Prakrit Bharati Academy, Jaipur

Bhuvanabhanukevalicariya

Imdhamsa's · 2010/08

PDF Proofread

Front matter

Text Printed by
Vedhasbala Mudranalaya
Ahmedabad-13
Introduction, cte. Printed by
Swami Tribuvaudas Shastri
Shree Ramanand Printing Press
Kankarla Road
Ahmedabad-22
and Published by
Nagin J. Shab
Director
L. D. Institute of Indology
Ahmedabad-9
FIRST EDITION
May, 1976
ZICE RUTIZS 16-
2.

सिरिइंदईसगणिविरइयं
भुवणभाणुकेवलिचरियं
संपादक
मुनि श्री रमणीकविजयजी
प्रकाशक
काळभाई दलपतभाई भारतीय संस्कृति विद्यामंदिर
महमदाबाद-९

No text on this page.

PREFACE The L. D. Institute of Indology has great pleasure in offering to the world of Prakrit scholars the hitherto unpublished literary work entitled "Bhuvanabhāņukevalicariya' composed in V, S. 1554 by Indrahamsagani belonging to Kutubapurā branch of Tapagaccha. The work contains 2100 verses. Late Mupi Shri Ramanikvijayaji, a collea. gue of Late Muni Shri Punyavijayaji, bas edited the text on the basis of two mss., one belonging to the Pt. Kirtinuni Jñānakoșa, Godhavi and the other belonging to Samvegi Upaśraya, Ahmedabad. The latter bears the No. 2481. Both these mss. can well be assigned to the 17th century V.S. The spiritual lineage of the author Indrahamsagani is as follows : Yugapradhana Somasundarasüri>Munisundarasūri who had brought peace by composing 'śāntikarastava’> Jayacandrasūti who had earned the title “syama-śārada’> Ratnasekharasūri, the author of "Vicārasāra'>Udayanandisūri alias Yogindra>Surasundarasūri>Lakşmısāgarasūri>Somadevasűri>Ratoamaņdanasūri>indranandisūri>Dharmahamsagani > Vācaka Indrahamsa Shri M. D. Desai jo his Gujarati work 'Jaina Sahityano Samkşipta Itihāsa' (Brief History of Jaina Literature pp. 757-58) informs us that indrahaṁsagani composed Upadeśakalpavalli in V.S. 1555, Balinarendrakathā jn V.S. 1557 and Vimalacaritra in V.S. 1578. But Balinarendrakathā is not extant, It might have been either the Sanskrit rendering of his Bhuvaṇabhāņukevalicariya or Bhuvaṇabhāņukeyalicariya itself called by the title Ballnarendrakatbā. The authorship of Virnalacaritra is doubtful. Not a single ms. of this work is available at present, por is it mentioned anywhere else. Upadesakalpavalli is a Sanskrit commentary on the Sajjbāya ‘Manha jiņāņam āņam...'To illustrate good acts of a Jaina lay disciple the stories are given in the commentary. It is notem worthy that the last story which is extensively told relates to Vimalamantri. Bhuvanabhānu is neither a historical character nor a mythical character. It is a creation of pure imagination. The work relates the story of this character in his various birthg. It depicts the allegorical progress of Jiva. It abounds in personifications of abstract qualities. The author has considerably succeeded in clothing the abstract qualities with vivid personality, It was Āc. Hemacandrasüri Maladbāri (12th century A. D.) who for the first time composed Bhuvanabhānukevalicarita in Sanskrit prose. It occurs in bis Sanskrit com, mentary on Bhavabhāvanā wbich be himself composed in 1123 A.D. This Bhuvanabba. nukevalicarita by Ac. Hemacandrasūri evinces the influence of the Upamitibhavaprapancākatha, a wellknown Sanskrit allegory written by Āc. Siddharși in 905 A, D. 1. Bhuvanabhāpukevalicariyaprašasti pp. 149–50.

6 Jadrabarăsagani seems to have versified in Prakrit Āc. Hemacandra's Bhuvanabha. oukevallcarita. The works on the same theme written after Indrahamsagaņi are also found.' Lakşmjlabhagani of Kharataragaccha composed in V. S. 1603 Bhuvanabhānukevali. carita in Parkcit prose. This seems to be the Prakrit Chāyā of Ac. Hemacandra's Sanskrit work in point. The work is unpublished. In V. S. 1769 Udayaratnasūri of Tapa. gaccha composed Bhuyanabhanukevali-rāsa in old Gujarati. Āc. Hemacandra's concerned work constitutes the basis of this rāsa. This rāsa is already published. In V.S. 1801 Tattvahamsagani wrote a Bālāvabodha (commentary in old Gujarati) op Āc. Hemacandra's Sanskrit Bhuvanabhānukevalicarita, Harikalaśa too has written a Balavabodha on the same work, We are grateful to Late Muni Shri Ramanikvijayaji for editing this interesting Prakrit work. Our thanks are due to Pt. Babubhai Savchand Shah for correcting the proofs, We express our thanks to Dr. R. M, Shah who has kindly written Gujarati Introduction to the Prakrit text. We are very much thankful to the Trustees of the Kikabhat's Pole Jaina Upashraya who at an lastance of Muni Shri Ramanikvijayaji, gave us papers at gratis to priat the present work and donated Rs. 355/- for the puplication of the same. We hope the present work will be useful to the students of Prakit language and literature, L. D. Institute of Indology Ahmedabad-380009. 15th April 1976 Nagin J, Shab Director.

१ प्रस्तावना संपादन पद्धति भने प्रति-परिचय- वि. सं. १५५४ मां तपगच्छनी कुतुबपुरा शाखाना इन्द्रहंस गणिए रचेल प्राकृत पद्य- बद्ध भुवनभानुकेवलि-चरित' अहीं प्रथम वार संशोधित थई प्रकाशित थाय छे.' पू. स्व. आगम-प्रभाकर मुनि पुण्यविजयजीना सहवासी स्व. मुनि रमणीकविजय. जीए प्रस्तुत कृतिनी प्रेस कोपी नीचे नोंधेलो प्रति नं.१ ऊपरथी करेली अने तेमां जरूरी संशोधन माटे प्रति नं.२ नो आधार लीघेलो.' बन्ने हस्तमतोमां कोई महत्त्वपूर्ण पाठा- न्तर न होवाथी पाठान्तरोनी अलग नोंध लोधी नथी. कठिन स्थळोना संस्कृत पर्याय अने टिप्पण संपादक श्रीए ज. आपेल छे. प्रति १ : पं. कीर्तिमुनि ज्ञानकोश, गोधावी (कागळनी प्रति, नंवर नथी) परिमाण- १०॥४४॥" (२५.३४११ले. मी.) पत्र- ७२, प्रतिपृष्ठ पंक्ति- १४, प्रतिपंक्ति अक्षर- ४० लगभग स्थिति-सारी, अक्षरो सुवाच्य. आरंभ- ॥०॥ सिरि वद्धमाण सामी जिणेसरो...... अंत- इति श्रीमत्तपागण-नभो-नभोमणि-महोपाध्याय-श्री धर्महंस-गणि-शिष्य-वाचकेन्द्र-श्री इन्द्रहल गणि-विरचित श्री बलिनरेन्द्र-चरित्रं संपूर्णम् ॥ आ प्रतिना प्रत्येक पृष्ठ पर हाँसियामां 'भुवनभानु०' पम कृतिनुं नाम लखेल छे. प्रतिः२ः संवेगी उपाश्रय, अमदावाद (डाबडा नं. ६५ प्रति नं. २४८१, कागळनी प्रति) परिमाण- १०॥"x४॥" (२६४११ से.मी.) पत्र-५८, प्रतिपृष्ठ पंक्ति १५, प्रतिपंक्ति अक्षर ५० लगभग. स्थिति-सारी, अक्षरो सुपाच्य. आरंभ-अंत:-प्रथम प्रति प्रमाणे. १. सन १९३७मा विठलजी हिरालाल हंसराज जामनगरवाळाए एक 'भुवनभानुकेवलि-चरित' (संस्कृत) प्रकाशित करेल छे, तेमां तेना कर्तानु नाम इन्द्रहंस गणि छापेल छे, परंतु ते आ. हेमचंद्रसूरि मलभारीना 'भव-भावना' ग्रंथमांथो उद्धृत संस्कृत गद्यबद्ध ‘भुवनभानु-चरित्र' छे. ते ज रीतें जैन धर्म प्रसारक सभा, भावनगर तरफथी वि.सं. १९८१मां आ. हेमचंद्रसूरि-रचित 'भुवनभानु-चरित्रं नो ज गुजराती अनुवाद प्रसिद्ध थयेल. तेमां पण कर्त्तानु नाम इन्द्रहस गणि ज दर्शावेल छे. आ भूल प्रस्तुत कृति जोतां ज स्पष्ट जणाई आवे छे. २. स्व. संपादकश्रीए आनी कोई नोंध प्रेसकोपीमा के अन्यत्र करेंलो मळी नहीं : परंतु तेओश्रीए उपयोगमा लोधैली हस्तप्रतोनी भाईश्री लक्ष्मणदासं भोजकने जाण हती, अने तेमणे ते प्रतिऔं अमने लावी आपी. बन्ने प्रतिओ साथे प्रेस कोपी मेळवी जोतां आ हकीकत स्पष्ट थई, M .

८ भुवणभाणुकेवलि-चरियं . . -- बन्ने प्रतिओनो लेखन-समय अनुमाने विकमनी सत्तरमी सदीगो जगाय छे. पाठा- न्तर जूज मळतां होई वन्ने एक ज आदर्शनी प्रतिकृतियो होवानु ल भवित ले. वन्ने प्रायः शुद्ध छे. बन्ने प्रतिओमां अंतिम गाथानो शक २०८५ लखेल ले, पण चन्नेनी नरेनर कुल गाथा २१०० थाय छे. ग्रंथकार-परिचय- ग्रंथकार इन्द्रहंसगणि जैन श्वेताम्बा आस्नायना प्रसिद्ध तपागच्छनी एक पेटाशाखा कुतुबपुरा गच्छमा, विक्रम नो सोळमो शताब्दीना मध्य भागमां थई गया. कर्ताए 'भुवनभानुकेवलि-चरित्र' ने अंते आपेल प्रशस्तिमा पोतानी गुरु-परंपरा आ प्रमाणे नोंधी छे'- तपगच्छ-नायक ग्रुगप्रधान सोमनुपरसूरि > 'शांतिरस्तव' थी शांति स्थापनार मुनि- सुंदरसूरि>वादी समस्या पूश्वाथी दक्षिण-देशमा जेमने 'श्याम-शारदा' बिरु मलेलं ते जयचंद्रसूरि > 'विचारसार' ग्रंथना रचयिता रत्नशेखरसूरि > 'योगीन्द्र' उपनामधारी उदय- नंदिसूरि > सूर्यसमान तेजस्वी सूरसुंदरसूरि>व्याख्यान कुशल लक्षमीसागरसूरि> सौभाग्य- वान सोमदेवसूरि>विद्या-शिरोमणि रत्नमंडनमूरि> सुवर्णवर्णदेहधारी सोमजयसूरि> युगप्रधानसम इन्द्रनन्दिसूरि>निगमागमना प्रखर माता धर्महंस गणि> वाचरु इन्द्रहस. तपागच्छनी अधिकृत पट्टावली गणातो 'वीर वंशावली' मां सुधर्मास्वामियी ५३ मी पाटे. उपरोक्त ७ मा लक्ष्मीसागरसूरि नुं नाम मके छे. तेमना में मुख्य शिष्यो-[२] सोमदेश- त्रि अने [२] सोमजयसूरि. सोमजयसूरिना [१] हेमविमलसूरि [२] कमलकलशसूरि अने [३] इन्द्रदिसूरि एम जण मुख्य शिष्यो हता. प्रथम हेलविसलसूरि तपागच्छना ५५मा पट्टधर अन्या, अने वाकीना बे आचार्योए गच्छमेद करी पोताना स्वतंत्र गच्छोनी स्थापना करी. वि. सं. १५५५ मां कमलकलशसूरिए स्थापेल गच्छ 'कमल कलश-गच्छ' कहेवायो. इन्द्रनन्दिसूरिए अणहिलवाड पाटण नजोकना कुतपुर के कुतुबपुरमां वि. सं. १५५८मां पोतानो गच्छ स्थाप्यो ते 'कुतुबपुरा-गच्छ के 'कुत्तप्रभ गच्छ' तरीके प्रसिद्ध थयो आ कुतुवपरा शाखानी पण एक पट्टावली मळे छे. ते तपगच्छनी ५६ मी पाटे सोमः जयसूरि अने तेमनी पाटे [५७ मी पाटे] इन्दनन्दिसूरितु नाम आपे छे. आ कुतुवपरा गच्छ एमाथी प्रवर्तला निगममत माटे जाणोतो छे. आम कुतुबपुरा शाखाना प्रवर्तक इन्द्रनन्दिसूरिना शिष्य धर्महंसगणि अने तेमना शिष्य ते 'भुवणभाणुकेचलि-धरिय' ना कर्ता इन्द्रहल गणि. पाछळथी धर्महंसगणि तथा इन्द्रहंसगणि बन्नेए सूरिपद मेळव्यु होय तेम एक 'कुतुबपरा गच्छ-निगमगच्छ पट्टावली' परथी त्रिपुटि मुनिओए अनुमान कयु छे.' १. भुवणभाणुकेवलि चरियं-प्रशस्ति, पृ.१४९-५० २. वीर वंशावली, जैन साहित्य संशोधक, ख. १, अं. ३, परिशिष्ट, पृ. ५१. ३. श्री तपगच्छ पट्टावली-कुतुचपरा शाखा, जैन सत्य प्रकाश, वर्ष-१४, अं. २ [१९४८] पृ. ३८. ४. जुओ- जैन परंपरा नो इतिहास-[त्रिपुटि] भा. ३ पृ. ५७२-५७४. ५. जुआ-पट्टावली-समुच्चय, मा. २, पृ. २४३.

२ . . प्रस्तावना पण उपरोक्त प्रथम पट्टावलीथी आ पट्टावली भिन्न जणाय छे, कारण के उप- रोक्त प्रथम पट्टावलीमा बन्नेना सूरिपदनो कोई उल्लेख नधी. इन्द्रहंसगणिनी कृतिओ- श्री. मो. द. देशाईए इन्द्रहंसगणिनी चार रचनाओ होवानु जणाव्युं छे'- (१) भुवनभानुकेवलि-चरित रचना सं. १५५४ (२) उपदेशकल्पवल्ली १५५५ (३) बलिनरेन्द्रकथा १५५७ (४) विमलचरित्र १५७८ (१) भुवनभानुकेवलि-चरित्र विशे आगळ विस्तारपूर्वक लखेल छे. (२) उपदेशकल्पवल्ली-श्रावकना ३६ कृत्यरूप 'मन्ह जिणाणं आणं...' सज्झाय उपर नी आ संस्कृत टीका छे. दरेक कृत्य संबंधी एक एफ ने केटलीक-बार बेबे कथाओ दृष्टांतरूपे आपेल छे एमांनी केटलीक संक्षिप्त अने केटलीक विस्तृत छे. छेल्ली कथा विमल मंत्रीनी छे, ते अति विस्तारपूर्वक आलेखायेली छे. केटलीक कथाओगें वस्तु परंपराथी भिन्न छे ते आ कर्त्तानी विशिष्टता थे. उदा. २६ मा अधिकारमांनी कुरगड मुनिनी कथा अने २८ मा अधिकारमांनी वृहद्रथनी कथा. कर्त्ताप आमां केटलीक जग्याए निगममतनु समर्थन करता मुहाओ भूक्या है. आने कारणे रसिक शैली अने सुन्दर कथाओ होवा छतां ग्रंथनो प्रचार जैनोमा ओछो जणाय छे. (३) त्रीजी रचना 'बलिनरेन्द्रकथा' उपलब्ध नथी. नाम परथी लागे छे के ते प्रथम रचनानुज संस्कृत रूपान्तर हशे. कदाच 'भुवणभाणुकेवलि -चरिय' नु अपरनाम 'बलि- नरेन्द्र-कथानक' रूपे फरी नोंघायु होय तेम पण बनवा संभव छे. कर्ताए पोते ज 'भु.भा. च.' नी प्रशस्तिमा वीजु नाम 'बलिनरेन्द्र-चरित्र' एवु आप्यु छे. (४) चोथी रचना 'विमलचरित्र'नु कर्तृत्व पण शंकास्पद छे. तेनी कोई प्रति हाल उपलब्ध नथी. तेम ज अन्य कोई स्थळे उल्लेख मळतो नथी. परन्तु एक संभावना करी शकाय के उपदेशकल्पवल्लीना अंतमा आवेल विमल मंत्रीनु कथानक ज आ होय । कथासार- भुवनभानुकेवलि-चरित्र' एक रूपकात्मक उपदेशकथा छे. तेना नायक, भुवनभानु- केवली, पूर्वावस्थामा बलि नामे राजा होय छे. जंबुद्वीपना गधिलावती विजयमां चंद्रपुरी नगरीना राजा अकलंक अने राणी सुदर्शनाना ते पुत्र छे. अनेक वर्ष सुधी राजवैभव भोगवी, एकदा पोताना नगरोद्यानमां पधारेला कुवलयचंद्र केवली पासे मधु राजानु दृष्टांत सांभळी, संवेग उत्पन्न थतां तेमणे संसार त्याग करी प्रवज्या ग्रहण करी. कुवलय- चन्द्र केवलीए आ बलि नरेन्द्रने तेमना भवभवान्तरनी कथा कही प्रतिवोध पमाडेल. मुनि अवस्थामां अपूर्व वीर्यशक्तिथी हूँक समयमा ज तेओ केवळज्ञानी बने छे अने पछी अनेक देशोमां विहार करी अनेक भव्य जीवोने धर्मबोध आपे छे. अनेक जीवोना आधि- व्याधि-उपाधिने शमावनार होवाथी लोकोमा 'भुवनभानु' पवा नासे तेओ प्रसिद्ध थया. १. जे. सा. सं. इति. पृ. ७५७-५८ २, उपदेशकल्पवल्ली-भाषांतर, प्रका. जैन धर्म प्रसारक सभा, भावनगर, १९२२ भुवणभाणुकेयलि-चरियं एक वखत विजयपुर नामे नगरना राजा चंद्रमौलिने उपदेश करतां, तेणे पूछेला प्रश्न परथी भुवनमानु केवली पोताना समान जन्म-जन्मारनी कथा कहे छे. समग्र संसार केवी रीते चाली रह्यो छे अने रोमां एक जोय केली रीते विध विष योनिशोमां फरी, पोताना कर्मनां परिणाम भोगवे छे ते भुवनभानु पोतानी कथाना व्यपदेशधी कहे 2. भुवनभानुना प्रथम भवथी मांडी अंतिम भव सुबोनी मा कथा 'भु. भा. के. च,' नी अंदर संक्षेपमा गा. १९५९ थी शा. २०५० सुधीमां रज धई है. नीचे तेनो ज भावानुवाद याप्यो छे. वर्तमानकाळथी अनंतकाल पूर्व चारित्रधर्म राजाना सहायक थई मोह शत्रुना सैन्यनो नाश करवा माटे, कर्म-परिणाम राजा बलि नरेन्द्रना जोवने असंव्यवहार निगोद नामना नगरमाथी यहार काढी व्यवहार निगोदमां लाव्यो. ते व्यतिकर जाणवामां आवतां कोपायमान धयेला मोह वगेरेए ते जीवने त्यां ज अनंतकाळ सुधी बांधी राख्यो. पछी कर्म-परिणाम तेने पृथ्वी- काय, अप्काय, तेजस्काय, वायुकाय, वनस्पतिकाय, बेइंद्रिय, तेइंद्रिय, चतुरिद्रिय, पंचे द्रिय, तिर्यच, नरक अने अनार्य मनुष्य जन्मोमां लई गयो. त्यांथो पण वारंवार बच्चे बच्चे मोहादि कुपित थई तेने पाछो निगोद आदिमां लई गया. ए प्रमाणे ते बधाप तेने अनंत पुद्गल परावर्त सुधी अति दुःखितपणे ममाव्यो. पछी ते मार्यक्षेत्रमा अनंत वार मनुष्यत्व पाम्यो; परंतु क्यांक कुजातिभावथी, क्यांक कुळदोषथी, क्यांक जात्यंधता, बधिरता भने खंजत्व व. दोपथी, क्यांक कुष्टादि रोगथी, क्यांक अल्प आयुष्यना दोपथी, धर्मना नामने पण जाण्या सिवाय पूर्ववत् मोहादिक शत्रुओए तेने एकेद्रियादिमा लई जई अनेक पुद्गल परावर्त सुधी भमाव्यो. एकदा श्रीनिलय नगरमां धनतिलक श्रेष्ठीनो ते वैश्रमण नामे पुत्र थयो. त्यां "धन, कनक आदि भावो अनित्य छे भने आपत्तिनु हरण करया मात्र धर्म न समर्थ छे. माटे हे जनो! तेनु शरण स्वीकारो." आ प्रमाणेनी गाथा सांभळता तेने धर्म करवानी बुद्धि थई. परंतु ते मात्र कुदृष्टिना कारणे अग्रेल होवाथी पापबुद्धि ज हती. तेथी ते स्वयंभू नामना त्रिदंडी- नो शिष्य बन्यो. पटले त्यां पण मनुष्य-जन्म हारीने पालो संसारमा अनंतकाळ सुधी भन्यो. वळी अनंतकाळ पछी फरी मानवरूपे जन्म्यो, पण शुद्ध धर्मश्रवणना अभावे कु- धर्मवुद्धिनी निवृत्ति न थई. कोई वखत सद्धर्मनु श्रवण थयु छतां पण सद्गुरु-समागमना अभावे, कोईवार साळस अने मोहना कारणे, कोई वार जडताथी, कोई वार अश्रद्धाथी कुधर्मबुद्धि न छूटी. पटले कुधर्मबुद्धिनी प्रेरणाथी धर्मना वहाने पशुवधादि महापाप आचरी ने ते पूर्ववत् अनंत पुद्गल परावत्त सुधी फरी भटक्यो. पछी विजयवर्धनपुरमा सुलस श्रेष्ठोनो नंदन नामे पुत्र थयो. त्यारे यथाप्रबृचिकरणथी कु- दृष्टिने छेदोने आयु सिवायना वीजा मोहादि सात कर्मोनी कंईक न्यून कोटाकोटी साग- रोपम जेटली स्थिति करी अने ग्रंथिप्रदेश सुधो पहोंच्यो, परंतु तेने छेदना समर्थ न थयो.. त्यांधी अश्रद्धान, राग-द्वेपादिके तेने पाछो वाल्यो. आम अनंतवार पाछो फरीने दरेक वखते अनंतकाळ सुघी एकेन्द्रियादिकमा फर्यो. एक वखत ते मलयपुरमा इन्द्र राजानो विश्वसेन नामे पुत्र थयो. ते भवमा अपूर्वकरणरूप कुठारथी तेणे ग्रंथिनो छेद कयो, पछी अनिवृत्तिकरणप्रवेशादि क्रमथी एटलो समय लम्य- क्त्व पाम्यो. मोक्षतरुना मूळरूप अने अति दुर्लभ एवा ते सम्यक्त्व रत्तने पण पामीने प्रस्तावनी १५ कुदृष्टि-रागना कारणे हारी गयो पुनः धन श्रेष्ठिना सुभग नामे पुत्र रूपे अन्य भवमां स्नेहरागथी तेनो नाश कर्यो. गृहपतिना पुत्र सिंहना भवमां विषयरागथी तेनो ध्वंस कर्यो. अने जिनदत्तनी पुत्री जिनश्रीना भवमा द्वेषथी तेणे प्राप्त सम्यक्त्व गुमाव्यु. पछी ब्राह्मणना पुत्र ज्वलन शिखना, धनंजय-पुत्र कुवेरना, धनाढ्यना पुत्र पद्मना अनें श्रेष्ठिपुत्र सोमदत्तना जन्मोमां क्रमे क्रोध, मान, माया अने लोभथी ते सम्यक्त्व-रत्न हारी गयो. प प्रमाणे मोहादि शत्रुने वश थई असंख्यात भवोमां सम्यक्त्व गुमावी दीधु. धर्म श्रेष्ठीना पुत्र सुंदरना भवमां हिंसाथी, देशविरत एवा मणिभद्रना भवमा मृषावादथी, सोमदत्तना भवमा अदत्तादानथी, दत्तना भवमा मैथुनथी, धनबहुल श्रेष्ठीना भवमां परिग्रहथी अने रोहिणी श्राविकाना भवमा विकथारूप अनर्थदंडथी-ए प्रमाणे अपरापर मोहादिकना दोषथी समग्र सुखनी हेतुभूत एवी देशविरतिने पण ते असंख्य भवोमां हारी गयो. पछी अरविंदकुमारना भवमा महाकष्टे सर्वगुणोनी अधिकारिणी एवी सर्वविरति प्राप्त करीने क्रोध अने मानथी तेने हारी गयो. पछी अमात्यपुत्र चित्रना जन्ममां विषयनी सुखशीलताथो हारी गयो, नाज- पुत्र विजयसेनना भवमां तो ते सर्वविरति पामीने अगियारमे गुणस्थाने आरूढ थयो, पण त्यांथी देह अने उपकरणनी मूर्छाना कारणे पाछो पडयो. पछी श्रेष्ठीपुत्र पुंडरीकना भवमां ते पुनः सर्वविरति पाम्यो, अने त्यां चौदपूर्व भण्यो. पण आवी उच्च पदवी निद्राने वश थई हारी गयो. आ प्रमाणे अनंतानंत पुद्गलपरावर्तोमां पूर्वोक्त रीते मोहादिक शत्रुओने वश थवाथी ते अनंत चार मनुष्यजन्म निरर्थक ज हारी गयो. पछी पद्मस्थल नगरमां सिंहविक्रम नामे ते राजकुमार थयो. त्यां फरी सर्वविरति पाम्यो. ते भवमा तेणे सम्यकीते सर्वविरतिनुं आराधन कयें अने मोहादिने अत्यंत क्षीण करी दीधा, तथा पुण्योदयने पुष्ट कर्यो. त्यांथी महाशुक्र नामना देवलोकमां नई आवी कमलाकर नगरमां श्रीचन्द्र राजानो भानु नामे पुत्र थयो. त्यां पण पहेलांनी जेम सर्वविरतिनु' आराधन कयु, मोहादिकने अधिकतर क्षीण कर्या अने पुण्योदय विशेष पुष्ट को. त्यांथी नवमा ग्रैवेयकमां जईने पछी पद्मखंडनगरमां इंद्रदत्त नामे राजा थयो. त्यां पण सम्यक्रीते सर्वविरतिने आराधीने, मोहादिकने वधारे क्षीण करी, परम प्रकर्षथी पुण्योदयने पुष्ट बनावीने ते सर्वार्थसिद्ध विमानमा उत्पन्न थयो. त्यांथी च्यवीने ए जीव अंते वलि नरेन्द्र रूपे जन्म्यो. एकदा पोतानु आ समन चरित्र कुवलयचंद्र केवली पासे सांभळीने बलि नरेन्द संभ्रा- स्त बनी, केवलीने पगे लागी वोल्या–"हे भगवन् ! मोहादि शत्रुओ अति दुष्ट छे, माटे आ भवमां पण पूर्व प्रमाणे ज्यां सुधी तेओ मने छेतरे नहीं तेटलामां कृपा करीने मने चारित्रधर्म राजाना सैन्य साथे मेळवी द्यो, अने पवो उपाय बतावो के जेथी तेओ मारो पराभव ज करी न शके, अने हु ते वधानो विनाश करी शकुं." त्यारे कुवलयचन्द्र केवलीए कह्यु- "हे राजन् ! तमारा जेवा माटे तेम करवु योग्य म छे. माटे तमे चारित्र अंगीकार करो पटले हुं तमने चारित्रधर्मना सैन्य साथे मेळवी दर्ड जेथी मोहादि शत्रुओनो तमे क्षय भरी शको. ते रिपुओना क्षयनो उपाय आ प्रमाणे छे-. -- १३ भुवणभाणुकेवलि-चरिय सर्व संगनो त्याग करी चारित्रधर्मनुज शरण लेवु. एक क्षणवार पण सर्वविरतिना संगनो त्याग न करवो. सद्बोध, सम्यग्दर्शन अने सदागमने अति संनिहित करी राखवा. वीजा प्रशम, मार्दव, आर्जव, संतोष, तप, संयम, लत्य, शौच, अकिंचनता अने ब्रह्मचर्य वगेरे सुभटोथी अने शीलांगादिथी सैन्यमां बधारो करवो. पछी सदोध अने सदागमे वतावेल विधि प्रमाणे अत्यंत सत्त्वशाळी वनीने पूर्वोक्त अनत सैन्य सहित सज्ज थई तमारे मोहादि शत्रुओ साथे निरंतर युद्ध कर. आ प्रमाणे करवाथी चारित्र-धर्मना सैनिको तमारा सहायक थशे अने तमे पण एमनी सहाय करी मोहारिसैन्यनो सर्वथा क्षय करी निवृत्तिपुरीना स्वामो थशो". आ प्रमाणे भगवान कुवलयचंद्र केवलीना वचनो सांभळी चित्तमा अति प्रसन्न थई, ' आवो संयोग फरी प्राप्त थवो मुश्केल छे” एम विचारी तत्वज्ञ पवा बलि नरेन्द्रे रतिसुंदर पटराणोना नयसार नामे ज्येष्ठ पुत्रने राज्यासन पर स्थापवानी सामंतोने आज्ञा करी. तेनो राज्याभिषेक करी पछी जिनमंदिर मां पूजा, महादान अने अमारि-घोपणा करावी, महो- त्सवपूर्वक राजाओ, मांडलिको, मंत्रीओ, सामंतो अने नगरजनो व. पांचसो मनुष्यो साये तथा पोतानी केटलीक राणीओ साथे ते केवळो भगवंत पाले आव्या अने विधिपूर्वक दीक्षा ग्रहण करी. पछी गुरुमहाराजे आपली प्रथमनी सर्व शिक्षाने तेमणे तरत ज अमलमा मूकी दोधी. सद्वोध अने पुण्योदयना प्रभावे थोडा ज दिवसोमा ते वारे मंग भणी रह्या अने अनेक अतिशयसंपन्न वन्या. पछी अवसर जाणीने कुवलयचंद्र भगवते तेमने पोताना पदे-आचार्य स्थान-स्थापित करीने पोते शैलेशीकरणथी भवोपनाही कर्मनी निर्जरा करी मोक्षे गया. त्यारवाद सद्बोध अने सदागमे कहेल विधि प्रमाणे समरांगणमां मोहराजना सैन्यनु निकंदन करता अने घणा भव्य जोवोने मोहरोजनी बिडवनाथी बचावता बलि सूरिए विहार करी अनेक गाम, नगर, प्रदेशोने पावन कर्या. एकदा अप्रमत्त गुणस्थाने पहोंचेला पवा तेमणे अकस्मात् विशुद्ध अध्यवसाय लक्षण- वाळी क्षपकश्रेणिरूप खड्गयष्टि सेळवी अने तेना वडे प्रथम अनंतानुबंधो चारे क्रोधादिक कषायोने मूळथी हणी नाख्या. पछी अविशुद्ध, मिश्र अने विशुद्ध एवा त्रण रूपधारी मिथ्यादर्शनने पण निमूळ करी, अपूर्वकरण गुणस्थानकनो स्पर्श करी, अनिवृत्तिवादर गुणस्थाने पहोंच्या. त्या अप्रत्याख्यानावरण तथा प्रत्याख्यानावरणरूप आठ कपायोने मूळ्थी ज ऊच्छेदवा मांड्या. ते अर्धा हणाया तेटलामां नरकगति, नरकानुपूर्वी, तिर्यंचति, तिर्यगानुपूर्वी, एकेन्द्रिय, चेइंद्रिय, तेइंद्रिय अने चरिंद्रियरूप चार जाति, आतप, उद्योत, स्थावर, सूक्ष्म अने साधारण-ए नामकर्मनी र प्रकृतिमो अने निद्रानिद्रा, प्रचलाप्रचला अने थीर्णाद्ध-पत्रण निद्राओ- प्रसाणे सोळ प्रकृतिओनो तेमणे नाश क्यों. पछी अर्धक्षपित आठ कपायो, नपुंसक वेद, स्त्री वेद, हास्य, रति, अरति, शोक, भय, जुगुप्सा, पुरुषवेद, संज्वलन क्रोध, मान, माया, अने लोभनो क्षय कर्यो. संज्वलन लोभनो क्षय करता ते सूक्ष्म थई ने सूक्ष्म-संपराय नामना दशमा-पगथीयामां जईने छुपाई रह्यो; पण त्यां जईने छेवटे शपक श्रेणिरूप खड्गथी तेनो घात कर्यो.

. प्रस्तावना एं प्रमाणे अट्ठावीश सौर्यमनुष्यरूप मोहराज पतित थतां बलि राजर्षि अस्खलितपणे आगळ वधी सिद्धिसौधना क्षीणमोह गुणस्थान नामना बारमा पगथिया पर पहोंचो गया. त्यां मतिज्ञानावरण, श्रुतज्ञानावरण, अवधिज्ञानावरण, मनःपर्यायज्ञानावरण अने केवल ज्ञानावरण ए पांच रूपने धारण करनार एवा ज्ञानावरणने हण्यो. दानांतराय, लाभांतराय, भोगांतराय, उपभोगांतराय अने वीयांतराय ए पांच अंतरायने हण्या. निद्रा, प्रचला, चक्षुदर्शनावरण, अचक्षुदर्शनावरण, अवधिदर्शनावरण अने केवलदर्शनावरण- ए छ दर्शना- वरण ना भेदोने हण्या. आ प्रमाणे धातिकर्म चतुष्टय रूप चार महानायक पतित थतां रिपु-सैन्य प्रायः अनाथ अने अशक्त थई गयु. एटले पूर्व ज्ञानावरण अने दर्शनावरणे आवृत्त करी दीधेलं, सकल पदार्थना समूह ने प्रकाशनारुं एवु केवलज्ञान अने केवल- दर्शन तेमने प्रगट थयु. पछी ते सयोगीकेवलि गुण स्थान नामना तेरमा पगथीया पर आरूढ थया. आ जाणी चारित्र धर्म वगेरे परम हर्ष पाम्या. तेना सैन्यमां बधा हर्षावेषथी पुष्ट बनी गया. त्यार पछी बलि केवलोए अनेक देशोमां विहार करी, मोहादिना रहस्यो प्रगट करी तेनी विडंबनाओमाथी अनेक भव्य जीवोने छोडाव्या. अनेक दुःखोथी मुक्त थवाथी संतुष्ट थयेला जनोए तेमने 'भुवनभानु' पवु नाम आप्यु आ प्रमाणेनी भुवनभानु केवलीनी कथा जाणीने चंद्रमौलि राजाने पण संवेग उत्पन्न थाय छे. ते पण पोताना पुत्र चंद्रवदनने राजगादी सौंपी, महोत्सवपूर्वक भुवनभानु केवली पासे दीक्षा ग्रहण करे छे. अल्प दिवसोमां ज ते बधी शिक्षा ग्रहण करी, चौद पूर्वनो अभ्यास करी महाप्रभावक अने गुणवंत बन्या. योग्य अवसरे भुवनभानुए तेमने आचार्यपदे स्थाप्या. पछी पोते शैलेशीकरणरूपी करवालथी कर्म शत्रुना बाकी रहेला वेदनीय, आयु, नाम अने गोत्र नामना भयोपनाही कर्म-चतुष्टयनो क्षय करी, चारित्रधर्मना समस्त सैन्यनी अति उन्नति करी, सर्व शरीर अने कर्मनो संबंध छोडी दई, समग्र संसारना दुःखमपंचथी मुक्त थई, निवृत्तिपुरीना स्वामी बन्या. कथानक परंपरा- भुवनभानु केवळीना जीवननो विषय जैन लेखकोमा घणो प्रसिद्ध अने प्रिय रह्यो जणाय छे. संस्कृत, प्राकृत अने गुजराती भाषामां आ ज विषय उपर रचायेली कृतिओनी अनेक हस्तप्रतो भंडारोमा उपलब्ध थाय छे ते हकीकत आ वातनी साक्षी पूरे छे. आ कथानकवाळी सौ प्रथम रचना आचार्य हेमचंद्रसूरि मलधारी. (ई. स. १२ मी सदो) नी 'भुवनभानुकेवलि-चरित' छे. तेमना 'भवभावना' (रचना ई.स. ११२३) नामक प्रथनी स्वोपश संस्कृत वृत्तिमा पांवमी अनित्य भावनाना विवेचनमां आ चरित्रनी गुंथणी करायेल छे.' आ. सिद्धर्षिनी प्रसिद्ध रूपककथा 'उपमितिभवप्रपंचकथा' (रचना ई.स. ९०५) ना अनुकरणमां आ कथा लखाई होय तेम वे बच्चेनुं वस्तुगत साम्य जोतां प्रथम नजरे ज जणाय छे. इन्द्रहंस गणिए आ. हेमचन्द्रनी रचनाना आधारे ज पोतानी रचना करी छे. प्रश- स्तिमां करेला उल्लेखथी अने समग्रकाव्यना आंतरिक साम्य परथो पण आ हकीकत समर्थित थाय छे. १. भव-भावना, मलधारी हेमचन्द्रसूरि, प्रका. ऋ. के. पेढी, रतलाम, ई. स. १९३८ पृ. २७२, - .

१४ भुवणभाणुकेवलि-चरिय समयनी दृष्टिए त्रीजी रचना छे संवत् १६०३ मां रचायेल खरतरगच्छोय लक्ष्मीलाम- गणिर्नु प्राकृत गयबद्ध 'भुवनमानुकेवलिचरित्र'. अद्यावधि अप्रकाशित आ कृतिनी सं. १८८८ मां लखायेल हस्तप्रत ला. द. भा. सं. विद्यामंदिरमा छे.' आ लक्ष्मीलामे मलधारीना संस्कृत चरित्रनुं शब्दशः प्राकृत रूपान्तर करेलु जणाय छे. तेना पर कोई अज्ञात काय रचेल गुजराती स्तवक पण छे. वि. सं. १७६९ मा तपगच्छना उदयरत्नसूरिए गुजराती भाषामा 'भुवनभानुकेवळीनो रास' लखेल छे. आ रास पण मलधारीना 'भु. भा. के. चरित्र'ना आधारे ज रच्यो होवार्नु कर्ताए स्वयं नोध्युं छे. आ रास प्रकाशित थयेल छे.' वि सं. १८०१ मां तत्त्वहंसगणिए मलधारोना 'भु. भा. के. चरित्र' पर एक गुजराती चालाववोध रचेल मळे छे. ते अप्रकाशित छे. तेगो हस्तप्रत उपरोक्त ला. द. विद्यामंदिरमां उपलब्ध छे. आ ज मलधारीनी कृति पर कोई हरिकलश यति विरचित वालाववोध-वाकिनी प्रत पण उपरोक्त विद्यामंदिरना संग्रहमा छे-जेनो रचना समय के लेखन समय अज्ञात छे. आ उपरांत जिनरत्नकोपमा बोजा चारेक कर्त्ताओनो 'भुवनभानुचरित्र' के 'भुवन भानु केलिचरित्र' नामक रचनाभो नोंधाई छे. तेमना नाम छे-हरिभद्रसूरि, उदयविजय, विजयचन्द्रसूरि अने हरिकलश गणि. आमां जिनरत्नकोप मुजव हरिभद्रसूरिनी कृति विमळगच्छना उपाश्रयमा (डावडा नं. २७ प्रत नं. १२) होवी जोईप-परंतु विमळगच्छना भंडारनी प्रतिओना अद्यतन सूची पत्रमां कोई आवी रचना नथी सळती. चीजा अनेत्रीजा कर्ता विशे विशेष हकीकत नथी मळी. चोथा कर्ता ते उपर उल्लिखित हरिकलश यति ज जणाय छे के जेणे 'भु. भा. चरित्र' मूळ नहीं परंतु मलधारीनी कृतिनी टीका ज रची छे. आम भुवनभानु केवलीनुं चरित्र एक उपदेशात्मक कथानक तरीके जैन साहित्यमां घणु प्रचार पामेलुं जोई शकाय छे. . अमदावाद, १५ जून १९७६. -र. म. शाह १. ला, द. भारतीय संस्कृति विद्यामंदिर, प्रति नं. १५०, २. भुवनभानुकेवळीनो रास, उदयरत्नसूरि, प्रका. शेठ उाभाइ शिवजी, मुंबई, ई. स. १८७१. ३. ला. द. भारतीय संस्कृति विद्यामंदिर, प्रति नं. १०२४०. ४. ला. द. भारतीय संस्कृति विद्यामंदिर, प्रति नं. ७८८२. ५. जिनरत्नकोष संपा. ह. द. वेलनकर, पुना ई. स. १९४४, पृ. २८२. ६. जुओ 'विमळगच्छ ज्ञानभंडार' नु ला. द. भा. सं. विद्यामंदिर स्थित सूचिपत्र.

सिरिइंदईसगणिविरइय भुवणभाणुकेवलिचरिय

No text on this page.

३॥ णमो त्थु णे अणुओगधराण थेराणे भगवंताणे । सिरिइंदहंसगणिविरइयं भुवणभाणुकेवलिचरियं अवरणाम बलिनराहिवचरियं सिरिवद्धमाणसामी जिणेसरी कुणउ कुसलमालाओ। दाणव-माणव-देविंदविंदवंदिअचलणकमलो ॥२॥ सिरिभुवणभाणुकेवलिचरिअं वुच्छामि 'रइअअच्छरिअं। जं सुणिऊण भविअजणकण्णा पावंति पावित्तं ॥२॥ जोअणलक्खपमाणो जंबुद्दीवाभिहाणओ दीवो । एसो विसालथालयवट्टो चट्टइ जयम्मि सया ॥३॥ तस्स य मज्झे सोहइ सुरसेलो लक्खजोअणुच्चत्तो। "पिंडीकयदीवरमाकोसो तिअसालिकेलिहरं ॥४॥ "सुरसिहरिपच्छिमदिसासेहरसोहं विदेहखित्तमिण । कालो जस्स ने सत्तू देहाइक्खय विहाणेण ॥५॥ गिरि-सरिआरमणीओ इह "रेहइ गंधिलावई विजओ । गामाऽऽगर-नगरेहिं देसा दीसंति जत्थ गुरू ॥६॥ तत्थ पुरी चंदपुरी सहोअरा होइ जीइ ण जयम्मि । इंदपुरी गागपुरी अलया लंका व अवरा वा ॥७॥ सालो जत्थ फलिहमणिघडिओ 'अंबरतलासिलेसिसिहो । जाणामि इमं वलयं नयरीनारीइ रुप्पमयं ॥८॥ 'केलासुजलकंती पासाया संति जत्थ झयजुत्ता । किं १२कारगकित्तीओ फुरंति उढं चउदिसासुं ॥९॥ 3. रचिताश्चर्यम् कृताश्चर्यमित्यर्थः ॥ २. पावित्र्यम्-पवित्रताम् ॥ ३.सुरशैलः-मेरुः॥ ४. पिण्डीकृतद्वीपरमाकोशः त्रिदशालिकेलिगृहम् ॥ ५. सुरशिखरिपश्रिमदिशाशेखरशोभं विदेहक्षेत्रं इदम् ॥ ६. देहादिक्षयविधानेन कालो यस्य न शत्रुः ॥ ७. रेहइ-राजते ॥ ८. सहोदरा-तुल्या समाना ॥ ९. अम्बरतला लेषिशिखः ॥ १०. - करकङ्कणम् भाषायाम् ‘वलेयु '॥ ११. कैलासोज्ज्वलकान्तयः ॥ १२. कारककीर्तयः-प्रासादविधायक-शिल्पिकीर्तयः स्फुरन्ति ।

निरिह दहनगणिविन्य ति-चउ-पण-सत्तभृमीरम्माई जत्थ इन्भगेहाणि । मण्णे इमाणि लोगे अवइण्णाई विमाणाणि ॥१०॥ विलसंति पुरीइ इमे ववहारिगणा य देवकुमर व्व। दिव्वंसुग-कणगाहरणभासुरंगा 'सुरंगमुहा ॥१६॥ णयरीए गोरीओ 'मयरज्झयसायरिकलहरीओ णिअरूवजिअसुरीओ भोगजलुत्तारसुतरीओ ॥१२॥ जाहिं आवणसेणी पूरिअपासा कयाणगतपहिं । जुत्ता मुत्ताहल-मणि-कणगाईहिं समुल्लसइ ॥१३॥ पुरिसुत्तमा अणेगे "महेसरा जत्थ लक्खसंखा य । सयमाणपयावइणो पडिगेहं संति 'अच्छेरं ॥१४॥ जीए जणाण दाणव्वसणं वसणेसु विजए नि । सोगो निग्गंतृणं जओ ठिओ "णाममालाएं ॥१५॥ सिरिअकलंकभिहाणो पयाउ पालेइ तत्थ भूवालो । सक्को सक्का न उणाइ'' जस्त गुणवण्णणं काउं ॥१६॥ सजणमणकेरववणपमोअसंपायणे "णिसाणाहो । जो "रायणीइलयवणमेहो लायण्णणिहिदेहो ॥१७॥ १५चोरंधयारपयरप्पयारपडिसेहओ दिणमणि व्य । पयडिअपयावपसरी नरेसरो देइ आणंदं ॥१८॥ दिटुम्मि जम्मि वंसो लक्खिजइ एरिसेगसप्पुरिसो । अमिअमयाणि फलाई अमिअलयाए हवंति जओ ॥१९|| सव्वेहिं पि गुणेहिं नियस्वमिलेण दंसिओ जाणे । दप्पणतलम्मि जह वत्थुसत्थरहिं" सपडिविवं ॥२०॥ विणओ विण व्व ओ ओ व्व वयणं च जस्स बयणं ।। रूवं स्वं व पुणों मणीहरं जेण णत्थि परं ॥२३॥ जह गहगणेसु सोमो भीमों जह सत्तवंतलोएसु । णयवंतेसु य रामो निवेसु तह पस रायाणो ॥२२॥ १. आनन्दपूर्णमुखा इत्यर्थः ॥ २. त्रिय इत्यर्थः ॥ ३. मकरध्वजसागरकलहयः ॥ ४. सुतरीओ-सुतयः, नावः ॥ ५. यस्यां पुर्याम् ॥ ६. एकत्र पुरुषोत्तमाः कृष्णाः, अन्यत्र उत्तमपुरुषाः ॥ ७. एकत्र महेश्वराः शिवाः, अन्यत्र ऋद्धिमन्तः॥ ८. एकत्र प्रजापतयः-ब्रह्माणः, अन्यत्र सन्ततिमन्तः ।।.९. आश्चर्यम् ॥ १०. नाममालायां-अमिधानकोशे ॥ ११. पुनः ॥ १२. कैरववनम्-रात्रिविकाशिकमलवनम् ॥ १३ निशानाथ:-चन्द्रः ॥ - १४.. राजनीतिलतावनमेघः ॥ ५५. चौगन्धकारप्रकरप्रचारप्रतिषेधकः दिनमणिः-सूर्य इव ।। १६. अमृतमयानि फलानि अमृतलतायाम् ॥ १७. सायः॥१८. राजा-11 3 भुवणभाणुफेवलिचरियं नामेण तस्स भजा सुदंसणा 'दंसणेण सुपसत्था । सारयविसारया जा सारयघणविसयसीला य ||२३।। जीए एसा णो तणुलट्ठी सावण्णिआ लया किंतु । तत्थ इणं पुण वयणं चंदकलाघडिअपउमं व रक्षा तस्सुवरि णयणाई मरगय-माणिकपुग्गलकयाई । कमलाणि इमाणि पुणो जाणे जणहरिसजणयाइं ॥२५॥ युग्मम् ॥ किं विउलच्छी लच्छी ? सुपबदेवी व ? पव्वई वा वि ? । णिरूवमरूवं जीए जाणंति जणा पलोअंता ॥२६॥ दंता दाडिमकलिआउ जीइ अहरा "पवालसयलाई। सामलवण्णा वेणीदंडो भुअगो पयंडो अ ॥२७॥ भुवणालवालमझे जा देवलय व्व रोविआ विहिणा। अमिअरसेणं सित्ता तेणं 'पञ्चंगचंगगुणा ||२८|| तीए जाजो अ बली तणुओ भाणु व्व पुष्वआसाए । जो होइ वड्ढमाणो चंदु व्व सयलकलावंतो ॥२९॥ ६सत्थोहपरिस्समओ सुहडत्तण-पंडिअत्तसंपत्तो। सीहोवमाणसत्तो पण्णाविण्णायतत्तो जो ॥३०॥ जस्संगसंगमाओ गुणा वि गुरुअत्तणं गया नूणं । जह कणगसेलपासा तणाणि वि सुवण्णकंतीणि ॥३१॥ "मग्गणमुहमग्गियधणवरिसणमेहो 'सुरायरिअमेहो । जो गुणनिहाणदेहो परिणीअणिवसुअकयणेहो' ॥३२॥ कणगं व जो सविणओ सूरो इव दित्ततेअगुणवंतो । तिहुअणलोअणजणिआणंदो चंदो इव कुमारो ॥३३।। पुहवीई कप्परुक्खा लज्जागुणओ 'अदिस्सया जाया । 'जाणे गरिंदअत्तयदाणकलाए जिआ सव्वे ॥३॥ जेणं कुमरत्तं भुत्तं वीसं वासपुव्वलक्खाई । अवहरिआई करूणावंतेणं ''दुहिअदुक्खाई ॥३५॥ सुमुहुत्तम्मि उ पिउणा रज्जे ठविओ महसवेण सुओ। ''सुरभूमिरुहो जाणे जाओ जं मंजरीवंतो ॥३६॥ ११ १. दर्शनेन सम्यक्त्वेन च ॥ २. शारदाविशारदा या शारदघनविशदशीला च ॥ ३. विपुलाक्षी लक्ष्मीः सुपर्वदेवी-देवाङ्गना वा पार्वती वाऽपि ॥ ४. प्रवालशकलानि ॥ ५. प्रत्यङ्गचङ्गगुणा-प्रत्यङ्गसुन्दरगुणा ॥ ६. सुभटत्वपक्षे शस्त्रौघपरिश्रमात् । पण्डितत्वपक्षे शास्त्रोघपरिश्रमात् ॥ ७. मार्गणमुखमार्गितधनवर्षणमेघः ॥ ८. सुराचार्य इव-धृहस्प- तिवद् मेधा-बुद्धिः यस्य सः ॥ ९. नृपसुताकृतस्नेहः ॥ १०. अदृश्या एव अदृश्यकाः ॥ ११. नरेन्द्रात्मजदानकलया, कला-नैपुण्यम् ।। . १२. दुःखितानां दुःखानि ॥. १३. सुरभूमीरुहः कल्पवृक्षः ॥

सिरिइंदहल गणिविरयं किं चंदो इंदी वा? अहवा किं केसवो सिवी वा विं?! इंचाइविगप्पेहिं नरा नरेसं पसंसंति ॥३७|| जस्स 'जिणुत्तं तत्तं हिअए 'संसयविवक्खछेअकर फुरइ जहेगं खग्गं कोसे दिपंतकंतिधरं ॥३८|| एग छत्त च दुवे चमराई हुंति तिन्नि उ सहाओ। चउरंगी जस्स चमू 'पणप्पयारा पुणो भोगा ||३९।। 'छब्भासाछेअत्तं गेहं सत्तविहभूमिसोहं च । अदिसागयकित्ती प्रणवरसपोसो सया जस्स leell. दसककुहारक्खणओ जो अ दिसावालचितउद्धारो। इक्कारसरूवहरो रुद्दो "रुद्दारिसंहारो ॥४॥ वारसआइच्चतपंतकंतदिप्पंततेअसोहंतो। तेरसगुणतंवोलालंकिअमुहपंकओ जो उ ४२|| 'चउदसविज्जावंताणेगजविणोदसावहाणो जो] पन्नरसकम्मभूमीउप्पज्जंजिणझाणपरो ॥३॥ 'सोलसकलाचिसिअविहावरीकंतकंतमुहपउमो । सत्तरसभेअपृआकरो जिर्णिदाण राया जो el, अट्ठारसलिविविन्नू सुस्सावगएगवीसगुणवंतो। बावीसपरीसहरिउअजिअसमणवंदओ जो अ॥४॥ वत्तीसलक्खणधरो छत्तीसाउहपरिस्समे कुसलो। बावत्तरिपुरिसकलो जो पञ्चक्खो सहस्तक्खो ॥६॥ इंदढिसमा रिद्धी जस्सेसा दीसए नरेसस्स। अच्छरसुरूवजुवईहिं कीलंतस्स कीलाहिं ॥१७॥ णरवइणा वरिसाणं चत्तालीसं च पुन्वलक्खाई। गरु रज्जं भुत्तं जेण लहंतेण सुक्खाई ॥८॥ सत्सु खित्तेसु धणं ववमाणेणं अगण्णपुण्णाई । काऊण जेण जणिओं जणेसु जिणसासणुज्जोओ ॥४९॥ पइदिअहं जेण सुकयकब्जाइं संति किज्जमाणाई। को वण्णेउं सको ताणि सयसहस्सजीहो वि ? ॥५०॥ । - १. जिनोतम् ॥ - २. संशयविपक्षच्छेदकरम् ॥ ३. सभाः ॥ ४. पञ्चप्रकाराः ॥ ५. पड्भापाछेकत्वम् , १ प्राकृतं २ - संस्कृतं. ३ शौरसेनी. ४ मागधी ५ पैशाची ६ अपभ्रंशश्वेति षड् भाषाः ॥ ६. शृङ्गारप्रभृतयो नव रसाः ॥ ७. रौद्रारिसंहारः भयकरशत्रुनाशकर इत्यर्थः ॥ ८. चतुर्दशविद्यावदनेकजनविनोदसावधानः ॥ ९. षोडशक- लाविभूषितविभावरीकान्तकान्तमुखपद्मः । विभावरीकान्तः-चन्द्रः ॥ :

- भुवणभाणुकवलिचरियं जो एगया चउद्दसिरत्तीप. 'पोसहव्वई निवई । वत्थूण अणिञ्चत्तं सुहभावजुओ विचिंतेइ ॥२१॥ तुरया तरंगतरला तरुणत्तमणिलचलंतपत्तं व । विज्जुलयालोलाओ ललणालीलाउ विउलाओ ॥५२॥ नोगा रोगाऽणेगा जत्थ विओगा हवंति जीघाणं । खणमवि पुणो ण सुक्खं सो संसारो असारो उ ॥५३।। अथिरं जीअं अथिरा लच्छी पिअजणसिणेहओ अथिरो। अथिरं रज्जं मज्जं व 'मोहसंपाययं पायं ॥५४|| अन्यत्राप्युक्तम्- न सा जाई न सा जोणी न तं ठाणं न तं कुलं । न जाया न 'मुआ जत्थ सव्वे जीवा अणंतसो ॥५५॥ जह तुम्भे तह अम्हे तुब्भे वि अ होइआ जहा अम्हे । अप्पाहेइ पडतं पंडुअपत्तं किसलयाणं ॥५६।। सव्वप्पणा अणिच्चो नरलोओ ताव चिट्ठउ असारी। जीअं देही लच्छी सुरलोअम्मि वि अणिञ्चाई ॥२७॥ नइपुलिणवालुआए जह 'विरइअलिअकरि-तुरंगेहिं । "घर-रजकप्पणाहिं अ वाला कीलंति तुटुमणा ॥२८॥ तो सयमवि अन्नेण व भग्गे एअम्मि अहव एमेव । अन्ननदिसि सव्वे वयंति तह चेव संसारे ॥१९॥ घर-रज-विहव-सयणाइएसु रमिऊण पंच दिअहाई । वञ्चंति कहं पि वि 'निअयकम्मपलयाणिलुक्खित्ता ॥६०॥ अहवा जह सुमिणयपाविअम्मि रजाइइवत्थुम्मि । खणमेगं हरिसिजति पाणिणो पुण विसीअंति ॥६॥ कइवयदिणलद्वेहिं तहेव रजाइएहिं तुसंति । विगएहिं तेहिं वि पुणो जीवा दीणत्तणमुर्विति ॥६२।। रुप्प-कणयाइवत्थु जह दीसह इंदयालविज्ञाए । खणदिट्टणट्ठरूवं तह जाणसु विहवमाईअं ॥६३।। संझन्भराग-सुरचावविब्भमे घडण-विहडणसरुवे । विहवाइवत्थुनिवहे किं मुज्झसि जीव! जाणंतो? ||६|| पासाय-सालसमलंकिआई जइ कह वि कत्थइ थिराई । गंधव्वपुरवराई तो तुह रिद्धी. विहोज थिरा ॥६५॥ पोपवती ॥ २. मोहसम्पादकम् ॥ ३. मृताः ।। ४. विरचितालीकफरि-तुरझैः॥ ५. गृह-राज्यकल्पनामिः ।। निजककर्मप्रलयानिलोत्क्षिप्ताः ।।

सिरिइंदहंसगणिविरयं घण-सयणवलुम्मत्ती निरत्थयं अप्प ! गयिओ. भमसि । जं पंचदिणाणुवरि न तुमं न धणं न ते सयणा ||६६|| कालेण अणंतेणं बलदेवा चक्कि-बासुदेवा वि । पुहईइ अइकंता को सि तुमं? को य तुह विहवी ? ॥६७। भवणाई उववणाई सयणा-ऽऽसण-जाण-वाहणाईणि । निच्चाई न कस्सइ न वि अ कोइ. परिरक्खिओ तेहिं ॥६८|| माया-पिईहि सहवढिपहिं मित्तेहिं पुत्त-दारेहिं । एगयऔ सहवासो पीई पणओ वि अ अणिची ॥६९।। [भवभावनाप्रकरण गा. ११-३] इच्चाइअणिञ्चत्तं भवभुवर्णतरफुरंतवत्थूणं । भावंतो भूमंतो वेरगर्ग णिञ्चलं पत्ती ॥७०|| अह उठ्ठिअम्मि सरे कुंकुमलेवं नहं व कुव्वते । पारिअ रयणीपोसहमच्चेइ जिणे निवो निउणो !॥७॥ पारणगं काऊण सुहभावणभाविओ इअ हवेइ । चारित्तग्गहणमणोरहो कहं मे फलिस्सइ जो ? ॥७२॥ उज्जाणवणम्मि जणे उवकुणमाणे फलावलीहितो । कुवलयचंदक्खजिणो विहरतो आगओ वीसुं ॥७३|| उजाणपालओ पुण केवलिणो आगई नरिंदस्स । जाणावेइ, नरवई इमस्स कणगाइअं देइ ||७|| आणंदगुलइअंगो राया गंतॄण णमइ केवलिणं । पंचविहं अभिगमणं मुत्तूणं गुणमणिसमुद्दो ||७|| उवविट्ठो जिणपासे जो उवदिसए मुणी समाहप्पो । महुराए, भासाए 'तावोवसमऽमिअसरिसाए ॥७६|| निसुणेसु नरेस! तुमं संसारे वत्थु दीसए जं जं । तं तं जाणसु सयलं असासयं कणगमाईअं ॥७७॥ . रज्जेणं विउलेण वि न रक्खिओं को वि 'कोविओ वि नरो । भृवाल ! महुनिवइणो दिद्रुतो एत्थ टुव्वो ॥७८॥ वाणारसीइ. नयरीइ सक्कनयरीसरिच्छलच्छीए । रजं करेइ राया महुनामो सुहडपरिअरिओ ॥७९।। "पत्ती एगो परवलधीरो नामेण तस्य अत्थि धुवं । जो एस 'लक्खजोही जस्स य वित्तीः कणगलक्खो ||८०॥ १. भूमान् भूपतिरित्यर्थः ।। २. तापोपशमामृतसदृशया ।। ३. कोविदोऽपि ॥ ४. पत्तिः पदातिरित्यर्थः लक्षयोधी॥

भुवणभाणुकेवलिचारिय महुरायस्सुवरि कुरुदेसेसो तत्थ आगओ झत्ति । 'बहुसुहडसेणसेणीसंजुत्तो सत्तुपाणजमो ||८|| महुभूवई अभिमुहं चलिओ अप्पबलवंतसिन्नो वि । उभएर्सि कडगाणं उब्भडसुहडाण जुद्धपारंभो ॥८२|| खग्गाखग्गि सरासरि रणम्मि जुझंति वीर वीरेहिं । अइभीमो संगामो जाओ भग्गं च महुसिन्नं ।।८३॥ परबलधीरे धीरो समये एयम्मि अग्गओ हवइ । सरधाराओ वरिसइ वारिहरु व्व खणमित्तेणं ॥८४॥ सूरस्सिव सूरस्स वि कुरुदेसनिवस्स कडगबिंबस्स । अच्छायणं च जणि जेणं धीरेण इक्केण ॥८५|| कुरुदेससामिसिन्नं भग्गं उग्गं पि सत्तवंतेणं । इक्केणं सूरेणं हरिजइ 'जहंऽधयारभरो ||८|| सएसु जायए सूरो सहस्सेसु अ पंडिओ । लक्खेसु होइ 'घायालो दाणिणो संसओ चिअ ॥८७|| निग्गहिओ कुरुदेसाहियो भडेण रणनाडयनडेण । गजिअगयणंगणजअपडही वजइ महुनिवस्स ||८८॥ कंचणसंखलदाणं परवलधीरस्स कुणइ महुराया । पंचंगपसायविही विहिओ पयस्स भूवेणं ॥८९।। -- यत :- कण्णा छेअं भेअं खमंति तो कुंडलाणि पावंते । *खणए अंजणरेह लहति भीरूणि अच्छीणि ||९०॥ नयरीइ निवो तत्तो पत्तो एसो महंतरिडीए । चउरंगबले सारं अंगं पत्ति त्ति चिंतेइ ॥९॥ तेणं घणघणयरवा सजीवणविसजणाउ [......] पुणो । सबलाणं पत्तीणं कोडीओ मेलिआ वहुसो ॥९२।। एएहि सुहडेहिं परिओ परिवेढिओ अ चिटेइ । रिउनिवहाओ निच्च रक्खिजइ जो इमेहिं पि ॥१३॥ मचुसमयम्मि णवरं भडकोडीसेविओ वि नरनाहो । "गयताणो नरयम्मि उ गओ असरणो अहो! महुओ ॥९॥ यत:- इक्कु च्चिअ सो नरए सहेइ तिब्वाइं दुक्खलक्खाई । महुराया इहयं चिअ ठियाउ मणुआण कोडीओ ॥९५।। .. बहुसुभटसेनाश्रेणीसंयुक्तः ॥ २. वारिधर इव-मेघ इव ।। ३. यथाऽन्धकारभरः ।। ४. ४. वाचाल: वक्ता इत्यर्थः ।। ५. क्षणके महोत्सवे ॥ ६. घनघनकरवाः स्वजीवनविसर्जनात् ।। ७. गतत्राणः ।। .

८ सिरिईदहंसगणिविग्इयं तेणं रजिजा नो रज्जे केणांवि जाणमाणेण । इअ नुणिऊणं राया मुणिवयणाओ विरजेइ ॥९६।। पुन विरत्तचित्ती विसेसओ जिणुवएससवणाओ । रज्जं तिणं व चइऊणं पडिवज्जेइ जो दिक्खं ॥१७॥ यत:- 'अल्लो सुक्का अ दो 'छूढा गोलआ मट्टिआमया । दो वि आवडिआ कुड्ढे जो अल्लो सोऽत्थ लग्गइ ॥९८।। एवं लग्गति दुम्मेहा जे नरा कामलालसा । विरत्ता उ न लग्गति जहा सुक्के अ गोलए ॥९९|| जो पढइ वारसंग "पसंगरहिओ हिओ अ जीवाणं । टाणं सगवीससमणगुणाण गुत्तो अ तवंतत्तो ||१००॥ रयणत्तयआराहणनिउणो 'नयणद्धिदोसचुअवित्ती । 'दुग्गोवसग्गसहणो बम्महमहणो महेसी जो ॥१०|| खंती दंती संती कंती कित्ती जणुत्तरा लोगे । सत्ती गुत्ती मुत्ती दित्ती तित्ती तहा जस्स ॥१०॥ परिधरइ चरणवम्म सम्मइसणमसिं च कुणइ करें । घणघाइकम्मसत्तू जो जिणइ "सुझाणहयचडिओ ॥१०३।। पावेइ केवलसिरिं रिसिराओं जयसिरिं व गयदोसो ! भुवणंभरजसकोसो नमततणुमंतकयतोतो ॥१०॥ करयलगयमामलग व सबलोगस्तस्वमझक्खं । जस्स हवेइ विमलनाणभाणुउदएण केवलिणो ॥१०॥ मुणइ मुर्णिदो भयर्व जीवाणं पुग्गलाण कम्माणं । गइमागई च जम्मं विगमं च थिरत्तणं जुगवं ।।१०।। दुंदुहिझुणी सुणिजइ गयणे सीसम्मि कुसुमवुट्ठी अ । जस्स सुरेण कया पुण 'कणगसरो रयावेइ ।।१०७|| हेमपउमे निसीअइ नाणी जणसंकुलाई परिसाए । भातइ धम्म सम्म अमिअरससमाणभासाए ॥१०८|| निअभवसंलयहरणा हरिसेणं जल्स नामयं ठविअं पस भुवणाभाजिणु त्तिं तत्थ 'आईतलोएण ॥१०९।। भाः ।। २. क्षिप्तः ॥ ३. टुर्मेधनः ॥ ४. प्रसारहितः । प्रसङ्गः आसक्तिः । नयनं द्विसंख्यासूचकम् , दिश्च अनुसंध्याचिका, अहानां वामतो गतिरिति न्यायनात्र नयनऋद्विशब्देन द्विचत्वारिंशत् संख्या योध्या तिचायाः चन्चारिंशद् दोषाः प्रसिट्टाः ॥ दुर्ग:पसर्गसहनः मन्मथमयतः ॥ ७. सुत्र्यानहन्टः । ८. उनकमरीजम् गुवर्णपद्मासनमित्यर्थः ।। १०. आयता-आगच्छता लोकेन नाम स्यापिनमित्यन्वयः ।।

भुवणभाणुकेव लिचरियं or पुहवीए विहरंतो जणमिच्छत्ततिमिराणि य हरंतो । माणु व्व पयासंतो भुवणं जो सच्चनामेण ॥११०॥ जणवंछिअत्थविअरणकप्पतरू चेव लब्भए सुगुरू । पुव्वभवपुण्णवसओ एरिसओ जम्मलक्खे वि ।।११।। गाम-णगरठाणेसुं विविहपगारेसु देसनियरेसु । विहरइ 'असेसदंसी जणोवयारिकमेहाए ॥११२।। इतश्च- तम्मि विजयम्मि नयरं विजयपुरं खोणिकामिणीमउडं । तिजयम्मि नत्थि अवरं नयरं सारं समं जस्स ॥११३।। दीसंति दोसु पासेसु जस्स विउलाऽऽवणाण सेणीओ । नंगरथिरीकयाई व पंतिट्ठिअजाणवत्ताई ॥११॥ जस्तावणवट्टिरयणरासिमिसाउ (१) रयणायरेण कया । उवया पीई काउं व नामसञ्चत्तणं वा वि ॥११५।। जत्थ वसंति जणोहा अणेगसयणगणनिच्चकयसोहा । लहिअजिणधम्मबोहा विगयदोहा य अक्कोहा ॥११६।। सुद्धचवहारसहिआ चवहारिजणा लसंति संतगुणा । जाणं दाहिणपाणी सोहंतो 'दाणकंकणओ ॥१७॥ नयरे “विसारयगुणा 'जलसंगेणुज्झिआ "इसघणु व्व । जाणं मुहाणि लक्खणअलंकिंआइं सपाणि व्व ॥११८॥ जग्गोरीओ सिंगाररसभरेण भरिआउ सरिअ व्व । नयरजणरंजणवयणमणोहराओ पिगीउ व्व ॥११९।। जत्थ य वणाणि गागममंडिअमज्झयाणि समणु व्व । निम्मलजलकलियाई सराणि माणससराइं व ॥१२०॥ पासाया तुंगयरा मणोरहा सजणाण जह जम्मि । जेसु जिणप्पडिमाणं माणं तीरेइ को काउं? ॥१२॥ तत्थ नरनाहचंदो रज पालेइ चंदमोलिनिवो । घणसारसारसोरहजसपसरो कामकेलिसरो ॥१२२॥ १. अशेषदर्शी सर्वज्ञ इत्यर्थः ॥ २. विपुलानां आपणानां श्रेणयः ॥ ३. उपदा उपहार इत्यर्थः ॥ ४. दानकङ्क- णकः ॥ ५: विशारदगुणाः पण्डिताः, - विशिष्टशरत्कालगुणाश्च ॥ ६. जडसङ्गेन उज्झिताः-रहिताः, जलसङ्गेन च ॥ इसघणु व्व इषघन इव आश्विनमासे घनः मेघो यथा जलसङ्गरहितः, तथा अत्र नगरे पण्डिता नडसगरहिता स्यादाश्विन इषः " इत्यमरः का. १. व. ४ श्लो. ११७ ॥ ८. स्वहस्तवत् ॥ ९. घनसारसारसौर- इत्यर्थः । भयशःप्रसरः ॥

१० सिरिइंदहंसगणिविर इयं रंजेइ जणं राया विजावंतो विणोअविहिपवणो' न कहं जइ जस्साऽऽणणघरम्मि बंभीइ. वसिंअं जे? ॥१२३॥ रयणेसु जह सुरमणी रमणी देवाण जह व नारीसु । जह वा गोसु सुरगवी तह जो अत्थि नयवतेसु ॥१२॥ जहकालं साहिअपुरिसत्थतिओ जो अ सत्तिसंजुत्तो । परिणितो रिउघरवटुंतरमाऽऽविट्ठकुमरीओ ||१२५|| जो सुणइ धम्ममेगं खणं कुणइ कीलणं च खणमेगं । परिसालंकरणं खणमेगं सव्वावसरविण्णू ॥१२६।। गंगाजलुज्जलंगा तुरंगमा जस्स रायवारम्मि । खेलंता अवइण्णा मण्णे इंदस्स इत्थ हया ॥१२७॥ जस्स य पन्वयपाया रजअलंकारकारणं करिणो । "उड्ढट्ठिअएरावणपाडणपयडिअपयंडरया ॥१२८॥ वररायकन्नगाओ महंतभूवालवंसजम्माओ । सुरसुंदरिरूवाओ परिणीआ जेण राएण ॥१२९|| *एगय पाभाइअवज्जंतसरब्भुयझुणीओ जग्गंतो । सक्कसहासरिसाए परिसाए रेहिरो राया ॥१३०॥ आसीणो सीहासणि छत्तीसनिवउलसेविओ सययं । पुव्वाचलम्मि उइओ सहस्सकिरणो जह 'सहेइ ॥१३१॥ युग्मम ।। ताच भुवणभाणुजिणो उजाणवणम्मि आगओ जस्स । पुहवीए विहरंतो पडिवोहंतो यं भव्वजणे ॥१३२॥ उजाणपालओ पुण जस्स जिणसमागमं निवेएइ । आणंदपुलइअंगो जो जाओ तस्स वयणेणं ।।१३३।। कंचणजीह-धण-कणगदाणेणं तोसए नरेसो त । जम्हा महंतदाणं विबुहाणं धम्मकज्जेसु ॥१३॥ वजिअपडहों गजिअपडुसद्दगइंदमारुहंतो अ । "धारिअमयंकमंडलउजललेआयवत्तो अ॥१३५।। अंतेउरपरिअरिओ मेलिअवहुरायलोअकलिओ अ । वीइज्जंतो चमरेहिं आसेवयनरेहिं च ।।१३६।। १. प्रवणः तत्पर इत्यर्थः ॥. २. ने इति पादपूरणार्थकमव्ययं प्राकृते ॥ ३. अवतीर्णाः ॥ रावणपातनप्रकटितप्रचण्डयाः । रयः-वेगः ॥ ५. एकदा प्राभातिकावाद्यत्स्वराद्भुतध्वनेः जाग्रत ७. धारितमगारूमण्डलोज्ज्वलवेतातपत्रः ।। ऊर्ध्वस्थित सजते ।।

भुवणभाणुकेवलिचरियं तम्मि वणे आगंतॄणं मुत्तूणं च छत्त-खग्गाई । वंदेइ जिणं राओ पयाहिणाओ अ दाऊणं ॥१३७।। थुणइ जिणं भत्तीए जो सुरकयहेमपंकयनिसण्णं । निम्मलनाणपईवं 'भवोअहिबुडंतजणदीवं ॥१३८।। (कलापकम् ) प्रणतकामितदैवतशाखिने निखिलजन्तुहिताय शमात्मने । भुवनपद्मविबोधनभानवे भुवनभानुजिनाय नमोऽस्तु ते ॥१३९।। (संस्कृतम्) करुणारससायरवर! सुर-नरवइवंदिअक्कमो भयवं! । अवहर भवदुहदाहं जेणाहं पीलिओ बहुसो ॥१४०॥ (प्राकृतम्) 'तुं मादा तुं तादो तुं नाधी मज्झ तुं गुरू भयवं!। ता तुं भवपासादो मिलिदो हिदं ममं रक्ख ॥१४१॥ (शौरसेनी) अपुलवलायज्ञणिही अणगाले चत्तगालवे एश । शिलिअकलंकनलेशलकुलदीवे जयदि कस्टहले ॥१४२।। (मागधी) "तेव! पनतपतकमलो हितयातो जस्स तुं न वञ्चेसि । तस्सलसंति सतने लच्छीओ नसटकसटाओ ॥१४३।। (पैशाची) *सोलकलासंपुन्नउ जासु वयण समु चंदु । नमतउ भवसायरु तरइ तुज्झ चलण मुणिइंद! ॥१४४॥ (अपभ्रंशः) इअ छविहभासाहिं थुणिओ भावेण देउ मज्झ सुहं । सिरिभुवणभाणुकेवलिमुणीसरी धम्महंससरो(सरहंसो) ॥१४५॥ संथुणिऊणमिअ जिणं हरिसेणं उवविसेइ मुणिपासे । इअ भणइ जो मुर्णिदं तुह जोगी पुण्णओ जाओ ॥१४६।। तुम्हाणं आगमणं जं मह देसम्मि सामि ! संजायं । तिअसनई अलसाणं मज्झे तं आगया अज ॥१४॥ एसो देसो धन्नो धन्नं नयरं नरा य मह धन्ना । भवसयसहस्सदुलहो संपत्तो जेण इत्थ तुमं ॥१४८॥ जह पीऊसरसेणं तिसाउराणं हवेइ संतोसो । खीरघयखंडजोगा जह वा छुहिआण आणंदो ॥१४९।। जह वा बप्पीहाणं तित्ती नहयलपडंतनीरेणं । अहवा जह. चक्काणं करेइ सूरो दिणमुहम्मिः ॥१५०॥ भवोदधिमज्जजनद्वीपम् ॥ २. त्वं माता त्वं तातः त्वं नाथः मम त्वं गुरुः भगवन् ! । तत् त्वं भवपाशाद् मिलितः दुःखितं मां रक्ष ।।१४१।। ३. अपूर्वलावण्यनिधिः अनगारः त्यक्तगौरवः एषः । श्रीअकलङ्कनरे- श्वरकुलदीपो जयति कष्टहरः ॥१४२॥ ४. देव ! प्रणतपदकमलः हृदयात् यस्य त्वं न व्रजसि । तस्य उल्सन्ति सदने लक्ष्म्यः नष्टकष्टाः ॥१४३॥ ५. षोडशकलासम्पूर्णकम् यस्य वदनं चन्द्रसमम् । नमन् भवसागरं तरति तव चरणों मुनीन्द्र ! ॥१४४॥ ६. त्रिदशनदी गङ्गानदी ।। ७. तृप्तिः ॥ ८. चक्रवाकाणाम् ।।

सिरिइंदहनगणिविरइयं तह तुह दंसणमेअं कुणेइ हरिसं मुणिंद! मह नाह! । जस्स पमाणं काउं जिणाउ अन्नो. न सकेइ ॥१५१ करुणासायर ! सामिअ! अणेगसंगामसंगहिअपात्रो । नरयगइभमणभीरू तुह सरणमहं पवज्जेमि ॥१५२|| कारुण्णं काऊणं कहेसु सरणं किमित्थ मह अत्थि । समणो भणेइ नरवर ! तं तुह सरणं तु जं मज्झ ॥१५३।। तुम्हाणं भुवणिकसरणभूआणं पि को परो सरणं ? । पडिहाइ अच्छरिअमिअ महंतयं मज्झ हिअयम्मि ||१५|| एसो को संबंधो ?. जगबंधो! वसुहनाह ! सोअव्वो । एगग्गमणेण मए कहिजमाणो इमों तुमए ॥१५५।। तथाहि- 'लोगोअरनामेणं नयरं सब्बत्थ अस्थि विक्खायं । सयलाणं लच्छीणं ठाणं लोआण सुनिवासो ॥१५६|| जं सासयं च पुव्वावरभागेहिं विमुक्कयं गरु । पूरिअमन्झं मणहरनिकेअणेहिं अणेगेहिं ॥१५७।। जत्थ. य सव्वे वण्णा सयलाओ जत्थ जाइणाईओ। जत्थ रयणरासीओ धणाणि "सिप्पाणि सव्वाणि ॥१५८|| विजाओ वजाओ' नीईओ जम्मि धम्मकम्माई । वÉति अ नट्टाई खणमित्तसुदिनहाई ॥१५९।। कडगाणि तत्थ दुन्निउ ठिआणि किर धम्म-पावरूवाणि । गाढयरं पबलाई परुप्परविरोहवंताणि ॥१६०॥ सबलो मोहनरिंदों सामी पावाभिहाणसिन्नस्स। सव्वेसिं भूआणं वसीकयं जेण तेलुकं ॥१६॥ यथा- देविंद-दाणविंदा पुढविंदा जस्स आणवट्टिणी जाया । का वत्ता अन्नेसिं. ''सिटिप्पमुहाण लोआणं ? ॥१६२|| देवमइमदेवेसु वि कारेड़ मई गुरूणमगुरूसु । तत्तमइमतत्तेसु वि इअ आणा जस्त १२सत्तवई ।।१६३।। परिहरिअकिञ्चपक्खो पावकिआऽऽसत्तमाणसो दक्खो । जस्स वसगो. अ लोगो हवेइ हिंसाविहाणपरो ॥१६॥ १. लोकोदरम् इति नाम्ना.॥ २. पूर्वापरभागः ॥ ३. जातिज्ञातयः ।। ५. शिल्पाति ॥ ५. बर्याः-प्रधानः । ६. कटके ॥ ७. परस्परविरोधवती ॥ ८. पापामिधानसैन्यस्य ।। ९. भूतानां प्राणिनामित्यर्थः ॥ १०. देवेन्द्रदान- वेन्द्राः, पृथ्वीन्द्राः नरेन्द्राः ॥ ११. श्रेष्टिप्रमुखाणाम् ॥ १२.. सत्त्ववती ॥

१३ भुवणभाणुकेवलिचरिये कूडवयणेसु परधणआयाणेसु' परदारसेवासु । वट्टावेइ जणं जो परिग्गहा-ऽऽरंभकरणेसु ॥१६५।। भोइअरयणीभत्तो कोहजलणेण ताविओ जेण । दढपाडिअमाणसिलो सहेइ दुक्खाणि जणवग्गो ॥१६६।। माएगरक्खसीए गसिओ लोहमहसायरे पाडओ । पुत्ताइपेमपासाउरो जिओ मोहमाहप्पं ॥१६७|| तिरिअ- नरयावणि-कुनरभवेसु लोओ *पवीलिओ जेणं : तत्तो एसो मोहो अहिओ लोआण अक्खाओ ॥१६८।। कडगं जस्स भडेहिं कोहा-ऽहंकार-लोहपमुहेहिं । विअडं मोहनिवाऽऽणाकारगमेअं सया अहि ॥१६९।। यतः - अण्णायकारगो राया जह तस्स तहा पया । जओ वुच्चइ लोगम्मि जहा गया तहा पया ॥१७०॥ चारित्तधम्मनामो सुनायगो होइ धस्मसिन्नस्स । सम्मइंसण-उवसम-सच्चाइभडी जिआण हिओ ॥१७१।। संजमनरवइचरिों परोवयारस्स कारणं लोए । 'निअसवणामिअरसमयरसायणं सुणह धीमंता! ॥१७२।। यथा- देवे देवत्तमई सुसाहुवग्गे गुरुत्तबुद्धिं च । तत्तेसु अ तत्तरुई जणेइ लोअस्स जो राओ ॥१७३॥ 'सक्किरिआआउत्तो भूअग्गामं १°अवेइ अप्पं व । न लवइ असञ्चचयणं जस्साऽऽणामग्गलग्गजणो ||१७४|| चोरिअ-अबंभ-आरंभ-परिग्गहवजणाणि सुद्धमणो । रयणीभोअणनिअम जेण जणो पेरितो कुणइ ॥१७२।। अजव-मद्दव-संतोसप्पमुहेहिं 'महाऽऽहरणएहिं । जो तप्पेइ इमेहिं विवेअवंतो सया लोए ॥१७६।। देव-सुमाणुसभवसुहलाहो सुअप्पबोही अ (?) । आरुग्गं सोहग्गं जस्स पसाया हवंति जणे ॥१७७।। एसो संजमराओ संसारावाससंसरंतजणे । पालिंतो पजते मुत्तिं दितो हिओ वुत्तो ॥१७८।। १. आंदानेषु ॥ २. भोजितरजनिभक्तः ३. मायैकराक्षस्या ॥ ४. . तिर्यग्नरकावनि ॥ ५. प्रपीडितः ॥ . अंहितः ॥ ७. आरव्यातः ॥. ८. निजश्रवणामृतरसमयरसायनम् ॥ ९. सत्क्रियाऽऽयुक्तः ॥ १०. अवति-रक्षति ॥ ११. महाभरणकैः ॥ .

मिहिंदहनगणिविडयः उभपनि गयाणं मिन्नाई संदिआणि इत्य मया । जाणं जहां बटटइ जीवाण लुह-दुहदाणटुं ।।१७९|| का । गगे अणंतो दुण्हं रायाण जुज्झमाणाणं । हवड़ अ कयाइ 'कम्लइ जयो तह पराजओं चैव 1200 एपहितो गरुऔ महढिओ होइ लोगतिगनाहो। कम्मपरिणामराओ सामत्थं जस्स दुज्जेर्स ॥१८॥ 'सुह-असुहाइअल्वी विचित्तओं चम्मचक्खुअअलक्खों ॥ जोगिदाण समक्खो जिहो भाया य मोहम्स ॥१८॥ लोगट्टिईइ लहुओं भाया भणियो समत्थओं इत्य । कालपरिणामयो सो एसो नाडयपिओ निच ॥१८॥ तथाहि-- किजंति जेण देवा गद्दहरूवा खरा य सुरख्वा । तह माणवा य नारगरूवा पुण नारया मणुआ ||१८ अहणा अवि धणवंता घणवंता चैव निद्वणा खणी ! सुहिणो दुहिणो दुहिणो सुहिणो 'जत्तोल-रोसेहि ॥१.८५.१४ गयसोगा य ससोगा ससोगया सांगजिया लोगा । नीरोगा य सरोगा सरोगया 'नीरुआ जम्हा ॥१८॥ केसि हरेइ रज एगेसिं देइ चक्कयट्टितं । एवं विचित्तरूवो समत्थओ अत्थि कम्मनिवो ॥१८॥ तिरिआ-ऽमर-नर-नारयरूवेहि विगयसंखपत्तेहिं । जो नट्टावड़ नट्ट पट्टि मोहराएण ॥१८८|| एसो कम्मनरेसो चिट्ठ नाडयपिओ तिलोगम्मि । जम्हा ए सारं संसारे वट्टए नदृ ।।१८९।। चारित्तधम्मपर्ख गिण्हतो एस होई सुहरूवो । मोहमहीसरपक्खे वटुंतो पुण असुहरूवो ॥१९०।।.." पक्खम्मि जस्स एसो पवट्टए तस्स निच्छओ विजआ । निण्णेअव्वा उ अवरपक्खस्स पराजओ चेव ॥१९२|| मुणिऊण जेण कयं सिन्नोभयपक्खवायमइरुहो । इअ मोहनिवो जं पड़ जंपइ रायाहिरायं च ॥१९॥ अम्हे तुज्झ सया हिअकरा तह पियंचया महाराय !! नट्टविहाणपवीणा तुम च नाडयपिओ इत्थ ॥१९३।। १: कस्यचित् ।। २. शुभाशुभादिकरूपः ।। ३. अधनाः ॥ ४. यत्तोष-रोषैः ।। ५. नीरुजः १. विगत- संवधापत्रिः-असङ्घयपात्रैः॥

भुवणभाणुकेबलिचरियं २५ रिउणी व्य नभंगं कुणंति जिणआगमाइणो निच्च । जेणं जेहिं इत्तो पत्ताणि सिवे ठविज्जति ॥१९॥ वित्ति तहा वि एसि अम्हे आसेविऊण वट्टामो । तुमग इक्केणं किर पवीलिआ सव्वा अम्हे ॥१९५|| 'णवि जाणामो किंचि वि को हैऊ विजए जए इत्थ ? | एवं विचित्तरूवं तुझ सरूवं हवा कम्हा ? ||१९६॥ कूडं रमति एए मग समें हा! तहा वि दक्खिण्णं । मकिजइ छड्डेडं एपसिं न चिरकालीर्ण ११९७॥ भणइ अ कम्ममहिंदो मह चित्तघरम्मि संठिआ तुम्हे । तेहिं सढं मिलणं समस्थि मे 'बज्झवित्तीए ॥१९८।। तम्हा जं कत्तव्वं कदेह वच्छा! करेमि तं सव्वं 1 जाणावेइ अ तत्तो मोहनिको जायउच्छाहो ॥१९९।। देसु 'निअऽब्बयपुरओ जीवे ते च्चिय भवम्मि सामि ! तुमं । जेहिं रिउपक्खस्स उ 'निण्णासो किजए "सुहयं ॥२०॥ कम्मनिवेणाचि तो पुण अव्ववहाररासिनयराओ । 'दिना तस्स सहाया सुदूरभव्वा अभष्वा य ॥२०१।। तेहिं कयाओ *साहज्जाओ [जाओ] अ दित्तओ सया । एसा वत्ता पसिआ सिन्ने संजमनरेसस्स ॥२०२॥ गयहरिसं संजायं निकिरिओ सिन्नमित्थ दतॄणं । सब्योहमतिचंदो आगंतुणं भणेइ निवं ॥२०३।। निअसत्तवन्जिएहिं तुम्हेहि टिजए कहं नाह ! ? 1 चिउरेण आवयाए जओ उवाओ विहेअब्बो २०४।। अस्थमणे जइ तिमिरग्गसिओ सूरो न उज्जमं चयइ । एसो त उ तमभरनासाओ भासप विस्सं २०५॥ . कम्मपरिणामभूवो दुट्टयरो नत्थि मोहराउ व्य । अम्ह कयं पज्जते असेसनासं मुणंतो वि ॥२०६|| अणुवट्टणं करिस्सइ तुम्हाणं इअ 'सुबोहसइवेण । भणिओ चारित्तनिवो गओ अ कम्मनिवपासम्मि ॥२०७॥ आलाविओ तओ पुण सुवोहमंतीसरेण कम्मनिवो । जाव इअंतं कालं तुह वित्ती नेगपक्खेण ॥२०८॥ बाह्यवृत्त्या ॥ २. निजाव्ययपुरात् ॥ ३. निर्णाशः विनाश इत्यर्थः ॥ ४. सुखम् ।। ५. साहाय्यात् ॥ ६. प्रसृता-विस्तृता ॥ ७. निष्क्रियम् ।। ८. विदुरेण-विदुषा ।। ९. सुबोधसचिवेन. ।।

१६ सिरिदमणिविनय पुबाई उत्तव्बा' न तप अम्हे 'उविविखआ य कई ? तम्हा पुराउ वितुं सहायओ दलिओ एगा ॥२०॥ सणिों सवणे युत्तं कम्मनिवणं सुबोहसइवस्म । तुम्हाणवि सहाओं पगो अहुणा होउ ति ॥२१०] अन्ज वि रिऊण तुम्हाण मग अणुवट्टिअश्वमेपनि । अन्नह कुटुंबबंधी चिटुइ कहमेसु इअ [माचा ॥२११॥ तत्तो धम्मनरिंदो निअठाणे मंतिणा समं पत्तो । एअम्मि पुच्छिअम्मि अ किं तेणं परिसं नु कयं ? ||२१२ मोहनिवस्त सहाया समपिआ नेगसो मह सहाओ। एगो कहिओ सो वि अ पुरओ दंसिस्सए जेण ॥२१३।। विहसिअ मंती पभणइ गोनासे गोमयस्स लाहो वि। केणं न पसंसिजइ ? एगसहायऽप्पणं गरुअं ॥२१॥ मोहो इमस्स भाया अणुरत्तो अस्स सत्तुणो अम्हे । लोअहिई असइणी जिट्ठा कम्माभिहनिवस्स ॥२१५॥ ताए वि मोहरण्णी अणंतभागम्मि ठाविआ अम्हे एगोऽहं रिउणो पुण. बहुणो इअ इत्थ नो हेऊ ॥२१॥ यतः- अम्हे थोडा' रिउ घणा इअ कायर चिंतति । मुद्धि ! निहालउ गयणयलि के उज्जोअ करंति ? ॥२१७।। नाह ! हवंतु भवतो धीरा कालेण सुत्थयं सव्वं । *छुहिअस्स दुहाउ इमो न हि पागं उंबरो जाइ ॥२२८|| इत्थंतरम्मि अवहिअमणो विचिंतेइ चंदमोलिनियो । अवरो को समणो इअ वर्तुं जाणाइ मइमंतो ? ॥२१९॥ ५. त्यक्तव्या ॥ २. उपेक्षिताः ॥ ३. इदं दोधक सिद्बहेमचन्द्रव्याकरणाप्टमाघ्यायचतुर्थपाद ३५६ सूत्रस्य हत्तो उदाहरणरूपेण यद् दोधकपद्यं दर्शितं तत्समानार्थकं वर्तते । तत्र चायं पाठमेदः अम्हे योवा रिउ. बहुय कायर एम्व भणन्ति । मुद्धि ! निहालहि गयणयलु कइ जण जाण्ह करति ? ॥ वयं स्तोका रिपवो घना इति कातराश्चिन्तयन्ति । मुग्धे ! निमालय गगनतले के उद्द्योतं कुर्वन्ति ? ॥ 'मुद्धि इत्यस्य 'मुग्धेः' इति भावस्तु दर्शितः, तस्य अपरोऽपि भावः- मुद्धि' मूर्ध्नि शिरस उपरि ॥ नहि क्षुधितस्य दुःखेनासावुदुम्बरः पाकं याति ॥ ६. अवहितमनाः ॥

भुषणभाणुकेवालिचरियं १ खणमाणंदसुहं 'अणुहोऊणं नरबई इमं भणइ । पुरओ किं धम्माहिवदत्तसहायस्स संजायं १ ॥२०॥ २सावेइ भूमिवइणो समणो संबंधयं सहायस्स । कम्मपरिणामरण्णो अव्यवहारनयराउ इमो ॥२२१॥ संववहारनिगोए आणेउं मुकओ उ अप्पेणं । पच्छन्नरूवओ पुण ठिओ अ तस्सेव पासम्मि ॥२२२|| पस बइअरो णाओ मोहाई हिं विचिंति तेहिं । अम्ह निवो एस अहो कलिकारी 'नारय व्व सया ।।२२३॥ "मायंगमुअंगो इव *दुपक्खगामी नरेसरो एसो । पअस्म कहिज्जंतं भिअकुंभस्स व वहिज्जुवरि ॥२२॥ सहावो उचएसेण अन्नहा किजए कहं ? । ताविआणि वि सीआणि जलाणि होति जं पुणो ॥२५॥ तह वि निअवलं अवलंविऊण मोहाइणो कुविअचित्ता । धम्मसहायजिअसमीवमागया झत्ति दुद्धरिसा ।।२२६।। ववहारनिगोपसु वि धरिओ सो दुक्खकोडिमणुहोंतो । तेहि अणंतविहउस्सप्पिणि-ओस्सप्पिणीकालं ॥२२७।। मोहपमुहेसु तेसु वि विरलीभूएस अंतरं लहिरं । कम्मनिवेण निगोअजिओ पुढविकाइए ठविओ ॥२२८|| तत्थ वि दुहलक्खाई कयाणि एअस्स मोहवग्गेहिं । अस्संखाओ पुण उस्सप्पिणि-ओस्सप्पिणीओ जा ॥२२९॥ जल-जलण-वाउकाइअभवेसु गहिओ तहेव कम्मेण । तत्थ वि मोहेण दुहे तावंतं कालमाणीओ ॥२३०।। संसारिजिओ एसो पत्तेअवणे स्वरायओ रुद्धो । कोडाकोडीओ जा सत्तरि संखाओ जलहीणं ॥२३१॥ ववहारनिगोय-पुढविपमुहट्टाणेसु चेव पत्तेअं । खलिओ मोहाईहिं कालमणताइरूवं जा ॥२३२।। पुणरवि भमयंतेहिं तेहिं एगिदिएसु धरिउ सो । कट्टम्मि पाडिओ जा असंखपुग्गलपरावट्टे ॥२३३।। कम्मपरिणामनिवई लहिआवसरो खिवेइ विगलेसु । जिअमिममिअ नाऊणं मोहाई धाविआ पिढे ॥२३४|| अनुभूय..॥. २. श्रावयति ॥ ३. नारदः॥ ४. मातङ्गस्य-चाण्डालस्य मृदङ्ग इव ॥: ५. द्विपक्षगामी ॥ भूतकुम्भस्य ७. प्रत्येकवनस्पतिकाये ॥ ८. वराककः ॥

१८ सरिहंदहमगणिविड़यं वाससहस्साणि इमो संखिजाई सहाविओ दुक्ख । तत्थ वि तेहिं पकुविअचित्तेहिं दुधि?हिं ॥२३५।। पुवुत्तनिगोआइसु इगिदिएस अ परम्मुती खित्ती । तेसु वि धरिओ सो संखिज्जे पुग्गलपरावट्टे ॥२३६।। 'पुणरायाओ विगलिदिएसु संखिजकालयं धनिलं; पगिदिपसु खित्तो असंखपुग्गलपरावट्टे ।।२३७।। एगिदिअ-विगलिंदिअगयागएहिं अणंतघुग्गलप. । रुद्धो तेहिं एसो पवीलिओ दुक्खलखेहिं ॥२३८।। कम्मनियो सम्मुच्छयपंचिंदियएसु तं तओ जेइ । अट्ठभवेसु निरोहो अ पुव्बकोडीपुहुत्तं जा ||२३९॥ एगिदिअ-विगलिंदिअ-सम्मुच्छपणिदिपसु गमणेहिं । पुणरवि खलणं च कयं अणंतपुग्गलपरावट्टे ॥२४॥ अह नीओ कम्मेणं गम्भयपंचिदिएसु तिरिपसु । तत्थ वि अट्ठभवेसु सपुत्र्वकोडीपुहत्तं जाः ||२४|| एगिदियाइ-गब्भयपणिदिअतिरिअगयागरहिं सो । पुणरवि धरिओ तेहिं अणंतपुग्गलपरावट्टे ॥२२॥ मच्छाइभवाऽऽणीअं तं दुटुं चिंतए अ मोहाई । एसो पुरओ तं चालंतो दसइ रिउपक्खं ॥२३॥ इअ कुहिं तेहिं जीवाघायम्मि पेरिओ निच्च । कयमंसभक्खणों पुण. पावो नरएसु खित्तों सो ॥२४४ा तत्थ असंखं कालं अणुहूअं दुक्खमुक्कडं तेण । अन्नय कम्मनिवेणं 'सकुंतपमुहेसु सो मुक्को ॥२४५|| तत्तो मोहाईहिं एसो पगिदिआइ-नरपसु । कसिओ गयागपहिं अणंत ग्ग-पगडे ॥२४६।। आणेइ कम्मनिवई सम्मुच्छयमाणवेसु तं तत्थ । अठतु भवेसु तेहिं अंतमुहुत्ते अड य धरिओ ॥२४॥ एगिदिआइसु तओ गयागएहि अणंतपुग्गलए । खिवइ अ अणजदेसयगन्भनरेसु किर कम्मनिवो ॥२४८|| खुहिओ मोहमहीसो तस्स य सव्वे वि सेणिआऽऽवइआ एएण अहो! पहया अम्हे जं दूरमाणीओ ॥२४९॥ १. पुनरायातः ॥ २. उत्कटम् ॥ ३. पक्षिप्रमुखेषु ॥ ४. अन्तर्मुहर्तानि अष्ट च धृतः ॥ ५: अनार्यदेशकंग- मनरेषु ॥ ६. क्षुभितः ॥ ७. सैनिका आपतिताः सैनिका आगता इत्यर्थः । ने अष्ट व भुवणभाणुकेवलिचरियं दोहि 'रसगिद्धि-अकजपवित्तीहिं सुलोअणाहिं च । आगंतॄणं वुत्तं को खोहो इत्थ तुम्हाणं? ॥२५०॥ को एस ठिओ रंको सज्जो अम्हाणमवि अ भणणीअं । जह वंधिऊण य गले णिजइ किजइ अ सो दासो ॥२५॥ अम्ह वले इत्थीण वि केरिसओ वट्टए अवटुंभो? । इअ चिंतिउं च मोहाहिवो इमं भणइ वच्छाणं ॥२५२।। सिग्धं गच्छह तुम्हे परम्मुहो पाडिअव्वओ एसो । अम्हे वि तुम्ह पासे ठिआ 'ससिन्न त्ति पडिसुच्चा ॥२५.३।। तत्तो गयाउ ताओ रसगिद्धीए पवडिओ जीओ । 'आमिन-मन्जमुहविविहभक्खणपाणेसु अणवरयं ॥२५॥ *गणिआ-जणणी-भइणीपमुहेसु पुणो अगम्मगमणेसु । बीआइ अकजपवित्तीए सो पेरिओ सययं ॥२५५|| दोहिं वि ताहि तहकयमेसो नरएसु तक्खणापडिओ । "मच्छेगिदिअआइसु गओ अ सोऽणंतपुग्गलए ॥२५६॥ नीओ अ अजदेसयमायंगेसुं अभक्खभक्खणओ । निरयाइसु निग्गहिओ ताहिं सोऽणंतपुग्गलए ॥२५७॥ तह अजदेसएसु वि वेसाइकुलेसु आगओ जीओ। 'वावट्टिऊण धरिओ कालं तावंतमित्थीहिं ॥२५८॥ कहमवि कम्मनिवो तं आणेइ सुखित्त-जाइ-निसु मोहो । पेसइ अ दंसणावरणनामकम्मक्खसामंते ॥२५९|| तेहिं सामंतेहिं 'जचंधो तह विरूवओ विहिओ । एगिदिआइसु इमो धरिओ कालं च तावंतं ॥२६०॥ कम्मेण माणुसत्तं इमस्स संपाइअं जिअस्स तओ । सामंतेहिं तेहिं जाईए सो कओ बहिरो ॥२६॥ वावट्टिओ तहेव य धरिओ जाओ कयाइ मूओ अ । सेसं तहेव णेअं पुव्वुत्तं बुद्धिमंतेहिं ॥२६२॥ एवं कुजो काणो ''खंजो "मंटो विरूवओ जाओ। खलिओ अणंतवारे पत्तेअमणंतपुग्गलए ॥२६३।। रसगृद्धपकार्यप्रवृत्तिभ्याम् सुलोचनाभ्याम् , स्त्रीभ्यामित्यर्थः ॥ अवष्टम्भः प्रागल्भ्यम् ॥ ३. ससैन्या इति ॥ ४. आमिषमद्यमुखविविधभक्षणपानेषु ॥ ५. गणिका ॥ ६. अगम्यगमनेषु ॥ ७. मत्स्यैकेन्द्रियकादिषु ॥ वेश्यादिकुलेषु ॥ ९. व्यावर्त्य ॥ १०. सुक्षेत्र-जाति-नृषु ॥ ११. जात्यन्धः ॥ १२. जात्या-जन्मना । १३. खजः ॥ १४. वामनः ॥

मिरिंदहनगणियिडियं. कट्ठाउ कम्मराओ मणुअत्तं देइ तस्स मोहनिवा.। रुट्टो पेसेइ असायवेअणीअसुहडं 'विअई ॥२३॥ तेण भडेण कयाई जम्मै जीवो का महाकही। कत्थइ सो 'पीही 'जगिवंतो तह 'बायई 'किच्छी ॥२६॥ 'सुमहोअरिओ "जरिओ तहा अईसाई पुणो कासी । सासी भगंदरवही 'गुम्मी तह रत्तपित्तधरी २६६|| "हरिसावतो 'अरिसो विआरवंतो मसीमरोगो य । सुविसमकवालरांगी अनित्तरोगी सवणरोगी ॥२६७}} गल-तालु-जीह-दसणा-ऽहररोगी तह करोल-मुहोगी । अहब "हियमूलिओ कुच्छिमृलिओ पिडिमूली अ॥२६८॥ एसो अ आमदोसी पमेहरोगी अरोअई चेव । कत्थइ खयाइरोगी खीणसरीरी हवेइ जिओ ॥२६९।। इअ तिब्बवेअणाओ सहमाणों सब्बया वि विलवंतो । विण्णाऽविण्णनराणं सरूवयं दंमए दीणो २७०॥ भवखेइ मृलजालं कुणेइ 'अइकडुअकाहपाणं च । खाएइ चुण्णवग्गं उग्गमिमं स-परवुद्धीप ॥२७१।। उप्पन्नअंगदुक्खो भक्खंतो निचसो अभक्खाई 'निम्मिअअपिज्ज्ञपाणो करेइ एसो अकजाई ॥२७२|| तह जंत-तंत-मंतोसहीविहाणाइअप्पओगेनु । जीएण अजिआई विसमाणि महंतपावाणि ||२७३|| मणुअभवाओ भट्ठो अणंतवारे इगिदिआईसु। वावट्टिऊण खविओ अणंतपुग्गलपरावट्टे ॥२७॥ एगय पुणो वि पत्ते मणुअत्ते कम्मरायवसओ जं. मोहनिवइदंडाहिव आणाए एस इस जाओ ॥२७५|| "पावढिकारओ वागुरिओ २'सोअरिअओ अ लुइयो । कत्थ वि. २ केवलमंसासणवसणी २मजपाणरओ २७६।। १. विक्टम् ।। २. प्लीही ॥ ३..( ॥ ४. वातकी ||. ५. कृच्छी मूत्रकृच्छरोगवान् इत्यर्थः ॥ ६. सुमहोदरिकः ॥. ७. ज्वरिकः ।। ८. ': अतीसारकी ।। - ९. गुल्मी ॥ १०. उन्मादी ।। ११. अशेविकारवान् ।। १२. सशीर्षरोगः ॥ १३. सुविषमकपालरोगी ॥ १४. नेत्ररोगी ॥ १५. हृदयशूलिकः ॥ १६. कुक्षिशूलिकः ।। १७. अरोचकी ।। १८. अतिकटुक्क्वाथपानम् ।। १९. निर्मिताऽपेयपान: ॥ २०. पापद्धिकारकः मृगयाकारी ।। २१. शोकरिका ।। २२. केवलमांसाशनव्यसनी ॥ २३. मद्यपानरतः ।।

- भुषणभाणुकेवलिचरिय 'कावि सुरापाडणओ खत्तखणणओ अ बंदिगणेणें । कण्णाइतोडणेणं कुटुंबवित्ती कया जेण ॥२७७|| कत्थइ अ 'कूडकारय-कूडज्जूअ-करधुत्तविजाहिं । सयलजणवेचणेणं उअरं भरि सया जेणें ॥२७८|| कत्थ वि "तलार-६गुत्तिय-मंतिप्पमुहखरकम्मकरणेहिं । यावाणि अजिऊणं जणिओ जेणऽप्पनिव्वाहो ॥२७९॥ पोसिअमिमं कुडंव जिएण धुवमुच्छुखित्तकरणेहिं । कत्थइ 'संसत्ततिलुच्छुपीलणेहि अणेगेहिं ॥२८०।। विक्केइ आमिसमिमो मज्ज वाणिजयं करेइ तहा । असि-लक्खा-हल-मुसलोसल्पइसावजवत्थूणं ॥२८१।। इअ कयकुडंबवित्ती अणेगवारे भमंतओ जीओ। पगिदिआइसु ठिओ अणंतपुग्गलपरावट्टे ॥२८॥ यत:- जया मोहोदयो तिव्वो अन्नाणं खु महब्भयें । पेलवं वेअणिज्ज तु तया एगिदिअत्तणं ॥२८३।। इअ मणुअगइपुरीए गयागय जस्सऽणंतसो जायं । एगय मोहमहीवो महतचिंताउरो जाओ ॥२८en पगते मोहनिवो निअमंतीण भणेइ ताव अहो! । भमिओ मिच्छादसणमहत्तमो एस जेण समं ॥२८॥ अव्ववहारनयरओ एसो आरंभिऊण जा अन्ज । °मज्झाऽऽएसेण गओ जिअपुट्टि इत्थ चिरकालं ॥२८॥ 'तप्पिट्ठओ तहेव य भमिआ तस्साणुचारिणो दो बि ! वीरा नाणावरणं अण्णाणं नामओ चेव ॥२८७॥ गएसि पि २तिआणं पभावओ जाणि न नाम पि ! देव-सुगुरु-तत्ताणं न य 'धम्मऽक्खरसुइपवेसो ॥२८८॥ न य थोचनाणलोआण भासिअत्थो जिएण विण्णाओ। आहार-निद्द-मेहुण-गत्तपसत्ता सया भमिओ ॥२८९॥ कणगपुरे अमराभिहववहारिवरस्स नंदभजाए । सो "संपय तु पुत्तो करिस्सए 'कम्मखिइवइणा ॥२९०॥ १. कापि सुरापातनतः, सुरानिर्माणत इत्यर्थः ॥ २. क्षत्रखननतः ॥ ३. कर्णादित्रोटनेन ॥ ४. कूटकारक- कूटयूत-करधूर्तविद्याभिः॥ ५. तलवरः-कोट्टपाल इत्यर्थः ॥ ६. गौप्तिकः कारागृहाधिपतिरित्यर्थः ॥ ७. येनात्मनिर्वाहः ।। ६. ध्रुवम् इक्षुक्षेत्रकरणः ॥ ९. संसक्ततिल-इक्षुपीलनैः ।। १०. ममादेशेन ॥ ११. तत्पृष्टतः ।। १६. त्रिकाणी प्रभावतः ।। १३. धर्माक्षरश्रुतिप्रवेशः ॥ १४. साम्प्रतम् ॥ १५. कर्मक्षितिपतिना ।।

सिरिइंदहसंगणिविर सूर्य लोअम्मि इअ सुर्णिजइ नयरं 'धम्मप्पयारपवनं तं । जाणामो न य होस्सइ अहो ! परं किंच. अम्हाणं? ॥२९॥ इअ सुणिऊणं: मिच्छादसणमंती अ तालिअंदा । अण्णाणकरतलम्मि अ कहेइ एअं वरं जायं ॥२९२।। खिप्पचडीए, लुढिअं अज्जं अजाऽवि जं च सिट्टिगिहं ।। अम्ह वसमं पवटइ. सवालवुढं तओ तत्थ ॥२९३॥ म्हे अ गमिस्तामो उचिमं कर्ज पुणो करिस्सामो । परमेअं पि पभूअं सिन्नं देवस्स बलवंत ॥२९॥ रसगिद्धि-अकजपवित्ति-रुआपमुहाओ गेगमहिलाओ। जिअपाडणदक्खाओ कडमे संति सुतमत्थाओ ।।२९५|| तम्हा अम्हेहि पुण को वि अवसरों न दीसए इत्थ । जइ वा कडगयमझे तुम तओ को उ अम्ह गुणो ? ॥२९६।। मिच्छादसणमंतीसरं च बाढं *चयंतमिअ सुच्चा । इत्थी हसइ निसन्ना चित्तव्यामोहमंडवए ।।२९७॥ तह संढो बाढयरं करेइ हासं तओ निसमिऊणं । मोहनिवो [य] विवजासनिवहआसण[स]मासीणो ॥२९८॥ सो भणइ अ वच्छे! हसि तुमय पंडएण कहमित्थ ? । तो नमिउं रायाणं इत्थी एसा निवेएइ ।।२९९|| जाणसि ममं महापयनामेणं पेसिअं भवतेण । सयलभुवणजीवाणं उप्पाएउं दुहसमूहं ॥३०॥ देव ! मरणाभिहाणो लोअत्तियअप्पडिहयसामत्थो । जं पहवंति न उ इमे सक्को अवि चक्किणो वा वि ||३०१ एसो महंतधाडीनाहो तुम्ह प्पसायओ कुणइ । जं दुर्ख लोआणं कहिजए कि मए सव्वं ? ॥३०२! यतः- तित्थयरा गणहारी सुरवइणों चक्कि केसवा रामा । संहरिआ हयविहिणा का गणणा सेसजीएसु ? ॥३०॥ इत्थ य पंडिअलोआ कहाणर्य पंडवाण. "विण्णे। जं अस्थि हथिणांउरनयरं भुवणम्मि विक्खायं ॥३०॥ १. धर्मप्रचारप्रवरम् ॥ २. भविष्यति ॥ ३. क्षिप्रचटिकायां लुटित आज्यम् ॥ ४. रुजः व्याघय इत्यर्थः ॥ ५. वदन्तम् ॥ ॥ १. पण्डकेन नपुंसकेनेत्यर्थः ।।.७. विज्ञेयम् ।।

PM मुवणाभाणुकेवलिचरिये तत्थ करेइ 'पहुत्तं जहुठिलो नामओ महीवालो। जो पालेइ पयाओ पिअ व्य सञ्चप्पिओ सययं ॥३०५|| चउहिं च बंधवेहिं निसेचिओ लोगपालएहि व । अप्पगुणेहिं समुवजिअधम्मसुअ त्ति नामो जो ॥३०६।। अन्नय जूअं रमिउं पंडसुएहिं पि हारिअं रजं । चसणाओ केसिं ता किलेसलक्खं च संपत्ते ? ||३०७॥ देसं कोसं वेसे नीसेसे 'सुवयणाविलासे च । 'चइऊण बंधवजुओ अरण्यवासें निसेवइ जो ॥३०८।। चत्तसयणवग्गो बहुलैघिअमग्गो समग्गदुहतत्तो रविरस्सितावतविओ "विसाउरो जो तरुम्सि ठिओ ॥३०९॥ सीअलजलमरणेउँ निअभाइविसानिसेहणत्थं ते ३ चउरो वि दुों गमिआ दिसोदिसे ताव भममाणा ॥३१०।। भीमो भीमभुअबलो समागओ एगकूवपासम्मि । उदगं 'लाउँ वंछइ जा ता जपेइ इअ जक्खो ॥३११।। का वत्ता वट्टइ इअ उत्तरदाणेण भूवइकुमार ! जलगहणे कायव्वं तओ इमो पुण भणइ गाहं ॥३१२।५ मोहकडाहे सरिअजलपण निसादिगिंधणेहिं च । "मासरिंउदग्विआहि कालो जीए पयइ वत्ता ॥३१३।। अज्जुणसमुज्जलजसो अज्जुणओ वि अमिऊण अन्नत्थ । तत्थाऽऽगओ इमं पि हु जक्खो दह वत्ति को मग्गो ? ॥३१॥ नरवइसुओ सुरभपिअवयणे च चिआरिऊण मइमतो । धणुहधरसिरोरयणं राहावेहसुसाहगो वयइ ॥३१॥ सत्थं विविहपयारं भिन्नाई रिसिमयाणि धम्मो उ । खित्तो गत्ताइ महाजणो गओ जेण सो मग्गो ॥३१६।। नउलो वि सुविमलकुलोऽपरककुहाओ समापओ तत्थ । किं अच्छेरमिअ सुरोदिअपयमेसी अ पूरेइ ।।३१७।। पइदिअहं भूआई पावंति जमालयं अपमिआई। मन्नंति 'अपच्छव्वा थिज्ज जं एअमच्छेरं ॥३१८॥ सहदेवो विअ सीहो माणुसवयसावएसु निवसावो । तत्थ गओ किं मोअइ इअ जक्खपउत्तरं देइ ॥३१९।। १. प्रभुत्वम्-स्वामित्वम् ॥ २. सुवदनाविलासं स्त्रीविलासमित्यर्थः ।। ३. रविरश्मितापतप्तः ॥ ४. तृषातुरः- तृष्णातुरः ॥. ५. द्रुतम् ॥ ६. लातुम् ॥ ७. मासर्तुदर्विकाभिः ॥ ८. सुरोदितपदम् ॥ ९. अस्पृष्टव्याः ।। १०. पदोत्तरम ।

सिरिइंदहंसगणिविरयं पंचमए छठे वा दिणम्मि सागं च पयई जो गेहे । पावासुओ न य रिणी तस्स दुआरम्मि मोपड ॥३२०॥ पृरिअजक्खसमस्सा चतुरो वि अ पंडवा जल गहि ।। निर्वधवस्स धरणीधवस्स तित्ति रयाविति ||३२|| पुणरवि पत्तं रज्जं भी मोतुं च पंच भवभीआ। पंडुसुआ संजमसिरिवरिआ सत्तुंजए सिन्हा ॥३२२|| उक्तं च- - कयजिणपडिमुद्धारा इ पंडवा जत्थ वीसकोडिजुआ । मुत्तिनिलयम्मि पत्ता सिरि सत्तुंजयमहातित्थं ॥३२३।। संसारम्मि असारे सारं सिरिविमलसेलतित्थाइ । तत्थ य जत्ताइसुकयकरणं जीवाण सारमिणं ॥३२४|| इअ जक्खचउसमस्सापूरणसंमृइआओ मरणाओ। मुच्चइ न कोइ लोओ दुहजलही ही ! भवो एनो ॥३२०।। इतश्च- नीओ संसारिजिओ कणगपुरनिवासिअमरसिटिगिहे । तुम्ह सहोअरएणं नंदागमम्मि खित्तो अ ॥३२६।। जाया मासा ' रिणी तत्थ वसंतस्स तस्त निअरिडणी । तो मुणिअनिवमणाऽहं मरणसहाया गया तत्थ ||३२७॥ संहरिओ तजण जाए तम्मि जणणी वि सेसो वि। 'तग्गिहमाणुसवग्गो तओ जिओ सो वि सुहडेणं ॥३२८ लोए तक्कुल नाम 'निग्गमिअमिमेण मरणवीरेण । चिट्ठिस्लइ एगिदिअपमुहेसु इमो अ भममाणो ॥३२९।। तम्हा अम्हेहिं मिच्छादसणवक्कसवणओ हसि। अह सहरिसमवलोअई वसीकयजओ अ मोहनिवो ॥३३०॥ तह 'अग्गहनिअराभिहकुच्चं च परामरिसिअ सकरेण । मोहनिवेणुत्तमहो ! पासह मह पंडुआण वलं ॥३३॥ भणइ तओ मरणभडो पयर्ड मा एवमादिसउ सामी। पहुणो एस. पहावो सुहडाणं जं जओ समरे ॥३३२।। वाणराणं तु. साहासु गर्नु होइ परक्कमो । जं तेहिं जलही तिण्णो तं ते रामसंभवं ॥३३३।। ५. १. ऋतवः ॥ .. २. तद्गृहमानुषवर्ग: ।। ३. निर्गमित-निस्सारितमित्यर्थः ॥ ४. आग्रहनिकरामिघकूर्चम् ॥ शाखासु ॥ तेजः ।।

२५ सुवणभाणुकेलिचरियं अह मोहनिवो भासइ तुमं निउत्तो 'महाऽऽपयसहाओ । पासतेणं तुमए ठायव्वं वच्छ ! इत्थ सया ॥३३॥ माणुसगइनयरीए गयस्त न जिअस्स 'दिजमुहाउं । जह एसो 'धम्मऽरखरमणगो न हवेइ तह नेअं ॥३३५।। आएमा तुह एसो पमाणमिअ भासिऊण सव्वे वि । मरणप्पमुहा वीरा समुट्टिआ ठाणओ तम्हा ॥३३६।। पासंतेसु अ तेसु वि 'वेसागम्भे पवेसिओ एसो । कम्मगनरेसरेणं पाडिजइ भओ ताहिं ॥३३७।। "विसमोसहपाणेणं सहाऽऽपयं पाविओ इमो ताहिं । गलिओ गम्भघडाओ मरणं पत्तो अ दुक्खत्तो ॥३३८॥ पगिदिआइल जिओ गमिओ धरिओ अणंतयं कालं । अह कम्पनिको नेइ अ "पढमपसवजुवइगम्भम्मि ॥३३९॥ सो जोणितपीलामणुहोतो माउआई सह मरइ । धरिओ अणंतकालं एगिदिअपमुहठाणेसु ॥३४०॥ कत्थ बि सो 'वारिसिओ दुअवारिसिओ तिवारिसिअओ अ । बालो अगंतवारा अलवधम्मऽक्खरो पडिओ ॥३४॥ मरणेणं पडिवारं ठविओं पगिदिआइसु भमंतो । सव्वाऽऽपयसहिएणं अणंतपुग्गलपरावट्टे ॥३४२।। एअम्मि अवसरम्मि अ मणुस्सखित्तम्मि नयरसिरिनिलयं । तत्थ धणी धणतिलओ नामेणं धणवई भजा ॥३३॥ तकुच्छिम्मि अ खित्तो कम्मनरिंदेण सत्तवंतेण । मोहनिवई जणाचइ एअं मिच्छत्तसइवस्स ॥३४॥ मोणं खणमवलंबिअ सिरधूणणपुव्वयं सहुंकारं । भंती भणेइ नरवर ! अओ परं होस्सइ इह सुहं ॥३४५।। सिटिकुलमम्ह जुग्गं जम्हा तं 'विप्पयारिअं ईसिं । अन्ज वि न विपक्खेहिं अम्हाणं परिचिअं किंचि ॥३४६॥ 'जागरिअमजदिणओ अम्हेहिं करिस्सए विसेसेण । आसंका कायव्वा न का वि देवेण जीअस्स ॥३४७॥ कत्थेस तुम्ह ' दिलो वरायओ गच्छए गले धरिउ । वाविच्च परम्मुहयं विन्नवइस्सइ मए देव ! ॥३४८|| . . १. महापत्सहायः ॥ २. देयमुत्थातुम् ॥ · ३. धर्माक्षरज्ञायकः ॥ ४. वेश्यागर्भे ॥ ५. विषमौषधपानेन ॥ ६. महाऽऽपदम् ॥ ७. प्रथमप्रसवयुवतीगर्भे ॥ ८. योनियन्त्रपीडामनुभवन् ॥ ९. वार्षिकः ॥ १०: विप्रतारितम् ॥ ११. जागरितमद्यदिनतः ॥ १२. व्यावृत्य ।।

२६ सिरिइंदहंसगणिविरयं इअ निअनरवइपासे मंती.पडिजाणिऊण ठाणगा। 'लद्धनिववीडयधि]रो चिट्टइ कयगलहत्यो अ ॥३४९।। तयणंतरं च दिवो. कुदिदिभजाइ परिसो. मंती । भणिओ पुण सो तीए, पमोअविअसिअसवयणाए ॥३५०।। भो अजपुत्त ! का सुरकन्ना सोहग्गरोहमत्थि मणे ? | जं चिंतितस्स य तुह चिंताए आवई जम्हा ॥३५६।। मंती पइवत्ति तओ अरिहसि न पिये! किमे(ले)रिसं वतुं । जइ सुविणे वि न मुत्तुं तुममन्ना मह मणे कन्ना ॥३५२।। मह चिता कज्जंतरविसया एसा पवट्टए अज | कहि तओ अ तीए भिउडिसमुप्पाडणाउ इमं ॥३५३।। किं नाम कजमेअं वसीकयजगस्स अजपुत्तस्स । जत्थेरिसी अ चिंता कहिजउ जइ उचिशे मज्झ ॥२५॥ सचिवेणुत्तं च तओ तुह 'मुत्तमकहिअमज जा किंचि ? | घरसयलकजचिंताकरणपबित्ता तुम मज्झ ॥३५५।। तत्तो पिए ! सुणिजट पत्युअकज्जं मए कहिज्जंतं । संजमधम्मसहाओ जो कम्मनिवेण पडिवन्नो ॥३५६|| संसारिजिओ संपइ नीयो एस धणतिलयसिदिठगेहे ! तव्विसयम्मि पइन्ना मए कया सामिणो अग्गे ॥३५७|| सा वि अ सुआ भविस्सइ तुमए सम्मं तहेव सामि ! इमं । परमेअंविसमतमं भणेइ कंतो मिअंकमुहो ॥३५८॥ जम्हा "कम्मावणिवो आरूढो बीअपक्खरुक्खसिहं । एस निवो जं कूरो भडपक्खोभयपभंसकरो ॥३६९।। सिदिठकुलमज वि इमं अम्हेहि वासि तहा वि रिऊ । निउणा य अम्ह वासिअकुलाणि ते 'विप्पतारे ॥३६०।। सम्मसणसत्तू विसेसओ दुठमाणसो अस्थि । अम्ह कयं कुलवासणमन्नह किजइ जओ जेण ॥३६॥ दुहिआ य धम्मबुद्धी इमस्स सा समणमाणसेसु ठिआ। सोहग्गसुहाकवी सुरिंद-जोगिंदगणझेआ ॥३६२॥ पेसेइ तं. च पढम सो सब्वे पाणिणो वतीकाउं । "जं पिच्छ अम्ह भत्ता अवि लोआ झत्ति रजति ॥३६।। १. लन्धनृपत्रीटकवरः ॥ २. प्रतिवक्तिं ॥ ३. भृकुटिसमुत्पाटनात् ॥ ४. मुक्तमकथितमद्य यावत् ॥ ५. प्रस्तु- तकार्यम् ॥ ६. श्रुता ॥ ७. कर्मावनिपः कर्मराज इत्यर्थः ॥ ८. द्वितीयपक्षवृक्षशिखाम् ॥ ९. विप्रतारयितुम् ।। १०. सौभाग्यसुधाकूपी सुरेन्द्रयोगीन्द्रगणध्येया ।। ११.. यां प्रेक्ष्य अस्मद्भक्ताः ।।

२७ भुवणभाणुकेवलिचरियं निम्मलकुलजायाओ चयंति नारीउ रूववंतीओ। अम्हाणं वयणाई न सुणंति जणा 'रया जीए ॥३६॥ भमिआ इव तप्पिढे लग्या तप्पिउनिवं निसेवंति । सव्वऽप्पणा हवंति अ तस्स वसा ते तओ लोआ ॥३६५॥ अञ्चंतं आसत्ता जीए पासंति रिउसमे अम्हे । छिंदंति अम्ह पक्खं समूलमेए तओ. सयलं ॥३६६।। इअ अप्पपक्खखयकारिणी विचिंतिजए इमा धूआ । कंते ! एसा चिंता चिअ व्व पजलइ मज्झ मणे ॥३६७।। अह विहसिऊण भजा सावन्नं किं पि जंपइ कुदिछी । निअमइविगप्पिअमिमं भयं कहं कंत! अट्ठाणे ? ॥३६८।। "अइदुरदिट्ठअक्कप्फुरंतदलवग्घभंतिमंतस्स । *सारयपुन्नविहुजलनिसाइ जह हुन्ज कस्सावि ॥३६९।। जं सामिणा उ भणि कम्मनरिंदो अ बीअपक्खम्मि । तं सञ्चं बलवंतो एसो मिलिआणमेव सया ॥३७०॥ अम्हाणमेगपक्खाउ मिलइ तेसिं पि बीअपक्खाओ । एसो सामी तम्हा भीई जइ इअ न वत्तव्वं ॥३७२।। जम्हा अम्हाणं सो सया वि नाहो कया वि तेसिं च । अम्हाण भिसं मिलिओ तेसिं 'दक्खिण्णमत्ताओ ॥३७२।। अम्हाणं पुण एसो निजाई वट्टए तिलोअम्मि । तेसिं च सत्तुपक्खे अन्नमिणं जाणिअव्वं च ॥३७३।। कालमणतं खलिओ कवटिओ जं जिओ भवंतेहिं । कम्मपरिणामनिवई सव्वत्थ वि तत्थ मज्झगओ ||३७४|| एएण विणा तुम्हे जिअस्स काउं अणिमसमत्था । न वि को वि 'हविज पहू इट्ठं दाउं तहा अवरो ॥३७५|| जं पुण पडिवक्खाणं वासगभावम्मि दक्खया भणिआ । एसा जणेइ हासं साविजंता वि जणमझे ॥३७६।। जेण 'भिसवासगेहिं पि इमेहिं जं अणाइकालेण । एगनियोअगयजिआ अन्ज वि न वसीकया लोगे ॥३७७॥ परमेगनिगोअस्साऽणतं भागं वसीकयं जेहिं । सेसमणंतजिअभरिअभुवणं नच्चइ अ भवनडे ॥३७८|| १. रताः ॥ २. चिता इव ॥ ३. सावज्ञम्-अवज्ञासहितम् ॥ ४. अतिदूरदृष्टार्कस्फुरद्दलव्याघ्रधान्तिमतः ॥ ५. शारदपूर्णविधूज्ज्वलनिशायाम् ॥ ६. दाक्षिण्यमात्रात् ॥ ७. कर्थितः ॥ ८. मध्यगतः-मध्यवर्तीत्यर्थः ॥ ९. भवेत् ॥ १०. श्राव्यमाणा ॥ ११. भृशवासकैरपि ॥

सिरिइंदहंसगणिविग्यं यतः तम्हा ते के निउणा 'वानगया ? इअ विमुकलंकेहि चिंतिजउ निअकन्नं तुम्हेहि सत्तिमंतेहिं ॥३७९|| जं पुणरुत्तं तुमए धृआ एअस्स धम्मबुद्धि त्ति । तं पिअतमस्स अप्पा विस्तरिओं सव्वहा मन्ने ॥३८॥ अइरुद्दचोरदसणहवंतदढभीइभंतचित्तस्त । घोडयमारुहिअस्स वि कस्स वि विस्सरइ जह अल्लो ॥३८|| जं अम्हाणमवि इमा धृआ विजइ अधम्मबुद्धि त्ति । *जा तारिसरूवगुणा तहिअलायण्णपुण्णा य ॥३८२|| सेवंति 'जगंति सया जं 'निअपण्हिप्पहारपहयाणि । एआए सोहग्गं वणिजइ सग्गलोए वि ॥३८३।। सम्मइंसणधूआ अम्हसुचत्तलोअवग्गेहिं । केहि वि संसेविजइ "अंकुसवक्कयरवक्केहि ॥३८४|| तेण वराईए कि तीए मज्झ पुरओ गुणुच्चारो ? | तम्हा किं बहुणा पिअ! जइ अ भवंतो भयभंतो ॥३८५।। तत्तो तुमं तु मं पेसेसु तहिं जेण तुज्झ धूआए । भिश्चत्तमहं एअं वरायमाणेमि पिअराय ! ॥३८६|| गहिअगलग्गाहमिमं वाविच खणेण तस्स रंकस्त । पढमाणुहूअभृमि दंसेमि दुहोहखाणिमहं ||३८७।। जाणेमि सामिअ ! इमं जुत्तं जुबईण णेव बहु वत्तुं । सोहंति सलज्जाओ जाओ मिअभासिणीओ अ॥३८८|| 'धिकृत्तं पुण तासिं अवगुणमाणेइ अप्पमाणमिणं । भासिअमेवं सामिअ ! अम्हेहिं १ अत्तिजुत्ताहिं ॥३८९।। खंतवों सव्वो वि अ जंपंतीए अयाणमाणीए । मह अवराहो रिउचंदराहुसरिसेण. कंतेण ॥३०॥ कायचो उपसाओ धरिअव्चों को वि. नाह ! न विसाओ। अह सो मिच्छादसणपिओ भणेइ सुपसन्नमणो ॥३९॥ दइए! मोहनरिंदाणुगओ लोगो सुलोअणपहाणी । पुरिसस्स पिए! एरिसकने लज्ज जणेइ पुणो ॥३९।। १. वासका इत्यर्थः ॥ २. अतिरोट्रचोरदर्शनभवदृढभीतिभ्रान्तचित्तस्य ॥ ३. अचः ॥ ४. या तादृशरूप- गुणातदधिकलावण्यपूर्णा च ॥ ५. जगन्ति-भुवनानि ॥ ६. निजपाणिप्रहार प्रहतानि ।। ७. अशवत् वक्रतरवाक्यः- बहुवकवादभूतैरित्यर्थः ॥ ८. व्यावृत्त्य ।। ९. धृष्टत्वम्-धार्यम् ॥ १०. आत्तियुक्तामिः ॥ ११. विषादः ।

- भुवणभाणुकेवालिचरिय पडिहाइ साहु भणिों तुह गच्छसु तह विहेसु जह भव्वं । तीए वुच्चइ नेवं पायब्भं मज्झ तुह पासे ॥३९३।। तुम्हाणमभावे पुण को मज्झ पहावओ हवइ इत्थ । तुम्हे आगच्छह तो तेणुत्तं एवमेअं च ॥३९॥ अम्हे विओगवंता कया वि जाया पुस वि न य लोप में तुमए कज्ज कज्जं 'तडडिआ चेव पासामो ॥३९५|| इअ अभिहाऊण मओ कलत्तकलिओ अवञ्चभिच्चजुओ। मिच्छादसणमती तत्थरिऊनामओ तत्थ ॥३९६।। सबाउ आवयाओ "तिण्हा-लाहंतराय-वसणाई। संतज पेसिआई तप्पिट्टे मोहराएण ॥३९७|| ताव सिरिनिलयनयरे धणतिलयाभिक्खमुक्खसिटिगिहे' । नंदापिआइ तणओ जाओ जाओ अ आणेदो ॥३९८।। बद्धावणयाई मंगलाणि किज्ज्ञंति सिट्ठिसोहम्मि । तस्स महुच्छचपुव्वं वेसवण त्ति अ कयं नामें ॥३९९।। रमणीजणकरयलगो मक्खणपिंडु व्व 'मसिपिंडों जो । चंदु व्व कलावंतो धाबंतो केलिठाणेसु ॥४०० विजामंडिअपेंडिअपासे अब्भत्थसयलसत्थो जी। ववगयवालावत्थो पत्तो जुव्वणव सुत्थो ॥१०॥ अहं निअपत्यावविऊ "दविणपिवासा पमोअलसिअंगी। आलिंगई गाढयरं सिठिसुअं लोअविक्खायें ।।४०।। सो विं निअमणसमुद्दुच्छलंततव्वंछऽणेगकल्लोलो । भणिओ "ताएं जइ "तुं वंछसि काउं कलत्तं १ में ॥४०॥ १६पउरं तया कुणसु सा पडिवन्ना तेण एगचित्तेण । वेसवणो वि अ गामं एगे पत्तो छुहातत्तो ॥४०४|| जो पडिओ गय चिट्ठो पायवमूलम्मि कोणइ अ दिट्ठो । ५ 'दाविअमोअणपमुहं किंचि वि तस्साणुकंपाए ||१०|| पुणरवि पुरओ २ जंतो संतो एसो न सक्कए गंतुं । निग्गच्छइ पायतलेसु सोणि च सुकुमालस्स ॥४०६|| १. प्रतिभातिः ।। २. प्रागल्भ्यम् ॥ ३. वियोगवन्तौ ॥ ४. तटस्थिताः-मध्यस्थाः ॥ ५. अपत्यभृत्ययुतः ॥ ६. त्रस्तरिपुनामकः ॥ ७. तृष्णालाभान्तरायव्यसनानि ॥ ८. संतयं ॥ ९. मुख्यद्वेष्टिगृहे ॥ १७. श्रेष्ठिसौधे ॥ ११. मसृणपिण्डः कोमलशरीर इत्यर्थः ॥ १२. सुस्था: ।। १३. निजप्रस्तावविद्ः ॥ १४. द्रविणपिपासा प्रमोदलसि- ताशी ।। १५. तया ॥ १६. त्वम् ॥ १७. माम् ।।.१८. तदा प्रचुरं यथा स्यात् तथा कुरु । प्रचुरान् धनार्जनो- पायान्' इति भवभावना पृ. २८२ ॥ १९. दापितं ओदाप्रमुखम् ॥ २०. यान्-गन्छन् श्रान्तः ।।

सिरिइंदहंसगणिविरण जो मुच्छई लुढइ पडइ अकंदइ 'सोअप अविलवेइ । दुहिओ मग्गस्समओ धण-सयणाणं विओगाओं ॥२०७॥ तं नत्थि जं च दीणत्तर्ण गओ चिट्ठए इमो नेव ।। अइकट्टेणं भमए भिक्खाए जो पइग्गामं ॥४०८|| पडिहंति तस्स भिक्खालाहं लाहंतरायरिउराओ ।' जेणं "पणंतराया विसमा सिद्धंतए भणिआ ||४०९॥ दाणं लाहो भोगी उवभोगी तह य वीरिअं चेव । एएसिं पंचण्र्ह पडिसेहो अतराएहिं ||१०|| "पायं पइपयमेसो “महावयाहिं समावयंतीहि । अइनिक्करुणमणाहिं वेलाकूल गओ. कढें ॥१२॥ तत्थ य केणावि वणिअपुत्तत्तेण ववहारिणा टविओ । जो जाओ पुण किंचि वि सकिंचणी तस्स पासाओं ॥१२ जं च धणपिवासेसा पेरेइ कुणसु "धणजणोवाए । ववहारेउ भर्वतो उवविसिऊणाऽऽवणेसु सयं ॥१३॥ 'रयणुक्कर-कणग-रजय-दुगुल्लवत्थाइ अणेगविहं । कप्पास-लोह- "लक्खा-गुलिया धन्नाई वणिउत्ते'' ॥१॥ पेसेउ अवरदेसेसु कयाणगे भरिअ भूरिसगडाई. । वालइ-रासह-करहाइवाहए तह पवत्तेसु ॥४१५|| पूरेउ उत्तमुत्तमकयाणगापुण्णजाणवत्ताणि । जलहिम्मि तह १२गहिजउ 'मंडदिआपट्टयप्पमुहं ॥१६॥ किजउ अ धाउवाओ "सुकित्तिमायक्याणगऽब्भासो । सिद्धरसग्गहणत्थं विलप्पवेतो अ पाणेस ! ॥१७॥ इञ्चाइ साहु कहिलं पिए ! तए अन्नहा न य हवंति ! सघरंगणेसु अ रयणरासीउ सुवण्णकूडाई ॥१८॥ उवविट्ठो ताव स्यण-कणगाइअआवणेसु पारद्धो । ववहारविही वि परं कलि लाहंतराएण ॥१९॥ जइ वैसवणस्स इमो हविज पासम्मि संठिओ नेव । १६काणयकवडिआए लाहो चिंतिजए उ तया ॥२०॥ १. शोचते ॥ २. मार्गश्रमतः ॥ ३. चेष्टते ॥ ४. पञ्चान्तरायाः ॥ ५. प्रायः प्रतिपदमेषः ॥ महायद्भिः समापतन्तीमिः || ७. धनार्जनोपायान् ॥ ८. उपविदय ।। ९. रत्नोत्कर० ॥ १०. लाक्षा ॥.११. वणि- पुत्रान् ॥ १२. गृह्यताम् ॥ १३. मण्डपिकापट्टकप्रमुखम् , पट्टकाः शुल्कमण्डपिकादिपट्टकाः इत्यर्थः-।। १४. सुकृ- निमकृतकन्याणकाभ्यासः ॥ १५. स्वग्रहाङ्गणेषु ॥ १६. काणकपर्दिकायाः ॥

भुवधाभाणुकेवलिचरिये . 'तब्भावे, अज मए आवणभाडयमुवजि नावि । तस्सऽजणे वणिअपुत्तवित्तिसंपायणे चिंता ॥४२१॥ "तस्संपत्तीए पुण भविस्सइ कहं 'गिहव्वयगलाहो ?" तल्लाहे भोगुवभोगाइअमासंसए एसो टरशा मममंतरायसत्तू चइज जइ कह वि हुज साहु तओ । इअ चिंतेइ "धणपिवासासंजणिअट्टझाणगओ ॥४२३।। तयणु भयभंतनित्तो को वि नरो आगओ तहिं तेण । चेसवणो एगेंते नीओ चिंताउलो झत्ति ॥४२४|| दंसेइ तस्स पुरिसी 'कर-सिर-कण्णाइआहरणरासि । जेणं पुण विण्णाय चौराहरिओ अ एस त्ति ४२५॥ 'आगारेहिं तह इंगिएहि चिट्ठाविहीहि वयणेहिं । पुरिसाण जाणिजइ जम्हा अंतग्गओ भावो १४२६॥ तह वि घणपिवासा जमा आहरणाणि सामिअ! चएसु । जं अग्गओ भविस्सइ करिस्सए तमिअ पेरेइ ॥४२७।। तत्तो घेप्पइ जो अप्पमुल्लयकयाणगाण दाणेण । आहरणाई ताई तकरओ तक्खणेण गओ ॥४२८ तप्पिट्ठमागएहिं च रायपुत्तेहि बंधिओ वणिओ। 'लुत्तसहिओ चिअ कओ पुरओ सो साहणिज्जती ॥४२९।। एएहिं किंजंते विगोवणे रायमग्गमज्झम्मि । रायउले जो गहिओ कहिओ आहरणवित्तंतो ।।४३०॥ पंचण्डं गेहाई च साइणीए वि परिहरिज्जति । एयं कयं न सच्चं अवहरिआहरणचोरेण ॥४३॥ भूवइणा आणत्तो वणिओ वज्झो असज्झरोगु व्व । तत्तो मिलिएण महाजणेण राया य विण्णत्तो ॥३२॥ १. तद्भावे ॥ २. आपणभाटकम्-हस्यापि भाटकमित्यर्थः ॥ ३. तस्यार्जने ॥ ४. तत्सम्प्राप्तौ ॥ ५. गृह- व्ययकलाभः ।। ६. आशंसति ॥ ७. धनपिपासासञ्जनितार्तध्यानगतः ॥ ८, तदनु भयभ्रान्तनेत्रः॥ ९. कर-शिरः- कर्णादि-आभरणराशिम ॥ १०. एतत्समानार्थकं पद्यं संस्कृते एवम्- आकारैरिङ्गितर्गत्या चेष्टया भाषणेन च । नेत्रवक्त्रविकाराभ्यां ज्ञायतेऽन्तर्गतं मनः ॥ सुभाषितरत्नभाण्डागारे तृतीयप्रकरणे राजनीतौ श्लो. २२६. पृ. १४७ ॥ ११. लोप्नसहितः, लोत्रम् लुष्टितं वस्तु ॥ १२. संहन्यमानः ।। १३. आज्ञप्तः वणिग् वध्यः असाध्यरोग इव ।।

सिरिइंदहलगणिविरइयां तस्स उवरोहवसओं रायवरो काउमुक्कडं दंडं । चोरं चएइ जम्हा महाजणो मण्णए रण्णा ॥३३॥ 'तिण्हापिसाइआए गसिओ वाणिजयं अणेगविहं । जो कुणइ नयरमज्झे लाहो थावो वि दो तत्थ ॥४३४|| जं जं पयं तु जेणं उप्पाडिजइ महावयाहिं पिं । तं तं पयमणुगच्छंतीहिं पीडिजए जो उ ॥४३५॥ जो पेरिओ पियाए सगडाई भूरिवत्थुमरिआई । गहिउं गच्छइ देसंतरम्मि मुत्तुं सयणवग्गं ॥३६॥ जो गच्छेतो मग्गे कत्थ वि पडिओ महंतअडवीए । सबो वि अ सो सत्थो विसमतमतिसाउरो जाओ ||१३७R सव्वत्थ जणेण विलोइज्जतं पि सलिल न खलु पत्तं । "मुच्छानिमीलिअच्छो घडिओ लोओ अ गयचिहो ॥४३८|| इत्थंतरम्मि तत्थ य महंतया चोरधाडिआ जंती । तं संथं द₹णं "सव्वस्सं मुसिअ झत्ति गया ॥४३९।। कारुण्णपरो को वि अकोविअपुरिसो समागओ तत्थ । तेणं आणेऊर्ण पाइअमीसिं जलं जस्स ॥४०॥ "सुत्थीभूओ सत्थो तेण जलेणं च थोवमित्तेण । तम्हा अवसरदाणं महग्घयं कित्तियं लोए ॥१४॥ यतः - . कचरलुअपाणिएण वि अवसर दिनेण मुच्छिओ जिअइ । पच्छा मुआण सुंदरि ! घडसयदाणेण किं तेण ? ॥४४२।। एएसिं लोआणं जलासओ देसिओ अ पहिएणं । केहि वि पीअं उदगं केहि वि पक्खालिअं अंगं ॥४४३॥ सव्वे समाहिमंता पुरओ गंतुं पुणो पबटुंति । लोआ गया य 'संबलअभावओ °अन्नठाणम्मि । वेसवणो वि [य] एगं 'गाम गंतेगरुक्खछाहीए । पडिओ कटुं व विगचिट्ठी दिट्ठो अकेणावि ॥४४५॥ तस्स अइछुहाए वाहिज्जंतस्स य किवालुणा तेणं । 'ओअणपमुहं दाविअमह जाओ तेण जो सुत्थो ॥४४६।। १. तृष्णापिशाचिकया ॥ २. प्रियया ॥ ३. विषमतमतृषातुरः अत्यन्ततृष्णातुर इत्यर्थः ॥, ४. मूर्छानिमी- लिनाक्षः ॥ ५. 'सर्वखम् ॥ ६. पायितमीपत् ॥ ७. सुस्थीभूतः-स्वस्थीभूतः ॥ ८. उपदिष्टः ॥ ९. शम्वलाभावात् ।। अन्यस्थाने । ११. ग्रामं गत्वा- एकवृक्षच्छायायाम् ॥ १२. कृपालुना !| १३. ओदनप्रमुखम् ॥

ALLA, . भुवणभाणुकेवलिचरियं अत्र सदृशापत्तया पूर्वोक्ता सप्त गाथाः (४०६-१२) [पुनरपि] लिख्यन्ते- पुणरवि पुरओ जंतो संतो एसो न सक्कए गंतुं । निग्गच्छड पायतलेसु सोणि च सुकुमालस्स ॥४७॥ जो मुच्छइ लुढइ पडइ अकंदइ सोअए अ विलवेई । दुहिओं मग्गस्समओ धण-सयणाणं विओगाओ ॥४४८|| त नत्थि जं च दीणत्तणं गओ चिहुए इमो नेव । अइकट्टेणं भमए भिक्खाए जो पइग्गामं ॥४४९।। पडिहति तस्स भिक्खालाहं 'लाहंतरायरिउराओ। जेणं पणंतराया विसमा सिहंतए भणिआ ||२०||, दाणं लाही भोगो उवभागो तह य वीरिअं चेव । एएसिं पंचण्हं पडिसेहो अंतराएहिं ।।१५।। २पायं पइपयमेसो महावयाहिं समावयंतीहि । अइनिकरुणमणाहिं वेलाकूलं गओ कढें ॥४५२।। तत्थ वि केणावि वणिअपुत्तत्तेण ववहारिणा ठविओ । जो जाओ पुण किंचि वि सकिंचणी तस्स पासाओ ॥४५३।। जेणं तिण्हापेरिअमणेण आढप्पिरं च वाणिज्जं । विहवो समजिओ वहु तओ 'सुओ कत्थ वि सिलोगो ॥४५४|| "उच्छुखित्तं समुद्दो अ जोणिपोसणमेव य । रणो पसायओ सजी निहणंति दरिद्दयं ।।४५५|| तिण्हावसगो वणिओ कयाणगेहिं च भरिअ पोअमिगं । चडिओ एस समुद्दे गओ अ तम्मज्झदेसम्मि ॥५६॥ "तावुन्नओ जलहरो गजइ पिजन्नओ समुद्दो वि। विज्जुलया विजोअइ रिउ व्व पडिकूलओ वाऊ ।।४५७।। भग्गो 'सयहा पोओ तुंगतरंगेहिं उच्छलतेहि । निअहत्थगओ लाहो अहो ! गओ पिच्छमाणस्स ॥४५८|| लहिऊण फलगखंडं उच्छालिज्जती तरंगेहिं । 'जलयरदुहाणि अणुहवमाणो लग्गो तडम्मि इमो ॥४५९।। जस्स जहिं नहि. नामं पि मुणिजइ दूरदेसगमणेण । निअदेसे वुत्तंतो सुणिजए जस्स न य को वि ॥४६०॥ १. लाभान्तरायरिपुराजः ॥ २. प्रायः प्रतिपदमेषः ॥ ३. आरब्धम् ॥ ४. श्रुतः कुत्रापि श्लोकः ॥ ५. इक्षुक्षेत्रं समुद्रश्च योनिपोषणमेव च । प्रसादो भूभुजां चैव सद्यो नन्ति दरिद्रताम् ॥ भ. भा. पृ. २९४ ॥ ६...भृत्वा ।। ७. तावदुन्नतः ॥ १. पर्जन्यकः ॥ ९. शतधा ।। १०. जलचरदुःखानि-जलचरजन्तुजनितदु:- खानीत्यर्थः ।। - सिरिइंदांसगणिविरदय दुहिअस्स जस्स पिठे दुट्ठा रोगाऽऽवया 'उवेइ भिसं दड्ढोवरि फोडयपडणसमाणा अइपमाणा य ।।६।। तीए अणुभावेणं 'जररत्तिचरेण सव्वहा गसिओ । सिरवाहा-सूलाइअरोगाणं दत्तठाणो जो ॥६२|| तिण्हावसंगओ जो वाणिजाई करेइ वहुआई। अज्जेइ उवक्कमिउं अणेगवारे धणं किंचि ॥४६३॥ कत्थ वि किंतु निवेहिं गहि कत्थ वि पुणऽग्गिणा दड्ढं । कत्थ वि मुसिअं तकरनिअरेहिं तं धणं जस्स ॥४६॥ इअ जो अणेगदेसेसु अडंतो 'धाउवायमातणइ । सिद्धरसो अ हरिजइ *वंतर-रतिचराईहिं ।।४६५॥ कत्थ वि अ खन्नवायं करेइ जो वंतराइदेवेहिं । निहणिजइ भक्खिजिइ "विञ्छिअ-संप्पाइएहि पि ॥४६६॥ इअ ८पञ्चहं महंताउ वेअणाओ सहंतओं जो उ । निम्विन्नमणो वि अ देस-दारचाएण तिव्वदुहो ॥४६७॥ जो गाम-नगरपमुहट्टाणेसु चलंतओ सुणइ कि पि । 'विजामढम्मि पढि भणइ तहिं धम्मसत्थविऊ ॥४६८॥ धण-कणग-सयण-जुब्बणपमुहा भावा 'विणस्सरसहावा । धम्मो महंतआवंयताणपरो सरणमत्थि तहि ॥६९॥ गाहं सुणिउं चिंतइ जो जस्सऽग्गे कहिजए सदुहं .। सो एवमेव भासइ न तए पुव्वं कओ धम्मो ॥४७०॥ जीवाणमकयधम्माणमावयाओ सया वि पवडंति । तम्हा धम्मो सरणं संसारे दुहभरागारे ॥४७१|| इत्यंतरम्मि चिंतइ मिच्छादसणपिया कुदिछी अ । अजाऽऽगओ अवसरी अम्मो! मन्झ चिरकालेणं ।।७२|| पत्तम्मि इत्थ वेरग्गनामरिउमाणुसस्स य पवेसो । दीसइ तं जइ सम्मईसणंधूआ उवेइ इमा ॥२७३।। सा अम्ह वेरिणी आगच्छंती चिंतिअत्थनासगरी । इअ पेलिआ इमीए निअधूआ धम्मबुद्धि त्ति ॥४७॥ १. उपैति ।। २. ज्वररात्रिचरेण-ज्वरराक्षसेनेत्यर्थः ॥ ३. अन् ॥ ४. धातुवादमातनोति ॥ ५.. व्यन्तर- रानिचरादिभिः ॥ ६ खन्यवादम् ॥ ७. वृश्चिक-सादिकैः ।। ८. प्रत्यहम् ॥ ९. विद्यामठे ॥ १०. धर्मशास्त्रविदुः ।। ३१. विनश्वरस्वभावाः ।। १२. महाऽऽपत्नागपरः ।। १३.. प्रपतन्ति ।। १४: वैराग्यनामरिपुमानुषस्य ।।

! भुवणभाणुकेंवलिचरिय एसा तस्स समीवं समागया तप्पहावओं जाओ। धम्मविहाणाभिप्पाओ वेसर्वणस्त वणिअस्स ॥४७|| संवेसि पि वुहोणं एसा वाणी जय म्मि जइ अस्थि । 'वंछिअपयत्थविअरणहेऊ धम्मों चि तय त्ति ॥४७६|| तम्हा पढमं धम्मों न कीरए किमि एस जीएण । कजाणि हवंति 'जओ असउ चिअ हेउसब्भावे ॥४७७|| तेणं गच्छामि अहं निअदेंसं माय-तायमिलणम्मि । धम्मो करिस्सइ मए धुंवमेवं एस चिंतेइ ॥७॥ तत्तो गओं अ वेलाकूलं जो कम्मकरगवित्तीए । आरुहिओ अ पंवहणे लग्गो पोओं परतडम्मि ॥७९॥ 'थलमग्गेणं आगच्छंतो बंछंतओ "सजम्मछमं । कहमवि चिरेण पत्तो निअदेसं जो सुहावासं ॥४८॥ जो जाव उवेइ पुरं ताव विवन्नों पिआ मया माया । को चिं अ कत्थ वि सयणों "सिणं गिहमावणा पडिआ ॥८॥ अह जो तहाविहं दह्रणं सोगस्स ठाणयं जाओ । विलवेई तहा 'सुइरं बहुहा गरिहेइ अप्पाणं ।।४८२।। धम्मम्मि मणं किंचि वि कुणंतओ अप्पणो कह पि अ जो । निअजणणी-जणयाणं जणेइ परलोगकिच्चाई ॥४८३॥ इत्थंतरम्मि चारित्तधम्मपमुहेहिं भासिओं एसो । सबोहमंतिओ अडइ कम्मपरिणामपासम्मिं i१८|| गंतूण सो भणइ इअ पडिवन्नं जं तए महाराय ! । संसारिजिओ एसो तुम्ह सहाओं हविसई जे ॥१८॥ अम्हांणमज वि वयणविसयं न ममागओं [पुणो] एसो । अस्स गया य अणताणंता पुग्गलपरावा ॥४८॥ तं ता किमेरिसमिमं ? पडिवन्नं नेव चलइ संताणं । कम्मनिवी उ भिउंडिंफुडउक्खेवपुरस्सरं वयइ ६८७॥ हे वच्छ ! न किं जाणसि हेवांगं अम्ह बंधवाण इमं । तुम्हाभिमुहं नीओ जीओ वालिजए तेहिं ॥४८८|| १. वाञ्छितपदार्थवितरणहेतुः ॥ २. यतश्च स्वतः एव हेतुसद्भावे, पुष्टकारणसद्भावे हि कार्याणि स्वत एव नायन्ते' इति भ. भा. पृ. २९६ ॥ ३. पोतः-प्रवहणम् ॥ ४. स्थलमार्गेणं ॥ ५. स्वजन्मक्षमाम्-स्वजन्मभूमिमि- त्यर्थः ॥ ६. शीर्णम् ॥ ७. सुचिरं बहुधा गर्हति ॥ ८. वचनविषयम् ॥ ९. भृकुटिस्फुटोत्क्षेपपुरस्सरम् ॥ ५०. हेवाकम्-स्वभावमित्यर्थः ॥

++ .. सिरिइंदहंसगणिविरग जइ तारिसओ निअवरविरोही किर यास अस्थि भिसं । किमहं करेमि मंतीस ! ? ता तया इत्थ कजम्मि 12८९।। न य एगल्स चिअ मह कयं कया वि हु हवेइ इह कि पि । किंतु इमा लोगठिई तहमव्यत्तणलहात्रो अ॥४९०|| काल-परिणईइच्चाइणो वि वावारवंतया इत्थं तेहि सम २विआरिअ करिस्सइ हि भवंताणं ॥४९॥ अप्पपडिवन्नमेअं मज्झ वि विस्तरणमाग नत्थि । भणइ अ सुवोहमंती न तह बि समओ किसम्हाणं ? ||१९|| तस्स जिअस्त समीवम्मि धम्मबुद्धी सुणिजइ इआणि । जइ किर गया तओ सो कम्मनिवो तगिरा हसिओ ॥१९॥ "निअमंतिसहावाभिहहत्थतले तालिअं पयाऊणं । कम्मनिवालेणुत्तं अहो ! कहं धम्मबुद्धी सा ||२९|| नामेण धम्मबुद्धी परिणामेणं तु पावबुद्धी सा । भुवणं प्रि इमा वंचेइ 'नामसामण्णमत्ताओ ॥४९५|| सम्मदसणधृअंजं अवगच्छसि तुम निअमणम्मि ! अवरा य, धम्मबुद्धी, एसा सब्योहमंतीस ! ॥१९६|| जम्हा उ.. अमिअवुट्ठी जीवाणं सा हवेइ लोअम्मि । तुम्होदयकारणयं सरणं सव्वाण भव्वाणं ॥१९७|| एता पुण तुम्हाणं विसं :व विच्छेअकारणं निच्च । नामेण य तुल्ला अवि अत्था कजम्मि विहति ॥१९८॥ यतः- धत्तूर-नागवल्लीदलाण पत्ताभिहा. समा होडू । तंव-कणगाइनाणय-नाणयनाम समं, चेव ॥१९९।। अंव-निवाइरुक्खेतु रुक्खसण्णा सरिच्छया। सव्वेसिं परिणामो उ भिन्नरूवो पवइ ॥२०॥ एअं अम्हाणं पुण बत्तुं जुत्त न. सचहा अस्थि । सा अम्ह बंधवसइवधुआ" जेणं जणक्खाया ॥२०॥ परमम्हाणं सच्चं जपंताणं जहटिअसरूवं । मित्ताणममित्ताणं को दोसो ताव नायव्यों ? ॥२०२।। तत्तो सहावमंती भइ किमिमेण देव! कहणेणं ?। एए 'अणुहोंत च्चिअ जाणंति न तस्स रूवं किं ? ॥५०३।। १. व्यापारवन्तः अत्र ॥ २. विचार्य ।। ३. विस्मरणम् ॥ ४. निजमन्त्रिस्वभावामिधहस्ततले तालिका प्रदाय ।।:५. नामसामान्यमात्रतः ६. अमृतवृष्टिः ।। ७. सचिवदुहिता ८. यथास्थितस्वरूपम् ॥ ९, अनुभवन्तः ॥

भुवणभाणुकेबलिचारिय अह कम्मनरिंदो वि अ धृणिससिरो कहेइ ताब इमं । 'नहछोडिआउ दाउं सच्चं उत्तं तए मंति ! ॥२०४|| जेणं धुत्तो तरुणो सब्योहो एस लोअविक्खाओ । एअस्त किमण्णायं तीए चरिअमिसमेरिसयं ।।५०५|| किंतु इमो अजजणे वुइहे पुरिसे तह कहावेइ । विण्णावेश अ अम्हे विजा धुत्तस्स नेआ सा ।।५०६।। अह कण्णपिहाणपरी सव्वोहो भासए महाराय !! 'तुममेवमादिससु किं तुम्ह पसाउ चिअ समग्गो ॥५०७॥ तं अम्हे गृच्छामो जे किंचि चि अम्ह जुग्गयं इत्थ । तं सव्वं अम्हाणं आदिसिअव्वं नरेस तए ॥२०॥ कम्मनिवेण वि भणिों जहा हि तह करिस्सई तुहाण । गच्छंतस्स तुह 'पहा हवेतु "अणुबद्दवा सययं ।।५०९।। स गओ मंती निअठाणम्मि निवेएइ अप्पनाहस्स । नीसेससमायारे इओ अ वेसवणवुत्तंतो ॥२१० जणणी-जणयाइअदुहभरतत्तमणो कुदिष्टिपुत्तीए । जीओ विसेसओं जो वणिओ किर धम्मकरणम्मि ||५११॥ तीए अ साविओ जो सर्वभुनामस्स तप्पुरठिअस्स । तावसतिदेडिणरे सासणम्मि धम्म सुनिम्विन्नो ॥५१२।। तस्स पुण तावसेणं पइदिणमागइ-अभिग्गहो दिन्नो । आगच्छेतो तम्मयवासिअचित्तो इमो जाओ ॥५६३।। जेणं तु तेवभायण-कोवीणाइउवगरणपन्भारो । पउणीकओ तओ तव्ययमायरिझं पमोएण ॥२१ परलोगगयम्मि गुरुम्मि तस्स ठाणम्मि जो उ उवविहो । उम्मग्गं भासइ सम्मरगं दूसइ अहोरत्तं ॥५१५।। मच्छरमावहइ अ जो उत्तमपुरिसेसु धम्मवैतेसु ! सव्वत्थ वि विक्खाओ अप्पाण पंडिअंमन्नो ॥५१६॥ अह जो मढाइमुच्छिअमणो मुणी पूरिऊण अप्पभवं । दुद्धम्मबुद्धिवसगो गओ अ एगिदिअमुहेसु ॥५१७।। भमिओ तेसु वि जीओ सीआयववेअणाइदुहलक्खं । सहमाणो परवसगो अणतपुग्गलपरावट्टे ॥१८॥ १. नखच्छोटिका भाषायाम् चपटी' इति ख्याता ॥ २. कर्णपिधानपरः ॥ ३. पन्थानः ॥ ४. अनुपद्रवाः ।। ५. आत्मनाथस्य-निजस्वामिनः ॥ ६. श्रावितः ।। ७. ताम्रभाजन्कौपीनाद्युपकरणप्रारभारः ॥ ८. शीतातपवेदनादिदुःख- लक्षम् ॥

३८ सिरिइंदहंसगणिविरड्य तत्तो अधम्मबुद्धीइ रंजिआ किर कुदिद्विनिअमाया । तीए मिच्छादसणदइओ तेणावि मोहनिवो ॥१९॥ पुणरवि आणीओ जो कम्मनरिंदेण माणवभवम्मि । दिअभदत्ततणओ नामेणं सोमदत्तो अ ॥२०॥ तत्थ वि कुदिहिनामा समागया 'सयण-कंतसंजुत्ता । ससुझं पुरओ काउं जिअस्स पासम्मि मिगनित्ता ॥१२२।। "कुग्गाह-वहप्पमुहं दुट्टबलं पिटुओ अ पट्टविझं । रु?ण मोहवइणा तीए *साहजदाणटुं ॥५२२३ : तप्पेरिएण जेणं जिन्ना नाणाविहा कया सययं । विहिओ वहो पसृणं गिद्धेर्ण भक्खिरं मंसं ॥५:३।। दाणाणि जेण दिनाणि "जुत्त हल-लोह-लवण-सुरहीणं । पुहवीसंसत्ततिलय-कप्पासाईण वत्थूर्ण ॥९२४|| कन्नाविवाहकारणपमुहाई जेण अन्नपावाई। धम्ममिसेणं कार्ड नरएसु गयं असरणेणं ॥५२५॥ एवं परम्मुंहो जो नीओं एंगिदिआइठाणेसु । तेहि भमंतों रुद्वो अंणंतपुग्गलपरावट्टे ||५२६।। इअं अवरावरताहांगयप्पमुहदसणाणि अणुजम्में । कारेइ करेइ अ जो धम्ममिसा विविहपावाई ॥५२७॥ मिच्छत्तमंतिणां जो अणंतसो वालिओ अं पइवारं । एगिदिआइसु गओ अणंतपुरंगंलपरावट्टे १९२८|| अन्नय कयाइ माणुसखित्तालंकारहारभूअम्मि । सोहग्नपुरे नयरे सुंदरनामेण गिहनाहो ॥५२९|| वरुणांभिहाणओ जो उप्पाइजई 'गिहाहिवइपुत्तो । कम्माभिहनाहेणं तओ निवो चिंतए एवं ॥५३०॥ नेअव्यो एस मए समए चारित्तधम्मपासम्मि । परमेअं पडिभासइ किर्जत दुग्धंडं ताव ।।३।। नामेण धम्मबुद्धी एसा परिणामओ महापावा । जइ तस्त समीवाओ हविज निद्धाडिआ नेव ॥३२॥ अंगीकारे सम्मईसणधृआणं सुद्धि-बुद्धीर्ण । तीए निहांडणयं निद्वारिज तिलोअम्मि ॥५३३।। १. स्वजनकान्तसंयुक्ता ॥ २. स्वसुताम् ॥ ३. मृगनेत्रा ॥ ४. कुग्रावधप्रमुखम् ॥ ५. साहाय्यदानार्थम् ॥ १. यज्ञाः ॥ ७. योन-हल-लोह-लदण-सुरभीनाम् ॥ ८. अपरापरताथागतप्रमुखदर्शनानि-अन्यान्यसौगतप्रमुखदर्शनानी- त्यर्थः ॥ ९. गृहाधिपतिपुत्रः ॥ १०. निर्धाटिता।

॥ सुवणभाणुकेव लिचरिय तासिं अंगीकार करेइ सयमेव ताव एस जिओ। एआसिं तु विसेसे विण्णाए सम्मभावेण ॥५३॥ "निम्मलसिद्धंतस्सुइर्दूईए किर कहिजमाणो उ । अवगच्छिन्जइ तासिं झत्ति विसेसो असेसो वि ॥२३५३ तईसंगमणं विसुद्धसिद्धतसन्निहाणम्मि : सो सिद्धतो 'सुहगुरुतडट्ठिओ विलसइ सया वि ॥५३६३ तम्हा आणेमि अहं सुहगुरुराय इमस्स पासम्मि 1 चितिजंतं सव्वं हविज 'सुत्थं जओ एअं॥५३७|| कम्मनिवस्साऽऽकृअं इअ सोउ मोहभूवई भीओ । खुहिओ अ रागलीहो कोवगइँदो अ तासगओ ॥२३८।। दंभोलिनिद्दलिअमिच जायं स पि मोहरायस्स । "खणमित्तेण कुडुवं अमञ्चवग्गो तओ मिलिओ ॥५३९॥ सव्वेहि तेहिं कहिो जाओ तुह मोह ! एरिसो खोहो । हेलाखोहिअतिहुअणजणस्स वि कहें महंततमो ? ॥५४०॥ अह दीहं नीससिउं मोहमहीवो कहेइ मैतिवरा 11 जह तुब्भे भणह तयं तहेव सवं अहो ! हों ॥२४॥ मह उत्तागसएण वि खोहिजते 'सहस्सनयणाई । न उ को वि अम्हकेरें पराहचितुमित्थ सर्कइ ॥५४२।। परमम्हेहिं क़िजइ किं ? भग्गा घरविरोहओ अम्हे । तत्तो तेहिं कहिअं कि ''नव्वं वट्टए नाह ! ? ॥२४३।। कम्मनरिंदेण सम केण वि चालिजए कया चि कहं ? | एअं 'नव्वं गण्णं सोअव्वं मोहनिव उत्तं ॥५४॥ जम्हा उ तुम्ह नाए संसारिजिअस्मि सुद्धसिद्रूतो । आणेलं आरद्धो सुणिजइ सुहगुरुणा सढं ॥५४॥ सुद्वागमसत्तू जो अम्हाणं मूलओ विणासगरो । जा 'अम्हवंसकेलीकत्तणकरबालबाल्लि व्व ॥२४६।। एसो तं सुइदूई पेलिस्सइ तस्स पायमूलम्मि । 'हुकारचायकारीहिं भणि तेहि सोहि ॥५४७॥ . १. निर्मलसिद्धान्तश्रुतिदूत्या ॥ २. अवगम्यते ॥ ३. शुभगुरुत्टस्थित- सद्गसमीपस्थः इत्यर्थः ॥ ४. सुम्यम् !! ५. आकृतम् ॥ ६. कोपगजेन्द्रः ।। ७. क्षणमात्रेण ॥ ८. उत्तानशयेन बालेनत्यर्थः ॥ ९. सहस्रनयनादय; शंकादयः इत्यर्थः ॥ १०. नव्वम्-नव्यम्-नृतनम् ॥ ११. नूतनं गणनीयम् ॥ १२. ज्ञाते ।। १३. अस्न देशकदली- कर्तनकरवालवल्लिरिव || १४. हुंकारत्यागकारिभिः ॥

सिरिइंदहंसगणिविरह - जइ एवं ता को वि अ मणम्मि खोहो तए न काययो । अम्हे तह करिस्तामा आगच्छ। सो गुरू न जहा ॥२४८|| 'मोहावणिवाली 'तच्यणुस्सासिअमणी भणइ. एअं । वच्छा! विहेह एवं पूरेह मागोरहे मज्झ ॥५४९।। तस्सिन्नमडा. विअडा तओं गया अप्पठाणमेएहिं । तक्किअमागच्छतो निसेहिअव्वो गुरू इत्थ ||२५०॥ "तत्थाऽऽगंतुजगुरुणो अवसउणा पेसिआ तो तेहिं ।। "सिस्सजणऽज्झावणयाइबावारस्स वक्खेवा ॥५५॥ पत्थिवविरोहपमुहां पच्चूहा निस्मिआ अणेगविहा । 'मग्गंऽतरालदेसे सिरवाहाई य रोगा. य. ॥५५२|| एएहिं सव्वेहिं °आइंतो सग्गुरू खणा. ''खलिओं। संसारबसंतजिआ. लहंति दुहओ [जओ] सुगुरुं ॥२५३।। इंतश्च- वरुणो कुदिद्विधूआसुविप्पयारिअमणो कुणइ निच्च । पाबाई विविहाई अमुणंतो धम्मकवडेणं ॥१५॥ गसिओ भिर्स च अनिर्स महावयाए इमो वहंतीए । संहरिओ मरणे] अकालपत्तेण: अत्ताणो ॥५५५|| पुणरवि मोहभडेहि परम्मुहेहिं पर मुहं नीऔ । एगिदिआइसु पुणो अणंतकालं इमो धरिओ ॥५५६।। तत्तो पुणरवि माणुसखित्तम्मि विमलपुरम्मि नयरम्मि । रमणाभिहाणसिही अस्थि सुहावुट्ठिसमंदिही ।।५५७।। पुत्तो सुमित्तनामो तस्स य जाओ जणेसु विक्खाओ। "जुव्बणपव्वयसिहरं आरुहिओं वाणरु व्व इमो ||५५८॥ अह अन्नय मोहसुहडवलखलणस्संऽतरालकालम्मि । बहुसालिअउजाणे सुगुरू कम्मेण आणीओ ।।०५९।। नामेणं गुणजलही परिणामेणावि तारिसो चेव । संजमसिरीइ वरिओ पसमाहरणेण कयसोहो ॥२६०॥ जो अ तवतेअलच्छीपराजिआइञ्चनिञ्चलपयावो । निअमुहसंपत्तीए अणुकुणमाणो सयलचंदं ॥२६॥ १. मोहावनिपाल:-मोहनृप इत्यर्थः ॥ २. तद्वचनोच्छ्वसितमनाः ॥ ३. विधद्ध्वम् ॥ ४. तत्सैन्यभटा: विकटाः ॥ ५. तत्रागन्तुकगुरोः ॥ ६. अपशकुना.. ७. शिष्यजनाध्यापनकादिव्यापारस्य व्याक्षेपः ॥८. पार्थि- कविरोधप्रमुखाः प्रत्यूहाः ॥ ९. मार्गन्तरालंदशे ॥ १०. आयन्-आगच्छन् ॥ ११. स्खलितः ॥ १२. अजानन् ।। १३. सुधाष्टिरिव समदृष्टियस्य सः ।। १४. यौवनपर्वतशिखरम् ॥ + उ भुवणभाणुकेवलिचरिय 'लिम्मलगुणोहपरिमलफुरंतभव्वंगिभसल केलिसुमं । जो सीलसुरहिचंदणविलेवबासिअसमग्गंगो ॥५६२|| थिरयरमणमूलो जो सुररुक्ख व्व सोहए सुइरं । रिउजलणगणसमुच्चयपतृणपब्भारआहारो ॥५६३।। २ निजपत्तसुनिम्मलमइसुअनाणंकुरप्पभवभूमी । जो अयलषयपइन्नो वसुद्धसिद्धतधारी अ ॥५६॥ बिमलागमसुइरभउकंठिअचित्ता य सुगुरुपासम्मि । नरवइ-अमञ्च-मिहिप्पमुक्ष गच्छंति भत्तीए ॥५६५।। तत्तो जाव सुमित्तो वि अ तत्थ गभिस्सए कयाधि इमो । इअ ताव 'तव्बइअरो विण्णाओ मोहनरवइणा ॥५६६।। रे रे! गिण्हह गिण्हह 'जंतं तं अन्नहा हया सव्वे । इअ साहंतो मोहाहिवो समुठेइ संरंभा ॥५६७॥ पेसेई मोहनिवई इ निवारेउमुग्गभडसेणिं । ते विकता नेआ परअणइकंतवलवंता ॥५६८|| एगो आलस्सरिऊ जस्स समो तकरी परो नत्थि । हरिओ अ धम्मलाहो आगच्छंतो जओ जेण ॥५६९॥ घरसयणाइसिणेहो मोहो किं किण्हमट्टिआपंको । जत्थ 'निमन्नो अप्पं न "म(णा)गओ कढिउं सक्को ॥५७०॥ कि पि न मुणंति मुणिणो को वा धम्मो इमेसि समणाणं?। साहूण गुणा के वा ? 'महावइरिणी इअ अवना ॥५७६॥ जाइ-कुलाइअभंदिरअहिव्वयामंठिओ वि एस जिओ । पाडिजइ अह जेहि ते अट्ठमया महारिउणो ॥५७२।। कोहो जलणु व्व जलंतो पजालेइ अप्पमवरं वा । पीइ घरं च दहिजइ जेणं हाणिगरपढमेण ||९७३।। १२पंचप्पयारवयणो पमायपंचाणणो बली जेणं । जीअगए छिन्नम्मि अ पडंति धम्मगुणमुत्ताओ ॥५७४|| संते धणम्मि दाणं न दिजए खज्जए व पिजइ वा रक्खावालसमेणं किविणत्तेणं सया जीओ ॥५७५|| १. निर्मलगुणोधपरिमलस्फुरभव्याङ्गिभ्रमरकेलिसुमम् , सुमं-पुष्पम् ॥ २. निष्ठाप्राप्तसुनिर्मलमतिश्रुतज्ञानाकुर- प्रभवभूमिः ॥ ३. विमलागमश्रुतिरसोत्कटितचित्ताः ॥ ४. तद्व्यतिकरः ॥ ५. यान्तम्-गच्छन्तम् ॥ ६. कथयन् ॥ ७. निवारयितुम् ॥ ८. कृष्णमृत्तिकापकः ॥ ९. निमग्नः ॥ १०. मनाक् अल्पांशेनापि ॥ ११. महावैरिणी इति अवज्ञा ॥ १२. मद्य-विपय-कषाय-निद्रा-विकथेति पञ्चप्रकारवदनः ॥ १३. जीवगजे ॥

१२ लिरिदहल गणिबिरड्यं सत्तपुढवीपमुहदुहसवणभएणं विपक्खरवेणं । धम्मडाणगमणपरिहारी कारिजइ जिएण ॥२७६|| पिअ-पुत्त-मित्त-मायाविओगसांगा महंतरागु ब्व पीलेइ तह मणं जह जिअस्स धम्मम्मि का चिंता ? |७|| अन्नाणमंकुरो इव 'कुदिहिवयणीअगेण अइसित । जिअमणसरिआतीरे पबढ़ए मूलबंधेणं 11५७८॥ गहा:ऽऽवण-किसि-पत्थिनसेवाविसओ अहि व वक्खेवा । जं गतइ आसिलेसइ पावविसं तं सया पुरितं ।।२७९|| भवनाडयमप्पगयं अणुहबमाणो [वि सम्बया जीवो । नडनट्टाइविणोए रंजिजइ जं इमो अम्मो ! (अन्यो ?) |८|| वाल-तरुणाइकीलाउ साइणीउ व्य जस्स पासम्मि । वढूति सो परवसो न जाणई सुहं व असुहं वा ॥५८२॥ एएहि तेरससंखेहि वीरेहि सत्तवंत्तेहिं । आगंतॄण सुमित्तो धरिओ काउ गलग्गाहं ॥२८२।। तुमए सुगुरुसमीवे गंतव्वं नेव एगवारं पि । इअ आणापंडिवत्तीए मुक्को तेहि वि सुमित्तो ।।५८३।। अन्नदिणे गुरुराओ विहरइ अन्नत्थ 'पुण्णलाहकरो । सो वि कया वि सुमित्तो 'पेअवघरातिही जाओ ||५८४|| तत्तो तेहिं रुडो धिड़ी! सुविरुद्धमाणसहि च । एगिदिजाइटाणे अणंतकालं दुहनिहाणे ।।५८५|| पुणरवि कम्मनिवेणं आणीओ माणुसेगजम्मम्मि । एसो कहमवि सग्गुरुसमागमो तत्थ संजाओ ।।२८६।। *अलसत्तणाइपडियमणस्त जस्स य तहेब सुइजोगी। मिलिओ न कया वि सुहापाणं तिसिअरस नव जहा ||१८|| तत्थ वि मओ अ नीओ कुदिब्धृिआहि कालयमणंतं । एगिदिआइसु इमो इअ ताव अणतवारा जा ॥५८८|| अन्नय कयाइ जणिओ अतिआनामिआइ नयरीइ । कम्मेण गंगदत्तगिहत्थघरे सिंधुदत्तसुओ ॥२८९।। पत्तो जो जोव्वणभरकेलिहरे जाव आगया ताव । सुगुरू गुणमणिरोहणगिरी पहाणागमा झत्ति ॥५९०॥ कुदृष्टिवचनोदकेन ॥ २. व्याक्षेपः ॥ ३. पुण्यलाभकरः ॥ ४. प्रेतपतिगृहातिथिः-यमगृहातिथिरित्यर्थः ।। अलसत्वादिप्रतिहत्मनसः, अलसत्वम्-आलस्यम् ॥ ६. प्रधानागमाः-आगमविशारदा इत्यर्थः ।।

४३ . सुवणभागुकेवलिचरियं तेरतरिउणो धिक्करिऊण बलेणं च करमनरनाहो । आणेइ सुगुरुपासे तं कुसरं गंगदत्तसुों ॥५९९।। इअ नाउं मोहनियो महंतचिंतासमुहमज्झगओ। किं किजइ? अज पुणो जंपइ भो मंतितामंता! ॥५९२।। 'भत्थाए जे वाणा ते मुत्ता संति जं तओ अ कह। पअस्स सत्तुणो किर भबिस्सइ निवारण अन्चो ? ! ॥५९३॥ सुइसंगमी अ लग्गो इसस्स तत्तो अ वयइ सामंतो । नाणावरणसुनामी कयप्पणामी वलुद्दासो ॥५९॥ देवेण आदिलिजउ इश मा जेणऽत्थि सामिसिन्नमिण । बहुअं नाऽऽकरिसिजइ अज विभरिआउ सायरओ ॥५९५॥ तमिआणि मह धृआइ सुन्नय.ए इहऽस्थि पत्थावो । सुश्संगमो. वि बिहलो हविज तस्सन्निहाणम्मिः ॥६९६।। तम्हा पेसिजउ सा मोहनिवणं तहेव ताव कयं । सा तत्थ तक्खणेणं गया समुभूअससरूवा ।।५९७॥ गुरुरायसन्निहाणे जाओ कुमरस्स जस्स 'सुइलाहों । तीए मिच्छादसणदोसा कहिआ सुईइ तहाँ ॥५९८|| तीइ कुदिहिसुआए दोसा संम्मत्तंअत्तयाई गुणा । भणिआ य . *मोहसम्मुग्वांडो तस्सिन्नचिणिवेतो द९९।। चारित्तधम्मतत्तं तस्सिन्नुभवसुहं तहाँ कहिं ।। गुरुरायभासिअऽत्थो विण्णाओ जेण नेवे पर ६००। जम्हा उ सुन्नयाए अहिलओं पुत्वमेव अचत । 'को हं ? का एसा? किं कहणं ? इच्चवि न विण्णायं ॥६०२॥ परिसाइ उहिआए केण वि पिच्छा कया य पुरिसेण । तुमए सु किमिह भो ! ? न किं पि जाणामि इअवुत्तं ॥६०२॥ अन्नविणेसु वि मित्ताईणुवरोहेण सुगुरुपासम्मि । स गओ' जाओ सुइसंगमों पर सुन्नयाई हओ ॥६०३॥ जह चालणीइ उदगं न चिट्ठए बिंदुमित्तमंवि 'जाओ तह तत्थ । सुगुरूवएसवयण न किंचि अहो! ॥६०४|| अह अन्नस्थ गया सुहगुरु-सुतमागमा तओ जस्स । पासे समागयाओ कुदिट्टी-अ कुधम्मबुद्धी अ॥६०६ । . १. भन्नायाम् ॥ २. शून्यतायाः ॥ ३. श्रुतिलाभः ॥ ४. सम्यक्त्वात्मजायाः सम्यग्दर्शनदुहितुः ५. मोह- मद्घिाट६. तसैन्यविनिवेशः तत्सैन्यविलसितानीत्यर्थः ॥ ७. पृच्छा ॥ ४. मित्रादीनामुपरोधेनं ॥ ९. यस्याः ल्यतायाः .

लिरिइंदहंसगणिविरइयं ताहि नीओ जो 'भागवयाइअसत्थसन्निहाणम्मि । जस्स य तया समीवं 'चण्ड सा सुन्नया सिग्धं ॥६०६। भागवयाइबयणमरगच्छइ सव्वं जहाकहिअमेसो । तभासि च कार भृतिम पानमन्जेइ ॥६०८॥ पुणरबि निवट्टिओ जो धरिओ एगिदिआइटाणेसु । जाव अणंतं कालं तेहिं बरं वहंतेहिं ॥६०८॥ अह करमन रिदेणं विचितिअं अन्नया इअ अहो ! जो । चारित्तधरमसेणापवेसमजावि न लहेइ ॥६०९|| जम्हा बलवंता मज्झ बंधवा अह तहा मुणामि अहं । तेसिं जहा अवलया हवे सच्चे सिमचिरेण ॥६१०॥ परमेवं किज्जते तेसि सरीरमवचयमुवेइ धुवं । जड़ (ह) अम्ह सरीराओं न संति भिन्ना कयावि इमे ॥६॥ तेसि सरीरविणासे परमटेणं खओ उ मज्झेव । संपजइ तेण अहं कट्टमहो! किं करेमि ? अहो ! ॥६१२|| जइ वा पालताणं पडिवन्नं जं हवेइ तं होउ । जम्हा सत्थे एवं सुणिजए लोअमज्झम्मि ॥६.३॥ चंदो कलंकमप्पगमुदही अग्गि विसं सियो वा वि । न कयाइ चएइ जहा तहा महंता सपडिवन्नं ॥६॥ "उवगारकारिणी जे नरा न ते अप्पणो गणंति खयं । ५दीवदसाउ पगासं जओ जणंति तणुदाहेणं ॥६१५।। चारित्तधरमपमुहा जइ बि परमसत्तुणो इमे अम्हं । 'सविणासगरा इअ किं इमेसिमुवगारकरणेणं ? ॥६१६।। इञ्चवि न चिंतिअव्वं जम्हा गयमच्छरोवगारिसु जं । सदओ ता किं परमवराहिसु सुहिओ जइ स संतो ॥६१७॥ लच्छी हरिआ जेणं विमदिओ अद्दिणोदही हरिणा । सो तस्स देइ ठाणं न मच्छरो जेण धीराणं ॥६९८|| जइ वा मह सुहपक्खस्स पोलणं ते कुणंति रिउणो वि । निच्च सवित्थरं अम्ह सरूवं ते च्चिअ मुणंति ॥६१९।। तत्तो चिअ मं सम्मं लोए 'पक्खावणं इमे निति । जाणावंति पसिद्धि भुवणतिअयम्मि मज्झ पुणो ॥६२०॥ १. भागवतादिकशास्त्रसन्निधने । २. त्यजति ॥ ३. परमार्थेन ॥ ४. उपकृतिराभसिकतया क्षितिमपि गण- पन्ति नात्मनों गुणिनः । जनयन्ति हि प्रकाशं दीपदशाः स्वाजदाहेन ॥१॥ भ. भा. पृ. ३०२॥ ५. दीपदशाः ।। ६. सविनाशकरा ॥ ७. सविस्तरम् ॥ ८: माम ॥ ९. प्रख्यापनं प्रसिद्विम् ।।

भुवणभाणुकेलिचरिय कहमन्नहा य नाम पि मज्झ होइ ? कहमित्थ आणा वा। तं किं न सहते जे पसिद्धिअहिलासिणा पुरिसा ? ॥६२२।। 'खेइज्जंतो वि सती चएइ न खमंधयारनिअरेण । कुत्थेरिसी पसिद्धी अन्नत्थ जओ वलंताणं ? ॥६२२।। इच्चाइ चिंतिऊणं नयर विजयवद्वणम्मि कम्मेण । नामेण सुलसंधणिणो पुत्तो उप्पाइओ स जिओ ॥६२३॥ निअघरनंदणजम्माणंदभरापूरिएण सुलसेण । नंदणनामं ठविअं सुअस्त कयसयणसम्माणं ॥६२।। तत्तो कम्मनिवेणं समप्पिओ पासवट्टिणा समए । पच्छन्नमेव अस्स उ जहापचितकरणुग्गअसी ॥६२५।। सवणे 'साविअमेअं जिअम्स कम्माभिहेण भूवेण । तिखेणं खग्गेणं इमेण छेओ इअ विहेओ ॥६२६।। मोहस्त अप्परिउणो सत्तरितममेगभागमूणचरं । मोनुं सेसा छिन्जा एग्रणसत्तरितणुभागा ॥६२७॥ तह नाण-दसणावरण-वेअ-विग्धाण तीसतममंसं । ऊणं चइ भिजा एगुणतीसंगअहिअंसा ॥६२८|| चीसतममंसमूणं रिऊण दुण्हं पि नाम-गुत्ताणं । चइऊण खडिअव्वा एगुणवीसंगअहिअंसा ॥६२९॥ तेहिं इअ छिन्नेहि तस्सिन्नं खंडिअं भविस्सइ ता । तत्तो अणाउलत्तं खणं पि तुह भावि जीव ! अहो ! ॥६३०॥ सबसुहमरनिवंधणसम्मइंसणसुमंतिगेहस्स । वारं अदिनुपुव्वं दंसिस्मसि अह तुमं जीव ! ॥६३१।। तं पुण रागद्दोससुघणगंठिकवाडपिहिअमञ्चंतं । तस्सुग्घाडणविसए तुज्झ उवायं कहिस्लामि ॥६३२।। जं तु मए तुह 'उवइमिआणि तं च कुणसु जीअ ! तुमं । तेणं जीएणं तं (तं) तहेव सव्वं कयं ताव ॥६३३॥ अह तप्पुरवट्टिसहसंबवणुजाणयम्मि कम्मनिवो । आणेइ सुगुरुरायं सिद्धंतममलवयणसोहं ॥६३४॥ तग्गुरुपासम्मि गओ अ नंदणो सिनिंदणो एसो तस्स य कम्मनिवेणं सहाइणी दक्खया दिन्ना ।।६३५॥ १. खेद्यमानः-खण्डयमानः इत्यर्थः । देहेऽपि जनितदाहं, सिन्धुर्वडवानले शशी शशकम् ।'न त्यजति कलकर, प्रतिपन्नपरा हि सत्पुरुषाः ॥१॥ भ. भा. पृ. ३-२ ॥ २. सं गगनम् ॥ ३. यथाप्रवृत्तकरणोग्रासिः ॥ ४. श्रावितं निवेदितमित्यर्थः॥ ५. अनाकुलत्वम् ॥ ..६...उपदिष्टम् ॥

सिरिदासगणिविराय तीय भएण सा सुन्नया एणहा इओ अ. मोहनिवो। मुच्छइ रोअंति तला न.णावरणाइलामता ॥३३६|| विलयति नाम गुनाणि रातीहपमुहं सयलसिन्नं । 'जावईव ससोगं अछंदा तह य उच्चसरं ॥६३७|| तत्तो मिच्छादसण ती अवलंविऊण धिष्ठतं । उहंतो अबलोअइ सिन्नं सव्वं पि तयवत्थं ॥६३८|| अह अमरिसभरिओ सो 'आपायसिरं सुदुचुण्णभरं । "उस्सद्धाणाभिहमादाऊणं लत्तरं चलिओ १६३९ दणपाले पत्तो मंती लग्गुरु-सयागमेहिं च । सुन सुइमुहेण कहिजइ मोहनरू- यं जस्त ॥६४०॥ मिन्छासणपमुहं मुणाविरं तेहि जस्त तद्दोसा । चारित्तधन्म-सम्मखणमुहगुणदिआरो वि ॥६४|| धम्मामिअतरुणो सुरलोआ मुक्खो फलाणिं अ हदति । कडुपावपायवस्स उ फलाणि नरगाइो भणिआ ||६४२।। एनो सन्यो अत्थो विन्नाओ दक्खयापहावेण । जेणं च नंदणेणं सग्गुरु-सुद्धागमक्खाओ ॥६४३।। इत्थंतरम्मि मिच्छादसणमंतीसरेण दिन्नमिण । दिअडं कडुअं चुण्णं अस्सद्धाणाभिहं जस्स ||६४४|| तव्भाविएण जेणं चिंतिजइ कुत्थ अत्थि सो मोहो ? .. के ते मिच्छादसणपमुहा ? किर केण दिखा वा ? ॥६४९|| कुत्थ य संजमधम्मो ? ते सम्मत्ताइणो. वि न समक्खाः। न य धम्मो पावं को समागओ सग्ग-नरगेहिं ? ॥६४६।। इअ गुरुवयणविलासो महंतसाहसधरा ति चितंतो। पास अपुरिसाणं कहेइ सणि किमेअं? जो ॥६४७॥ उवहसइ तओ.जो हत्थतालिआपाडणेण अह रुट्ठी । कम्मनरिंदो जस्स य तुटा मोहाइणो सत्वे ॥६४८॥ पुणरवि पुछा पडिपुन्नसरीरा ते खणेण संजाया। वालतिजं सरोसा *सम्मत्तामचघरवारा ॥६४९॥ जो कारिओ इमेहिं पावसहस्साणि मोहपमुहेहिं । पुणरवि एंगलंखाइसु अणंतकालं च धरिओ जो i६५०॥ '' - ५. जातमतीव संशोकम् ॥ २. तदवस्थम् ॥ ३. आपादशिरः सुदुष्टचूर्णभरम् ॥ ४. अश्रद्धानाभिधमादाय-गृही- वा सत्वरं चल्तिः ॥ ५. सम्यक्त्वामात्यगृहद्वारात् ॥ ६. एकाक्षादिषु एकेन्द्रियादिषुः इत्यर्थः ॥

भुषणमाणुकेवलिचरिच इअ. कत्थ वि नरए कत्थ वि सन्निपणिदितिरिअमणुएसु । कत्थ वि.सुरेसु जेणं गएण मोहाइणो निहया ॥६५॥ पुव्वुत्तपयारेणं अणंतवाग समागओ तहालये । सम्म सणमंतिवरभवणदुबारे इमो जीबो ॥६५२।। न परं तत्थ पदेसो को समजिअमहंतपावेण । एपण जिएण कया वि तं सुणह पात्र मेगमणा ॥६५३॥ कन्थ वि रागाईति अस्सद्ध णेण कत्थइ व पावं। कोहाईहि विसयात्तिरहेहिं जिपण कयं ॥६५४|| 'पुठट्परिपुट्टपुण्णीकयमोहाईहि वालि.ओ अ टिओ । एगिदिआइसु जिओ अगंतकालं च पइवेलं ॥६५५|| इत्थंतरम्मि माणुसखित्ते मलयपुरमत्थि पुररम्मं । तत्य नरिंदो इंदो विजया नामेण तस्स पिया ॥६६।। ताणं तणओ जाओ पत्युअजीओ कयाइ कम्मवसा । नामं च जस्स ठवि नरबहणा विसासेण त्ति ॥६५७।। सो वाली परिवड्ढइ चंपयछोडुव्य पंयडतणुसोहो । गुणवंतो अ पढंतो सत्थाणि अं जुबणं पत्ती ।।६५८॥ अन्नय नरेसरकुमरपरिअरिओ रायपुत्तओ जाइ । एसो असोगसुंदरनामुजाम्मि कीलंतो ॥६५९।। तत्थ य कम्मवसेणं दिठा सग्गुरु-सयागमा जेणं । तइंसणुल्लसंतसुमहंतवीरिअज्जुओ जाओ ॥६६०॥ जेणं कम्ममहीवालदिन्नपुवुत्ततिक्खखग्गेण । पुवुतछेअविहिणा छिन्ना मोहाइणो रिउणो ॥६६।। तेहिं अक्खलिओ जो पासे सग्गुरु-संयागमाण गओ । परिवारेणं सहिओ गमे विणयावणयसीसी ॥६६।। सुइसंगमो अ गुरुणा कारविओ जस्स सन्निसण्णस्त । सुद्धामं भणिता कहेइ तकण्णलग्गा सा ॥६६३॥ भो ! भद्द मुहबुद्धी ! तुम इमं भामिओ अवसंमुदं । 'दुम्मोहमहीवइणो मिच्छादसणपहाणेणं ॥६६|| जम्हा कुदिठीघरणिं समं सधूआई धम्मबुद्धीएं । पेसेइ मंतिराओ "सकूडघरघडणसुत्तहरो ॥६६५॥ अत्थेण पावलक्खणसहावरूनं नडि व्यवहमाणा । सा धम्मबुद्धीनामा सव्वजणे विप्पयारेइ ॥६६६।। .... -- N. १. पुष्टपरिपुष्टपूर्णीकृतमोहादिभिर्वालितश्च स्थितः ॥ २. प्रस्तुतजीवः ॥ ३. दुर्मोहः दुष्टमोहः ॥ ४.सकूटगृहघटनसूत्रधार :

सिरिदत्तगणिपियं ४८ कारेइ धम्ममिसओ पावाणि वरणअगोअरगयाणि । पाडेइ 'पयडवेअणभरागरेसु नरगेसु नरे ॥६६७॥ निअजगणी-जणयाणं कुदिदि-मिछत्तनामधारीणं । सेवं विहारइ इमा जीवाणमणंतगभवेसु ॥६६८|| मिच्छत्त-कुदिछिकयं वणिजइ कित्ति च तुहं अग्गे ? | कि पि तहावि अहं दसेमि अतं वण्णिआमित्तं ॥६६९।। रागाइदोसअकलुसमणेसु गुणभायणेसु देथेसु । सासयटाणगासु अ जणंति ताओ अदेवमई ॥६७०॥ सुगुस्सु करुणावरुणाल एसु परिहरिअसव्यसंगेसु । कारंति अगुरुवुद्धि ताओ बिवरीअरुवाओ ॥६७२।। दाण-दया-सील-छमा-नाण-ज्झाणाइसुद्धधम्मम्मि । ताओ रयंति अरई 'यहरूवे *पक्सवायं च ॥६७२।। देव-गुरु-धम्मगोअर-विवरीअत्तं गया सया जीवा । पावं संचिअ दुक्खं सहति ते तप्पसाएणं ॥६७३।। तत्तो मोहाईहिं तुमं पि हा ! दूमिओ विवखेहि । मिलि.एहि सम्बेहि अच्चतमणतकालं जा ॥६७४।। एस विसेसेण रिऊ तुह सम्मईसणांभिहो मंती । सकुटुंबो दुट्ठमई अणंतदुहलक्खदाणपरो ॥६७५॥ तन्मजा-धूआहिं जं दुक्खं तुज्झ निम्मिअं तत्थ । तं वण्णिरं न सकइ सहस्सवयणो त्रि को वि सुरो ॥६७६|| इअ सोउं सुइदंसिअविभीसि भीअमाणसो कुमरो। गग्गयवंतगिराए सुगुरुं भासइ इअ नतो. ॥६७७॥ एआवंतं कालं एवं सामिअ ! मए न विण्णायं । ता कि पि पुरा कत्थ वि अन्नाणतिमिरहयमणेण ॥६७८।। तं ताव मज्झ सरणुझिअस्स किं नाह ! लोअम्झम्मि'। ताणं हविस्सइ अहो ! भावारिदवम्गितविअस्स ? ६७९॥ गुरुपेरिमा सुई तं भणे पुणरवि अणंतसो भद्द ! । तुझं मए निवेइअमओ परं निप्फलं जायं ॥६८०॥ कत्थ वि अ.सुन्नयाए टासदाए "मपण मोहेण । दोनेणं सत्याए उवपसतरू न ते फलिओ ॥६८शा १. प्रकटवेदनाभराफरयु ॥ २. वर्णिकामात्रम् लेशमात्रमित्यर्थः ॥ ३. करुणावरुणालयेषु करुणासमुद्रेषु इत्यर्थः । ५. धरूपे । ५. पक्षपातम् ॥ १. विशेषेण विशेषता इत्यर्थः ॥ ७. मदन-मदादित्ययः ।। ८. शाठयात् ॥

भुवणभाणुकेवलिचरियं कत्थ वि 'कुदिद्विपुत्तीदढेगयरसाइरेगरागेण । तुमए अणेगवारा विहलं गुरुवयणमित्थ कयं ॥६८२॥ अवहिअचितेण तए सोअव्वं सव्वमेधं वयणं मे । सुणइ 'उवओगवंतो कर्यजलिउडो तओ कुमरो ॥६८।। तीए 'उत्तं चारित्तधम्मसम्मज [ग्ग]भारधरणुको । सम्मईसणमंती इह अत्थि सयागमसुवंधू ॥६८४|| निस्सेसजंतुहिअओ सव्योहो जस्म बंधवो नेओ । कंपर जन्नाम(प)सवणवसेण मोहनिवसिन्नदलं ॥६८५।। मिच्छादसणमंती गयचिट्ठो होइ जब्बलेण रिऊ। "दाराऽवचउवेओ असेसदोसाण पयवीदं ॥६८६|| अवघग्गरक्खमूलं धम्माहारो गुणागरो जो अ । जो सेविओ समिद्धि, सुहं सया देह जीवाणं ॥६८७।। जस्स सुआ लोए विक्खाया नामेण धम्मबुद्धि त्ति । परिणामेण वि सच्चा समग्गसोहग्गजञ्चगुणा ॥६८८।। सा चित्ते धरिआ सुहमसेसजंतूण कुणइ तक्खणओ । ज अमिअवाहिणीए संगो निस्सीमतोसगरो ॥६८२।। सेपंति जंतुणो जे उ धम्मबुद्धि, इमेसि दंसेइ । सम्मइंसणमंतीसरमेसा तं पसन्नमणा ॥६९०॥ दिट्ठो सो सम्वेर्सि जीवाणं 'ताणमेव होइ जए । जेसि 'दुहत्ताणं तद्भुआए नत्थि "अत्थित्तं ॥६९१।। तेसि कहं च परित्ताणं ते तं नेव समवलोअंति । तं जइ तुह अस्थि किमवि तीए ८अत्थित्तणं वच्छ ! ॥६९२।। दंसेमि तओ तमहं जह ते 'सुत्थत्तणं हविज सया । चिट्ठामि अहं 'पउणो सामिअ ! 'किजउ महपसाओ ॥६९३।। दंसिजउ सा सुगुरो! मम ''तद्दसणसमुच्छुअमणस्स । तव्वयणेण य गुरुणा विन्नाया जुग्गया तस्स ॥६९४॥ मोहस्स ताव दोसा मिच्छादसण-कुदिदिदोसा य । तद्धम्मबुद्धिदोसा पयासिआ तस्स सग्गुरुणा ॥६९५।। सुद्धागम-सुइमुहओ गुरुणा भणिआ ये सुद्धधम्मगुणा । जह उम्मीलिजइ तस्स धम्मकरणेगबुद्धीए ॥६९६।। १. कुदृष्टिपुत्रीदृढकतारसातिरेकरागेण ॥ २. उपयोगवान् ॥ ३. उक्तम् ॥ ४. दारांपत्य-उपेतः ॥ ५. त्रानमेव || दुःखार्तानाम् ॥ ७. अर्थित्वम् ॥ ४. अधित्वम् । सुस्थत्वम्-सौस्थ्यम् ॥ .१०. प्रगुणः ।। ताशनसमुत्सकमनसः ॥

५० सिरिइंदहंसगणिविरइयं ! संवरिअमणेण तओ तेणुत्तं धम्मवुद्विआ जाया। तुम्ह 'कयाउ 'सयागमसुइप्पसायाउ मह भयवं! ॥६९७|| तस्संपत्तीए चिंतेमि करेमि कहि भवंतेहिं । धम्म सम्मं सामिअ ! कामिअदाणेगकप्पदुमं ॥६९८।। तह परिहरेमि सुगुरो ! कुदिड-दद्धम्मबुद्धिमुहमंगं । तकहह कयपसाया निअधम्मविहाणुवायविहि ॥६९९॥ अह गुरुणा भणिअमिमं जड़ तुज्झ इमाइ धम्मबुद्धीए । 'अविणस्लरा य रायकुमर ! अस्थि अणुराइआ एसा ||७००॥ अम्हाणं उच्छाहं स च्चिअ कारेइ वच्छ ! पिहुवच्छ ! । धम्मविहाणम्मि उवायकहणपमुहप्पयारेसु ॥७०१|| सम्मईसणमंतिअपडिवत्ती पुव्वमेव कायव्वा । सामित्तेणं तुमए सद्धम्म काउकामेण ||७०२|| सम्मत्ते मण-वयणंऽगाणं एगग्गया य धरिअव्वा । 'सुद्धपडम्मि व तम्मि अ कालुस्सं रक्खए दक्खो ॥७०३।। आसेविओ अ सम्म एस चिअ. तह पसीअइ अमच्चो । सव्वो वि उत्तरुत्तरगुणलाहो. होइ भद्द ! जहा ॥७०४॥ चिंतेइ रायकुमरो अहो ! "महंतप्पहावओ को वि। सम्मईसणनामं पि सुंदरं वट्टए ताव ॥७०५।। सो केवलं तु दिस्सो मए कहं च उवलक्खिअव्यो वा इअ झायइ रायसुओ तानाओ कम्मणाऽवसरो ॥७०६॥ 'उजलअज्झवसायस्तरूवयाऽपुव्यंकरणनामो उ । तस्स सुतिक्खनुढारी समप्पिओ कम्मराएण ||७०७|| किंचि वि सवणे साविअमिमेण छन्नं तओ सुलद्धवलो जो राग-दोससुघणअरंरिजुअं भंजए तेण ||७०८|| मोहाइसन्तुनिवहं पइसमयं निद्दयं हणंतो अ । जो पत्तो अंतरकरणरायगेहंऽगणमहीए ॥७०९।। 'सम्मत्तमंतिसंबंधिचंदपहतमिहंऽगणठिअस्स । तुडो कम्मनियो जस्स निबहिअनिअपइन्नस्स ||७१०॥ १. कृतात् ॥ २. सदागमश्रुतिप्रसादात् । ३. तत् कथयत ॥ ४. अविनश्वरा च राजकुमार !... ५. प्रवाः ॥ ६. शुद्धपटे इव तस्मिन् ॥ ७. महान् ॥ ८. दृश्यः द्रष्टव्यः ॥ ९. उज्ज्वलाध्यवसायस्वरूपापूर्वकरण- रागद्वेषसुधनअररियुगम् कपाटयुगम् । ११. सम्यक्त्वमन्त्रिसम्पन्धिचन्द्रप्रभतद्गृहाङ्गणस्थितस्य ।।

भुवणभाणुकेव लिचरियं निम्मलतममणपरिणामरूवअनिअट्टिकरणनामवहो 'सुपयंडवजदंडो समप्पिओ जल्स तेणं फुडो ७१२॥ २मोहमहारायतणयदोससुआ कोह-माणअभिहाणा । बलवंता य अणंतागुंबंधिणो लोअविक्खाया ||७१२|| तह मोहरायअंगयरागमइंददुहिआ हवइ माया । सा वि सबला अणंताणुबंधिणी अइविसमरूवा ॥७१३।। रागसुओ अ अणंताणुबंधिओ लोहनामओ सुहडो। सो पुण मिच्छादसणअमञ्चचदो अ भवकंदो ॥७२ पंच वि ते सामरिसा हणिजमाणा वि पिहिममुअंता । दुट्ठमणा रिउणो कुमरेणं निद्वाडिआ य तहा ॥७९५।। जह जीविअसेसा ते नट्टा मणवित्तिअडविमज्झम्मि । कत्थ वि निलीणया पुण चिट्ठति सुमुच्छिअप्पाणो ॥७१६।। जेण पविट्ठेण तओ अंतरकरणाभिहम्मि मंतिगिहे । दिट्ठो सम्मइंसणमंती "ओवसमिअंगधरी ॥७१७॥ जमणाइकालपजलिअमोहमुंहसत्तुदावदड्ढो वि । ८अमिअद्दहसमतदंसणेण जो सीअलो जाओ ॥७१८॥ जह हवइ पुक्खरावट्टमेहबरिसेण दावदड्ढदुमो । जह वा गिम्हे मरुदेसपंथउ व्व 'सरवारिसेगेण ||७१९।। जह वा 'अइवल्लहवल्लहाविओगऽदिओ जणो को वि। अवितकिअलपिआसंजोगेण हरिसमुवेइ ।।७२०।। अह जस्स तस्सरूवं सवित्थरं सुगुरुणा पुणो भणिों । सम्मईसणमंती पुणो वि सो 'पञ्चहिण्णाओ ||७२१।। सिक्खं देइ अ सुगुरू तए नरिंदसुअ! पालिअव्वा य । जावजीवमिमो मह सामी १२नऽवरो इअ पइन्ना ॥७२२॥ सम्मइसणथिरया चत्तव्वा नेव पाणनासे वि । चालिअचित्तेण वि सुरवंदेहिं इंदसहिएहिं ।।७२३।। पंचण्हं दोसाणं परिहारो देसणम्मि काययो । संका-कंख-विगिच्छा पसंसणं संथवो अ त्ति ॥७२॥ १. सुप्रचण्डवज्रदण्डः ॥ २. मोहमहाराजतनयद्वेषसुतौ ॥ ३. मोहगजाङ्गजरागमृगेन्द्रदुहिता ॥ ४. पृष्टिमम्- चन्तः ॥ ५. निर्धारिताः निष्कासिताः. इत्यर्थः ॥ ६. मनोवृत्त्यटवीमध्ये चित्तवृत्यटवीमध्ये ॥ ७. औपशमिकाल- धरः ॥ ८. अमृतद्रहसमतद्दर्शनेन ॥ ९. सरोवारिसेकेन ॥ १९. अतिवदभवल्लभावियोगादितः ।। ११. प्रत्यभिज्ञातः ।। HER नाऽपरः ॥

५२ सिरिइंदहनगणिविरमयं तत्तं जिणिदउत्तं अस्थि व नऽत्थि त्ति संसओ संका। सम्मत्तचंदमज्झे पडिभासइ सा कलंकु व्ध ७२६॥ आकंखा परदंसणिधम्मविहाणस्मि जो अ अहिलासो। दंसणविसुद्धसलिले 'अहिहिंठअमलु व्व सा नेआः ||७२६।। दाण-तवाइअधम्मे किजंते जो फलम्मि संदेहो । दसणदिप्पपईवंजणरेह व्य हवड़ विगिच्छा ||७७|| विजा विणोअपमुहं 'दळूणमपुव्वयं चमकारं । धम्मो इमो वि रम्मी चिंतइ नेआ इअ पसंसा ||२८|| आलवणाइअकरणं कुलिगिवग्गेण चत्तमग्गेण । सो संथवो इअ इमे 'इसुणो दोसा य चत्तव्वा ॥७२९॥ पिंडप्पयाणपमुहा परिहरिअव्या परे वि दोसा य । दसणकालुस्सगरा किर . अप्पहिपसिणा तुमए १७३०॥ कलुसीकयम्मि ईसि पि तम्मि मोहाइणो हवंति गुरू । "पुव्वावकयाणि सरंतो ते गाढं पकुप्पंति ॥७३॥ "निअदंतदउट्ठा इमे सरोसा गलेण गहिऊणं । सवसत्तणम्मि नेऊण निद्दया 'अहिअमइति ॥७३२।। तेणं च न दायन्वो अवगातो तेसि दुट्ठचित्ताण । तुमए कयावि भी वच्छ ! वच्छलेणं निअप्पस्स ||७३३॥ सम्मं निसेविओ सो सम्मइंसणमहंतमंतिवरो । चारित्तधम्मकि दंसेइ . अणंतसुहदं तं ॥७३॥ एसो अ चक्कवट्टी नमंतजणवल्लही सभत्तीए । आसेत्रिओ निअसरीराओ न य होइ ''वइंरित्तो ॥७३॥ देसविरइ-सव्वविरइनामाणं 'अप्पपुत्तिआण कमा । पाणिग्गहणं कारिस्सइ चक्की सो अ परितुठो ॥७३६।। "ताओ परमिठाओ वरलक्खणलक्खलक्खिअंगीओ। "सुहसंदोहपयाओ गुणसव्वस्सअववरिआओ ॥७३७॥ आराहणं च ताणं दुहसझं निउणरंजिअमणाणं । ताणं च चित्तकलुसत्तणं जणेइ न "सुहेसिजणो |७३८|| १. अधिष्ठितमल इव ।। २. दर्शनदीप्रप्रदीपाऽजनरेखा इव ।। ३. दृष्ट्वा अपूर्वम् ।। ४. इषवः-पत्रसंख्याः ।। ५. भात्महितषिणा || ६. पूर्वापकृतानि ॥ ७. निजदन्तदष्टौष्ठाः ॥ ८. स्ववशत्वे-स्ववशतायाम् ॥ ९. भधिषम् मर्दयन्ति ॥ १.. अनन्तसुखंदम् ॥ १. व्यतिरिक्तः मिन्नः इत्यर्थः ॥ १२. आत्मपुत्रिकाणाम् ॥ १३. ताः परमेशः वरलक्षण-लक्षलक्षिताशयः ॥ १४. सुखसन्दोहप्रदाः गुणसर्वस्वापवरिकाः, भपवरिकाः भाषायाम् 'ओरा' ।। १५. पुनषिजनः ।।

भुवणभाणुकेलिपरिय ताओ निसेवमाणो तुम पि सुहमणुदिणं अणुहवंतो । निव्वुइनामपुरीए पाविस्समि पजसंमजं ('वजमेसज) ॥७३९।। विण्णाण-दसणाणं. बल-सुक्खाण य अणंतया जत्थ । माणुसखित्तपमाणं तं नेॐ सामयें ठाणं ॥७४०॥ एवं सम्म लुच्चा पडियन्नं तेण रायकुमरेण । खाओवसमिअपररूवधारिसम्मत्तवतेणं ॥७४।। पमुइअमणो पणमिउं पयपंकेरुहजुगं गुरुवरस्स । परिवारजुओं सगिहं गओ नरेसरसुओ ताय ७४शा तत्तो एस भरंतो तें गुरुवयणं तदुत्तविहिपुच्वं । सम्म सणसेवं कुन्वंतो वासरे गमइ ७४३।। अह कम्मनिवइचितिअमहो ! अनिच्वाहिआ पइन्ना सा ३ अज मए चिंता मह 'विगयप्पाया य संजाया ॥७४४|| जं मेलिओ अ सम्मइंसणमंती इओ जइ इमस्स । मह बंधुणो बलढा किलेसनिअरं करिस्संति ॥७४५॥ तह वि भवो तस्स चिअ अवड्ढपुग्गलपरावट्टे । पुरओ तस्सिन्नसहो निव्वुइनयरिं लहिस्सइ सो ॥७४६।। अह अन्नया पिआ नरवई जमगिहातिहित्तणं पत्तो । पालेइ विस्ससेणो तं रज्जं मंतिअहिसित्तो ।।७४७॥ अन्नय भग्गमयं गयवावारं तं निरिक्खइ सपक्खं -मोहनिवजेट्टपुत्तो रागमइंदो तओ कुविओ ॥७४८॥ एसो पुण काऊणं कुदिहिरागेगरूवमप्पस्स । निअजणय नमिऊणं च निग्गओ "सावठाणाओ ॥७४९॥ सो रागकेसरी विस्ससेणवसुहाहिवस्स पासम्मि । पत्तो चिटुइ छिदं अवलाअंतो महाधुत्तो ||७२०॥ सत्तो अन्नय रणो सोऊणं दंसणस्स पडिवति । नामेण विस्सभूई तिदंडिओ आगओ तत्थ ||७५१॥ पुव्वपरिचिअत्तेणं सामरिसो सो नराहिनाहम्मि । नयरुजाणम्मि ठिओ विजा-मंताइकूडगरो ॥७५२॥ आवजिओ अ तेणं अन्नाणतवेण मंत-जंतेहि। सव्वो वि नयरलोओ आगच्छा तस्स पासम्मि ७५३।। १. प्राम्यसाम्राज्यम् (वर्यमैश्वर्यम् ) पज्जसंमत्त इत्यपि पाठः, तत्र प्राज्यसम्यक्त्वम् इत्यवः ॥ २. भरतो- स्मरन् ॥ ३. विगतप्राया ॥ ४. तत्सन्यसहः ॥ ५. यमगृहातिथित्वम् मरणमित्यर्थः ॥ १. भग्नमदम् गतव्यापारम् ।। सौवस्थानात्, सौवम् निजमित्यर्थः ॥ ८. मावर्जितः अमिमुखं तः इत्यर्थः ।

सिरिइंदहंसगणिविरइयं राया उ उवेइ न निअदसणमालिन्नसंभवभएणं । तस्स कलावंतस्स वि तवस्सिणो पासदेसम्मि ७५४|| कस्स वि पासा उ तओ नरनाहो भाणिओ इमं तेण । पुव्वपरिचयस्से पजवसाणं किमायन्नं ? ॥७५५|| तुमए जमेगवारं पि गम्मए इत्थ ता. विणस्सइ किं ? । चंदं जहा 'चगोरो वंछामि अहं तह भवंतं ॥७०६॥ पुव्बप्पीइविसेसेण पेरिओ तग्गिरोवरोहेण । एअस्स तावसस्स उ पासम्मि गओ नराहिवई ॥७५७॥ विजामंतविणोआ चित्तचमकारकरणविहिदक्खा । रायस्स दंसिआ तेण तावसेणं अणेगे विः ॥७२८।। अह लद्धावसरेणं अहिडिओ जो कुदिद्विराएण । 'तस्सन्निहाणओ पुण तिदंडिणा रंजिओ राओ ||७२९|| अन्नदिणे वि निवम्साऽऽगयस्स कोउअसयाणि तावसओ अवरावराणि दंसेइ तम्मणो चिट्ठइ निवो वि ॥७६०॥ वंधइ अ कंडयाई करेइ रक्खाउ पञ्चए निच्च । पूरेइ ताव सो तावसो निवइणो परिजणस्स ।।६।। तेणं जाव नरिंदो गसिओ अ कुदिद्विरागसीहेण । सम्मईसणविसए जहा विरत्तो निवो जाओ ७६२|| जो जंपड़ जणपञ्चक्खमिमे न मुणंति किं पि 'सेअवडा } सप्पञ्चयं च नाणं तिदंडिणी जणिअअच्छेरं ॥७६३।। अह चिंतिअं च सम्मईसणर्मतीसरेण ताव अहो ! । 'रागत्तिअमझाओ पत्तो अ कुदिद्विरागहरी ॥७६|| अन्नाणविमडचरडो बट्ट बीओ जरु व्व रोगाण । कि तत्थ किर कहिजइ जमेरिसा "संहई तेसिं ॥७६५॥ जत्थेगो मिलिओ तत्थ कोह-माणाइणो अ अवरे वि पयडा पच्छन्ना वा आगच्छंति किर सव्वे वि ॥७३|| तम्हा अम्हाणं सममेएहिं संगई न जुत्त. त्ति चिति स सम्मईसणमंती अ अदंसणीभूओ ॥७६७॥ १, चकोरः ॥ २. तत्सन्निधानतः तत्सन्निधानात् ॥ ३. कण्डकानि ॥ ४. श्वेतपटाः साधवः इत्ययः ।। ५. रागनिकमयात् फुदृष्टिगग-स्नेहराग-विषयरागल्पत्रयमध्यादाद्यरूपधारी कुदृष्टिरागकेशरीत्यर्थः । ज्वर: इव ।। मंहतिः ।।

भुणभाणुकेलिचरित्र मिन्छादसणमंती लखपवेसो कुओ वि उभूओ। 'पत्तरिउम्मि व रायकुमरम्मि कुविओ भिसं अव्वो ! ॥७६८|| तेण गले गहिऊणं. आणीओ तावसाण पासे जी। अन्नाणतवगरणं कूडकुमताइकुसलाणं ॥७६९।। तत्तो पुणरवि जो धम्मकम्मकवडेण विहिअपावभरो । सरणेणं संहरिओ कुपंतणमिव परलच्छि ||७७०।। अह तेहिं मोहाइअरिऊहिमगिदिअाइसु अ नीओ। तेसु वि धरिओ जो बहुकालं दुहदावसंतत्तो ॥७७१।। तत्तो अन्नय पुणरवि कम्मनरिदेण मणुअखित्तम्मि । यणदत्तसिडिंगहे पुत्तो उप्पाइओ जो उ ॥७७२|| नामेणं सुहगो जो मोहग्गगुणागरी अ बहंतो । तारुण्णकणगभूसणविभूसिअसरीरओ जाओ ||७७३६ सुगुरु-सयागमपरसे खरआवस मिअमणुण्णरुवधरं । सम्ममणमंति कामनियो दसए जस्त ||७ell मिन्छत्ताई सत्तू तहेव नट्ठर खर्णण कठगरा । सम्मइंसणसेवा तओ कया जेण 'कइबासा ||७७।। जस्स य पाणिग्गहणं सुकुलुप्पन्नाइ इभकन्नाए । "सध्वसयणसकारणपुरस्सरं कारिअं पिउणा ||७७६।। तीए सम तिअसभोगसमे भोगे अ भुंजमाणस्स । जस्स सुरोवमरूवस्त सुओ जाओ सपडिविवो ॥७७७ अह रागमइंदो जं बीअमिणेहेगरागस्वधरो। *सावसरं नाऊणं आगंतृणं च सेवेइ ॥७७८|| तस्सन्निहाणओ जस्स य जाओ निच्चलो सिणेहभरी। जणणी-जणएसु तहा बंधुसु बहिणीसु सयणेसु ॥७७९।। कि बहुणा भणिएणं ? दासीपमुहं पि माणुसं किं पि । घरमागओ जइ न जो पासइ पुच्छइ अ कुत्थ गयं ? ७८०॥ अवगणिअछुहाइदुहो संभंतो तबिलोअणं कुणइ । जो ताव जाव दिलृ तओ रई लहइ संतमणो ॥७८।। जस्स तणयम्मि जो पडिबंधो जाओ अ तस्स कि कहणं ? | जम्हा चउम्मुहो वि अ न हाइ तब्भणणपारगओ ॥७८२।। १. प्राप्तरिपौ ॥ २. क्षायोपशमिकमनोज्ञरूपधरम्-क्षायोपशमिकसम्यक्त्वरूपधारिणमित्यर्थः । ३. कतिवर्षाणि- कतिचिगुणीत्यर्थः । ४. सर्वखजनसत्कारणपुरस्सरम् ॥ ५. खावसरम् ॥ T मिरिहंदहसंगणिविरवर्ग तह वि दिसामि लवमिअंत सुणह जणा ! सुसावहाणमणा सुअमुच्छंगे गिण्हइ जो किर आवालकालाओ ॥७८३|| हिअएण समं सुअमा सिलेसइ अ मच्छिआलिकलिअं जो । 'तब्बयणमंवर्भ पिव चुंबइ नासामलकिलिन्नं ७८ *सिसुमुहपडतलालामुत्तपुरीसेहिमसुइभृएहिं । जस्त सरीरं च खरंटिजइ संहरइ ताणि सयं ॥७८५|| 'निअलोणितडारीविअडिभो जो परिभमेइ निलजो। तिगपह-चउक्क-चच्चर-रायप्पहपमुहटाणेसु ॥७८६|| गहिलु व्व गणेइ जणोवहासकरणाणि जो अ न कयावि । तच्चिालग्गमणो भुंजइ न य सुवह चलाए ||७८७|| वुड्ढो सुओ अ संतो महुरं "खज्ज सिणेहवंतं च । आहारमाहरेइ अ पिआ पुणो नीरसं सेसं ॥७८८॥ पंडिअपासम्मि सुओं पढेइ सत्थाणि लेहसालाए । गच्छइ समं सुगणं पाढेइ अ जो समीवठिओ ।।७८९।। जड़ सुअसरीरकारणमुप्पजइ किं. पि जरपमुहमप्पं । जो चिट्ठइ तस्सुवरि पडिओ अ तया अहोरत्तं ॥७९०॥ आगारेइ अणेगे सव्वचिगिच्छाविअक्खणे विज्जे । 'तम्मासिआणि जो ओसहाणि आणेइ कारेड ॥७९॥ "गणगे अ भोइए मंततंतविजाइवेअगे वा वि । आणेउं निगेहे पुत्तं जो ''उवचरावेइ ॥७९२॥ जाव तणयस्स न गुणो हवेइ जो ताव दीसए दीणो । जई वच्छस्त हविस्सइ असुहं सोअइ हया उ. वयं ॥७९३।। "मुग्गोदगाइ कुणमाणे वि सुए लंघणं कुण्इ संयं । निद्दमुवगए तम्मि अ जो अनिसं जागरइ मूढो १७९४|| कुमरीकरग्गहं कारिओ सुओं जेण जुव्वणं पत्तो । ससिणेहमाणसेणं निवेसिओ आवणम्मि तओ. १७९५॥ जेणं वाणिजकलाओं सयलाओ सिक्खिओ कुमरो । पआ सव्या नेआ "सिणेहरागनडचिट्ठ त्ति ||७९६|| भारलेषयति ॥ २. मक्षिकालिंकलितम् ॥ ३. तद्वदनं आम्रकमिव ॥ ४. शिशुमुखपतमालामुत्रपुरीपरा- चिभूतः ॥ ५. सरष्टयते लिप्यते इत्यर्थः ॥ ६. निजोगितटारोपितडिम्भो यः॥ ७. खाद्यम् ॥ ८. समीपस्थितः।। .. तदभाषितानि ॥ १०. गणकांश्च भौतिकान् मन्त्रतन्त्रविद्यादिवेदकान्-वेदकान् वैतृनित्यर्थः ॥ . ११. उपचार करोति कारपति वा ॥ ११. शोचति हतास्त वयम् ॥ १३. मुद्रोदकादि कुर्वति अपि सुप्रलनं करोति समम् ।। १४. स्नेहरामटचेशः॥

भुवणभाणुकेलिचरियं धणदत्तनामसिद्धिवरम्मि 'परासुम्मि अप्पिों सव्वं । जेण निहाणाइअमंगयस्स तस्स अइइस्स ||७९७|| सबम्मि जेण निअघरवावारें सो निजोइओ पुत्तो । गयचिंतो मूढमणो सयं च जाओ अकिंचिगरो ||७८॥ "एवं सपुत्तचिंताउरस्स देवा उ जस्स विस्सरिआ । दिट्ठीए वि न दिट्टा कया वि गुरुणो पुणो जेण ॥७९९।। उत्तरिआणि गुरु गरोदगाणि सदाणि जस्स मणसेला । साहम्मिअवग्गो जंपतो पीई न वि जणेइ ||८००|| रोअंति नोवएसं विअरंता जस्स कोविअजणा य । धम्मकहा पडिहाइ महारिउभृआ तहा जस्स ||८०३।। दुव्विलसिअंच एअं "सिणेहरागमिगसत्तुणो सव्वं । सम्मसणनामम्मि गिज्झमाणम्मि जस्स दुहं ।।८०२।। सम्मईसणमंती तहेव जाओ अदंसणी एसो । लद्धो पुणो अक्सरो मिच्छादसणअमचेण |८०३।। सकुडंवो अणुअरसंजुओ अ मिच्छत्तनांममंतिवरो । जमहिट्ठाइ पांचट्ठो पाविट्ठो दुधिट्ठमणो ||८०४|| पोढत्तणं च पत्ते पुत्तो संकलत्तपमुहवयणेहिं । निकासेइ पिहाओ सुहगं हा ! दोसमिअ दाउं ||८०५|| निच्च तुममम्हाणं उन्वेअगरो अणत्थमूलं च । न सुहं पि देसि ठाउं 'उवर्गारअं किं तए अम्हं ? ॥८०६॥ उवगारो वि कओ पुण जस्स विणासस्स कारणं जाओ । जइ वा अइवुट्ठी फलनासगरी वुच्चए लोए |८०७|| अइभरिअं ."उल्लट्टइ तुट्टइ अइताणि च झत्ति 'जए । २अइमहि होइ विसं अइस वजए तम्हा ||८०८।। मिच्छादसणसहिओ सुहगो सद्धम्मवुद्धिरहिओ अ । "पइगेहं पत्थंतो कवलाइअमित्थ दुहवंतो ॥८०९॥ पावमणेगविहं अजिऊण मण-वयण-कायजोगेहिं । एगिदिआइसु गओ अणेगवारा मओ संतो ॥८१०।। १. परासी मृत ॥ २. येन निधानादिकमङ्गजस्य तस्य अति-इष्टस्य ॥ ३. अकिञ्चित्करः ॥ ४. एवं वपुत्र- चिन्तातुरस्य देवास्तु यस्य विस्मृताः ॥ ५. उत्तीण नि गुरुगिरोदकानि सर्वाणि यस्य मनःशैलात् ॥ ६. रोचन्ते न उपदेशं वितरन्तः यस्य. कोविदजनाश्च ॥ ७. स्नेहरागमृगशत्रोः स्नेहरागसिंहस्येत्यर्थः ॥ ८. अनुचरसंयुतः ॥ उपकृतम् ॥ १०. विपरीतं भवति ।। ११. जगति ।। १२. अतिमथितम् ।। १३. प्रतिगेहम् ॥

- सिरिइंदहंसगणिविरहर पुणरवि कम्मनिवेणं आणीओ जो अ माणुसभवम्मि । गिहवइपुत्तो जाओ विक्खाओ सीहनामेणं ॥८११|| तत्थ वि सरमईसणसंजोगो जस्स मेलिओ गुरुणा ।.. जेण कया तस्सेवा एगमणेणं बहुदिणाणि ||८१२।। जो जुव्वणवयसोहिअअंगोवंगयसुचंगवाहुजुगो । 'विसएगरागरूवधररागसीहेण अग्घाओ ||८|| जो रजइ गीआइसु सुवेणुवीणाइझुणिविसेसेसु । जन्नित्ताण भमंति अ रमणीरमणीयरूवेसु ॥८१४|| जस्त रसणा सुमहुराइसिणिद्धरसेसु सम्बया गिद्धा । मिगमय-घणसाराइसु रहिगंधे नासिआ लुद्धा ||८१५|| सुहफरिसाणि दुगुल्लाइआणि वत्थाणि जो अ. परिधेइ । जस्स कलत्ते जो अणुराओ सो पुण कहिजइ किं ? ।।८१६।। तथाहि- जणणी-जणया जेणं गिहाउ निक्कासिआ तहा सेसं । परिहरिअं च कुडंवं पियाणुरत्तेगचित्तेण ||८१७|| जंपइ अ जं पिआ तं चिअ सच्चं जं च कुणइ तं च हिअं सेसमसच्चं अहिअं सव्वं जो अ इअ मन्नेइ ॥८१८।। दासी-दासाइअपरियणो वि चत्तो अं लद्वपसराए । जस्स पिआए सच्छंदचारिणीए 'मयच्छीए ॥८१९।। "अप्पवसवडिओ कंतओ तओ तीइ तक्खणेण कओ । पक्खालेइ निअंग पइदिणमेसा निरासंका ॥८२०॥ कप्पूर-चंदणाइअविलेवणेहिं विलिं.पइ सदेहं । 'परिधेइ सा सुकोमल निम्मलवत्थाणि विविहाणि १८२।। भूसेइ सा विभूसणनिअरेहिं वासरम्मि निअअंग ।। भुंजइ जं मणइट्ठं पडिभासइ जस्स सा देइ ।।८२२।। नंड-विडपुरिसेहिं सा रमइ समणकोमिएहिं सच्छंदं । रंजेइ तहा वि पि निअमायाविणयवयणेहिं ।।८२३।। जो मन्नइ तं भज्ज. सई हिअं "देवयं व सीलवई । अन्नदिणम्मि परिक्खा किजइ तीए तओ जस्स ||८२४|| कंचण वितह दोसं एसा उब्भाविऊण निअकंतं । पण्हिप्पहारपहिं आहणए रोसरत्तमुही ॥८२२।। विषयैकरागरूपधररागसिंहेन आघ्रातः ॥ २. यन्नेत्राणि ॥ ३. मृगाक्ष्या ॥ ४. आत्मवशवतिकः ॥ ५. कान्तः ॥ ६. परिदधाति ॥ ७. देवतामिव ।। ८. पाणिप्रहारकैः ।। .

भुणभाणुकेवालिचरियं तत्तो तीए पयमद्दणं कुणंतो वएइ जो एवं । नायं पिए ! मए तुह किर 'मायामयमलीअमिणं ॥८२६।। न कया वि तहाविहमवि अहं करिस्सामि सोमतुलमुहि । एअं जमेगवारं पि कयं महं तं वरं जायं ॥८२७|| जम्हा तुमए गोसीसचंदणरसाउ सीअलतमेण । सुहमुप्पन्नं मह आहयस्स सपयप्पहारेण ॥८२८|| अह चिंतेइ पिआ मे दासो एसो वरायओ जाओ। ता किं अमामि बाहिं ? गिहम्मि आणेमि इट्टनरं ॥८२९।। बीअदिणम्मि इमाए तरुणी को वि पुरिसो सुरसमाणो । सगिहंगणम्मि तीए रयणीए रक्खिओ ताव ||८३०॥ सग्गाओ पिउसंबंधिमाणुस किं पि आग सामि ! । गेहदुवारे चिट्ठइ कहेइ कंतं पिआ एवं ॥८३३॥ तं माणुसं मए सममिच्छइ छन्नं च मासिउं किंचि(पि)। एअं पि करेमि कहं ? पिअ ! आएसेण तुज्झ विणा ||८३२|| 'परघरतत्तिगरो लोगो भासिस्सइ जओ परं किं पि । सम्म मज्झ सरूवं तु तारिस मुणसि नाह ! तुमं ।।८३३।। किं भासिएण वहुणा अवरेणं ? तत्थ सामिअ ! तओ जो । 'चवइ पिए ! इअ वतुं नाऽरिहसि तुम पसन्नमणो ||८३४॥ ६अप्पो वि नेव तुज्झं विसए विगप्पो हविज मज्झ मणे । "काहावणम्मि सच्चे किं दोसुग्घाडणं सहलं ? ॥८३५|| मममऽन्नसमं मन्नसि मा पेयसि ! अन्नभासिअं सोउं । नाऽहं सगिह भंजेमि जेण तं गच्छतु तुमं च ॥३६॥ तं माणुसं भणइ जं सोअव्वं तं तए तहा तं च । सम्माणिजउ पिउणो अम्हासु जहा पसीअंति ॥८३७|| अह तत्थ गया सा तेण समं रमए सहरिममिच्छाए । निअकंतस्स कहइ सा इमेण 'निब्भच्छिआ अहयं ।।८३८|| न कुणह भत्तिं तुम्हे अम्हाणं ताव पुन्वमिच्चाइ । उब्भाविऊण दोसे तओ मए तोसिअं तु तहा ||८३९।। तुम्हाण जहा पिउणो सुपसन्ने सब्बया करिस्सामि । पिउकज्जेहिं माणुस मिहागयं चिट्ठए तं तु ॥८१०॥ १. मायामयमलीकम् ॥ २. वराककः ॥ ३. परधरतप्तिकरः ॥ ४. कथयति ॥ ५. न अर्हसि ॥ ६. अल्पः ।। कापणे ॥ ८. निर्भत्सिताऽहम् ॥

६० सिरिइंदहंसगणिपिरइय सामिअ ! मए निमंतिअमिह माणुस ! 'ठिन्जय तए जाय अम्हाणं आवासे कायव्वं भोअणं ताव ||८|| जेणुत्तं सोहणमेअं 'कयमुत्तमगईइ दायव्यं । तम्भोअणं तओ सा सहलिअसमणारहा जाया ॥८४२।। पक्कन्न-सालिदालिप्पमुहेहि नबनव्ववत्थूहि । भुंजेइ सा 'उपवई तेण समं पञ्चहं रमड |८४३।। एगम्मि दिणे अप्पेइ कुंकुमाऽऽरत्तसुक्कपुप्फाणि । कंतस्स बीअपराइअपुवफलाणि अ कुओ वि ||८|| सा भासेइ अ 'सव्वावयासु भत्तीइ तोसिआ उ मए । पिअ ! तुज्झ दिति अंतरहत्थे ते 'पुव्बया सव्वे ॥८ell: मह जो पणमेइ इमे पमोअओ "पुव्वए निअसिरम्मि । आरोवेइ अ तेसि सेसाइअमित्थ भत्तीए ॥८४६।। को वि नरो जइ जंपइ तुज्झ पिआ एरिसा विगयसीला । सो पुण भणेइ अ तया हुं जाणामि (अ) अहमिमं पि ||८४७|| पढमं चैव अओ मह ताव पियाए निवेइ सव्वं । इअ उत्तरं च क़स्स वि न देइ 'वुग्गाहिओ जीइ |८४८|| अह अन्नदिणे परतत्तिवाहगेणं नरेण केणादि । सीहो भणिओ जो तुह गिहे सया भुंजए मिटुं ॥८४९।। दंसेमि तं च पुरिसं तुममागच्छसु गओ अ तेण समं । सगिहंगणम्मि दिट्ठो उवविट्ठो सो तओ जेण ॥८५०॥ अह आगंतुण, जहावित्तं जो 'साविऊण सव्वं पि । पुच्छइ पिए! किमेअं एरिसमसमंजसं.ताव ? ॥८५|| तीए तओ अ वुत्तं हुं परगिहभंजिलोअवयणेसु । लग्गो तुमं पि संपइ कूडविगप्पो कओ को वि.।।८५२।। दंसिस्ससि जेण जए बहूणि तुं माणुसाणि सरिसाणि । कत्थ वि मज्झ समाणा अवलोइस्सइ तए इत्थी. ॥८५३।। तीए आलिं.यणयं कुणमाणो तुं पडिस्ससि अणत्थे । निमच्छिऊण एवं अप्पं दंसेइ रु ठं सा ||८५४|| आगच्छंतो एसो निवारिओ उववई इमाइ तओ। सगिहम्मि भोअणाइअकजत्थं कवडपेडाए ॥८५५|| १. स्थीयते ॥ २. उत्तमगत्या भव्यरीत्या इत्यर्थः ॥ ३. सफलितस्वमनोरथा ॥ ४. उपपतिम् ॥ ५. सर्वा- पत्सु ॥ ६. ते पूर्वजाः सर्वे ॥ ७. पूर्वजान् ॥, ८. शेषादिकम् भाषायाम् ‘शेष ॥ ९. व्युद्ग्राहितः ॥ १.. यया ।। 1. श्रावयित्वा ।।

भुवणभाणुकेवालिचारियं ६१. अन्नदिणे 'दुज्झंता महिती अवसारिऊण जारेण । कत्थ वि गुत्तंपएसम्मि धारिआ तीइ गिहसका ||८५६।। तत्तो सीहेणुत्तं पेअमि! महिनी न दिस्सए अज । भजाए नि अ भणिअं करेमि किमहं ? तओ कंत! ॥८५७॥ 'अट्टमणो संतो जो सव्वत्थ विलोअए इमं महिसि । कत्थ वि का वि न सुद्धी जीए लद्धा य सीहेण ॥८५८|| जो ताव गिहम्मि गओ दिग्धं नीमासिऊण उवविट्ठो । भासइ पिए ! गया सा न तारिसा दिस्सए लोए ॥८५९॥ अह कंताए उत्तं भत्ती तुह जारिसा पिउजणेसु । एआई तारिसीए गमिस्सए तुज्झ धणमन्नं ||८६०॥ जो तच्चलणेसु विलगिऊणं भण्णए जहा तुमं वयसि । जणपणेहि विहिआ मए अवन्ना पिऊण तहा ॥८६२।। तमिआणि ते आराहएसु तह "पुबए अ [ताव तुमं । अम्हाणं सुपसायं ते जहा करते पुणो कंते ! ॥८६२।। कत्थ वि तुमं न नाओ सप्पुरिसो तेण वयसु अन्नत्थ । इअ अवजाणतीए तीइ हओ जो पयपहारा ॥८६३।। पच्छा तस्मि 'खिविजंते तीइ पुणो पुणो तओ बाढं । जह तप्पयलग्गसिरं ठिअम्मि जंपेइ सा उ पिआ ।।८६४॥ पिउआराहणमहयं पुणो करिस्सामि ते हविस्संति । तुह सामिअ ! सुपसन्ना भत्तीए के न तृसंति ? ॥८६॥ पुणरवि परं इमेसिं परगिहरंजगजणाण वयणाणि । निअचित्तम्मि तुम धारिस्ससि ? उत्तं तओ तेण ॥८६६।। एआवयर वि किमहं न सिक्खिओ होइ नेअमिह जम्मे । इअ जं निजंतिऊणं अईव सवसीकरेइ पिआ ॥८६७।। पवरवलि काऊणं पिउणो पूएइ सुरहिकुसुमेहिं । मिगमयमिस धूवं समुक्खिबइ तान मिगनिता ।।८६८५ जाव गओ पढमो जामो रत्तीए तओ अ सो पुरिसो । आगारिओ पिआए पिस्स सा इअ निवेएइ ||८६९।। "पुव्वयसकं माणुसमागच्छंतं तु चिटुइ दुबारे । तेणुत्तं १°वयसु तुम भज्जे ! तभासिसं सुणसु ॥८७०॥ १. दुह्यमाना ॥ २: आर्तमनाः ॥ ३. आराधयस्व. ॥ ४. पूर्वजान् ॥ ५. क्षिप्यमाणे ॥ ६. एतावता ।। ६. नियन्त्र्य ॥ ४. अंतीव स्ववशीकरोति ॥ ९. पर्वजसत्कम् ॥ १०. व्रज-गन्छ । ..

सिरिइंदहंसगणिविरयं भत्ति च पुबयाणं कुणसु तुमं हवइ भन्त्रमेव जहा । तुमए तहा पिए ! कारिअव्यमह गच्छए एसा ।।८।। तेण समं रमिअ इमा भासइ महिती अ.पसिअम्बा सा । कहइ पिअस्स पहाए पसाइआ दुक्खओ पिउणो ||८७१ महिसी कुओ वि अजाऽऽगमिस्सए कुसलमन्नमवि सव्वं । तुज्झ करिरसंति पुणो पिउणो पिअ ! तोसिसमणा ते ॥८७३|| रयणीमुहम्मि पसरंतेसु तिमिरउकरेसु गिहवारे । पविसेइ इमा महिली 'रिकंती मसिसरिसवण्णा ||८७ell तुट्ठो सीहो जाओ अ पञ्चओ तीइ गाढमणुरत्तो । उचजाइआणि सा विअ कारइ सिरमुंडणं जेण ||७|| इअ तक्खणेण विसएगरागरूवेण रागत्तीहेण । सवसीकओ अ सीही विडंविओ भूरिसो तीइ ॥८७६॥ देव-गुरु-तत्तपमुहं 'चत्ता चिट्ठइ पिएगचित्तो जो। जस्स य कयावि उत्तं विवेगवंतेण केणावि ॥८७७॥ पडिवन्नो अस्थि ए दंसणसेवा-अभिग्गही स कहं ? तप्पुरओ जेणुत्तं 'सुल्ठं वयणमईए ॥८७८|| सम्मइंसणमेशं भज्जाए भवमित्थ चिन्ने। सम्मईसणमवरं विगप्पिरं धुत्तपुरिसेहिं ॥८७९।। इच्चाइ जंपमाणं जं अपमाणं कुणंतयं तत्तं । अवलोइंऊण नट्ठी सम्मईसणमहामंती ॥८८०॥ मिच्छादसणमंती. तो पविठो सुलन्द्वपत्थावो । संहरिओ मरणेणं नीओ एगिदिआइसु जो ॥८८१|| धरिओ तेसु वि जो चिरकालं तेहिं विचित्तसत्तूहिं । अन्नय पुणरवि जणिओ मणुस्सखित्तम्मि कम्मेण |८८२॥ जिणदाससिट्ठिणो जो धूआरूवेण आगओ तत्थ । तीए जिणसिरिनाम उवि पिउणा पमोरण ॥८८३।। जिणदासस्स कुडुवं सवालवुढं पि *दंसणोवेअं । जिणसिरिधूआ वि तहा सम्मसणजुआ जाया 11८८४|| भोगपुरम्मि वसंतेण सा विमलनामसिदिटणा ताव दाहिणकरण गहिआ सढेणं बहुधणड्ढेणं ।।८८५।। '. रिद्वमाया ॥ २. उपयाचितानि ।। ३. त्यक्त्वा ।। ४. सोल्लण्ठम् ।। ५. दर्शनोपेत. सम्यग्दर्शनयुक्त- मित्यर्थः ।। ३. श्राद्धेन ॥

भुणभागुकेवलिचरियं तस्स गिहे चि जिगसिरी पालेइ जिणिदधम्ममइसुद्धं । चंदई देवे गुरुणो पणमइ अ सुणेइ जिणधम्मं ।।८८६|| उत्तमभीए भुजंतीए तीए सुआ य संजाया । गिहिनायगत्तणं सा संपत्ता तत्तनिष्ठमणा ।।८८७॥ अह सत्यवाहवृआ धणसिरिनामा सुरंगणारूवा । परिणीआ मिणसिरिनामिआइ जिट्टेण पुत्तेण ।।८८८।। अह विन्नत्ती दोसग देणं मोहपत्थिवो ताय! । मजिल्बंधुणा तोसिओ तुमं रागसीहेण ॥८८९।। लहुबंधुणो इआणि अणुकमागयमिणं तु मह कजं । इअ पणमिऊण पिअरं जिणसिरिपासम्मि एस गओ ॥८१०।। तस्तनिहाणओ तीइ समुदेइ धणसिरिवहूविसए । दोसा महंतओ जलइ तओ सा तीइ दिट्टाए ॥८९१।। सा पंजलं न जंपइ न कि पि तब्भायणम्मि पाडेई । आहणइ सिरम्मि बहुं 'दबीए "निनिमित्तमिमा ॥८९२।। अक्कोसे देइ तहा दूसेइ अ माणुसाणि सव्वाणि । दावेइ नेव भिक्खायराण भिक्खं खणेणेसा ।।८९३।। “विअरेइ नेव अन्नं अप्पं शि वहइ सा विअडचित्ता । अन्नो वि सो पयारी नत्थि करेइ न वहूइ इमा ।।८९४॥ परमेसा भत्तीए नियपयपक्खालणं च कुणमाणि । चहुमाहणिऊणं निब्भच्छइ पण्हिप्पहारेण १८९५|| परिवेसणाइकज्जेसु अदृरेणं च चिट्ठमाणिं तं । सा धिकरेइ कत्थ वि "वहूइ भंजिस्सइ अ अग्गं ||८९६।। वणमवि चएइ न गिहं बंदइ देवे न सग्गुरू वावि । चिंतेइ नेव एसा जिणधम्म पुण मणेणावि ॥८९७|| किंचि वि पिहाणपमुहं बहूइ भग्गं पुरा वि सरिऊणं ! उम्भावेइ पइजणं अभूअमवि सा य अवराहं ॥८९८॥ सुद्धसहावं पि वहुं अकोसंती मया वि अणिमित्तं । दोसदहणेण एसा पजलमाणा मणे ठाइ ||८९९।। अह नायं भजाए ती सरूवं तहाविहं सव्वं । विमलेण सिद्विणा परिअणेण नयरेण सव्वेण ॥९००॥ : १. जिनश्रीनामिकायाः ॥ २. प्राञ्जलम्-सरलमित्यर्थः ॥ ३. दा भाषायाम् ‘कडछी' ॥ ४. निनिमि- तम् ॥ ५. वितरति. ददातीत्यर्थः ॥ ६. विकृतचित्ता ॥ ७. "मा क्वचिद् अस्याः किमपि अयं भविष्यति" इति. भ. म. कृ. ३१६ ॥ ८. प्रतिजनं ॥

सिारइंदहंसगणिविरइयं सिक्खेड को वि किंचि बि जइ तस्सुवरि च रूसए अहि। बहुअरमेसा दोसग्गिणा जलइ ताव अहरत्तं ॥९०१॥ सम्मईसणमंतीसरी परिहरेइ जाव तं भज । मिच्छत्तमहिठ्ठाइ अ सेसमसेसं पि मोहवलं ॥९०२|| अन्नय को वि महटिअसिट्ठी अ समागओ टिमलगेहे। उवविसइ विमलपासे कजत्थं तत्थ मो सिठी ॥९०३॥ दिवा जिणमिरिभजा अक्छोसंती बहुं च कयमोणं । दोलग्गिणा जलंती तओ पुणो सिट्टिणा तेण ।।९०४।। सो भणइ महाभागे ! 'मुहा तुमं खिजसे कह इत्थ ? । जन्हा किंसकं गिहमिणं गमिस्सइ अ का लच्छी ॥९०५॥ कइवयदिणपज्जंते न तुमं न सिहं न वा इमा लच्छी। तुझ वहू पुण एसा सुहभावा चेव पडिभाइ ॥९०६।। ता कि निरत्थयं संताविस्सउ सा तए ? अ कल्लम्मि । एआणि गिहाणि बहुजणवसगाणि अ भविस्संति ॥९०७॥ इअ तेणुत्ते तम्मि वि महापओसं वहेइ सा रुद्दा । केवलमिमस्स पुरिसस्स किं पि पहवेइ नेव पुणी ॥९०८|| संकेअं काऊणं ममोवरि को वि एस आणीओ। रे मायाविणि ! दुटठे ! सुभासिओ पंडिओ तुमए ॥९०९॥ इच्चाई जंपमाणी सागाइच्छेअकारिणि तिक्खं । गहिऊण लोहपालिं वहूवरि धाविआ एला ।।९१०॥ दुट्ठसहावा एसा अह पाडित्ता य धणसिरि झत्ति । हिअओवरि च निसन्ना सस्व तीए जिहंसाएं ॥९१२॥ हाहारवं कुणतो पहाविओ परिअणो अ सव्वो वि। तं पि इमा 'सपओसा पहरिउमारंभए दुट्ठा ॥९.१२।। 'लिटु-लउड-पण्हि-पमुहेहिं आरंभि पहरिउ तं । तेणावि परिअणेणं जाव वह मारिआ तीए ॥९१३।। सा मारिआ परिअणेणावि अ: एअमसमंजसं घोरं । दळूण विमलसिष्ठी कुर्युवसहिओ अ पठबइओ ॥९१४।। १. मुधा ॥ २. यस्मात् विसत्कं गृहमिदम् ।। सत्वं यस्य गृहमिदं ?. यास्यति सह केन चेयमपि लक्ष्मीः? । कतिपयदिनपर्यन्ते न त्वं न गृहं ने चेयं श्रीः ||१|| म. भा. पृ. ११५ ॥ ३. शादिच्छेदकारिणीम् ॥ ४. जिघांसया ॥ ५. सद्वेषा ॥ ६. लेष्टुलगुटपाणिप्रमुम्बैः ।।

६५ . भुवणभाणुकेलिचरियं. जिणसिरिजीवो नरगे गंतुणमिमो पुणो वि मच्छेसु । एगिदिआइसु तहा बहुकालं दुक्खिओ भमिओ ॥९१५|| अन्नय जाओ माणवभवम्मि जलणसिहनामओ विप्पो । सिरिमंतो रिसिंसाधयसंसग्गो तत्थ तेण कओ ॥९१६।। सम्मत्तं संपत्तं संसुद्धं दिअवरेण तेणावि । उत्तमजणसंसग्गो न होइ विहलो जओ लोए ॥९१७॥ अह मोहनिवेणं पेसिआ इमस्संऽतिअम्मि 'निद्धणया । तीए सहाऽऽगया तस्सहगा य दरिया विसमा ॥९१८|| जलणसिहो एआहिं दोहिं आलिंगिओ गओ गाम । अन्नो निव्वाहो मह नत्थि त्ति हलं स वाहेइ ॥९१९।। तत्तो दोसगइंदो विन्नचिओ जिनंदणेण इमो । कोहेणं च अणंताणुबंधिणा अग्गिनामेणं ॥९२०॥ पढम पि ताय ! अहयं भूओ विप्पस्स पासदेसम्मि । परमंतरा वि होउं दंसणसत्तू ठिओ तत्थ ॥९२१॥ तेणं दूरीभूआ अम्हे संपइ उ अवसरो अस्थि । विस्समह ताव तुम्हे समादिसह मज्झ उ इआणिं ॥९२२।। पयडीकरेमि अहुणा वीरिअमहमप्पणो अणप्पयरं । निक्कासेमि निअरिउं तुम्ह पसाएण ठाणाओ ॥९२३।। पिउणा उ अणुन्नाओ.एस अणंताणुबंधिओ कोहो । जलणसिहस्स समीवे पत्तों अ भयंकरसरूवो ॥९२४॥ तज्जोगेणं जाओ विप्पो अन्नत्थनामओ एसो। पजलइ पंजलेसु वि वयणेसुं भासिएसु भिसं ॥९२२॥ कुप्पा गयावराहे वि तहा अवराहयाम्सि अप्पम्मि । केणा वि किजमाणे "घरिसिअदंतो अ बंधेइ ॥९२६|| पिअरं न गणेइ पुणो जणणि पनाविक्खए तहा बंधू । चितेइ जो ने संते गुरु-वुड्ढे न य विलोएइ ॥९२७।। सव्वजणाभिमुहं जो जहा तहा जंपए गयनिमित्तं । "पजलिअग्गीभूउढंगामि[सुरत्त] भिउडिजुम्मो(गो) ॥९२८॥ रत्तापय-सिरगत्तो उदितर विबिंबतंवतमनित्तो । विगलंतसेअबिंदू जो कंपंतो अ पत्तं व ॥९२९।। २. निर्धनता ॥ २. विश्राम्यत ॥ ३. अन्वर्थनामकः यथार्थनामकः- इत्यर्थः ॥ ४. गतापराधे मनपराधे इत्यर्थः ॥ ५. घर्षितदन्तश्च वध्नाति ॥ ६. नापेक्षते ॥ ७. प्रज्वलिताग्निभूतोर्ध्वगामिसुरक्तभ्रुकुटियुग्मः॥ ८. रक्ताऽऽ- पादसिरोगानः॥

६६ सिरिइंदहंसगणिविरायं 'वत्तव्वविसेसाणं अजाणगो तह विरूवभासी जो । नामेणं कप्परगो खरचंडत्तेण विक्खाओ ।।९३०il जमवन्नाए लेउ न को वि आलावए वयणमत्ता। जो एगया अहिणवे खित्ते खेडेइ किर सीरं ॥९३१॥ तत्थ निउत्तो जेणं गली वलीवद्दओ इमो तरुणो । पीणसरीरो वि पुणो न चलेइ पयं पि जाव तओ ॥९३२।। अग्गिअहिडिअदेहो विप्पो आहणइ निद्दओ वसहं । 'पायणदंडेण ददं तहावि एसो न य चलेइ ।।९३३।। तिक्खाहिं आराहिं जो तं 'अद्देइ जंघजुम्मम्मि । खुर-पिट्ठ-पास-बाहूअरेसु खंधम्मि गीवाए ॥९३४॥ स गली जीहं आकरिसिऊण पुढवीइ ताव उवविठ्ठो । 'बंधिअरयसगडों जो नम्मी मोडेइ तप्पुच्छं ॥९३५॥ आहणइ मट्टिआसगलेहिं विउलेहि जो वसहमेअं । ता जाव थलीभूओ पाणेहि विप्पमुक्को सो ॥९३६।। विप्पो तहावि नोवसमइ कोहा किस किसाणुअइतत्तो । तेणं जो कोहंऽधीभृओ जाणइ न कि पि अहो ! ॥९३७।। 'हिअयागयमम्ममहासंघट्टो दंसणेण जो चत्तो । कुद्धं कुणमाणेहिं पिवं पाहिं पि जुगवं च ॥९३८|| मिच्छादसणमुहमोहभडेहिं गहिअ पाडिओ विप्पो । घोरनरगेसु अ गओ दुहिओ भमिओ अ बहुकालं ॥९३९।। अन्नय सम्मईसणजुओ धणंजयमहंतरायवरी । सब्वपयापालणविहिपरायणो विहिअजिणधम्मो ॥९४०॥ तस्स पिआ उ परमसाविआ समग्गावरोहसुपहाणा तिअसंगणासमाणा रुप्पिणिनामेण विक्खाया ॥९४१।। तीए कुवेरनामो इमो सुओ कम्मनिवइणा जणिओ। सावयकुलजम्मेणं दंतणमुप्पजए जस्स ॥९४२।। जेणं पण्णावलओ कलाउ पढिआउ ताव तक्कालं । जो जुवणं च पत्तो पञ्चंगपट्टिसोहग्गं ॥९४३।। इत्यंतरम्मि पल्लीवडिओ वग्घनामपल्लीसो । वट्टर न धर्णजयरायपुव्वएहि पि साहिअओ ।।९४४॥ -- १. रक्तन्यविशेषाणाम् ॥ २. प्राजनदण्डेन भाषायाम् : परोणो' ॥३. अति प्रहरति ॥ ४. पद्धदशकटः । मृतिकासकलैः ॥ ६ हृदवागतमर्ममहासङ्कटः ॥ ७. प्रत्यङ्गप्रवत्तिसौभाग्यम् ।

भुवणभाणुकेवलिचरिय ६७ - 'दुग्गमवटुंभिं जो लुटेइ धणंजयाभिहनिवस्स । पजतवट्टिदेसे ससंतओ 'निश्चमच्चुग्गो ||९४५|| तम्मि समयम्मि देसो उवद्दुओ को वि तेण अष्भहिों । तस्सुवरि धावेइ अ कुबेरकुमरो सबलसेणो ॥९४६] कुमरेणं कहमपि सो निग्गहिओ पल्आिवई विसमो। दुग्गो वि जेण सवसीकओ जओ ' मेइणी असिणो' ॥९४७॥ अह जो गिजइ गीपसु पढिजइ 'पाढपिहुपबंधेसु । बिरुआवलीसु वि सुणिजए सिलाहिजइ जणेहिं ॥९४८॥ तत्तो लद्धावसरो पिअरं अणुजाणिऊण जप्पासे । आगच्छइ अभिमाणाभिहाणओ अग्गिवंधू अ॥९४९।। दोसगइंदतणूओ तहा अणंताणुबंधिओ सो अ । पव्वयायावरनामओ अ तस्सन्निहाणम्मि ॥९५०॥ घट्टथिड्ढ]सरीरो उड्ढारोविअनयणो न माइ तुच्छउरो । जो "निअसोअरिअमउक्करिसा देहे तिलोए वि ॥९५१|| भासइ अ जो सयलजणसमक्खमम्हाण पुव्वजाएहिं । रंडासहोअरेहिं पुराकयं देसरजमिणं ।।९५२।। जं एस वराओ नेव जिओ जेहिं धणंजओ राया । स पुणो वणिओ नेओ इमेण किं चल्लए लोए ।।९५३।। जइ एअस्साऽऽवासे भावी अम्हाण सेव अवयारो। तं अज सचरडेणं बंधिअ गहिओ भविस्संतो ॥९५४॥ भक्खयजणा य छंदाणुवट्टिणी ते पुणो इअ वयंति । कुमरेण सोहणमिणं जहट्ठिअं चिअ समाइ8 ।।९५५।। देवाणमवि असज्झो एसो चरडो तुमं विणा को वि । देव ! अवरो समत्थो न दीसए जेउमित्थ इमं ॥९५६।। अन्नह किमिअंति दिणाणि सम्मुहमिमस्स केण वि निवेणं । अवलोइउं न सकिअं इअ जो 'उप्पासिओ तेहि ॥९५७।। गाढं कट्ठीभूओ सट्ठाणं जो गओ तओ कुमरो । पिउणोपणाममवि जो काउं पत्तो तया नेव ॥९५८|| जेण न कओ पणामो जणणीप नेव वंदए देखें। गुरुणो न नमइ वुइंढे नालावेइ विउरे (वा) जो ॥९३२॥ १. दुर्गमवष्टभ्य । २. नित्यमत्युप्रः ॥. ३. पाठपृथुप्रबन्धेषु ॥ ४. निजशौर्यमदोत्कर्षात् (निजसोदर्यमदोत्कर्षात् ) ५. उत्प्रासितः ॥

सिरिइंदहंसगणिविरयं कयवरसिंगारो जो गरिठतरन्टिरम्मि उवविट्ठी । तंबोलभरापूरिअगंडपुडो चिट्ठए अ फुडं ॥९६०॥ वंकीकयाइ दिट्टीइ तिणं व भुवणमिणं विलोअंतो भासंतो भासाए खलंतिआए पवट्टइ जो ॥९६|| 'खिगजणेहिं परिवारिओ अनिअमंदिरम्मि जो रमइ । अन्न दिणे दाऊणं सिक्खं. पेसइ अमच्चे सो ॥९६|| तेहिं नरेसपासे गंतुं भणि कुमार ! देवो अ । आणावेइ निवेणं समागमिजउ सठाणम्मि १९६३।। सममम्हेहिं किन्जउ दसणमुक्कंठिआ वयं जम्हा । अह 'संकोइअनासो एसो 'सावन्नमभिधेइ ॥९६४|| किं तत्थ वट्टए पुण पओअणं ? कहसु जइ उदंतमिमं । सो किं केणावि परेण पाडिओ संकडस्मि तऔ? ॥१६॥ जेणं 'तब्वाहाकारगर्मिदं पि अह वंधिऊण दढं। पेसेमि तस्स कस्स वि पासे न वयं तु गच्छामो ॥९६६।। जइ को वि नागमिस्सइ अम्हाणं अंतिअम्मि ताव तओ अम्हाणं केणावि अ पओअणं नत्थि मंतिवरा ! ॥९६७|| को केरिसाण जुग्गो ? केणइ निप्फजप उ कि इत्थ ? | अह मंतीहिं उत्तं गंतॄण कुबेरकुमरस्स ॥९६८|| *सभुआदंडवलेणं विडंविओ विसमसत्तुसंघाओ। तुमए कुमार ! पिउजणभत्तेण तपंततेएण ॥९६९।। एवंविहम्मि पुत्तम्मि भवंतम्मि अ पवट्टमाणम्मि | पिउणो परमाणंदो न को वि देवस्स वाहगरो ॥९७०॥ नरनाह ! परं एवं वत्तुं जुत्तं न ताव तुम्हाणं । पिउणो वि पासदेसे गच्छामि अहं तु नेव सयं ॥९७६|| "लच्छी-सोरिअवंतो विजावतो वि अन्नगुणवंतो । सोहं पावइ विणएण सुवण्णं पिव रयणगेणं ॥९७२।। -- १. पिशजनः ॥ २. संकोचितनासः सहोचितनासिकः ॥ ३. सावज्ञम् ॥ ४. तद्बाधाकारकम् इन्द्रमपि । ५. स्वभुनादडक्टेन । ६. तपत्तेजसा ॥ ७. लक्ष्मी-शौर्यवान् । शौर्य सौन्दर्य का विद्या लक्ष्मीर्वचस्विताऽन्यो. वा। शोभा नावहति गुणो, विनयालकारपरिहीणः ॥१॥ म.मा.पृ. ३२.

भुषणभाणुकेवलिचरिय 'चाओ गुणो गुणसए २वजो बज्जिअसमग्गदोसभरो। जइ तम्मि पवदृते विजा ता किं न पजत्तं ? ||९७३।। कप्पतरू मंजरिओ कणगं व सुगंधयमिअ संजातं । जइ सोरिअमवि होजा ता मिलिओ एस तिगजोगो ॥९७४॥ चित्तं वित्तं पत्तं संजोगो मिव इमो वि सिद्धिगरो । तिसु तेसु वि मिलिओ विणओ रेहइ जह पयासु निको ॥९७५।। धम्मो विजा य तवो हवंति सहलाणि विणयजोगेण । जह भूमिगयं बीयं फलेइ बहुलेण सलिलेण ॥९७६।। सत्थेसु अणेगेसु वि सुअं कुमारेण भाविअटेणं । अम्हे तहावि भणिमो दुप्पडिआरत्तमेएसि ||९७७|| "दुप्पडिआरा माया पिआ य राया गुरू अ इहलोए । तत्थ [किर] गुरू इत्थ परत्थ य दुप्पडिआरओ बहुअं ॥९७८।। इअ अग्गओ वि एए किं पि. भणिस्संति जाव ताव इमो। गिरिरायसन्निओ* पुण कुबेरकुमरो भणेइ फुडं ॥९७९|| तुम्हे मज्झ वि सिक्खं पदेसु किं नायसव्वतत्तस्स । गच्छसु निअआवासे जणणी-जणगे अ सिक्खेसु ॥९८०।। इअ भणिऊणं व गले गहिर निकासिआ इमे तेण । अह गंतूणं तेहिं निवेइ सव्वमवि रण्णो ॥९८२।। भूवइणा चिंतिअमिममहो! भिसमहिडिओ गिरिंदेण । मह पुत्तो रजमिणं तओ अहं किर परिहरेमि ॥९८२।। किमिमेणं रज्जेणं जत्थ विडं बिजए उ पाणिगणो । एवं मोहमहारिउसिन्नेणं चिंतई इमं जो ॥९८३।। रजाभिसेअविसया सामग्गी कारिआ नरिंदेण । कस्स वि मंतविआरी परं न एस कहिओ जेण ॥९८ अह अन्नदिणे "आगारि कुवेरकुमरं नरिंदवरो । पेसइ पहाणपउरे तेहि गंतुं नमिउमुत्तं ॥९८५॥ १. त्यागोगुणो गुणशतादधिको मतो मे विद्या विभूषयति तं यदि किं ब्रवीमि ? । पर्याप्तमस्ति यदि शौर्यमपीह किन्तु यद्यस्ति तेषु विनयः स गुमाधिराजः ॥ भ. भा. पृ. ३२० । वर्यः उत्तमः ॥ ३. भाविताथैन । दुष्प्रतिकारी मातापितरौ स्वामी गुरुश्च लोकेऽस्मिन् । तत्र गुरुरिहामुत्र च सुदुष्करतरप्रतीकारः ॥१॥ भ. भा. ४. ३२० ॥ ५. गिरिराजसंशितः अहङ्कारन्याप्त इत्यर्थः ॥ . प्रददत ॥ ७. आकार्य ॥ ८. प्रधानपारान् ।। गन् ।

अम्हे उ भुत्तमोआ चंलिमो पुवपुरिसपहेसु ॥९९५ सिरिइंदहंसगणिविरइयं रायकुमर ! आगच्छसु रायसमीवम्मि ताव खणमेगं जम्हा कि पि महंतं पओअणं विजए अज ॥९८६।। गिरिरायसन्निएणं कुमरेणं मेलिआ अमञ्च व्व । ते वि अ तओ विलक्खीभूआ निअठाणयं पत्ता ॥९८७।। अह पेसइ साते तह मंडलिए महीवई ते वि। तेणं तहेव निभन्छिआ अहो ! 'मच्छिआउ व्व ॥९८८॥ तत्तो तजणणि जो पेसइ दिटुं पि तं अवगणेइ । 'परमंगभूसणेहण पेरिआ सा अनिव्वेआ ॥९८९|| चलणेसु वित. गिऊणं कुमरं कहाव महंतक?ण । आणेइ रायपासे मायामाहविलसिअमे ॥९९०॥ मोआवेइ निवाली विसालसीहासणं कुमारस्त । "उड्ढीकयनिअवयंणो उबविट्ठी आसणम्मि इमो ||९९१।। भिउडिनमणं पि न कयं जेणं जुबणवयम्मि घट्टन्तं । "वुट्ट अहो ! विअड्ढस्स वि तस्स य दुव्व(ह)यं जायं ॥९९२॥ भूवइणा भणिओ सो वच्छ ! विअरि निआउ कन्नाओ । तुह सत्तसवणरंजिअराएहिं पेसिआ दुआ ॥९९३॥ तम्हा पूरेसु तुम कन्नाण मणोरहे असेसाणं । वीवाहमहंतमहेणमणेगविसयसमुत्थाणं ।।९९४॥ तह रजमिणं गिण्हासु किजइ रजाभिसेअओ तुज्य संसारमहासायरतारणपोओवमं वयं तु वयं । आचरिऊणं माणवभवरुक्खफर गहिस्सामो ॥९९६।। गिरिरायपेरिएणं भिउडि भालथलम्मि ठविऊणं । जेणुत्तं इत्थ अहं इमस्स क.जस्स आणीओ ? ॥९९७॥ सो वासरो न विलयं कहं "वयइ ? जत्थ दिन्नमेएण रजं अँजिस्सामो वयमवि इच्चाइ जो वयंइ ॥९९८॥ पण्हिप्पहारवलओ आलणमाहणि उट्टिओ कुमरो । बाहिं निग्गच्छंतो एस अजुग्गो त्ति न निसिद्धो ॥९९९।। सम्वेण जणेण वि जो उविक्खिओ मंतिदसणेण तहा। 'मोहबलवीअसहिओ नयराओ निग्गओ वाहि ॥१०००। १. मक्षिकाः इव । २. परं अङ्गभूस्नेहेन परं पुत्रस्नेहनेत्यर्थः । ३. अनिर्वेदा ॥ ४. ऊर्वीकृतनिनवदनः । ५. वृत्तं महो! दिग्धस्यापि तस्य दुष्टं जातम् ॥ . ६. व्रतम् ॥ ज ब्रजति ॥ ८. सम्यग्दर्शनरूपमन्त्रिणा ॥ ९. मोहल्लद्वितीयसहितः मोहबलमात्रसद्वितीय इत्यर्थः ॥

७१ भुवणभाणुकेवलिचरिय पडिओ महाडवीए राआ तल्लहुसहोअरस्स तओ । रज समिप्पऊणं 'नीलिचभिहस्स पव्वइआ ॥१००१।। चरणं आचरिऊणं धणंजओ रायरिसिवरी एसो । उप्पन्नविमलनाणो पत्तो निव्वुइमहानयरिं ॥६००२।। अडवीए भममाणो कुमरो जो चित्तकालनामेण । वग्याभिहाणपल्लीपइपुत्तेणं च किर दिट्ठो ॥१००३।। रणभग्गेणं तत्थागएण तेणं समं मिहो जुद्धं । लग्गं कुमरस्स तओ जुझंता दो वि ताव 'मुया ॥१००४|| पडिओ कुरकुमरो. सहतनरगेसु मच्छपमुहेसु । पुणरवि पभूअकालं ठविओ दुक्खभरभरिओ जो ॥१००५॥ धण सिट्ठिणो परमसावयस्स जाओ महापुरे नयरे । पुत्तो जो जणगेणं दिन्नं पउम त्ति नाममिणं ॥१००६।। जो बालत्ते वि अहो ! अहिठिओ रायकेसरिसुआए । वहुलित्तिनामिआए अगंतअणुवंधिमायाए ॥१००७॥ मायाए उदएणं कील्तो सह अणेगडिभेहि । वंचेइ ताणि तेर्सि मक्खं धिप्पेइ जो बालो ॥१००८|| बहुलीपहाणयाए जो 'जाणावेइ अप्पणो निम्छ । साहुत्तणं च सिसुणो रंजेइ निअमहुरगिराए ॥१००९।। एवं वट्टतो जो जगणिं बंचेइ जणगमवि ताव । बंधववरगं भइणीओ सयणे *विन्भमेइ सया ॥१०१०।। सत्थाई पढमाणो पाढगमवि वंचए अ धुत्तो जो । दोहं करेइ कुमराण तहा 'सड्ढं पढ़ताणं ॥१०११।। "गिहदेवगिहा-ऽवरदेवगिहेसुं जो समागओ थुणइ । देवे विविहथुईहिं परमंतरमुवलहेइ जया ॥१०१२।। जो भक्खेइ तया पुण 'देवपुरोवट्टिमोअगप्पमुहं । घंटाइअं. परं पि हु कक्खाए पक्खिवइ मूढो ॥१०१३।। मन्नइ जो नेव निंअं अवराहं मारिओ वि गृढमणो । गोवेइ अणेगाहिं जुत्तीहि धुत्तभावाओ ॥२०१४॥ केण वि समं च सम्म भावं पयडेइ नेव जो ''जाउ । जणगस्सावि कयाइ वि 'साभिप्पायं न जंपेइ ॥१०१०।। १. नीलेत्यभिधस्य ॥ २. मिथः परस्परमित्यर्थः ॥ ३. मृतौ ॥ ४. ज्ञापयति ॥. ५. विभ्रमयति । ६. सार्द्धम् ॥ ७. गृहदेवगृहाऽपरदेवगृहेपु गृहदेवालये देवगृहे वा इत्यर्थः ॥ ८. परम् अन्तरमुपलभते यदा ९. देन- पुरोवर्तिमोदकप्रमुखम् ॥ १०. कक्षायाम् ॥ ११. जातुं कदाचिदपीत्यर्थः ॥ १२. खाभिप्रायम् ॥

२ सिरिइंदहंसगणिविरयं जणणीए वि 'सममकित्तिमं चवइ नेव सव्वया एवं बहुलीए सह वढंतो जो वंचेइ सव्वजणं ।।१०१६|| जणगाईहिं 'उव्वेइएहिं नीओ अ जो सुगुरुपासे । तेसिं निवेइअमिणं तेहिं तिहुअणजणहिआणं ॥१०१७॥ भिच्चो वि को वि जाओ न एरितो वहुलिआलयांवरिओं अम्हाणमालए वा कुलम्मि गुत्तम्मि वा भयवं! ॥१०१८|| तम्हा तुम्हे काऊण पसायं पुण तहा कुणह नाह!। मायं परिहरिअ जहा पवट्टए जो (य) जिणधम्मे ॥१०१९।। सुद्धो वि अम्ह वंसो मलिणो जणिओ अ जेण जाण । जह पुण्णिमामिअंको कलंकिओ किर कुरंगेण ॥१०२०।। अह धम्मकहाकमलिणिविगासणसहस्स भाणुणो गुरुणोः । करुणारसजलनिहिणो उवएसं दिति ते दंता ॥१०२३॥ "जइ मायासीलो पुरिसो कमवि करेइ नेव अवराह । तस्स सदोसेण तह वि न होइ अहिणु व्य विस्सासो ॥१०२२॥ "मायाविणो अ जीवा हीणकुलेसु नरगेसु नारीसु। उप्पज्जंता निच्चं पुणो पुणो दुहमणुहवंति ॥१०२३।। इच्चाइअवयणेहिं माया जाया इमस्स मंदयरा । जह पच्चूसदिणेसरकिरणेहिं 'सव्वरी एसा ॥१०२४।। मिच्छादसणमेअं तिमिरं व 'निलीणयं मणगुहाए । सम्मसणमाविभूअं जस्स य पगासु व्ब ||१०२०॥ सम्म सणसेवा जेण कया वहुदिणाणि ताव तओ । वीसासो पिउणा पुण किजइ सव्वत्थ जस्स धुवं ।।१०२६।। जणगेण एगया जो सोवण्णिअआवणे ''सपासम्मि । उक्वेसिओ तओ जस्स गंठिमप्पेइ सिठिवरो ॥१०२७|| गच्छइ गिहम्मि मोत्तुं धणड्ढसिट्ठी अणग्गलधणड्ढो । अस्सं वाहतस्स निवस्स कराओ पडिअ मुद्दा ॥१०२८|| . १. अकृत्रिमम्-स्वाभाविकं वचः ॥ २. वक्ति ॥ ३. उद्वेजितैः ॥ ४. बहुलिकालतावृतः ॥ ५. मायाशीलः पुरुषो यद्यपि न करोति कश्चिदपराधम् । सर्प इवाविश्वास्यो भवति तथाऽप्यात्मदोषहतः ॥१॥ भ. भा. पृ. ३२२ । ६. महेः सर्पस्य इव ॥ ७. मायाविनश्च जीवा जायन्ते होनकुलसमुत्यासु स्त्रीपु नरकेषु दुःखान्यनुभवमामुवन्त्यनन्तानि ॥१॥ भ. भा. पृ. ३२२ १. शर्वरी रात्रिः इत्यर्थः । ९. नीलीनक नीलीनः इत्यर्थः ॥ १०. सोवर्णिकापणे ॥..११. स्वपाः भुवणभाणुकवलिचारियं । भूवइंणा निघडतं मुहारयणं च नेव विण्णायं । केणावि अ अवरेणं नरेण लद्धं इमं झत्ति ॥१०२९॥ पउमकुमरस्स तेणं मुद्दा सा दंसिआ तओ जेणं । उवलक्खिआ खणेणं दक्खेण नरिंदसका जं ॥१०३०॥ तहवि अवसरं नाउं बहुलीए पुवसन्निओ कुमरो । गिण्हसु ए मज्झं बलाओ निव्वहसु सम्बंपि ॥१०३२।। इअ धरिअं तन्वयणं 'समाणसे जेण तयणु जप्पासे । मिच्छादसणपमुहं समागयं मोहबलमेअं ॥१.०३२।। जायमंदिस्सं सम्मइंसणमह जेण गहिअमेअं तु । मुद्दारयणं भासुरमणग्धमधि अप्पमुल्लेण ॥१०३३।। संगोविऊण मुद्दारयणं अन्नत्थ जेण धरिअं तु । हट्टागयस्त जणगस्सावि न जो कहइ संबंधं ॥१०३४|| अह दारिओ निवइणा पडहो नयरम्मि जइ समप्पेइ । मुद्दारयणसिआणिं को वि नरो सो 'अदोसु त्ति ॥१०३ ॥ पच्छा उ जस्स मज्झम्मि एयं निग्गच्छए अहो लोआ । "ससिरेण समं पुरिसो समप्पइस्सइ इमं मुदं ॥१०३६।। नयरं समग्गमवि भयविसंठुलं तक्खणेण संजायं । एसो भुअगमो इव उग्गतमो मेइणीरमणो ॥६०३७।। सिटिवरेणं सुअमेगेहितो पासवट्टिएहिंतो । तेण तओ एगते धरिऊणं पुच्छिओ पुत्तो ॥१०३८।। बहुलीपहाणओ जो निअसवणपिहाणपुव्वयं भणइ । धिद्धी! न साविअव्वं पावं मह एरिस ताय! ॥१०३९ ।। साहसमेवंविहग को पुरिसो कुणइ अप्परुट्ठो? हा!? । पुट्ठो तहेव जणणीइ पाडिवेसिअवणिअगेहिं ॥१०४०॥ सव्येहिं पि तहा जो पुट्ठो 'पुरवासिसिठ्ठलोएहिं । न परं केण वि भिन्नं तच्चित्तं वंसमूलं व ॥१०४१।। अह अन्नदिणे नरवइमणिकोसागारिएण को वि नरो । वाणिज्जगाररूवं कागविज्जइ अपुवयरो ॥१०४२।। सो तेण पेसिओ निअसयणो अ समागओ विदेसाओ । पउमसगासे धरिओ एगते तेण भणिओ सो ॥१०४३॥ 1. स्वमानसे ॥ २. तदनु यत्पार्थे । ३. जातम् अदृश्यम् ॥ ४, अदोषः ।। ५. स्वशिरसा ।। समर्पयिष्यति ॥ ७. श्रुतमेकेभ्यः पार्श्ववर्तिकेभ्यः ।। ८. साहसमेवंविधकम् ।। ९. पुरवासिशिष्टलोकः ।। १० मिरिइंदहंसगणिविरइयं सिंहलदीवेसेणं राएणं मुद्दिआ महामुल्ला। आणाइआ य एगा जइ अस्थि तया समप्पेसु ॥१०४४।। इत्तिअमित कज्जं अम्हाणं अत्थि. इत्थ ठाणम्मि । जं मुलं मग्गिजइ दाविजइ तं मए सव्वं ॥१०४५|| पउमेण चिंतिअमिमं इमस्स मुद्दा समप्पिआ एसा । देसंतरं गलिल्लइ भविस्सइ अ का विन विसुद्धी ।।१०४६॥ इअ आणेउं सा दंसिया कुमारेण तस्त पुरिसस्त ! इत्थंतरे निवनरा 'संकेएणाऽऽगया तत्थ ।।१०४७|| तेहि धरिऊणं लो आणीओं रायमंदिरे मुद्दा । उवलक्खिआ निवेणं सह सक्खेणं इमा दिट्ठा ।।१०४८॥ निग्गहिओ नरवइणा विलंबणाकरणपुवयं पउमो । पाणेहि पि विमुक्को विसमो दंडों जओ रण्णो ॥१०४९॥ तत्तो वि इमो वित्तमो दंडो दुरिअस्स दीसए जम्हा । जो परभवम्मि पत्तो रोगाइगसिअसुणीभावं ||१०५०।। पुणरवि दुक्खोहजुओ पभूअभवसायरेसु जो भमिओ । जयपुरनामं नयरं सुसावओ तत्थ धणंदत्तो ॥१०५१।। तस्स सुओ जाओ जो पिउणा हरिसभरपूरिअमणेण । निअतणुअस्स विअरिअं अभिहाणं सोमदत्तत्ति ||१०५२।। जो वढंतो भंडं किंचि वयहरेइ अप्पमुल्लं पि । धन्नाण तओ हट्ट मंडेइ सयलपगाराणं ॥१०५३॥ आलस्सवजिएणं उजिअं जेण कि पि किर दव्वं । जम्हा उ. किजमाणो न उज्जमो निष्फलो होइ ॥१०५४॥ अह जाणिऊण समयं रागमइंदेण पेसिओ लोहो । जन्निगडम्मि अणंताणुवंधिओ झत्ति निअपुत्तों ॥१०५५|| सो 'सायरावरऽक्खो वहुलीभाउअसहोअरो जस्स । बढेइ धणोवजणवंछ लाहाउ लोहो जं ॥१०५६।। अबरावरवाणिज्जकरणेण जाओ सहस्सधणनाहो । सकिलेसेहिं ववसारहिं अज्जेइ जो लक्ख ॥१०५७।। दुहकोडीसहणेणं धणकोडी अजिआ पुणो जेण. । 'निअमंदिरम्मि बद्धो झओ गओ तेण य पसिद्धिं ॥१०५८।। वढइ जहा य बिहवो "फद्धकरो सायरो वि अ तहेव । अन्नं संजाया ते दो वि अलद्वपज्जंता ॥१०५९।। तप्पेरिओ अवन्नाए देवे जो अहिक्खिवइ. गादं आराहिआ विपए न दिति कस्सावि पच्चक्खं ।।१०६०।। १.साइतेन । २. शुनी-कुकुरी-कुतरी ॥ ३. यन्निकटे ॥ ४. सागरापराख्यः ॥ . ५. धनोपार्जनबागम मकरः ।। ८. अधिक्षिपति ।।

. भुवणभाणुकेवलिचरियं गुरुणो जो अवजाणइ मन्नइ विग्धं व तस्स उवएसे । जो चत्तधम्मकिच्चो पावेसु परायणो निच्चं ॥१०६१।। अह जो परिहरिओ तक्खणेण सम्मत्तमंतिनाहेण । 'अक्वमिओ मिच्छत्तप्पमुहमहामोहकडगेणं ।।१०६२|| दाविणऽजणस्सुवाया पारद्वा जेण पुण अणेगविहा । बढइ धणं पइ दिणमऽसंतोसेण सह कटेहिं ॥१०६३।। जेणुजमवंतेणं समजिआ भूरिरयणकोडीओ। जो ववहारिगणसिरोरयणीभूओ अ रिद्धीए ॥१०६८|| 'अजिअधणगणपालण-अणजिओवजणेगकंखाए । रयणीप जो न सुवइ दिणम्मि न वि भोअणं कुणइ ॥१०६।। पिक्खिज्जंते. जेणं निरंतरं 'लिक्सयाणि सयलाणि । 'उक्खायनिखायाई किन्जंते सव्वकालं च ॥१०६६।। विहवे मुझंतो जो उज्झइ जणयं कवडिआकज्जे । मुंचेइ मायरं अवगणेइ पिउणो अ 'लाहट्ठी ॥१०६७।। तिलतुसचउत्थभायं पत्थंतो जो सुहं अणुहवेइ । जस्स मणं न मणागऽवि कवडिआदाणविसयम्मि ||१०६८॥ देइ कुडुंबस्स वि जो धन्नाइ विलोइअं पि दिछीए । "मवि तह गणि तोलिअं च दढदिओ बहुलो ॥१०६९|| जो जिण्णयरं धन्नं सयमवि भुंजेड ताव 'पञ्चग्गं । संचेइ धन्नरासिं ''अग्गेअणवरिसअत्थेण ॥१०७०।। जो वीससेइ धणओ निहत्थस्सावि सायरपहावो । रासिं न समप्पेइ अ पायं अन्नस्स कस्सावि ||१०७१।। अन्नय कहमवि जेणं समप्पिओ कोडिमाणओ रासी। माउलनंदणवंधवजणस्स कस्सावि लोअम्मि ॥१०७२।। कश्वयदिणपज्जंते जेणं तल्लिक्खयम्मि किज्जते । ''इसुणो मिलिआ ताव य कवड्डिया 'बोडिआ नेव ॥१०७३ सो कारिओ तय? लिक्खयमुज्जागरं च काऊणं । निच्चमहोरत्ताइं विसूइआए मओ एसो ॥१०७४॥ करचंडो अ महाकंथओ अ अइदडपंचसाहो अ । इअ जस्स पसिद्धी फिर संजाया लोअमज्झम्मि ॥१०७५|| दितस्स वि जस्स धणं करेण फरिसेइ को वि नेव नरी । बबहारो वि अ किजइ जणेण सह सजणेण जओ ॥१०७६।। २.. अर्जितधनगणपालन-अनर्जितोपार्जनककासया ॥ ३. लेख्यकानि-लेखां-हिसाबा ॥ उत्खातनिखातानि ॥ ५. लाभार्थी ॥ ६: मापितम् ॥ ७. दृढम् अर्दितः ॥ ८. जीर्णतरम् ॥ ९. प्रत्यग्रम्-नृतन- मित्यर्थः ॥ १०. अग्रेतनवर्षस्यार्थेन ॥ .११. इषवः-वाणाः-पञ्चसंख्यका इत्यर्थः ।। १२. कपर्दिकाः॥ १३. बोट्टिकाः ।। तदर्थे ॥ ५५. अनिदग्धपश्चशाखश्च पञ्चशाखो हस्तः इत्यर्थः ।। १६. स्पृशति ।। -१.. आकान्तः ॥ .:

सिरिइंदहंसगणिविराय ८६ तम्मि नयरम्मि एगय महग्घयं दारु खाइरं जाय। लाहमिमं चयसि कहमिअ पेरिओ सायरेणं जो ॥१०७७॥ निअसुअवीसासो वि अ जस्स न वट्टइ परो जइ पयाइ । पेसिज्जंतस्स इमस्स गमिस्सइ हत्थगो लाहो ॥१०७८|| सव्वेण कुडुंवेणं च परिअणेणं तहा य लोएण । वारिज्जतो वि अजो पेरिजइ सायरेण भिलं ॥१०७९॥ 'सगडाणं 'सयपणगं गहिऊण गओ महाडवीए जो । कम्मकरजणेहितो 'कत्ताविज्जंति कहाई ॥१०८०।। सयलो वि जणो जाओ "वक्खित्तो जाच ताव उवविट्ठी दिट्ठो अ सोमदत्तो छुहिएणं कूरवग्घेण ||१०८१॥ दाऊणं च चवेडं विदारिऊणं सुतिक्खनहरेहिं । वग्घेण भक्खिओ जो गयसरणो ताव विलवंतो ॥१०८२।। एगिदिआइसु गओ तहेव भमिओ पभृअकालं जो । इस दुल्लहं लहिअ हा ! सम्मत्तं हारिं जेणं ॥१०८३॥ कत्थ वि भवे वराओ *राओवहओ अ दोसंवसवट्टी। जो सम्मत्तं निग्गमइ कुमयभाविअमणो अहमो ॥१०८।। कत्थ वि कोहेणं कत्थ वि माणेणं तहेव मायाए । लोहेणं व अणंताणुवंधिणा हारिओ जम्मो ||१०८५।। एवमवरेसु वि भवेसु पाडिओ दंसणाउ जो वहुसां । कत्थ वि संकजइआरेहिं "केलीकिलतेण ॥१०८६|| कत्थ वि कुसीलयकुडुबकिवणयापमुहअरइभावेण । कत्थ वि अलीअसुहवंछाए जो चयइ सम्मतं ॥१०८७।। पिअजणविओगधणनासपमुहसोगेण कत्थ वि तहेव । परचकाइभयाउलभावेणं जो विगयतत्तो ॥१०८८॥ कत्थ वि अ दुगंछाए कत्थ वि कमलच्छिवेअउदएणं । कत्थ वि नरवेअस्सोदएण गयदंसणो जो अ ॥१०८९।। कत्थ वि नपुंसगाभिहवेअस्सुदएण रोगपमुहेहिं । कत्थ वि तत्तविमुको संजाओ इत्थ लोए जो ॥१०९०॥ इस पत्तेअमणंतसमपण 'पत्ताउ देसणगुणाओ। मोहमहतवलेणं पुणो पुणो भसिओ जो अ ॥१०९३॥ ९, इन्टानाम् ॥ २. शतपञ्चकम् ॥ ३. कर्त्यन्ते ॥ ४. व्याक्षिप्तः ।। मातातिर्ग: ।। ७. केलिक्लित्वेन ॥ ८. कमलाक्षीवेदोदयेन-श्रीवेदोदयेन ॥ रागोपहतश्च द्वेषवशवती ॥ प्राप्तात दर्शनगुणात् ।।

भुवणभाणुकैवलिचरियं जे संति 'खित्तनामयपल्लुवमासंखभागवहृता । लोए पपसरासी तप्पमिअभवे अ जो भमिमओ ॥१०९२।। अन्नय उपन्नो विजयखेडपुरनामपट्टणवर म्मि । धम्माभिहाणधणिणो सुंदरनामेण पुत्तो जो ॥१०९३।। तत्थ य एगय सुगुरू समागओ तस्स पासदेसम्मि । सोऊणं धम्म जो पडिवजइ दंसणं सुद्धं ॥१०९४|| करुणापरेण कम्मावणीवरेणं समप्पिओ जस्स । निस्सलतमअज्झवसायलक्खणो तिक्खकरवालो || ०९५|| "पल्लुबमपुहुत्तयपुब्बलक्खणमहालहत्तपत्तस्स । मोहारिउसरीरस्संऽसा जेणाऽसिणा छिन्ना ॥१०९६॥ अप्पञ्चक्खाणावरणकसाया सायरप्पमा विसमा । दूरीभूआ भीआ जस्स समुल्लसिअसत्तस्स ||१०९७|| परितुद्वेणं सम्मईसणनामेण मंतिराएण । चारित्तधम्मचक्की गुरुपासे दंसिओ जस्स ॥१०९८।। "भासंति म सग्गुरुणो जो पालइ अप्पमवि अ चारित्तं । सो होऊण महड्ढिअसुरो लहइ अक्खयं सुक्खं ॥१०९९।। इअ चारित्तस्स गुणा सवित्थरं वण्णिआ गुरुवरेणं । जेणं संजमचक्की पडिवन्नो सामिभावाओ ॥११००॥ जं जुग्गं मुणिऊणं चारित्तावणिवई "सतोसमरो । विअरइ देसविरइकन्नयं कणि, जणिटकरो ॥११०१।। तस्सन्निहाणओ गहइ थूरपाणाइवायविरइ जो । संकप्पेणं निम्मंतुतसप्पाणिवहचायविर्हि ||११०२।। इअ पढमवयं दुविहंतिविहेणं पालए सया तत्थ । वज्जेइ जो इमे अइआरे 'पंचोववज्जते ॥११०३।। वह बंध-छविच्छेआ अइभारारोवणं तहेव इमो। भत्तोदगववछेओ इअ अइआरा वए पढमे ॥११०४।। १. क्षेत्रनामकपल्योपमासङ्ख्यभागवर्तमानाः ॥ २. लोके प्रदेशराशयः तत्प्रमितभवान् यः भ्रान्तः ॥ ३. कर्मावनीवरेण-अवनीवरः नृपः' इत्यर्थः ।। ४. पल्योपमपृथक्त्वपूर्वलक्षणमहालघुत्वप्राप्तस्य ॥ ५. यः सेवतेऽतिभक्त्या चारित्रममुं कदाचिदल्पमपि । सोऽपि महर्द्धिकदेवो भूत्वा निर्वृतिविभुर्भवति ॥१॥ भ.भा. पृ. ५ ॥३२६॥ ६. स्वामिभावात् स्वामिभावेनेत्यर्थः ॥ ७. सतोषभरेण तोषभरेण सहितः ॥ ८. निमन्तु-निरपराधनसप्राणिवधत्याग- विधिम् ।। ९. पश्च उपपद्यमानान् ॥

७८ सिरिइंदहंसगणि बिरयं पालिअमेअं च वयं पढम जेणं दिणाणि बहुआणि । जणगो मरणं पत्तो पुत्तो ठाइ पिउपयस्मि ॥११०५॥ नाऊणमवसरं मोहाईहिं पेसिआ य 'निकिवया । धणिणं ऐकलंतरेणं जो दम्मे देइ तबसओ ॥११०६।। तेसिं कारेइ असण-पाणनिसेहाइ जो तओ ते व । बझंति 'छुहाइ 'तिसाइ भिसं को वि मरइ कयावि. ॥११०७ एगय धणं च खीणं जेणं गहिओ नरेसरनिओगी तत्थ य हिंसा पयडीभृआ जस्स सममेएग ॥११०८|| अप्पञ्चक्खाणावरणकसायप्पमुहदोसउदएणं । वयनिरविक्खेणं जेणं बंधिज्जति के वि नरे ॥११०९॥ ताडिज्जते एगे पुरिसा जेण कसपमुहधारहिं । सीआऽयवधरणेहिं पीडिज्जते तहा अन्ने ॥१११०।। पाणव्ववरोवणओ जेण हया के वि माणवा अह हो । चत्तो अविरत्तीए तीए देसविरइपियाए ।॥१११।। कुणइ कमागयमे देवगिहे बंदए अ जो देवे । कारेइ महापूअं सभलीकयदंसणो जो अ ॥१११२।। "सम्मत्तपओअणगीअरे वहइ पक्खवायमह तेण । न गओ अणंतरं जो नरगाइसु दुक्खगेहेतु ॥१११३।। किंतु विराहिअसम्मत्तगुणो देसविरईइ भंसेण । हीणभवणाहिवसुरेसु सुंदरो किर समुप्पन्नो ॥१११४।। भमिओ जो भूरिभवं तओ सुओ माणिभद्दनामो अ । जाओ जो सम्महिट्ठिअसिट्ठिअसालिभद्दस्स ||१११५|| तत्थवि जेणं पत्तं सम्मत्तं देसविरइगहणस्सं । अणुरागाओ थूरमुसावायविरइवयं च. तहा ॥१११६|| कन्ना-गो-भू-नासावहारविहि-कूडसक्खिआविसयं. 'बायरमलीअमेअं 'चत्तं जेणं च वीअवय. ॥१११७॥ दुविहं तिविहेण वयं पञ्चक्खाया य जेण तत्थ वए अइआरा पंच इमे ससि व्व विहिअवयमालिन्ना ॥१११८।। १ निष्कृयता निर्दयता इत्यर्थः ॥ २. कलान्तरेण व्याजेन इत्यर्थः ॥ ३. द्रम्मान् ॥ ४. क्षुधयां ॥ ५. वृषया ।। बतनिरपेक्षेण ।। ७. सम्यक्त्वप्रयोजनगोचरे ॥ ८. पक्षपातमथ. तेन ॥ ९. बादरम्. अलीकमेतत् ।।

भुवणभाणुकेवलिचरियंः ७९ - अइआरा पण सहसऽभक्खाणं 'मंतिअत्थभासणयं । निअदारमंतभेमो मोसुवएसऽलिअलेहविही ॥१११९|| बहुवासरे वयं पालिअमेअं जेण वीअमवि ताव । जाओ परासुओ सालिभद्दओ इत्थ पत्थावे ॥११२०।। हट्टे ववहरमाणं भजति ज मोहपेसिआ य सया । पञ्चक्खाणावरणयकसायसायरमुसावाया ॥११२१।। आणेऊणं जो पाडिवेसिअजणस्स कणग-वत्थाई । "लाहारोवणपुव्वं विअरइ. गाहगजणस्स सयं ॥११२२॥ तह वत्यु अप्पसकं अस्स वि बाहिंसमागयनरस्स । जो अप्पिऊण देइ अ बहुअरमुल्लण उग्धडिउं ॥११२३।। जई गाहगो अ पुच्छइ किंमुल्लं वत्थु वट्टए सिट्टि !? । अह जंपइ जो ताव य भविस्सइ इमं महापुरिस! ॥११२४ा, भासइ जइ गाहगओ कहेसु मूलकयं तओ चवइ । निच्छयभणणं एआवया भविस्सइ अ तुम इमं ॥११२५।। हंत! तुमएं कहं गहिअमेअमिअ भणसु 'सिद्विपट्ट! तुमं । इस भासिअम्मि अवरनरेणं च पुणोवि जो चवइ ||११२६।। कहितं एअं अप्पसक्कमेयाव वुच्चइ इमस्स । इंश्चाइ वक्कवयणेहिं जो वंचेइ मुद्धजणं ॥११२७॥ कूडकयमवि सच्चं मन्नंतो लाहमित्थ दाऊणं । सो जस्स जाइ सायरअलीअवाया इअ भणंति ॥११२८।। भो. माणिभद्दग! तुम किमलीगई पुणो पुणो अनिसं । भासंतो' संकसि ? जेण 'फेरएहिं ववसि ताणि ॥११२९।। भाससु कूडं पयर्ड जेणं १२वहुअव्वयाणि गेहाणि । हट्टाणि भूरितरभाडयाणि वटुंति सव्वाणि ॥११३०॥ दायव्वा वित्तीओ विचित्तरूवाउ वणिअपुत्ताणं । तह कत्तव्वा भोगोवभोगपमुहा "महंतवया ॥११३२॥ सच्चे कहिए कत्थ वि न सक्कए भूरिलाहमादाउं । वितहवयणाणि अवरे जणा य दीसंति जंपंता ॥११३२॥ १. मन्त्रितार्थभाषणकम्-गुप्तार्थभाषणमित्यर्थः ॥ २. मृषोपदेशअलीकलेखविधिः ॥ ३. परासुकः प्राणरहितः ॥ ४. लाभारोपणपूर्वम् ‘वधारे नफो चंडावीने ' इति भाषायाम् ॥ ५. आत्मसत्कम् ॥ ६. उद्घठ्य-उघाडी रीते' इति भाषायाम् ॥ ७. मूलकन्यम् ॥ ८. कथयति ॥ ९. श्रीष्ठिप्रष्ट-उत्तमश्रोष्ठिन् ॥ १०. शङ्कसे ॥ ११. फेरकैः ॥ १२. बहुकव्ययानि॥ १३. कर्तव्याः ॥ १४. महाव्ययाः॥

८० सिरिइंदहंसगणिविरइयं जा एसा उ गई मा तुमए निअमाणसम्मि कत्तल्वा । जं च इमे पव्वइआ मुणिवरगा किचि भातंति ॥११३३।। तं पि किमवि वयणं निअकण्णे. धारेसि मा धरसु जम्हा । एए 'परगेहकमणविकमाइच्चकप्पा य ॥११३५|| निक्खीणकम्मया 'चत्तगिहदुआरा सुहैण साहुवरा। भासंति नवि मुणंति अवरस्स पुण बेअणं मुणिणी ।।११३२} तेसिमभिप्पाएणं च मत्थयं लुंचिऊण होअव्वं । पव्वइएहिं सायरअलीअवायाइबयणं जं ॥१३६।। तं सव्वं धरिअं जेणं माणसे विगयसंकभावेण || कुंडक्याउ भासिउमलीअवयणाणि लग्गो जो ॥११३७॥ भग्गव्वओ इअ परिहरिओ अ देसविरईइ सिग्धं जी । देवगिहाइसु गच्छइ करेइ पृआइअं. च तहा ||११३८|| गुरु-वंधु-माउ-सिट्ठाइसिक्खिओ वि किर वितहवयणाणि जो कुणइ सायरमुसावायप्पमुहउबइठ्ठाणि ॥११३९|| अह जो सम(व.)लीकयसम्मत्ती मरिऊण हीणवंतरओ। जाओ सव्वेसिमणाइज्जो निज्जाइ ठाणाओ ॥१९४०॥ असुहेसु पएसेसु अ भमेइ जो सन्चया तओ वि चुओ । कत्थ वि 'मृओ कत्थ वि खलंतवयणी पुणो जाओ ॥११॥ कत्थ. वि दुम्मुहगंधो कत्थ वि गलतालुपमुहरोगी अ । कत्थ वि कलत्त-पुत्ताईणं अग्गज्झवयणो जो ॥११४२।। पुणरवि नरगेसु गओ भमिओ तिरिएसु भृरिकालं जों। अन्नय सावयवणिअस्स सोमनामो सुओ जाओ ॥११३।। दुविहं तिविहेण वयं आयाणनिसेहलक्खणं गहि। जेणं तहेव कणगाइवायरअदत्तवत्थूणं ॥११४४।। पालंतस्स वयं तं दिणाणि काणि वि अ जस्स समुदिति । पच्चक्खाणावरणवहुलिआसायरपमुहसत्तू ॥११४५॥ तेर्सि उवएसेणं जेणं भग्गं तईअवयमेअं । जो अ विराहिअसम्मत्तो हीणसुरेलु उववन्नी ।।११४६।। . १. परंगेहाक्रमणविक्रमादित्यकल्पाश्च ॥ २. त्यक्तगृहद्वाराः ॥ ३. शिष्टादि ॥ ४. सर्वेषां अनादयः निर्याति ॥ ५. सर्वदा ॥ ६. मूकः ॥ ७. स्खलवचनः ॥ ८. दुर्मुखगन्धः ॥ ९. अग्राह्यवचनः ॥ १०. आदाननिषेधलक्षणम्- म्युलादत्तादानविरतिव्रतमित्यर्थः ।।

भुवणभाणुकेवलिचरियं भमिओ तहेव निच्चं भवेसु दारिद्दपमुहभावेणं । जो अन्नया य दत्ताऽभिहाणी सावओ जाओ ||१५४७|| देव-तिरिअइत्थीणं दुविहं तिविहेण माणुसित्थीणं । एगविहं एगविहेणं संजोगनिअमसरूवं ॥१९४८।। परिगहिएअररमणी-अणंगकीलाउ अवरवीवाहो । तिब्वो 'सराहिलासो तुरिअवए पंच भइआरा ॥११४९॥ थूलगमेहुणविरइव्वयं च पडिवज्जिऊण पालइ जो । तं पि उ भग्गं जेणं सागर-अब्बंभउदएण ॥११५०॥ मलीणीकयसम्मत्ती तहेव भमिउं भवऽण्णवेसु बहुं । सावयकुलम्मि जाओ पवज्जए पंचमवयं जो ॥११५१।। धण-धन्न-खित्त-वत्थू-रुप्प-सुवन्नाणि कुविअमेव तहा । दुपयं चउप्पयं वा परिग्गहो नवविहो नेओ ॥११५२।। जोअण-पयाण-बंधण-कारण-भावेहिं निअमिआ पंच । खित्ताइपमाणाइकमणसरुवा तयऽइआरा ॥११५३।। एए परिंग्गहपमाण-अईआरा य हुंति 'दुन्नेआ । तेणं तेसिं किजइ वित्थरओ भावणं इत्थ ॥११५४|| खितं वा वत्थु वा 'निअमहिअं परिग्गरं काउं । *अग्गेअणगिहपासे गहेइ गेहं व खित्तं वा ॥११५५।। विइ-भित्तिपमुहमजायं हरिएगत्तओ गिविहाणं ! 'खित्तगवत्थुपमाणाइक्कम[णं] जोजणेणेअं ॥११५६॥ होइ हिरण्णं रययं तहा सुवण्णं पसिद्धमह तत्थ । 'घउमासाइअवहिणा निअयं माणं कयं तेसि ॥११५७।। "तुसिअपुहुवीसराइअपासे लहिऊण कणगमुहवत्थु । निअमम्मि पूरिअम्मि गहिस्सामि त्ति अहिंसंधाणे ॥१९५८॥ जत्थाऽवरस्स सयणाइणो करे संठिअं करेइ नरो । तं च पयाणेण हिरण्ण-सुवण्णपमाणऽइक्कमणं ॥११५९।। गणिमाइ धणं धन्नं जुगंधरीआइ तत्थ जो लहइ । निअमिअतप्परिमाणो निअमब्भहि पुरा लभं ॥१९६०|| १. स्मराभिलाषः ॥ २. तदतिचाराः ॥ ३. दुर्जेयाः ॥ ४. नियमाभ्यधिकम् ॥ ५. अग्रेतनगृहपार्श्व ॥ ६. बृतिभित्तिप्रमुखमर्यादाम् ॥ ७. हृत्वा ॥ ८. क्षेत्रकवास्तुप्रमाणातिक्रमणं योजनेन एतत् ॥ ९. चतुर्मासाद्यवधिना नियतं मानम् ॥ १०. तुष्टपृथिवीश्वरादिकपाश्चात् ॥

८२ सिरिइंदहंसगणिविरइयं अन्नं वा गहिउमणो इमं गहिस्सामि बिकयम्मि कप । चउमासाइअपरिभुग्गगिहटिआण धणधन्नाणं ॥११६२॥ इअ एवंभूअं छथणं पुण 'वयणनिजतणावं । सूडय-कुट्ठाइसु वंधिलं 'परगिहाइकरणप्पं ॥११६२।। 'सच्चंकारप्पणलवं व जहिं कुणइ बंधणेण इमं । धण-धन्नपमाणाइकमणं "विन्नेण विन्नेअं ॥१९६३।। दुपयं कलत्त-पुत्तय-दालाइ चउप्पयं च 'अस्माई। तत्थ य "वासाइअअवहिणो निमिएअपरिमाणो ॥१६॥ तेसिं च वरिसमझे वि पसवसंभावणाई जत्य नरो । कालाइवाहणेणं गभग्गहणं विहावेइ ।।११६५॥ पसो उ कारणेणं गम्भिअदुपयं चउप्पयं वा बि । विसयं काऊणं तप्परिमाणाइकमो नेओ ॥११६६|| कृवि सयणा-ऽऽसण-कुंन सग्ग-कच्चोलगाइसंखाए । कयनिअमो अहिअत्ते कह एआइं च भंजेइ ॥११६७|| ताई 'पोढाई कारिऊण पूरेइ अट्टमुहसखं । जत्थ स पजायंतरभावा तस्माणइक्कमओ ।।११६८।। एवं पि परिग्गहपरिमाणविहाणव्ययं च भंजतो । अ[इ]परिगह-सायरपमुहपेरिओ जो भवं भमइ ।।१९६९।। जेण दिसापरिमाणन्वयं विहे कयावि भग्गं च । सुविसमकसायसायरपमुहाणं पेरणावसओ ॥११७०॥ जेणीवभोग-परिभोगपमाणगुणव्वयं च गहिऊणं । नासिअमिमं रणेणं सायर-लोलत्तणाईहिं ॥११७२।। भंसिअमणत्थदंडविरमणत्ति गुणवयं तईअं च । अन्नाण-हास-विगहा-तुच्छयरत्ताइणा जेण ॥११७२।। सामाइअं च देसाषगासिकं पोसहोववासो अ । तह अतिहिसंविभागो वयाणि चत्तारि एआणि ||११७३।। भग्गाणि ताणि जेणं अट्टज्झाणेण रुद्दझाणेण । किविणतणेण य पणप्पयारएहिं पमाएहि ॥११७४|| १. वचननियन्त्रगाख्यम् ॥ २. मूदककोष्टादिषु ॥ ३. परगृहादिकरणात्मकम् ॥ ४. सत्यङ्कारार्पणरूपम् ॥ विज्ञेन ॥ ६. अश्वादयः ॥ ७. वर्षादिकावधेः नियमितैतत्परिमाणः ॥८. अधिकत्वे सति ॥ ९. प्रौढानि ॥

भुवणभाणुकेवलिचरियं ८३ -- एवं भवेसु केसु वि वयमेगेगं च कत्थ वि दुवे वि । कत्थ वि तिण्णि अ कत्थ. वि चत्तारि वयाणि गहियाणि ॥११७२।। कत्थ वि क्याणि जेणं 'आइञ्चपमाणयाणि एआणि । पडिवन्नाणि अ चत्ताणि महामोहाइअबलेणं ॥११७६|| अह अन्नया य कुंडिणिनयरीए परमसावओ ताव । सत्थाहियो सुभद्दो पइदिणवटुंतवहुभद्दो ॥११७७॥ तस्स सुआ संजाया रोहिणिनामेण जस्त जीओ अ । जा संपन्ना सुत्साविया विगयअन्नदेवा य ॥११७८|| जा जिणदेवे वंदइ भत्तिभरणं गुरुण पासम्मि । धम्मं च सुणइ सम्म सेवइ समणीजणं च सया ११७९|| जा परिणीआ गिहजामाउअवणिएण विमलनामेणं । पिउणो अ अवटुंभेण कुणइ धम्मं विसिटुं जा ॥११८०।। जीए पढिओऽहिओ लक्खो सज्झायरस सेमुसीबलओ । निअनामं पिव जाणइ कम्मग्गंथाइसत्थाई ॥११८॥ सावयवयाणि वारस जीए गुरुअंतिए पपन्नाणि । ताणि निरइआराइं जा पालेइ अ सयाकालं ॥११८२।। अह अन्नया य अट्ठाणसहुवविटेण मोहबरडेण | चिताउरचित्तेणं अवलोइजंति 'कउहाओ ॥११८३।। सामंतमंतिपमुहेहिं भणिों देवओ समादिसउ । अह मोहनिवेणुत्तं अम्हाण "विवक्खबग्गम्मि ॥११८४|| जा रोहिणी निरिक्खइ पयंडवलधारिणी कहमिआणि? । तेहि विहसिउं उत्तं सव्वो तावुको देव! ॥११८५।। तुम्हाणं माणुस मित्तगोअरे जाव आगओ नेव । मोहनरिंदो जंपइ पेसिजउ तत्थ को पि तओ ॥११८६।। पच्छामुहिं निवट्टेइ जो इमं मिगमुहं अओ जाव । इच्छइ कहिउं एग पि ताव विगहा कहेइ सयं ॥११८७|| आएसो एसो मह सामिअ! दिजङ मए बलं तीए । ताव विलोइजइ किर सव्वेहिं सा गया भणिआ ॥१९८८ इत्थी-पुरिसाण कहा भत्तकहा "देसगोअरा य कहा । रायकहा इअ विगहा करेइ रूवाणि चत्तारि ॥११८९॥ १. आदित्यप्रमाणकानि द्वादशसङ्खधानीत्यर्थः । २. शेमुषीबलतः बुद्धिबलतः॥ ३. आस्वानसभोपविष्टेन आस्थानोपविष्टेनेत्यर्थः ॥ ४. ककुभः दिशः इत्यर्थः॥ ५. विपक्षवर्गे ॥ ६. विहस्य ॥ ७. देशगोचरा च कथा ॥

सिरिइंदहनगणिविरइयं पविसेइ जीइ वयणम्मि सा परमजोगिणीमिव तओ जा । बत्थ-ऽच्छाअण-भोअणयाइसुहं लहइ पिउगेहे ॥१९९०॥ माइ-पिउपसाएणं न को वि कारेइ कि पि कम्मं च । देवगिहम्मि गया जा पिउवत्ताए जवविसेइ ॥११९।। सड्डीजणाण पासे गंतूणं देववंदणं चइडं । भासइ हले! मए सुअमिमं इमं विजए अज ! ॥१६९२।। गिहवित्तं तुज्झ भणइ सा नेवं तुह नरेण केणावि । एअमसंगयमुत्तं तओ भणइ रोहिणी एसा ॥११९३॥ सञ्चा तुमं च महिला ममावि अवलयसि सा पुणो वयः । सञ्चा महिला य तुमं अलीअरूवा अहं च कह? ॥११९४|| इच्चाइ बहुविहं किर 'विकत्थयंतीइ तीइ सह राडी । लग्गा भग्गा य गया सकजवग्गा सगेहे सा ॥११९८।। जा पुण विगहाजोगिणीकयसाहजा करेइ रायकहं । अवराए. सह सा निव्वेअवई मंदिरम्मि गया ||११९६|| अन्नाइ समं इत्थी-पुरिसाण कहं च मंडए मुहरी । सा सस्सूजणभीया समुट्ठिआधुनिट्ठविअवत्ता ॥१९९७|| सममेगाए नारीए जा भत्तकहवित्थरं कुणइ । गच्छंतीए तीए देसकहं 'तणइ इअरीए ॥११९८|| जा गेहनिग्गया 'जामजुम्मगे वि न निवट्टए एवं । पइदिअहं कुब्वंती निगमए निष्फलं जम्मं ॥१९९९।। अन्नम्मि दिणम्मि सकरजोअणपुव्वं च सावयजणेण । केणांवि य जा उत्ता महाणुभावे! खणपमाणं ॥१२००॥ देवगिहे चिहिजइ तं सुहभावेण एगचित्तेण । ठाउं उचिउं कि वत्ताओ किजांति तुम्हेहिं ? ॥१२०१२|| दुट्टा सा विअर साविउत्तरं ताव बंधव ! किमम्हे । कुणिमो? को वि.न कस्स बि मिलेइ अन्नत्थ एस जणों ॥१२०२।। कस्स वि गिहे न गच्छइ एअं पिअमेलयं पुणो तित्थं । तेणं खणं च एग सुह-दुहपुच्छा 'मिहो हवइ ॥१२०३।। १. विकाययन्त्या ॥ 2. स्वकार्यव्यग्रा स्वगेहे ॥ ३. निवेदवती. ॥ ४. अनिष्टापितवार्ता ॥ ५. तनोति-विस्तार- यति ॥ ६. यामयुग्मकेंऽपि-प्रहरद्रयेऽपि ॥ ५. स्वकरयोजनपूर्वम् ॥ ८. श्राविका उत्तरं ॥ ९. मिथः ॥

८५ मुवणभाणुकेवलिचरिये इअ 'असमाहाणं नेव सावय! तए कयावि कायव्वें । सा वि अ उवस्सयगया सज्झायं जा परिहरेइ ॥१२०४॥ विगहाओ विविहाओ अवरावरसाविआजणेण समं । पारंभइ जा तासिं पारो आगच्छए नेव ॥१२०५॥ जा समणी-सावय-साविआण दोसे अणंतरं चवइ । सिक्खेइ का वि समणी जह भद्दे ! गलइ तुह पाढो ॥१२०६।। विगहा-पंरपरिवायाऽणत्थयदंडेण अत्थि किमिमेणं । 'एहिअअवायकरणेण कम्मबंधणनिमित्तेण ॥१२०७।। "सज्झायममिअरूवं समग्गसंपत्तिकारणं कुणसु । अह मुहमोडणयं काउं पडिजंपइ जहिच्छं जा ॥१२०८॥ हे अज्जे! विगहावरपरिवाया संजयरणमवि जाव । बटुंति "दुच्चया को अन्नो चिट्ठइ विणा तेहिं ? ॥१२०९।। अम्हे सुहेण भणिमो सम्वेसि जणाण कस्स वि जणस्स । चयणं न रक्खिमो न मुणिमु मायं काउमन्नु व्व ॥१२१०।। जं जारिसं तु चिट्ठइ जणयस्स वि तारिसं फुडं चेव । तं भासामो जइ पडिभासइ 'रुसउ तुसउ व को रव ॥१२११।। अह विन्नाया जा 'अणरिहा वराई वरोवएसाणं । जीए 'मुक्कलजीहाए समणीहि चइओ संगो ॥१२१२।। निस्संकीभूआ जा गुरुवक्खाणे वि ताव उवविट्ठा । वत्थेणं मुहमच्छाइउमेगाए लगइ कन्ने ॥१२१३।। अन्नाए अन्नं किं पि परं पुण जंपए पराए जा । विगहाविहाणदक्खा वक्खाणरसं च भंजेइ ॥१२१४॥ अडवीउम्मत्तमहामहिसी कलुसीकरेइ सयलं पि । १२पल्ललजलं व आलोडिऊण विगहाइ तह लोअं ॥१२१५|| अवरेसिं सुइभंगं जणेइ जा इन्भपुत्तिअ त्ति परो । को वि नरो न य जंपइ कयावि जा सिक्खिआ गुरुणा ||१२१६।। भासइ भयवं! नाहं केणावि समं च किं पि जंपेमि । जइ पुच्छिअस्स दिजइ न उत्तरं हवइ तय थद्धा ||१२१७|| १. असमाधानम् ॥ २.. साऽपि चोपाश्रयगता ॥ ३. कथयति ॥ ४. ऐहिकापायकरणेन ५. स्वाध्यायम- मृतरूपम् ॥ ६. विकथाऽपरपरिवादौ ।। ७. दुस्त्यजौ ॥ ८. मायाम् ॥ ९, रुप्यतु तुष्यतु वा ॥ १०. अनर्हा-अयोग्या ।। ११. मुक्तजिह्वायाः ॥ १२. पल्वलजलम् ।। १३. तदा स्तब्धा ॥

८६ सिरिइंदहंसगणिबिरइय उ इअ अपसिन्ही लव्मा तम्भय [ओ] चेव केण विलहेमं । किंचि मए चविअं इअ उविखिआ जा गुरुवरेणं ।।१२१८॥ जा संव्वओ 'विसंकासंकुमणा सेविआ य विगहाए । . तीए अचंताऽऽसत्तीए पुग्यपढिरं पडइ ॥१२१९।। विस्तरिओ सयलत्थो सत्थाण नेव चिंता वयाई । जा नालोअइ तेसिं अइआरे अन्नबग्गमणा ॥१२२०।। विगहारसो तहाऽऽलस्सं वइ देववंदणे जीए । "अन्झेअव्वं सव्वं देइ सुहं जीइ नो ईसि ||१२२२।। पडिकमणाइअमवि जा करेइ आयरसमुझिअमणेण । विगहा-परपरिवायप्पबंधविहुरेगया जाया ॥१२२२|| जा इत्थ अत्थि नंत्थि व पासे को वि त्ति ता अचिंतती । विगहाविवसा सहसा जहा तहा जा य जंपेइ ॥१२२३।। नयरस्स इमस्त नराहिमायगो तस्स अग्गमहिसी जा । "असई सुणिजए सा जाणामि अहं इमं सम्मं ॥१२२४।। जम्हा सुमाणसेणं कहि केणावि नऽन्नहा होइ । तत्थ पएसम्मि ठिआ पओअणवसाऽऽगया दासी ॥१२२५।। जीए सव्वं सुच्चा कहिन्जमाणमसमंजसं दासी । गंतूण निवेअइ निवरमणीइ ससामिणीए अ ॥१२२६।। तीए कहिथं रणो तेण वि आणाइआ य रोहणिआ । जं गहिऊणं जणओ सुभद्दसत्थाहियो म गओं ॥१२२७॥ अह एगंते धरिऊण पत्थिवेणं च रोहिणी पुट्ठा । मद्दे! तुम भणसु तं सच्चं मन्झ पुरओ ताव ॥१२२८।। मन्झ कलत्तसरूवं जं तुमए निसमिअं इमं वुत्तं । न मए किमेअमायणि किमवि पेअसीविसयं ॥१२२९|| कस्स वि सकं किंचिवि मुणामि नाहं निनाह ! इन्चाइ। राया अवलवमाणिं जं च पमाणीकरावेड ॥१२३०॥ तत्थ परसे आगारिऊण सा कारिआ य संवायं । अह अन्नाए अहिनाणपुव्वयं धिक्कया य तहा ।।१२३१॥ १. विशङ्कारार्धामनाः ॥ २. अन्यव्यग्रमनाः ॥ ३. विक्यारसः ॥ ४. आलस्यं वर्तते ।। ५. अध्येतव्यम् अध्ययनम् ॥ ६. विकथापरपरिवादप्रबन्धविधुरा एकदा जाता, विधुरा स्वच्छन्दवर्तिनी ॥ ७.. असती ॥ ८. प्रेयसी- विषयम्-राज्ञीविषयम् ॥ ९, नृनाथ नृप इत्यर्थः ।। १०. संवादम् ॥

भुवणभाणुकेंवलिचरिये २७ सा रोहिणी अ जाया निरुत्तरा जह सिरे अहो! काउं । मोणमवलंबिऊणं ठिआ तओ पत्थिवो कुविओ ॥१२३२।। धरणिधवेणाऽऽहूओ सुभद्दसत्थाहिवो 'सपासम्मि । दासीए वुत्तो सम्वो सो साविओ तस्स ॥१२३३।। वजाहउ व्व दुहिओ अकंडपडिआऽसणि न्च वा जाओ। सत्थेसरो अ जं पुच्छए किमेअं? कहेइ न जा ॥१२३४|| जा पुच्छिआ य पिउणा एगंते नेव जंपए जाव । जीए नरवइरमणीदासीए अग्गओ भणिअं ॥१२३५।। आगारिडं च सा पुच्छिआ मितं तत्थ सत्थवाहेणं । सा भणइ रोहिणीए एअं वुत्तं न संदेहो ॥१२३६।। जणओ चिंतेइ इमं जीए जीहा य 'मुक्कला अत्थि । इअ जाणतो सत्थाहिवई दासिं विसज्जेइ ॥१२३७।। धूअं गहिऊणं सो रायसमीवे समागओ तेण । रायपयपंकपसु च णमिउं 'सजलच्छिणा वुत्तं ॥१२३८।। जं सामिअ ! अम्ह कुले पञ्चक्खं दिट्ठमवि न किं पि धुवं । पाणञ्चए वि वुच्चइ केणावि विवेगवतेणं ॥१२३९।। मह पुत्तीए तं किर अदिट्ठमसुअं निरत्थयं भणिकं । चंदे व निम्मले मम कुले कलंको समाणीओ ॥१२४०॥ एसो ममेव दोसो जीए जीहाइ मुकलत्तमिणं । सुणमाणेण जणाओ न सिक्खिआ न परिहरिआ जं ॥१२४१॥ मज्झ अहो! 'गिहवावारवग्गभावो तहा पमाओ वा । तम्हा जे रुच्चइ तं करेउ देवो पयापालो ॥१२४२।। भूवइणा भणिअं मह नयरम्मि महानरो तुमं ताव । भी सत्थवाह ? मज्झ वि "माणुचिओ सच्चवयणो अ ॥१२४३।। तेणं न खंडसी जं काऊण चउप्पहे खिवावेमि । तुमए परं तहा कायव्वं देसं जहा चयइ ॥१२४४॥ इअ चविऊण निवइणा विसजिओ सत्थनायगो तेण । तणया पुणो तउ चिअ ठाणाउ विसजिआ जाय ॥१२४५॥ ताव अहो ! एसा सा उ साविआ देववंदणं तं च । तं च पडिक्कमणं वयणवत्थपडिलेहणं तं च ॥१२४६।। १. स्वपाश्व-स्वसमीपे ॥ २. मुक्तला-'मोकली' ॥ ३. सजलाक्षिणा साश्रुनेत्रेणेत्यर्थः ॥ ४. गृहव्यापारव्यग्रभावः।। मानोचितः॥ ६. तत एव ॥ ७. वदनवस्त्रप्रतिलेखनम्-मुखवत्रिकाप्रतिलेखनमित्यर्थः ।

८८ मिरिइंदहंसगणिविरदयं सो पाढो सो धम्मो जमेरिसा साविआ वि परदोस । गहइ असम्भृप तह सया वि कुणइ परतत्तीओ ||१२४७॥ एसा न सुंदरा सुंदरी न सो साहणो अ जिणधम्मो । इअ नयरलोअवग्गो 'वग्गो दोसगहणे होइ ॥१२४८|| लोएण विगोविजंती रोहिणीआ पुराउ निग्गमइ । सरइ अ पिउहरविहवं हि च चितेइ जणणीए ॥१२४९।। वंधुजणस्त गउरवं 'झाइ परिअणस्स पृअणं वा वि । गुरुजणसामग्गीए गओ अ लाहो अहो! जीए ॥१२५०।। 'मुच्छमउच्छं गच्छंती निवडंती पए पए दुहिआ । जा गामाणुग्गामं भिक्खाए भमइ "मइमुक्का ||१२५३॥ सुकुमालयाइ जीए पयजुअले भूअले चलंतीए । निज्जाइ सोणिअभरो फुडंतरेहे अहो! दुक्खं ॥१२५२।। अप्पञ्चक्खाणावरणकसायवसेण देसविरईइ । भंसाओ सम्मत्तं परिचत्तं रोहिणीए उ ॥१२५३।। मरिऊणं अपरिग्गहिअवंतरसुरेसु रोहिणी पत्ता । हंत! *महंतदुहसमूहाणऽववरिआ इमा जाया ॥१२५४॥ ततो वि निग्गओ जो गओं जिओ एगकरणपमुहेसु । कत्थ वि हा! जीहाए अभावओ दुक्खमणुभूअं ॥१२५५॥ कत्थ वि जीहाछेआउ जेण सहिआणि तिक्खदुक्खाणि । भमियो संसारमहासमुद्दमझम्मि जो बहुअं ||१२५६।। अह मोहनिवेण महंतमूढयापेअसीइ हत्थम्मि । तालं दाऊणं अट्टहाससहिएण इणमुत्तं ॥१२५७।। कंते! एआइ महंतसाविआए सरूवयं दिलैं! । कंताए ताए उत्तं किं देवित्थ वत्तव्वं ? ॥१२५८।। जम्हा इमा वराई चउदसगुणठाणरूवसोवाणे । सिद्धिमहासोहे पंचमं च सोवाणमारुहिआ ।।१२५९|| देवेण उ ते वि. निवाडिआ सहस्सक्ख-चकिपुजा जे । सुरलक्खेहिं अक्खोहिआ असमसत्तवंता य ॥१२६०॥ १. व्यग्रः ॥ २. ध्यायति स्मरति ॥ ३. मूर्छाम् अतुच्छाम् ॥ . ४. मतिमुक्ता बुद्धिहीना ॥ ५. महादुःख- समृहानामपवरिका ॥ ६. एफेन्द्रियप्रमुखेषु ॥ ७. अक्षोभिताः असमसत्त्ववन्तः-असदृशपुरुषकाराः ।।

भुवणभाणुकेवलिचरियं जे इक्कारसमं सोवाणं सिद्धिनिलयस्स आरुहिआ। हुंकारमित्तवसओ देवस्स पडिवडिआ एए ॥१२६१।। देवस्स अग्गओ रुलमाणा चिट्ठति पायलग्गा ते । अहं मंतिअ-सामंतेहिं भासिअमेगकालं च ॥१२६२।। देवी अहो! 'मुणइ चविउमेवमेवेअमन्नया स जिओ । मणुएसु समुप्पन्नी पडियन्नं तत्थ सम्मत्तं ॥१२६३।। जेणाभिग्गहिओ दाणरूवधम्मो इमो वि भग्गो अ । दाणंतराय-किवणत्ताईहिं मोहसुहडेहिं ॥१२६॥ अह भमिऊण भवं जो समागओ ताव मणुअजम्मम्मि । तत्थ वि जेण अभिग्गहिओ अमलो सीलधम्मो अ ॥१२६५।। सो वि उ भग्गी जेणं नरवेओदय-कुसंगमाईहिं । संसारं परिभमिउं पुणो वि जो माणुसो जाओ ॥१२६६।। अंगीकओ कयावि अ. जेण तवाभिग्गहो गुरुसगासे । एसो वि लोविओ निअजीहालोलत्तणाईहिं ॥१२६७।। भमिउं भवं च जो मणुअभवे आगच्छए पुणो तत्थ । भावणअभिग्गहें गहिअ चयइ अट्टाइचिंताहिं ॥१२६८|| 'खित्तगपल्लुवमासंखअंसगपएसरासिमाणेसु । ताब भवेसु "पवन्ना जेणेवं *देसविरई अ ॥१२६९।। पच्चक्खाणावरणकसायपमुहमोहउकडभडेहिं । करसंठिअधणमिव जस्स देसविरई वि निग्गमिआ ॥१२७०॥ इत्थंतरम्मि अच्छेरहरिसपूरिअमणेण रापण । सिरिचंदमोलिनामेणुत्तं नमिअ जगभाणुजिणं ॥१२७१।। भयवंमोहाइमहारिउणो एए कुणंति जीवाणं । विअर्ड विडंबणं पुण चिंतातिगयं दुरंततमं ॥११७२।। जं एअस्स. सयलआगमतत्तमयस्स मज्झदेसम्मि । संबंधस्स भणिजइ तं "सवमसंगयं हवइ ।।१२७३।। पुच्छामि केवलं संदेहमहं किंचि नेव अपसाओ । कायवो तुम्हेहिं विम्यकारिगुणवंतेहिं ॥१२७४॥ १. मन्यते-जानाति वक्तुमेवमेवमेतत् अन्यदा स जीवः ॥ २. आतदिचिन्ताभिः आर्तरोंद्रध्यानः॥३. क्षेत्र- कपल्योपमासङ्ख्य-अंशकप्रदेशराशिमानेषु ॥ ४. प्रपन्ना ॥ ५. देशविरतिः इयम् ॥ ६. मध्यदेशे-मध्यभागे ॥ ७. तद् सर्वमसङ्गतमेव-भ.-भा. पृ. ३३५ ॥ ८. अप्रसादः कोपः ॥

सिरिइंदहंसगणिविरइयं. सम्मइंसणवंतल्स जंतुणो पुव्वमेव वुत्तमिमं । उमट्टो वि भवो किर अबपुग्गलपरावट्टो ।।१२७२।। तत्थ य इमस्स पत्युअजिअस्स सम्मत्तकंसणा जाया। देनविरइफसणया अस्संखमवेसु पत्तेअं ॥१२७६|| तप्परिभंसे मज्झे भूरिभवो अ भणिओं बहुत्तस्त कि माणमिअ दिसिजउ तत्तो सो कंबली कहई ॥१२७७॥ कत्थ वि संखिज्ज कत्थ बि अस्संखं तहा अणंत पि। सुणसु पमाणं 'भूमिब ! अबढेपुग्गलपराबट्टे ।।१२७८|| हुंति अणताओ उस्सप्पिणिओसप्पिणीट तम्माणं । बटुंत्ति अणंतस्म अणंता भेआ महाराय ! ||१२७९|| तम्हा पडिअंतर उस्सपिणिओलप्पिणीउऽणंताओ। हुंति तहावि नरेसर ! न किंजए कि पि जिणधम्मो ||१२८०॥ अह चंदमालिराओ नमिउ भणइ भयवं! तमच्छेरं । जं दसण-देसविरइगुणेसु पत्तेसु अजावि ||१२८१।। पहवंति मोहपमुहा रिउणो एए तओ जिणेणु । एवं अणाइकालं जाव इमे जीवमभिहुंति ॥१२८२॥ तिहुअणजणपूइअपयपंकयजुअलेहि विमलनाणेहिं । नयलेहि. पि जिणेहि परुवि इत्थ इत्थमिमं ॥१२८३।। सम्मत्त-देसविरया पलिअस्त असंखमागमित्ता उ । अट्ठ भवा उ चरित्ते अणंतकालं च सुअसमए त्ति ||१२८४|| अस्या गाथाया व्याख्या सम्यग्दृष्टयो देशविरताश्च [प्रत्येक क्षेवपल्योपमा- सख्येयभागप्रदेशराशिप्रमाणान् भवान् भवन्ति, अष्टौ . .भवान् चारित्र- सामायिकं प्राप्यते, श्रुतसामायिकं तु सम्यग्दृष्टि-मिथ्याष्टिभावनाविशेषित सामान्येन द्वीन्द्रियादिषुः अनन्तान् भवान् प्राप्यत इत्यर्थः ।। अह नरवड़णा भणि भयवं! संसारिओ जिओ एनो । सचविरइकन्नाए करिस्सइ कया करगहण ? ॥१२८५।। चारित्तधम्मधरणीधवसिन्नसहायगो भविस्सई अ.? । एस कया केवलिणा कहियं 'थोवंतमेयं तु ॥१२८६|| भूमिप नृपेत्यर्थः ।। २. प्रति-अन्तरम् ।। ३. जीवमभिभवन्ति ॥ ४. स्तोकान्तरमिदम्. भ.भा. १३५ ॥

भुषणभाणुकेवलिचरियं , सुणसु तुमं राय ! अवहिअमाणसो भूवई तओ भणइ । एसो अहं अवहिओ कयप्पसाया कहंतु जिणा ॥१२८७॥ भगवं तो भणइ तओ पत्थिव ! अस्थि नरखित्तमज्झम्मि । इंदपुरं नाम पुरं सिरीइ इंदपुरसंकासं ॥१२८८।। राओ समीरणो नाम तत्थ जाया जयंतिआ तस्स । जेहि गहिओ इव अवयारो 'सर-सुर-रइ-सुरीणं ॥१२८९।। एगय आणीओ सो संसारिजिओ अ तेसि गेहम्मि । कम्ममहानरवइणा तणुअत्तेणं पसन्नेणं ॥१२९०॥ जणओ जणेइ अरविंद त्ति सुअस्स महपुव्वमभिहाणं । पढिआउ जेण य कलाउ विमलजसकुसुमवल्लीओ ॥१२९१।। जुव्वणवयं च पत्तो गुणपयडीभावभायणं पुत्तो । मुणिपरि[वरि]ओ सुगुरू कम्मनिवेणं समाणीओ ॥१२९२।। जो रायवाडिआए नयराओ निग्गओ वणम्मि गओ । सुगुरुं निरिक्खिऊणं पणमइ आणंदपूरेणं ॥१२९३॥ तत्थ य उवविठो जो कम्ममहंतनिवई समप्पेइ । जस्स अइमासुरं सुहअज्झवसायरूवमसि ॥१२९४ा संखिजसागरोदमठिरूवं खंडिअं च तणुखंडं । मोहाइमहारीणं जेणं तेण करवालेणं ॥१२९५|| सम्मईसण-चारित्तधम्मउवएसदायगेण तओ । सत्चविरश्कन्नाए महागुणा वपिणआ गुरुणा ।।१२९६।। 'तत्तिव्वणुरागो जो जणणी-जणगाइसंगमं चत्ता । सुगुरुसमाप्पिअवेसो परिणेइ सयलविरइकन्नं ॥१२९७।। आलोइउं च लोआ परमविभूईइ. गहिअदिक्खं जं । पभणंति एस धन्नो मन्नो देवाण वि मुर्णिदो ॥१२९८॥ चारित्तधम्मभूवईसिन्नं सव्वमवि हरिसिअं एअं। जस्संतिए ठिओ सवोहो थिरदसणो जाओ ॥१२९९।। जाणअसयागमपरिचय विहीसु सिक्खिअकिआकलावो अ । उवसममंडणमंडिअदेहो सोहइ महेसी जो ॥१३००॥ मद्दवमुद्दागाही अजवलाही लसंतसंतोसो । जो तवसोसिअगत्तो संजमलच्छीनिहिअचित्तो ॥१३०१॥ . रमरसुर-रतिसुर्योः ॥ २. तनुजत्वेन-पुत्रतया ॥ ३. महपूर्वम्-उत्सवपूर्वम् ॥ ४. शरीरखण्डम् ।। तत्तीबानुरागः ॥ ६. त्यक्त्वा ॥

सिरिइंदहंसगणिविरइयं जो कुणइ सच्चपक्खं 'सुसोअभावियमणों समणमुक्खो निकिंचणया-तुरिअब्बयपमुहा जं न मुंचंति ॥१३०२।। एपहिं सुहमावेहिं जो उच्छाहिओ निहंति सया । पवलं मोहवलं आहणिऊण अपमायगंधगयं ||१३०३।। आरोविअ सुद्धमणोवित्तिधणुहलेहमिसिवयंसवरां । सुहभावनाम नाराएहिं पहरेइ माहनिवं ॥१३०४॥ मयणमहामंडलिअं ताडेइ अ रागमिगवई जिणइ । पाडेइ दोसविसमतममहागयनायगं जो अ॥१३०५|| एस मह रिऊ एस तुह रिऊ इअ जे मुणाविआ अरिणो। सव्योहसयागमएहि सव्वे जो विणासेइ ॥१३०६॥ 'अग्गि-गिरिराय-बहुली-सायर-हिंसा-महामुसाबाया । चोरिअ-मेहुण-मुच्छापमुहा रिउणो जिया जेण ॥१३०७।। एगय पमायदंडाहिवो अभिमुहं समुट्टिओ जस्स । कत्थ वि ठाणे कहमवि समणो पुण तं पि पहरेड ।।१३०८॥ कत्थ वि छुहा-पिवासाइदुस्सहपरीसहारिवग्गेहिं । जो वाहिजइ जुगवं पराजिणइ ते वि एगमणो ॥१३०९।। कत्थ वि नरा-मर-तिरिअउवसग्गभडा समुहिआ जं च । पाडंति जिणागमवयणेहिं जो पुण थिरीभूओ. ॥१३१०॥ संजलणकंसायरिऊ वुसमणलारणाइ संजाया । गच्छे सवालतरुणे विहुरीकुब्बति जं समणं ॥१३१२।। उवसम-मद्दवमुहकयसाहजो जो कह पि ते हणिउं । निस्सीमसंजमकरणुजमम्मि वट्टइ सयाकालं ॥१३१२।। कत्थ वि रूवज्झुणि-गंध रस-फरिसलोलयाइझाणेहिं । रिउभूएहिं हणिओ जो संतोसेण पल्लविओ ॥१३१३॥ पुणरवि दुजयरिउवग्गेण समं संगरं च जो कुणइ । इअ जय-पराजएसुं पवट्टमाणेसु अन्नुन्नं ।।१३१४॥ चारित्तधम्मसिन्नवलेणं जाव जयलच्छिमरविंदो । पावेइ मुणिवरो ताव पेरिओ इअ गुरुवरेणं ।।१३१५॥ १. सुशौचभावितमनाः ॥ २. अप्रमादगन्धगजम् ॥ शुद्धमनोवृत्ति-धनुलेखाम् ऋषिवयस्यवरः ॥ ४. नाराचैः वाणरित्यर्थः ॥ ५. जयति ॥ . अग्नि-गिरिराज-बहुली-सागर इति अनुक्रमेण क्रोध-मान-माया-लोभानां सूचकाः शब्दा:

भुवणभाणुकेवलिचरिय ९३ ... एसो तुज्झ महतो अवराहो अम्ह अत्थि पत्थावो । इअ. पञ्चक्खाणावरणकोहमाणा विचितंति ॥१३१६।। जस्संगे ते रिउणो पयडीभूआ कुणंति किर पीडं । तव्वसओ कुविओ संतो जो गुरुसम्मुह चवइ ॥१३१७॥ आयरिअ ! किं मए इह विणासि जइ तुम विआरेसि ? | नत्थि मह को यि अवराहो जइ जंपसि तहावि तुमं ॥१३१८॥ को तुह निवारओ अत्थि ? तओ एअं च किं ममं एगं । पडिसेहसि ? किं गच्छे एवं को वि न परो कुणइ ? ॥१३१९।। एए पव्वइआ संति इमेहिं सह तुम न कि 'चवसि ? । एगो अहं तु द्धो मुद्धो विद्रो वयसरेहिं ॥१३२०॥ जइ थविरा सिक्खं दिति वच्छ ! निवपुत्त! सुकुलसंजाओ । तुममिअ. गुरुसम्मुहमित्थमवन्नाए भगसु 'माई ॥१३२१।। जो पुण विवरीअं चिअ चित्ते चिंतेइ मे कुलुग्घाडं । एए कुणंति मुणिणो गहिओ जो कोव-माणेहिं ॥१३२२|| जाव पुणो वि गुरू जं सिक्खेइ किमवि तओ अ जेणुत्तं । मम 'उच्चांडणविसए सव्वे लग्गा अहो! तुम्हे ॥१३२३।। तत्तो धिप्पह एवं निअपिच्छडग ५ति भणिअ जो वेसं- चइऊणं गिहिवेसं गहेइ असुहपरिणामगओ ॥१३२४|| पच्चक्खाणावरणंगकोहाऽहंकारसुहडसामत्थं । दक्खा पिक्खह तुम्हे अहो! मणं जो तहा धरिओ ॥१३२५।। मोहबलम्मि अज पाडिऊण मिलिऊण सव्वसुहडेहिं । ते विअडकोहमाणा तहा भावंति पुहवीए ॥१३२६।। अह जो पइगाम परगिहेसु कम्माणि कुणइ दिणरत्तं । भिक्खं च दुहेणं लहइ जावजीवं सहइ दुक्खं ॥१३२७।। पाविटेणं भ?ण मए लोगोभयाइदुक्खगरं । आयरिशं तं जप्फलमणुहोमि अहं सुंदुस्सहगं ॥१३२८॥ इअ निंदतो जो अप्पाणं पजंतसमयपत्ताऊ । उप्पजइ जोइक्कतिअसेसु सुररिद्धिसंजुत्तो ॥१३२९।। चविऊण तओ ठाणा भूरिभवं भमइ जो किलेसकरं । सुहसंपयानिहाणं रायपुरं अत्थि नामेणं. ॥१३३०॥ १. वक्षि-कथयसि ॥ २. वचःशरैः ॥ ३. माऽर्थे अव्ययम् ।। ४. उच्चाटनविपये ॥ ५. भाषायाम् पछेडी ॥ ज्योतिष्कत्रिदशेषु ॥ -- सिरिइंदहमगणिविनाइयं तत्थ अमच्चवरी परमसावओ अस्थि. 'अत्यमंतो अ} तस्स सुओ जो जाओ पिउकयचित्तमइअभिहाणो ॥१३३ ॥ माया-पिउणो 'पिउवइगेहातिहिणो अ जाव संजाया । ससुअं कुटुंबभारे टवेइ संविग्गचित्तो जी ॥१३३२।। सुगुरूण पासदेसे गंतूण वयं गहेन्जए जेण । पालिजइ पुव्वभणिअविहिणा हयमोहसिन्नेणं ॥१३३३।। पजतम्मि विसयसुहसीलत्तपमायसंगवसओ जो । संजमविराहगो उप्पन्नो सोहम्मसुरलोगे ॥१३३४|| तत्थ वि पल्लोवमपमिअजीविअधरो सुरो अ संजाओ । हीणविओ तओ वि अ चविओ भमिओ भवं जीवो ॥१३३५|| एगय कंचणपुरनयरे खेमकरनरेसरसुओ जो । जाओ अ विजयसेणो नामेण सयलकलावंतो ॥१३३६॥ तत्थ वि सग्गुरुपासे धम्म सुणिऊण सयणवग्गं च । मुत्तूण जेण जणिओ करगहो वयसिरिकणीए ॥१३३७॥ सब्योहसयागमपमुहा पमुइअमाणसा तहेव इमे । मुणिणो जस्स सगासे ठिा विसालबलकलिआ य ॥१३३८|| मोहवलेण समं पारद्धो जेणं सुदारुणो अ रणो । जस्स य कयवहुसंगो सयागमो परिचिईभूओ ॥१३३९।। सब्बोहो वि थिरतमो 'जस्संगमलंकिअं सयाकालं । अयलतरअप्पमाणं कणगाहरणगेण[......]जहा ॥१३४०।। संतोसजुओ जो अप्पमत्तगुणठाणलक्खणं झत्ति । आरुहिओ सत्तमयं सिद्धिमहासोहसोवाणं ॥१३४१|| तत्थ य जेणं "कम्माणुगूलयाए कहंचि किर लद्धो । उवसमसेणिमहावइरदंडओ अइपयंड़तमो. ॥१३४२|| जो कोह-माण-माया-लोहे आहणिअ. मत्थए तेण । पाडेइ ता अणंताणुबंधिणोऽणाइरिउभूएं ।।१३४३॥ भ[स]प्पच्छाइअअग्गिकणसरिच्छा. जेण ते कया तुच्छा। मिच्छादसणमंती पयडं निद्धाडिओ मुणिणा ||१३४८|| १. अर्थवान्-ऋद्धिमान् ॥ २. यमगृहातिथी परलोकवासिनावित्यर्थः ॥ ३. व्रतधीकन्यायाः ॥ ४. यस्याङ्गम् अलकृतम् सदाकालम् अचलतर-अप्रमाणम् कनकाभरणकेन यथा ।। कर्मानुकूलतया ॥ ६. भस्मप्रच्छादिताग्नि- मागसदृशाः ॥

भुवणभरणुकेवलिचरियं सुद्ध-ऽद्धसुद्ध-अविसुद्धरूवतिगधारगो इमो पडिओ । चडिओ अट्ठमसोवाणमपुवकरणगुणक्खं जो ॥१३४।। गच्छइ तओ वि अनिअट्टबायरगसंपरायनामं च । नवमं सोवाणं सिद्धिमहागेहस्स मुणिनाहो ॥१३४६।। तत्थ नपुंसगवेओ जेणं हणिउं कओ अ गयचिट्टो । तयणु अ इत्थीवेओ सहसा उवसामिओ जेण ॥१३४७॥ अह हास-रइ-अरइ-सोग-भय-दुगंछासरूवरिउछक्कं । जेणं विणासिऊणं धिकिजइ पुरिसवेओ अ ॥१३४८॥ अप्पच्चक्खाणावरण-पच्चक्खाणावराभिहा कोहा । संजलणरुवकोवो गयचिट्ठा ताव जेण कया ||१३४९॥ अपञ्चक्खाणावर-पञ्चक्खाणावसभिहा माणा । संजलणरूवमाणो गयचिट्ठा ताव जेण कया ॥१३५०॥ अपञ्चक्खाणावर-पञ्चक्खाणावराभिहा माया । संजलणरूवमाया गयचिट्ठा ताव जेण कया ||१३५१॥ अपञ्चक्खाणावर-पञ्चक्खाणावराभिहा लोहा । विरइविसेसजुएणं गयचिट्ठा ताव जेण कया ॥१३५२।। संजलणगलोहो पुण ताडिज्जंतो इमो मुर्णिदेण । सुहमीभूओ 'नसिअ निलीओ दसमसोवाणे ॥१३५३॥ दसमे तत्थ सुहमसंपरायगुणठाणयम्मि चडिऊणं । सो ताडिऊण लोहो गयचिट्ठो ताव जेण कओ ॥१३५४॥ नित्तवसुकुडंवगमाणुसेतु पडिएसु हेउभूएसु । तम्मयतणुजीओ गयचिट्ठो पडिओ अ मोहनिवो ॥१३५५।। थुल-मूल-सिहा-साहाइसु पडिएसु पडए जहा विडवी । इअ सकुडंवो मोहचरडो कओ जेण निच्चिट्ठो ॥१३५६।। परमाणंदसुहं अणुहवमाणो विजयसेणनाममुणी । आरुहिओ एगादसमसिद्धिआवाससोवाणं ॥१३५७।। उवसंतमोहगुणठाणलक्खणे तत्थ ठाइ सोवाणे । अंतोमुत्तमित्तं जो जिणसमसुद्धचारित्तो ॥१३५८॥ समणो अणुत्तरविमाणुववायउचिअसुचित्तपरिणामो। सुरअसुरसेणिपुजी सोवाणे होइ चिटुंतो ॥१३५९॥ नंष्ट्वा ॥ २. नेत्रवसु-अष्टाविंशतिः इत्यर्थः ।

९६ सिरिईदहंसगणिविरइये लीही ताव सर्चअणओ किपि हबइ पुणो वि कोवगओ। पेसइ धूअं अइवल्लह' मप्पसरीरगअभिन्नः ।।१३६०॥ मुच्छाभिहाणया सा कुविआ कारेइ पासदेसगया । जस्संगोवगरणगाइअमुच्छे बलबई वणिआ .||१३६३।। तीए गलगहिओ जो पच्छम्मुहओ अ. बालिओ संतो। दसमगनोवाणाइअकमेण परिवाडिओ ताव ॥१३६२।। जो जाव पढमसोवाणगम्मि नीओ समपिओ तीए । मिच्छादसणदुट्ठगमंतिवरस्स गसिओ तेण ॥१३६३।। चलमाणी जो अ सचेअणभूएहिं गहिजए झत्ति । तेहिं कुविएहिं रिउवग्गेहिं पुब्बपहिएहि ॥१३६४॥ तकारिअभूरिदुरिअमरो गओ एगकरणपमुहेसु । जो भमिऊणं चढिओ नरगाइसु भूरिसंसारं ॥१३६५।। अह मणुअभूमिमझे अस्थि महापुरभिहाणयं नया तत्थ परमसावयगो महड्डिओ नयरसिट्टिमणी ॥१३६६|| नामेण सुनंदो तस्स भारिआ रूवधारिणी धना । संसारिजीओ जाओ तप्पुत्तो पुंडरीगक्खो ॥१३६७।। जस्स अइसाइणी "पाडिवया जाया तओ पुणो जेण । अप्पेण वि कालेणं कलाओ पढिआउ पोढाओ ॥१३६८॥ थोवं एअं अज्झेअव्वं ति "असंतुसंतओ संतो । पुच्छइ जो मुणिपाले कलाण किर वित्थरो कुत्थ १ ॥१३६९।। सव्वाण कलाणं पुन्वेसु समत्थि बहुवित्थरो भद्द! । जेणुतं कइ पुवाणि ताणि हुंति ? मुणिणा भणिों ॥१३७०}} पुच्छसु तुमं गुरुवरे तओ अ ते जेण पुच्छिआ तेहिं । पुत्वगओ वित्थारो कहिओ सब्बो वि जस्सं तओं ॥१३७२।। पुवाणं अज्झयणे जस्स मणं जायमित्थ अञ्चतं । जंपइ जो गुरुराया पाढह पुवाणि मे तुम्हे ॥१३७२।। कायबो उ पसाओ तुम्हेहिं एस ताव सुगुरूहि । कहि पढंति मुणिणो पुवाई नेव सडजणा ॥१३७३।। भवभावनायां १. आत्मशरीरकाभिन्नाम् ॥ २. यस्य अङ्गोपकरणकादिकमूर्छाम् बलवती वनिता ।। ब्रह्मपुरम् इति नाम नगरमस्ति ॥ ४. प्रतिपत् बुद्धिः ॥ ५. असंतुष्यन् ॥ ६. चतुर्दशपूर्वेषु ॥

भुवणभाणुकेवलिचरिय ९७ जेण कहिजइ अ तओ बयदाणं कुणई 'लयणणुन्नाए । जेणं दिक्खा गहिआ गुरुहत्थेणं महिड्डीए ॥१३७४|| पण्णाविसेसओ जेणं सिक्खा तक्खणेण संगहिआ । अप्पदिणेहिं चउदस मुणिणा पुव्वाणि भणिआई ॥१३७५|| अह अट्ठाणगपरिसाठिएण मोहचरडेण नीससि । पुट्ठो महागएहिं अन्नेहिं देव! किं एअं ? ॥१३७६।। हत्थेण भालथलयं आहणिऊणं च चवइ मोहनियो । निहया वयं इमेणं जम्हा अम्हाण जो सत्तू ॥१३७७।। सज्जीकओ अ जेणं सयागमो पाढओ समग्गो सो । "एअपयासिअमम्माणि जो अवगमिस्सइ परो वि ॥१३७८॥ . उम्मूलणं करिस्सइ कंदाणं "अम्हगुत्तजुत्ताणं । एस समणो इआणि मिलिओ को दुट्टसंजोगो ? ॥१३७९।। अत्थि स को वि इभं जो संजोगं झत्ति सुविहडावेइ ? । निअसामिणं सखे दर्दूणं उठुिआ नारी ॥१३८०॥ सा नामेणं नारी निद्दा परिवारओ इमो तीए । आलस्सं वेगल्लं तणुभंगो अ मुहमोडणयं ॥१३८१॥ जंमा य सुविणदंसण-सरणब्भंसत्ति सा सपरिवारा। काऊणं च पमाणं जणिअंजलिआ भिसं भणइ ।।१३८२।। अज वि देव! सदासीसझे कजे किमेरिसो खेओ । किंजइ ? किं कल्ले वि अ तुमए दिटुं न देव ! इमं ? ॥१३८३।। गहिऊण गलग्गाहं मुच्छाए बालिओ जमेस जिओ । एगादसमाओ सोवाणाओ सिद्धिसोहस्स ||१३८४|| मिआणि मज्झ विलसि सामि! तुमं निरिक्खसु तओ अ । मोहेण विहसिऊणं अणि वच्छे ! वरं गच्छ ॥१३८५॥ पूरेसु तुमं निअवंछिअं तओ परिगरेण सह एसा । गच्छइ सच्छंदं चउदसपुव्वधरस्स पासम्मि ॥१३८६।। 1- स्वजनानुज्ञया ॥ २. आस्थानकपर्पस्थितेन ॥ ३. सभागतैः ॥ ४. एतत्प्रकाशितमर्माणि ॥ ५. अस्मद्गोत्र- युक्तानाम् ॥ ६. सुविघटयति-नाशयति ॥ ७. सखेदम् ॥ ८. वैकल्यम् ॥ ९. जृम्भा ॥ १०. स्मरणभ्रंश इति ॥ ११. स्वपरिवार प्रमाणमिति कृत्वा इत्यर्थः ॥ १२. स्वदासीसाध्ये ॥ १३. परिकरेण ॥

९ ८ सिरिइंदहंसगणि विरइयं जस्स सरीरे तीए आलस्सं पुव्यमेव आणीयं । 'तव्यसगो जो समणो न परावट्टेइ सुत्ताई ॥१३८७॥ पुन्वाणं अवरेसिं सत्थाणऽत्थं न चिंतए जो य । एवं ति-चउरवासरगमणे मुणिणो वयंति परे ॥१३८८|| जइ निरवजा विजा पढिआ गुणणेण ता थिीकुणतु । इअ पेरिऊण उवसिओ वलेण गुणणस्त मुणी ॥१३८९|| अह पेसिओ पमीलाए सेसो परिगरी निओ सब्बों । तेणं गहिओ समणो 'भूआविट्ठ व भृी जो ॥१३९०।। जंभाहिं पिटुं जो मोडइ 'उड्ढीकरेइ बाहुजुर्ग । भंजइ अंगुलिआओ पियाइअंगाणि विक्खिवइ ॥१३९२।।. इअ विविहपयारेहि "उंघा नामे जस्स ताव मुहं । भामेइ अहो पुरओ अ.पिओ पासओ चीसुं ।।१३९२।। गणणाइउवक्कमगे कारिज्जतम्मि थविरसमणेहिं । न वि पुंडरीअमुणिणो विणिग्गयं अक्खरं मुहओ ॥१३९३।। अह रत्तीए अक्तो निदाए दहें समावडेइ । : संथारगाइविरहम्मि जत्थ तत्थ व पपसे जो ॥१३९४।। जो ककृखंडग पिव निदाए विगयचेअणीभूओ । सुवए जाव दिणमुहं विसंटुलकलेवरावयवो ॥१३९५।। पडिकमणगवेलाए उजागरी ठिज्जएं दुहेणं जो । इअ अन्नदिणे वि थविरसमणेहिं ठाविओ गुणिउं ॥१३९६।। अह उंचाए जो पाडिओ सिरं कुप्पराणि जाणूणि । जुगवं भग्गाई भूमीआवाएण तझालं ॥१३९७।। एवं च जाब किंचि वि.न जंपए ताव विरलाहुजणो मोणमवलंविऊणं ठिओ गुणेइ अ सयं सुत्तं ॥१३९८|| पइदिअहं निदाए बढतीए पडिक्कमणकाले । जो कारिओ अ नह अहो! अपुष्वं नडी व्ब ॥१३९९॥ वयणचिआरा विविहा लोअणभंगा तहा. अणेगविहा.. 'पयकरविन्नासो विअ अणेरिलो जस्ल नट्टविही ॥१४००। १. तदशगः ।। २. शास्त्राणाम् ॥ ३. प्रमीलया-निद्रयाः ॥ ४. भूताविष्ट इव ॥ ५. ऊर्धीकरोति ॥ ६. पदादिअनानि विक्षिपति ॥ ७. निद्रा ॥ ८. काष्टखण्डकम् ॥ ९. पदकरविन्यासः ॥

भुवणभाणुकत्र लिंचरिय ९९ सवसीभूऽप्पाणं जणेइ हासं च जो मुणी बहुअं । 'तत्तविऊण जणाण वि अच्छेरं कुणइ कि एअं? ॥१४०१॥ अपरावटुंतस्त य अचिंतमाणस्स विसमनिद्दस्स । सच्छिद्दहत्थसलिलं व 'सुअं विगलेइ जस्स सया ॥१४०२।। सुहुमगहणत्थरासी 'विस्सरणं गच्छए समग्गो वि । जस्म जह सुअं भंसइ तहा हवइ जो निराकखो ॥१४०३।। निद्दासुहं 'विसाओ वि अभहिअमसुहकारणं एरं । ५अमिश्र पिव मन्नंतो रयणीए जो जहा सुवइ ॥१४०४|| चिइ दिणम्मि वि तहा सुत्तो सुत्तं असेसयं गलिअं । गुरुणा भणिजए वच्छ ! पुंडरीआभिहाणमुणे! ॥१४०५।। सिद्धंतं पढिडं पुण. उच्छाहेणं तहाविहेण वयं । गहि तुमए दुहओ पाढो एसो उ संजाओ ॥१४०६।। नरलोअरजसुरलोअसुक्खमुक्खेगदाणसुररुक्खो। जिणभासि तु सत्थं गुणिअव्वं इममणत्थहरं ॥१४०७॥ नारय-तिरिआइअदुहसंदोहपयाणकारणम्मि तुमं । निद्दासुहम्मि रत्तो निरत्थयं वट्टसि मुणे ! किं ? ॥१४०८॥ निबंधसो अ समणो भासइ भयवं! करेइ को निइं ? । केणावि इमं वितहं तुम्हाणं अग्गओ कहि ॥१४०९।। जम्हा कल्ले वि मए एअपमाणं सुअं इमं गुणिअं । चिंतेइ तओ सुगुरू अहो! परं एअमब्भहि ॥१४१०॥ जं अवलवेइ पंचक्खमवि मुणी सञ्चयं च नो चवइ । अन्नयः जो निदाए समणो "विसघारिउ व्व कओ ॥१४११।। सद्देण महंतेण वि लक्ष्मदितो दिवासुविणदंसी । विविहविगारगयमुहो सुत्तो दिट्ठो रिसी गुरुणा ॥१४१२।। काऊणं बहुसद्दे गुरुणा जग्गाविऊण भणिओ जो । एवं वोल्लसि भी पुंडरीअ ! न सुवसि (सुवेमि) ताव अहं ॥१४१३।। तं किं एवं स चवइ कुत्थ किमेअं गुरो! अहं सुविओ ? । इअ तुम्हाणं 'भंती अज वि गुणणापरो उ अहं ॥१४१४|| १. तत्त्वविदाम् ॥ श्रुतम-शास्त्रम् ॥ ३. विस्मरणम् ॥ ४. विषात् ॥ ५. अमृतम् ॥ ६. निर्लज्जः ॥ विषधारितः ॥८. दिवास्वप्नदर्शी ॥ ९. भ्रान्तिः ॥

सिरिइंदहंसगणिविरइयं . गुरुराय ! जया सुत्तत्थं चिंतेमि अहमयलचित्तो उ । सव्वेसि तया सुत्तो एसो एवं भमो हवइ ॥१४१५ समणो थूलमुसावाइ त्ति विरत्ता उ सब्बहा गुरुणो । मुणिणो वि तहा जंपइ पेरितो असंबद्धं ॥१९१६॥ दोसं गच्छा समणो जो सन्वेहि उविक्खिओ तेण । पासे परिवारो मोहपेरिओ आगओ जस्स ॥११ तत्तो दूरीभूओ सयागमो सम्बहा जओ विमुहो । नट्ठो पुण सब्बोहो गओ अ चारित्तधम्मो वि ॥१४१८॥ गच्छइ पढमं चिअ जाव सम्बबिरई सुदंसणअमञ्चो । सो वि पणट्ठो मिच्छत्तमंतिओ आगओ झत्ति ॥१९१९।। एवं सम्वेहि वि मिलिऊणं पज्जंतकालए जो अ । निद्दाधुरुधुरुगे किर खित्तो मरणेण संहरिओ ॥१४२०।। भमिओ निगोअमझे तहा य एगिदिएसु गंतूणं । संसारे जो माणुलजम्मो हा! हारिओ लद्धी ॥१४२१॥ अह चित्तवित्तिनामाडवीइ सुविवेगतुंगगिरिसिंगे । अपमत्तनामकूडे जिणिदपुरनामयं नयरं ॥१९२२।। तत्थ विगयउच्छाहा मिलिआ सब्वे वि ते निराणंदा । चारित्तधम्मनरवइपमुहा एगत्थ उवविट्ठा ।।१४२३।। जंपति ताव एए मिहो अहो! तुम्ह पिक्खह सुदक्खा । किं इत्थ किजए ? मोहनिवस्स सहायगा वहुणो ॥१४२४॥ उच्छिदिंते उ अभव्व-दूरभव्वाभिहाणया एए । अक्खलिअं भममाणा मूलाओ पक्खमम्हाणं ॥१४२५।। अम्हेर्हि तु सहाओ एगो लदो इमो धुवं सो वि । अम्हाणं मिलिओ किर बहुलेणं ताव कालेणं ॥१४२६॥ '. आरोविजइ एसो अम्हेहिं जाव गुरुगुणेसु जिओ । अम्हाण सहायत्तं पडिवजइ सो पुणों कि पि ॥१४२७।। ताव इमस्त स को वि 'विवजासो हवइ जेण जो मिलइ । तेसिं मोहाइरिऊण चिअ विडं विजए तेहिं ॥१४२८॥ एतो तहेव दुहिओ वयं तु एअस्ल सुहसमुप्पायं । काउं उवकमामो मूढो जो मुणइ नेव इमं ॥१४२९।। 1. विपर्यासः॥

भुवणभाणुकेवलिचरियं १०१ अवरं च जत्थ उवसंतमोहपुत्रधरगाइअपएसु । आरोविओ विपडिउं मोहाइरिऊण जो मिलइ ॥१४३०॥ किं तत्थ वयं वूमा ? कत्थ य जामो? त्ति विहसिऊण तओ । सब्बोहो बोल्लइ भो ! तुम्हाणं का 'मुहा अत्ती ॥१४३१।। किं नव्वमिमं एसो अणाइकालपभवो उ ववहारो । अज वि संसारिजिएहि भवम्मि भमिस्सए बहुअं ॥१४३२॥ कुणमाणेसु हिअं आरोवंतेसु वि परसु गुरुएसु । तुम्हासु ते उवसंतपुव्वधरआइणो पडिआ ॥१४३३।। मोहाईणं मिलिआ भमंति उक्कहउ धुवं एए । संसारं परवसगा अवद्धपुग्गलपरावढें ॥१४३४॥ एस अणंतजिआणं अणाइकालेण ताव ववहारो। जाओ तओ किमच्छरयं ? पडिच्छह समयमप्पं ॥१४३५।। एअस्स सहायस्स बलेणं रिऊणं खयं वयं काउं । पयडपयावा होमो सुइवंतमिमं जिअं कुणिमो ॥१४३६।। इअ वितहो अभिमाणो तुम्हाणं जेण हवइ ताव तया । सुहसंपत्ती अ जया जिअस्स किर भाविणी अव्वो! ॥१४३७।। अम्हेहिं एगो उवलद्धो साहजकारणे जीओ। तुम्हेहिं जं वुत्तं अचिंतणिज्ज इमं सव्वं ॥१४३८।। जम्हा भूरिसहाया अवि एए मोहपमुहपडिवक्खा । तुम्हाणं पसरंताण रोहणं काउमेव पह ॥१४३९।। तुम्हे अप्पसहाया अवि सुसमत्था विवक्खघायम्मि । इअ पिक्खह जं एगो करिस्सइ किमाउला होह ? ॥१४४०॥ सव्वे जपंति अहो! सब्बोहेण भणि इणं साहु । कम्मनरिंदेणुप्पाइओ जिओ ताव नरखित्ते ॥१४४१।। पउमथलनामनयरं महानिवो सीहविक्कमो तत्थ । तस्स पिआय कमलिणी ताणं पुत्तो उ जो जाओ ॥१४४२॥ सीहरहो इअ. नामं सुअस्स पिउणा कयं इमा वत्ता। कम्ममहानरवइणा कहाविआ तक्खणं तेसिं ॥१४४३॥ नणु तुम्हेहिं वद्धावणयं कायव्वमेस जेण जिओ। अजदिणाओ तुम्हाण पक्खपोसं करिस्सइ जं ॥१४४४॥ १.. मुधा ।। २. अतिः पीडेत्यर्थः ॥ ३. किमाकुलाः ॥

सिरिइंदहनगणिविरइयं अह सयोहसयागमपयडीकयगुणवरेसु पस जिओ । आरोहतो 'सकिन्जए न केणावि पाडे ॥१४॥ इत्थ भवम्मि सए विअरिओ सहाओ उ पुण्णुदयनामो । एअस्स चिट्ठए तं पोसिस्सइ जो सयाकालं ॥१४४६॥ न य पावोदयपोसं करिस्सइ कयावि जो तओ जीओ। मोहाइरिऊणं जुग्गो न भविस्लइ अहो ! ताव ||१४४७|| जाव इमेण जिएणं पवित्तिजइ मुत्तिनामनयरीए । एअं सुणिअ हरिसिआ समुट्ठिआ दंसणप्पमुहा ||१४४८।। वंधति तोरणाई जिणिदनयरम्मि तेण कणगकुंभे । पउमपिहाणपहाणे मोआवंति गिहवारेसु ॥१२४९।। काराविजइ आवणसोहा सव्वत्थ बमअग्गेसु । जेहिं अवलंविन्जंति रत्तसोहंतवत्थाई ॥१४५०॥ दावंति मिगमयसहिअसिरिखंडसलिलछडाउ रायपहे। कणगरयणदाणाई तहा य ते अभयदाणाई ॥१४२१॥ वाइज्जंते तुरिआई कारिजंति तेहिं नट्टाई । पइदिणमिमो अ सीहरहो नमइ जिणे अ आजम्मं ॥१४५२।। जो कुणइ गुरुपणामं गच्छइ पिटणा समं जिणगिहेतु । तोसं पावइ मुणिदसणेण सुणेइ तन्वयणं ॥१४२३॥ मुणिदिजमाणअसणाइअदसणओं उवेइ हरिलं जो । पइदिण मिअ पुण्णोदयपोसो जस्स गयदोसो अ. ॥१४५४|| तवयसाहज्जेणं जेण पढिआउ अप्पकालेणं । सयलाओ सुकलाओ तओ. अ तरुणत्तणं पत्तो ॥१४५५|| जस्स य जायं रूवं वम्महअइसाइ सुंदरत्तेणं । ललिअविलासो सुरवरलीलासरिसो हबइ एसो ॥१९५६।। न रमइ विसपसु मणं जस्स मयच्छीकहा पिआ नेव । तप्पाणिग्गहणकरणमिच्छइ मणसा वि.जो नेव ॥१४२७|| सेवइ समणे तेसिं पासम्मि सुणेइ धम्मसंत्थाणि । जो भावेइ भवसरूवं तत्तो हवइ उ विरत्तो ॥१४२८॥ अभिकंखइ मुक्खसुहं संसारविलक्खणं च जो दङ्गखो । चउनाणधरो गुणनिहिनामो सुगुरू तहिं पत्तो ॥१४५९।। । १. शक्यते ।। २. तत्कृतसाहाय्येन ॥

भुवणभाणुकेवलिचरियं जेण सुअं वित्थरओ धम्मसरूवं सुगुरुसमीवम्मि । जणणी-जणगाणुनाइ जेण गहिआ पुणो दिक्खा ॥१४६०॥ तत्तो सव्वो जं अणुचरेइ चारित्तधम्मपरिवारो। भिसमणुरत्ता सव्वविरई 'तिजयरजदा जाया ॥१४६२।। सब्बोहो न मुंचइ खणमवि पासं च सम्मदंसणयं । सव्वंगेण परिणमइ परिधेइ २पवयणकवयं जो ॥१४६२।। संतोससिरत्ताणं धरमाणो भावणंगिआकलिओ । अपमायमहागयमारुहेइ समणो बलेण जुओ ॥१४६३।। वसुससिसहस्ससीलंगपवरतलवग्गिआवरिअमज्झो । उवचिअपुण्णोदयदंडनायगं जो ठवेइ पुरो ॥१४६४॥ पइसमयउल्लसंतसुहऽज्झवसायभडकोडिकयसेवो । मोहबलेणं च समं विसमरणं कुणइ सीहरहो ॥१४६५॥ तत्थ य ताडेइ महंतमोहचरडहिअयं समणसूरो । तिक्खगअमूढभावाभिहाणकुंतग्गओ सिग्धं ॥१४६६।। दसण-नाणग-संजमबाणतिगेणं च हणइ समकालं । जो रागपंचमुह-दोसगइंदमहंतमंडलिए ॥१४६७॥ नीसेसपाणिकरुणापरिणामसरेण जो विदारेइ । हिंसाअज्झवसायाभिहाणबलवंतसामंतं ॥१४६८।। * सच्चवयणमुग्गरघाएणं छिदइ असञ्चभडसीसं । ६सोअअसिणा य चोरिअचोरं चूरेइ चारुतवो ॥१४६९।। "मेहुणसलहो जेणं दहिओ बंभाभिहाणदीवेण । निद्दलइ निरीहत्ताऽसणिणा उ परिग्गहरिउं जो ॥१४७०॥ उवसमसलिलाऽऽसारेणं जेण कोहाणलो अ अवणीओ । सद्दवदंडेणं जो पाडेइ अ माण सुरसत्तुं ॥१४७१।। 'अजवसीरेणं जो मायाभूमिं विदारए ' विउरो । फोडेइ. फुडं लोहतडागं संतुहिलठ्ठीए ॥१४७२।। देहअसारत्तणचिंतणाइ-सारकरवालवग्गेण । दुजयपरीसहरिऊ पराजिणइ जो महासत्तो ॥१९७३॥ । १. त्रिजगद्राज्यदा ॥ २. प्रवचनकवचम् ॥ ३: अष्टादश ॥ ४. रागपञ्चमुख-द्वेषगजेन्द्रमहामाण्डलिकान् ॥ सत्यवचनमुद्रघातेन ॥ ६. शौचासिना ॥ ७. मैथुनशलभः शलभः-पतझः ॥ ८. सुरशत्रम्-दानवम् ॥ ९. आर्जवसीरेण सीरम् हलम् ॥ १०: विदुरः ज्ञानी ॥ .

१०४ सिरिइंदहंसगणिविरा उग्गा महोवलग्गा किन्जंता मणुअ-देव-तिरिएहि । जेणं च सहिज्जते चालिज्जते न रोमाणि ||१४७४|| इअ अस्खलिअपयावस्म जस्स कालो गओ इमो बहुलो। लयलं मोहवलं वलवंतस्स पराहवंतस्स ॥१९७५।। अह 'खीणरीणनट्टप्पाएसु इमेसु पञ्चणीएसु । सम्मइंसणमंती सुपसन्नो जस्स संजाओ ॥१४७६|| वडइ सयायमी जस्स जलहिवेलाजलं व निच्च पि । किरिआकलावमाराहय अ सम्म मुणिवयंसो ॥१४७७॥ सवयणकिरणप्पसरेण जेण सूरिअसमप्पयावेण । मोहतिमिरोहनासा कया भव्बा य सपगासा ॥१४७८|| पडिवोहिऊण एगे निमसीसा भन्चपाणिणो उकया । इस सव्वपयारेहिं पुण्णुदओ पोसिओ जेण ॥१४७९॥ मुणिऊणं पज्जतसमयं च संलेहणं मुणी कुणइ । दवेणं भावेणं असारसंसारसुविरत्तो ॥१४८०॥ गीअत्थमुणीहिं सह सेलनिअंवे गओ अ सीहरहो। तत्थ सिलातलमेगं विलोइ जेण अणवज्ज ॥१४८।। तत्थ *कुसमओ संथारगो अं सज्जीकओ सय जेण । तत्थ ठिओ सजिणे वंदइ सकथएणं जो ||३४८२॥ ससिरठविअपाणिपुडो पवट्टमाणं जिणाहिवं नमइ । तत्तो निअगुरुराय समणो गुरुभत्तिसंजुत्तो ॥१४८३।। तेसिं पासे पञ्चक्खाइ "वसुससंकपावठाणाई । पुव्वं विरओ वि अ जो चएइ अ चउविहमाहारं ॥१४८८।। धम्मपडिवंधमेगं करेइ जो चत्तगत्तपांडबंधो । आलोइअपडिकंताईआरो होइ सुविसुद्धो ॥१४८५|| सुर-माणुस-तिरिअकओवसग्गसहणुजओ जई जाइ पायवुवगसणनामाणसणेणं विमल झाणगओ ॥१४८६।। जाव चरममृसासं च पालिऊणमकलंकचारित्तं । काले काऊण गओ समणो सुकसुरलोगम्मि ॥१४८७।। क्षीणरीणनध्यायेषु ॥ २. सूर्यसमप्रतापेन ॥ ३. मोहतिमिरौघनाशात् ॥ ४. शैलनितम्बे ॥ ५. कुशमयः दर्भमयः ॥ ६. शंकस्तवेन ॥ ७. अष्टादश ॥ ८. पादपोपंगमननामानशनेनः ।।

भुवणभाणुकेवलिचरियं सत्तरससायरोवमआउधरों देवरायसमरिद्धी । जो संजाओ देवो महासुहंभोनिहिनिमन्नो ॥१४८८।। तत्थ वि तित्थगराणं जेणं समवसरणाणि किज्जति । पुहुवीए. अवय रिउं पमोअपूरिअसरीरेण ॥१४८९।। सिरिरिसह बहमाणग-चंदाणण-वारिसेणनामेहिं । जिणपडिमाओ नंदीसराइ तित्थेसु वंदइ जो ॥१४९०॥ अहिआमहसवविहाणी पोसिओ उ पुण्णुदओ । जेणं दिव्या भोगा भुत्ता धम्मपहुपसाया ||१४९१।। चइउं सुरोगाओ पुव्वविदेहम्मि जो सुओ जाओ । कमलायरनयरे सिरिचंदनिवपिआइ कमलाए ॥१४९२॥ नामेण भाणुकुमरी सुरसमरूवो कलाकलावनिही । बङ्कइ. चंदु व्व सयलभुवणजणाणंददाणपरो ॥१४९३।। तत्थ य सम्बाहुजलदसणसहिओ उ बालकालाओ । धम्म कुणमाणो जो पुण्णोदयपोसणं जणइ ॥१४९४॥ अह राया सुरलोगं गओ तओ भाणुनामकुमरो अ । रज्ज करेइ भुंजइ भोगे दिवे 'ससोहग्गो ॥१४९५।। जो पालिऊण सावयधम्म सम्मं सुअं ठविअ रज्जे । गुरुपासम्मि वयं गहइ तहेव महाविभूईए ॥१४९६॥ अइपरिचिओं को जेणं समजेणं सयागमो एसो । चारित्तधम्मसिन्नाणुगओ एगग्गचित्तेणं ॥१४९७॥ जिअमोहबलो कयपुण्णोदयपोसो 'पवालिऊण वयं । गहिआणसणो जो नवसग्गेवेअगसुरो जाओ ॥१४९८॥ जो एगतीससायरसमजीविअधारगो सुरो होउं । उप्पन्नो पुव्वमहाविदेहनामम्मि खित्तम्मि ॥१४९९।। भूमंडलमंडणपउमकंडनयराहिनायगो राया। सीमंतगाभिहाणो सामंतगसेविओ सययं ॥१५००॥ तस्स सुओ संजाओ गुणवंतो इंददत्तनामो जो । तत्थ वि नरिंदभोगे भुत्तूणं संजमो गहिओ ॥१५०१॥ जो मोहवलक्खयकारगो पुणो पुण्णुदयसुपोसगरो । पुव्वविहिविहिअअणसणसमाहिमंतो कुणइ कालं ॥१५०२॥ . १. ससौभाग्य: ।। २. प्रपाल्य व्रतम् ॥

सिरिइंदहंसगणिविरइयं IF. पणयाललक्खजोअणमाणं सबट्टसिद्धअभिहाणं । 'जुगचंदरज्जुलोगालंकरणं रेहइ विमाणं ||१५०३।। तत्थ य महाविमाणे उबरिमभार्गाम्म बट्टए एगं । सायररसमणमाणं मुत्ताहलमुजलजलोहं ॥१५० मा मझगयस्स इमस्स य वलयाकारेण ताव साहति । चत्तारि मुत्तिआई 'नित्तानलमणपमाणाई ॥१५०५॥ पुणरवि बीए वलए अडमंखाकलिअमुत्तिअकलावी । "रिउचंदमणपमाणो दिप्पइ खजल व मलमुक्को ११००६।। चंदकलासंखाई चंदकलानिम्मलत्तजुत्ताई । तीए वलए. अडमणपमिआई मुत्तिआणि तओ ॥१५०७॥ लोअणकिसाणुपमिआणि मुत्तिअफलाणि तुरिअवलयम्मि । जलहिमणसरीराई नायब्वाई विअड्डेहिं ॥१२०८।। कुंजरलोअणवसुहामिआणि मुत्ताहलाणि नेआणि । इगमणभारवहाई छठे वलयस्मि बट्टाई ॥१५०९|| मुत्ताहलमंतट्ठिअमणेगमजंतवायलहरीहि । वल्यगमुत्तिअनिअरो समुच्छलिअ आहणेइ जया ॥१०१०॥ एवं महाविमाणं महुररवेकंतभायणं जायं । कत्थ वि अन्नत्थ न अत्थि परिसं सहमहुरत्तं ॥१५१२।। तत्थ विमाणम्मि सुरा तन्नायरसेगमोहिअसचित्ता । समयमिगसायरमिअं सुहेण पूरंति निअमाउं ॥१५१२।। नायरसपहावो लो विरहगरुक्खाइआण जं. होइ । किसलयसुमाइपसबो इत्थीजणगीअसवणेणं ॥१५१३।। नायरसस्स समाणो लोए अन्नो रसान को विजओ । सप्पो सुवण्णटंकयमापेइ रवण करवासम्स (?) [रवण वसवत्ती] ||१५१|| तत्थ समुप्पन्नो सौ जो इंदवरिंददत्तरायरिसी । अहमिंददेवरिद्धि पत्ती सुहसंपयाकोसो ॥१५१५।। १. युगचन्द्ररम्भुलोकालकरणं चतुर्दशरझुलोकाभूषणमित्यर्थः ।। २. सागररस = चतुःपष्टिं ॥ ३. नेत्रानलं द्वात्रिंशत. ॥ ४. ऋतुचन्द्र = पोडश ॥ ५. आकाशजलम् वर्षाजलमिलर्थः ।।

.. भुवणभाणुकेवलिचरियं १०७ अह पुश्चविदेहमहीविभूसणे गंधिलावईविजए । चंदपुरी इंदपुरीसरिसा नयरी इमा अत्थि ॥१५१६।। तत्थ अक्लंकनामो करेइ रज महडिओ राया । भूवपणयपयकमलो समिद्वि-सत्तीहि 'सकसमो ॥१५१७॥ जिणरायपायपंकयछप्पयकप्पस्स तस्स सोममुही । महिसी सुदंसणा नाम समुज्जलदेसणसमुद्दा ।।१५१८|| एगय पभायसमए गोखीरसमाणसीहसुविणं च । लहइ निवइभजा परिपालिअजिणधम्ममजाया ॥१५१९।। समय ग्गिसायरोवमजी पालिअ तओ चुओ संतो । म सुरिंददत्तजीओ तीए कुच्छीए उप्पन्नो ॥१५२०।। रायरमणीइ एसो सुविणो जाणाविओ नरिंदस्स । आगारिआ सुविणसत्थपाढगा तेण निअगेहे ॥१५२१।। तेसिं सुविणो कहिओ कंतालहिओ नरेसरेण तओ। तेहिं विआरिऊणं भणिजप सुविणसकत्थो ॥१५२२॥ जं च महाराय ! सुविणसत्थे सीहो महासुविणमुत्तं । तस्स पहावेण सुओ हविस्सए सीहबलवंतो ॥१५२३।। पुणरवि पुत्तो एसो खीरमहाजलहि विसयजसरासी । पसरंततेअसरो सूरो भावी धणकमणे (?) ।।१५२४|| ते कणगाइअदाणं दाउं रण्णा विसजिआ रण्णी । आगंदभरभरिअमाणसा सुहेण वहइ सगभं ॥१५२५।। जिणदेवपूअणअभयदाणाईहिं नरिंदमिगनित्ता । पूरेइ दोहले पइदिणमुप्पजंतए निअगे ||१५२६|| सुहवासरम्मि वसुहा व निहाणं निवइअंगणा तणुअं । पयडीकरेइ "सूइ गिहुजोअविहाणमाणिकं ॥१५२७॥ सुअजम्मसरूवं ताव चंदधाराभिहाणदासीए । नरनाहस्स निवेइअमेसो हरिसाउलो जाओ ॥१५२८॥ नरवाणा तीए पारितोलिअंदाणमंजसा दिन्नं । आजीविअनिव्वाहगमहो! धणवओ सिणेहकओ १५२९।। १. शक्रसमः ॥ २. कान्तालब्धः ३. स्वप्नसत्कार्थः ॥ ४. ०विशद० ॥ ५. सूतिगृहोद्योतविधानमाणिक्यम् ॥ आजीविका निर्वाहकम् अहो ! धनव्ययः स्नेहकृतः ॥

सिरिइंदहलगणिविरइयं नयरीए सव्वाए वाईज्जते 'सरज्झयसमूहा । रायसुआगमणेणं नयरीलोओ हरिसवंतो ॥१५३०॥ पुरजणवद्धावणयाई आगच्छंति रायगेहम्मि । मंगलकारगअक्खयपत्ताणि सनालिगेराणि ॥१५३२॥ सुअजम्मावसम्मि अ राया दावेइ कणयदाणाई। लोओ दटूण वयइ किमेस वरिसइ 'सलिलवाहो ? ॥१५३२।। सोहिज्जते कारागिहाणि मोइजए अ वंदिजणो । कारिज्जते रण्णा जिणगेहेसु महपूआओ. ॥१५३३।। इअ गीअ-न-चायण-खायण-पाणप्पयाणपमुहेहिं । विविहपयारेहिं सुअजम्ममहो निवइणा जणिओ ॥१५३४|| सिद्धत्यनामगो जोइससत्थत्थाण जाणगो रण्णा । आगारिअ पुच्छिजइ केरिसयं सुअगहसरूवं ? ||१५३२।। तेणं भणिअं भूवो जं आणावेइ तं च सोअव्वं ।... संवच्छरो उ एसो आणंदो नाम विन्नेओ ॥१५३६।। होइ घणन्वयनामो रिऊ. तहा कत्तिओ इमों मालो। भद्दा तिही अ वीआ गुरुनारो कत्तिआरिक्खं ॥१३॥ रासी वसही जोगो "धिई पसत्थगहपिक्खिरं लग्गं । उच्चट्ठाणटिआ य गहा उड्डमुहीउ होराउ ॥१५३८।। इक्कारसठाणठिआ पावगहा सुहपयायगा. होति । रासिम्मि एरिले एस कुमारो देव! जाओ जे ॥१५३९।। तेणं नरिद ! कुमरो इमो हविस्सह अतुच्छलच्छीओ । अइमाणविकमाइअगुणमणिजलही महाराओं ॥१५४०॥ तत्तो पयावई पुच्छइ अज! हवंति के इमे रासी ? । तेसिं गुणा य के इञ्चाइ 'चबसु अस्थि जइ सन्नं ॥१५४३।। सिद्धत्थनिमित्त विसारएण साहिजए महाराय ! जोइससत्थे वटुंति रासिणो वारस इमे उ. ||१५४२।। . १. स्वरग्वजसमूहाः स्वरध्वजो वाद्यम् ॥ २. मेघः ।। ३. ज्योतिषशास्त्रार्थानाम् ॥ ४. शरत्काल: ऋतुः ॥ ६. कृत्तिकानक्षत्रम् ॥ ७. धृतिः योगः ॥ ८ शुभप्रदायकाः ॥ ९. कथय ।।

भुषणभाणुकेवलिचरियं १०९ मेसो बसहो मिहुणो कक्कडओ पंचवयणओ कन्ना । तुल विंछुओ अ धणुहं मयरो कुंभो अ मीणो अ ॥१५४३।। एएसि वारस्सयरासीण समासओ गुणा एए । जोइससस्थविआराणुसारओ निव! भणिज्जति ॥१५४४॥ चक्सुचवलो बली रोगी तह धम्मत्थठविअपरिणामी । जलभीरू रमणिपिओ कयण्णुओ रायमहिओ अ ॥१५४५।। चंडो मिउओ अंते पवासुओ मेसरासिसंजाओ। अट्ठारसमे वरिसे पणवीसइमेव 'अप्पमिई ॥१५४६॥ तेहिं भट्ठो वरिसाण सयं जीवइ पुणो वि तस्स मिई । कत्तिअरिक्खे भोमे चउद्दसीअङ्कुरत्तम्मि ॥१५४७।। दाया भोगी दक्खा "सुथूरगल्लो महाबलो सच्चो । धणवंतो थिरचित्तो जणप्पिओ अप्पभासी अ ॥१५४८॥ सत्थो 'सोरिअजुत्तो परोवयारी तहेव तेअंसी । सविलासगई गोगबहुलो तहा कंठरोगी अ ॥१५४९।। मेपो वृषभो मिथुनः कर्कटकः पञ्चवदनकः कन्या । तुला वृश्चिकश्च धनुर्मकरः कुम्भश्च मीनश्च ॥३॥ एतेषां द्वादशकराशीनां समासतः गुणा एते । ज्योतिषशास्त्रविचारानुसारतः नृप! भण्यन्ते ॥२॥ चक्षुलोलो बली रोगी, धर्मार्थः कृतनिश्चयः । जलभीरुः प्रियः वीणां, कृतज्ञो राजपूजितः ॥१॥ चण्डका मृदुश्चान्ते प्रवासी मेषसम्भवः । अपमृत्युर्भवेत्तस्य किलाष्टादशवत्सरे ॥२॥ पञ्चविंशतिवर्षाणां पर्यन्ते वा कथञ्चन । भ्रष्टस्ताभ्यां पुनर्जीवेत् शतमेकं म्रियेत न ॥३॥ कृत्तिकास्वर्द्धरात्रेऽसौ चतुर्दश्यां तु मङ्गले । भोगी दाता शुचिर्दक्षः स्थूलगण्डो महागलः ॥४॥ अर्थवानल्पभाषी च स्थिरचित्तो जनप्रियः । परोपकारी कान्तश्च बहुपुत्रः शौर्यसंयुतः ||५|| कर्कटकः कर्क इत्यर्थः ॥ २. सिंहः ॥ ३. धर्मार्थस्थापितपरिणामः ॥ ४. मृदुः ।। ५. अपमृतिः अपमृत्युरित्यर्थः ।। . ६. कृत्तिकानक्षत्रे ॥ ७. सुस्थूलगण्डः ॥ ८. सार्थः अर्थवान् ॥ ९. शौर्ययुक्तः ॥ १०. तेजस्वी सिरिइंदहंसगणिविरइयं कंतो तहा 'ससो(रो)ओ लंछणधारी अ खंधगंडेसु । वसहस्मि होइ जाओ पणवीसइमे अ वरिसम्मि ॥१५५०।। मञ्चू चउप्पयाओ तस्स न जाओ अ जइ तओ जिअइ वरिसाणं सयं मरणं च रोहिणीरिक्खवुहवारे ।।१५५१॥ 'सरसऽन्नभोअगो नयणचंचलो मेहुणारयमणो अ| गंधवनदृकुसलो जणप्पिओ कंठरोगी अ ॥१५५२॥ गुणवंतो कित्तिधरो समिद्विमंतो दढव्वओ गोरो । नयवाई विन्नाणी पडुवयणो बुद्धिमंतो अ ॥१५५३।। सुसमत्थो उ विणोई दुहिओ होऊणं पढमयं एसो । पच्छा लच्छीवंतो हवेइ मिहुणम्मि उप्पन्नो ॥१९५४|| सोलसमे वरिसे तस्स मिई जलओ असीइमे अहवा । पोसाभिहाणमासे जलाणले नत्थि- संदेहो ॥१५५५}} धम्मिट्ठो धणवंतो सूरो निअकजकारगी 'वको । कोवंऽधो कयमुणओ पुण्णओ] गुरुवच्छलओ सिरोरोगी ॥१५५६।। तेजस्वी रोगवहुलः कण्ठरोगी सुमित्रकः । सविलासगतिः सत्यो लाञ्छनी स्कन्धगण्डयोः ।।६।। एवं गुणगणोपेतो वृषे जातो भवेन्नरः । स समानां शतं जीवेत् पञ्चविंशतिको यदि ।।७।। नश्यचतुष्पदात्तस्य मरणं रोहिणीवुधे । मृष्टान्नो दृष्टिलोलश्च मैथुनासक्तमानसः ।।८।। धनाढ्यः करुणोपेतः कण्ठरोगी जनप्रियः । गन्धर्वनाट्यकुशलः कीर्तिभागी गुणोत्कटः ॥९॥ दुःखितः प्रथमं भूत्वा पश्चाच्छीमान् भवत्यसौ । कुतूहली प्रगल्भश्च विज्ञानी स भवेत्तथा ॥१०॥ गौरो दीर्वः पटुर्वाचि मेधावी च दृढव्रतः । समर्थो न्यायवादी च मिथुनोद्भूतमानवः ।।११।। जले तस्यापमृत्युः स्यात् वत्सरे किल षोडशे आशीतिके म्रियेतासौ पौषमासे जलानले ॥१३॥ 1. मशीचः (सरोग) ।। २. स्कन्धगण्डयोः ॥ ३. चतुष्पदात् ॥ ४. सरसानभोजको मिष्टान्न भोजीत्यर्थः वमः ॥

भुवणंभाणुकवलिचरियं किसदेहो धीमंतो पवासुओ दुक्खिओ 'सिसुत्तम्मि । वरमित्तजुओ निच्च वहुभजो पुत्ततो अ ॥१५५७|| सिरिवच्छ-संखरेहकिअहत्थो हवइ 'तुरिअरासिभवो । वीसइमे दसमें चा वरिसे मरणं च 'पवणाओ ||३५५८|| अहवा तेवीसइमे संवच्छरए असीइमे वावि । पोसे माले मिर्गासररिक्खे 'सुक्के पतिजामाए ||१५५९॥ सिरिमंती अभिमाणी किरिआजुत्तो अ मजमंसपिओ । वसणरओ देसभमणसीलो आउभीरू अ ॥१५६०॥ स्तकालकोववंतो 'पिंगलनित्तो १°छुहाइअइतत्तो । मायाजणवल्लहओ सुपुत्तओ १२अप्पपन्नो अ ॥१५६१।। १३मिट्ठऽन्नाऽऽसी विणयन्निओ सुविक्कमअलंकिअसरीरो । पच्छा विरागवंतो नायव्यो सीहजायनरो ॥१५६२।। वोमेसुवच्छरो वा. असीइवासो मणुस्सओ आउं । मुंचइ 'महुमासि १६महासु पुण्णखित्तम्मि रविपुत्ते ॥१५६३।। कार्यसारो धनी सूरो धर्मिष्ठो गुरुवत्सलः । शिरोरोगी महाबुद्धिः कृशाङ्गः कृतवेदकः ॥१३॥ प्रवासशीलः कोपान्धो बाल्ये दुःखी सुमित्रकः । भृतभृत्यों मनाग्वको बहुभार्यः पुत्रवांस्तथा ॥१॥ हस्ते श्रीवत्स-शवाभ्यां युक्तः ककर्टकोद्भवः । पतनेन म्रियेतासौ वर्षाणां विंशतो नरः ।।१५।। दशवर्षस्य वा मृत्युस्त्रयोविंशतिकस्य वा । अशीतौ वा पुनः पौषे मृगशीर्षे सिते निशि ॥१६॥ श्रीमान् मानी क्रियायुक्तो मद्यमांसप्रियस्तथा । देशभ्रमणशीलश्च विनीतः शीतभीरुकः ॥१७॥ क्षिप्रकोपी सुपुत्रश्च जननीजनवल्लभः । व्यसनी प्रकटो लोके पिङ्गनेत्रः क्षुदार्तिकः ॥१८॥ अल्पप्रज्ञो नृपे भक्तो मृष्टान्नी विक्रमी तथा । पश्चाद्विरागी जायेत सिंहे जातो मनुष्यकः ॥१९|| १. शिशुत्वे ।। २. वहुंभार्यः ॥ ३. चतुर्थराशिभवः कर्करायुद्भवः ॥ ४. पवनात् ॥ ५. शुक्के ॥ ६. त्रियामायाम् रात्री ॥ ७. जलभीरुः ॥ .. शीघ्रकोपी ॥ ९. पिङ्गनेत्रः ॥ १०. क्षुधाद्यतितप्तः ॥ ११. मातृजन- वल्लभः ॥ १२. अल्पप्रज्ञः ॥ १३. मिष्टान्नाशी-मिष्टानभोजीत्यर्थः ॥ १४. व्योम-इषु पञ्चाशत् ॥ १५. मधुमासे- बौत्रमासे ॥ १६, मघासु ॥ १७, शनैश्वरः ॥

सिरिइंदहंसगणिविरइयं इत्थीजणहरिसगरो धणागरो दायगो कई दक्खो । बुद्धत्तणम्मि 'धम्म विहाणपरो सव्वलोगपिओ ।।१५६४।। गंधव्वनट्टवसणासत्तो दुहिओ अभी अनित्तरोगी अ ! "उअरकडीसु विसालो कन्नाजाओ नरो हवइ ॥१५६५।। तस्स सिरोरोगाओ जलाउ जलणाउ सत्थओ वावि । मरणं किर नायव्वं तेवीसइमम्मि बरिसम्मि ||१५६६।। अहवा वत्तीसइमे असीइअमे वच्छरम्मि अखायं । मूले नक्खत्ते वइसाहे मासम्मि वुहवारे ॥१५६७।। "अहाणरोसणो “फुडभासी दुहिओ तहा. खमासहिओ । सवलक्खा चललच्छीउ गिहसूरी सुमित्तहिओ ॥१५६८॥ 'देवञ्चओ उआरो पवासुओ सच्चभासओ निउणो । सुविसाललोअणो संगही अलुद्धो दयावंती ॥१५६९।। वाणिजकजकुसलो अ संविभागी नरो तुलाजाओ । बीसइमे वासे मरइ भित्तिपायाइणा एसो ॥१५७०।। पञ्चाशत्को म्रियेतासौ यदि वा शतिको मधौ । मघासु जीवितं मुश्चेत् पुण्यक्षेत्रे शनैश्चरे ॥२०॥ विलासिनीजनाहाददायको धनपूरितः । दाता दक्षः कविर्वृद्धभावे धर्मपरायणः ॥२१॥ सर्वलोकप्रियो नाटये गान्धर्वव्यसने रतः । प्रवासशीलः ब्रीदुःखी नेत्ररोगी च निर्भयः ।।२२।। कट्युदरविशालश्च कन्याजातो भवेन्नरः । शिरोरोगाजलादने शस्त्राद् विंशतिवार्षिकः ॥२३।। प्रयोविंशतिको वाऽपि म्रियतेऽसौ ततः परम् अशीतौ मूलनक्षत्रे वैशाखे बुधवासरे ॥२४॥ अस्थानरोपणो दुःखी स्फुटभावी क्षमान्वितः चलाक्षश्चललक्ष्मीको गृहे दर्शितविक्रमः ॥२५॥ वाणिज्यदक्षो देवानां पूजको मित्रवत्सलः । प्रवासी सुहृदामिष्टः उदारः सत्यभाषकः ॥२६॥ १. कविः ॥ १. धर्मविधानपरः-धर्मपरायणः इत्यर्थः ।। ३. अभयः निर्भय इत्यर्थः ॥ ४. उदरकटीघु विशालः ॥ ५. शिरोरागान् जलात् ज्वलनात् शस्त्रात् ॥ ६. वैशाखे ।। ७, अस्थानरोषणः ॥ ८. स्फुटभाषी ॥ ९. देवाचकः ॥ १०. भित्तिपातादिना ॥

भुवणभाणुकेवलिचारिय ११३ जइ बा जया असीई बरिसाणं च अणुराहनक्खत्तं । अहवा जिहारिक्खं मंगलवारो तया मरणं ॥१९७१॥ कूरो सूरो परदारासत्तो पिंगलोअणो माणी सहसा लेद्धधणो तह जणणीविसए वि दुट्ठमई ॥१५७२।। निअपरजणनिहरओ पवासुओ होइ बालभावम्मि । धूत्तो. 'तेणो विहलारंभो विंछुअभवो मणुओ ॥१५७३।। विंछुअ-सत्थ-भुअंगम-चोरऽन्नविगारएहिं सो मरइ । अट्ठारस-पणवीसवरिसो तओ सत्तई जिअइ ॥१५७४॥ सूरो सञ्चो धीमंतो जणआणंदणो यवरभजो । माणी विन्नाणी चारित्तजुओ 'सत्तिओ चेव ॥१५७५॥ सुललिअअक्खरभासी तेअंसी होइ थूलदेहो अ । सकुलक्खयगारी नरवइमहिओ थूलदंसी अ ॥१५७६।। सच्छिद्दपायअंगुलिओ कलहपिओ अ मित्तदोसी अ । धणवंतो पुण पच्छिमकालम्मि दरिद्दओ होइ ॥१५७७॥ अलुब्धः संविभागी च दीर्घनेत्रो दयापरः ॥ निपुणः संग्रही चैव तुलाजातो भवेन्नरः ॥२७॥ म्रियते विंशतौ कुड्यपातादिभ्योऽथवा पुनः । अशीतावनुराधासु ज्येष्ठे मंगलवासरे ॥२८॥ बाल्यप्रवासी क्रूरात्मा शूरः,पिङ्गललोचनः । परदाररतो मानी निष्ठुरः स्वजने जने ॥२९॥ सहसाऽवाप्तलक्ष्मीको जनन्यामपि दुष्टधीः । धूर्तश्चौरोऽफलारम्भी वृश्चिको तमानसः ॥३०॥ वृश्चिकास्त्राहिचौरानो म्रियतेऽष्टादशाब्दकः । पञ्चविंशतिको वापि ततो जीवति सप्ततिम् ॥३१॥ सूरः सत्यः धिया युक्तः सात्त्विको जननन्दनः । शिल्पविज्ञानसंयुक्तो धनाढ्यो वरभार्यकः ॥३२॥ मानी चारित्रसम्पन्नो ललिताक्षरभाषकः । तेजस्वी स्थूलदेहश्च कुलघ्नो राजपूजितः ॥३३॥ म - १. स्तेनः .. २. विफलारम्भः ॥ ३. सप्ततिम् ॥ ४. सात्त्विकः ॥

११४ सिरिइंदहंसगणिविरइयं धणुहाभिहरासिभवो मणुस्सओ तस्स होइ मरणं च । अट्ठारसमम्मि दिणे अहवा सत्तइमवासरए ॥१५७८|| आसाढनाममासो नक्वत्तं सवणयं च विन्ने । वारो अ 'सुरायरिओ जया तया होइ मरणं च ॥१५७९।। दुजणइट्ठो जुबइंजणवसो गीअरसजाणगो. दक्खो । अप्पसुओ जणणीवच्छलओ गुज्झम्मि लैछिअओ ॥१५८०॥ सीलालंकिअदेहो 'चाई बहुवंधवो सुरूवो अ । वंछिअसुहो घणड्डी विणोअवतो थिरारंभो ||१९८१।। मगरुन्भवो उ मच्चो मञ्चू एअम्ल वीसइमवासे सत्तइमें बारे 'वइ सणि भद्दवएसु खूलाओ ॥१५८२|| दाया अलसो गयतुरयझुणी सुरों सिणेहरहिओ अ । अण्णड्डो धणभोगी चलहत्थो "घट्टदिट्ठी अ ॥१५८३।। परकजगरो कयविजाउजमओ अ अवरगुणवेई । एसो कवीसरो होइ कुंभरासिपहवो मणुओ ॥१५८४|| 3 . दरिद्रः पश्चिमे काले मित्रद्वेषी कलिप्रियः । छिद्रपादाङ्गुलिः क्षेमी धनुर्जातो अवेन्नरः ||३४|| अष्टादशदिने नो चेत् मृतोऽसौ तर्हि सप्ततौ । आषाढमाले. म्रियते श्रवणे. शुक्रवासरे ||३५|| कुजनेप्टो वशे खीणां पण्डितः शीलसंयुतः । गीतज्ञो लाञ्छनी गुह्य पुत्रांत्यो माल्य(त)वत्सलः ॥३६॥ धनी त्यागी सुरूपश्च शीतालू रिवान्धवः । परिचिन्तितसौख्यश्च स्थिरारम्भः कुतूहली ॥३७॥ मकरोत्थो मृतो नो चेद्विशत सप्ततौ ततः । रेवत्यां म्रियते शूलान्नभस्ये शनिवासरे ||३८|| दाताऽलसः कृतघ्नश्च गजेन्द्रतुरगस्वनः । शालूरकुक्षिनिर्भीको धनाभागी सशक्तिकः ॥३९॥ स्तब्धष्टिश्चलो हस्ते मानविद्याकृतोद्यमः । पुण्याढ्यः स्नेहहीनश्च सोगी सूरः कविस्तथा ॥४०॥ १. सुराचार्य : शुक्र:-शुक्रवार इत्यर्थः ॥ २. त्यागी ॥ ३. मकरोङ्गवः ॥ ४. बदिः ॥ ५. गजतुरगध्वनिः।। अन्नान्यः ॥ ७. स्तब्धदृष्टिः ॥ ८. अपरगुणवेदी परकायें गुणज्ञ इत्यर्थ: ॥

भुवणभाणुकेवलिचरिय सो वीसइमे वरिसे 'वग्घहओ सत्तसीइवासे वा । जलपडणाओ कत्थ वि मरइ अभद्दवयमासम्मि ॥१५८५।। पडुबको सूरो तह. अगाह चिट्ठो 'नरुत्तमो कोही । रणसज्जो निल्लन्जो अवरजणनिसेवओ निच्चं ॥१५८६।। गंधववेअगो पारदारिओ बहुलसत्तुसंजुत्तो । "लोलक्खो अइदक्खो तहा विभूसारओ सययं ॥१५८७॥ सिरिदेवसुगुरुसेवासत्तो तुरिओ सकजकरणम्मि । बंधुहिओ अ धणपिओ पिअदसणओ नमणसीलो ॥१५८८|| वारसमरासिजाओ हवइ नरो तस्स मरणमक्खायं । अट्ठारसमे वरिसे अहवा "बाणोणसयगम्मि ॥१५८९|| इअ जे मेसाईणं बारसरासीण वणिआ उ गुणा । नरवर ! पुव्वं सव्वे ते कहिया सव्वदंतीहिं ॥१५९०।। एअं जोइससत्थं पयासगं इंदिआइगऽत्थाणं । केवलिभासिअभावेण कयाइ वि 'नऽन्नहा होइ ॥१५९१।। - गुणज्ञः परकायें च भाषकः कुम्भसम्भवः । स च विंशतिवर्षे चेद् व्याघ्रण न हतस्तदा ॥४१॥ सप्ताशीतितमे वर्षे मासे भाद्रपदे तथा । म्रियते मानवः क्वापि नीरे पतनसम्भवात् ॥४२|| गम्भीरचेष्टितः शूरः पटुवाक्यो नरोत्तमः । क्रोधी प्राज्ञो रणश्रेष्ठो न त्यागी बन्धुवत्सलः ॥४३॥ गान्धर्ववेदको नित्यं सेवकश्चेतरे जने । गच्छति त्वरया मार्ग निर्लजः प्रियदर्शनः ॥ सत्यो देवगुरूपास्तिरतः प्रचुरशक्तिकः । विभूपानिरतों दक्षो लोलाक्षः पारदारिकः ॥४५|| धनप्रियोऽस्थिरो नम्रो मीने जातो मनुष्यकः । मृत्युरष्टादशे वर्षे पञ्चोनशतिकस्य वा ॥४६|| तदेवं देव ! ये प्रोक्ता मेषादीनां गुणा मया । एते पूर्व स्वशिष्येभ्यः सर्वज्ञेन निवेदिताः ॥४७॥ १. व्याघ्रहतः ॥ २. पटुवाक्यः ॥ ३. अगाधचेष्टः-गम्भीरचेष्टित इत्यर्थः ॥ ४. नरोत्तमः ॥ ५. लोलाक्षः॥ विभूषारतः ७. पञ्चोनशतके ॥ ८. इन्द्रियातिगार्थानाम् ॥ ९. न अन्यथा ॥

११६ सिरिइंदहंसगणिविरइय जोइसनाणस्स पुणो वभिचारो होइ भासगनरस्स दोसेण जेण एसो 'सत्थविभायं न जाणेइ ॥१५९२।। कूरगहा दिट्ठा जइ बलवंता रामिणो इमे हुंति । तेसिं गुणा उ सच्चा विन्नेआ नऽन्नहा नाह ! ॥१५९३।। एअं सोऊण निवो अकलंको नाम भणई एव मिमं । संदेहो त्थि अ को वि भासि सम्ममजेणं ॥१०९४|| तत्तो सो सिद्धत्थो विसजिओ सत्थजाणगो रण्णा । धणकंचणगाइअभूरिदाणदाणेण महिऊणं ।।१५९५।। सुहवासरम्मि कुमरस्स नामगं निवइणा ठविअमेअं । बलिराय त्ति महंतमहपुव्वगं हरिससहिएणं ॥१५९६।। बड्डइ सो कुमरो पइदिणं सयणपाणिसंठिओ ताव पुण्णोदयो पयडिओ ससंककिरणुजलो जस्त ॥१५९७।। वालत्तणे वि जाओ सबोहो जस्स रायतणयस्स । पुन्वभवाओ चिअ दंसणेण चत्तं न जस्स तडं ॥१५.९८|| देवे वंदइ आणंदिओ गुरूण पयपंकयाणि तहा । पणमेइ अनिसमेइ अ दिवानिसं जो जिणागमयं ॥१५९९।। पुण्णोदयप्पहावेण जेण पढिआउ निम्मलकलाओ । गंभीरत्त-गुरुत्तणपमुहगुणा जस्स कुमरते ॥१६००॥ जो वडूंतो जुव्वणवएण समहिडिओ गुरुपइट्ठो । तहरूवसुहगयाइगुणेहिमिव तस्स फद्धाए ॥१६०१|| मयलकलाकुसलेहि अणेगकुमरेहिं सट्टमेस भिसं । विरयइ पुणो विणोए विविहपयारे निवकुमारों ॥१६०२॥ ज्योतिर्ज्ञानं निमित्तं च तथाऽन्यदपि तादृशम् । अतीन्द्रियार्थ तच्छास्त्रं सर्व सर्वज्ञपूर्वकम् ॥४८|| ततोऽत्र व्यभिचारः स्यात् केवलं नरदोषतः । विभागं हि न जानीते शास्त्रस्याल्पश्रुतो नरः ॥९॥ एवं च स्थिते- क्रूरग्रहैन दृष्टाश्चेद् बलवन्तश्च राशयः । ततोऽमीषां गुणाः सत्या नान्यथेत्यवधारय. ॥२०॥ १. शास्त्रविभागम् ॥ २. सम्यगार्येण-सम्यगात्रार्येणेत्यर्थः ॥ ३. स्पर्दया ।

भुचगमाणुवेव लिचरिय देवगिहेसु जणेइ ण्हवणाणि सुमभरमहंतपूआओ । विरयावेइ- तहा जत्ताओ [मह भत्तिजुत्तो जो ॥१६०३।। आउज-गीअ-नाडयविहावणप्पमुहपुण्णपयरेहिं । जिणवरसासणमेअं पहावि रायकुमरेण ॥१६०४|| जेणं दाणं दाविजइ दीणाण करुणानिहाणेणं । गुरुरायपासदेसे सयागमं सुणइ एगमणो ॥१६०५॥ चारित्तधम्मसिन्नं समग्गमवि जस्स परिचिईभूअं । मोहमहाचरडवलं दूरेण अमइ भयभंतं ॥१६०६।। न विसयरागो जस्स विसओ हवइ दिद्विगो न दोसो वि ? जम्हा उदगाओ पिव अग्गी उग्गो वि उवसंतो ॥१६०७|| गिरिराओ उच्छलमाणो पडिओ 'कंदुगु व्व दूरतरं । लोहो बाहाविहुरो सुहडेणे जेण जणिओ अ ॥१६०८।। किविणत्तं पिसुणत्तं अणुमत्तं जस्स दीसए नेव । फरिस-रस-गंध-रूव-रवगिद्धया नवि अ अक्खाणं ॥१६०९।। जेणावमाणिओ अविणओ गओ वासठाणअपयाणा । अन्नत्थ व तत्थ इमो विसेसओ वासिओ तेहिं ॥१६१०।। मद्दव-अजव-सोरिअ-उदारयापमुहगुणसहस्सेहिं । रायकुमरस्स अंगं घडिअं च 'चतुम्मुहेण इमं ॥१६१२।। कुमरस्स कित्तिपूरो पसरइ घणसारपरिमलु ब्व जओ । जम्हा अवगुणअंगारकणो जस्स न तडम्मि ठिओ ॥१६१२।। जस्स विणयाइअगुणे दह्रणं रंजिआ नयरलोआ । जस्स रमंतस्स 'नयणअविसयभावं न इच्छंति ॥१६१३।। कुमरे दिटे माया-पिऊण उप्पजए अ जो हरिसो । न मुणिजइ छउमत्थेण सो पमुत्तूण जिणमेगं ॥१६१४|| खणमवि खमंति न इमे जणणिजणगा निवंगयविओगे । विणयाईण गुणाणं एस पहावो समग्गो वि ॥१६१५|| पइगेहं जस्स गुणाण कहाओ जणमुहेसु वस॒ति । सव्वे वि बल्लहा जं गुणा न उण सयणसंबंधो ॥१६१६॥ जस्स य गीआई गाइज्जते अमरसुंदरीहिं पि । भासिज्जते जस्स य चरिआणि अहो ! सुरेहिं पि ॥१६१७॥ १. कन्दुक इव ॥ २. अणुमात्रम् ॥ ३. अक्षाणाम्-इन्द्रियाणाम् ॥ ४. चतुर्मुखेन-ब्रह्मणेत्यर्थः ॥ ५. नयन- अविषयभावम्-अदर्शनमित्यर्थः ॥ ६. नृपाङ्गजवियोगम् ॥

१९८ - सिरिइंदहंसगणिविरइयं इअ बलिनामे कुमरे अञ्चभुअगुणमणोहरे सुणिए । देसाहिवनिवकन्नाओ जायाओ सरागाओ ॥१६१८|| : पअम्मि भवे अम्हे इमस्स कुमरस्ल पाणिगहणं च । कुणिमो अवरस्स य नेव निच्छओ निम्मिओ ताहिं ॥१६.९|| 'एअमुदंतं मुणिउं राएहिं पेसिआउ कन्नाओ । निअनिअदेसेहितो मणुन्नपरिवारसहिआओ ॥१६२०॥ निअरूवसारलच्छीतजितअच्छरगणांउ कुमरीउ । ताओं सयंवराओ समागयाओं गयगईओ ॥१६२१॥ चिंतंति ताय-माया र अहो ! रायकुमरस्ल लोहग्गं । आगरिलिऊण जेणं आणीआओ निवसुआओ ।।१६२२।। नरवइणा तार्सि आवासा दिन्ना पमोअकलिपण । लायण्णपूरिअसरीराणं तेलुक्कसाराणं ।।१६२३।। अच्छरिअं अच्छरिअं जासि नेवऽच्छराओ तुल्लाओ । समवच्छराण तुच्छेअरछेअत्तणगुणजुआणं ॥१६२४॥ वयगणाभिप्पाओ पुरा वि नाओ निवेण अत्थि तओ। राया देवी गंतूण भणंति नरिंदपुत्तस्स ॥१६२।। वच्छ ! जइ तुमं अम्हे. गणेसि धम्मस्त सारमुणगो नि । घिप्पसु तया तुमं रायसुआणं पाणिमेआसिं ॥१६२६।। तुह गुणसवणागरिसिअमणाउ गच्छंति जइ निरासाओ। एत्थागयाउ रायवरपेसिआओ सधूआओं ॥१६२७|| अम्हाणं एअं खेअकारणं "सिरिंगरं न लोअस्मि । तम्हा कुमरीण मणोरहं तुमं ताव पूरेसु ॥१६२८।। माया-पिऊण हरिसं करेसि जइ ताव अम्ह वयणाई। "समणम्मि ठवेसु जओ तुमं, पिओ. बच्छलो निञ्च ॥१६२९।। तत्तो बलिरायसुओ. चिंतेइ अ ताय-मायनिबंधो । एसो दढो करिजइ किमित्थ पयवंधणं बहुअं ॥१६३०॥ लंघेमि अहं जइ पिउवयणाई ता हविस्सए असुहं । माया-पिआण एगो तणओ ताणं अहं जम्हा ॥१६३२।। चिंतिअकजं पुणरवि अहं करिस्सामि अवसरस्मि तओ। करगहणविहाणेणं. करेमि माया-पिउसमाहिं ॥१६३२।। - . १. एतम्-उदन्तम्-वृत्तान्तम् ॥ २. समवत्सराणाम् ॥ ३. स्वदुहितरः ॥ ४. स्वमनसि ॥

११९ भुवणभाणुकेवलिचरियं भोगफलाणि अवस्सं भुत्तव्वाई ति जेण पडिवन्नं । मणवंछारहिएण घि पिउवयणं नायतत्तणं ॥१६३३।। कुमरस्स तओ पिउणा पाणिग्गहणुच्छवो महड्डीए । काराविओ नराहिवकुमरीणं सुहमुहुत्तम्मि ||१६३४|| रापण महाभवणं उजाणमणोरमं च कारिअमपुव्वं । रायसुअकेलिहेउं भजागेहाणि 'तप्पासे ॥१६३५॥ तत्थ ठिओ रायसुओ सुरोवमसुहं सया अणुहवंतो । रवपत्तवद्धनच्च पेक्खइ ताहिं समं एसो ॥१६३६|| पुत्वभवसंचिअसुकयफलमेअं इअ मुणंतओ कुमरो । धम्म सम्मं च कुणंतओ गमेइ सयलदिणाई ॥१६३७।। अकलंकनराहिबई पालिअरजी अ भवविरत्तमणो । सपयम्मि ठवेइ सुअं पज्जंतो कस्स वि न गेज्झो ? ॥१६३८।। लोए वि तुच्छओ हवइ उच्छुपज्जंतपध्वजायरसो । इहलोगं परलोग साहति नरा इमे धन्ना ॥१६३९।। अकलंकनिवो दिक्खं कुवलयचंदाभिहाणजिणपासे । अंगीकरेइ वित्थरपुरस्सरं गुरुपणयसीसो ॥१६४०॥ चरिऊण तवं उग्गं भावरिऊणं खयं च काऊणं । पाडिऊण नाणं संपत्तो सासयं ठाणं ॥१६२१|| देवी सुदंसणा वि अ गहिऊणं संजसं निवेण समं । तवसोसिअससरीरा य देवलोगं गया समणी ॥१६४२।। बलिराओ वि अ उवचिअपुण्णुदएणं महानिवो विहिओ। सव्वेहि वि जस्साणा निअसीसे ठाविआ सययं ।।१६४३।। सामंतमंडलिअपमुहमहीसा मंडलेसरा जेण । निअपुवयनिवइ-असाहिआ अवि पराजिआ बहुसो ॥१६४४।। रजमहो! सुररायसममहो ! सोहग्गमंगकयसोहं । दाणमहो! बलिअवयारकारंगं बलिनरिंदस्स ॥१६४५।। सीलमहो! जस्स सुदंसणस्स य सुराणमवि अ अक्खोहं । दसविहपञ्चक्खाणकरणेण य अहो ! सुकयकोसो ॥१६४६।। जस्स अहो ! सुहभावो अणन्नतुल्लो सुपुण्णपोसगरो। महजम्मो रम्मो एस जत्थ लदो उ जिणधम्मो ॥१६४७॥ १. तपार्श्व ॥ २. तपःशोषितस्वशरीरा ॥ ३. महानां जन्म यस्मात् स महजन्मा-उत्सवजनक इत्यर्थः ॥

सिरिइंदहंसगणिविरयं जेण कयं इस्तरिझं 'आगाससमुद्दपुबलखाई । निकंटयं महामेहबुट्टिपमुइअसयललोअं ॥१६४८॥ कुमरत्तणम्मि जस्स य गयाणि गयणदुगपुबलक्खाई। इअ सुरचमकरीओं करेइ जो रज रिद्धीओ ॥१६४९॥ जिण्णुद्धारा जेणं विहाविआ ताव टाणठाणेसु । 'निअअप्पुद्धारा पिव पहावर्गणं जिणमयस्स ॥१६५०।। 'जेणाहिणवा जिणवरपासाया कारिआ य निअदेसे। पइगामं पइनयरं जसपयरा व पयडीभूआ ||१६५६।। रहजत्ताओ जेणं पट्टिआओ अ नयरमज्झम्मि । विरइअमहाविभूईओ धम्मुजोआण सया ||१६५२|| धम्मेण बड्डिओ जो जमेरिसा पाविआ महाभोगा' । जेणावि बडिओ सो पहावणाहेउकिञ्चेहिं ॥१६५३।। धम्मस्स य रायस्स य परप्परं वट्टए, अ उवयारो । जेसि समो अन्नो को वि दीसई न लोअमज्झम्भिः ॥१६५४|| एगय चउद्दसिदिणे कओववासो महानरेसो अ.। रविअत्थमणगसमए पूएइ. जिणाहिवे देवे ॥१६५५.! तत्तो रत्तिअपोसहगाही सज्झायमणणआसत्तो। सुहभादो बालभूवो अपमत्तो निग्गमइ रतिं ।।१६५६।। रयणिविरामे रण्णो विसेसओ चरणधम्मसिन्नमिणं । सन्निहि संजायं जस्स य. चिंतेइ रायवरो ॥१६५७।। मन्झ अहो ! मूढत्तं माणुसजम्म इमं च लहिऊणं । विसयाभिलामगिद्धेण मए हो! हारिअं ताव ॥१६५८॥ वहुसायरोवमाइअकालहवंतेगभोगसुक्खेहि । जीआणं जइ न तित्ती ता किं होही "निभोगेहिं ? ॥१६५९।। तत्तविआरेणं जइ विलोगले एस लोगमज्झम्मि । ता किमवि नत्थि रम्मं धम्म मोत्तूण. रे जीव ! ||१६६०॥ जेसु असारेसु वि भावेसु मुहा तुज्झ रमइ सारमई । ते वि अणिञ्चा बटुंति नट्टवट्टिअपयत्थ व्व ॥१६६।। तथाहि-- १. चत्वारिंशत् २. विंशतिपूर्वलक्षाणि ॥ ३. निजात्मोद्धारा इव ॥ ४. अभिनवप्राणाः-नूतना इत्यर्थः ॥ ५. यशःप्रकारा इव ॥ ६. नर्गमयति ॥ ७. नृभोगः ॥ ८. तत्वविचारेण ॥

. भुवणभाणुकेवलिचरियं सारं सरीरमेअं जेहि हवइ 'रूवजुव्वणवएहिं । कुट्ठजराईहि तक्खणेण ताई विणस्संति. ॥१६६२।। जो पढमं सुररमणीणं बंछणिजो नरो इमो होइ । पच्छा जुगुच्छणिजो तासि चिअ एस थविरत्थे ते ॥१६६३॥ जेसिं पडिहाइ मणे लच्छी सारत्तणेण तेसि पि । न मिलइ एसा साहिअकिलेससयगाण लोगाणं ॥१६६४॥ जइ कमला संमिलइ अ कयावि केसि पि तहवि नासेइ । वरिसाकालसमुभवतडि व्व खणदिनट्ठा सा ॥१६६५॥ लच्छीवंतो जीवो उ वासवाओ वि मन्नए अहिअं । धणरहिओ पुण लो च्चिअ परगिहदासत्तणं कुणइ ॥१६६६।। जइ जाउ जाइ जीवंत[य]स्स न जीवस्स जलहिजा नासं । जम्मंतरम्मि गच्छंतस्स उ तस्स न उवेइ समं ॥१६६७।। रजस्स को वि माणो हवेइ सो वि अविवेगआवासो। जेणं पहुत्तभट्ठो भिक्खाए भमइ जीवंतो ॥१६६८॥ एगो रजं काऊण चक्कवट्टी वि सत्तमि पुढविं । गच्छइ गयसरणो किं तओ अ रजस्स अभिभाणो ? ॥१६६९।। दिद्वेता विन्नेआ विन्नजणेहिं च इत्थ चक्कीणं । भरहाहिवईण सुभूम-बंभदत्ताभिहाणाणं ॥१६७०॥ गयपुरनामनयरवइअणंगवीरिअनिवंगणाभइणी । जमदग्गितावसेणं परिणीआ रेणुआकुमरी ॥१६७१।। भइणीए मिलणत्थं समागया एगया य रिसिकंता । नयरे तीए भइणीवइसंबंधे सुओ जाओ ॥१६७२।। सा रेणुआ सपुत्ता आणीआ तावसेण वणमझे । तीए पढमो पुत्तो रामनामेणं अत्थि पुरा ॥१६७३।। तेणं च परसुविजा लद्धा विजाहराउ एगाओ। सो परसुरामनामो विक्खाओ "मेइणीइ तओ ॥२६७४|| अह जाणिऊण अन्नायमिमं तेणं च मारिआ माया । पुत्तसहिआ निवेण वि विणासिओ आसमो तस्स ॥१६७५|| तावससुएण रुडेण कओ रायस्स मत्थयच्छेओ । गयपुरसामी जाओ रायसुओ कत्तवीरिअओ ॥१६७६।। १. रूपयौवनवयोभिः ॥ २. वार्धक्ये ॥ ३. यदि जातु याति जीवतः न जीवस्य जलधिजा नाशम् ।। ४. मेदिन्याम् ॥

ફરર सिरिइंदहंसगणिविरइयं. पिउणो वइरं चितंतेणं तेणं हओ अ जमदग्गी । कुविएण परसुरामेण कत्तवीरिअनिवो निहओ ॥१६७७|| गयपुररज्जं गहिअं च परसुरामेण सत्तवंतेण । निवभजा 'साहाणा नट्ठा ताराभिहाणा य ॥१६७८।। सा तावसस्स आसमठाणम्मि गया भयाउला सिग्छ । निअभूमिहरे ठविआ पविपंजरसंनिहे रिसिणा ||१६७९|| तीए गन्माओ सो ससंभमाए पडंतओ पुत्तो । भूमीए लग्गो तेण कयं नामं सुभूमुत्ति ॥१६८०।। निक्खत्तिआ धरित्ती कया. परसुरामभृमिनाहेण । पसरंतपयावविजिअदिणवइंणा सत्तवारा य ॥१६८१॥ राएण एगया पुच्छिओ अ नेमित्तिओ. इगो. ताव । कस्स पुरिसस्स य करेण मज्झ मरणं भविस्सइ भो! ॥१६८२।। तेणं भणि नरवर ! खत्तिअदाढाभरेण भरिअव्वं । थालं हवंति खीरं दाढाउ जस्स दिट्ठीए ॥१६८३॥ जो भुंजइ तं खीरं तस्स करेण मरणं च तुह भावि । अह परसुरामरायण मंडिआ दाणसाला य ॥१६८४॥ तत्थ य थालं तं मंडिअंच सीहासणम्मि भूवेण । सकारिज्जति तओ नाणादेसागया लोआ ॥१६८५।। इत्थंतरस्मि किर मेहनायविजाहरेण एगयरो। नेमित्तिओ अ पुट्ठो पुत्तीए को वरी भावी ? ॥१६८६।। कालत्तयविउणा तेणं कहि तुझ अत्तजायाए । कंतो सुभूमनामो भावि तावसयठाणठिओः ॥१६८७॥ तेण वयणेण मुइओ सेवइ विजाहरो सुभूमं तं । दिनाओ विजाओ इमस्स विजाहरेण तओ ॥१६८८॥ रायसुओ निअमायं पुच्छड भूमी. किमेअमाण त्ति ? ।। जणणीए रोअंतीए भणिओ पुव्ववुत्तंतो ॥१६८९।। जणणीवयणं सोउं अभिमाणजलोहपूरिअमणद्धो (?): । गच्छामि अप्पसत्तुं समुलमुम्मूलपमि अहं ॥१६९०।। इस भणिउं रायसुओ गयपुरनयरं गओ तओ तस्स । दिट्ठीए दाढाओ जायाओ खीररुवाओ ॥१६९।। १. साधाना-गर्भवतीत्यर्थः। २. पविवजम् ॥ ३. निःक्षत्रिया ॥ ४. आत्मजायाः ।।

१२३ भुवणभाणुकेवलिचरिय सीहासणम्मि तम्मि अ उविट्ठो भुंजए स तं खीरं । अह परसुरामराओ सजवलो आगओ तत्थ ॥१६९२।। खीरं भोत्तुं थालं सुभूमकुमरेण निअसिरस्सुवरि । भामिअ निक्खित्तं परसुरामरायाभिमुहमेअं ॥१६९३।। थालं च चक्करयणं संजायमिमं अमोहसत्थवरं । एसो पुव्वभवजिअपुण्णपहावो अहो ! जस्स ॥१६९४॥ चक्करयणेण तेणं च परसुरामस्स सीसयं छिन्नं । 'केसवचक्केण जहा राहुसिरं छिदि लोए ॥१६९५।। तं रज्जं च सुभूमेणं गहि एगवीसवारा य । निव्यंभणा कया मेइणी महारोसवंतेण ॥१६९६।। पुणरवि सुभूमचकहरेणं छक्खंडमाणया पुहुवी । संसाहिआ पवट्टइ आणा सव्वत्थ जस्स जए ॥१६९७॥ नवनिहिसामी चउदसरयणपहाणो 'रसंककोडिभडो । ४रिउनंदकोडिगामो जो किर रिद्धीइ सक्कसमो ॥१६९८॥ वोमतिअसायरस्संतेउरसंपुण्णलद्धकामसुहो। भुंजइ चक्किपहुत्तं रंजइ जो सव्वरायगणे ॥१६९९|| सव्वुत्तमरिद्धिजुओ पावं काउं सुभूमचकहरो । सत्तंगरजधारी अहो गओ सत्तमि पुढविं ॥१७००॥ तम्हा पुरिसवरेहिं रज्जे माणो न को वि कायव्यो । , पावाणुबंधिरज्जं नरगंतं होइ जेण जणे ॥१७०१।। सोअव्वो दिलुतो बीओ एसो उ बंभदत्तस्स । सागेअनयरमंवरमिव जणतारागणाइण्णं ॥१७०२॥ तत्थ य राया चंदावयंसगो चंदसोअरो तस्स । पुत्तो मुणिचंदो भूवलयसमुग्गयजसकंदो ॥१७०३।। सिरिसायरचंदसुगुरुवयणामिअसित्तमाणसो कुमरो । गहिऊण वयं तेहिं सह विहरंतो गओ गामं ॥१७०४|| सो लडअन्नउदगो समागओ जाव ताव सत्थो सो । चलिओ तम्हा भट्ठो समणो पडिओ उ अडवीए ॥२७०५|| मुच्छसउच्छं च गओ अणगारो गुणमहापरो एसो । तं दटुं चउरो गोवदारया पडिअरंति फुडं ॥१७०६|| केशवः वासुदेवः लक्ष्मण इत्यर्थः ॥ २. निब्राह्मणा ॥ ३. ९६ कोड: ।। ४. ९६ कोटः ॥ ५. नरकान्तम् ॥ ६. मूर्छामतुच्छाम् ॥

૬ર૪ सिरिइंदहंसगणिविरइयं धम्म सोउं एए पव्वइआ तत्थ दा कयदुर्गछा । गच्छंति देवलोगं संजमआराहगा समणा ॥१७०७॥ अह ते चइऊण दसण्णपुरे संडिल्लनामविपस्स । जमलसुआ जसमइदासीए जाया जुवा जाया ॥१७०८॥ एगय गया य खित्तस्स रक्खणं काउमंजसा दासा। वडरुक्खस्स 'अहो सुत्ता दट्ठा ताव संप्पेणं ॥१७०९॥ मरिऊणं च इमे कालिंजरसेले मिगीइ एगाए । कुच्छीए उप्पन्ना मिगा भमंति वणमज्झम्मि॥१७१०॥ पुत्वभवपीइवसओ चरमाणा समगमेगठाणम्मि । वाहेण हया हरिणा मुत्तूणं वाणमेगं च ॥१७११।। गंगातीरे हंसीइ जमलहंसा इमे पुणो जाया । बागुरिएण चरंता बन्दा पालेण दो वि मया ॥१७१२॥: वाणारसीपुरीए सायंगेसंस्स भूअदिन्नस्स । धणवंतस्स जमलपुत्ता जाया दो वि ते जीआ ॥१७१३।। नामेण चित्त-संभूइणो इमे पइदिणं पवड्दुति । अह नयरीनाहो संखनिवो तस्स य नमुइमंती ॥१७॥ कत्थ वि समये मंती तुं राएण भूअदिन्नस्स । दिनो तेण वि भणि जइ पुत्ते मझ पाढेसि ॥१७१५॥ पच्छन्नं भूमिहरठिअं भवंतं च सचिव ! रक्खेमि । इअ मणिए मंतिवरेण तहा पडिवन्नमेअं च ।।१७१६।। तत्थ ठिएणं तेणं कुमराणं पाढिआओ सयलाओ। [णवरं सो कामग्गहपीडिओ तह चेव बटुंतों] ॥१७१७॥ मंती कमेण मायंगअंगणासंगम कुणइ लुछो । मुणिडं मायंगणं मारिउमिट्ठो अ.पाविट्ठी ॥१७१८॥ अज्झावयत्स मारणवत्ता जाणाविआ य कुमरेहिं । पतो नहीं पुण हस्थिणाउरमहापुरम्मि गओ ॥१७१९॥ जाओ अमञ्चओ चकवाट्टिणो सो सणकुमारस्स । तेहिं 'अप्पकलाहिं पुरीजणी रंजिओ सयो ॥१७२०॥ अन्नय मयणमहमहुजाणे तेहिं "सगीअनट्टेहिं । लोओएगागारों जणियो सयलो वि सव्वत्थ ॥१७२।। १. अधः ।। २. मातादशस्य चाडालस्यलयः ॥ ३. शापिता ।। ४. आत्मकलाभिः ।। ५. स्वगीतनाट्यैः ।। .

भुवणभाणुकेवलिचरिये --- विष्पजणेणं च तओ. रावा रायस्स अग्गओ विहिआ। 'मेएहिं एएहिं विटालिआ सव्वओ नयरी ॥१७२२|| तेणं तेसि पवेसो निअनयरीए निवारिओ रण्णा । एगय 'जुण्हमहे ते पुरे पविट्ठा विणोएण ३१७२३॥ अच्छाइऊण वयणं गायंता महुरसद्दओ गी । उवलक्खिऊण लोपण कुट्टिआ कड्डिआ एए ॥१७२४|| अह ते चिरत्तचित्ता दक्खिणपरसम्मि पब्बए चडिआ। काउमणा भिगुवायं निअदुहउत्तारणोवायं ॥१७२२॥ तेहिं च अंतराले अणगारो पिच्छिओ पमोएण । पणओ तन्वयणाओ वुद्धा सुद्धा सया एए ॥१७२६॥ मुणिवरपासे अंगीकयचररित्ता इमे अ विहरंति । युहवीतले महातवपरायणा कयविमलझाणा ॥१७२७॥ अहं तावः हस्थिणालरनयरे समणा समागया दुन्नि । मांसखवणंपारणए संभूइरिसी गओ नयरं ॥१७२८|| मंतिवरेणं नमुइणा दिट्ठो उवलक्खिओ इमो साहू । संसरूवपयासणआसंकाए चिंतए मंती ॥१७२९|| नयराओ समणो एस कड्डिअन्वरे 'त्ति भासिए पुरिसा । समणं हणंति करुणारहिआ किर लिठ्ठ-लहीहि ॥१७३०॥ साहू गयावराहो हणिजमाणो 'सरोसनित्तो अ। तेजोलेसं मुंचइ धूसरिअं धूमओ नयरं ॥१७३१।। चकवई तत्थ समागओ तह वि नोवसमइ एस रिसी। आगंतूणं चित्तगमुणिणर उवसरमिओ अ इमो ॥१७३२।। उजाणं च गएहिं तेहिं संलेहणाविहिपरेहिं । अंगीकयं अणसणं परलोअसुहप्पयाणखमं ॥१७३३।। विनायमंतिसंबंधेण चक्कवइणा य सो सचिवो । आणाइओ मुणीणं पुरओ दढरज्जुबद्धंगो ॥१७३४॥ करुणारसकोसेहिं तेहिं मोआविओ अहो ! मंती । चक्कवई अंतेउरसहिओ नमिडं च तत्थ गओ ॥१७३५|| कुणइ सुनंदानाम इत्थीरयणं च रिसिपयपणाम । अलिअफलिसं महेसी सुकुमालं अणुहवेइ तया ॥१७३६।। मेदैः चाण्डालः ॥ २. ज्योत्स्नामहे-शरत्पूर्णिमाउत्सवे ॥ ३. कर्तुमनसौ भृगुपातम् ।। ४. सरोषनेत्रः ।।

सिरिइंदहसगणिविरस्य. कुणइ निआणं संभूइरिसी जइ अत्थि तवफलं मज्झ । होमि महं चक्कबई एरिसरिद्धीई संजुत्तो ॥१७३७।। जिणसालणमणिअभिणं तवं कुणतण नेव कायव्यं । तुच्छफलं निआणं तबदेवमणी उ मुक्खफलो ॥१७३८|| इअ चित्तसाहुणा वारिज्जतेणावि तेण समणेणं । न उण निआणं चत्तं संसारो दुचओ जेण ॥१७३९।। समणा दो वि तओ ते कालं काऊण 'अणिमिसा जाया । सोहम्मदेवलोगे अच्छरसुहसायरनिमन्ना ॥१७४०॥ सुरलोगाओ चइ चित्तजिओ पुरिमतालनयरम्मि । व्यगिहम्मि समिद्धे पुत्तो जाओ कलावंतो ॥१७॥ संभूइजिओ कपिलपुरे भनिवभज्जचुलणीए । संजाओ चउदससुविणसइओ बभदत्तसुओं १७४२।। कासीदेसाहिबई कडगो राया करेणुदत्तो । दिग्यो अ कोसलेसो पेसो पुप्फचूलो अ॥६७४३।। घंभनिवस्स इमे संति मित्तरुवा नरेसरा चउरों। ससिणेहा बरिसं जा अन्नुन्नं रज्जेतु चिट्ठति ॥१७४४॥ एगय एए सव्वे नरवइणो संति वंभरजम्मि । राया सिररोगेणं च असल्झेण गयरजासो ॥१७४५।। कढगाइनिवुच्छंगे कुमरी मुक्को इमो भवंतेहिं । रज्जं च कारिअब्बो इअ चविअ परासुओ वंभो ॥१७४६।। कयनिकिच्चेहि तेहिं मंतिअमवणिनायगेहिं च । कुमरो अ जाव रजारिहो हवइ पालणिजमिणं ॥१७४७॥ इअ चिंतिऊण तेहि दिग्धो मुक्को अ वैभरजम्मि । अवरे निअनिअरज्जे वसुंधरानायगा य गया ॥२७४८॥ सो कोसपमुहचिंतं करेइ सयलं सया वि उजुत्तो। तत्थ ठिअस्स निवड़णो जाओ चुलणीइ संबंधो ॥१७४९।। धमंतिणा य नाओ वरधणुपुत्तस्स 'नाविअं तुमए । एगते कहिअन्वं सखवयं भदत्तस्स ॥१७५०१॥ जाणाविरं च तेणं नरिंदकुमरस्स माइदुञ्चरिअं । असहंतो कागस्स य "पिगीइ संग स कारेइ. ॥१७५१।। १. अनिमिपो-देवों ॥ २. गतराज्याशः ॥ ३. परासुकः मृत इत्यर्थः ॥. ४. झापितम् ॥ ५: कोकिलाया।

भुषणमाणुकेवलिचरियं २७ अंतेउरम्मि गहिउँ गओ निवसुओ तहिं हओ कागो । अवरो वि जो उ एवं काही तं निग्गहिस्सामि ॥१७५२।। एवं रायसुएणं. भणिों अन्नय स भद्दकरिणीए । सह संकिण्णगयं घेत्तूण तहेवागओ तत्थ ॥१७५३।। अह दीहेणं चुलणी बुत्ताहं कागओ तुमं च पिगी । सा जंपइ बालस्स य चवलत्तं ताव नेअमिमें ॥१७५४।। राया भणेइ न इम वितहं कुमरो उ सुरयविग्धकरो । मारिजउ तुह पुत्ता परे वि होहिंति मज्झ वसा ॥१७५५।। तीए वि रइसिणेहाउ रायसुअमारणं च पडिवन्नं । तीए चविअं लोआववायओ रक्खिअव्वो त्ति ॥१७५६।। सो लवइ थोवमेअं कारिस्सामो 'करग्गहं तस्स । जउहरसुत्तस्स तओ अग्गिं कुमरस्स दाहामो ॥१७५७॥ अह वरिआ एगस्स य सामंतस्स तणया जउहरं च । गूढपवेसगनिंग्गममेगं काराविअं रण्णा ॥१७५८।। पच्छन्नं पारद्धा रण्णा निवसुअविवाहसामग्गी । अवगयवुत्तंतेणं दीहो धणुमंतिणा भणिओ ॥१७५९|| चरधणुनामो पुत्तो रजधुरावहणतप्परो मज्झ । परलोगहिरं च अहं करेमि सामिअ ! भवुग्विग्गो ॥१७६०॥ राया मायाए तं कहेइ अन्नत्थ किं पवासेणं । इत्थ ठिओ चिअ दाणाइअपुण्णं कुणसु मंति! तुमं ॥१७६२॥ पडिवजिऊण एअं निववयणं मंतिणा तओ ताव । गंगातडिणीतीरे २पवा य काराविआ महई ॥१७६२।। तत्थ य पहिगाईणं दाणं दाउं पयट्टि तेणं । दाणाइणा अणेगे पुरिसा आवजिआ य तओ ॥१७६३॥ तेहिं तेण सुरंगा खणाविआ "नयणगाउअपमाणा । जाव जउहरे पत्ता जओ मईए न कि सज्झं ? ॥१७६४॥ कन्ना कुमरेणं सा परिणीआ किर महाविभूईए । सयणं विसजिऊणं पवेसिओ जउहरं कुमरो ॥१७६५।। चिट्ठइ तत्थ निवसुओ वहूवरधणुसहिओ गया य रयणी य । जामदुगपमाणा ताय जाव गेहं च पज्जलिअं ॥१७६६।। . विवाहम् ॥ २. प्रपा-परख इत्यर्थः॥ ३. पथिकादीनाम् ॥ ४. द्विक्रोशप्रमाणा ॥

૨૮ सिरिइंदहंसगणिविरइंय. हाहारवो समुच्छलइ तओं मूढो ससंभमो जाओ। रायसुओं वरधणुणा भणिओ कन्ना इमा अन्ना ॥१७६७॥ सा पुण रायसुआ लेहपेसणेणं निवारिआ इत्थ । एआए पडिवंधो कत्तव्यो नेव को वि तए ॥१७६८|| एत्थ जउमदिरम्मि अ पायपहारो तए वि मोत्तव्यो । जेणं निग्गच्छामो जलणाओ पजलंताओ ॥१७६९॥ तेण तहेव कए दो वि सुरंगामग्गओ तओ झत्ति । निग्गंतूणं च गया दुवारदेसम्मि भयभंता ॥१७७०॥ पढमं चिअ धणुमंतीसरेण दो आसहत्थया पुरिसा । तत्थ ठविआ य वरंधणुविनाया बुद्धिमंतेणं ॥१७७१॥ तेसु तुरगेसु कुमरा दो वि समारुहिअ दूरओ चलिआ । 'वोमेसुजोअणाई गया पहसमा हया पडिआ ॥१७७२।। अह पयचारेण ते चरमाणा कोट्टगाममिहपत्ता । तत्थ कुमारो जंपइ छुहा ममं वाहएं वाढं ॥१७७३।। गार्म गओ वरधणू 'नाविअमागारिउं कुमरसीसं । मुंडाविरं कसाइअवत्थाई च परिधावेइ ॥१७७४। चउरंगुलपट्टेणं उरत्थलं छाइअं ससिरिवच्छं । वरधणुणा वि अ वेसो निओ परावट्टिओ तत्तो ॥१७७५|| दो वि गया गामवरम्मि पिच्छिआ माहणस्स भिच्चेण । आगारिआ य गेहे आयरओ ते गया तत्थ ॥१७७६।। काराविऊण भोअणमेएसि खिवइ इत्थिआ एगा । कुमरसिरे अक्खयए बंधुमईकन्नगाहेउं ॥१७७७॥ एआए कन्नाए एस वरो.चेव-ताव होउ त्ति । तव्वयणं सोऊणं भणेइ वरधणुमहामंती ॥१७७८॥ मुक्खस्स इमस्स य वडुअस्स कए किजए उ को खेओ । ताव कहेइ गिहवई विप्पो आणदिअमणो अ ॥१७७९।। मित्तिएणं एगेण भणिअमम्हाण एत्थ जो पत्तो । भुंजइ मित्तजुओ छाइअसिरवच्छो अ तुम्ह गिहे ॥१७८०॥ सो भत्ता तुम्हाणं एआए कन्नगाइ होहि त्ति । तेणं पाणिग्गहणं च कारिअं कुमररायस्त ॥१७८१।। १. पञ्चाशत् योजनानि ॥ २. नापितम् ।।

१२९ भुवणभाणुकेवलिचरिय बीअदिणे ससरूवं बंधुमईए अ कहिअ ते चलिआ । मग्गे गच्छंता एए अक्तो पिवासाए ||१७८४|| 'जलपाणत्थं दो वि अ गामे पविसंति तत्थ सुअमेअं । दीहनिवेणं बंधाविओ पहो बंभदत्तस्स ||१७८५॥ तं मग्गं चइऊणं उम्मग्गेणं इमे पयस॒ता । अमुणता य दिसाओ महंतअडवीइ किर पत्ता ॥१७८६।। कुमरे तिसि वडरुक्खस्स अहो ! ठविअ गच्छए मंती । जलगहणत्थं संकाए दिट्ठो दीहसुहडेहिं ।।१७८७॥ तेहिं सह णिजंतों अदूरदेसं समागओ तत्तो । तेणं 'संना कुमरस्स कया नट्ठो तओ एसो ॥१७८८।। विसमाडवीइ पत्तो नीसेसद्धस्समाउरसरीरो । तीए अडवीए कुमरेणुत्तारो दुहेण कओ ॥१७८९।। दिट्ठो एगो तेणं च तावसो तस्स आसमे स गओ । आलावेइ कुलवई कहिं तुमं? आह ससरूवं ॥१७९०॥ उवलक्खिऊण सो भणइ चुल्लताओस्मि तुज्झ तायस्त । चिट्ठसु सुहेण तत्तो इह ठाणे निअघरम्मि व तुं ॥१७९१।। तत्थं ठिओ रायसिस्न सिक्खेइ कलाओ तावससमीवे । अन्नय तावसकुमरा य जंति कंदाइमाणेउं ॥१७९२।। कुमरो वि वंभदत्तो विणोअवंतो अ निगओ ताव । वणमज्झगएणं तेण गओ दिट्ठो अ "तुंगसरो॥१७९३॥ कुविओ अ कुंजरो रायकुमारगपिट्ठओ पहावेइ । तेणावि खेइऊणं मुक्को अ करी परिस्संतो ॥१७९४।। उम्मग्गपयट्टो सो नरिंदपुत्तो पुणो दिसामूढो । पिच्छइ एगं नयरं सुन्नं जिन्नं नईतीरे ॥१७९५॥ जोअंतो रायसुओ पासहिअखग्गवंसिआवलिअं । दह्ण परिक्खत्थं उग्गं खग्गं च वाहेइ ॥१७९६।। एक्कपहारवसेणं च वंसिआली खणेण सा छिन्ना । तंमज्झठिए पडिए सिरम्मि दिढे दुही जाओ ||१७९७।। अह उहबद्धपायं कवंधयं धूमपाणउज्जुत्तं । दिलं रायसुएणं पलोअमाणेण तत्थ फुडं ॥१७९८|| जलपानार्थम् ॥ २. तृषितम् ॥ ३. संज्ञा ॥ ४. निःशेपाध्वश्रमातुरशरीरः ॥ ५. तुझस्वरः ॥ ६. ऊर्चबद्धपादम् ॥ १७ २३० सिरिइंदहंसगणिविनय पच्छायावो जाओ निवंगजायस्स अइसपण तया । पुरओ गच्छंतो सो पिच्छेइ अ सत्तभूमिहरं ॥१७९९।। सो सत्तमभूमीए जाब गओं ताव कन्नगा एगा। दिट्ठा य कुमारेणं 'विसमाउहवल्लहा रुवा ।।१८००। सा भणिआ कुमरेणं जंपड़ गरओ अ मज्झ संबंधों । अप्पसरूवं तुमए पगासिअव्वं महाराय ! ॥१८०२।। तम्सहरक्यणलीलारंजिचित्तो भणेद सतवं । कुमरो तओ अ कन्ना हरिसिअनिमाणसा जाया ११८०२|| पडिऊणं पापसु खरंतअंसुजलअल्लमुहदेसा । एसा भासइ अहयं तुह माउलपुप्फचूलसुआ ॥१८०३|| तुम्हाणमेव दिन्ना अहमुव्बाहदिअहं पडिच्छंती । दुट्टखयरेण इत्थाऽऽणी निअगहउजाणा ॥१८०४।। जाब अहं दुहतत्ता चिट्ठामि तुम समागओ ताव । जाया य जीविआसा मह तह भग्गं फुडीभूअं ॥१८० ॥ सो मह कुत्थऽत्थि रिऊ जह तस्स वलं अहं विलोणमि । सा क्या सामिदिन्ना विजा तेणं पढिअसिन्हा ॥१८०६॥ विजा सा सरिआ आएसं काही रिट निवारेही । पुच्छिज्जंती मह चिट्टि कहिस्सइ अ तुहं सव्वं ॥१८०७|| विजाजावो अमए कओ तओ जाव है भणामि पहो । ता नट्टमेत्तखेडो जेणाऽऽणीआ अहं इत्थ ॥१८०८॥ सो मे पुण्णवलेणं तेअं सहिउं न सक्कए तेण । सिअरत्तपडागाजुअआवासस्मि ठदिआ अहयं ॥१८०९।। विजाहरेण तेणं जाणावेउं च मज्झ संबंधं । निअभइणीणं किर देसिआ य जाणावणी विजा ॥१८१०॥ तो वंसालीए पुण सयं पविहीं सुसाहिअस विजों । तन्निग्गओ अ संतो काही पाणिगाहं मज्झ ॥१८१२॥ अज दिणे विजाए लिद्धी होहि त्ति तस्त खयरस्त । तं सोऊणं कुमरो तन्मरणकहं कहेइ तओं ।।१८।। पमुइअमणा भणेइ अ कुमरी भव्यं कयं निवकुमार! । गंधब्बविवाहेणं परिणीआ सा निवसुएणं ॥१८१३।। १. विषमायुधवल्लभा-रतिः स्पात् ॥..

भुवर्णभाणुकेवलिचरिय ३ तत्थ ठिओ अ कुमारो सुणेइ सई नहस्मि इत्थीणं । पुच्छइ कन्नं एसो को सद्दो ? सा तओ कहइ ॥१८१४|| निअरिउखेअरभइणीजुअलं खंडा-विसाहिआनाम । बंधववीवाहोचिअसामगि गहिउमायायं ॥१८१५।। सामिअ! तुम्हे दूरे चिट्ठह जह ताण खयरकन्नाणं । भावं मुणामि रागो जइ तुम्हासु दइअ ! होही ॥१८१६।। तत्तो गेहस्सुवरि रत्तझउच्छालणं करिस्सामि । तुम्ह विसए विराए सिअझयमुल्लालइस्सामि ॥१८१७॥ तम्हा ठाणाउ गओ स बंभदत्तो सिअज्झओ दिट्ठो । थोवंतरम्मि उत्तंभिओ इमो अग्गओ चलिओ ॥१८१८॥ एगं महासरं लहिउं तत्थ य मजणं कयं तेणं । तीरे एगा कन्ना रूववई सो वि तीए अ ॥१८१९।। अणुरागो ताण मिहो जाओ कन्ना तओ अ पट्टाइ । एगा निअचेडी पेसिआ पुणो तस्स पासम्मि ॥१८२०॥ तीए वत्थजुअलतंबोलपसूणाई अप्पि जस्स । सरतडदिद्वकनीए एवं पेसिअमिअ. भणित्ता ॥१८२१॥ अहयं तीए वुत्ता महाणुभाग ! तुमए विहेअव्वं । भोअणमम्हं पिउमंतिमंदिरे एह ता तुम्हे ॥१८२२।। परिहिअवत्थालंकारो कुमरो मंतिणो गिहम्मि गओ । ताहे मंती वुत्तो एस वरो पेसिओ रण्णा ॥१८२३॥ सिरिकताए धूआए जुग्गो आयरेण दहन्बो । मंतिवरेणं तव्वयणं सोऊणं तहेव कयं ॥१८२४।। बीअदिणे निवपासे आणीओ मंतिणा कुमारो अ । राया अन्भुट्टाणाइणा इमं पूअए कुमरं ॥१८२५।। रायतणयसंबंधम्मि पुच्छिए उ सुहलग्गवेलाए । रण्णा कण्णा परिणाविआ पमोअभरकलिएण ॥१८२६।। अन्नय पुट्ठा कुमरेण कन्नगा भूवरेण किं मज्ज्ञ । एगागिणो तुम किर दत्ता ? भासइ नरिंदसुआ ।।१८२७|| सामि! इमो मह ताओ विस पल्लिं समागओ इत्थ । सबलाणं रायाणं दायायाणं महाभयओ ॥१८२८||

सिरिइंदहंसगणिविभइय
नगरग्गामाइविणासं काऊण पविसेइ इह कोट्टे ।
सिरिमइमायाअ हयं पुण चउपुत्तोबरि पुत्ती ॥१८२९॥
माया-पिऊण अइवल्लहा अहं अन्नया निवेणुत्ता।
सब्वे विअ अम्हाणं नरेसरा सत्तुणो संति ॥१८३०||
तेण तुमए मणुन्नी वरी सयं पेच्छिऊण वत्तव्यो।
आह सरनी(ती)रगयाए दिट्ठो इट्ठो मए उ तुमं ॥१८३२॥
एएण कारणेणं मणोहरवरो तुम मए वरिओ।
तत्थ य चिटुंतस्स दिणा के वि गया रायउत्तस्स ॥१८३२॥
एगय पल्लीनाहो देसं मुसिउं च निम्पओ जाव ।
तेणं सह निग्गच्छइ कुमारओ वंभदत्तो वि ॥१८३३।।
गामासन्ने कत्थ वि सरतीरे वरचणू वि मिलिओ अ ।
दुगसंगमम्मि हरिसो जो तं जाणाइ तव्वविऊ ॥९८३४॥
कुमरेण सवुत्तंतो कहिओ तप्पुच्छिओ वरधणू वि ।
भणइ तुमं मोत्तुं बडमूलम्मि जलडिओ मि गओ ।।१८३०॥
दिग्धभडेहिं गहिओ अहं च अइताडिओ तहे वुत्तं ।
रे कुत्थ पवट्टइ वंभदत्तकुमरी मए भणिकं ॥१८३६।।
जाणामि तस्सरूवं किमवि अहं न य कयम्मि निबंधे।
वग्घेश भक्खिओ सो वुत्ते दंससु पएस तं ॥१८३७।।
अह महमिलेण तुह दिट्ठिपहं आगञ्च ते कया संना ।
वच्छ ! पलायसु एआउ तुमं ठाणाउ सिग्वयरं ॥१८३८॥
गुलिआ य परिव्वायगसभप्पिआ निअमुहे मए खिविआ ।
जाओ निचिट्ठो हं मउ ति नाउ गया सुहडा ||१८३९||
निअवयणाओ गुलिआ य कड्डिा तत्य ठाणदेसम्मि ।
राअसुअ ! तुमं तु मए विलोइओ नेव दिवो अ ॥१८४०॥
कत्थ वि गामे मिलिओ मझ परिवायगो इगो ताव।
स भणइ तुह तायस्म य मित्तो वसुभागनामो हं ॥१८४३॥
कहि च तेण नट्ठो. धणू तुहंऽवा य. दिग्घरांएण ।
पक्खित्ता पुण मायंगपाडए पयडरोसेणं ॥१८४२॥

शुवर्णभाणुकेवलिचरिय अह दुक्खेण अहं कावालिअवेसेण निग्गओ ताव । कंपिल्लपुरं पत्तो मायंग वंचिऊण तओ ॥१८४३।। अवहरिआ मे माया मामे एगम्मि देवसम्मस्स । 'विपस्स गिहे मुक्का गवेसिउं तुममहं पत्तो ॥१८४४॥ इअ वर्से कुणमाणा ते वि दुवे जाव तत्थ चिठ्ठति । तुम्हाण गवेसणयं काउं दीहसुहड़ा पत्ता ॥१८४५।। एगेणं पुरिसेणं तत्थागंतुं निवेइअं एरों तम्हा वणाउ ते निग्गया गया दो वि कोसंबिं ॥१८४६।। तत्थुजाणे कुक्कडजुझं वट्टई अं सिट्टिपुत्ताणं । सायरदत्तगबुद्धिलनामरणं लक्खपणएणं ॥१८४७१ तेहिं तं दिटुं पुण जुज्झं दोण्हं पि कुक्कडाणं च । सायरसिहिणा वुद्धिलसिही हओ सो वि तेण तओ ॥१८४८।। सायरसिही अभिमुहं किजंतो नेव इच्छए जुझं । सायरदत्तेणं हारिअं च लक्खपमिअं दव्वं ॥१८४९।। इत्यंतरे वरधणू भणेइ दुण्हं पि सिटिवणयाणं । एस सिही कि भग्गो सुजाइओ ताव पिच्छामि ॥१८५०॥ जइ तुझे कोवं कुणह नेव तो सायरो अ जंपेइ । सप्पुरिस ! तुम पेच्छसु धणलोहो को वि मह नत्थि ।।१८५१।। परमभिमाणेणत्थो अस्थि ममं तेण बुद्धिमंतेणं । बुद्धिलसिही पुण विलोइओ बलं कित्तिमं नायं ॥१८५२।। सिहिपायलोहसूईओ बद्धाओ इमं ब(छ)लं विउलं । दिस्सइ उ बुद्धिलेणं वरधणुणो भासि एवं ॥१८५३॥ नेव तुम जइ जंपसि लक्खद्धं देमि दक्ख ! तुज्झ तया । सूई उ कविऊणं पुणो वि ते जोहिआ सिहिणो ॥१८५४।। निअसिहिपराभवेणं च बुद्धिलेणावि हारिओ लक्खो । दोण्ह वि सिट्ठिसुआण ताणं सारिच्छया जाया ॥१८५५।। हरिसेण सायरो अजउत्तया! निअगिहस्मि आगम्म । इअ भणिउं ते आगारिऊण पुण भोइआ गेहे ॥१८५६॥ पीइपरा दो वि इमे तत्थ य चिटुंति अन्नया को वि । पुरिसो वरधणुमेगंते नेऊणं इमं वत्ति ॥१८५७|| सिरिईदहंसगणिविरइये जं वुद्धिलेण कहि लक्खद्धं तन्निमित्तमेस अहो! । हारो अ पेसिओ चत्तालीसंसहस्समुल्लमिओं ॥१८५८|| इच्चाइयसंवंधा जस्स चमकारकारगा लोगे । तत्थ धणपवरसिट्ठी मजा धणसंचया नाम ॥१८५९|| रयणवई तप्पुत्ती परिणीआ बमदत्तकुमरेणं । कुमरो कमेण पत्तो भममाणो नयररायगिहं ।।१८६०॥ सो पविसंतो दोहिं कन्नाहिं धवलगेगठिआहिं । दिट्ठी भणिअं जुत्तं मुत्तुं भत्तं जणं किं ते ॥१८६१।। भणइ कुमरो किमेव कहह तओ ठापिऊण कन्नाहिं । भोआविओ अ भणिओ सामि ! तुम सुणतु संबंधं ॥९८६२। वैअड्डो नाम गिरी दक्खिणसेणीविभृसणं नयरं । सिवमंदिराभिहाणं जलणलिहों नाम तत्थ. निवो ॥१८६३।। विज्जुसिहा तकंता तआओ अ दोरि किर अम्हे । अम्हाण नट्टमेत्तो जिट्ठो भाया मुणेअन्बो ॥१८६४।। अन्नय अवयगिरिजत्ताए गच्छए सुरससूहो । तेण सम अम्ह पिआ वि गओ तित्थम्मि अम्ह जुओ ॥१८६०॥ अग्गिसिहमित्तजुत्तेण तेण जत्ता कया पमोपण । पूइअ जिणे उ पुप्फाईहिं सहलीकयो जम्मो ॥१.८६६।। तम्हा ठाणाओ सो निग्गच्छंतो नमेइ द₹णं । चारणमुणीण जुअलं असोगवरपायवस्त अहे ||१८६७॥ धम्मोवएसवयणं सुच्चा निच्चायरो हबई धम्मे । वालाण वरो होही को ? भयवं! पुच्छए मित्तो ॥१८६८।। समणेणुत्तं भत्ता एमआसिं भाइघायगो होही । इअ राया सुणिऊणं विसीयवंतो हवेइ भितं ॥१८६९।। एअम्मि अ पत्थावे अम्हहिं सावि नरिंदस्स । ताय ! सुझं मुणिमुहओ अम्हेहिं जं भवसरूवं ।।१८७०॥ अम्हं वीवाहेणं कज्जं ता नेव अत्थि नरनाह ! । पिउभाउअसुस्वसणपराड अम्हे हविस्सामो ॥१८७१।।

भुवणभाणुकेवलिचरिय अन्नय सहोअरेणं अम्हाणं पिच्छिआ य पुप्फवई । इह पुप्फचूलअभिहाणतुम्हमाउलनिवालसुआ ॥१८७२।। तीए निरुवमरूवेण मोहिओ सो समागओ हरि । तहिहि असहतो विज्जे सो साहिर लम्गो ॥१८७३। जायं तओ परं जं तुम पि जाणासि तं निरवलेसं । पुप्फवईए अरहाणं मणिअं भरउअसरूवं ॥१८७४।। जायाउ सोगसंकुअतत्ताओ तीइ धम्मवयणं । पडिवोहिआउ विन्नाय नमेत्तसयलंकहाए ॥१८७५|| सोगं तुम्हे किं कुणह ? सरह साहुवयणं पुरा भणिअं । तो बभदत्तरायं कंततेणं 'सयाऽऽसयह ॥१८७६।। तं सोऊणं अणुरायजुपहिं च पडिवन्नमम्हेहिं । रहसवसेणं सिअझयसंकेओ तुह को तीए ॥१८७७॥ अन्नत्थ कत्थ वि पई चलिए भमिआउ पइपुरं अम्हे । दंसगमणब्भवरिसणसरिसं तुह अज! संजायं ॥१८७८॥ तम्हा सरमिअ ! तुमए पुष्फबईवाइअं च लरिऊणं । अम्हाण मणोरहपूरणम्मि परणेस ! जइअन्नं ॥१८७९।। गंधवाविवाहेणं परिणीआओ इमेण कन्नाओ। तत्थ ठिओ इगरत्तिं पसे ताउ वुत्ताओ ॥१८८०॥ पुप्फवईए पासे जाह तहा ताव तत्थ ठायव्वं । जाव मह रजलाहो हवेई एवं पमाणं ति ॥१८८१।। अह ताओ तत्थ गयाओ तकालं च धवलेगहाई । २अभं व विसिण्णं पेच्छिऊण स चमक्किओ कुमरो ॥१८८२।। एगय वसंतमासे मयणमहूसरभिहाणउजाणे । मत्तगयसंकडाओ विमोइआ बालिआ तेण ॥१८८३।। मंतिमुहाओ रण्णा संबंधो एस जाणिओ सब्यो । परिणाइआउ कन्नाउ अट्ठ कुमरस्स राएण ॥१८८४॥ वेसमणसत्थवसुआ सा वि कुमारी इमेण परिणीआ । अणुरायबद्धचित्ता गरुअं धम्मस्स माहप्पं ॥१८८५।। उन्वाहिओ वरधणू सुवुद्धमंतिवरकन्नगं नंदं । कुमरेण तत्थ दो वि अ ठिआ सुहोदहिनिमन्ना ते ॥१८८६।। १. सदा आश्रयत ॥ २. अभ्रं व विशीर्ण प्रेक्ष्य स चमत्कृतः कुमारः ॥

सिरिइंदहंसगणिविर इयं . तैसि पसिद्धी जाया वीसु वाणारसिं गया दो वि । कुमरं दाहिं ठाविअ गओ वरधणू नयरमझे ।।१८८७।। कडगनिवस्त य मिलिओ परिवारजुओ नरेतरो मुइओ। गयखंधे आरोविअ अभिमुहमंतो पवेसेइ ।।१८८८।। कडगावई सपुत्ति देइ कुमारस्स हयगयाई अ । दूपण पुप्फचूलो जाणावइ सव्वरायाणं ||१८८९।। वरधणु करेणुदत्ता खणेण मिलिआ तहेव अवरे वि। ता चंदसिंह-भवदत्तप्पमुहा [ते] आगया तत्थ ॥१८९०॥ अहिसिंचिउं वरधणू सिन्नं सपथम्मि पेसिओ ताव । तेहिं विजयस्त कर सिग्धं दिग्घाहिरायस्स ॥१८९९|| तं आगच्छंतं सोऊणं दिग्घेण पेसिओ य दूओ । कडगाइमहारायाणं सो निभच्छिओ तेहिं ।।१८९२।। कंपिल्लपुरं पुण वंभदत्तराएण वेढि सहसा । दीहो वि साहसं काउं आगच्छए तत्थ ॥१८९३।। जुद्धं जायं तेसिं सिन्ने भग्गे समुट्टिओ दिग्यो । दिट्टे तम्मि सकोवो संजाओ बंभदत्तो वि ॥१८९४।। कडयम्मि अ वहुकालं तेसि निवाणं पवट्टि जुद्धं । अह चक मुक्कं तेण दिग्घपिट्ठो हओ [सहसा] रस्ता (?) ॥१८९५॥ एसो अ चकवट्टि त्ति कल्यलो खम्मि उच्छलेइ तओ । तिअसेहि पुप्फवुट्ठी कया य निवमत्थए हरिसा ॥१८९६|| वारसमो एसो वंभदत्तओ चक्कवट्टिनामेण । उप्पन्नो इअ उग्घोसणा तिहुअणम्मि संजाया ॥१८९७।। सम्बेहि अहिनंदिज्जतो गेहम्मि ताव एस गओ। ता चक्कवट्टिरजाभिसिंचण जस्त कयमेत्थ ॥१८९८|| भरहं छखंडमाणं च साहिअं जेण मेलि सयलं । अंतेउरं सुरूवं पुप्फवईप्पमुहमेगत्थ ॥१८९९|| इअ रज्जं कुणमाणस्स जंति दिअहा सुहेण रायस्स । अन्नय नडेण भणि सामिय! नाडयमत्थि [मिहत्थि]नवं ॥ १९००।। तं महुरगी नामेणं नट्टं च दसइस्सामि । एवं होउ त्ति निवेणुत्ते नट्टे करेइ नडो ॥१९०१|| .

१३७ भुवणभाणुकेवलिचरियं इत्थंतरम्मि सयलसुमसिद्धसुमदामगंडमप्पेइ । दासी तं पेच्छइ महुरीगीअं पुण सुणेइ निवो ॥१९०२।। कत्थ वि एरिसमेअं च दिट्ठपुव्वं मए विअप्पो त्ति । जाओ सोहम्मे किर नलिणीगुम्मम्मि दिट्ठति ॥१९०३।। एवं चिंतंतेण पुन्वभवो जेण सुमरिओ निअगो । सीओवयारविहिणा राया जाओ विगयमुच्छो ॥१९०४|| पुत्वभववंधवव्वइअरेण तजाणणोचिअरहस्सं । जं गोविऊण भणइ अ पयावई वरधj एअं ॥१९०५।। एअंच सिलोगळं घोसावेसु नयरम्मि सम्वत्थ । पूरेइ पच्छिमद्धं जो लहए अद्धरजं सो ॥१९०६।। सव्वत्थ ताव वित्थरइ सिलोगर्द्ध-तहा कर तेण ॥ .. पुव्वभविओ अ भाउअजिअचित्तो पुरिमतालउप्पन्नो । जाई सरिर गहिअव्वओ मुणी आगओ तत्थ ॥१९०७।। काउस्सग्गम्मि टिओ उजाणम्मि समणो इमो जाव । ता तत्थ आरहट्टिअजणेण पढिअं सिलोगद्धं ॥१९०८।। "आस्व दासौ मृगौ हंसौ मातङ्गावमरौ तथा" । तं सोऊणं सिलोगद्धं काउस्सग्गपारणम्मि कए ||१९०९|| जंपेइ पच्छिमद्धं अणुगयअत्थं मुणी तस्त । एषा नौ षष्ठिका जातिरन्योन्यं च वियुक्तयोः ॥१९१०।। तं ताव उत्तरदं पत्ते लिहिऊण फुल्लवयणो सो। रायउलं पत्तो पुण्णसिलोगो साविओ रण्णो ।।१९११।। सुणिऊण सिलोगं तं राया मुच्छं गओ सिणेहाओ । रुटेण सहालोएण पीडिओ फुडचवेडाहिं ॥१९१२।। न मए इंमा समस्सा य पूरिआ किंतु साहुणा एअं । भणमाणो सो मुक्को तेहिं करुणासमुद्देहिं ॥१९१३।। राया सचेअणो मुणिसमागमं जाणिऊण *सपरिसाए । गंतूणं मुणिवसह वंदइ परिवारसंजुत्तो ॥१९१४॥ सिवसम्मगरो धम्मो पयासिओ मुणिवरेण परिसाए । वेरग्गं संजायं न भाविओ बंभदत्तो अ ॥१९१५।। भासेइ बंभदत्तो भयवं! सयमागमेण तुम्हेहिं । रइओ जह हरिसो तह रजादाणेण कायव्वो ॥१९१६॥ * सपमोओ. क्षां० ॥ " २३८ मिरिइंदहंसगणिविरइयं सममेव तवं पच्छा य करिस्तामो वयं समणसामि!। पत्तं तवस्त य फलं पचक्खं इत्थ लोगम्मि ॥१९१७॥ उवगारकारगाणं जुत्तमिम होइ तुम्ह सरिसाण । किंतु मणुस्सभवाइअसामग्गी दुल्लहा राय ! ॥१९१८।। रजं विणस्सरसहावं सुरचावं व चंचला लच्छी । इच्चाइ भाविऊर्ण चरसु तुमं निय! जिणुत्तपहे ॥१९१९॥ लद्धसुहपरिच्चारण को मुहं बंछप. अदिह व । इअ निववयणं सुच्चा चितेइ मुणी गुणसमुद्दो ॥१९२०।। पडिबुझइ नेव निवो पुब्बभवनिआणकारगो जेणं ! उवएसाणं एसो असन्झगो त्ति समणो चलिओ ||१९२२॥ आराहिऊण समणो केवलनाणं खणेण लहिऊणं । सासयसुक्खं मुक्खं संपत्तो चित्तअभिहाणो ॥१९२२।। एगणं विप्पेणं समोअणं जाइओ उ नरनाहो । अन्नस्स चक्किमोअणमेसं नवि 'जिजए विप्प ! ॥१९२३।। दाणपडिसेहकरणे विप्पो निदेइ भूमिधवसीह । सकुडंवं विप्पमसूआए भोएइ चक्कहरो ॥१९:४॥ रयणीए पसुणो पिव पवाट्टिआ तेउ रागचिट्ठाए । विप्पो अ लजिओ रायवरे वइरं बहेइ दहें ॥१९२२॥ नयराउ निग्गएणं तेणं गोवो निरिक्खिओ एगो । 'अयलिंडिआहिमस्सयत्थदलाई विभिदंतो ॥१९२६।। दाणाई हिं गोवो पलोमिओ तेण तस्स पासाओ । गोलयनिक्खेवेणं च चकिणो कडिए नित्ते ॥१९२७il रुद्वेण नरवरेणं सकुडंबी घाइओ इमो विप्पो । अन्ने वि दिए हणिउं तन्नित्ताइं खिवसु थाले ॥१९२८।। तं थालं मह पासे ठवेसु ताई जहा विमद्देमि । एवं वइ पायगजोगो मंती मई कुणइ ।।१९२९।। गुंदाफलभरिअं थालं मुकं मंतिणा निवसमीवे । नयणमईए गुंदाई राया ताव महेइ ।।१९३०॥ एवं पावं काउं आउं पूरिअ (तया पुण) छचंदहयमाणं । सत्तमपुढवीइ गओ पावमई बंभदत्तो त्ति ॥१९३२।। . १ जीर्यत पचति इत्यर्थः ॥ २ अजालिण्डिकाभिः अश्वत्थदलानि विभिन्दन् ॥

भुणभाणुकेवालचरियं किं तेणं रज्जेणं भुत्तणं जेण लब्भए नरयं । कणगेण परिहिएणं किं कण्णो तुट्टए जइ ता ? ॥१९३२॥ मह आणा सव्वेहिं किजई रज्जं इमं च पोढतमं । इअ जो रजमओ सो वितहो सव्वो वि नायव्बो ॥१९३३।। मज्झ सुआ विणयजुआ ससिणेहा बंधुणो इमे सव्वे । 'गयसीमपेमगवई भजा 'सरजुवइजिअरूवा ॥१९३४॥ सेसो वि मे परिअणो भत्तो सारं कुटुंबयं मज्झ । केइ पुरिसा इअ विचिंतिऊण साणंदया होति ॥१९३५॥ परमेअं अविआरिअसोहणयं जेण सयणवग्गो लो। पुत्त-कलत्तप्पमुहो सकजनिट्ठो समग्गो वि ॥१९३६।। कजं संपन्जा जइ स नेव विहडेइ सो अ तकालं । इजणेण वि कस्स वि न गिज्झए रोगमञ्चदुहं ॥१९३७|| मरमाणो एस जिओ कुटुंवयं परिहरेइ सबमवि । तेणं जिअस्स हरिसो को सो तं सारयाकोसो ॥१९३८|| रूवरसगंधफरिसारवविसया सुंदरा मए लद्वा । विसयविसओ 'मओ जो तं अन्नाणविलसिअमेअं ॥१९३९।। जं भोगेहिं भुजंतेहिं सुहमणुहवंति के वि जिआ । तेसु अपत्तेसु अ ते दुक्खं पिक्खंति भूरिगुणं ॥१९४०॥ इह लोगे लद्धेसु वि पभूअभोगेसु अकयधम्माणं । हवइ असुहं सुहाओ निरंतरमणंतगुणमेव ||१९४१|| अन्नं पि य वत्थु जं रमणिज्जं पडिभासए अ संसारे । तं सव्वं दुहदायगमणिञ्चयं वट्टए जीव ! ॥१९४२॥ मोह कणगाउरेणं सुहमइमइराइ मत्तचित्तेणं । गमिआणि दिणाणि मए इअ चिंतेइ सुहभावो जो ॥१९४३।। अकलंकरायवइकड्जसाहगो कुवलयाइचंदजिणो । जइ आगच्छइ इत्थं अहमवि सकज्जं च साहेमि ॥१९४४॥ इअ भावंतो राया पारिअपोसहवओ पभायम्मि । सुइभूओ अ जिणाणं जणेइ पूअं सुमाईहिं ॥१९४५॥ उवविसइ सहामंडवमुबीनाहो महोदयपयावो । सम्वदिसागयरायगणऽच्चिअपयपंकरुहजुम्मो ॥१९४६।। गतसीमप्रेमकवती ॥ २ स्मरयुवतिजितरूपा ॥ ३ सानन्दकाः ॥ ४ सारताकोशः ॥ ५ मदः ॥ कनको धत्तूरः ।।

१४० सिरिइंदहंसगणिविरइयं कुवलयचंदजिणो चंदपुरीनयरीइ आगो झत्ति । रायमणोगयभावं समयं पुण जाणिऊणमहो ! ॥१९४७|| तरुणो फलंति कालेण बारिहरवारिसेगवडूंता । उत्तमजणाण य मणोरहा फलंति किर तकालं ॥१९१८॥ मिगरमणाभिहउजाणम्मि सुवण्णंबु सुरेहिं कयं । तत्थ य उवविठ्ठो सो भगवंतो केवली सुहओ ॥१९४९॥ तत्थ सुरा विजाहरनिअरा य समागया हरिसवंता । तेसि दिजइ धम्मस्स देसणा तेण य जिणेण ||१९५०।। केवलिसमागमणवुत्तंतं सोऊण वलिनराहिवई । आगंतूण महिड्डीइ वंदए सिरिजिणं एसो ॥१९५१।। केवलिपासम्मि निसण्णो राया भासए जिणो धम्म । महुराए वाणीए जणसवणामिअसमाणीए ॥१९५२।। 'जिणवरपूआ य जओ राग-दोसाण जीअकरुणा य ! "जावो मंतनिवस्स य 'जयारया दुल्लहा चउरो ॥१९५३॥ धम्मं सोउं राया हरिसिअचित्तो गुरुं भणइ एवं । भयवं ! मणुस्सजम्मो बहुओ हा ! हारिओ एसो ॥१९५४॥ तुह पयजुअलं सरणं इणं मए पत्तमज सामि ! तुमं । सहलं सेसं जम्मं कुणसु पसायं च काऊणं ।।१९५५|| इत्थभवम्मि महाराय ! तए कि हारिअं इमं जं च । पुत्वभवे हारिअमेअं भयजणयं भणिज्जंतं ॥१९५६।। सयलजणच्छेरगरं तओ नरिंदेण भासियमिसिंद । सोउं इच्छामि अहं अप्पसरूवं इमं ताव ||१९५७॥ भगवंतो भणइ महाराय ! समग्गेण आउणा कहिउं । एअं सकिजइ नेव विणोओ. अस्थि जइ तुज्झ ॥१९५८॥ संखेविऊण किंचणं कहिजइ इओ अणंतकालाओ। परओ तुममव्यवहाररासिनयरम्मि ताव ठिओ ॥१९५९।। चारित्तसिन्नसहिओ करिस्सए मोहसत्तुखयमेसो । इअ ववहारनिगोए आणीओ कम्मराएण ॥१९६०॥ कुविरहिं अवगयतस्सरूवगेंहिं तहेव तत्थ तुमं । धरिओ अणंतकालं मोहाइअसवलसत्तूहिं ॥१९६१।। la 3 जिनवरपूजा ॥ २ जयः रागद्वेषयोः ॥ ३ जीवकरुणा ॥ ४ नापः मन्त्रनृपस्य नवकारमन्त्रस्य ॥ ५ जकारकाः ॥ ६ सफलम् ॥ ७ हे ऋषीन्द्र ।। हे ऋषीन्द्र ॥ ८ अवगततत्स्वरूपकैः ॥

सुवणभाणुकेवलिचरिय ४ अह तुम मिला-जला-णल-मरु-तरु-बि-ति-चउ-पणिंदितिरिएसु । 'नरपसु अणजनरेसु कम्मभूवेण आणीओ ॥१९६२१॥ पुणरवि अणंतवारा कुविरहि. मोहसत्तुपवणेहिं । उप्पाडिऊण खित्तो तुमं निगोआइसु नरेसु ॥१९६३॥ इअ ताव जाव भमिओ सेंसारजलणिहिमज्झदेसम्मि ! अइ दुक्खिओ उ तुमणंतऽणंतपुग्गलपसवट्टे ॥१९६४॥ तुज्झ जिओ संजाओ अजगखित्तम्मि माणवो किंतु । कत्थ वि कुजाइभावेण गयं विहले मणुअजम्में ॥१९६५।। कत्थ वि कुलदोसेणं कत्थ वि जच्चंधयाइभावेहि। 'कुटाइरुउप्पारण गयं विहलं मणुअजम्मं ॥१९६६।। कत्थ वि पुणरवि अप्पाउअत्तणेणं च हारिअं जम्में । अन्नायधम्मनामो तहेव भमिओ तुम सय! ॥१९६७।। यावट्टिऊण जीओ परम्मुहो मोहपबलकडगेणं । ठविओ इगिदिआइसु अणंतपुग्गलपसवट्टे ॥१९६८॥ एगय तुमं सिरिनिलयनयरे वेसमणनामओ पुत्तो । 'धणतिलयसिटिणो तत्थ इमर गाहा सुआ तेण ॥१९६९।। धणकणगाइअभावर अणिञ्चगा संति आवयाहरणे । एस खमो धम्मो तेण तं पवजह जणा! सरणं ॥३९७०॥ तस्स य जाया धम्मविहाणमई केवलं तु पावमई । परमत्थेण 'कुदिढिभवर सा नेआ सुबुद्धीहिं ॥१९७१३ एपण तव्वसीकयमणेण गहिरं वयं कुमारेण । तत्थ य सयंभुनामगतिदंडितावससमीवम्मि ॥१९७२।। मणुअत्तणं तमवि हारिऊण वावट्टिओ अ भमिओ अ । संसारम्मि असारे अणतपुग्गलपरावट्टे ॥१९७३।। पुणरवि माणुसभावे लढे वि गया कुधम्मबुद्धी सा । तस्स न वि सुद्धधम्मस्सवणाऽभावेण जीअस्स ||१९७४॥ कत्थ वि सुहगुरुसामग्गिअभावओ अ कत्थ विन तस्स । आलस्साइअहेहि सुद्धधम्मस्स संपत्ती ॥१९७५|| कत्थ वि सुद्धे धम्मे सुए वि सुन्नत्तणेण नावगओ। तस्सत्थो तेणं कत्थ वि अरुईइ अवन्नाए ||१९७६।। पृथ्वी ॥ २ मरुत ॥ ३ कुठादिरुजोत्पादेन ॥ ४ अज्ञातधर्मनामा ॥ ५ अरुच्या अवज्ञातः अवज्ञया ।

सिरिइंदहमगणिविरहार्य इअ सो कुधम्मबुद्धिउवएसओ धम्मच्छलेण भमिओ अ । कयपसुवहाइपावो अणंतपुग्गलपराचट्टे ॥१९७७|| तह विजयवणपुरे सुलसाभिहसिट्टिपुत्तओ जाओ। नंदणनामो पत्तं जहापवित्तकरणं तेण ॥१९७८।। करणेण जीएण तओ कयाणि मोहाइसत्तकम्माणि । ऊणेगसायरोवमकोडाकोडिठिइमाणाणि ||१९७९|| जा गंठिदेसमेसो गओ पर तेण नेव सो भिन्नो । रागहोसाऽसद्धाई हिं च निवट्टिओ झत्ति ।।१९८०॥ इअ जावऽणतवारा निवट्टिओ मोहगाइसहि । पइवेलमेस धरिओ कालमणतं च गयनाणो ||१९८२ अन्नय मलयपुराहिवसुरिंदरायसुअविस्ससेणभवे । भिन्नो गंठी तेणं अपुवकरणेगखग्गेणं ॥१९८२॥ अहदुल्लहं पि लद्ध हारिअमेॐ कुदिहिराएणं । घणदत्तसि हिसुअसुहगभवम्मि सिणेहराएणं ॥१९८३।। गिहवइसुअसीहभवे. विसयराएण दंसणं चत्तं । दोसेण पुणो तुमए जिणदत्तसुआइजम्मम्मि ॥१९८४) जलणसिहदिआ-चणिवकुबेर-पउम-सोमदत्तगभवेसु । तुह कोह-माण-माया-लोहेहिं दंसणं च गयं ॥१९८५।। इअ अस्संखभवेसु सम्मत्तं हारिअं तए राय।। अवरावरविसममहापडिवक्खगमोहपमुहेहिं ।।१९८६।। धम्मो तए विरमिओ सुंदरजम्मम्मि देसविरईउ । हिंसाइ माणभदवणिअजम्मो 'वितहवयणाओं ॥१९८७।। सोमग-दत्तभवेसु अ.धणबहुलंगसिटिजम्मए कमसो । जस्स अदत्तगहण-मेहुण-मुच्छाहिं गओ धम्मो ॥१९८८।। रोहिणीसड्डीजम्मे विहगारूवग-अणत्थदंडाओ । जिणधम्मनिहाणमहो लहिलं हारिअमिमेण तए ॥१९८९।। 'सुहदाणकारणगमिअ गमिआ देसविरई तए राय ! । संखाईअभवेसु अ अवरांवरमोहसुहढेहिं ॥१९९०।। अरविंदकुमरनामधरेणं सबविरई पुणो पत्ता । सा वि अविणासिआ कोह-माणगेहिं महाराय ! ॥१९९६।। -- १ वितथवचनात-मृपावादादित्यर्थः ॥ २ सुखदानकारणकम् इति ॥

भुवफभाणुकेवलिचारिय मंतिसुअचित्तमइणा वयं च विसयसुहसीलभावेण । परिपालिों न सम्म अहो ! मुहा हारिओ जम्मो ॥१९९२।। तह विजयसेणनिवसुअभवम्मि देसविरइंच लहिऊणं । एगारसगुणठाणे गयागय कयमिमेण तए ॥१९९३।। सिट्ठिसुअपुंडरीअगभरे मुणी पहिअ सव्वपुव्वाइं । निद्दापमायवसओ हारेइ जिओ तुह नरिंद! ॥१९९४॥ तुमणंताणंतगपुग्गलगपरावपसु इअ भमिओ । मोहाइवसेण अणतसो निरत्थीकयनियजम्मो ॥१९९५।। अह परमत्थलनयरे स सीहविकमसुएण सम्मत्तं । सम्मं पालिअमोहाइखओ पुण्णोदयो अ कओ ॥१९९६।। चुण्णोदएण तेणं सत्तमदेवालयम्मि गंतॄणं । भुत्ता दिवा भोगा सुहगा तुमए अपुष्वा य ॥१९९७।। कमलागरनयराहिवसिरिचंदनरिंदपुत्तभाशुभवे । गहिअ वयं तुममाराहिओ गओ नवमगेविज्जे ॥१९९८।। अह पउमखेंडनयरिंदइंददत्ताभिहाणनरनाहो । समणो होउं मोहाईण खयं कुणइ 'तवसत्तो ॥१९९९।। पुण्णोदयपोसो परमतमो तेयं महेसिणा य कओ। सव्यदृसिद्धनामे महाविभाणम्मि एस गओ ॥२०००। तत्तो चइऊण तुमं जाओ इत्थ बलिनामओ राया । निअचरिअं सुच्चा संभंतो सो पडइ गुरुपएसु ॥२००९।। भणइ निवो भयवं! अइविसमा मोहाइसत्तुणो ताव । जं अजवि इत्थभवे छलंति एए तहेव ममं ॥२००२।। चारित्तधम्मसिन्नं समप्पसु पसायकारगोऽसि तुमं । जेणमिमे पहात्ति न मम अहं ते अ छिदेमि ॥२००३॥ वसुहानायग! तुम्हारिसाणमुत्तमनराण जुत्तमिणं । मम सीसो होसु तुम छिअसिद्धी अ तुह होही ॥२००४|| एस उवाओ नेओ मोहाइखयंकरो तए राय ! । संजमधम्म सरणं पवजसु तुमं विगयसंगो ॥२००५।। मा चयसु सव्वविरईइ संगमेगखणमवि तुमं ताव । सब्बोहदसण-सयागमे परिचिए कुणसु राय ! ॥२००६।। १ तपशकः॥ २ महर्षिणा ॥

सिरिइंदहसगणिविरह उवसम-अजव-मदव-सजम-तब-तोस-सञ्च-सोआणि । बंभं च अकिंचणया पोससु दसभेअजइधम्मं ॥२००७|| 'तवगं तुमं च मा मुंचसु आगमभणिअविहिविसलेणं । नाणम्मि उजमां सव्वया तप ताव कायव्यो |२००८|| मोहाइपवलसत्तुवलेण तमं समरो दिवानिस तुमप । रइअव्वो ज्यचिअसत्तेणं रससत्तगहिएणं ॥२००९|| चारित्तधम्मसेणिअगणा सहाया तो हविस्तंति । तेसि तुम पि सहाओ हविस्सनि तओ बल पुण्णं ॥२०१०॥ एपणं च बलेणं मोहाइरिऊण खयमिमं काउं । होही निव्वुइनयरीनाहो अक्खयमुहनिहाणं ॥२०१२।। इअ अिणवयणं सोउं राया चिंतेइ एस नरजम्मो । एस सुगुरू अहं धम्मेणं सहलेमि अप्पाण ॥२०१२॥ एसा गुरुसामग्गी संसारमहण्णवे पडताणं । केसिंचि मिलेइ तरी व दुक्खजलतारणसमत्था ॥२०१३।। ठायव्वं खणमेगं तुम्हे हि किर परोवयारीहि । एअं भणिऊण गओ नयरीए वलिमहाराओ ॥२०१४॥ सुहवेलाए ताए देवी रइसुंदरीइ जिद्वसुओ। नयसारो नामेणं ठविओ रज्जे नर्रिदेणं ॥२०१५॥ नयरे जिणिंदभवणेसु महापूआउ जेण रइआओ । दिजइ अ महादाण अमारिपडहो अ घोसिअओ ॥२०१६।। सकारिजइ सम्माणिजइ जेणं चउन्विहो संघो। निक्खमणखणे दीसइ सक्समो जो महिड्डीए ॥२०१७॥ मंडलिअमंति-सामंत-निवेहिं पउरजणपणसएहिं । अंतेउरीजणेहिं सह जो पव्वयइ गुरुपासे ॥२०१८॥ का वि अ लोअचमक्कारकारओ वयमहूसवों एसो । नयसारनरि देणं जणिया निअजणगरायस्स ॥२०१९।। सम्बोहगपुण्णोदयपहावा जेण अंगवारसगं । अप्पदिणेहिं पढिअं विणपण सुगुरुपासम्मि ॥२०२०।। रयणतिआराहणतप्परो मुणी गद्धिओं जाओ। कुवलयचंदजिणेणं ठविओ सपयम्मि रायरिसी ॥२०२शा १ तपः ।। २ सफलयामि ॥

भुवणाणुकेवलिचरिय ११५ लयलो वि गणो गुरुणा समप्पिओ जस्स सयमियो 'मरओ । सेलेसीकरणेणं कुवलयचंदो गओ सिद्धिं ॥२०२२॥ सबोहलयागमदं सिअविहिणा मोहरिउबलं समर । बलिरायरिसीसूरी पराभयंतो उ विहरेइ ।।२०२३।। जामनगरेसु गच्छंतो पडिवोहेइ गुरू अणेगजणे । मोहाइविडंबणमोअण कोविअवयणबाणसरो ॥२०२४।। एगय अपमत्तगुणहाणगएणं महेलिणा पत्ता । सुहअज्झवसायसरूवखवगसेणिअसिलट्ठी अ॥२०२२।। कोहाइणो अणताणुबंधिणो विअडसत्तुणो जेण । ताए असिलहोए जलनिहिमाणा खयं नीआ ॥२०२६।। अविसुद्ध-अहलुद्ध-विसुद्धपुंजतियकयविभागमिणं । कुदवदिलुतेणं मिच्छतं. जेण निहलिअं ॥२०२७॥ अह जो अपुव्वकरणाभिहाणगुणठाणगं फरिसिऊणं । अनिअट्टिवायराभिहगुणठाणं गच्छए सगुणो ॥२०२८॥ तत्थ गएणं जेणं छिदिउमारंभिआ कसायारी । अप्पञ्चनजाणावर-पच्चक्खाणावरा अट्ठ ॥२०२९।। अद्धहएसु इमेलु अ जो उ विदारेइ ताव सूरिवरो । तेरस अणुक्कमेणं नामाभिहकस्मगपयारे ॥२०३०॥ नरगगइआणुपुब्बीउ तिरिअदुग-मिग-वि-ति-चउरिंदीणं । जाईओ आयवजुइथावर सुहुमाणि साहारं ॥२०३६।। निहानिहा-पयलापयला-थीमद्धिरूवनिद्दतिगं । खविऊण अद्वखविए हणइ कसाए अ जो अह ॥२०३२॥ हणइ नपुंसगवेअं इत्थीवेअं तओ अ रिउछकं । हास-रइ-अरइ-सोग-अय-दुगंछालक्खणं एलो ॥२०३३॥ तह लरवेओ पहओ जेणं संजलणकोहपडिवक्खो। अभिमाणो तह मायासंजलणसरूवया चेव ॥२०३४था संजलणलोहसत्तू निहणिजंतो उ सुहुमरूवधरो । इकारसम [इको दसम] सुहुमतंपरायसोवाणयम्मि गओ ॥२०३५|| लत्थ वि पिगएणं जेणं विद्धंसिओ अरी सो वि । 'गयनित्तमाणुसलरूवमोहराओ इमो पडिओ ॥२०३६।। १. अरजाः कर्मरजोरहितः ॥ २ कोविदः निपुणः ॥ ३ कोद्रवदृष्टान्तेन ॥ ४ अष्टाविंशतिमानुषस्वरूपमोहराजः ॥

१४६ सिरिइंदहंसगणिचिरइयं अक्खलिअगई बलिरायरिसी सूरीसरी गओ झत्ति । वारसमे गुणठाणम्मि खीणमोहामिहाणम्मि ||२०३७।। तत्थ य मइ-सुअ-गोहि-मणपजवग-कैवलावरणलवा । पण सामंता य खयं नीआ बलवंतया जेणं २०३८॥ 'विवरण-लाह-सौगोपभोग-विरिअंतरायपणगं च । तह दसणावरण असन्तुछ हय जेणं ॥२०३९।। निदा-पयला-चस्खु-अचक्खु- -अवहि-केवलेगदिणं । यावरणाणि खविअ जेण की घणघाइकम्मखओ ॥२०४०॥ पडिएसु इमेसु महादलनाहेसु गयनायगं जायं । रिउसिन्नं भग्गवलं जयलच्छी जेण सा वरिआ ॥२४॥ एयडीभूअं केवलनाणं जस्ल तिजगप्पयासगरं । कम्मविणासे जह अव्यवगमे दिणगरो दित्तो ॥२०४२|| अह जो सजोगिजिणगुणठाणाभिहसिद्धिगेहसोवाणे । आरहिओ ते चारित्तधम्मपमुहा समुल्लसिआ ॥२०४३।। वलिकेवली तओ मोहाइअमम्माणि भणि पुहुवीए । विहरंतो मोअइ त विडवणालक्खओ लो २०४ मोहाइदुक्खमोइअलोपहिं जस्स हरिसिअमणेहिं । अबरं च कयं नामं जिणस्स सिरिभुवणभाणु त्ति ॥२०१५॥ एस जयम्मि अहं विहरंतो पत्थिव ! समागओ इत्थ । अवहरि मोहाइअविडंबणाओ जणसयाणं ॥२०४६।। इअ सुणिअ बंदमोलिनरिंदो आणंदकंदलिअदेहो। जिणपयकमलेसु पडिअ पुणरवि संपइ नरेनबई ॥२०४७|| भयवं! तुमए साहू अणुग्गहिओ निअसमागमेण अहं । सचरिअकणेणाऽऽगमरहस्सभृएणः अञ्चंतं ॥२०१८|| अह केवलिणा भणिों महानिव ! निअचरि भणिज्जंतं । न य जुत्तं जेण तहा निअगुणउकित्तणं हवइ ॥२०४९|| एअं च नीइसत्थेण विरुद्धं तह वि तुह समासेणं । भासिअमुवगारं हूण भए सचरिअं राय ! ।।२०५०।। वित्थरओ पुणं सवाउएण. वि न को वि भासिड सलो । जेणमिममस्ह चरिअंन केवलं सव्वजीवाणं ॥२०५१|| + १ वितरणम्-दानम् ॥

१४७ भुवणभाणुकेबलिचरिय चउदसरज्जुसरूवस्मि लोगमज्झम्मि मेइणीनाह ! । एगिदिएसु विगलिंदिएसु तं ठाणगं नत्थि ॥२०५२॥ जल-थल-खयरपणिदिअतिरिएसु वि रूवगं न तं अस्थि । सव्वे जीआ जत्थ य अणंतसो नेव उप्पन्ना ॥२०५३॥ सत्तनरएसु नरगावासा सव्वे वि सम्धजीवहिं । सणुएसु गासनगराइआ पुण अणंतसो "फिट्टा ॥२०५४|| भवणेस-वंतर-भगण-सोहम्मेसाणदेवलोगेसु । जो देवो जा देवी अणंतसो. तत्थ ते जाया ॥२०५५।। जीआ सणकुमाराइनवमगेविजअंतदेवाणं । ठाणेसु अ पत्तेअं अणंतवारा समुप्पन्ना ॥२०५६।। संसारम्मि इमम्मि अ सुक्खं दुक्खं च अस्थि तं नेव । जीवहिं सव्वेहि अणंतसो जं न अणुभूअं ॥२०५७।। एगेगेण जिएणं जइलिंगं दव्वओ इमं ताव । पडिवन्नं परिचत्तं अणंततो भवसमुदम्मि ॥२०५८|| यदुक्तम्- "संसारसागरमिणं परिसमंतेहिं सव्वजीवेहि । गहिआणि अ मुक्काणि अ अणंतसो दवलिंगाई" ॥२०५९।। एअं अणंतकालंतरालभवभमणभणणओ नेअं । सासन्नेणं अम्ह जिअस्स "विवत्तीइ नो कहि ॥२०६०।। जेणं संखिज्ज आउअं च 'कमवहिगीउ वायाओ । भववाट्टिजिअसरूवं अणंतकालेण वत्तव्यं ॥२०६१॥ तम्हा गयसरणेणं मए अणंतं दुहं समणुभूअं । तं कयकुधम्मसरणेणावि विसेसेण संपत्तं ॥२०६२।। सिरिजिणधम्मसरणसीकारेण मए सुहाणि लहिआणि । सुहदेवत्तणसुहमाणुसत्तपमुहाणि व सुहेसु ॥२०६३॥ तस्सरणपहावेणं ताव लहिस्संति निव्वुइसुहाई । सासयरूवाणि मए अव्वावाहाणि इत्थभवे ॥२०६४॥ इअ अम्हाणं अन्नो सरणं जाओ न सम्मधम्माओ । सो चेव तुझ वि हविस्सइ सव्वजगजिआण हिओ ॥२०६५॥ अह संवेगसमागमपडतजलमंतलोअणजुगेण । भणिों भूवइणा चंदमोलिनामेण मुइएण ॥२०६६।। -------- १. स्पृष्टाः ॥ २. भगणाः नक्षत्रगणाः ज्योतिषदेवाः ॥ ३ यतिलिङ्गम् ॥ ४: विवृत्त्या-विस्तरेण ।। क्रमवर्तिन्यो वाचः ॥

१९८ सिरिइंदहनगशिविष्य गंभीरत्वमनिअचरिअकहणपयासी इमा विदिओ। मह चिअ अणुग्गहों परोचयारेगनिहि ॥२०६७। अन्नह सयचं! अवजलहिपारगाणं च कयासकिन । गुरुनायग! तुम्क्षाणं पओअणं अस्थि किमिमेण ॥२०६८|| भयवं! जुगवं निगच्छति जिआ किंपमाणया तान ? | ववहारनिगोहि निरंतरं सिन्दिगमण २०६९।। "सिझति जत्तिआ खलु इहयं च वमहारासिमझाओ । एंति अणाइवणस्खाइमझाओ तत्तिआ चेयः ॥२०७०॥ राया भणेइ भयवं! भवउ इमं केवलं जिआ लच्ने । तन्निग्गयाउ सिनि वयंति एआवकालेणं ॥२०७२|| : जंपा जिणो नरेसर ! कश्यय अप्पेण ताव कालेण । अबरे खप्पयरेण सिद्धि गच्छति ते जीआ ॥२०७२।। जाव परे मरुदेवासामिणिजीव व अल्पसमपणं । सिझति अभव्यजिआ कयाइ सिदि. न गच्छति ॥२०७३|| इअ केवलिबयणाओ धम्मसरूवं च सुणिक्ष सविग्गो । भासइ निवो मह हवउ सरण एस सिरिजिणधम्मो ॥२०७४। सामिअ ! तुम्ह पसाएण जणो एसो वि होउ नुहवंतो। मोहमहारिसेणातडिणीचंडावयारहिओ ॥२०७२।। पलिकेवलिणा कहि अजुत्तमे न किचि नरणाह! । जिणधम्मंगीकार को वि.विलंबो न काययो |२०७६|| हरिसिअचित्तो राया पणमिअजिण मागी निअपुरीए चंदवयणाशिहाणं ठवेइ ससुअं नियपयस्मि ॥२०७७॥ कइवयकलत्त-सासंत-मतिसहिओ नहेइ नरनाहो । केवलिपालम्सि वयं महाविभूईइ सुहभायो ।॥२०७८|| अप्पदिणेहि जेणं सिक्खा गहिआ विमलमइपड़ेणं 'पढिआई चंदजलहिसंखाई पुग्धसत्थाई ॥२०७९।। गुरुगुणनिस्लेणीए कमेण चडिओ इमो उ रायरिंसी । समयं मुणिऊण जिणेण आरिअठाणगे ठवियो ॥२०८०॥ देसोणवोमवेअमिअपुब्धलक्लाणि पालिऊण वयं । लेसं च कम्मचक्कं हणे सोहाखिलसकं ॥२०८१॥ १ अल्यतरण || २ चतुर्दशसङ्ख्यानि ॥ ३ दशानचत्वारिंशत् पूर्वलक्षाणि ॥

- १४९. भुषणभाणुफेलिचरियं सेलेसीकरणाभिहकरवालेण हयसेसकम्मरिऊ । चारित्तधम्मसिन्नं समुन्नई नेइ केवलिओ ॥२०८२॥ निम्मलअणंतनाणाइचउक्कधरो विमुक्कतणुसंगो । निव्वुइनयरीनाहो जाओ बलिनामरायरिसी ॥२०८३॥ पसत्थी- - " त्तवगच्छनायगा जुगपहाणकप्पा महामहिमवंता । सिरिसोमसुंदरगुरुत्तमा सुहं दितु संताणं ॥२०८४॥ सिरिमुणिसुंदरसूरिवरा गुणरयणायरा महामुणिणो । संतिगरसंथवेणं संतिगरा होंतु सुपसन्ना ॥२०८५।। जायं वाइसमस्सापूरणओ सामसारयाविरुअं । दक्खिणदेसे जेसिं ते सिरिजयचंदसूरिंदा ॥२०८६॥ सिरिरयणसेहरसुगुरुमुणिणों सुविआरसारगंथगरा । नाणादेसविहारेण लोअपडिवोहगा 'भंति ॥२०८७।। सिरिउदयनंदिसूरीसरा पसीअंतु नाणदिणनाहा । निप्पिहभावाइअगुणोवजिअजोगिंदनामधरा ॥२०८८॥ पुहुधीपयासगरसूरसुंदरतप्पंतदित्ततेअभरा । सिरिसूरसुंदरगुरु हवंतु भइंकरा लोए ॥२०८९।। सिरिलच्छीसायरसरिणो कुणंतु कुसलाण कुसलाणि । गुणमणिलच्छीनिहिणो क्यणकलारंजिअजणोहा ॥२०९०।। सिरिसोमदेवरसरिवरा सुहदा संतु में ससोहग्गा । बहुदेसबोहगा उवसमरसपोसगरउवएसा ॥२०९१॥ अणवजवजविजारमणीसिररयणसंडणसमाणा । लिरिरयणमंडणमहागुरुणो पिअकारिणों लोए ॥२०९२॥ जच्चकणगाभदेहा सव्वकलापुन्नसोममुहसोहा । सोमजयस्टूरिराया पभावगा जिणवरमयस्मि ॥२०९३॥ सिरिइंदनंदिगुरुणो गुरुगुणमाणिकरोहणगिरिंदा । चारित्तरमारमणीहारा य जुगप्पहाणसमा ॥२०९४॥ निगमागमसम्ममुणणपय डिअजिणधमराय सामज्जा । सिरिधम्महंसगुरुणो सुपसन्ना हुँति धन्नाणं ॥२०९५॥ १ भान्ति ॥ २.साम्राज्याः ॥

१५० सिरिइंदहंसगणिविरह तेसिं सीसवरेणं वायगसिरिइंदहंसनामेणं । उद्धरिअमिमं सिरिभुवणभाणुकेवलिमहाचरिअं ॥२०९६।। पुष्वरिसिभासिओ जो विजइ सिरिवलिनरिंदसंबंधो । तस्स चिअ एसत्थो पागयवंधेण भणिओ अ॥२०९७॥ पाइअवंधो जेणं सुणंतलोआण वायगजणाणं । सुहहेऊ हवइ तओ चरिअं सुहबोहमक्खायं ॥२०९८|| सपरोवयारकारणमेस मए जिणगुणाणमुच्चारो | जानहिसरेसुवसुहापमाणसंवच्छरस्मि (१९५४) कओ ॥२०९९६ विवुहजणेहिं वाइज्जंतं सिरिवलिनराहिवचारित्तं । जाव सिरिमहावीरजिणेसरसासणमिणं जयउ ॥२१००॥ . . ॥ इति श्रीमत्तपागणनमोनभोमणिमहोपाध्याय- श्रीधर्महंसगणिशिष्यवाचकेन्द्रश्री- इन्द्रहंसगणिविरचितं श्रीवलिनरेन्द्रचरित्रं सम्पूर्णम् ॥छ। सं.-१५५४ वर्षे वलिचरितं कृतं ॥छ॥ श्रीरस्तु ॥छ।। ॥ ग्रंथानं-२५६० ॥

लालभाई दलपतभाई भारतीय संस्कृति विद्यामंदिर ग्रन्थमाला १६०-०० १०-०० २६-०० 30-00 30-00 ५,१५,२०, संस्कृत प्राकृत हस्तप्रत केटलोग. भाग १-४. ३७. काव्यशिक्षा विनयचंद्रकृत. सं. डो. एच.जी. शास्त्री. योगशतक. हरिभद्रसूरिकृत. स्वोपज्ञवृत्ति सह. ६, १६,२४, रत्नाकरावतारिका रत्नप्रभसूरिकृता. भाग १-३. ८. नेमिरंगरत्नाकरछंद. कवि लावण्यसमयकृत 9. The Natyadarpana of Ramchandra and Gunachandra : A Study 11. Akalanka's criticism of Dharmakirti's Philosophy. १२. रत्नाकरावतारिकाधरलोकशतार्थी. जिनमाणिक्यगणिकृत. शब्दानुशासन. आचार्यमलयगिरिकृत १७. कल्पलताविवेक. अज्ञातकर्तृक १८.. निघंटुशेष हेमचंद्रकृत. श्रीवल्लभगणिकृतवृत्तिसह १९. योगबिन्दु. आचार्य हरिभद्रसूरिकृत. अंग्रेजी अनुवादसह. २२. शास्त्रवार्तासमुच्चय, आचार्यहरिभद्रसूरिकृत. हिंदी अनुवादसह. तिलकमंजरी. पल्लीपाल धनपालकृत. ३३. नेमिनाहचरिउ आचार्यहरिभद्रसरिकृत. भाग १-२. 26." A Critical study of Mahapurana of Puspadanta. २७. योगदृष्टिसमुच्चय हरिभद्रसारिकृत. अंग्रेजी अनुवादसह 28, 37. Dictionary of Prakrit Proper Names Part 1-2. २९. प्रमाणवात्तिकभाष्यकारिकार्धपादसूची ३०. प्राकृत जैन कथा साहित्य. ले. डो. जगदीशचंद्र जैन, 31. Jaina Ontology by Dr. K. K. Dixit. 32. The Philosophy of Sri Syaminarayana by Dr. J. A. Yajnik. ३४. अध्यात्मविन्दु. उपाध्याय हर्षवर्द्धनकृत. ३०-०० ३२-०० ३०-०० १०-०० १२-०० ८०-०० 30-00 67-00 30-00 30-00 *.Out of Print..

३०. न्यायनारीप्रन्धिभंग, चाधरयत.
३६. जेसलमेगस्थ इस्तपत लोग
38. Karma and Rebirth
३९. मदनरेखा आख्यायिका. जिनमनगारित
४०. प्राचीन गृर्जरकाव्यसंचय
41. Jaina Philosophical Tracts
४२. सणनुकुमारचरिय
43. The Jaina Conception of Omniscience by
Dr. Ham Joe Singli
44. Tattyartlinsutra, Com, by Pt. Suklilalji,
४. इसिभासियाई
४६. हमनाममालाशिलोच्छ
संबोधि (प्रेमालिक) भा. १.२.३
In tlie Press
१ न्यायमंजरी-गुजराती अनुवाद. भा. '
२ गाहारयणकोस
३ ऋपिदत्तारास
४ शृंगारमंजरी
५ विलासवईकहा
६ लघुतत्त्वस्फोट (अंग्रेजी अनुवाद)
7 A Modern Understanding of Advaita Vedanta
& Upabrimhana and Vedic Interpretation
९ प्राचीन गुजराती हस्तपत सूची
10 Fundamentals of Ancient Indian Music and Dance

No text on this page.

Bhuvanabhanukevalicariya

Author
Imdhamsa's
Title
Bhuvanabhanukevalicariya
File name
Bhuvanabhanukevalicariya
Text
OCR done
Citation
1976
Published
2010/08
Publisher
Ahmedabad, L.d. Institute Of Indology
Language
Sanskrit
Pages
168
Library
Prakrit Bharati Academy, Jaipur
DLI number
326498
Barcode
99999990002407.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library of India
VMLT id
fDvuNnlGwdT
Download PDF

Bhuvanabhanukevalicariya