·No text on this page.

·ROYAL ASIATIC SOCIETY
OF
BENGAL
DATE LABEL
The Book is to !, returned on
the due lase stamped
13. 5. 50.

·No text on this page.

·॥ मानवश्रौतसूत्रम् ॥
DIS
MĀNAVA-GRAUTA-SŪTRA
TIERAUSGEGEBEN
VON
Dr. FRIEDRICH KNAUER,
PROFESSOR AV DIN ST. VLADIMI1-1 RIVI INSITUT ZIKIT: W.
DUCITI.
.
ST.-L'ÉTERSBOURG, 1900.
Commissionnaires de l'Académie Impériale des Sciences:
Glasounor, M. Eggers & Cie. et C. Richer M. Klukine à Moscou,
i St.-Pétersbourg,
E. Raspopoff i Odessa,
N. Karbasnikoſ à St.-Pétersbourg, Moscou, X. kymmel à Riga,
Varsovie et Vilna,
Voss' Sortiment (G. Haossel) à Leipsic.
N. Oglobline à St.-Pétersbourg et Kief,
Prix: 80 Cop.
2 Mrk.
.
Blib

·Imprimé par ordre de l'Académic Impérinle des sciences.
Mars 1900,
N Doubrovine, Secretaire perpétuel.
St. ką o 80583
Imprimerie de l'Académic Impériale des sciences.
Vass.-Ostr., 9 ligne, N: 12.
49601

·TIERRN
I'ROF. DR. LEOPOLD von SCITROEDER
IN FREUNDSCHAFT UNI) TANKBARKEIT
GEWIDMET.

·No text on this page.

·BUCHI I. ॥ प्राक्सोमः ॥

·मैत्रायणीशाखायो मानवौतसूत्रं
प्रियधारणा कावरेणा कियवाष्ये नगरे रश्यदेशे
संशोधितमोशसंवत्सरे
१८

·VORWORT. Das erste buch des Manava-('ranta-Sutra, was ich hiemit der öffentlichkeit übergebe, umfasst den sog. Praksoma. Zur edition desselben hat mir folgendes material zu gebote gestanden: a) Vollständige textmanuscripte zum ganzen werk: 1) M2 = Skr. Ms. 48 (cod. laug 53) der Königl. Hof- und Stantsbibliothek zu München, bl. 268 die seite zu 9 zeilen, Olmeden Craddhakalpa. Eine von laug 1863 1 besorgte recht flüchtige copie von dem freilich auch sehr fehlerhaften mis. B. 2) B (Baroda) = ein mir dank Bühler's cinfluss durch II. II. Dhruva zur benutzung vermitteltes manuscript eines Brahmanen in Baroda, bl. 163 die seite zu 11-12 zeilen, ohne den Craddhakalpa. Datum zum Rajasiya (aka 1772, zu den darauf folgenden theilen (aka 1771. Das ganze ms. hat durchweg das gleiche papier und stammt von ein und derselben hand, ist also offenbar 1849/50 A. D. geschrieben worden. Von ihm ist, wie sich schlagend nachweisen lässt, M2 copirt (cf. Mān. Gș. p. XII ff.). Der Rajasuya ist in B sorgfaltig durchcorrigirt; auch sonst ist verbessert worden, aber nicht häufig. 3) N (Nāsik) — Ms. der Coll. Büller unter verschiedenen nummern (cf. ZDMG. 42, 538 ff.), jetzt der Ind. Off. Libr. gehörig, cine von Bühler 1864 besorgte copie von einem in Nasik befindlichen ms. Mit dem Çräddhakalpa (Bühler zieht ilin wie überhaupt die Pariçista zum Mán. Gr.). Die copie --- vom Istikalpa doppelt ist offenbar genau, die vorlage aber schlecht. Der Praksoma trägt die N: 45 und umfasst 48 bl. zu 9 zeilen die seite.

·VIII VORWORT. 4) S = Ms. der Coll. Goldstücker, jetzt der. Strassburger Universitätsbibliothek gehörig und hier zusammen mit dem Män. Gị. nebst comm. als «Mänavakalpasūtra» registrirt, eine von verschiedenen händen herrührende 1863/4 gut geschriebene copie von - mit ausnahme des Tștikalpa -- denselben Näsik-ms. wic N (cf. Mān. Gr. p. XIV ff.), mit correcturen (zum Prāksoma theils nach B, theils nach Mi, theils eigenmächtig und dann wiederholt falsch) und roth markirter accentuation der verse nach Rigvedaart. Mit dem Craddhakalpa, der hier wie in N dem Grhya beigegeben ist. Vom Rajasiya fehlt zufällig fast die ganze zweite hälfte. Die unterschriften) dieser vier vollständigen msg. lauten zum Prāksoma einheitlich: इति मानवसूत्रे प्राक्सोमनाग्नि प्रथमपंचविभाग अष्टमो ऽध्यायः ॥ ८॥ इति प्राकसोमः प्रथमविभागः A17177: || NS mit dem zusatz: F10917: 119 11 3ſettin: 11 3 11 alistaa: 118 11998:(1)814 PĀ dataTTT: 11 Am schluss eines Adhyaya gewohnlich wie in meiner ausgabe. Analog der gruppirung der mss. des Man. Gr. dürfen die genannten vier als gruppe A bezeichnet werden. M21 einer- und NS andererseits präsentiren sich als zwei leicht von einander abweichende redactionen eines unter den einfluss der ipastambaschule gerathenen typus. Dieser cinfluss war freilich beschränkt genug. b) Specialtextmanuscripte zum Praksoma: 5) Mi = Skr. Ms. 45 (cod. llaug 50) der Königl. Hof- und Staatsbibliothek zu München, bl. 46 die seite zu 12-13 zeilen, ein laut Haug's angabe aus Ahmedabad staminendes altes ms. mit der Einl. zum Mān. Gr. $ 7a crwähnten vocalschreibweise. Sarivat 15 (Aera?). Mit sütrastrichen über der linie, die jedoch im verlauf spärlicher werden und schliesslich ganz aufhören; obschon oft willkürlich und inconsequent gesetzt, waren sie mir dennoch von nutzen. Im allgemeinen das beste ms., zeigt es doch auch viele flüchtigkeiten, besonders in der zweiten hälfte. 1) Ich gebe sic uier und im folgenden nur selten verbessert.- ·VORWORT. IX Die unterschrift lautet. 91: 11 91974ā szÊ SEUM 984: da117: CIFAIATGU: समाप्तः॥ पोरस्तु ॥ प्रोः ॥ संवत् १५ ग्राणादि २१ वर्षे नाबादि २ दिने पुनर्वसनक्षत्रे ध्रुवनामि योगे ऽग्येक मोजातीयशोतवाठायागस्वस्थान घटालितस्थानात पाशिकरागसतस्य यातिकभारदातसुतेन याज्ञिकनारायानात्मनो नितान्यं वा गाज्ञिकयामधरऽध्यनाया? पठनार्य लिखितमिदं ॥ श्रीः ॥ भु भवतु ॥ लेषकपाठकयोगलगस्त ॥ यज्ञपुरुषप्रसादादोघीयुगात | iha halu n wir also writeres material fur die geschichte der Modha-Brabmann (cf. 1/1). Grip XX 19.) 6) C = Ms. 626 der Sanskrit College Library in ('alentta ef. A descriptive Catalogue of Sanskrit Manuscripts in the Library of the Calcutta Sanskrit College by Irishukesit 'Sastri and Sivil Chandra Gu, Calcutta 1895; gl. auch Weber Ind. Stud. V, 15 11. Man. Gr. p. 1), bl. 78 2 --- 10. ilen die seite. Samvat 1722 (= 1666 A. D.). Schent nicht von om und derselben hand zu stammen. Adhy. 1--1 sind tluchtig geschrieben, dafür aber 1. a. ll. sorgfältig durchcorrigirt: von Adhy. 5 ah ist die copie besser, daher hier weniger correrturen. Auch cinige conjecturalversuche sind beinerkbar. Die partie 1, 1, 3, 18 -- 1, 5, 1, 21 ist doppelt vertreten. Leider, besonders in der mitte, vielfach angedorben. Das mis, ist widerschemlich zu feucht gehalten worden, in folge dessen blatter zusammenklebten, bei deren trennung sich kleinere und grössere buclistabencomplete loslosten und auf ve uber- oder unterliegende seite bis zu volliger mleserlichkeit übertragen. Solche beschidigte stellen sind gemeint, wenn es in den kritisch noten heisst: fehlt zufällig in ('. Mit strastrichen am anfang, die vom dritteni Adhyaya an immer seltener werden und som fünften ab so gut wie ganz aufhoren. Es geht auf dieselbe gute alte quelle zurück wie Mi und ist diesem, soweit lesbar, gleichwerthig. Due untersclarift lautet इति मानवमूत्र प्राक्सोमाट्य प्रथमप्रतिममानपंचविभाग अष्टमी SETTO: F1917: 11 STÁJA 2623 aš zísaziz 1791Tpaiat fateāt si #7: "[pagga- पत्रपठनार्थ तथापरोपकारार्थे ॥ भगस्त ॥ MiC sind repräsentanten der B-gruppe und zeigen als solche eine ältere, von der ipastambaschule unbeeinflusste tradition. Ihnen habe ich daher nach möglichkeit den vorzug gegeben. IL ·VORWORT. 7) Nc c) Commentare zum Praksoma: Commentar von Micra Balakrsna in drei 1863/4 angefertigten copien von ein und derselben in Nasik befindlichen vorlage: a) Ms. 17 der Coll. Bühler, jetzt der Ind. Off. Libr. gehörig, bl. 63, die seit 21 9 zeilen. 8) Skr. Ms. 105* (cod. Ilaug 161") der Munchener Konigl. Hof- und Staatsbibliothek, W. 39 21 17 zeilen die seite. Y) Ms. der Coll. Goldstucker als theil des sog. Mana vakalpasūtra (s. (). sub S), jetzt der Strassburger Universitätsbibliothek gehörig, bl. 10 die seite zu 14-15 zeilen. Cap. 1, 5, 1 --- 1, 5, 2, 9 fehlt. Ein recht guter commentar, der aber leider schon bei 1, (1,3,1 plötzlich abbricht. Er schliesst sich der A-gruppe all. Unter schuift zu den einzelnen Adhyaya: šía 47917ainaagainnaisantara- 71gi 1199Agpad 7a-71 (olvitiyo «te ) sed17: 41917: 11 8) Gc =- Praksomabhava von Kumara '(= Kumarela), ebenfalls in drei copieu: a) Goldsticker's facsimilirtes soy. «Manava-Kalpa-Sutra» = Ms. 17 der Ind. 01t. Libr., bl. 121 die seite zu 9 zeilen. Samvat 1643 (= 1587 A, D.). B) Ms. 16 der Coll. Buller, jetzt der Ind. Off. Libr. gehörig, bl. 98, eine Bühlersche copre vom jalire 1864 von einer in Nasik befindlichen vorlage. 7) Skr. Ms. 105) (cod. llauy 161') ler Münchener Königl. Hof- und Staatsbibliothek, bl. 52 de seite zu 17 zeilen. Eine Haug'sche copie vom Jahre 1863 1 von derselben vorlage wie die Bühiler'sche. Da die beiden letzteren vollig mit dem ersteren übereinstimmen (cf. auch Bühler ZDMG.' 42, 039) und das andere aus Benarco stammt (cf. Mān. Gr. p. XIX), so ist dic Nāsikvorlage entweder cinc abschuift von Ms. 17 ler lud Off Libr., oder beide sind copirt von einer verloren gegangenen Benaresvorlage, die vor 1587 A. 1). ycschrieben war. Ich habe mich begreiflicherweise nur an Goldsticker's facsimile gehalten. Die unterschrift desselben lautet: TIFFAI- 27af1cti til dagen 3800 11 TTITAIDO ATIT zu 1, 4, 3 beisst es: श्रीकुमारकृते काल्प- HTū 915791a Antig, also neben diumareln auch Kumara cf. Mån. Gp. $ 4) 11 HTA 9E83 gan.

·VORwoRT. XI - माने दक्षिणायने शरद ऋतौ कार्तिकमासे शुक्लपते अग्येक वाराणसीवास्तव्यं ॥ नानी (d. i. घाक्षिक) महीधामुतदेवयीकस्य पठनार्य उ हाईकेन पुस्तकगिरं लतितम् ॥ लेषकपाठकयोः शुभं भवतु ॥ कल्याणामस्तु॥ यादशं पुस्तकं दृष्ट्वा तादृशं लिखितं गया। IF 77793 arra catania II (07. Min lir. p 1X w. XIX). Gc gehört zur B-gruppe. Es schliesst mit cap. 1, 7, 8, enthält also nicht den Paçubandha. Sonst fehlen cinige kleinere partien, die in den kritischen noten vermerkt sind. Cap. 1, 1, 1 ist in ('loken behandelt, ebenso 1, 4, 2 bloss in drei unvollständigen. 1, 5, 5 wie die meisten darauf folgenden capitel werden nur summarisch und luckenhaft besprochen (weiteres s. Goldstücker, Preface; Weber Im. Stud. V, 12 ff., und v. Bradke ZDMG. 36, 448 ff.). Gc ist sehr fehlerhaft, huntis ganz aphoristisch und schwer verständlich, und stiftet daher verhiiltnissmassig wenig nutzen. d) Hülfsquellen: 9) KC «Veda - Ritual- Fragmente aus dem Manava-, Kathaka- und cinigen anderen Sutren, gesammelt von A. Weber aus der commentarlitteratur zum Käty. (r. und mir gutigst zur abschrift und benutzung überlassen. Das heft onthält eme reiche anzahl von citaten vorwiegend aus dem Man. (r., insbesondere diem Praksomia desselben, von denen nur wenige zugleich auch in Weber's Editio aufnahme gefunden haben. Der text der citate hier wie in der Ed. ist dem der mss. gleichwerthig, bringt aber in kritischen fällen leider auch keine besondere hüllfo 10) La = Padarthanukrama zu Pur. II des Man. Gr. (näheres s. Man. Gr. P. V ff.): enthalt ein commentar- oder genaner Paddlatistück zu Män. Çr. 1, 1, 2, 1 —- 30 und bringt citate aus dem achten Adhyāya dieses Sutra. 11) P2 = Paddhati zu Pur. Il des Mán. Gir: (niheres s. Mān. Gr. p. V): mit zahlreichen citaten aus dem Män. (r. 12) P3 = Paddhati zum Agnistoma des Man. Cr. mit vielen und oft schr langen citaten aus dem Praksoma, nach einer für L. v. Schröder besorgten und von ihm mir geschenkten, Maitr. S. p. XLII als MPaddh. II bezeichneten copie von einem ins. des Calcutta Sanskrit College. Es ist das letztere dasselbe ms., das in dem oben sub 6) er- ·VORWORT. XII wähnten catalog irrthümlicherweise unter zwei nummern, nämlich N: 377 und 378, verzeichnet ist. «Very old» und «generally correct» wird es wohl auch nicht sein, da meine copie von einem schriftcharacter zeugt, der schwerlich über das 17. jahrhundert zurückreicht, und sie so fehlerhaft ist, dass sie meist nur an der hand der textmanuscripte lesbar wird. Das verhältniss on copie und vorlage ist offenbar das gleiche wie hinsichtlich des Min. Gr. das von P'i zu seiner vorlage (cf. Man. Gr. p. IV ff.). P3 hat daher für gewöhnlich nur werth als zugabe zu bekannten und ist allein nirgends entscheidend. Der urquelle nach gehört es zur D-gruppe. (ciolophon meaner copie: इति मैत्रायणायके ऽभिवादिसप्तसोमसंस्थानां पद्वतिः समाप्ता ॥ शुभं 2128 279 TIRI (1) 1 13) Maitr. Kär, = Maitrayamicakliyan Karika zum Män. Gr. mit häufiger bezugnahme auf das Man. (r., nach cinem wir von Frl. Marie von Bradke aus dem nachlass ihres bruders verehrten ms. (weiteres s. Män. Gr. p. XXV). Ist einem sammelsurium ähnlicher als einer geschlossenen erklärungsschrift, bricht plötzlich ab, ist ausserordentlich fehlerhaft und yon geringem nutzen. 14) Nc zum Man. Gr. = Commentar zum Man. Gr. (s. Einl. zu diesem Sūtra), mit spärlichen und für den vorliegenden text belanglosen citaten aus dem Man. (r. e) Gedruckte partien des Mān. (r. in: Schwab = Das altindische Thieropter von Dr. Julius Schwab, Erlangen 1886, wo auch das Mān. Çr. mit zahlreichen citaten aus dem achten Adhyaya des P'raksoma cingchend benutzt wird. Altındischer Ahmencult von Dr. W. Caland, Leiden 1893, wo als Beilage Idler Pinapitryajña Man. Cr. 1, 1, 2 abgedruckt ist. f) Z1 Sonstiger orientirung: Hill. = Das altindische Neu- und Vollmondsopfer von A. Hillebrandt, Jena 18795111 diesem buch ist zwar das Män. Çr. völlig unberücksichtigt geblieben; wer aber die ersten drei Adhyaya desselben ganz verstehen will, wird diesen trefflichen und gründlichen führer für die Darçapūrmamäsaopfer so wenig missen können wic den ilm ebenbürtigen führer Schwab's für das Paçuopfer.

·VORWORT. XIII H. Hillebrandt's correcturnoten (s. W. 11.). An der spitze eines capitels ist die Maitr. S. citirt nach der ilberlieferten textcintheilung, sonst aber nach lych, seite und zeile der v. Schrö - der'schen ausgabe. Mit verweisungen auf spruchparallelen musste ich in den noten äusserst sparsam sein: einen ersatz dafiir findet der seser im spruchverzeichniss, dns am ende des ganzen werkes yegeben werden soll. Auch will ich ihm da cin verzeichniss lexicalischer besonderheiten des Man. (r. nicht vorenthalten. Zum verständniss des Man, ('r gibt es keine besseren hülfsmittel als die Maitr. S. und das ipast. ('r., resp. Kity. (r., wir ja in vortrefflichen ausgaben besitzen. Das ip. (r. ist so zu sagen der beste commentar zum Mān. ('r. Was beide von einander scheidet, ist, von grosserer ausführlichkeit oder gedrängtheit abgesehen, weniger der inhalt als die sprachform. In textkritischer beziehung wurile man daher dem Man. (r. gewalt anthun, wollte man bei restituirung einer verdorbenen stelle desselben das Àp. ('r. ebenso formell wie inhaltlich entscheiden lassen; vielmehr hat hicbei der grundsatz zu gelten, dass bei der formellen gegeusitzlichkeit beider das Man. (r. sprachlich im allgemeinen gerade in widerspruch zum ^p. (r. verbessert werden muss, die textform desselben also nur vom eigenen boden aus gestaltet werilen darf. Darnach habe ich meine entscheidungen auch in den fällen getroffen, wo die jongeren mss mit dem in (r. libereinstimmen, die älteren aber abweichen: ich gab den letzteron nach möglichkeit den vorzug, amuehmend, «lass jene, wie ich schon oben bemerkt habe, unter den einfluss der pastambaschule, die unt der Mirnavaschule still rivalisirt, gerathen sind. Die geschichte der mss. des Man. (r. ist indicirt durch die geschichte der mss. des Män. Gr. Ebenso ihre gruppirung. Fast alles, was ich in orthographischer hinsicht über die mss. des Ma!. Gr. gesagt, gilt auch für die des Mân. Cr. Ebenso sind die Samdhitendenzen iu beiden Suitren die gleichen. In der verwandlung eines auslautenden e und as vor betontem anfangsvocal zu a sind die manuscriptgruppen des Man. (r. in sprüchen, die es mit der MS. gemein hat, weiler cinig noch jede für sich consequent;

·XIV VORWORT. ihr schwanken spiegelt sich in meiner ausgabe wieder, obschon ich bestrebt war, dem sondergesetz der MS. möglichst rechnung zu tragen. Grammatisch begegnen einige cigenthümlichkeiten, die bemerkenswerth sind. Composition und stil unseres Sutra sind cinheitlich und originell. Die lexicalische ausbente, die das Man.('r. gewährt, ist trotz dem ip. Cr., das sich uns früher crschlossen und darum las meiste originelle vorweg geliefert hat, immer noch recht bedeutend. Was schliesslich die litterargeschichtliche stellung unseres Sutra betrifft, so darf man sie krcklich als eine eminente bezeichnen. Meine gedanken hieruiber halte ich um so lieber zurück, als wir ja von Garbe eine «detailed investigation of the sources of the Àpastamba Sutra and its position among the ritual-books of Ancient Iudia» (Preface zim ersten band seiner \p. (r.-alisgabe) zu erwarten haben, wo gewiss auch das Ma. Gr. den ihm gebihrenden platz erhält. Die soeben aufgezählten punkte finden natürlich nicht alle ani jeden theil des Main. Gr. in gleichem masse anwendung. In en noten bin ich direct wie indirect vielfach mit kurzen begründungen hervorgetreten, einmal weil dem text weder eine einleitung vorausgeht, noch ein commentar oder eine übersetzung nachfolgt, sodann aber auch weil mir aus der zurückhaltung meiner meinung in den noten zum Min. Gr. von zwei seiten, einer autoritativen privatim und einer nichtautoritativen öffentlich ein gewisser vorwurf gemacht worden ist. Ich hatte mir cingebildet, ich durfe es machen, wie die meisten thu, also fiir gewöhnlich bloss anführen, was die mss. bieten, und beim leser den guten glauben voraussetzen, dass ich natürlich nicht ohne strenge textkritische grundsätze im allgemeineu und ohne reifliche überlegung im einzelnen entschicden habe. Diesen glauben fand ich denn auch bei der autoritativen scite wie sonst überall vor, nur nicht in Caland's recension. Nicht als ob der herausgeber stets selber an alles denken könnte und immer im recht sein müsste; auch. Caland macht einige zutreffende bemerkungen gegen mich, zu welchen freilich auch das gehört, was ich schon selbst zurechtgestellt hatte, ohne dass es von ihm bemerkt worden wäre. Sonst aber muss ich mich gegen seine textkritischen grundsätze, argumentationsweisc, erklärungen und verbesserungsvorschlige durchaus ablehnend verhalten. Ein hauptfehler bei Caland ·VORWORT. XV ist, dass er da, wo es sich um cine edition handelt, textkritik mit textgeschichte verwechselt. Es wird sich ji gelegenheit finden, das unzulingliche seiner behauptungen darzuthun. Hier beim Man. Cr. aber bin ich, soweit es die schranken der noten zuliessen, entgegengekommen; vielleicht schützt mich das zugleich vor einigen libertlussigen angriffen und reinigt mich vor Caland, der sogar geständnisse verlangt, vor dem Verdacht der verstocktheit. Von grossem werthe waren mir lillebrandt's raundbemerkungen im correcturbogen zu den von mir angestrichenen stellen. Getragen von den gleichen textkritischen grundsätzen, wie er sie zu hegen scheint, konnte ich mich leichten herzens ihm überall da anschliessen, wo ich in der wall des besseren selbst schwanhte. Das geschah oft genug, oline dass es jedesmal angeführt werden konnte. Seme bemerkungen schmitten tiefer aber auch da, wo ich schon sicher zu sein glaubte, und so habe ich wiederholt geändert, was sonst in gutem glauben stehen geblieben wäre. Auf conjecturen hat er sich nicht angelassoil: alle correcturen stammen daher von mir, wennschon ich einige davon erst auf grund seiner sachlichen bemerkungen sicherer bilden konnte. Selbstverstandlich trage ich allein die verantwortung für alles, sendo aber doch nun vie ruhiger meine arbeit in die welt als ich es ohne seine beihülfe hitte thun konnen. Meinen ehrgeiz nehme ich gern gefangen für den vortheil, den die wissenschaft auf diese nachahmenswerthe weise erhalten hat. Ilillebrandt schrieb mi cinmal, dass ich eine «schwere aufgabe» habe. Ist sie ('s schon beim Praksuma, so ist sie es auch beim Agni toma; aber weit schwerer noch ist sie es fast durchweg bei den darauf folgenden theilen, zu denen bis jetzt nur sehr spirliches, ganz modernes und unsäglich verdorbenes handschriftliches material vorhanden ist. Ueberhaupt scheint auf den Mänavas ein grausamer ·altindischer Hluch zu ruhen, der auch dein herausgeber ihrer schriften bedrohlich wird. Daher meine bitte um mithilfe in gewissen punkten, und ich hoffe, herr Prof. Willebrandt wird mir seinen desbezüglichen beistand auch in zukunft nicht versagen. Moge or einige genugthuung für seine theilnahme in dem überaus warmen danke finden, den ich ihm hiemit in meinem und der wissenschaft namen ausspreche!

·XVI VORWORT, Besonderer dank gebührt auch herrn Prof. A. Weber für die selbst- Jose art, mit der er mir scine mühsam gesammelten«Veda-Ritual-Fragmentev zur Verfügung gestellt hat. Meinem verchrten freunde und ersten Sanskritlehrer herrn Prof. L. v. Schröder verdanke ich die auregung zur hierausgabe des Mān. Çr. und das wachhaltige interesse am Sanskrit überhaupt. Die widmung ist daher cin dankesabschlag, der nicht anders denn billig und recht ist. Meinen öffentlichen dank empfange auch Frl. Marie von Bradke, die mir aus dem nachlass ihres allzu frih verstorbencu bruders ausser der Maitrayaniya Karika auch noch ein ms. der Kapişthala Samhitā liebenswürdigst verehrt hat. Dank dem unbekannten Brahmanen in Barola, der mir sein ms. gelichen hat! Dank auch den Directionen der Münchener Königlichen Hofund Staatsbibliothek, der Strassburger Universitätsbibliothek und der Calcutta Sanskrit College Library für ihre mir zur benutzung bereitwilligst uberlassenen mss.! Die mss. Bühler's, die längst eigenthum der Ind. Off, Libr. geworden sind, haben mir schon zur Verfügung gestanden, als sie noch in seinen händen waren. Vorzoglichster dank endlich gebührt der Hohen Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften zu St. Petersburg, die in alter ausnehmender liberalität den druck meiner ausgabe auf ihre kosten übernommen liat. F. Knauer. Kiow, im Januar 1900.

·॥ नानवीतसूत्रम् ॥ ॥योग॥ उत्तरतउपचारो विकारः। १ । यत्तराणि यज्ञाङ्गानि गर्तुः । २ । चत्वारि चत्वारि कर्माणि प्रसंप- श्यकुर्यादा चतुर्यात्कर्मणाः । ३। गत्रातेन कर्मादि निपातयेत् । । । ग्रादिनोत्तरस्य पूर्वस्यात वि. स्यात्। ५ । यज्ञोपवीती दक्षिणाचारः प्राट्याट्यं कर्मोपान पतुर्वेदेन कुर्यात् । ६ । दर्शामासयोर्धमाः सा- धारणाः । ७ । निर्देशाद्यवतिष्ठेरन् । ८। चाघार विनोऽधर्नुहोता ब्रह्मायोधः । ३। घनादेशे ऽधर्युः कुर्यात् । १०। उपवत्स्वशने भुक्ते गार्हपत्यादावनीयं ब्वलत्तं प्रायति । ११ । देवा गातुविदो गातुं वित्वा गातुं पज्ञाय विन्दत । मनसस्पतिना देवेन वाताग्यतः प्रयुज्यताम् ॥ . 1 (cf. MS. I, 1, 1.2; IV, 1, 1. 2; Ap. Cr. 1, 1-5; Hill. p. 1-8): ?) दर्शपोर्णा alle ausser Mis (cf. auch zu 1, 5, 1, 11.6, 19). :- 1) उपवत्स्वशने (et. upavatsyadbhakta Kaur. u. Vait.) so alle ausser उपवत्स्यदने Mi u. corr. 349cturna C (Nc erklärt upavatsor acanam), so alle auch 1, 4, 1,5 ausser aupavasathyam açanam Kc upd ausser cim text उपवत्स्यश° mit der randcorrectur v. a. h. उपवत्स्यदश, 80 alle auch 1, 5, 1, 12 ausser उपवत्स्वनम् M1 u. उपव- CHUSTAT Gc (crklärt durch upavatsyato 'canam), 80 Zweimal von Gc repetirt zu 1,6, 1, so alle auch b, 1, b, so auch P2 und der comm. zam Agnistoma sowie inchrfach der comm, zum In. Gr. [upa. ratsu unregelmässig verkuraner desiderativ. stamm? Vgl. nach II. तुं (धनु). Zur corr. upan cf. auch Ap. Cr. 4, 2, 4. 3, 113 ni Bohtlingk brieflich fehlerhaft fur upavi.

·2 ॥मान श्री सू°१॥१॥१॥ इति बपित्रा व्रतोपेतस्य शाखामवति पर्याशाखा शमीशाखा वा प्राचीमुद्दीची वास्ता बकुश्शाखा बऊपामगुष्कायाममुषिराम्। १२ ॥ इषे बेति छिनत्ति । १३॥ ऊर्ते वेत्यनुमाटि । १४ ॥ सुभूतायेति संनमयति । १५ ॥ वायत्रः स्थति शाखया वत्सानपाकरोति त्रीन्यजुषा तूती त्रीन्। १६ । अंपाकृता- नामे शाखया [तूतीम्। उपस्पृशति । १७ । दर्भपितलैः सह शाखया "देवो वः मविता प्रार्पयत्विति गाः प्रापयति । १८ ॥ याप्यायधमन्या देवेभ्या इन्द्राय भागमितीन्द्रयातिनः ॥ महेन्द्रायेति गहेन्द्रया. । विनः। १६॥ शुद्धा प्रपः मुप्रपायो पिबतीः शतमिन्द्राय शरदो दुहानाः। रुहस्य केतिः परि वो वात् ॥ इति व्रात्तीरनुगलयते । २० ॥ ध्रुवा ग्रस्मिन्गोपतो स्यात बबीरिति यामानस्य गृहानभिपर्यावर्तते । वनमान वा प्रेक्षमाणो नापति । २१ । निष्ठे नित्यम्यगारे वा ॥ यानानस्य पन्याहीति प्रत्यगयाँ शाखामुपकर्षति । २२ । उत्तरतो गार्हपत्यस्य " देवस्य वा सवितुः प्रसव इत्यामलमादत्ते । २३॥ गोष- दसीति गार्हपत्यनुपतिष्ठते । २४ ॥ उर्वतरित वोहोति व्रति। २५॥ प्रत्युष्ट रत इत्यावनोपे निष्ट- पति । २६ ॥ प्रेयमगादिति बपति । २७ । प्रागुदग्वाभिप्रव्रव्य बनिरहति । २८ ॥ देवानां परिषूतम- सीति दीन्प्रस्तराय परिषुवति । २६ ॥ विजोः स्तुप इति दर्भस्तम्बाभिमृशति । ३० ॥ अतिसृष्टो गवां भाग इत्येकात्तमतिसृजति । ३१ । शेषं प्रस्तराय । ३२ ॥ माधो मोपरि परुस्त व्यासमिति जपति । ३३ ॥ देवस्य वा सवितुः प्रसव इति विशाखानि प्रति लुनाति सनाव मुष्टिम्। ३४॥ पृथिव्याः संपृचस्पानोति तृणमत्तीय प्रस्तर साट्यति।३।। अकल्माषान्दभांझुनाति प्रभूतानप्रधूनयन् । ३६ ॥ अाहेत्ता ते मा रि- - vatsu; an upavastu so eine v. ). in Nc darf nicht gedacht werden). - 12) प्राचीमु. दीची so (ic प्रागुदोची d. abr.; वाकता corr. (zu ahatim cf. bei Ilill. p. 5 «Ilir, ahiniim», das als eine sprachliche verbesserung des ahatiim anzuschen ist algat alle ausser Nc, wo es fehlt' (Qc trennt vã hanum und erklärt letzteres durch gatām!); TOTA (kh st. § Mi u. a. r. C wie sonst Mi öfters) alle ausser CGc. 17) [ ] feblt in MICGc. 22) °PUTTIT M1 und wohl auch Ge; auch Chattc 80, danu corr. W. 0. 23) इत्यतील" Mi (wegen asida anderer texte braucht bier nicht ebenso corrigirt zu werden). — 24) oga MaB. 25) उर्व MaBNS (in letzterem ३ verschmiert, ebenso si. 49). -- 20) परिषुत° C. - 4) सनखं so alle. 37) मा रिष° corr. wie auch C a. r., A16 d. mss. wie MS. IV, 8, - 11 - ·॥ माम यो मू०१॥१॥१॥२॥ 3 षमिति अपति । ३७ ॥ तत्त्वं बर्हिः शतवल्श विरोरेत्यालवानभिमृशति । ३८ ॥ सहस्रवत्शा वि वर्ष रुख्मेत्यात्मानं प्रत्यभिमृशति । ३६ ॥ युपिता योनिरिति गुल्बं प्रतिदधात्ययुग्धातु प्रदक्षिणाम् । ४० ॥ अदित्या रांस्वाप्तीति एल्बमनुलोमं त्रिरनुमाटिं। ४१ । पंघालूनममुतो वा ॥ सुसंगते वा संभरामोति गुल्बे बर्भिस्त्रिः संभरति । ४२ ॥ युपिता योनिरिति प्रस्तरम्। ४३ ॥ इन्द्राण्याः संननमित्यत्ती समायम्य ॥ पूषा ते ग्रन्थिमिति प्रदक्षिणामावेष्टयति । ४४ ॥ स ते गा स्थादिति पश्चात्प्राञ्चमुपक- पति। ४५। यापस्वामश्विनी वामृषयः : सप्त मामतुः । बर्हिः सूर्यस्य रश्मिभिरुषसां केतुमारभे॥ इत्यारभते। ४६ ॥ इन्द्रस्य त्वा बाळभ्यामुग्यछ इत्युपछते । ४७ ॥ बृहस्पतेर्गना हरागोति मूर्धन्याधा- ति। ४८॥ उर्वतरित वीझोत्येति । ४ ॥ अदित्यास्त्वा पृष्ठे सादयामीति पश्चादपरस्य सादयति । ग्रनो धो वा । ५० ॥ बर्हिरसि देवंगममित्युपादधाति । ५१ । समूलदर्गः पालाशं वादिर रोहित वाष्टाद- शदार्विधर्म संनत्यति। त्रीश्च परिधोन्यो यज्ञियो वृतस्तस्य ' स्थविष्ठो मध्यमो द्राघोपान्दक्षिणोणी- यासिष्ठ उत्तरः। ५२ । उपरोधमगाद्धाति । ५३। ॥१॥ । चन्हार्श ने अमावास्यायामिटमाबर्हिः संनयापराले पिण्उपितृयज्ञेन चरत्ति प्रारदक्षिणाचाराः । १ । प्राचीनाववोत्युत्तरतःपश्याक्षिणायः सँस्तीर्य पात्राणि प्रयुनक्ति पवित्रं कृतानिनगुलूखलं मुसल शूर्पमुदङ्कीमायवनं वो स्कामे केकं दक्षिणां दक्षिणम् । २ । दक्षिणतो ऽग्रिष्ठमारुयोदयागेकपवित्रम- - - mss. (ingenugend motivirtc schreibweise). 35) °वलि mss. ausser MiGc u. corr. C. 39) og forrit mss. ausser MiC resp. Gc. 48) भाते (st. Prabhute) MBB. - 10) उर्व Ns cf. zu sti. 25. -- 1) देवंगमित्यु : ausser CP8 resp. corr. SGc. 2) रोहीत MIGc; zurn compos. °darvidsma so auch 1, 8, 1, 18; 2, 2, 1, 16 vgl. patanitiratha Man. Gr. 1, 7, 12. 2 (cf. MS. I, 10, 8. 19; Ap. (r. 1, 7-10; Caland, altind. Ahn. p. 209 fi'; (). Donner, Pindapitryajna): 1) वास्यागि M21:. -- 2 giaiaiairgº NSNc und corr. aus Orariº C, sonst alle incl. Pa 1. Nc zu Män Gļ. 1, 5, 6 wie oben, vgl. auch 1, 7, 6, 27. 88 pracināraritāni so alle; °लूखलमुसलं als compos, nach MiPaGc und von letzterem durch ulukhalasuhitamusalam erklärt; of को° so M1CPa °ट्की° alle lubrigen ef. zu siu. 3. 5 u. 33 (nach Pa ist hier uduſikī = cari. sthūlī, nach Nc udaki sthali, nach .Gc = uddharananı bhadrasrujākāram); aiaat -- % 3D % 3D asredirem) ·4 ॥मान श्री सू०१॥१॥२॥ वधाय पूरयित्वा बिलं निमाटि । ३ । कृनाशिने पत्यवत्ति । परापावमविवेचपन्सकृत्फलीकोति ।४। दक्षिणामावुङ्कोमघिमित्य पवित्रात्तर्हिते ऽय ग्रानीय तण्डुलानोप्य मेनगोन प्रसव्यं पर्यायुव. जीवतण्डुल अपयति । ५। घृतेनानुत्पतेन नवनोतेन वोत्यूतेन पृतमभिघार्य दक्षिणत उदासयति ।। दतिगातःपुरस्तादक्षिणास्त्रिषु प्रक्रमेधपरिमिते वावकाशे स्कोन सकृत्परमुखत्यावसिञ्चति । ७ । - अपयत्वसुराः पित्तपा ये व्रपाणि प्रतिमुच्याचरत्ति परापुरो निपुरो ये हरत्यनिष्टानस्मात्प्रणुनोत्तु लोकात् ॥ इत्यग्निं प्रगायति । ८ । अयेणोदतमवोतिते सादयति । ३ । समूलेधन्यानुपसँयम्य त्रिः । कमग्निं च प्रसव्यगुहावं त्रिः परिस्तीर्य कामुडवानास्तृणाति। १० । प्रतिपरिक्रम्य सव्यमकैकमाकरत्यायवनं वीगोदनमाञ्जनगभ्यञ्जनमूास्तुकमुदकुम्भम्। ११ ॥ एत पितरो मनोनवा मागत पितरो मनोजवा इत्या- वाक्यति । १२ । परिश्रयेव्ययादित्यः सकाशे स्यात् । १३ ॥ परेतन पितरः सोम्यास इत्युदकुम्भेनाग्निं प्रसव्यं त्रिः परिषिञ्चपर्येति । १४ ॥ यया विष्ठेत्येतया निधाय निधाय त्रिपरिषिञ्च प्रतिपर्षेति ।१५॥ शुन्धत्तां पितरः शुन्धत्तां पितामहाः शुन्धत्तां प्रपितामहा इति मूलदेशे बर्दिषस्त्रीनुदकाञ्जली. - ist in Pa durch meksanam ersetzt, दक्षिणां in M2B nur einmal. ३) °कया alle incl. Kc ausser MiCPaP2 cf. zu sīī. 2. 5 u. 33 (hier ist ulaſki resp. udaki nach NcPa wie offenbar auch nach GC sruc), निधाय (st. aradhāya) GcPa, Fadife M2B. – 1) 970azia so alle; °वेचयन so alle hexieht sich entweder ctwa auf den Adhvary (90 nach den apare in Gc), oder auf die patni (80 nach unseren vivccanam akurvatī Nc (rirecayanti GcPa); in letzterein fall wäre die nächstliegendste conjectur arivecam wie icx. Cr. 2, 6, 7 cf. artrekam_Ap. Cr. 1, 7, 10. 5) organitº alle ausser MiCPa cf. zu sū. 2. 3 1. 33 (nach GcPa hier sthālī, carusthāli), पर्यायुर्व alle ausser GicNe (in letzteram nicht citirt, aber participial erklärt) cf. zu Mān. Gr. 2, 2, 3. – ") प्रितम° MiPa. - 1) इत्या M1 28. -- 4) प्रणुनोत्तु corr. wie schon Ca. land (zur form cf. prammemokta 1,8,3, 3°), प्रा. aign d. mss. (der fehler entstand aus mi = ttu +- später aus missverständniss untergesetztem -). 9) Caiga MiPaGc (von diesem auch als solche form erklärt; auch C hatte so, dann corr. w. o.). 10) डावन M1 °हा. Tel: M2BNS cf. 1, 7,6, 19 (uddhāvum nach NcGc abs. uddhūyo 'ddhūya; das weitere uddharän oach ihnen uddhananāvacistān cf. uddhavadarbhiin Pa). 11) anjanam Nc cf. sil 29, स्तुकामु C. 15) निघायं नि- ETTO MC wie auch 1, 7, 6, 53; 1, 8, 3, 22 (absol.? Als solches wäre es nur einmal ge. setzt. Wie oben auch P2); feraftruan MOB für trıl paro, in welchem sinde auch comm. %D D 35 - ·॥मान श्री मू०१॥१॥२॥ 5 - मिन्यति । १६ । मेनणणेनोपनत्य " सोमाय पितृमते स्वधा नम इति जुहोति । १७ ॥ अग्नये कव्यवाक्नाप स्वधा नम इत्यसँसक्तां दक्षिणार्धपूर्वार्धे द्वितीया कुत्वा मेतणमन्वध्यस्यति कञ्चकानि पवित्रं च । १८ । दाढत्योडवेषु पिण्ानिदधाति । पितुनामांसावेतत्ते ये चात्र वानु तस्मै ते स्वधेति प्रथमं । पिताम- कंस्य नाना स्थवीयाँस मध्यमं । प्रपितामक्रस्य नामा स्थविष्ठं दक्षिणाम्। १६ । द्वयोः परयोनीमनी गृह- न्मूलदेशे लेपं निमाटि । २० । लुप्यते जीवत्पितुः पिएउनिधानं जीवत्पितामरूस्य वा । न जीवत्तमतिद्- ग्यादि दम्याग्येभ्य एव पिता दग्यात्तेभ्यो दम्यात्। २१ । यदि बन्धुनाम न विदित " स्वधा पितृभ्यः पृथिवीषय इति प्रथमं पिण्डं निदध्यात्स्वधा पितृभ्यो ऽत्तरिक्षमद्य इति द्वितोय ॥ स्वधा पितृभ्यो दिविषय इति तृतीयम्। २२ ॥ यात्र पितरः स्वधा तया यूयं मादयधामति दक्षिण दिशमन्वीक्षमाणो जापति । २३॥ येक पितर ऊर्तस्यै वयं योग्जीवत्तो भूयास्मेत्युक्त्वावर्तते । २४ । या तमितोरास्ते दक्षि- पानिमन्वोतमाणाः । २५ । व्यूष्मसु पिण्डेयमोमदत्त पितर इति प्रतिपर्यावर्तते । २६ । वासस उी दशा वाभ्युत्य पिण्डदेशे निधाति । २७ । लोमोत्तरवयतप्रिक्वा वाससो वा दशामतो नो न्यत्पितरो मा योष्टेति निद्ध्यात् ।२८॥डासावित्यन्जनस्य प्रतिपिण्डं लेपं निमायभ्यासावित्यभ्यन्जनस्य।६॥ मार्जयत्तां पितरो मानयत्तां पितामहा मार्चयत्तां प्रपितामहा इति प्रतिपिाउं त्रीनुट्काञ्जलोबिन- यति। ३०॥ - - , No crklärt cf. aber auch 1, 7, 6, 53 u. MS 1, 159, 8. 11 (Pa wie oben; in Gc unerwähnt). -- 16) कंबुकानि M1Pa कंबूकानि C -- 1) ये वामनु Kc. 219) द्वयोरपरयो° MelN KeNe (auch S hatte so, dann corr. w. 0.). 21) वा Kc auch vor jivatpitumahusya; yudi dadynd feblt in Kc zu Katy. Cr. 4, 1, 12, aber nicht zu ib. sti. 27. – 2) विंदेत MABNS विचात् Ke (विदितः M1 verschriehen fur विदित), पृथिवीसन्ध mss. ausger Mi; prathamai bis divisadbhya iti feblt in M2B 24) येक 90 P3 cf. Caland, afę d. tbr, ansserpfE Nc; 5*FO so Ccorr, aus ऊर्गतस्यै.ऊर्कतस्ये M1, उर्ग NS दुर्ग MaB. -- 20) व्युष्मसु P2, अपर्या॰ MAR. – 27) वासस ऊी दशा वा so alle incl. Pa ef. auch MS. I, 159, 5 (auch B, daher guir Ma blosser copierfehler; 7 Kc citatfehler, cbenso GTA IIemādri p. 1465 wie uttaravayasi; Nc citirt ZIAH, erklärt es aber falsch als acc. tastram cf. Hemadri; nach Ge ort. sasah kambalut palikuder 14). 38) वास- सो वा दशान 50 MiGePa वाससो दशा वा Nc wie lemadri alalegi af d. übr. (in C so corr. aus rūsaso daçum vu); Dieta nach Ilemudri 1. c. vgl. Caland p. 177, पूंष्टेति (geschr. dielā) Ps zweimal, tera Mi पुरष्ट्रेति d: ubr. (aus etc.: der febler ist rein grapbisch entstanden). 29) °त्यं. STAFU so alle incl. Pa zweimal (añjana bier st. anj° sā. 11 wegen anksra cf. dagegen corr.

·6 ॥ मान भी सू० १ ॥१॥२।३। a साधत्त पितरो गर्भ कुमारं पुष्करस्रनम्। यथा पुमान्भवेदिक तथा कृणुतोष्मपाः ॥ इति मध्यमं पिण्डं पत्नी प्रायोयात् । ३१ । ग्रनावितराबादध्याान्मणो वा भनौदप्सु वा गमयेत् । ३३ । उहवाननुप्रकृत्य "वीरं नो दत्त पितर इत्युरङ्कीमवनिप्रेत्। ३३ । अाप उपस्पश्य " नमो वः पितर इति नमस्करोति। ३४॥ एषा युष्माकं पितर इति दिशमनुदिति ॥ इमा अस्माकमितीतराः। ३५ ॥ जीवा वो जीवत्त इक सत्तः स्यामति बपति । ३६ ॥ परेतन पितरः सोम्यास इति प्रवाति । ३७ ॥ प्रतापते न बदित्येतयोषोत्तष्ठति । ३८ ॥ प्रतवमीमदत्तेति पुनरोति । ३६ । मनस्वतोपिये तमोत्येतया गाईप- त्यमुपतिष्ठते । ४० । प्रभ्युदय पात्राणि हे वे प्रतिपरिकरति । ४१ । ग्रप्यनाहिताग्निना कार्यः । 8२। ॥२॥ वेदं करोति वत्सलुं । प्रसव्यमावेष्ट्य तूलैतिणोत्तरिणाम्। तूलेषु शुल्ब प्रतिनिधाय त्रिवेष्ट्य संनन्यत्युत्तरमुत्तरं प्रदक्षिणाम् । १ । प्रादेशमात्रे शुत्वात्पावास्योत्करे मूलानि गमयति ' तूलानि निद- धाति । २ वेदं कृत्वा वेदिं करोति पूर्वेपुरमावास्यायामोत्तरस्मात्परियकात् । ३। प्रत्तर्वेदि शाखाया। पलाशानि विशात्य मूलतः परिवास्य तस्यात्तर्वेदि न्यस्येत् । है। उपवेषं च कुर्यात्तेन च कपलान्युपद- धाति । ५ । दर्भगय पवित्रं त्रिगुणारजु शाखायामनुलोगमवमृतेदन्धिमकुर्वन्। ६ । एता याचरतीमधुमहुकानाः प्रवावरोर्यशसे विश्चत्पाः । बल्लोर्भवत्तीरुपनायमाना इक व इन्डो रमयतु गावः ॥ ip. Cr. 1. 9, 15 inksra - inji), निमाष्टि MOB. --- 31) मध्यमापा KeP2 – 2) ययाइत MIC (cf. Mān. Gr. Eiul. $ 8h: ein solcher Samdhi pflegt nur in vcd. partien vorzukommen), ब्राह्मणोऽधिभरपेट Ke. -- 33) प्रहत्य so alle, दत्त fehlt in M1, °दकी mss. incl. Nc ausser MiCcf. zu su. 2. 3 u. 6 (nicht citirt in Gc; in P2 durch sthali ersetzt und nach Nc carusthālī). ४७) वदेतानित्ये (st. मोत्ये) mss: ausser MIC P2 (d. 1. sie citiren etuni MS. II, 72, 4 mit), पतिष्ठति mss. ausser MiC resi: umschreibend P2Nc (letzterer citirt bloss gia, erklärt aber tusmüt sthtunit; Ge schweigt). 3 (cf. MS. I, 1, 3; IV, 1,3; Ap. Cr. 1, 6. 11-14; Iill. p. 9-15): 2) वा Mi nach utkare. न्यसेत् alle ausser c. 5)च nach tena fchlt in M1. – 6) °955] corr. °7557: alle incl. Kc (in den comm. jedoch als acc. crklärt, nach Ne = trigunarajjusadrçam 1) ·॥ मान भी सू०१॥१॥३॥ 7 इक बो महेन्द्रो रमपतु गाव इत्यापतीरनुमन्त्रयते। ७। यवाग्वैता रात्री यजमानो ऽग्रिहोत्रं जुहोति । तस्याः पिण्डं निध्यात् ।। । परिस्तृणाति पूर्वमग्रिमपरी च।। उत्तरतो गार्हपत्यस्य सँस्तीर्णे हे हे प्रपुनक्ति कुम्भ्यो शाखापवित्रं निदाने दोहनं प्रोक्षणीम् । १० । बर्हिषः पवित्रे कुरुते प्रादेशमात्रे समे प्रछिनप्रात्ते। ११ ॥ योषध्या वैये स्थ इति छिनत्ति । १२ ॥ विक्षोर्मनसा पूते स्थ इत्यद्रिस्त्रिरनुमा- टि। १३ । अपः स्रुच्यासिच्योत्तानी पाणी कृत्वाङ्गुष्ठेनोपमध्यमया चादाय " देवो वः सवितोत्पुनावित्ये- तया पच्छो ऽप उत्पुनाति।१४॥ शुन्धमिति पात्राणि प्रोतति । १५ । दोसनं निदाने गोडके प्रदायोप- सृष्टां मे प्रवतादिकारं च गा चोपसृष्टापत्तरेण मा संचारिषुरिति ब्रूयात् । १६ ॥ उपमृतागीत्युक्ते ॥ पो- पाय वेति वत्समवसृज्यमानमनुमत्त्रयते। अपक्ष्मा वः प्रनया सँसनामि रायस्पोषेणा बकुला भवत्तीः। इति संगमानाम् ॥ अदित्या रानातीति निदीपमानाम् । १७ ॥ उपसोदामोत्युने ऊ पयः पिन्यमाना घृतं च नीवा जीवतोष वः सदेम ॥ इति बपति। १८॥ वसूनां पवित्रमसीति शाखापवित्रमादत्ते ॥ चौरमि विव्यसोत्युखाम्। १६ ॥ मात- रिनो धर्म इत्यधियति । पवित्रमवद्धाति । २० । ग्रन्वारभ्य वाचे यकृति । २१ । प्राकमायं पवित्र- मादधाति । तिर्यकप्रातः। २२॥ उत्सं दुत्ति कलशं चतुर्बिलगिडां धेनुं गधुमती स्वस्तये। तदिन्द्राग्री पिन्वतां सूत्रतावत्तयामानममृतत्वे दधातु ॥ इति धाराघोषे जपति । २३ । दुग्धावयति कुम्भ्याम् । २४॥ याश्चम पझं पृथिवी च संडकाता धाता मो. मेन सह वातेन वायुर्यनमानाय द्रविणां दधावित्यासिच्यमाने जपति । २५ ॥ कामधुत इति पति ॥ प्रमूमितीतरः । २६ ॥ सा विश्वायुरस्वताविति गोनाम गृह्णाति " सा विश्वभूरिति द्वितीयस्याँ " मा वि. . । - - corr. cf. sit. 1 vatsajňum), ZH557 (st. Prasyjed) Kc. 7) प्रजावतीर्य MOB. 11) समे - Taº Kc cf. zu 1, 5, 3, 1 (zum obigen im Man. Sr. gewöhulichen Sanidhi cf. auch Man. Gě. Einl. S 8c4). -- 13) घोषध्यो C corr. . 14) Von hier ab bis 1, 2, 2, 1 fehlt in Gc. ca-losen verbindung dohorgam nidiine s. zu 1, 2, 1, 18; च vor gitin fehlt in MaB (°कारप N offenbar far कारं च wie in S corr. ist), संचार्षुरिति schreibt M1. -- 15) वः सदेग वत्सदेम d. mss. (fur वस्सदेम 30, wie es scheint, C). 22) प्रवदधाति Nc (wohl nur die erklärungs-, nicht dic textform). 20) अभूमि अमुमि° afle. - I) सर्वासु - 16 ) Zur corr.

·8 ॥मान ग्रो मू°१॥१॥३॥ O धकर्मेति तृतीयस्याम् ।२७ । समानं दोकलम् । २८ । तिसृषु दुग्धामु "बक दुग्धीन्द्राय देवेभ्यो कवि- रिति निरुत्वा वाचं विमृताते ॥ महेन्द्राति वा । २३ । विसृष्टवागनन्वारभ्य तूजीमुत्तरास्तिस्रो दोन- यति । ३०॥ कुतः स्तोक इति (सर्वासु। दुग्धासु नापति । ३१ । संपृच्यधगृतावरोवर्मिणा गधुमत्तमाः । पञ्चतीः पयसा पयो मन्दा धनस्य सातये ॥ इति दोक्नसंतालनं कुम्भ्यामानयति । ३२ ॥ टँक गा टँक गोपति मा वो यज्ञपती रिषदित्युदग्वासपति वर्त्म कुर्वन् । ३३ । शीतोभूतमग्रिहोत्रोच्छेषेणा दपेन्द्राय वा भाग सोमेनातनमीत्यातनक्ति ॥ महेन्द्राये- ति वा । ३४ ॥ प्रदस्तमसि विक्षवे वेति यवाग्वाः पिएउमवद्धाति । ३५ ॥ वितो व्य रतस्वेत्युपर्या- दधाति । ३६॥ ग्रापो बागतेति सोदकेनापिदधाति दारुपात्रणायस्पात्रेण वा । यदि गन्मयं स्यात्तयां दारु वातर्दध्यात् । ३७ । प्रातर्दोकाय बत्सानपाकरोति । ३८ । उपसर्वानप्रति समानगोहासनात्। ३३ । गाई- पत्ये वोषि प्रापयति । ग्राहवनीये जुहोति । है । नानि यो व्यावर्तेत । अविपरिकर कुर्यात् । । । गुल्बार्थे प्रतिगाँ शुल्वं । रज्वर्ये प्रदक्षिणा रतुः । ४२ । प्रोतगामुत्पवन मनानिमिति त्रिः । ४३ । दर्भः कुर्यदिनारिकाणि वैवारिकाणि । ४।। ॥३॥ ॥ इति मानवसत्रे प्राकसोमे प्रथमोऽध्यायः॥ -- fehlt in MiC (in Sv. a. h. nach sii. 29 in tisrsu corrigirt). 12) मंद्रा mss. ausscr C. . १३) गोपतिं मा corr. गोपतिमा 1 msg., रि- OTRO mes. ausser M1 (alle schreiben rs st 225). ७) दारुं Kc (falsch wie xu Kity. Cr. 1, 2, 31), "र्दयात् MaB. Ueber die Adhyāya-unterschriften s. im Vorwort.

·श्वोभूते पश्चादापत्यस्योदीच उदय सँस्तृणाति । १। संततामुलपान स्तृगाति दक्षिणोन वि. कारमाहवनीयस्य पूर्वार्धार्दूितीयामुत्तरेणा विकारम् । अयेणास्वनोयं दक्षिणोत्तरानवस्तृगाति ।। दक्षिणा वेश्यसात्मणो सँस्तृणात्यपरं यतमानाय । पश्चार्धे पत्ये । ३। उत्तरतः सँस्तीर्णाद्दतिया पवित्रच- मसस्फाकपालाग्रिहोत्रवाणीपूर्णकृप्तातिनशम्योलूबलमुसलदषटुपलवेट्कुटराबजुळूपमुद्रुवाप्राशित्र- करणोडापायाव्यधानपात्रोसँवपनपात्रीः प्रतात्य सँस्तोणे दे द्वे प्रयुनक्ति । कुर्वत्तान्यपराणि ।।। खादिर स्फावं पालाशी बुहरायत्ध्युपद्वैकङ्कती ध्रुवा।।। मूलतोऽत्निमात्रदण्ठाः पाणितलमा- त्रपुष्करास्त्वचोबिला ह्यङ्गुलखाताश्चतुरङ्गुलोच्छ्रयाः। प्रादेशमात्राणि प्रस्रवणानि। [मा पत्निमात्रा वा]।६। स्फयो भृष्टिलः। वरणास्य शम्या। ७॥ वेषाय वामिति पाणो प्रक्षाल्य चमसेनापः प्रणयति। काँस्येन ब्रह्मवर्चसकामस्य । गोदोकलेन पशुकामस्य ' गार्तिकेन पुष्टिकामस्य प्रतिष्ठाकामस्य वा। ८ ॥ वानस्पत्यो ऽसीति चमसमादत्ते । बाईस्पत्यगमीति काँस्यं ॥ पार्थिवमसीति मार्तिकं च। ॥ देनेभ्यः शुन्धस्वेति चमतं प्रतालयति ॥ देवेभ्यः शुम्भस्वेति काँस्यं मार्तिकं च । १० । उत्तरतो गाळपत्यस्य पवित्रवति यहोरेवती रेवत्य यहो कविष्या कविण्यम्। यह घोजो यच नृणां तँ व ऊर्मि मधुमत्तम् ॥ देवयव्याये जुष्टं गृलामीत्युपबिलं चमस पूर- - . 1 (cf. MS. I, 1, 4.5%; IV, 1, 4-5; Ap. Cr. 1, 15-18; Hill. p. 15-26) : 4) नीयस्यापूर्वा- . mss. ausser M1. 4) संयकरपात्री Kc. 9) Brat: alle ausser Mi u. mehrfach Pa, ( ) fehlt in MiC(man beachte die uachbinkende stellung). --- 1) sphyo bhu stilah so alle steht nach Ne nicht hier, sondern si. 5_zwischen sphyasruram undpedlergi. -- 8)पुष्टिकामस्य fehlt in Mi sowie grayF1AFU 21 in C (zufälligkeiten?). - 9) ist satzverbindend oder zufäl. 1* ·10 ॥ मान श्री मू १॥२॥१॥ यति । ११ ॥ देवीराप इत्यपो ऽभिमत्रयते । १२ ॥ ब्रमनपः प्रणोष्यामि ॥ यजमान वाच यझेन्युक्त्वा वाचं यति । १३॥ को वः प्रपायति स वः प्रणायतु । कस्मै वः प्रणयति तस्मे वः प्रणायतु । बृहस्पतिवः प्रणाविति मनमा प्रायति । १४ । स्कामुपयामं कृत्वा समं प्राणोधारयमाणाः ॥ को वो युनक्ति स वो युननु । कस्मै वो युनक्ति तस्मै वो युनक्तु । बनस्पतिर्वो पुनकिति पुनक्ति । १५ ॥ विशेभ्यः कामेभ्यो देवयव्याये प्रोतिताः स्थेत्युत्तरतः पूर्वस्य मादयति । १६ । उलपराव्यावस्तृणाति । १७ ॥ यत्रमाने प्रागा. पानी दधामीत्यादाय पवित्रे यथायतन स्का पवित्रं निधाय " सँसीदत्ता देवीर्विश इति पात्राणि संसा- ट्पति । १८ । संततामुलपराजिमपरस्मादध्या पूर्वस्माग्यज्ञस्य संततिरसि यज्ञस्य वा संतत्यै स्तृणामीति स्तृणाति । १६ ॥ वानस्पत्यासोति चुचमादत्ते ॥ वर्षवडमसीति धूपम् । २० ।। उर्वत्तरित वोहीति वन. ति। २१॥ प्रत्युष्ट रतः [प्रत्युष्टारातिः] इत्यावनाये निष्टपति । २२ । दक्षिघातःपश्चादपरस्यानिष्ठा- निर्वपति । पात्र्या वा स्फामुपकृष्यानोमन्त्राँस्तु जपेत् । २३॥ धूरसीति धुरमभिमृशत्युत्तरां च । २४ । उद- तिक्रम्य " देवानामसि वक्तितममित्युत्तरामीषामारभ्य जपति । २५ ॥ विक्षोः क्रमो ऽसोति दतियां चक्रे पादमादधाति । ३६ ।। प्रक्रुतमसि विर्धानमित्याराकति । २७ ॥ उरु वातायेत्यवतारयति । २८ ॥ मित्रस्य वश्वनुषा प्रेत इति रुविष्याप्रेतते व्रीहीन्यवान्या । २३ । पूर्षे सुचमाधाय त्रुचि पवित्रे [निधाय) "यनमान रुविनिप्त्यानीत्युक्त्वा विनिर्वपति ॥ अग्र इति प्रवसतः । ३० ॥ देवस्य वः - ligaussii. 10 hineingerathen. -- 11) पवित्रवति.. चममं ungelenke construction fur etwa paritravati camasa (18incan purayati cf. 1, 2, 3, 25. . 12) देवीरापोने इत्य° mss. ausser M1C (d. l1. sie citiren agre von agreguro mit). 13) यतमान M1. 18) सफां पवित्रं so alle würde man in Fnafaa corrigiren, zumal collective Dvandvaneutra singularis im Mün. Çr. beliebt sind, wenn sich nicht ca-lose verbindung statt der Dvandvaform bei unmittelbar zusammengehörigen dingen im Män. Çr. als eine originelle spracherscheinung constatiren liesse cf. 1, 1, 3, 16; 1, 2, 1, 33; 1, 4,1,6; 1, 7, 4,34; 1,8, 2, 5. 3, 18 (u.a. cf. auch zu 1,8, 2, 24); 2, 1, 3, 28; 2, 4,1,11.-- 19) परस्मादीदा M1 (aber opara ist = garhapatya, pārra ihavaniya). 22) [ ] fehlt in MIC wie in allen 1, 1, 1, 26 (d. h. pflegt nicht mit citirt zu werden). -- 23) निष्ठस्यनिर्व P3; पाच्या mss. incl. Kc ausser MICP2 resp. corr. 3 cf. Ap. Cr. 1, 18, 7; °कृष्यातो. Ke. -- 24) वा (st. ca) Nc (wohl unter cinfluss von Ap. Cr. 1,17,8, worauf er sich beruft; vgl. aber hieza auch den dortigen comm.). 26) Ne liest दक्षिण- चक्रे दक्षिण पादमादधाति ef. Ap. Cr. 1, 17, 8, sagt aber, dass einige w. 0. lesen (zur wortstellung des nacbdrucks wegen cf. auch 1, 3, 8, 1. 25 u. a. und Man. Gr. 1, 11,5 u. &). – 27) 77afa Mins (in letzterem aus Prohati, wie auch P2 hat, corr. cf. aber auch avarohati so alle sū. 37. 80) मुचमा- धाय corr. cf. HIII. p. 23 fi. anm. 4u. 3, °मा- , . - ·॥ मान यो सू०१॥२॥१॥२॥ 11 - सवितुः प्रसव इत्यतिकोतवण्याँ कविष्यान्मुष्टिना त्रिरावत ' तूजी चतुर्थम् । ३१ । एवं द्वितोपम- मीषोमीयं पौर्णमास्यमिन्द्रामममावास्यायामसंनयतः । ३२ । संनयत इन्हें वा संनयत इन्हें महेन्द्रमेकेषाम् । इन्, योत बुभूषन् । ३३ । सोमयाविना महेन्द्रो देवता। सोमयाजिनां गतमोगर्यो गौतमो भारहालस्ते महेन्हें परन् । ३४ । प्रथेतरे संवत्सरमिन्द्रमिष्टागये व्रतपतये ऽष्टाकपालं निरुप्य ते महेन्द्रं योरन् । ३५ ॥ इदं देवानामिति निरुप्ताभिमशति ॥ इदमु नः सहति शेषान्यतो ऽधि निर्वपति । ३६ ॥ हत्ता डा इत्यवरोरुति। ३७ ॥ स्वाहा ग्यावापृधिवोन्यामिति बपति । ३८ ॥ निर्वरुषास्य पाशादिति निः- सर्पति । ३३ ॥ स्वाभिव्यकशमित्यभिवीतते ऽग्रिमादित्य वा । ४० ॥ उर्वत्तरित वोहोत्यति । ४१ ।। अदित्या व उपस्थे साट्यामोति पश्चादपरस्य सादयति । ४२। ॥१॥ घनिर्मष्टापामासिच्य " विप्लोर्गनसा पूते स्थ इतिप्रतिभिर्व्याख्यातमुत्पवनम् । १ । उत्यूयोग वो जुष्टान्प्रोतामीति पथादेवतं कविष्यान्प्रोतत्यनभिप्रोतवपरम् । २॥ यये व्यं रतस्वेत्ययेणापर विष्यानुपसाट्यति । ३॥ यद्दो ऽगुड इति पात्राणि प्रोतति । ।। उत्तानानि पर्यावृत्य प्रोत्य पूर्वाणि प्रतिपर्यावृत्यासंचरे मुचं निधादित्यास्त्वगतोति कलानिनमादत्ते ग्रोवातः। ५॥ अवधूत रत इत्युत्- क्शसनमुत्करे त्रिवधूनोति । ६॥ अदित्यास्त्वगमोति पश्चात्करस्यास्तृणाति प्रत्यग्योवमुत्तरलो. . दाय d. mss. (fehlt zufallig in C); [ ] fehlt in MIC (Nc schweigt; ef. Ap. Cr. 1, 17, 10), घनय M1; प्रवततः 80 NSCNc प्रवपतः M1 प्रसवत: MaB_u. Nc_v. 1. [letzteres wohl auch für pravasatah; wer so liest, muss auch agne lesen und das ganze wie Nc erklären: pravasato yajam nasya gshe yajamüne 'li padasthane agne iti padam vadet. Dürfte man, zugleich nach der regel, dass gewöhnliches aus uogewöhnlichem zu entstehen pflegt, nicht umgekebrt, die lesart von Mi vorziehen, falls sie den siun bat: er gage adem Agnis, wenn er beim herausuehmen zufällig etwas verschüttet, womit vergleichbar «einem wirklichen Wesen, nicht einem Unhold» Hill. p. 25?]. — 33) Zu indrain mahendram sc. ca 8. zu sii, 18 u. vgl. su. 35; बुभूषन् so Nc 7 d. mss. 35) नित्य mss. incl. Kc ausser MiC. 4) स्वाभियं d. mss. fulschlich fur °व्य'; °कशमि° 80 C कश्यमि° M1 °क्षमि d. ibr. cf. MS. I, 3, 6. 2 (cf. MS. I, 1, 6-7; IV, 1, 6-7; Ap. Cr. 1, 19-21; Hill. p. 26-38): 1) cf. 1, 1, 3, 13 fi'. ; अतिमृष्टायामप यासिच्य Kc. --- 2) (hier setzt auch Gc wieder ein) quičaš so Mic wie sonst zuweilen alle, यदि d. abr.; प्रो. तन्याम् MeB. -- १) योवतः ('. -- 6) उदक्श- सनम् corr. cf. bahistadricasanam ip. Cr. 1, 19, 3 und die die ursprüngliche lesart verrathende erklārung Ge: yathā 'vadhuyamanasya udicin pratimanso bhavati, उदकश्च. सनम् (in Gc verschrieben) alle (nach Ne: - ·12 ॥ मान श्री सू०१॥२॥२॥ . - मम् । ७ । प्रतीची भसदं प्रत्यस्यति । ८ । न रिक्तमवसनति । ३ ॥ पृथुयावासोत्युलूखलमादमाति । १० ॥ ग्रोनिक्लासीति कविष्यान्मुष्टिना त्रिरावपति ' तूझी चतुर्थम् । ११५। बृवावासीति मुसलमा- दत्ते । १२ । कविष्कृता त्रिरवानालयति । १३ । वाच विसजते । यजमानश्च । १४॥ विष्कदेकीति ब्रा- सपास्य ॥ हविष्कदागनीति रानन्यस्य ॥ विष्कदाहवेति वैश्यस्य । १५ । पत्यवत्ति पिनष्टि च । १६ । ग्रामोधो दृषडपलं समात्ति ॥ कुटरुरतीत्यश्मानमदत्ते ॥ इषमावदेति पूर्वाध" ऊर्जमावदेति पश्चार्धे " रायस्पोषमावदेत्युपलागेवं नवकावः संपातयति । १७ । जाततुषेषु " वर्षवृद्धमसीति पुरस्ता- त्प्रत्यक्शूर्पमुपोहति । १८॥ प्रति वा वर्षद वेत्तित्युद्वपति । १६ ॥ परापूत रत इत्युत्करे निष्पुनाति । २०॥ प्रविडो रक्षसां भाग इति तुषान्प्रविध्यते। २१ । पुरोडाशकपाले तुषानोप्येदमह रतो ज्वबाध इदमर रक्षो ऽधर्म तमो नयामोत्यधस्तात्कृतानिनस्योपवपति । २२॥ वायुर्व इष उर्ने विविक्विति विविनति । २३ ॥ देवेन्यः शुन्धधमिति त्रिः फलोवारोति । २४। बादानात्प्रभृति कृज्ञाजिनस्य समानमा स्तरणात् । न भसदं प्रत्यस्यति । न रिक्तमवसाति । २५ ॥ धिषणासि पार्वतीति कक्षाजिने दृषदमाद- धाति । न रिक्तगवसनति। ॥ धिषणासि पार्वतो प्रति वा पार्वती वेविति दृषप्युपलाम् [प्राद्धाति] । २६ ॥ अदित्याः स्वम्भो ऽसोत्युकशोर्जी शम्यां पश्चादुपकर्षति । २७॥ धान्यमसि धिनुकि देवा. निति त्रिधिवपति । २८॥ प्राणाय त्वति प्राचोमुपलां प्रोति ॥ पानाय वेति प्रतीची प्रतिकर्ष- ति॥व्यानाय वेति मध्यदेशे व्यवगृह्णाति । २६ ॥ दोर्घागनु प्रमृतिमिति संततं प्राञ्चं दीर्घ पिनष्टि । ३० ॥ मित्रस्य वश्चतुषावेत इति पिष्टान्यवेक्षते । ३१ ॥ देवो वः सविता हिरण्यपाणिरुपगृह्णाविति पिष्टान्यवशीर्यमाणान्यनुमन्त्रयते । ३२ ।। यानि कुरुतादिति प्रेष्यति । ३३ ॥ घृष्टिरसीत्युपवेषमा- दत्ते।४। ॥२॥ % 3D tathū 'vadhinanam viilheyam yathiī çuasino vd! udag gachan na daksamüdisu; als zweite crklárung gibt er wortlich Gc); वधुनोति alle ausser MiC (nicht citirt in Gc). 1४) रुविष्कृता corr. (cf. Katy. (r. 2, 4, 9) कदा d. mse. thervorgerufen durch Bii. 15). . 17) upalam_so alle ausser °lam Pa braucht etwa im hinblick auf Âp. Çr. 1, 20, 3 nicht feblerhaft zu sein; संयात. ata Pa auch gut, Ågigafa C als nebencorrectur v. a. h. offenbar nach Âp. Gr. 1. c. -- 1) प्रवृद्धो MaB, प्रविध्यत्ते Kc. - 24) पवति M1. 25) nu bhasº pratyº fehlt im citat in Kc; Gc bloss : bha. salam pratyasyati iti pathanty apare. ii) [न रिक्तम] fehlt in M1 als uberflassige wiederholung, desgleichou (917°) in Mic. - 27) शम्यां fehlt in MaB. 29) Gc scheint eine v. I. vyutgrināti nebou vyavagrlº zu keunen. -- ·13 . - - - - ॥ मान मो० ० १ ॥२॥३॥ निर्दग्ध रत इत्यङ्गारमवस्थापयति । १॥ ध्रुवमसि पृथिवी देहेति तस्मिन्कपालमुपधायान्वार- भ्यापाग्रे ऽनिमामाई नहील्यङ्गार बरिर्भस्म निरस्यति । २ ॥ ग्रने देवयानं वरेत्यन्यमधिकृत्योत्साति । ३॥ धरुणांमस्यत्तरितं ददति पूर्व " धमप्ति दिवं दहति पूर्वार्ध " धर्माप्ति विद्या विश्वानि दति मध्यमाद्दक्षिण " चिनीति पश्चाधीहत्तरमध्यर्थं " परिचिसोति पूर्वाधाद्दतियाँ " विश्वासु दिन सोदेति पश्चाधादतियों" सनातानस्म यामानाय परिवेशयेति पूर्वाधाडत्तरमध्यर्धम्।।। एवमेकादशकपालस्य समानं त्रयाणामुषधानम्।५।एकमात्रे मध्यमाद्दतिणो तथोत्तरे।६। चतुर्थेन मन्त्रेणा दक्षिणायोः पूर्वमुपद- धाति । पञ्चमेनोत्तरयोरपर । यष्ठन दक्षिणायोरपर । सप्तगेनोत्तरयोः पूर्वमुत्तगेन शेषानि कुष्ठासु प्रति- णम्। ७॥ वसूना रुद्राणामित्यनारान यूति ॥ तप्येषामिति द्वे " तप्यस्वत्येकम् । ८ । सप्ताभ्यो अधि- थित्य प्रातर्दोकं दोक्यात।। निष्टप्योप्यमानायां पात्र्यामवधाय पवित्रे " देवस्य वः सवितुः प्रसव इति पिष्टानि त्रिः संवपति ' तूझी चतुर्थम् । १०। वाच॑ यछत्यानिवासनात् । ११ । पिष्टलेपं निधायोत्पूय तप्ता " कयोंष्ट्रा वारा-यामुत्पुनामीति पिष्टान्युत्पुनाति । १२ । वेदोषयागः स्रवेणा प्रणीतानामाकरति ॥ समापा घोषधीभिरित्यासिञ्चति । तप्ताश्च । १३॥ ग्राः परि प्रनाताः स्थ मदिः पृच्यधमिति तप्ताः परिसारयति । १४॥ सीदत्तु विश इति षिष्टानि संनयति । १५॥ मावस्य शिरो ऽसोति पिएउमभिमृति । १६॥ पूषा वाँ विश्ववेदा विभवविति समौ विभाति । १७ ॥ नये वेति दक्षिणां पुरोडाशमभिमशति यथादेवतमुत्तरम्। १८ ॥ इदम सेनाया अभीवर्या मुखमपोहामीति वेदेन कपालेभ्यो भस्मापोति। १६ ॥ घो ऽसि विश्चायुरित्यधिपत्येवमुत्तरम्। २० । एकैकं कर्मोभयोः कुर्यात् । २१ ॥ उरु प्रयस्वेति याव- कपालं पुरोठाशं कूर्माकृतिं प्रथयति । २२ ॥ सं ते तन्वा तन्वः पृच्यतामिति पिष्टलपेनावितारयस्त्रिः परिमार्टि । २३ । दक्षिणायावाय विलाय गार्हपत्य उपाधिनित्य संपूष वेदोपयागो । दितिरशनाछि- नपत्रेत्याध्यस्थालीमादत्ते । २४ । दक्षिणा गाळपत्यात्पवित्रवति " पृभ्याः पयो ऽस्योगुवस्तस्य ते ऽती- 3 (cf. MS. 1, 1, 8-9; IV, 1, 8-9; .p. or. 1,22-25; Ilill. p. 36-43): )बरिभस्म MIC(baher. bhasmaso auch P2 adv. nachGCNc =bhasmano Uahir). -- १) प्रत्य M1. --. 11) वाचंच (ie und, 'wie es scheint, auch Mi. 13) तानामा 5118° mss. resp. °71918 Kc ausser Mil', समाप MiPaKc u. corr. C gegen MS. 1, 5, 3; तप्ताभ्यथान्यः Kc. 18) यथादैवत° ulle ausser MICGc cf. zu 1, 8, 4, 37. या बभी corr., सेनायाभी mit krasis dic mss. wie stets bei diesem spruch (cf. dagegen die parallelen und die citationsweise सेनाया। इति Ps). -- 23, Die mss. sehreiben विक्षारयन्त्रिः u. M1 त्रिः 24) विलाय 80 d. mss. incl. l's (vielleicht bloss vereinfachte schreibweise fitr क्लिाय्य ek zu 1, 3, 4, 18) विलीय Nc; पत्य उपाधि° so corrigirt auch (, पत्योपा- घि° mit unregelmissiger krasis die mss. wie auch 1, 5, 4, 18; "प्रत्य M1; यामो ऽदि corr., °यामा दि° NS याममादि° M1 °यामा- 10) सेना- ·14 ॥ मान भी सू. १ ॥ २ ॥३॥४॥ C यमाणस्य पिन्वमानस्य पिन्वमानं निर्वामीत्याव्यस्थाल्यां पवित्रवति निर्वपति । २५ । परि वाप- तिरिति वीषि त्रिः पर्यग्निं करोति । २६ ॥ देवस्त्वा सविता अपयस्वित्युलमुकेनाभितापयति । पिष्ट- लपं च । २७ ॥ अनिष्टे तन्वं मा विनदिति भैस्वचं पाल्पति । २८ । न ज्वालानपोति । २६॥ यो ब्रह्म गृह्णोधेति वेदेन साङ्गारं गत्मना-यूति । ३० ॥ विदत्तः अपयतेति प्रेष्यति । ३१ । वाचे विम- बते । यतमानश्च । ३। ॥३॥ - .. दानवनीयस्य यजमानमात्री वेदिं मनसा परिगिमीते । यथा वोषि संभवेयुस्तथा तिरथ्य- पोयसी पुरस्तात्। १ । पूर्वार्धे वेशा वित्तीयमात्र प्रागुदोचोः स्फोन तिम्रो लेखा लिखति । २॥ एक- ताय स्वाहा हिताय स्वाहा त्रिताय स्वाहेत्येतेरसँस्यन्दयंलेखासु षिष्टलेपं निनयति।३। अयं वेदः पथिवीमन्वविन्दगुहाहितां निकिता गन्तरेषु। स मयं लोक यतमानाय विन्दवछि यज्ञं गरिरेताः कृणोतु ॥ इति वेदमादत्ते । है। वेदेन वो विविदुः पथिवी सा पप्रये पृथिवा पार्थिवाय । गर्ने विति भुवनेषतस्ततो यज्ञस्तायते विश्वदानाम् ॥ इति वेदेन वादं प्राची त्रिः समुन्मार्टि।।। उत्तरतो गार्हपत्यस्य " देवस्य त्वा सवितुः प्रसव इति स्फामादत्ते । ६॥ इन्द्रस्य बाकरतात्योषध्यानगाष्टि। नायं प्रत्यभिनशात । ७। उत्तरतो लेखानामाग्रीधः प्रक्रममात्र उत्करे पाणिकोष्ठ कवोपविशति । ८॥ पाचव्या वासाति लेखाते तृणां तिनिधाति ।३॥ पृथिवि देवयानीति स्फोन तिकिचनत्ति । १० ।। क्रां गछ गोस्थानमिति सतणान्यासूनपादत्ते । ११ ॥ वर्षतु ते पर्जन्य इति वोः यामानं च प्रेक्षते । १२ ॥ बधान देव सवितरिति पाणिकोष्ठे निवप- ति । १३॥ मा वः शिवा योषधय इति द्वितीयं " द्रप्सस्त इति तृतीयम् । समानमन्यत् । तूझी चतुर्थम् compos. NSNc cf. Ap. (r. 1, 25, 12 (sangurain so auch P2 u. 3 sc. purodaçam nach Gc). TEM21C (beide comm. erklaren das wiederholt auftretende rellopayima richtig als Bahuvrihi, inuchten aber bier lieber ºyimam wohl als adv. lesen). --2) पवित्रर्वात beide mal appositionsartig sc. patre (80 mit recht Cic; uach Nc masc. pro fein. pavilravatyām) cf. 1, 2, 1, 11; bezüglich der wortwieder- * holung bei zwischengeschobenem spruch cf. 1, 3, 2, 7. 12 '. a. ४०) सांगार" als 4 (cf. MS. I, 1, 10; IV, 1, 10; Ap.' Cr. 2, 1-3; lill. p. 43-57): 1) तिरथा alle ausser MiCGc (duch erwalut Ge auch diese lesart). - 1) सँस्पंदयन् last alle mas. संस्य- यति ic. ७) यज्ञस्त्यायते alle ausser C. ) त्योषध्या M1C. - 10) पृथिवी alle - ·PHERgirl 16 सवस्त्वा परिगृह्णश्चिति दक्षिणतो " महास्वेति पश्चादौदित्यास्वे- व्या इति वनति द्यगुलं चतुरङ्गुल वा। १६ । उद्दतादामोधस्त्रिकर- पतुः सवे कर्ग कृण्वत्तो मानुषाः। मा हिंसीस्त्वमोषधीः शिवाः ।। सतृणापासून्करति । १८। रः कृणात वेदिमेतद्देवेभ्यो जुष्टामदित्या उपस्थे। देवा शुषत्त विश्वे रायस्पोषाय पत्रमान विशत्तु ॥ भध्ये संना प्रागुदकप्रवण लगााँ साधुतान् । मायामास्वनीयं परिगाति । प्रोणिा- गार्हपत्यम् । माहार्यपुरीषां पशुकामस्य । १६ । सफां प्रतालयत्यप्रतिमशनग्रम्। २०। ग्रयोदय वेदिं nmमामत्र्योत्तरं परियादं परिगलाति " सत्यसदसोति दत्तिणत " तसदसोति पश्चात् ॥ घर्मसद्- सात्युतरतः, १ ॥ पुरा क्रूरत्येति स्कोन दिं प्रतीचोमनुमाष्टि वर्ग कुर्वन् । २२ । पशा वेग्या वि. तृतीयगात्रे तिर्यञ्च सफाँ स्तब्धा" प्रोक्षणीरानादयेमावलिरुपमादय स्रुचः संगटि पती संनन्याव्येनोदे- कोति सँशास्ति । २३ । दक्षियोन प्रोतणोर युदानयत्यग्रगुपनिनीय स्फामुग्यछति । २४। वर्त्मनि सादपति प्रोतणीरभिपूरपति । २५ ॥ द्विषतो वधो ऽसीति पुरस्तात् प्रत्यशुम्वः स्फोनोत्करमभित्ति । २६ । अभ्युदय प्रत्यासादयति । २७ । उत्तात याक्वनोपस्येध्यावलिरुपमाट्यद्दक्षिणामिःममुत्तरं बर्हिः । २८ । सुचः प्राशिवकरण च।२६। ॥४॥ मुर्व समाष्टि प्रत्युष्ट रत इत्यावनीये पात्राणिा मिष्टपति । १ । वेदप्रलवान्प्रतिविभव्याविभव्य वाभ्यारवं तिरथी: त्रुचः संगायौरमागिा मूलैदाठा-संग्रज्याभ्युदयागौ प्रतपति । २॥ वो ऽस्यनाधृष्टः सपत्नसाह इति सुवमादत्ते ॥ मायुः प्राण मा निर्माता रिति संभाष्टि । यथा शुर् प्राशिवरणां च । ३॥ जकरस्यना- ॥ Nctic). 21) Von hier bis 8u. 7 des folg. cap. fehlt in Gc. mes. . . usser Gc. 1) खनयति Netic (wohl ur erklärungsform; khanut auch Ke). १) वेदिमेतदेवेभ्यो ausser C. 21) fast erwartete man dharnasad (so N, aber rein zufallig). 23) सुचः 50 MIC (zur hed. cf. sū. 29 u. namentlich das folg. cap.) 779 MaB (ca späterer zusatz) as a 999 Ns 'nach Ap. Cr. 2, 3, 11 (nicht formell citirt in 5 (cf. Ms. I, I, 11 ff.; IV, 1, 12. 13; ip or 2, 4-8; IIill p. 57-61): 2) वेदप्रश्वा MIC (in letztorem v. a. b. corr. w. 0.), abhya. harum so alle «schuabelwärts» cf. ap. Çr. * 2, 4, 4. ३) नादष्टः MIC (so auch im folg. - ·घृष्टा सपनसाहीति जुमादत्ते ॥ चतुः श्रोत्रं मा निर्मात्री रिति प्र. टि|| 8॥ उपमुदस्यनाधृष्टा सपत्नसाहीत्युपमतमादत्ते ॥ वाचं पणन्म प्राची बान्यतः । ५॥ ध्रुवास्यनाधष्टा सपत्नमालोति ध्रुवामादत्ते ॥ यज्ञं प्राचीम्। ६॥ प्राशिवरणामस्यनाधृष्टं सपत्नप्तामिति प्राशिवरपामादत्ते . वा सपत्नसाद संमार्टीति समाटि । ७। दिवि शिल्पमवततं पृथिव्याः ककुभिः प्रितम् ॥ तेन सहस्रकाण्डेन द्विषतं तापयामसि । द्विषत्तस्तप्यता बकु ॥ इति संमार्जनान्यवसव्या युत्याग्रावध्यस्यति। ८ । संमृष्टा यथास्थानमुत्तानाः मुचः सादयति । पत्नीलोकोषस्थानं कुर्विति प्रेष्यति ॥ पनि पत्त्येष ते लोको नमस्ते ग्रस्तु मा मा हिमोरिति दतिः पश्चादपरस्य पत्नोलोकमुपस्थापयति । १० । प्रये गृहपते उप मा क्लयस्व देवानां पत्नोरुप मा हपधम्। अदितिरिव त्वा सपुत्रोपनिषदे येयमिन्द्राणीवाविधवा ॥ इत्युपविशति नानुनी प्रभुव्य । ११ । ग्राशासाना सौमनसं प्रनां पुष्टिगयो भगम्। प्रोनुव्रता भूवा संनये सुकृताय कम् ।। इत्यत्तरतो वस्त्रस्य योक्त्रेणा पत्नी संनयाप उपस्पृश्य वेदोपयामादब्धेन त्वा चतुषावेत इति पत्न्याध्यम . stets , in C zuweilen in & corr.); vor sammürsti haben að NSC'; sanmursdi bis saputnastihe 'ti des folg sii. fohlt in M2B; prricitrahuranam ca scheint No hier nicht zu lesen. ') [ ] fohlt in MIC. नि- मतद्वानि वा corr. cf. .ip. (r. 2, 4, 6, निर्मत- हाचलवा M9B_rosp. C निर्मतवाचयित्वा N निर्मनंदाचयित्वा $ निर्मष्यवाचत्वा M1 rsp. C (Chatte urspriinglich wic Mi, dann corr. wic M2B, schliesslich am rande vielleicht w. o. im text); संमार्मोति msg. ausser Mic (die 1. pers., wie auch C am rande corr., offenbar nach Âp. (r. I. c.; dic 3. pers. zeigt auf's deutlichste die stellvertretende spruchrrcitation uud kebrt im Mān. Gr. wieder statt der gewöhnlicheren 1. pers. cf, zu 1, 1, 9 vgl. mit 1, 3, 4, 2, wo alle mss. di 3. pers haben). 8) (bier setzt auch G wirder cin) ककुभिः 80 schreiben alle wie Ap. Fr. 2, 5, 1, मितम् corr. घृतं CBS मुतं । शृणां M2 मृतं M1, तेन corr. तेना d. mss., तप्या at m88, ausser C. 10) पत्रिलोको MOB (patni patni ili çükhữntare Ge), FHF SFC. 1) सुपुत्रो MIS, येयमि° corr. योयमिः ६. , ·17 - श्री सू०१॥२॥५॥६॥ पत्ये ऽधिप्रयति । १३॥ तेगो ऽसि तेनो अनुप्रेकि वापुष्टातरिता- प्रति] करति । १४ ॥ अग्निष्टे तेत्रो मा विदित्याहवनीये ऽधिप्रगति यतयोत्तरतः प्रोक्षणीना सादयति । वेदं च । १६॥ तेनो ऽसीत्याज्यं यामानो या । १७ ॥ देवस्त्वा सवितोत्पुनावित्येतया पच्छ याव्यमुत्पुनाति ॥ देवो वः ॥ धामाप्तीति त्रुवोणाव्यानि गृह्णाति चतुर्तुहागष्टी कब उपभृति कनीयः । पञ्च- रम्। १६ । ग्राध्यस्थाली स्रुवं वेदं च गाळपत्याते निदधाति । २० । दर्भमुष्टिमुपादा- प्रतिप्य " देवीराप इति प्रोक्षणी रुदोरयति । २१ । प्रोतणीपादाय वेश्यां पदानि लो- को लोभनानि प्रविध्याप उपस्पश्य विषायेध्मगपादाय परिधीन्ब्रमाणामागल्य प्रोत- ति " कृतो ऽस्यावरेष्ठ इतीम " वेदिसि बर्विषे वेति वादं । बर्दिरमि वेश्ये वेति बर्हिः । २३ । प्रोदय पश्चार्धे वया वितृतीयमात्रे बलिः सादयति । २४। पुरस्तादन्धि निधाति ।२५। ग्रयाणि प्रो. तपीष्पपाययति । २६ ॥ स्वाहा पितृभ्यो धर्मपाव य इति मूलदेशे वापः प्रदक्षिणां प्रोतगोनियति ।२ । उहत्य मुचमादाय पवित्रे दक्षिणतः परिक्रम्य " पषा ते यन्,ि विष्यविति बलियो ग्रन्छि वि. ष्यति।२८। ॥५॥ विक्षोः स्तुपो ऽसीति प्रस्तरमपादत्ते । १ ॥ यामाने प्राणापानी दधामीति पवित्रे प्रस्तरे विस- नति । २ । ययेणाहवनीयं पाहत्य प्रस्तरं ब्रह्माणो प्रपति यामानाय वा। ३॥ पुष्टिमि पोषाय वा रपिमत्तं वा पुष्टिगत्तं गृहामीति मुखतः प्रस्तरं गृहाति। ।। नोन्मृध्यानावयाब विधनुयात् । यद्यप- तिष्ठेत्तदुपसंगृह्णीयात् । ५ । विसँस्य शुत्वं (दक्षिणातो ये दी उदीरणासमये प्रक्षिप्तास्तेषां) दर्भागामुष- संपम्य (वेदि। दक्षिणार्धे स्तृणाति । ६ ॥ उरु प्रयस्वेति वेदि स्तृणात्यपरमपरगपुग्धातु बकुलमनारो- कम् । ७ । अपरेण वेदिं परिक्रम्य प्रस्तरं धारयन्परिधीन्परिदधाति ॥ गन्धर्वो ऽसीति मध्यममिन्द्रस्य - - mss. (tvis sc.girhapatyam, ye'yam sc. patni). 14) [ ] fohit in Mic. -- 22) °रुपादाय GcPR. "ममुपादाय Ge; °खोष्ठ 50 C, खोष्ठा lic 1. 7, 6 gegen dic regel. - - Cr. 2, 8-11; IIill. p. 64-72): 1) प्रस्तरमादत्ते mss. ausser MICGc. 5) यहुतिष्ठेतदुपति- ठेत्तडपसंग NS. H) daksinato bis testim fehlt in MICP's und ist höchst wahrscheinlich als glossco in den text der iibr. mss gerathen, cf. die abweichcude form in Gc: daksinato ye praksipti darbhiih udiranārasare tesäm ausser MIC. 2 ·18 ॥मान श्री मू. १॥२ - ॥ बारसोति दतियां ॥ मित्रावरुणो वेत्युत्तरम्। ८ । व्यत्यार संधिं करोति। । इध्मदावादाय ॥ नित्यकोतारं बेत्याधारसमिधमाद हितोयाम् । १०॥ सूर्यस्वा रश्मिभिरित्यादित्यं पुरस्तात्परिदधाति । १५ इति तण तिरयो सादगति चतुरङ्कलमात्रगत्तरा । १२ ॥ वसूना रहागामिति साट्यति । १३॥ चौरमि नन्गति बुढं प्रस्तरे सादयति । १४ । व रिक्तगवमा ति । १॥ ॥ यतास्तगास बन्गनेत्यवस्ताद्वियत्योपशृतं । पवित्यास वान्गनेत्युपा यसँसक्ताः सुची अनचोः साट्यत्यागास्तवमा शुभग । करोति । १६ ॥ इदम सेनाया सामाति वेदेन पुरोटाशयास्गापोहति । १७ । वेदोपयाम ग्राध्यस्थाल्याः स्रवणा याप्यापता घृतायोनिरहिव्या नो गन्यताम् । वगट त्वचगक सुत्र त्या बाबंद पानां तेनामा त्वा तुष्टभिवाश्यागोत्याययं पुरोटाशगशिधारयति । यादवतयुत्तरम् । १८॥ त्यानं ते सदनं कणोगि घृतस्य धारमा गुणेनं वाल्पयागोति पात्र्यागुपतृणा ति । १३॥ याईः या वनस्य गोपाः शृत उत्सातु बनिता गतीनाग । स्त्युदशगुदामति । २० । वेदेवापभस्मानं को यनशिपाणिाना वेदशिरना च।२१ । तस्निन्सीदागात प्राततिप्तबीकोणां गेधः सुमनस्यमानः। स्त्युपस्तोर्गो साट्यति ॥ गयानां मेध न पचानाम् । २२ ॥रा भूतिः पृथिव्या रसो गोत्क्रमादिति प्रधwe (ob auch Ne diesen zusatz kennt? darbha ?um ist natürlich gin, palt), rilin fehlt in MICI: - ) परिधीन fililt in 128 }- पिष्ठे गंध (ic. 1) parilaillut se'. in a danken (e 16) I ) fhit in MCP3. 10 ) fehlt in Mic. प्रभा Corm. सेनायागी भिd. mss. mit krasis wie 1, 2, 3, 19 11. il. थांदेवत' mss. Husst. Mictic of all 1,8,1, 37. 1") पात्रीमु' alle anster Mike. ५) प. घु so Mile ?2IFT* C pr. m (1l. i. wolil auch full puthusnu'') FT d. ubr, incl. corr. ( nath An (2, 10, 10 TBr. 3,7,6,3 (rathinnu, wodir PP? ghr/128nu vormuthet, darf als dialectische benform von prthusnu ang srlhey werlen); प्रित (, उदक् (st. xclait. cam) c. १) वा (st. ca) Kc. गते wic .ip. Pr. 2, 11, 1 u. TBr. 1, Palusger M1 resp. "मिते (te u. (' गते corr. ist (mited 17) सेनाया 2) सीदा. . ॥. o - Pinte us . wied ·॥ मान श्री सू. १॥२॥६॥ 19 । गोपरिते कपाले ऽभिधारयति । २३॥ तृप्तिरसि गायत्रं छन्दस्तर्पय गा तेवता बहावमेन ॥ तृप्तिमि त्रैष्टुनं छन्दस्तर्षय मन्द्रियाण बोर्येण ॥ तृप्तिासि जागतं छन्दस्तापय गा प्राया पशुभिरित्यलंकरोति स्व. कमनिष्काषमपत्तमपर्यावर्तयन । यधस्ताच्चोपानात।४। यस्त प्रात्गा पशुषु प्रविष्टो दिवो वाशिष्ठागनु यो विचष्टे। ग्रात्गन्यान्सोग घृतवानिहाक दिवं गछ स्वार्चन्द यागावाब नलाग् इति दोहावलेकरोति । २५ । य-युदाहरति कोपि । २६ ॥ पगा गि शावार प्रति दातागतो नुहाः पूर्णानुस् साट्यत्ययाण धुवाँ वेत्तरंगा ध्रुवामान्यस्यालोमपरगा त्रुग्दाठा पात्रा तिगास्याँ वादयोगी सायदोन्हमुत्तरस्यां प्रातदोहा । २७ । यो स्तमात्याधस्तृणानतान् । २८ । पश्चादोत्रे त्रिधातूपस्ताणा- ति । दक्षिणातलागध्ये। २६ । यप उपस्पृश्य " ध्रुवा प्रसदावत्याच्यावि संमृति संशात । ३०। ॥६॥ - ॥ इति मानवसत्रे प्राक्सीम द्वितीयोऽध्यायः ।। ausser LIC 23; Ut mi talschlich für पधिते पक्ति f. 2n 1, 3, 1, 5 - 21) नि. प्काष° cour. cf. 1, 7,1,7 u. MS I, 15), 6, Fatingo alle coffenbar tur ja: Tiltº wie anchip. (r. 2, 11, 3, w) bloss dr worausgeh r wegen cf. zu 1, 8, 5, 18), त्तग' corr of (ukurmusuntum \" (1.1 (', . गंतग' 11 निशंतम' ( निमपंता d. uly CUNT Gc (sebaht in der ih pred bhah, fehlt in A) .) वाभिठामनु nach 191° M°1:181 d. ubor {föt in ubugouts undeutlich, usthu lässt sich nebou wha TP 3, 7, 1, 3 und nuthie ip. (r 2, 10, blt]t cht it the liye n}, यात्मवा als or woul. for Im mss. allser Ma(', निहा- हिावं । निहाादार्दिवं Mel}} msaatsti M1, स्वावन्द या corr matli (Sel, स्वाव दुर्या ॥ (' pr.im स्वार्वर्या 1 स्वर्वि- ५.) पूर्ण सुवं , उग्दंडं Ge . ८ दगन' 111 घुग्दादात :. (011.

·। कावास्यते ॥ 5 सांग गानाबानकात युवा कोतुः। प्रणाय प्रणाये सगिधगादधाति ।। यानपाना मला वेग यातिर चपात । । । इ गभगाने वित्येवन्धि गंगागं करोति । ३। ग्रोहास देवता व उप वदनाां त्रिगावाजायलय पेवाः संगृहान । । । पूर्गास्त्रुवं युवाबागवाय तस्योप- कत्ता बदोगान उत्तरं परिधिमा पशावातरार्य अभ्यास्तिस्य प्राचानं गनना । प्रजापतये स्वा- होत यांत तुलति । । । संपावन धागाप्याव्य गवास्थान स्रव वेदं च विद्याति । ६॥ गोपरि यो च त्रिास्त्रः नाति प्रेयांत । ७ । ग्रागाधः गार्ग समानुपसंगम्य वधापरिधितगनुलोगं त्रिः संगा। ॥ यातित वा नरिया मान मनियतं देवयो कय वयाँ वाति वा वाननित्याये संगाने वाला येत्या फाद गणपतिपणास्त्रः सगुन्गाष्टि। ६ । ग्राहरति । १० । उत्तानो पाणो कावा वापानोरायो गेड स्तोगति नापति । ११ ॥ तुकाराष्ट्रा लात देवान्यत्यावो देवयायाचा रात नुवादते ॥ उदास देवाला नविना कांत देवा-यन्यायो देवव्याया इत्युपगतम् । १२ । सगा दाय चुनावशायित बितिकावागिात दांतगातिबागान । ।३। ग्रास्पष्ट सत्यं पागवस्थापयत्यतर्वेदि दक्षिणाम् ॥ विनोः स्वागावाति जति । ११ । दाक्षणां पारधिगंधि पवित्वा निणार्धे अभ्याक्ति %3D - . 1 (15 I, 1. 13, 11, 1, 11, 1. C, 12-110. THII. }) 7::- 9:3) 1) | | chit 11 MIC. ') वोठामु ( IttN ग्राउमाम , संमृत्य पाधित UNI' | Inspi (' wit_in ( ), 15, 1 पारादित . ॥ mel. Gill U. cor (' (1-Wt in Vir die form ºdhrtoon hier st. lutrom wegen de Duchun, ४u paridhe) of 1, ::, 1, 2, सनुगाष्टि all ausser MiGc nul wegen anulonom um grande ubertus und fehlt u allen MHY auch 1, 9, 1, 2) 'सान tilt in IIT; (ikhel 1111 1, , 1, ), त्यता 11 (11.3,1, वतं MINS रतं .11 वाँत) (', वाति- त्यांच my . . 13str' (', संगायो Mi primi tiore' il r mi, aber 1, 3, 4, hathen alle dat .. 16. Canch zu 1, 2, 5,70 11) Non her his 1, ,, 3) tellt in (ic, aurulah lunt angre १) स्था- Salt .

·॥ मान श्रीस १॥३॥१॥ 21 ॥ स्य ? घधर इति संततं प्राशं दीर्घगतामूनिविनिमाघारनाधारयति । १५ । प्रपालेभ्यः शिष्वा गृषिष्ठमा व्या मृताना नुकोति । १६ । ग्राघापानुप्राणिति । १७ । पारि मागे टुशारितादा ना सुचरितादा। ३९। सँस्पर्शयन् चावत्याकागति । १८ ॥ सं ज्योतिषा व्यातिाशा गुहा ध्रुवां त्रिः समांता । गुन्हा या यात ध्रुवाम् । १३ । यथास्थान उचो सादयति । २०॥ उन्नात साप हात धुवायाः सुवेगवति ॥ सुवा- स। स्वाति नरमायापति । २॥ ॥ प्रागोन प्रागः सतत हात घुयायां व निदधाति । २२ । समिधः शलमादापावतिष्ठते । २३। प्रकाय दातगा पादं बालपस्ता ततगपोचमा " वान्प्रवरावापार्याय र गोत्युत्तो प्रावयेत्यानावति । २४ । कासं-नागपारामाधः पादुकरस्योग स्तनास्तु प्रोप- ति प्रत्याप्रावयात । २५ । प्रत्यायुत ॥ या देव्या होता देवा नदिहोशाकलागवतरावर म दगुदिनाधान्यागानस्य ऋषोन्प्रयाणात एक हा त्रोन्पा या ॥ बहाचदा च वाहाणा ग्रा यस्य प्रावितार ति नापति । होत्रा विगुतास्तस्योपशु नान गन्हाचा " नानुष होः । २६ । शकाल. गावास्यांन । २७ । यद्यबामणो यत्रोत पुस्तिय प्रवरेण प्रवगाया । २८ । पातो ऽयेणा- वध्यादुद्धरेच्च । २६ । दतिगोन | 'पदेन दन्ति गतिमानात सध्यगीदड़ । ६० । पाराधसंधा ग्रन्याहार मासान उत्तरतो तुझोनि स्वाहाकारवनायटार बतादातगातः प्रागुआन उधास्ताहन् । ३१ । या प्राय न यिच 'टेदा होगात् । ३२ । समं प्रतियपदार यपात वा तुम्हाति । ३३ । गढ़ेगा पानागा यां प्रचति । मध्यगेनानुषातोय । उत्तगेना गयोः । ३४। ॥१॥ (011 । 1 ISH मामानि मानातिशत LIB नावातहात 1 Imbi citirthata/h1S 1.58 ubertussiger wete mt, on besny hemel dtraits 2m 1, 3, 1, 5). 11) गवाछन alisser ('Nclcll coll, S. .) को st) alle, 1m '.uy "वो (01. (1) st on cot \n ( !! :, 17, , hity ( 3, , . ॥ manenud MS. 1, 59, 20), 1. Seluocer tot nu (chemsin unt॥1, 1, 1]" 11, 11, 10. We Jeedocli om sell uckt 191) --.".) यामावत्यषान् and le aussi Mi Ne of Min. (!. Eiml. 38", चत (st ((a ke) mss M1('. --) पदाह्मणोs 3) I tellt m MIN TEIT W lublul ulturntah u dalsnatal VIC\' सांध ।। 1 , ग्रन्यवहारमासान ।। 2,12, 7.1.3, 11, 12, 2) 1." mit Min. (' 1, 7, 1, 100 (hit 1 (In thityat With (1.) नान्धवारयातान 11' नाचवदारयामान र नान्यस्यातान NS नान्यदलयासोन MA I fehlt in Val Detalschlichen 7 and 71 der DIOS entstanden will, undeutlich gescuies benen un 71, zalanım als abso- Tutin UI forative bedeutun oihaont i) वा fehlm he मंत्रणा M1. Ulisser ·22 ॥मान श्री स. १॥३॥२॥ । घृतवती यधर्य इत्ताकागाने सुचावादार द निगाातिकामति ।। भिकाममायावं पञ्च प्रयानान्य- बात ॥ सागधो गोति प्रयाँ ।। या यो गुत्तरात ।। त्रिागः प्रचोपगतस्य नुहागानीय समानत्र जुको ति। ३ । प्रत्याक्रम्यानिवारयति ध्रुवां दानाणं पुरोठा पुनर्बुवानुपाँघुयातायोत्तरं पुरोठा सापंदोदं प्रा- तक्मागतगत्ततः । है । स्रोणावांत चतुः । पञ्चायो नागदम्यस्य । पञ्चायत्तं नागदा यमामध्य कुवात । ५। ग्रालयगागा गयोपत्तरार्ध ताम्य दक्षिणार्थे ' नावनात्याया।६। श्रीवस्त्यावदाय ग्रामावतां घुवा घोन पज व प्रात देवताः। सूर्याचा उधादितपस्य उरमो भव पागावस्या धेनुः ।। त्यवदानावदापायस्यात्या युवा प्रत्यायायात । ७ ॥ याच अनुकालानुवाचात। ८। अनुवाक्यायाः प्रणायन समुलगायावयात ।। प्रत्ताने । यि मोन प्रेप्चात । १० । एवं साम्येन प्रचति । ११ । उपस्ताप उपस्पृश्य दक्षिणाय गमात् ॥ गा गा गावक्या ना बारातिय गरतमुहरेग ॥ वनुष- तावदानानि ते प्रतावदास्यागि , नगस्ते यस्तु ना गरिताभिरिगा सस्ताभ्यामङ्गुली याग- अष्टन चाङ्गुष्ठ पर्वमात्राण्यवदानान्यवयति गध्या पवागादूतावन् । पशावात्तृताय पाद पञ्चावदानस्य । १२ । यवत्तमाभधार्ग यवदानानि ते ऽवान्यनोगाकार्यगात्मनः । ग्राकोन प्रत्यागि तत्त बागायता पनः ।। शन पुरोटागं प्रत्याभधारणा।। १३ ।। या कात्यावाचयात। ५४ । यानाच्या मनात प्रति । १५ । यत्तरायभागावाकृताः प्रागुदाचारगावातपात । १६ । धावस्याबदायोपाँवानावयापागाय पोर्ण- नास्यां चनियमावास्याचा! । उपाँव देवा विदिशांत । १७ । एवमुत्तर गावदाय ययादेवतं प्रचति । १८ । संनयत उपस्ताय ययावदान गवग्यात पुशोठामा दोहयोश्च ॥ इन्द्रायानुकात्यनुवाचति । 11158 - 2 (cf .ip (12, 17-21, Till. ID :91-1 111) 1) घतक्तानी itlosel MilliNc. 4) श्रावयन् mss. All tr' 11('. १) चतुःकवः mss ilus.cr Miche. 2) उधोदि (उद्घाद Mi) mss. Ausscr M1(', 'दितिरु 11, १६ days nach it m M2B nur onmal (24 demselben vor und nach de spruch vgl. Si u. 1, 2, 3, 25). -- 12) संयुक्टर M1, भरत उद्ध" 11, दरेग ॥ वनु so alle (ohne II NS, l (mundo del pl 1). «verlangend» se nach (lir?? \"l. Apar. 2, 16, :) . TBr. 3, 7,5,6, die freilich auch mcht befriedigen), 9319- दानः स्यात् hc cl. zin_Main. Gr 2, 2, 16; (zum wiederholten madhyat s. zu su 7). 1.) Die 1m (upayintayate st) all incl. Kc kohrt auch sonst mehrfach wieder. -- 17) 61- 12 ·। मानयो 'म १॥३॥२॥३॥ 28 महेन्द्रागेति वा । १६ । मांनाटाचरुपणपुरोटाशानां पान तुकपाद्रवाणां प्रस्रवणोन । व्याख्यातं प्रचरणाम्।२०। पण बानिनं वयं पूर्णगारौं हवागह। स नो दोस्ताँ सुवोरं रायस्पो महानगा ॥ पूर्णागामाय मुराधसे स्वाति पापागास्यों सोगा नहोति। घमावास्या नभगा मुशवा घनास्य व ग्रात्यायनाना। सा ना दोस्ताँ सुवार रायस्पोप सहानागा ॥ ग्रगावास्यांये सुराधस स्वाद यमावास्यागान्। । । स्विष्ट कृतो गावग्यत्यत्तरार्धात्म' यदि पज्ञावदानस्य । २२ । ग्रवत्तं हिराभवार्य बात उौं वापि प्रत्यभिधारयति। कले अनुहोत्यनुवाचति । २४ । यायाव्य प्रत्यायुते ।। ग्राग स्विष्टक पोत प्रे सतगुत्तरार्धपूर्वार्धे नुकोति । २६ । प्रत्याक्रम्य यथास्थान घुची सादगात । २७ । प्राशिवकरणामुत्तरस्य पश्चात् परिधिमधे गुलावधीस्वातिते नादात । १ । त वग्यांत दक्षिणस्य गव्यायवगात्रम् । ग्रगुटनोपाव्यमया चादापाभिचारांन । । । तस्यानुपस्तोर्पटाये द्विविश्वात स्वयोगो देवते यः । ३ । दातास्य गतानवग्यात दक्षिणाधादवदाय पूर्वाधावागानभागमणां दायगात्यलपे पर्याय व दे निदधाति । गव्यादित जवदानानि । ।। धोवस्याबदायानपूर्व/गतरे पाम् । ६। यानिवार्य प्रत्यवानांना हो , ग्रत्तरेणा होतारानां चाधर्युदक्षिणातिकागति । ८ । 'परिप्रजाति कोताननुसान्दो यातयत्तरगये ऽव बालाग ।। कोतुः पागो हिलेपेनोपस्तृणाति । १० । अवदान होता र न्यच लपादुपस्तोर्य लेपादिभिधारयात । ११ । उगळूयमानापानवितो न्यारवते या उपड़ता पृथकपायोरामोधावावग्यति । १३ । संप्रे यात । य उत्तरतस्तान्दीलगातः परीते mss. वस्यावरचा M1 u. x. cimal ic 1) ययादेव mgs. ausser Mike (tehlt zutallig in () २५0) प्रस्रवपो Ihc, प्रचांति (st pakaratm112. - 2) [ ] fehlt in Ma('. 3 (cf. Ap. (r. 3, 1-4; Jill. p. 11:0-13-1): 1) Zur wortstellung utti page' par° cl Zil 1, 2, 1, 26; व्यूहयो' वातत mss. allsser ('N'. 2) ) Menyai fehlt in Ke. for alle ausser Mi cf. Inil. - '') (711 :).11 of 1, 3, 5, 7-10) प ausser Mickc, onam Ma' ·॥ मान भी सू. १॥३॥३४॥ दतिपातस्तात्तरतः परीतेति।१४। उपछता प्रामत्यत्विजो यनगानश्च । १५ । कोता प्रघमो भतयते ॥ पधिव्यास्त्वा दात्रा प्रामाम्यत्तरितस्य वा दात्रा प्रामामि दिवस्त्वा दात्रा प्रामामि दिशां वा दात्रा प्रा. नामीति प्रामात्यायोधः। १६ । शाखापवित्रं विस्रस्य होताग्निहोत्रनवण्यामवधापातदि निधाति ।।१७। तत्रापोलिष्ठोयं जपत्तो मानयत्ते । १८ । ब्रह्मभागं स्थवीयाँस यनमानभागादवटायाव्यलेपे पर्यस्य ति । १६ । दतियां [पुरोठाशं) चतुरत्तं कृत्वा बर्हिषि सादयति । २० । भिमृष्टं पाया निद- । प्राशिवकरणमगावनीयं पर्याहत्य ब्रह्मणो प्रपति । २२ । वेदेन भागी पाकृत्य 'ति वामानाय च । २३ । प्रतिपाकृत्य यथास्थानं वेदं निद्धाति । २४ । दक्षिणायावादन गपरेण सुग्दण्डातु मुद्दामयति । दोदो पात्री च ।२५। ॥३॥ को समिधमादाय " ब्रह्मन्प्रस्थास्यामः (इति ब्रहमाणामामल्य] ॥ समिधमाधायाग्री- व सकृत्सकृत्संमृडोति प्रेष्यति। १ प्रायोधः संमार्गे स्कामुपसँपम्य यथापरिधितमनुलोम याजिं वारो सस्वास मान सनिवास देवेभ्यो व्यमोक्विाँस वानिनं वा वातजित जरित्यग्रिम्।। यो देवानामसि श्रेष्ठ उग्रस्तात्तचरी वृषा। मृड त्वमस्मभ्य रुद्रेतदस्तु कुतं तव । स्वाहा ॥ सँस्याभ्युत्याग्रावध्यस्यति । ३ । घोषभृतं जुल्लामानीयायावं त्रीननुयानान्यति ॥ देवान्य- ॥ गन योत्युत्तरी । समिधः प्रतोचः। ।। पश्चाधीहत्तगेन प्राञ्चावनुसंभिनत्ति । ५ । प्रत्या- थान प्रची सुादयति । ६ । पजमानो " वानस्य मा प्रसवेनेति दक्षिणोनोत्तानेन पाणिना - (gilt auch für 1, 3, 5, 9). 11) 9. ausger MiCNC, | fehlt in 7) विनस्य Nc (citatform?). in Mic, ar Agata MaB. Taleta fehlt in M. Isser MIC (hier odi des nachi vorangestellt cf. zu 1, 2, 1, 26). - 26) प्रतः 3, 1, 7-9) अनुयाति° alle ausser MiC wie 1, 8, 6, 1, [ ] fehlt in MIC, ATEITIETOTETTO MB wie 1, 8, 6, 1. — 2) Oftfuatº so hier Min परिहितम° CS °परिधिम° MaB ef. zu 1, 3, 1, 8; सकृत् 80 C, fehlt in M1, दि सकृत्सकृत् d. abr.; वाजितं (st. vijajitami) M1. 4) ग्रा. वयन् (iigravayan Kc) mse. ausser M1 u. corr. C cf. zu 1, 3, 2, 2 (Nc erklirt iterativ, setzt also ācrīvam voraus), AFHTET CNekce besser??). - 5) qoriją fehlt in Ne. - 7) जु . MS. I, 1, 13; IV, 1, 14; Ap. !!. p. 184-150): 1) (20 1-2 cf. 1, - ·माम श्री सू०१॥३॥४॥ . - मुहूँ नमस्तरामुलाति ।। प्रथा सपत्नानिन्द्रो म इति नीचा सव्येनोपभृतं निगृह्णाति ॥ उद्राभश्च नियाभ- येति व्युहल्लाति । ७॥ प्रथा सपत्नानिन्द्राग्री म इति व्युहूति प्राची जुहूं प्रस्तरात्प्रतीचीमुपभृतम्। बहिदि निरस्यति । ८ । अभ्युदय प्रत्यासादयति । न तुहूं प्रस्तरे। ३ । जुन्ह्यानक्ति परिधीन् ॥ वसुर- सोति मध्यममुंपावसुरसीति दक्षिण ॥ विश्वावसुरसीत्युत्तरम् । १० । मध्यमे चुचो ऽय संघाय जुग्दण्डे प्रस्तरस्यायाण्युपसँयभ्यासावयति । ११ । प्रत्याग्रुत ॥ इषिता देव्याकोतारो भद्रवाच्याय प्रेषितो मानुषः सूक्त याकाय सूता बेहोति प्रेष्यति । १२ । प्रस्तरमपादत्ते । १३ ॥ मनमाने प्राणापानौ धामीति बर्हिषि विधतो प्रत्ययसनाति ॥ त्रायुषे वेति तृणां सँसवति । १४॥ सप्तुभी रिकाणा व्यत्तु वय इति तु प्रस्तर- मननययाणि जुहा मध्यान्युपभृति मूलानि ध्रुवायाम् । १५ । तूतो नुल्लामयाण्यत्वा " वशा पृमिभू- वेत्यतिकरप्रस्तरस्यायागयादीपयति । १६ ॥ ग्राशास्ते ऽयं यामान इत्युच्यमाने सन शाखया प्रस्तर- मनुप्रकरति । १७ ॥ अनोहमयेति प्रेष्यति । १८ । प्रस्तरमाग्रोधास्त्रः पाणिना गमयति । १६ ॥ अनुप्रकर संवदस्वेति चाह । २०॥ ततो नो वयावतेति तणमयावध्यस्यति । २१ ॥ प्रतिष्ठासोति पृथिवीमाल. भते ।२२। पुनर्यमञ्चतुरदात्पुनरग्निः पुनर्भगः। पुनर्ने अश्विना युवं चनुराधत्तमक्ष्णोः॥ इति चतुषो अभिमृशति । २३ । नप उपस्पृश्य मध्यमं परािधमन्वारन्यांगानगोदित्यार ॥ ग्रगावत्या. ग्रीधः ॥ प्रावयेत्यधर्युः ॥ श्रौषरित्याग्रोधः । २४ ॥ स्वगा देव्याझोत यः स्वस्तिमानुषेभ्यः रॉयोर्ब्रहोति प्रेष्यति ।२५ ॥ तशयोरावृणीमक इत्युच्यमाने मध्यमं दक्षिणां चाधाय । यं परिधिं पर्यवत्या प्रग्ने देव पापाभिवायमानः । तं त एतमनु लोषं भरामि ने देष युष्मदपचेतयाते॥ यज्ञस्य पाय उपसमितमित्यधस्तात्प्रस्तरस्यादपायोपकर्षति । २६ । उपभृतो ऽयं जुहानाधाय " सँस्राव- ॥ वामप्रस्तरमु*M1. – 6) Zwischen iti u. vyudihati haben die mss. incl. Kc fatuat als folge eines citatfehlers von MS. I, 8, 16 (cf. zu 1, 3; 1, 14), welches wort daher mit recht in Ne unerklart bleibt; व्यूति Kc, बर्वेिदि Macaraan at Kc. 11) °पवसुर° MIC (scheint in letzterem in °pa° corr. zu sein). 11) संधाय्य (d. i. wohl संधाप्य) MIC (ob so besser?). 12) इति nach pratyagruta haben mes. ausser MICNc. 13) °मुपा° mss. ausser MiKcC (corr.) u. Nc (vorausgesetzt). 17) °नुकरति MaB. - 23) पुनर्मे स्थि' mss. ausser M1C, पायोः (fur °क्ष्यो:?) M1. 21) गादग्रो. TEFURE (cine spätere verbesserung) alle ausser M1 (cf. Ap. Cr. 3, 7, 9 u. andere parallelen). 25) स्वस्तिमा NS. - 96) पर्यध. 2* ·26 ॥ मान श्री स० १ ॥ ३॥8/५॥ C V भागाः स्येति परिधोनाभिनुहोति । २७ ॥ घनाच्या स्यो गागानस्य धु- पातमिति बेगॉसयोः सुची विगु. शति । कस्तम्वदेशे वा ॥ गतो यज्ञानस्ततो विगुज्ञानाति विमुशति । २८ । न विमुक्त बर्हिषि प्रत्या- साट्यति । २६ । स्रुवं तुहूं चादायावर्गः प्रत्युत्क्राति । वापिस्तगाँ बेटे च होता। याध्यस्थालीमायोधः पशाबाई पत्यस्य प्रातले लगो मादयति । ३० । ग्रत्तरेगा कोतारायं चाधर्षः प्रत्युपकामति । ३१ । मध्ये होतासोनो धावत पत्नीः सँघातयति । ३। ॥४॥ . वेदोपयानी वग्यसोनावानझोत्यनुवाचति । १। उत्तरार्धे सोम यजति । दक्षिणार्धे वष्टारम् । २। पशिशप्रत्यायनोपतो देवानां पत्नोगतात । ३ । पुरस्तादेवपनोना मिनोवाली पशुकागस्य यो. दुपरिष्टाहाकाँ वोरकानस्य कुएं प्रतिष्ठाकागस्य । है ॥ में पत्रो पत्या सुकृतेषु गछतामिति पत्त्याचा र नयेगा तनोति । । । परिणयमानुपाढत्या गरुपति गति स्विष्टकरस्याने। ६ । दशकावोऽव. दाय होताननुमान्कोतर लिपर्वणो प्रति बालगो ऽघाताग।७। कोतुः पाणी हिर्लेपनोषस्तृणात । ८ । यवदान होता रन्धयति । तदन्यच लपादुपस्तोष लेपादिरभिधारयति । ३ । उपळूयमानायां पत्यन्वागत घासाघच । १० । उपद्धतां प्रान्नातो होताशोधन। ११ । दत्तिणावावि मारवासनान्युप- गनाधाय । चतुर्गकोत ग्राहो फालीकरणान्योन्य " या नरवता येणयानाति जुहोत । १२ । तस्थां पुन- गन्हाचा विष्टलेपं हिरवत्तनिधाय । उन्नावले गुमने यत्कपाल उपलायां पदि धारयिष्यति। यवप्रपो विषयः समामि विमा देवा हावारदं तुषतां । स्वाहा ॥ हान होन।। १३ । बेदन निर्गव्याव्यस्याबदाय " ऐन्द्रापानस्यपालगनसा वेशाकुरु सुगनसः सतना- तास्वाहात यागकागस्य नोति । १४ । पत्ये वेदं प्राकृति॥ वेदोऽसि वेदो ना ग्रामति बपति । १५ । तृप्पा तृप्तस्वगिति प्रतिगृणाति । उपत्ये पुत्रकामा निधान । १६ । - . त्या corr. धत्ता 1. ॥५५ , यति ॥ पक्षमा corr. यांतर्वज्ञस्य d. , उपमानत उपमागत- curr. मंगित MINS मंभित 1 | ( (irr. aus साग ।' corr. We, rheint es, ancho :' ) धुर्वा m५५ usser MICE Efri Mi, iz M.Bohustumba hasta - .. १) उपमतो 5 (cf MS. I, 4, 3.8; ip. (r. 3, 3-15, ill. p. 151-170) :) परिण (° N) miss ausser MiCNC. ७) स्विष्टक- तस्थाने all ausscr M1 tu. corr. S. 7) (zu 7.9) 1. 1, 3, 3, 9-11) "तुरंगुली° M2C. 1) चतुर्गकोताये M1 mit unregelm. krasis, Geith fellt in M2B. 13) सँयनामि nach योप" allo bhuta ·॥मान श्री. सू. १॥३॥५॥ 27 . इम विष्यामि वरुणस्य पार्श यजामन्ध सविता सत्यधर्मा। धातुश्च योनौ सुकृतस्य लोके ऽरिष्टां मा सक पत्या दधातु ।। इति यात्रापाशं विषाय सोनगजालं कुरुते । १७ । समायुषा सं प्रनया समने वर्चसा पुनः । सं पत्नी पत्यादं गछे सनात्मा तन्वा मग ॥ इत्युद काजलिं निनीय मुखं विमृष्टे । १८ । होता वे स्तृणाति गार्हपत्यादधि संततमाहबनायात्। १६ ।। ग्रयााग्रे ऽसीति धौवस्य सकृदवत्तं जुहोति। २० । सद्भुवामाप्याय्य बलियो दर्भमुष्टिमपातायात्तर्येश्य- स्तिष्ठन्देवा गाविद इति ध्रुवया संतत सनिष्टयाहोत्या गन्त्रस्य समापनात् । प्राकस्वाहाकारावर्ग- मुष्टि नुप्रकरति । २१॥ यानि धर्मों कापालानोत्येतवा कपालानि विमुञ्चति । २२ । संख्यायोटीचाचा-- द्वासपति " ये धर्म इति दे " यद्वर्ग इत्येकन् । २३ ॥ को वो विगुचतोति प्राणोता गनता विमुच्याणाक- वनी पाहत्य " पोषाय वेत्यतर्वेदि निदधाति । २४॥ दिवि शिल्पगवततमित्येतया बरिनुप्रता रति।२५। स्तुणीत वाकः परिधत्त वेदिं नामिं मा दिसोरनु च गयाना। दंगैः स्तृणोत कारतैः सुपर्णनिष्का होते यनागानस्य बना ॥ इति होतृषटना, संवादपति । २६ ॥ ब्राह्मणांस्तयोत प्रेष्यात । २७ । पाणमाता संस्थाप्येन्द्राय वैगायकादशकापालं निर्वद्रातव्यवान । तत्र यघाका दम्यात । २८ । प्रवृत्ती विकल्पो । नागनाम्य विरमेत् । २६ । यदित्यै घो चरुरंगावास्यामिष्टा पशुकामः पशुकानः। ३० । ॥ इति मानवसत्रे प्राकशोगे तृतीयोऽध्यायः॥ . वशां i. mss, Ap. Cr. 3, 10, 1 (st. sams?ytmt) mss. ausser MICKc, Itchit in AMICNc (abtr nicht incli in Kc). 11) "दाय ॥ हो so all (ob nothwendig mit îp. (r. 3, 10, 3 mdro' zu lesen?), 2571a corr. सजा- तान corr. सनाता resp. तां d mss 1) म MIC wie 1, 1, 1, 18 gegen MS I, 5(), 17. 16) तृप्तोद mss. lrach MS. 1. c. ausser MiCNO (der zusammenhang verlangt hier ding fem., das masc. clagegon 1, 4, 1, 10), निदधाति all.. ausser Mic 17) तन्वा mss. austr 11', कांतलाना. कांजला िM। 'कांबला. नि('. -- 1) गुष्टिगुपा N, ध्रुवाया: N ध्रुवा या 1:1;, सागष्टयाग हा 11 (Velhe aut h IV. ()) ५) संख्यया' ५५. user' ('N. ") तुपाशबाना so wille; andet ip. (r. 3, TB1. :), 7,1, 2) ZIschen irruped und bhntoryantan habein दशकपालं निर्वपेट् M:13 --- :) भावास्यायामिष्ट्वा ॥ ausser MiC resp. Nc. 12 18. 1115 ·। पूर्णो चन्द्रगस्युपयसेत् पोागासागदशन अमावास्याम् । पूर्वे या।।। केशरण यामानो वापको। दक्षिणोपवागायोगान् । २ । सम्योपक्रगानखानध्यात्मं कनिष्ठिकातः कारयते । न कती। ३। ना नखांश कारगीत ।। पयस्वतारोषधयः पयस्ववीरुधां पयः । ग्राणां पयसो यत्पयस्तेन मागिन्द्र सँसतम्य ॥ शल पाणा प्रतात्योपवत्स्वशनानोतोऽन्यन्नापे यो गाँनाच सपिंगत । ५ । पोगामास्या महामाया- स्यायां न मुक्तिी स्याताम् । ६॥ गगातो वर्च इत्यायनाये सागधनादधाति पुरस्तात् प्रत्यशुब उधास्त. स्तू लोग परयोः । ७ । कस्ता प्रतिव्य दक्षिणालो बानुपात। ८ ॥ प्रो व्रताल व्रतमानस्य इत्यालंय नोयनुपतिठते ॥ सम्राटमि व्रतपा यास व्रतपतिनात्यादित्या | उपतिष्ठते । यास्तमितः स्यादाकब- नोयम ।। वाले प्राप्तापातामारायस्य । यस्य च यो यक्ष्यमाणः स्यान तस्य सायमनायात । १० । व्रत- चार्याकवनावागारे ऽधः पयोत । गाई पत्यागारे पत्तो। ११ ॥ ये वः पात्रमनया वो गागोति प्रणीतासु गृहागाणास्विमा गनमा ध्यायेत् ।।२ । नाग होतारगुर त कुब ति निर्वस्यनाने त्रुचं प्रापं चाभिमणे- क्रियमाणे क्रियमाणे । १३ ॥ यज्ञस्य वा प्रणयाभिषेति वेद्यां पारंगत्यमाणायाम् (पति) । १४॥ - c) sc cur cf. zu 1, 2, 1, 18. १) कस्ता व 50 alle wie MS. I, 52, 11 in Ne huistuivaro corr als y ). wie vielleicht auch in (). 1 (f. I.S. I, 1. 1. 3-., 8-); 1p. ('' १, 1-2), ') एमयू (of. 211, 7, 1, 55, 11), zusti. 21 (f.), 1.1, 205-29) all Aur MIR (Wb. El. p. 175 श्रू.. --- i) ध्यात्म auch he tin der Ed. aber ] c. ध्यात्मकं, कांतः 1121S. ') “पवत्स्यश. (' IIn test पचत्स्यदा ( corr. au r. (M1 schreiht 'पावत्वा ) प्रताल्यापयस- 27777877 KC! We oben aucli Mati Kat., cf. zu 1, 1, 1, 12. ') ( 1112 (isyaum (fehlt in , ") [filt in MCNC (wird von letzterom al erklrung (renzt) 1) वासे (cf 1, i, i, :) so richtig m (lielu aria c. ubr. (Mi soberbit aici entsprechenl Ne, der 71 zum vorhegeh. Sul. Zicht und mit 77c7 ein neues beginmen lasst, ehensit Kc: (et sayam (agalpur ·॥मान श्री सू° १॥४॥१॥२॥ 29 पञ्चान वा वातानां धीय गृलागीत्याव्येषु गन्यमाणोधातादनुवाकस्य । १५ ॥ युनमि त्वा ब्रह्मणा देव्य ति परिधिषु परिधीयगानेषु । १६ । चतुर्कोत्रा विहव्येन च कोण्यासनान्यभिगशेत् । १७ । ग्रमेण स्रुचो उत्तर्वेदि दतियाँ जान्याच्याध्यन्जली वेदनादाय वेदो ऽसि वेदो गा ग्रागति नापति । १८ ॥ तृप्तो कं तस्त्वमिति प्रतिगृह्णाति । १६ । दशझोतारं पेत्पुरस्तात्सागिधेनानाम । २० । समिदो गिराऊतः स्वाहाकृतः पिपर्तु नः। इति नमिद्धे । २१॥ मनो ऽसि प्राजापत्यं मनसा मा भनेनाविति येणाघार्यगागो । २२ ॥ वागस्यन्द्रो सपनानयागा वाचा नेन्द्रियगाविशेति नाचे । २३ ॥ देवाः पितर शत प्रवरे प्रवर्षगाणो प्राागतिकर गात् । २१ । चतुर्कोतारं जपत्परस्तात्प्रयानानान् । २।। यानाविते ॥ नको देवानिति बयात् । प्रत प्रत्याग्रुते "मता देवँ योत्युक्ते ॥ ययामागं देवताः प्रति नातिष्ठिपावति । चपाते । स्वर्गे लोक इति । २६ । प्रया ओषु " वमतगतना प्रोणामि स मा प्रीतः प्रीणातु बसत्तस्याद देववयवा तत्वाम्पयस्वान्यानम् ।। योगगतना प्रोणागि सगा प्रोतः प्रोगातु रोगस्याहं दवयव्ययीतस्वान्योर्यवान्यामम॥वर्षा ऋतूनां प्रो गाग ता मा प्रोताः प्रोणातु वर्षागागकं देवपत्यया पुष्टिमान्यानान्मयानन ॥ शरद तूनां प्रोणागि ना गा प्रीता प्रोणातु शरदो ऽहं देवपत्यपानवान्वर्चम्यागयाना ॥ हेगणिगिरावलूनां प्राणागि ती मा प्रीता प्राणाताँ हेमामगिरपोरकं देवव्यया सहावास्तपस्वागवामागत्य केकेन पाया पकाय क्प्रयासाननुगत्रयते । २७ । प्रयातानुयाविवहा गान यस्येदाप बोपोत्तगत्तगगत्ततः । २८ । पाना यज्ञानु जानोरकं देवयत्यया चतुया चतुगान्भयासांगत्वाच्यभागगनगालो ॥ मोगेन या . ।। सागस्याहं देवगत्या चतुपा चतुःनान्भवानांगात दिनोगा। १ । पक्षकोतारं नापेर पुरस्ता COT Jus 01- trim anyan vii yasya cu etc), FAIT: mys. ausser CNel, HT (st. Strycom) M 1. 1) () fehlt i Micle (in letzterem bloss crkliirungswort). 16) गाणे (Ye thographisch fehlerhaft wie MS 1, 53, 1 15) म MIChle 1, 3, 5, 15 geen MS 1, 5t), 17. 21) समिहोमि° mss. allsser ('. fehlt in mss. ausser Mic', al corr. भतेमा d. mss. (ef. den folg spruch u. TS. 1, ti, 2, 2) - 21) प्रवियमागो C gowohl im text wic a. r. प्रवर्य' nach .ip ('r. 1, 9. th cf. Nc, der primary durch pruunty' crklart 2.) Ne ticant mhya drum (80'. birmu) i yette - यानाबद्दी miss lusser MiCNC, यसेद" ale lister 11 (', 'वोत्तम 11 \ ; त- Fract: so Nilieu C' (त्तमंततः d. ubr. ।तगंग (cf. VIS. I, , 1. 1, 1.5; IV, 2,5; in ('. 4. 9-12) 1) चतुषा beidle mal nur in MIC 1. Maitr. kar, ) सरस्वत्या mit -- --- ·30 ॥मान श्री सू° १ ॥४॥२॥ - ढविषाग् । २ ॥ गिरनादो ऽगोरलं देवयव्यपानादो भूयासमिति कविराऊतिम् । ३॥ दब्धिीमास्यद- ब्धो ऽदं धातव्य दोषांगत्युपाँग्रुपाती । ४ ॥ अशोषोगी वृत्रमाणावग्योषोपयोरकं देवयज्यया वृत्रका भूया. समित्ययोपोमोयम् । ५ ।। इन्द्रायोरदं देवगणयोन्द्रयवान्वीर्यवान्भूयासम् ॥ इन्द्रस्याकं देवयत्ययोन्द्रय- वान्भूयासम् ॥ गोन्द्रस्यावं देवयत्यया नोमान गस्मिानं गनेयम् ॥ इन्द्रस्य वेगधस्याहं देवयव्ययासफ्नो भूगासन् ॥ सवितुरकं देवयव्यया सवितप्रमतो भूयासम् ॥ सरस्वत्या ग्रहं देवयव्यया वाचमन्त्राग्यं पुषेया ।। पूजो ऽहं देवयव्यया पुष्टिनापशुगान्भूयासम् ।। प्रन्द्रियोरकं देवगव्यया वीर्यवानिन्द्रियवान्भूयासः ॥ विश्वेषां देवानागढ़ देवयव्यया प्रनातं भूगानं गर्गयम् ॥ यावायव्योर देवयन्यवा प्रवानिषाय प्राया पशुभिर्वनस्पतरदं देवयव्यया ।। ग्रस्य यज्ञस्यागुर उहचागोयास्य यज्ञस्यागुर उदचाशीयेत्यनाम्नतिषु । ६॥ यागः स्विष्टकग्यज्ञस्य प्रतिष्ठा तस्याकं देवयव्यया यक्षेत्र प्रतिष्ठां गगेमिया स्विष्टकृतम्। ७॥ यांगमा टुरिष्टा पातु सावताघमाग्यो नो पत्ति शपति लगतेन कोषागात प्राशित्रमबदायगानमनुमत्यगते । ८ । इटायास्तनाग ।। उपरये ॥ वसायस्थोर श्रेषस्यकाति नापति ॥ चिदात मनासि धारतात्यच्च- पतन मा सनुतनेत्यनम् ॥ यस्मास्चिन्द्र शन्द्रयं दधात्विति च । १० ॥ ब्रघ्न पाहात चतुरतमाभगृशति । १५ ॥ प्रतापतेगागो ऽस्यास्वान्ययस्यान्प्राणापानों ने पाकि सगावव्यानो ने पायुदानपे मे पासूर्गस्यूज माय धेल्यतितोऽत्यानत्यं गा ने क्षेष्ठा यात्रामवोक रह च प्रजापतिरकं त्वया सानाध्यामागत्यन्वाका- पनासानमनुगत्त्रयते । तदावा या दानणा दग्यात् । १२ ॥ भद्राः सनतायः संनगत्तागिताध्मसनकले कुते । १३ । सप्तहातारं तापपुरस्तादनुयातानाम् । १४ ।। वा हपो ऽहं देवयव्यया प्रज्ञावान्यासं " नराण- सस्याद देवयत्ययोन्द्रयवान्भूयासम् ।। ग्रांत स्विष्टकारयज्ञस्य प्रतिष्ठा तस्यावं देवपच्यया योन प्रतिष्ठा गगेयांग युत्तमम् । १५ ॥ प्रशासतिगनलोय " सोमस्यागतिगनोपागत्याव्यभागप्रभत्या स्विष्टकतो अनुमत्रपते । ऽन्यदुपाँनुपाती मूतवाके । १६ ॥ सा मे सत्याशार्देवानगन्यादिति प्रस्तो प्रक्रियमाणो । krasis in 11 (', 'पुषयं (पू. 12.N C1 1, 4, 5, 1) 8) allt mss with 12. (1. 4, 10, 1, प्रजापति (51 progutu) inss incl Maith. Kidusser Mil, TEUISITE Zº beide med mss med ls und Mutr. Kur. ausser ( resp t. Py sub injur. 167907 Mutr. har. 13) ब्रा 11. 12) सातादध्या' Inss all it'1' 111 (in M1 °geschr.). --- 10) पाँघुयात्री so alle IC macht an runde die naheliegende conjectur 1971:712T1, trennt man aber anyul vom vorhergehenden, eg adverbial fassend, uml rganzt beloymyant sc. (anuman- Truyate weanch oben 81. 1 crforderlich ist, so ist alles mondnung; nach Nc ynnu sc. abhi- Inksyu, sachlich ist es gleichgultis, ob man ºyajan oder als von anyul abbangig ºrci. corr ar.S ·॥ मान प्रो॰ सू०१॥४॥२॥३॥ 31 । १७ । तत्र यमिछेत्तं वरं वृणोते । १८ ॥ विप्नुः शपुर्यज्ञम्य प्रतिष्ठा तस्याहं देवव्यया योन प्रतिष्ठा गनेयां गति रॉयोवाके । १६ ॥ वि ते मुञ्चामि रशना वि रोनिति परिधिषु प्रक्रियमाणोषु । २० ॥ इष्टो यज्ञो नगुभिरिति मस्रावभागेषु । २१ ॥ यदो मागछवदो मागम्यादित्यततो वरान्वगीते । २२ । । सोमस्या देवयव्यया वि रतो घेषोय ॥ बटर देवपव्यया सर्वागा रूपाणि पशूनां पुषेयम् ॥ देवानां पत्नीनामर देवयत्यया प्रतनिषीय प्रताया पाभो " राकाया ग्रहं देवयत्यया वीरान्विन्ट्ये " नि- नोया त्या यदं देवयव्यया पन्विन्देयं " कुल्ला प्रहं देवयव्यया प्रतिष्ठां गगेयम्॥ गिर्गकतिर्यस्य प्रति रा तस्यादं देवयव्यया यशेन गदः प्रतिष्ठां गमयमित्यानं गपतिम् ।। हास्नाननुवस्तां घतेन यस्याः पदे पुनते देवयत्तः। वैश्वानरी शक्करी बाबधानोप यज्ञनस्तु नो वैदयो । इतीटाम् । २॥ या सरस्वतो वेशभगीनात गावं विगटे।३॥ निाईयत्तं निररातिं दहति वें स्तीर्यगा- पागनुमत्रायते । ४॥ यज्ञपतिराणिपोत बतागानो यामानभागं प्राप्नाति ।।। यदि प्रयोत्सनिष्टपाषा मक तुकयात्। ६ । पश्चादेरुपविश्य प्रादावः । मदास सन्गे भूया इति प्रणाातास्वछिनमामिच्यमानानु मन्त्रयते। ७॥ प्राच्या दिशा देवा ऋत्विको गावित्तानिात प्रतिदिों ययामातम । ८ । सगुहुँ वः प्रतिगोमि स्वाँ योनिमभिगवत । यरिष्टा यस्माकं वोरा मा पराचि मत्पयः ।। - -- inss , jūblyrim licst? cf. urigens auch den comm. zu_Ap. (r. 1, 12, 4]. 15) वाग ausser Ma(:, प्रक्रिय Si) No प्रहय' 11 प्र. क्रीय d. ubr. cf. xu HII. 20. -- 10) प्रक्रिय so Nc 97° Mi 9ca17 dl. ubr cf. zu si. 17. मुगुरित M grhmh) Mi. ') टास्नाननुवस्तां corr. nach 1p. ('r. 4, 13, ! resp. Inch (' 'वत्ता mit a.', मानवत्ता ( मानवता M2) d. alr.; यज्ञनस्तुनो। 30 M2BNS 11. urspr. C ATTESA Mi 787 TEGA ( als randcorrectur c1. Ap. ('r. 1. c -- i) तिच्यमानगनुग so Mi u. wohl auch Gc, wenn er erkant: prunitasu 'puri achinnum úsecanam (cf. îp. (r. 1, 14, 3, anch MS. I, 54, 2; Katy. (r. 3, 8, 8 neben sil i), सिच्यमानास्वनुन a uliy. incl. Nc 11. Mantr. kar. (eine naheliegende, aber uicht nothwendige verbesserung). ६) प्रदिर्श - . 3 (cl. MS. 1, 4, 2. 3. 6-8; .ip. ('r. 4, 13-16): 1) TESTTT('corr. aus Eigta nach thisiya Np. Cr. 4, 13, 1 धोषीयं , पूषयं Ma cf. zu 1, 4, 2, 6; virun vindeyan bis dernyajyayū vor pratist hāin fehlt in M2B; sęət (st ·32 बोया. ॥ मान प्रो॰ सू० १ ॥४॥३॥ इति विनीता अनुगत्त्रयते ।। यदप्मु ते सरस्वति गोवश्वेष यद्वसु । तेन मे वाजिनीवति मुबमाङ सरस्वति वर्चसा ॥ शति मुखें विगृष्टे । १० । दक्षिणाया वेदेः प्राचीनं दन्तिान पादेन चितुक्रगा-क्राति ॥ वितुः पापच्या व्यस्तेति प्रयाँ " विनर तारते व्यस्तोत द्वितायें " विलुादाब व्यस्तति तृतीयमुत्तरमुत्तरंभृयाँसम् । ११॥ इदमकामु य प्राणां निवेष्टयामाात पाया प्रदक्षिणानावेष्टयति । १२ । यं दिव्यात्तस्य नाम गृह तूजोगभिचान्सव्यगन्धावत्य । १३ ॥ तेत्रो ऽसोत्याकवनायगुपतिष्ठते ॥ ये गृहपत इति गाळपत्यम् । १४॥ असा अनु मा तान्यात पुत्रस्य नान गलाति ॥ यम अनु मा तनुताति यदि है। ॥ यगो मनु मा तनुतेति यदि बवः । १५ । ग्रतामोतेरगानुपतिष्ठते । ये देवा यज्ञकनः पृथिव्यामध्यासत इति गाह- पत्य " ये देवा यज्ञस्नो प्रस्तारित यध्यामत इति दक्षिणा "ये देवा यज्ञकनो दिव्यध्यासत इत्याव- नोयम् । १६॥ प्रये व्रतपते व्रतमचारियं तत्ते प्रावोचं तदशकं तेनाशकं तेतारात्म तन्मे नगिधो ऽग्रिधादधद्रतं विमुञ्चति । १७ । यज्ञो बाब म उ बाबभूव म प्राज्ञे स उ बावृधे पुनः। स देवानामधिपतिर्वभव मो ग्रस्नानाधिपताकरोतु वयं स्याग पतयो स्योगान् ॥ इति पुनरालम्भं जपति । १८ ॥ गोमं प्रग्ने विनं यचो यत्र इति प्रात्वाम्य अपति । १६ । जॉय्यते नात्यूर्धे वा सांगष्टयनुषो यतमानो ब्राह्मणाः मानाव्यस्य सानाय्यस्य । २० । ॥ इति मानवसत्रे प्राक्सोने चतुर्यो ऽध्यायः॥ गुप इति ॥३॥ wie MS IV, 158, 5 t., Garterij wie MS. 1( talschlich mss. incl. Maitr. Kar. ansser wie - 8ON Mal}N. १) स्वं MIC 11) दक्षिणाया MiClic (wolil durch MS 1, 48, 11 hervorgerufen, aplicata so Maitr. Kär. neben falsch- Ihchen व्यस्थात alle drei male die mss. (das erste mal Ca. r. स्त). --- 1;) न विचरन् mas. ausser Mit: (fehlt in NeGc), 5/1 - ryam anurtya zieht Ne zum folg. fattatº alle ausser Muc, zfa vor dah sewignir fellt in ins8. augser Mic. 17) व्र. तमाचा (von ciirisain wohl nur orthograplisch verschieden, wie in Mi uberhaupt nicht selten st ris geschrieben wird cf. 2. b. MIC zu 1, 6, 3, 12) M1 u. Maitr. Kur. 1) ग्र- Th u. corr. (', बागुप M1 जुगूप Maitr. Kur. cf. jedoch zu 1, 0, 3, 14. 18) सोस्मंग्रधि (nach einer regel der MS. st. so 'sman adhº cf. sil. 13) 11 lu. corr. C, पुनरालंभ II. a. r. S (cf. Ap. Cr. 4, 16, 12) लंबं d. itbr. (auch möglich?). 11) गाना NS u. corr. C, विमां NS II. corr. (', प्रागुपक्रम्य mas. ausser Mill Ge 9171 Ne: beide ohne verbumsangabe). '-') cf. 1. ('r. 4, 11, 2, संनाय्यस्य beide al M. -- ----- (प्राङ - ·। ग्रनोनादधीत वसो वासणो । ग्रीष्मे राजन्यः । शरदि वैश्यः । शिशिर नर्वेषाम् । १ । सोमेन पक्ष्यगागास्यविनियमो नक्षत्रे च।। फाल्गुन्या पोर्गागाभ्यां पुरस्तादेकाले यो बाधीत । ३। जात- पुत्रो ब्राह्मणः कृत्तिकास्वाधीत । है। रोहिणो फल्गुन्यचित्रेत्यानातानि । ५। गृगशिरस्यादधोत। ६ । पुनर्वस्वोः पश्या पापीयान् । विशाखयोः प्रजातिकागः । अनुराधास्वृद्धिकागः। प्रोष्ठपदासु प्रतिष्ठाकामः ।७। पौर्णमास्यानमावास्यायों वाधीत। ८ । यो अश्वत्यः शमीगर्भ प्रारुरोरु बे सचा। सं ते करानि ब्रह्मणा यज्ञियः केतुभिः सह ॥ इति शम्यारोकस्याप्रत्ययारणो याहरति । ॥ ग्रायुगयि धेल्यापुर्यामानापति बापति । १० । परिवा- पणां यथा दर्शपूर्णमासयोः । ११ । प्राप्लुत्याहते तोगे परिधायोपवत्स्वशनानीतः। १२ । प्राचीनप्रवण उदग्वंशशालायां प्राचीनं गध्यमाशादपराले लतणां करोति । १३ । उहत्यावोदय तस्मिनोपासनोपं ब्रा- सीदा। मादधाति शालायिं निर्मन्य वा। १४ । प्रागभिवादविवो वाणोते । १५ । प्रवेधसे कवये मेध्याय वचो वन्दारु वषभाय वृजे । यतो भगमभयं तनो यस्त्वव देवानाँ पो रेड्यानि । स्वाहा ॥ . - - 1 (cf. MS. I, 6, 1. 3. 9. 12; Ap. (r. 5, 1. 3-7. Cap. 1-2, 9 fehit in Nc): 1) शिशिरः mss. ausser MiCGc. 9) फाल्गु° mss. incl. Gc ausser Mic. ') पश्चात् mss. ausser MiC (auch Ge?), प्रजापतिकामः NS, अनूराधा MIC (aber 1, 6, 5, b haben auch diese w. o.). 9) योथत्यः schreiben mss. ausser M1, सच mss. ausser NC cf. 1, b, 3, 8, यज्ञीयः M1. 10) वायुर्मे He. 11) दर्शपी mss. incl. Ge ausser Mi u. Maitr. Kür. cf. zu 1, 1, 1, 7. 13) पवत्स्वनम° M1 पवत्स्यशनम Gc cf. xu 1, 1, 1, 11 (wie oben auch Maitr. Kur.). 1:5) प्रवणामुद mss. ausser Milic u. Maitr. Kar. (ef. zu 1, 5, 2, 1; 1, 6, 3, 13), शाला M2B. 11) ब्रमी mss. ausser Mit'Gc cf. 1, 5, 2, 7, निर्मथं (auch miglien? cf. 2u 1, 7, - - - 3 ·34 ॥ नान यो सू°१॥५॥१॥२॥ इत्यभिनुहोति । १६ । चतुःशराव रोहिते चायानढके प्राग्योये लोगतो निरुप्य मॉसतो वहत्ति । १७ । निशायां परोन्धीत। १८ । ब्रह्मोदनं बावता/न्न अपयति । १६ । घृतेनानुत्पतेम नवनीतेन गोत्पू- तेन तमभिघार्योत्तरत उद्दासति । २० । पाच्यामन्यत्र वोहत्य बाहुब प्रभूतं सर्पिरासिच्याभितो ब्रह्मादनमृत्विज्ञ वाया वृताः पर्युपविशति । दक्षिणातो ब्रह्मा पश्चाद्योतोत्तरत उदाता पुरस्ताश्वर्यः । २१ । पिएरानादाय सपिषि पर्यस्यावसप्य प्राप्नत्ति । २२ । तेभ्यो धेनुं ददाति । २३। चेत्यस्याश्यत्यस्या- हास्तिस्रः समिधः स्तिभिगवताः सपलाशाः प्रादेशगात्रोः सर्पिष्मत्योदने पर्यस्य " प्र वो बाता भि- घव इत्येतागिस्तिमभिः स्वाहाकाराताभिरादधाति गायत्रोभिवान्गास्याबोगनिरिति त्रिष्टुब्भो रान. न्यस्य ॥ वानस्य गोपा इति जगतीभिर्वेश्यस्य । २४ । अनुत्संवत्सरमानमनिनिन्धोत द्वादशरात्रं । त्ररा- त्रगेकरात्रं वा । २५ । नास्यायि गृहाढरेयुभन्यत ग्राहरेयुः । २६ । न प्रयापात् । २७ । नानृतं वदेत् । २८ । न माँसगनीयात् । २६ । न स्त्रियगुपेयात् । ३० । यो ऽग्रोनाधायमान उपयोत्पूर्वी पार्गामामी,. तरागमावास्याम् । नक्षत्रे च । ३१ । बाचारिणा रविाः सह सँवसन्ति । ३२ ॥ प्रता ग्रो सँवासयेत्युत्तरपू- वस्यां दिशि वाले कल्माषणां वराति। ३३। ॥१॥ शल्करगिनिन्धान उगी लोकी सनोम्यहम् । उपयोलोकयोलोमि मृत्युं तराम्यम्॥ इति शत्त्वनिगिन्धते। १ । यानानापारगी प्रयछति ।। गन्ही विश्पनी सदने वातस्यावाची एतं धरणे योगा। यतर्वती तान्यं जातवेदसमधराणां जानयतं पुरोगाम ॥ इति प्रतिगृह्णाति । ३॥ वियवती स्यो ऽशिरेतमी रेतो धत्तं पुष्टी प्राननम् ॥ तत्सत्यं यदीरं बितो वीरं बनयिष्यतस्ते गत्प्रातः प्रजातयिष्यते ते गा प्रनाले प्रारयिष्यतः प्राया पशुभिः ॥ इदममनृता- 1, 38; 1, 8, 3, 3) MIC. th) ग्रस्त्वत्र corr. प्रस्तुव d. mss., देवाना so alle, 967 corr. पजिद d. mss., यानि 80 M21 °नी d. nbr. (yaje hedy° so lese ich mit H., vgl. dden comm. zu TBr. 1, 2, 1, 9; anders dagegen Garbo ip. Gr. 5,5,8). -- 17) TALCO mss. ausser M1. -- 16) परिरंधीत m89. nusger Mic. :) श्रितग" M1: 21) व्युहका mss. aussur M1Clic. -- १) स्तिभिपालवीः । ग्रंकुरवतोर्वा Gc (auch das erstere wohl nicht citatform), सपलाशा: mss. ausser MiC. :)) स्त्रीमु :32) सरुवसंति (hosser so?) mss. ausser MIC. 2 (cf. MS. I, 6, 1. 3 11.; Ap. Cr. 5, 1. 2. 4. 8-10): 1) न उगी corr. cf. Ap. Pr. b, 8, 4; TIEr. 1, 2, 1, 15 नमुभी d. mss. , ·॥ मान श्री सू० १॥ ५॥२॥ 35 - त्सत्यगुपंमि मानुषद्दिवं दैवी वाच॑ यछामीत्युत्वा वाचं गति । । दक्षिणायररणो पत्नी पा! कुरुते । ५ । पाण्यतावाणिपाणी बागृतः।६। उपयुषं ब्राह्मीदनिके घरणी निष्टपति । ७ ॥ अयं ते योनि - विय इत्यरण्योः समारोपयति । ८ । अनुगगटयोद्धा भस्म गाळपत्याय लक्षणां करोति । उद्वत्यावाश्य दक्षिणालाःपुरस्ताद्दक्षिणायेतृितीयमाने गार्हपत्यलक्षणास्य नेट्रोयसि । समं प्रति पुरस्तादारूबनीयाय ।। लक्षणानुपूर्वान्संभारानिवपति । १० । उत्समुद्रान्मधुमाँ अभिरागात्साम्राज्याप प्रतरं दधानः । ग्रमा ये मघवानो वयं चेषमूर्त मधुमत्संभरेम ॥ इत्यपो ऽनुपदासुका उपसबति । ११ ॥ इयत्यय घासीत् । ग्रतो देवी प्रथमाना पघग्यद्देवैर्युप्ता व्यसो महित्वा ।। इति वराहविरुतं च न्युप्य तूली वल्मीकवषां निवपति । १२ । यदो दिवो यदिदं पधिव्याः समान योनिमगिसंबाव। तस्य षष्ठे सीदतु बातवेदाः शिवः प्रनाभ्य एक रयो नो ग्रस्तु॥ इत्यूपाविवर्षश्चन्द्रमसि कृतं तदिहरयेतीमां मनसा ध्यायत् । १३ । चन्द्रगयिं चन्द्ररय कारवाँ वयानरमप्सुष, स्वादम्। विगाकं तणि तविषाभिरावतं भार्ग देवास इक मुश्रियं दयः॥ इति सिकता विषेशला निवपति । १४ । सदस्याः शर्करानिस्त्रिभृष्टिगिरनयो लोकान्प्रदिशश्चतस्त्रः। . 1118 . ज्यते d. mss., corr. (el. zu 1, 5, 1, 13; 1, 6, 3, 13). – 1) बिभृयो nach  p. (r. 5, 8, 8 mss. ausser MiCS, मत्प्रातः corr. माप्रातः d. प्रजन- यिष्यते जनयि (nuch prajite) M2B, 9981a (st. yach“) M1. 2. ७) जाग्रतः alle ausser GcS cf. zu Min. Gr. 2, 1, 4. 7) ब्रह्मी' wic 1, 5, 1, 14 mss. ausser MIC १) °दस्य mss. ausser M1. 2 Ctc. 10) (hier setzt auch Ne wieder ciu) DETÍNH (°C° S corr.?) alle ausser Mi (fchlt zufallig in C). - 11) दधानः corr. °ना: d. mss. (fehlt zu. fallig in ('), ऽनुपदासुका corr. °घुका Gc सुगा । übr. incl. Vc. 1:) Zu (Astt B. pers. cf. MS. I, 90,4(2. pers.ip Cr 5,9,10),प्रथमानां inss. ausser NS (fehlt zufilliy in (), 7taraan so Nel's “विस्तिं d. mss. -- 17) बभूव corr. °बावुः d. mss. (anders ip. Cr. 5, 1, 7; TBr. 1, 2, 1, 2. 23 ), रयो 80 11 रयि रये (uesser so xu lesen?) d ubr., 'त्यूषानि ४o M1 ef. MS. 1, 01, 2 ‘त्युषानि (! त्यूषांनि M2 °त्युषां. नि INSNc. -- 11) करिवत ५0 M1. 2 N व्रत wie RV. d. ubr., ardi (sw. Dhurmum) mas. - ·36 ॥ मान यो सू ५॥५॥२॥३॥ इति बधूः शर्करा निवपति । १।। वं द्विष्यात्तं मनसा ध्यायेत् । १६ । उदेलाने ग्रधि मातुः पृथिव्या विश ग्रायिश गहतः सधस्तात् । ग्राणुं त्वाती धिरे देवात्तो क्यवाहं भुवनस्य गोपाम् ॥ इत्याकिरिं निवपति । १७ । ठूलो पुष्कर पलाशमादुम्बर विकत शगोगश्चत्यं पलाशमनिलां च सप्तमम् । १८॥ संवः सागि कदयानि यः सँसृष्टं मनो अस्तु वः । सँसष्टः प्राणो यस्तु वः संसृष्टास्तन्यः सत्तु वः॥ ति संभारान्सँसनाति । १६ ॥ यायं गौः पग्निरक्रमादिति गालगत्यननगो संभारानभितशत्यत्तशास्तीति दक्षिणायो स्त्रंशदागेत्यावनीवस्य । २० । यातानेयमचं पुरस्तात्प्रत्ययुवावस्थापयति । २५। ॥२॥ गाळपत्यलक्षणस्य पशान्मुजावलोपानन्यहा क्षिप्राणि निधाय " वृषणो स्व इति तत्र प्राचार- प्रविप्राती दीवुश्यसोति तयारुदक्तूलामधराणि पश्चात्प्रमानना गलत उत्तरारा गां दशकात्राव- धाप चतुर्कोन्यामान वाचति । १॥नि नरो दीधितिभिररण्योरित्येतस्याँ " साग गायेति प्रेष्यति । २। समलितपोरितो नाज्ञ इत्यधिगन्धात ।३॥ त्वेषस्ते धून रावतीति धने नाते । ४॥ पदार्श गा. तुवित्तम इति जाते। ५॥ प्रतापतेष्टा प्राणोनाभिप्राणिमि पूतः पोषाय गत्यं दोघापुवाप शतशारदायेति बातमभिप्राणिति। ६॥ यो नो ग्रानः पितर इति रुदपदेशमारभ्य नापति । यतमानयोगोयम्य त्रिः पूर्णा- मुखेनोपधर्मात ।। पत्पावत्या ग्रनागृत संबभूव वे सचा। तग्रिम ददत्तास्गनाधीयतामयम् ॥ Corr. ausser 11C, विपेशला नि° corr. "लानि M. CHITA d ubr. (fehlt zufullig in C, blogs 'ला ic: pl. oder sy?). 15) सदस्याः योः Gc लगाः d. lr. incl. Ne, "स्त्रिभिष्टु FA° Mue', 7g: mss. ausser M1 (fehlt zufällig in C). 15) बुकिरिं 80 Gc u. MS. I, 91, 11 ff. cf. बुकार Maitr. Kur., वुकिरं d. mss. incl. Ne cf. Fleratie P2 an isolirter stelle. 2) दक्षिणामि° M2, कवनीयम् M1 °नीय- ग्राजा' (. 3 (cf. NMS. I, H, I 5, Ap. (rh, 11 fl.): 1) प्रांचावछिन्न Imss. aussir NMIClic ef. 1, 1, 3, 11. -- ::) सविार (', यज्ञ mss. ausser MiNc 11. Maitr. Kär., "fortata cu Maitr. Kür. (bens Nc in der crklarung, im text aber w.o.) धिमंघः M1. - 1) वित्तम इति corr. nach Rv. 8, 103, 1 °वित्तममिति allo. --- H) "भिप्रा. णिति (st. भिप्राणिमि) C wie vielleicht auch ·॥मान श्री सू°१॥५॥३॥४॥ 37 इति दक्षिणात ग्रामीनो ब्रन्गा मौवा शकलमाधास्यमाने संभारेषूपास्येत्। ८ । प्रपछेचनमानो द्वेष्याय रखतमावश्यमाने अविध्यत् । ३॥ यदत्तरितस्येति दक्षिणाय दिव इत्यावनीयस्य । १०॥ दोया च ते दुग्धभन्नेति बपति । ११ ॥ धर्मः शिर इति यामान वाचयति । १२ ॥ मयि गृह्मामीति हृदय संकल्पयतो अधयामानश्च । १३॥ भूर्भुवो ऽङ्गिरसा बा देवानां व्रतेनादध इत्याङ्गिरसम्याध्यादटो ष्ट्रेत्यन्येषामि- न्द्रस्य वेति राजन्यस्य " मनोष्टुति वैश्यस्य ॥ ग्रादि वेति सर्वत्रानुपनति । १४। उपस्थकतो " भूरि- ति वातमादधाति । १५ । वारवतीयेन (नाना) परिगीतमनुसताति । १६ ॥ ग्रन ग्राषि पवसे ॥ऽग्रि- पिरो पवस्वेत्येताभिराथत्थीस्तिस्रः समिध ग्रादधाति । शमोगयीस्तित्र । एकागोदुम्बरोम् । १७ । सक्तानामनये स्वादेत्येकेकामादधाति । १८ । गार्हपत्ये जनप्रणायनान्याधाय । १६ । ॥३॥ - - या वानिनग्रेरित्ययमभिमस्त्रयते। ॥ यदक्रन्द इत्ययस्य दक्षिणे कर्णे यामानो वति ।। संभारशेषमुपयमनीः कृत्वोतसे बलाय वेत्यगिमुग्यति । ३। ग्रामोधाय प्रदागोदालो दक्षिणायिं गन्ध- ति। अष्ट्राहालपत्याद्वा प्राणयेत्। ४॥ भुव इत्यूर्धजुरादधाति । ५। वामदेव्येन परिगीतगनुसताति । ६। अगिप्रणयनान्यादाय ॥ प्राचीमनु प्रदिशं प्रेकि विद्यानित्ययप्रथमाः प्राञ्चो ऽभिप्रवाति । ७ । प्राणोयमा. नस्योत्तरतो यजमानो ताति। ८ । दक्षिणतो ब्रत्मा र वर्तयति रथचक्र वा। ३ ॥नाको ऽसि बधो सि प्रतिष्ठासंक्रमणातममिति समयाघे हिरण्यं निघायावस्थाप्य यजमानो वरं ददाति । १०। उत्तरेगा लक्षणां परिक्रम्याभ्यस्था विश्वाः पृतना शत दलियोन पादेन पातः संभाराणामञ्चमाक्रगति । अपर्यावर्तयन्प M1 (geschr. fणानि. - 10) कवनीयस्य (cf. 1, 6, 2, 20) corr. 'हवनीयाय (cf. 1, 5, 2, 9) 1. mss. (in Nc bloss citirt; fehlt in Gc). 15) उपस्थंकृत्वा mss. incl. Nc ausser M1C (ic cf. Min. Gr. 2, 1, 16. 119) [ ] fehlt in MIC. 17) A nach MS. msg aliseer MiCGC u. Maitr. Kar. cf. zu Mun. it.2, 17, 7 u. ib. Spruchverzeichniss, पवसनि gegen MS. mss. ausser Mi_resp. Maitr. Kur. (citirt ist hier MS. I, 86, 11), मयोतिस्त्र mss. ausser M1CGc cf. zu 1, 5, 4, 19. 11) Die gerundialform im schlusssutra eines capitels dient als zeichen engsta Seziehung des folgenden zum vorhergehenden, wofür das ip. Gr. im gegensatz zum Man Gr. enne besondere vorliebe hat. 4 (cf. MS. ], (, 2. Bir; Ap. (r. 5, 1:3-18): 1) वानिवनइत्य' mss. incl. No ausser M1 (hier वाजिनोविंनोरित्य schrieben; fehlt zufällig in C). . :) शेषमु. पनीकृ° mss. allsser MICNclic, कबोनसे allo ausser C. 4) अष्टा 80 C ef. MS. I, 103, 8 धाष्ट्रा Nc भ्रष्टा° d ubr. २) दिशं M2BS. 10) समायार्धे mss. ausser M1 *(avasthapya sc. ver- -- ·38 ॥ मान यो सू० १॥५॥४।५॥ रिक्रमयति । ११ । प्रत्यवनीयाचं प्रतिलभ्याग्निप्रणापनानि कुल्फदनमुपनियम्य बानुदनमुरलीपानाभि- दप्तमसदनम् । १२ । कर्णप्नं नात्युद्दा " भुवः स्वरिति यथार्षमादधाति ।। यत्ते शुक्र शुक्रं ज्योतिः शुक्र धागानस्त्रं तेन बाध " हावास्वा पदे वयमिति च । १३ । पुरस्तात्प्रत्यअब उर्धस्तिष्ठनुदिते पार्श्वतः पदस्य " स्वरित्याधाति । १४। यज्ञायज्ञीयेन परिगीतमनुसनाति । १५ । सपत्नवतो धातृव्यवतो वा स्थ- चक्र विकारे त्रिः परिवर्तयेत्। १६ । यतामानो अशोनुपतिष्ठते " सम्राट स्वाहेति गार्हपत्य " विराष्ट्र प्रभूश्चेति दक्षिणाग्निं " विभूश्य परिभश्चेत्याहवनीयम् । १७ । ग्रगोन्परिसमुन्य पर्युक्ष्य परिस्तीर्य । दति- णायावाव्यं विलाय गार्हपत्य उपाधिप्रित्य संपूर्यवंभूतस्यान्कुित्ति । १८ । शमोमयोस्तिस्रो ऽक्ताः समिधः ॥ समुद्रामिरितोताभिस्तिसभिः स्वाहाकारात्ताभिरादधाति ॥ ये प्रायः समनसा इत्यनतामो- दुम्बरीम्। १६ ॥ सप्त ते ग्रने समिध इति पूर्णाकृतिम् ॥ ये ग्रगाया दियो ये पृथिव्या इत्यनिविपराणा- यनीयां जुलोति। २० ॥ अधर्यवे ऽयं ददामाति वाच विसाते यामानो' वरं चापाकरोति । २१ । ॥४॥ दासपोर्णमासिक विधानमिष्टोनाम् । १ । विकाराननुक्रमिष्यामः।२ । यथानातं देवता उपलत- यात शनैः । ३। तत्रया घायायियः सम्यस्कालाः सा उपाशुदेवताः । ४ । निझप्यायमष्टाकपालमुप- साग्य प्राक्प्रोक्षणायमन्च इत्या विमुच्यायेणालबनीयमुहत्यावोत्यावनोयात्मभ्यगादधाति । सभ्या. - 7 11 ). NISS मा (ageadin Nc) 11) भ्यस्ता MOBC, कामय- ति , परिकामयति mss lusser Mi (fehlt zu. fallig in C). -- 12) प्रतिलब्धा (als pratili auch gut) alle ausser (ic, propio alle ausser MiCGc u. Maitr. Kiir. (°C5° st. Tº liberall hier und sonst M2B), cf. zu diesem su u. ft. MS. 1, 96,1f 13) इल्यो M1 we. MS. I, 96, 7; यथार्षमा° 50 M1 यथार्थमा ic यधर्षमा Ne यर्षिमा० (unter einfluss von Ap. (r.) d. ubr. (fehlt zufällig in C) [Die conjectur yathurtham 1W3 wird von Ge bestatigt und erklärt, dennoch ist yathursam richtig, von kp. (r. 5, 11, 7 u. oft in gleichen beziehungsfalle durchi yutharst wiedergegeben: gemeint ist MS. I, 87, 3 if. mit hinweis auf Man. Cr. 1, b, 3, 14 MS. I, 86, 15) यसियन MINclic. 18) "सausser Mi('Nc u Maitr. Kur., विलाय्य Nc (so villeicht turn richtigstern cf. jadoch auch 1, 2, 3, 24; w. (). auch Maitr. Kar. und stets Ps), गार्हपत्य उपा- foto corr. OqFUQITET° d. niss mit krasis wi• 1, 2, 3, 24 पत्यधि. Nc (citatform?), प्रत्य M1, भूतस्याव्याा mss. incl. He ausser M1. 1:1) °मयोतिस्रो mss. ausser MiCNc cf. ४॥ 1, 5, 8, 17, येऽग्नयः M1, समनस MICNC geye'n MS. I, 88, 1. 20) तेऽने M1. १) द- धामीति MEB. 5 (cf. MS. I, 6, 2; Ap. Cr. 5, 19 ft.): 1) prº alle ausser MiCGc (letzteres daueben auch दर्श'). 3) उपलनेत Gc. - ') तत्त्या नास्या° corr. nach तंत्र्याघम्या - ·39 । ॥ मान नौ सू° १ ॥५॥५॥६॥ त्पूर्वमावसथ्यम् । ५ । उत्तरेणावोत्याधिदेवनाय सँस्तृणाति । पूर्वमामन्त्रणाय । ६ । अधिदेवने अस्त वा. म उदग्दशमास्तीयतास्मॅश्यतुःशतमनाविवपति । ७ । नार्याः कितवापर्युपविशत्ति । ८ । मध्ये अधिदेवने समुल्लातान्हिरण्यं निधाय "निषसाद धनत्रत रत्यभिनुहोस । । व्युह्मातारानन्यस्योत नो किर्बुध्य इति सभ्ये जुहोति । १० । यतमानो गां प्रसुवति । ११ । तस्मै शतगतान्प्रयति । तान्विचिनुयात् । १२ । ताकितवान्विजित्य यजमानो " गां तेति कुरुतेति प्रेष्यति । १३ । तस्याः पाप न किस्युरङ्गश इव विसर्वयेयुः । १४ । ताँ रन्धयित्वा ताँ सभासद उपकोत्। १५ । तया यदी यात्तविभ्यो दक्षिणाकाले दग्यात् । रमगाोयमत्रैव गत्रयेन् । १६ ॥ एना राजनित्यावमध्ये तुम्हीति ॥ प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिरित्याम- लो। १७ । यतमानो ऽग्रीनुपतिष्ठते । धर्मः शिर इति गार्हपत्यं पश्चात्प्राशुवो" को व्योतिरित्यार- वनीयं पुरस्तात्प्रत्ययुखो " वातः प्राणा इति दक्षिणतो दक्षिणागिगुदावो । मध्ये ऽवस्थाय " कालपेतां ग्यावाधिवी " ये ग्रनयः समनसा इत्यान् । १८ । प्रोतपोन प्रातपय सिद्धेष्टिः सतिष्ठते ।१६। ॥५॥ । संस्थितायामाये पवमानायाष्टाकपालं निर्वपेत् । १ । त्रिंशन्मान किरायं दक्षिणा । २ । मस्थिता- यामगये पावकायागये शुचये ऽष्टाकपाला । ३। सप्ततिमान हिरण्यं दक्षिणा । ४ । सँस्थितायामागविलव- मेकादशकपालम् । विप्लवे शिपिविष्टाय त्र्युढी घते चरुम्।।। यदित्य घते चरं पशुकामः। गोषोमो- यगकादशकपालं ब्राह्मणाः । यावपनपतावमेतणो । ६ । ब्रह्मभागयजमानभागाभ्यां महादित्यं च ब्रह्मगो --- 11) बा. तान् fehit in ) Gc (oft und stets mit kurzem a iin anlaut, einmal auch mit krasis 1371FOT° citit), DETTOI MIC (sc. murah? zum masc. ignyudheykyah ware Man. Gir. 2, 1, 11 21 vergleichen), J1!1° d. ubr., nach Kc zu Kity. (r. 4, 5, 9 (s. Ed.) wire tantryū resp tatra zu streichen oder zuin vorhergehenden zu ziehen und zwischen ūynyº u. sadyo das wort istayaḥ einzulilyen; Jainkaat: scheint Nc im gegensatz zu Ge nicht als compos. 211 fassen (nach MC u. Nc musste man anders interpungiren als oben geschehen). – ") F. acuto alle ausser MIC, OTEC T° M2B. 6) °धिदेवनाय MAB १) देवनग्रस्त schreiben alle. १) मध्ये ऽघिदे corr. cf. îp. Çr. {), 19, मध्याधिदे 80 alle offenbar mit krasis; FTTETT° alle ausser MiC. Ulº alle ausser Mi. 2 C. 124 M213. -- 11) विका (auch moglhch) MiNc resp.C (in letzterem nicht völlig deutlich) भ्याNu pr. m. S (sec. m. w. 0.). 10) रग. पणीयमंत्रमंत्रयेरन alle nusser Mic'. --- 11) एता MDB. -- 1) मध्येयवस्थाय C, येऽग्रायः M1, सम- नत MICNc gegen MS. cf zu), 5, 4, 19; statt इत्यग्रीन so alle möchte man fast 3777- t erwarten cf. Nc: ity agnin i prakrtutvat tūn ern sabhyiirasathyau (!), vgl. jedoch auch Ap. Cr. 5, 20, 4. 6 (cf MS. I, 4, 14 it.; Ap. Cr b, 20-25) ) घृतेन MB - ६) प्रावपन - 80 ·40 . ॥ मान यो सू० १॥५॥६॥ परिसरति । ७ । दक्षिणाकाले जामग्रोधे ददात्युपबहणां च सर्वसूत्रमनवागधर्यवे । धेनुं झोत्रे। मिथुनौ वत्सतरी तयोः सापडो द्विहायनो । रथं युक्तं शतमानं च । इयपवर्गे ऽधर्यवे वसने । ८ । कुते समिष्टय- बुष्यादित्यं चरुं चत्वार ऋवितः प्रानत्ति । तेभ्यो मुष्कर वत्सतरं ददाति।। सोमेनायत्यमाणो ऽयोना. धाय चतुःशरावं बोवतालमोदनमृविनो भोजयेत् । १० । याव्यस्योष्टदेवताभ्यो जुयात् । ११ । संक्सरे स्वाघि निर्वपति । १२ । नास्यासमन्त्रालणो गरे वसेत् । १३ । कबीसपक्वस्य नागोयात्। १४ । या यतनाव्यापः स्युन तासामाचामत् । १५ । न लिानं दाईभ्याध्यात् । १६ । स्वकृत इरिणो नावस्येत् । १७ । ग्रामन्त्रणां नाइतो गत । अपराल ग्रामस्रणं व्रोत् । १८ । दर्शपूर्णामासावारप्स्यमान ग्रारम्भणायामष्टिं निर्वषति । ग्रामविलवोकादशकपाल राय भागने ऽष्टाकपालँ । सरस्वत्यै चाँ। सरस्वते द्वादशकपा- लग। १६ । प्राकिस्वष्टकतो बादशाहोतं जुल्लामाधापीकूताय स्वाहाकतये स्वाहेतिप्रतिभिर्दादशाभ- युद्राक्षं जयाजुदोति ॥ प्रजापतिः प्रायदिति त्रयोदशोन्। यदि कामयेत मुख्यो ब्रह्मवर्चसो स्यादा वलदेति चतुर्दशीम् । यदि कामयेत चित्रमस्या डानतायाँ स्यामात चित्रमक तस्यां जनतायां भवति । शवलं बस्यात्मजायत शत । २० । नेतणोन चा स्विष्टकते समवन्यताउाये च। २१ । मिथुनी गावी दक्षिणा । २२ । मक्तवाके मेलणामन्बध्यस्यति । २३ । पौर्णमास्यामाधाय सोपवसयामारम्भणीयां कवा सबस्कालया पोषागास्या पोत । २।। गावास्यायामाधाय नक्षत्रे वा पूर्वी पोर्णमासागुपोष्यारम्भणीयां कुर्वोतोत्तरामुपोट्य पौर्णमास्या योत कोत।२५। ॥६॥ ॥ इति मानवसूत्रे प्राक्सोगे पञ्चमोऽध्यायः॥ Milic (nach letzterem Bahuvrılır!) 97170 677:47° M2BAS (uvapanam in Ne mcht erwahnt; es bereitet in der that schwierigkrit). २) पाहगां M1; च ichit (zufallig in (') in allen ausge's Mi, stelt in Maitr. Kir. nach survasutrum und Nc organzt cs much anadviham (zieht also upal" survo zum folg.). -- ", 47aar NS, qorij MeBN u. 1. r. corr.S. 11) कबीस 50 Mile (रि) (und wohl auch Nec (hier zweimal FaĪTA geschrieben, ither durch pitheryam pokrusya erklärt) 2710" M213 #TETO" NS. 1.) या प्रत्त 50 Kc यांत° d. ibr. alle mit hrasis 1") दावाध्यात् Kc. ") रणे MIC (auth gut cf. Men Gr.2, 1, 10. 17, 4) --- 1) दर्शपौर्ण mss. incl. Gc ausser MINS cf. zu 1, 1, 1, 7. 2) युकां A1 उद्धार (st. vyudyrº) (ic (35 Nc offeubur erkarung), Tot MiC (wohl nur orthograpbisch verschieden vou ryan sc. honun; dagegen trayodacim cuturduçīm sc. ähutim); yadi bis caturtegam fehlt in M28; तस्यात्म MIC (zum letzten satz cf. MS. I, 64, 12). 21) सोपवासमन्वारन्मणीयां Kc. aus मु° ॥. .

·- उदराबनोयनित युवा गार्हपत्यादावनीय व्यलता प्रणयत्यपराले । व्युक्त्यां प्रातः।१॥ वाचा त्वा होत्रा प्राणेनोद्गात्रा चक्षुषाधणुणा गनमा ब्रह्माणा प्रोत्रेणागोधेगौतस्त्वा पञ्चभिर्देवैयबिग्गिा- द्वरागीत्युहरति।। उद्रियमाणा उदर पाप्मनो माँ पदविद्वान्यच्च विद्वाँचकार । ग्रता पदेनः कतस्ति पापं सर्वस्मादृढतो गुच्च तस्मात ॥ ति दरात ॥ रात्र्या पदेनः (कृतमस्ति पापम्। इति प्रातः। ३ । अमृतातिमातायां नुहोम्या पविव्यागगृतस्य नित्ये। बयारो कामगर नयागि प्रजापति प्रथमो विगावाशिनगी । स्वाहा । इति सायं निदधाति ॥ सूर्यगग़ाविति प्रातः । ।। नतं वा गृतीयात् । । । गताः शुक्रवान्तामणो ग्रा- मणो राजन्यो बळ पुष्टो वेश्यस्तेषां नित्यधृतः। ६ । मदाहबनाये ऽध्यादधाति । ७ । प्रदोषमाग्रिहोत्र कोतव्य व्युष्टायां प्रातः । ८॥ ग्रने शुन्धस्वेत्यावनीवं परिमायंगे गृहपते [शुन्धरव। इति गाईप- त्यगो बक्ने शुन्धस्वइति दक्षिणाग्निन् । ६ ॥ तसत्याभ्यां त्वा पर्युतामीति सायं पर्युतात " सत्यता- भ्यां वेति प्रातः । १० । अनी परिस्तुणाति । ११ । पश्चादारूवनोबस्योदगमान्दीस्तृगाति । १२ । उत्त- रतो गार्हपत्यस्य सँस्तीर्णो समिधं युवतिकोत्रवाणोमार्यकृतीमुपमादयति । १३ । उत्तरतो वत्समुपम- SO 1 (el. MS. I, 8, 3-5; Ap Cr. 15, 1-13 resp. bis 15): 1) उत्तरात 11, व्युईत्यां MiCGc vörni Ne ayeint d. ubr. incl. l'a 2) गांधतेस्वा (st. शोधे. cf. Ap. Gr. 6, 1, 6) m99. ausser Mic, oraz (st. दैव्यै ? ef. Ap. Cr. 1. c.) mss. ausser MIC 11. corr. S. -- 3, PITETIT NS, [ ] fehlt in MIC. ) Die beiden cingeklaminerten çundhusva fehlen in Mi('Nc als selbstverständlich zu erganzende,g.irh’agne vahne çº ith fchlt in M218. 14) दीवास्तणाति alle ausser M10_resp. tic. -- 11) वत्समवस wie sii. 8 allo. - 3* ·42 ॥मान श्रो सू°१॥६॥१॥ . जति । प्राशखोगुपसीट्त्यार्पयत्या दोहयत्यन्याईदावी वा । १४॥ यपो जन्यं भयमपोलाः सेना प्रभोवरीरिति गार्हपत्याइदोचो ऽङ्गारानपोस्य इठायास्पदं घृतवचराचरं जातवेदो कविरिदं जुषस्व । ये ग्राम्याः पशवो विश्वपास्तेषां सप्तानानिह पुष्टिरस्तु॥ स्त्यधिप्रयति । १५॥ उद्यः स्थ इत्यवतेत । १६ ॥ उदरं प्रनया पशुभिर्भूयाममित्युन्मुकेनागितापयति ! १७ ॥ करते गा विनेपमित्युदबिन्दुना समुदत्तं प्रतिनयति । १८ ॥ विश्वव्योतिरसीति पुनरवदोपय- ति । १६ ॥ यत्तरित रतो अत्तरिता बरालय इति तपोन त्रिः पर्यायं करोति । २० । उदेहि वोटिं प्रनया वर्धयास्मानुदस्य द्वेषो ग्रायं नो यस्तु । मा नो दिसाः शपयो गाभिचारः शिवे नेत्रे ग्रनमित्रे विराजे॥ इत्युदगुद्वासयति वर्ग कुर्वन् । २१ ॥ प्रत्यूळ नान्यं भयं प्रत्यूठाः सेवा प्रभावीरित्यङ्गारान्प्रत्यूहति बां च लोपपति । २२ । पयसा जुहोति दना यवाग्वाव्येन वा। २३ । दध्याययोरधिग्रगणां न स्यानि- तापनं च । २४॥ निष्टा रत्तो निष्टप्ता यातय इति गार्हपत्ये मुक्नुवो निष्टपति । २५ । वे समिधगु. पसंयम्यो नेप्यागोत्युक्त्वो नयागोति प्रातरिठा गुव इटा स्वरिठा वन इत्येककेनोवयत्युत्तरमुत्तरं गयाँस पूर्णमुत्तनँ । सान्या मानान् । २६ ॥ इदं देवानामित्युबीतमभिगोदमु नः सहेति शेषम् । २७ ॥ पता यहांत दर्गेषु नादयति । प्रातरां वा। २८ । दशहोत्राग्रिहोत्रगुनीतमणिशति । २६ । उपरिष्टा- रघुग्दाउ मनिधगुपयन्यावतरित वोहीति समागि हति।३०॥ स्वाहागय वैश्वानरायात समपार्धे नियति । ३१ ॥ वायव त्वत्युवति । ३२ ॥ यापुर्न चहात दर्भेषु सादयति । ३३॥ एषा ते नये समित्तया व वर्धस्व चा च प्यायस्व । वर्धियोगाद च वयमा च प्याविषोमाह च स्वारुति समिधमादधाति । ३४ । - 32) सेना NIK', बोगवनोद 11, दोदा M213, अन्य 95 TE GC (so will anch II.; Wala rinzig richtig, wenn dloh'ıyıtı nur causative bedeutung haben und myad nicht auch adv. praep. sein konnte cf. 1, 1, 2, 16; Ne lasst unyau chudºmerwahnt). at corr. fanit' d. mss mit krasis f.gii. 22. 1) वेता al!e ausser MIC (f. MS. 1, 11:0, 12. 1) विनेषगि corr. of. ip. ('r. 6, 6, 7 विनेशाग 1. mss. ") रनोंतरिता mse, ausser Mic. auft? corr. Hanítod. mss. mit krasis wie sii 15. 21) धितापनं alle ausser wiederholt (io cf 91. 17. 25) मुक्नुवं alle ausser Mi cf. Man. Cir. 2, 2, 9. म्योमुबेध्या (cf. .ip. Cr. 6, 7, 1) mas. ausser M1CGcNc, Tanzaniatfa (hier ohne om geogon \p. ('r. l. c.) mss. ausser MICNc, गुवरिठा m88. anser MiC. 4) तेश्य M1; च vor svaha go alle ist tiberiussig (ob aber 248) मय- 5) सेना ·43 ॥ मान नौ . १॥ ६ ॥१॥ २॥ प्राणापाने निमिषे ध्यायेत् । ३५ । व्यङ्गुले समिधमभिनुलोति श्यनो ज्वलती वा। ३६ ॥ भूर्भुवः स्वर- ग्रिहोत्रमग्निर्कोलियोतिरनिः स्वाहेति सायं जुहोति ॥ भूर्भुवः स्वग्रिहोत्रं सूर्यो ज्योतिर्योतिः सूर्यः स्वाहेति प्रातः । ३७ ॥ वर्षो मे यछेति दर्भेषु साट्यति । ३८ ॥ प्रजापते पशून्गे यति गार्हपत्यमवक्षते । ३६॥ प्रजापतये स्वाहेति मनसोत्तरां भूयसीम्। ४० । शिष्ट्वा भूयिष्ठगनाशो मृर धूर्तेति समयाग्निं त्रिरु- दङ्गुद्दिशति । ४९ ॥ इषे वेत्यवाचीन सायगवमाष्टं ॥ उर्को बेत्यू दिवान्गाष्टि। ४२ ॥ प्रत्रां मे यकृत्यु- दग्दण्ठां निद्धाति । ४३ ॥ ग्रोषधोर्जिन्वति दर्भेषु ले निमाष्टि। 8३ ॥ पितृभ्यः स्वधति दक्षिणात उत्तानं पाणिं निद्धाति । ४५ ॥ पूषासोत्यङ्गुल्या दिः प्राग्नात्यस्पर्शयन्दत्तान् । ४६ ॥ इतरानेभ्यः स्वा. देति निर्ले कि ॥ गन्धर्वेतरजनेभ्यः स्वाहेति प्रातः। 8७ । अनिष्टापामासिच्य" सन्पिपीलिकाः प्री- पामि सर्पपिपीलिकाभ्यः स्वरिति प्रागुदीचीस्त्रिरपा निःसारयति । ४८ । दोः प्रताल्यासिच्य तूती त्रिनिनयति । ४६ । पूर्णा मादायामृते प्रागो नुहागि स्वाति पयादारूवनीयस्योदोची निनयति ॥ प्रामा- ममृते प्राणां जुहोमि स्वाहति प्रातः । ५० । घांग्रहीत्रवाणी प्रतप्य हस्तगवदधाति । हस्तं वा प्रत. प्याग्रिहोत्ररवण्यामवधायोढ़यादोची निदधाति । ५१ । स्रुवणापरपार्नुहोति ॥ या गृपत इति गा- पत्ये सुवाघे " स्वाहेति शेषम् ॥ यनपत यत्रस्य ना देहोति दतिणागी स्रुवार्धे " स्वाहति शेषन् । ग्रहोगो वापरयोः । ५२ । यो प्रथमागिहात्राय डव्यात्सा दक्षिणा । पयो वा। ५३। रानन्यस्यागिलोत्रं धार्मुकस्य नित्यं । पर्वस्वितरस्य । भक्तं च नित्यं ब्राह्मणाय दयात् ।।४। ॥१॥ - - वाग्यतो धिमित उन्नीयमाने वा पाणी प्रक्षालयमाचा विरुव्यस्य चतस्र चो जपति ।। ज्योति° d. mss. %D zu streichen?). 16) प्राण्या° MICGe unter ciutluss von îp. (r. 6, 10, 1 (prāṇāpine ist loc. sg. eines neutralen Dvandva). – 7) "fग- 11) धूर्तेति so alle (nicht etwa init upregelmässiger krasis fur dhurte + iti, sondern dhurta -+- iti cf. p. (r. 6, 11, 3; daher ist wohl auch MS. I, 121, 10 dhitrta xu lesen), त्रिरुदगुद्दि MICGcNc cf. MS. 1. C. — 42) (cf. MS. I, 121, 12 ff.) सायंमार्टि msg. ausser MiClicNe. 48) °F3IFA° MIC (auch Úc? Offenbar nur orthographisch verschieden vou den andereu mss , wir uberhaupt oft in vor nit'sp. m zin und umgekehit n vor gewissen consonanten zuwerken auch in geschriebwn wird), osizi TV fao citirt Kc. 15) स्वाति Mt cf. aber auch Ap Cr. , 11, 4. 15) °पीलिकान् (st. līl) Mi, auch C? #)) प्रतात्त्याचम्य (st. "सिच्य) Mi cf. p. ('r. 6, 12, 2. 50) Statt purnim ūdāya labeu TT MOB. 52) मनपते ऽनस्य resp. तेतस्य alle ausser MICGc. ३) प्रथमागनि NS (vgl. aber auch 1, 6, 2, 3). 2 (cf. MS. 1, 5, 1-1 resp. 5-11; p. Cr. INSS ausser ·44 ॥ ॥ मान श्रीमू० १॥६॥२॥ दक्षिणातः प्रागुदमुख अर्धस्तिष्ठ नेष्यामोत्युक्ते " भूर्भुवः स्वरोमुनयेत्यनुजानाति । २ । उपविश्याभ्यु- दाकृतं दशहोत्राभिगृशति । प्रथमाग्रिहोत्रं व्याह तिभिश्च । ३। संवत्सरे संवत्सरे चं कुतायां पूर्वस्यामु- पात्यायोपप्रयत्तो धमिति द निगम्य ॥ युवमेतानीत्यगोषोमीयया ज्योत्स्न उपतिष्ठते । ऐन्द्राम्या तामिस्र ॥ ७यमिक प्रथमो धायि धातृभिरिति । है। मोषोमीयायाः पुरस्ताहिकव्यस्य चतस्र ऋचा अप. ति। ५॥ ग्रीषोमा इग सु म इतिप्रभृत्या समिलिङ्गः । तस्तिस्रः समिध यादधाति । ६ । समानमा ॥ चित्रावप्तो स्वस्ति ते पारमशीयात त्रिः। ७॥ यम्भः स्याम्भा वो गतीति वत्समालभते । ८ ॥ उप बाने दिवे दिव इत्यष्टाभिापत्यमुपतिष्ठते । ॥ ऊर्जा वः पश्यामीति गामालभते । १० ॥ महि त्री. गामवो ऽस्वित्यावनीयमुपतिष्ठते । ११ ॥ निनदो ऽसीति यथोपदिष्टं वात्मणेन । १२ ॥ पूषा मा पथिपाः पावित्य ककनोपतिष्ठते पविवागतारतं दिवं च । १३ ॥ प्राचा दिगांगवतात प्रतिादर्श यथा- माता ॥ धर्मो मा धर्मणः पाविति च यथानातम।१४। उपविश्वात्तरागी । ज्योतिष तत्तव वात नाप- ति।१५। सायं पन्यवास्तेन प्रातः । १६ । शोभते सूर्यपत्नीपासरन्देवी रुषस वायतोः। ता मा यज्ञस्य मातरो ऽभिषिञ्चत्तु बर्चसा ॥ a) वर्चसा विधान च देवानामभिषिञ्चत्तु । द्विपत्ता रध्यतां मयं मा बकं दिखता रधम् ॥b) पिरस्म्यकवोरो विरालो ऽस्मि नृपासहिः । सावल्गास्मि सँवल्गो वब्रो कास्मि सपत्नहा ॥ c) सपनानकन रिपून्प्रतिषिता यरातयः। प्रतिषिता घरातया रिष्टाः संचमकि ॥d) , 6, 16-20 13p. has 23; fehlt in Gt): 1) ऽधित Mi. 1) SUITET alle ausser Cef. zu M1 Gr. 2,1, 2. ") समिखि : sc. uputsthate ct 1,6, 3, 17, तैस् sc. samall. - SC. samill. – i) fagiaal so NS wie Ms. 1, 68, 8 "JAT: N2BCNc wie ap. ('r. 6, 16, 10 °वमोचित्रावसोः (fur 'वसायि. त्रावसो?) M1 - 12) sc. MS. I, 79, 19-80, 3 (vg] mit ib. 71,5-8). 11) sc. MS. I, 71, 9 fi. u. 15 ft. (vgl. mit ib. 80, 7 ff. u. 11 ff.), च fehlt inM. 17) a) घायातीः (gegru das metrum) msB aussor BSNc (auch C?); b) रध्यत्ता corr. ध्यतां d. mss., द्विषता gelu. pro dat. alle wie TBr. 3, 7, 6, 23 (dagegeu dat. RV. 1, 50, 13; AV. 17, 1, 6); राडो si) alle wohl = विरानो (frblerhalt fur dicses oder dialectische nebeuform? Die verso kliugen populär); d) सपत्नाननं corr. स- पत्नागिपून NSB u. रिपुन् Ma सपनान्- - c) वि. 3- - ·45 ॥ मान भी सू. १॥६॥२॥३॥ अग्विसुरिति त्रिरुत्वा विक्रव्यस्य चतस्र ऋचो ोपति । १७ । यो यजमानो न प्रयास्यात्स वियनो- पतिष्ठेत । १८। ॥२॥ . दशावरा रात्रीरुषिवा सधनः प्रपास्यनाधायानेयान्यनपोल्यान्यपोढत्योधैं प्रातरातः सर्वेषु युक्तधमावका वास्तोष्पते ॥ वास्तोष्पत इत्यंत निगव्यातिं नुकोति। तुभ्यं ता ङ्गिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । अंग कामाय यगिरे। इति द्वितीयाम् । १ । प्रवत्स्यनयं ते योनिविय इत्यरण्याः समारोपयति । यदि गताः सर्वान् । २ ॥ या ते या यज्ञिया तनूस्तयेहगारोहात्मनात्मानमहा वसूनि कुर्वना पुण ॥ यज्ञो गवा यज्ञमासीद स्वं योनिं भव घानायमानः स्वतय एकीत्यात्मनि वा समारोपयति ।३। संताप्यावदात्याप्रयाय सविहारो पायावरः प्रयाति उपावरोक जातवेदः पुनस्त्वं । देवेभ्यो कव्या वस्तु प्रतानन् । घायुः प्रजाँ रयिमस्मासु घेन्यास्रो दोदिहि नो दुरोण ॥ इति मन्यिष्यजपति । ५ । एवमेवाकरलरधानमष्यन्समारोपयत्युगावरोहति च । ६॥ ग्रीज्योतिष्मतः कुर्वित्युक्त्वा प्रवत्स्यज्वलत उपतिष्ठते ॥ हिर्बुध्य गत्त्रं मे पाहि तं गे गोपापास्माकं पुनरागमादि- त्यावसथ्यगुपतिष्ठते " सप्रथः सभा मे पाहि तां मे गोपायास्माकं पुनरागगादिन्ति सभ्यं ॥ पशून्मे शस्य ।। , कनपन M1 सपत्नानपून ( सपत्नानलंरिपून् Nc (alles folge der unerkannten verbalform albanan); - निरुता MAB. -- 11) पतिष्ठते M1. 3 (cf. MS. I, 5, 13-14; .p. (Cir. b, 24-28; Gc bloss bis sii. 8 und selbst da luckenlhalt). 1) °न्नाधायान्यान्यनपोल्यान्य ८ u. (°ACTEIT°) Mi (aber auch Nc wie oben, Ge fraglich, erklärt aber wie Nc), krūANTİ (st. ety ete nigº āho jul°) Mi (altere les. art? Wie oben auch NcGc). Mit diesem sū. bricht Nc ab! 2) =2, 1, 3, 11. १) यज्ञीया M1, कात्मात्मानम° wie Ap. Cr. 6, 28, 11 mss. ausser MiC, स्वाँ wic Ap. (r. I. c. mss. ausser MIC, स्वतय 80 .alle. -- संख्याप्य schreibt Mi, "वदास्यान् (abgeleitet von avudaha) 80 CGc °77197 (geht auch an) d. ubr.; प्रयाय so M1 प्रयायांत् । 971717 d. libr. (prayayat für pray'ıya sielt wie eine verbesserung aus, die aber nicht nothwendig ist; zur sache vgl. Îp (r. 6, 28, 8 u. 5, 3, 22 fi, auch Man (r.2, 1, 3, 15). 5) Statt 210] könnte man 28 I (cf. वरु नः Ap. Cr. 6, 28, 12) vermuthen, wenm der 2. Piuda im Min. Cr. nicht einfach entlehnt ware ct. Min. Gr. 2, 1,8; EV. 10, 16, 9 u. R.; देख° M1. 6) पारोदेति MPB. - ·46 || मान श्रो सू°१॥६॥३॥ . पाहोत्याहवनोयं " प्रजा मे नर्य पाहोति गार्हपत्यमनं मे बुध्य पाहोति दक्षिणाग्रिम् । ७॥ इमान्मे मित्रावरुणो गृहा गोपायत युवमित्यत्तरागो तिष्ठञ्जपति । । मम नाम प्रथमं जातवेदः पिता माता च धतुर्वगे। तत्वं बिभूति पुनरा ममतोस्तवाल्मने बिभराणि नाम ॥ इत्यावनोयमुपतिष्ठते।। मा प्रगाम पयो वर्ष मा यज्ञादिन्द्र सोगिनः । मात्तस्थुढे घरातयः ।। इत्यभिप्रत्याग्रिसकाशे वाचं पति । गुप्तकाशे (वाचं विसति । १० । प्रवसन्कोमवेलायां प्रतिदिशम गीनुपतिष्ठते । ११ । विश्चदानीगाभरत्तोऽनातुरेगा मनसा । ये मा ते प्रतिवेशा रिषाम।। इति प्रत्येत्य समिधावाहरति । यसकाशे वाच यकृत्याग्रसकाशे विस्तति । १२ ॥ या सगाघेहीत्युक्त्वा भस्म व उपतिष्ठते । १३॥ हिर्बुध्य गत्त्रं मे ऽनुगुपस्तं मे पुनर्देशोत्यावसध्यमुपति ष्ठते " सप्रथः सभा मे गुपस्तां मे पुनर्देकीति सभ्यं ॥ पशून्मे शस्यानुगुप इत्याल्बनीयं " प्रत्रा मे नागप इति गार्हपत्यमवं गे बुध्यानुगुप इति दक्षिणाग्रिम्॥१४॥ इमान्गे गित्रावरुणो गृहाजुगुप्तं युवमित्यत्तरायी तिष्ठञ्जपति।१५। तव च नाम मम च जातवेदा वाससी इव विवसानो चरावः । ते दि बिभवो महसे बीवसे च यथायथं नी तबी जातवेदः ।। इति समिधो ऽनिषादधतूंनी सभ्यावसध्ययोः । १६ । समिलिङ्गेरितरेषूपस्थाय चेन प्रवसेत्पुनरेत्योप- तिष्ठेत। १७ । यग्यनुपस्थितानिः प्रवासमापयेत । mss 13) बमुष- - -7) प्रवसन MOB, उपतिष्ठत Kc, तं मे corr. a1a9 Mi Jatt d. übr. (kann auch तं मे sein cf. gleich weiter alarl st. Hi h u. vgl. zu 1, 6, 1, 43); सपथ (cf. TBr. 1, 1, 10, 3.5%; 1, 2, 1, 26) mss. ausser MiC_ef. zu su. 14; तान्मे (st. तां मे) alle tusser C. ") दधतुर्पदो m88. ausser MiC (nu hat steigernde bedeutung; yad sicht win eine glittende verbesse. rung caus), पुनरागमेतोस्त° M1 und nuchtrag- Jich corr. S. 10) [ ] nur in Mi. 14) रि- 917 corr. GIF MIC 2014 d. ubr. cf. zu 1, 4, 3, 17, समिध पाक (cf. bp. Fr. G, 25, 3) ausser Mic, ETA M.. तिष्ठते (cf. xu 1, 5, 1, 13. 2, 1) mss ausser MIC cf. MS. I, 84, 1. 14) Zuerst hat M1 जुगुपस् wie d. ubr. cf. MS. 1, 84, 1 tř, in der folge aber stets नूगु (ich habe hicr und 1, 4, 3, 17 zu gunsten der MS. entschieden, obschon dieser nicht allis entrominen ist); तं मे corr. तन्मेd. mss. cf. zusu 7, सप्रथ mss ausser MiC ef. zu su 7 (h ist um so wichtiger, als es vor 8 oft iuch nicht geschrieben wird). 15) गलान् जगु° M1 cf. zu si. 14. 16) 1. 7 fehlt in inss. ausser MC (zur silbeuzahl des ersten ·॥मान श्री मू° १॥६॥३।४॥ 47 इलेव सँस्तत्र सत्तं वागेकदा वाचा मनमा विभर्मि। तिरी मे यज्ञ ग्रायुमा प्रहामविश्वानरस्य त्वा चक्षुषोपतिष्ठे ॥ इत्युपतिष्ठते।१८। ॥३॥ . - पायाग्रयणां कुर्वीत । वसन्ते रवानां शरदि वोहोगाम् । १ । अग्रपाकस्थेष्वा नवस्यानोयात् । २ । सिहमा निर्वपणात् । ३। नागेन्द्राविपति वैश्वदेवान्ग्यावापृथिवीयान् । ४ । शदि सोनाय श्यामा- कानामन्यस्यां पात्र्याग। ५ । नानावीनानां धर्मे विधात्यागो वषटार प्रदानानां चैककापगलानां च।६। पृथगभिगर्शनं नानाबोनानाम्। ७ । गुख्येषु विष्कृतमालयति । ८ । यायपनप्रभृति फलीकरणात्तमके- कस्य । निष्पवणात यवानान् । ३ । मिदनापधानात् । १० । यागेन्द्राय द्वादशकापालान्युपधात्येक ग्या- वापृथिवीयाय । ११ । सिद्धमाधिप्रयगात् । १२ । नागेन्द्रमाश्रित्य वेशदवं चरुधियति । ।३। पवि त्रातर्हित पय मानीय तठुलानोप्याङ्गुप्तपर्वगात्रं कूतोपलाशगात्रं वा ग्यावापृथिवोगमधिनित्य सोम्यं चामधिप्रगति । १४ । पवित्राला लो ऽप ग्रानीय ताडलानीप्य मेनागेन प्रदक्षिणां चत्र प्रापयति । १।। सिद्धमोहासनात् । १६ । एककपालमन्यस्यां पात्र्यामलकुर्वनाभिपूराँत । १७ । प्रचारगावेलायां वर्हिषि सायिवोपस्तीयककपाल सकत्सर्वगवाचति । १८ । प्राशयस्यान्यामिच्य हिरनिघायर्योपों पककपालेन प्रचर्य वषर्त गध्ये पाणिना जुहोति । कन्तुं प्रतिष्ठितमाशयनाभिनुहोति । १६ । यदि पर्यावर्तेत ब्राह्मणा- व्याख्यातम्।२०। प्राक्स्विष्टकृतः षडाव्याऊतो हाति । - ५) नि. . Pida vgl den dritten), aia nur C MINS तके MOB, बिभवो corr. cf. Vrbhyhi su. 9 Ft- धवो d. msg., जातवेदाइति d. mss. offi.nbar nach einer bekannten regel der MS. fur दति; दधत्तू so M1C दधाति ॥ तू° Ma धति ॥ तू° BNS (dic participialtorm, in dhnlichen füllen ofters gebraucht, deutet dauer oder ständigkeit der handlung an). 17) पतिष्ठते mss. ausser MIC. - 1) "स्थि- ताjि Ke, यज्ञं वासुमा प्रकामोद्देKe (prahtsid wie Âp. Gr. 6, 20, 2), iti fublt in MaB. 4 (cf. MS. IV, 9, 18; Ap. (r. 6, 29 ff.): 1) Qiqui MiCGc (cf. jedoch auch Man Gr. 2, 3, 10). 1) FITTF10 m83 ansser Migc cf. 211 st. 11 u. 13 .) कृद° (cf. Ap. Cr. 6, 20, 16) mss. aussor GcK. 877mia corr oqaldi alle als folge dir in C moch erhaltenen schreibweise निःपवनांतं; 07717 alle ausser C resp. corr. S. 11) ग्रा- गोंद्राय mss. ausser M1Gc resp. corr. S ef. zu Sti. 4 u. 18, पथिवीययोः ie. - 13) माग्योंद mss. ausser Midc resp. corr. S cf. zu su. 4 ॥ 11, धिगृत्य M1. - 14) कूता M16 कति d. ubr. 15) चरुं mss. ausser Micgc (hier af geschr., crklärt aber als च). 1) ef. Ap. pr. 6, 29, *22 ., जुहोवृजु- '० so - ·48 ॥ मान श्री सू० १॥६॥४॥ शतायुधाय शतवीर्याय शतोतये ऽभिमातिषादे। शत यो नः शरदो नपदिन्द्रो विश्वस्य दुरितस्य पारम्। a) इमे चत्वारो रजसो विमाने उत्तरा यावापृथिवी वियत्तु पन्थानः । तेषामन्यान यतमो न सावदात्तस्मै नो देवाः परिदत्त विधे॥b) वसत्ता योष्मो मधुगत्ति वर्षाः शरवेगत्तः सुविते धातु । तेषामृतूना शतशारदानां निवात एषामभवाः स्याम ॥ c) संवत्सराय परिवत्सरायेदावत्सरायानुवत्सरायोहत्सराय कृणुता बृहनमः । तेषां वर्ष सुमती यज्ञियानां व्योग्जीवा ग्रहताः स्यान॥1) इयं स्वस्तिः संवत्सरोया परिवत्सरायेदावत्सरीयानुवत्सरीयोवत्सरीया । सा नः पिपर्वहणीयमानेदाक इदाकरमशीय (?) ॥e) या नः प्रजा बनवतु प्रजापतिरिति षष्ठी । २१ । एककपालाशयस्य स्विष्टकते समवयतोडायै च । २२ । यतमान इडायाः प्राश्नाति । ३३ । एतमु त्यं मधुना संयुतं यवं सरस्वत्या अधि मनावचर्कषुः । इन्द्र ग्रासीत्सीरपतिः शतक्रतः कीनागा घासन्मरुतः सुदानवः ।। इति यवानाम । २४। महानः श्रेयः समवेष्ट देवास्त्वयावसेन समशीमहि वा। स नो मयोभूः पितुराविवेश शिवस्तोकाय तन्वो न एधि । b) विमाने corr. - % 3D प्रतिष्ठितमाशवेनाभि Kc. 20) 1. ब्राह्मणे व्या ? ef. 1, 6, 2, 12. 21) ) न: corr. Ta: d. mss. (naß haben alle parallelen; nih lässt sich nicht vertheidligen); विमानो alle (raj ram° «in dunstkreisy rajasi), व्यंतु schreiben alle mss. wie paryante 1, 7, 7, 6 u. Min. ir. 2, 6, 6, यानं so C यानं M1 'त्यामd. ulbr., a fehlt in MaB, परिदत्त corr. 477 d. mss. (du und dhā werblou sporadisch verwechselt); -- C) AUTIST BO alle sc. wohl parvoni, porrapt Mi; 1) योद्विवत्सराय M1 cf. zu c), मदनमः M2, यजीवानां M1; e) Faffa schreiben d. mss., 071167CA Mi cf. zu d), FATĪTT | corr. 'त्सरोये ॥ d. mss., पिपर्वकणो° corr. पिप- तुकरगी M1 पिपर्तुहणी l. uor ; °मानेदात इदा corr, nach भानेदानेदारूरमशीय Mi mmit unregelm. krasis (= muna ' idä 'hna id ühuram acīya, wobei wharam āhāram ?), मानेनाल्नेदकरमशीय C(= miinenii 'hne 'l etc.? und cae sur'?), मानेनालेनदहार्म- शीय NS मानेवाला Ma]नदकर्मशीय MaB [Der 4. Pada ist so verdorben, dass er nur mit hülfe einer guten parallelstelle sicher hergestellt werden konnte). -23)31:M2B9. - 24778 7. युर्वे d. mss., मनावचर्कषुः 80 C (geschr. °षु) . corr.

·॥ मान० श्री. सू०१॥६॥४।५॥ 49 इति व्रीहोणाम्। २५। प्रायः प्रामातु प्रथमः स हि वेद यया कविः । शिवा अस्मभ्यमोषधीः कृणोतु विश्वचर्षणिः।। इति श्यामाकानाँ । वसते वेणुयवानाम् । २६ । वत्सः प्रथमनो दक्षिणा । २७ । बुभुत-श्यामाकेमेष्ट्वा बधुं पिङ्गल क्त्सतरं दयाहसनं च । २८। ॥४॥ ग्राहितेषु व्यध्यमानः पूर्वी पोर्णमाप्तोगुपोष्याराय वैश्वानराय द्वादशकपालं निपेत् । १ । पौर्णागा- स्यां ज्वलतो विसृजेत् ।२। म्याधयेन पुनराधेय व्याख्यातम् । ३। विकाराननुक्रमिष्यागः । ४ । ययानातं वर्षासु शरदि पुनर्वस्वोरनुराधासु वा।।। संभारेषु दीनुपोलपान्कर्यात्। ६। परिगोतं परिगात " यत्वा क्रुद्धः परोवप मन्युनोत तिमभिस्त्रिः समिन्दे । ७ ॥ पुनस्वादित्या रुहा वसवः सगिन्यतामिति प्राकपू. कृतेः षटुंतातहोमा होत । ८ । ग्राोयमेव पञ्चकपाल । विभक्तोः प्रयानानुयात्रोधानेवाचाव्यभागी ।३॥ पुनना निवर्तस्वति पुरस्तात्प्रयानानामातिं जुलात । १० । दक्षिणाकाले पुनरुत्स्यूत वासो देयं । पुनर्गावो रथः पुनरुत्सृष्टो ऽनवान्सीवशातमानिको रुवमो ऽम्बाघोयक्यश्य दक्षिणाः । ११ ।। सक रय्या निवर्तस्वेत्युपरिष्टानुयानानां चतत्र ग्राऊतोनुहोति । १२ । एकाविछिनेन सांगन्धनो कुर्यात् । १३ । सर्वत्रारम्भणोया सर्वत्रारम्भणीया । १४ । - ॥५॥ ॥ इति मानवसूत्रे प्राक्सोम षष्ठी अध्यायः ॥ - मनाविर्किषुः M1 मनावचकृषुः । गनाम्रावच- कृषुः M३ मनायवचक्षुः BS. --- 245) महान: mss. ausser M2B, समनेष्ट corr. सुमनइष्ट M1 सुमनः सइष्ट d. abr., वसेन corr. °वसेम । mss , समशीमति corr. समसीमहि d.mss., "विविश(', एहि C [von allen parallelen kommt dem Man. Cr. selbst in den corruptelen am nichsten Kaug. 74,19]. - 14) बुभुतुत् M1 बुभुततः . 5 (cf. MS. I, 7, 1-5; Ap. Cr. 5, 26-21); fehlt in (ic): 1) व्ययमान: mss. ausser Mic', quiº Mi (aber im folg su, auch w. 0.). १) च (st. १५) Kc. 7) सामंधे (स- TETÊ MI) schreiben d. mss. ") cf. 2, 5, 5, 24. -- 11) पुनरुत्स्यूतं 50 M1 त्सतं C तस्यतं d. subr., पुनर्नवो NS पुना MaB, °धेषिक्यस्य 13) सामंधनी: MIC (sumi wohl fur sum° cf. Man. Gr. p. XLIII, nach H. mit recht sc. hutim). Mi. - ·। चातुर्मास्यान्यारप्स्यमानः पूर्वी पोर्गागासोगपोष्यायप वैश्वानराव द्वादशकपालं निर्बपति पार्वन्य च चान् । १ । यपः प्रणोष्णपक्षहोतारं गनसानहत्य होति । २ । घेनानडाय दक्षिणा । ३। सिद्धेष्टिः सांतष्ठते। ।। प्राचीन प्रवणा वनदेवन यात फाल्गुन्या चच्या वसते वा । ५। नोपवसंघ चातुर्मास्येषु केशाय यागानो वापयते।६। व्रतोपेतस्य शाखामाहत्य वत्सानपाकरोति । ७ ॥ याप्यायधमन्या देवेभ्यो विश्वभ्यो देवेभ्या भागामात गाः प्रापयति । ८ । प्रमूनः प्रस्तरः । त्रेधा संनद्धमिध्मादिता भागा तूलो संनत्याननदं तृतीय तदेवधा मन्त्रेणा संतति । तूतामिमम्।। । समानं दोहनम् । १० । तिसप दुग्धान । बङ दुग्ध विश्वे या देवेभ्यो कावरिति त्रिगत्वा बाचं विमाते । ११॥ विश्वेभ्यस्त्वा दवे यो मागं सोगेनातनच्यात्यातनांत । १२ । सिहमा पात्रप्रपातनात् । १३ । वाकपालं प्रयुक्ति द्वि- तीयामा यस्याला परदात्याय स्रचं चोपभतो ऽनन्तरा ।।४। सिद्धना निर्वपणात् । १५ । ग्रागेयो ऽष्टाक- पाल तिप्रभूतानि पञ्च निर्वपति । गरायः स्वतवाः सप्तकपालं । ग्यावापृथिवीयमेककपालम्। १६ । सिहमाधिवपनात । १७ । प्रागधिवपनाचाव्यानपायातयति । १८ । यध्यप्य कपालान्यपदधाति । १६ । प्रातहि दोहात । २० । उत्पतानां पूले पिष्टान्यपायातयति । २१ । चरुष पिष्टनाकपूषा सर्वत्र । २२ । यनपूर्व हवोऽधियति । २३ । गारुतमधिनित्य तप्ते प्रातदों के सायंदोहमानीघागितां करोति । २४ । एतनामिता सर्वत्र व्याख्याता । २५ । याज्यं निरुप्य पदाध्याय दधि निर्वपति समानधर्मगाव्येन । २६ । सिद्धमा सूचा संभावनात् । २७ । सनाव समातिमापनातः पृषदाव्यधान्याश्च । २८ । सिद्धमाययभ्यः।२६ । ; Danart- 1 (cf. VS. I, 2, 7. 10, 1; III, 9, 5; Ap. (18,1 7, 12 ff.; Gc luckenhrift): 1) चातु- गात्यानार° Kc, च felht In M1. () °मश्र Innangger Micle if. zu 1, 1, 1, 2. १) प्र. 5. s) alle mss. incl Ge of pirasičnuh (prasritalh v. 1.) comm ZII Katy. Cr. 5, 1, 26. 11) a Mi, 3771T1 so alle adv. taram adv. cf. 1, 7, 8, 11. 24) °धिकृत्य Ge. 26) निवृपा mss. aussor M1C, समानं M1. 34) °धान्यश msg. auster MICKc. - 38) नि- .

·॥मान श्री सू० १॥ ७॥१॥२॥ 51 चतुर्गलीतान्याव्यानि पृषदाव्यधान्यां द्विरुपस्तीर्य ध्यानीय सकृदभिघारयम्पपत्करोति । ३० । सा उप- स्तीर्य दिरभिघारयेद्वर्षाम् । ३१ । सिहमायानां सादनात् । ३२ । समानं सादनमापगतः पृषदायधान्याश्य । ३३ । सिद्धमोहासनात् ।। प्रागनिधारणादागिता विवानिनां कृत्वोत्करे वानिनमासादयति । ३५ । अलंकृत्यानुपूर्व कवोष्यभ्युदाहरति । ३६ । सिद्धनाभिगर्शनात् । ३७ । प्रागनिगर्शनानिन्थेन प्रचाति । ३८ । उत्तरस्य पश्चात्परिधिसंघरटोनित्रगसीत्यधिगन्धनं शकलमवस्थापयति । ३६ ॥ वृषणी स्थ हति तत्र प्राचावनिप्रात्तो दभी (निधाय] "उर्वश्यतोति तयोरुदक्तूलागधराणि पश्चात्प्राननां मूलत उत्तरारणिम् ॥ ग्रायरसोत्याव्यस्थाल्या [ग्राव्येन] बिले रेयस्त्रिः समति । ४० ॥ पवरवा ग्रमोति संदधाति । ४१ ॥ नये मध्यमानायानवकोत्यनुवाचति । ४२ ॥ गायत्रमास त्रिष्टबास नगदसोति प्रद- ति त्रिधिगन्यति । ४३॥ माये बातायोत जाते। ४४ ॥ गये प्रक्रियमाणाति प्रदिपनायो । ४५ । अमेणोत्तरं परिधिमन्ववन्त्यावारब्धे यामाने वाचयन्वतं न. सगनसाविति स्वाहाकारातेन प्रकृत्य शकलमनावध्यस्यति । ४६ ॥ ग्रना अग्निश्वरताति स्रवेणाभिनुहोति । ४७ । पूर्यास्त्र या मायित्वा पलहोत्रा चातुर्मास्यान्यभिमर्शयति । ४८। ॥१॥ - सिहमा प्रयानेभ्यः।।मानावं नव प्रयानाम्याति ।। त्रीत्वा समानर्यात । त्रोफबा समा. नति । दो कुबा सर्व समानायक कृत्वात्याक्रम्यानपूर्व वाष्यभिधारयत्यत्ततः पृपदाव्यं । नोपभतम् । ३। सिहमा प्रचरणात् । ।। उपांशु सावित्रेककपालाभ्यां प्रचति। ५। सिद्धमा स्विष्टकृतः । ६ । प्रा- किस्वष्टकृता "गधये स्वातिप्रभृतीनि मासनामानि होत चत्वारि वैश्वदेवे । चत्वारि वरुणाप्रघारोष चत्वारि माकमेघेर्धक गुनासार्ये । ७ । दक्षिणाकाले वत्सः प्रथगनो दक्षिणा । ८ । सिद्वमानयानेभ्यः।।। पृषदाव्यं तुलागानीयानावं नवान्यानान्यतति । १० । बागवत्योषता सह पदाव्यधानो निगृह्णाति व्युहल्लाति संप्रगृह्णाति निरस्यति । ११ ॥घृताच्या स्थो यागानस्य धुर्ण पातगिति वेवायोः सूची विमु- 15) °भि- - faqa so alle wie auch 1, 8, 3, 3 (zu einer correctur nach 1, 5, 1, 14 liegt hier kein zwingender grund vor). ३७) धिर्मथनं 80 M OTHER NS °FTATU M2B °5519740 kc (fehlt zufällig in C). 10) cf. 1, 5, 8, 1, प्रा- a1af6° M2BKC, (FETT) fehlt in MacKcP3, FIATFnI Kc, (SISTA] fchlt in MaCKel's, मोदं (--- 1) प्रक्रिय° 0 cimmal ; प्रलय" M1 प्रक्रीय d. ubr. cf. zu 1, 4, 2, 17. 20. --- 4") Zu (antrvah tyat cf. zu 1, 3, 1, 31. मृति mss. ausser MiC. 2 (cf. MS. III, 12, 13; p. (r. 8, 2-4; Gc sehr fluchtig): 1() “प्रावयन M23. 11) altaruito mss. qusser (ic; in ·52 ॥मान श्री सू० १॥७॥३॥ चति । १२ । त्रुचि चमसे वात्तग्र्धस्तिष्ठबारविषिञ्चन्वाजिनं गृह्णाति । १३ ॥ वासिभ्यो ऽनुबली- त्यनुवाचयति । १४ । साम्राव्य " वागिनो योति प्रेष्यति । १५ । वषट्तानुवषटते ऊबोच्छेषेण दिशः प्रतियाति " दिशः स्वाहेति दिन पूर्वाधाडधक्रम्य प्रतियां । पञ्चमेन मध्ये । षष्ठेन पूर्वार्धे । १६ । शेष समधा विभन्योपरतोपन्यस्वेत्युक्त्वोपता उपन्यधमिति वा । १७ । ग्रा मा विशविन्दव या गल्दा धमनीनाम्। रसेन मे रसं पृण । वाजिनो मे यज्ञं वदानि ।। इत्यविजः प्रानत्ति बनमानश्च । होता प्रथमो मतपते । १८ । सिद्धमा समिष्टयनुषः । १६ । दिर्धवागा. प्याय्यैष ते यज्ञो "देवा गाविद इति दे समिष्टयनुषी होति । २० ॥ संवत्सरोपा स्वस्तिमाशास इत्यारू यजमानः। २१ । सिद्धेष्टिः संतिष्ठते । २२ । सम्यः पौर्णमासो संस्थाप्य । तमेव परमेष्यतं नात्येति किंचन । ते समुद्र घाहितः समुद्रेगा पृथिवा दहा ॥ ) यनिस्तिम्गेन शोचिषा तप याकालमाक्षिका। शिरस्तपस्याक्तिं वैश्वानरस्य तेजसि ॥ b) ऋतेनास्य निवर्तय सत्येन परिवर्ताय ।तपसास्यानुवर्तय] । शिवेनास्योपवर्तय [शग्मेनास्याभिवर्तय] ॥ c) ति त्रिश्यतया शलल्या लौहायसेन क्षरेण निवर्तर्यात केशान्वपति श्मभूणि । २३॥ तहतं तत्सत्यं 11ss. ausser ('. corr. m88. . . der reihenfolge TapFUTA HIETTA 12) धुर्गा धुर्या d. mss. cf. zu 1, 3, 4, 28, सुचा M2BC. 1) यूधैं. तिष्ठ° mss ausser 11CGC, षिचन्वा mss. ausser Mi cf. ìp. (r. 8, 3, 6. }) 1. म fohit in M23, पृj MARC, वनानित्यध्विनः MC. -- 15.*Man verlange nicht ºqarati wegen des folg. si. u. 1, 3, 4, 32 ff. --- 23) पोर्ण- TIÁ n188. ausser M1CGcKc cf. zu 1, 7, 4, 7, 15.8,8; a) Fatita mss. incl. Gc ausser Mi, dhe mss. schreiben 77778IRA NS 9TA. ष्टमृतं MB परमेष्यते MIC; c) (die mss. ausser MiC stehen unter dem einfluss von \]". ('r. 8, 4, 2) निवर्तये NS, परिवर्तये ausser M1C, [तपसा°] fehlt in M1(', °नुवर्तय corr. im einklang mit dem albrigen °नवर्तये d. betr.msg.nach Âp. Gr. 1. c., “ননা M1(', [शम्मेवा] lehit in MIC; भिवतयेति 80 bier die mss., die sonst dic 1. person haben (wohl nicht krasis für ºye +- iti cf. Mān. Gr. Einl. 88 kg); --- त्रिःश्यतया (त्रितया Kc cf. uber auch Man. Gr. 1, 12, 2. 16, 1. - mss. aus8er 51. . - - - ·॥मान श्री सू°१॥७॥२॥३॥ 33 तज्शकेयं तेन शकेयं तेन राध्यासं तन्मे राध्यतामिति बपति यनमानः । २४ । चतुरो मासान माँसनमा- तिम स्त्रियमुपैति । नोपर्यास्ते। जगुप्सेतानतात्। प्राङ्केते। मधम्नाति । कती भाषामुपैति । २५ । - ॥२॥ नि. वरुणाप्रघासाश्चतुर्पु मासेषु। १ । वैश्वदेविक विधानम्। ३ । पञ्च संचराणाम् । ३। मारुत्यै प्रतिप्र- स्थाता वत्सानपाकरोत्यधर्वारुण्ये । ।। पृथगिध्याबलिषी संतान्यतः। सकृत्सनई प्रतिप्रस्थाता। ५। यथाकालं पृथग्दोयतः।६। सिढमा पात्रप्रपोजनात् । ७ । पृथकपात्राणि प्रयनक्ति सुवपञ्चमाः सुचः प्रतिप्रस्थाता द्वे चरस्थाल्यौ स्फा वेदं च । ८ । सिद्धमा निर्वषणात्। ३ । पञ्च संचाणि निरुप्याधयुरे- न्द्रायं द्वादशकपालं निर्वपति । कायमेककपालम् । १० । यथाकालमामिते पृथक्सपाट्यतः । ११ । सिद्ध- माभिवासनात् । १२ । पिष्टलेप निधायायेणास्वनीयं त्रिषु प्रक्रमेधपरिगिते वावकाशे पृथ्याशङ्क हत्य वेदादानप्रभृति वेदिं विदधाति शष्टयां प्राची चतःशयां प यात्रिशयां पुरस्तात् । १३ । पूर्वार्धे वेश्या वितृतीयमाने निमात्री चतुर्दिष्टिगुत्तरों में विद्धाति । १४। ग्रेणोत्करं प्रक्रममात्र वेदेरुडत्या. वोदय चावाल शम्यया परिमिमीते ॥ तप्तायनो मे ऽसीति दक्षिणतो " वित्तायनी मे ऽसीति पश्चादैवता- मा नाघितमित्युत्तरतो ॥ ऽवताद्यधितमिति पुरस्तात् । १५ ॥ प्रा ङ्गिर इति पुरस्तात्प्रत्यवश्था- बाल स्कोनाभिक्त्ति । १६ ॥ सायना नामेकोति पासून्पागो कुरुते । १७॥ वसवस्त्वा करवितिप्रभृति- भिः प्रामुख उत्तरवेश्यां निवपति ॥ यो द्वितीयस्यामिति द्वितीय " यस्तृतीयस्यामिति तृतीयम्। समा- नमन्यत्। तूती चतुर्वम् । १८ ॥ विदेश्ये नभो नाग यत्त इति जानुदप्तमृतं चतुरस्र खावोत्तरवेग्यां निवपति । १६॥ मिहीरसि महिषीरसीत्युत्तरदिं करोति । २० । तस्यां मध्ये प्रादेशमात्री चतुरस्रां नाभिं क- रोति। २१॥ देवेभ्यः प्रन्धस्वेत्यहिरवोतते । २२ ॥ देवेभ्यः शुम्भस्वेति मिकताभिः प्ररोचयति। २३॥ बापो रिप्रं निर्वस्तेति नाभेरधि प्रागदीचीरपो निःमारयति । २४ । प्रतिप्रस्थाता दन्तिगा वेदि करो- 34) ASMET 80 MiCwohl unter einfluss von MS. • IV, 137, 8 तच्छकेयं MAB तन्शकयं NS, तेन शकेयं fehlt in M2B. 25) प्रातते (== prile gete) C, मधुनाति (st. madhe agre°) mss. ausser -- Mic. 19) संवत्सराणि Mals cf. zu si. 3, निप्य mms. ausser Mic. 11) संपातयतः MiC. - 13) प. T° Mics (zur obigen richtigen form vgl. 2, 2, 1, 52. 2, 9. 12. 3, 6, 13), in Kc पृमोशंक v. 1. cf. Weber Ed. zu Katy. Cr. 5, 3, 9; वनादानप्रभृति Kc. - 14) मा. पनि mss. ausser MIC, चतुर्दिष्टिमु so alle incl. Kc (hier चातु. v. 1.) cf. Kaur. 50, 7; 85,23 विधाय Ke. 22) वोक्षति mss. ausser M1c. – 24) दोचीस्त्रिरपो mss. ausser 3 (cf. MS. I, 2, 8. 6,2; III, 8, 5; Âp. Çr. 8,5; 7, 3-7; Gc recht lückenhaft): 3) (sc. vidhänam vgl. Ap. Çr. 8, 5, 3 mit 8, 2, 2 u. 3), संवत्सरापा MOB cf. zu siu. 10. 8) देवस्थाल्यो MIGe. - - Imss. ausser - ·54 ॥मान श्री सू०१॥७॥३॥ . त्योत्तरस्मात्परियहादरनिमात्रमत्तरा । २५ । समे प्राची भवतः । यथा वीषि संभवेयुस्तथा तिर- श्चि । २६ । एक उत्करः। २७ । अपरेणोत्तर स्तम्बयजुकरति । २८ । प्रोतणोः संस्कृत्येन्द्रघोषास्वा पुरस्तादसुभिः पाचितिप्रतिभिः प्रामुख उत्तरदि प्रोतति प्रदक्षिणामुत्तरैरनुपरिक्रामन् । २६ । प्रति. परिक्रम्य " पितृणां भागधेयोः स्थेति शेषं दतिपात उत्तावेदेनिनयति । ३० । हिरण्यमत्तीय पञ्चगृहो: तेन नाभिं व्यापारयति " सिहोरसि सपत्नसाको स्वातिप्रभृतिभिर्दनिषो से सव्यायाँ प्रोपो दति- पायाँ श्रोपो सव्ये असे । मध्ये पञ्चगम्। ३१ ॥ भूतेभ्यस्वेत्यू/ उचमुगलाति । ३२ । बास्वनीये ऽग्रिप्र. पायनानि प्रत्याधत्तः । ३३ । नाभिं पौतदारवैः परिदधाति ॥ विश्वायरसोति मध्यम " ध्वतितिरसोति दक्षिणामैच्युतिदतीत्युतरम्। ३४ ॥ यस्मात्योः पुरीपनमोति संभाराविवपति पूतदारुगुग्गुलकेरु- सुगन्धितेननं वृक्षरलूनपूर्वस्यात्तराप्राङ्गादास्तुकम् । ३५ ॥ विधाइरिपबविति संभारानभिमृशति । ३६ । चावालादुपयमनोः कुरुते । वेदिपुरीषा प्रतिप्रस्थाता । ३७ ॥ गये प्रणीयमानायानुलीत्यनु. वाचयति । ग्रानभ्यां वा।३८ । त्रिरक्तायामनिप्रणायनान्युयछतः । ३३ । प्रधानाधाय प्रदाय यत्ते पावक चकमा कच्चिदागः पूर्वो यः सबपरो भवासि । घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व मा मा हिंसीरधिगतं पुरस्तात् । स्वाहा ॥ इति शेषे जुहोति । ४० । घनिप्रणायनान्यादाय " प्राचीमनु प्रदिशं प्रेहि विद्यानिति सरतः।४५ ।। ऊर्णा. वत्तमित्युच्यमाने यज्ञः प्रत्यु ष्ठात्समती नतीनां यत्रावत्ति कवयः पुणिा । दीर्घगायर्यनमानाप विन्दायासोदस्व मस्ते सौभगाय ।। इति संभारयिं निदधाति । अवोत्य प्रतिप्रस्थाता समया दक्षिणास्याः पूर्वार्धे । ४२ । - M2B. -- ~ MIC. 25) करोत्युत्त mss. ausser MIC. 2) प्राची so alle incl. kc wie Âp. (Pr. 8, 5, 4; तिरथ्यक lose ich auf w. 0. तिर- थीएक Ke (cf. Web. Ed. zu 5, 3, 11) तिरश्चेक für tiraçcā eku?) M2B. 27) अपरणोत्तरदि Kc zu Kity..Cr. 5, 3, 11, zu ib. su. 18 aber ४. 0. - 20) नपरिक्राति (st. kriman prati) 11218. -- 31) दक्षिणोते MIC, सव्येयस c. - पोतदारवैः 80 M1 wie an ciner stelle nach Weber's Sammlung auch das Kāțbaka Sutra पूत CPs प्रेतु° MAB पूतपूत° NS. -- 35) गुग्गुलु Ge's cf. aver auch Min. Gr.2, 14, 23, पास्तुक. 40) भवासि corr. nach ip. Cr. 7, 6, 5 भवासि d. mss. (fur भवाँ प्रति bhavān asi??). 41) करतः 80 dual cf. su. 33 4. 39 (soust konute harata ürno auch = harate urn° scin (cf. करति P's). -- 49) प्रत्युष्ठात् so N, प्रत्यष्ठात Gc wie ip. Cr. 7,6,7 (fehlerhaft fur praty u sthal oder praty asthāt), प्रत्युष्टात्त. ubr. (cf. pratitistha TBr. 2, 5, 8, 12 u. Ap. 10 .

·॥ मान भी सू०१॥७॥३४॥ 55 मनुषत्वा निधीमहि मनुषत्समिधीमहि । प्रग्ने मनुष्धजिरो देवान्देवायते यतमानाय स्वाहा ॥ इति समिधावाधतः । ४३ ॥ ग्रनः कुलायमसीति दतिपात ग्राहवनीयस्योषयमनीविपति। 88। उल. पराजिभ्यामास्वनीयो परिस्तीर्य ॥ सप्त ते ग्रने समिध इति पूर्णाकृती जतः । ४५ । प्रतिप्रस्थाता दतिपास्या वेदेरुत्तरस्याः प्रोणोरधि स्फोन सकृत्संभिनत्योत्तरस्या दक्षिणास्मादमात्। ४६ । पृथक्कर्माणि कुरुतः । ४७.। अधर्युः प्रैषानाक । ४८ । पिष्टलेपी निनीयोत्तरी परियाही परिगलोतः । ४ । मिड- माध्यमकेभ्यः । ५० । चतर्गहीतान्याव्यानि पृषदाव्यवत्ति गणाति । ५१ । सिद्वमान्यानां सादनात् ।५। ॥३॥ उत्तरतो गार्हपत्यस्य प्रतिप्रस्थातागपवषिष्टानां ना करम्भपात्राणि करोत्येकोहोन्यङ्गुष्ठपर्व मात्राणि यावत्तो ऽमात्या यतमानसीक चाधिकम् । १ । शमीपर्णः पूरपित्वा ग्रूपे निदधाति । २ । मेषं कृत्वा मेषी करोति यात्ति पुल्लिङ्गानि कोरस्त्रोलिङ्गानि गेष्याः प्रतिप्रस्थाता । ३। प्रतात्याः श्लेषयतः। ४। परःशतानि परसस्राणि चाग्रतः शनीपनि निवपतः। ५ । विसाव्यामिने पायोस्व. धत्तः। ६ । वारुण्य निष्काष शिष्टा पयस्ययोः करोरसक्तूनावपतः । ७। मागत्यां मेषमवद्धाति । वार- एयां मेषोम्। ८ । ग्रासादयत्ती विपरितरत ऐन्द्राषष्ठान्युत्तरस्यां । मारती प्रतिप्रस्थाता दक्षिणस्या । वारुपयेककपालावृत्तरस्याम् । उभयत्र निर्गठयः। ६ । सिङमा मंगा नात् । १०। गृष्ट उत्तरस्मिन्प्रतिप्र. स्थाता गार्हपत्याते पति " पत्नि कति ते कात्ता यदि गिळ्या वक्ष्यप्ति प्रियतमस्ते संस्थास्यतोति : यं - nach Gc - Cr. 1. c.). - 13) मनुष्धत्वा corr. °त्ता d mss , मिधावाट्यतः so alle miss. ausser समिधमादgita P: cf. zu 1, 6, 3, 16. 4) निपति mss. ausser SP8 cf. Schwab p. 31 fl. 36. 49) पिष्टलेपं mss. ausser M1; parigrahan 80 hier und in der folge, mit kurzem a dagegen 0.8i. 26. 50) समिहमा MB 4 (ef. MS. I, 10, 2. 3, 39; Ap. Cr.8, 6-8; Gc ganz luckenhaft): 1) स्थातामवय° M2B स्था. तामवयव°NS (°स्याताम्रामयव° schreiben die übr. incl. GcKc), FT-1917 1fu fehlt in Mal, 'कोहीन्य 80 (; कोधोन्य' [1 °कोहिनि Gc कोधान्य Kc काधानि P3 °कन्यि° NS कान्यि (?) B काहान्य Ma (ekoddhina Purārakrtini). ३) च Kc nach messm, मेष्या (st. mesyāk) mss. ausser M1Kc. -- 4) पर्णामाम° mas. ausser MiCKGc, यंतः M1. ७) विसाव्य (cf. विग्रामिने Gc. 7) पयस्ययोःकरी 80 C पयस्योःकरी M1 प- यस्योकरो d. ibr. ५) सादपती (st. āsadi) mes, ausser Mic, °99177° Mi cf. zu sū. 21, मारुत्ये mss. ausger Mi, निर्मध्यः SO Gc °ध्यं 'O ·56 ८ । ॥ मान श्री सू० १॥७॥४॥ निर्दिशेत वरुणो गृह्णाविति ब्रूयात् । ११ ॥ प्रघास्यान्हवामक इति पत्नी । १२ । करम्भपात्राण्यादाया. परेण विहार दक्षिणातिक्रम्यायेणा दक्षिणामग्नि पुरस्तात्प्रत्यञ्चाववतिष्ठते धू शिरसोरवधाय । १३ ॥ मो पूणा इन्द्रेति बपति यजमान उत्तरतस्तिष्ठन् । १४ ॥ यद्रामे पदरण्य इति जुकुतः पूर्पण करम्भपात्रा- णि । १५ ॥ यक्रन्कर्म कर्मकत इति व्युत्क्रामतः। १६ । संगष्टे दक्षिणास्मिन्सिदमा प्रवरात् । १७ । अधर्युः प्रवृणोते । १८ । सिहमा प्रचरणात् । १६ । ग्राव्यभागाभ्यां प्रचर्योपास्ते प्रतिप्रस्थाता । २० । अधयुरेन्द्रा- यषष्ठः प्रचति । २१ । मारुत्य प्रतिप्रस्थाता संप्रेष्य-प्रचति । २२ । तस्याः पूर्वेणावदानेन सह मेषीम- वयत्यधर्युरुत्तरेणा वारुण्या मेषम्। २३ । एककपालेन प्रचर्य मासनामानि होनि । २४ । उभयत्र स्विष्ट- कत्समानीवेताम्। २५ । मिथुनौ गावौ दक्षिणा ।२६। सिहमा वातिनात् । २७ । उभौ वानिभ्यां प्रचातः । २८ । शेषे समानीय भतयत्ति । २६ । सिई पत्नीसंयानेभ्यः । ३० । अधर्यः पत्नोः सयानयति। उदेन प. नोवेदयावाचयति। उन यामानोऽनुमत्यते । ३१ । सिहमा समिष्टयतयः । ३२ । त्रिर्धवानाप्याय्य " यज्ञ यज्ञं गय ते यज्ञो "देवा गाविद इति त्रीणि समिष्टयाषि जुहोति । दक्षिणस्मिन्प्रतिप्रस्थाता।३३। साव्यशेषे समानीय मकवावाव्यस्थालोमादत्त प्रतिप्रस्थाता । तनिष्काषमाग्रीधः सुचमधर्यः । ३४ ॥ उरु किराना वरुणयकारोति चावालात्प्रयत्तो नपत्ति । ३५ ॥ शतं ते राजनित्यपः परादश्य तिष्ठतो ऽवये प्रचरत्ति । ३६ । स्थावराम लगा प्रास्याप्स होत । ३७ ॥ योनीकमिति चतुर्गकोतस्य स्त्रीचमा- घारमाघारयति । ३८ । अपलियः प्रयानानुपानान्याति । ३३ । बाध्यभागाभ्यां प्रचर्य तनिष्काषस्याव- दाय वरुण यनति । शेषेणायावरुणो स्विष्टकृत्स्थाने । ४० । तदत्ता सतिष्ठते । ३१॥ विचूत्तो वाणास्य पाश इत्यषो ऽत्तादिष्यति । प्रत्यस्तो वरुणस्य पाश इति प्रत्यस्यत्ति ॥ नमो वरुपास्य पाशाति नम- स्कुर्वत्ति । ४२ ॥ धाम्रो धाम इति तिसृभिः परोगोष्ठं मार्गपत्ते । ४३ । अनपेक्षमाणाः प्रत्यायत्ति । ४।। । - - mss. 4 थाd. tubr. 11) वतप्ति mss. ausser C; das citat केन जारणा सरु वं चासोति मानवे Kc bezieht sich offenbar nicht auf diese stelle. 13) वतिष्ठता 'ष्ठत: od. ष्ठते?) ausser MiCGc; aradhāya wie 2, 5, 4, adhinidhāya Âp. Gr. 8, 6, 23. 21) ष. य: Mi cf. ka sā. 9. - 23) वारुण्यां C. - '५) मिह (ohne ) 80 allc hier wic auch 18, 6, 14. 1) पत्नी वेद° corr. पत्रो- र्वेद (unmoglich, wohi any पत्र विद° ent stan lon) Maniagº (schwer möglich) d. - ubr. - 1) सकवानाध्य M1 सुवमाध्य° Ke, ujyasthilim sc. ca cf. zu 1, 2, 1, 18, °लोमा- धत्ते , निष्कास° MEB ct. jedoch sii. 7 u. 40. - 3) प्रत्यंती (fir pratiyanto? cf zu 1, 6, 4, 211) NS, alegra (st. cato prayº japo) Kc. 236) स्रोवमाधारयति Ke. १) प्रयाजा- न्यजति mss. ausser MiKc cf. 1, 7, 6, 26. +9) तुषनिष्कास ausser MiCKC cf. su. 7 u. 34, वारुणं M1, योति Ke. 41) ठंते M1. 42) विवृत्तो MaBC, इत्यपो bis 919 fehlt in M2B, Taguifa schreiben NS, m88.

·। मान श्री सू० १॥७॥४।५॥ 57 - अत एव समिधावाकरत्ति । ४५ ॥ एधो ऽस्येधिषोमहीति समिधमादधाति " समिसि समेधिषीमहीति द्वितीयाम्। ४६ ॥ पो ग्रयान्यचारिमित्युपतिष्ठते । गार्हपत्ये तृप्ती पत्नी। १७ । बर्हिषी अनुप्रक- रतः। ४८ ॥ परिवत्सरोयां स्वस्तिमाशास इत्याह यामानः। 8३ । सिद्धेष्टिः संतिष्ठते । ५० । सम्यः पौ. मासी संस्थाप्य। यधर्मः पर्यावर्तयत्तदत्तात्पृथिव्या अधि। तेवादमस्य ब्रह्मणा निवर्तयामिनीवमे ॥ ५१ ॥ अग्निस्तिम्गेन शोचिषेतिप्रति समानम्। ५२ । ॥8॥ साकमेधाश्यतर्ष मामेष । १ । पूर्वी पोर्गागासोमपोष्यानये ऽनोकावते प्रातरष्टाकपालं निर्वपति।। सिहेष्टिः सतिष्ठते । ३ । न बर्हिरनुप्रहरति । ४। गृहमेघाये तातोकमाध्यभागाभ्यान् । पलाशशाखया सर्वान्यत्सानपाकरीति। ।। गायः सांतपने यो मध्यदिने चरः।६। तदादनीकवत्तस्य । ७ । सि- हेष्टिः सतिष्ठते। ८ । बलिरनप्रहाति। । गन्होधायानावहिः संनहात्यते प्रस्तपरिधोन् । १७ । ऊते सायमग्रिहोत्रे गरायो गृगेधेभ्यः सर्वासां दुग्ध योदन अपयति । ११ । अपवित्रे दोहयति । १२ । ग्राध्यं निर्वपति । १३ । इध्मावारुपमादयति । १४ । स्वस्रव समाष्टि। १५ । पत्नी मन्त्रेणोपस्थापति । १६ । इध्माबाद: प्रोत्याखनीयं परिस्तीर्येमदारुभिः परिदधाति । १७ । शिरोनिष्काषं निदधाति । १८ । उपस्तीर्य त्रीनोदनानु हरति । १६ । उत्पूतानलंकोत । २० । पश्चादादयनीयस्योदोचो निधा- O - mss. ausser Mic. प्रत्यस्यति Mi प्रत्यस्येति ।। ११) Zu 43 fi'. cf. Man. (ix. 2, 1, 11 if; 2, 17, 5 11.; परागोष्ठं M1. 4) अवेक्ष 45) °करति C (Gc, lor auch w. o. hest, erklirt: sanidhūv iti prutyekasambandhah, also fur jedes fruer zwei). H) Zu 46-48 cf. Man. Gr.2, 2, 25 [1. 29. 15) °न्वचार्षमि Mic. - 1) cf. 1, 7, 2, 23. 7, 15. 8, 8; पर्यवर्तय mss. ausser MiC. 5 (cf. MS. I, 10, 1 it.; Ap. Cr. 8, 9-12; Ge gana lickenhaft): 2) पूर्ण° M1. 5) गृहमेघीयाय NS, तूशी Ns [कमाव्यभा- JTIKOTT fellt in N und ist in S cingeklammert; ūjyablo ist natürlich hijy° cf. bier bis sii. 22 resp. Min (r. 2, 2, 1-13, und tüsnikam auch beim folgenden zu erganzen (f. Ap. (r. 8, 9, 11; statt les für das Män Çr verdächtigen tusaikam ist vielleicht तूशी का zu lesen). 10) प. रिधो Mic. - 11) गृल्मेधिभ्यः M2BKc. -- 16) fehlt zufällig in C, Tat mss ausser NS, मंत्रणोपयतीध्मा M1 - 11) °मादारुभिः M1. - 18) शिरा so alle mss. wie auch s11. 29 (cironiskusa = gara ip. Cr. 8, 10, 7), निष्कास . .

·58 ॥मान श्री सू० १॥७॥५॥६॥ त्याव्यं च । २१ । इटममपसमाधायाव्यभागाभ्यां प्रचर्य सर्वेषां समवदापाभिधार्य " मायो गृहमेधेभ्यो ऽनु. ब्रूहीत्यनुवाचति । २२ । यायाव्य " मरुतो गृहमेघान्योति प्रेष्यति । २३ । अनिरुक्तः स्विष्टकृत् । २४ । दक्षिणस्मिन्समवदायेडामुपह्वय भतयत्ति। २५ । घाव्याभ्यव्य गमेधीयस्य मुस्तिा भवत्ति । २६ । अपि प्रतिवेशो ऽन्य सोदनः। तस्यामात्याः सरिता भवति । २७ । सवत्सा गावो वमत्यते ऽभिवान्यायाः । २८ । पुरा प्रातरतिकोत्राद्वार्हपत्ये "पूर्णा देर्वे " देकि म इत्येतान्या शिरोनिष्काषस्य पूर्णमषभमा- ड्रय रुवति जङयात् । २६ । यग्यषभो न रुयाद्रयाणामागल्य जुयात् । ३० । कृते प्रातरनिहोत्रे मरुधः क्रोउिभ्यः साकं रश्मिभिः सप्तकपालः। उग्यत्म रश्मिष प्रचरति । ३१ । घागेयो ऽष्टाकपाल इतिप्रभृती- न्यष्टौ वैश्वकर्मणातानागत्तरवेशागतिप्रणायग्यया वरुणाप्रघासेष । ३२ ॥ ने वेोत्रमिति चतुर्गकोतस्य स्रोचमाघारमाघारयति।३ । प्राक्स्विष्टकतो मासनामानि नहोति।३।। ऋषभो दक्षिणा । ३५ । ॥५॥ प्रारदक्षिणाचाराः पितृयज्ञेन चरत्ति।।। उपमूलं बदित्यन्यत्प्रस्तरात् । २ । भूय इध्माबाद: संनयापरी परिस्तीय केक पात्राणिा प्रयनत्यन्य प्राशिवहरणात् । ३। दतिगातःपुरस्तादक्षिणायः प्र. गोताः सादयति । । । दतियागो निष्टपति। ५ । दक्षिणातो शिष्टाविर्वति। मोमाय पितमते षटुपालं । पितृभ्यो बपियो यवान्धानाभ्य: । पितभ्यो ऽग्रिष्धात्त यो यवान्मन्धाय । ६। सिहमाधियणात् । ७। যিনানান पर्यायं करोति। ८ । धानानागितरार्ध गन्याय पिनष्टिा । सिहगाभिवासनात् । १० । पिष्ट- लेपं निधायाणा दक्षिामा त्रिष प्रक्रमेष्वपरिमिते वावकाशे पुरुषमात्री चतानां दिळुष्ठां वेदिं क. MI. -- M2B (alyer sil. 29 auch dicsew. 10.). -- 1) तीनो. दनात° corr cf. udico sii. 21 ॥ odanali sii. 27 710717ara'd. mss. (wohl eine folge der moglichen schreilbwrrise त्रीणोदना mit ॥ st. n cf. ip. Cr. 2, 11, 3 vgl. mit Man. (r. 1, 2, 6, 24; 1, 8, 9, 18). 2) उत्पूतान' corr. cf. zum vorhergel. 811. 11. îp. Or 8, 10, 9 उत्पूताद° d. mss. (hervorgerufen durch das voratigeh. uddharata). 21) cf. Man Gr. 2,4, 27) अप्रतिवेशी MiC (st. api pr°; of. aber auch .ip. (Fr. 8, 10, 10 11, 11), न्यो- दनः M1 mit krasis. ~~ 2) दर्वे 80 11 दर्वि (' दवों d. nbr , t शिरो° cf. zu sit. 18, पूर्णा 231) जयाद् Mi wie Ap. Cr. 8, 11, 20. ४) ग्रहों NS अगों MaB. 6 (ef MS. I, 10, 3. 19; Ap. (fr. 8, 13-16; Gc unvollstandig): 1) °चार: M1. 2, dāntı so alle incl. Gc cf. v. I. MS. I, 167, 1); nach Gc ist anjat pr° mit dem folg., oder aber anyat init dem vorherg. u. prastº mit dem folg. zu verbinden. 3) aparena (st. Prau) Kc v. l., die Weber zu Kāty. Çr. 5, 8, 20 vorzieht cf. aber 1, 7, 6, 17. १) पद्याद् (st. purasted!) M1 (w. o. aber auch Ke), ग्रासादयति M1 (w. o. auch Ke). -- १) अगिभू- शनि (st. मिष्ठावि) Ke. 8) पर्यनि Ke.. . - ·॥मान श्री सू०१॥ ७॥६॥ 59 । रोति । ११ । प्रोत्तरस्मात्परियाहात्परिणयति । १२ । उत्तरां प्रति लोगों द्वारं करोति । १३ । दक्षिा- मेरेकोल्मकमभ्युदय मध्ये वेदेर्निधाय तस्मिनपसमाधाय परिसमला पर्युदय पिष्टलेपं निनीयोत्तरं परि- यावं परिगृह्णाति । १४ । मिहमायग्रकेभ्यः । १५ । चतुर्गकोवान्याव्यानि गार्हपत्याते गृह्णाति । १६ । सिडमा स्तरणात्। १७ । उडूय बर्हिः स्तृणाति । १८ । प्रप्तव्यमद्धावं त्रिः परिस्तोर्योडवात्प्रस्तरं तूतो गृह्णाति । १६ । अभिवान्यायाः पयसो ऽर्धपात्रे प्रसव्यमितशलाकया मन्थमायोति शलाकास्थम्। न श. लाकामुहरति । २० । प्रलंकृत्ये केवामन्यदानयत्युदकुम्भमाव्यानि स्वीपि । तथापरामिण पज्ञाङ्गानि । २१ । सिदमा समिन्धनात् । २२ । एका सामिधेनो । तस्यास्तृतीये प्रपात्र सादध्ममाद्धाति । २३ । सिद्धमा प्रवरात् । २४ । न प्रवणोते । २५ । अपषिः प्रयानानयानान्यति । २६ । ग्राव्यभागाभ्यां प्रचर्य विनस्य यज्ञोपवीतानि प्राचीनाववीतानि कुर्वत्ति । २७ । विपरिक्रामत्यूविनो यथास्थानम्। को- तायेगातिप्रणीतं परिक्रम्योपविशत्युत्तरतो ब्रह्मायणा कोतारमाधरपरेणा । २८ । ग्रामोधो विपरित रति स्वीषि। २६ । यथास्थानं जुडूमध्य उपभ वा दक्षिणा । यथास्थानं पुरोडाशो । मध्ये धाना । मन्यो दक्षिणातः । ३० । पञ्चकृत्वा ऽवग्यति । षट्चो नागदम्यस्य । ३१ । अपरणा स्रग्दाउानदतिक्रम्य सोमाय पितृमते ऽनु स्वधेत्यनुवाचति ॥ श्री स्वधेत्यानावति ॥ ग्रस्तु स्वधति प्रत्याप्रावयति । ३२ । प्रत्याश्ते ॥ सोमं पितृमत्त स्वधेति प्रष्यति । ३३ ॥ स्वधा नम इत्युक्ते दक्षिणा तिष्ठन्मध्ये बहोति । ३४ । एवं धानाभिः प्रचरत्येवं मन्थेन । ३५ । प्रनय कव्यवाहनाय स्विष्टकते समवयति हिः। त्रिदि पञ्चावदानस्य । ३६ । प्रसंसक्तां दक्षिणार्धपूर्वार्धे नुहोति । ३७ । प्रतिपरिक्रम्य विनय प्राचोनाववीतानि ॥ ॥ - , 11) Palarzan (im verseheu nach Àp. Gr. 8,13, 2) neben दक्षिणामिं (st. cinfach claksinam agrin) Ke, पुरुषमात्रां Kc; दिकुष्ठा corr. (cf Ap. gr. 1. c. 2 u. 3), दिकष्टां M1, दिवाष्ठां nebst. v. I. दिक्कष्टां mit nachfolg. चतुरयां Kc, दिकुष्टां d. aur. -- 12) उत्तर MAR, य- का° MiC (aber su. 14 auch diese °gril°). 14) परिसमूल्य m88. ausger Mic. 1) cf. zu 1, 1, 2, 10. 20) cf. Man. Gr. 2, 1, 5, घभि. धान्यावत्सायाः (st. abhiranjiyali) M2B, पयसो sejara corr. cf. Âp. Gr. 8, 14, 14 resp. MS. I, 157, 6 पयस्योपात्रे ( पयर्धपात्रे M1 पयस्य- ईपात्रे NS पयस्यार्धपात्रे MaB पयस्यूर्धपात्रे Ke, 27027127Fİ mss, ausser NS cf. ìp. Cr. 1. c. 51. 15. -- 21) Statt ekvilium 60 NMC haben - नपूर्वस्वोषि MalzS अनुपूर्वकवायेंककम् N. 27) Zur forin pricinuvavitº vgl. neben su. 38 u. 1, 1, 2, 2 auch 2, 5, 1, 35 ff. 2, 3 11 ") जुलूमध्य mss. ausser C, धानामिंधाना (st. thinr) mss. ausser Mit. 332) सग्दंडांतिणातिक्रम्य Mi (udain aver such Gc und .ip. (r. 8, 15, 10), यो (st. om) mss. ausser M1S (fehlt zufallig in C), प्रत्या. श्रावयंति M2B. 37) संसक्तां (st. (१९°) M1 (Oktām hier wie 1, 1, 2, 18, ”ktam dagegen 1, 3, 2, 29 vie Man. Gr. 2, 2, 22). -- - - ·60 ॥ मान प्रो. सू. १ ॥७॥६॥ ७॥ यज्ञोपवीतानि कुर्वत्ति । ३८ । प्रतिपरिकामत्यूविजः। प्रतिपरिकरति हवीषि । ३३ । मन्थे कविःशे- षमवदायेठामपळूय न भतपत्ते । ४० । समिधा प्रतिपय हावयानी याति ॥ देवी योति प्रथम ॥ [यन) पनेत्युत्तमम्। ११ । सर्वाः उचः संप्रगृह्णाति । ४२ । दाक्षिणागिकी कामो कुवा कपालानि विमुञ्चति । ४३ । उदकालिप्रभृति सिद्ध यथा पिण्उपितृयज्ञे ऽन्यहोमात् । ४४ । उदकुम्भस्योदकार्थान्कुर्वत्ति। 8५। सनीयेडा प्रतिष पिाठाविद्धात्यूर्धे प्रपितामहात्रोनन्याचक्षाणो ऽमृतोऽर्वाचः । ४६ । उत्तरस्यां वेदि- प्रोणी लपं निमार्टि। ४७॥ यत्र पितरो मादयधमिति परिश्रितानिष्कात्ति । ४८ ॥ सुसंदृशं त्वा वय- मित्यावनोयमुपतिष्ठते । मन्त्रात प्रणवन ताम्यते ॥ यदत्तरितगिति गार्हपत्यम् । ४३ ॥ अमीगदत्त पितर इति परिश्रितं प्रविशन्ति । ५०। ऊर्णास्तुकप्रभृति सिद्धं यथा पिण्उपितृयज्ञे । ५१ ॥ परेतन पि- तरः सोम्यास इत्यदकम्भेनाग्गिं प्रसव्यं त्रिः परिषिञ्चपर्येति । ॥२ । निधाय निधाय त्रिपरिषञ्चन्प्र- तिपर्येति । ५३ । पिण्डाननी प्रकृत्य बेदिं पोषति । ५४ ॥ ग्रतनगोमदत्तेतिप्रभात समानम् ।५५। ॥६॥ उत्तरतो गार्हपत्यस्यैककपालाञ्प्रापयति यावत्ति करम्भपात्राणि । १ । तूझोमभिधार्योदीच उदा. सपति । २ । दक्षिणायरेकोल्गुकं धूपायत्पराचीनं कात्यनपेक्षमाणाः । ३ । प्रागुदीच्यां दिशि मूतेनेकक- पालान् ॥ साखु ते रुह प| करोमोत्याखुकिरा एकमुपवपति । है। उल्मकं चतुष्पधे निधाय तस्मिनुष- 40) शेषm88. - :38) cf. zu sil. 27, प्रतिक्रम्य M1. समवदा° M1 (fehlt zulallig in C), न fehlt in Mi (nicht aber auch in C; na im gegensatz ku 1, 7, 5, 25), भतयंते 80 hier d. inss. trotz 1, 7, 5, 25. 11) [यज] nur in M1 (fehlt auch Ap. Çr. 8, 16, 17); st. uttamam wärc correcter uttaram so Âp. (r. I. c. 42) संपरिग ausser Mic. 16) महांस्त्रीन ८, वाचः corr. äratapfoi d. mss. (offenbar mit krasis aus ºcuh + uttº (f. ärai ohine uttº Gc; zur sache cf. Ap. Çr. 8, 16, 7). 49) परि M1. – 10) तिष्ठते M1, मंत्रांतन M1, ताम्यते C, गार्हपत्य M2B. – 50) परिशृतं Mi, vor paricritam haben noch afrika ms. ausser MiC. – 51) ऊाक् resp. 'स्तुक mss. Imss.ausscr ausser M1. 3) निधाय निधाय corr. nuch 1, 1, 2, 15 निधायंनिधायं c, bloss einmal नि. धायं M1 u. निधाय d. ibr.; त्रिपरिषि° NC (1, 1, 2, 15) aher auch w. (0.). 51) पोषति C, घंति mss. ausser M1C (1, 8, 6, 23; 2, 5, 5, 18 aber alle auch w. o.). 7 (ef. MS. I, 10, 4. 20; Ap. (Cr. 8 17-1); (ic nur ganz allgemein) : 1) °क- पालानिर्वपति (v. 1. °लानम्रपयति d. i. natürlich °2717770, wie alle schreiben) Kc zu Kity. Cr. 5, 10, 2 El. १) धूपायत्य- परा° M1, करत्य° C (plur. ohne anapekso uch MS. I, 160, 1), नवेत्यमाणाः mas. ausser M1C. -- 1) खुकिर M1 (T loc. fur शव nach MS. I, 160, 3 cf. I, 91, 14).

·॥ मान श्री मू°१॥७॥७॥८॥ 61 समाधाय परिसमुत्य पर्युदय परिस्तीर्य मध्यमपर्णो सर्वेषां समवदायाभिघायष ते रुद्र भाग इति जुहोग । ५ । पृथगादायाँवाम्ब रुद्रमदिनकोति तिसृभिस्त्रिः परियत्ति पतिकामा च । ६॥ उर्वारुकमिव बन्ध- नान्मृत्योर्मुताय मागृतादिति नपत्ति ॥ मृत्योमतोय मा पन्यरिति पतिकामा । ७। तानीनदस्योदस्य " भगो ऽसि भगस्य लप्सी येति प्रतिलभते । ८। तान्यजमानाय सनावपत्ति पतिकामाय च । । तान्गूते कृत्वा " उद्रेय ते भाग इति वृत्त ग्रासति । १० ॥ धाम्रो धागा इति तद्याख्यातम् । ११ । ग्रादित्यं घृते चरं निर्वपेत् । १२ । पनीत्य गोपिदावत्सरीया स्वस्तिमाशाप्त इत्यार पानानः। १३ । सिंहाष्टः संति- ष्ठते । १४ । सम्यः पौर्णमासी संस्थाप्य । यो प्रत्याः पृथिव्या अधि बचि निवर्तवत्योषधीः । तेनाकास्य ब्रह्मणा निवर्तयामि जीवसे ॥१५॥ यांनास्तामन शोचिषालप्रति समानम् । १६ । ॥७॥ गुनासीर्य चतुर्ष मासेष सग्यश्चतुरले मासि वा। १ । विश्वदेवेन व्याख्यातन्। २ । वाग्यो ऽष्टाक- पाल इतिप्रभतीन्यष्टौ सौर्य एककपाल इत्यत्तानि । ३। प्राकिस्वष्टकृतो गासनामानि जोति । है। सोरं द्वादशयोगं दक्षिणोष्टारो वानडान । ५॥ अनवत्सरायोद्वत्सरी ये स्वस्तिमाशास इत्याह यानानः। ६ । सिहेष्टिः सतिष्ठते। । सन्यः पोर्णा नासो संस्थाप्य। येन मासा घर्धनासा ऋतवः परिवत्सराः। নিন সনাবনীনান নিন। Z.DIG 52, 4:28. 10) घासात 50 M1 ग्रास- जति (ग्रासिंचति dubr. (v.Sc hr to eder ]. MS. 1, 160, 15 (sañcuti, l'W4 (181lcanta) 1:3) च nach dhu inss. ausser MiC. 15) पोस्याः mss. 1, Schreiben ings. ausser C. 5) परिसमा mss. ausser MiC. -- १) पयगाका- Grº M2BS, atatia NSC (als v. I. auch MS. 1, 144, 6), पर्यति (st. pariyanti) schrei. ben alle wic Mau. Gì 2, 6, 6 cl. cją 6, 4, 21, पतिकामा corr. cf. MS. I, 160, 11 il. OTTATT d. mss. (in C eine undeutliche correctur, die sich vielleicht als 7171 lesen lässt). -- 7) अपत्यतोर्मतीय MIC. -- ) ef. Ap. (r. 8, 18, 5, wo gegen Garbe init dem comin. patikämnyāç zu lesen (man beachte ca) und samnamayatyah wahrscheinlich zu corr ist, cf. auch MS. I, 160, 13 ff. und Caland, 8 (cf. p. ('r. 8, 20-22) :) इत्ये- तानि uss ausser Mic. - ) हादशायोग Mi (fehlt zufallig in (); ustriro ist etwas autfallenil, noch mehr die stellung vou vā, weshalb man geift al vermuthen möchte (iu Ceine vielleicht hieraus entsprun- ·62 ॥ मान श्री सू० १॥ ७॥८॥ - तेनालमस्य ब्रमणा निवर्तयामि जीवसे ॥८॥ अग्रिस्तिग्गेन शोचिषेतिप्रभृति समानमन्यदतेभ्यः । । निखिलं केशश्मयु पत्रमानो घापयते । १० । पर्व- एयनत्तम सोमेन योत पणना वा । ११ । अथ पञ्चसावत्सरिकाणि । १२ । तत्र वैश्वानरपानन्याः । १३ । प्रसिद्धः प्रथमः संवत्सरः । तस्मात्ते या पूर्वा पोर्णामातो ता प्रनामोर्यायोपवाति । योत्तरा तां वैश्वदेवाय । १४ । प्रसिद्धो द्वितीयः संवत्सरः । १५ । तथा तृतीयः। मासमत्सव्य वैश्वदेवन यजेत । १६ । प्रसिहश्चतुर्थः संवत्सरः। १७ । तथा पञ्चमः। तस्य साकमेघेभ्यो ऽधि शुनामोर्य पञ्चमु मासेषु मासेषु । २८ । ॥८॥ ॥ इति मानवमूत्रे प्राक्सोमे सप्तमोऽध्यायः॥ 14) पूर्वी gene undeutliche verschreibung). — 5) HIHI प्रर्ध corr. cf. TBr 1, 5, 6, 6; Ap. Cr.8, 21, 1 FIAEIO d. mss. mit krasis 10) केशश्मय mss. ausser MiC resp corr. S cf. zu 1, 4, 1, 2. 11) anantaru adv. cf. 1, 7, 1, 14. 12) °वत्सारि mss. ausser MiGc. mas. ausser M1kickc, पविशति (st. पवसति) c. - 16) नामोर्ये ४. Hier schliesst Gc. ..

·ऐन्टागन पाना यक्ष्यमाणो ॥ वाग्योता दोना पत्यापो ऽधर्यातो ऽभिगरः प्राणो हविर्मनी ब्रह्मा तपसि जुहामि स्वाहेति षटोतारं मनसावत्य नुहोति । १ । घामावातवमेकादशकपालं निर्वष- ति। पूर्णाहुतिं वा।२॥ उरु वितो विक्रमस्वेत्यास्वनी ये कुत्वा यूपमति पालाशं खादि रोहि- सके वा। बेल्वं ब्रह्मवर्चसकामस्य । ३। अयूप्यानतिक्रम्यात्यन्यानगां नान्यानुपागामिति यूपं बोषयते बकुशावं बहुपर्यामनुष्कायमसुषिरमनधिशाष्यमलमूर्धशल्कमुपरिष्टाइपावनतं प्रागनं प्रहाणां प्राचं प्रत्यञ्च वा। ॥ विशवे बेत्यायन पर्यनत्यल्कसमरे शल्कसमरे वा । ५ ॥ घोषधे त्रायस्वैनमिति इतिणस्मिन्यूपाते दर्भमतर्दधाति । ६ ॥ स्वधित मैनं किंसोरिति परशुना प्रति। ७। प्रथमोत्पतित शल्कमवयछति। ८ । तताछिनत्ति । अनतसङ्ग स्थाणामच्छिषति। ३॥ यं त्वामयमिति प्राञ्चं प्रज्ञापयति । १० ॥ दिवमयेण मा क्सिीरिति पतत्तमनुमन्त्रयते । ११ ॥ वनस्पते शतवल्शो विरोख्त्यावश्यने नुको- ति। १२ ॥ सम्रवत्शा वि वयं रुकेमेत्यात्मानं प्रत्यभिमृशति । १३ । अष्टाग्रिं गापुढं करोत्यस्थूलमन- णुमतष्टमूलम् । १४ । पञ्चारत्रिप्रभृत्यानातं प्रमाणाम् । १५ । यूपस्य स्वरं कर्यान्चषालं च पृथुमात्रमष्टानि 2-4; १) Die 1(cf. MS. I, 2, 14; III, 9, Ap. Cr. 7, 1-3. 7-9; Schwab p. 1-65): 3) च (st. via) Mi (80 zu 1.2 feblt leider zufällig in C). 3) रोहित Bu. रोकित Ma. - 4) प्रकाणां 80 alle cf. zu 2, 3, 6, 1 u. vgl. Çāükh. Cr. 5, 16, 4. – 1) नत्यलकसमरे c [nach Apte Dictionary ग्रत्क: 1. A tree; 2. A mem. ber of the body; bier etwa «wurzelfasern», soweit sie am unteren baumstamm hervorragen; çalka hier «rinde» cf. saçalka sowie tvaksamdhau P3 als erklärung des çalkasamare; Pz liest ° st. allia°], वोषधे d. mss. mit unregelm. Saindhi. – ) करति M2B. १)श- कलम mss. incl. Px ausser MIC. mss. schreiben ताम्राछि ततम्राछि M1 तक्षाछि° d. uor. incl. P3 (man kann daher auch तता wि lesen), °मुच्छिषति MS. III, 115, 2 °मुषति M1 °मुशंखपति (d. i. °m ucchegayati?) C °मुनईखात d. ubr. (nach allem konnte man auch मुशिंषति schreiben). 12) शतवलिशो - 1:3) वलिशा mss. ausser C. - 14) अष्टानि corr. cf. mss. ausser C.

·64 ॥ मान श्री सू. १॥८॥१२॥ संसलामध्यम् । १६ । अनिभिरयोः संपाग्याङ्गलिमात्रमूर्ध चषालायूपस्य स्वरं कुर्यात् । १७ । व्रतोपेतस्ये- ध्मावलिः संनयति । घाशवालः प्रस्तरो विधती च । कार्यमयाः परिधयः । विंशतिदाध्मिम् । १८ । वेदि करोति ययोत्तरां वारुणाप्रघासिकीम् । १६ । निःसारणानां कृत्वा वसत्ति । २० । चोभूते पाणी प्रक्षाल्य विहार परिस्तीर्य पाप्रकानि पात्राणिा प्रयनत्यधिं प्रथमोत्पतितं प्लतशाखा वपाप्रप. यो रशने फूलं मैत्रावरुणादाउगवदानपणी स्वरु स्वधितिं च । २१ । उत्तरवेदः प्रोक्षणाप्रभति सि- हमा पूर्णाकृतः । २२ । षषदाव्यवत्ति पात्राणिा प्रयत्नक्ति । २३ । संसाचोलपरास्तिणाति । २४ । यतुरु- त्पूताभिः पात्राणि प्रोत्य दध्यायं निरुप्य पर्यायं करोति । २५ । उत्तरं परियाद परिगृहति । २६ । सिहमाययलेभ्यः । २७ । चतगहोतान्यायानि पृषदा यति गृहाति । १८। सिहमायानां सादनात् - ।२३। ॥१॥ उत्तातो गार्हपत्यस्य " देवस्य वा नवितः प्रसव इत्यधिनादत्ते । १ ॥ प्राधेसि नारिरसीत्यभि. मस्त्रयते। २॥ इदमक रनमा योवा पित्तामोत्यग्रोणावनाय यगाव परिलिखति ॥ इदगर्ल यो मे स- मान र्शत हिताय । यो ऽसमान इति ततोयम् । समानगन्यत । तूली चतुर्थन् ।३। तस्यार्धमतर्वेयर्धे बहिर्वेप्युपरममितं खनात । ४। यूपं प्रताल्य तो नान्यवहत्याग्रणा पावर, संस्तीगो प्राञ्चं निदधाति । मूल प्रथमोत्पतितं । मध्ये स्वरू रणना ग्रे चपालम् । ५। ग्राम यवानाप्य वर्ष प्रोक्षति ॥ पृथिव्यै बेति मूलमंतरिताय त्यात मध्यं " दिवे बत्यग्रम् । ६॥ अन्धतां लोकाः पितृषदना इति यूपावरमवसिञ्चात । ७॥ यवो ऽसोति यवानावपति । ८॥ पितृषदनं वा लोकमवस्तृणामोति दभवस्तृणाति । ३॥ स्वा. ॥ ॥ l's ausser Mike, ozraeta so alle incl. kc f. 211 1, 1, 1, 52. 207) °सार- गाांतं mss. ausser MCKc. 21) पर्णकानि M2B, शकलं Kc nach prathamotpatatain, म. बदानम्रपाणां M1C मादानश्ययाण Kc 23) यदिः M. 26) रिप्य msg. ausser (nebst verschreibungen) mgs. ausser M1 (-1geschr.), 5117 «kuhschwanzahulich» (anders, wie es scheint, Schwab p. 6) cf. vat. sajilun 1, 1, 2, 1, स्थूणामत्यणाम° M1. - 16) स्वचूपं (st. स्व5) NS, टास्त्रि mss. ausser MP: (in beiden 19. gesclır.), HSTETO mss. incl. P3 ausser C 3f. zu 2, 3, 1, 13. . 17) ग्र. Faña: schreiben mes ausger M1 (cf. zu su. 14 u. 16), संपन्या mss. ausser MIC, स्वरु fehlt in mss. incl. P3 ausser Mi (yüpasya Sirrum ist aus sii. 16 wiederholt wegen angrilimātram). 18) प्राश्ववार: mss. incl. Mic 2 (cf. MS. I, 2, 10. 11.14; III, 8, 8 ff. 9,3 ft.; Ap. or. 7, 9-12; Schwab p. 65-74): 1) स्वकर. शनाम् mss. ausser C (iibcr ca-lose. verbindungen B. zu 1, 2, 1, 18). zu 1, 2, 1, 18). -7) सिंचपति c. - ·॥मान श्री मू०१॥८॥२३॥ 65 वेशो ऽसीति प्रथमोत्पतित शल्कमवद्धाति । १० ॥ घनेन ग्यावापृथिवी घाषणोत्यभिनुहोति । ११ । मा. व्यस्थालो नुवं चादाय " यूपाचाव्यमानायानुब्रहीत्यनुवाचयति । १२ ॥ देवस्त्वा सविता मधानविति यजमानः स्वक्तमननयमादध्या मूलात् ॥ इन्द्रस्य चपालमनोति चपालम्। १३ ॥ मषिष्पला ग्रोषधीस्कृ- धीति प्रतिमुञ्चति । १४ । वक्तं नावमदा परिव्ययगात् । १५ ॥ यूपायोच्छ्रियमाणायानुहोत्यनुवाच- यति । १६॥ विमोणोत्तभनित्युच्छ्रयति । १७ ॥ ता ते धागानीत्यवदधाति । १८ ॥ बिप्लोः कर्माणि प- श्यतेति पश्चाडपस्थं समं स्थापयत्यगिनाभमुखामग्रिष्ठाम् । १६ ॥ ब्रह्मवानं वा तत्रवानं पर्यहागीति पाँमुभिः पर्यकांत । २० ॥ ब्रह्म दर क्षत्रं दहति यजमाना मंत्रावरुणादान प्रदक्षिणा ममात । २१ । अपो ऽनुपसिञ्चति । २२ । दर्भाना रशन । द्विगुणा दिव्यायामा त्रिगुणा त्रिव्यायाना । २३॥ तद्वितोः परमं पमिांत त्रिवृता स्वरुणा च यूपगधै त्रिः समन्माष्टि। २४ ॥ यूपाय पारवोयमाणायानबहोत्यन- वाचति । २५॥ परिवारसीति नाभिदने त्रिवृता त्रिः परिव्ययः ।तरगत्तरं प्रदक्षिणाम् । २६ । प्रादेश- मात्रे समस्याणीयांस स्थवीयस्यपकर्षात । २७ । ऊर्धागडन्य रणनां " दिवः सानूपपत्त्तरतो निष्ठावा उत्तमे गुण स्वरुपकर्षति । २८ ॥ स्वातमानयति प्रेष्यति । २६ । ग्रामप्रताप रोहितं द्विवर्ष (वा) कालालं पोवानं समा पन्नदं तार्थेन प्रपाप्य पुरस्तात्प्रतासात्वमवस्थापयर्यात । ३० । ॥॥ प्रजापतेायनानाः प्रजा जाताश्च या रमाः । ता ग्रस्मै प्रतिवेदय चिकिवाननुमन्यताम् ॥a) इमं पशुं पशुपते ते ऽग्य बदाम्यो सकतस्य मध्य । घनुमन्यस्व सुपना यो कि तुष्टं देवेभ्य इदमस्त व्यम् ॥ P.. 0 21. - 10) शकलम° mss. ausser Mi ct. zu 1, 8, 1, 8. - 1) नित्यायाद ८, चपालमसोत fehlt in MaB. 10) तं (sc. yipam) 80 MIC I. ला P3 सत्ता M2 ग्रंक्वा d. ibr. 16) क्रीय mss. ausser MICP3. 17) fehlt in mss. ausscr MiCPs (in S nachyetragen) --- 10) °भिमुखाम° so Ps u. Maitr. Kar. °भिमुखान° M1C °भिमु. खम d. ubr. 23) हिव्यामा und त्रिव्यामा mss. ausser Mi resp. P3. 24) 27 fehlt in Mi (wohl nicht zufällig cf. zu 1, 2, 1, 18). 25) मुहस्य BNS, सान mss. aussor MiP3, ष्ठायोत्तमे d. mss. mit unregelin. kriasis auster १४0) [ ] feblt in M1C, यनदंतं (d. i. pu°) mss. ausser Mic cf. Katy. Cr. 6, 3, 3 (cf MS. I, 2, 15; 111, 9, th ft.; Ap. Fr. 7, 12-17; Schwab p. 74-108): 1) ) तासी M1 mit krasis, वेदयश्चिकि' MIC, चिकित्बा- ननु corr. °त्तमनु° M1C °वमनु° d. ubr. (man kann auch चिकिवं अनु° corrigiren ct. वा. युष्टं ये sii. ); b) सुयुजा yūjii M2) mss. - 5 ·66 ॥मान श्री सू० १॥ ८॥३॥ इत्योपावारणी होति। १ ॥ ३षे वेति दर्भावादते ॥ उपावोरसोति करिणो प्लनशाखां पलाशवतीम् । २॥ उपो देवान्देवोर्विश इति दर्शाभ्याँ शाखया चोपस्पृश्योपाकृत्य पञ्च जुहोति । प्रजानतः प्रतिगलत पूर्व प्राणामनेभ्यो ऽधि निश्चरत्तम्। हता याहि पधिभिर्देवयान राषधीष प्रतितिष्ठा शरीरैः॥a) ये बध्यमानम ॥b) व यारण्याः पशवो विश्वपा विपाः सत्तो बहुधैकवपाः। वायुष्टं प्री प्रमोक्त देवः प्रजापतिः प्रनया संरराणाः ॥ c) वेषामोश पनपतिः पानां चतरूपाद उत य हिपादः । निष्क्रीतास्ते यज्ञियं भागं यत्त रायस्पोषा यामानं सचत्ताम् ॥ d) प्रमञ्चमाना भवनहारता गात धत्त कामानाय देवाः । उपाकृतं शशमानं सधस्थानीवं देवानामप्यत पायः॥ ) इति कुवा निर्गन्धेन प्रचति । म व्याख्यातः । ३॥ देवस्य वा सवितः प्रसव इति रशनामादत्ते। ।। दतियां बाहुँ पारव्हत्योर्धमन्नत्य " बालस्य त्वा देवावः पाशेनेति यादवतमक्षणाया शिरस्यपदधाति । ५॥ धर्षा मानुष इत्यत्तरता यूप रशनयावाङियक्ति। ६॥ ग्रन्यस्त्वोषधोभ्य इति प्रातति । ७॥ अनु त्वा नाता मन्यतानित्यनुमानयति । ८ ॥ अपां परसोत्यप उपपाययति। ॥ स्वात्तं सहविरित्युरः प्राक्षन्सर्वतः प्रातति । १०। पूर्णस्रव सादयित्वा सिहमाघारात । ११ । स्रोचमाघारमावार्य बल्हा पशुमन- ति" से ते वायाति प्राणादशे " मैं यात्रीजानीति काब्दश " स यज्ञपतिराशिषति भसदि । १२ । सिहमा प्रवरात । १३ । प्रयते मैत्रावरुणायोडम्बरमास्यदलं दाई " मित्रावरुणायास्त्वा बानुभ्यां प्रय- छामीति प्रयति । १४ । सिहमा प्रयानेभ्यः। १५ । ग्राम्यावमेकादश प्रयानान्यति । १६॥ समियः । ausser M1C, योद mss. ausser C. 2) उपा- विर mss. ausser Mi('. -') a) पूर्वेणा Mh; c) दिवपाः M1, वायुष्टयने 50 Mi (tain == kin) वायुष्टुप्रये ( वायुपये NS वायष्टाये B u. "ग्नि (d) यज्ञीयं M1 (hicr vielleicht so besscr; ubrigens hat Mi stets yajitya st. yajiniyes), रायस्पोषाय M1; - e) सदस्थानीवं C (ef. yad asthāj jº TS. 3, 1, 4, 3; sadhasthüt, wenn richtig, ist von upākſtam abhängig); - FH- M2; গ্রিন so allc wie 1, 7, 1, 38. - 6) मानुषा (auch °षा: P3) mss. ausser M1 (मानुषा MS. I, 24, 12gegen die accentregel; ]. also wohl मानुष oder corr. nach Kuth. ° d. i. षान्), रशनायावा. CMaBIR. ७) उपपायति mss. ausser M1. 10) °त्युत्तरतः (st. °त्युरः) mss. ausser MiCP3, 11) सादयति MICPs. 12) ककुद्देशे inss. ausser M1CP8. 14) प्रयति febit in M1. 18) च. - mss ausser - ·॥मान ग्रो 67 सू० १॥ ८॥३॥ प्रेष्येति प्रथम " प्रेष्य प्रेष्येत्युत्तरान् । १७ । चतुर्थे चतुर्थे समानो पैकादशाय शिष्टात्याक्रम्य संगृल्य स्वर स्वधितिं जह्वागत्वा घृतेनातो पÜस्त्रायेयामित्यत्तराङ्ग स्वरुणा पशुमनत्यस्पृशन्स्वधितिना । १८ । अक्तया शृतस्यावश्यत्यवतया विशप्तति । १६ । उत्तरतश्यावालस्य शामित्राय लक्षणां करोति ।२०। उहत्यावोदय । पर्पगये क्रियमाणायानबहोत्यनुवाचयति । २१ । घालवनोपाइल्मुकन पशुगा. हवनीय यूपमाव्यानि चावाल शामित्रलतो निधाय निधाय त्रिः पनि करोति । २२ । उत्गुकमायोधाय प्रदाय ॥ ये बध्यमान ॥ य मारण्याः " प्रमञ्चमाना इति तिस्त्र ग्राऊतोताहोति । २३ । यपात्प्रमुच्य पशम- न्वारन्यायावयति । २8 । प्रत्यायत " उपप्रेष्य होतळव्या देवन्य इति प्रप्यति । २५ । कार्मयस्य वपापण्यावकशृङ्गा दिशृङ्गा च । तान्या यजमाना " रेवात प्रेधात पणान्वारनंत । २६ ॥ उरो ग्रत्तरि- क्षेत्युदञ्चं प्रक्रमयति । २७ । उल्मकमानाधो ऽग्रता हत्वा शामित्रलक्षणा निधाति । २८ । दक्षिणातःप- थाच्छामित्रस्य " समस्य तन्या भवत्यौपाकरणां दर्भ न्यस्यति ।। तस्मिशागता प्रत्यक्शिरसमुद- कपादमत्तोवोष्माणों संज्ञपति । ३० । नाना प्राणो यामानस्य पणना यज्ञा देवभिः सक देवयानः । सम्यगायर्यज्ञ यज्ञपती धाः॥ इत्युक्त्वावर्तते । ३१ ॥ स्वर्विदसोति संज्ञप्यमान यजगाना नपति । ३५ ॥ इक प्रना विश्वपा रमत्तागि- त्यवेक्षमाणाः पषदाव्यगाशासत यावत्पणसंज्ञपनात । ३३ । यत्पशायमकतारी वा पहिराहते। अगिनस्तस्मादेनमा विचान्मुञ्चत्वकसः ।। इति संज्ञप्तकोमं जलाति । ३४ ॥ शनिवार उपेतनति बपति । ३५ ॥ यदितिः पागानित्यागजति रशना पशोः। ३६ ॥ यो ना देयधरः स पश्चतामित्यभिचरतः स्तम्ब दारु वाषिद्ध्यात्तू क्षोमनागचरतः। ३७ । एकङ्गया चावाले रशना प्रविध्यति। ३८ । ॥३॥ । inss. in M2B nur einmal, स्वास्वधि- तिं N (zur ca-losen verbindung svarum selldhitam statt der dvandvaform svarusi adhili so Ap. Cr. 7, 14, 10 vgl. oben zu 1, 2, 1, 18), जुह्वामका BNS. 21) उद्धृत्या' MOB. 22) निधानिधायं MIC ef. zu 1, 1, 2, 15. 28) घाव्याकृती c. – 27) Statt उरो (so Cl's, uttaro Mal}NS) gaita nach MS. 1, 25, 7 hat nach einer anderen quelle Tatta- स्याध्यत M1, - 2) पश्चावामित्रीयस्य ausser M1C. -- 1) कृत उरो schreilben lmss., शादत corr. °F1507: d. mss. 37) संपवता M2B, Fiat mss. ausser M1 (1. FAFİ? cf. îp. Sr. 7, 17, 7), TT alº corr. wie auch schon Sch wali दावा d. mms. -- - ·68 ॥ मानो मू०१॥८॥४॥ ० नमस्त यातानेति पत्नोमादित्यमुपस्थापयति । १ ॥ ग्रना प्रेहोत्यभ्युदानयति । २ ॥ देवीराप इति चावाले पत्न्यषो ऽभिमत्रयते । ३॥ वाचमस्य मा निमीः प्राणामस्य मा दिसोरिति यथालिङ्गम. गानि प्रतालयति । पत्याप्तिञ्चति ॥ यत्ते क्रूरमिति कण्ठम् । ४॥ गात्राण्यस्य मा हिमीचरित्रानस्य मा दिसोरिति यथालिङ्गमङ्गानि संमृशति । ५॥ शमय इत्या स्तोकान्भूमिगताननुमस्त्रयते। ६॥श्रो षधे त्रायस्वैनमित्यौपाकरणां दर्भममेणा नाभः पार्श्वतो निदधाति । ७॥ स्वधिते मै दिसीरिति स्वधि. तिना तिर्यगाछिनत्ति । ८ । वचं चायमुपनियम्य मूलमाशसने 5वा " पृथिव्यै त्वा रततां भागोऽसीति दक्षिणापरमवात्तरदेशं न्यस्यति । ३ । इदम रक्षो ऽवबाघ इदम रतो ऽधमं तमो नयामीति पाया न्यधितिष्ठते । १०॥ इपे वेति वपामुत्विदति । ११ ॥ ऊर्जे वेत्येकशृङ्गया तनिष्ठ उपतृणात्ति । १२ ॥ वेभ्यः पन्धस्वेत्यहिरवीतते । १३॥ देवेभ्यः प्रभस्वति स्वधितिना वां प्रत्यूकति । १४ ॥ घृतेन म्या- वापृथिवो प्रोणवातामिति विशृङ्गा प्रहादयति । १५ ॥ अमुष्मै वेति यथादेवतं वपामुत्कृतति । १६ । मुष्टिना शमिता वपोदरगाँ संगन्यासोता वपापा कोमात् । १७ ॥ नमः सूर्यस्य संदृश इत्यादित्यमुपतिष्ठते । १८ ॥ उर्वत्तरित वोहीति समया प वर्षा करति । १६ ॥ प्रत्युष्टं रत इति शामित्रे निष्टपति ।२०। उल्मुकमायोधो ऽयतो लवावनाये प्रत्यवस्त्राति । २१ । ग्रत्ता में यूपं च करति । २२ । दक्षिणतः प्रतिप्रस्थातासोनो वाँ अपयति । २३॥ वायोः स्तोकानामिति दीयमपास्यति । २४। त्वामु ते दधिरे देवयत्ता व्यवाद प्रतंकतारमत यज्ञियं च । यग्निः सुदन्तः सतनई भूवा देवेभ्यो व्या व जातवेदः ।। इति वपामभिनुहाति । २५ ॥ स्तोकेभ्यो ऽनबहीत्यनुवाचयति । २६ । श्येनी प्रता " सुपिप्पला घोष. mss. ausser , Im88.au8801 4 (cf. MS. I, 2, 16; III, 10, 1; Ap. (r. 7, 18-21; Schwab p. 108-123): 4) मा किसोः प्राणामस्य fehlt in MalB. १) श. मिद्य S समिघ्य M2B. - 1) शासने M1PaP3 cf. zu sii. 37, शासनवा NS, °प- रमादेशं M2B. - 100 पाास्यधि° mss. ausser MICPs. 11) मन्विति मुतस्विदति Pa मुत्खिनति (fur °त्ति uuch der 7. Classe ?) (, मुस्विति . tilr. - 12) तनिष्ठ 8o alle (तनिष्ठ MS. III, 120, 7 ist in तनिष्ठ zu corrigiren), उपतृणात्ति so Pa उपतृणाति MIC उपशृणाति MAB उप- स्तृणाति Ns. - 13) °योतति M1CPa Maitr. Kür. -- 14) Fafa M2B. -- 10) ययादेवतं mgs. ausser MCPs cf. zu sū. 37. 20) शामित्रे so Py cf. MiC zu 1, 8, 3, 29 und die ubrigen unten zu su. 41 sowie ca. mitra° 1, 8, 3, 22. 28 u. cāmitrāya ib. 20 alle, 97119=U MIC OT7 Pa 3119 d. abr. -- 25) 05710 M1 (so vielleicht besser, wenn wie crtain von kartāram abhängig; man vgl. jedoch auch zu 1, 8, 3, 3d und beachte das metrum), सुतनु वा MiC (hi st. ha TS. 3, 1, 4, 4), वक्त (aber jaturedah! cf. ibrigens auch zu 1,6, 80 MI ·॥मान श्री सू०१॥८॥४।५॥ 69 . . धीस्कृधीति दतियातो बर्हिषि साट्यति । २७॥ प्रयता द्वेषांतीति वपापण्यो प्रवृति । २८॥ स्वा. काकृतिभ्यः प्रेष्येत्युत्तमेन प्रयाजेन प्रचात्याक्रम्याभिधारयति धुवां पृषदाय वर्षा नोपभृतम् । २६ । कृताकृतावाव्यभागौ। ३० । मागेयेन प्रचापरेणा स्रुग्दUठान्दक्षिणातिक्रम्य सौम्येन प्रचरति । ३१ । प्रत एव तिष्ठनुपस्तीपीवश्यति हिरण्यशकलं वां हिरण्यशकलं । ततो ऽभिधारयति । ३२ ॥ इन्द्राग्निभ्यां छागस्य वषाया मेसो ऽनुब्रूहीत्यनुवाचपति । ३३ । मायाव्येन्द्रामिभ्यां छागस्य वपाया मेदसः प्रेष्येति प्रचरति । ३४॥ स्वाहा देवेभ्य इति पुरस्तादपाया जुळुया िदेवेभ्यो देवभ्यः स्वाकत्युपरिष्टात् । ३५ । नातवेदो वपया गछ देवास्त्वं हि होता प्रथमो बभूव । घृतस्याये तन्वा संभव सत्याः सत्तु यजमानस्य कामाः। स्वाहा ।। इति प्रतिनिगग्य वषर्ते वां जुहोति । ३६ । प्रत्याक्रम्य ययादेवतगाशसने पागभिघारयति । ३७ ।। स्वालोधनभसमिति वपापायी प्रहाति प्राचोगेकशृङ्गा प्रतीची विशङ्गाम् । ३८ । संपातेनाभिनुको ति ।। इदमापः प्रवकत यत्किंचिहरितं मयि । यहाकमभिड्रोक यद्वा शेष उतान्तम्॥ इति चावाले मार्जयित्वा ॥ ब्रात्मणास्तर्पयति प्रेष्यति । ४० । [उत्तरतः शामित्रस्य) उवध्यं गर्ने प्रविध्य- ति । ४१ । गुदमपर्यावर्तयनवदानानि अपयति । सव्यक्षिणानि प्रज्ञातानि । शूले कृदयम्।।२। ॥४॥ मुचे चादायाधर्षः प्रत्युपकामति । १ । ब्रोकोणा पशुपुरोधाशगनुनिर्वपति समानदेवतं पाने कादशकपालं द्वादशकपाल वा।२ । न पात्राणि प्रोक्षति। नाव्यं निर्वपति ।३। पश्चात्तरवदेव्यंन्यौष- धीः पिष्टलेपं निनयति । है। लंकृत्य जुळूपभतारबदायेन्द्रागिन्या पुरोठाशस्त्यानबकीत्यनुवाचयति 3, 5) M1, stiaatergra (oftenbar nach der MS.-regel fur °da ati) mss. ausser MiCP3. 27) प्रिती M1 (zu gy° cr° cf. MS. II, 130, 12). - 28) प्रवदंति mss. ausser MiCPaP3. -20) स्वा- हाकृतीभ्यः mss. ausser MIC, प्रयाजेन fehlt in MOB. sa) वपाँ zweimal in M2B (zur sache vgl. Schwab p. 118 ff.). १७०) वषटते वषां ० C, वषट्वा M1, bloss वषट्ते d. nbr. – 87) य. थादेवत so hier alle wie auch 1, 8, 5, 13 (sonst daneben auch यथादेवत), शासने wie su. 9 Inys. Husser MiPaPy. 40) यत्किंचहु inss. ausser Mic, F13517 M. 41) [U feblt in MiCla, aber nicht auch ir 1'3. 12) पर्यावर्तन Inss. ausser MiCPa. 5 (cf. MS. I, 2, 17; III, 10, 2-4; Ap. (r. 7, 22-26; Schwab p. 123-149): 4) व्यूसी BNS (die übr. ebenfalls ohne il ausser l'8). ० ० ·70 ॥मान श्री मू०१॥८॥५॥ . ।५। घामाव्येन्द्राग्रिन्या पुरोडाशस्य प्रेष्यति प्रचरति । ६ । घोषभृतं तलामानोयोगये पुरोडाशस्यानुबू- स्यगये पुरोडाशस्य प्रेष्येति प्रचरति । ७ । ग्राग्रीधभागमपायात्येांये पुरोडाशं मया)भिधारयति । ८। दाक्षिणाशिको होमी कुवा कपालानि विमुञ्चति । ३ । प्रतेधवदानेषु प्रतिप्रस्थाता पृषदाव्यस्य स्रवेणोप- रुत्य वेदोपपानः। प्रतं कविः शगिता इति पछति ॥ तगिति प्रत्यार। समयार्धे द्वितीयं प्राप्य तृतीयम् । १०॥ स्वाहोष्मणोऽव्यथिप स्त्यूष्मागागनुगत्रयसे । ११ । हृदयावदानेषु कवा शूलं निद्धात्यस्पृश- प्रतिषितानि । १२ । उत्तरतः परिक्रम्य ॥ नष्ट देवेभ्य इति यघादेवतं पश्मभिधारयति । १३ । विवानि- नानि काबात्तराग्निं यूपं च हरति । १४ । दक्षिणतः प्रतिप्रस्थाता पञ्चकोत्रा (उत्तरतो] बर्किष्यपसाट्य- ति । १५ । उपस्तगाति तलामपनतोटापाच्या वप्ताहोमवन्याम् । १६ । जहां किरायशकलगव धाय ॥ मनोतायै हावपो ऽवदीयमानस्यानब्रहोत्यनुवाचति । १७ । उत्सादतो ऽङ्गानां प्लतशावाया ग्रधि स्वधितिना द्विरिवति हदयान्तिकायाः कोठात्सव्यात्कापनलाटाल्पाययोर्यको वक्रयोर्द- क्षिणस्याः श्रोणोः पूर्वाधात् । १८ । गुदं त्रेधा विभव्य तस्यागोयस उपभूति व्यङ्गाणा स्विष्टकृते समवग्य- ति दक्षिणास्य कपिललाटस्य पूर्वाधादस्य मध्यात्सव्यायाः प्रोणोः पश्चाधीत । १६ । ग्रनस्थीनां देवताना- मिडामवदाय यूपेणोपनिञ्चति । २०॥ पामोषधीना रस इति स्वधितिना यूपमायोति । २१ । तस्मिन्मेदः पर्यस्यति । २२ । त्रेधावश्चति बल्लामपभतोटापाच्या वसाहोमहवन्याम् । २३॥ रेउसीति बसाकामं गृ- हीत्वा पार्थेनापिद्धाति । २8 । जहाँ किरायशकलगवधायाभिधारयति । द्विरुपमतम्। २५ ॥ इन्द्रानि भ्यां छागस्य कविषो ऽनत्रहीत्यनवाचयति । २६ । ग्रानाव्यन्दागिन्यां छागस्य विषः प्रेष्यति प्रचर- - mss, , बक ansser MCP3 (alle schreiben ! wegen des vorherg. r cf. zu 1, 2, 6, 24). 10) तस्याणीयस so offenbar 13 cf. Schwab तस्यागीयस्तउप AMBNS तस्याःप्रायणीयस्त- उप M तस्याःप्रायाणीयस्योप°C,मध्यात fehlt in mss. ausser MiCP3 (in S nachgetragen) cf. auch MS. III, 133, 16. 10) देवता ausser C_cf. s. 29, wo alle wie C haben; मिडायाम Ps (so heaser?). • 2) °वदाया° C. 20) cf. Man. Gr. 2, 4, 10, wo die interpunction vor yathū zu streichen ist; yathie vujinena ist = rnginavat und bezieht sich auf Man. Cr. 1, 7, 2, 16; वनस्पतिं fehit in m88. पायातयतोडाये mss unser 11, मघा (I III° d. ubr. (? Wohl nicht aus einem geliutigen worte entstellt). 10) Ausser शमि- aitzia Mi haben alle nach MS. III, 132, 4 wie oben. 1) स्वाहोष्माणो mp3_ausser M1P3, व्यतिष M1 (cf. v_Schruder zu MS. 1, 27, 4), इत्यौप्माणम' mss. ausser M1C1's 15) [ ] fehlt in Mi ct. auch Âp Çr. 7, 23, 11, उत्तरबीिय Pa. 18) उत्सादतो 80 CP3 (nach P3 kontanusthunūt, wodurch Schwab's conjectur p. 144 bestätigt wird) J. त्सादेतो M1 उत्सादितो ubr., प्लक्षशावाया ग्रधि corr. wie auch schon Schwab ETTETET MIP वयाधि ( खयाधिo d. iibr.. पकणा- - P m88. ausser MIC.

·॥ मान श्री सू°१॥८॥५॥६॥ 71 ति। २७ । अर्धचे याव्यायाः प्रतिप्रस्थाता " पतं पापावानः पिबतेति बप्ताकोमं वक्रोति । २८ । देवतः प्रचर्य वसाहोमशेषगा दिशः प्रतियाति यवा वाजिनेन । वनस्पतिं पृषदाव्यस्य।२६। मकवदाय " व. नस्पतये ऽनुहोत्यनुवाचयति । ३० । ग्रापाव्य " वनस्पतये प्रेष्यति प्रचरति । ३१ । ग्रीषभृतं जुल्लामा- नोयामये स्विष्टकृते ऽनुहोत्यनुवाचयति । ३२ । घामाव्यांगये स्विष्टकृते प्रष्यात प्रचरति ।३३॥ ऐन्द्रः प्राणा इत्यवदानशेषनिटां च संगति । ३8 । उपयमानायामध्यधो कोत्रे कात्ति । वनिष्ठमग्रोधे । ३५। भतयित्वा मा यत्ते। ३६ । वरा दक्षिणा । ३७ । - ॥५॥ यानयानिकी समिधमादायाँनीदीपयनानदारानाकोपयष्टरुपमीद ब्रह्मन्प्रस्यास्यामः ॥ समिध- माधायायोत्परिधीश्चाग्निं च सकत्सकत्संमृट्टाति प्रेष्यति। । शामित्रादङ्गारानागोधा ऽग्रता कोतरत- वेदि निवपति । यथा प्रेषितं च संगाष्टि। २ । सिहमानयातो यः । ३ . पृषदाव्यं खागानोयायामकाद- शानुपानान्यति।४॥ देवेभ्यः प्रयोत प्रथमं " प्रेष्य प्रेष्यत्यत्तरान । ५ । यसभिन्दनगदस्य प्रतिप्रस्थाता स्थविगतो ऽवदाय ॥ समुद्रं ग स्वातिप्रतिभित्रपटारे वपटार जहाति । ६॥ गनो काादै यति रुपदेशमारभ्य जपात । ७॥ घोषधाभ्यस्त्वति दर्भेष ले निमाठि । ८ । प्रत्याक्रम्य संग्रस्य स्वरु बुल्लामनवयधस्तात्त्रिपरिष्टाच । । । वहा स्वमवधाय " दिवं ते धना गबात नुहोति । १० । उर्धे स्वाहानात्प्रागनुशान्य पो नोपस्पृश्यः । ११ । सिद्धना सलवाकात् । १२ ।। सूक्ता प्रेष्योत संप्रेषः । १३ । सिद्ध पत्नोसँयानेभ्यः । १४ । नाघन्या पत्नीः संघानाति । १५ । उत्तानाया देवाना पत्नो-यो ऽवन्य- त्यनये गरूपतये नोच्या । उत्तानाया इटाम् । १६ । सिदमा समिष्टयायः । १७ । त्रोणा समिष्टयताप जुहोति । १८ । लेनावमय यत्ति प्राञ्चो दक्षिणा वा। १६ ॥ अगास तमभिगोच यो ग्रस्गान्टेष्टि यं च वर्ष द्विष्म इत्याक्तनोदकेन खति । २०॥धाम्रो धान इति तयाख्यातम् । २१ । । - - . MIC. . - 16) 1. उत्तानाये mss. + 6 (ct. M.S. I, 2, 18; III, 9, 4. 10,7; Ap. Cr. 7, 26-28; Schwab p. 149-164): 1) अनुया- बि° mss. ausser M1CPx wic 1, 3, 4, 1, पयता. नङ्गा° corr. पयनादंगा' d. mss गारानोगा- राना NS)रोपयिजुरुषसीदन mss. ausser 11 (', 2. समिधमादाया° MaB wie 1, 3, 1, 1, सकृत् M1 nur einmal. - 2) शामित्राद 1,8,4,20 शामित्र्याद° MIC शामित्रीयाद d. abr. cf. 2, 2,8, 22. — "F257 noch einmal nach juheam mss. ausser Mic', यस्ताहिरुप°C.--11)°ग्यूपे msg. ausser Mi, °FFYRU: corr. cf. MS. III, 120, 6 if अस्पृश्य d. mss. 12 IT.) वाकाप- सूता M1(', संप्रेष्य (st. sain praisak) mss. ausser 11) सिहं (nicht sadilhem ii) so alle hier wie 1, 7, 4, 30. russer MCP:, 11271 JA1° corr. cf Âp. Gr. 7, 27, 10 f. नोच्योत्ता° d. mss. Imit krasis, 2. °त्ताना mss ausser MCP:. 29) इत्या- तनोदकेन so nach इत्यक्तिनोदकेन MICP8, इत्याई पोदकेन NS u. corr. " इत्यााणो- corr. cf. zu ·--- 72 ॥ मान° पो सू० १॥ ८॥६॥ नाशासानः सीमतसं प्रजा पष्टिमयो भगम्। स्वगाकारकृतो गन् यतमानाय तिष्ठतु ॥ एष ते वाया ॥ नमः स्वरुभ्यो बृयो मारुतेभ्यः ॥ सवान्मावगाम् ॥ अपश्यादंघानं भूयाममित्यनुदिशति यूपं यत्नमानः । २२ । वेदि पर्योषति । २३ । षट् षट्स मामेषु पणना योत संवत्सरे संवत्सरे वा। २४ ।नेन मनीनानं संवत्सरो ऽतीयात् । यस्पतीयान मांसमोयादा पशुबन्धात् । २५ । नातिप्रणोतेषु प्रणीता स्यादन्यत्र वचनात् । २६ । विप्लक्रमप्रभृति समानं यातमान पानमानम्। २७ । ॥ - ॥६॥ ॥ इति मानवसूत्रे प्राक्सोमे ऽष्टमोऽध्यायः ।। ॥ इति मानवसूत्रे प्रथमः पञ्चभागः प्राक्सोमाक्ष्यः समाप्तः ॥ देकेन M2 [sollte die ver-ion MiC richtig sein, so ware der siun: «mit dem angefeuchteten (herzbratspiess) wühlt er (die erde) auf (und steckt ihn dann hinein)»; die verdorbene version der ubrigen mss. lasst den einfluss Apastamba's u a. erkennen, vgl. Schwab p. 161 fi.). 22) धनम (st. bhagam) 11 cf. aver auch 1, 2, 5, 12, तिष्ठतु .तिष्ठत् (80 mit Virama geschr.) d. msg., सनामा 80 M1 सन्मा ( मनाना d. ibr., अपवाद्दघाने corr. schon v. Schruder MS. III, 120, 17 °६. धानं M1 "दधानं d. ibr. 25) प्रपीता so alle. Zu den von mir gesetzten Adhyāya- , unterschriften sowie zur schlugsunterschrift hier vgl. die unterschriften der mss. im corr. Vorwort.

·INHALT.
चातुर्मास्यानित
वैश्वदेवम् 7, 1-2
दर्शपूर्णमासी 1-3
पिएपितृयज्ञः 1, 2
पानमानम् ।
यम्याधेयम्।
प्रग्रिकोत्रम् 6, 1
यम्युपस्थानम् 5, 2-3
वरुणप्रघासाः 7, 3-4
साकमेधाः
1:7,5-7
पितृयज्ञः ।,
शुनासोर्यम् 7, 9, 1--11
पञ्चसांवत्सरिकाणि 7, 8, 12--18
पशुबन्धः
नाग्रयणाम 6,4
पुनराधेयम् ।