। ३२९ ॥ इत्यीजोणीइ सभवति वेइदिया उजे जीवा । एको वदो व तिण्णि व, लक्सपुहुत्त च उक्कोस ॥२३०॥ ससवायां योनी एते द्वीनिया शुक्रशोगितसभवास्तु गर्भजपञ्चेद्रिया इमे- पचिंदिया-मणुस्सा इगनरसमुत्तनारिंगन्ममि । उक्कोस नवल्क्सा, जायते भगवेलाए ।। ३३१ ॥ नवलक्साण मझे, जायइ इकरस दुण्ह य समत्ती । सेसा पुण एमेव य, निलय वच्चति तत्थेव ।।३३२॥ समूचिमपन्द्रियमनुष्या अपि भसख्येयास्तथाहि- असम्ब इत्यानरमेहुणाओ, मुच्छति पचिंदिअमाणुसाओ। नीसेस अगाण विभत्तिचगे, भणइ जिणो पनवणा उवगे ।। ३३३ ।। सद्धरणनिमित्त, गीअत्यगवेसणा तु उकोस । जोअणसयाइ सत्त उ, पारस परिमाइ कायक्षा || ३३४ ॥ अगीअत्यो न विआणइ, सो ऊ चरणस्स देइ ऊणऽहिय । ता अपाण आलोअग च पाडेइ ससारे ॥ ३३५ ॥ ज जयइ अगीअत्थो, जप अगीअत्यनिस्सिओ जयई। बट्टावेई गच्छ, अणतसमारिओ होई ।। ३३६ ॥ श्रद्धालुता श्राति शृणोति शासन, धन वपेदाशु गृणोति दर्शनम् । मृतकृत्य पुण्यानि करोति सयम, त श्रापक प्राहुरमी विचक्षणा ॥ ३३७ ॥ तेरसकोडिसयाइ, चुलसीकोडीओ पारस य उक्सा । सगसीइ सहस दो सय, सघग्ग समगीए ।। ३३८ ॥ १३८४१२८७२०० एताय त ॥ सुन्नासुनो मीसो, तिविहो ससारचिट्ठ- णाकालो । तिरियाण मुन्नवज्ज्ञो, सेसाण होइ तिविहो वि ॥ ३३९ ॥ नाणस्स फेवलीण, धम्मा- यरिअरस सघसाहूण | माई अवन्नवाई, विधिसिम भावण फुणई ॥ ३४०॥ [इति श्रीभगवीवृत्तौ प्रथम शतके द्विवीयोहे के ५० पत्रे ॥ जलदोण १ मदभार २, समुहाइ समूसिओ उ जो गव उ ३ । माणु १ ग्माण २ पमाण ३, तिविह सलु रक्सण एय ॥ ३४१ ॥ [श्रीमगवतीवृत्ती द्वितीयशतके मयमोरेशके १९ पने] 1-विस्तृत -अत सधरहिन । २-एवविध पर्यस्तिसपो योगपो विधामहेतो शरीरस्य गृप्यते एवमवष्टम्मदोषा नस्यु । अय च स्थविर १ ग्लान २ वाचनाचायोग ३ कल्पत गन्येपाम् । ३-पप्पसिए० उप्पइयान भवति इमरहा यह मवति पणमो उल्लि अनो उनिय पाउणिजमाण मटीमसा य पयली दुग्गधा विहिपरि भोगेण सानि उज्यपया परिदरिया पदगम्भक्यलिइसीयत्ताण कय भयर, पपण कारणेपण सोमिय चाहि न पारिता । निशीथे ॥ ४-प्रयनरमौम्पी वयित्वा उभयोर वायित्वा उणे पात्र स्थापयेत् भवापाय-महिन-हिमया रणाम मध्य पात्र प्रवेगार ॥ मोपनियुपि (१४५) ·१ २० गाथासहस्री। मस्तकशुचिविनाशे, तालस्य यथा ध्रुवो भवति नाशः । तद्वत्कर्मविनाशो, मोहनीयस्य क्षये नित्यं ॥ ३४२॥ [श्रीआचाराङ्गप्रथमश्रुतस्कन्धे ।] जे उ दाणं पसंसंति, वहमिच्छंति पाणिणं । जे उणं पडिसेहिति, वित्तिच्छे करिति ते ॥३४३|| [श्रीआचाराङ्गप्रथमश्रुतस्कन्धे पटाध्ययने २३३ पत्रे जम्मा १ मिसेअ २ निक्खमण ३ चरण ४ नाणुप्पया य ५ निवाणे ६ । दिअलोअभवण ७ मंदर ८, नंदीसर ९ भोमनगरेसं १० ॥ ३४४ ॥ अट्ठावय ११ उजिते १२ गयेग्गपयए अ १३ धम्मचके अ १४ । पास १५ रहावत्तनगं १६, चमरुप्पायं च वंदामि ॥ ३४५ ॥ [इदं गाथाद्वयं श्रीआचाराग द्वितीयश्रुतस्कन्धप्राप्ते तृतीयचूलायां श्रीआचारान नियुक्ती ३८५ पत्रे ॥] अलिअ न भासिअवं, अस्थि हु सचंपि जं न वत्तवं । सचंपि होइ अलिअं, जे परस्पीडाकरं वयणं ।। ३४६॥ [इति श्रीआचाराङ्गद्वितीयश्रुतस्कन्धे चतुर्थाध्ययने प्रथमोद्देशके वृत्तौ ३५६ पत्रे ॥ सत्तरिसयमुक्कोसं १७०, इअरे दस १० समयखेत्तजिणमाणं । चोत्तीस पढमदीवे, अणंतरऽद्धे य ते दुगुणा ॥ ३४७ ॥ इति आचारागवृत्तौ चतुर्थाध्ययने प्रथमोद्देशके १६२ पत्रे ॥] यथाप्रकारा यावन्तः संसारावेशहेतवः [आश्रवाः] । तावन्तस्तद्विपर्यासा-निर्वाणसुखहेतवः ॥३४८॥ [आचारागवृत्तौ ४ अध्ययने २ उद्देशके १६४ पन्ने ॥] कारणमेव तदन्त्यं, सूक्ष्मो नित्यश्च भवति परमाणुः। एकरसवर्णगन्धो, द्विस्पर्शः कार्यलिङ्गश्च ॥३४९।। [इति श्रीस्थानानवृत्तौ ॥] जेसिमवड्डो पुग्गल, परिअट्टो सेसओ अ संसारे। ते सुक्खपक्खिया खलु, अहिए पुण कण्हप- क्खाओ ।। ३५० ।। मूलं १ साह २ पसाहा ३, गुच्छ ४ फले ५ छिद पडिअभक्षणया ६ । सबै १ माणुस २ पुरिसा ३, साउह ४ झुझंत ५ धणहरणा ॥ ३५१ ।। (१) लिङ्गदानविधिमाह ["पुवामुहो उ उत्तरमुहो व देजाऽहवा पडिच्छेजा । जाए जिणादओ वा, हवेज जिण- चेइयाइं वा ।। १॥"] [श्रीस्थानाङ्गे २ स्थाने १ उद्देशके वृत्तौ ५७ पत्रे ॥] १-जन्मभूमी १, अभिसेओ-जस्थ रायाभिसेओ वा २, निक्खमणो-जहिं निक्खंतो ३, चरणं- कुम्मारगामा अहिअगामादि जत्थ हिंडतो ४, नाणुप्पायभूमी ५, निवाणभूमी ६, भावे तस्स आगाढं दसणं भवति । इति श्रीआचारागचूर्णौ । २-गजाग्रपदे दशार्णकूटवर्तिनि तया तक्षशिलाया वर्मचक्रे, तथा अहिच्छ- त्राया पार्श्वनाथस्य वरणेन्द्रमहिमास्थाने, एवं रथावर्ते पर्वते वैरखामिना यत्र पादपोपगमनं कृतं यत्र च श्रीमत् वर्द्धमानमाश्रित्य चमरेन्द्रेणोत्पतनं कृतम् ॥ ३-"से भिक्खू वा० जा यभासा सच्चा सुहुमा जाय भासा असच्चामोसा तहप्पगारं भासं असावजं जाच अभूओवघाइयं अभिकंखं भासं भासिजा" वृत्तिः-स भिक्षु या पुनरेवं जानीयात् तद्यथा-या व भाषा सत्या 'सूक्ष्मा ति कुशाग्रीयया बुद्ध्या पर्यालोच्यमाना मृषाऽपि सत्या भवति, यथा सत्यपि मृग- दर्शने लुब्धकाटेरपलोप इति, उक्तम्च-'अलियं' इत्यादि, आचारागवृत्तौ । ४-अर्द्धपुद्गलपरावर्त किञ्चिन्न्यूनः । ५-शुक्लो विशुद्धत्वात्पक्षोऽभ्युपगम शुक्लपक्षस्तेन चरन्तीति शुक्लपाक्षिका , शुक्लत्वं च क्रियावादित्वेन, इति स्थानावृत्तौ । ६-साउह-आयुधसहित । ७-पुव०-पूर्वाभिमुख १ उत्तराभिमुसो २ वा दद्यात् गुरु । अथवा प्रतीच्छेच्छिष्यो यस्या जिनादयो वा दिशिजिना मन पर्यायज्ञानिन अवधिसपन्नाश्चतुर्दशपूर्वधरा नवपूर्वधराश्च जिनचैत्यानि वा यस्या सा.दिशि आसनानि तदभिमुखो दद्यादथवा प्रतीच्छेदिति गाथार्थः ॥ १॥ इति पञ्चवस्तुकवृत्तौ २३ पत्रे ॥

·- गाथासहली। २१ भूए अगाइकाले, वेइ होहिंति गोअमा ' सूरी । जेसिं नामग्गहणे, नियमेण होइ पच्छित्त ॥३५२।। एअ गच्छववत्य, दुप्पणिहाणवर तु जो सटे । त गोअम जाण गणिं, निच्छयओअणतससारं ॥३५३।। [इद गायाद्वय श्रीमहानिशीथे पञ्चमाध्ययने ४२ पत्रे ॥] सूईहिं अग्गिवन्नाहिं, सभिन्नरस निरतर । जावइअ गोअमा दुक्स, गन्भे अवगुण तहा ॥३५४॥ गमाओ निष्फटतस्स, जोणीततनिपीडणे । कोटिगुण तय दुक्स, कोडाकोडिगुण पि वा ।। ३५५ ।। [श्रीमहानिशीथे पञ्चमाध्ययने ॥] जह मगडक्सोनगो, पीरइ भरवणकारणा नवर । तह गुणभरवणत्य, आहारोवभयारीण ।।३५६॥ [श्रीउत्तराध्ययने अष्टमाध्ययने वृत्तौ २९४ परे ।] दो वासमहरसठिई, देवाण होइ विसयपरिमोगो। पणसय पणसय हाणी, जोइसिअ भवण वण राण ॥३५७॥ चउविहसघसमेय, मुणिगणघेअ वि पत्तजयसे । वीरजिणद् नमिउ, थुणामि चउवीस- निणसघ ॥३५८॥ सिरिपुडरीयगोयमपमुहा गणहारिणो महामुणिणो । पउदससयवावना (१४५२), जयतु निच दुरिअहरणा॥३५९॥ मुणिउमहसेणपमुहा-ऽडयालमहस्स लक्स अडवीसा (२८४८०००)। वमी मुनरिधदण चोआल्लक्सा छञ्चत्तसहस्सा (४४४६०००) ।। ३६० ।। चउरसयाछडहिया, सेयसाणदकामदेवा य । पणपन्नलक्ससहसातिपनया (५५५३४०६) सावया सरह ॥ ३६१ ॥ मुभदा सुलसा रेवई, एगा कोडी अपरलस्सा य । नवनवइसहसतिसया पन्नासा (१०१९९३५०) साविया सरह ॥ ३६२ ॥ सिरिसुहमजवुपमुहा, दुमहस्स चउत्तरा जुगपहाणा (२००४) । तत्तुल्ला मुगिवसहा, इगारलममा सहस्स सोला (१११६०२०) ॥ ३६३ ॥ जिणभत्तनिवा उ इगारल्या सोल सहरम वीस हिया (१११६०२०) । एए पभायसमए, सरिअषा भवभावेण ॥ ३६४ ॥ एअ उनिहसघ, गुणरयणमय सरेइ जो भयो । पइदियह तिकाल, सो पावे निजर गुरु ।। ३६५ ॥ रिसहेससम पत्त, निरवन इक्खुरससम दाण। सेअससमो भावो, हविजा जइ मग्गिअ हुजा ॥३६६।। अरिहवासिद्धसूरी, उनझाया साहुसाहुणीओ अ । सावय साविअरूव, वदे सघ तिकालभव ॥३६७॥ इस विमलगुणोह चत्तनीसेसदोह, विजिअपरलमोह मिनभावारिजोह । थुणइ तवमहग्य जो सया सबसप, लहइ असिव सिग्ध, छिनसपुग्नविग्ध ॥ ३६४ ॥ जिणप्पिया य साहू, कोसेण तु एगवसहीए । सत्त य यति कमवि, अहिया कइयावि नो हति ॥ ३६९॥ [प्रवचनसारोदारे गा ५३९ ४८१ पने] आयरिय १ उवाए २, तवस्मि ३ सेहे ४ गिलाण ५ साहसु ६ । समणोन्न ७ सघ ८ कुल ९ गण १०, वेयावा हवइ दसहा ।। ३७० ।। [प्रवचनसारोद्धारे गा १६ ॥ मुहपोत्ति १ घोलपट्टो २, पतिग ५ दो निसिन ७ रयहरण ८ । सथारु ९ तरपट्टो १०, दम पेहाऽणुग्गए सूरे ॥ ३७१ ॥ [प्रवचनसारोद्धारे गा .९१ ४८३ पने] 1-शान आसओ दम्प एगव्यस्मिया गुणा। यमग पजवाण नु उभो अस्मिया भवे ॥ १॥ श्रीउत्तराध्ययने २०। (५५७ पर्ने) २-उमाविकामा १५ . भरापतीनां १००० वाशि परिभोग । ३-यद्यपि चेका यम । रल त सप्त जिनपिका प्रतिवसति तयापि परस्परं न भाप ते धर्मवार्तामपिन घुपति वीप्यामपि चम्य मेक एप जिन प्रतिदिनमति न पुन पर इति। ४-समगोन-एइमामाचारीश । साप्यादिचतुर्विधसघ - एकगीयरहुगच्छ मुशाय । दुर बानि गणस्तु-एराचायप्रणेय साधुममह । ५-कप्पतिग-द्वौ सोनी एक सर्णिक । दो नितिजादे निपये नौहरणम्य, एय सूत्रमदी अभ्यन्तरेनिपशा, द्वितीया पाया पादप्रोम्सनरूपा । व्यतराणा ५ क ·गाथासहस्री। पडिलेहणं कुणंतो, मिहो कहं कुणइ जणवयकहं वा । देइ व पञ्चक्खाणं, वाएइ सयं पडिच्छइ वा ॥३७२ ॥ पुढवी आउकाए तेऊ वाऊ, वणस्सइतसाणं । पडिलेहणापमत्तो, छण्हपि विराहओ भणिओ ।। ३७३ ।। [प्रवचनसारोवारवृत्तौ १५६ पत्रे॥] मणगुत्तिमाइआओ, गुत्तीओ तिन्नि हुंति नायद्या । अकुसलनिवित्तिरूवा, कुसलपवित्तिस्सरुवा य॥ ३७४ ॥ [प्रवचनसारोद्वारे गा, ५९५ १६७ पो॥] लट्ठी १ तहा विलट्ठी २, दंडो य ३ विदंडओ य ४ नाली य ५ । भणियं दंडगपणगं, वख्खाण- मिणं भवे तस्स ॥ ३७५ ॥ लट्ठी आयपमाणा १, विलट्टि चउरंगुलेण परिहीणा । दंडो बाहुपमाणो ३, विदंडओ कक्खमित्तो उ ४ ॥ ३७६ ॥ लट्ठीए चउरंगुल समूसिया दंडपंचगे नाली ५ । नइप- मुहजलुत्तारे, तीए थग्गिजए सलिलं ।। ३७७ ।। वैज्झइ विलहीऍ जवणिआ विलट्ठीए कत्यइ दुवारं । घट्टिन्नए ओवस्सयतणयं तेणाइरक्खट्ठा ॥ ३७८ ॥ उँउबलुमि उ दंडो ४, विदंडओ घिप्पए परिस- याले ५ । जे सो लहुओ निजइ, कप्पंतरिओ जलभएणं ॥ ३७९ ॥ उवसमसेणिचउफ, जायइ जीवस्स आभवं नूनं । ता पुण दो एगभवे, खवगसेणी भवे एगा ॥ ३८० ॥ [प्रवचनसारोद्वारे गाथा ६६९-६७३-४८६ पने ॥] उचासणं समीहइ विणयं न करेइ गवमुबहइ । बुड्डो न दिक्खिअधी, जइ जाओ वासुदेवेणं ॥३८१।। [प्रवचनसारोद्वारे गा. २२९ ॥] मुलजुअं पुण तिविहं, जहण्णयं १ मज्झिमं च २ उकोसं ३ । जहण्णेणटारसगं, सयसाहसं च उकोसं ॥ ३८२ ॥ चउदस १ दस य २ अभिण्णे, निअमा सम्मं तु सेसए भयणा । मैंइ ओहि विवज्जासे, होइ हु मिच्छं न सेसेसु ॥ ३८३ ॥ [वृहत्कल्पेऽपि-उ०६] दुविहे गेलण्णम्मि २ अ, निमंतणे ३ दबदुल्लहे ४ असिवे ५ । ओमोदरिय ६ पओसे ७, भए ८ य गहणं अणुन्नण्णातं ॥ ३८४ ॥ [प्रवचनसारोद्धारवृत्तौ वृहद्भाप्ये महानिशीथे ९ उद्देशकेऽपि ॥ १-आभ्यां मेदाभ्यां वारगुप्ते सर्वथा वाग निरोध १, सम्यग् भापणं च आभ्या भेदाभ्यां वाग् गुप्ते २ रुपं प्रतिपादित भवति, भाषासमिती तु वाक्प्रवृत्तिरेवेति वाग्गुप्तिभाषासमित्योर्भेदः । २-वज्झइ०-भोजनसमये सागारिकादिरक्षायै । ३-उउ०-भिक्षाभ्रमणे प्रद्विष्टद्विपदचतुप्पटादिवारणार्थ वृद्धत्वेऽवष्टम्भार्य च । ४-उवसम०-ते पुन उपशमश्रेण्यो एकस्मिन् भवे उत्कर्षतो वे भवे । ५-बुहो०-सप्ततिवर्पेभ्य परतो वर्षशतायुष्कापेक्षमिदम्, अन्यथा यस्मिन् काले उत्कृष्ट- मायुस्तद्दशधा विभज्याप्टमनवमदशमभागेषु वर्तमानस्य वृद्धत्वमवसेयम् । ६-जहपणेण०-यस्याष्टादश रुप्यका नाणक- विशेषा मूल्यं तज्जधन्यं वन्नम् एतादृशमूल्यमपि न ग्राह्य, किन्तु अष्टादशरूप्यकेभ्योऽपि यदल्पमूल्यं तद् ग्राह्यमिति भावः । ७-मइ०-किञ्चिन्यूनपूर्वधरादौ भजना सम्यक्त्वं वा स्यान्मिथ्यात्वं वा स्यादित्यर्थ , मतेरवधेश्च विपर्यासे मत्यज्ञाने विभङ्गज्ञाने व मिथ्यात्वं भवति, शेषयोस्तु मन पर्यवज्ञान-केवलज्ञानयोमिथ्यात्वं न भवत्येव ॥ ८-दुविहे०-गाढतरे १ आगाढतरे च २ ग्लानत्वे शय्यातरपिण्डोऽपि ग्राह्य । गाढतरे त्रीन् वारान् आहिण्ड्यते यदि न लव्ध ग्लानप्रायोग्यं तदा गव्यातरपिण्डोऽपि ग्राह्य । आगाढतरे पुन शीघ्रमेव गव्यातरपिण्डो ग्राह्य । गृहिनिमन्त्रणे गव्यातरनिर्वन्धे सकृत् तं गृहीत्वा पुन: प्रसझो निवारणीय. ३ । दुर्लमे च क्षीरादिद्रव्ये आचार्यादीना प्रायोग्ये अन्यत्रालभ्यमाने तत्रैव गृहन्ति ४ । अशिवे दुष्टव्यन्तरोपद्र- वादिके ५। अवमौदार्ये च दुर्भिक्षेऽन्यत्र भिक्षायामलभ्यमानायाम् ६ । प० राना प्रविष्टेन सर्वत्र भैक्ष्ये निवारिते प्रच्छन्न तद्गृहेऽपि गृपते ७ । अन्यत्र तस्करादिभये । तत्रापि स्वीकुर्वन्ति ।

·- - 1 गापासहनी। सधेऽपि पढमजामे, दुण्णि य वसहाण आइमा जामा । तइओ होइ गुरूण, चउत्प सधे गुरू सुअई ॥ ३८५ ॥ मालोअणापरिणओ, सम्म सपढिओ गुरुसगासे। जइ अतरावि काल, करिज भाराहो वह वि ।। ३८६ ॥ [श्रीउत्तराध्ययनवृत्तावपि ॥] अद्धमसणस्स सध, अणस्स कुना दवरस दो भागो। वायपरिचारणट्ठा, छम्भाग ऊणग कुजा ॥३८७॥ सीए दवरस एगो, भत्ते चत्तारि अहव दो पाणे । उसिणे दुवस्स दुण्णा, तिणि वि सेसाओ भत्तस्स ॥ ३८८ ॥ कम्ममससिनभव, सवेइ अणुसमयमेव आउत्तो । अन्नयरमि वि जोए, सज्झायमि विसेसेण ॥ ३८९ ॥ [श्रीउत्तराध्ययनवृत्तौ २३ अध्ययने १८ हारे ।] छहहमदसमदुवालसेहिं अवहुस्सुअरस जा सोही । तत्तो वहुतरिअगुणा, हवई जिमिअस्स नाणिस्स ॥ ३९०॥ [श्रीउत्तराध्यपनवृत्तौ ३१ अध्ययने ॥] ततादियाद्वियुक्तेन, कर्त्तव्य नृत्यकोविद । चत्वारो मुख्यगातारो, द्विगुणा समगायना ॥३९१॥ अष्टौ घ गायिन्य प्रोचा २०, तालधारिचतुष्टयम् २४ । मार्दङ्गिकास्तु चत्वारो २८, पाशिकाना चतुष्टयम् ३२ ॥ ३९२ ॥ एव चोत्तमवृन्द स्यात्, फर्त्तव्य च सदा बुधै । मध्यम स्यात्तदर्द्धन, तदद्धेन लघु स्मृतम् ।। ३९३ ॥ [इति द्वानिशद्विध नाटक लौकिकम् ॥] उसहे भरहो १ अजिए सगरो २ मघव ३ सणकुमारो य ४ । धम्मस्स य सतिस्स य, जिणतरे घकाटिदुग ॥ ३९४ ॥ सती ५ कुथू अ ६ अरो ७, अरिहता चेव चकाट्टी अ । अरिमलीअंतरे पुण, हवइ सुभूमो ८ अ कोरयो । ३९५ ॥ मुणिसुधए नमिम्मि य हुति दुवे पउमनाह ९ हरि- सेण १० । नमिनेमिसु जयनामो ११, अरिठ्ठपासतरे वभो १२ ॥ ३९६ ॥ अहेव गया मोक्स, १ सुभूमो वभो य २ सत्तमि पुढविं । मघव १ सणकुमारो २, सणकुमार गया सांग ॥ ३९७ ॥ मीमनामो १ महामीमो २, रुद्रनामा तृतीयक ३ । महारुद्रश्च ४ कालश्च ५, महाकाल ६ श्चतु- मुंग्य ७ । नरवक्त ८ कच्छुलाख्यो ९, वैते नारदा स्मृता ॥ ३९८ ॥ जत्य न दीसति गुरू, पघूसे उहिऊण मुपसता । वत्थ कह जाणिजइ, जिणवयण अमिअसारिन्छ ॥ ३९९ ॥ न हणइ १ न हणावेइ २, हणत नाणुताणई ३ । न पयइ ४ न पयावेई ५, पयत नाणुजाणई ७॥ ४०० ॥ न रिणइ ७ न रिणावेई ८ विणत नाणुनाणई ९ । जो भिक्खू तस्स त होई, नवकोडीविसुद्धय ।। ४०१ ।। दर्शनानि पडेवाहु-नैन १ मीसासक २ तया । बौद्ध ३ नैयायिक ४ वैशेषिक ५ साक्ष्य- ६ मिति क्रमात् ॥ ४०० ॥ पञ्चक्साण १० मभिग्रह ४, सिक्सा ७ तय १२ पहिम ११ भावणा १२ सित्त १४ । धम्मो ४ पूया य तहा १७, गिहिउत्तरगुणइगुणनवई ८९(९१)१॥४०३॥ जो अदि- रओ वि सपे, भत्तिं तिथुन्नइ सया फाल । अविरइसम्मदिही, पभावगो सावगो सोऽवि ॥ ४०४ ॥ आउट्टियूलहिंसाइ-मजमसाइ घायओ । जहण्णो सावओ वुत्तो, जो नमुफारधारओ ॥ ४०५ ॥ धम्मजुग्गगुणाइण्यो, उधमो धारसायो । गिहत्यो असयायारो, सावओ होइ मज्झिमो ॥ ४०६ ।। . - १-पढम०-जाप्रति गीतार्य प्रज्ञापनादिसूत्रगुणनेन नाप्रति, तृतीये यामे गुरू रानि जामति गुरुस्तु शेवे, अन्यथा निराशेन प्यारूपानादि कत्तु न शान्ति । २-मत्ते-अतिशीते । मध्यमे शीतकाले तु दो पानीयस्य तु प्रयो भागा मान ३ मप्पम उमाले दो पानस प्रयो मरम्य ३, अत्युप्ले का प्रय पानीयस दो भकम्य ।

·२४ गाथासहस्त्री। , उकोसेणं तु सट्टो उ, सञ्चित्ताहारवजओ। एगासणभोई य, वंभयारी तहेव य ॥ ४०७ ॥ अह न सक्केइ काउं, एगभु[भ]त्तं सया पुणो । दिवसस्स अट्टमे भागे, तओ मुंजे सुसावओ ॥ ४०८ ॥ जिण- भवणं १ जिणविवं २, जिणभत्तो राय ३ जिणमओ मंती ४ । साइसया आयरिया ५, पंचुजोआ जिणमयंमि ॥ ४०९॥ आवीइ १ ओहि २ अंतिअ ३, वलायमरणं च ४ विसट्टमरणं च ५ । अतो- सल्लं ६ तव्भव ७, वालं ८ तह पंडिअं ९ मीसं १० ॥ ४१० ॥ छ उमत्थमरण ११ केवलि १२ विहाणसं १३ गिद्धपिट्ठमरणं च १४ । मरणं भत्त १५ (भत्तप्पञ्चक्खाणं), इंगिणि १६, पाओव- गमणं च १७ ॥ ४११ ॥ पण्णा १ ऽण्णाण २ परीसह, नाणावरणमि हुति दो चेव । इको अ अंतराए, अलाभपरीसहो चेव ।। ४१२ ॥ अरई १ अचेल २ इत्थी ३, निसीहिआ ४ जायणा य ५ अक्कोसा ६ । सक्कारपुरकारे ७, चरित्तमोहंमि सत्तेव ॥४१३॥ दंसणमोहे दंसण,-परीसहो निअमया हवई इक्को । सेसा परीसहा खल, डकारस वेअणिन्नंमि ॥ ४१४ ॥ वावीसं बायरसंपराइ च उदस य सुहुमरागंमि । छउमत्थवीअरागे, चउदस इकारस जिणंमि ।। ४१५ ॥ वीस उद्योसपए, वटुंति जहण्णओ अइवं च । सी-उसिण-चरिअ-निसीहिआ य जुगवं न वटुंति ॥ ४१६ ॥ ईसी पन्भा- राए, उवरिं खलु जोअणस जो कोसो। कोसस्म य छन्भाए, सिद्धाणोगाहणा भणिआ ॥ ४१७ ।। तिण्णेव धणुसयाई, धणुतित्तीसं च धणुतिभागो अ। इअ एसा उकोसा, सिद्धाणोगाहणा भणिया ॥४१८॥ सिझंति जत्तिया खलु, इहहिं ववहाररासिमझाओ । इंति अणाइवणत्सइ-मझाओ तत्तिआ चेव ॥ ४१९ ।। चउहा अणंतजीवा, उवरिं उवरिं अणंतगुणिआओ । अभविअ १ सिद्धा २ भविआ ३, जाईभवा ४ चउत्थाओ ॥ ४२० ॥ जमालि १ तीसगुत्तो २, आसाढो ३ आममित्त ४ गंगोअ ५। रहगुमित्त ६ गुत्त ७ माहिल ८, अट्ठेव य निह्नवा भणिआ ॥४२१॥ सेणिअ १ सुपास २ पुट्टिल ३, संखो ४ सयगो ५ उदाइ ६ पेढालो ७ । सुलसा ८ रेवइजीवो ९, नव जीवा वद्धमाणम ॥४२२।। गयकुंमि १ संखमझे २, मच्छमुहे ३ वंसि ४ वराहडाढासु ५ । सप्पसिरे ६ तह मेहे ७, सिप्पउरे ८ मुत्तिआ हुंति ॥ ३२३ ॥ जहिं नत्थि सारणा वारणा च पडिचोअणा य गच्छम्मि । सो अ अगच्छो गच्छो मोत्तबो संजमत्थीहिं ।। ४२४ ॥ [इति स्थानागवृत्तौ ॥] उववाएण सायं १, नेरइओ देवकम्मुणा वावि । अध्झवसाणनिमित्तं ३, अवा कम्माणु- भावेणं ॥ ४२५ ॥ [इति जीवाभिगमसूत्रे, एवमेव श्रीवसुदेवहिण्डावपि ॥] 'नेइआणुप्पाओ, उकोसं पंचजोअणसयाई । दुक्खेणभिहुआणं, वेअणसहसंपगाढाणं ।। ४२६ ।। [जीवाभिगमवृत्तौ ॥] तेआकम्मगसरीरा, सुहुमसरीरा य जे अपज्जत्ता । जीवाण मुक्कमेत्ता, वचंति सहस्ससो भे॥४२७॥ [जीवाभिगमे ॥] १-मरण द्वेधा-सविचारम् अविचार च, सहविचारेण चेष्टया वर्त्तते यत्सविचार, तद्विपरीतमविचारम्, तत्र सविचार द्वेधा-भक्तप्रत्याख्यानम् इगिनीमरणं च । इगिनीमरण च विविना प्रपद्य शुद्धस्थण्डिलस्थ एकाक्येव कृनचतुर्विवाहारप्रत्याख्यान स्थण्डिलस्यान्तः छायात उणे उप्णावस्थाया स्वयं सक्रामति, तथा चाह-इंगियमरणविहाणं, आपवनं तु वेयणं दार्ड । संलेहणं च काउं, जहा समाही जहा कालं ॥ १ ॥ पञ्चक्खत्ति आहारं, चउचिह नियम गुरुसगासे । इंगियदेसंमि तहा, चिट्ठपि हु इंगियं कुणइ ।। २ ॥ इंगितां-तत्कालयोग्या चेष्टाम् । २-तिण्णेव०-३३३ वनुप, १ हाथ, ८ अङ्गुल सिद्धस्यावगाहनामान पञ्चशतवनुर्देहमान यदा त्रिभागोनं क्रियते तदा एतद्भवति त्रिभागमान १६६ धनुप, २ हाथ,'अगुल १६ । ३-एतस्या व्याख्याने जघन्यत उत्पातो गव्यूतमात्रम्, एतच संप्रदायादवसीयते ॥

·गाथासएली। यथा लोह सुवर्णत्व, प्रामोत्योपयोगतः । आत्मध्यानात्तथैवात्मा, परमात्मत्वममुते ॥ ४२८॥ [इति सताधारवृत्ती ॥ दिसि-पवण-गाम-सूरिय-छायाएँ पमजिऊण तिक्युत्तो । जस्सोगाहोत्ति फाऊण वोसिरे आयमेजा वा॥ ४२९॥ उत्तरपुवा पुजा, जम्माएँ निसिअरा अभिवडति । घाणाऽरिसा य पवणे, सूरिअगामे अवण्णो उ॥ ४३०॥ [इति श्रीओपनियुकिसूत्रे १२५-पत्रे पनवस्तुक सूने २५७ पत्रे॥] इदानी 'छायापति ग्याख्यानयवाह- ससत्तरगहणी पुण छायाए निग्गयाय वोसिरई । छायाऽसइ उपहमि वि, वोसिरिअ मुद्दुत्तग चिढे ४३१ [इति श्रीओपनियुक्ति सूत्रे १२५ पत्रे पनवस्तुक सूत्रे २५७ पत्रे n] पउधिह अणता जीवा, उवरि उवरि अणवगुणणाए । अमविअ १ सिद्धा २ भविआ ३, जाई मविआ ४ चउत्था य ॥ ४३२ ॥ सिद्धा सिद्धि पत्ता १, सेसा तिण्णेव सयललोगमि । किंतु अभधा १ जाईभक्षा २, न कयाइ सिन्हति ॥ ४३३ ॥ [इति गाथाद्वय जीवामिगमे ॥] अवलविण कन, ज किंचिवि आयरति गीअत्था थोवाऽवराहबहुगुण, सोसिंत पमाणति ॥४३४॥ [इति सघाचारवृक्षवृत्तौ ३९१ पत्रे ॥] सम्हा सतपयचेण, जो नमुपारपारओ । सावओ सोऽवि दट्टयो, जहा परमवधवो ॥ ४३५ ।। [सघाचारपत्ती ३७१ पत्रे ॥] जो जीवइ परिससय, दिणे दिणे माणगमि एगमि । छप्पन्न हुति मूडा, चालीसा चेव सेईओ ॥ ४३६ ॥ [उपदेशरसालमन्थे १९४ पने] वारायलादिदु १-रयेन्दुवीर्या दिवाकर सक्रममाण उक्त २। महाश्च सर्वेऽपि वलेन भानो, भवन्य ३-शस्ता अपि सुप्रशस्ता ॥ ४३७ ॥ [रखमालायाम् ॥] लक्षपक्षादिगते हिमाशी, शुभे शुभ पक्षमुदाहरन्ति १। सितेतरादावशुभे शुभ घ २, पक्षाव- निष्टो भक्तोऽन्यथा तो ॥ ४३८ ॥ राशौ राशौ द्वादशेन्दोरवस्था , प्रोका कैश्चित्सूरिमि. प्रोपि- वाद्याः । याताजन्मोद्वाहकालेषु नून, सज्ञा तुल्य तत्फल चिन्वनीयम् ॥ ४३९ ॥ वासमामानि- . 1-'दिसि०'-उत्तराया पूर्वायां च दिशि पृष्ट न दातभ्य लकविरोधात्, तथैव पवनप्रामस्र्याणा च पृछ दत्वा न व्युन्यजनीय लोकविरोधादेव तथा छायायां प्रमापयित्वा विक्सुनो' पारमय निलेपन वा पानकेन एवमेव कुयात् । राम्रो दक्षिणायां दिश उत्तरार्या दिगि देवा प्रयाति इति लोके थुति ॥ २-उत्तरापूर्वी च सेके पूज्या सूर्यप्रामयो पृटानेश्वर्णवाद । ३ संसकाहसे कृमिसंसपोदर इत्यर्थ । यदा असो साधुवेर तदा वृक्षच्छापायर्या निर्गतायां व्यासजति । भय छाया न भयति तनय युसुम्य मुहूर्तमान तिरेत् येन के धमय सयमेव परिणमते ॥ ४-अवलम्न्य-आमित्त कार्य यत्किचिदाच रन्ति सैप ते गीतार्या मागमविद तोग्रपराध बहुगुग मासयविहारवन्यर्वेषां जिनमतानुसारिणां तत्प्रमाणमेव उत्सर्गापवाद- पत्यादागमस्येति पापं ॥४॥४॥ इति पञ्चकवस्तुकवृत्ती ॥ ५-यलक्ष-अप्रतिपर । ६-सिते. कृष्णप्रतिपत् । --परि एमतिपदि चन्द्रोऽयभार पोऽप्यनिष्ट , अयसप्रतिपदि यदि चन्द्र यमसदा स पक्षोभनिए । गापा.

·२६ गाथासहस्री। प्रवास १ नष्टाख्य २ मृता ३ जयाख्या ४, हास्यं ५ रति ६ क्रीडित ७ सुप्र ८ मुक्ताः ९ । ज्वराह्वया १० कम्पित ११ सुस्थिते च १२, द्विपटूसंख्या हिमगोरऽवस्था ।। ४४० ॥ श्रीरवमालायाम्- सम्मत्तमि अ लढे, पलिअपुहत्तेण सावओ हुज्जा। चरणोवसमखयाणं, सागरसंखंतरा होति ॥४४१॥ [पञ्चाशकवृत्तौ ॥] जम्हा दसणनाणा, संपुण्णफलं न दिति पत्तेयं । चारित्तजुआ दिती, विसेस एतेण चारित्तं ॥४४२॥ [इति संस्तारकवृत्तौ ॥] सिअकमल १ कलस २ सत्विअ ३, नंदावत्त ४ वरमल्ल ५ दामाणं ६ । तेसिपि मंगलाणं, संथारो मंगलं अहिअं ॥ ४४३ ॥ [इति संस्तारकप्रकीर्णके ५४ पत्रे ।। जं बद्धमसंखिज्जाहिं असुहं भवसयसहस्सकोडीहिं । एगसमएण विहणइ, संथारं आरुहंतो अ॥४४४॥ [इति संसारक प्रकीर्णके गा० १०८६० पत्रे ॥] भावजिणप्पमुहाण वि, सबेसि जइवि वंदणा तह वि । जिणचेइआणं पुरओ, कीरइ चिइवंदणा तेण ॥ ४४५ ॥ जिणविवाभावे पुण, ठवणागुरुसक्खिया वि कीरंती । चिइवंदणञ्चिअ इमा, तत्थवि परमिटि ठवणाओ॥ ४४६ ॥ अहवा जत्थ व तत्थ व, पुरओ परिकप्पिऊण जिणविम्बं । कीरइ बुहेहिं एसा, नेआ चिइवंदणा जम्हा ॥ ४४७ ।। [इति गाथात्रयं वृहत्कल्पभाप्योकं श्रीसङ्घाचारवृत्तौ १३ पन्ने ॥] उस्सग्गओ नेव सु पमाणं, न वाऽपमाणं कुसला वयंति । अंधो, य पंगुं वहते स चावि, कहे ति दोण्हं पि हिआय पंथं ॥ ४४८ ॥ [बृहत्कल्पभाप्ये उ० २] पंचण्ह मोहसण्णा १, हेऊ सन्ना वेदिआईणं । सुरनारयगम्भुन्भव-जीवाणं कालिगी सण्णा ॥ ४४९ ॥ छउमत्थाणं सन्ना, सम्मद्दिट्टीण होइ सुअणाणं । मइवावारविमुक्का, सण्णारहिआ य केवलिणो ॥ ४५० ॥ जत्तिअतुमित्ता वारा, तु बंधते मुंचते जत्तिआ वारा r जत्ति अक्खर लिहई, तत्तिअ लहुगा य आवजे ॥ ४५१ ॥ [बृहत्कल्पभाष्ये ॥ उ०३] १-अश्विन्यादीनीन्दुभुक्तानि भानि पष्टि (६०) हृतानि स्वभुक्तनाडीसंयुक्तं द्विघ्नं नन्द.९ हृत त्रिधा अशादि त्रिंशद्भागाप्त- राश्यादि जायते चेष्टकालक । उदयादिष्टकालस्तु घडगुणस्तत्र योजयेत् ॥ २-यदा चन्द्रो मेपरागौ स्यात्तदा प्रवासाद्गणनीयं, यदा वृपराशौ तदा नष्टाद्गणनीयम् । एवं मिथुनादिराशिपु मृतादिभ्यो गणनीयम् । ३ यावत्या हि कर्मस्थिते. सम्यक्त्वं लभते तस्या पल्योपमपृयक्त्वे क्षीणे देशविरत श्रावको भवेत् तत· सरयातेषु सागरेपु क्षीणेषु सर्वविरतिचरणं लभ्यते ॥ ४-ननु भावार्हदादीनामप्यत्र वन्दना क्रियते तत्कथं चैत्यवन्दना ? इत्युच्यते-सत्यं प्रायेणाऽस्याश्चैत्याने करणात् तथा च वृहद्भाप्यं तथाहि भावेति । ५-'ठवणा जिणाण' इति पाठान्तरम् । ६-उत्सर्गत =सामान्येन श्रुतं-सूत्रं नैव प्रमाणं न वा अप्रमाणं किन्तु पूर्वापराऽविरुद्धवृद्धसप्रदायागतेन अर्थेन युकं प्रमाणम्, अन्यथा पुनरप्रमाणमित्येव कुशलाः तीर्थकरगणधरा वदन्ति, तथाहि-यथा किल कश्चिदन्धो देशान्तर गन्तुमना स्वयं मार्गमपश्यन् पगु गन्तुमशक्कं चक्षुप्मत्तया स्कन्धे निवेश्य वहति, स चापि पहुयोरपि आत्मनस्तस्य हिताय गर्ताप्रपातायुपद्रवरक्षणाय पन्थानं मार्गम् तं कथयति एवं परमार्थेनाs- प्रबोधितं यदन्धस्थानीय सूत्रं, तद यदा पलुस्थानीयमर्थमात्मन उपरि कृतं वहति तदा सोऽप्यर्थ. सूत्रनिश्रया गच्छन् सम्य- विषयविभागदर्शितया निष्प्रत्यपाय मुकिमार्गमुपदिशतीयत. अर्थमव्यपेक्षमेव सूत्र प्रमाणमिति ॥ - ·गायासहस्री। वित्ती उ सुवण्गरस, चारम अद्ध च सयमहस्माइ । तावइस चिअ कोडी, पीईदाण तु चकीण ॥ ४५२ ।। एत चेव पमाण, नवर रयय तु केसवा दिति । मडलिआण सहस्सा, विची पाई सयसहस्सा ॥ ४५३ ॥ भत्तिविमाणुरूव, अने वि अदिति इभमाईआ। सोऊण जिणागमण, निउत्तमनिओइएसु वा ॥ ४५४ ॥ [श्रीवृहत्कल्पभाष्ये गा० १२०७-९३०१ पने] इछे। मुद्ध अच्छ,-रिटेण इअरेहिं दोहिं उववासो । नवकारसहिअएहिं, पणयालीसेहिं श्ववासो ॥ ४५५ ॥ [योगविधौ ] गच्छमि एस कप्पो, वासावासे वहेव उडुनद्धे । गाम-नगर-निगमेसु, अइसेसी ठावए सड्डी ॥४५६॥ किं कारण चमढणा, दवरूसो उग्गमो वि य न सुन्झे । गच्छमि नियय कन्ज, आयरिय १ गिलाण २ पाहुणए ३॥ ४५७ ॥ [श्रीवृहस्कार माप्ये गा० १५८३-४॥ रयणियर १ दिणयराण २, नक्सत्ताण ३ महाग्गहाण च ४ । चारविसेसेण भवे, मुहदुक्खविही मणुस्साण ॥ ४५८॥ [जीवाभिगमस्ये ३३१ पत्रे वृत्ती व पूरप्रसप्तौ २-१ मामृते च ॥] पहिणी १ तेण २ सावय ३, उभामगर गोण ५ साण ६ अणप्पझे ७ । सी च दुरधिआस ८, दीहा ९ पक्खीव १० सागरिए ११ ॥ ४५९ ॥ अहि १ सावय २ पञ्चत्यिसु ३, गुरुगा सेसेसु हुति चउलहुगा । तेणे गुरुगा, लहुगा आणाइ विराहणा दुविहा ॥ ४६० ॥ [पृहत्कल्पमा यवृत्तौ गा० २३५८-६० ६६८ पने ॥] दहकबाडे मयतरे अ सहरणया सरीरत्ये । मासाजोगनिरोहे, सेलेसी सिझणा चेव ॥ ४६१ ।। [विचारमन्ये ॥] औरणसविग्गरण, आहारादीहिं तप्पए जो उ। नीआविष्णुतप्पी, सप्पक्खिा वणवाई अ१४६२॥ [-यवहारमाप्ये ३ उद्देशके n] . १-याइसेमी'वि, अतिशेषाशि निग्यमधुरदया। यत्र प्राप्य ते तानि कुलानि अतिशायीनि 'साहित्ति दानश्रद्धा यन्ति एवविधानि कुरानि स्थापयेत् आचाय । २-किमिलाह-'किं कारण'मित्यादि । कुलस्थापना क्यिते स्थापनाकुलेषु एक गीतार्थसपाटक मुकन्या येनान्ये साघवो न प्रविशन्ति ॥ ४-ग्रह- तारण येन द्वार पिधीयते । उ यते-'पहिणीये- रादि, उदास्तेि द्वारे प्रत्लनीक प्रविश्य हननमपदावग वा कुर्यात् १ स्खेना-शरीरसेना उपाधिस्तेना वा प्रवियु २ एव श्वापदा सिंहव्यात्रादय ३, उद्रामा -पारदारिश ४ गोवलीवई ५ वा-यतीन ६ एठे वा प्रविशेयु । 'अगप्प जति -अना नवा-शिप्तचित्तादि स द्वारेऽपिहिते सति निगछैन् ५, शीतवा दुरधिसह हिमपनुपक निपटेन , दीर्घा था-मरा , पक्षिो वा फरकपोतप्रमृतय विशेयु १०, सागारिको वा कृचित्यविश्रयमुद्राटितद्वारं दृष्ट्वा तन प्रविश्य शयीत या विधान वा गडीयात् 1911-अहि० अहिषु १ थापदेषु २ प्रार्थियु ३ वा प्रलनीका प्रत्येक च वारो गुरुगा, शेषेषु उदारमादिषु सागारिचन्ठेषु चनु घुच, सेनषु गुरुय रघुवश्च भवति तन शरीरनपु चतुगुरुका उपधिस्तेनपु चनुलेउन । अज्ञादयध दोपा । विराधनाथ सयम विराधना-आमविराधना द्विविधा तर सयमविराधना-सेनस्पधावपहात । महाममिमेवन या कुवन्ति सागारिनदयो वा ताऽयोगोरकामा प्रविण सन्तो निपदन अयनादि कुर्वाणा बहूना प्रजनीनामुपमदन कुयु आमविराधना तु प्रसनीश्यदिमि परिस्फुटव ॥ -कारण कारणे अशिवाऽत्रमादर्यादिषु गुसविमानां मुमुबानमाहारादिमिमर्पित प्रसर्पण कृतवान्, तथा य सविमाना नीचईतिरंतन यस्य स तथा, किमुक भवति । स तान वन्दव न पुनापति तथा अल्प किमपि प्रतिसथ्य अनु-पथात् 'हा दुष्ट स्त हा दुष्ट कारित' मिलादिस्ट तपति सन्तापमनुभवतीलेवशीलोऽनुतापी, तथा दया सविमानां परवपक्ष, तर भवसत्याम्पिक सुम ·२८ गाथासहनी। विहवाणुसारओ पुणं, सट्टेणं संजयाण दायचं । गुणविरहिआणमुचिअं, सगुणाण पुणो सुभ- त्तीए ॥ ४६३ ॥ [जीवानुशासनसूत्रे ६ अधिकारे २७ पत्रे ॥] वित्याइसेससंजय १, देवी वेमाणियाण २ समणीओ ३ । भवणवइवाणमंतर २, जोइसियाणं च देवीओ।। ४६४ ॥ भवणवई १ जोइसिया २, वोधचा वाणमंतरसुरा य ३ । वैमाणिआ य १ मणुया २, पयाहिणं जंच निस्साए ॥ ४६५ ॥ केवलिणो तिउण जिणं, वित्यपणामं च मगओ तस्स । मणमाईवि णमंता, वयंति सहाण सट्ठाणं ।। ४६६ ॥ इंतं महड्डिअं पणिवयंति ठियमवि वयंति पणमंता । नवि जंतणा न विकहा, न परोप्परमच्छरो न भयं ॥ ४६७ ॥ विरओ जो पुण जाणं, कुणति १ अजाणं च अप्पमत्तो व २ । तत्थवि अज्झत्यसमा, संजायइ निजरा न चओ ।। ४६८ ॥ अस्सायमाइआओ, जावि अ असुहा हवंति पगडीओ। निवरससलवोव पए, न होति ता असुहया तरस ॥४६९ ॥ [इदं (१६४-४६९) गायापर्ट्स श्रीबृहत्कल्पमाप्ये आवश्यकनियुकि वृत्तौ २३२ पत्रे ॥] इअ वीसं वावन्नं, च जिणहरे गिरिसिरेसु संथुणिमो। इंदाणरायहाणिसु, बत्तीसं सोलसयं वंदे ॥४७०॥ [नन्दीबरसोत्रे ] चत्वारोऽखनशैलगा दधिमुखोत्तंसनियः पोडश, द्वात्रिंशश्च निदेशतो रतिकरेग्वेवं द्विपश्चाशतम् । इन्द्राणां वरराजघान्युपगता द्वात्रिंशतोऽमूश्चतु,-युक्ताशीतिमहं जिनेन्द्रनिलयान् वन्दे सुनन्दीश्वरे।।४७१।। [नन्दीश्वरस्तोग्रवृत्ती ॥] एगारस अंगाई, कालिअसुत्तं [वयंति] भणंति तत्तन्नू । दिट्ठीवाओ सबो, न होइ कालियसुअं निअमा ।। ४७२ ॥ कालिअसुअस्स कालो, भणिअं अज्झयणगुणणविसयाई । दिवसस्स पढम- पच्छिम-जामा एवं तिजामाए ॥ ४७३ ।। [इदं गायाद्वयं यतिदिनचर्यायां ८४ पृ० ॥] एसा जिणाण आणा, खित्ताईआ य कम्मुणो भणिआ। उदयाइकारणं जं, तम्हा सवत्य जइ- अवं॥४७४॥ [श्रीसूर्यप्रज्ञप्तिसूत्रे पञ्चवस्तुके जीवाभिगमवृत्ती ३३९ पत्रे च ॥ प्रभाव १ ब्रह्महत्या च २, दरिद्रस्य च यद्धनम् ३ । गुरुपत्नी ४ देवद्रव्यं ५, स्वर्गस्थमपि पातयेत् ॥ ४७५ ।। [इति श्रादविधौ ७७ पत्रे ॥] ? विग्नपाक्षिक इत्यर्थः, तथा वर्णवादी श्लाघाकारी विहितानाम् । तत किम् ? इत्याह-"पावस्स उवचियस्स वि पडिसाडणे"-सादि, एवममुना प्रकारेण सविनतर्पणादिना अद्यापि पार्श्वस्थेन सतोपनीतं तयापि तस्य पापस्य परिशातनभावं करोति, इत्यादि व्यवहारभाष्यवृत्तौ ३ उद्देशके ॥ १-विहवा० विभवानुसारतो निज द्रव्यौचित्येन पुनः श्राद्धन श्रावकेन संयतेभ्य साधुभ्यो दातव्यं देयं क्रिमविशेषेण? इत्साह-गुणविरहितानां ज्ञानादिगुणशून्यानामुचितं योग्य, सगुणानां पुनर्विशिष्टनानादिवता मुभक्त्या आन्तरप्रीति गाथार्थ ॥ २-खित्ता० शुभक्षेत्रे शुभा दिशमभिमुखीकृत्य शुभतिथिनक्षत्र- मुहूर्तादी प्रवाजनवतारोपणादि कर्त्तव्यं नान्यथा । अपि च क्षेत्रादयोऽपि कर्मणामुदयादिकारणं भगवद्भिरुका., ततोऽशुभद्रव्य- क्षेत्रादिसामग्री प्राप्य कदाचिदशुभवेद्यानि कर्माणि विपाकं गत्वा उदयामासादयेयु , तदुदये च गृहीतवतमहादिदोषप्रसजः । शुभद्रव्यक्षेत्रादिसामय्यां तु प्रायो नाशुभकर्मविपाकसभव इति निर्विघ्नं सामायिकादिपालन नियमादवश्यं छद्मस्थेन सर्वत्र शुभक्षेत्रादी यतितन्यम् ॥ इति श्रीसूर्यप्रज्ञप्तिवृत्तौ ॥ ३ साधारणद्रव्यम्-इत्यर्थ ॥

·गाथासहस्री। आयरिए गच्छमि अ, कुलगणसघे अ चेइअविणासे 1 आलोइअपडिकतो, सुद्धो न निजरा विउला ॥४७६॥ [धीवृहत्करूपमाप्ये ३ खण्डे गा० २९६३-८३० पने] मुल्ल विणा जिणाण, उवगरण चमरछत्तकलसाई । जो पावरेइ मूढो, निअकजे सो हवइ दुहिमओ ॥ ४७७ ॥ नीअगोम सवे कम्म, उच्चगो निनधई [ए]। सिदिल कम्मगठिं तु, वृदणेण नरो करे ॥४७८॥ [इद गाथाय धीरतशेखरस्कृिते श्राविधिप्रकरणे ७९ पो॥] गुरुवदणमवि तिविह, त फिट्टा १ छोभ २ वारसावत्त ३ । सिरिनमणाइसु पढम १, पुण्णसमा- समणदुगि धीअ॥ ४७९ ॥ तइ तु वदणदुगे ३, नमिहो आइम सयलसघे। पीअ तु दसणेण य, पपहिआण च तइम तु ॥ ४८० ।। [इद गायाद्वय भाष्यसक श्राद्धविधिप्रकरणे ॥] विसहणाऽतुरिअगई, अणाणुवत्ती अ अवि गुरूणपि । सणमिचपीइरोसा, गिहिषच्छलया य सचइआ॥४८१ ॥ [पृहकपमाप्ये ] सपाइमरयरेणू, पमजणहा वयति मुहपोत्ति । नास मुह च यथइ, तीए वसहिं पमजतो ।।४८२।। [इति पूजापनाशके ] आययण निस्सकड, पक्षविहीसु च कारणे गमण । इअराभावे तस्सत्ति भावबुडित्थमोसरण ॥४८३॥ पूरिति समोमरण, अन्नासह निस्सचेइएम पि । इहरा लोगविरुद्ध, सद्धाभगो असहाण ॥ ४८४ ॥ [इति चैत्यव दनकुलकवृत्तौ ४९ पत्रे ॥] वित्ययरो पउनाणी, मुरमहिओ सिनियधे य धुवम्मि । अणिमूहिअवलविरिओ, सबत्यामेण उन्नमई ॥ ४८५॥ [इति सपागच्छीयश्रीरवरोखरसूरिहते श्रीमाचारपदीपै ॥] पाणीहि व ससत्ता, पडिलेहा होइ केवलीण तु । ससत्तमसंसत्ता, छउमत्याण तु पडिलेहा ॥४८६॥ 'ससनद धुवमेय, अपेहिअ तेण पुत्र पडिलेहा । पडिलेहिअमि ससजइत्ति ससत्तमेव जिणा ॥४८॥ [श्रीओधनियुको १०५ परे ॥] -आपरिप० आचार्यस्य पा गच्छस्य पा कुलस्य था चैलस्य वा विनाशे उपस्थिते सति सहस्रयोधिप्रमृतिना सवीर्य महापपटा च्या पराक्रमीय यथा वेषामाचार्यादीनां विना-गो नोपजायते, स च तथा पराक्रममाणो ययपराधमापनस्तथापि आरोचिठप्रतिकमत गुद पुरुसमक्षमालोय मिच्यादुष्कृतदानमानेणैवासी गुद्ध इति भाव , कुन्त । इत्याह-यद्यसाकारणा- दिपुला महटी निर्जरा कर्मक्षयलक्षणा तस्स भवति पुणलम्बनमवलान्य भगवदाशया प्रवर्तमानत्वादिति ॥ २-मुल० देवमक च प्रहरीमर्यादि गुरूणामपि सास्यापि घाऽमे न पायम् । वेचित्वाहु -पुष्टालम्यने यदि देववर्या व्यापार्यते तदा पूर्व यहुनिप्कयो देवस्य मोत्यो यन -'मुल मियादि । ३-मविसहपा० सवसाधूनामवर्णवादमाह-अहो अमी साधवोऽविषहणा न फम्यापि पराभव सह व अपि न स्वपक्षपरफापमाने संनाते सति देशान्तरं गच्छति। 'तुरियगई ति मकारप्रपादत्वरितगतयः मायया रोग्रवजनाय मन्दगामिन अननुवर्तिन प्रकृत्यैव निघुरा गुरूणामपि महतामपि आता सामान्यरोक्स इत्यपिश म्दार्थ । द्वितीयोऽपि शन्द संभावनामां, समाय्यन्ते एवविधा अपि साधव इति क्षणमात्रप्रीतिरोपा तदेव रष्टास्तदेव च गुण बनवस्थितचित्ता इत्पर्य , गृहिवन्सयालेसैवाटुवचनैरात्मान गृहम्पस रोचयन्ति अतिसंचयित मुपहुवानकम्पल्यादिसंभ- चीला प्रेम बहुरा इति भाव । इति वृहङ्गाप्यवृची। ४-अनयोतिन्वय केवठिन प्रत्युपेक्षण प्रतिपादयवाह- 'माययण'मदि। ५-'पाणीहि प्रातिभि ससक यस्य तद्विषया प्रत्युपेक्षा भवति केवलिना । संसरव्यविषया १ मर्मसमपविश्या ११ स्थानो प्रन्युपेक्षा भवति । (-अन्येन या कारणेन फेवटिन मन्युपेश पुर्व दीति पाह-निमइ- संसग्यवे प्रातिमि सह संमगमुपपानि धुवम्'-अवश्यमेतद् बन्नादि अप्रत्युपेशित सत् तेन पूयमेष .

·३० गाथासहस्री। मुंजइ अणंतरेणं, दुन्नि उ वेलाउ जो निओगेणं । सो पावे उववासा, अट्ठावीसं तु मासेणं ॥४८८।। दसवरिससहस्सा, भुंजइ जो अण्णदेवयाभत्तो। पलिओवमेकोडी पुण, होइ ठिई जिणवरतवेणं ॥४८९|| [इदं गाथाद्वयं श्रीपद्मचरिने श्राद्धविधिकौमुद्यां श्रीरसशेखरसूरिणाऽपि उक्तं तया ॥ संघाडगस्स गुच्छो, अणेगजीवो उ होइ नायबो । पत्ता पत्तेअजीआ, दुन्नि अ जीवा फले भणिआ॥ ४९०॥ [श्रीप्रज्ञापनायां प्रथमे पदे, वनस्पतिसप्ततिकायां च ॥ महु १ मक्खण २ संघाडग ३ गोरस विदल ४ जाणिअमणंतं ५ । अण्णायफल ६ वयंगण पंचुंवरिमवि ८ न भुंजंति ॥ ४९१ ।। [श्रीजिनवल्ठमसूरिकृतप्रावकुलके श्रावकाणामभक्ष्यनियमाधिकारे श्रीचन्द्राचार्यकृतयोगविधावपि ] जं नाण १ देसण २ चरित्त ३ भावओ तविवक्खभावाओ । भवभावओ च तारेइ, तेण तं भावओ तित्यं ।। ४९२ ॥ दाहोवसमादिसु वा, जतिसु थिय महवदसणाईसुं । तो तित्थं संघो चिअ, उभयं च विसेसणविसेसं ।। ४९३ ॥ अहवा सम्महसण-नाणचरित्ताई तिन्नि जस्सऽत्था। तं तित्थं. पुश्वोदिअमिहमत्थो वत्युपज्जाओ ।। ४९४ ।। [इदं गाथात्रयं श्रीस्थानानटीकायां प्रथमाध्ययने ३३ पत्रे ॥ उवसामिगसेढिगयस्स होइ उवसामि तु सम्मत्तं । जो वा अकयतिपुंजो, अखविअमिच्छो लहइ सम्मं ॥ ४९५ ॥ खीणमि उदिण्णमि, अणुदिजंते असेसमिच्छन्ते । अंतोमुहुत्तकालं उवसमसम्म लहइ जीवो।। ४९६ ॥ [इति श्रीस्थानागवृत्तौ २ स्थाने ४८ पत्रे ] संकप्पो संरंभो १ परितावकरो भवे समारंभो । आरंभो उद्दवओ ३, सुद्धनयाणं तु सवेसि ॥४९७॥ [स्यानाङ्गे ३ स्थाने १ उद्देशके वृत्ती १०८ पन्ने] सुअनाणम्मि अभत्ती १ लोगविरुद्धं २ पमत्तछलणा य ३ । विजासाहणवेगुण्ण ४ धम्मया ५ एव मा कुणसु॥ ४९८ ।। [स्थानाभवृत्तौ ४ स्थाने २ उद्देशके २१४ पत्रे ॥] - १ जिना:-केवलिन. प्रत्युपेक्षणां कुर्वन्ति, यदा तत् पुनरेवं सविद्यते इदमिदानी वनादिकं प्रत्युपेक्षितमपि उपभोगकाले संसज्यते तदा संसक्तमेव जिना -केवलिन. प्रत्युपेक्षन्ते न त्वनागतमेव पलिमन्यदोपादिति ॥ १-भुंजइ० भोजनताम्बूलजलव्या- पारणादौ हि प्रत्यहं प्रत्यहं घटीद्वय-घटीद्वय-सभवे मासे एकोनत्रिंशद्धटीचतुष्टय भवेत् , अष्टाविंशतिरुपवासा , यदुक्क पद्मचरित्रे-भुंजई०' इत्यादि गाथाद्वयम् । २-भावतीर्थ सहो यतो ज्ञानादिभावेन तद्विपक्षादनानादितो १ भवाच २ भावभूतात्तारयतीलाह- 'जंनाण' इत्यादि । ३-त्रिपु वा मोधाग्निदाहोपशम १ लोभतृष्णानिरास २ र्ममलापनय ३ लक्षणेषु ज्ञानादिलक्षणेषु वा अर्थेषु तिष्ठतीति त्रिस्थम् , आह-दाहोव०' ४-त्रयो ज्ञानादयोऽर्था वस्तूनि यस्य तद् अर्थम् , आह च 'सम्म.' इत्यादि ५-इहोपामिकी श्रेणिमनुप्रविष्टस्यानन्तानुवन्धिना दर्शनमोहनीयत्रयस्य चोपशमाटोपशमिकं भवति १ यो वा अनादिमिथ्यादृष्टिरकृतत्रिपुक्षक एवाक्षीणमिध्यादर्शनोऽक्षपक इत्लर्ध , सम्यक्त्व प्रतिपद्यते तस्योपशमिकं भवतीति, ॥ भारम्भः पृथिव्याधुपमर्दनम् १ सरम्भ पृथिव्यादिविषये एव मन सक्लेश २, समारम्भस्तेषामेव सन्ताप ३ अथवा कृतत्रिपञ्चकः ॥ अरिहन्त १ सिद्ध २ चेइय ३ सुए य ४ धम्मे य ५ साहुवग्गेय ६ आयरिय ७ उवज्झाए, ८ पवयणे ९ दंसणे विणओ॥१॥ इति दशविधो विनय २ । वायण १ पुच्छणा २ चेव, तहेव परियट्टणा ३ अणुप्पेहा ४ धम्मकहा५, सज्झामो पंचहा भवे ॥२॥ इति पञ्चविध स्वाध्याय. २। ऊणो- दरियं पणहा, समासेण वियाहियं दबओ १ खित्त २कालेणं ३ भावेणं ४ पजवेहि ५ य ॥३॥ इति ऊनोदरीयप्रकारः ६ । उत्तरा। अकाले स्वाध्यायकरणे एतानि दूषणानि 'सुअनाणे'त्यादि- ·u गाथासहस्री। सण्डिते १ सधिते २ छिन्ने, ३ र ४ रौद्रे च ५ वाससि । दान १ पूना २ होम ३, स्वाध्यायो । विफल भवेत् ॥ ४९९ ॥ [श्री उमाखातिवाचकविनिर्मितपूजामकरणे १६ गाथा ॥] आलोयण १ पटिकमणे २, मीस ३ विवेगे ४ वहा विउस्सग्गो ५ । तव ६ छेअ ७ मूल ८ अणवडिया अ९ पारचिए १० चेव ॥ ५००॥ [इति दशविधप्रायश्चित ॥ पडिकमणे १ सज्झाए २, कालस्मग्गा ३ वराह ४ पाहुणए ५ । आलोअण ६ सवरणे , उत्तम ८ पदणय ९॥ ५०१॥ {हेतुगर्भ धीमावश्यकतिर्युचौ च ॥] जाहेवि तह न घरे, वाहे निविटेग पाउणे सोमे । तेण वि असथरतो, दो सोमि पाउणे ताहे ॥५०२॥ [वहवि असपर वो तो भोपिण पाउणेइति ।] [श्रीओधनियुक्ती माये, एप स देदोलावलीयेऽपि ६९ परे । तथाहि ] उस्सगनयेण सागस्स परिहाणसाडगादवरं । कप्पद पाउरणाई, न सेसमयवायओ विनि ॥५०३ ॥ एवं कयसामइआवि साविगा पढमनयमएणेह । कडिसाडग १ कचुय २ मुत्तरिज ३ पत्याणि धारेइ ।। ५०४ ॥ [स देहदोलावस्यो गा० १६-१७ ६८-६९ पत्रे, पुनसत्रैव गा० ४०.] घीअपएण तिण्दुवरि, तिहिं उ वत्येहिं पाउअगी उ । सामाइअवय पालइ, तिपय परिहरइ पडि- फैमणे ।। ५०५ ॥ जो पुण सिलिआइविणा, मुहसुद्धिमित्य काउमसमत्यो । सो पडअकसायरस, सिलिअ गिण्इ न से भगो।। ५०६ ॥ अ अन्नाणी कम्म, सवेइ बहुआहि वासकोडीहिं । त नाणी तिहिं गुत्तो, सर्वइ ऊसासमित्तेण ॥५०७॥ [प्रीस जिसूये वृहस्कसमाप्ये गा... पचवस्तुक सूये २१२ प ] ओसरणे १ जिणमवणे २, उच्छुवणे ३ खीररुक्सवणसडे ४ । गमीरसागुणाए, एमाइपसत्य- सित्तनि ।। ५०८॥ [पखवस्तुसमे गा० १०९३] सो हु वो काययो, जेण मणोऽमाल न चिंतेई । जेण न इदिअहाणी, जेण य जोगा न हायति ॥ ५०९॥ , 1-जाहे. भावर. सामायिस्यय उप अप्रावरण एव विधति तदानीं तस्य पत्तीभूलत्वात् । अपवादस्तु पी सदाह पीलादिपरमारिल श्रीगि उतरीयाी प्रावरीतु कल्प ते नाधिकानि ता थपि काउप्रतिटेसितानि यतित्तिन्वान् , यतीनां च सीतापवादे फापत्रयम्य क्रमेण प्रावरणयुषम् 'ओप ' यत एक प्रावरणपरिभोग अपवादिकोऽत एवासो परिधानादन्यः शीव नदियरणत प्रतिसेवितुगम एवं सामायिक प्रहणक्षणे प्रावरण संदेशयति नान्यथा यया उणालादौ ॥२-कृत रामायिकमारियया बनमु सगत , अपवादे तु पदक परं प्रतिकमने भा वादिश्वर्य परिहरति । ३-'ज अनाणी.' पदनी कर्म क्षापयसंपगारहीभिपोटीमिसन शनी निगभिगुम सन् गुप्तिमि क्षपमन्युधायमानेणेति गाथार्य १५.४॥ पशरस्तुप रची थीहरिभद्रसरिर तायाम् । ५-पम्पिन् क्षेत्रादौ प्रमग्या दातव्या' इताह 'योसरणे.' समवसरणे भगवदप्यारित ये से तदातो वा निभवने अहदायतने २ छपने प्रती । सीरपक्षयनसन्दे= पर पादि सम्हे ४ गम्भीरसानुनादे महाभोगप्रतिशस्वति ५ एक्मादी प्रमोशेने, आदान प्रदरिणावर्तजल. परिमह इति गपापं ॥५.८॥ 1-'सो- तदितप कप्तम्यमशनादि यन मनोमालम् अमु दरं न तिपति धमपरगामिनिमिया मभयम्य तया चेन नन्द्रियहनिसद्भावे प्रयुपेक्षाभावात् येन नव योगा चकवा समापदन्तर्गता प्पामरान हीयते इति गापा ॥५.९॥ -- ·। A गाथासहस्री। न य किंचि अणुन्नायं, पडिसिद्धं वावि जिणवरिंदेहिं । वित्थगराणं आणा, कजे सवेण होअवं ।। ५१० ॥ [श्रीपञ्चवस्तुकसूत्रे २५१ पत्रे ॥] जो हुन्न उ असमत्थो १, वालो २ वुड्डो व ३ रोगिओ वावि । सो आवस्सयजुत्तो, अच्छिन्ना निजरापेही ।। ५११ ॥ सम्मत्तमि उ लद्धे, पलिअपुहुत्तेण सावगो हुज्जा [होइ] । चरणोवसमखयाणं, सागरसंखंतरा होई ।। ५१२ ॥ [पंचवस्तुकसूने २५८-२७५ पत्रे प्रवचनसारोदारेऽपि ॥ जे दंसणवावन्ना, लिंगरगहणं करिति सामण्णे । तेसिं पि अ उववाओ, उच्छोसो जाव गेविने ॥५१३॥ [पञ्चवस्तुकसूत्रे २८० पत्रे ॥] उद्दिकडं मुंजइ १, छकायपमहणो २ घरं कुणइ ३ । पञ्चक्खं च जलगए, जो पियइ ४ कहण्णु सो साहू ॥ ५१४ ॥ [पञ्चवस्तुकसूत्रे १२०२ गाथा २८६ पन्ने] सुबइ य वयररिसिणा, कारवणंपि हु अणुट्ठिअमिमस्स । वायगगंयेसु तहा, एअगया देसणा चेव ।। ५१५॥ पञ्चवस्तुकसूने गाया १२२७ २८७ पत्रे॥ एअगुणविष्पमुक्को, जो देइ गणं पवत्तिणिपयं वा । जोऽवि पडिच्छइ नवरं, सो पावइ आण- माईणि ॥ ५१६ ॥ बूढो गणहरसद्दो, गोअमपमुहेहिं पुरिससीहेहिं । जो तं ठवइ अपत्ते, जाणंतो सो महापावो ॥ ५१७ ॥ कालोचिअगुंणरहिओ, जो अठवावेइ तह निविटंपि । णो अणुपालइ सम्मं, विसुद्ध- भावो ससत्तीए ॥ ५१८ ॥ एव पवत्तिणिसद्दो, जो बूढो अजचंदणाईहिं । जो तं ठवइ अपत्ते, जाणतो सो महापावो ॥ ५१९ ॥ [पञ्चवस्तुकसूत्रे गा० १३१८ तः गा० १३२१ २९० पत्रे ॥] आवस्सि १ णिसीहि २ मिच्छा ३, पुच्छण ४ मुवसंपयंमि गिहिएसु ५। अण्णा सामायारी, न होइ से सेसिआ पंच ॥ ५२० ॥ आवस्सिअं १ निसीहिअ २ मोठे उवसंपयं च गिहिएसु ३। सेसा सामायारी, न होइ जिणकप्पिए सत्त ।। ५२१ ॥ [पशव० गा० १४२३-१४२४ २९४ पन्ने । आयारवत्थु तइअं, जहण्णयं होइ नवमपुवस्स । तहियं कालण्णाणं, दस उक्कोसेण भिण्णाई ॥ ५२२ ॥ पंढमिल्यसंघयणा, धिईऍ पुण वजकुड्सामाणा । पडिवनंति इमं खलु, कप्पं सेसाओ ण उ कोइ।। ५२३ ।। [पञ्चवस्तुकसूत्रे गाथा १४२९-१४३० २९४ पत्रे ॥] । . १-नैव किञ्चिदनुज्ञातम् एकान्तेन प्रतिपिद्धं वापि जिनवरेन्द्रर्भगवद्भि किन्तु तीर्थकराणामाझेयम् यदुत कार्ये सत्येन भवितव्यं न मातृस्थानतो यत्किंश्चिदवलम्बनीयमिति गाथार्थ ॥ ५१० ॥ २-सहननद्वारमाश्रित्याह-'पढ०' प्रथमेल्लुकसंहनना पभनाराचसहनना इलर्थ । धृत्या पुनर्वञकुख्यसमाना प्रधानवृत्तय इति भाव , प्रतिपद्यन्ते एनं खलु कल्पमधिकृतं जिनकल्पं, शेपा न तु कदाचित्तदन्यसहनिन इति गाथार्थ. ॥ ५२३ ॥ पञ्चवस्तुकवृत्तौ ।।

·- , गाथासहस्री। भास निवसई सित्ते, छचीहीओ अ कुणइ वत्थवि अ । एगेगमडइ कम्माइवजणत्थ पइदिण तु ॥५२॥ (प गा १४५८)॥ ऐगाए वसहीए, उक्कोसेण वसति सत्त जणा। अवरोप्परसमास, वर्जिता पहवि जोएण ॥५२५।। (प गा १४७८) ॥ वीहीए एकाए, एको चिअ पइदिण अडइ एसो । अण्णे भणति भयणा, सा य ण जुत्तिक्समा णेआ॥ ५२६ ॥(प गा १४७९) । विसंघाइ १ रसायण २ मगलत्थ ३ विणए ४ पयाहिणावते ५। गुरुए ६ अडझ ७ ऽकुत्थे ८, अट्ठ सुवण्णे गुणा हुति ॥५२७॥ (प गा ११९२)। इअ मोहविस घायइ १, सिवोवएसा रसायण होइ २ । गुणओ अ मगलस्य ३ कुणइ ४ विणीओ ५ अ जोगत्ति ॥५२८॥ (प गा ११९३) ॥ मग्गाणुसारि पयाहिण ७, गमीरो गुरुमओ वहा होइ । कोहग्गिणा अडज्झो, अकुत्थ सइ सीलभावेण ॥ ५२९ ॥ (प गा ११९४)॥जिणा वारसरुमाणि, थेरा चोहसरूविणो अजाण पणवीस तु, अओ उट्ट उवग्गहो ॥५३०॥ (प गा ७७१) ॥ पैत्त १ पत्तानधो २, पायट्ठवण च ३ पायकेसरिया ४ पडलाइ ५ रयत्ताण ६, गोच्छओ ७ पायनिजोगो च ॥५३१॥ (प गा ७७२)। तिण्णेव य पच्छागा ३, रयहरण चेव होइ मुहपोत्ती । एसो दुवालसविहो, उपही जिणकप्पियाण तु ॥५३२।। (प गा ७७३)॥ विअतिअचउ- फपणग, नवदस एफारसेव पारसग। एए अह विगप्पा, उवहिमि उ हुवि जिणकप्पे ॥ ५३३ ॥ (प गा ७७५)। एए चेव दुवालस, मत्तग अइरेग चोलपट्टो अ। एसो चोट्सविहो, उवही पुण येर फप्पमि ।। ५३४॥ (प गा ७७९)। एए चेव उ तेरस, अभिनरूवा हपति विष्णेआ । उवहि- विसेसा नियमा, चोइसमे फमदए चेव १४ ॥५३५॥ (प गा ७८१) ॥ उग्गहऽ १५ णतगपट्टो १६, अट्ठोरुम १७ चलणिआ १८ य बोधवा । अमितर १९ याहिनिअसणी य २० तह क्चुए चेव २१ ॥ ५३६ ।। (प गा ७८२)। ओफच्छिा २२ वेकच्छिय २३ सघाडी २४ चेव सधकरणी २५ अ । ओहोवहिम्मि एए, अजाण पण्णवीस तु ॥५३७॥ (प गा ७८३) ॥ तिन्नि विहत्यी चउ रंगुल च भाणस्स मझिम पमाण । एत्तो हीण जहन, अइरेगयर तु उकोस ॥५३८॥ (प गा ७९२)। इणमन्न तु पमाण, निमगादाराओं होइ निष्फत । कालप्पमाणसिद्ध, उदरपमाणेण य वयति ॥५३९॥ (प गा ७९३)॥ पत्तावधपमाण, भाणपमाणेण होइ कायछ । जह गठिम्मि कयमी, कोणा चउरगुला १-मासम्पद्वारावयवार्थमाह-'मास' मासं निवसति क्षेत्रे एक, पड्दीथी करोति गृहपविरूपा परिकप्य तत्रापि वीपीकदम्बके एकैकामटति वीयी कर्मादिवजनार्यम् अनिवद्धतया प्रतिदिनमिति गाथार्थ ॥ ५२४ ॥ २-'एगाए०' एकम्यो धमतो घामाया उत्कृष्टतो वसन्ति सप्त जना, कथमिसाह-परस्पर संभाषण वर्जयत सन्त पथमपि योगेनेति गाया ॥५२५ ॥ ३-वीहीए०' वीप्यां त्वेकस्यामेक एवं प्रतिदिनमति एष जिनकल्पिक , अन्ये मन्ति-भजना, सा च न युरिक्षमा क्षेयान वस्तुनीति गाथार्थ ॥५२॥ ४-'वीस मुवर्णगुणानाह-विषपाति सुवर्गम् ,, तथा रसायन-वय स्तम्भनम् २, 'मालार्थ मालप्रयोजनम् ३, पिनीत-करकादियोग्यतया ४, प्रदशि गावात अमितप्त प्रकृत्या ५, गुरु सारतया ६, अदाय सारतयैव ७, अनुयनीयमत एव ८, एवमयी सुवर्ण गुणा भवन्ति भसापारण इति गाथार्य ॥ ५२७ ॥ ५-दार्शन्तिकमधिकृत्याह-"इहमो0" इति मोहविष पातयति केषांचित् शिवोफ- देशान् , तथा रमायन भवति मत एव परिणतान् मुख्य ३ गुणतच मालायं करोति प्रत्या विनीतश्च योग्य इति ज्या एष गाथार्य ॥ ५२८॥ ६-'मग्गा मार्गानुमारित्व सवन प्रदक्षिणावर्तता गम्भीरचेतसा गुरुस्तया भवति कोपामिना भलायो केय , अत्यनीय सदोचितेन शीलभावेनेति गायार्य ॥५२९ ॥ ७-पानादीनि उपधिमुपभुजते इति वास्यशेष , एव 'स्थविरा' पात्रादि १४ उपधिरूपवन्त आर्याणा संयतीना पचविंशतिरेव अत उध्वम् औपाहिक उपधिः ॥ माया अधिसत्याह---"पत्त' गाहा "पचा" ५-पाययपत्रमाण किम् । इलाह-माजनप्रमाणेन करणभूतेन भवति कर्तव्यम् । विशिष्टम् ! इत्साह-यावद् प्रयो कृद सवि कोणी चतुराली भवत त्रिकालविषयत्वान्सूत्रस्यापवादिकमिद सप्पमावान् इति गया ॥ ५४॥ - ·३४ गाथासहस्री। होति ॥ ५४० ॥ ( पं. गा. ७९८ ) ॥ पत्तगठवणं १ तह गोच्छओ अ२ पायपडिलेहिणी ३ चैव । तिण्हपि ऊ पमाणं, विहत्थि चउरंगुलं चेव ॥ ५४१ ॥ (पं. गा. ७९९) ॥ जेहि सविया न दीसइ, अंतरिओ तारिसा भवे पडला । तिण्णि व पंच व सत्त वा, कयलीपत्तोवमा सुहुमा (लहुया) ॥५४२।। (पं. गा. ८०३)॥ गिम्हासु तिन्नि पडला, चउरो हेमंत पंच वासासु । उक्कोसगा एए एत्तो पुणमज्झिमे वोच्छं ॥५४३॥ (पं. गा. ८०५) ॥ अड्डाइज्जा हत्था दीहा बत्तीसअंगुला रुंदा । विइअं परिग्गहाओ, ससरीराओ उ निप्फन्नं ।। ५४४॥ (पं. गा. ८०६) ॥ माणं तु रयत्ताणे, भाणपमाणेण होइ निष्फन्नं । पायाहिणं करितं, मज्झे चउरंगुलं कमइ ॥ ५४५ ॥ (पं. गा. ८०८) ॥ कप्पा आयपमाणा, अड्डाइज्जा उ आयया हत्था । दो चेव सुत्तिआ, उन्निओ तइओ मुणेअबो ।। ५४६ ॥ (पं.गा. ८१२) ॥ वत्ती- संगुलदीहं, चउवीसं अंगुलाइ दंडो से । सेस दसा पडिपुन्नं, रयहरणं होइ माणेणं ।। ५४७ ॥ (पं. गा. ८१४) ॥ चउरंगुलं विहत्थी, एअं मुहणंतगस्स उ पमाणं । वीओ वि अ आएसो, मुहप्पमाणाउ निप्फन्नं ॥ ५४८ ॥ (पं. गा. ८१६)॥ जो मागहओ पत्त्थो, सविसेसयरं तु मत्तगपमाणं । दोसुवि वग्गणं, वासावासे अ अहिगारो॥५४९॥ (पं. गा. ८१८)॥ दुगुणो चउग्गुणो वा, हत्थो चउरस्स चोलपट्टो उ । थेरजुवाणाणऽट्ठा, सण्हे थुलंमि अ विभासा ॥ ५५०॥ (पं. गा. ८२१) ।। कमढपमाणं उदरप्पमाणओ संजईण विण्णेअं । सइगहणं पुण तस्सा, लहुसगदोसा इमासिं तु ॥ ५५१॥ (पं. गा. ८२४ ) ॥ दोन्नि तिहत्थायामा, भिक्खट्ठा एक एक उच्चारे । ओसरणे चउहत्था, निसण्ण- पच्छायणे मसिणा ।। ५५२ ॥ (पं. गा. ८३१)॥ पीढग-निसिज्ज-दंडग; पमज्जणी घट्टए डगलमाई । पिप्पलग सूइ नहरणि, सोहणगढुगं जहण्णो उ ॥ ५५३ ॥ (पं. गा. ८३४ ) ॥ [एता. त्रिशद्गाथाः ३० श्रीपञ्चवस्तुके ॥] ओअण १ वंजण २ पाणग ३, आयामु ४ सिणोदगं ५ च कुम्मासा ६। डगलग ७ सरक्ख ८ सूई ९, पिप्पलमाई १० उ उवओगो ॥ ५५० ।। [श्रीपिण्डनियुक्तौ गाथा ३७-१७ पन्ने । जह कारणं तु तंतू', पडस्स तेसिं च हुंति पम्हाइं। नाणाइतिगरसेवं, आहारो मोक्ख नेमस्स ॥५५१॥ [इति पिण्डनियुक्तौ गा० ७०-२८ पन्ने ॥] निच्छयनयस्स चरणायविघाए नाणदसणवहोऽवि । ववहारस्स उ चरणे, हामि भयणा उ सेसाणं५५२ [पिण्डनियुक्तौ १०५-४२ पत्रे ॥] आणाए चिअ चरणं, तभंगे जाण किं न भग्गंति ? । आणं च अइकतो, कस्सा एसा कुणइ सेसं ॥ ५५३ ।। जो जहवायं न कुणइ, मिच्छदिट्ठी तओ हु को अन्नो । वड्डेइ अ मिच्छत्तं, परस्स संकं जणेमाणो ॥ ५५४ ॥ इति गाथाद्वयं 'निच्छय०'गाथा वृत्तिगतं ६९ पत्रे ॥] १-यात्रस्थापनम् ऊर्णमयं, तथा गोच्छकश्च पात्रप्रतिलेखनी चैव मुहपोत्ती, एतेपा त्रयाणामपि प्रमाणं प्रस्तुतं वितस्तिश्च- तुरमुलं चैव पोडगागुलानीति ॥५४१॥ २-'जेहि०' यै सविता आदित्यो न दृश्यते अन्तरित सामान्येन तादृगानि भवन्ति खरूपेण पटलानि तानि च त्रीणि वा पञ्च वा सप्त वा, कालापेक्षया कलीगर्भोपमानि मसृणश्लक्ष्णानि लघूनि बहुलकानीति गाथार्थ ॥५४२॥ :-'गिम्हासु०' मामान्येन तादृशा भवन्ति स्वरूपेण पटलानि तानि च त्रीणि वा, ग्रीप्मेषु सर्वेष्वेव त्रीणि पटलानि भवन्ति कालस्यालन्तमत्वाद् द्रुतं पृथिवीरज प्रभृतिपरिणते , तेन पटलमेदायोगादिति, चत्वारि पटलानि हेमन्ते कारस्य निग्धत्वान् विमर्दैन पृथिवीरज प्रभृतिपरिणते , तेन पटलमेटसमवादिति, पञ्च वर्षासु सर्वाखेव पटलानि भवन्ति कालम्यात्यन्तम्निग्यत्वात् अतिचिरेण रज प्रभृतिपरिणते , तेन पटलमेटयोगादिति, 'उत्कृष्टान्येतानि तत् स्वरूपापेक्षया चेहोत्सृष्टत्वपरिग्रहः, अत्यन्तगोभनानि पटलान्येव भवन्ति अतः पुन अत ऊर्दू मध्यमानि स्वरूपेण पटलानि यावन्ति भवन्ति तापन्ति वक्ष्य इति गाथार्थ. ॥ ५४३ ।।

·. । . गायासहस्री। इघण-धूमे गये, अवयवमाइहिं मुहुमपूईउ सुदरमेय पूई चोयग भगिए गुरू मणइ जेसिं तु एस पूई, सोही नवि विजए वेसि ॥ ५५५ ॥ (पिं० २५८) इधणअगणीअवयव, धूमो वफो अ अन्नगधो अ । सध फुसति लोअ, भनइ सब तओ पूई ॥ ५५६ ॥ (पिं० ५९) हत्त्यसय सलु देसो, आरेण होइ देसदेसो य । आइन्नमि उ तिगिहा, ते चिअ यओगपुत्रगा ।। ५५७ ।। जा जय माणस भवे, विराणा सुत्तविहिसमगारस । सा होइ निजरफ्ला, अन्झत्यनिसोहिजुत्तस्स ॥५५८॥ [पिण्डनियुको गा० ११०-१७१८५ पो] निरया उ नरभवम्मि अ, देवो होण पचमे कप्पे । तचो चुओ समाणो, वारसमो अमम तित्ययरो ।। ५४९॥ [इति रतसञ्चये ॥] वाइ अ १ समासमणे , दियायरे ३ वायग ४ त्ति पगहा । पुत्रगयमि अ सुत्ते, एए ४ सद्दा पट्टति ॥ ५६०॥ आसाढबहुलपस्से १, भद्दपए २ कत्तिए य ३ पोसे य ४। फग्गुण ५ वइसाहेसु य ६, नायचा ओमरत्तार ॥ ५६१ ॥ [श्रीउत्तराध्ययने २६ अध्ययने १५ गाथा ॥] निस्मग्गु १ यएमरई २, आणारइ ३ सुत्त ४ वीयरुइमेव ५। अमिगम ६ नित्याररुइ ७, फिरिआ ८ ससेष ९ धम्मरई १० ॥ ६६२ ।। [श्रीउत्तराध्ययने २८ अध्ययने १६-१७ गाथा ५६३ पने] नत्यि चरित्त सम्मत्तविहूण दसणे उ भइअध । सम्मत्तचरित्ताइ जुगव पुत्र व सम्मत्त ।। ५६३ ॥ नादसणिस्म नाण, नाणेण विणा न होइ चरणगुणा । अगुणिस्म नस्थि मोक्सो, नथि अमो क्सरस निमाण ॥ ५६४ ॥ [श्रीउत्तराध्ययने २८ अध्ययने २९-३० गाया ५६६ पने॥ अवरण्हे सिद्धिगया, सभव १ पउमाभ • सुरिहि ३ वसुपुञा ४ । सेसा-उसभाईआ ८ सेय- सता य पुधण्हे ।। ५६५ ॥ धम्म १ अर २ नमी ३ वीरा ४, अवरत्ते पुवरत्तए सेसा ।। [इति सिद्धप्रामृते ॥] तेवीसहसूजगडे, रूमाहिएम सुरेमु अ । जे मिक्सू जयइ निच, से न अच्छइ मटले ॥ ५६६ ।। [श्रीउत्तराध्ययन ३॥ अध्ययने १६ गाथा ६.२ पने ॥] पतरघुवृत्तौ यया- भवण १ घण २ जोइ ३ वेमाणिआ य दस अह पच एगरिहा । इइ चटवीस देवा, फेई पुण विति अरिहता ॥ ५६७ ॥ पुटवि १ दग २ अगणि ३ मार, घणस्मइ ५ नि ६ वि ७ चउ पणिदिअ ९ अजीया १० । पहो ११ पेह १० पमण १३, परिठरण १४ मणो १५ वई १६ फाए १७ ।। ५६८ ॥ [श्रीउत्तराप्ययने ३. गाया लघुरचौ १७ असयममेदा ॥] चपदारतिसोवाण, मग्झे मारपीढय जिणतणुच । दो घणुमयपिड दीह, सट्टदुकोसेहि धरणि- अरा ॥ ५६९ ॥ [धीटपदेशसप्तनिप्रये २३ उपदेशे ॥] यत्सदेशेऽति कौशाम्च्या, शतानीक्सहोदरी । कर्मतो थालविधवा, जयन्ती परमाईती ।। ५७०॥ [भीदत्तराज्यपने कमलसपमीरसौ.]

·३६ गाथासहस्री। भारण्डपक्षिणः ख्यातात्रिपदा मर्त्यभाषिणः। द्विजीवा द्विमुखा एकोदरा मिन्नफलैषिणः ।। ५७१ ।। [प्रतिक्रमणवृत्ती तपाकृतायाम् ॥] थायरपुढवी १ जल २ जलण ३ पवण ४ पत्तेअवण ५ निगोएमु ६ । सत्तरिकोडाकोडी, अय- राणं नाह ! भमिओहं ॥ ५७२ ॥ [कायस्थितिसूत्रे ९ गाथा ॥] पुढवी १ आउ २ वणस्सई ३, गम्भयपनत्तसंखजीवेसु ५। सग्गचुआणं वासो, सेसा पडिसे- हिआ ठाणा ॥ ५७३ ॥ मद्य १ मांसाशनं २ रात्रिभोजनं ३ कन्दभक्षणम् ४ । ये कुर्वन्ति वृथा तेपां, तीर्थयात्रा १ जप २ स्तपः ३ ॥ ५७४ ॥ वृथा चैकादशी प्रोक्ता ४, वृथा जागरणं हरेः ५ । वृथा च पौष्करी याना ६, वृथा चान्द्रायणं तपः ७ ॥ ५७५ ॥ यस्मिन् गेहे सदाऽत्यर्थ, मूलक: पच्यते जनैः । श्मशानतुल्यं तद्वेश्म, पितृभिः परिवर्जितम् ॥ ५७६ ।। मूलकेन समं चान्नं, यस्तु भुञ्जेन्नरोऽधमः । तस्य शुद्धिर्न विद्येत, चान्द्रायणशतैरपि ॥ ५७७ ॥ मूलकं भक्षयित्वा यः, कुरुते विष्णुपूजनम् । व्यर्थं तद्वैष्णवं पुण्यं, कृतं वर्षशतेन च ।। ५७८ ॥ [इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मूलकपरिहारः ॥] यस्तु वृन्ताक १ कालिग २ मूलका ३ ऽलावु ४ भक्षकः । अन्तकाले स मूढात्मा, न स्मरिष्यति मां प्रति ।। ५७९ ॥ भुक्तं हालाहलं तेन, कृतं वाऽभक्ष्यभक्षणम् । येन क्रव्यादनं देवि !, कृतं मूलक- भक्षणम् ॥ ५८० ॥ नीली च वापयेद्यस्तु, मूलकं यस्तु भक्षयेत् । वृन्ताकभक्षणादेव, नरो यात्येव रौरवम् ।। ५८१ ॥ पलाण्डु १ गृञ्जनं २ चैव, रसोनं ३ सूरणं ४ तथा । मत्स्यं मांसं घ नानी- यात्, मूलकं तु विशेपतः ॥ ५८२ ॥ [मानवीस्मृतौ वृन्ताकादीनां परिहारः ॥] मृते स्वजनमात्रेऽपि, सूतकं जायते किल । अस्तंगते दिवानाथे, भोजनं क्रियते कथम् ॥ ५८३ ।। उदकमपि न पातव्यं, रानावन युधिष्ठिर! । तपस्विना विशेषेण, गृहिणा तु विवेकिना ।। ५८४ ॥ [पद्मपुराणे ॥] रात्रौ ये सर्वदाऽऽहार, वर्जयन्ति सुमेधसः । पक्षोपवासस्य फलं, ध्रुवं मासेन जायते ।। ५८५ ॥ चतुर्मासे तु संप्राप्ते, रात्रिभोज्यं करोति यः । तस्य शुद्धिर्न विद्येत, चान्द्रायणशतैरपि ॥५८६॥ स्नानाचं वर्यते यत्र, तथा वह्नश्च तर्पणम् । देवपूजा तपो दानं, भुज्यते तत्र किं निशि ॥ ५८७ ॥ [इति महाभारते रात्रिभोजनपरिहारः॥] सप्तग्रामेषु यत्पापं अग्निना भस्मसात्कृते । तस्य तद्भवति पापं, मधुविन्दुप्रभक्षणे ॥ ५८८ ॥ यो ददाति मधु श्राद्धो, मोहितो धर्मलिप्सया । स याति नरकं घोरं, खादकैः सह लम्पटैः ॥ ५८९ ।। मेदमूत्रपुरीपाये, रसायैर्वर्जितं मधु । छर्दिलालामुखस्रावै,-रभक्ष्यं ब्राह्मणैर्मधु ॥ ५९० ॥ [इति महाभारते मधुभक्षणपरिहारः ॥] नवसमरहिं जहन्नं तु, मुहुत्तं एगएगवुड्डीए । एगसमएण ऊणं, उक्किट्ठ जाव दोघडिअं ॥ ५९१ ॥ [विचारसत्तरीमन्थस्यावचूर्णी श्रीमहेन्द्रसूरिविरचितायाम् ॥] रत्तो १ दुट्ठो २ मूढो ३, पुविं बुग्गाहिओ अ चत्तारि । एए धम्मा अणरिहा, अरिहो पुण होइ १ मज्झत्थो ॥ ५९२ ॥ [तपारलशेखरसूरिकृतश्राविधिप्रकरणे ॥] [ददुस्खानं नराधिप-आशु प्रीतिकरं लोके किं दत्तेनापरेण ते॥] अन्नं वै प्राणिनां प्राणाः, अनमोजः सुखौषधे । तस्मानसमं दानं, न भूतं न भविष्यति ॥ ५९३ ॥ मिथ्यादृष्टिसहस्रेषु, वरमेको झणुप्रती ।

·- पास ग्री। T, पनेरो मार्ग ॥ ९५ ॥ महामार्ग परमेरो गारिपायारिसन गरपा, मरिची ॥५९५॥ तुम समाचाररमो माम् । मनोपन- मला, परामरेन् ।। ५९६ ॥ परम पदेणे, मागिरि दी। भरगेट m, पर प्रभो ॥ ५९ ॥ अपिहला रिमि पारे-मपरोसिन । उi. मगर, नापि ॥ ५९८ ॥ या पारगी, परि । बासी mar, पीरिय rm || ५९९॥ पन्फोरममय गुप्मानामाभिप्रदा। स, गारोपमानितम् ॥ ६०० || सपेनिने स्टे, युगतिर नि । माग प. पूजापानमः ॥६०१॥ सपोर १२ भीमा ३-पार ४ीमोग ५ पFिERTY ८ पाई ९ जूभ १८, पन निमदिरमाये ॥ ६.०॥ सम१ मपाक, परिचारि गर म ५ प पदमा ६ पाहारण पप द.|| पुगपामग ० प ३, ४ रपोभ ५ गुति परेप। ८ उगे ९ परमार १०, दम दिया मगुमर मे ॥ ६०४ ॥ मुभा पारीणा, शिया गरम TR मनमानगर-मगुमा रामानोर ।। ६०५ ॥ १ ॥ पो पगरेर २ मेरमपुर ३ मा पारानार गम, माग पमन्नम् ॥ ६.५ ॥२॥ rrrrrrti मोगा, हर मदरसरी तर निगरानी , मवि मिरमर Artis free, मेरिनन् । गिर परे गोरे ॥६०४॥ Emitram माटमा ४ पुरा ५ र ६ पापा ५, गोपा Ramcurity-मे पोर. Firmi, NEP॥ १.९॥ Horti wrt k भनिदिए । पिनारामार मोदी 11tureस पन frikण, मया Sneeti trent , मे, पसगे SER | Hit for Im५। kari hot मर , म wittarit for irrn SYMErrrr-m Feater Treatment, marATES te, Premarrier, kryreematram famir retry Par RT TO res Trtun for it. Teries torrrrritten ·गाथासहस्री। श्रीभद्या स्वामिकृता दशनियुक्तयस्तत्प्रतिपादकमिदं गाथाहयं ज्ञेयम् । वीर १ सहाण २ पमाओ, अंतमुहुत्तं १ तहेव अहोरत्तं २ । उवसग्गा पासस्स य १ वीरस्स २ यन उण सेसाणं ॥ ६१९ ॥ इति प्रमादकाल उपसर्गाश्च । आरिअमणारिएसुं, पढमस्स य १ नेमि २ पास ३ चरिमाणं ४ । सेसाण २० आरिएसुं, छउमत्थत्ते विहारो अ॥ ६२० ।। इति विहारभूमिः। सुमइस्स निचभत्तं १, मल्ली २ पासाण २ अट्ठमो आसी । वसुपुजस्स चउत्थं, वयंमि सेसाण छट्टतवो ॥ ६२१॥ इति २४ जिननततप. । वसुपुज्जो छसयजुओ १, मल्ली २ पासो ३ नरतिस्सयसहिआ । चउसहस्सजुओ उसहो ४, इग वीरो ५ सेस १९ सहस्सजुआ ॥ ६२२ ॥ इति २४ जिननतपरिवारः। सुमई १ सिअस २ मल्ली ३, नेमी ४ पासाण ५ दिक्ख पुवण्हे । सेसाण १९ पच्छिमण्हे, जायं च चउत्थमणनाणं ॥ ६२३ ॥ इति २४ जिनानां व्रतज्ञानं च । सक्को अ लक्खमोल्लं, सुरदूसं ठवइ सबजिणखंधे। वीरस्स वरिसमहिअं, सया वि सेसाण तस्स ठिई ॥ ६२४ ॥ इति २४ जिनदेवदूप्यं तस्य कालश्च । अहमभत्तंमि कए, नाणुसह १ मल्लि २ नेमि ३ पासाणं ४ । वसुपुज्जस्स चउत्थे ५, सेसाणं १९ छट्ठभत्ततवे ॥ ६२५ ॥ इति २४ जिनज्ञानतपः। उसहस्स दससहस्सा १, विमलस्स य छच्च २ सत्त अणंतस्स ३ । सतिस्स नवसयाई ४, मल्लि ५ सुपासाण ६ पंचसया ॥ ६२६ ॥ पउमस्स तिसयअडहिय ७, नेमिजिणंदस्स पणसयछत्तीसा ८ । धम्मस्स अडहिअसयं ९, छसयाई वासुपुज्जस्स १० ॥ ६२७ ॥ पासस्स तित्तीसु मुणि ११, वीरस्स य नत्थि १ सहससेसाणं १२ । अडतीससहसचउस्सय, पणसीई सबपरिवारे ॥ ६२८ ॥ इति २४ जिनमोक्षपरिवारः । देसिअ १ राइअ २ पक्खिअ ३, चउमासिअ ४ संवच्छरीअ ५ नामाओ। दुहं पण पडिकमणा, मझिमगाणं २२ तु दो पढमा ॥ ६२९ ॥ साहूण सिद्धिगमणं, असंख १ अड २ चउ ३ ति ४ संख ५ पुरिसा जा। संजायमुसह १ नेमी २ पासं ३ अंतिम ४ सेस ५ मुक्खाओ ॥ ६३० ॥ इति २४ जिनानां युगान्तकरभूमिः । तेसिं चिज नाणाओ, मुणीण गयकम्मयाणं सिद्धिगओ। अंतमुहुत्ते दु २ ति ३ चउ ४, वरिसेसुं इगदिणाईसु ॥ ६३१ ॥ इति २४ जिनानां पर्यायान्तकरभूमिः । सड्ढदुवालसकोडी, सुवण्णबुट्टी अ होइ उक्कोसा । लक्खा सड्ढदुवालस, जहण्णिआ होइ वसुहारा ॥ ६३२ ।। इति वसुभाराप्रमाणम् ।

·- गायासहस्त्री। जह पहरि अजममत्यो, होह मरीरग्म दिवनोगेण । तो उत्तरपालपि हु, पूरिजा असढ- मायो उ ।। ६२३ ॥ ही पारम्पषिगरे। आरहणे ओरहणे, लिमि गोगा पगारहा । मुम्माहारल्टेदे, उपमेणच परिणामो॥६३४॥ पडियमओ गिहिलो विहु, मगरेला पनवेल इअरस्म । पूनामु तिसझामु अ, होड तिवेला जहण ॥ ६३५ ॥ यत्तीस शिर फपडा आहारो पुचिपूरओ भरिओ। पुरिमम्म महिरियाए, अट्ठावीस भये पपला ।। ६३६ ॥ फरलाण य परिमाग, पुपुहअडगपमाणमेत्त तु । जो या अविगिअदयणो, पपणम्मि हुऐन वीमत्यो ।। ६३७ ॥ मुत्तत्यपिऊ लपवण-जुत्तो गच्छस्म मेदिभूओ अ । गणवति- । विप्पमुपो, अत्य यायेइ आयरिओ ॥ ६३८ ॥ सम्मत्तनाणदसण-जुत्तो मुत्तत्यतदुभयविहिन । आयरिअहानोगो, मुत्त पाए उप शाओ॥ ६३९ ।। [सबोधप्रकरणे गा. १८६-२५पग्रे] वरमतमनोगेमु, जो जोग्गो तत्य त पयट्टेइ । अमहु प निवत्तेई, गणतत्तिल्लो पवित्तीओ॥६४०॥ [मयोधप्रकरणे गा० १९१-२५ पने] घिरकरणा पुण येरो, परित्ति व पारिएमु अत्येनु । जो जत्य सीमई जई, सतपलो त घिर युइ॥ ६४१ ॥ [सयोधप्रकरणे गा० १८९-२५परे] नियधम्मो दढयम्मो, मविगो दनुओ अ ते पसी । सगप्पुमलो मुत्तत्यविऊ गणाहियई ।।६४२॥ महापणा पदारण, पेत्तोरहि, मग्गणामु अपिसाई। मुत्तत्यतदुभयविऊ, गणय छो एरिसो होई ॥६४।। [मयोधप्रकरणे गा० १९५-२६ पो] मत्तविभारण पायअगतगुणिों प एषाभूअस्म । भूअस्म अससगुण, पाय इएम्म पाणरस ।। ६४४ ॥ पदिय सेंदिश पटरिदी तह य पेय पचिंदी। ल्फससहरस तह सय-गुण प पाप मुणेयच ।। ६४५ ॥ ओराभि प दिय, माययाण परणनोगेण । अणुमोअणकारायण-परणेणहारसा यम ॥ ६४६।। दो पपपला मटुपल, ददियरमदादय सिरिअवीस । दसपढगुलपलाइ, एमा रसाल पितोगो ।। ६४७ ।। अामाविभाग य, अफाटचारित्तोसमायाओ। ओमरणमि 7 गमण, दियसविनामे सिसि पहता ।। ६४८ ॥ पिटवा मुरहिं जटपटयदिधयुमुमनीहारि । पयरति समतेण, दसयम प्रमुग्यास ।। ६१९ ॥ पापारसी भागमगापपमिति मोहममि[९५ परे। विपदमा निभा, जमिमा १ मषिमा य २ पक्षोसा ३ । पिपारितिभेला, जदनमम्मिमि- अरोमा ।। ६५० ॥ पगामुपारेण, पिदणया जहभपतहमा । पशु समुपारेदि अ, ने सहा मितिमा || ६५१॥ मणिभ मापयता, जहाउपोसिआ मुअा ३१ नमुपाराइ रिप 1-'मायलेर पुगे पल्या भूप अरोहमा या पम्मिन् परदा मनुन 10+यानि परमादन या परिमोभी, सपा यो पर TREPRETTE तम परम , पवन पि अननी मारने एप afar- Img भय पी। मारन APP मधुगे रम्य, म rani . पर-घ, पर PERS , भान-परमार मोदी, PRETA ·गाथासहस्री। एता दंडग-इगथुई मज्झिमजहण्णा ४ ॥ ६५२ ॥ मंगल सकस्थय चिअदंडकथुईहि मज्झिममन्झिमिया ५। मज्झिमउक्कोसा पुणे, सश्चिअसिलोगतिन्निथुईहिं ॥ ६५३ ॥ उक्कोसजहण्णा पुण, सचिअसकत्ययाइ संजुत्ता । जा थुइजुअलदुगेणं, दुगुणिअ चिइदंडयाइ पुणो ॥ ६५४ ॥ उकोसमझिमा सा ८, उक्कोसुक्कोसिआ य पुण नेआ । पणिवायपणगपणिहाण-तिअगथुत्ताइसंपुण्णा ९ ॥ ६५५ ॥ एसा नवप्पयारा, आइण्णा वंदणा जिणमयंमि । कालोचिअकारीणं, अणग्गाहाणं सुहा सबा ॥ ६५६ ॥ उकोसा तिविहा वि हु, कायवा सत्तिओ उभयकालं। सेसा पुण छन्भेआ, चेअपरिवाडिमाईसु ॥६५७|| अष्टौ गाथा वृहलाप्यस्य संघाचारवृत्ती [१७६ पने] उक्तरूपतया लिखिताः सन्ति । मइनाणं १ सुअनाणं २, ओही ३ मणनाण ४ केवलन्नाणं ५ । पढमदुनाण परोक्खा, नाणतिगं जीवपञ्चक्खं ॥ ६५८ ॥ सामण्णेण छ दया, भइसुअनाणी अ दो वि जाणंति । ओहीनाणी पुग्गल- दछ जाणेइ नो अन्नं ॥६५९॥ मणपजवनाणी पुण, मणचिंतिअपनवे वि आणेइ । केवलनाणि छदवा, चाणइ पासइ सपजाया ॥ ६६०॥ उग्गह १ ईह २ अवाओ ३, अ धारणा ४ एव हुंति चत्तारि । भइनाणे एआई, भेआ वत्थू समासेणं ॥६६१॥ उग्गह इकं समयं ईहावाओ ३ महत्तमेगं (मद्धं-मन्तं इति पाठान्तरम् ) तु । कालमसंखं संख, च धारणा होइ नायबा ॥६६२॥ पंचहि वि इंदिएहिं, मणसा अस्थुग्गहो मुणेअबो। चक्खिदिअमणरहिअं, वंजणमीहाइअं छद्धा ॥६६३॥ उत्पत्तिा १ वेणयिआ २, कम्मइआ ३ पारिणामिआ ४ । बुद्धी चउबिहा वुत्ता, पंचमा नोवलब्भई ॥६६४॥ मइनाणस्म य भेआ, उग्गहमाई चउन्विहं तं तु । इंदिअनोइंदिपुढो, नवरं वंजणचउन्भे ॥ ६६५ ॥ छ चउक्का वउवीसं, वंजणचउक्केण अट्ठवीसं तु । सुअनिस्सि तु एअं, बुद्धिचउक्केण वत्तीसं ॥६६६ ॥ बहुविह खिप्प अणिसिअं, संदिद्धधुवाण सेअराणं च । वारसगुणट्ठवीसा, चउबुद्धिजुआ तिसयचाला ॥६६७॥ [एवं मइनाणं सम्मत्तं ॥ १ ॥] अक्खर १ सण्णी २ सम्म ३, साईअं ४ खलु सपजवसिअं ५ च । गमिअं ६ अंगपविहँ ७, सत्तवि एए सपडिवक्खा ॥ ६६८ ॥ अक्खरसुअमिह तिविहं, घडसरिसो सण्णिअक्खरो होई। वंजणभासासहो, लद्धक्खरमत्थपडिवोहो ॥ ६६९ ।। अससि नीससिआ, निच्छूढं खासिअं च छीयं च । निस्सिंघियमणुसारं, अणक्खरं छेलिआईअं ॥ ६७० ॥ सण्णा मणविन्नाणं, जेसिं सा अस्थि ते उ सण्णित्ति । मणविण्णाणविमुक्का, असण्णिणो मंडुकाईआ ॥ ६७१ ॥ हेऊवाउवएसा, जह कीडिअ दीहकालउवएसा । तकालकरणचिंता, सम्मजुए दिहिवाया य ॥ ६७२ ॥ मिच्छा सम्मे पत्ते, साइ सुअं होइ सम्मदिहिस्स । अभविअजीवे अ पुणो, अणाइअं सुअं अनाणं तु ॥ ६७३ ।। पन्नवसाणेण जुअं, केवलिनाणस्स होइ सुअनाणं । सुअमण्णाणमभवे, अपज्जवसिअं मुणेअवं ॥ ६७४ ॥ अंगपविहं गमिश्र, सुगम पडिवक्खसंजु सम्मं । इअ चउदसभेअजुअं, सुअनाणं विवरीअं नेअं ॥ ६७५ ॥ [॥ एवं सुअनाणं सम्मत्तं ॥ २॥] अणुगामि अणणुगामी, अवडिअमणवट्टि च विन्नेअं । तह हीअमाणयं वड्डमाणयं बोहि चउ- भे ॥ ६७६ ॥ तप्पागारे पल्लग-पडहझल्लरिमुअंगपुप्फझये । तिरिअमणुएसु ओही, नाणाविह- संठिओ भणिओ ॥ ६७७ ।। नेरइअ भवण वणयर-जोइसकप्पालयाणमोहिस्स। गेविन्नऽणुत्तराण य, हुंतागारा जहासंखं ॥६७८॥ अहवा बहुप्पयारं, असंखलोअप्पएसपरिमाणं । लोगगयरूविद्या-णं तत्ताओ अणंतविहे ॥ ६७९ ।। [॥ एवं ओहीनाणं सम्मत्तं ॥३॥]

·गायासहनी। रिउमइविउलमईहि अ, मणपजवनाणवनण समए। अड्डाइअगुल्ण, पहम धीतु नरखेत्त ।।६८०॥ [॥ एष मणपसवनाग सम्मत्त ॥४॥] फेवल १ मिग २ मसहाय ३, असॉहारण ४ मणत ५ मपरिसेस ६ च । केवलसदस्स इमे, अस्या छशेष नायधा ॥ ६८१॥ आइतिनाण तुरिआ, मणनाण छट्टया उ खीणत । केवलमतदु- गमी, मिस्से मिरस तु आइतिग ॥ ६८२ ।। पचण्ह नाणाण, वक्साणसिण समासओ मणि । छवीसागाहाहिं, रइ हरिमहसूरीहिं ॥ ६८३ ॥ [॥ इति ज्ञानपशकविवरणप्रकरण श्रीहरिभद्रसूरिकृतम् ॥] ससारहेतुभूताया , य क्षय कर्मसन्तते । निर्जरा सा पुनद्वैधा, सकामाकामभेदत्त ॥ ६८४ ॥ श्रमणेपु सकामा स्यादुकामा शेपजन्तुषु । पाक स्वत उपायाच, कर्मणा स्याद् यथाऽऽम्नवत् ॥ ६८५ ॥ कर्मणा न भयो भूयादित्याशयवता सताम् । विन्विता वपस्यादि, सकामा शमिना मता ।। ६८६ । एकेद्रियादिजन्तूना, सज्ञानरहितात्मनाम् । शीतोष्णवृष्टिदहनच्छेदभेदादिभि सदा ।। ६८७ ।। षष्ट वेदयमानाना, य शाट कर्मणा भवेत् । अकामनिर्जरामेना-मामनन्ति मनीपिण || ६८८ ॥ तप प्रभूतिभिवृद्धिं, ब्रजन्ति निर्जरा यत । ममत्व कर्म ससार, हयात्ता भावयेत्तत ॥६८९॥ इद गायापटू श्रीप्रवचनसारोदारे ६८ कारणद्वारे (पत्र १५९) तयापि तृतीये भावनात्ये भवान्तरद्वारे, घृची तु एव तयाहि-मय निर्जरा भावना' इति । - पासत्याइवियोहिम के जिया बयइ कारावइ जिणमदिर तम्मयभाविअइ व किर निस्साचेइओ अववाई ण भगिओ तिहिं पतिहिहिं कीरइ वदणु फारपिओ ॥ ६९० ॥ (३३ गाथा) ॥ धम्मिउ धम्मुकज साहतउ, पर मारइ फीरइ जुन्झवउ । तु वि तसु धम्मु अत्यि न हु नासइ, परमपद निवसइ सो सासइ ।। ६९१ ॥ जइ किर फुटइ उन्मइ मुस्लिण तो याडिअ न करहि सहु फूविण । थावर परहट्टइ न करावहि, जिणघणु सगट्ठ करि न पद्धारहि ॥ ६९२ ॥ जइ किर कु वि मरतु घरहट्टर, देत लिजहि लणापट्टइ । अब कु वि भत्तिहि देइ त लिजहि, तन्माउयधणि जिण पूइजइ ॥६९३॥ हास पिइ हुइ वि वजिजहिं, सहु पुरिसेहि वि केलि न किनहिं । रत्तिहिं जुपइपचेसु निवारहिं, न्हवणु नदि न पट्ट फरावहिं ॥ ६९४ ॥ (९ धपक्षक (२६-२८-२९-१८) श्रीतिनदत्तसूरिकृतोपदेशरसायनम यस्य ४२ पत्रे । सस्य व्यायया । पृथगलिखितविशेपनवमपवाददसेया॥ एत्तोधि पडिसेहो, दृढ अजोगाण वनिओ समए । एअस्त पाइणोऽविभ, पीअति विहि एस Sइसणा॥ ६९५॥ [रति श्रीहरिमदरिकृतपशवस्तुके गा. ५०-२१ पत्रे। चारिममऽपि चारिमदान सामाय पच्छन्नो मोतध, लश्णा दाणाओं पडिनिअत्तेण । तुच्छगजाइअदाणे, यघो इहरा पदोसाई ॥६९६॥ [पापस्तुके गा० ३९१, ६५ परे ॥] एएसि पयपमाण, अट्ट समाउत्ति वीअरागेहिं । भणिम जहन्नय सलु, उकोस अणवगतोति ॥ ६९७ ॥ वदहो परिमवसित्त, न परणमायोऽविपायमेरसिं । आइषभावकहग, सुच पुग होइ गायब ६९८॥ गापा-६ ·'गाथासहस्त्री। - - - एष पूर्वपला, उत्तरमाह- भण्णइ खुट्टगभावो, कम्मखओवसमभावपभवेणं । चरणेण किं विरुज्झइ, जेणमजोगत्ति- सगॉहो ॥ ६९९ ॥ एतदेव स्पष्टयति- तकम्मखओवसमो, चित्तनिबंधणसमुद्भवो भणिओ । न उ वयनिबंधणो चिय, तन्हा एआणम- विरोहो ।। ७०० ॥ इत्यं चैतदङ्गीकर्तव्यमिति दर्शयति- गयजोवणावि पुरुसा, वालुब्ब समायरंति कम्माणि | दोगडनिवंधणाई, जोधणवंताऽवि ण य केवि ।। ७०१ ॥ [इदं गाथापञ्चकमपि पञ्चवस्तुकसूत्रस्य गा० ५०, ५१, ५६-५९-१०-१३ पने] अनाष्टवर्पेभ्योऽवागपि दानं प्रोक्तम्- चउहसिं १ पण्णरसिं च २, वजेजा अट्ठमि च ३ नवमि ४ च । छढि च ५ चयि ६ वारसिं च सेसासु दिजाहि ।। ७०२ ॥ एवासु तिथिपु दीक्षा न देया- तिसु उत्तरासु तह रोहिणीसु कुन्ना उ सेहनिक्खमणं । गणिवायए अणुण्णा, महबयाणं च आरुहणा ॥ ७०३ ॥ एतेषु नक्षत्रेषु दीक्षादिदानं कार्यम् । वर्जनीयनक्षत्राण्याह- संझागयं १ रविगयं २, विडुरं ३ सरगहं ४ विलंकिं च ५ । राहुगयं ६ गहमिन्नं च ७, वजए सत्त नक्खत्ते ॥ ७०४ ॥ [पञ्चवस्तुके गा० १११-३, २० पो॥] एतानि सप्त नक्षत्राणि दीक्षायां वर्जनीयानि । एतेपामयों यथा- अत्यमणे संझागयं १, रविगयं जहिं ठिओ उ आइचो २ । विद्देरमवदारिम ३, सग्गह कूरग्ग- हठि ४ तु ॥ ७०५ ।। आइञ्चपिट्टओ जं, विलंवि ५ राहुगयं तु जहिं गहणं ६। मझेणं जस्स गहो, गच्छइ त होइ गहभिन्नं ॥ ७०६ ॥ एतेषां फलं यथा- संझागयंमि कलहो १, आइञ्चगए अ होइ निवाणि २। विडरे परविजओ ३, सग्गहम्मि अ विग्गहो होइ ४ ॥ ७०७ ॥ दोसो अभंगयत्तं, होइ कुभत्तं विलंबिनक्खत्ते ५ । राहुगमि अ मरणं ६, गहमिन्ने सोणिउग्गालो ७ ॥ ७०८ ।। [पञ्चवस्तुकटीका २० पन्ने ।] [इति दीक्षाविपये गाथा.॥ चिइवंदण रयहरणं, अट्टा सामाइयस्स उत्सग्गो। सामाइतिगकड्डण, पयाहिणं चेव तिक्खुत्तो ॥ ७०९ ॥ गुरवो वामगपासे, सेहं ठावितु अह वए दिति । इकिकं तिक्खुत्तो, इमेण ताणमुव- वलत्ता ।। ७१० ॥ [इदं गाथाद्वयं पञ्चवस्तुके (२२ पत्रे) वारत्रयं सामायिकोचारप्रतिपादकम् ॥] सचित्त १ व २ विगई ३, वाणहि ४ तंवोल ५ वत्थ ६ कुसुमेसु ७ । वाहण ८ सयण ९ विलेवण १०, बंभ ११ दिसि १२ न्हाण १३ भत्तेसु १४ ॥ ७११ ॥ [एतस्या विवरणं विशेषसङ्ग्रहे ८५ द्वारे ॥] , .

·सण्ड गायासरसौ। पनिटेरय प्रोल-अतुपेश महुटम् । चतुमिरहुटमुष्टि-अतुष्टिमित कर ॥ १२ ॥ पनुहमा दण्डः म्या, मोरामिहनके । पतुर्भि कोशवाय, योजन परिसीर्तितम् १७५३॥ तयोरनो देश स्वादेश तु मण्डलम् । शवमण्डल स्थानवरसण्डा परपरा ! ७१४॥ [इनि गापाप गीते ] अदरकारिपहर्ग,-परिहारपराया | फामशेपटोभमान, पदहां अमी मता ॥ १५ ॥ पुपमपे सो पेच्छर, इस दो विनि जाय नयम था। उपरि तरस अविमओ, समायो जाइसरारम ॥ ७१६॥ दापाययोगविधी पदम पामारी तपा, नि उत्पाटिमरस नास्म । तो पहुरयाण दिही, सायपीए सनुपमा ॥ ७१७ ॥ हा मुदसपजमालिऽणोन सायत्यि तेंदुगुजाणे । पयसया य सहस्स, टपेण उमालि मोतूण ।। ७१८॥ [इनि प्रथमो जमालिनिहवा ..] मोलस पामारी तया, नि उपाहियस्त नागरस । जीवपरसियदिटो, उसमपुरमी समुप्पमा ॥ १९॥ रायगिह गुणसिलए, यमु पोरमपुति तीसगुत्ताओ। आमटरमा गयरी, मिचसिरी पूरपिंडाई ।। ७२०॥ [इनिहितीपक्षियगुप्तनिहया २] पोरा दो पामसपा, वश्या सिद्धि गयस्म वीररस । अयत्तयाण दिट्टी, सेयवियाए समुप्पना 1 ७२१ ॥ सेअपि पोटासाटे, जोगे सरियस हिमयसूले अ । सोहम्मि ननिपिगुम्ने, रायगिहे. मुरिअ पठभरे ॥ ७२२॥ [ति मापागपाशिप्पगलनीयो मिषः ॥३॥ यांसा दो थासमया, सा सिद्धि गपस्स धीरस्म । सामुच्छेरमदिष्टी, मिहिलपुरीए समुष्पमा ॥ २३ ॥ मिहिटाए छिपरे, महगिरिकोटिन आसमित्त । नेगीयाणुप्पयाए, रायगिद्दे राहरफमा प॥७२४।। [इति अवमित्रों Ann] रहारीमा दो याससया, सदमा सिद्धि गयाम पीरस्म । दो रिरिमा दिही, उगतीरे सामा !! ७२५ ॥ पारेरणय उग, महगिरिप गुप्त मनगगे । पिरिया दो रापगिई, महायो तीरमी ॥२६॥ नियमि: ५.] पपमा पोमाटा, नामा सिटिंगपरम पीरस्म । पुरिमनिआए, सेरासिपरिहि रममा २. ॥ रिती मुफ्गुर, पटमिरि सिरिगत रोगुते प । परिषापपोहमारे, पोमणपरि- -01 (एलिना पो Are..] एप Tin, "मा मिमियाग पी0[मा महिमाही, पमपुरनपरे "ETFT !! *९॥ गपुरे नागरे, मानिसममित्तविनगए। गोहानादिन नयमहो - ·४४ गाथासहस्री। सु पुच्छा य विंझस्स ।। ७३० ॥ पुट्ठो जहा अबद्धो, कंचुइणं कंचुओ समन्नोइ । एवं पुट्ठमवद्धं, जीवं कम्मं समन्नेह [६] ॥ ७३१ ॥ [इनि गोष्टामाहिलः सप्तमो निर्वः ॥ ७॥] छवास सयाइं नवुत्तराहिं सिद्धिं गयस्स वीरस्स । तो वोडिआण दिट्टी, रहवीरपुरे समुपपन्ना ॥७३२॥ [इति दिगम्बरमतप्रवर्तकः सहस्रमलनामा सर्यविसंवादी अष्टमो निझवः ॥ ८॥ ना. चू. पृ. १२७] एताः पोडश गाथाः श्रीआवश्यकचूर्णितो लिखिताः सन्ति । आसां व्याख्या सम्बन्धसहिता मत्कृतविशेषसद्महतो ज्ञेया ।। हत्वा नृपं पतिमवेक्ष्य भुजगदष्टं, देशान्तरे विधिवशागणिकाऽस्मि जाता। पुत्रस्य संगमधिगम्य चितां प्रविष्टा, शोचामि गोपगृहिणी कथमद्य तक्रम् ॥ ७३३ ॥ आहाकम्मपरिणओ, फासुअभोईवि बंध बंधओ होइ । सुद्धं गवेसमाणो, आहाकम्मेवि सो सुद्धो ।। ७३४॥ [ इति पिण्डनियुको २०७ गायेयम् ७४ पत्रे ॥] जह जह पएसिणी जाणुगंमि पालित्तओ भमाडेइ । तह तह सीसे वियणा, पणस्सइ मुरु डरायरस ।। ७३५ ।। [इति पिण्डनियुक्ती ४९८ गाथासम्बन्धः श्रीमलयगिरिकृतवृत्तौ पृ० १४२] मिक्खं पविटेण मएऽज दि, पमयामुहं कमलविलासनेत्तं । वक्खित्तचित्तेण न सुट्ठ नायं, सकुं- डलं वा वयणं नवत्ति ॥ ७३६ ॥ फलोदएणं मि गिहे पविठ्ठो, तत्यासणत्था पमया मि दिट्ठा । वक्खित्तचित्तेण न सुङ नायं, सकुंडलं वा वयणं नवत्ति ॥ ७३७ ॥ मालाविहारंमि मएऽन्न दिट्टा उवासिया कंचणभूसियंगी । वक्तित्तचित्तेण न सुट्ठ नायं, सकुंडलं वा वयणं नवत्ति ॥ ७३८ ॥ खंतस्स दंतस्स जिइंदियस्स, अज्मप्पओगे गयमाणसस्स । किं मज्झ एएण विचिंतिएणं, सकुंडलं वा वयणं नवत्ति ।। ७३९ ॥ उल्लो सुक्को अ दो छूढा, गोलवा मट्टिआमया । दोऽवि आवडिआ [कुडे] भित्ते, जो उल्लो तत्थ [सोध्य] लग्गई ॥ ७४० ॥ एवं लग्गति दुम्मेहा, जे नरा कामलालसा । विरत्ता उ न लग्गति, जहा से सुक्कगोलए ॥ ७४१ ।। [आचाराङ्गनिर्युक्ती चतुर्याध्ययने द्वितीयोद्देशकमान्ते १७० पत्रे गाथापकम् ॥] नेसप्पे १ पंडुयए २, पिंगलए ३ सबरयण ४ महपउमे ५ । काले अ६ महाकाले ७, माणवग ८ महानिहीं संखे ९॥ ७४२ ॥ [इति नवनिधिनामानि ] चकटपइटाणा, अटुस्सेहा य नव य विक्खंभे । वारस दीहा मंजूससंठिआ जण्हवीए मुहे ॥७४३ ॥ इति याभ्यः सकाशानव निधानानि निस्सरन्ति तासां मञ्जूपाणां मानम् ॥] वेरुलिअमणिकवाडा, कणयमया विविहरयणसंपुण्णा । ससिसूर चक्कलक्खण अणुसमवयणो ववत्तीया ।। ७४४ ।। [इति मञ्जूपास्वरूपम् प्रवचने ५०६ ॥ [अंतमुहत्तं, जहन्निओ किहिओ असंखिज्नं । सेवंति विसयसेवा, नायबा सबदेवाणं ॥ १॥ एवं देवाणु खलु, उज्जम हाणी उ जइवि संभवइ । तइआओ स्वसंपय, अखंखगुणयाओ देवाणं ।। २ ।। वक्खोए वैमाणिय, कंठे तह होइ जोइसाणं तु । भुइमा भवणयराणं, सीसहाणेसु भुवणाई ॥ ३ ॥ सामन्ना य तायत्तीसा य, पारयियारक्खलोअपाला य । अणीयपइन्नभिओगा, किविसियं १ ·गाथासहनी। दस भवण वेमाणी ॥ १ ॥ ससेग मवणमासी, वितरदेवा य पटइसद्देण । उट्ठति ससमता, जोइ- मिया सिंहनादेण ॥ ५ ॥ पाहि वारि पलिया, घटानाएण घोहिया सता । सबड्डसमुदएण, इति हि माणुस वित्त ॥६॥ पुक्यलयइ-विनए, पुराविदेहमि पुडरगिरिए । फुधु अरहतमि य, जाओ सीमधरो भयव ॥१॥ मुणिमुभयनिण ननिजिण अतररन च इच निक्सतो। सिरिउदयदेव पेढालअतरे पावई मुक्स ॥२॥ (इति सीमा परस्य जन्मनो मोक्षस्य च काल) माशे मयैयाऽयमदीपि नून, सनो दहेमामबहीलितोऽपि । इति भ्रमादहलिपपणाऽपि, स्पृश्येत नो दीप इवाऽवनीप ॥७४५ ॥ फम्म १ मम्म २ जम्म ३, तिनि वि एयाइ मा भणि- मासु । मम्माइसु विद्धो पुण, मारिन सय मरिजा वा ॥ ७४६ ॥ चक्खुजुभ चरिंदिसु, व चिज पारस पगिदि तसकाए । जोए वेए सुफाए भवसनीसु आहारे ।। ७४७ ॥ सतोऽन्य- सन्तोऽपि परम्य दोपा, नोक्ता भ्रता या गुणमावहति । पैराणि वक्त परिवर्द्धयन्ति, श्रोतुश्च खन्वन्ति परा पुबुद्धिम् ।। ७४८॥ याचको १ पञ्चको २ व्याधि ३, पनत्व ४ मर्मभापक ५ । योगिनामप्यमी पन, प्रायेणोद्वेगकारका ॥ ७४९ ॥ कएवि अनसुक्यारजाए, फुणति जे पशु- षयारजुम्म । न तेण तुलो विमलोवि पदो, न चेर माणू नहि देवराया ।। ७५० ।। स्वामि- भको १ महोत्साह २, फतक्षो ३ धार्मिक ४ शुचि ५। अफर्कश: ६ फुलीनश्च ७, शास्त्रज्ञ ८ सत्यमापक , ९ ।। ७५१ ॥ विनीत १० स्थललक्षश्या ११ ऽव्यसनी १२ वृद्धसेवक १३ । अशर १४ सत्चसपन्न १५, प्राज्ञ १६ शूरो १७ ऽचिरक्रिय १८॥ ७५२ ।। पूर्व परीक्षितः सर्वोपपासु १९ निजदेशज २० । राजार्य-स्वार्थ-लोकार्य-कारको २१ नि प्रहः २२ शमी २३ ॥ ७५३ ॥ अमोघरचन २४ कल्पः २५, पालिताशेपदर्शन २६ । पानौचित्येन सर्वन, नियोजितपदक्रम ०७॥ ७५४ ॥ आन्वीक्षिकीनयीवा -दण्डनीतिकृतश्रम २८ । प्रमागतो २९ परिपुत्रो ३०, भवेन्मत्री न पापर ॥ ७५५ ॥ इति श्रीकुमारपालपरिये उदयनमप्रिस्थापने ३० गुणा ॥ विना गुरुभ्यो गुणनीरधिभ्यो, जानाति धर्म न विचक्षणोऽपि । आफर्णदी|ज्वललोचनोऽपि, दीर विना पश्यति नायकारे ।। ७५६ ॥ नाऽह स्वर्गफलोपभोगपितो, नाभ्यर्थितत्व मया, स तुष्टस्गमक्षणेन सतत, साधो । न युक्त तव । स्वर्गे यान्ति यदि त्वया विनिहता, यो भुव प्रातिलो, या किं न फरोपि मातृपितृमि , पुत्रैखया पावै ॥७५७ ॥ फामराग १ स्नेहरागा २, पीपलरनिवारणो । दृष्टिरागस्तु पापीयान, दुरुच्छेद सतामपि ॥७५८ ॥ नवीनजिनगेहस्य, विधाने यत्कल भयेन् । तम्मादष्टगुण पुण्य, जीर्णोसारेण नायते ॥ ७५९ ॥ सन्मृत्तिका १ ऽमल- पिलावळ २ रूप्य ३ दार , सौपण ५ रन ६ मणि ७ पन्दन ८ पारयिम्बम् । फुपति जैनमिह ये पनानुरून, ते प्रामुपति सुरेषु महामुगानि ॥७६० ॥ पृथ्वीनाथमुवा मुनक्षचरिता जजी- रिवा मुणिवा, सुरक्षामा रदती विधाय पदयोरन्वर्गता देहलीम् । पुल्मापान प्रहरद्वयव्यपगमे शुर्पस्य को मिवान् , दयापारपफ वदर भगयत सोऽय महामिमह ॥४६१ ॥ सम्यक्त्यपारी १ पथि पादचारी २, सदिक्षवारी ३ परशीटपारी ४। मूस्खापफारी ५ मुझवी सदेकाऽऽहारी ६ विदा पिपारि यात्राम् ।। ७६२ ।। दशनासम पत्री, दशपत्रिसमो यज । दशघ्यनममा देसा, पायाममो नृप ॥७६३ ॥ पैसा रागपती सदा उदनुगा पहूमी रसैर्मोनन, शुभ्र ·गाथासहस्री। धाम मनोहरं वपुरहो नव्यो वयःसगमः। कालोऽयं जलदागमतदपि यः कामं जिगायाऽऽदरात्, तं वन्दे युवतीप्रवोधकुशलं श्रीस्थूलभद्रं मुनिम् ॥ ७६४ ॥ हस्तात्प्रस्खलितं १ मिती निपतितं २ लग्नं तथा पादयोः ३, यन्मूर्होर्द्धगतं ४ धृतं कुवसने ५ नाभेरधो यद्धृतम् । स्पृष्टं दुष्टजनै ७ घनैरभि- हतं ८ यह पितं कीटकै, त्याज्यं तत्कुसुमं १ फलं २ दलमपि ३ श्राद्धर्जिनार्चाक्षणे ॥ ७६५ ।। आदौ मजनचारु चीरतिलकं नेत्राञ्जनं कुण्डलं, नासामौक्तिकपुष्पहारकुण्डलं अहारकं नूपुरम् । अङ्गे चन्दनलेपकचकमणी क्षुद्रावली घण्टिका, ताम्बूलं करकवणं चतुरता शृङ्गारकाः पोडग ॥ ७६६ ॥ स्नानं १ कुन्तलघूपनं च २ कवरीगुम्फः ३ करे वीटकं ४, चीरं ५ चन्दनलेप ६ कनुक ७ रदोद्योता ८ जना ९ ऽलक्तकम् १० । ताम्बूलं ११ तिलकं १२ च पत्रलतिका १३ कर्पूरपूर १४ सथा, पुष्पाणां मुकुटो १५ नखेपु रचना १६ शृङ्गारकाः पोडश ।। ७६७ ।। प्रकारान्तरम्- क्षौरं १ मजन २ वन ३ शीर्पतिलक ४ गाने विलेपार्चनं ५, कर्णे कुण्डल ६ मुद्रिका च ७ मुकुटं ८ पादौ च चर्मोर्जितौ ९ । हस्ते खड्ग १० पटाम्बरं ११ कटिछुरी १२ विद्याविनोदो १३ मुखे, ताम्बूलं १४ करकङ्कणं १५ चतुरता १६ शृङ्गारकाः पोडश ॥ ७६८ ॥ कन्यागोशट्ठभेरी-. दधिफलकुसुमं पावको दीप्यमानो, नागेन्द्रोऽन्वो रथो वा नृपतिरभिमुखः पूर्णकुम्भो द्विजो वा । वेश्या स्त्री सान्द्रमांसं जलचरयुगलं सिद्धमन्नं [यतिर्वा ] शतायुः, प्रस्थाने प्रस्थितानां यदि भवति ध्रुवं सिद्धिरेवं नराणाम् ।। ७६९ ।। भेरीमृदगमृगमर्दलशद्ववीणा, वेदध्वनिः सधवमङ्गलगीतघोपा । पुत्रान्विता च युवतिः सुरभिः सवत्सा, धौताम्वरञ्च रजकोऽभिमुखः प्रशस्तः ॥ ७७० ॥ वा कृत् १ पल्लवग्राही २, निद्रालु ३ रतिचञ्चलः ४ । अनुत्थितसमुत्थायी ५, व्याख्यानाऽनहपञ्चकम् ।। ७७१ ।। न चौर- ग्राह्यं न च राजग्राह्य, प्रयाणकाले न च भारवाद्यम् । एतद्धनं सर्वधनप्रवानं, विद्याधनं सत्पुरुषा वहन्ति ।। ७७२ ॥ अमनमक्षरं नास्ति, नास्ति मूलमनौपघम् । अनाथा [निर्धना] पृथिवी नास्ति, आम्नायाः खलु दुर्लभाः ॥ ७७३ ॥ असारस्य पदार्थस्य, प्रायेणाऽऽडम्बरो महान् । नहि स्वर्णे ध्वनिस्ताग, थाहक कांस्ये निरीक्ष्यते ॥ ७७४ ॥ कार्याणि बहुमित्राणि, दुर्बलानि वलानि च । वने बद्धो महानागो, मूपकैः परिमोचितः ॥ ७७५ ।। बहुभिर्न विरोद्धव्यं, दुर्जयो हि महाजनः । स्फुरन्तमपि नागेन्द्र, भक्षयन्ति पिपीलिकाः ॥ ७७६ ॥ शक्यो वारयितुं जलेन हुतमुक् छत्रेण सूर्या- तपो,-नागेन्द्रो निशिताङ्कुशेन समदो दण्डेन गोगर्दभौ। व्याधिर्भेषजसद्धहैश्च विविधैर्मश्रप्रयोगैर्विपं, सर्वस्यौपधमस्ति शास्त्रविहितं मूर्खस्य नास्त्यौपधम् ।। ७७७ ॥रे लोलोल्वणकहोल !, धिक् ते सागर ! गर्जितम् । यस्य तीरे तृपाक्रान्तः, पान्थः पृच्छति कूपिकाम् ॥ ७७८ ॥ वाचको लभते लक्षं, लेखः कोटि विशेपयेत् । दृष्टे कोटिशतं मूल्यं, निर्मूल्यः खेप्टसङ्गमः ॥ ७७९ ॥ सुअसायरो अपारो, आउं थोवं जिया य दुम्मेहा । तं किंपि सिक्खियत्वं, जं कन्नकरं च थोवं च ॥ ७८० ॥ वासश्चर्मविभूषणं शवशिरो भस्मागरागः सदा, गौरेकः स च सगरेष्वकुशलः सम्पत्तिरेताहशी । ईशं स्वं परिहत्य याति जलधि, रत्नाकरं जाह्नवी, कष्टं निर्धनकस्य जीवितमहो! दारैरपि त्यज्यते ॥ ७८१ ॥ धर्मो यत्र धनं तत्र, समराशितया स्थिरम् । यत्राऽधर्मो न तत्रेदं, न च पञ्चमयोगतः ॥ ७८२॥ पुण्यादेव समीहितार्थघटना नो पौरुषात्प्राणिनां, यद्भानोभ्रंमतोऽपि नाऽम्बरतले स्यादष्टमः सैन्धवः । स्वस्था- नात्पदमात्रमप्यचलतो विन्ध्यस्य चाऽनेकधा, जायन्ते मधुपालिपालितयशःश्रीलम्भिनः कुम्भिनः ॥ ७८३ ॥ अस्माकं वदरी चक्रे, युष्माकं बदरी गृहे । - बादरायणसयोगाद् , यूयं यूयं वयं वयम् ॥ ७८४ ॥ पतिः १ श्वशुरता २ ज्येष्ठे, पतिर्देवरताऽनुजे। पाण्डवैः सह पाञ्चाल्या,-त्रितयं ·४७ गाथामहस्री। नितय निषु॥ ७८५ ॥ पश्चानामपि नो भर्ता, न सा प्रकृति मानवी । मा वृकोदरसादेन, एरादशचभूपतिम् ।। ७८६ ॥ [इति कृष्णस्य भीम प्रत्युकि ॥] कृव प्राय राज्य जलधिवलये भूमिनिल्ये, सुख मुक्त कैश्विद्भुवि भूपतिमिर्जन्म विदितम् । चर प्राणे व मरणमधुना वीरशयने, शिवा श्वा काको वा स्पृशतु यदि वा पाण्डुतनय ॥ ७८७ ।। [इति दुर्योधनस्य मीम प्रत्युक्ति ॥] मूर्खचपखौ गजेन्द्रो विद्वाश्च यूपलीपति । उमौ तौ तिष्ठतो द्वारे, कस्य दान मदीयते ॥ ७८८ ॥ हति युधिष्ठिर प्रति भीमोकि ॥] सुसासेव्य तपो मीम, विद्या कष्टदुरासदा । विद्वास पूजयिष्यामि, तपसा कि प्रयोजनम् ? ॥७८९॥ [भीम प्रति युधिष्टिरोकि ॥] खानचर्मगता गगा, क्षीर मद्यघटस्थितम् ।[क] अपाने पतिता विद्या, किं करोति युधिष्ठिर ७९०॥ युधिष्ठिर प्रति अजुनोति ॥] न विधया केवलया, वपसाऽपि च पात्रता । यत्र स्यातामिमे चोमे, सद्धि पान प्रचल्यते ॥ ७९१॥ [ युधिष्ठिरादीन् प्रति द्वैपायनोतिर्महाभारते ॥] दारिद्यानलस वाप , श्रान्त सन्तोपवारिणा । याचकाशाविघातान्त-ह फेनोपशाम्यतु ॥७९२॥ यान्तु यान्तु यत प्राणा, अथिनि व्यर्थता गते । पश्चादपि हि गन्तव्य क सार्थ पुनरीटशा॥७९३॥ [माधवाक्यम् ] पाहारिभ्योऽपि वयुक्त, मन्तरगारयोऽधिका । जीयन्ते शलतो बाह्या, अन्तरजाश्च शास्त्रत ।। ७९४ ॥ भेरीनर्जरकणाच, वय प्रासादवासिन । न चैते पक्षिणो राजन् ', ये यान्ति परता. डनात् ।। ७९५ ।। दारिद्य नृपति सो निनपतिस्तस्य प्रसादादभूद, भैक्ष भोजनमशुक दशदिश सनानि देवालया । मद्विद्वेषिी उन्धसगतिरिति त्वय्याश्रिते कुप्यवा, मवृत्त्या विनियोजितास्त्वर- यसेनाऽनन का गति ॥ ७९६ ।। समा पष्टिदिशा मनुजकरिणा पश्चरनिशा (१२० ५ दिन५), हयाना द्वारिंशत् ३२, परकरमयो पञ्चरति २५ । द्विरूपा सैवायुपमहिपयो १२, द्वादश शुन , स्मृत छागादीना दश च परम पभिरधिषम् ॥ ७९ ॥ पश्य रक्ष्मण! पम्पाया, थर परमधा- मिक । शने शने पद् धत्ते, जीवाना बधशचया ॥ ७९८ ॥ र १ वैश्वानर २ व्याधि-बाद ४ व्यसन ५ लक्षणा । महानर्याय जायन्ते, पकारा पञ्च वर्धिवा ॥ ७९९ ॥ शून्यसप्ताहस्ताच, पडे दुवसुबाहय (३८११०९७०) । एतस्साङ्कनिर्दिष्टो, चनभार प्रकीर्तित ॥ ८०० ॥ पत्यार पुष्पिता मारा, अष्टौ च परपुष्पिता । वस्यो भारपटू घ, वासुदेवप्रकीर्तितम् ॥ ८०१ ॥ मटाया मारा पुनरनेन प्रकारेगादि- - पल्पवृक्ष १ पारिजार • मदार ३ हरिचन्दन ४ सन्तान ५ पट ६ पिप्पल ७ पिंपर ८ उदुपर ९ गिर्राज १० घीनभो य ११ पृक्ष १० फरभोय १३ मूल्भोय १४ सर्वभोज्य १५-१६ कामो य १७ पनमोग्य १८ इति ।। ८०२ ।। ये लेसयति निनशासनपुस्तकानि, ·४८ गाथासहस्री। व्याख्यानयन्ति च पठन्ति च पाठयन्ति । शृण्वन्ति रक्षणविधी च समाद्रियन्ते, ते मत्त्यदेवशिव- शर्म नरा लभन्ते ॥ ८०३ ॥ दीपो नानमयो यस्य, वर्तिर्यस्य तपोमयी । ज्वलते शीलतैलेन, न तमस्तस्य तिष्ठति ॥ ८०४ ॥ वालस्त्रीमन्दमूर्खाणां, नृणां चारित्रकाक्षिणाम् । अनुग्रहाथं तत्त्वनैः सिद्धान्तः प्राकृतः कृतः ॥ ८०५ ॥ मायासीलह माणुमां, किमुसां किमु पत्तिज ण जाइ । नीलकंठ महुर उलवइ, सविस भुजंगम खाइ ॥ ८०६ ॥ शिरमा धार्यमाणोऽपि, सोमः सोमेन शम्मुना । तथापि कृशतां धत्ते, कष्टं खलु पराश्रयः ॥ ८०७ ॥ अलिअंजपेइ जणो, पुत्तो होइ तायसा- रिच्छो । अत्यमिए रविविवे, खणमिचं किं तवउसणी ॥ ८०८ ॥ जम्मंतीए सोगो वढुंतीए च वड्डए चिंता । परिणीआए दंडो, जुवइपिया दुक्खिओ निचं ।। ८०९ ॥ न विना मधुमासेन अन्तरं पिक- काकयोः । वसन्ते च पुनः प्राप्ते, काकः काकः पिकः पिकः ॥ ८१० ।। यवागूजरणे जाड्यं, मोद- कानां तु का कया। वचनेऽपि दरिद्रत्वं, धनाशा नत्र कीदृशी ॥ ८११ ॥ वायुना यन नीयन्ते, कुञ्जराः पष्टिहायनाः । गावस्तत्र न गण्यन्ते, मशकस्य च का कथा ।। ८१२ ॥ अतिपरिचयादवना, भवति विशिष्टेऽपि वस्तुनि प्रायः । लोकः प्रयागवासी, कूपे स्नानं समाचरति ॥ ८१३ ॥ अपस- रणमेव युक्तं, मौनं वा तत्र राजहंसस्य । कटु रटति निकटवर्ती, वाचालष्टिट्टिभो यत्र ॥ ८१४ ।। रे वालकोकिल करीरमरुस्थलीपु, किं दुर्विदग्ध ! मधुरध्वनिमातनोपि । अन्यः स कोऽपि सहकार- तरुप्रदेशो, यस्मिन् जयन्ति तव विभ्रमभापितानि ॥ ८१५ ॥ अस्मान् विचित्रवपुपश्चिरपृष्ठलनान् , कस्माद्विमुञ्चसि विभो ! यदि वा विमुके। हा हेति । केकिवर! हानिरिच तवैव, भूपालमूर्द्धनि पुनर्भ- विता स्थितिर्नः ॥ ८१६ ॥ शैत्यं नाम गुणस्तवैव तदनु स्वाभाविकी स्वच्छता, किं ब्रूमः शुचितां ब्रजन्ति सुवियः स्पर्शन यस्याऽपरे । कि चाऽतः परमस्ति ते स्तुतिपदं यजीवितं देहिनां, त्वं चेन्नीच- पदेन गच्छसि पयः कस्त्वां निरोद्धं क्षमः ।। ८१७ ॥ सत्यं चेत्तपसा च किं ? शुचि मनो यद्यस्ति तीर्थे न कि ?, सद्विद्या यदि किं धनैः ? सुमहिमा यद्यस्ति किं मण्डनैः ? । लोभश्चेदगुणेन किं ? पिशुनता यद्यस्ति किं पातकैः ?, सौजन्यं यदि किं निजै ? रपयशो यद्यस्ति कि मृत्युना १ ।। ८१८ ॥ अग्नि १ रापः ५ स्त्रियो ३ मूर्खाः ४, सो ५ राजकुलानि ६ पट् । नित्यं यत्नेन सेव्यन्ते, सद्यः प्राणहराणि पद ।। ८१९॥ आयुपो १ राजवित्तस्य २, पिशुनस्य ३ धनस्य च ४ । खलस्नेहस्य ५ देहस्य ६, नाऽस्ति कालो विकुर्चतः ॥ ८२० ।- त्रयः स्थानं न मुश्चन्ति, काकाः १ कापुरुपा २ मृगाः ३१ अपमाने त्रयो यान्ति, सिंहाः १ सत्पुरुपा २ गजाः ३ ॥ ८२१ ॥ राजा १ कुलवधू २ विप्रा ३, नियोगि ४ मत्रिण ५ स्तथा । स्थानभ्रष्टा न शोभन्ते, दन्ताः ६ केशा ७ नखा ८ नराः ९ ॥ ८२२ ॥ उपाध्याय १ श्च वैद्यश्च २, प्रतिभू ३ र्भुक्तनायिका ४ । सूतिका ५ दूतिका ६ चैव, सिद्धे कार्ये तृणोपमाः ॥ ८२३ ॥ चित्रकृत् १ कान्यकर्ता च २, कुवैद्यः ३ कुनरेश्वरः ४। चत्वारो नरकं यान्ति, पञ्चमो ग्रामकूटकः ।। ८२४ ।। आयुः १ कर्म च २ वित्तं च ३, विद्या ४ निधन- मेव च ५। पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते, गर्भस्थस्यैव देहिनः ॥ ८२५ ।। पष्टिमिनके दोपा, अशीतिर्म- धुपिगले । शतं च टुंटमुटेपु, काणे संख्या न विद्यते ॥ ८२६ ॥ हस्ते नरकपालं ते, मदिरामांस- भक्षिणि । भानुः पृच्छति मातङ्गि, किं तोयं दक्षिणे करे ? ॥ ८२७ ।। इति भानुवाक्यम् ॥] । १ चण्डाली प्राह- मित्रद्रोही १ कृतघ्नश्च २, स्तेयी ३ विश्वासघातकः ४। कदाचिच्चलितो मार्ग, तेनेयं क्षिप्यते छटा ॥८२८ ।।

·No text on this page.