Sringeri Sharada Peetham
Jnanadvayavada Ac No 13
Front matter
జాణ నశ్యయం రాచకతాతంలో सानद्दयवाः श्रीगणेशायनमगाश्रीलक्ष्मीनृसिंहायनमा अनुमित प्रनिसाध्याव्याप्यत्वावछिन्नहनुप्रका १ रता निरूपितपक्षविरोष्यताशालिज्ञानत्वरुप विशिष्टपरामर्शत्वेनन हेतुत्ता।किंतुव्याप्य नावछेदकप्रकारकव्यासिज्ञानत्वेननव्याप्यतावछेदकप्रकारकपक्षधर्मनावावेलेनचहे तुताय एवंचभूमोवानिरव्यायाधूभवान्पर्वतरत्या कारज्ञानयानथाविधसमूहालंबन रुपादप्यनुमितिरुत्ययान केवल विशिष्परामादेवाअवचधूमोवन्रिव्याप्यञ लोकवान्पर्वतदत्याद्याकारकज्ञानयादनुमित्यापतितधूमत्वालोकवायोरुन्नयोरेव १ व्याप्यतावछेदकलादिति तुनाशंकनीयतोविशिश धूमलिंगकानुमिनिप्रतिधमत्वाद्यवछिन्न विशेष्यक प्रकारकतानत्वेन च हे तु नेतिआतोनोयदर्शितापानतावछिन्नविशेष्यकव्याप्तिजानतध्दीपछि नप्रकारकपक्षधर्मतानानयोर्दउचंक्रादिवन्मितयोरेवकार्यापधायकवादाउपरर्शितविशिष्टपरामर्शत्वा वछेदेनेकहेतुताकत्सनमेवनारशकारण तायकल्पनापेक्षयालघीयरत्यापिनाताबाहेतुकारणता हयकल्पनेविबाहुल्य विरहात्॥तथा हितकारण तेन्नारवंडोधर्मकितअनन्यथासिध्द खेसतिनिय नपूर्वल निलंगतवव्याप्यनावछेदकप्रकाराकव्याप्तिज्ञानलेनतथाविधपक्षधर्मताज्ञानत्वनचनि यतपूर्ववानलमभयवादिसिध्दमेवाताधर्मयोर्विशिष्टपरमर्शलव्यापकत्वात् तदवछेदेननिय यवादः ज्ञानह. तपूर्वहतिवेसिध्देताटराधर्मयावनितथावस्यावश्यकत्वात्॥किंतुनाशधर्मयावछेदेनान्यथासिध्दत्वमा २. बमरमाकाविासटपरामर्श हेतु तामवेचविशिष्टयामार्शलाबछे देनानन्यथासिष्ट्रलंनियतयूर्ववर्तिवंचकल्प नायवेचास्माकंलघुधर्मदयावछेदेनैकधर्मकल्पनंभवतांभोयरुधर्मावळेदनधर्भयकल्पन मितिवि परीतमेवगोरवमितिमीमांसकाअबोच्यते॥धूम धवछिन्नविशेष्यकव्याप्तिज्ञानत्वादिरूपधर्मावछैदेनव न्यायनुमितिसामान्य नियतपूर्ववर्तित्वंबाचितमेवतथाविधान्यलिंगकानुमिति निरूपितनियतपूर्ववर्तिताया स्तदावछिन्नेसत्तात्॥ किंतुनेकार्यतावछेदकीभूततथाविधज्ञानदयविशिष्ठानमिलित्वाद्यवछिन्ने निरूपि तनियतपूर्वतित्वमेवताधर्मयावछेदेनोत्रयवादिसिध्दंप्रहतोपयुक्तमपितदेव॥एवंविशिष्टपूरामर्श स्यकार्यताक्छेदकोभून विशिष्टपरामर्शाव्यवाहतोत्तरानुमिनिस्वरूपधर्मावछिन्ननिरूपित नियतपूर्ववर्तित्व २ मपिविशिरपनामशत्वावछिन्नोभयवादिसिध्दमेवेतिगतदवछेदनान्यथा सिध्दत्वकल्यिनमधिक एवंचविशिष्टपरा मर्श हेतुतामतेएकधर्मावछेदेनानन्यथासिध्दवंकल्पनीयाज्ञानयहेतुतामतेवधर्मयावछेदेनेतिगौरवाजथन्या यमतेव्याप्तिविषयता निरूपितहेतुविषयता निरूपितयक्षविशेष्यताशालिज्ञानतेनपक्षविशेष्यतानिरूपितहेतुविष यतानिरुपित्तव्यातिविषयंताशालिज्ञानत्वेनपक्षविषयतानिरुपितासतिव्यातिविषयतानिरूपितयाविषयता तछालिलानखेनवाहेतुलमित्येतारशरीत्याविनिगमनावीरहेणेकारणतानंत्यमितिचेन्नामोमांसकमेतपिव्याप्ति विषयकज्ञानस्यव्याप्तिविषतानिरूपिनहेतुविषयताशालिज्ञानलेनहेतुविषयता निरूपितव्याप्तिविषयताशालि तानसेनवापक्षधर्मतातानस्यहेतुविषयता निरूपितपक्षविषयतालिज्ञानत्वेनपक्षविषयनानिरूपितहेतुवि यताशालिखनबाहेतुताकल्पनमित्यत्राविरहान्मीमांसकमतेकारणताबाहुल्यस्थावर्यकत्वात्॥अथमीमा सकमतव्याशिविषयताकारणतावछेदककोगननिवेश्यते॥किंतुव्यापकत्वाविषयवाएवंचपर्वतविशव्य यवादः कवसनु मितिंत्रतिवहिलावळिविशेष्यकधूमव्यापकत्वाप्रकारकज्ञानत्वादिनापर्वतत्वावछिन्न विशेष्यकधूमला वळिनप्रकारकज्ञानत्वादिनाच हेतुतो नयायकमतेधूमव्यापकहिसामानाधिकरण्ये विषयनानिरूपितहेतुविषय नानिरूपितपक्षविषयताशालिवादिना एवंचोपरनितिविनिगताभावनकारणताबाडल्या तावा विनिगमनाविर हेणकारणनवछेदक कोटिप्रविष्टविषयतासमसण्याकेकारणतायाञवश्यकत्वादालानदयकरणतायाछेदक कोरिप्रविष्ट विषयतापेक्षयाचअधिकायाःसामानाधिकरण्य विषयतायो विशिष्टपेरामर्शकारणताक्छेदककोरि प्रविष्टत्वातानचव्यापकत्व विषयतामात्रस्यकारणतावछेदककोटिप्रविष्यवेधूमव्यापकोवहि—मवान्पर्वतइसे ताशज्ञानयादनु मित्यापतिरि निवाचाररत्वातान चेवनैयायिकमने पिपर्वतीयधूमव्यापक केहिरियताश परामर्शस्ववहेतुलेस्सीकरणीय मितिनसामानाधिकरण्यविषयताधिक्य मितिवाक्पे च्यातथासनिशुप्तधूम लावछिननिरू पित्तव्यापकतामहदशायामनुमित्रानुदयापत्तिरितिचेमन्नवत्येवव्यापकतामानाधिकरण्य रूपन्यासिज्ञानस्यहठुमतगावयंनुसाध्यवदन्यारतित्वरूपच्याप्तिज्ञानस्यहेतु तामतमालबाहे|अत्रचनोपदार्शन दिशा लायसंभवतिायतु विशिष्टपरामर्शहेतुतामतव्यात्यशेनिश्वयत्वस्यपक्षधर्मनांशेनिर्णयत्वस्यकत्र निवेशातावनिगम नावारहणकारणताबाहुल्यमीमांसकमनतुव्यायंनिर्णयत्वस्यव्यानिज्ञानहेतुतायामेव निवेशात पक्षमताशनिर्ण यत्वस्यपक्षहेतुतायामेवनिवेशादाविनिगमनाविरहानसनि रितितदसताव्याध्यंनिर्णयलेस्येवमन्मनेकारणेताव छेदककोयेजप्रवेशदाव्याप्तिविशिष्टवैशिष्ट्यावगा हिज्ञानत्वेनैवानुमितिहेतुलोपगमाव्यात्योसशयस्यातथालेनत तोनुमित्यापत्यभावाताविपरीतमेवगौरवंतन्मत्तेाव्या त्यांनिश्वयत्तस्यावश्यक वाताअनमीमांसकमतानुयायिनः विशिष्टपरामर्शत्वेनहेतुनामतेव्यायभाववतियाप्स्यिप्रकारकमित्याकारकाणाव्याध्यबोप्रामाण्यमहाणां धूमाभाव वतिधूमप्रकारकमित्याकाराणापक्षधर्माप्रामाण्यमहाणोचामानाःएकत्रनिवेश्याइ विविनिगमनाविरहेणकारणता बाऊल्याज्ञानयहेतुतामतेचव्याप्त्यशेप्रामाण्यग्रहाणामभावाव्याप्तिलानहतायांपक्षध नाशेप्रामाण्यमहामा धर्मज्ञान ज्ञान यवाद. ४ वापधर्मतालानहतुवायां निवेशातितमामेकलानिवनातिलाधवएतन्मतव्यायशीमानामाण्यमहाभावानांपक्षधर्मताज्ञानेहठुता यांपक्षधर्मताशीयात्रामा ग्यप्रामाण्यवहाभावानांव्याधिज्ञाननिवेशमादाय विनिगमनाविरहोनाशवनीयायतोअप्रामाण्य नस्यकवलंसामानाधिकरण्यसंबंधेनजभावोनिवेशयितुंनशक्यतेप्रथमपरामर्शअप्रामाण्यमहखेसतदाविषयकहि नीयपरामर्शादाष्यनुमित्य तुदयप्रसंगात्॥किंतुलसामानाधिकरण्यस्वविशेष्यलोभयसंबंधावछिनप्रतियोगिताकर वतदभावोनिवेशनीयःएवंचव्यायशीयाप्रामाण्यमहस्यतास्वाभावश्चत्तक्षधर्मनातुनायानिवदेनदाव्याप्तिज्ञानदज्ञान व्यायभाववत्तिव्यातिप्रकारकंइत्यत्रामाण्यज्ञानसतेखतंत्रपक्षधर्मताज्ञानानुमिलापतिायक्षपीयाप्रामाण्यहाभा वश्वद्याप्तिज्ञानहेतुतागांनिवश्यत्तेतदापक्षधर्मताज्ञानेईज्ञानंधूमाभावनिधूमप्रकारकंइत्याकारकप्रामाण्यमरसत्वे स्वतंत्रव्याप्तिज्ञानादन मित्यापत्तिरितियतुअप्रामाण्यानहाभावविशिष्टपरामशैलेनहेतुतामनेविशेषणविशेष्यभावे विनि गमनाविरहान हिंगकानुमितिंप्रनितालुंगकाप्रामाण्यमहाभावानांपृथकहेतुनाकल्पनमेवाचित एवंचविशिष्टपराम oc हेतुनाकल्पमन्नानाविधाप्रामाण्यमहाभावाना एकत्र निवेशप्रयुक्तगौरवंनभवत्तीतितन्नाअप्राण्यमहाभावस्यपाहे हेतुतेप्रथमपरामःप्रामाण्यमहसलेनदनारकंदिनद्वितीयपरामर्शदनुमित्यनुदयत्तिाप्रामाण्यमहरूप्रनिबंधसलोना एवंज्ञानयहेतुनामते भूमो विहिव्यायइत्येताटवाव्याक्षितानस्य धूमलिंगकन्हिषेककानुमितित्वमेवजन्यताद वछदकानतपक्षविषयतानिवेश्यतनयोजनाभावात एवंधूनवान्यर्वतःइत्येताहशेपक्षधर्मताज्ञानस्यधमलिंगकपर्व तविशेष्यकानुमितिमनन्यताक्छेदकंतत्रनसाध्यविषयतानिवेश्याएवमन्यत्राविबोध्यसाध्यविषयत्वपक्षविषय त्वनिरूप्यनिरूपकभावोबोधाभावनियम्यक्त्वएकेकविधव्यातिपरियकैकसाध्यकतावदकाछिन्नविष यतांनिवेश्यएकैककारणताकल्पनमितिसहस्यसाध्यतावछेदकोंदेवानानुमितिव्याप्तिानानामविसहस्नकार्य कारणभावःएवंपक्षाधर्नताज्ञानस्यापिएकक विधस्यकैकपक्षतावाछरकॉवछिन्नविपयतानिवश्यक कमात्रका रणताकल्यनमिति स्यपक्षधर्मतावछेदकभेटेनानुमितिपक्षधर्मतानानानामपिकार्याकरणभावाःसहलइति ज्ञानह० यवदः ५ झानयहवामतेपिव्याप्तिहानस्यापक्ष धर्मताज्ञानस्यचजन्यमावछदक हितियसहलकार्यकार्यकारणाभावायत्रास्माकंतन विशिष्टपरामर्शादीनांसहलगुणित कार्यकारणभावकल्सनंतन्मतेसा ध्यताक्छेदकावछिन्नपक्षतावलटकावछिन्नयोरेकनिवेशनपर्वतत्तमतानसत्त्वादिरूपमेकैकपक्षनावदक निवपति बद्रव्यतादिरूपसाध्यत्वावछदिकभेदनकारणता सहनस्यकल्पनीयत्वासाध्यतावदकभेदेनकारणताक्छेदककारीज्ञा नट्यवेशियनिवेशस्यावश्यकतयाव्याप्तितानपक्षधर्मताज्ञानयोःपक्षतावछेदकसाध्यतावडेटकभेदेनमारणताभेदआव्यश्य कतितन्नस्वजन्यनावछेदककारीस्वभाच॥ हस्तरोषा। वैशिष्ट्यभिवेशनवोपपनौतानइयवैशिध्यस्थक्काप्यनिवेशातानाचव्याप्तिज्ञानादिस्वजन्यताक्छेदककाटोपक्षधर्मताना नादिवशिष्ट्यानिवपक्षधर्मवादिशादिशून्यकालेपिव्याग्निज्ञादितो भुमित्यापतिःकार्यतावछेदकयो:व्याप्यव्यापकभाववी रहेणफलोत्पादनेतयोःपरस्परापेक्षाभावा दिवाकार्यतावछेदकसामानाधिकरण्यस्येवपरस्परायेक्षायांतंत्रत्वोपगमा व्याप्यव्यापकभाव विरदेपिझतिविरहाताअथज्ञानयेतामतेधूमावन्दिव्याप्योजालोकवान्पर्वतइत्येतास्यज्ञानहयदना यांपर्वतोवमभाववानियेताहराबाधाभावबलात्पर्वतोवन्हिमानित्येताशानुमित्यापतिमातादनाव्याप्तिलानस्यतारधर्मनाज्ञी नस्यापितथाविधवाधाभावसहकारित्त्वादितिचस्यादेवयदितथाविधव्यामिपक्षधर्मताज्ञानएकत्रैवनिवेन्यबाधाभावादिचाटत सामन्याफलव्याप्यस्वीक्रियदातदेवन किंतलिंगाकव्याप्तितानलिंगकपक्षधर्भताज्ञानेएकत्रनिवस्येवनाहिताटनीसामयी प्रकतेतिनअपत्यवकाशति केचितुधूभावन्रिव्याष्येधूभवान्पर्वतयतारशज्ञानदयदशायाइदज्ञानवान्न व्याप्यतावछिन्नाभाव न्दिव्याप्यात्वावछिनप्रकारकंइत्यप्रामाण्य मपिमीमासकमतअनुमित्कदयेनताशाप्रामाण्यमहे भवन्हिव्यात्वावछिन्नानाववनिविष्यतानिरूपित्तत्वावगाहित्वादाशुदधूमत्वावछिन्नप्रका बाजाभावातएवजनारशाप्रामाण्यवहाभावमनिवेश्यज्ञानश्यहेतुताखीकरणीयातथा नवन्हिव्याप्यत्त्वावनिधूमनान्पर्वताइत्याकारकव्याप्यत्वावछिन्नप्रकारताशालिज्ञानादपिताशप्राण्यमहदशायांआ सानह. यवादः & नुमित्यापतिः॥धूमवान्पर्वतइतियादिज्ञानहतायांशुधमत्त्वावछिनप्रकारत्वं निवसतनापतिव्यारणेवनामाण्यमहशून्यकालपि विशिष्टपरामशोदनुमित्यस्वीकारप्रसंगातदनुरोधेनतादृशाप्रामाण्यमहाभाव निवस्यविशिष्टपरामर्शदेतुलखोकारवात मधिकेनज्ञानयहेतुलेनाएवज्ञानश्यहद्धतामतेप्रमोवकिव्याप्यइत्येताव्याप्तिज्ञानंदगायावन्दिव्याप्यत्वावछिन्नाभाववान् धूमवांश्वपर्वतइत्येताटशपक्षधर्मतायासत्तेप्यनुमितिरुत्त्यतेतारपक्षधर्मताज्ञानस्यापिधूमवावेछिन्नाभावानवाहिलात एक्वन्हिव्याष्यत्लावछिन्नाभावप्रकारकान्यवरूपनिर्णयत्वस्यपक्षधर्मताज्ञानहेतुतायोनिवेशयितुंनशक्य तिवन्हिव्याय्यता बछिन्नाभाववान्वन्ति व्याप्य धूमनान्पर्वतइत्यादि वान्नवेतिसंशयदशायामनुमित्यापनिरितिज्ञायमएक्साधितरत्याहात थाहिशवन्हिव्याप्यत्वावछिन्नावयतिवन्दिव्याप्यत्या छिन्नप्रकारकत्याकारकारकाणावसाधितरत्यागतदन्यसताप्रा ण्यग्नहाणामभावोनपक्षधर्वता हानेविशेषणतया निवेश्यतेएनधूभवान्पर्वतइत्येताहरारू पितावदोष्यबछेटकावलेट कीभूत्वान्दिव्याप्यत्त्वावछिन्नप्रकारतानसंबंधावछिन्न प्रतियोगिताकस्ताराप्रामाण्यमहाभावौहेदप्रकारतायाभवनिरख ज्ञानाताहशा Ea तत्वकारतादिप्रामाण्यवहदशायामनुमिति त्यद्यनाजपितुखीयव न्हिव्याप्यत्वावछिन्नाभाववद्विशेष्यतानि ज्ञानाताहा वेश्यतेधूमवान्यनतइत्येताम्राज्ञानीयसकारतायांवन्हिव्याप्यत्वावछिन्न प्रकारतावासत्वेनोक्तसंबंधावछिनप्रतियोगिताकस्त था विधानामाण्यग्नहाभावस्तदानीमपिसलभतिनानुषत्यतिः॥अथेवपुरुषानीयताशप्रामाण्यमहापामपिवान्हव्या प्यधूममान्पर्वतलिपरामर्शाटनुदयापत्तिःतारांझानीयहेतुप्रकारतायामुक्तबंधनपुरुषांतरायाप्रामाण्यमहस्येवसत्तादिनने नाताराप्रकारतखसमानाधिकरणज्ञाननिरूपितत्वोभयसबंधावछिनप्रतियोगिताकाभाववनिवेशानीयतयाश्वव्याध करणलानीप्रकारतायास्वसमानाधिकरणझाननिरू पितत्त्वपरितोभयसंबंधेनाप्रामाण्यमहसत्त्वेनानुपपत्यभावात्। स्वसमानाधिकरणानखविशेष्यत्वमपिनिवेश्यमतोज्ञानांतरविशेष्यकाप्रामाण्यमहददायांतदनारकंदितपरामर्दा नानमित्यनुपपतिःएवंवन्सिव्याप्यत्वावछिन्नाभाववन्धन्व्यिाप्यधूभवान्पर्वतइतिसंशयानुमितिवारणायस्वनिरूपितष तियोगितासंसर्गावछिन्नप्रकारतावछेदकीभूनवनिव्याप्यत्वावछिन्नत्वस्वनिरूपिनत्वोभयसंबंधेनपर्वतत्वावछिन्नवि ज्ञानह० भावालाघवमेवार यवादः शेष्यतानिरूपिनाभावप्रकारतावदन्यत्त्वमेवहेतुप्रकारतायांनिवेश्यतेन तुवन्हियाप्यत्वावछिन्नातुमताज्ञानांतोनपनि व्याप्यत्वावछिन्नाभावावान्धूमवांश्वपर्वतइत्येतारज्ञानादनुरयापतिः। अथैवंसाध्यतावछेदकभावप्रकारताकान्यतेचे ७ रितनिर्णयावादःपक्षधर्मतातानहेतुताया निवेशेतस्यसाध्यतावछेदकभेदेनहेतुत्वमावन्यकमितिनपूर्वीक्तलापवावकारतिवेतूएवम विविध्याप्तिनानस्यपक्षतावछेदकभेदेनहेतुनाभेदोतथा हि॥विशिष्टपरामहेतुतामतपक्षधर्मतावळेदकभेदनानंतहतुमनोत्तान कारणतायोव्याप्तिविषयतानिवेशदनंतस्यलेअवधेटकगारवंभावालायकमेकापक्षविषपतायतु विषयतायांब्या प्निघटकाभूतपदार्थविषयतायावाषितरविषयनिरूपितत्वेनावछेदकलमुपेयतइत्यत्र विनिगमनाविरहेणानंतस्ललेका रणताधिक्यमस्माकंव्याप्तिज्ञानस्यस्वतंवैवहेतुताककल्पनमित्यनच विनिगमनावीरहणकतिपयकारणताधिक्यपि तिफुटमेवलाघवायतुलानयहेतुतामनेसिध्यनुमित्सा विशिष्टपरामर्शस्योत्तेजकताकल्पव्याप्तिज्ञानपक्षधर्मताज्ञा नयोरेक विशिष्टापरमेवोत्तेजकंवाच्यंतत्रचविशेषणविशेष्य भाव विगमनाविरहणप्रतिवव्यप्रतिबंधभावरहिरिति तदसताज्ञानयहेतुनावादिभिःप्रभाकर सिधिप्रतिबंधकृतायाएवानंगीकारावालनवदंतिज्ञानयहेतुत्तावादिमतेदेखता वछेदकभेदेनकारणताबाहुल्य॥धूमावन्दिव्याप्यालोकवान्पर्वतरत्येतारज्ञानयादित्तानुमितिवारणायनन्मत्तशिष्य हेतुतावछेदक विषयतानिवेशस्यावश्यकत्वातानयायिकमतेचहेतुत्ताबछेदकमनिवश्यसाध्यव्यापकव्यत्वावछिनप्रका रताकत्वेनैवधूभालोकादिलिंगकपरामर्शनांहेतुताकलतेइतित देटेननकारणताबाहुल्याअथधूमोविहि व्याप्यो धूमवान्पर्वतइत्यादिनिर्णयानांवझनुमितोयरास्वतंबंकारणताक ल्यतेतदेवंबऊशक्यनेतदेवनाअन्यत्रकूप्तकारण तयैव निर्वाहावातथाहिमोवन्हिव्याप्यत्यतारा निर्णयस्यापायव्यतिरेक निर्णयसुद्रयाधूमावहिव्याप्यानस्या दिलेतादापत्तीविशेषणताक्छेदकप्रकार निर्णयादिमुट्रयावहिव्याप्तिविशिष्टधूभव्याप्तिवैशिष्ट्यबोधादोहेतुता सर्वादिसिधवतंत्रवापतित्वादिकमतिवेश्याव्यवहितातत्तसंसर्गणताहानिर्णयवत्वमानस्वजन्यताक्छेदक वमुपेयतेअनुमितेरपिताशजन्यतावछेदकाक्रांतयातेस्थलीयहेतुतयेवोपवैशिष्ट्यकारणत्वयानिर्वाङयि ..
ज्ञान त्यवादः स्तविशेषःस्थूमोन्हिव्याप्योधूमएवापत्तिमाएवं धूमवान्यवनइत्येतानिश्वयस्यापिपूर्वतिनिधूमःस्यादित्यनारशान्यवं तादिनिर्णयादिप्रसेकशणवापत्यादिकार्यमुत्पादयति अनुमिप्रिनिपुनःसंभूत्येवसामग्नीव्याप्तिवैचित्र्यादिति चतएवंसतिविशिष्टपरामर्शस्यापिकृत्तकारणतयेवोपदशितदिशानिर्वहयितुंशक्यतयालाघवगोरवाभावारज्ञान हयादन मितिस्वीकारोनियुकावस्ततस्तपरामर्शस्यकूप्तकारणतयानिवहिप्यनुमितिसामनीप्रतिबंधकताया लिंग भेदेनबाडुल्यंभीमासकमतेडरिमेव॥धूमोवन्हिव्याप्याःअलोकवान्पर्वतइत्येत दृशज्ञानयादिकालेभिन्न विषयकप्रत्य झोयपत्तयेधूमलावछिन्नविशेष्यकव्याप्तिज्ञानधूमवावठिन्नप्रकारकपक्षधर्मताज्ञानाभ्यामेषव्याप्तिज्ञानहेतुमत्ता ता ज्ञानयोःसाम्रोप्रतिबंधकोयानिवेशनीयत्वादानयायिकमधूमालोकादिपरामीणमुक्तानुगतरूपेणवनिवेश नसंभवान्नलिंगभेदनसाभग्नीप्रतिबंधकाभेदति॥अथवीयव्याप्तिप्रकारता निरूपितविशेष्यनावरकधर्मावछिन्न वसामानाधिकण्योभयसंबंधेनव्याप्तिज्ञानविशिष्टपक्षप्रकारतानिरूपितविशेष्यताकलधर्मताज्ञानत्वेन धूमवान्य - तरसारिज्ञानानांसामयीप्रतिबंधकतायांनिवेदशनीयतयाधमोवाट्रियाथालोकवा-पर्वतइसादिज्ञानकालेनप्रस क्षानुपपत्तिरितिमामासमतेपिनलिंगभेदेनानुमिनिसामीप्रतिबंधकृताभेदरतिवेदेवमप्युपदर्शितरूपेणहेतु मतानानानांस्वीयपक्षविशेष्यता निरूपितेङ्गुकारताछेदकावछिन्नविशेष्यतीनिरूपितव्यातिप्रकारताकतो कलसामानाधिकरण्याभयसंबंधेनपक्षधर्मताज्ञानविशिष्ट व्याप्तिानवनव्याप्तिज्ञानानावासामसाप्रतिबंधकता पोनिवेशनानिगमनाविरहेणसामयीप्रतिबंधक ताबाइल्य दुरिमेवा एवंवहिव्योप्याभावो पर्वतइत्याग्राका कप्रत्यक्षादोपर्वतादिविशेष्यकरह्मानुमिति सामायाप्रतिबंधक ताधिक्य मामासकमा अन्योधमाबाट नानामतिसाममा विशिष्ट परामर्शस्यावश्यकीयातस्यचतार शप्रत्यक्षदो बाधम ट्रयाप्रतिबंधकतयातनाव तातियाविधप्रसायनुसादसंभवात्सामिग्मीप्रतिबंधकताकल्प नविनैवोपपत्तिघटादिप्रसस्टलीयानुनिल सामग्मीप्रतिबंधकलायोघटप्रत्यक्षमिजायाताभित्याकारकेछाथाउत्तेजकलानुरोधेनप्रतिबंधकनाभेदस्याव ज्ञान यवाद एममत्वावाछन्नविष्यव्याप्तिज्ञानधमत्वावछिन्नप्रकारकपर्वतज्ञानादिघाटतधमलिगकपर्वतपक्षधर 2. श्यकत्वात्अथाप्रत्यक्षामित्यादीनायुगपडसादोपगमेत व्यक्तिकल्पनाबान्यतातियोपिर्यादिर्वाहकका ९. र्यकारणभावानं संचाभेदेतुप्रत्यक्षतानुमितिलादिसाकथमिदसामग्मीप्रतिबंधकलायबीजंगगुणानांजाति मनंगीकुर्वताप्रसक्षखानुमितिलादीनाजात्तित्वाताधात्सोकर्यस्या दोषायानमित्यायपत्तिका लेनदभिन प्रत्यक्षा घुसपिगमेसातविरहात्सामग्नीप्रतिबंधकताकलपन कापिनास्तिकीपिति विलसादांवनुमितिसामगोप्रा तिबंधकताकपनगौरवमितिचेन्नविडसाधनुमितादासानपदाधिषयताया अनुभव विरुभतया सामन्या प्रतिबंधकतायायाश्चसर्वमतएवावश्य कतिन्यायमंतएवसत्याइरमत्रावधयअस्तुपरशितिगौरवं मीना सकमततथापिनिन्नविषयप्रत्यक्षादिकप्रतिधमवसर्वतत्वावरिन्लपक्षकवाद व्याप्यधुमसमानाधिकरणाली लाग्रन्निविधेयकनुमितिसामनाणाननंतीनांप्रतिबंधकलाकल्पनेलापर्वतारअनुमिनिसामग्री काले दिविधेकानुमित्यादिसामय्यानवश्यकत्वात प्रतिबंधकतैयेवोपपत्तेः नियायिकमयतुतारासाभग्नी कालेप वतादिपक्षका हायनुमितिजनकविशिष्टपरामर्शत्वान्नपल्यातास्वादुमितिसामग्रीणांप्रतिबंधक वातरकल्पनमावस्यकमेवेतिज प्यपर्वतादियक्षकवहानुमितिसामनीप्रतिबंधकतायापर्वतोवन्हिमा नित्याकारकसिधभावस्यावश्यनिवेश्मनीतयातथाविधासव काले उपदर्शितसामग्रीसत्लेमिन्नविषयकप्रत्यक्षापतिरितितथा विधसामग्नीणाप्रतिबंधकलांतरकल्पनाभाकराणामप्यावरणं कमितिचेस्थादेवायदिशामाकैरेलिसिप्रतिबंधकतास्वीक्रियताजथेवमपिपर्वतोवाभाववावित्याकारकपर्वतपक्षक वन्सचनुमि तिप्रतिबंधकबाधादिकालत्तादशानमित्तामनीसत्वेभिन्नविषयकप्रत्यक्षाद्यापत्यातथाविधानुमितिसामग्रीणाप्रतिबंधक लांतरकल्पनेप्राभांकरोणामप्यावश्यकमिति चेदेवमपितथाविधबाधादिबारप्रतिबंधीभूतवन्मिसर्वनवृत्तिवाहियाप्य धूमसमानानाधिवरणालाकत्वावडिंनसाध्यकधूमावसर्वतत्वायवछिपक्षकानुमितिसामग्रीप्रतिबंधकत्सकसनयुक्तला चवथुष्यरिहरभवतप्यविधसामग्गीकालपर्वतोवन्तिभावदानित्याद्याकारकबाधबुध्यभावघटिताया-पतपक्षवाहनुमिति सामग्राआवश्यकत्वादिति अथपर्वतोवन्हिमानियाद्याकारकप्रत्यक्षशाबोधादीनांतथाविधानुमितिसामग्र्यप्रति यवादः ज्ञान- बध्यतयोपदर्शित विशिष्ठधर्मावछिन्तस्याध्यकानुमितिसामग्रीणांत हिशेधिकल्पनभावश्यकंरसंचतत्रैववियमतिवश्व १० मिन्नवैशिष्ट्याकामितिअज्ञज्ञानत्वस्यवप्रतिबध्यतावदकत्वमुषेयतइतिततवान्य विषयत्प्रत्यक्षादिवारणभवाने ताशसामग्याप्रतिबंधकत्वाधिक्यावन्दिप्रत्यक्षंजावतामित्याकारकछानाविशेष्यतेजकत्वानुरोधाहिषयभेट्न प्रतिबंध्य प्रतिबंधकाभावआवश्यइ नितुनाशंकनीयायतःवविषयत्वखर,त्तिकतिमत्वोभयसबंधनसामान्यमा विशिष्टान्यत्व स्थकार्यताक्छेदककुक्षिनिवेशने वेछाधिनेज्ञाव्यभिचारस्यशक्यवारणतयाइछाउत्तेजकलेवनास्तियद्यष्यवन्नयायक प्रतिपक्षिमीमांसकमत विवाहियोध्योभाववादपर्वतइसेतादृशप्रत्यक्षादीपर्वतादिपक्षकवाहायनुमिमितिसामनी प्रतिबंधकत्वकल्पनप्रयुक्तमुपदर्शितगौरवनसंन्नवनिचिठप्रत्यक्षलीयप्रतिबंधकाभावेनेवोपपत्तोमामासकमते पिस्वातंत्र्यप्रतिवद्दतिबद्धकताकल्पनाविरहातथाविधोपदर्शितलाघवंनिराबाधमेवेतिपयलूपदर्शितोभयसंबंधेने छाविशिष्टंन्यत्तस्यप्रतिबध्यताबेरकलेइलाकाले विरोधिसाय्यभावनतदवछिन्नापतिस्तन्वसामान्यतइछाता ९० दिनाप्रतिबंधकवकल्पमाननसंभवतिघटप्रत्यक्षायतामित्यताहशेखाकालेप्रत्यक्षादिसामग्न्यासत्यांतारबोभयसंबंध नेछाविशिष्टान्यत्वस्यपटप्रत्यक्षादर नुत्पादप्रसंगातानस्मादिछायाजकत्वमावश्यकमिनितदसत उपदर्शितोभयसे बंधनेलाविशिष्टान्यघटचाक्षषत्वावलिंगप्रतिघरचालपंजायतामिमित्येताहोछानाविशिष्यप्रतिबंधकताकल्पनेवोप दर्शितापनिवारणंसंभवात्साभग्नीप्रतिबंधकत्तायांविशिष्टरकायाउत्तेजकत्वापेक्षयाप्रतिबध्यप्रतिबंधकमावस्येवकल्पयितु मुचितत्त्वादितिवेदाअस्तताशरायोपदशीतानुमितिसामग्रीप्रतिबंधकताधिक्यपरिहारस्वप्यावितारशसामन्या:प्रतिबध्ये नावछेदकगौरवंडवीरमेवातथाहिामन्मतेताहशसामग्यापर्वत विशेष्यकरन्सिप्रकारकोनुमित्यन्यज्ञानत्वादिकमेवप्रतिबध्य तावछेदकंघटप्रत्यक्षादेस्तातिबध्यतावछदकानाक्रांततेपिक्षातविरहातगभवन्मतेतुघर प्रत्यक्षादिसाधारणवन्दिमत्य वनर तिवहिव्याप्यधूमत्वाचलिन्नप्रकारतानिरूपितधूमवान्पर्वतत्वावछिन्नमुख्यविशेष्यताशल्यनुमिसंन्यज्ञानत्वादेवतेप्या समुपेयाकेवलस्यानुमित्यन्यत्त्वस्यतथालेसमान विषयकशाहबोधादीव्यामिवारप्रसंगादिति एवंचात्मवरदायनुमि सानहर यवाहः १९ तिसामनीप्रतिबंधकतायामेकजानाविशिष्टापरतानप्रयुक्तमुपदर्शितगौरवमीमासकमतेत्तस्थानीयतावानुम निसामग्रीनीएतोपदर्शितानंतानंसामग्रीणांप्रतिबध्यकावळेदकगौरवमितिमीमासकमतमेवसमीचीनसयाप्रतिमा तिा ॥इतिज्ञानयहेतुताविचार-ग ॥श्रीमदच्युतचरणारविंदार्पणमस्काश्रीलक्ष्मीन,सिंहा पणमस्त॥श्रीगजाननार्यणमलायाशंपुस्तकंदृष्ट्वातारशलिखितंमया।यदिशुक्षम शुधवाभमदोषोन विद्यत॥ १॥॥ श्रीशुभमस्तानी॥ श्रीरुल ॥ श्रीगजानन ॥ श्रीसांब श्रीराम ॥श्रीसदाशिव ॥ नृसिंहश्री न १९.