·C.
Sources of Indo-Aryan Lexicography
6
ŚĀRADIYAKHYA-NĀMAMĀLĀ
OF
ME
HARŞAKIRTI
3
SRI VENKATES!
CENTRAL LIBRARY
RESEARCH CENTRE.
Ace. No ...., .......
* * * *
CRITICALZED IN
M. M. PATKAR
S. V. Central
Library
and
Research 'enire,
T.T.D TIRUPATI
.85645
doc, Nn
2. W
625:41732
15 JSI
DECCAN COLLEGE
Postgraduate and Research Institute
POONA

·ŚARADİYÂKHYA-NĀMAMĀLĀ
OF
HARŞAKĪRTI
8564
CRITICALLY EDITED BY
MADHUKAR MANGESH PATKAR, B.A., PH.D.
Department of the Dictionary of Sanskrit,
Deccan College Postgraduate and Research Institute, Poona.
POONA
1951

·CODE No.: L. 23
First Edition, 1000 Copies, June 1951
Price Rs. 5
All Rights Reserved
Pp. 1-47-Printed at the Poona University Press, Ganeshkhind, Poona 7.
Preface, Introduction and Glossary printed at the Samarth Bharat Press, Poona 2
Published by Dr. S. M. Katre, for the Deccan College
Postgraduate and Research Institute, Yeravda, Poona 6.

·8564 PREFACE It gives me great pleasure to present to the world of eclcleis te present edition of the Sāradijākhyar inanālā of Parşı kirti elortly citer my edition of the Anekarthatılaka of Malipa fublished in the store Series in 1947. The work of preparing a critical edition of the Sāradīyākhyanāmamālā was entrusted to me in the year 1950 by Dr. S. M. KATRE, Director of the Deccan College Research Institute, Poona, for being included in the Institute's Series called the 'Contributory Studies towards A Dictionary of Sanskrit on Historical Principles' in general and the Sources of Indo-Aryan Lexicography' in particular. I started my work on the critical edition of the SN soon after it was entrusted to me by procuring fre naILEGFIS ci ile work-four from the Government Manuscripts Library at the brandaikar Oriental Research Institute, Poona and one from the Maruscripts Library of the Deccan College Research Institute ard laving worked at it at different intervals, submitted to the Institute ny fiess.ccFy early in January 1951. I am glad that the work is now available in print without any delay. Before concluding the preface it is my pleasant duty to acknowledge with gratitude the help I received from several persons in bringing out this volume. In this connection my thanks are due to Dr. S. M. KATRE, for giving me an opportunity to edit for the second time a lexicographical work in the 'Sources of Indo-Aryan Lexicography' Series undertaken by the Institute. I am also thankful to Prof. P. K. GODE, M.A., Curator, Bhandarkar Oriental Research Institute, Poona, for the loan of the four manuscripts of the SN from the Government Manuscripts Library, and to Dr. R. G. HARSHE, D.LITT. (Paris), Registrar, Deccan College Research Institute, for allowing me the use of one manuscript of the work from the Institute's collection of manuscripts. I must also thank Miss Suman N. DHAVALE, G.A., but for whose help in the irksome task of preparing the glossary appended to the text, it would not have been possible for me to complete my press-copy so early. Lastly, I have to put on record my sincere thanks to Pt. K. V. K. SHARMA, Vyākaraṇavidvān, my colleague in the Sanskrit Dictionary Department,

·vi
PREFACE
for helping me in correcting the proofs with valuable suggestions at
times and to Mr. S. R. PARANJPE, the enthusiastic Manager of the
Poona University Press for the prompt and efficient printing of this
work. The Samartha Bharat Press, Poona, also deserves my thanks for
the printing of the preliminary portion and the glossary,
D. C. P. and R. Institute,
POONA, 6
7th April 1951
M. M. PATKAR

·INTRODUCTION The Śäradiyakhyanāmamála or Saradiyābhidhanamāla, as it is sometimes called, is a glossary of synonymous words and is divided into three kāņdas, each of which is again sub-divided into different vargas. Thus the first kāņda is divided into 1 devavarga, 2 vyomavarga and 3 dharāvarga ; the second is divided into 1 angavarga, 2 samyogadivarga, 3 sangitavarga and 4 panditavarga. The last kāņda is divided into 1 brahmavarga, 2 rajavarga, 3 vaiſyavarga, 4 śūdravarga, and 5 saṁkirnavarga. The whole work consists of about 465 stanzas, The Author The author of the work belonged to a Jain sect, his name being Harsakirti. He was a High Priest belonging to the Nägapurīyatapā. gaccha branch of the Jain priests,' and was the pupil of Candrakirti, who was highly honoured by emperor Jehangir of Delhi, who ruled from A.D. 1545 to 1553. In his prasasti to the Dhātupāțhatarangini, Harsakirti gives the following list of persons in his line who were honoured by royal personages :- 1. Jayasekhara, honoured by Hammīra ( 1301-1365 A.D.) 2. Vajrasena, honoured by Allāvadi? ( 1295-1316 A.D.) 3. Ratnasekhara, honoured by Perojshah ( 1351-1388 A.D.) 4. Hamsakirti, honoured by Sikandara Shah, probably Sikandar Shah Lodis (1488–1518) 5. Anandarāya, obtained the title Rāya from Humayun (1530-1540 6. Candrakirti, teacher of Harşakīrti, who wrote the present work. Candrakīrti was honoured by Shah Salem or Jehangir (1545. 1553) 7. Padmasundaragaại, honoured by Akbar ( 1556-1605 ) 8. Pacca, honoured by a Hindu king named Māladeva, who was the ruler of Yodhapura i.e, modern Jodhpur. R. G. BHANDARKAR states that Māladeva was a prince of the Rāthod family which ruled at Jodhpur from A.D. 1532 to 1583.* Harsakirti's Works and Date Harşakīrti was a versatile writer and wrote on different subjects such as grammar, medicine, astrology and so on. Most of his writing 1. Cf. the colophon to the author's Dhätupāthatīkā which reads as follows: इति श्रीमन्नागपुरीयत्तपागच्छाधिप-भट्टारक-श्रीहर्षकीर्तिसूरि- विरचितं स्वोपज्ञधातुपाठविवरणं सम्पूर्णम् । etc. 2. R. G. BHANDARKAR is inclined to identify Allavadi with Allaudin Khilji. See Report for 1882-83 p. 43, 3. Ibid. 4. Ibid, p. 44.

·vill INTRODUCTION exists in the form of commentaries although the composition of original treatises is also ascribed to him. The following are some of the works attributed to Harsakirti :-- 1 Brhacchāntistotratika ; ( composed in sarmvat 1655) ; 2 Kalyānamandirastotratikā ; ( Ms. of samvat 163517; 3 Sinduraprakaranatika ; 4 Sārasvatadipikā ; 5 Sețanitkārikāvivarana (composed in samyat 1669 ); 6 Dhatupathataraigini; 7 Dhātupāthavivarana; 8 Saradiyakhyanāmamālā; 9 Frutabodhatika ; 10 Yogacintamani ; 11 Vaidyakasāroddhāra ; 12 Jyotihsāras; and 13 Jyotissāroddhāra'. Another work on lexicography viz. Sabdānekārtha is also attributed to Harşakīrti". In verse 34 on folio 85b of the India Office manuscript of this work it is stated that the glossary was composed by Harşakīrti in samvat 1665 which corresponds to A.D. 1609. This verse reads as under: बाणतर्करसग्लौ तु १६६५ वर्षे तपसि मासि च । राकायां हर्षकीयाह्वसूरिश्चके सतां मते ॥ Scholars differ in their opinion concerning the date of Harsakirti. According to WEBER" Harsakirti, the author of the Saradiyakhyandmamālā, lived towards the end of the sixteenth century'. BELVALKAR' assigns the date 'circa 1550 A.D.' to Harsakirti, probably relying on the fact that Harsakirti was a pupil of Candrakīrti who was honoured by Salimshah alias Jehangir who ruled from A.D. 1545 to 1553. Judging, however, from the works ascribed to Harşakīrti in the above list we are inclined to assign Harsakīrti a period 'between A.D. 1575 to 1625' for his literary activity. From the list of works ascribed to Harşakīrti we come to know that he composed the Byhacchāntistotraţikā in saṁvat 1655 i.e. A.D. 1599, and the Sețanitkārikāvivarana in samvat 1669 or A.D. 1613. . 5. M. D. DESAT in his fain Gurjar Kavio ' ( vol. 1, p. 470 ) records the following information about Harşakīrti, the pupil of Candrakīrti and his works : "पार्श्वचन्द्रगच्छना राजचन्द्रसूरि (जन्म स. १६०६; आचार्य सं. १६२६; स्व. १६६९) ना समकालोन राजरत्न सूरिशिष्ण चन्द्रकीर्तिरि हता. तेना शिष्य आ हर्षकोर्तिसूरिए पोताना गुरुना नामनी सारस्वतव्याकरणनो टीका, नवस्मरणनी टीका, सिन्दुरपकरटीका, शारदीयाख्यनाममाला- कोश, धातुतरङ्गिणी, योगचिन्तामाणे, वैद्यकसारोद्धार, वैद्यकसारसंग्रह, श्रुतबोधवृत्ति, तिजयपहुत्त अने बृहत्शान्तिपर वृतिओ तेमज सं. १६६३ मा अनिट्कारिका विवरण अने सं. १६६८ मा कल्याणमन्दिरस्तववृत्ति आदि अनेक ग्रन्थो संस्कृतमा रच्या छे. 6. R. MITRANotices, No.3058, 7. BBRAS. Des. Cat. No.1801, 8. Cat.Cat. i. 763b. 9. Tbid. 10. vider.O.Cat, No. 5175. 11. T. ZACHARIAB : Indischen Wörterbucher, 37 12. Systems of Sanskrit Grammar, 103, ·INTRODUCTION ix It is also stated that a manuscript of Nyāyāvatāra was copied for him in samyat 1635 i.e. A.D. 1579. It will be seen from the foregoing remarks that Harsakīrti must have already commenced his literary studies in A.D. 1579 when he got a manuscript of Nyāyāvatāra copied for his use. It is also evident that his literary activity continued at least up to A D. 1613 when he wrote his commentary on the Sețanitkärikā. I am, therefore, inclined to assign a period of about fifty years roughly from A.D. 1575 to A.D. 1625 to the literary activity of Harşakirti. Manuscript-material The present edition of the Saradiyakhyanamamālā is based on five manuscripts, four from the Government manuscripts Library at the Bhandarkar Oriental Research Institute, designated as B. (=No. 1409 of 1887-91), B2 ( = No. 281 of 1873-74), B, ( = No. 1382 of 1884-87 ) and BA(No. 780 of 1875-76). The fifth manuscript designated as D, belongs to the Deccan College Mss. Library. This manuscript being very corrupt had to be rejected after the 75th stanza of the second Kānda. All the manuscripts are written in Devanāgari characters and with the exception of B3,4 are dated as follows: B-samvat 1760, Ba-samvat 1792 and D,-samvat 1723. Unfortunately none of the five manuscripts utilized for this edition is complete and in some cases the readings had to be fixed with the help of the readings found in other lexicons.

·हर्षकीर्तिविरचिता शारदीयाख्यनाममाला ॐ नमः॥ 5 प्रणम्य परमात्मानं सच्चिदानन्दमीश्वरम् । ग्रनाम्यहं नाममालां मालामिव मनोरमाम् ॥१॥ वाग्देवी शारदा ब्राह्मी भारती गीः सरस्वती। हंसयाना ब्रह्मपुत्री सा सदा वरदास्तु नः ॥२॥ विनायकः पशुपाणिर्विघ्नराजो गजाननः । द्वैमातुर एकदन्तो लम्बोदरगणाधिपौ ॥३॥ गौरीसुतश्च हेरम्बस्तथा मूषकवाहनः । कार्यारम्भेषु सर्वेषु सिद्धिबुद्धिप्रदोऽस्तु सः ॥ ४ ॥ परमात्मा परब्रह्म परं ज्योतिरगोचरः । निरञ्जनश्चिरानन्दः परमः परमेश्वरः ॥५॥ देवाधिदेवः सर्वज्ञो वीतरागो जिनेश्वरः । तीर्थंकरो जगन्नाथो जिनोऽहन्भगवान्प्रभुः ॥६॥ सुगतः श्रीघनो बुद्धो बोधिसत्त्वस्तथागतः । द्वयवादी दशबलो जिनः सौ शौद्धोदनिर्मुनिः ॥ ७ ॥ 10 The references in the critical apparatus are to the stanzanumbers 1 B1.2 missing. B3 ॐसिद्धिश्रीः-d) D1 missing मालामिव.. 2 B1.2 missing. -d) B4 adds (in marg. sec m.) सावित्री सारदा. 3 B1.2 missing.-b) B4 ( marg. sec. m.) गणाधिप: for गजाननः.-c) D1 द्विमातुर.-d) B4 ( marg. sec. m.) गजाननः for गणाधिपः, 4 B1.2 missing.- d) B4 : for :. 5 B1.2 missing. 6 B1.2 missing.-d) D1 missing अर्हन्. 7 B1.2 missing. -a) D1 श्रीनघो वुधो.

·२ 15 20 शारदीयाख्यनाममालायां [15 ब्रह्मा प्रजापतिः स्रष्टा विधिर्वधाः पितामहः । हिरण्यगर्भो द्रुहिणः परमेष्ठी चतुर्मुखः ॥ ८ ॥ धाता विधाता लोकेशो विरञ्चिर्विश्वसृध्रुवः । सुरज्येष्ठः कमलभूः स्वयंभूर्नाभिभूरजः ॥९॥ पद्मनाभादियोनिः क आत्मभूः कमलासनः । तत्पुत्रो नारदो वीणायुतो हंसश्च वाहनः ॥१०॥ श्रीपतिः केशवः कृष्णो गोविन्दो माधवोऽच्युतः । दामोदरो दैत्यरिपुर्विष्णुर्नारायणो हरिः ॥११॥ जनार्दनश्चक्रपाणिर्वासुदेवश्चतुर्भुजः । उपेन्द्रः पुण्डरीकाक्षो मुरारिः पुरुषोत्तमः ॥१२॥ पीताम्बरः पद्मनाभो मुकुन्दो मधुसूदनः । विश्वभरो विश्वरूपो विश्व[व]क्सेनो वृषाकपिः ॥१३॥ यदुनाथो हृषीकेशः शौरिः श्रीवत्सलाञ्छनः । वैकुण्ठ इन्द्रावरजो वनमाली त्रिविक्रमः ॥ १४ ॥ भब्धिशायी शेषशायी श्रीधरो गरुडध्वजः । जलशायी यज्ञमूर्त्यः [तिः] पुराणपुरुषः स्वभूः ॥ १५ ॥ अधोक्षजः कैटभजिवलिभिद्विष्टरश्रवाः । देवकीनन्दनः शाङ्गी कंसारिनरकान्तकृत् ॥ १६ ॥ 25 30 8 B1.2 missing. 9 B1.2 missing. 10 B1.2 missing.-c) D1 वाणीसुता for वीणायुतो.-d) B3 वाहनं for वाहनः 11 B1.2 missing. 12 B1.2 missing. 13 D1 missing विश्वक्लेनो. 14 B2 missing. 15 B2 missing. 16 B2 missing.-d) D1 बलिसिद्धि (?) for बलिभिद्.

·50] देववर्गः ३ 35 40 गदाधरश्चक्रधरो गोवर्धनधरो विधुः । गोपीप्रियो गिरिधरः श्यामो गरुडवाहनः ॥ १७ ॥ यशोदातनयो राधावल्लभो नन्दनन्दनः । विठ्ठलो मोहनः कुञ्जविहारी द्वारकेश्वरः ॥ १८ ॥ महेश्वरो महादेवः श्रीकण्ठः शंकरः शिवः । उग्रः शूली मृडः शंभुस्यम्बकश्चन्द्रशेखरः ॥ १९॥ रुद्रस्त्रिलोचनः शर्वः स्थाणुर्गङ्गाधरो हरः । ईशान ईशो गिरिशो गिरीशः प्रमथाधिपः ॥ २० ॥ मृत्युंजयः पशुपतिः कृत्तिवासाः कपालभृत् । वामदेवो भवो भर्गः पिनाकी वृषभध्वजः ॥ २१ ॥ व्योमकेशः क्रतुध्वंसी भूतनाथ उमापतिः । अष्टमूर्तिर्नीलकण्ठः पुरभिन्नीललोहितः ॥ २२ ॥ षण्ढः कपर्दी सर्वज्ञो धूर्जटिस्त्रिपुरान्तकः । कृशानुरेता दिग्वासा अन्धकारिविषान्तकृत् ॥ २३ ॥ ष[ख]ण्डपशुविरूपाक्षो वरदो भाललोचनः । इन्दुमौलिः स्मरारिश्च भीमो वृषभवाहनः ॥ २४ ॥ लक्ष्मीः श्रीः कमला पमा मा रमा कमलालया। इन्दिरा हरिपत्नी सा लोकमाताब्धिनन्दिनी ॥ २५॥ 45 50 17 B2 missing. 18 B2 missing. 19 B2 missing. 20 B2 missing.-a).B1 रौद्रः. 21 B2 missing. 22 B2 missing. 23 B2 missing.-a) B1D1 घण्ड: for षण्डः, 24 B2 missing. 25 B2 missing.-b) D1 कमलाशया. .

·[51 55 शारदीयाख्यनाममालायां ईश्वरी पार्वती गौरी भवानी हिमवत्सुता । उमा शिवाम्बिका दुर्गा काली कात्यायनीश्वरा ॥ २६ ॥ रुद्राणी चण्डिका चण्डी मृडानी मैनाकस्वसा । अपर्णार्या सती देवी गिरिजा सर्वमङ्गला ॥ २७ ॥ दाक्षायणी च शर्वाणी महामाया महेश्वरी । भैरवी भूतनाथा च शंकरी सिंहवाहना ॥ २८॥ अनङ्गो मदनः कामो मारः पञ्चशरः स्मरः । मनोभवो रतिपतिर्मन्मथो मकरध्वजः ॥ २९ ॥ पुष्पधन्वा मनसिजः कन्दर्पो विषमायुधः । सम्बरारिः सूर्पकारिर्दपको मीनकेतनः ॥ ३० ॥ अनन्यजो मधुसखः प्रद्युम्नः कुसुमायुधः । शृङ्गारयोनिः पुष्पेषुः संकल्पात्मा रमासुतः ॥ ३१ ॥ हृच्छयः कमनः कन्तुर्जराभीरुश्च तच्छराः । मोहनोन्मादनौ शोषणश्च तापनमारणौ ॥ ३२ ॥ कार्तिकेयो गुहः स्कन्दः सेनानीः पार्वतीसुतः । षामातुरो महासेनः षण्मुखः शिखिवाहनः ॥ ३३ ॥ शरजन्माग्निभूः स्वामी विशाखः क्रौञ्चभेदनः । तारकारिः शक्तिधरः कुमारो बहुलात्मजः ॥ ३४ ॥ 60 65 26 B2 missing. 27 B2 missing. 28 B2 missing. D1 missing महेश्वरी भैरवी भूतनाथा.-d) B3.4 शांकरी for शंकरी. 29 B2 missing.-b).B1. स्मृतः for स्मरः। 30 B2 missing. D1 missing संबरारिः सूर्पकारिः. 31 B2 missing. 32 B2 missing.-d) B4. (also marg. sec.m.) D1 ताडन° for तापन. 33 B2 missing.-c) D1 पण्मातुरः.

·86] 70 75 देववर्गः विबुधा देवता देवास्त्रिदशा निर्जराः सुराः । आदित्या मरुतो लेखा निलिम्पा नाकिनोऽमराः ॥ ३५॥ वृन्दारकाः सुमनसः सुपर्वाणः सुधाभुजः । त्रिदिवेशा आदितेया अमा दानवारयः ॥ ३६ ॥ दिवौकसो दिविषदो गीर्वाणा अमृतान्धसः । अस्वप्ना ऋभवो बहिर्मुखाः ऋतुभुजोऽरुजः ॥ ३७॥ स्वः स्वर्ग त्रिदिवं नाकः सुरलोकस्त्रिविष्टपम् । सुरालयश्चोर्ध्वलोको द्यौर्गौस्तविषताविषौ ॥ ३८॥ इन्द्रः पुरंदरः शक्रो वासवः पाकशासनः । संक्रन्दनः सहस्राक्षः सुत्रामा मघवा वृषा ॥ ३९॥ आखण्डलः सुनासीरः पुरुहूतः शतक्रतुः । दिवस्पतिर्दुश्च[च्य]वनो जम्भारातिः शचीपतिः ॥ ४०॥ जिष्णुवृद्धश्रवा वज्री बिडौजा नाकनायकः । बलारातिः सुरपतिमरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ४१ ॥ प्राचीनबर्हिर्मघवाञ्शतमन्युः सुरर्षभः । ऋभुक्षा नमुचिद्विट् च वृत्रहा कौशिको हरिः ॥ ४२ ॥ बास्तोष्पतिस्तुराषाट् च पुलोमारिमरुत्सखः । गोत्रभेदी हरिहयो देवराजोऽस्य तु प्रिया ॥ ४३ ॥ 80 85 35 B2 missing. 36 B2 missing. 37 B2 missing.-d) B1.3 D1 वह्निमुखाः. 38 B2 missing.-d) D1 afagt for atrunt. 39 B2 missing.-ab) D1 missing शको वासवः. 40 B2 missing.-a) B1 सुनाशीर.-d) B1 जंभाराति; D1 missing जंभारातिः. 41 -a) D1 जिष्णु. -b) B3 नायकः प्रभुः for नाकनायकः.-b) D1 missing बिडौजा नाक. 42-a) B1.3 °वह्निः for 'बहि:.-c) D1. om. च. 43 -b) B1 पुलौमा.-c) D1 'हयौ.

·शारदीयाख्यनाममालायां [87 90 95 पुलोमजा शचीन्द्राणी पीयूषममृतं सुधा । हाहा हुहूश्च गन्धर्वो विश्वकर्मा तु शिल्पिकृत् ॥ ४४ ॥ सुतो जयन्तः प्रासादो वैजयन्तोऽमरावती। पुरी सभा सुधर्मा च मातलिः सारथिहरेः ॥१५॥ ऐरावतो गजो वज्रमायुधं नन्दनं वनम् । उच्चैःश्रवा हयो यानं विमानं व्योमगामि च ॥ ४६॥ द्वारपालो देवनन्दी बृहस्पतिः पुरोहितः । खवैद्यावश्विनीपुत्रौ नारदाथाः मुरर्षयः ॥ ४७ ॥ घृताची मेनका रम्भा मञ्जुघोषा तिलोत्तमा । उर्वशी च मुकेशी चेत्याद्या अप्सरसः स्मृताः ॥ ४८॥ संतानः पारिजातश्च कल्पश्च हरिचन्दनः । मन्दारश्चेति देवानां वृक्षाः पश्च बुधैः स्मृताः ॥ ४९ ॥ विद्याधराप्सरोयक्षरक्षोगन्धर्वकिंनराः । पिशाचो गुह्मकः सिद्धो भूतोऽमी देवयोनयः ॥ ५० ॥ कुबेरो धनदः श्रीदो यक्षराजो धनाधिपः । किंनरेशो राजराजः पौलस्त्यो गुह्यकेश्वरः ॥ ५१॥ ऐलविलः शंभुसखः कुहः पुण्यजनेश्वरः । एकपिङ्गो वैश्रवणो निधीशो नरवाहनः ॥ ५२ ॥ 100 Lummamat 44 -c) B1.2.4 गंधवौं.-d) B2 शिल्प-; D1 शप (corrupt). 45 -a) B1 सुतौ. 46 -d) D1 missing विमानं व्योमगामि. 47 ~a) B5 missing द्वारपालो देवनंदी. -c) B5 missing अश्विनीपुत्रौ. 48 D1 missing उर्वशी ......... चेत्याद्या. 49 -c) B2 कल्पद्र for कल्पश्च; D1 missing कल्पश्च. 50 -~a) D1 missing विद्याधराप्सरो. -d) D1 missing योनयः. 51 -a) B2 बंदो (?) for भोदो.-b) B2 यक्षः for यक्ष-d) D1 पौलस्त्यौ. 52-b) B2 'जिने for 'जने'.

·122] व्योमवर्ग: 105 110 मनुष्यधर्मा कैलासनाथः किंपुरुषाधिपः। उत्तराशापतिः शक्रकोशाध्यक्षोऽलकापतिः ॥ ५३ ।। वरुणः पाशभृष्चैव प्रचेता अब्धिमन्दिरः । यादःपतिर्जलपतिः पाशी पश्चिमदिक्पतिः ॥ ५४ ॥ यमः कृतान्तः शमनो धर्मराजः परेतराट् । समवर्ती श्राद्धदेवः कालः सूर्यसुतोऽन्तकः ॥ ५५ ॥ यमराजः पितृपतिर्मृत्युर्दक्षिणदिक्पतिः । कीनाशो यमुनाभ्राता दण्डभृन्माहिषध्वजः ॥ ५६ ॥ असुरा दानवा दैत्याः शुक्रशिष्याः सुरद्विषः । पूर्वदेवा दितिसुता दैत्येन्द्रा दनुजा अपि ॥ ५७ ॥ असुरा राक्षसा जातुधाना रक्षांसि नैर्ऋताः। रात्रिंचराः पुण्यजनाः पलादाश्रपरक्तपाः ॥५८॥ ॥ इति देववर्गः समाप्तः ॥ 115 आकाशमभ्रं गगनं व्योम विष्णुपदं नमः । अम्बरं पुष्करं खं चौरन्तरिक्षं मरुत्पथः ॥ ५९ ॥ वियद्विहायोऽनन्तं च सुरवमं घनाश्रयः । आदित्यः सविता सूर्यो रविर्भानुर्दिनेश्वरः ॥ ६० ॥ अर्कः सूरः खगः पूषा पतंगो भास्करो भगः । तपनस्तरणिमित्रश्चित्रभानुस्त्रयीतनुः ॥ ६१ ॥ 120 54 -c) B2 D1 याद for यादः'. 55 B1 missing परेतराष्टू. ...न्तका. 56 B1 missing.-a)D1 यमराज. 57 B1 missing.-d) B4 दितिजा ( दनुजा in marg. sec. m.). 58 B1 missing-c) B2.4 र त्रि. Colophon • B3.4 om. the colophon. 59 B1 missing.-c) D1 द्यो for द्यौः. 60 B1 missing. 61 B1 missing.

·[ 123 125 130 शारदीयाख्यनाममालायां सप्ताश्वोऽहस्करो भास्वान्द्वादशात्मा विरोचनः । प्रभाकरः सहस्रांशुर्तिण्डो मिहिरोऽर्यमा ॥ ६२ ॥ प्रद्योतनो जगच्चक्षुः कर्मसाक्षी दिवाकरः । हरिदश्वो हरिहेलिबध्नो हंसो विकर्तनः ॥६३ ॥ उष्णरश्मिम्रहपतिर्गभस्तिश्चक्रबान्धवः । इनोंऽशुमाली तीक्ष्णांशुः सप्तसप्तिर्विभाकरः ॥ ६४ ॥ नभोमणिर्धामपतिधुमणिः पद्मिनीपतिः । पद्मबन्धुर्विवस्वांश्च ध्वान्तारातिरहपतिः ॥ ६५ ॥ तिमिरारिर्दिनकरो यमुनाजनकोऽरुणः । चन्द्रः सोमो मृगाङ्को ग्लौहिमांशुश्चन्द्रमाः शशी ॥ ६६ ।। विधुः शशाङ्कः शीतांशुर्द्विजराजः सुधाकरः । जैवातृकः शशधरो नक्षत्रेशो निशाकरः ॥ ६७ ॥ ओषधीशो निशानाथ इन्दुः कुमुदिनीपतिः । अब्जो राजा चोडुपतिः कलानाथो हिमद्युतिः ॥ ६८ ॥ रोहिणीरमणः सिन्धुसुतः कुमुदबान्धवः । चन्द्रोद्योतः स्मृता ज्योःस्ना चन्द्रिका कौमुदीन्दुरुक् ॥ ६९ ॥ नक्षत्रमूक्षं में धिष्ण्यं तारा ज्योतिरुडुर्ग्रहः । मयूखः किरणो भानुमरीचिर्दीधितिः करः ॥ ७० ॥ 135 140 62 B1 missing.-ab) D1 सप्ताश्वो.........विरोचनः (in marg. sec. m.); -d) B3D1 मिहर. 63 B1 missing.-d) B4 D1 नो. 64 B1 missing. 65 B1 missing. 66 B1 missing. 67 B1 missing.-a) D1 शीतांशु. -c) D1 शशीधरो. -d) B2 नशाकरः 68 B1 missing.-a) B4 औषधीशो.-b) B3 °प्रियः (in marg. sec. m.) for 'पतिः. 69 B1 missing. 70 B1 missing.-b) B2.4 उडुग्रहः, ·व्योमवर्गः पादो गभस्तिरुस्रो गार्योतिर्धामांशुरश्मयः । अर्चिः पृष्णिघृणिस्तेजो भाः प्रभा विट् छविद्युतिः ॥ ७१ ॥ शोचिर्दीप्तिर्महो वक़ रोचिर्भा रुग्रुचिर्वसुः । शिशिरः शीतलः शीतस्तुषारश्च हिमो जडः ॥ ७२ ॥ उष्णं तिग्मं खरं तीक्ष्णं चण्डं तीनं तथा पटुः । 145 मङ्गलोऽङ्गारको भौम आरो वक्रः कुजः स्मृतः ॥ ७३ ॥ बुधस्तु सौम्यो ज्ञश्चान्द्रिगुरु वो बृहस्पतिः । वाचस्पतिः सुराचार्यों गीष्पतिर्धिषणोऽङ्गिराः ॥ ७४ ॥ शुक्रो दैत्यगुरुः काव्य उशना भार्गवः कविः । शनिः शनैश्चरः शारिर्मन्दश्छायासुतोऽसितः ॥ ७५ ।। 150 राहुस्तमः सैहिकेयः स्वर्भाणु[नु]स्तु विधुतुदः । केतुः शिखी चाहिकः स्याद्धृवस्तूत्तानपादजः ॥७६॥ सप्तर्षयोऽत्रिप्रमुखा अगस्तिः कुम्भजोऽब्धिपः । अश्विन्यादीनि नक्षत्राण्यष्टाविंशतिसंख्यया ॥७७॥ लग्नानि राशयश्चैव मेषाद्या द्वादश स्मृताः । 155 अहर्दिनं दिवं पत्रं दिवसो बासरो दिवा ॥ ७८॥ प्रातः प्रभातं प्रत्यूषो उषः कल्यमहर्मुखम् । रजनी यामिनी रात्रिस्त्रियामा शर्वरी निशा ॥ ७९ ॥ निशीथिनी क्षपा दोषा क्षणदा च विभावरी । अन्धकारं च तिमिरं ध्वान्तं संतमसं तमः ।। ८०॥ 160 missing.-a) B2D1 गो for गौः. missing.-d) B2 हिमौ for हिमो. missing. missing.-a) B2 बुद्धः for बुधः:-b) B2 जीयो for जीवो. missing. missing. राहुस्तप. केतुः b) B4 अग्विजः: D1 अब्जयः. a)B3.4 क्षिपा for क्षपा. ............... ॥

·१० शारदीयाख्यनाममालायां 101 165 170 तमिस्त्रमन्धतमसं भूछाया तामसं रजः । क्षणः पलं घटी यामदिनमासर्तयोऽयनम् ॥ ८१ ॥ संवत्सरो युगः कल्पं कालस्येत्यादयो भिदाः । वसन्तग्रीष्मवर्षाश्च शरद्धेमन्त एव च ॥ ८२ ॥ शिशिरश्चेति विज्ञेया ऋतवः पट् द्विमासिकाः । अब्दः संवत्सरो वर्ष वत्सरो हायनः शरत् ॥ ८३ ।। कल्पो युगान्तः संहारः कल्पान्तः प्रलयः क्षयः । दिशा आशा दिशः काष्ठा हरितः ककुभश्च ताः ॥८४॥ चतस्रोऽष्टौ च दश वा स्युरिन्द्राद्यास्तदीश्वराः । पूर्वाग्नेयी दक्षिणा च नैर्ऋती पश्चिमा तथा ॥ ८५॥ वायवी चोत्तरेशानी ब्राह्मी नागीति ता दश । वारिवाहो धनो मैघः स्तनयित्नुर्धनाधनः ॥८६॥ अभ्रं तडित्वान्मुदिरो जलमुर जलदोऽ'बुभृत् । धाराधरो जलधरो धूमयोनिर्बलाहकः ॥ ८७ ॥ जीमूतो वारिदो नभ्राट् पर्जन्योऽम्भोधरोऽम्बुदः । विद्युन्सौदामिनी शम्पा चञ्चला चपला तडित् ॥ ८८॥ ऐरावती क्षणरुचि दिनी च शतहूदा । गर्जितं स्तनितं गर्जा रसितं मेघनिस्वनः ।। ८९ ॥ बप्पीह (१) श्चातकसारङ्गस्तोकको नभोऽबुपः । नीलकण्ठः शिखी केकी मयूरो जलमुक्सुहृत् ॥१०॥ 175 180 81 a) B12.4 D1 तिमि for तमिस्र'. -c) D1 पल्यं. 83-a) B1 शिशिरं. -ab) D1 in marg. sec. m. -D1 om. 83 bc. 84 -c) B2 दिशा for दिशः. -d) B1 ककुभाः. 87 ---b) B1 जलदंबु for जलदोऽम्बु 89 -a) B2 क्षणे for क्षण. -d) B All mss. निस्वने, ·200] ध्योमवर्गः शिखण्डी बर्हिणो बहीं कलापी च भुजंगभुक् । परपुष्टा परभृता ताम्राक्षी कोकिला पिकी ॥९१ ॥ मधुरालापिनी श्यामा कलकण्ठी वनप्रिया । रथाङ्गाह्वश्चक्रवाकः कोको द्वंदूचरश्च सः ॥१२॥ यामिनीविरहश्चक्रो रामशापनिशावियुक् । 185 जीवंजीवश्चलचञ्चुश्चकोरो विषसूचकः ॥९३॥ ताम्रचूडः कुर्कुटश्च कृकवाकुः शिखण्डिकः । प्रभातज्ञो निशावेदी वृक्षाक्षश्चरणायुधः ॥९४॥ अनुवादी रक्ततुण्डः शुकः कीरः फलादनः । खञ्जनः खञ्जरीटश्च नीलश्चाषः किकीदिविः ॥९५ ॥ 190 हंसो मरालश्चक्राङ्गो मानसौकाः शितच्छदः । हंसमेदा राजहंसाः कादम्बा धार्तराष्ट्रकाः ॥९६ ॥ तार्क्ष्यः सुपर्णो गरुडो वैनतेयोऽरुणानुजः । गरुत्मान्पक्षिराजश्च सरिः कश्यपात्मजः ॥९७ ॥ खगो विहंगमः पक्षी विहंगो विहगो द्विजः । 195 पत्री पतत्री शकुनिः शकुन्तः शकुन: पतत् ॥९८॥ विहायो विः पत्ररथो विकिरः पतगोडण्डजः। नगौका नीडनिलयः खचरो विष्किरो वयः ।। ९९ ।। पक्षश्छदो गरुत्पत्रं पतत्रं च तनूरहम् । वाजोऽस्य पक्षतिर्मूलं चञ्चुत्रोटिः सृपाटिका ॥१००॥ 200 94 -a) B4 कुकट. 95-a) D1 रक्ततुडी. -b) D1 पलादनः. -c) D1 खंजनं. 96 --d) B1.2 D1 धृत for धार्न', 98 -c) B2 शकुनी. 99~a) B1 पत्ररथी. 100 -d) B2 चंचू for चञ्चु.

·[2011 शारदीयाख्यनाममालायां घायुः समीरणो वातः समीरी मारुतो मरुत् । गन्धवाहो गन्धबहो मातरिश्वा प्रभञ्जनः ॥१०॥ सदागतिर्जगत्प्राणो नभस्वान्पवनोऽनिलः । श्वसनः पवमानश्च पृषदश्वः प्रकम्पन: ।। १०२॥ अहिप्रियो दैत्यदेव आशुगः स्पर्शनोऽस्य तु । पुत्रौ भीमहनूमन्तौ झञ्झा वृष्टियुतो मरुत् ॥ १०३॥ ।। इति श्रीव्योमवर्गः समाप्तः।। 205 210 विष्टपं भुवन विश्वं जगल्लोकश्चराचरम् । मनुष्यलोकः संसारो नागलोको रसातलम् ॥१०४॥ भूमिभूर्वसुधा पृथ्वी धरित्री धरणी धरा । मही वसुंधरा धात्री क्षोणी क्षमा मेदिनी क्षितिः ॥१०५॥ विश्वंभरा वसुमती स्थिरानन्ताचलावनिः । सर्वसहा क्षमा गोत्रा काश्यपी सागराम्बरा ॥१०६॥ उर्वी ज्या कुर्भूतधात्री विपुला जगती रसा । इला गौ रत्नगर्भा च पृथिवी सिन्धुमेखला ॥१०७॥ पर्वतः शिखरी क्षमाभृन्नगः शैलोऽचलो गिरिः। अद्रिः शिलोच्चयो गोत्रो भूधरः सानुमान्धरः ॥१०८॥ मेरुर्हिमालयो विन्ध्यः कैलासो मलयाचलः । उदयाद्री रोहणश्च लोकालोकादयो नगाः ॥१०९॥ नीरं वारि जलं तोयं पानीयं सलिलं कुशम् । अम्भोऽर्णोऽम्बु पयः पाथः शम्बरं जीवनं वनम् ॥ ११०॥ 215 220 Colophon: B3.4 व्योमवर्ग:. B2-4D1 om. समाप्तः. 104 D1 missing. 105 D1 missing.-a) B3 transp. भूमिः and भू. 106 D1 missing.-c) B2 गोत्री. 107 D1 missing. 108 D1 missing. 109 DI missing. 110 D1 missing.

·240] धरावर्गः उदकं पुष्करं क्षीरममृतं सर्वतोमुखम् । कङ्कबन्धं धनरसमापो वा कमलं विषम् ॥ १११॥ समुद्रः सागरः सिन्धुरुदधिः सरितां पतिः । वारिराशिरकूपारः सरस्वान्मकरालयः ॥ ११२॥ यादःपतिर्जलनिधिरुदन्वानब्धिरर्णवः । 225 रत्नाकरो मितद्रुश्च पारावारो नदीश्वरः ॥ ११३॥ नदी तरङ्गिणी सिन्धुस्तटिनी निम्नगा धुनी । श्रो[स्रो]तस्विनी शैवलिनी लवन्ती हूदिनी सरित् ॥११॥ कूलंकषा निर्झरिणी कर्षः स्रोतोवहापगा। रोधोवक्रा जलधिगा द्वीपवल्यब्धिवल्लभा ॥ ११५॥ 230 स्वनंदी जाह्नवी गङ्गा त्रिस्रोता सुरदीर्घिका । मन्दाकिनी त्रिपथगा भीष्मसूर्वियदापगा ॥११६॥ भागीरथी विष्णुपदी पवित्रा हरशेखरा । कालिन्दी यमुना सौरी सूर्यपुत्री यमस्वसा ॥११७॥ उर्मिस्तरङ्गः कल्लोलो भङ्ग उत्कलिकावलिः । 236 उल्लोलो लहरी वीचिरावर्तः पयसां भ्रमः ॥११८॥ ओधः स्रोतः प्रवाहश्च वेला स्यादृद्धिरम्भसः । कूलं तीरं तट रोधः पुलिनं सकतं च तत् ॥ ११९॥ बोहित्थं वहनं पोतो यानपात्रं वहित्रकम् । द्रोणी तु मङ्गिनी वेडा नौका नौस्तरणिस्तरी ॥१२॥ 240 111 D1 missing.-d) B1 बिसं for विषम्. 112 D1 missing. 113 -d) B3.4 वारपार: for मितद्रुश्च. 114 -d) B1-3D1 श्रवती for सनन्ती. B4 हादिनी for हदिनी. 117 -b) B2D1 हरि for हर',-c) B2D1 शौरी for सौरी. 118 D1 missing कलोलो 119 D1 missing.-a) B1.2 श्रोतः for स्रोतः भ्रमः .

·[241 245 250 অনলাস্কা उडुपं तु प्लवः कोलस्तरण्डो भेल इत्यपि । निर्यामकः कर्णधारो नाविकः पोतबाहकः ॥ १२१॥ पृथुरोमा संघचारी मत्स्यो मीनो झषोऽण्डजः । वैसारिणो विसारी च शम्बरोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १२२॥ पाठीनः शफरी शल्की रोहितश्च तिमिगिलः । भेकमण्डूकवर्षाभूशालूरप्लवदर्दुराः ॥ १२३ ॥ कच्छपः कमठः कूर्मों दौलेयः कमठी दुलिः । यादांसि जलजीवाः स्युस्ते नक्रमकरादयः ॥१२४ ॥ उदपानं प्रहिः कूपश्चान्धुर्वपी तु दीर्घिका । पुष्करिणी खातकं च निपानं तु जलाश्रयः ॥१२५॥ सरस्तडागः कासारः सरसी च सरोवरः । पपाकरः स एव स्याद्वसन्तः पल्वलं लघु ॥ १२६॥ कमलं पुष्करं पश्मामरविन्दं कुशेशयम् । अम्भोरुहं तामरसं राजीवं च महोत्पलम् ॥१२७॥ वि[बि]सप्रसूनं नलिन शतपत्रं सरोरुहम् । सहस्रपत्रं जलजं सरोज सरसीरुहम् ॥ १२८॥ पङ्केरुहं सरसिजमब्जं वारिजमम्बुजम् । नालीकं पङ्कजाम्भोजे कजं चाहि विकासभाक् ॥ १२९॥ रक्तोत्पलं कोकनदं पुण्डरीकं सिताम्बुजम् । पभिनी च कमलिनी नलिनी बिस[सि]नीत्यपि ॥ १३०॥ 255 260 122-d) B1 संघरो for शम्नरो. 125 -a) B2 प्रहिकूपं. 128 -~d) B1.3.4D1 सरसिरुहं. 129 B1 missing अह्निविकासभाका 130 B1 missing.-d) B2 om, नलिनी.

·280] धरावर्ग: अम्मोजिनी नीरजिनी पङ्कजिन्यब्जिनी स्मृता । अथोत्पलं कुवलयं कुमुदं कैरवं सितम् ॥१३१ ॥ इन्दीवरं च तन्नीलोत्पलं रात्रिविकासभाक् । कुमुद्रती कुमुदिनी कैरविणी शशिप्रिया ॥ १३२ ॥ दण्डो नालं मृणालं च बिसतन्तुश्च तन्तुलम् । 265 द्विरेको भ्रमरो भृङ्गो रोलम्बोऽलिः शिलीमुखः ॥१३३॥ इन्दिन्दिरश्चञ्चरीकः षट्पदश्च मधुनतः । मधुपोऽली [लि:] मधुकरो मधुलिट् पुष्पलिट् स्मृतः ॥१३४॥ चल्ली प्रतानिनी वीरुद्रततिर्वल्लरी लता। पुष्पं प्रसूनं कुसुमं सून सुमनसः सुमम् ॥ १३५॥ 270 मकरन्दः पुष्परसः परागं पुष्प रजः । पत्रं पण दल बहँ पलाश छदनं छदः ॥ १३६॥ नवं तत्स्याकिसलयं प्रवालः पल्लवो नवः । फुल्लं विकसितं स्मेरं प्रबुद्धं विकचं स्मृतम् ॥ १३७॥ उज्जृम्भितं चोन्मिषितं हसितं च विजृम्भितम् । 275 स्फुटं प्रफुल्लमुत्फुल्लं विनिद्रं दलितं तथा ।। १३८॥ संकुचित मीलितं च निद्राणं मुद्रितं स्मृतम् । पण्ड आराम उद्यानं विपिनं काननं वनम् ॥१३९ ॥ वाटिकोपवनं दावः कक्षः कान्तारनिःकुटौ । अटव्यरण्यं गहनं सान्द्रे कुजो निकुञ्जवत् ।।१४०॥ 280 131 B1 missing. 132 B1 missing. -d) B2 कैरवण्यं for कैरविणी. 133 B1 missing. 134 B1 missing. 135 B1 missing.-a) B2 f. for . 136 B1 missing -a) D1 मकरन् 137 B1 missing.-d) D1 स्मिन for २मृतम्. 138 B1 missing. 139 B1 missing ·शारदीयाख्यनाममालायां [281 वृक्षो द्रुमस्तरुः शाखी पादपश्च महीरुहः । अनोकहोंऽहिपः सालः पलाशी विटपी कुटः ॥ १४१ ॥ अगो नगोऽगमो द्रुश्च फलवांश्च वनस्पतिः । केतकः केतकी जाती चम्पको मल्लिका जपा ॥१४२॥ 285 बन्धुको यूथिका कुन्द इत्याद्याः पुष्पजातयः । आम्रो रसालो माकन्दः सहकारश्चूतनूतवत् (?) ॥१४३॥ रम्भा तु कदली मोचा समौ करकदाडिमौ । गन्धसारो मलयजः श्रीखण्डश्चन्दनद्रुमः ॥ १४४ ॥ तैलपणिकमेवेदं गोशीर्ष हरिचन्दनम् । 290 सो भुजंगो भुजगः पन्नगोऽहिर्भुजंगमः ॥ १४५ ।। उरगो जिह्मगो भोगी दन्दशूकः सरीसृपः । दर्वीकरो विषधरो द्विजिह्वः पवनाशनः ॥ १४६ ॥ काकोदरो दीर्घपृष्ठः पृदाकुः कुण्डली फणी । आशीविषो गुप्तपादो व्यालो नागो बिलेशयः ॥ १४७ ॥ 295 चक्षुःश्रवाः काद्रवेयः सर्पराजस्तु वासुकिः । शेषो नागाधिपोऽनन्तः सहस्रवदनश्च सः ॥ १४८ ॥ विपस्तु गरलं श्वेडो रसरतीक्ष्णश्च तद्भिदः । हालाहल: कालकूटो वत्सनागः प्रदीपनः ॥ १४९॥ सौराष्ट्रिको ब्रह्मपुत्रः काकोलो दरदोऽपि च । 300 मृगः कुरङ्गो हरिण एण: सारङ्ग एव च ॥ १५० ॥ 141 B1 missing 142 B1 missing. 143 B1 missing. 114 B1 missing:-d) D1 ममो for मगो. 145 B1 missing. 146 B1 missing 147 B1 missing. 148 B1 missing 149 Bl missing. 150 B1 missing ·ঘনঃ नायुः कृष्णसारश्च रुरुमुख्यास्तु तद्भिदः । हो मृगेन्द्रः पारीन्द्रो हर्यक्षः केसरी हरिः ॥ १५१ ।। ठीरवो महानादो मृगारिनखरायुधः । वाननो गजारातिः पुण्डरीकस्तु चित्रकः ॥ १५२॥ पी व्याघ्रश्चित्रकायः शार्दूलः शरभोऽष्टपाद् । 305 नो मतङ्गजो हस्ती मातङ्गः कुञ्जरः करी ॥१५३ ॥ T: स्तम्बरमः कुम्भी दन्ती दन्तावलो द्विपः । रदः सिन्धुरो नागः सामयोनिमहामृगः ॥ १५४ ॥ नेकपश्च करटी करेणुः पीलुवारणौ । टकस्तुरगो वाजी तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १५५॥ 310 ी वाहो हयः सप्तिर्गन्धर्वो वीतिरेव च । [म्बोजाः सैन्धवा देश्या अ[आ]जानेया बनायुजाः ॥ १५६ ॥ श्वा वामी च वडवा किशोरो बालघोटकः । नश्च शकटो गन्त्री शताङ्गः स्यन्दनो रथः ॥ १५७ ॥ बिका याप्ययानं च दोला प्रेक्षा सुखासनम् । 315 हनं धोरणं यानं पत्रं युग्यं गतिर्ध्वजः ॥ १५८ ॥ जश्च केतनं केतुः पताका चिह्नमेव च । र्गोऽध्वा निगमः पन्था पदवी वर्त्म पद्धतिः ॥१५९॥ यनं सरणिः पथ्या रथ्या वीथी च संचरः । झा गौर्वृषभोऽनड्वान्भद्र भद्रः गार्करशर्करौ ॥१६०॥ 320 issing. issing. issing.-c) B2 मातंगजो for मतङ्गजो.-d) B2 कुंजरी for कुञ्जरः, ssing. -d) B2 श्यामयोनिः for सामयोनिः, [ssing. -c) B1 तुरंगः for तुरगः, issing. issing. issing. issing. issing. -b) B 2 मंचरं for संचरः, .

·१८८ 325 330 शारदीयाख्यनाममालायां [321 बलीवर्दः सौरभेयः ककुमाशांकरो वृषः । सुरभिरिनड्डाही सौरभेयी च रोहिणी ॥ १६१ ॥ तम्पा तम्बार्जुनी धेनुर्माहेयी च निलिम्पिका । क्रमेलकोष्टकरमा दासेरः कण्टकाशनः ॥ १६॥ वराहः शूकरः कोलो गर्दभो रासभः खरः । कुकुरः सारमेयः श्वा भषणः श्वानमण्डलः ॥ १६३ ।। शाखामृगो मर्कटश्च वनौका वानरः कपिः । शृगालो जम्बुकः क्रोष्टा फेरुगोमायुफेरवाः ॥ १६४ ॥ उरभ्रो मेण्ढको मेष एडकोऽविहुडोरणाः । अजस्तु छगल छागश्छगो बस्तः स्तभः पशुः ॥१६५॥ अग्निवर्बिहद्भानुर्दहनो ज्वलनोऽनलः । वैश्वानरः कृष्णवमा चित्रभानुर्धनंजयः ॥१६६॥ आशुशुक्षणिरप्पित्तं जातवेदा हुताशनः । हव्यवाहो हुतवहो बर्हिः शुष्मा विभावसुः ॥ १६७ ॥ वायुसखः पावको हुतभुक्शिखी। वृषाकपि/तिहोत्रः कृशानुश्छागवाहनः ॥ १६८॥ हिरण्यरेताः सप्ताचिः शोचिष्केशस्तनूनपात् । कृपीटयोनिर्दमुना रोहिताश्व उषर्बुधः ॥ १६९।। स्वाहापतिः शुचिः शुक्रो बर्हिज्योतिर्विरोचनः । ज्वालाजिह्वः सप्त मन्त्रः शुष्मा धूमध्वजोऽपि च ॥ १७०॥ 335 आश्रयाशो 340 161 B1 missing. -d) B2D1 सौरभेया for मौरभेयी. 162 B1 missing. 163 B1 missing. 164 B1 missing.-c) D1 क्रोष्टी for क्रोष्टा. 165 B1 missing. 166 B1 missing.-b) B2 7: for 3771:. 167 B1 missing.-d) D1 वह्निः for बहिः. 168 B1 missing. 169 B1 missing. 170 B1 missing.

·359] धरावर्गः १९ वडवानल और्वश्च वाडवो वडवामुखः । संवर्तकः समुद्राग्निदेवो दावो वनानलः ॥ १७१ ॥ सुवर्णं कनकं स्वर्णं हिरण्यं हेम काञ्चनम् । चामीकरं शातकौम्भं गाङ्गेयं भर्म हाटकम् ॥१७२ ॥ कार्तस्वरं जातरूपं कलधौतं च कर्बुरम् । 345 तपनीयं च कल्याणं रुक्मं जाम्बूनदं वसु ॥ १७३ ॥ अष्टापदं भूरिचन्द्रो महारजतभूत्तमे । दुर्वर्ण रजतं रूप्यं तारं खजूरमित्यपि ॥ १७४ ॥ रत्नं वसु मणिस्तस्य भेदा मरकतादयः । वैडूर्यवज्रमाणिक्यनीलमौक्तिकविद्रुमाः ॥ १७५ ॥ 350 द्रव्यं स्वं द्रविणं वित्तं द्युम्नं रा विभवो धनम् । अर्थो लक्ष्मीः स्वापतेयं रिक्थमृक्थ तथा वसु ॥ १७६॥ भूतिविभूतिरैश्वर्यमणिमादिकमष्टधा । अणिमा महिमा चैव गरिमा लघिमा तथा । प्राप्तिः प्राकाम्यमीशित्वं वशित्वं चाष्ट सिद्धयः ॥ १७७॥ 355 महापमस्तथा पद्मः शङ्खो मकरकच्छपौ । मुकुन्दकुन्दौ नीलश्च खर्वश्च निधयो नव ॥ १७८ ॥ अस्यां श्रीहेममालायां हर्षकीर्तिकवेः कृतौ । देवव्योमधरावर्गः काण्डोऽयं प्रथमोऽजनि ॥ १७९ ॥ इति श्रीहर्षकीय॒पाध्यायविरचितायां शारदीयाभिधायां लघुनाममालायां प्रथमः काण्डः ॥१॥ 171 B1 missing.-a) B2 वाडवानल for वडवानल. D1 ऊ° for और्व . -b) B2 वडनानलः for वडवामुखः.-c) D1 संवर्तकाः for संवर्तकः 172 B1 missing.-b) B3 हाटकं for काञ्चनं.-d) B2 कांचनं for हाटकम्. 173 B1 missing.-d) B4 D1 जंबू" for जम्बु. 174 B1 missing.-c) B2 रूपं for रूप्यं. 175 B1 missing.-c) B2 arfori for Atlus-:-B2 giftiei: for Alfheim. 176 B1 missing. 177 B1 missing.-a) B2 affe: for farthat:. 178 B1 missing. -d) All mss. read चर्चश्च (corrupt) for खर्वश्च. Colophon : B1 missing; B3 हर्पकीर्तिसूरिविर". . .

·360 365 370 शारदीयाख्यनाममालायां [360 मनुष्यो मानवो मर्यो मनुजो मानुषो नरः । ना विट् पञ्चजनो भूस्पृक् पुरुषः पूरुषः पुमान् ॥ १॥ स्त्री नारी वनिता योषा ललना महिलाबला । कामिनी भामिनी रामा रमणी च नितम्बिनी ॥२॥ अङ्गना मानिनी योषिद्वर्णिनी वामलोचना । बाला सीमन्तिनी भीरुः सुन्दरी युवती वशा ॥३॥ मृगाक्षी प्रमदा भामा मुग्धा वामा विलासिनी । कृशोदरी पुरन्ध्री च तन्वी लीलावती वधूः ॥ ४ ॥ उपयामः परिणयो विवाहः पाणिपीडनम् । पाणिग्रहणमुद्वाहो दारकर्म विवाहनम् ॥५॥ भर्ता विवोढा रमणो भोक्ता नाथः पतिर्धवः । अरो वरयिता कान्तो वल्लभो दयितः प्रियः ॥६॥ प्राणेशः प्रणयी प्रेयान्प्रेष्ठः प्राणसमोऽधिकः । प्रीतः प्रियतमः सेक्ता आर्यपुत्रश्च नायकः ॥ ७॥ भार्या सहचरी पत्नी वल्लभा प्रेयसी प्रिया । कान्ता जाया जनी जानिह दाराः परिग्रहः ॥८॥ ऊढा पाणिगृहीता च कलत्रं गृहिणी वधूः । दयिता च प्रियतमा द्वितीया च सधार्मिणी ॥९॥ पिता तु जनकस्तातो वप्ता जनयितापि च । अम्बा माता सवित्री च जनयित्री जनन्यपि ॥ १०॥ नन्दनस्तनयः पुत्रो दारकः सूनुरुद्वहः । सुतोऽङ्गज आत्मजश्च पुत्री तु दुहिता सुता ॥ ११ ॥ 375 380 1 B1 missing.-b) B2 मानवो for मानुषो. 2 B1 missing. 3 B1 missing. 4a) B2 repeats दरी.-b) B2 पुरंदरी for पुरन्धा.

·403] २१ 385 . 390 20 D1 missing.-a) B3 बन्धुः for बन्धः-d) B2 चक्षुरिंद्रियम् for LAL Gulanics- अङ्गवर्गः बालः स्तनंधयः पोतः पाको डिम्भोऽर्भकः शिशुः । कुमारः पृथुकः शावः क्षीरकाण्ठः किशोरकः ॥ १२॥ कुमारी कन्यका कन्या बालिका दिक्करी कनी । तोकापत्ये प्रसूतिस्तुक् संतानं संततिः प्रजाः ॥ १३ ॥ भ्राता सहोदगे बन्धुः सहजो बान्धवोऽपि च । भगिनी तु स्वसा जामिदंपती दयितापती ॥१४॥ वंशोऽन्वयः कुलं गोत्रं जननाभिजने अपि । सती पतिव्रता साध्वी दासी चेटी च चेटिका ॥ १५ ॥ दूती संचारिका चुन्दी कुट्टिनी सम्भली समाः । पण्यस्त्री गणिका वेश्या रूपाजीवा पणाङ्गना ॥ १६॥ असती पांशुलाशीला स्वैरिणी कुलटेवरी । पुंश्चली बन्धुकी धृष्टा चर्षणी व्यभिचारिणी ॥ १७ ॥ मित्रं सखा सहचरौ वयस्यः सवयाः सुहृत् । आली सखी वयस्या च सध्रीची सहचारिणी ॥१८॥ शरीरं विग्रहो देहो गात्रं क्षेत्रं तनुस्तनूः । अङ्गः कायो वपुर्वमं मूर्तिर कलेवरम् ॥ १९ ॥ संहननं घनो बन्धः पुरः पिण्डं च पुद्गलम् । हृषीकमक्ष करणं ग्रहणं च खमिन्द्रियम् ॥२०॥ आत्मा जीवोंऽशुमाञ्जन्तुर्देही प्राणी च चेतनः । जन्युः शरीरी पुरुषो हंसः सत्त्वं पुनर्भवा (१) ॥२१॥ स्वान्तं चित्तं मनश्चेतो मानसं हृदयं च तत् । अन्तःकरणमप्यस्य संकल्पश्च मनोरथः ॥२२॥ 18 -b) B4 सवयः 19 D1 missing. च खमिन्द्रियम्. 21 D1 missing. 22 D1 missing. 395 400 Mus- FEL ·[404 405 410 शारदीयाख्यनाममालायां शीर्ष मस्तकं मुण्ड मौलिमस्तं च मस्तिकम् । उत्तमाङ्गं शिरो मूर्धा करणत्राणमेव च ॥२३॥ केशा बालाश्च चिकुरा अलकाः कुन्तलाः कचाः । शिरोरुहास्तीर्थवाका मूर्धजास्तत्समुच्चये ॥ २४ ॥ केशाकलापरचनापाशभारचया अपि । कवरी वेणिका वेणी धम्मिल्ला गुम्फिताः कचाः ॥२५॥ केशेषु वर्त्म सीमन्तः कुरलो भ्रमरालकः । शिखा शिखण्डिका चूडा बालानां काकपक्षकः ॥ २६ ॥ मुखकेशाः श्मश्रु कूर्ची लोम रोम तनूरुहम् । रोमावली रोमलता रोमराजी हृदूदरे ॥ २७ ॥ मुख तु वदनं वक्त्रं तुण्डमास्यं तथाननम् । ललाटमलिकं भालं गोध्यलीके ललाटिका ॥२८॥ कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च शब्दग्राहः श्रुतिः श्रवः । नकं तु नासिका नासा घ्राणं घोणा च शिञ्जिनी ॥२६॥ नयनं लोचनं नेत्रमीक्षणं चक्षुरम्बकम् । अक्षि दृग्दृष्टिरस्यान्तस्तारका च कनीनिका ॥ ३०॥ अर्धदृग्वीक्षणं काक्षः कटाक्षोऽपाङ्गदर्शनम् । क्रोधाद्भवो विकारो यो भ्रकुटि कुटिश्च सा ॥ ३१ ॥ पक्ष्म स्यान्नेत्ररोमाणि भ्रूरूवं रोमपद्धतिः । गल्लो गण्डः कपोलश्च चिबुकं त्वधरादधः ।। ३२ ॥ 415 420 23 D1 missing.-d) B1 करणः त्राण for करणत्राण. 24 D1 missing. 25 D1 missing. 26 D1 missing.-d) B3.4 'पक्षक. 27 D1 missing.-a) B4 कूर्च.-b) B1 in marg. sce. m. 28 D1 missing.-c) B1 ललाटा. 29 D1 missing. 30 D1 missing. 31 D1 missing.-b) B2 अनंग' for अपाङ्ग. -c) B1 क्रोधानुवो. 32D1-missing.

·443] अङ्गावर्गः २३ 425 430 ओष्ठोऽधरो दन्तवस्त्रं तथा च रदनच्छदम् । रदना दशना दन्ता द्विजा दंशा रदा अपि ॥ ३३ ॥ जिह्वा रसज्ञा रसना कण्ठो निगरणो गलः । अंशः स्कन्धो भुजशिरो बाहुर्बाहा च दोर्भुजः ॥ ३४ ॥ हस्तः करः शयः पाणिः पञ्चशाखश्च स स्मृतः । अङ्गुल्यः करशाखाः स्युस्तथाङ्गुष्ठाङ्गुलौ समौ ॥ ३५ ॥ कामाङ्कुशो महाराजः करजो नखरो नखः । करशूकः कररुहो भुजाकण्टः पुनर्भवः ॥ ३६॥ शिरोधिः कंधरा ग्रीवा धमनिश्च शिरोधरा । उरो हृद्भुदयं वक्षः स्तनान्तरभुजान्तरे ॥ ३७॥ स्तनौ कुचातुरोजौ च वक्षोजौ च पयोधरौ । उदरं जठरं तुन्दं पिचण्डः कुक्षिरेव च ॥ ३८ ॥ त्रिवलिस्तूदरे रेखा नामिः स्यात्तुन्दकूपिका । अङ्कस्तु क्रोड उत्सङ्गः पृष्ठं वंशस्त्रिकं तथा ॥ ३९ ॥ मध्योऽवलग्नं विलग्नं मध्यमोऽलङ्क एव च । काञ्चीपदं कटिः श्रोणिः कटीरं च ककुद्मती ॥ ४० ॥ अधो नितम्ब आरोहः स्त्रीकट्या जघनं पुरः । उपस्थं च भगो योनिः स्त्रीचिह्न स्मरमन्दिरम् ॥ ४१ ॥ पुंश्चिह्न मेहनं मेट्रं शिश्नं शेफ इति स्मृतम् । अपानं तु गुदं पायुरूरू सक्थि समे उमे ॥ ४२ ॥ 435 440 33 D1 missing. 34 D1 missing. 35 D1 missing. 36 D1 missing. 37 D1 missing. 38 Dl missing.-c) B2 तुंद'. 39 D1 missing. 41 -b) B1. 2 पुरं. 42 -d) B4 : ( in marg.)

·445 450 शारदीयाख्यनाममालायां [444 जानूरुपर्व चाष्ठीवत्प्रतिजचा तु पिण्डिका । पादः पदोंऽहिश्चरणश्चलनः क्रमणः क्रमः ॥ ४३ ॥ मण्डनं स्यादलंकारो भूषणाभरणे अपि । शीर्षाभरणं शीर्षपुष्पं चूडामणिः शिरोमणिः ॥ ४४ ॥ मौलिः किरीट कोटीरमुष्णीषं मुकुटं तथा । आपीडः शेखरोत्तंसावतंसाः शिरसः स्रजि ॥ ४५ ॥ ललामकं ललाटस्थं कर्णपूरं तु कर्णगम् । तिलकं तमालपत्रं चित्रं पुण्ड्रं विशेषकम् ॥ ४६ ॥ पत्रलेखा पत्रलता पत्रमङ्गी ललाटिका । ताडङ्कस्तु ताडपत्रं कुण्डलं कर्णवेष्टकम् ॥ ४७ ॥ नासानामग्रतः पुष्पमाभरणं च मौक्तिकम् । अञ्जनं कजलं चैव ताम्बूलं मुखरञ्जनम् ॥ ४८ ॥ प्रैवेयं कण्ठाभरणं कण्ठसूत्रं च कण्ठिका । हारो मुक्तावली मुक्तामाला मुक्ताकलापकम् ॥ ४९ ॥ हारमध्यमणिः प्रोक्तो नायकस्तरलोऽपि च । केयूरमङ्गदं बाहुरक्षकं करभूषणम् ॥ ५० ॥ मुद्रिका ऊर्भिका मुद्राभिज्ञानं चाङ्गुलीयकम् । कटको वलयावापौ कङ्कणं करभूषणम् ॥५१॥ रसना मेखला काञ्ची कलापश्चापि सप्तकी । कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ॥ ५२ ॥ मञ्जीरं पादकटकं तुलाकोटिश्च नुपुरम् । हंसक सिञ्जिनी चेति यावकोऽलक्तकः स्मृतः ॥ ५३ ।। 455 460 465 45 -a) B1 कोटीरः 49 -a) B1 कण्ठाभरणे; -d) B1 om. माला मुक्ता. 51 -a) Bl transp a car and Fit; B2 om. cd, 52 B3om.-a) B1. कांचिः, ·487]] अङ्गवर्गः २५ 470 475 माला स्रग्दाम माल्यं च स्नानं मजनमाप्लवः । चाचिक्यं समालम्भनमङ्गरागो विलेपनम् ।। ५४ ।। अंशुकं वसनं वस्त्रं वासश्चीवरमम्बरम् । पटश्च सिचयश्चेलं वस्त्रस्यान्तोऽञ्चलः स्मृतः ॥ ५५ ॥ क्षौमं दुकूलं दुगुलं पट्टकूलं पटोत्तमम् । वेषो नेपथ्यमाकल्पमुष्णीषो मूर्धवेष्टनम् ॥ ५६ ॥ प्रावार उत्तरासङ्गो बैकक्षं बृहतिकापि च । परिधानं वेष्टनकं कच्छा तत्पश्चिमाञ्चलम् ॥ ५७ ॥ कक्षापटस्तु कौपीनं नक्तकः कीटोऽपि च । प्रच्छादनं प्रावरणं संव्यानं चोत्तरीयकम् ।। ५८ ॥ कूर्पासः कञ्चुकश्चैव चोल: कञ्चुलिकाङ्गिका । चण्डातकं चलनकं साटी चोटी च साटिका ।। ५९ ॥ अन्तरीयं निवसन परिधानमधोशुकम् । नीची तद्बन्धनं ग्रन्थिः प्रालग्बं जुम्बणं समे ॥ ६० ॥ चूर्णानि वासयोगाः स्युः पिष्टातः पटवासकः । वस्त्रादेर्यस्तु गन्धायैः संस्कारः सोऽधिवासनम् ।। ६१ ।। आमोदश्च परिमलो गन्धो बासो विमर्दजः । इष्टगन्धः सुगन्धिः स्यात्सुरभिर्धाणतर्पणः ॥ १२॥ युङ्कुमं घुसृणं वयं रक्तं काश्मीरजन्म च । श्रीखण्डो मलयजश्च गोशीर्ष चन्दनं स्मृतम् ।। ६३ ।। कपूरो घनसारश्च चन्द्राख्यो हिमवालुका । कस्तूरिका मृगमदो मृगनाभिर्मुगाण्डकः ॥ ६४ ॥ 480 485 56 -c) B2 आकल्ला. 57 -d) B1 कक्षा for कच्छा. B3 om. 57cd. 58 B3 om. 58ab. -c) B4 प्राच्छादनं. 59 -a) B1 कञ्चुकं. 62 -c) B1 इष्टगंधिः. B3 om. सुगन्धिः स्यात्...... नर्पणः 63B3om. कुंकुम ......श्रीखण्डो.

·[488 490 शारदीयाख्यनाममालायां कस्तूरी गन्धधूली च मदना मृगनाभिजा । कृष्णागरुः काकतुण्डो राजा, वंशिकागरुः ॥ ६५ ॥ चोचाह्वयं तस्य सत्त्वं तद्रूपो देवबल्लभः । परिकाङ्गसंस्कारो मण्डनं च प्रसाधनम् ॥६६॥ दर्पणो मुकुरादर्शी व्यजन तालवृन्तकम् । शोभा कान्तिर्विभूपा श्रीलक्ष्मीश्छाया धुतिश्छविः । राढाभिरल्या च लावण्यं सुषमा विभ्रमोऽपि च ॥ ६७ ॥ ॥ इत्यङ्गवर्गः ॥ 495 500 मन्दिरं सदनं सम निलयो भवनं गृहम् । ओको निवास आवासो धिष्पं धाम निकेतनम् ॥ ६८ ॥ आगारं वेश्म बसलिनिशान्तं शरणं क्षयः । प्रासाद आलयः सौधं हयं गेहं कुटाश्रयौ ॥ ६९ ॥ गर्भागारोऽववरको मण्डपो जनताश्रयः । भाण्डागारः कोशकोपाबङ्गण्यं ण चवर, जिरे ।। ७० ॥ अट्टमट्टालकं क्षौमं गृहस्योपरि भूमिका । चित्रशाला चतुर चन्द्रशाला शिरोगृहम् ।। ७१ ।। शय्यागृह वासगृहं क्रीडासम रतास्पदम् । वातायनं गवाक्षश्च जालको लघुमण्डपः ।। ७२ ॥ दीपो गृहमणिोतिः प्रदीपः कज्जलध्वजः । आसनं विष्टरः पीठं भद्रासनं तदुत्तमम् ।। ७३ ।। खटा पर्यङ्कपल्यकाष्टशल्यामश्चमश्चकाः । शय्या च शयनं तल्पं शयनीयं च तूलिका ॥ ७४ ।। 505 68 -c) B1 आवागी for आवासो. 69 -a) B1 अंगार. -b) B1 क्षयं. 73 ~~-c) B2 विष्ट. 74 -d) B1 शपनीय for दायनं.

·510 515 संयोगादिवर्गः उच्छीर्षकमुपधानमुपबहं च गिन्दुकम् । चन्द्रोदयो वितानं चोल्लोचः कदक इत्यपि ॥ ७५ ॥ आलिङ्गन परिष्वङ्गः संश्लेष उपगृहनम् । अङ्कपाली परिरम्भो मेलक: सङ्गसंगमौ ॥ ७६ ॥ भैथुनं कामकेलिश्च संभोगः सुरतं रतम् । रहोरतिनिधुवनं ग्राम्यधर्मश्च मोहनम् ।। ७७ ।। क्रीडा लीला विलासश्च केलिनम रतिवः । स्नेहः प्रीतिः प्रेमरागौ मैत्री सख्यं च सौहृदम् ॥ ७८ ॥ लज्जा बीडा त्रपा हीश्च मन्दाक्षं स्यादपत्रपा । हासस्तु हासिका हास्यं हसनं हसितं स्मितम् ॥ ७९ ॥ हर्षः प्रमोद आनन्दो हादो मुन्मोदसंमदाः । हावः सुखविकारः स्याद्भावश्चित्तसमुद्भवः ॥ ८० ॥ विलासः सहजो ज्ञेयो विभ्रमो भ्रूसमुद्भवः । तुष्टिः प्रीती रतिः स्वास्थ्यं संतोषो निर्वृतिधृतिः ॥ ८१ ॥ शान्तं सौख्यं सुख शर्म शंसा वा शुभवेदनम् । विधिश्च नियतिर्दिष्ट दैवं भाग्यं शुभ त्वयः ।। ८२ ॥ दयानुकम्पा करुणानुक्रोशश्च कृपा घृणा । प्रसन्नता प्रसत्तिश्च प्रसादोऽनुग्रहो हितम् ॥ ८३ ।। भावो मतमभिप्रायश्छन्द आक्त आशयः । शीलं स्वभावः सहजो निसर्गः प्रकृती रुचिः ॥ ८१ ॥ आश्चर्यमद्भुतं चित्रं विस्मयश्चोद्यमित्यपि । कौतूहलं च कुतुकं कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ८५॥ लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा काङ्क्षा सेहा च लालसा । कामस्तष ऽभिलाषस्तृडिच्छा वाञ्छा मनोरथः ॥ ८६ ॥ 520 525 530 -a) B1 उपधान -c) B1 प्रेमरागो.

·535 540 शारदीयाख्यनाममालायां [533 गर्वोऽभिमानोऽहंकारो मानश्चित्तसमुन्नतिः । हठो मदः स्मयो दर्प औद्धत्यमवलिप्तता ।। ८७ ॥ कोपः क्रोधोऽमर्षरोषौ प्रतिघो मन्युरुधः । ईर्षासूयाभिषङ्गश्च संरम्भोऽक्षान्तिरक्षमा ॥ ८८ ॥ कैतवं कपटं दम्भः कूट छद्मोपविश्छलम् । व्यपदेशो मिषं व्याज निभं लक्ष्यं छलं च तत् ।। ८९ ॥ माया तु शठना शाठ्यं वञ्चनं विप्रतारणम् । शङ्कातकौ दरस्त्रासो भीतिर्मीः साध्वसं भयम् ।। ९० ॥ निद्रा तन्द्रा प्रमीला च स्वापः संवेशसंलयौ । उपांशुश्छन्नमेकान्तं विविक्तं विजन रहः ॥९१ ॥ प्रस्तावोऽवसरो वेला बारश्च समयः क्षणः । आगोऽपराधो मन्तुश्च व्यलीकं विप्रियाहिते ॥ ९२ ॥ विप्रलम्भो विप्रयोगो वियोगो विरहः स्मृतः । रोदनं रुदितं क्रन्दो विलापः परिदेवनम् ।। ९३ ॥ बाप्पो श्रमांशु (?) नेत्राम्बु धर्मः स्वेदः श्रमाम्बु च । पुलकः कण्टको रोमहर्षी रोमाञ्च इत्यपि ॥९॥ उत्कण्ठोत्कलिकौत्सुक्यं हल्लेखारलकारती (?)। मौनं चाजल्पन तूष्णी[ष्णीं?] चिन्तनं स्मरणं स्मृतिः॥१५॥ शोकः शुक् शोचनं खेदः पश्चात्तापोऽप्यनिर्वृतिः । विषाद आधिरुद्वेगश्चिन्ता कम्पश्च वेपथुः ॥९६॥ 545 550 88 –b) B2 प्रतिधौ. 90 -d) B3 वीतिः for भीतिः 92 -b) B3 क्षयः for क्षणः 93 -c) B2 रुदनं for रुदितं. 94 -d) B1 रोमः हर्षों for रोमहर्षो. 96 B1 missing अधिरुद्वेग......वेपथु:- ·570] 555 संगीतवर्ग: दुःख कष्टं व्यथा पीडा वेदना यातनासुखम् । कृच्छ्रे बाधार्तिराभीलं विधुरं व्यसनं विपत् ।।९७॥ प्रयासायासव्यायामा ग्लानिः खेदः कृमः श्रमः । व्यर्थं वृथा मुधा मोघं निःफलं च निरर्थकम् ॥ ९८॥ शाप आक्रोश आक्षेपो भर्त्सनं तर्जनं च धिक् । परिभाषणमुपालम्भः शपथः शपनं शपः ॥९९॥ अवधिः पूर्णता सीमा मर्यादा धारणा स्थितिः । वार्ता प्रवृत्तिवृत्तान्त उदन्तः किंवदन्त्यपि ॥ १०० ॥ संदेशो वाचिकं वाच्य लेखः पत्रं च पत्रिका । प्रसादनमनुनयः सान्त्वनं वटु चाटु च ॥ १०१॥ व्याहारो भाषितं चोक्तिर्वाग्वाक्यं वचनं स्मृतम् । प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ १०२॥ ॥ इति संयोगादिवर्गः॥ 560 565 गीतं नृत्यं च वादिनं त्रयं संगीतमुच्यते । गीतं गानं गेयं गीतिर्नादो गन्धर्व एव च ॥१०३।। नर्तनं नाटक नृत्यं लास्य नाट्यं च ताण्डवम् । अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो व्यञ्जकोऽभिनयो लयः ॥ १०४ ॥ पड्जर्षभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा । धैवतो निषधः सप्त स्वरास्तन्त्र्यादिषूद्भवाः ॥१०५॥ 570 97 B1 missing. 98 B1 missing.-a) B2 व्यायाम. 99 B1 missing. 100 B1 missing. B3 om, d. 101 B1 missing. B3 om. -ab) B2 corrupt. 102 B1 missing.-a) B3 व्यवहारो for व्याहारो. Colophon: B3.4 संभोगादि, B1 colophon missing. 103 B1 missing. 104 B1 missing.-a) B2 नाटिका नृत्त fot नाटकं नृत्यं. 105 B1 missing. -a) B2 "गंधारा for गान्धारा.

·575 शारदीयाख्यनाममालायां [571 द्रुतं विलम्बितं मध्यमिति गीते त्रयो लयाः । प्रामा घोरमन्द्रतारास्तालाश्च चपुटादयः ॥ १०६ ॥ सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्छनाश्चैकाविंशतिः । ताना एकोनपञ्चाशत्तालाः स्युर्द्विचतुर्मिताः ।। १०७ ।। वाचं वादित्रमातोय तूर्य तूरः स्मरध्वजः । ततं वीणाप्रभृतिक वंशतालादिकं घनम् ॥ १०८॥ वंशादिकं तु सुषिरमानद्धं मुरजादिकम् । विपश्ची बल्लकी वीणा मुरलीवंशवेणवः ॥ १०९ ॥ मृदङ्गो मुरजश्चैव मर्दलः पुष्कर स्त्रिधा । स्याद्यशःपटहो ढका मेरी दुन्दुभिरानकः । वाद्यमेदाः शङ्खताला झल्लरीपटादयः ।। ११०॥ शृङ्गारहास्यकरुणरौद्रवीरभयानकाः । बीभत्साद्भुतशान्ताश्च येते नव रसाः स्मृताः ॥ १११।। मभजासानयरत। गणा अष्ट लघुर्गुरु । एक द्विचतुःषट्स्वरैर्दुतो लघुर्गुरुः प्लुतः ॥ ११२ ।। न स्यात्पश्चस्वरानूनं पञ्चभिः षा[ओ]डवं स्मृतम् । षट्स्वरैः षाडवं प्रोक्तं सम्पूरणं तु सप्तभिः ॥११३ ।। ॥ इति श्रीसंगीतवर्गः॥ 580 586 106 B1 missing. 107 B1 missing. 108 B1 missing.-a) B2 are for are. 109 B1 missing. 110 B1 missing. 111 B1 missing.-a) B2 करुणा for करुण- 112 B1 missing. 113 B1 missing--d ) B4 संपूर्ण.

·6071 पण्डितवर्गः 590 595 पण्डितः कोविदः प्राज्ञो धीमान्विद्वान्बुधः सुधीः । कृती मनीषी मेधावी कविः सूरिविशारदः ॥ ११४॥ कृष्टिविपश्चित्संख्यावान्दोषज्ञो ज्ञो विचक्षणः । प्रवीणश्चतुगे विज्ञो विदग्धः कुशलः पटुः ।। ११५॥ निष्णातो निपुणो दक्षो लब्धलक्षः सुशिक्षितः । छेको नागरिकः सुज्ञो वाग्मी व्युत्पन्न एव च ॥ ११६॥ मूर्यो भन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मबालिशौ । काठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्धिश्च निरक्षरः ॥ ११७ ।। उपाध्यायोऽध्यापकश्चोपदेष्टा पाठको गुरुः । आचार्यः शिक्षकः शास्तानूचानः साङ्गशास्त्रवित् ॥११८॥ शिष्य छात्रो विनेयोऽन्तेवासी शैक्षश्च दीक्षितः । आस्तिकः श्रावकः श्राद्धः स्याच्छ्रद्धालुरुपासकः ॥११९|| यतिर्यती मुनेः साधुस्तपस्वी संयतो व्रती । भिक्षुर्मुमुक्षुर्निम्रन्थः ऋपिर्योगी च संयमी ॥ १२० ॥ नतिः प्रणामः प्रणतिर्नमस्कारोऽभिवादनम्। चन्दनं प्रणिपातश्च नमस्या च नमस्क्रिया ॥ १२१॥ भक्तिः सेवा च सुशुश्रूषा परिचर्या प्रसादना । वरिवस्याराधनोपास्तिविनयः समुपासनम् ॥ १२२॥ पूजाहणा सपर्या!पहारोऽपचितिर्बलिः । सन्मानादरसत्कारा अभ्युत्थानं च गौरवम् ॥ १२३ ॥ 600 605 114 Bl inissing.-1.) B2 बुद्ध. for बुन. 115 B1 missing, 116 B1 missing.-c) B4 मत (सु in marg.)शो. 117 B1 missing. 118 B1 missing.-c) All mss. शिष्यक: for शिक्षक.. 119 B1 missing. 120 B1 missing up to ममक्षा.

·[608 610 615 शारदीयाख्यनाममालायां उपग्राह्य ढौकनिका प्राभृतोपायनोपदाः । आज्ञा नियोग आदेशो निर्देशः शासनं वचः ॥१२४ ॥ वाचा संधा प्रतिज्ञागूः संगरः संविदाश्रवः । आम्नायः संप्रदायश्च गुरुक्रमः परंपरा ॥ १२५॥ प्रशंसा वर्णना श्लाघा स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः । कीर्तिः श्लोको यशो वर्णः साधुवादः समाज्ञया ॥१२६॥ उपक्रोशोऽवर्णवादः कोलीनं वचनीयता । जुगुप्सा गर्हणा निन्दा निर्वादश्चापवादवत् ॥ १२७ ॥ अनादरः परिभवो रीटावज्ञा तिरस्क्रिया। अवहेलावगणना तक्षणं चापमानता ॥१२८॥ अभिधानं नामधेयं नामाख्या आयोऽभिधा । गोत्रं संज्ञा च मंबुद्धि निराकरण हवः ॥ १२९ ।। अर्दना प्रार्थना याच्या दानं त्यागो विसर्जनम् । विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ॥ १३० ।। याचकस्त'को ग्राही मार्गणोऽर्थी वनीपकः । धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं शुभकर्म च ॥१३१ ।। किल्बिर्ष कल्मपं पापमेनः पाप्मा च पातकम् । दुरितं वृजिनं पङ्कमघमंहश्च दुःकृतम् ॥ १३२॥ असत्यं वितथं कूट मिथ्यालीकं मृषानृतम् । सत्यं तथ्यमृतं सम्यक् सूनृतं च यथास्थितम् ॥ १३३ ।। विधिः कल्पाचारमार्गा वृत्तं शीलं स्वभाववत् । क्षान्तिः क्षमा तितिक्षा च तपस्या नियमस्तपः ।। १३४ ॥ 620 625 124-d) BI शमनं for शासन. 132 --.c) B2 वृजनं for वृजिनं. 134 -b) B1 सुभान for स्वभाव. " ·651] पण्डितवर्गः 630 635 840 उपवासश्चोपयस्तं व्रतं नियमपालनम् । समाधिर्धारणा ध्यानं प्रणिधानं च चिन्तनम् ॥ १३५॥ बुद्धिर्मेधा मतिः प्रज्ञा धिषणा धीश्च शेमुषी । मनीषा प्रतिभा ज्ञप्तिः प्रेक्षा पण्डा च चेतना ॥१३६॥ चित्संविज्ज्ञानसंवित्तिभंगबोधोपलब्धयः । तत्त्वं रहस्यं सारश्च परमार्थश्च निश्चयः ॥१३७॥ सिद्धान्तागमराद्धान्तकृतान्ताः प्रोक्तयः श्रुतम् । समयः प्रवचनं सूत्रं ग्रन्थः शास्त्रं च पुस्तकम् ॥१३८॥ स्वाध्यायः पठनं पाठोऽधीतिरध्ययनं पठः । जाप्यं जापो जपो मन्त्रे मानसे वचनेऽपि च ॥ १३९॥ शब्दो नादो ध्वनिर्धानं निर्घोषो निस्वनः स्वनः । निहद आरवो रावो निनादो निनदोऽपि च ॥१४० ॥ प्रतिनादः प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं प्रतिश्रुतिः । निदानं कारण हेतुः कृत्यमर्थः प्रयोजनम् ॥१४१॥ दैवज्ञो गणको ज्ञानी मौहूर्तिको निमित्तवित् । सांवत्सरो ज्योतिषिको ज्योतिर्वित्प्रश्नविच्च सः ॥ १२॥ चिकित्सिको भिषग्वैद्योऽगदंकारश्च रोगहृत् । चिकित्सितज्ञो दोपज्ञ आयुर्वेदस्तु वैद्यकः ॥ १४३ ॥ ऋग्वेदश्च यजुर्वेदः सामवेदोऽप्यथर्वणः । शिक्षा कल्पो व्याकरणं छन्दोज्योतिर्निरुक्तयः ।। १४४॥ षडङ्गा वेदाश्वत्वारो मीमांसान्विक्षिकी तथा । धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्या एताश्चतुर्दश ॥ १४५॥ 845 650 137 -a) B2 धि for चित्. 141 -b) B2 प्रतिधानं for प्रतिध्वानं.-d) B2 अर्थ for अर्थः, 142 -~-b) B2 मुहूर्त्तक:.-c) B2 संवत्सरः for सांवत्सरः. 143 -d) B2 वैद्यक for वैद्यक 144 -c) All mss. शिष्या for शिक्षा. 145 -b) All mss, आन्त्रिषिकी for आन्विक्षिकी. .

·३४ : 655 शारदीयाख्यनाममालायां [652 देवालयो देवगृहं चैत्यमायतनं मठः । बिम्ब मूर्तिः प्रतिमार्चा महः पर्व महोत्सवः ॥ १४६॥ जैना मीमांसका वौद्धाः शैवा वैशेषिका अपि । नैयायिकाश्च मुख्यानि दर्शनानीह सन्ति पट् ॥ १४७॥ मोक्षोऽपवर्गो निर्वाणं मुक्तिनिःश्रेयसं शिवः । महोदयोऽमृत सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ॥ १४८॥ कुशलं मङ्गलं भद्रं कल्याणं भावुकं शुभम् । क्षेमं भव्यं शिवं श्रेयः शस्तं स्वःश्रेयसं स्मृतम् ॥ १४९॥ स्वागतं स्वस्तिमेदं च स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् । सदा ददातु सानन्दं चिदानन्दो जगत्प्रभुः ॥ १५०॥ ॥ इति पण्डितवर्गः॥ 660 इति श्रीहर्षकीय॒पाध्यायविरचितायां शारदीयाभिधायां लघुनाममालायां द्वितीयः काण्डः ॥२॥ 665 श्रामणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वर्णचतुष्टयम् । ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुरिहाश्रमाः ॥१॥ ब्रह्मचारी तु वर्णी स्याद्गृहस्थः स्नातको गृही। वैखानसो वानप्रस्थो भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ॥२॥ परिबाट परिरक्षी च परित्राजकतापसौ । पाराशरी मस्करी च पाषण्डाः सर्वलिङ्गिनः ॥३॥ द्विजातिर्ब्राह्मणो विप्रो भूदेवो वाडवो द्विजः । अग्रजन्मा द्विजन्मा च षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ४ ॥ 149 -b) B1.2 भावकं for भावुक. 150 After st. 150B4 adds:--- अंगसम्भोगसंगीतपण्डितायैः सुसंस्कृतः । वगैद्वितीयकाण्डोऽयं विदधे हर्षकी निना॥ 2 d) B2 संन्यासिको यती for सन्यासिको यनिः, ३ -d) B2 पाषण्डी for पाषण्डाः, ·689] 870 যজী: यज्ञो यागः क्रतुः सत्रं सप्ततन्तुमखोऽध्वरः । होमो होत्रं वषट्कारो हवनं देवतर्पणम् ॥ ५॥ अजिनं चर्म कृत्तिस्त्वक्चीरं वल्कं च वल्कलम् । वितर्दिवेदिका वेदी गुहा स्यात्कन्दरा दरी ॥६॥ ॥ इति ब्रह्मवर्गः ॥ 675 680 क्षत्रियो वाहुजः क्षत्रं राजन्यो राजवंशजः । राजा राट् पार्थिवः माभृन्महीक्षिन्नृपतिर्नृपः ॥७॥ प्रजापतिः क्षितिपतिर्नरदेवो नराधिपः । भूपः क्षितीशो भूपालः क्षोणीनाथो नरेश्वरः ॥ ८ ॥ नरेन्द्रो भूपतिर्भूभुक् सम्राट् तु शास्ति यो नृपः । चक्रवर्ती सार्वभौमः सर्वदेशाधिपो हि यः॥९॥ नाथः प्रभुः पतिः स्वामी विभुः परिवृढोऽधिपः । ईश्वरो नायको नेता भर्तेन्द्र इन ईशिता ॥१०॥ राजचिहं त्वातपत्रं छत्रमातपवारणम् । चामरं वालव्यजनं सिंहासनं नृपासनम् ॥११॥ सभा समज्या परिषत्संसच्च समितिः सदः । गोष्ठ्यास्थानी समाजश्च पर्षसभ्याः समाजिकाः ॥१२॥ अन्तःपुरं च शुद्धान्तोऽवरोधो नृपति.] स्त्रियः । महिषी पट्टराज्ञी स्यात्सौविदल्लश्च कञ्चुकी ॥ १३ ॥ परिवारः परिकरः परिबर्हः परिच्छदः। प्रतिहारो द्वारपालो दौवारिकश्च वेत्रभृत् ॥१४॥ 685 5 -b) B2 अध्वरं. 10 -d) B1 भर्ता च fo1 भर्तेन्द्र. B2 ईप्सिता for ईशिता. 11 -d) B2 सिंहासनं तु. 13 -a) B2 शुद्धान्तं.

·३६ शारदीयाख्यनाममालायां [800 दासः प्रेक्षो 690 अवसर्पः स्पशचारो हेरिकः प्रण(णि)धिश्वरः। संदेशहारको दूतः पान्थस्तु पथिकोऽध्वगः ॥१५॥ सेवकः किंकरो भृत्योऽनुजीव्यनुचरोऽनुगः । भृतकश्च चेटः कर्मकरोऽपि च ॥१६॥ पत्तिः पदातिः पदगः पुरोगामी पदातिकः । 698 भटा योधाश्च योद्धारः सैन्याश्च सैनिका अपि ॥१७॥ शूरो वीरश्चारभटो विक्रान्तः सुभटो बली । कातरो भीरुको भीरुः कांदिशीको भयद्रुतः ॥१८॥ पराक्रमः पौरुषं च बलं शौर्यं च विक्रमम् । ओजः प्राणस्तरः स्थाम शक्तिीय तथोर्जवत् ॥१९॥ 700 अरिवैरी रिपुः शत्रुविपक्षो द्विट् द्विषत्परः । प्रत्यर्थी प्रत्यवस्थाता सपत्नः शात्रवोऽहितः ॥२०॥ परिपन्थी प्रस्यनीको दस्युदुहृदरातयः । अनीकं कटकं सैन्यं चक्रं दण्डो बलं चमः ॥२१॥ चाहिनी ध्वजिनी सेना पृतना च वरूथिनी 706 अनीकिन्यक्षौहिणी च स्कन्धावारः पनाकिनी । हत्यश्वरथपद्भिश्च चतुरङ्गं बलं स्मृतम् ॥२२॥ स्यात्सेनाक्षौहिणी नाम खागाष्टकद्विकै( २१८७० ) गजैः। रथैश्चैभ्यो हयैत्रिघ्नः(६५६१०) पञ्चप्नैश्च(१०९३५०) पदातिभिः ॥२३॥ आधोरणो हस्तिपको माहामात्रो निषाद्यपि । 710 यन्ता सादी त्वश्ववारो नियन्ता सूतसारथी ॥२४॥ संनाहः कवचं दंशस्तनुत्रं वर्म कङ्कटः। सारसनं त्वधिकाङ्गं वारवाणस्तु कञ्चकः ॥२५॥ 17 -c) B2 भटो.-d) B2 रोवका for सैनिका. 21 -d) B3 चक्रदण्डो. 25 --b) B2 कंटकं for कङ्कटः . -b) B2 कंचुकं.

·M 136] राजवर्ग: 715 720 शिरस्त्राणं तु शीर्षण्यं जालिका त्वङ्गरक्षिका । शस्त्रमायुधमस्त्रं च हेतिः प्रहरणं स्मृतम् ॥२६॥ धनुः कोदण्डमिष्वासश्चापो धन्व शरासनम् । कार्मुकं जीवा प्रत्यञ्चा ज्यामौर्वीसिञ्जिनीगुणाः ॥२७॥ निषङ्गस्तूणतूणीरावुपासङ्गस्तथेषुधिः । इघुर्बाणः शरः पत्री काण्डो विशिख आशुगः ॥२८॥ पृषत्कः सायको रोपः कङ्कपत्रः शिलीमुखः । कलम्बाजिह्मगखगा नाराचश्च क्षुरप्रवत् ॥२९॥ खेटकः पलकं चर्म शस्त्रिका तु कृपाणिका। असिधेनुरसिपुत्री छुरिका क्षुरिका च सा ॥ ३०॥ करवालासिनिस्त्रिंशकृपाणतरवारयः । मण्डलाप्रश्चन्द्रहासः खनकौक्षेयरिष्टयः ॥३१॥ कुन्तः प्रासस्तथा भल्लो द्रुघणो मुद्गरो धनः । कुठारः परशुः पशुः सुधितिश्च परश्वधः ॥ ३२ ।। संग्रामः समरं युद्धं प्रघनं संयुगं रणम् । जन्यमायोधनं संख्यमाहवः संपरायकम् ॥१३॥ संयत्समितिराजियुध् द्वंद्वमास्कन्दनं मृधम् । राटिः समीकं संस्फोटो विग्रहः कलहः कलिः ॥ ३४॥ वैतालिका बोधकरा बन्दिनः स्तुतिपाठकाः । देशों जनपदो राष्टं नीवृद्विषयमण्डले ॥३५॥ पूः पुरं नगरं द्रङ्गो निवेशो नगरी पुरी। स्थानीय निगमो ग्रामः पत्तनं पुटमेदनम् ॥ १६ ॥ वप्रः शाल: कोट्टदुर्गों प्राकारो वरणश्चयः । प्रतोली विशिखा रथ्या पुरद्वारं च गोपुरम् ॥३७॥ 725 730 735 34-b) B2 स्मृतं for मुधं.

·३८ शारदीयाख्यनाममालायां [737 740 तुरुष्का यवना म्लेच्छाः पारसीकाः शकास्तथा । प्रष्टाना मुद्गलाश्चैव स साहिस्तेषु योऽधिपः ॥ ३८ ॥ सीतापतिर्दाशरथिः काकुत्स्थो भरताग्रजः । रघुनाथो रामचन्द्रः स्यात्सौमित्रिस्तु लक्ष्मणः ॥ ३९ ।। वैदेही मैथिली सीता जानकी पृथिवीसुता । पौलस्त्यो रावणो रक्षो लकेशो दशकन्धरः ॥ ४०॥ धर्मात्मजोऽजातशत्रुः शल्यारिश्च युधिष्ठिरः । भीमोऽरिर्बककीचकयोर्वायुपुत्रो वृकोदरः ॥ ११ ॥ धनंजयोऽर्जुनः पार्थ इन्द्रपुत्रः कपिध्वजः । श्वेताश्वः फाल्गुनो जिष्णुः सव्यसाची च कर्णजित् ॥ ४२ ॥ प(पा)ञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च वेदिजा । हनूमानञ्जनीपुत्रो मारुतिर्वज्रकङ्कटः ॥ ४३ ॥ ॥ इति राजवर्गः॥ 745 -~- 750 बैदेहिकश्चापणिको नैगमो वाणिजो वणिक् । पण्याजीवः सार्थवाहः क्रयविक्रयिकः क्रयी ॥ ४४ ॥ आपणो विपणिहट्टस्तन्मार्गे स्याच्चतुष्पथः । धान्यं शस्यं च तद्भेदा मुद्गगोधूमतन्दुलाः ॥ ४५॥ अमत्रं भाजनं पात्रं पण्यं भाण्ड क्रयाणकम् । वर्तनं जीवनं वृत्तिराजीवो जीविकापि च ॥ ४६॥ . 38 B3 missing cd. 39 B3 missing. -d) B2 सौमित्रः for सौमित्रिः 40 B3 missing. ...41 B3 missing. 42 B3 missing. 43 B3 missing. 44 B3 missing. -d) B2 विक्रयका. 45 B3 missing. -b) B2 मार्गों for मार्गे; B4 चतुष्पथं. 46 B3 missing.

·7721 शूद्रवर्गः मूलद्रव्यं परिपणो नीवी लाभोऽधिकं फलम् । 755 सत्यापनं सत्यंकारो मूल्यवस्त्वर्थवक्रयाः ॥ ४७ ॥ संपत्तिः श्रीविभूतिश्च लक्ष्मीसंपत्समृद्धयः । श्रीमान्समृद्धो लक्ष्मीवानिभ्य आढ्यो धनेश्वरः ॥४८॥ आपद्विप[द्विप]त्तिश्च दारिद्रं निःस्वनिर्धनौ । कदर्यः कृपणो लोभी बद्धमुष्टिर्मितंपचः ॥ ४९॥ 760 गोकुलं तु व्रजो घोषो गोष्ठं गोपास्तु बल्लवाः । दुग्धं पयोऽमृतं क्षीरं गोरसः क्षीरज दधि ॥ ५० ॥ घृतमाज्यं हविः सर्पिः नवनीतं तु म्रक्षणम् । उदश्विन्मथितं तक्रमारनालं तु काजिकम् ॥५१॥ हविष्यान्नं तु क्षैरेयी परमान्नं च पायसम् । 785 घृतपक्कं तु पक्कान्नं घृतपूरादिभेदवत् ॥५२॥ सूपः स्यात्प्रहितं सूदोऽन्धः कूरं भक्तमोदनम् । व्यञ्जनं तेमनं शाकः पूपः पूपा च पोलिका ।। ५३ ।। भोजनं जेमनाहारौ भक्षण खादनाशने । पिपासा तृट् तृषोदन्या बुभुक्षा क्षुत्क्षुधा रुचिः ॥५४॥ 770 खण्डस्तु मधुधूलिः स्यान्मत्स्यण्डी फाणितं वरा । सितोपला शर्करा च सिताथेक्षुरसो गुडः ॥ ५५ ॥ m 47 B3 missing. 48 B3 missing -a) B2 संपत् for संपत्तिः. 49 B3 missing. -a) B2 दरिद्रः for दारिदं. 50 B4 missing घोषो...... ..दधि. 51 B4 missing. 52 B4 missing. 53 B4 missing. 54 B4 missing. 55 B4 missing. After st. 55 B3 adds: पूजा लोकाः प्रकृतको अना ·शारदीयाख्यनाममालायां [273 775 780 क्षेत्री जीवश्च कृषिकृत्कर्षकश्च कृषीवलः । क्षेत्र वप्रश्च केदारो हलः सीरश्च लाङ्गलम् ॥ ५६ ॥ कुम्भकारः कुलालश्च कुम्भस्तु कलशो घटः । स्वर्णकारः कलादश्च मालाकारस्तु मालिकः ॥ ५७ ॥ क्षुरमर्दी दिवाकीर्ति पितोऽन्तावसाय्यपि । मुण्डनं भद्राकरणं वपनं परिवापनम् ॥ ५८ ॥ वर्धकिः स्थपतिस्तक्षा रथकारश्च काष्ठतक् । व्योकारो लोहकारश्च शस्त्रमार्जोऽसिधावकः ॥ ५९॥ रङ्गाजीवश्चित्रकारस्तन्तु स्तुन्न]वायस्तु सौचिकः । निर्णेजकः स्याद्रजकस्तन्तुवायः कुविन्दकः ॥६०॥ चाक्रिकस्तैलिकस्तैली शिल्पिकारूककारवः । कल्यपालः सुराजीवी शौण्डिको मण्डहारकः ॥६१ ॥ मदिरा वारुणी मधं सुरा कादम्बरी मधु । शुण्डा दालासवः सीधुर्माध्वीकं कापिशायनम् ॥ ६२॥ आमिषं पिशितं मांसं पलं कव्यं च जङ्गलम् । रुधिरं शोणितं रक्तमसं क्षतजमप्यसृक् ॥ ६३ ॥ धूतकारोऽक्षदेवी चाक्षधूर्तः कितवश्च सः । द्यूतं दुरोदरं चाक्षवती पणश्च कैतवम् ॥ ६४ ॥ पाशका देवना अक्षाः सारयोऽष्टपदं फलम् । स्तेनः पाटच्चगे दस्युश्चौरस्तस्करमोषकौ ॥६५॥ 785 790 and-- 56 B4 missing. 57 B4 missing. 58 B4 missing. 59 B4 missing: -a) B2 तक्षो for तक्षा. 60 B4 missing. 61 B4 missing. 62 B4 missing. B2 missing 62 a 63 B4 missing.-b) B3 जांगलं for जङ्गलं. 64 B4 missing. B2 om. किन्नश्चमः । धूदिगे. -d) B3 4m for पण, 65 B4 missing.

·810] संकीर्णवर्गः ४१ 785 कैवर्तो धीवरो दासो वागुरिकस्तु जालिकः । लन्धको मृगयुर्व्याधो मृगयाखेटको समौ ॥ ६६ ॥ जीवान्तकः शाकुनिको वैतंसिकस्तु सौनिकः । पादुकृञ्चर्मकारश्चोपानत्पादूश्च पादुका ।। ६७॥ चाण्डालस्तु दिवाकीर्तिनिषादश्च जनंगमः । मातङ्गः श्वपचोऽस्पृश्योऽन्तेवासी प्लवबुक्कसौ ।। ६८ ॥ इतरः प्राकृतो नी वः पामरश्च पृथग्जनः । पुलिन्दः शम्बरो मिल्लः किरातश्च वनेचरः ॥ ६९॥ ॥ इति शूद्रवर्गः॥ 800 805 उत्पत्तिजन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः । जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसित मरुत् ॥ ७० ॥ युवा वयःस्थस्तरुणस्तारुण्यं यौवनं वयः । जरीयान्स्थविरो वृद्धो वार्धक्यं विनसा जरा ।। ७१ ॥ गुणवानुत्तमः श्रेष्ठो योग्यः पूज्यो महान्गुणी। श्रेयाशिष्टः सदाचारः साधुसभ्यार्यसजनाः ॥७२॥ विख्यातः प्रथितो ज्ञातः प्रतीतो विश्रुतोऽपि च । दातोदारो वदान्यश्च त्राता गोप्ता च रक्षकः ॥७३॥ कर्णेजपश्च पिशुनो द्विजितो दुर्जनः खलः । पापो धूर्तः शठः क्रूरः क्षुद्रो नीचोऽधमोऽनृजुः ॥ ७४ ॥ 810 . 66 B4 missing. -b) B2 जालिका for जालिका, 67 B4 missing. B2 missing a. -a) B1.3 जीवांतिक: for जीवान्तक:. ---b) B शौनिकः for सौनिक.. 68 B4 missing. a) B2 चंडालः, -c) B2 अस्पर्श: for अस्पृश्यः, 69 B4 missing. -c) B2 HTT: for T+75:. 70 B4 missing. 71 B4 missing. 72 B4 missing. -c) B1 श्रेष्ठ: for शिष्टः, 73 B4 missing. -a) B2 ज्ञाते. 74 B4 missing --c) B2 transp. ** and 75:. ६ ·शारदीयाख्यनाममालायां [811 हप्तोऽभिमानी गर्विष्ठो गर्वितः स्तब्ध उन्नतः । कलङ्को लाञ्छनं लक्ष्म चिहमङ्कश्च लक्षणम् ॥७५॥ वैरं विरोधो विद्वेषः शृङ्खलो निगडोऽन्दुकः । विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहो रोगातङ्कगदामयाः ॥७६ ॥ 816 पाषाणः प्रस्तरो मावा दृषदश्मोपल: शिला। रेणुधुली रजः पांशुः पङ्कश्चिखिल्लकर्दमौ ।। ७७ ॥ व्यवसायोद्यमोद्योगाभियोगोत्साहविक्रमाः । खुरली तु श्रमोऽभ्यासः संवाहनं तु मर्दनम् ॥७८॥ मिष्टं स्वादुश्च मधुरः कषायस्तुवरो रसः । 820 पाचनोऽम्लो दन्तशठः कटुकः कटुरुषणः ॥७९॥ स्याल्लवणः सर्वरसः क्षारस्तिक्तं तु तीक्ष्णवत् । रक्तः शोणोऽरुणस्ताम्रो लोहितः पाटलोऽपि च ॥८॥ तः शुक्लः सितः शुभ्रो वलक्षो धवलः शुचिः । गौरोऽवदातो विशदः पाण्डुः पाण्डुर उज्ज्वलः ॥ ८१॥ 825 पीतो गौरो हरिद्राभः पालाशो हरितो हरित् । कालः श्यामः सितिः कृष्णः श्यामलो मेचकोऽसितः॥ ८२ ॥ नीलो रामोऽञ्जनाभश्च कर्बुराधास्तु मिश्रिताः । युग्मं द्वयं युगं द्वंद्वमुभयं युगलं द्वयी ॥ ८३ ।। यमल मिथुनं द्वैतं त्रयं च त्रितयं त्रयी । 830 समूहो निवहो व्यूहो वृन्दं चक्रं कदम्बकम् ॥ ८४ ॥ 75 B4 missing. -a) B2 दृष्टो for दृप्तो. -c) B2 लक्षं for लक्ष्म, 76 B4 missing. 77 B4 missing. -a).B2 प्रस्तारो for प्रस्तरो. 78 B4 missing. 79 B4 missing. 80 B4 missing. -c) B2 रतं. 81 B4 missing. 82 B4 missing. -b) B2 पलाशो. 83 B4 missing. 84 B4 missing.

·। 850] 835 त संकीर्णवर्गः ओघः संघो व्रजो बातो निकरः प्रकरश्चयः । संदोहः संहतिः स्तोमो वारः समुदयो गणः ॥ ८५ ॥ समुदायः समवायो निकुरम्बं च संचयः । जालः कलापः पटलः संघातः पूगमण्डलौ ॥ ८६ ॥ राशिः पुञ्जोत्करौ कूटं जातं यूथं भरः कुलम् । ग्रामो वर्गः समाहारो निकायो निचयोऽपि च ॥ ८७॥ राजिर्मालावलिः श्रेणिस्ततिः पङिश्च घोरिणी । सर्व समस्तं सकलं समग्रं निखिलाखिले ।। ८८ ॥ विश्वं कृत्स्नं तथाशेषं खण्डेऽधं शकलं दलम् । स्तोकं तुच्छं दभ्रमल्पं मात्रा लेशः कणो लवः ॥ ८९ ॥ अणु सूक्ष्म लघु श्लक्ष्णं क्षामः क्षीणः कृशस्तनु । बहिष्ठं प्रचुरं प्राज्यं पुष्कलं बहुलं बहु ॥ ९० ।। अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं भूयश्च प्रबलोऽधिकः । खर्व हूस्वं वामनं च प्रलम्ब दीर्घमायतम् ॥ ९१ ॥ उच्च प्रांशून्नतं तुझं निम्नं नीचं न्यगानतम् । विवरं कुहरं छिदं रन्ध्र गर्तावटौ बिलम् ॥ ९२ ॥ विचालं त्वन्तरं मध्यमन्तरालं च मध्यमम् । अराल कुटिलं वकं सरलं प्रगुणो ऋजु ॥ ९३ ।। बृहद्विशालं विस्तीर्ण महच्च विपुलं पृथु । कठोरः कठिनो रूक्षो निष्ठुरः कर्कशः खरः ॥ ९४ ॥ 840 845 850 85 B4 missing. -d) B2 वारं; B3 वापः. B1.2 गुणः for गणः. 86 B4 missing 87 B4 missing 88 B4 missing. 89 B4 missing. -c) B3 transp. स्तोकं and तुच्छं. -d) B2 शं. 90 B1.4 missing. 91 B1.4 missing. 92 B1.4 missing. 93 B1.4 missing. -a) B3 अंतरे. 94 B1.4 missing -After 94 ab, B3 adds : सकारं गरिष्ठं वितथमूरू व्यूह ·855 860 शारदीयाख्यनाममालायां [851 तीव्रोग्रौ दारुणं घोरं दृढमुद्दाममुत्कटम् । सुकुमारः सुखस्पर्शः कोमलो मृदुलो मृदु ॥ ९५ ॥ सुन्दरं रुचिरं रुच्यं xxxx मनोहरम् । मनोज्ञ मञ्जुलं मञ्जु पेशलं वल्गु बन्धुरम् ॥९६ ॥ कान्तं रम्यं चारु हारि कमनीयं मनोरमम् । हृद्यं काम्यं रमणीयं प्रशस्तं साधु शोभनम् ॥९७॥ मुख्यः प्रधानः प्रवरो वाँऽप्रयोऽग्रेसरोऽग्रणीः । प्रकृष्टश्च पराय॑श्च पुंगवः सत्तमः परः ॥९८॥ पौरस्त्यः प्रथमः पूर्व आदिराद्यादिमोऽग्रिमः । जघन्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च पाश्चात्त्यश्चरमोऽन्तिमः ॥ ९९ ॥ पून पवित्रं मेध्यं च मलिनं च मलीमसम् । निर्णिक्तं क्षालितं धौतमुज्ज्वलं निर्मलं शुचि ॥ १० ॥ समानं सदृशं xx संकाशः संनिभः समः । अनुहारमोपमानं समकक्षा तुलोपमा ॥१०१॥ समीपं निकटं पाश्वं समयाभ्यर्णमन्तिकम् । उपकण्ठं संनिधानोपान्ते सविधसंनिधी ॥१०२॥ विप्रकृष्टं परं दूरं ध्रुवं नित्यं च शाश्वतम् । चञ्चलं चपलं लोलं तरलं चटुलं चलम् ॥१०३ ॥ वेल्लितं प्रेखितं धूतमान्दोलितं च वीजितम् । दोला प्रेङ्खोलनं प्रेखा हिन्दोलश्चापहिञ्चितम् (१)॥१०४॥ 865. 870 95 B1.4 missing. 96 B1.4 missing. 97 B1.4 missing. 98 B1.4 missing. 99 B1.4 missing.-b) B2 आच for आदि. 100 B14 missing. 101 B1.4 missing. B3 om. 101. 102 B1.4 missing.-a) B2 उपचय for पा. 103 B1.4 missing. 104 B1.4 missing.

·890] संकीर्णवर्गः संहनं मेदुरं सान्द्रं नीरन्धं निबिडं दृढम् । प्रकटं तु स्फुटं स्पष्टं प्रकाशं व्यक्तमुल्वणम् ॥ १०५॥ त्वरितं सत्वरं शीघ्रं तूणं क्षिप्रं द्रुतं लघु । जवो वेगो रयो रंहस्तरो मन्दे तु मन्थरः ॥१०६॥ भत्यर्थ निर्भरं तीव्र गाढं बाढं दृढं भृशम् । 875 पूरितं भरितं पूर्ण शून्यरिक्ताखिलोद्वसाः ॥ १०७॥ संकुलाकुलसंकीर्णाकीर्णसंबाधसंकटाः । परीतं निचितं व्याप्तं दिग्धलिप्ताक्तगुण्डिताः ॥१०८॥ संपृक्तः खचितो मिश्रः संवलितः करम्बितः । आश्रितः सहितो युक्तः समवेतः समन्वितः ॥ १०९॥ 880 सिद्धे निवृत्तनिष्पन्नौ निर्मितो विहितः कृतः । लब्धमासादितं प्राप्तं त्यक्तमुत्सृष्टमुज्झितम् ॥ ११०॥ उरीकृतं प्रतिज्ञातमङ्गीकृतं प्रतिश्रुतम् । प्रस्थापितः प्रतिसृष्टः प्रहितः प्रेषितोऽपि च ॥ १११ ।। रुद्धं तिरोहित छन्न छादितं पिहितावृते । 888 उत्पाटितमुन्मूलितमुखातं भग्नमुद्धृतम् ।। ११२ ।। उक्तं जस्पितमाख्यातं भाषित कथितोदिते । प्रतिकूलं विलोमं च प्रतीपं वाममेव च ।। ११३ ॥ ज्ञातं बुद्धमवसितं विदितावगते अपि । व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ११४॥ 890 105 B1.4 missing. 106 B1.4 missing. 107 B1.4 missing.-c) B3 पूर्णित for पूरितं.-d) B3 om. रिचा. 108 B1.4 missing. 109 B1.4 missing. 110 B4 missing. B1 missing 110 ab. 111 B4 missing. 112 B4 missing.-a) B2 रुद्ध 113 B4 missing. B3 om. 113 cd. 114 B4 missing. After st. 114, B3 adds : प्रतिकूल विलोमं च प्रतीपं घाममेव च ।

·शारदीयाख्यनाममालायां [891 895 900 प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तं निरस्तं नुन्नमीरितम् । श्र(त्र)स्तं भ्रष्टं च प्रस्कन्नं पतितं गलितं च्युतम् ॥ ११५॥ अन्वेषितं गवेषितमन्विष्टं मार्गितं तथा । छेदितं खण्डितं कृत्तं छिन्नं लूनं छितं दितम् ॥ ११६॥ पाटितं दारितं भिन्न विद्धे छिद्रितवेधितौ । बद्धो निगडितो नद्धः कीलितो यन्त्रितः सितः ॥११७॥ दग्धः प्रज्वलितः प्लुष्टो हेति लाशिखार्चिषः । अङ्गारेङ्गालौ रक्षा तु भसितं भस्म भूतिवत् ।। ११८ ॥ आई तु स्तिमित क्विन्नं शुष्कमाश्याननीरसौ । निशित तेजितं तीक्ष्णं कुण्ठितं वेगवर्जितम् ॥ ११९ ॥ वर्तुलं मण्डलं वृत्तं निस्तलं वलयाकृतिः । अनं कोटिरणिः कोणं प्रान्तं पर्यन्तमन्तवत् ।। १२०॥ संदेहः संशयो रेको निश्चयो निर्णयोऽपि च । तथा विशम्भविश्वासप्रतीतिप्रत्ययाः समाः ॥१२१॥ आर्भट्याडम्बराटोपाः व्यापप्रसरमूर्छनाः । भाधारः स्यादवष्टम्भः स्यादालम्बनमाश्रयः ॥ १२२॥ स्वरूपं लक्षणं भावो रूपधर्मात्मरीतयः । सृष्टिः सर्गश्च निर्माण करणं घटनं कृतिः ॥१२३॥ जम्बूः प्लक्षः शाल्मलिश्च कुशः क्रोच्चाभिधस्तथा । शाकद्वीपः पुष्कराख्यः सप्त द्वीपा इमे स्मृताः ॥ १२४॥ लवणक्षीरदध्याज्यसुरेक्षुस्वादुसागराः । भारताख्यं किंपुरुषं हरिवर्षमिलावृतम् । रम्यकाल्यं पश्चमक खण्डं षष्ठं हिरण्मयम् ॥ १२५॥ - - 905 910 115 B4 missing. 116 B4 missing अन्वेषितं गवेषितं. 119-b) B2 नीरसे.

·937] संकीर्णवर्गः 915 920 कुरुखण्डं च भद्राख्यं केतुमालमिति स्मृतम् । एतानि नव खण्डानि जम्बूद्वीपविभागतः ॥ १२६॥ वीणावारणवाजिसिंहहरिणानप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवनायः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलार्कास्तमो गुजा श्रीफलपमदीपखटीकाः सारङ्गशब्दा इमे ॥१२७ ।। श्रीसिंहे च कपौ शुके हरिहरे चामीकरे भार्गवे चन्द्रमे कविराजवाजिवहने वंशे यमे पारदे । नागे वर्णसमीरणेऽपि दहने स्कन्दे च संक्रन्दने मार्तण्डेऽशनिपन्नगेश्वरदिने खड्गे हरिः कीर्तितः ॥ १२८ ॥ अर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः । तुरङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ १२९ ॥ दिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गववाग्बाणवारिषु । भूमौ पशौ च गोब्दो विद्वद्भिर्दशधा मतः ॥१३०॥ ॥ इति श्रीसंकीर्णवर्गः॥ 925 930 ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रसंकीर्णाख्यैर्मनोरमैः । वगैस्तृतीयः काण्डोऽयं पूर्णितो हर्षकीर्तिना ॥ १३१॥ श्रीमन्नागपुरीयकाहयतपागच्छाधिपाः सज्जपाः सूरिश्रीप्रभुचन्द्रकीर्तिगुरवस्तेषां पदानुग्रहात् । भूप भिज्ञजनोचितां लघुतरां श्रीनाममालामिमां चक्रे पाठकहर्षकीर्तिरखिलां श्वेताम्बरग्रामणीः ॥ १३२॥ भूद्वीपवर्षसरिददिनभःसमुद्र- पातालदिग्ज्वलनवायुवनानि यावत् । यावन्मुदं वितरतो भुवि पुष्पदन्तो तावस्थिरा विजयतां बत नाममाला ॥१३३ ।। 935 ॥ इति श्रीशारदीयाख्यनाममाला संपूर्णा ।। HTIN ·GLOSSARY [ Figures indicate line-numbers ] 377 n. armlet. 459 **** m. shoulder. 427 3731 f. woman. 364 * m. ray. 141 *TIETET f. armour. 713 *35n. garment. 468 375TTT m. smearing. 467 Ha m. the individual soul. 400 37gfeleta m. kind of dance or moveat m. the sun. 128 ment of the limbs. 568 HET n. sin. 625 319617 m. decoration of the body. vir m. foot. 445 491 irga m. tree. 282 ST ETT m. kind of dance. 568 HETIT m. sea, ocean. 224 37517 m. charcoal. 898 HTTP. p. smeared. 878 31917 m. the planet Mars. 146 TT n. an organ of sense, 399 371925T f. bodice. 476 HET m. die. 791 STATE m. epithet of BỊhaspati. 147 Taparata m. gambler. 789 sagista a. accepted. 883 på m. gambler. 789 315T25 m. thumb. 429 HT f. envy, jealousy. 536 seti f. finger. 429 agai f. gambling. 790 31512126 n. finger-ring. 460 aproa f. envy, jealousy. 536 TETE m. the thumb. 429 TTT n. the eye. 419 3925 m. mountain. 215 The f. army. 705 3921 f. the earth. 211, 916 अखिल a. all, whole. 838 3toya m. N. of Vişnu. 21 TETT m. physician. 646 3767 m. epithet of Brahman. 18 TITIT m. tree. 283 376 m. goat. 330 TITE m. fragrant substance. 489 3767&CO n. silence. 550 Ate m. tree. 283 3 m. epithet of Yudhişthira. Afta m. The sage Agasti. 152 743 ATIT m. Brahman. 9 37[ 341 ]saa m. species of horse. 312 माग्नि m. fire. 331 37f61an. hide (of an antelope ). 672 ATT m. N. of Kārttikeya. 67 HT n. court-yard. 500 HTTFT m. brahmin. 669 TąT m. arrow. 720 Art a. chief. 857 377 m. fool. 594 भग्रिम first. 859 379 m. the end of a garment. 469 ADET a. foremost. 857 37977 n. black pig-ment. 455 Hot a, chief. 857 STTTTH a. dark-blue. 827 Tan. sin. 625 57377iga m. N. of Hanūmān. 748 m. the lap. 437 3zer f. forest. 280 m. mark. 813 376 n. upper storey.-501 frat f. embrace. 512 TETS* n. upper storey. 501 m. body. 397 strot f. corner. 902 HOST m. son. 381 fofaa m. one of the eight powers of 1903 (0) n. court-yard, 500 siddhis. 354 49 3 a.

·GLOSSARY 50 अन्तरीय n. अधोक्षज m. stu. a. small, little. 841 TOGET m. bird. 197 305 m. fish. 243 teret a. excessive. 875 37tát m. the Atharvaveda, 648 3 a. plentiful, much. 843 gan. wonder. 529 3pa m. N. of a sentiment. 583 m. mountain. 216 377T m. lip. 424 STT m. wicked person. 810 a, much, abundant. 843 STATE n. military girdle. 712 par m. lord. 680 Tratgan scenting with perfumes. 481 staffa f. study. 638 Taisy n. under-garment. 478 N. of Vişņu. 31 3779a n. study. 638 3T831955 m. teacher. 596 378qrar m. traveller. 691 STEGT m. way. 318 37ECT m. sacrifice. 670 3777 m. chariot. 314 375 m. god of love. 57 Has m. name of Kāmadeva. 916 3779aT m. bull. 320 agaret f. cow. 322 377fa n. sky. 119 372 m. N. of Seşa. 296 3parat f. the earth. 211 अनन्यजm. god of love. 61 3713 m. fire, 331 37AŠE-m. disrespect. 616 GAN m. fish. 244 sagte f. uneasiness, anxiety. 551 अनिल m.'wind. 203 . army, 703 maitatt. army: 705 37harif. compassion. 525 35 m. compassion. 525 9 m. servant.-692 ... m. favour, 526 stat m. servant. 692 37guftfart m. servant. 692 ya m. conciliation. 562 37THIT m. inquiry. 564 Tariet m. parrot. 189 3TTETT m. similarity. 864 STTEIT m. one well-versed in the Vedas. 597 BTTT m. wicked person. 810 3ta n. falsehood. 626 3à259 m. elephant. 309 379 m. tree. 282 3777 m. end, limit. 902 377 m. N. of Yama. 110 Trary m. obstacle. 814 3TFATTO n. middle part. 847 arafter n. the sky. 118 under-garment. 478 अन्तःकरण n. mind. 403 अन्तःपुर m. harem. 686 STATZANT m. barbar. 777 at a, near. 865 ad a. last. 860 graagt m. pupil. 598 straatiat m. cāņdāla. 798 37779 a. last. 860 37 m. chain. 813 3T ETSIT n. darkness. 160 3777FIT m. N. of Siva. 46 37 Tah n. darkness. 161 3TFT m. god. 73 3TFT f. well. 249 3777'7 m. family, race. 388 अन्विष्ट p. p. searched, sought. Sy अन्वेषित p. p. searched for. 893 arciarà f. worship, offering. 606 STOČET n. offspring. 385 37979 f. bashfulness. 517 3TTAAT f. disrespect. 617 37TTE m. fault. 544 3TTUff. N. of Pārvatī. 54 31997 m. inner apartment. 499 af m. final emancipation. 656 3991 m. censure, reproach. 61 Thea (?)n. swing. 870 3915etat n. side-glance. 420 ·025:4173x IS JSI GLOSSAEY 51 HYT n. anus. 443 an, fire. 333 at f. nymph. 99 TOT f. woman. 362 FCGT m. the moon. 136 Tout n, lotus. 257 fout f. lotus-plant. 261 16 m. year. 166 TOT m. sea, ocean. 225 Touargai f. N. of Lakşmi. 50 ritet m. N. of Agastya. 153 rotafogt m. epithet of Varuņa. 107 Tfcaagar f. river. 230 TERTISI M. N. of Vişņu. 29 f17 m. husband. 372 het f. splendour, lustre. 494 fuga m. family, race. 388 rfatet f. name. 618 197919 n. name. 618 7 m. dramatic action. 568 ft m. opinion. 527 fra m. pride. 533 THATTI a. proud. 811 THETIT m. effort. 817 fagram. desire. 532 Taa n. bow. 602 Hum. jealousy. 536 paroi m.f. n. near. 865 ZTE m. practice, study. 818 Pacerat n. rising in honour of 607 137 n. sky. 117 at n. cloud. 173 7 m. god. 70 H n. pot, vessel. 753 मर्ष m. anger. 535 Apraat f. N. of Indra's city. 89 'मयं m. god. 72 za m. god. 73 U n. nectar. 87 gan. water. 221 on, final beatitude. 657 7 n. milk. 762 5* n. the eye. 418 F* n. the sky. 118 T n. garment. 468 Fat f. mother. 379 37157 n. water. 220 303 n. lotus. 257 375 m. cloud. 175 TT m. cloud. 173 3FH n. water. 220 TFHIET n. lotus. 258 3FHIFAT f. lotus-plant. 261 अम्मोधर m. cloud. 175 3FITE n. lotus. 254 3777 a. sour. 820 ya n. year. 162 3797 n. way, road. 319 37TUTT n. forest. 280 Braaa n. lotus. 253 3terra m. enemy. 702 37TT a. crooked. 848 saft m. enemy. 700 3763 m. god. 74 37 FUT m. the sun. 131 ST FOT a. red. 822 37EUTS m. N. of Garuda. 193 stem, the sun. 121 Tai f. worship. 606 stat f. idol, image. 653 3 m.f. flame. 897. ti n. ray. 142 area m. Arjuna. 745 3rjat f. cow. 323 STU m. water. 220 अर्णव m. sea, ocean. 225 3Tai m. wealth. 352 stef m. motive. 645 affat m. suppliant. 622 375 at f. asking, begging, 62 $. V. Central 37 n. half. 839 STEET f. glance. 420 37Het m. child. 382 THT m. the sun. 124 para m. horse. 311 STOIT f. worship. 606 Research Centre, TÉT m. lord, god. 12 T.T.D. TRUPATI 376775 m. ornament. 44 ds. No 7 m. waist. (1) 438 376 m. hair. 406 Library and 858 .

·1 52 GLOSSARY [ 3739fà m. epithet of Kubera. 106 377 m. red lac. 465 37 m. bee. 268 3716 n. forehead. 415 Tota n. forehead. 415 States a. false. 626 3764 a, little, 840 Brattutar f. disrespect. 617 Sfata p. p. known, understood. 889 satt f. disrespect. 616 3793 m. hole, cavity, 846 379 m. ornament worn on the head. 449 37agra a, white, 824 stare f. boundary. 559 srafa f. the earth. 211 STATTET m. harem. 686 squiarę m. reproach, censure. 614 Braga n. the waist. 438 af gat f. pride. 534 347CFH m. support. 906 BTCFT m. time. 543 अवसर्प Starga p. p. known, understood. 889 STEST f. disrepect. 617 fa m. ram. 329 32797 n. eating. 769 HaTIST f. unchaste woman. 392 37TT a. all, whole. 839 BTHT n. stone. 815 3797 m, horse. 310 37979 m. horse-man. 710 STATT f. mare. 313 raafiga m. du. the physicians of gods. 94 TOT m. the fabulous animal Sarabha. 305 31 grå m. N. of Siva. 44 978.71 f. bed-stead. (?) 507 21 n. game-board. 791 31819 n. gold. 347 Bretag m. n. knee. 444 what f. unchaste woman. 392 STT n. lie. 626 असि m. sword. 723 faa m. the planet Saturn. 15 STIFT a. black. 826 37fFale m. armourer. 780 TÈT f. knife. 722 fegat f. knife. 722 3ige n. pain, agony. 553 3797 m. demon. 113,115 a f. malice, envy. 536 TFIT n. blood. 788 Ta n. weapon. 714 3TECH m. god. 74 Stegger m. Cāņdāla. 798 STET n. blood. 788 3 m. corner, angle. 902 316 TT m. pride. 533 315 7 n. day. 156 zaufa m. the sun. 130 have n. day-break, dawn. 1 STEFFT m. the sun. 123 SITE m. serpent. 290 12 m. N. of Ketu. 152 sirea a. disagreeable. 544 Tea m. enemy. 701 STIEFST m. wind. 205 BfETAH n. lotus. 258 m. spy. 690 STT TTFET n. dress. 471 3775 FT) TOT n, invitation. 61 STTTT n, sky. 117 strator a, filled with. 877 The a. filled with. 877 sa n. meaning, intention BTTSETET m. curse. 557 12 m. censure, reproach Traugo m. epithet of Indr: STOF. m. chase. 794 3TTEOT f. name. 618 a p. p. said. 887 BTTTT m. fault. 544 TIITH m. the Vedas. 636 STTTTT n. house. 497 stil. f. promise. 610 aft f. south-east. 170 3191T m. custom. 628 of ·sertat ] GLOSSARY 53 आमिष n. arzi m. teacher. 597 El m. f. battle. 729 fra m. livelihood. 754 f. order. 609 set n. ghee. 763 57 m. N. of an ocean. 911 ETT m. pride, arrogance. 905 EFETT m. pride, arrogance. 905 1 a. rich. 758 19. m. fear. 540 asm. disease. 814 aa n. umbrella. 682 Taitot n. parasol. 682 TTET n. musical instrument. 575 EHT m. son. 381 EHT m. the individual soul. 400 EHH m. N. of Brahman. 19 arifa f. nature. 907 m. respect. 607 cafm. mirror. 492 if a. first. 859 feày m. god. 72 FECT m. god. 70 FECT m. the sun. 120 ich a. first. 859 dan m, order. 609 T a. first. 859 ETT m. support.:906 fa f. agony. 552 TOT m. elephant-driver. 709 17 m. kettle-drum. 580 Ta a. low. 845 n. drum. 577 797 n. the mouth. 414 arm. joy. 519 Ferica a. shaken, trembled. 869 Farami f. logic. 650 T m. water. 222 TI f. river. 229 qui m. market-place. 751 TroTek m. merchant. 749 Tę f. adversity. 759 'पीड m. chaplet tied on the crown of the head. 449 3712TOT n. ornament. 446 37127TUT n. nose-ornament (?) 454 33 n. injury, pain. 554 3T17 m. disease. 814 flesh. 787 STTHIE m. fragrance, perfume. 482 STTTT m. tradition. 611 31197 m. mango-tree. 286 371272 a. long. 844 3197 n. Sanctuary. 652 SITETET m. exertion, effort. 555 Stiga n. weapon. 714 stregano m. physician. 647 TTTTTTT n, battle. 723 3T17 m. the planet Mars. 148 Tai n. gruel ( = Mar. 3ft). 764 31542 m. hero. 696 3TTET m. sound. 641 treat f. service, devotion. 605 TITTAT m. grove. 278 BITTEM.woman's waist,the buttocks.440 antra f. distress. 554 I a. wet. 899 Ha f. pride, self-conceit. 905 frå a, respectable. 806 Briga m. husband. 373 träff. N. of Pārvati. 54 31FCTT n. support. 906 371252T m. house. 498 fogan, embrace. 511 srat f. female companion (of a wamon ). 395 m. whirl-pool. 236 ar f. line, row. 837 rart m. bracelet. 461 Hrar m. house. 496 Ta p.p. concealed, hidden. 885 371374 m. meaning, intention. 527 Brat f. quarter. 168 utatira a m. serpent. 294 TYT m. wind. 205 37TTT m. arrow. 718 HTUYHÙ m. fire. 333 STATI n. wonder. 529 आवर्त A. LoLinn ALL f STTTTTTTAA M QO0 ·54 GLOSSARY [ 37 gram. quiver. 717 mfragrance. 483 care m. bow. 715 cho' 371974 m. house. 498 Bisrat m. support. 906 37TATTET m. fire. 335 392 m. promise. 610 Stifsa a. accompanied. 1880 3197 n. seat. 506 a m. wine, liquor, 786 statica a. obtained. 882 m. pl. life. 802 STT Fora n. battle. 729 Strffat m. pupil. 599 treetra f. assembly. 685 STIFT n. the mouth. 414 3TTSTT m. demon. 116 IT m. battle. 728 BIETT m. eating, food. 769 TET m. name. 618. or n. the eye. 418 fra p.p. said. 891 ai f. malice, envy. 536 $aT m. N. of Siva. 40 Tra m. N. of Siva. 40 $aTrac f. the north-east. 171 SPETT m. lord. 681 ईशित्व n. one of the eight powers siddhis, 355 gert m. Lord. 681 sarzt f. N. of Pārvati. 52 sa f. N. of Pārvatī. 51 & 9 m. N. of an ocean. 911 TOTTA M. unrefined sugar. 772 ESITT (?) m. charcoal. 898 et f. desire. 532 gat m, low man. 799 rati f. unchaste woman. 392 at m. the sun. 128 577 m. lord 681 rim. bee. 267 streer f. N. of Lakşmi. :0 gretat n. lotus. 263 Srem. the moon. 135 Fate m. N. of Siva. 48 ref. moon-light. 138 m. Indra. 77 pas m. lord. 681 Bagà m. N. of Arjuna. 745 ogroft f. Indra's wife. 87 Fam. N. of Vişnu. 28 fat n. organ of sense. 399 Hm. elephant. 307 17 a. rich. 758 of, the earth. 214 इलावृत n. one of the nine divisions of the earth. 912 9 m. arrow. 718 TP.p. spoken, uttered. 887 gir f. speech. 563 J&TT m. bull. 320 3 m. N. of Siva. 38 39 a. dreadful. 851 33 a. high. 845 Jasrat m. Indra's horse. 92 Jagà n. pillow. 509 Joitua n. full-blown flower. 275 oftra a, abandoned. 882. Ja a. white. 824 3500 a. clean, clear. 862 & f. star. 139 39 n. raft. 241 geyiât m. the moon. 136 372 a.'excessive. 851 Jugt f. eagerness. 549 3 m. heap, multitude. 835 gefcet f. wave. 235 geasfeest f. anxiety, eagerness. 549 seara p.p. uprooted, removed. 886 STH m. garland in the hand. 449 3 a. the best. 805 JAIHIET n. the head. 405 FIT n. reply. 564 ar f. the north. 171 Jagratiâ m. epithet of Kubera: 1 ·GLOSSARY m. JETTA ETT m. upper garment. 472 JEF n. upper garment. 475 JOITTEET M. N. of Dhruva. 152 JETI f. birth, origin. 801 gon. lotus. 262 A p.p. removed, uprooted. 886 gott m. birth. 801 te n. full-blown flower. 276 JOHET m. the lap. 437 JETTE m. effort, energy. 817 SEE a. abandoned. 882 caraan. butter-milk. 764 Gon. water. 221 ETIT m. sea, ocean. 223 era m. news, report. 560 GR f. thirst. 770 saram. sea, ocean. 225 3GT n. well. 249 3G m. N. of a mountain. 914 Jag m. N. of a mountain. 218 397 n. the belly. 435 are a. liberal, munificent. 808 fea p.p. spoken, uttered. 887 JEH a. excessive. 851 gera a. p.p. uprooted, romoved. 896 JET m. birth. 801 JETH m. business, effort. 817 Jerat n. garden. 278 gert m. business. 817 32 a, empty. 816 3 m. son. 380 3 m. marriage, wedding. 369 gegn m. anxiety, sorrow. 552 39a a, elevated, proud. 811 JAHICT m. N. of one of the five arrows of Cupid. 64 faa n. full-blown (flower). 275 grica p. p. removed, uprooted. 886 397617 a. near. 866 a f. censure, reproach. 614 STTET n. embrace. 511 3ale n. offering, present. 608 3461 f. present. 608 39 m. teacher. 596 3T2T 1. pillow. 509 Sorg f. fraud, deceit. 537 gas n. pillow. 509 3977 f. comparison. 864 JHF n, resemblance. 864 399TH m. marriage. 368 39 m. stone. 815 yoča f. knowledge, intellect. 634 397 n. grove, garden. 279 399 n. fast. 630 Sqaro m. fast. 630 39797 n. the organ of generation. 441 TETT m. offering. 606 Guiy m, secracy. 542 उपाध्याय m. acher. 596 rate f. shoe. 796 STT a, near. 866 39147 n. present, gift. 608 39 m. reproof. 558 JTTHF m. worshipper. 599 STEFT m. quiver. 717 Jurffa f. service, devotion. 605 उपेन्द्र N. of Vişņu. 24 Hon. pair. 828 Jarf. N. of Pārvatī. 52 gargra m. N. of Siva. 43 1 m. serpent. 291 TOT m. ram. 329 3T37 m. ram. 329 Tan bosom, breast. 433 Griha a. accepted. 883 GTIGT m. the female breast. 434 gaat f. N. of an apsaras. 96 saff. the earth. 213 Jeaut a. clear, manifest. 872 gyta m. awning. 510 gros m. wave. 236 3977 m. N. of Sukra. 149 39 a. pungent. 820 gug m. fire. 338 397 f. day-break, dawn. 157 Jum. camel. 324 JCT a. hot. 145 GGOTTISH m. the sun. 127 SCOTT m. turban. 471 Joolit n, crown. 448 J7 m. ray. 141 ·56 GLOSSARY [ऊढा 311 SiteCAT n. eagerness. 549 Bileca n. arrogance, pride. 534 strar m. submarine fire. 341 Se f. wife. 376 SE m. the thigh. 443 3hqai m. n. knee. 444 się n. vigour. 699 Feate m. heaven. 76 ff. wave. 235 Tôr f. finger-ring. 460 7 5797 n. wealth. 352 F6ST 12. star. 139 agm. the Rgveda. 648 F a. straight. 848 277 12. truth. 627 FT m. season. 162 F3 m. God. 74 FUTT m. N. of Indra. 84 FTH m. a musical note. 569 Fram, ascetic. 601 gera m. epithet of Ganesa. 6 Calacat m. N. of Kubera. 104 Tafa n. secrecy. 542 555 m ram. 329 TOT m. dear. 300 Tern, sin. 624 क f. neck. 432 TTT m. N. of Vişņu. 32 om. N. of Brahman. 19 para m. bull. 321 annar f. the hip. 439 2.967 f. quarter. 168 557 m. forest. 279 32792 m. cloth passed between the legs to cover the privities. 474 12 m. armour.-711 SOT n. bracelet. 461 1999 m. arrow. 919 para n. water (?) 222 m. hair. 406 Stegt m. tortoise. 247 EST m. N. one of the nine treasures (of Kubera ). 356 for f. the hem of the lower garment tucked into the waistband. 473 FT 12, lotus. 258 n. black-pigment. 455 257 37 m. lamp. 505 af Sven m. bodice. 476 2 m. armour. 712 Et m. attendant on women's apartment. 687 year f. bodice. 476 FCF m. bracelet. 461 25 n. army. 703 217 m. glance. 420 f. the hip. 439 in n. girdle. 463 Ett n. the hip. 439 are a. pungent. 820 # a. pungent. 820 pont a. harsh..850 ETIT a. harsh. 850 BUT m. small quantity. 840 Uzm. m. thrill, bristling of hair. 548 obs Traa m. Indra's elephant. 91 geraai f. lightning. 177 gefas m. N. of Kubera. 103 That n. prosperity. 353 OTT Tak m. house. 496 371284 n. house. 496 TTET m. flow. 237 TTET m, multitude. 831 SE n. vigour. 699 STIGT n. boiled rice. 767 siraafiat m. the moon. 135 BITE m. the lip. 424 ·कल्प] GLOSSARY $7 कदर्य a. AUCTETTT m. camel. 324 07 m. throat. 426 e n. neck-ornament. 456 FOGHTOT n. neck-ornament. 456 rozat f. neck-ornament. 456 Fugita m. lion. 303 fa p.p. told, expressed. 887 9 m. awning. 510 E n. multitude, 830 miser. 760 get f. plantain tree. 287 A n. gold. 343 Et f. girl. 384 tatat f. pupil of an eye. 419 Trg m. god of love. 63 rett f. cave, valley. 673 fi m. god of love. 59 f. girl. 384 57 f. girl. 384 13 n. deceit, cheating. 537 Harga m. N. of Siva.:45 90 m. N. of Siva. 41 arom, monkey. 327 afgezet m, an epithet of Arjuna. 745 Fim. the cheek, 423 573 m. tortoise. 247 at f. tortoise (female). 247 7 m. god of love. 63 ante a. charming. 855 Hon. water. 222 Hon. lotus. 253 AHS m. N. of Brahman. 18 f. N. of Laksmi. 49 Tout f. N. of Lakşmi. 49 HOTT m. N. of Brahman. 19 Afsat f. lotus plant. 260 29 m. shaking, trembling. 552 FT m. ray. 140 7 m. the hand, 428 para m. pomegranate tree. 287 TGT n. finger-nail. 430 area m. elephant. 309 TOT n. organ of sense. 399 TUT n. making, effecting. 908 TOTETTO n, the head. 405 *T* m, camel. 324 TATT07 n. armlet. 459 THOT n. bracelet. 461 efetitaa a. mixed. 879 TEE m. finger-nail. 431 Tam, sword. 723 TETTET f. finger. 429 #TET m. finger-nail. 431 arta m. elephant. 306 For m. N. of a sentiment. 582 BOTT f. compassion. 525 go m. elephant. 309 at a. harsh. 850 01 m. the ear. 416 auft n. ear-ring. 450 evifta m. an epithet of Arjuna. 746 UTETT m. helmsman. 242 Fuigt n. ear-ring. 450 qulaq n. ear-ring. 453 U194 m. slanderer, villain. 809 # n. mud. 816 cauta m. ragged cloth. 474 at m. camphor. 486 pogut n. gold. 345 agt a, variegated. 827 afiese m. servant. 693 ATT m. the sun. 125 o m. cultivator. 773 af f. river. 229 3gt f. cuckoo. 183 m. stigma. 812 at n, wife. 376 mara n. gold. 345 Gota m. arrow. 720 2017 m. jar. 775 E m. battle. 730 mote m. goldsmith. 776 oratet m. the moon. 136 ETT m. girdle. 462 et m. bundle, 834 estfaat m. peacock. 181 Dars m. battle. 730 at n. the body. 397 zey m. N. of a heavenly tree. 98 They n. a measure of time. 163 ·58 GLOSSARY | कल्प 54 m. universal destruction, 167 CT m. rule. 628 HET m. ritual. 649 Tra m. universal destruction. 167 ACH n. sin. 624 & n. day-break, dawn. 157 parrom. distiller. 784 FEITOT n. gold. 346 AUTOT n. welfare. 658 era m. wave. 235 sa n. armour. 711 efaât f. braid or fillet of hair. 409 apla f. N. of Sukra. 149 कवि m. wise man. 589 # m. N. of Garuda. 194 1 a. astringent. 819 62 n. pain. 553 rafiat f. musk. 487 offret f. musk. 488 FTATUS m. a kind of sandal (?). 489 16787 m. side-lock of hair on the temple of boys. 411 FTCFT m. an epithet of Rāma. 739 Tepic m. serpent. 293 T&T m. poison. 299 T&T m. glance, 420 Figeat f. desire. 531 3 n. gold. 343 estra f. girdle. 462n la f. girdle. 462 rata n. the hips and the loins. 439 EFTASTI n. gruel. 764 OFTE m. arrow. 718 FTAT m. coward. 697 . #regraaf. N. of Pārvati. 52 Igra m. kind of swan. 192 abrgrafi f. wine, liquor. 785 igau m. serpent. 295 1977 n. grove. 278 fra m. lover, husband. 371 fra a. lovely, charming. 855 eflrar f. wife. 375 FT-ATT m. forest. 279 estha f. lustre, beauty. 493 tenta m. coward. 697 astfyatra n. wine, liquor. 786 TFT m. god of love. 57 TH m. desire. 532 Ha f. sexual intercourse. 513 THİT m. finger-nail. 430 TEHTI f. woman. 363 काम्बोज m. a species of horse from Kāmboja country. 312 61727 a, charming. 856 ESTST m. body. 397 FATTOT n. cause. 643 TE m. artisan. 783 51765 m. artisan. 783 Fifat n. gold. 345 EFTFU m. N. of Kārttikeya. 65 TÝ 5 n. bow. 716 13 m. epithet of Yama. 110 EST a. black. 826 1 m. poison. 298 The f. the river Yamunā. 234 i f. N. of Pārvati. 52 free m. N. of Sukra. 149 TWITCHT n. saffron: 484 Tepot f. the earth. 212 2012 m. carpenter. 779 TET f. quarter. 168 IFTT m. lake. 251 Panett m. servant. 692 ft m. demi-god. 99 Talat m. epithet of Kubera. 102 किंपुरुष n. one of the nine divisions of the earth. 912 Tenggara m. N. of Kubera. 105 Peacea-raft f. report, rumour. 560 Pelatigia m. kind of bird. 190 farsuit f. tinkling ornament. 463 rasaa m. gambler. 789 Tasot m. ray. 140 faftra m. man of the Bhil tribe. 800 foTE n. crown. 448 breat n. sin. 624 POTIT m. colt. 313 Fatima m. child. 383 EFT U m. sprout. 273 Taloft m. epithet of Bhima. 744 ·-* 59 Sanie GLOSSARY कीनाश m. N. of Yama. 112 TT m. parrot. 189 aftra f. fame. 613 entfesa p.p. tied, bound. 896 f. the earth. 213 T m. dog. 326 parer f. the belly. 435 Se n. saffron. 484 3 m. the female breast. 434 cm. the planet Mars. 146 7 m. bower. 280 FS m. elephant. 306 cufarerfia n. N. of Vişņu. 36 T m. tree. 282 m. n. house. 498 Fisa f. procuress, bawd. 390 STTT m. axe. 726 $07 a. fool. 595 szarosa a. blunted. 900 5 n. ear-ring. 453 Fisio m. serpent. 293 Fa n. curiosity. 530 F n. curiosity. 530 ora m, spear. 725 m. hair. 406 m. kind of flower. 285 a m, N. of one of the nine tresures (of Kubera). 357 at m. Kubera. 101 ATT m. N. of Kārttikeya. 68 ATT m. boy. 383 parft f. girl. 384 Fern, lotus. 262 Harta m. the moon. 137 nicat f. lotus. 264 anitaigā m. the moon. 135 heat f. lotus. 264. 27 m. jar. 775 FH17 m. potter. 775 THE m. epithet of Agasti. 153 offrm. elephant. 307 # m. deer. 300 m. curl. 410 693 n. One of the nine divisions of the earth. 914 opez m. cock. 187 so n. family, race. 388 n. collection, multitude. 835 peat f. wanton woman. 392 gere m. potter. 775 56 n. lotus. 262 erarcm m. weaver. 782 PT n. water. 219 pat m. one of the seven Dvīpas. 909 are m. learned man. 591 To n. welfare. 658 2772 n. lotus. 253 9 n. flower. 270 AT m. god of love. 61 Fam. N. of Kubera. 103 SET n. hole, cavity. 846 n. fraud, deceit. 537 n. fraud. 626 a n. heap, multitude. 835 99 m. well. 249 FT n. boiled rice. 767 m. beard. 412 per m. kind of bodice. 476 # m. tortoise. 247 gaixar f. river. 229 Si n. bank. 238 are m. cock. 187 Hey n. difficulty, trouble. 554 Shat a. accomplished. 881 HTFT m. epithet of Yama. 109 sarra m. conclusion. 636 fa f. making. 908 Bratet m. learned man. 589 p.p. cut. 894 ff. hide 672 any m. N. of Siva. 41 FEU n. motive. 643 erst a. all, whole. 839 9901 a. miser. 760 Byr f. compassion. 525 HTTOT m. sword. 723 Trpoter f. knife. 721 BUTTa m. fire. 338 at a. small, little. 841 HIIT m. fire. 336 ·60 GLOSSARY [कृशानुरैतसू sargiac m. N. of Siva. 46 atge f. woman (having thin waist ). 367 Draga m. cultivator. 773 atas m. farmer. 773 are m. learned man. 590 ECOT m. N. of Vişnu. 21 HOOT a. black. 826 ECOCACHT m. fire. 332 HEUTETT m. kind of deer. 301 Ecuir f. epithet of Draupadi. 747 EGOITITE m. kind of sandal. 489 asfert m. peacock. 180 Doctet m. Ketaka tree. 284 at f. Ketaka tree. 284 att n. banner. 317 et m. the planet Ketu. 152 ana m. flag. 317 केतुमाल n. one of the nine divisions of the earth. 914. asert m. field. 774 et m. armlet. 459 Hoof. sport. 515 at m. hair. 406 TT m. Mass of hair. 408 408 408 408 408 data m. N. of: Vişnu. 21 Serta m. lion. 302 Hista m. N. of Vişņu. 31 n. deceit, cheating. 537 naa n. gambling. 790 ta n. lotus. 262 fauft f. lotus. 264 orgare m. epithet of Kubera. 105 कैवर्त m. fisherman. 793 24 n. final beatitude. 657 कोक m. bird Cakravāka. 184 1397 n. (red) lotus. 259 treet f. cuckoo. 182 alfa f. corner. 902 EFICIT n, crown. 448 TE m. fort. 735 CATOR n. corner. 902 higus n. bow. 715 9 m. anger. 535 Ara a. tender. 852 at m. raft. 241 1 m. hog. 325 wilac m. learned man. 588 ET m. store-house. 500 ta m. store-house. 500 AT m. sword. 724 alge n. curiosity. 530 Qe n. curiosity. 530 #1914 n. cloth passed between the legs to cover the privities. 474 Figai f. moon-light. 138 Itt n, scandal. 614 leta m. N. of Indra. 84 sties m. sacrifice. 670 stageafgim. N. of Siva. 43 T m. God. 74 ste m, cry. 546 Hm, foot. 445 HUT m. foot. 445 क्रमेलक m. camel. 324 Referater m. merchant. 750 *10 n. commodity. 753 per m, merchant. 750 57677 n. flesh. 787 mater f. sport. 515 SETTI n. bed-chamber. 503 m. anger. 535 mm. wicked person. 810 a m. one of the seven Dvipas. 909 DIE M. the lap. 437 SHTET m, anger. 535 wag m. jackal. 328 Fargt f. female jackal. 324 engäga m. N. of Kārttikeya. 67 9 m. fatigue. 555 fat a. wet. 899 TOT m. moment. 162 qur m. moment. 543 pret f. night. 159 Oraia f. lightning. 177 7 n. blood. 788 >> केशचय m. केशपाश m. केशभार m. केशरचना m. 99 > कैतव as ·- GLOSSARY न्धिमादन] 61 9 9 n. man of the Ksatriya caste. 674 fata m. Kşatriya. 662 9 f. night. 159 JAT f. the earth. 212 The f. forgiveness. 629 m. universal destruction. 167 STT m. house. 497 a f. forgiveness. 629 A a. little, small. 841 7 m. salt. 821 agresa a. washed, cleaned. 862 feira f. the earth. 210 ferragfa m. king. 676 ferdrat m. king. 677 Tepat a. quick. 873 aitor a. small, little. 841 it n, water. 221 att n. milk. 762 ait m. one of the seven seas. 911 fus m. child. 383 afrTe n. curd. 762 T m. wicked person. 810 Trafozat f. tinkling ornament. 463 Ta f. hunger. 770 f. hunger. 770 TTT n. arrow. 720 Thiç m. barbar. 777 yrtat f. knife. 722 an. body. 396 a n. field. 774 fact m. cultivator. 773 A n. welfare. 659 teft f. dish prepared with milk. 765 ruit f. the earth. 210 Truffattet m. king. 677 MiA n. fine garment. 470 A n. terrace. 501 SAT f. the earth. 210 SATZT m. mountain. 215 ATT m. king. 675 as m. poison. 297 ET m. the sun. 121 ET m. bird. 195 CT m. arrow. 720 let m. bird, 198 afaa p.p. mixed. 878 EITT m. wagtail. 190 artis m. wagtail. 190 açar f. bed-stead. 507 EST m. sword. 724 aus m. candied sugar. 771 ausyti m. N. of Siva. 47 afisa p.p. cut, broken. 894 ETT a. hot. 145 ET m. donkey. 325 ET a. harsh. 850 se n, silver. 348 Ea a. short. 844 Co n. villain. 809 ETCO n. ditch. 250 eiga n. eating. 769 fem. n. vacuity, gap. 876 gret f. practice. 818 acco m. shield. 721 aq m. grief, sorrow. 551 er m. fatigue. 555 TIIT n. sky. 117 TFT f. the Ganges. 231 TETETT m. N. of Siva. 39 TGT m. elephant. 306 TETTET m. epithet of Gaņeśa. 5 Jatia m. lion. 304 ITUT m, multitude. 833 TULEE m. astrologer. 644 TOTTETU m. epithet of Ganesa. 6 Truter f. harlot, courtezan. 391 TuS m. the cheek. 423 a f. vehicle. 316 Te m. disease. 814 TETETT m. N. of Vişnu. 33 Traft f. car, chariot. 314 Tout m. fragrance, perfume. 482 TFT f. musk. 488 TEETHTGET m. N. of a mountain. 914 En. sky. 118 tan. organ of sense. 399 ·GLOSSARY [ Travel 62 To m. Gandharva. 99 गन्धर्व m. horse. 311 Trujá m, singer. 566 Tryate m, wind. 202 TRETIE m. wind. 202 TUETT m. sandal. 288 THECT m. the sun. 127 THIEST m. f. ray. 141 Tas n. poison. 297 गरिमन् m. one of the eight powers or siddhis. 354 TEGET m. N. of Vişnu. 29 TOETTET m. N. of Vişnu. 34 TET m. wing. 199 TECHT m, Garuda. 194 TET f. thunder. 178 Tica n. thunder. 178 गर्त m. hole. 846 TEH m. donkey. 325 THFTTT m. inner apartment. 499 गर्व m. pride. 533 raa a. proud. 811 trag a. proud. 811 TÊOTT f. reproach, censure. 615 To m. the throat. 426 Tisa p.p. fallen. 892 T9 m. the cheek. 423 Tare m. window. 504 tarea p.p. searched, sought. 893 TET n. wood, forest. 280 TIFT n. gold. 344 TIC a. excessive. 875 a n. the body. 396 Tit n, singing. 566 TEATT m. a musical note. 569 foragica n. pillow. 509 forte f. mountain. 215 FITRI f. N. of Pārvati. 54 FTTTTT m. N. of Vişņu. 34 fiftat m. N. of Siva. 40 FITTIT m. N. of Siva. 40 गीत No song. 565 Tia n. singing. 566 aftra f. singing, song. 566 ef. Goddes of speech. 3 ufator m. God. 73 tilsafa m, epithet of Bșhaspati. 148 T8 m. unrefined sugar. 772 Tura virtuous. 805 giurat a. virtuous. 805 Trosa a. covered. 878 Ja n. the anus. 443 T# m. serpent. 294 TE m. the planet Jupiter. 147 TE m. teacher. 596 15 m. tradition. 611 Te m. epithet of Kārttikeya. 65 TET f. cave. 673 Term. N. of a class of demi-gods. 100 TTTT m. epithet of Kubera. 102 U n. wife. 375 Uan. house. 495 TEHOT m. lamp. 505 TEFT m. house-holder, 664 TEOTT f. wife. 376 Tem. house-holder. 663 Nun, singing. 566 6 n. house. 498 TI f. heaven. 76 TTT m. f. ray. 141 Ti f. the earth. 214 m. bull. 320 Ti f. cow. 322 TVS n. cow-house. 761 Tia m. mountain. 216 Ta n. family, race. 388 TITI n, name. 619 Trà H m. N. of Indra, 88 TAT f. the earth. 212 STTTT f. forehead. 415 TTTTH m. wheat. 752 TTT m. cow-herd. 761 TITT m. N. of Vişņu. 34 Tigi n. city-gate. 736 TTTT m. protector. 808 TIHTY m. jackal. 328 Tom. curds. 762 गोवर्धनधर m. N. of Vişņu. 33 strare m. N. of Vişnu. 21 Titre n. sandal. 289, 485 TI ·'दनदुम] GLOSSARY 63 Fiza m. horse, 310 TUTI f. nose. 411 ar a. lend. (7) 572 att a. dreadful. 851 alfruft f. line. 837 Erem. cow-house. 761 STOT n, nose. 417 Eruago m. fragrance, perfume. 483 & n. cow-house. 761 et f. assembly. 685 Ta. white. 824 a. yellow. 825 Ta n. respect. 607 rft f. N. of Pārvati. 51 rega m. epithet of Gaņeśa. 7 797 m. book. 637 Fast f. knot of lower garment. 479 m. planet. 140 Tot n. an organ of sense. 399 Ega m. the sun. 127 T# m. scale in music. 572 #m. multitude, collection. 836 T# m. village. 734 "TFTTH m. sexual intercourse. 514 TGĦ m. the hot season. 164 ita m. stone, 815 Tiet m. suppliant. 622 ftat f. the neck. 432 tatn, neck-ornament. 456 gula f. fatigue. 555 I m. the moon. 132 चक्रm. eye. 418 ET ETT m. jar, 775 Ezan. making, effecting. 908 at f. measure of time. 162 Et m. cloud. 172 sam. the body. 398 gat m. club, mace. 725 ETETTET n, water. 222 STETT m. camphor. 486 TTTTT m. cloud. 172 SFTTT m. sky. 119 9 m. sweat. 547 stan. day. 156 Tot n. saffron. 484 TOTT f. compassion. 525 afù m. ray. 142 Ya n. ghee. 763 Yra n. kind of cake. 766 Tag f. kind of sweetmeat. 766 garait f. N. of an apsaras. 95 TTT m. bird Cakora. 186 als m. bird Cakravāka. 185 army. 703 777 n. collection, multitude. 83 TT m. N. of Vişnu. 33 Eft m. N. of Vişnu. 23 treat m. the sun. 127 alghafar m. emperor. 679 952T m. bird cakravāka. 184 ashly m. swan. 191 चक्षुस् m. the ETTET m, serpent. 295 at m. bee. 267 1915 a. unsteady. 868 1 f. lightning. 176 5 f. beak. 200 De n. flattery. 562 E a, unsteady. 868 que a. hot. 145 quia n. small petti-coat. 477 9 m. Cāņdāla. 797 afst f. N. of Pārvati. 53 aros f. N. of Pārvati. 53 a m. wise man. 591 ETTETT n. complete army consisting of elephants, chariots, cavalry and infantry. 706 i n. court-yard. 502 m. N, of Vişņu. 23 de m. N. of Brahman. 16 acet m. crossway. 751 197 n. court-yard. 500 चन sandal. 485 PEACH m. sandal-tree. 288 .

·64 GLOSSARY frem. camphor. 486 are m. the moon. 132 arehem. the moon. 132 FESTf. turret. 502 TaT m. N. of Siva. 38 SEGET m. sword. 724 Sint f.:moon-light. 138 FREIGT m. awning. 510 eratura m. moon-light.:138 94 a. unsteady. 868 2401 f. lightning. 176 27 f. army. 703 gry46 m. campaka tree. 284 per m. rampart. 735 5 m. collection, multitude. 831 7 m. spy. 690 TOT m. foot. 445 STUTTET m. cock. 188 TH a. last. 860 ATTETT n. world. 207 ga (a) m. one of nine .treasures (of Kubera). 357 ahors m. shoe-maker. 798 T n. hide 672 HI n, shield. 721 rout f. disloyal woman. 393 21 a. unsteady.:868 fast m. bird Cakora. 186 5 m. foot.3445 53€ n. short petty-coat. 477 arfitt m. oil-maker. 783 ang n. flattery. 562 aluers m. Cāņdāla. 797 atapos m. Cātaka. 179 EIICoE bird Cătaka. 917 at m. the planet Mercury. 147 at9 m. bow. 715 ATATn. chowrie. 683 art n. gold. 344 are m. spy. 690. are a. lovely, charming. 855 are n. smearing. 467 ETT m. kind of bird. 190 falat m. physician. 646 farfaraz m. physician. 647 farkt m. hair. 406 fares m. mud. 816 fal satta m. bee. 917 feelf. intellect. 634 fat n. mind. 402 farmagala f. pride, arrogance. 533 fat n. sectarial mark on the forehead. 451 fast n, wonder. 529 1917 m. lion. 304 चित्रकाय m. tiger. 305 fait m. painter. 781 faqat m. the sun. 122 fa HiT m. fire. 332 FESIOT f. turret 502 faraa n. reflection. 550 farast n. meditation. 631 farat f. anxiety. 552 Farca n. the chin. 423 Farrer m. Brahman, 10 fe m. banner. 317 Fan, mask. 812 att n. bark. 672 atat n. garment. 468 goci f. bawd, femalc messenger. 390 TST f. hair on the top of the head. 411 TETAPŪ m. crest-jewel. 447 gam, mango-tree. 286 qui n. fragrant powder. 480 at m. servant. 693 afeast f. femal servant. 389 & f. female servant. 389 wa m. individual soul, 400 aaat f. intelligence. 633 aan n. mind. 402 चेल n. garment. 469 n. temple. 652 an. woody cassia ? 490 ili f. petty-coat. 477 le n. wonder, surprize. 529 चोल m. bodice. 476 चौर m. thief. 792 ya p.p. dropped, fallcn. 892 चैत्य ·$11) GLOSSARY 65 जप m. SIT m. goat. 330 ESTO m. goat. 330 9 n. parasol. 682 Es m. leaf. 272 Sn. leaf. 272 37 n. feather. 199 Sm. fraud, trick. 537 3 m. intention. 527 a m. metrics. 649 S9 n. secret. 542 99 p. p. concealed, hidden. 885 90 n. deceit, fraud. 537 90 n. pretext, pretence. 538 sa f. light, lustre. 142 ora f. beauty, splendour. 493 STT m. goat. 330 SSTITETET m. fire. 336 Sta m. pupil. 598 Stiga p.p. concealed, hidden. 885 ST f. beauty, splendour. 493 gam. the planet Saturn. 150 fesa p.p. cut. 894 fese n. hole. 846 fiiga p.p. pierced, bored. 895 faga p.p. cut, divided. 894 graf. knife. 722 Som. citizen. 593 sfa p.p. cut, divided. 894 3 FTTTTT n. family, race. 388 7777 n. birth, origin. 801 gaat f. mother. 379 37996 m. country. 732 afata m. father. 378 Tafaat f. mother. 379 area m. N. of Vişņu. 23 afa f. birth. 801 Fat f. wife. 375 FrT m. the individual soul. 400 *HT n. birth, origin. 801 rut n. battle. 728 gry m. individual soul. 401 muttered prayer. 639 For f. the china-rose. 284 FTFT m. jackal. 328 Graf. N. of an island. 909 FFHTa m. epithet of Indra. 80 Fyra m. N. of Indra's son. 89 FIT f. old age. 804 Tre m. god of love. 63 sua m. old man. 804 n. water. 219 TOT n. lotus. 256 Guitar m. water-animal. 248 Fm. cloud. 173 TITT m. cloud. 174 of our f. river. 230 Hotaram sea, ocean. 225 ogram. N. of Varuņa. 108 Term. peacock. 180 om, cloud 173 FOTIFTET m. N. of Vişņu. 30 FOTTUU M. pond, tank. 250 afeta p.p. spoken. 887 TT m. speed. 874 GST n. flesh. 787 Hra n. collection. 835 FICET n. gold. 345 sraam. fire. 333 grafi f.jasmine. 284 SITET m. demon. 115 2 f. N. of Sitā. 741 strlat f. wife. 375 m. the knee. 444 GT GTTT m. the sun. 125 GTTO m. world. 207 stutat f. the earth. 213 GTITETTUT m. wind. 203 STTATT m. the supreme being. 12 Graa n. the pundenda. 440 Saat a. last. 860 SEAT n. flesh. 787 GOT n. the belly. 435 S a. cold. 144 93 a. fool. 594 stam. Cāņdāla. 797 578 m. father. 378 Statxa m. pavilian. 499 ·66 GLOSSARY [जाप sulfat m. fire. 339 serifa f. lamp. 505 sulfarer m. astrologer. 645 settfarar m. astrologer. 645 syifaa n. ray. 141 Fitfay m. Jyotiş (a vedānga ). 649 STITCERTI f. moon-light. 138 STTT m. fire. 331 SETOT f. flame. 897 Garotiste M. fire. 340 af. kind of drum. 501 99 m. fish. 243 FIH m. child. 382 a f. large drum. 580 Fiat f. present. 608 Gr4 m. muttered prayer. 639 FTIGT no a prayer to be muttered in low voice. 639 JINA f. sister. 387 THOTE n. gold. 346 Sret f. wife. 375 m. collection, mass. 834 GT154 m. window. 504 GIF m. bird-catcher. 793 Great f. chain-armour. 713 ETICH m. fool. 594 Great f. N. of the Ganges. 231 Gaut m. Supreme Lord. 11 GST m. Lord. 12 Set m. epithet of Buddha. 14 FECU m. epithet of Indra. 81 FFGUJ m. N. of Arjuna. 746 T m. serpent. 291 ferer f. the tongue. 726 fram. cloud. 175 geta m, the bird cakora. 186 ofta m. the planet Jupiter. 147 sia m. individual soul. 400 ofta m. agriculturist. 773 Filaa n. water. 220 Gaa n. livelihood. 754 gia f. bow-string. 716 Gitara m. bird-catcher. 795 sifarat f. livelihood. 754 Gitlaa n. life. 802 TTT f. censure, reproach. 615 TFCUT n. a garland ( worn round the neck etc.). 479 T n. eating, food. 769 #arq* n. the moon. 134 जैन m. N. of a Darśana. 654 m. the planet Mercury. 147 sa f. intellect. 633 Ta P.p. known, understood. 889 Ta a. well-known. 807 Ti n. intellect. 634 a m. astrologer. 644 1 f. the earth. 213 a f. bow-string. 716 galla f. star. 140 .. 15. n. butter-milk. 764 ter n. disrespect. 617 TTT m. carpenter. 779 han. bank. 238 afet f. river. 227 TEIT m. lake. 251 aisa f. lightning. 176 affraam. cloud. 172 dan. stringed musical instrument. 576 afa f. row, line. 837 ara n. truth. 635 JPTTITA m. epithet of Buddha. 173 geet n. truth. 627 Fate m, son. 380 ag f. body, 396 at a. small, little. 841 Ago n. armour. 711 at f. body. 396 AFITTIT m. fire, 337 ale n. wing. 199 Allee n. hair on the body. 412 ...

·ITEIT | GLOSSARY 67 m. m. argo n. lotus-fibre, 265 argate m. tailor. 781 TETETU m. weaver. 782 Argam, rice. 752 at f. sleepishness. 541 grat f. woman. 367 aga m. the sun. 122 agari n. gold, 346 TYT n. penance. 629 तपस्या f. penance. 629 aureart m. ascetic. 600 a m. N. of the planet Rāhu. 151 Ahen. darkness. 160 GATOTT n. mark on the forehead. 451 He n. darkness. 161 girl f. cow. 323 giat f. cow. 323 at m. speed. 874 9 m. wave. 235 ar oft f. river. 227 atfot m. the sun. 122 atro f. boat. 240 Tus m. raft. 241 at m. central gem of a necklace. 458 at a, unsteady. 868 arar f. sword. 723 A n. vigour. 699 a f. boat. 240 E m. tree. 281 BUT m. a youth. 803 drogës m. suppliant. 622 n. redicule. 557 adm. desire. 532 ac m. bed. 308 arag m. heaven. 76 For me thief. 792 ATG m. ornament for the ear. 453 Aga n. ornament for the ear. 453 atusa n. dancing (in general). 567 ara m. father. 378 ar m. a musical term. 574 att m. N. of one of the five arrows of cupid. 64 CITTA m. ascetic. 666 ATATA n. lotus. 254 arh n. darkness. 161 arra n. tāmbūla. 455 ata a. red. 822 ats m. cock. 187 asrat f. cuckoo. 182 att n. silver. 348 att a. high (as a note ). 572 attft f. pupil of the eye. 419 art m. N. of Kārttikeya. 68 att f. star. 140 algot n. youth. 803 arsim. N. of Garuda. 193 are m. beating time ( in music ). 572 arwarto n. fan. 492 alfag m. heaven. 76 fatti a. pungent. 821 fach a. hot. 145 fafae f. for bearance. 629 तिमिंगिल fish. 245 raphy fish. 244 fafat n. darkness. 160 af Tift m. the sun. 131 fattesat f. disrespect. 616 fatifea p.p. concealed, hidden. 885 face n, mark on the fore-head. 451 STIAT f. N. of an apsaras. 95 atot a. hot. 145 at ut m. poison. 297 at or a. pungent. 821 aięur a. sharp. 900 ateriat m. the sun. 128 att n. bank. 238 ateist m. the supreme lord. 12 atestare m. hair. 407 atar a. hot. 145 dreadful. 851 atat a. excessive. 875 T# a. high, lofty. 845 a m. f. offspring. 385 a. little. 840 Tu n. the mouth. 414 Tr n. the belly. 435 great f. cavity of the navel. 436 IT m. elephant. 310 ata a. TET m. horse. 310.:.

·68 GLOSSARY [तुरङ्गम ia m. N. of Siva. 39 farare f. three folds or wrinkles of skin above the navel. 436 Glam. N. of Vişnu. 28 faragt n. heaven. 75 fraag f. the Ganges. 231 aft f. beak. 200 52770 m. N. of Siva. 38 297 n. hide. 672 cafca a. quick. 873 rag f. light, lustre. 142 TEETH m. horse. 310 Turut m. N. of Indra. 85 T965 m. pl. N. of a people, the Turks. 737 Test f. comparison. 864 Totale f. anklet. 464 TFT a. astringent, 819 gurt a. cold. 144 The f. satisfaction. 522 er m. quiver. 717 auftt m. quiver. 717 IT m. kind of musical instrument. 575 qui a. quick. 873 pat n. kind of musical instrument. 575 arcat f. (cotton) bed. 508 quorih ind. in silence. 550 Tf. desire. 532 Tz f. thirst. 770 ToTf. thirst. 770 qouit f. desire, 531 dhe n. light, lustre. 142 afsta a. sharp. 900 ahat n. sense, condiment. 768 are m. oil-man. 783 de futet n. sandal. 289 aft m. oil-man. 783 ale n. offspring. 385 alat m. cātaka bird, 179 ata n. water. 219 cft a. abandoned. 882 ETT m. gift. 620 79 f. bashfulness. 517 79 n. triad, 829 auftf. triad. 829 Fiat m. the sun. 122 AT a. protector. 808 are m. fear. 540 FREE n. back-bone. 437 faa n. triad. 829 farat m. god. 69 Arca n. heaven. 75 Fafqazt m. god. 72 fargeritt f. the Ganges. 232 Pergeract* m. N. of Siva. 45 Fararht f. night. 758 &T m. tooth. 425 GET m. armour. 711 a. skilful. 592 gretutigara m. N. of Yama. 111 report f. the South. 170 are p.p. burnt. 897 m. lotus-stalk. 295 aus m. army. 703 Tem. N. of Yama. 112 ert m. curds. 762 gram. N. of an ocean. 911 E m. demon. 114 from. tooth. 425 gagal n. the lip. 424 To a. sour, acid. 820 Era m. Serpent. 291 cara m. elephant. 307 cial m. elephant. 307 9 a. little, small. 840 7 m. fire. 338 gigat m. du, husband and wife. 387 GAH m. deceit, cheating. 537 gat f. compassion. 525 afera m. husband, lover. 371 citat f. wife. 377 creangat m. du. husband and wife. 387 m. fear. 540 8 m. poison. 299 fr f. cave, valley. 673 en m. frog. 246 m. pride, arrogance. 534 ·] GLOSSARY 69 os m. god of love. 60 of m. mirror. 492 Post m. serpent. 292 5 n. leaf. 272 sn. part, piece. 839 sa n. full-blown flower. 276 im. forest-conflagration. 342 Tett m. epithet of Rävaņa. 742 rat m. tooth. 425 on, epithet of Buddha. 14 m. oppressor. 702 ym. thief. 792 m. fire, 331 repuit f. epithet of Pārvatī. 54 डिम m. pomegranate tree. 287 qa. munificent. 808 n, gift. 620 tem, demon. 113 qatti m. god. 72 Rn. garland. 466 HITT m. N. of Vişnu. 22 m.pl, wife. 375 To m. son. 380 En. marriage. 369 fta p. p. torn, rent. 895 rfern, poverty. 759 (FOT a. dreadful. 851 n. wine, liquor. 786 ra m. forest. 279 ra m. forest-conflagration. 342 TTTT m. epithet of Rāma. 739 TE m. seryant. 693 TFT m. fishmerman. 793 ti f. female-servant. 389 ITT m. camel. 324 ce f. quarter. 168 et f. girl. 384 grup. p. smeared. 878 arar m. N. of Siva. 46 ca p. p. cut, divided. 894 araga m. demon. 114 em n, day. 156 gan. day, measure of time. 162 m. the sun. 131 faat m. the sun. 120 iga n. day. 156 faa m. day. 156 faqe m. day. 156 fearfà m. Indra. 80 faraht m. the sun. 125 faaraitre m. barbar. 777 feart m. cândāla. 797 igraag m. god. 73 featest m. god. 76 fecit f. quarter. 168 FEE n. fate. 524 gireta m. pupil. 598 girafa f. ray. 140 ta m. lamp. 505 gira f. light, lustre. 143 Crai a. long. 844 Grå qe m. serpent. 293 atitat f. lake. 249 n. fine garment. 470 Tu n. fine cloth. 470. n. fine cloth. 470 Tran, milk 762 Graf. kettle-drum. 580 atta m. sin. 625 gtigt n. gambling. 790 दुर्ग m. fort. 735 gai f. N. of Pārvati. 52 cha m. villain. 809 gaui n. silver, 348 GC m. enemy. 702 ff. tortoise. 247 Tra m. Indra. 80 GET f. daughter. 381 Tai n. sin. 625 gier n. pain. 553 gam. messenger. 691 gai f. female messenger. 390 a. distant, remote. 867 T6 a, excessive. 851 a. firm. 871 za a. proud. 811 at f. the eye. 419 798 f. stone. 815 दृष्टि f. the eye. 419 a m. god. 69 ·70 GLOSSARY [देवकीनन्दन gamarca m. N. of Vişņu. 32 ata n. temple. 652 daagot n. sacrifice. 671 gaar f. god. 69 dag m. die. 791 daarem. N. of the door-keeper of Indra. 93 Tags m. Indra. 86 aqash m. sandal-powder. 490 aarega m. supreme being. 11 dat u m. temple. 652 dat f. epithet of Pārvatī. 54 azt m. region, country. 732 au m. species of horse. 312 az m. body. 396 are m, individual soul. 400 Scut m, demon. 113 TUE m. N. of the preceptor of the demons. 149 gada m. wind. 205 acuity m. N. of Visņu. 22 OCT m. demon. 114 a n. fate. 524 991 m. astrologer. 644 grot f. swing. 315 195 m. wise man. 590 T m. physician. 647 gia f. night. 159 e m. n. arm. 427 als m. tortoise. 247 ataifta m. door-keeper. 689 gría f. light, lustre. 142 gla f. beauty, lustre. 493 Tarot m. the sun. 129 F n. wealth. 351 a n. gambling. 790 ETT m. gambler. 789 at f. heaven. 76 i f. the sky. 118 SiT m. town. 733 gam. sport. 515 groot n. wealth. 351 Foot n. wealth. 351 m. tree, 283 IT m. mace. 725 ga n. quick ( a time in music ). 571 m. tree. 281 TEOT m. epithet of Brahman. 16 tort f. boat. 240 et f. Draupadi, 747 an. battle. 729 2 m. bird cakravāka. 184 9 n. pair. 828 Katica m. epithet of Buddha. 14 cuff. pair. 828 TGITICHT m. the sun. 123 TTTT m. N. of Vişņu. 36 ITT m. door-keeper. 689 fast m. bird. 195 fest m. tooth. 425 for m. brahmin. 668 HT m. brahmin. 669 REFTET M. the moon. 133 fearra m. brahmin. 668 fefsteam. serpent. 292 Fale n. slanderer. 809 latent f. wife. 377 fem, elephant. 307 fare m. elephant. 308 m. bee. 266 द्विष् m. or द्विषद् enemy. 700 giqqat f. river. 230 gift m. tiger. 305 a n. pair. 829 HITT m. epithet of Gaņeśa. 6 qatt m. fire. 332 itu m. N. of Arjuna. 745 7 n. wealth. 351 ig m. N. of Kubera. 101 garat m. N. of Kubera. 101 n. bow. 715 at m. rich person. 758 yra n. bow. 715 haft f. the neck. 432 Ha m. braided hair. 409 T m. mountain. 216 suit f. the earth. 209 ar f. the earth. 209 ·**] GLOSSARY 91 cafgai f. an army. 704 cara m. sound. 640 at n. sound. 640 earra n. darkness. 160 sarrargira the sun. 130 m. Tai f. the earth. 209 पर्म m. religion. 623 Tă m. nature, form. 907 #TIGT m. N. of Yama. 109 #ret n. religious law. 651 (ATH m. epithet of Yudhisthira. 743 ra m. husband. 370 Tao a. white. 823 IT m. N. of Brahman. 17 ir tt f. the earth. 210 Free n. grain. 752 ITHT n. ray. 141 ITTT n. house, 496 ipata m. the sun. 129 IT TOTT f. boundary. 559 ITTUTT f. meditation. 631 ITTTT m. cloud. 174 retrga m. kind of swan. 192 eta in. interjection of censure. 557 our m. epithet of Bphaspati. 148 Tout f. intellect. 632 SCUT n. star. 140 acy n. house. 496 fit f. intellect. 632 itham. learned man. 588 frat m. fisherman. 793 gafi f. river. 227 ca a. trembling, shaking. 869 THE 'm. fire. 340 [HT m. cloud. 174 sifa m. N. of Siva. 45 m. wicked person. 810 f. dust. 816 zra f. satisfaction. 522 TET f. disloyal woman. 393 I f. cow. 323 चैवत m. a musical note. 570 aTTot n, vehicle. 316 ata a. washed, cleaned. 862 77 n. meditation. 631 a m. N. of Brahman. 17 m. Dhruva. 152 go a. permanent, constant. 867 ea's m, motion 316 775 m. ragged cloth. 474 7795 m. crocodile. 248 7 n. nose. 417 T77 n. star. 139 Taat m. the moon. 134 tem. finger-nail. 430 TET m. finger-nail. 430 ET m. lion. 303 TT m. mountain. 215 T m. tree. 283 TTT n. town. 733 FTTFT f. town. 733 7 m. bird. 197 afa f. bow. 601 aci f. river. 227. teist m. sea, ocean. 226 6 p. p. tied, fastened. 896 an. Indra's garden. 91 To m. son. 380 Garga m. N. of Vişņu. 35 Ham, sky. 117 7470 m. wind. 203 THATOT m. the sun. 129 Fragt m. bird cātaka. 179 TITIT m. cloud. 175 TAFETT m. bow. 602 qartett f. obeisance. 603 AFFAT f. obeisance. 603 aizies m. N. of Indra. 84 the 7 m. man. 360 Faza m. N. of Vişņu. 32 area m. king. 676 ATTET m. N. of Kubera. 104 m. king. 578 at m. king. 677 qia n. dance. 567 ET n. sport. 515 लि m. नयन n. eye. 418 c1.no 217 ·GLOSSÁRÝ 12 [नलिन Fatih m. to area n. lotus. 255 areat f. lotus plant. 260 wanita n. butter. 763 ar m. heaven. 75 TIERE m. N. of Indra. 81 alla m. god. 70 att m. serpent. 294 TTT m. elephant. 308 TTT m. citizen, 593 TTT m. pätāla. 268 arit f. N. of a quarter. 171 a7 n. dance (?) 567 atfat f. dance (?) 567 n are in dancing. 561 TT m. husband. 370 Ty m. lord. 680 arg m. sound (in general) 566 re m. sound. 640 arga m. barber. 777 Ar# f. navel. 436 arfiam. N. of Brahman. 18 TIHTT n. name. 618 ATHTn. name. 618 77976 m. husband. 373 1979 m. central gem of a necklace.458 75 m. lord 081 TIecm, son of Brahman. 20 17 m. N. a of divine sage. 94 FIT n. arrow. 720 FITT m. N. of Vişnu. 22 ar fi f.woman. 362 10 n. lotus-stalk. 265 atten n. lotus. 258 quiae m. helmsman. 242 atat f. nose. 417 Targu n. nose-ornament. 454 That f. nose. 417 Free a. near. 865 fant m. collection, multitude. 831 farum. heap, multitude. 836 Facest m. bower. 280 Farenia n. collection, multitude. 833 Forbaat n. house. 496 Afa a. all, whole. 838 GUTE m. chain. 813 faciisa a. bound, tied. 896 FAITH m. road. 318 n, city. 734 GUTTU m. the throat. 426 fag m. heap, multitude. 836 raraa a. covered. 878 faara m. buttocks, a woman's waist. 440 faarsaat f. woman. 363 fareu a. permanent, constant. 867 facta n. cause. 643 lagt f. sleep. 541 Pagtut n. closed flower. 277 rautat m. N. of Kubera. 104 layaan. sexual enjoyment. 514 ag m. sound. 641 faare m. sound. 641 aret f. reproach, censure. 615 fara n. tank. 250 fagur m. clever man. 592 farat a. thick, dense. 871 FH n. pretext, pretence. 538 farhaat m. astrologer. 644 fara a low. 845 agitt f. river. 227 hyra f. fate. 524 fyrt m. charioteer. 710 ago m. penance. 629 GUATGT n. vow. 630 नियोग m. order. 609 RaTaT a. fool. 595 ATT m. Brahman. 10 Tea a. vain, useless. 556 fatra p. p. thrown. 891 fare: f. the Nirukta or science of etymology. 649 facfa87 m. saint. 601 fato m. sound. 640 facit m. god. 69 Fabiituit f. river. 229 fait m. determination. 903 Farulah a. washed, cleaned. 862 fisk m. washerman. 782 m. order, command. 609 Ada a. poor. 759 -> ·क्षिराज 73 GLOSSAR Teie a. fool. 595 À HT a, excessive. 875 नर्मल a. clear. 862 HATOT n. creation. 908 ifta a.created, 881 Pia m. helmsman, 242 haftor n. final emancipation. 656 jais m. blame, reproach. 615 tera a. accomplished. 881 aerà f. satisfaction. 522 TiT m. sound. 641 um. house. 495 Arora m. god. 70 Àrofiqat f. cow. 323 Hae n. under-garment. 478 Àrem. collection. 830 qaram. house. 496 à at m. town. 733 att f. night. 158 TTTTT m, the moon. 134 TaTTT m. the moon. 135 area n. house. 497 aataifat m. cock. 188 ərara a. sharp. 900 entrerai f. night. 159 Tu m. truth. 635 Tu m, determination. 903 ym. quiver. 717 m. a musical note. 570 SE m, cāņdāla. 797 warga m. elephant-driver. 709 TEST a. harsh. 850 acotta a. clever. 592 an a. accomplished. 881 gim. nature. 528 Ga n. circle. 901 Per m. sword. 723 faraa n. sound. 640 aipaa n. pleasure-garden. 279 A: a. useless. 556 fa: n. final emancipation. 656 FET a. poor. 759 iam. low man. 799 wicked ara a. low. 845 icrasy m. bird. 198 IT n. water. 219 attrat f. lotus plant. 261 attest a. dense, thick. 871 at a. dry. 99 atas n. sapphire. 350 at m. kind of bird. 190 ata m. one of the nine treasures of Kubera. 357 atsaus m. N. of Siva. 44 alcup m. peacock. 180 Strea m. N. of Siva. 44 qe n. lotus. 263 atat f. knot of an under-garment. 479 fraft f. capital, principal. 755 fiat m. country. 732 gía f. praise, 612 T7 a. dispelled. 891 Ta (7) 286 197 n. anklet. 464 T m. man. 361 ut n. dance. 565, 567 9 m. king. 675 yra m. king. 675 quait f. queen. 686 TTTT n. royal throne. 683 àą m. lord. 681 aa n. the eye. 418 hatini n. eye-lash. 422 Qarg n, tear. 547 a qe n. dress. 471 A m. merchant. 749 har m. naiyāyika. 655 a m. demon. 115 mia f. south-west. 170 at f. boat. 240 alt f. boat. 240 10 low. 845 . 917 n. sweet-meat. 766 afa f. root of a wing. 200 989 n. feather. 199 are m. bird. 195 Tatist m. N. of Garuda. 494 नीच m. person. 810 ·74 GLOSSARY [पक्ष्मन् queen. 687 99HT n. eye-lash. 422 Tn. sin. 625 Tim. mud. 816 TFT n. lotus. 258 Tortat f. lotus-plant. 261 TETE n. lotus. 257 Toff. line, row. 837 925TTT m. man. 361 12 m. a musical note. 569 TTT m. god of love. 57 TTC m. hand. 428 Taratat m. lion. 304 € m. garment. 469 925 m. heap, multitude. 834 qarT m. perfumed powder. 480 TE a. hot. 145 E m. learned man. 591 JETTA n. very fine cloth 470 E n. very fine cloth 470 पट्टराज्ञी f. chief 98 m. study. 638 4097 n. study. 638 Tot m. gambling. 790 qoyat f. harlot. 390 quer f. intellect. 633 groga m. learned man.: 588 quer n. commodity. 753 quotat f. harlot, courtezan. 391 qurata m. merchant. 750 TT m. the sun. 121 TAT m. bird. 197 qaa m. bird. 196 997 n. wing. 199 qara m. bird. 196 qaraft f. banner. 317 qatt f. army. 705 gia m. husband. 370 qfa m. lord. 680 qfaa p.p. fallen. 892 qagar f. chaste and virtuous wife. 389 9777 n. town, city, 734 m. foot-soldier. 694 Ceai f. wife. 374 97 n. wing. 199 qan. leaf. 272 77 n. vehicle. 316 92 n. letter. 561 99Hst f. mark on the forehead. 452 STTT m. bird. 197 Towar f. mark on the forehead 452 qadar f. mark on the forehead 452 TT1 f. letter, 561 qatt m. bird. 196 That m. arrow. 718 of T m. traveller. 691 TOTT m. road. 318 qeat f. road, way. 319 TC m. foot. 445 TGT m. foot-soldier. 694 ugait f. road. 318 Teria m. foot-soldier. 694 Terrata m. foot-soldier. 694 Tela f. road, 318 T n. lotus. 253 7n, one of the nine treasures (of Kubera ). 356 ETH m. N. of Vişnu. 25 Ha m. N. of brahman. 19 95107 m. the sun. 130 T971 f. N. of Lakşmī. 49 TEXTFT m. lake. 252 quait f. lotus plant. 260 qrestafa m. the sun. 129 1917 m. serpent. 290 qe n. water. 220 Tyyn. milk. 762 quiat m. female breast. 434 qisulfag m. brahman. 9 TT m. enemy. 700 TT a. best. 858 93 a. distant, remote. 867 noget f. cuckoo. 182 TEXT n. Brahman. 9 Tetat f. cuckoo. 182 TTH m. Brahman. 10 TTATHI M. Brahman. 9 TAIT n, rice boiled in milk. 765 The m. truth. 635 THAT m. Brahman. 10 TTHET m. N. of Brahman. 16 ·निीय] GLOSSARY 75 TFT f. tradition. 611 Tym, axe. 726 TATT m. axe. 726 1 m. valour. 698 TTT n. pollen of a flower. 271 Tref a, best, excellent. 858 1967 m. retinue. 688 TAHT n. decoration. 491 TOE m. wife. 375 ftat f. worship, attendance. 604 ritest m. retinue. 688 foto mmarriage. 368 ritgaa n. cry, bewailment. 546 TUTT n. under-garment. 473 Tout m. capital, principal. 755 TTTTTT m. enemy, 702 Tharm. retinue. 688 TH9 m. disrespect. 616 TETHICO n. reproof. 558 The m. perfume, fragrance. 482 TITETI m. ascetic. 666 TRITIH m. embrace. 512 Tiraget n, shaving. 778 qarT m. retinue. 688 que m. lord. 680 aftale m. ascetic. 666 Tratam. ascetic. 666 afroa f. assembly. 684 aftra m. embrace. 511 qata a. encompassed. 878 Tiagram. N. of Yama. 109 पर्जन्य m. cloud. 175 qui n. leaf. 272 us m. bed-stead. 507 qera m. edge, limit. 902 qea m. mountain. 215. qaan. festival. 653 ej m, axe. 726 ETT m. N. of Gaņeśa. 5 qea f. assembly. 685 93 n. measure of time. 162 95 n. flesh. 787 org m. demon. 116 Torg m. leaf. 272 991 a. green. 825 Totfart m. tree. 782 977 m. bed-stead. 507 999 m. leaf. 273 qe n. lake. 252 997 m. serpent. 292 qa' m. wind. 203 qahrat m. wind. 204 qfaa a. pure, secred. 861 qfaalf. the Ganges. 233 Y m. goat. 330 agafa m. N. of Siva. 41 TT m. repentence. 551 grata a. last. 860 Thicaufà m. epithet of Varuņa. 108 TEHT J. the west 170 gia n. garment. 473 qiy (y)f. dust. 816 qiyst f. unchaste woman. 392 Trasm. child. 382 91ATTET M. epithet of Indra. 77 Traa a. sour. 820 Tratat f. N. of Draupadi. 747 TETT m. thief. 792 gra a. red. 822 पाटित p. p. broken, torn. 895 918 m. study. 638 978 m. teacher. 596 grofa m. fish. 245 qirot m. hand. 428 Troverat f. wife. 376 TUOTTE n. marriage. 369 TITOUTE n. marriage. 368 nog a. white. 824 TTUST a. white, 824 qra n. sin. 624 977 n. pot, vessel. 753 qrem m. water. 220 Tię m. ray. 141 or m. foot. 445 co n. anklet. 464 ATGT m. tree. 281 arcat f. shoe. 796 Try f. shoe. 796 TIET m. shoe-maker. 796 grata n. water. 219 ·26 GLOSSARY [पान्थ OTPET m. traveller. 691 919 n. sin. 624 979 m. wicked person. 810 TEHT m. sin. 624 QHT m. low man. 799 qan. rice boiled in milk. 765 9 m. anus. 443 Triera m. pl. Persians. 737 Tatt m. sea, ocean. 226 TTTTTTTT n. religious mendicant. 667 Triera m. N. of a heavenly tree. 97 QATI (a)m. N. of a mountain. 914 Tritos m. lion. 302 greit m. N. of Arjuna. 745 griera m. king. 675 praat f. N. of Pārvati. 51 Tråratga m. epithet of Kārttikeya. 65 arasta, near. 865 TOTT a. green. 825 qraf m. fire. 335 TTTG m. die. 791 91721 m. epithet of Varuņa. 107 Triert m. epithet of Varuņa. 108 972 a. last. 860 qrafost m imposter. 667 Tarot m. stone. 815 fgast f. cuckoo. 182 foart m. the belly. 435 fous n. the body. 398 forozat f. the calf of the leg. 444 farar m. epithet of Brahman. 15 faal m. father. 878 fagra m. N. of Yama. 111 farfest m. N. of Siva. 42 fagrar f. thirst. 770 fazura m. goblin. 180 forata n. flesh. 787 fayet m. villain, slanderer. 809 fqera (T) m. perfumed powder. 480 frica p.p. covered, concealed. 885 oft n. seat. 506 ater f. agony, pain. 553 ora a. yellow. 825 qtariat m. N. of Vişnu. 25 qiqe n. nectar. 87 nig m. elephant. 309 gazi f. harlot, unchaste woman. 393 Ga n. the penis. 442 gra a. best, excellent. 858 Tom. heap, multitude. 835 gzaa n. town, city. 734 guztia n. lotus. 259 goscia m. lion. 304 gueftaret m. N. of Vişnu. 24 guc n. a sectarial mark on the forehead. 451 gta n. religion. 623 gore m. demon. 116 gesagt m. N. of Kubera. 103 gam, son, 380 gaft f. daughter. 381 E n. the body. 398 gana m. finger nail. 431 gafa m. final beatitude. 657 garantiert m. the individual soul. 401 gait m. man. 361 gift m. N. of Indra. 77 IT m. the body. 389 97 n. town. 733 Tain, city-gate. 736 gtreft f. woman. 367 gruam. N. of Siva. 44 STTOT n. the purāņa. 651 grutyum. N. of Vişnu. 30 got f. town. 733 TF9 m, man. 361 959 m. the individual soul. 401 GEITA M. N. of Vişņu. 24 geen m. epithet of Indra. 79 gatha m. foot-soldier. 694 m. thrill, bristling of hairs. 548 great n. sandy beach. 238 great m. man of a Bhil tribe. 800 gothar f. N. of Indra's wife. 87 gatart m. N. of Indra. 85 9627 n. the sky. 118 goat n. water. 221 Gat n. lotus. 253 gat m. kind of drum. 579 ·प्रतीप] GLOSSARY 77 96967 m. n. one of the seven dvipas. 910 gaftulit f. pool, pond. 250 go a, much. 842 997 n. flower. 270 STTT m. god of love. 59 gia n. pollen. 271 gorta m. flower-juice, honey. 271 gearest m. bee. 268 gay m. god of love. 62 a n. book. 637 IT m. heap, multitude. 834 TET f.worship. 606 TFT a. venerable. 805 Ta a. pure, sacred. 861 TT m. kind of bread. 768 qyr f. kind of bread. 768 Inf. town. 733 qfta a, complete, filled. 876 959 m. man, 361 qui a. complete, filled. 876 quiat f. boundry. 559 gå a. first. 859 qaga m. demon. 114 Tai f. the East. 170 TET m. the sun. 121 Test f. inquiry. 564 Tag f. army. 704 TYTT17 m. low-man. 799 grerat f. the earth. 214 geraigarf. N. of Sitā. 741 T a. large, great. 849 4 m. child. 383 पृथुरोमन् m. fish. 243 qeat f. the earth. 209 To m. serpent. 293 TECT m. arrow. 719 gam. wind. 204. qe n. the back-bone. 437 gitur f. ray. 142 of a. charming, beautiful. 854 ra m. boat. 239 ora m. child. 382 grar* m. steersman, helmsman. 242 wife f f. kind of bread. 768 TITET a. first. 859 पौरुष n, valour. 698 TISET m. epithet of Kubera. 102 GEET m. an epithet of Rāvaņa. 742 Test a, manifest. 872 TETYT m. wind. 204 Tot m. collection, multitude. 831 Sarat a. clear, manifest. 872 wafat f. nature. 528 Te a, chief, excellent. 858 Tu a. straight. 848 HET a. much. 842 saag m. N. of Varuņa. 107 Joyrga n. upper garment 475 5511 f. offspring, progeny. 385 fattia m epithet of Brahman. 15 Trufa m. king. 676 9511 f. intellect. 632 प्रज्वलित pp. burnt, kindled. 897 gora f. bow. 602 Spor FUT pa m. spy. 690 TORT m. husband. 372 STOITH m. bow. 602 Troqram, salutation. 603 TfOTIT n, meditation, 631 saratat f. creeper. 269 afteo a. unfavourable, adverse. 888 afara p.p. thrown. 891 qae m. anger. 535 afastsat f. the fore-part of the leg. 444 arast f. oath. 610 strasira a. admitted. 883 grasata n. echo. 642 echo. 642 Starga n. giving, gift. 621 strah f. intellect. 633 sfahr f. image. 653 gaat n. reply. 564 sfatos m. echo. 642 sfara a. agreed, promised. 883 sfarfa f.echo. 642 Gaye a. despatched. 884 gata a. well-known. 807 stattfat f. belief. 904 gata a. unfavourable, adverse. 888 प्रतिनाद m.

·78 GLOSSARY (STOTETT WATETT m. door-keeper. 689 Salet f. street. 736 yar f. bow-string. 716 teenio m. enemy. 702 Pret m. conviction, belief. 904 geld m. enemy. 701 FETTETIT m. enemy. 701 FETITE P.p. thrown. 891 tena m. day-break, dawn. 157 Tye m. obstacle. 814 37TH a. first. 859 Ta a. well-known. 807 eta m. lamp. 505 staat m. kind of poison. 298 EFT m. god of love. 61 taiaa m. the sun. 125 TETT n. battle. 727 TFT a. chief. 857 Ten, full-blown flower. 276 Tas a. very great. 843 3 n. full-blown flower. 274 THAT m. wind. 202 THT f. light, lustre. 142 THTFT m. the sun. 124 THTC n. dawn. 157 THAT m. cock. 188 7 m. the lord. 12, 680 THE-m. N. of Siva. 40 that f. woman. 366 at f. sleepishness. 541 Tre m. joy. 619 GT m. effort, exertion. 555 प्रयोजन 1. use. 643 STOFT a. long. 844 et m. universal destruction. 167 saaat n. exposition. 637 gat a. chief. 857 yar m. new leaf, sprout. 273 atom. N. of an animal. 916 are m. current. 237 tator m. wise man. 591 staat f. news, tidings. 560 Giat f. praise, 612 Tifa a. laudable. 856 37T m. inquiry. 564 Jafar m. astrologer. 645 FETT m. pl. N. of a people (?) 738 TAI f. favour. 526 TEZEIT f. favour. 526 TET m. increasing. 905 STAIG m. favour. 526 STATGT n. pleasing. 562 gargat f. service, devotion. 604 TETETT n. decoration. 491 gera f. offspring. 385 n. flower. 270 782 p. p. fallen, degraded. 892 qat m. stone. 815 STFATET m. time. 543 Terga a, established. 884 STETUT n. weapon. 714 iem. well. 259 giga n. sauce, condiment. 767 grea a. despatched. 884 giz a. high, lofty. 845 TOSTFT n. one of the eight powers or siddhis. 355 1977 m. rampart. 735 Tha m. low man. 799 fraaiere m. N. of Indra. 83 IT m. learned man. 588 STIFT a. abundant. 642 STIOT m. vigour. 699 rut m. pl. life. 802 TTUTEH m. husband. 372 STEFOTT m. the individual soul. 400 STIūtat m. husband, lover. 372 Frat ind, at dawn. 157 fam. edge, border. 902 Tra a. obtained. 882 a f. one of the eight powers o siddhis. 355 STT n. present. 608 Aria f. asking, begging. 620 918 n. garland (worn round th neck ), 479 satul n, upper garment. 475 STTTT n. upper garment. 472 Je m. spear. 725 E m. house, 498 ·बिसिनी] 79 GLOSSARY m. farer m, husband. 371 प्रियतम husband. 373 Taht f. wife. 377 for f. wife. 374 ata m. husband. 373 sftra f. affection. 516 sa f. satisfaction. 522 ar f. intellect. 633 & f. swing. 315, 870 afya a. shaken. 864 agroa n. swing. 870 STT n. affection. 516 a m. husband. 372 f. wife. 374 jiset m. servant. 693 giga a, despatched. 884 TE m. husband 372 af f. conclusion. 636 Germ. one of the seven dvīpas. 909 99 m. raft. 241 Sa m. frog. 246 got m. cāņdāla. 798 sa m. N. of an accent. 585 gep.p. burnt. 897 m. a kind of flower. 285 gagamit f. an unchaste woman. 393 art a, lovely, beautiful. 854 बह n. leaf. 272 are m. fire. 334 argu m. peacock. 181 aft m. peacock. 181 aftge m. god. 74 a n. strength, valour. 698 10 n. army. 703 007 a, white. 823 aorta m. N. of Indra. 82 oras m. cloud. 174 afs f. offering. 606 are m. hero. 696 asfaa m. N. of Vişņu. 31 acial m. bull. 321 ga m. cow-herd. 761 aga. much. 842 tre a, much. 842 EHT m. N. of Kārttikeya. 68 IT a. excessive. 875 TOT m. arrow. 718 are m. f. distress. 554 TTT m. brother. 386 arom. child. 382 alom. hair. 406 ato a. fool. 594 argetze m. colt. 313 बालव्यजन n. chowrie. 683 glof. young woman. 365 arar f. girl. 384 aft a. fool. 594 16 m. tear. 547 da f. the arm. 427 tam. the arm. 427 GET m. kşatriya. 674 ATF n. armlet. 459 F&TTE m. N. of Indra. 81 faza n. image. 653 fare n. hole, cavity. 856 fare m. serpent. 294 al m. lotus-fibre. 265 fata n. lotus. 255 fararii f. lotus-plant. 260 95 TOT m. serpent. 293 5 n. game-board. 791 50 n. shield. 721 999 m. tree. 283 OrgaT m. parrot. 189 prora n. raw sugar. 771 Freyst m. an epithet of Arjuna. 746 58 n. full-blown flower. 274 a m. jackal. 328 m. jackal. 328 ब ale a. much. 842 qarfi m. an epithet of Bhima. 744 De pop. tied, fastened. 896 gure a, miser. 760 aaa m. bard. 731 et m. the body. 398 grey m. brother. 386 ·80 GLOSSARY [ बीभत्स THEE m. N. of a sentiment. 583 m. cāņdāla. 798 9 m. epithet of Buddha. 13 TEP.p.known, understood. 889 gra f. intelleet. 632 IT m. the planet Mercury. 147 Tam. wise man. 588 THAT f. hunger. 770 PET a. large, great. 859 agrâær f. upper garment. 472 ergia m. the preceptor of gods. 93 gettiâ m. the planet Mars. 147 aia m. knowledge, intellect. 634 atrast m. bard. 731 TITETET m epithet of Buddha. 13 argra n. boat. 239 ata m. the Buddha. 654 quarta m. student. 663 STET m. Brahman. 15 By m. kind of poison. 299 qagat f. N. of Sarasvati. 4 TEU m. brāhamaņa. 662 STETUT m. brāhhmaņa. 668 gra f. goddess of speech. 3. strefi f. N. of a quarter. 171 HT n. fear, fright. 540 Haga a. coward. 697 717 m. N. of a sentiment. 582 HT m. collection, multitude. 835 Haus m. epithet of Rāma. 739 fa a. filled, complete. 876 भर्ग m. N. of Siva. 42 Hom. husband. 370 Ho m. lord. 681 Halla n. reproach. 557 In. gold. 344 HS m. spear. 725 Ha m name of Siva. 42 Ha n. house. 495 Harat f. N. of Pārvatī. 51 HET n. welfare, prosperity. 659 TOT m. dog. 326 Ha n. ashes. 898 HEHT n. ashes. 898 HT f. light, lustre. 142 Tafitefi f. the Ganges. 233 TTU n. fate. 524 HEITT n. pot, vessel. 758 Hroz n. commodity. 753 HITSTTTTT n, store-house. 500 HIT m. the sun. 120 HIT m. ray. 140 HAT f. woman. 366 That f. woman. 363 HITTT n. N. of a division of the earth 912 urtat f. goddess of speech. 3 Hufa m. N. of Sukra. 149 Hrei f. wife. 374 Hra n. the fore-head, 415 HTWT m. N. of Siva. 47 HICT m. opinion. 527 HTET m. nature, form. 907 Hra n. welfare. 658 Hrea n. speech. 563 Hrida p.p. spoken, uttered. 887 HTET m. the sun. 121 TECT m. the sun. 123 form m. mendicant. 601 form. hermit. 665 a. star. 140 7 n. boiled rice. 767 Hith f. devotion. 604 HOT n. eating, food. 769 HIT m. Pudendum muliebre. 441 HT m. the sun. 121 HIT m. knowledge. 634 HITECT m. the lord. 12 Hfitat f. sister. 387 Ha p. p. destroyed. 886 9 m, wave. 235 HE m. warrior. 695 m. bullock, 320 WEn. welfare. 658 Hon. one of the nine divisions of the earth. 914 TEYSTOT n. shaving. 778 Harena 1. splendid seat. 506 ·81 मण्डल] GLOSSARY IT m. servant. 692 T a, excessive. 875 m. frog. 246 #f. kettle drum. 580 #m. raft. 241 Arat f. N. of Pârvati. 56 197 m. husband. 370 HIFTTT m. serpent. 291 भोजन meals. 769 1 m. the planet Mars. 146 fè f. frown. 421 STTT m. bee. 266 THT m curl. 410 STE p.p. fallen, degraded 892 SIT m. brother. 386 Tm. eye-brow. 422 n. That p. p. broken, torn. 895 fy m. man of Bhil tribe. 800 f97951 m. physician. 646 a f. fear. 540 wifa f. fear. 540 # m. Bhima, son of Wind. 206 # m. N. of Siva. 48 H# m. Bhima. 744 href.a ( timid) woman. 365 HTE a. coward. 697 115. a. coward. 697 HIGHĘ f. the Ganges. 232 Jo m. the arm. 427 YET m. serpent. 290 F#m. serpent. 290 ViT m. peacock. 181 PUTA M. serpent. 290 YATTA n. the shoulder. 427 JETIVT m. finger-nail. 431 Ferrat n. the bosom, breast. 433 Haa n. the world. 207 f. the world. 209 Heren f. darkness. 161 Hayri f. the earth. 213 HET m. N. of Siva. 43 Har f. N. of Pārvati. 56 ra f. wealth. 353 ara f. ashes. 898 TTH n. gold. 347 wa m. brahmin. 668 TTT m, mountain. 216 IT m. king. 677 afat m. king. 678 m. king. 677 HET m. king. 678 #f. the earth. 209 a. much. 843 rat a. much. 843 aft a. much, abundant. 843 Far m. gold. 347 790 n. ornament. 446 le m. man. 361 efe f. frown. 421 m. bee. 266 m. servant. 693 FIF n. flesh 787. Hm, sea-monster. 248 HET m. N. of one of the nine treasures (of Kubera ). 356 HOETECH m. God of love. 58 मकरन्द m. the juice of flowers, honey. 271 HEFTIGT m. sea, ocean. 224 Afya f boat. 240 HET m. sacrifice. 670 Haare m. N. of Indra. 83 Ham. epithet of Indra. 78 Am. the planet Mars. 146 HI n. welfare. 658 Hitat n. bathing 466 Ha m. bed-stead. 507 2 m. bed-stead. 507 H1 a. pleasing, charming. 854. Hugiat f. N. of an apsaras. 95 HF a. beautiful, charming. 854 Ho m. temple. 652 #fo m. jewel. 349 U n. ornament. 446 Hoe n. decoration, 491 #34 m. pavilion. 499 FIS n. country. 732 #05 n. collection. 834 5 ·82 GLOSSARY ਵਚ A n. circle. 901 HOTETIT m. bent-sword. 724 HOGETTF m. distiller. 784 Hm. frog. 246 Ha n. opinion. 527 Har m. elephant. 306 afa f. intellect. 632 POFT m. fish. 243 Herriet f. coarse suger. 771 rera n. butter-milk. 764 HT m. pride. 534 Ho m. God of love. 57 #gar f. musk. 488 After f. wine, liquor. 785 HET 1. wine, liquor. 785 Hyn. wine, liquor. 785 ATT m. bee. 268 f. molasses. 771 #UT m. bee. 268 AT a. sweet. 819 Ayralari f. cuckoo. 183 groem. bee. 268 Agata m. bee. 267 E m. God of love. 61 HEEFT M. N. of Vişņu. 25 HET m. the waist. 438 HET a. mean ( time in music ). 571 HET a. middle. 847 #ETH m. the waist. 438 HETH m. a musical note. 569 HTF n. the mind. 402 Hafa m. God of love. 59 Haftat f. intelligence. 633 Haitre m. a wise man, 589 HTS m. man. 360 HECT m. man. 360 ACTI m. epithet of Kubera. 105 Agerola m. the world. 208 Hit a. pleasing, charming. 854 Halaya m. god of love. 58 Hirter m. desire. 403 Haiti a. lovely, charming. 855 HTET a. pleasing, charming. 853 Hauf. fault, offence. 544 HATT a, slow. 874 Hace m. the planet Saturn. 150 a. fool. 594 #rellesai f. the Ganges. 232 HECTAT n. bashfulness. 517 #art m. N. of heavenly tree. 98 Hier n. house. 495 Ha a. low (tone in music), 572 JPATET m. god of love. 58 Hay m. anger. 535 Hege m. ray. 141 Het m. peacock, 180 56 n. emerald. 349 HTTO m. swan. 191 मरीचि m. ray. 140 Ham, the wind, 201 T m. breath. 802 Hea m. god. 70 H52997 m. sky. 118 Faraa m. epithet of Indra. 82 HEEFTE M. N. of Indra, 85 HSBC m. monkey. 327 Feim. man. 360 Hša n. rubbing. 818 Hm. kind of drum. 579 Hier f. boundary. 559 Hou m. N. of a mountain. 914 मलयजm. sandal. 288 HEYET m, sandal-wood. 485 Hegra m. N. of a mountain. 217 Afsa a. impure. 861 HHH a. impure, unclean. 861 Afgat f. jasmimum zambac. 284 HEPPET m. religious mendicant 667 HET n. the head. 404 HFTn. the head. 404 मस्तिक n. the head. 404 Hem. festival. 653 HET a. great. 805 AEC a. large, great. 849 HE n. light, lustre. 143 महादेव m. N. of Siva. 37 Targ m. lion. 303 ETT* n. N. of one of the nine ti sures (of Kubera ). 356 HETAT m. elephant-driver. 709 ·GOOSSARY 83 AETATOTT f. N. of Pārvati. 55 HETETT m. elephant. 308 Hra n. gold. 347 ATTIET m. finger-nail. 430 AETÊNT m. epithet of Kärttikeya. 66 महिमन् m. one of the eight powers or siddhis. 354 महिला f. woman. 362 Afest f. the principal queen. 687 Het t. the earth. 210 Hetina n. king. 675 HETEE m. tree. 281 Hm. N. of a mountain. 914 HET m. N. of Siva. 37 aft f. N. of Pārvati. 55 महोत्पल n. lotus. 254 महोत्सव m. festival. 653 TGT m. final emancipation. 657 IT f. N. of Lakşmi. 49 ATF m. mango-tree. 286 ATT0127 n. ruby. 350 ATATE m. elephant. 306 has m. Cāņdāla. 798 Araitza m. the wind. 202 raras m. Indra's charioteer. 90 Arat f. mother. 379 Hra f. a little. 840 prea m. N. of Vişņu. 21 treata n. wine, liquor. 786 Et m. pride. 533 eta m, man. 360 TTG n. the mind. 402 HATE m. swan. 191 fazi f. woman. 374 Froom. man. 360 Her f. trick, deceit. 539 ATT m. god of love. 57 ATTOT m. N. of the one of the five arrows of Cupid. 64 roa m. the wind. 201 ATTER m. N. of Hanumat. 748 rat m. way. 318 TTT m. custom. 628 arfor m. suppliant. 622 Arrira p.p. searched, sought. 893 मार्तण्ड in. the sun. 124 Art f. row, line. 837 #rof. garland. 466 ATTATT m. florist. 776 मालिक m. florist. 776 HIR n. garland. 466 Hom. month. 162 AIETEqs m. epithet of Yama. 112 Hoteft f. cow. 323 faqa a. miser. 760 fha m. sea, ocean. 226 मित्र m. the sun. 122 fha n, friend. 394 fryat n. pair. 829 fear ind. falsely. 626 AT a. mixed. 879 9 n. pretext. 538 E a. sweet. 819 HET m. the sun. 124 Rist m. fish. 243 मीनकेतन m. god of love. 60 HiF m. a follower of the Mimāṁsā school. 654 aftfca n. closed-flower, a bud. 279 $T n. garland on the head. 448 ysore m. N. of Vişnu. 25 U m. N. of one of the nine treasures (of Kubera). 327 5 m. mirror. 492 Tore 1944 n. pearl-necklace. 457 TAHIST f. pearl-necklace. 457 Tradit f. pearl-necklace. 457 gfita f. final emancipation. 656 an. face, mouth, 414 gezt m. beard. 412 Je n. tāmbūla. 455 Tai m. brahmin. 669 HET a. chief. 857 91 f. young woman. 366 5 1. the head. 404 gugat n. shaving. 777 m. joy. 519 fet m. cloud. 172 E m. kind of bean. 752 GET m, club, mace. 725 ·GLOSSARY मुल 84 m. pl. N. of a people. 738 ir f. finger-ring. 460 gat f. ring. 460 iga n. closed flower, a bud, 277 HET ind. in vain. 556 la m. epithet of Buddha. 14 i m. ascetic. 600 ym. ascetic. 601 5 m. kind of drum. 577 Fecif. flute. 578 gift m. N. of Vişņu. 24 I a. fool. 594 E a. fool. 594 Feat f. scale ( in music). 573 Salf. increasing. 905 f. the body. 397 quia f. image. 653 TEET M. the hair. 407 T m. the head. 405 qaga n. turban. 471 Foto n. capital, principal. 755 779216 m. epithet of Gaņeśa. 7 ET m. deer. 300 f. musk. 487 Tahar f. musk. 488 PETH m. musk. 487 gate f. chase. 794 U13 m. hunter. 794 treft f. deer-eyed woman. 366 TIF m. the moon. 132 HTTPSF m. musk. 487 #TFT m. lion. 303 7 m. lion. 302 8 m. N. of Siva. 38 craft f. N. of Pärvati. 53 मृणाल n. lotus-stalk, 265 rejt m. N. of Siva. 41 m. epithet of Yama. 111 77 m. kind of drum. 579 a. tender. 852 E a. tender. 852 a n. battle. 729 Far ind. falsely. 626 het f. girdle. 462 Àg m. cloud. 172 #glamat m. thunder. 178 #Tagam. N. of Indra. 82 #9 a. black. 826 ÀT m. the penis. 442 hur m. ram. 329 Angat m. the earth. 210 AGT a. thick, dense. 871 1 f. intellect. 632 TTT m. a learned man. 589 het a. pure, sacred. 861 #741 f. N. of an apsaras. 95 #5 m. N. of a mountain. 217 So m. union. 512 m. ram. 329 E n. the penis. 442 at f. friendship. 516 hreat f. N. of Sītā. 741 मैथुन n. sexual intercourse. 513 #1 f. N. of Pārvati. 53 #reT m. final emancipation. 656 HTET a. vain, useless. 556 har f. plantain tree. 287 Hic m. joy. 519 196 m. thief. 792 FÌET m. N. of Vişnu, 36 HET m N. of one of the five arror of Cupid. 64 HTETT n. sexual intercourse. 514 मौक्तिक n. pearl. 350 मौक्तिक . nose-ornament. 454 मौन silence. 550 Hitat f. bow-string, 716 Hit m. the head. 404 f. crown 448 Hier m. astrologer. 644 Faut n. butter. 763 For m. foreigner. 737 n. n. मौलि m. YET m. demi-god. 99 TTTTT m. N. of Kubera. 101 Tag m. the Yajurveda. 648 51 m. sacrifice. 670 TEE [ få ] m. N. of Vişnu. 30 gram. ascetic, 600 ·ङ्गिाह्वय] GLOSSARY 85 er n. multitude. 835 ftat f. kind of flower. 285 TIITTI m. saint. 601 gret a. fit. 805 15 m. warrior. 695 Trem. warrior. 695 I f. the female organ of generation. 441 hia f.woman. 362 stirea f. woman. 364. यौवन n. youth 803 o m. mendicant. 665 #T m. ascetic. 600 a m. ascetic, mendicant. 665 Tra ind. truly. 627 FTTT m. N. of Vişnu. 27 I m. elephant-driver. 710 a p.p. fastened, bound. 896 7 m. Yama, the god of death. 109 TTTGT m. N. of Yama. 111 to n. pair. 829 TETTE f. the river Yamunā. 234 part f. the river Yamunā. 234 A m, the sun. 131 TATTOTIT m. N. of Yama. 112 Tar m. pl. the foreigners. 737 Tef. n. fame. 613 T:TTE m. kind of drum. 580 Tigraat m. N. of Vişnu. 35 IT m. sacrifice. 670 1916 m. suppliant. 622 est f. asking, begging. 620 f. N. of Draupadi. 757 raat f. pain, agony. 553 TG n. water. 248 la tra m. epithet of Varoņa. 108 rg: fa m. sea, ocean. 225 177 n. vehicle. 316 TTTT n. boat. 239 Trapetra n. palanquin. 315 [TH n. measure of time. 162 rhai f. night. 158 fHstrate m. the bird cakravāka. 185 Tras m. red lac. 465 JF a. accompanied. 880 IT m. measure of time. 163 FT n. pair. 828 a. pair. 828 Jarra m. universal destruction. 167 n. pair. 828 gret n. vehicle. 316 n. battle. 727 hf. battle. 729 griet m. Yudhisthira. 743 gaat f. young woman. 365. 977 m. youth. 803 र E n. speed. 874 To ni saffron. 484 Thin. blood. 788 T a. red. 822 CTATUS m. parrot. 189 Th9 m, demon. 116 Tarta n. (red) lotus. 259 78 m. protector. 808 1979 m. demon. 99 T7 m. Rāvana. 742 at f. ashes. 898 TEATTET m. N. of Rāma, 740 रङ्गाजीव m. painter. 781 1976 m. washerman. 782 777 n. silver. 348 Thai f. night. 158 Tort n. darkness. 161 THEn, dust. 816 TOT n. battle. 727 Ta n. sexual union. 513 TATFTG n. bed chamber. 503 pra f. sexual union. 514 Tra f. sport. 515 fa f. pleasure. 522 Tracía m. god of love. 58 567 n. jewel. 359 TeatHf f. the earth. 214 Teatret m. sea, ocean. 226 Tet m. chariot. 314 TATORIT m. carpenter. 779 T1 m. the cakravāka bird. 184 ·86 GLOSSARY [cont Terett f. street. 319 tett f. road, street. 736 7 m. tooth. 425 Ta m. tooth. 425 7977832 n. the lip. 424 Tan. hole, cavity. 846 HOT m. husband. 370 THUŤ f. beautiful woman. 363 THOTTET a. charming. 856 A f. N. of Lakşmi. 49 THTET m. God of love. 62 TFIT f. N. of an apsaras. 95 Tf. plantain tree. 287 TF34 a. lovely, charming. 855 रम्यक n. one of the nine divisions of earth. 914 Tu m. speed. 874 trâ m. the sun. 120 iH m. ray. 141 Te m. poison. 297 TATT f. the tongue. 426 Te f. the tongue. 426 TAI (77) f. girdle 462 Taf. the earth. 213 Tara n. the pātāla. 208 TETS in, mango-tree. 286 Tian, thunder. 178 Tn. copulation. 514 Eu ind. secretly. 542 TERT n. secret. 635 Treh m, demon. 115 IT m. affection. 516 Tre m. king. 675 THE n. royal mark, regalia. 642 TIGT. M. the moon. 136 Trta m. king. 675 राजन्य m. a of the kşatriya caste. 674 TIETTST m. epithet of Kubera. 102 TEOT m. ksatriya. 674 THE m. kind of swan. 192 TIFIÉ n. species of sandal. 489 TIG J, line, row. 857 Tista n. lotus. 254 giſa f. battle 730 grar f. lustre. 494 TGT m. demon. 116 Traf. night. 158 falat Tara n. lotus. 263 Tiara m. established fact. 636 999 m. N. of Vişņu. 35 TIF a. black. 827 THTn. N. of Rāma. 740 TATICQantas m. the bird cakravāka. 185 THT f. beautiful woman. 363 TCT m. sound. 641 Ta m. Ravana. 742 IT f. heap. 835 tien. Country, region. 732 IT m. donkey 325 E m. the planet Rāhu. 151 fer a, empty. 876 free n. property, wealth. 352 fig m. enemy. 100 fire m. sword. 724 fra f. disrespect. 616 7777 n. gold. 346 f. light, lustre. 143 Frên f. light, lustre. 143 fra f. nature. 528 1. hunger. 770 Erat a. pleasing. 853 57 a. lovely. 853 Fm. anger. 535 tiga n. crying, bewailment. 546 p. p. obstructed. 885 em. N. of Siva. 39 Eg oft f. N. of Pārvati. 53 afety n. blood, 788 55 m kind of deer. 301 a, harsh. 850 ET n. nature, form. 507 Etrafar f. harlot, courtezan. 391 6 m. silver. 348 Refi m. suspicion, doubt. 903 ju m. f. dust. 816 m. wealth. 351 TTTT m. disease. 814 CHIETT . physician. 646 man ·GLOSSARY 89 Piraa n. light, lustre. 143 Tica n. cry, bewailment. 546 Than. bank. 238 Tratast f. river. 230 Tam, arrow. 719 PIATafa f. eye-brow. 422 TI I n, the hair on the body. 412 TATISTI f. line of hair on the abdomen. 413. Tasar f. line of hair on the abdomen. 413 THER m. thrill, bristling of hair. 548 Ta m. thrill, bristling of hair. 548 Tiaraet f. the line of hair on the abdomen. 413 रोलम्ब m. bee. 266 Tam, anger. 535 TTEOT m. N. of a mountain. 218 Teori f. cow. 322 UTEUITHOT M. the moon. 137 Firea m. fish. 245 ThreaTaT m. fire. 338 TEM. N. of sentiment. 582 PICT m. epithet of Gaņeśa. 6 So m. dance. 568. at f. woman. 362 GOTE n. the fore-head. 415 SOTEFT 1. a chaplet of flowers worn on the fore-head. 450 Goricat f. the fore-head. 415 gofat f. mark on the forehead. 452 ललामक n. chaplet of flowers worn on the fore-head. 450 Dat a. little. 840 Sau m. salt. 831 gaum. one of the seven seas. 911 Ti f. wave. 236 1995 n. plough. 774 gregat n. stigma. 812 G12 m. gain, profit. 755 IBAT f. desire. 531 Gaut n. beauty. 494 TIRI n. dance. 567 fesa p.p. smeared. 878 fiecarf.desire. 531 viet f. sport. 515 straat f. woman. 367 GET m. hunter. 794 P.p. cut. 894 लेख m. god. 70 SE m. letter, 561 at a. little. 840 E m. the world. 207 hrat f. N. of Lakşmi. 50 IEETSTER M. N. of a mountain. 218 laat m. N. of Brabman. 17 the eye. 418 IT m. desire. 531 FIRITI a. greedy. 760 Hi n. the hair on the body. 412 I a. unsteady. 868 E m. black-smith. 780 irga a. red, 822 लोचन n. ETT n. mark. 812 & n. nature, form. 907 SAUT m. Lakşmaņa, brother of Rāma. 740 SHT n. mark. 812 geht f. goddess Lakşmi. 49 GTf. wealth. 352 at f. beauty, lustre. 493 antaa a. rich. 758 7 n. pretence. 538 at m. an epithet of Rāvana. 742 grant m. one of the eight powers or siddhis. 354 SE a. little, small. 841 I a. quick. 873 E134 m. window. 504 f. bashfulness. 517 gar f. creeper. 269 oa, obtained. 882 3STOT m. wise man. 512 et m. family, race. 388 åt m. the back-bone. 437 ás m. flute. 578 ·[वंशिका 88 GLOSSARY aflat f. aloe-wood. 489 997 n. mouth, face. 414 am. the planet Mars. 146 * a. crooked, curved. 848 27 n. bosom, breast. 433 ait m. the female breast. 434 aaa n. speech. 563 aaaa f. blame, censure. 614 Ja n. speech. 563 Tan. order. 609 as n. Indra's thunderbolt. 91 as n. diamond. 350 952 m. N. of Hanūmat. 748 arsta m. epithet of Indra. 81 an. trick, deceit. 539 25T a. fool. 595 qat f. mare. 313 981a3 m. submarine fire. 340 SITH m. submarine fire. 341 aforet m. merchant. 749 TCTTT m. poison. 298 ATAT m. year. 166 agan mouth, face. 414 at a. liberal, munificent. 808 ger f. woman. 367 alex f. wife. 376 an. water. 220 got n. grove. 278 qargai f. cuckoo 183 arm. N. of Vişņu. 28 aqqfa m. tree. 283 a778 m. forest-conflagration. 342 agre m. species of horse. 312 afðar f. woman. 362 supplicant. 622 gaat m. man of the Bhil tribe. 800 qalem. monkey. 327 area n. salute. 603 Tanshaving. 778 ay n. the body. 397 aum, father. 378 97 m. rampart. 735 at m. field. 774 999 n. bird. 198 999 n. youth. 803 2:07 m. a youth. 803 qyrt m. friend. 394 qyer f. female friend. 395 7 m. husband. 371 ator m. rampart. 735 am. N. of Siva. 47 arra m. husband, lover. 371 att f. (refined) sugar ? 771 are m. hog. 325 aftarit f. devotion. 605 But m. Varuņa. 107 aceat f. army. 704 af m. group, collection. 836 aaa n. light, lustre. 143 qui m. fame, glory. 613 quiat f. praise. 612 afÜTT m, religious-student. 664 arorati f. woman. 364 aoi n. saffron. 484 ada n. livelihood. 754 aies n, circle. 901 Tetine n. road. 318 que m. carpenter. 779 a#an. armour. 711 qui a, chief. 857 gå n. year. 165 ani f. pl. the rainy season. 164 aga m. frog. 246 The n. the body. 397 937 mn. bracelet. 461 220rafa f. circle. 901 are f. wave. 235 95 n. bark. 672 gaan n. bark, 672 aa a. lovely, beautiful. 854 agat f. lute. 578 994 m. lover, husband. 371 aut f. wife. 374 agi f. creeper. 269 agi f. creeper. 269 aut f. woman. 365 afatia n. one of the eight powers o siddhis. 355 वषट्कार m. formula वषट 671 aria f. house. 497 वनीपक m.

·विजन] GLOSSARY TT n. garment. 468 4 m. the spring-season. 164 Tera m. arca (?) lake ? 252 aut f. the earth. 210 ag f. light, lustre. 143 a n. jewel. 349 ay n. wealth. 352 age f. the earth. 209 aghaif. the earth. 211 GET n. garment. 468 n. boat. 239 areren n. boat. 239 ata m, fir e. 331 arqet n. speech. 563 aruft m. deer-catcher, hunter. 793 argai f. N. of Sarasvati. 3 arisht m. orator. 593 are f. speech. 563 arafta m. N. of Bphaspati. 148 arar f. oath. 610 atraxn, message. 561 ate n, message. 561 al m. wing. 200 aufget m. horse. 310 To f. desire. 532 atrast f. grove, garden. 279 area m, submarine fire. 341 area m. brahmin. 668 arrotet m. merchant. 749 ara m, the wind. 201 ararapat n. window. 504 arany m. deer. 301 arica n. instrumental music, 565 atica n. musical instrument. 575 atat n. musical instrument. 575 ara FST m. hermit. 663 apat m. monkey. 327 argt f. lake. 249 qih a. unfavourable, adverse, 888 THCT n. N. of Siva. 42 That a. short, dwarfish. 844 वामलोवना f. (with lovely eyes ). 364 alat f. woman. 366 grat f. mare. 313 atat f. the north-west. 171 aty m, the wind. 201 arega m. an epithet of Bhima. 744 are m. fire. 335 att m. time. 543 al m. multitude. 832 arTo m. elephant. 309 atrator n. armour. 712 वारि n. water. 219 are n. lotus. 257 atta m. cloud. 175 GIFTTT m. sea, ocean. 224 atitait m. cloud. 172 atrofi f. wine, liquor. 785 anni f. news, tidings. 560 aritun old age. 804 ATS test n. chowrie. 683 atem. fragrance, perfume 482 TETE n. bed-chamber. 503 TENT m. fragrant flower. 480 GI9 m. day. 156 area m. epithet of Indra. 77 A n. garment. 468 argra m. the lord of serpents. 295 argea m. N. of Vişnu. 23 arcarefa m. N. of Indra. 85 are m. horse. 311 qua m. conveyance. 316 atfeat f. army. 704 fa m. bird. 197 fara a, full-blown. 275 faciat m. the sun. 126 facta a, full-blown, 274 farest m. bird. 197 fazi n. valour. 698 fa# m. effort. 817 fasolea m. hero. 696 facuta a. well-known. 807 fank m. body. 396 fagm. battle. 730 faz m, obstacle, hindrance. 814 faETTE m. epithet of Gaņeśa. 5 fao m. a learned man. 590 faa a, intervening. 847 lahat n. solitary place. 542 woman ·90 GLOSSARY [विम्मित fagfira a. full-blown. 275 rast a. wise. 591 fat m. man. 361 facfaat m. tree. 282 fags m. N. of Vişnu. 36 faat n. lie. 626 frator n. gift. 621 farate f. altar. 673 faata n. awning. 510 faa n. wealth. 351 fagra a. learned. 591 fafea p.p. known, understood. 889 fare p.p. pierced. 895 faerit m. a demi-god. 99 laaa f. lightning. 175 fach m. coral. 350 face a. learned. 588 face m. enmity, quarrel. 813 ferata m. N. of Brahman. 17 cara m. epithet of Brahman. 15 fare f. fate. 524 fafa f. rule. 628 faring m. N. of Rāhu. 151 fany m. N. of Vişņu. 33 fery m, the moon. 133 faryt n. distress. 554 fazer m. devotion. 605 fare m. N. of Ganesa. 5 atas a, full-blown. 277 faaz m. pupil. 598 farmed m. N. of a mountain. 217 ferquam. enemy. 700 faqat f. lute. 578 fagfu f.market-place. 751 faqaf. distress. 554 faria f. adversity. 759 fait m. contrariety, reverse. 890 farquier m. contrariety, reverse. 890 ragrance a, learned. 590 Farorat n. grove. 278 faye a. large. 849 fager f. the earth. 213 fat m. brahmin. 668 faqat a. distant, remote. 867 Carattu n. trick, deceit. 539 fatiaht m. faqatt m. separation. 545 fagram, separation. 545 faite a. disagreeable. 544 face m. god. 69 ferua m. wealth. 351 faceret m. the sun. 128 fawraft f. night. 159 विभावसु m. fire. 334 fau m. lord. 680 faria f. richess. 353 fazla f. wealth, riches. 757 farater f. beauty, lustre. 493 fast m. splendour, beauty. 494 fasta m. amorous play. 521 fangs m. fragrance. 482 fara n. heavenly car. 92 fag n. sky. 119 fazigrati f. the Ganges. 232 Faert m. separation. 545 fate m. separation. 545 faziam, N. of Brahman. 17 FETTET m. N. of Siya. 47 the 123 ratia m. fire. 339 fais m. enmity, quarrel. 813 faca n. the waist. 438 facria a, slow (time in music). 571 facra m. bewailment. 546 ſaare m. sport. 515 cara m. pleasure, diversion. 521 facrati f. woman. 366 fasan, smearing. 467 fast a. opposite. 888 faat n. hole, cavity. 846 fəafaa m. the sun. 130 faare m. marriage. 368 fatean. marriage. 369 fala n. solitary place. 542 faig m. husband, bride-groom. 370 fara a. white. 824 faztam. N. of Kārttikeya. 67 Taart m. learned man. 589 fames a. large, great. 869 Cafete m. arrow. 718 sun.

·वैदी। GLOSSARY 91 faftet f. road. 736 fasta n. mark on the fore-head. 451 fastit m. confidence. 904 famofat n. gift. 621 laga a. well-known. 807 fare HT m. N. of Vişņu. 26 father f. the earth. 211 fara n. the world, universe. 207 faran a. all, whole. 839 fasha n. N. of the architect of gods. 88 fay[ ca ]qÀam. N. of Vişņu. 26 ET m. N. of Vişnu. 26 farum. N. of Brahman. 17 fagter m. confidence. 904 faa n. water. 222 faa m poison. 297 Tattt m. serpent. 292 farmara m. god of love. 59 faq m. country. 732 faqat m. the bird cakora. 186 fareig m. grief, sorrow. 552 raamast m. N. of Siva. 46 rareal m. bird. 198 fagt n. the world. 207 TETET m seat. 506 factae m. N. of Visņu. 31 farcos m. N. of Vişņu. 22 facute n. sky. 117 facujtet f. the Ganges. 233 faciat n. gift. 620 faattt m. fish. 244 fararoi a. large, great. 849 fare m. wonder. 529 fawarf. old age. 804 T m. bird, 195 farga m. bird. 195 Et m. bird. 195 fagrar m. bird. 197 fen. sky. 119 farea a. accomplished. 881 atstot n. looking at. 420 athaf. wave. 236 airsta a, fanned. 869 afrom f. lute. 576 aiunt f. lute. 578 aftort f. lute. 916 atorga m. N. of Nārada 20 arati m. supreme being. 11 atra m. horse. 311 arragiat m. fire. 336 aret f. street. 319 are m. N. of a sentiment. 582 att m. hero. 696 atae f. creeper. 269 afin. strength, vigour. 699 ait m. epithet of Bhima. 744 T&T m. tree. 281 T7T7 m. cock. 188 Ga n. sin. 625 asta n. sin. 625 I n. custom. 628 I n. circle. 901 arra n. news, tidings. 560 ara f. livelihood. 754 am. N. of Indra. 84 at ind. in vain. 556 great a. old. 804 Tam. epithet of Indra. 81 on, collection. 830 Tram. god. 71 To m. bull. 321 To m. pious act. 623 99 m. epithet of Indra. 78 PTH m. bull. 320 T77897 m. N. of Siva. 42 q9HTET m. N. of Siva. 48 1912a m. N. of Vişņu. 26 su m. fire. 336 TOTT m. fire. 331 at m. speed. 874 at f. boat. 240 a fost f. braided hair. 409 quit f. braided hair. 409 au f. flute. 578 zam. door-keeper. 689 acat f. pain, agony. 553 aut f. altar. 673 art f. an epithet of Draupadi. 747 ami f. altar. 673 ·92 GLOSSARY [ वधस् 57/51. n. pretext, pretence. 538 sol m. hunter. 794 5319 m. increasing. 905 Ela a. covered, pervaded. 878 STTTH m. exertion, effort. 555 17 m. serpent, 294 ETTEIT m. speech. 563 qs a. learned. 593 se m. collection. 830 TTTTT m. black-smith. 780 THT m. N. of Siva. 43 THTn. the sky. 117 go m. cow-house. 761 et m. collection, multitude. 831 a n. bow. 630 gafa f. creeper. 269 giat m. ascetic. 600 ETET m. the sun. 126 ara m, multitude, group. 831 atst f. bashfulness. 517 वैडूर्य n. aa m. epithet of Brahman. 15 aita p.p. pierced, bored. 895 aqy m. tremor, trembling. 552 a n. the body. 397 ast f. ebb. 237 horf. time. 543 arga a. trembling. 869: azat n. house. 497 att f. harlot, courtezan. 391 aam, dress. 471 aegan, under garment. 473 n. upper garment. 472 वैकुण्ठ m. N. of Vişnu. 28 are m. hermit. 665 actura m. N. of Indra's palace. 89 gem. 350 af m. butcher. 795 Harraseo m. bard. 731 adress m. merchant. 749 aaet f. epithet of Sītā. 741 aa m. physician. 646 à la m. physician. 647 gaat m. N. of Garuda. 193 ATTIET N. contrariety, reverse. 890 at n. enmity, quarrel. 813 arī m. enemy. 700 atram. Vaišeşika. 654 azt m. Vaisya. 662 a au m, N. of Kubera. 104 at m. fire. 332 aatriot m. fish. 244 si a. clear, manifest. 872 [G7 m. fan. 492 573 m, dramatic action. 568 SHT n. condiment, sauce. 768 care m. contrariety, reverse. 890 TOTI f. pain, agony. 553 6999 m. devise. 538 Hatuit f. unchaste woman. 393 eref a. useless. 556 suolaa n. fault, offence. 544 ETTET m. business. 817. TFT n. difficulty. 554 STEFTOT n. grammar. 649 ETTET m. tiger. 305 Dient m. N. of Siva. 37 jogi f. N. of Pārvatī. 56 im. N. of Siva, 38 Siyan. N. of Kubera. 103 FIAT f. happiness. 523 7 m. pl. N. of a tribe. 738 TFT m. chariot. 314 765 n part, pice. 839 TF m. bird. 196 Talat m. bird. 196 Tara m. bird. 193 Tiit f. strength, vigour. 699 TETETT m. N. of Kārttikeya. 68 15 m. N. of Indra. 77 शक्रकोशाध्यक्ष m. epithet of Kubera. 106 TFT f. doubt, fear. 546 Tam, one of the nine treasures (of Kubera ). 356 m. military-drum or conch-shell. 581 Tat f. Indra's wife. 87 Titra m. N. of Indra. 80 ·Farrena GLOSSARY 93 To a. fool. 595 275 a. wicked. 810 dat f. trick, deceit. 539 TCT m. epithet of Indra. 79 TATT n. lotus. 235 TAHU m. N. of Indra. 83 Tagi f. lightning. 177 Taty m. chariot. 314 13 m. enemy. 700 Tam. the planet Saturn. 150 TÀXT m. the planet Saturn. 150 TT m. curse. 558 TTT m. curse. 558 Tn. curse 558. 1901 f. fish. 245 16 m. sound. 640 TOGTE m. the ear. 416 That m. N. of Yama. 109 TFT f. lightning. 176 TIGT n. water. 220 TFT m. fish. 244 TIET m. man of Bhil tribe. 800 TU m, the hand. 428 U n. bed. 508 ata n. bed. 508 TEJT f. bed. 508 TETTE n. bed-chamber. 503 TT m. arrow 718 ITEHT m. N. of Kārttikeya.: 67 TTOT n, house. 497 Ta f. autumnal season. 164 Taf. year. 166 TTH m. N. of a fabulous animal. 305 TTTER n. bow. 715 TTTT n. body, 396 Tifta m. the soul, 401 TT m. bull. 320 Testt f. candied sugar. 772 * n. happiness. 523 Tá m. N. of Siva. 39 aft f. night. 158 ta'ruft f. N. of Pārvatí. 55 Tre m. fish. 245 egitt m. epithet of Yudisthira, 743 TOTETT m. the moon. 134 TOITS m. the moon. 133 Tiart m. the moon. 132 fight f. lotus. 264 Tea n. happiness, welfare. 659 ZTE n. weapon. 714 TEFS m. weapon-cleaner. 780 aft f. knife. 721 TRT n. grain. 752 Ti m. bull 321 16 m. vegetable. 768 Tren m. one of the seven dvīpas. 910 शाकुनिक m. bird-catcher. 795 TTETATT m. monkey. 327 afea m. tree. 281 TIGT n. trick, deceit. 539 TIGERITH n. gold. 344 tala m. enemy. 701 T7 n. tranquility. 523 Tram. N. of a sentiment. 583 TTT m. curse. 557 TGT f. N. of Sarasvati. 3 ETT m. bull. 320 TUISETT m. N. of Vişņu. 32 m. tiger. 305 16 m. rampart. 735 TIET m. frog. 246 TEHF m. one of the seven dvīpas. 909 IT m. child. 383 nga a. permanent, constant. 867 organorder, command. 609 TET m. teacher. 597 TIET n. treatise. 637 ETET m. teacher. 597 ftat f. phonetics. 6:9 fraros m. cock. 187 शिखण्डिका f. lock of hair on the crown of the head. 411 feratist m. peacock. 181 Prarti m. the mountain. 215 fra f. lock of hair on the crown of the head. 411 ferat f. flame. 897 FITETI m. N. of Ketu. 152 ·94 GLOSSARY [शिखिन a. Patreet m. peacock. 180 patren m. fire. 335 Farrearea m. epithet of Kārttikeya. 66 Partisaat f. the nose. 417 PARTE n. the head. 405 SITETOT n, helmet. 713 FITITE n. turret. 502 fathratt f. the neck. 432 ETTIFU f. the neck. 432 FETTIAfOT m. crest-jewel. 447 FRITTE M. the hair. 407 FIST f. stone. 815 शिलीमुख m. bee. 266 farbige m. arrow. 719 Fariz m, mountain. 216 Prict m. artisan. 783 fra m. N. of Samkara. 37 Fatal m. final emancipation. 656 fara n. welfare. 659 Pret f. N. of Pārvati. 52 Forratast f. palanquin. 315 शिशिर cold. 144 fatlatt m. the cold season. 165 ETET m. child. 382 Farza n. the penis. 442 FETE a. virtuous. 806 facet m. pupil. 598 gta a. quick. 873 afia a. cold 144 atrate a. cold. 144 attaiy m. the moon. 133 True n. the head. 404 logo n. helmet. 713 OTTÅGOT n. crest jewel ? 447 शीर्षाभरण head-ornament. 447 शील n. nature 528 ito n. custom. 628 3 m. parrot. 189 3 m. the preceptor of the demons. 149 15 m. fire. 339 Shift m. demon. 113 T$ a. white. 823 f. grief, sorrow. 551 gre m. fire. 339 yra a. white. 823 rə a. pure. 862 Just f. wine, liquor. 786 Varaa n. harem. 686 TH n. fate. 524 Thn. welfare. 658 TH* n. pious deed. 623 Thaça n. happiness. 523 TT a. white. 823 1 a. dry. 899 YHT m. fire. 334, 340 Ta m. hog. 325 TE m. Sūdra. 662 I a. empty. 876 1 m. hero. 695 Trom. N. of Siva. 38 TTT m. jackal. 328 15 m. chain. 813 TATT m. N. of a sentiment. 582 Yarala f. god of love. 62 Het m. garland on the head. 444 14 m. the penis. 452 got f. intellect. 632 9 m. lord of serpents. 296 TZTETET m. N. of Vişņu. 29 T7 m. pupil. 598 tas m, mountain. 215 19 m. a saiva. 654 atafsit f. river. 228 TIF m. grief. 551 Te n. grief, sorrow. 551 facast m. fire. 337 TifaT n. light, lustre. 143 TOT a. red. 822 rura n. blood. 788. TIHT a. handsome, lovely. 856 THT f. beauty, lustre. 493 Tau m. N. of one of the five arrows of cupid. 64 शौण्डिक m. distiller. 784 TFF m. butcher. 795 attft m. N. of Vişņu. 27 atit m. the planet Saturn. 150 la n. valour, strength. 698 PT n. the beard. 412 n.

·दोह GLOSSARY 95 a a. white, 823 att m. an epithet of Arjuna. 746 asiat m. Brahmin. 669 CT m. bee. 267 · 4GHT m. musical note. 569 Te n. wood. 278 gem. N. of Siva. 45 que m. epithet of Kārttikeya. 66 957 n. tune with six notes. 586, 587 TOATET m. epithet of Kārttikeya. 60 TTH m. N. of Vişnu. 34 OTH a. black. 826 UTH a. black. 826 qat f. cuckoo. 183 Targ m. believer. 599 TH m. fatigue. 555 IH m. practice, study. 818 THII m, tear. 547 TFTFS n. sweat, 547 Tet m. the ear. 416 Taot n. the ear. 416 (ET)EA P.p. fallen. 892 BTis m. pupil(?). 599 69am. N. of Yama. 110 श्रावकm. pupil. 599 sft f. N. of Lakşmi. 49 sft f. beauty, lustre. 493 si f. wealth. 757 frig m. N. of Siva. 37 feug m, sandal. 288 aus m. sandal-wood. 485 frant m. epithet of Buddha. 13 fra m. epithet of Kubera. 101 e m. N. of Vişnu. 29 fata N. of Vişnu. 21 STÆT a. wealth. 758 sfraces37 m. N. of Vişņu. 27 sa n. the Veda. 636 fà f. the ear. 416 stor m. f. row, line. 837. staan. pious act. 623 stran. welfare. 659 o m. virtuous. 806 to a. best. 805 STIITT f. the hips. 439 Sīra n. the ear. 416 SggoT a. small. 841 grar f. praise. 612 To m fame. 613 m. dog. 326 m. cāņdāla. 798 et m. the wind. 204 era n.breath. 802 TATUE m. dog. 326 TH m. breath. 802 PET a. filled with. 877 et m. desire. 403 FETICHT m. god of love. 62 BTT a, similar. 863 Hero a. filled with. 877 area n. closed flower, bud. 277 is a. filled with. 877 gam. epithet of Indra. 78 En, battle. 728 DET a. learned. 590 FiT m. union. 512 PTH m. union. 512 #17 m. promise. 610 HTH m. battle. 727 Fam. collection, multitude. 831 wa a. dense. 871 cara m. multitude, collection. 834 HTETTTET m. fish. 243 at m. collection, multitude. 833 a m. path. 319 #Tat f. female messenger. 390 Han f. name, appellation. 619 Hafa f. offspring. 385 Ham. darkness. 160 gara m. n. offspring, progny. 385 Harz N. of a heavenly tree. 97 are m. satisfaction. 522 ont m. message. 561 NETT m. messenger. 691 m. doubt. 903 E m. multitude, collection. 832 ·96 GLOSSARY [संधा f. oath. 610 HATTE m. armour. 711 fara a. near. 866 fruft f. nearness. 866 oft a. similar. 863 TF n. battle. 728 su amixed. 879 195 m. joy. 519 HIGIT m. tradition. 611 para a. filled with. 877 संभोग m, sexual union. 513 a f.battle. 729 a m. ascetic. 660 HTT m. ascetic. 601 right n. battle. 727 *HT m. anger. 536 jest m. sleep. 541 Yacht m. gear. 163 ad m. submarine fire. 341 Harga pp. mixed. 879 are n. rubbing. 818 graaf. intellect. 634 dia f. intellect. 634 facf. promise. 610 at m. sleep. 541 a n. upper garment. 475 TCT m. doubt. 903 #4 m. embrace. 511 hf. assembly. 684 HATT m. the world. 208 संस्फोट m. battle. 730 iera f. collection, multitude. 832 a n. the body. 398 HETT m. universal destruction. 167 * a. all, whole. 838 fast n. the thigh. 443 prar m. friend. 394 qe f. female companion. 395 67 n. friendship. 516 96 m. union. 512 1979 a. virtuous. 806 wat f. N. of Pārvati. 54 at f. virtuous or good woman. 389 1981T n. respect. 607 TIH a. best, excellent. 858 an, sacrifice. 670 Atan, the individual soul. 401 et m. truth. 627 EVETT m. ratification. 756 Erna n. ratification. 756 at a. quick. 873 997 n. house. 495 n. assembly. 684 ma m. the wind. 203 Afrait m. good conduct. 806 ET a. similar. 863 Tn. house. 495 Fyffoft f. wife. 377 frait f female companion. 395 autot m. esteem. 607 69677 m. enemy. 701 6921 f. worship. 606 gaat f. girdle. 462 TaGaT m. sacrifice. 670 HEHET m. fire. 340 Faram. the sun. 128 atrag m. fire. 337. 7 m. the sun. 123 ara m. horse. 311 f. assembly. 684 777 m. member of an assembly. 685 90 a. virtuous. 806 a. similar. 863 FF&TT f. comparison. 864 9 a. all, whole. 338 THAT f. assembly. 684 fara a, accompanied. 880 THT m. time, moment. 543 y m. instruction. 637 HYT ind. near. 865 HT n. battle. 727 hafår m. N. of Yama. 110 Haret m. collection, multitude. 833 wa a. accompanied. 880 HET a. all, whole. 838 HTET m. assembly. 685 Thisk m. member of an assembly. 685 WASTI f. fame. 613 Afra f. meditation. 631 ·97 सामवेद] GLOSSARY सर्वज्ञ m. 991 T a. same, similar. 863 TATCHA n. smearing. 467 Hier m. collection. 836 gfara f. assembly. 684 aftra f. battle. 729 GHT n. battle. 730 prio a, near. 865 eft m. the wind. 201 AFITOT m. the wind. 201 9 m. collection, multitude. 832 are m. multitude, collection. 833 Aho m. sea, ocean. 223 4 m. submarine fire. 342 29ER n. devotion. 605 m. collection, group. 830 a. rich. 758 aic, f. wealth. 757 I f. weath, 757 & f. wealth. 757 ai qui a, complete ( tune). 587 977 m. man of the bhil tribe. 800 ratris m. god of love. 60 aight f. calling. 619 FHST . procuress. 390 10 n. truth, 627 IT m. sovereign. 678 atforf. way. 319 TS a. straight. 848 A n. lake. 251 are n. lotus. 257 Frage n. lotus. 256 Te f. lake. 251 TFT m. sea, ocean. 224 Fraaif. goddess of speech. 3 Afta f. river. 228 FRETH m. sea, ocean. 223. A9 m. serpent. 291 T n. lotus. 256 ATTEE n. lotus. 255 ATTET m. lake, 251 eri m. creation. 908 på m. serpent. 290 tri m. N. of Garuda. 194 aran, clarified butter. 763 het f. the earth. 212 सर्व a, whole. 838 supreme being. 11 Hast m. N. of Siva. 45 gaaga n. water. 221 pagatio m. emperor. 679 qayot f. N. of Pārvati. 54 Fate m. salt. 821 can. impostor. 667 A n. water. 219 m. companion, friend. 394 at m. the sun. 120 garai f. mother. 379 afara a. near. 866 Fuata m epithet of Arjuna. 746 TEFIT m, mango-tree. 286 2 m. friend. 394 hafi f. wife. 374 FETTU 1. female-friend, 395 Et m. brother. 386 HET m. nature. 528 HT992 n. lotus. 256 FEET m. N. of Siva, 288 HEFIT m, the sun. 124 cara m. epithet of Indra. 78 AT a. accompanied. 880 TETET m. brother. 386 Aiatehim. hermit. 665 qiqaht m. astrologer. 645 HTTT m, sea, ocean. 223 Traf. the earth. 212 allar f. petty-coat. 477 ar f. petty-coat. 477 AICT m. horse-man. 710 any m. ascetic. 600 AT a. virtuous. 806 ATT a. good. 856 argar m. cry of approbation. 613 Za n. fear, apprehension. 540 area f. virtuous or chaste woman. 389 gam. mountain. 216 reqa n. conciliation. 562 Trg a. thick, dense. 871 Alim. elephant. 308 सामवेद the Sāmaveda. 648 m. 6 ·GLOSSARY [सायक 98 TT m. arrow. 719 IT m. truth. 635 HIT m. the bird Cataka. 179 T9 m. deer. 300 ATTiT m. charioteer. 710 AITÄT m. dog. 326 ATT n. girdle. 463 HTTAT n. military girdle. 712 Et m. die. 791 arare m. merchant, 750 सार्वभौम m. emperor. 679 m. the sāla-tree. 282 AIE m. king of foreigners. 738 E m. lion. 302 m. lion. 916 fatear f. N. of Pārvati. 56 få n. royal throne. 683 faz m. garment. 469 Fift f. bow-string. 716 format f. anklet. 465 faa a. white. 823 da a. bound, tied. 896 FACIT m. swan. 191 foar f. candied sugar. 772 fara a. black. 826 fariga n. white lotus. 259 Faiqarf, candied sugar. 772 fra a. accomplished. 881 facra m. established truth. 636. fara f. final beatitude. 657 fars m. sea, ocean. 223 farg f. river. 227 PAGĦast f. the earth. 214 fett m. elephant. 308 fuam. the moon. 137 niat f. Sītā, wife of Rāma. 741 ftarefa m. N. of Rāma. 739 y m. wine, liquor. 738 ethra m. the parting line of the hair. 410 afari f. woman. 365 fra f. boundary. 559 efte m. plough. 774 HTT a, tender. 852 ya m. pious deed. 623 gasafi f. N. of an apsaras. 96 yen. happiness. 523 yazi a. tender. 852 gertat n. swing. 315 gta m. epithet of Buddha. 13 ETT m. fragrance, perfume. 483 gam, son. 381 yar f. daughter. 381 Jalat m epithet of Indra. 78 A f. hall of Indra. 90 get f. nectar. 87 TOP m. the moon. 133 Targer m. god. 71 grafa f. axe. 726 Taft m. learned man. 588 Garrett m. epithet of Indra. 79 IT a. beautiful. 853 grati f. beautiful woman. 365 Trom. N. of Garuda. 193 grad m. god. 71 THE m. hero. 696 gh n. flower. 270 THE m. god. 71 Helf. pl. flowers. 270 5 m. god. 69 Grohem. N. of Brahman. 18 gran. sexual intercourse. 513 geçtiårar f. the Ganges. 231 Griet m. demon. 113 gorra m. epithet of Indra. 82 gia f. cow. 322 a f. fragrance. 483 grom. N. of Indra. 83 gam. heaven. 75 gracza n. sky. 119 gir f. wine, liquor. 785 ETT m. N. of an ocean. 911 gurari m. epithet of BỊhaspati. 148 gratfat m. distiller. 784 garum. heaven, 76 gaoi n. gold. 343 gratiwa m. wise man. 592 Taf. devotion. 604 Erat f. beauty, lustre. 494 grat n. wind-instrument. 577 ·FHTUT GLOSSARY 99 JET m. friend. 394 a. little, small. 841 m. wise man. 593 a m. charioteer. 710 n. rule. 637 15 m. sause, soup. 767 n. flower. 270 ET M. son. 380 a n. truth. 627 m. broth, soup. 767 FIT m, the sun. 121 ho m. wise man. 589 ft m. god of love. 60 im. the sun. 120 igat f. the river Yamunā. 234 iga m. N. of Yama. 110 anter f. beak. 200 pre f. creation. 908 m. husband. 373 har f. army. 704 dafaa m. epithet of Kārttikeya. 65 m. servant. 692 dar f. devotion. 604 af det m. N. of the planet Rāhu. 151 सैकत n. sandy beach. 238 सैनिक m. soldier. 695 सैन्धव m. species of horse. 312 Y m. soldier. 695 or n. army. 703 TH m. the moon. 132 tez n. pleasure. 523 सौचिक m. tailor. 181 are ai f. lightning. 176 Al(at)aigla m. epithet of Buddha. 14 tun. house. 496 itface m. butcher. 795 सौमित्र m. epithet of Lakşmaņa. 140 arafa m. epithet of Lakşmaņa. 740 tre m. the planet Mercury. 147 tä m. bull. 321 attheft f. cow. 322 Artigo m. poison. 399 lift f. the river Yamunā. 234 ataa m. attendant on the women's apartment. 687 PET N. friendship. 516 For m. epithet of Kārttikeya. 65 Fem shoulder. 427 FIFFETTTTT m. army. 705 Facial m. in fant, 382 1997 m. the female breast. 434 Fa fere m. cloud. 172 Farat n. the heart, bosom. 433 Fafaa n. thunder. 178 FAST a. obstinate. 811 FTH m. goat. 330 Fara# m. elephant. 307 697 m. praise. 612 ffaf a a. wet 899 para f. praise. 612 fafar m. bard 731 fatat m. thief. 792 Fara a. little. 840 fata n. praise. 612 Fath m. collection, multitude. 832 Feufà m. carpenter. 779 Forfatt old man. 804 FOTO m. N. of Siva. 39 Fraia n. town, city. 734 FTTHT n. strength, vigour. 699 fferat f. boundary. 559 FETTI f. the earth. 211 FT m. house-holder. 664 FTTT n. bath. 466 Fär m. affection. 516 at f. woman. 362 ai f. the female hip. 440 aftrag n. the female organ. 441 FYETT m. wind, 205 Fra n. gift. 621 FTET m. spy. 690 FTE a. clear, manifest. 872 FLET f. desire. 531 fac a. full-blown. 276 E a. clear, manifest. 872 Fm. pride, arrogance. 534 7 m. god of love. 57 FATOT n. recollection. 550 ·GLOSSARY [स्मरध्वज 100 axe. 726 FHTETT m. N. of a musical instrument. 575 FATAPET n. the female organ. 441 FATIT m. N. of Siva. 48 fra n. smile. 518 tufa f. recollection. 550 FAT n. a full-blown flower, 274 Foga m, chariot. 314 f. garland. 466 Farat f. river. 228 agm. epithet of Brahman. 15 aragn. flow. 237 Tattoo f. river. 228 aratat f. river. 229 Fa n. wealth. 351 Farara f. 797 m. sound. 640 FITH m. nature. 528 FTT m. N. of Vişnu. 30 Fatm. N. of Brahman 18 FIT m. heaven. 75 FATET n. nature 907 Fasi n. heaven, 75 Faui n. gold. 343 Faulert m. goldsmith. 776 fait f. the heavenly ganges. 231 FTHİT m. N. of Rāhu. 131 Fa f. sister. 387 Fa:179n. welfare. 659 FIT a. sweet. 819 Fate m. N. of an ocean. 911 FATET m. study. 638 Fatra n. the mind 402 Farg m. sleep. 541 Fatat n. wealth. 352 Farham. N. of Kārttikeya. 67 FTTT m. lord. 680 FITFET n. satisfaction. 522 Fargrafa m. fire. 339 Faç m. sweat. 547 fà ftoft f. unchaste woman. 392 m. swan. 191 m. the individul soul. 401 n. anklet. 465 TUTTI f. N. of Sarasvati. 4 E m. market-place. 751 8 m pride. 534 Tm. Hanūmat, son of Wind. 206 ETH m. Hanūmān. 748 m. horse. 311 m. N. of Siva. 39 atat f. N. of Ganges. 233 ett m. N. of Vişnu. 22 eft m. N. of Indra. 84 m. the sun. 126 eft m. lion. 302 encara m. N. of a heavenly tree. 97 Tarta n. a kind of yellow sandal. 289 aftor m. deer. 300 afia m. quarter. 168 Efra a. green. 825 ETT m. the sun. 126 EraH a. yellow. 825 ETTEET J. N. of Lakşmi. 50 हरिवर्ष n. one of the nine divisions of the earth. 912 ETTET m. Indra. 86 tuli n. house. 498 Per m. lion. 302 m. joy. 519 m. plough. 774 CT m. call. 619 Tatat n. sacrifice. 671 facrat n. kind of sacred food. 765 gaan. clarified butter. 763 Toate m. fire. 334 7 n. laughter. 518 eta n. full-blown flower. 275 gfaa n. laughter. 518 a m. hand. 428 ETT m. elephant. 306 Ertaga m. elephant-driver. 709 Erza n. gold. 344 rus m. year. 166 ह m. N. of Brahma's vāhana. 20 m. the sun. 126 ·GLOSSARY 101 + m necklace of pearls. 457 I a. pleasing, charming. 855 STT m. poison. 298 inn. pleasure. 520 im. laughter. 514 T f. laughter. 518 : n. laughter. 518 T m. N. of a sentiment. 582 T m. N. of a Gandharva. 88 T n. welfare. 526 eros m. swing. 870 Ħa, cold. 144 Agra m. the moon. 136 Hack m. N. of a moutain. 914 agar f. N. of Parvati. 51 Hargt f. camphor. 486 HIET m. the moon. 132 HOT m. N. of a mountain. 217 TOHOT n. one of the nine divisions of the earth. 914 To n. gold. 343 TUZTH m. epithet of Brahman. 16 gretag m. fire. 337 m. ram. 329 ym. fire. 335 aam. fire. 334 farza m. fire. 333 gra f. name. 619 m. N. of a Gandharva. 88 eget m. god of love. 63 En bosom, breast. 433 ca n. mind. 402 E n. bosom, breast. 433 au a. pleasing, charming. 856 esa f. anxiety. 549 1 n. organ of sense. 399 Eiasat m. N. of Vişņu 27 Ela f. flame. 897 fa m. f. weapon. 714 è m. cause. 643 Ha n. gold. 343 etra m. epithet of Gañeśa. 7 no m. spy. 690 no m. the sun. 126 Etsin, sacrifice. 671 17 m. sacrifice. 671 fait f. river. 228 57 a. short. 844 erreai f. lightning. 177 et f. bashfulness. 517 m. joy. 519 Homonymous Words în f. quarter, 925; the eye, ray of light, region of the sky, thunderbolt, speech, arrow, water, 926; the earth, cattle 927. 9 m. lute, elephant, horse, lion, deer, god of love, coral, garment, 916; moon, cātaka bird, large black bee, cloud, bow, sword (?), thunderbolt, earth, 917, crane, cuckoo, peacock, parrot, eagle? gold, wind, the sun, darkness, 918; guñjā seed, Bilva fruit, lotus, light, chalk, 919. fi m. lion, monkey, parrot, Harihara, gold, N. of Paraśurāma, 920; moon, star, Sukra, king, horse, taking away? da? yama, quick-silver, 921; elephant, qui? wiad, fire, N. of Kārttikeya, Indra, snake, 922; the sun, thunderbolt, N. of Siva, day, sword, 923; the sun, monkey, frog, Vişnu, Indra, wind, 924; horse, lion, moon, yama, 924. 9 ·102 ADDENDA ET CORRIGENDA " Page Line 3 13 " 18 20 22 32 40 " 46 235 340 373 417 619 774 804 871 916 918 919 919 Text for विषान्तकृत् read oविषान्त. उत्कलिकावलिः उत्कालिका वलिः (?) सप्त मन्त्रः सप्तमन्त्रः प्राणसमोऽधिकः ०ऽभिकः ॥२६॥ ॥२९॥ शकरणं ०शक(का)रणं add after this line इति वैश्यवर्गः for वार्धक्यं read वार्द्धक्यं संहनं संहतं प्रवालाचलाः प्रवालाञ्चलाः गरुडःस्वर्णा गरुडास्वर्णा० गुजा श्रीफल० गुञ्जाश्रीफल ०खटीकाः ०खटिका: 41 45 " " " 47 47 47 " " " 47 " Index 51 54 55 after अम्बा f. mother ईश्वरी उमापति नील m. one of the treasures of Kubera अम्बिका f. N. of Parvati, 52 ईहा f. desire 531 उर m. breast 433 नीलa. black 479 " 73 -- Q2-5:4173x 15 JSI 8565 TO MORE । 1 .