Shri Abhaya Jain Granthalaya, Bikaner
Subhashit Pagh Ratnakar Bhag 5
Front matter
No text on this page.
શ્રી વિધર્મસૂરિ જૈન ગ્રન્થમાળા, પુર ૪૮
સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર
પાંચમે ભાગ.
(જિન-સ્તુત્યાદિ-ર નાહ )
એ ગ્રાહક અને અનુવાદક
મુનિરાજ શ્રી વિશાળવિજયજી.
પ્રથમ આવૃત્તિ ૧૦૦૦
વીર સ ૦ ૨૪૬૫
ધર્મ મ૦ ૧૭
વિ. મ. ૧૯૯૫
કિ.
પ્રમશ:
દીપચંદ બાકીય
મંત્રી શ્રી ત્રિ ધર્મ સરિ
જૈન ગ્રંથમાળા
એક માજોન
આર્થિક સહાયક
અમદાવાદ નિવામી, શ્રાદ્ધન,
શ્રીમાનું રાય ચ દુલાલ ટીગચદના
સ્મરણાર્થે
તેમના ધમપની શાવિ ચંપાબહેન
મે,*
શાહ ગુલાબચંદ કનુભાઈ
પ્રય પ્રીન્ટીંગ પ્રેમ-ભાવનગર
No text on this page.
શાવિશારદ જનાચાર્ય
9
-
રસ્ટ -
.
અ. શ્રી વિજયધર્મસૂરીશ્વરજી મહારાજ
A 21 A8B II BÀSIHOO
લીંગ તેમભાવનગર
પ્રકાશકનું નિવેદન
*
જ્ઞાનના પ્રચારમ, માહિ ના સર્જનમાં તીયાના ઉદારમા અને
જૈનશાસનની પ્રભાવનામાં પિતાના જીવનની આહુતિ આપનાર રપ૦
ગુરુદેવ શાસ્ત્રવિશારદ જેનાચાર્ય શ્રી વિજય વર્મસૂરિજી મહારાજ રે
મમુપ પણ, તેઓશ્નોનાજ પગને ચાલી સાહિત્યની સેવામાં જે મોટે
ફાળો આપી રહ્યો છે, એ કેઈથી અજાણ્યું નથી એ સ્પ૦ ગુરુદેવના
પ્રષ્યિ અને શા તત્તિ વિદ્વાન મુનિ મહારાજ શ્રી જયન્તવિજયજીના
શિષ્ય ગુરુભક્તિપરાયણ મુનિરાજ શ્રીનિશાળવિજયજીના, થોડા
વખત પહેલા બહાર પડેલા પણ અઘોની પછી આ પાચમે ભાગ
બહાર પાતે અમને ખરેખ આનદ થાય છે
ઉપદેશ અને મામા ય ગૃહસ્થને પણ બે વડી આત્માની શાંતિ
માટે સ્વાધ્યાયનુ એક અપૂર્વ માધન બની રાકે, એવા આ ત્રણે ભાગે
અને હવે પછી બહાર પડનાર ચોથો ભાગ, કે જે હાન પ્રેમમાં છે,
જરૂર લેકિને મહા ઉપરી થશે, એવી અમને ખ
નણ ભાગની માફકજ બાકીને ચોથો ભાગ ૫,
મે કે તેથી
વધારે પાનાને બહાર ૫.
આ પાચમ ભાગમાં તીર્થકર ભગવાન મબધી બધું વર્ણન અને
જિનસ્તુતિના છે વગેરે આપનુ હેવાથી આને જુદે પ્રગટ કરવામા
આ છે આ પાચમે ભાગ જેન–જનતાને તેમજ તીર્થકર ભગવાન
આ બધી હકીક્તની જિજ્ઞાસા ધરાવનાર અને વિદ્વાનો અને જનતાને
પણ ઉપયોગી નિવડશેં એમ અમારું માનવું છે
આ પાચમે ભાગ છપાવવા મબધી કુન ખર્ચ અમદાવાદ-નિવાસી
ધર્મપ્રેમી ગુરુભકત શ્રીયુત ચદુલાલ હીરાચંદ શાહના સ્મણાર્થે
૪ તેમના ધર્મપત્ની શ્રીમતી ચપા બહેને આપવાની ઉદારતા કરી ખરેખ- બીજિનેશ્વર ભગવાનની ભક્તિ અને જ્ઞાન પ્રચારને લાભ મેળવવા માથે આ 4 ભક્તજનોને અનુકરણ માનો દાખ બેમા છે ઉક્ત શ્રીમતી ચપા બહેનની આર્થિક સહાયથી આ પાચમે ભાગ પ્રગટ કે વાને અમે સમર્થ થયા છીએ તે માટે અમે તેમના આભારી છીએ નીમહેદય-ગેસ-ભાવનગરના ભાવી. શ્રીયુત ગુલાબચ દ લલ્લુભાઈ શાહે આ પુસ્તકને પ્રેમળાની દૃષ્ટિએ સુંદર બનાવવામાં અને જલ્દી તૈયાર કરી આપવામા જે લાગણી અને કાળજી બનાવી છે તે માટે અમે તેમના આભારી છીએ ગુરુદેવ! બાકી રહી ગયેલે ચે ભાગ જ દી બહાર પાડવાનું અને બીજુ પણ સસ્તુ તેમજ ઉપયોગી સાહિત્ય સારા પ્રમાણમાં બહાર પાડવાનું કામ અને અરે એમ ઈચ્છી વીરમીએ છીએ મ ની શ્રી ૦િ ૦ ફૂટ જૈન કથમાળા-ઉજજૈન કારણ s यक्षराद मणिभद्रो विजयतेतराम् મકક્ષ કે ક
અર્પણ
શાસ્તત્તિ ઇતિહાસ પ્રેમી
ગુરુવર્ય
શ્રી જયન્તવિજયજી મહારાજ
જેણે બનાવી મુજ જીદગી જે,
પહાડના સ્થિને ઘડી ઘડી,
જેની કૃપાએ મૂક આ પ્રકારો,
તને સમર્પ મુજ ગ્રન્થ–પાદડી
વિનય
વિશાળવિજય.
मानस ETERNET साकेतिक शब्दोनो खुलासो E-HEEEEEEEEE. अ०-अध्याय परिच्छे०-परिच्छेद अभि चिन्ता -अभिधान पार्श्व० च०-पार्श्वनाथचरित्र चितामणि पृ०-पृष्ठ अयोगव्यन - अयोगव्यव प्र०-प्रकरण छेदय द्वानिशिका प्र०म०-प्रमारक सभा आग म.-आगमोदयममिति महारच.-महावीरचरित्र उप० तर --उपदेशतगिणी जिनश०-जिनातर य० वि० प्र०-यगोविनय प्रन्थमाला निश० पु० च०-त्रिपष्टि शलाका पुरुप चरित्र रत्नाकरप० रत्नाकरपश्च देवाधिः का-देवाधिदेव विशतिका काण्ड शियपुर-शिवपुराण दे० ला०-देववर लालभाई श्रीश०-धीशद्धेश्वर द्वा०, द्वात्रिं०-द्वानिशिका शो०-लोक धर्मकल्प०-धर्मक्ल्पद्रुम परमात्मप० परमात्मपश्च- सिं० प्र०-सिंघी ग्रन्थमाला विंशतिका ही० ह०-हीरालाल हसराज म.-सर्ग - કિચિ વક્તવ્ય લગભગ વીસેક વર્ષ પહેલાની વાત છે મસ્કૃત ડાન્ય-અને ચરિત્રગ્નન્યોને અભ્યાસ અને વાચા કરતા ભવિષ્યમાં વ્યાખ્યાનાદિ પ્રસગે કામમાં આવશે” એ ઇરાદાથી કેવળ મારાજ ઉપગને માટે નોધી લેવા “લેડ- મહ” આમ બીજાઓને પણ ઉપયોગ માટે પુસ્તકરે બહાર પડશે, એવી સ્વપ્નમા યે મે આશા નહિ રાખેલી, દરેક વર્ષના મારા વાચનમાથી આવા હજારેક તેનો સગ્રહ મારી પામે થયો એ સાચકને જેના પછીના વણા શુભેચ્છકોની એ ભના ભણે વધારે મઝલ કરવા તરફ મને ઉત્સાહિત – “આ સગ્નલ જે પુસ્તકાકારે બહાર પડે તો તે ઘણું ઉપદેશક, ઉપદેશ જ નહિ, પરંતુ સામાન્ય વર્ગ પણ ઉ૫કારી થાય પરિણામે અભિનવ મનું વાચન અને તેમાથી સુર લાગતા સુભાષિતોનો સંગ્રહ, ડર તે જ ગયે મારા આ સંગ્રહમાં લગભગ ચારેક હજાર કોને મઝહ, કે જેમાં પ્રાકૃત ગાથાઓને પણ સમાવેશ થાય છે, થતા તેને છપાવવા માટે તૈયારી કરી કે જેના ફળસ્વરૂપ તેના ત્રણે ભાગે જનતાની ગમક્ષ મૂકવા હું ભાગ્યશાળી શકે છુ, અને એથે ભાગ પ્રેસમાં છે જે દીવાળી લગભગમાં બનતા સુધી પ્રગટ થઈ જશે આ ચાર ભાગોમાં પ્રાકૃત ગાથાઓ જવલ્લેજ કોઈ કોઈ વિષયમાં ખાસ જરૂર પડી ત્યાજ આપવામાં આવી છે બારીની પ્રાકૃત ગાથા- ઓને એક પથફ ભાગ બહાર પાડવાની ઇચ્છા હોવાથી તેને અલગ રાખવામાં આવેલ છે. આ પ્રાકૃત ગાથાઓને મેટો ભાગ જૈન ગ્ર ભાથીજ લીધેલો છે ઉપર્યુક્ત કોને આગ્રહ કરતી વખતે સાથે સાથે તીર્થકર ભગ- વન સબંધી હળતને પૂરી પાડતા એને અને નિસ્તુતિના લોકોને પણ આગ્રહ કરતે જતા હતા પરંતુ ઉપર કહેલા ચારે ભાગે જેન–અરેન સર્વ જનતાને ઉપગી હોઈ કેવળ જેને ને જ ઉોગી એવા આ કેને તેમાં દાખલ ન કરતા અલગજ રાખવામાં આ ની યુના મારે આ સંગ્રહ કરાચીમાં ધર્મપ્રેમી સુકાવમણિવાવ કાળીદાસ ઘનાળા (હાલ નચી) વાળાના જોવામાં આવતા તેમણે આ સત્ર ને છપાવ પ્રગટ કરાવવા માટે પ્રેરણું કરી તેમની પ્રેરણાથી માગ ઉત્સાહની વૃદ્ધિ થતા તે કાર્ય હાથમાં લઈ, ઉક્ત મ ગ્રહને મુભાષિત- પઘ- નાના પાચમા ભાગ તરીકે જનતા સમક્ષ રજુ કરવામાં આવે છે આ પાચમો ભાગ જૈન જનતાને અને ખાસ કરીને જિન-તીર્થ કર ભગવાન બધી ત જાણવાની ઈચ્છા રાખનારા અજૈન વિદ્વાનને પણ ઉપોગી થશે એમ અમારું માનવું છે આ પાચમો ભાગ ખાસ કરીને કેવળ જેને જ ઉપયોગી હોવાથી પ્રથમના ચારે ભાગેથી આને માય અકાયદો જ રાખવામાં આવ્યું છે અને તેથી જ આ પાચમા ભાગમાં આવેલા શ્લોકને અકાદ અનુક્રમ તથા આમા ઉપગમા લીધેના ગ્રથોના નામો વગેરે ચોથા ભાગમાં બવાની સાથે નહિ આપતા આ પાચમા ભાગમાં જુદુ આપવામાં આ યુ છે સાથે સાથે જિનેશ્વર ભગવાનની સ્તુતિના મસ્કૃત ઉત્તમ પ તક્ષેપમાં જિન પૂજન વિધિ જિન મૂર્તિઓના પરિકરમાં શું શું પતુઓ ય છે વગેરે બાબતોની સંક્ષિપ્ત હકીકત પણ આ પુસ્તકમાંથી મળી આવશે આ મારુ લઘુ પુસ્તક જે સમાજને ઉપયોગી થશે અને સમાજ તેને અપનાવશે તે , મારે થમ મફળ થરો માનીશ તીર્થ જ ભગવાન ની હકીકત અને મૂર્તિ સ્ત્રના વિધાન વગેરે સમ વાયાગ નિષષ્ટિશવાકાપુરુચરવ, અભિધાનચિતામણિ, સપ્તતિશતજિનસ્થાનક, નિર્વાણ વિકા, અપજિતાસ્તુશામ, રાજન વભીય વાસ્તુશ થ, આચારદિનકર વગેરે જોમ આવે છે, પણ એ ગ્રન્યો મેટા છે, વળી દરેક મનુષ્યને એને લાભ મળી ન શકે એ માટે તથા સંસ્કૃત નહીં જાણનાએ પણ આને લાભ લઈ શકે એ હેતુથી આ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે આમાં ખાસ કરીને જૈન ગ્રંથોમાથી ચૂંટેલા કો આપવામાં આવ્યા છે, તે જિનસ્તુતિ અને મૃર્તિવિધાન વગેરેના કેટના બે હિ દુધમના અને ફિલ્મના ગ્રન્થમાથી પણ લેવામાં આવ્યા છે જે કની નીચે ને તે ગ્રન્યનું નામ અને લેડનું સ્થળ પણ આપે છે તેમજ રેક ને મ ળ ભાષામાં ગુજરાતી અનુવાદ પણ આપને છે આ મૂળ ગ્રંથમાં કુન ૫૨૮૫૫૪= ૩૪ લેકે આપવામાં આવ્યા છે, અને તેને મુખ્ય મુખ્ય ૧૭ વિષયોમાં વહેચી નાખ્યા છે મૂળ મ થ પૂરા કર્યા પછી 1 જિનપૂજા વિધિ, ૨વિવ-પાર્વતી-સાદ અને ક મ શ્રેષ્ઠ પુરુષો સબ પી વિસ્તૃત દીન જનાર પત્રક એમ ત્રણ પશિ આપવામાં આવ્યા છે વાર પછી પ્રાપાર તીર્થ ભગવાન અને મહાપુરુષો મબધી કઈ જાણવા લાયક હકી ડત તેમજ ચક્રવતો અને વાસુદેવોની ઋદ્ધિ વગેર આપ્યા પછી પાડાની અનુકુળતા માટે આ મૂળ ગ્રન્થમા આપેન કેક માટેની અગદિ અનુક્રમણિ અને છેડે પૂ શુદ્ધિ-પત્ર આપ્યું છે જે જે ચોમાથી કે ચૂટવામાં આવ્યા છે તે તે ગ્રોના નામ તથા મતિઃ શબ્દોને ખુન સો પાર ભમાં આપ્યો છે ૧ અમે આમાં ભાગવત, મહાભારત અને પુરાણોમાના થોડાક જે આયા છે તે તેની ની આવૃત્તિઓમાથી આપ્યા છેઆ ગ્રંથની કેટલીક નવી આત્તિઓમાથી તેને સપાદકોએ જિન-તુતિને લોન કરી નાખેલા છે ૨ લગભગ એનેક વર્ષ પહેલા કવિ સર્વજ્ઞ શ્રીમાન હેમચંદ્રાચાર્ય વિચિત “વિશિલાકાપુરુચરિવ” નામક ગ્રંથનું વાચન કરતી વખતે તે અથના આધારે તીર્થકર ભગવાનાદિ નેસડ કે પુરા સબધી આ કેડે તૈયાર કરી રાખ્યા છે. તે જનતાને ઉપયોગી થશે એમ જ ને બીજા પરિશિષ્ટ તરીકે આમાં આપવામાં આવેલ છે નહીં ભવું કે જેએની અસીમ કૃપા અને અમર આપવા માટે કમ સે એ છે, એ બ ૧૫ણ તેઓશ્રીને ભૂત- મવામાં દ ગામ નિવાસી વ્યાકરણની પડિત અ બાલાલ – ઉપર્યુક્ત બને ગુરુદેવેની અસીમ કૃપા, મારે બાકી ને અને પ્રાકૃત ગાયાઓ મ મ જદી બહાર પાડવાનું નામ માત્ર આ પુરતખ્તો ઉત્પત્તિ અને આમાં આપે ધમાં જ જે કઈ બે બાબતે કહેવાની હતી તે બી કે ” બધી ખામ ઉઘાત આના ચોથા ભાગમાં આ અહો આપે નથી આ પ્રસગે ભાઇ તે બે મહાન ઉપકારીએના ઉપક* અનાનો તેમજ ૧. બુદ્ધિવાળા અને ચનન્ય અધું કે “ -નિની પાપ ને મો ઋણી બનાવે છે તે છે ગુરુ જગપૂજ્ય રામરિયા નાયા શ્રી વિજય મારાજ અને માન ગુરુવર્ય શર્તિ મુનિ શ્રી જય" મહારાજ મા ગુરુએ આ પ્રથને સુદર પઠતિ વિયર અને પ વિશેની ચૂંટણી કરવામાં તેમજ કે શા આપવા યોગ બદલ તેમને ધન્યવાદ આપો ભૂલીસ – એ અત્તરની અભિલાષાપૂર્વક વિમું છું ૧. ન ઉપાશ્રય કરાગી ધર્મ-જય તેમ કતક સુદ ૧૫ વી સ ૨૪૬૫ ધર્મ સ ૧૭ મુનિ વિશાળ
No text on this page.
- :
મ જ
5.
ક',
અમદાવાદનિવાસી
મઈમ ચ દુલાલભાઈ હીરાચદ રાણ
શ્રી મહાદય પ્રીન્ટીંગ પ્રેસ-ભાવનગર.
- ઉપર તથી રાણી મહૂમ શેઠ ચંદુલાલ હીરાચની ટૂંકી જીવનરેખા ગુજરાતના પાટનગર અમદાવાદને ભૂતકાળ ભર્યું મૂર્તિત ભાવના સમા પાટણની રમ્યતા અને સમૃદ્ધિ, વાવ- છેલા કરણદેવના અ ત પછી બાદશાહ ઔરંગઝેબના સુબા હાથે ચૂસાઈ ગઈ આશાવલ નામના એક ગામડા ઉપર હ અહમદહની કૃપા વસવાથી મુહિમ ભાવનાનું કેન્દ્ર દાવાદ એ ૧૪૬૯ માં વસ્યુ આજે પણ મીન ઉદ્યોગના મોટા યુપના લેકાશાયર જેવીજ હિન્દની ભક્તા સાચવતુ આ ગોવવતુ ઉભુ છે આજે એ રાજનગરના નામે પણ ઓળખાય છે આ રાજનગરમા મે વર્ષથી “કડા નામના ગામથી દલીચદ ભવાનનું કુટુ- આવીને વસ્તુ છે ફતાશાની પળમાં દલીચદ ભવાનની ખડકી આ કુટુમ્બના નામે પ્રસિદ્ધ છે વડ એમવાલ ગુમાનચદ સુત,શાસન રોગ સામે, ગુરુભકિત મા ભવાનીદ નિત્ય, અનુદા ફળ પાયે (ચોસઠ પ્રકારી પૂજા, કળશ) યિક કવિવર પડિંત વીરવિજ્યજી મહારાજે પણ જેમના ને પિતામહના નામને ઉપરની પંક્તિઓથી અમર કરી મૂક્ય એક દલીચદના પુત્ર હીરાચ દના નવા ધર્મપત્ની બાઈ ગગાની આપણુ ચરિત્ર નાયક મર્દમ શેઠ ચદુલાલને જ મ મ ૧૯૪ 18 શુ ૧ ના રોજ થયે જેમ પછી ત્રણ વર્ષ ભાગ્યે જ વીત્યા છે ત્યારે તેમના માત - ૧૨ પિતાનું થડે અતરે અવસાન થયું અને બાળક ચ દુલા ઉપર શોકની અમાવાસ્યા ફરી વળી મા-બાપ વિનાને ત્રણ વર્ષને બાળક સગાને હાથે ઉછર્મો અને યોગ્ય વયે કેળવણી લેવાની પણ શરૂઆત કરી પિતાની બુદ્ધિ અને ખતથી તેઓએ વિદ્યા અમ્પાદન કરી ધાર્મિક ભાવના તે સાથે જ વ્યાપ્ત હતી, તેથી વડી પ્રત્યે માન, પ્રભુ- દર્શન ગુ-વિન–સેવા, વગેર ઊંચા ગુણે તેમનામાં નાની વયેજ ઝળકી Chપા જેમ વય થતા તેમના લગ્ન ઓશવાળ જ્ઞાતિના જાણીતા કુટુંબના શેઠ દાલતચ દ ડાહ્યાભાઈની પુત્રી બાઈ ચપ્પા સાથે કરવામાં આવ્યા કાનમાં તેમણે અને જાતની પરિસ્થિતિનો અનુભવ કર્યો હતે. આર્થિક સ્થિતિના ભ નીટના પ્રસંગો પણ તેમને અનુભવના હના સુખ-દુખના સો વીતાવ્યા હતા પરંતુ ભાયાવસ્થાથી તેમ સ પાન કરવા આદશ શિક્ષણના પ્રભાવે જ તેઓ પિતાના નર્વ પ્રદેશમાં દિન-પ્રતિદિન આગળ વધવા લાગ્યા નઓ સ્વભાવે મિનનગાર–મળતાવડા તથા વિચારશી ન હતા તેમ નામા ધાર્મિક પ્રેમ તથા કુટુમ્મ યેનું વાત્મય આ શું હતું તેઓ બીજાને પિતાથો બની શક્તી સહાય આપી આધારભૂત બનતા મારા નરમ પ્રમાણે તેઓ હમેશા સર્વથી પ્રથમ આવીને કામ કરવા ઉભા રહેતા તેમનામાં ધાર્મિક-ભાતના શાસન-પ્રેમ અને સમાજ પ્રત્યેની મહા નુભૂતિ અપૂર્વ હતી તેમણે સ ૧૯૬૧ મા નડાને મઘ કાશે તે આચાર્ય શ્રી વિજયનીતિસૂચ્છિા પુણ્ય હસ્તે એમઠ-તારી-પૂજાને અાઈ મહેસવ તેમણે ઉજજો હુ પાલીતાણામાં તલાટી પરના બાબુના દેરે રૂ ૧૫૦૦) ખર્ચે ભમતીમા એક દેરી લઇ તેમાં ચાર પ્રતિમાજી તેમણે પવરાવ્યા છે 13 લગ્ન અર્ટિના જાણીતા સેઠ છોટાલાલ સંઘવીને ત્યા કરવામાં આવ્યા હતા, એક ઓરમાન ભાઈ હતું જે ત્રણ વર્ષનું ટૂંકુ આયુષ્ય ભોગવી દેવનોક પામ્યો હતો મ ૧૯૯૧ ના ભાટવા સુદિ ૩ ના રોજ તેઓ એકાએક માદગીના બિશને પટકાઈ પડયા ડા દિવસની માડગીમાં તેઓ મ ૧૯૯૧ ના આસો સુદ ૬ના પ્રભાતે પાંચ વાગ્યે તદ્દન શાન્ત અને મારી સ્થિતિમાં સ્વર્ગવાસ પામ્યા સ્વર્ગસ્થની પાછળ તેમના ધમ પની બહેન ચયાએ રૂ ૧૦૦૦૦) ની રમ પુણ્યાર્થે ખચવા કાઢી છે, કે જે તેમની સ્થિતિના પ્રમાણમાં ઘણી મેટી રકમ કહેવાય સ્વર્ગસ્થને કઈ સતાન નહીં હોવાથી તેમના કાકાના પુત્ર ભાઈ ચીમનલાલ ગોકળદાસને તેને પુત્ર ની ઉંમર ચાર વર્ષની હતી, તેને બાને લેવાની ભાવનાએ પિતાને ઘેર લાવ્યા હતા, પરંતુ તેઓની. એકાએક માદગી જીવલેણ થવાથી છેવટે બહેન પાએ એ રજનીકાન્તને પિતાનો વારમ બનાવે છે ચ પાબહેન સ્વભાવે નમ્ર અરળ અને ભાવુક બાઈ છે તેમની ધર્મ-ભાવના અને ઉદારતા ખરા સનીય છે તેઓ વ્રત, તપસ્વી ઇન્ટ વગેરેથી પિતાના આત્માને ઉજવળ બનાવી રહ્યા છે તેઓ પિતાના તેમજ તેમના પતિના કુટુમ્બને યશસ્વી બનાવવા સતત પ્રયત્નશીલ રહ્યા કરે છે, તેમની ઉદારતાભરી આર્થિક સહાયતાથી આ ગ્રંથ પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવે છે, ગુરુદેવ ! તેમની ભાવનાને યશસ્વી અને દઢ બનાવે. એમ ઇચ્છી અમે વિરમીએ છીએ પાકે હું पाचमा भागनी * विपयानुक्रमणिका પૃષ્ઠ પૃષ્ઠ 3 વા પૃષ્ઠ 5 તીર્થ ફરોના યક્ષ ૮ ૮ महाचरण કુલ લેક ૫ [निनस्तुत्यादि विभाग] ૨ થર પાર ન કુન ક ૨ તીર્થ કર શક ના પર્યાય નામો २ वर्तमान चोवीशी કુલ લેક - તીર્થ કરના નામે ૫ તીર્ય કરના પાય નામે ૫ તીર્થ કરોની દેવીઓ તીર્થ કરને વશ ૬ નાથ કરના લાન તીથ કરીના પિતા તીથ કરનો વર્ણ તીથી કરોન માતા ३ भूत भावी चोवीशी या ७ ગત વીશી નામ ૧૧ | ભાવી વીશી નામ ४ तीथङ्कर अतिशय કુલ ક ૮ ચારે અતિશય ૧૩ ઓગણીસ અતિશય અગીયાર અતિશય ૧૩ ५ समवसरण કુલ કલેક ૧૩ સમવસરણું ભાર પદા સમવસરણ ના ૧૭ સમજમણુ ન્યવસ્થા પ્રતિદાય સમવસરણ મહિમા ૭ પૃષ્ઠ ૧૧ પૃષ્ઠ 13 ૧૫ પૃષ્ઠ ૧૭ 12 ૧૫ ! ૩૦ ૩૭ ૬ તિજ વાળી કુલ લેક જ પૃ8 ૨૩ જિનવાણું સ્વરૂપ ૨૩ ७ जिन आगम કુલ ક ૧૦ પૃ8 ૨૫ જિનાગમ સ્વરૂપ ૨૫ દષ્ટિવાદ અને ચોપૂર્વના ભેદ ર૬ દ્વાદશા ૨૫ જિનાગમ મહિમા ૨૦ ८ जिन मूर्ति કુલ લેક ૬ પૃષ્ઠ ૨૯ જિનમર્તિ સ્વરૂપ જિનમંર્તિ પર જિનમૂર્તિ મહિમા ૨૯ ૧ ૩ચત વિર સ્તુતિ કુલ લેક ૧૩ પૃ૪ ૩૨ १० निष्पक्ष जिन स्तुति इस 213 30 98 ૩૭ નિષ્પક્ષ જિન સ્તુતિ ११ आत्मनिन्दा गर्भित जिन स्तुति पुस २७ પૃષ્ઠ ૫૧ આત્મનિ ૫૧ १२ सामान्य जिन स्तुति કુલ કલેક ૫૦ પૃ8 ૫- જિનદેહ પ્રશમા પલ જિનમૂર્તિ પ્રા સા જિન સ્તુતિ જિનગુણ પ્રવાસ જિનવાણું પ્રશમા ૬૨ १३ विशिष्ट जिन स्तुति કુલ લેક ૩૦ પૃષ્ઠ 9 શ્રી ઋષભદેવ સ્તુતિ શ્રી પાર્શ્વજિન સ્તુતિ શ્રી શાતિજિન સ્તુતિ શ્રી મહાવીરજિન સ્તુતિ ૮૫ શ્રી નેમિજિન સ્તુતિ ૮૩ पूजा विधि કુલ ક ૧૧ પૃ8 ૨ પૂજાવિધિ નવા પૂજા પુષ્પ પૂજા १४ जिा અષ્ટપ્રકારી પૂજા જિન પૂજા ૪ ત્રિકાત પૂરી ૧૦y જિન શરણ १५ जिन चन्दन पूजन फर કુલ કલેક ૩૮ પૃ8 ૯૬ જિન દર્શન ફળ ત્યવહન કુળ ૧૦૮ જિન વદન ફળ ૧૦૩ જિનાલય-જિનમુર્તિ જિન પૂજન ફળ વિધાનળ ૧૦૮ १६ जिन शरण કુલ કલોક ૧૨ પૃ8 ૧૧૦ ૧૧૦ | સિદ્ધ શરણ 112 १७ जिन आशा કુલ કલેક ૮ પૃ8 ૧૧૪ જિન યાચના ૧૧૪ જિન અશાં ૧૧૪ વિતરાગથી પણ ફનપ્રાપ્તિ ૧૧૪ શ્રી ગૌતમસ્વામીને નમશ્નર ૧૧૬ (8) કુલ કલેક ૧૮ પૃષ્ઠ ૧૧૭ વિિા (૨) કુલ ક ૩૫ પૃષ્ઠ ૧૨૩ રિરિઝ (૨) પત્રક (ઠ) પૃ૪ ૧૩૩ जाणवाायक पदक ૧૫ चयर्तिनी सामान्य ऋद्धि १६८ वासुदेयोनी सामाय रद्धि ૧૭૦ भरत चयतिना चौद रानोमाथी क्या रत्नो फ्या उत्पन्न थया' तेनी विगत ૧૭t જાર અનુક્રમણિકા ૧૭ર शुद्धिपत्रक داستان जमायी श्लोको चटवामा आव्या छ ते ग्रन्थो अथवा ग्रन्थकारोना नाम १ अपराजितवास्तुशास्त्र • अभयदे मुरि ३ अभिधानचिन्तामणि १ अयोग्यव्यवच्छेद-द्वा- निशिका ५ अस्तव (ममनभद्रा चार्य) ६ पदेशतरङ्गिणी ७ उपदशमतविका ८ धर्मचन्द्रप्रबन्ध ९ फल्पसूत्र (मुमोधिका) १० परयाणमन्दिरस्तोत्र ११ रविचन यति--पीप्रमाद १२ चतुर्विशतिया १३ जिनप्रभसूरि १४ जिनशतर (पमान्द कषि) १५ जैनपञ्चतन्त्र १६ तत्वार्याधिगमसून १७ विपष्टिशलाकापुरुपचन १८ दीनापन्दन द्वानिशिका १९ द्वात्रिंगिया (हरिभद्रसूर २० धर्मकल्पद्रुम २१ धर्मविन्दु २. धर्माभ्युदय-नाटर २३ नयोपदेश २४ न्याययुमुमाउलि २५ परमात्मपश्चमि २६ परीक्षामुग २७ पत्रप्रतिकम (. राईत) ०८ पार्श्वनाथ २९ प्रयन्धर ३० प्रयुटाय-नाटर ३१ प्रमाणनयतत्वालोक ३२ भक्तामरस्तोत्र ३३ भागवत ३४ महाभारत ३५ योगवासिष्ठ ३६ योगशास्त्र ३७ योगसार ३८ रत्नाकरपश्चविंशतिका ३९ लोक्तत्वनिर्णय ४० वास्तुग्रन्थ (राजवल्लम) ४१ वास्तुमार ४२ विवेकविलास ४३ वीतरागस्तोत्र ४५ शान्तिनाथचरित ४६ शिवपुराणसहिता ४७ श्राद्धविधि ४८ श्रीशद्वेश्वरपार्श्वनाथस्तोत्र ४९ श्रीशनुञ्जयतीर्थस्तोत्र ५० समवसरणप्रकरण ५१ सप्ततिका ५२ सिद्धहेमश दानुशासन ५३ सिन्दूरप्रकर ५४ सुभाषितरत्नभाण्डागार ५५ सुभाषितरत्नसन्दोह ५६ सूक्तमुक्तावलि ५७ स्तुतिद्वात्रिंशिका (सिद्ध सेन) ५८ हरिभद्रसूरि ४४ पैराग्यशतक (पद्मानन्द- कवि)
सुभाषित-पद्य-रत्नाकर
पांचमो भाग
[ जिनस्तुत्यादिसङ्ग्रहः ]
(२)
સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર
विश्वाविग यस्य निरुप्य रूप,
परेश्वराश्चण्डगुण वहन्ते ।
न तेऽनुकुति तदर्थमेते,
दुह्यन्ति तुम्य हि पर जिनेश ॥
स्वामिन् । तथाप्याविलमेव नास्ति,
रूप त्वदीय गुणगारिराशे।
क्षिपन्ति धूली हि रवि बडाम्ते,
साक्ष्णो पतेव प्रत्युत सैर सामिन् ! ।।
.
येनामहायेन सुदूरकाश्या,
जनेतरीयैश्च पिनद्वारम् ।
उद्घाटित ज्ञाननलकमुष्टया,
त धर्मसूरि प्रणमामि भन्या ।
तच्छिष्यकोचिदगणेऽपि मान्य,
ऐतिषशास्त्रे विजयो जयन्त"
आयाडिग्रन्याय विनिर्ममे य.,
प्रणाम्यह त विजयो विशाल ।
जिनस्तुत्यादि विभाग. -- YKSIKEIKEJIKEJIKEIKEIKSIL तीर्थङ्कर पर्याय नाम (१) KETIKETIKETIKETIKETIKAIKIT તીર્થ કર શબ્દના પર્યાય નામે अर्हन जिनः पारगतस्त्रिकालवित , सीणाष्टकर्मा परमेष्ट्यवीश्वरः । शभु. स्वयभूभगवान् जगत्प्रभुः, तीर्थरस्तीर्थकरो जिनेश्वरः ॥१॥ स्याद्वाद्यभयदमार्गः, मर्मज्ञ सर्वदर्शिकेनलिनी । देवाधिदेवबोधिदपुस्पोत्तमवीतरागासाः ॥२॥ अभि चिन्ता , देवाधि का , श्लो २४-२५.
સર્વજ્ઞ, સર્વદશી, કેવળ, દેવાધિદેવ, બધિર (મતિને
સુભાતિ-પ-રત્નાકર
આઠે કર્મ ક્ષીણ થયા છે તે), પરમેથી, અધીશ્વર, શબુ,
ભગવાન, જગપ્રભુ, તીર્થ કર, તીર્થકર, જિનેશ્વર, સ્વાદ
(સ્વાદ્ધાને કહેના), અભયદ (અભય આપનાર), અને
આપનાર, પુરુષોત્તમ, વીતરાગ અને આમ, આ અને બીજ
પણ ઘણા નામ તીર્થંકરના છે ૧-૨
No text on this page.
પ રૂપ : સુભાષિત- પત્નાકર अरिष्टनेमिस्तु नेमिवीरश्चरमतीर्थकत् । महापीरो वर्धमानो, देगार्यो ज्ञातनन्दन ' બમિ જિન્ના, રેવાય છે, અને ૦૧-૨૦ પન અને વૃષભ એ બને અખા જ નામ છે, યાના અને શ્રેયામ એ પણ એક જ છે, અનતજિત્ અને અનંત એ બે સરખા છે, સુવિધિ અને પુષ્પદત એ બે નામ એકના જ છે, મુનિસુવ્રત અને સુવ્રત એ પણ તુ ય જ છે, અરિષ્ટનેમિ અને નેમિ એ પણ તુય જ છે, તથા વીર, ચરમતીર્થકૃત, મહાવીર, વર્ધમાન, દેવાર્ય અને નાતન ધન એ સર્વ નામ તુ યા જ છે ૪-૫ તીર્થ કરાને વળ- इक्ष्वाकुकुलसभूता, स्याद् द्वाविशतिरर्हताम् । मुनिसुव्रतनेमी तु, हरिवशममुद्भवी જ ચિન્તા, તેar f, રૂબ મુનિસુવ્રત અને નેમિ એ તીર્થ કરો હરિવશમાં ઉત્પન્ન થયE છે બાધના બાવીશ તીર્થકર ઈક્વાકુ વશમાં ઉત્પન્ન થયા છે ૬ તીર્થ કરેના પિતા નામ વિતતુલ, વિતરિક સાર, मेघो घर प्रतिष्ठश्व, महासेननरेश्वर सुग्रीवश्च दृढरथो, विष्णुश्व वसुपूज्यराट् । कृतवर्मा सिंहसेनो, भानुश्च विश्वसेनराद् I ૮ | વર્તમાન નીશી (૭) (ા અનઃ શુભ, સુમિત નિપસ્તા समुद्रविजयथाश्वसेनः सिद्धार्थ एव च મિ જિન્તા, સેવાધિ છે, शे ३६-३८ ૧ નાભિ ૨ જિતશત્રુ ૩ જિતરિક અવર ૫ મેઘ ૬ પર છ પ્રતિ ૮ મહાન રાજા સુગ્રીવ ૧૦ દઢરથ ૧૧ વિષ્ણુ ૧૨ વાસુપૂજ્ય મજા ૧૩ વર્મા ૧૪ મિહન ૧૫ ભાનુ ૧૬ વિશ્વમેન રાજા ૧૭ બુર ૧૮ સુદર્શન ૧૯ કુંભ ૨૦ સુમિત્ર ૨૧ વિજય ૨૨ સમુદ્રકિય ૨૩ અશ્વસેન અને ૨૪ સિદ્ધાર્થ આ ઋષભાદિ મહાવીર પર્યંત ચાવીશ તીર્થ કરેના પિતાના નામ છે ૭-૮ તીર્થકરોની માતા- मरुदेना विजया सेना सिद्धार्धा च मद्गला । ततः मुसीमा पृथ्वी लक्ष्मणा गमा ततः परम् ॥१०॥ नन्दा विष्णुर्जया श्यामा, सुयशाः सुत्रताचिरा । श्रीदेवी प्रमावती च, पद्मा वा शिरा तथा ॥११॥ पामा निगला क्रमत., पितरो मातरोऽर्हताम् । અમિ વિના, રવધિ , सो ३९-४० ઉપરના ત્રg લેકમાં અનુક્રમે જિનેશ્વરેના પિતાના નામ કહ્યા હવે તેમની માતાના અનુક્રમે આ નામે છે ૧ મરૂદેવા ૨ વિજયા 2 મેના ૪ સિદ્ધાર્થ ૫ મંગલા ૬ સુમીમા. છ પૃથ્વી ૮ લહમણા ૯ રામા ૧૦ નાદા ૧૧ વિષ્ણુ ૧૨
(૮)
સુભાષિત-પદ્ય-નાર
જયા ૧૩ યામાં ૧૪ સુયશા ૧૫ સુત્રતા ૧૬ અચિરા
૧૭ થી ૧૮ દેવી ૧૯ પ્રભાવતી ૨૦ પમા ૨૧ વઝા
રર શિવા ર૩ વામાં અને ૨૪ ત્રિશલા ૧૦-૧૧
તીર્થ કરેના યક્ષ-
स्याद् गोमुखो महायक्षत्रिमुखो यक्षनायक ॥ १२ ॥
तुम्युर कुसुमथापि, मातगो विजयोजित ।
ब्रह्मा यक्षेट् चुमार, पण्मुग्वपातालकिन्नराः ॥ १३ ॥
गरुटो गन्धों यक्षेद, कुरो परणोऽपि च ।
भृकुटिगोमेध पावो, मातमोऽर्हदुपासका ॥ १४ ॥
अभि चिन्ता , देवाधि पा, हो ४१-४३
૧ ગોમુખ ૨ મહાયક્ષ ૩ ત્રિમુખ ૪ થક્ષનાયક
તુ બુર ૬ કુસુમ ૭ મત ગ ૮ વિજય ૯ અજિત ૧૦
૧૧ યથેશ્વર
૧૨ કુમાર ૧૩ ઘઉનુખ ૧૪ પાતાલ
૧૫ કિન- ૧૬ ગરૂડ ૧૭ ગ ધર્વ ૧૮ યજ ૧૯ કુબેર
૨૦ વણ ૨૧ ભૂકુટિ ૨ ગમેધ ૨૩ પાન અને ૨૪
માત ગ આ વીશ ય અનુક્રમે વર્તમાન ચોવીશીના ચાવીશ
તીર્થ કરના ઉપાસક–સેવક છે ૧૨-૧૪
તીર્થ કરેની દેવીઓ -
૫
બ્રણા
चक्रेश्चर्यजितमला, दुरितारिश्च कालिका ।
महाकाली श्यामा शान्ता, भृकुटिय सुतारका ॥१५॥
વર્તમાન વીશી ૧૭ થતા अशोका मानी चण्डा, निदिता चाडशा तथा । कन्दा निर्माणी बला, धारिणी धरणप्रिया ॥ १६ ॥ नरदत्ताऽथ गान्धार्यम्बिका पद्मावती तथा । सिद्धायिका चेति जैन्पः, क्रमाच्छासनदेवताः ॥ १७ ॥ જમિ નિત્તા, દેવાધિ ા , सो ४४-४६ ૧ ચકેશ્વરી ૨ અજિતબલા ૩ દુરિતારિ ૪ કાલિકા ૫ મહાકાલી ૬ શ્યામાં ૮ ભ્રકુટિ ૯ સુતારકા ૧. અશોકા ૧૧ માનવી ૧૨ ૨ ડો. ૧૩ વિદિતા ૧૪ અકુશા ૧૫ કદí ૧૬ નિર્વાણ ૧૭ બલા ૧૮ ધારિણી ૧૯ ધરણુપ્રિયા ર૦ નરદત્તા ૨૧ ગાધારી ૨૨ અબિકા ૨૩ પદમાવતી, અને ૨૪ સિદ્ધાયિકા આ વીશ વર્તમાન જિનોની શાસન દેવીઓ અનુક્રમે જાણવી ૧૫-૧૭ તીર્થ કરાના લાછના- શુ જનોઇશ્વર , દોડલ્સ તા શશી | मकर श्रीमत्सः खड्गी महिप शूकरस्तथा || ૨૦ || श्येनो वज्र मृगछागो, नन्दारों घटोऽपि च । कूर्मो नीलोत्पल शहः, फणी सिंहोऽर्हता ध्वजाः॥१९॥ મિ જિન્સ, રેવાધિ , , ૪૭-૪૮, ૧ વૃષભ ૨ હાથી ૩ અશ્વ ૪ વાનર ૫ ચપક્ષી 9 સાથી ૮ ચદ્ર ૯ મગર ૧૦ શ્રીવલ્સ ૧૧ ગેડા ૧૨ પાડે ૧૩ સુવર ૧૪ શ્યન પક્ષી ૧૫ વજ 0
(૧૦)
સુભાષિત-પ-રત્નાકર
૧૬ મૃગ (હરણ) ૧૭ બકરો ૧૮ દાવ ૧- ઘડે
૨૦ કાચબા ૨૧ નીલવર્ણન કમળ ૨૨ શખ
અને ૨૪ સિહ આ વીશ ચિન્હ અનુક્રમે રાષભાદિક
મહાવીર પર્યત એવીશ તીર્થકરોના જાણવા
તેમના જમણા અગમા હોય છે
૨૩ સપ
આ લાછને
તીર્થ કરોને વર્ણ –
रक्तौ च पद्मप्रभमासुपूज्यौ,
शुक्लौ तु चन्द्रप्रभपुष्पदन्तौ ।
कृष्णौ पुनर्नेमिमुनी गिनीलो,
श्रीमल्लिपाधी कनकत्विपोऽन्ये ।। २० ॥
अभि चिन्ता, देवाधि का , शो ४९
પદમપ્રભ અને વાસુપૂજ્ય એ બે તીર્થંકરના શરીરને
વર્ણ રાતા છે, ચદ્રપ્રભ અને પુષ્પદત (સુવિધિનાથ) ધળા
છે, નેમિ અને મુનિસુવ્રત શ્યામ છે, મલિ અને પાર્શ્વનાથ
નીલવર્ણના છે, અને બાકીના મેળ તીર્થ કરેના શરીરની
કાતિ સુવર્ણ જેવી છે ૨૦
। भूत भावी चोवीशी (३) ગત ચોવીશી નામ- उत्सर्पिण्यामतीताया, चतुर्विशतिरर्हताम् । केवलज्ञानी निर्माणी, मागरोऽथ महायशाः ॥१॥ पिमलः सर्गानुभूतिः, श्रीधरो दत्ततीर्थकृत् । दामोदर सुतेजाच, स्वाम्यथो मुनिसुव्रतः ॥२॥ सुमति शिनगतिथैवास्तागोऽय निमीश्वर । अनिलो यशोधराख्यः, कृतार्थोऽथ जिनेश्वरः ॥३॥ शुद्धमति' शिनकर, स्यन्दनश्याय सम्प्रतिः। अभि चिन्ता , देवाधि का, सो ५०-५२ ગઈ ઉત્સર્પિણના વીશ તીર્થકરેના નામ આ પ્રમાણે છે–૧ કેવળજ્ઞાની ૨ નિર્વાણ ૩ સાગર ૪ મહાયા ૫ વિમલ ૬ સર્વાનુભૂતિ ૭ શ્રીધર દત્ત તીર્થ કર દાદર ૧૦ સુતેજા ૧૧ સ્વામી ૧૨ મુનિસુવ્રત ૧૩ સુમતિ ૧૪ શિવગતિ ૧૫ અસ્તાગ ૧૬ નિમીશ્વર ૧૭ અનિલ. ૧૮ યશોધર ૧૯ કૃતાર્થ ૨૦ જિનેશ્વર ૨૧ શુદ્ધમતિ રર શિવકર ૨૩ સ્યદન ૨૪ સપ્રતિ ૧-૩
(૧૨)
સુભાષિત-મધ-રત્નાકર
ભાવી વીશી નામ –
મા તુ નામ, સુપાર્થ
स्वयम्प्रभश्च सर्यानुभूतिर्देवश्रुतोदयौ ।
पेढाल पोलिश्चापि, शतकीर्तिश्च मुनत
अममो निष्कपायश्च, निष्पुलाकोऽथ निर्ममः ।
चिरगुप्त समाधिश्व, सवरश्च यशोधर
विजयो मछदनौ चानन्तवीर्यच भद्रकृत् ।
एव सर्वानसर्पिण्युत्सर्पिणीपु जिनोतमा
अभि चिन्ता , देवाधि का , को ५३-५६
આવતી ચોવીશીના વનારા તીર્થકરોના નામ આ પ્રમાણે
છે -૧ પદ્મનાભ સૂરદેર ૩ સપાશ્વ ૪ સ્વયે પ્રભ
૫ સર્વાનુભૂતિ ૬ દેવકૃત છ ઉદય ૮ પેઢાલ ૯ પિલિ.
૧૦ જાનકીર્તિ ૧૧ સુવ્રત ૧૨ અપ્રમ
૧૩ નિષ્કષાય ૧૪
નિપુલાક ૧૫ નિમમ ૧૬ ચિત્રગુપ્ત ૧૭ સમાધિ ૧૮
૧૯ યશોધર ૨૦ વિજય ર૧ મલ્લ ૨૨ દેવ ૨૩
અનતવીર્ય, અને ૨૪ ભકત આ પ્રમાણે સર્વ અવસર્પિણ
અને ઉત્સર્પિણને વિષે જિનેશ્વરી થાય છે ૪-૭
છે.
સ વર
BH
તીર્થ પર અતિશય ઓગણીશ અતિશય – से धर्मचक्र चमराः मपाद- पीठ मृगेन्द्रामनमुरल च । छवनय रत्नमयधजोऽद्धि- न्यासे च चामीफरपङ्कजानि वप्रनय चार चतुर्मुखाङ्गता, चैत्यगुमोऽधोपदनाय कण्टकाः। द्रुमानतिर्दुन्दुभिनाद उचक- तोऽनुहल शकुना' प्रदक्षिणाः॥६॥ गन्धाम्युनपं यदुवर्णपुष्प- धृष्टि कचश्मनग्वाप्रवृद्धि । चतुर्विधामय॑निकायकोटि- धन्यभावादपि पार्शीशे ॥७॥ ऋतूनामिन्द्रियार्थानामनुकलनमित्यमी । एकोनविंशतिदेच्यावतुनिशच मीलिता' ॥८॥ अभि चिन्ता, देवाधि का , गो ६१-६४ ૧ આકાશમાં પ્રભુની સાથે ધર્મચક્ર ચાલે ૨ ચામર ૩ પાદપડ ભકિન ઉજ્વળ સિંહાસન ૪ ત્રણ છત્ર ૫ રત્નમય ધ્વજ ૬ પ્રભુ ત્યાં પણ સ્થાપન કરે ત્યા પગની નીચે સુવર્ણ કમળ હેપ. ૭ શ્રમવમના સુદર ત્રણ કિલ્લા ૮ સમવસરણમાં પૂર્વ દિશામાં બેઠેલા પ્રભુના પ્રતિબિંબે દેવતાઓ બીજી ત્રણે - (૧૪) સુભાષિત-પ-રત્ના पाणी नृतिर्यसुरलोकमापा- समादिनी योजनगामिनी च । मामण्डल चारु च मौलिपृष्ठे, पिडम्बिताइपतिमण्डलथि સાથે રાષ્ટ્રતિdal - वैत्तयो मार्यतिथटर पृष्टया। दुर्मिक्षमन्यस्त्रकचमतो भय, Warry કર્યા છે. છ n अभि चिन्ता , देवाधि पा, सो ५८-६० ૧ એક જન માત્ર ત્ર-સમવસરણ ભૂમિને વિષે મનુષ્ય દેવ અને તિર્યંચ વર્ગના કડાકાત રહી શકે ૨ તેમની વાણ મનુષ્ય, તિર્યંચ અને દેવકી ભાષાને મવાદ કરનારી એટલે સર્વે પિતાની ભાષામાં સમજી શકે તેવી તથા જન- સુધી વિસ્તાર પામનારી હોય છે૩ તેમના મસ્તકની પાછળ સમડળથી પણ અત્યત અધિક કાતિવા ભામડળ હોય છે ૪ બસો ગાઉ એટલે પચાસ એજનથી વધારે પ્રદેશમા રે. ન હોય ૫ વેર ન હોય ? ઈતિઓમાન પ્રકારના ઉપદ્રવ ન હેય છ મરકી ન હોય ૮ અતિવૃષ્ટિ ન હોય ૯ અવૃષિ ન હેય ૧૦ દુકાળ હોય તથા ૧૧ સ્વચક્ર અને પચ્ચક્રને ભય ન હોય આ અગીયાર અતિશયો કર્મના સાથથી ઉપર તીર્થ કર અતિશય (१५) એગણીશ અતિશય खे धर्मचक्र चमराः मपाद- पीठ मृगेन्द्रामनमुचलं च । छत्रत्रय रत्नमयधजोऽद्धि- न्यासे च चामीकरपङ्कजानि वप्रत्रय चारु चतुर्मुखागता, चैत्यद्रुमोऽधोरदनाश्च कण्टकाः । गुमानतिर्दुन्दुभिनाद उच्चकै- तोऽनुकूल शकुनाः प्रदक्षिणाः ॥ ६॥ गन्धाम्बुनर्प बहुबर्णपुष्प- वृष्टिः कचश्मश्रुनखाप्रवृद्धि । चतुर्विधामहँनिकायकोटि- जघन्यभानादपि पार्श्वदेशे ऋतूनामिन्द्रियार्थानामनुकूलत्वमित्यमी । एकोनविंशतिर्देव्याश्चतुस्त्रिंशच मीलिताः ॥८॥ अभि चिन्ता, देवाधि का , श्लो ६१-६४ ૧ આકાશમાં પ્રભુની સાથે ધર્મચક્ર ચાલે ૨ ચામર ૩ પાદપીઠ સહિત ઉજવળ સિંહાસન ૪ જણ છત્ર ૫ રત્નમય ધ્વજ ૬ પ્રભુ જ્યા પગ સ્થાપન કરે ત્યા પગની નીચે સુવર્ણ કમળ હેય ૭ સમવસરણના સુદર ત્રણ કિલ્લા ૮ સમવસરણમાં પૂર્વ દિશામાં બેઠેલા પ્રભુના પ્રતિબિંબ દેવતાઓ બીજી ત્રણે સુભાષિત-પ-નાર તે ઠેકાણે પ્રથમ તરફથી એક જન સુધી પૃથ્વીને વાયુ કુમાર દેવે શુદ્ધ કરે છે ? परिसति मेहबुमरा, सुरहिजल उउसुरा कुसुमपसर । विरयति वणा मणिकणगरयणचित्त महिअल तो ॥३॥ સમવસરળ૦, જશે3 પછીતે સ્થાને મેઘકુમાર દેવા સુધી જળની વૃષ્ટિ કરે છે, પછી છયે ઋતુના અધિષ્ઠાયક દેરોનીચા ડીટવાળા પાચ વર્ણના પુષ્પના નમૂની વૃદ્ધિ કરે છે, ત્યારપછી વાનવ્યતર દેવ મણિ, સુવર્ણ અને ૨ નવડે ચિત્ર વિચિત્ર પૃથ્વીતળને રચે છે--પીઠબધ કરે છે ? अमितरमज्झयहि, तिरप्प मणिरयणकणयकविसीसा । રાજ્qમયા, નાળિ-mો-મવા છે જ ! समवसरणप्र०, शो०४ અદરને, મધ્ય અને બહારને અનુક્રમે મણિ, રત્ન અને સુવર્ણના કાગળવાળા, રત્ન, સુવર્ણ અને ચાદિના એવા ત્રણ ગઢ વૈમાનિક, તિથી અને ભવન પતિ દેવો બનાવે છે, અર્થાત વૈમાનિક દેવે મણિના કાગરાવાળ રત્નમય અદના ગઢ બનાવે છે, જોતિષી દેવે રત્ન કાગરાવાળો સુવર્ણમય મધને ગઢ બનાવે છે અને વાવનપતિ દેવે સોનાના કાંગરાવાળા ચાદિમય બહાર ગઢ બtવે છે ૪ પ્રાતિહાર્ય – - મમવર્ણ ૧૯ ---- भामण्डल दुन्दुमिरातपर मन्नातिहार्याणि जिनेश्वराणाम् ॥ ५ ॥ ૩૫૦ ૪૦, પૃ. ૨૪, (૧૦ વિ૦ ઘ૦) અશોકવૃક્ષ, દેવોથી કરાતી પુષ્પવૃષ્ટિ, દિવ્ય-ધ્વનિ, ચામ, આસન, મામડલ, દુદુમિ અને આતપત્ર-ત્ર આ આઠ જિનેશ્વરના પ્રાતિહાર્યો છે ૫ બાર પર્વદા – मुणि वेमाणिणि समणी, ममरणजोहरणदेविदेवतिअ । कप्पसुरनरिस्थितिय, ठतिग्गेयाइविदिमासु મનવાઝ૦, . ૧૦ - અગ્નિ આદિક વિદિશાઓને વિષે પર્ષદાઓ બેસે છે, તે આ પ્રમાણે – પહેલા સાધુઓ, પછી માનિની દેરીઓ અને પછી માએ એ ત્રણ પર્ષદા પૂર્વ દિશાના દ્વારે પ્રવેશ કરી અગ્નિ ખૂણામાં અનુક્રમે બેને છે ભવનપતિની દેવીઓ, તિષ્કની દેવીઓ અને વાન વ્યતની દેવીઓ એ ત્રણ પર્વ. દાઓ દક્ષિ9 દિશાના દ્વારે પ્રવેશ કરી નૈઋત્ય ખૂણામાં અનુક્રમે બેને છે ભવનપતિ, તિષ્ક અને વાનખ્યતર દેવે આ રણ પદાઓ પશ્ચિમ દિશાના દ્વારે પ્રવેશ કરી વાયવ્ય ખૂણામાં અનુક્રમે બને છે તથા વૈમાનિકદે, પુરુ, અને સ્ત્રીઓ, એ ત્રણ પર્વદા ઉત્તર દિશાના દ્વારે પ્રવેશ કરી ઈશાન ખૂણામાં અનુક્રમે બેસે છે ઃ જ સુભાષિત-પત્નાકર चउढेवी समणी उद्घट्टिया निरिहा नरिस्थिसुरसमणा । इय पण मग परिस सुणति देसण पढमवप्पतो ॥७॥ સમવસરળ૦, જો, ૨૬ બા- પર્યદામાની ચાર પ્રકારની દેવીઓ અને સાધ્વીએ ઉભી રહે છે અને પુરુષે, સ્ત્રીઓ, ચાર પ્રકારના દેવો અને માધુઓ બેને છે આ પ્રમાણે પહેલા એટલે અંદરના વપ્રની મધ્યે રહેવી પાચ અને સાત મળીને બાર પર્ષદાઓ પ્રભુની દેશનાને સાભળ છે ૭ आग्नेग्या गणभृद्विमानननिता' माध्व्यस्तथा नेमते, ज्योतिय॑न्तरभावनेशदयिता वायव्यगाम्तत्प्रिया । ऐशान्या च विमानवामिनरनार्य सश्रिता यत्र तत्, जैनस्थानमिद चतुस्लिपरिपत्सम्भूषित पातु व ॥ ८॥ धर्मक्ल्प०, पहर १, लो० ६८ જ્યા અગ્નિ ખૂણામાં ગણધરે ( સાધુઓ), વૈમાનિક દેવીએ અને માલીઓ રહે છે, ને ખૂણામાં તિષી, વ્યતરા અને ભવનપતિના દે રહે છે, વાયવ્ય ખૂણામાં તઓની એટલે જ્યોતિષ્ક, વ્યતર અને અને ભવનપતિની સ્ત્રીઓ-દેવીઓ રહે છે, તથા ઈશાન ખૂણામાં વિમાનવામાં દે, પુરુ અને સ્ત્રીઓ રહે છે, તે પદાથી ભિત જિનેશ્વરનું સ્થાન-સમવસરણ તમારે રક્ષણ કરે ૮ અt ૦૫/૨ મમરણ ૨૧ નક : - સમવસરણ વ્યવસ્થા तत्रादावागतोऽल्पद्धिरागच्छन्त महर्द्धिकम् । नमति सागत तु माग, नमन्नेर जगाम च ॥९॥ त्रि० श० पु. १०, पर्व १, स० ३, शो० ४७३ તે જિનેશ્વરના સમવસરણને વિષે પ્રથમ અપ અદ્ધિવાળે આવેલ હોય અને પછી મહદ્ધિક આવે, તે તે મહદ્ધિકને -અ૫ હદ્ધિવાળો નમસ્કાર કરે છે, અને જે પહેલા મહદ્ધિક આવેલ હોય અને પછી અપકિ આવે ને ત અદ્ધિ, મહદ્ધિકને નમી પાછળ જાય છે ૯ સમવસરણ મહિમા – नानाध्ञस्कन्दमझामहतग्राममुमो मिथः । मिनीभूयेह तिष्ठन्ति, राजानस्तत्र पर्षदि ॥ १० ॥ त्रि. २० पु० च०, पर्व १, सर्ग ३, श्लो० ५४३ હે પ્રભુ ! પર વિવિધ પ્રકારના લશ્કરેના યુદ્ધથી નષ્ટ થયેલા ગામ અને જન્મીનવાળા નજાઓ પણ આપના સમવસરણ (ભા)માં પમ્પર મિત્ર થઈને બેને છે ૧૦ त्वत्पपंद्ययमायात , करटी करटस्थलीम् । करण केमरिकर कृष्ट्वा कण्डूयते मुहु ॥११॥ त्रि० स० पु. च०, पर्व १, मग ३, श्लो० ५४४ આપના સમવસરણમાં આવેલ આ હાથી, મિહના २२ ~ સુભાષિત-પ-રત્નાકર આગળના પગને સૂઢવડે ખેચીને પિતાના ગરૂડસ્થળને વારવાર ખજવાળે-ખણે છે ૧૧ देव ! ये केचिदन्येऽपि, जीवा शाश्वतवैरिणः । निर्वैरास्तेन तिष्ठन्ति, त्वत्प्रभावोऽसमो ह्ययम् ।। १२ ॥ त्रि० श० पु० च०, पर्व १, सर्ग ३, सो० ५४९ હે પ્રભુ! બીજા કેઈ નિ ય વેરી જીવા (સર્ષ–ળીયે, ઉદર-બીવાડી, હરણ વાઘ, વિ૦) પણ વર વિનાના થઈને અહીં બેસે છે તેથી આપને આ પ્રભાવ ખરેખર એ છે ૧૨ नियन्त्रणा तत्र नैन, विकथा न च काचन । विरोधिनामपि मिथो न मात्मय भय न च ॥ १३ ॥ नि० २० पु० च०, पर्व २, म० ३, श्लो. ४७४ તે જિનેશ્વરના સમવસરણને વિષે કોઈને બ ધન થતુ નથી, કાઇ પણ વિકધા થતી નથી, પરસ્પર પરવાળા પ્રાણુઓને પણ પરસ્પર દેવ થતા નથી, તેમ જ ભય પણ હોતું નથી ૧૩ जिन-वाणी (६) HOMOGE જિનવાણી સ્વરૂ૫ – ऐन्दवीव विमला कलानिय भव्यकैरवविकाशनोद्यता। तन्वती नयनिवेकभारती, भारती जयति विश्ववेदिनः ॥१॥ नयोपदेश ચદ્રમાની જેમ જેની નિર્મળ કળા હમેરા ભવ્ય પ્રાણ એરૂપી પિચણાનો વિકાસ કરવામાં ઉદ્યમવાળી છે, તથા જે સાત નયના પ્રકાશ અને વિવેકને વિષે રનિ-પ્રીતિને વિસ્તારનારી છે, એવી શ્રી તીર્થકર ભગવાનની વાણી જયવતી વે છે ? लोकालोकपिभासनैकतरणीप्रायास्त्वदीया. शुभा वाचो वाक्यनतामोपविमलज्ञान सदा तन्वते । संसाराम्बुधिमध्यमअदसुभृवृन्दस्य या माम्प्रत पोतायन्त इव प्रहृष्टमनसस्त्वद्ध्यानमासेदुषः ॥ २ ॥ હે જિનેન્દ્ર ! કાલેકને પ્રકાશ કરવામાં અદ્વિતીય સૂર્ય સમાન તમારી શુભ વાણી હમેશા પડિતાને સમગ્ર–સ પૂર્ણ નિર્મળ જ્ઞાન આપે છે, વળી તે વાણી હમણુ પણ સમા ૨૪ - ૭ સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર સાગરમાં ડૂબતા એવા પર તુ હર્ષિત હૃદયવાળા અને તમારા પાનને પામેલા પ્રાણીઓના સમૂહને વહાણ જેવી થાય છે ? कतममस्तजगच्छुभरस्तुता, जितकुरादिगणाऽस्तमवस्तुता । अवतु व. परिपूर्णनमा रती- नमरुत ददती जिनभारती વજુવાનિ, વૃ૦ ૨૬, ૦ ૭, (માત્ર ૧૦) જેણે આખુ જગત શુભ વસ્તુના ભાવમય બનાવ્યું છે, જેણે કુવાદીઓના સમૂહને જિતી લીધા છે, જે ચોરાશી લાખ નિરૂપ સંસારને નાશ કરનારા (મુનિઓ) વડે સ્તુતિ કરાયેવી છે, જેણે ગભીરતાના શબ્દ વડે આકાશને ભરી દીધુ છે, તથા જે મનુષ્ય અને દેવોને સુખ આપનારી છે, તે શ્રીજિનેશ્વરની વાણી તમારું રક્ષણ કરો 3 अनादिनिधनाऽदीना, धनादीनामतिप्रदा । मतिप्रदानमादेयाऽनमा देयाजिनेन्द्रवाक् ॥ ४ ॥ चतुर्विशतिका, पृ० ८५, श्लो० ५७, (आग० स० આદિ અત રહિત, દીનતા રહિત, અત્યત ધનાદિકને આપ નારી, ગ્રહણ કરવા લાયક અને કોઈને નહીં નમનારી એ જિનેશ્વરની વાણું અમને બુદ્ધિનું દાન આપે–અમારી બુ- સારી કરો ૪ om લિન-સામ (૭) முற்றுமுழமுமாறும் જિનાગમ સ્વરૂપ -- ममस्तभुपनत्रयप्रथनसजनानापद', प्रमोचयति यः स्मृतः सपदि मनानायदः । ममुहंसितभद्गक तममल मजै नागम स्फरनयनिवारितामदुपलम्मजैनागमम् ॥१॥ જતુઝિતિજ, જી. , . ૨૨, ( ૧૦ ) સમગ્ર ત્રણ જગતને પદાર્થોને પ્રગટ કરવામાં જેના વિવિધ પ્રકારના પદો-શબ્દો તૈયાર છે, એ જે જિનાગમ સ્મરણ કરવાથી તત્કાળ સજ્જનેને વિવિધ પ્રકા-ની આપત્તિથી મૂકાવે છે, તે જિનાગમમા રીતે મતભળી રહેલી છે, તે મળ રહિત છે, તે સુગમ છે, તથા કુરાયમાન નવટે તેણે અમિત ઉપલભનુ એટલે અન્ય મતના શાસ્ત્રોનું નિવારણ કર્યું છે, તેવા નાગમને-જિનેશ્વરે પ્રરૂપેલા આગમને હુ ભજુ-એવું દ્વાદશાર્ક – आचाराऽङ्गसूत्रकृत स्थानाङ्ग समवाययुक् । पञ्चम भगवत्यम ज्ञाताधर्मकथाऽपि च VV સુષિત-પ-રત્ના उपासकान्तकृदनुत्तरोपपातिकादशाः । प्रश्नव्याकरण चैव, विपाकश्रुतमेव च इत्येकादश सोपानान्यद्गानि द्वादश पुनः । दृष्टिवादो द्वादशानी, स्याद् गणिपिटकाहुया ॥ ४॥ अभि० मिन्ता०, देवकाण्ड, श्रो० १५७-१५९ १ मायाराम, २ मूत्रता-सू 41, 3 स्थानाग, ४२७ વાયાગ, ૫ પાચમુ ભગબ્બી, ૬ નાતાધર્મકથા, ૭ ઉપાસકદશા ૮ અનરાગ, ૯ અનુત્તરપાતિકદશાગ, ૧૦ અનવ્યાકર ૧૧ વિપાકથત, આ અગ્યાર અગે ઉપાગ સહિત છે, ડ બારમુ આગ દરિવાદ છે આ દ્વાદશાગીનું બીજુ ગણિક પણ છે ૨-૪ દૃષ્ટિવાદના અને સૈદપૂર્વના ભેદે परिकर्मस्त्रपूर्वानुयोगपूर्वगतचूलिका पञ्च । म्युर्दृष्टिवादभेटा , पूर्वाणि चतुर्दशापि पूर्वगते ॥५। उत्पादपूर्वमग्रायणीयमथ वीर्यंत प्रवाद स्यात् । अस्तानात् मत्याव, तदात्मन कर्मणश्च परम् ॥६ प्रत्याख्यान विद्याप्रवादकल्याणनामधेये च । प्राणावाय च क्रियाविशालमथ लोकविन्दुमारमिति ॥ ७॥ अभि० चिन्ता०, देवकाण्ड, शो० १६०~१६२ જિન-આગમ ક તેના નામ-૧ ઉત્પાદ, ૨ અગ્રાયણીય, ૩ વીર્યપ્રવાદ, ૪ અસ્તિના તિવાદ, પજ્ઞાનપ્રવાદ, દ સત્યપ્રવાદ, ૭ આત્મપ્રવાદ, ૮ કર્મ- પ્રવાદ, ૯ પ્રત્યાખ્યાનપ્રવાદ, ૧૦ વિદ્યાપ્રવાદ, ૧૧ કલ્યાણ, ૧૨ પ્રાણવાય, ૧૩ ક્રિયાવિશાલ, અને ૧૪ લેકબિદુસાર પ-૭ જિનાગમ મહિમા -- जिनशासन विजयते, विशदप्रतिभानवप्रभद्गमवत् । त्रिजगदयकान्तार विशटप्रतिभानवप्रभ गमवत् ॥८॥ ચતુલિતિા, g૦ ૨૨૭, ૦ ૮૨, (માત્ર ૧૦) જિનશાસન વિજયવત વતે છે તે નિર્મળ બુદ્ધિરૂપી વપ્રને ભાગ કરનાર સારરૂપી અરયમાં પ્રવેશ કરતા ત્રણ જગતનું રક્ષણ કરે છે, તે અકુટરૂપે અનુપમ નવીન પ્રભાવાળું અને ગમ- અલાવાવાળું છે ૮ अवमसंतमस ततमानयत्, प्रलयमालयमागमरोचिपाम् । भुवनपावनपालनमर्कवत् , जिनमतं नम तन्नयवन्नहो! 1 8 || ચતુર્વિત્તિ, g૦ દ૨, ૦ ૩૧, (બા. ૨૦) જે નિમત, સૂર્યની જેમ વિસ્તાર પામેલા પાપરૂપી અધકારને પ્રલય-નાશ કરે છે, જે આ મરૂપી કાતિ (કિરણે) નું ઘર છે, તથા જે જિનમત ભુવનને-જગતને પવિત્ર કરનાર અને પાલન કરનાર છે, તે જિનમતને હે નીતિમાન ! ત નમસ્કાર કરે ૯
૨૮
સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર
**
वडिलोल तृष्णापचयनिपुण मौख्यमखिल
तृपो पद्धेस्तापो दहति शमन वद्विपदलम् ।
ततः स्वेदोऽत्यन्त भवति भविना चेतमि बुधा
निघायेद पूते जिनपतिमते सन्ति निरताः ।।१०॥
सुभाषितरत्नमन्दोह, श्रो० ३४२
તૃષ્ણાની વૃદ્ધિ કરવામાં નિપુણ એવુ મ નાસારિક સુખ
વીજળીના જેવું ચપળ છે, તૃષ્ણાની વૃદ્ધિનો તાપ અગ્નિની
જેમ શમતા ( શાતિ ) ને અત્યત બાળી નાખે છે તેથી
ભવ્ય પ્રાણીઓને અતિ રદ થાય છે આ પ્રમાણે ડાહ્યા
પુષો ચિત્તમ વિચારીને પવિત્ર એવા જિનેશ્વરના મત (ધર્મ)
મા તત્પર થાય છે ૧૦
જિન-મૂર્તિ (૮) જિનમુર્તિ સ્વરૂપ- प्रासादमण्डपन्छापर्यड्कासनसद्हैः ।। निदोपदृष्ट्या मृा च, देवो नैच जिनात् परः ॥१॥ वास्तुग्रन्थ (राजवल्लभ), प्रकरण ४, शो० ५४ પ્રાસાદ, મડપ, છત્ર, પર્યક આસન, સારા ગ્રહો અને નિર્દોષ દષ્ટિવાળી મતિએ કરીને જિનેશ્વર સમાન બીજા કોઈ દેવ નથી ૧ જિનમૃતિ મહિમા-- चित्र चेतमि वर्तते श्रुतिरिय चापल्यताहारिणी मृति म्फूतिमतीमतीय विमला नित्य मनोहारिणीम् । निख्याता स्नपयन्त एर मनुजा शुद्धोदकेन स्वय मलयातीतत्तमोमलापनयतो नर्मल्यमाविम्रति ॥२॥ શાસ્ત્રનું આ વચન ચિત્તમાં આશ્ચર્ય કરે છે કે-ચપળતાને હરનારી, દેદીપ્યમાન, અતિ નિર્મળ, નિત્ય મનહર અને પ્રખ્યાત એની જિનેશ્વરની મૂર્તિને મનુષ્ય શુદ્ધ જળવડે સ્નાન કરાવે છે, અને પોતે અમ ખ્ય કમળ ત્યાગ કરી નિર્મળ- તાને ધારણ કરે છે ૨ * જ 1 - 2 સુભાષિત-પદ્ય-ત્નાકર જિનમૃતિ પરિકર- छत्तत्तयउत्चार, भालकवोलाओ सवणनासाओ। सुहय जिणचरणग्गे, नवग्गहा जक्खजक्खिणिया ॥३॥ वास्तुमार, बिम्बपरीक्षाप्र०, मो०२ જિનમૂર્તિના પરિકરમાં મસ્ત, કપાલ, કાન અને નાકથી ઉપર- બહાર નીકળેલા ત્રણ છત્રને વિસ્તાર હોય છે, તથા જિનનાચરની આગળ નવગ્રહ અને યક્ષ યક્ષિણીઓ હાવી એ સુખદાયક છે ? सिंहासणु बिचाओ दिवड्हओ, दीहि वित्थरे अद्धो। पिंडेण पाउ घडिओ, रूपग नव अहर मत्त जुओ ॥४॥ वास्तुसार, विम्बपरीक्षाप्र०, शो० २६ ચિંહાસન, લબાઈમાં મૂર્તિથી દો, વિસ્તારમાં અડધુ અને જાડાઈમાં ભાગ હાવું જોઈએ, તથા હાથી, સિંહ વિગેરે રૂપક નવ અથવા સાત યુક્ત બનાવવું જોઈએ જ उभयदिसि जस्खजविखणि, मरि गय चामर मज्झि चकधरी। चउदस चारस दम तिय, छ भाय कमि इअ भवे दीह ॥ ५॥ વારંgષાર, વિકીક્ષાક, શેર ૨૭ સિંહાસનમાં બે તરફ યક્ષ અને યક્ષિણી અર્થાત્ પ્રતિમાની જમણી બાજુએ યક્ષ અને ડાબી બાજુએ યક્ષિણી, બે સિંહ, બે હાથી, બે ચામર ધારણ કરનાર અને મધ્યમા ચક્રને ધારણ કરનારી ચક્રેશ્વરી દેવી બનાવવી આમા પ્રત્યેકનું માપ આ પ્રમાણે છે–દ ચૌદ ભાગના પ્રત્યેક યક્ષ અને યક્ષિણી , જિન-મૂર્તિ ૩૧ બાર બાર ભાગના બે સિહ, દશ દશ ભાગના બે હાથી, ત્રણ ત્રણ ભાગના બે ચામર ઢાળનારા અને મધ્યમા છ ભાગની ચકેશ્વરી દેવી, એ પ્રકારે ૮૪ ભાગ લાબુ સિંહાસન થાય છે એ चकधरी गरुडका, तस्माहे धम्मचक-उभयदिस । हरिणजुअ रमणीय, गद्दियमज्झम्मि जिणचिण्ह ॥६॥ वास्तुसार निम्बपरीक्षाप्र०, ००८ સિહાસનના મધ્ય ભાગમાં જે ચક્રેશ્વરી દેવી છે તે ગરૂડની સવારી કરનારી છે, (તેની ચાર ભુજાઓમાથી બે ભુજ-હાથમા ચક્ર, નીચેની જમણી ભુજ-હાથમાં વરદાન અને ડાબી ભુજામા, બિરૂ રાખવું જોઈએ કે આ ચક્રેશ્વરી દેવીની નીચે એક ધર્મચક્ર બનાવવુ, આ ધર્મચક્રની બંને બાજુએ સુદ એક એક હરિણું બનાવવું, અને ગાદીના મધ્ય ભાગમાં જિનેશ્વર ભગવાનનું ચિહ્ન કરવું જોઈએ ૬ ન જન ( ૩૪ ) તભાષિત-પધરનાકર સુતેલી હતી એવા જગતના લોકોને કરૂણાને લીધે કયાણના માગની ઉત્તમ રચનાવડે આ ક્ષ અને પવનું હિત બનાવ્યું છે, તે ઋષભદેવ ભગવાનને નમસ્કાર છે ૭. दशभिर्मोजिविप्रर्यत् फल जायते कृते । मुनेरहता भक्तस्य तत्फल जायते कलौ ॥ ८॥ અમાર, વિરપર્વ, ૪૦ ૨૨, સે. ૪૩. સત્ય યુગમાં દશ બ્રાહ્મણ જમાડવાથી જે ફળ-પુગ્ય થાય છે, તેટલું ફળ કલિયુગમાં અરિહરના ભક્ત એક મુનિને જમાડવાથી થાય છે ૮ अष्टपष्टिपु तीर्थेपु, यानया यत्फल भवेत् । आदिनाथम्य देवस्य, स्मरणेनापि तत्फलम् ॥९॥ गिव पु० शिव सहिता, अ. ३३ शो०२५ અડસઠ તીર્થોને વિષે યાત્રા કરવાથી જે ફળ થાય છે, તેવું ફળ આદિનાથ દેવના સ્મરણ માત્રથી પણ થાય છે ૯ निशम्य क्षितो य चरित्र पवित्र मृत मन्यते नामृत तद्वसत्क । यझोराशिभासा समुद्भासित्ताश, स मा पातु देवो महावीरनामा | ૨૦ || कविचक्रवर्ति-देवीप्रसाद પૃથ્વીમા જેનું પવિત્ર ચરિત્ર સાભળીને ત્યાના (પૃથ્વી પરના) રહેવાસી મનુષ્ય અમૃતને મરેલું (કરપના વિષય) અન્ય-કૃતજિનસ્તુતિ ( ૩૫ ) નથી માનતા જેમની કીર્તિના સમૃડની કાતિવડે દિશાઓ વિક- સ્વર થઈ છે એવા મહાવીર નામના પ્રભુ મારુ ક્ષણ કરે ૧૦ दया-दान-धर्मादिवीरेषु मुख्यो यतस्त्व पृथिव्या प्रसिद्धोऽमि नाथ ! | यतस्ते महावीरता विश्वमान्या, त्वदन्यः क हदृक पुमानस्ति धन्यः ॥ ११ ॥ कविचक्रवर्ति-देवीप्रमाद દયા, દાન અને ધર્માદિ કાર્યો કના વી-પુરુષમા તુ મુખ્ય છે તેથી જ હે નાથ ! તુ આખા જગતમાં પ્રસિદ્ધ છે ત કાર- ણથીજ તારી મહાવીરના-મહાવરણ જગતમાં માન્ય છે તારાથી બીજે ઘન્યશાળી પુરુષ કોણ હોઈ શકે? ૧૧ अनुग्राहकश्चेद् भवानस्ति लोक, किमन्पैरनुग्राहकैम्तुन्छभूतैः। दिनाधीश्वरे भूरितेजस्युदित, न वह्वे प्रकाश जनो नाञ्छतीह Jા ૨૨ RI फरिचक्रवर्ति-देवीप्रसाद આ લેકમાં જે આ૫ અનુગ્રાહક-કૃપા ડરનારા છે, તે બીજ તુચ્છ અનુગ્રાહકોથી શું? અત્યત પ્રકાશમાન સૂર્ય ઉગેલ હોય તો આ જગતમાં અગ્નિના પ્રકાશને કઈ નથી ઈચ્છતુ ૧૨ }
~ ~
છે ૨૨
(૩૬)
મુભાષિત-પદ્ય-ના
पुरस्ते स्वत सिद्धयोधस्य देव !
पृथा युद्धता युद्धदयो निभर्वि।
महावीर ! मुक्तात्मनस्ते पुरस्ता-
ढनहत्वमायान्ति मुक्ता समस्ता
पविचम्पति देवीप्रसाद
હે દેવી પોતાની મેળે જ બોયને–નાનને પ્રાપ્ત કરનાર એવા
આપની આગળ બુદ્ધદેવ બુદ્ધપણને-જ્ઞા પણને વૃથા-ગટર
ધારણ કરે છે હે મહાવીર! જે આત્મા યુતિને પામે છે
એવા આપની આગળ બીજા બવા (અન્ય તીર્થ) મુક્ત
થયા છે તે અયોગ્યતાને ધારણ કરે છે ૧૩
FOR power निष्पक्ष-जिन-स्तुति १० 2000లో નિષ્પક્ષ જિન સ્તુતિ. त्यक्तस्वार्थः परहितरतः मर्मदा मर्वरूप मौकार निधिममम यो विजानाति विश्वम् । ब्रह्मा विष्णुर्भातु वरदः शङ्करो वा जिनो ना, यस्याचिन्त्य चरितममम भारतस्तं प्रपद्ये ॥१॥ हरिभद्रसूरि. સ્વાર્થને ત્યાગ કરનાર અને બીજાના હિતમાં ત એવા જે કોઈ સર્વ રૂપવાળા, સર્વ આકારવાળા, વિવિધ પ્રકારના અને કોઈની સમાન નહીં એવા આ વિશ્વને નિતર જાણે છે, તથા જેનું ચરિત્ર અચિંત્ય અને અનુપમ છે, તેવા કદાચ બ્રહ્યા છે, વિગણ હાય, વરદાન શકર હોય, કે રાગ દ્વેષ જિનનાર-જિનેશ્વર હાય-તેને હુ ભાવથી અગીકાર કરૂ છુ- દેવરૂપે માનુ છુ ૧ सदा योगसात्म्यात् ममुद्भूतसाम्यः, प्रभोत्पादितप्राणिपुण्यप्रकाश'। त्रिलोकीशनन्यस्त्रिकालज्ञनेता, स एक. परान्मा गतिम जिनेन्द्र द्वात्रिंशिका, (हरिभद्रसूरि) लो०१ આપનાર (૩૮) સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર જેને સદા યુગના સામ્યપણથી (તન્મયપણાથી) સમાનતા ઉત્પન્ન થયેલી છે, જેણે પોતાની પ્રભાવ પ્રાણીઓને માટે પુણ્યને પ્રકાશ ઉત્પન કર્યો છે, જે ત્રણ જગતના સ્વામીઓને પણ વાદવા લાયક છે, અને જે ત્રિકાળ જ્ઞાનીના પણ નાયક છે, તે એક જ જિનેશ્વર પરમાતમાં મારી ગનિ (શણ) છે ૨ जुगुप्माभयाज्ञाननिद्राऽविरत्य- गभूहास्यशुग्द्वेपमिथ्यात्वरागै न यो रत्यरत्यन्तरार्य मिपेवे, म एक परात्मा गतिमं जिनेन्द्र તેમ ૨ || દiffજal, (દરમણૂક) ૦ ૩ જે જિનેન્દ્ર પ્રભુ જુગુપ્સા, ભય, અનાન, નિદ્રા, અવિરતિ, કામ, હાય, શોક, છેષ, મિથ્યાત્વ, રાગ, રતિ, અતિ અને અતરાયવડે નેવાયા નથી, તે જ એ પરમાત્મા જિનેશ્વર મારી ગતિ (પણ) છે ૩ न यो बाह्यसत्वेन मैत्री प्रपन्न- स्तमोभिन नो पा रजोभि प्रणुन्न । વોરિટાનિદ્ર, म एक परात्मा गतिमें जिनेन्द्र द्वात्रिंशिका, (हरिभद्रसूरि) मो० ४ જે જિનેશ્વર બાહ્ય એવા સત્વગુણની સાથે મિત્રાઈને પામ્યા નથી (પરમાત્મા ત્રણે ગુણથી રહિત હોય છે), તેમજ જે તમે ગુણ અને રજોગુણવડે લેપાયા નથી, તથા જેની મુદ્રા ત્રણ
નિપક્ષ-જિન-સ્તુતિ
(૩૯)
લેકના પ્રાણીઓનું રક્ષણ કરવામાં સાવધાનતત્પર છે, તે એક
જ પમાત્મા જિનેશ્વર મારી ગતિ (શરણ) છે ૪
pપીશ! વિશે વાયા લિ,
मुकुन्दाच्युत ! श्रीपते । विश्वरूप ।
अनन्तेति सम्बोधितो यो निराशः,
म एकः परात्मा गतिमें जिनेन्द्रः
द्वानिशिका, (हरिभद्रसूरि ) श्लो० ५
નિસ્પૃહી મુનિઓએ જેમને-હે હૃષીકેશ (ઇદ્રિના વામી) ,
હે વિષ્ણુ !, (કાનવડે વ્યાપક) , હે જગન્નાથ !, હે જિષ્ણુ (કર્મ
વેરીને જિતનાર), હે મુકુદા, હે અશ્રુત (નહીં ચળવાવાળા) ,
હે શ્રીપતિ (જ્ઞાનલક્ષમી તથા લક્ષ્મીના પતિ ) , હે વિશ્વ
રૂપ (જ્ઞાન વડે વિશ્વને જેનારા)' તથા હે અનત !-આ રીતે
સ બોધન આપીને સ્તવ્યા છે તે જ એક પરમાત્મા જિનેશ્વર
મારી ગતિ (પણ) છે !
न शूल न चाप न चक्रादि हस्ते,
न हास्य न लास्य न गीतादि यस्य ।
न नेने न गात्रे न वक्ने विकार ,
म एकः परात्मा गतिम जिनेन्द्र'
દ્રાવિશિષT, (
દર)
જેના હાથમાં ફૂલ, ધનુષ કે ચક્રાદિક શસ્ત્રો નથી, જેને
હાસ્ય, નૃત્ય કે ગીતાદિક નથી, તથા જેના નેત્ર, શરીર કે
?
( ૪ )
સુભાષિત-પ-રતનાકર
મુખમાં કોઈ પણ વિકાર નથી તે એક પરમાત્મા જિનેશ્વર
જ અમારી ગતિ (શરણો છે ૬
न पक्षी न सिंहो पो नापि चाप
न रोपनसादादिजन्मा रिकार ।
न निन्द्यैश्चरिनैर्जने यस्य कम्प
म एक परात्मा गतिमें जिनेन्द्र
द्वात्रिंशिका, (हरिभद्रसूगि ) मो. ९.
જેમને પક્ષી, સિંહ, કે વૃષભ વિગેરેનું વાહન નથી, જે
ધનુષ વિગેરે શસ્ત્ર ધારણ કર્યું નથી, જેને રાગ છેષાદિકથી
ઉત્પન થયેલા વિકાર નથી, અને જેને હેકમ નિદ્ય ચરિત્રથી
થતે કપ(ભય) નથી, અથાત જેનું ચરિત્ર શુદ્ધ છે, તે
એક પરમાત્મા જિનેશ્વ- મારી ગતિ (શર) ૭ ૭
न गौरी न गवा न लक्ष्मीर्यदीय
वपुर्वा शिगे वाऽप्युगे वा जगाह ।
यमिच्छावियुक्त शिवश्रीस्तु भेजे,
म एक परात्मा गतिमे जिनेन्द्रः
द्वानिशिका, (हरिभद्रसूरि)ो० १०
જેના શરીરને, મસ્તકને કે ઉર સ્થળ (છાતી)ને ગૌરી,
ગગા કે લક્ષમી સ્પર્શ કરતી નથી પરંતુ ઈચછા રહિત થયેલા
જેને મેક્ષ લક્ષમી ભજે છે, તે જ એક પરમાત્મા જિનેશ્વર
મારી ગતિ (શરણ) છે ૮
નિષ્પક્ષ-જિન-સ્તુતિ (४१) . न योगा न रोगा न चोद्वेगवेगा, स्थितिनों गतिनों न मृत्युनं जन्म । न पुण्य न पाप न यस्याऽस्ति बन्धः, स एक परमात्मा गतिमे जिनेन्द्रः ॥९॥ द्वात्रिंशिका, (हरिभद्रसूरि ) शो० १७ ने योग, २१, वेगना आवेश, यति, गति, मृत्यु, જન્મ, પુણ્ય, પાપ અને કર્મબંધ વિગેરે કાઈ પણ નથી, તે જ એક પરમાત્મા મારી ગતિ (શરણ) છે ૯ तपः सयम. सूतृत नम शौच मृदुत्नार्जराकिश्चनत्यानि मुक्ति । क्षमैन यदुक्तो जयत्येन धर्म, स एकः परात्मा गतिमें जिनेन्द्रः ॥ १०॥ द्वात्रिंशिका, (हरिभद्रमूरि ) लो०, १८ त५, सयम, मत्य, प्रार्थ, गाय, भृत्य, आय, અપરિગ્રહ, મુક્તિ (નિર્લોભ) અને માં આ દશ પ્રકારને જેમણે કહેલ ઘર્મ જયવત વર્તે છે, તે એક જ પરમાત્મા જિનેશ્વર માગ ગતિ (શરણ) છે ૧૦ यथास्थित वस्तु दिशनधीग ! न तादृश कौशलमाथितोऽमि । तुरङ्गभृङ्गाण्युपपादययो नमः परेभ्यो नवपण्डितेभ्यः ॥ ११ ॥ अयोगव्यव० द्वानिक, सो. . .
(૪૨)
સુભાષિત-૫-રત્નાકર
હે ભગવાન્ ! યથાર્થ સત્ય વસ્તુને દેખાડતા તમે તેવા
પ્રકારની કુશળતાને પામેલા નથી જેવી રીતે અશ્વને પણ શીંગડા
હોય છે એવું અસત્ય પ્રતિપાદન-સિદ્ધ કરનારા અન્ય મતના
નવા પડિત હોય છે તેને નમસ્કાર છે ૧૧
શર! પુજે તવ શામજોડ,
मन्देग्धि यो विप्रतिपद्यते वा।
स्वादौ स तथ्ये सहिते च पथ्ये,
सन्देग्धि । विप्रतिपद्यते वा
अयोगव्यव० द्वात्रि०, श्लो०९
હે શરણ કરવા લાયક ભગવાન્ ! તમારા પવિત્ર શાસનને
વિશે પણ જે માણસ શકો કરે છે, અથવા વિપરીતતા માને
છે, તે માણસ સ્વાદિષ્ટ, પિતાને હિતકારક, એગ્ય અને પથ્ય
એવા (જનના) પદાર્થોને વિશે શીકા કરે છે, અથવા
વિપરીતતા માને છે એમ જાણવું ૧૨
हिंसाद्यसत्कर्मपथोपदशा-
दसर्वविन्मूलतया प्रवृत्ते ।
नृशसदुर्बुद्धिपरिग्रहाच,
मस्त्वदन्यागममप्रमाणम्
अयोगव्यत्र द्वानि०, श्लो० १०
અન્ય મતના આગમમાં હિમાદિક અશુભ કર્મમાર્ગને
ઉપદેશ આપે છે, તે આગમની પ્રવૃત્તિનું મૂળ અસર્વજ્ઞ છે-
તે આગમ અસર્વજ્ઞના પ્રવર્તાવેલા છે, તથા કૂર અને બુદ્ધિ
નિષ્પક્ષ-જિન-સ્તુતિ
જેનેએ તે આગમને સ્વીકાર કરે છે–પડિત જનોએ તેને
સ્વીકાર કર્યો નથી તેથી તે આગમને અમે અપ્રમાણ
કહીએ છીએ ૧૩
हितोपदेशात् सकलजलते-
मुमुक्षुसत्साधुपरिग्रहाच्च ।
पूर्वापरार्थेप्वनिरोधसिद्धे-
स्त्वदागमा एन सता प्रमाणम् 8 ||
अयोगव्यत्र० द्वानि०, लो० ११
છે ભગવાન્ ! તમાગ આગમને વિષે હિત ઉપદેશ રહેલો
છે, તે સર્વોએ પ્રરૂપેલા છે, મોક્ષની ઇચ્છાવાળા ઉત્તમ
સાધુઓએ તેને અગીકાર કર્યો છે, તો તેમાં પૂર્વાપરને
વિરોધ આવ નથી, તેથી કરીને જ તમામ આગમ અપુરુને
પ્રમાણરૂપ છે ૧૪
क्षिप्येत वाऽन्यैः सदृशीक्रियेत पा,
तवाद्धिपीठे लुठन सुरेशितु ।
इद यथावस्थितवस्तुदेशन
परैः कथङ्कारमपाकरिष्यते? ૨૬ !
મળચર૦ ૦ ૦ ૨૨,
હે સ્વામી! દેવેદ્રો આપના પાદપીઠને વિષે આળેટે છે,
તે અન્ય મતવાળાઓ ન માને અથવા પોતાના તીર્થસ્થાપકેની
સદશ માને એટલે કે અમારા તીર્થસ્થાપકોને પણ દેવે
વાદે છે એમ કહે, પરંતુ આપ યથાર્થ તત્ત્વની દેશના
સુભાષિત- પત્નાકર છે એ વાતને અન્યમતીએ શી રીતે દૂર કરી શકશે? અર્થાત અન્યમતીએ આપની શુદ્ધ દેશનાને કોઈ રીતે દૂર કરી શકે તેમ નથી ૧૫ यदार्जवादुनमयुक्तमन्यै- स्वदन्यथाकारमकारि शिष्यैः । न विप्लवोऽय तर शामनेऽभू- કહો! પૃષ્ણ સર શાનથી || ૬ || જયારથ૦ ૦િ, સે. ૨૬ હે સ્વામી! અન્ય તીર્થસ્થાપકોએ સરળપણાને લીધે જે અયુક્ત વચન છું, તેને તેના શિખેએ ઘણે પ્રકારે ફેરવી નાખ્યુ આવો કે તમારા આગમમા થયે નથી, તેથી અહી તમારા શાસનનો લક્ષમી-શોભા અધષ્યકાઈથી પરાભવ પમાડી ન શકાય નવી કે ૧૬ देहाययोगेन मदाशिवत्व, शरीरयोगादुपदशकर्म। परस्परस्पर्धि कथ घटेत, परोपक्लप्तेष्वधिदैवतेषु ॥ १७ ॥ अयोगव्यव० द्वानि०, शोक १७ શરીરાદિકના અભાવથી સદાશિવપણુ-સિદ્ધપણું ઘટે છે, અને શરીરના સબ ધથી ઉપદેશની ક્રિયા ઘટે છે છના અન્ય મનવાળાએ ક પના કરેલા દેને વિષે તે બન્ને પરસ્પર વિરાધિ હેવાથી શી રીતે ઘટી શકે? અર્થાત રાગ દ્વેષાદિકને નિષ્પક્ષ-જિન-સ્તુતિ (૪૫) સબ ધ હેવાથી સદાશિવપણું ઘટતુ નથી અને શરીર વિના ઉપદેશ ઘટતું નથી, પણ જૈન શાસનમા તે તે બન્ને બાબત ઘટે છે ૧૭ प्रागेव देवान्तरसश्रितानि, रागादिरूपाण्यवमान्तराणि । न मोहजन्या करुणामपीश ! समाधिमाध्यस्थ्ययुगाथितोऽसि ॥१८॥ अयोगव्यव० द्वात्रि०, शो० १८ હે ઈશ! તમે સમાધિ અને મધ્યસ્થભાનનો આશ્રય કર્યો છે, તથી મોહનીય કર્મથી ઉત્પન્ન થના કરુણા પણ તમને ઉત્પન્ન થતી નથી, અને તેથી કરીને પ્રથમથી જ અધમ એવા રાગાદિક દેવોએ અન્ય દેવનો આય કર્યો છે ૧૮ जगन्ति भिन्दन्तु सृजन्तु वा पुन- यथा तथा वा पतयः प्रशादिनाम् । त्वदेकनिष्ठे भगवन् ! भगक्षय- શકશે તુ પર તપસ્વિનઃ || 8 || अयोगव्यव० द्वानि०, श्लो० १९ હે ભગવાન્ ! અન્ય તીર્થના પ્રવાદીઓના પતિઓ-બ્રહ્મા વિગેરે દેવ જગતને પ્રલય કરો અથવા અહિને સરજે પરતુ સ સારને ક્ષય કરવામાં સમર્થ એવા તમારા અદ્વિતીય , ઉપ દેશની પાસે તે તે સ્વીઓ-ગરીબડા થઇ જાય છે ?
(૪૬) સુભાષિત-પઘ-રત્નાકર वपुश्च पर्यशय श्लथ च, दृशौ च मासानियते स्थिरे च । न शिक्षितेय परतीर्थनार्थ- ર્લિને શુદ્રા વિસ્તા|૨|| अयोगव्यव० द्वानिक, लो०२० છે જિનેન્દ્ર ! પર્યક આસને રહેવું અને શિથિલ તમારુ શરીર તથા નામિકાને વિષે સ્થાપન કરેલી સ્થિર દષ્ટિ રીતની તમારી મુદ્રા પણ અન્ય તીર્થિક-દેવ શીખી શક્યા નથી, તે બીજા ગુણે તે દૂર રહો. ૨૦ अपक्षपातेन परीक्षमाणा द्वय द्वयस्याप्रतिम प्रतीम । यथास्थितार्थप्रथन तवैत- दस्थाननिन्धिरस परेपाम् ॥ २१ ॥ अयोगव्यव० द्वानि०, शो० २२ પક્ષપાત વિના વિચારપૂર્વક જેનારા અમને બે દેવની બે બાબત અનુપમ-અપૂર્વ જણાય છે, તે એ કે–હે ભગવાન ! તમે પદાર્થના યથાર્થ સ્વરૂપને પ્રગટ કરે છે, અને બીજા અન્યતીર્થિક દેવ અયોગ્ય કદાગ્રહના રસને છોડતા નથી ૨૧ विमुक्तवैरव्यसनानुबन्धा, श्रयन्ति या शाश्वतवैरिणोऽपि ।
નિષ્પક્ષ-જિન-તુતિ (૪૭) परैरगम्या तर योगिनाथ ! ता देशनाभूमिमुपाश्रयेऽहम् ॥ २२ ॥ अयोगव्यरद्वानि०, श्लो० २४ હે ગીઓના નાથ ભગવાન્ ! શાશ્વત વેરવાળા પ્રાગ પણ વેર અને વ્યસન (કર) ના અનુબ ધ-સબંધને ત્યાગ કરી, જે તમારી દેશના–ભૂમિને-સમવસરણને આશ્રય કરે છે, બીજાઓને અગમ્ય એવી તે તમારી દેશના ભૂમિને હુ આશ્રય કરૂ છુ–સેવુ છુ ૨૨ स्वकण्ठपीठे कठिन कुठार परे फिरन्त. प्रलपन्तु किञ्चित् । मनीपिणा तु त्वयि वीतराग! न रागमात्रेण मनोऽनुरक्तम् ।। २३ ।। अयोगव्यव. द्वानि०, शो० २६. અન્યતીર્થિક દેવે પોતાના કઠપીઠ પર તીણ કુહાડે મૂકીને કાઈ પણ ભવે બેલે, તુ હે વીતરાગ ! પડિતેનું મન તમારે વિષે જે ગગી થયું છે તે કેવળ ગગને લઈને જ રાગી થયુ નથી–અર્થાત્ તેવા પ્રકારના અતિશને તથા ગુણેને જોઈને રાગી થયુ કે ૨૩ सुनिश्चित मत्मरिणो जनस्य, न नाथ ' मुद्रामतिगेरते ते। माध्यस्थ्यमास्थाय परीक्षका ये, मणौ च काचे च समानुषन्धाः ॥२४॥ अयोगव्यव० द्वानिं० श्लो० (૪૮) સુભાષિત-પદ્ય-રનાકર નાથ! જે પરીક્ષકો મધ્યસ્થપણને આશ્રય કરીને તમારી અને મત્સરી-ઈર્ષાળુ માણસોની મુદ્રામાં નિશ્ચયપણે કઈ પણ વિશેષતાને નથી જોતા તે પરીક્ષકે મણિ અને કાચમા સમાન બુદ્ધિવાળા છે ૨૪ इमा समक्ष प्रतिपक्षसाक्षिणा- मुदारघोपामवयोपणा अवे। न वीतरागात् परमस्ति देवत ન વાચનતંકૃત નથતિ. રજા अयोगव्यव० द्वानिक, श्रो० ०८ પ્રતિપક્ષના સાક્ષીઓની સન્મુખ-આગળ હુ આ ઊંચે વરે ઘેષણ કરૂ છુ કે–વીતરાગથી બીજે ઈ ઉ દેવ નથી અને અનેકાત મત વિના બીજે કઈ પણ ઠેકાણે નયોની સ્થિતિ (શુદ્ધ આગમ-શાસ્ત્ર ) નથી ૨૫ तम स्पृशामप्रतिभासमाज भान्तमप्याशु विविन्दते या । महेम चन्द्राशुदृशानदाता- स्तास्तर्कपुण्या जगदीश ! वाच. ॥२६॥ अयोगव्यव० द्वात्रि०, श्लो० ३० હે જગદીશ! અજ્ઞાનને સ્પર્શ કરનાર પ્રાણીઓની બુદ્ધિમાં ન આવી શકે તેવા તમને પણ શીધ્રપણે જે વાણું વિશેષ પ્રકાર પ્રાપ્ત થાય છે, તે ચદ્રના કિરણે જેવી ઉજ્વળ અને તર્કવડે પવિત્ર એવી વાણની અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ ૨૬ !
-- મેનિન્દાર્મિત-બિન-સ્તુતિ (૨૪) આત્મનિન્દા - - - सणं मक' क्षण मुक्तः, क्षण क्रुद्धः सण क्षमी । मोहाद्यः क्रीटयेवाह कारित कपिचापलम् ॥१॥ वीतरागस्तोत्र प्र० १६, शो० । હે પ્રભુ! હું કેહવાર મસારના સુખમા આમન થયે છે, તે કઈવાર તેનાથી મુન (નિભ) થયો કે ઈવાર ક્રોધ પામ્યો છુ, તે કઈવાર કમાવાળો થયે આવી રીતે મહાદિકે મને વાદરા જેવી પવિતા કરાવી છે-વાદની મ નચાળે છે ? माता तात! त्वमेवफात्वत्तो नान्य कृपापरः । नान्यो मतः कृपापानमधि यत्कृत्यकर्मठ. ॥२॥ वीतरागस्तोत्र प्र. १६, मो०८ હે પિતા! આપ એક જ્ઞાના છે, આથી બીજે કઈ પાવું નથી, અને મારા વિના બીજે કઈ કૃપાનું પાત્ર (સ્થાન) પ નથી તેથી આપજ કરવા લાયક કાર્યમાં તત્પર થાઓ. જવાનું હોય તે કર ) ૨ ( ૧૦ ) સુભાષિત-પદ્ય-નૃત્નાકર श्रुत्वा वच' सुचरितं च पृथग्निशेप वीर गुणातिशयलोलतयाऽऽश्रिताः स्म ॥२९॥ लोकतत्त्वनिर्णय, (हरिभद्रसूरि) તે ભગવાન મહાવીર સ્વામી અમારા બધુ નથી અને બીજા બ્રાદિક દેવ અમારા શત્રુ પણ નથી તથા તે સર્વમાથી કઈ પણ એકને અમે સાક્ષાત્ જોયા પણ નથી છતા તેમના સામાન્ય અને વિશેષ એવા વચનને તથા મા ચરિત્રને સાભળીને અમે એ ગુણેના અતિશયને મેળવવાના લાભથી શ્રી મહાવીર સ્વા મીનો આશય કર્યો છે ૨૯ सर्वजस्त्व जिनारपते ! सर्वदोपोज्झितत्वाद् निर्दोषस्त्व सकलविधया माननिधिकत्वात् । मम्यग्वार त्व भनदभिमते न घनेकान्तवादे, कश्चिद्वाघ स्फुरति तदहो! त्या प्रपन्दन्त आर्या ॥३०॥ न्यायकुसुमाञ्जलि, (न्यायविजय) હે જિનેન્દ્ર ! તમે સર્વ દેષ રહિત હોવાથી સર્વજ્ઞ છે, સમગ્ર પ્રકારે માનને નાશ કરલે હોવાથી તમે નિર્દોષ છો, તથા અનેકાત વાદવાળા તમારા મનમાં કોઈ પણ બાધ આવતો નથી, તેથી સત્ય વચનવાળા છો માટે જ હે ભગવાન! તમને આર્યજને વદના કરે છે ૩૦ મિનિન્જા-ર્મિત-નિ-સ્તુતિ (2) આત્મનિન્દા - क्षण मक्तः क्षण मुक्तः, क्षण क्रुद्धः क्षण क्षमी । मोहाचै क्रीडयैवाह कारितः कपिचापलम् ॥१॥ वीतरागस्तोत्र प्र. १६, शो० ४ હે પ્રભુ! હુ કેઈવાર સસારના સુખમા આવ્યક્ત થયે છું, તો કોઈવાર તેનાથી મુક્ત (નિર્લોભી ચ છુ કેઈવાર ક્રોધ પામે છુ, તો કઈવાર ક્ષમાવાળે થયો છું આવી રીતે મહાદિકે મને વાદળ જેવી ચપલતા કરાવી છે–વાદરાની જેમ નચાવ્યું છે ? ज्ञाता तात त्वमेकस्त्वत्तो नान्यः कृपापरः । नान्यो मत्तः कृपापात्रमेधि यत्कृत्यकर्मठः ॥२॥ वीतरागस्तोन प्र० १६, मो०८ હે પિતા! આપજ એક નાના છે, આપથી બીજો કોઈ કૃપાલુ નથી, અને મારા વિના બીજો કોઈ કૃપાનું પાત્ર (સ્થાન) પણ નથી તેથી આપજ કરવા લાયક કાર્યમા તત્પર થાઓ. (જે કરવાનું હોય તે કરે છે ?
(૫૦) સુભાષિત-પરત્નાકર श्रुत्वा च सुचरित व पृथग्विशेष वीर गुणातिशयलोलतयाऽऽपिता स्मः ॥२९॥ लोकनत्यनिर्णय, (हरिभद्रसूरि) તે ભગવાન મહાવીર સ્વામી અમારા બધુ નથી અને બીજા બ્રહ્માદિક દેવે અમારા શત્રુ પણ નથી તથા તે સર્વમાથી કોઈ પણ એકને અમે સાક્ષાત્ જોયા પણ નથી છતા તેમના સામાન્ય અને વિશેષ એવા વચનને તથા મારા ચરિત્રને સાભળીને અમે એ ગુણોના અતિશયને મેળવવાના લેભથી શ્રી મહાવીર સ્વા મીનો આશ્ચય કર્યો છે ૨૯ सर्वज्ञस्त्व जिनवरपते । सर्वदोपोज्झितत्वाद् निर्दोषस्त्व सकलविधया माननिधिकत्वात् । मम्यग्वाक् त्व मनदभिमते न घनकान्तवादे, વર્ષ રીતે તો સ્વીકાર કરે न्यायकुसुमाञ्जलि, (न्यायविजय) હે જિને! તમે સર્વ દેષ રહિત હોવાથી સર્વજ્ઞ છે, સમગ્ર પ્રકારે માનને નાશ કલે હોવાથી તમે નિર્દોષ છે, તથા અનેકાત વાદવાળા તમારા મનમાં કોઈ પણ બાધ આવતો નથી, તેથી સત્ય વચન વાળા છે માટે જ હે ભગવાન્ ! તમને આર્યજને વદન કરે છે ૩૦ સામનિર્મિત-નિનga (૨૨) આત્મનિન્દા - क्षण सक्तः क्षण मुक्तः, क्षण क्रुद्धः क्षण क्षमी । નોદઃ દીવાદ કારિતા વિવાદ ? || वीतरागस्तोत्र प्र० १६, लो० ४ હે પ્રભુ! હું કઈવાર સસારના સુખમાં આસક્ત થયે છુ, તે કઈવાર તેનાથી મુક્ત (નિભ) વ છુ કેઈવાર ક્રોધ પામે છુ, તે કઈવાર ક્ષમાવાળો થયે "કુ આવી રીતે મહાદિકે મને વાદરા જેવી ચપલતા કરાવી છે–વાદરાની જેમ નચાવ્યું છે ? ज्ञाता तात ! समेफस्त्वत्तो नान्य कृपापरः । नान्यो मत्तः कृपापात्रमेधि यत्कृत्यकर्मठ. ॥२॥ वीतरागस्तोत्र प्र० १६, शो०८ હે પિતા! આપજ એક જ્ઞાતા છે, આપથી બીજો કોઈ કૃપાલુ નથી, અને મારા વિના બીજે કઈ કૃપાનું પાત્ર (સ્થાન) પણ નથી તેથી આપજ કરવા લાયક કાર્યમા તત્પર થાઓ. (જે કરવાનું હોય તે કરે ) ૨ ( ૧૨ ) સુભાષિત-પ-રત્નાકર मदृशौ त्वन्मुखासक्ते, हर्पबाष्पजलोमिभिः । अप्रेक्ष्यप्रेक्षणोद्भुत क्षणात् क्षालयता मलम् ॥३॥ वीतरागस्तोन प्र०२०, लो०२ હે પ્રભુ! પૂર્વે નહિ જોવા લાયક (પરસ્ત્રી, કુદેવ વિગેરે) જેવાથી ઉત્પન્ન થયેલા પાપ રૂપ મળને અત્યારે આપના મુખમાં આસક્ત થયેલા મારા નેત્રે હર્ષાશ્રુના જલતર વડે ક્ષણવારમાં ધોઈ નાખો ૩ मम त्यदर्शनोद्भूताश्चिर रोमाञ्चकण्टका । नुदन्ता चिरकालोत्थाममद्दर्शनासनाम् वीतरागस्तोत्र प्र. 0०, सो० ४ હે વીતરાગ ! મને આપના દર્શનથી ઉત્પન્ન થયેલા રામાચરૂપી કટકે ચિરકાળથી એટલે અનાદિકાળના ભવભ્રમ ણથી ઉત્પન થયેલી કુશસનની દુર્વાસનાને દૂર કરે (કાટાવડે પીડા પામવાથી હાર નીકળી જાઓ ) ૪ दत्त न दान परिशीलित च, न शालि शील न तपोभितप्तम् । शुभो न भावोऽप्यपद् भवेऽस्मिन् , विभो ' मया प्रान्तमहो ! मुधैप ભાવ, છો. આ હે પ્રભુ ! આ ભવમા મે દાન આપ્યું નથી, મનહર શીલ પાળ્યું નથી, ઉત્કૃષ્ઠ તપ કર્યો નથી, અને શુભ ભાવ પણ ભાવ્યું નથી માત્ર વૃથા જ આ જગતમાં હુ ભાગ્યે श्लो० ५ આત્મનિન્દા-ગતિ-જિનસ્તુતિ (43) दग्धोऽग्निना क्रोधमयेन दयो दुष्टेन लोभास्यमहोरगेण । प्रस्तोऽभिमानाजगरेण माया- जालेन बद्धोऽस्मि कथ भजे त्वाम् १ ॥६॥ रत्नाकरप०, હે પ્રભુ ! ક્રોધમય અગ્નિવડે હુ બળી ગયેલો છુ, લેભ નામના દઇ મોટા અર્પવડે હુ ડસાયો છુ, અભિમાનરૂપી અજગવડે હુ ગળા છું, અને માયારૂપી જાળવડે હુ બધાયો છું તેથી તમને શી રીતે ભજું ? ૬ वैराग्यरङ्गः परसञ्चनाय, धर्मोपदेशो जनरञ्जनाय । वादाय विद्याऽध्ययन च मेऽभूत् , फियद् जुवे हास्यफर समीग! रत्नाकरप०, शो०९ હે સ્વામી ! મારે વૈોગ્યને રગ રને છેતરવા માટે થયે, ધર્મને ઉપદેશ લોકોને ૨જન કરવા માટે થયે, તથા મારે વિદ્યાભ્યાસ વાદ-વિવાદને માટે થયો આ રીતે હામીને પાત્ર મારી ચેષ્ટા હુ આપને કેટલી કહું ? ૭ परामवादेन मुख सदोप नेत्र परस्त्रीजनवीक्षणेन ।
(५४) સુભાષિત-પ-રત્નાકર चेत परापायरिचिन्तनेन, कृत भविष्यामि कथ विभोऽहम् १ ॥८॥ रत्नाकरप०, मो०१० મે મારૂ મુખ પરના અપવાદ બાલવાવડે દેવાળું હું છે, પરસ્ત્રીને નવાવડે નેનને દષિત કર્યા છે, અને બીજાનું અશુભ ચિતવવાવડે ચિત્તને દપિત કર્યું છે તે હે પ્રભુ! હું કેવી રીતે કૃતાર્થ થઈશ ? ૮ आयुगलत्याशु न पापयुद्धि- र्गत यो नो पिपयामिलाप । पत्नश्च भैषज्यविधौ न धर्म, स्वामिन् ! महामोहविडम्बना में रत्नाकरप०, लो०१६ માટે આયુષ્યપણે ગળી જાય છે-ક્ષીણ થાય છે પણ પાપ બુદ્ધિ ક્ષીણ થતી નથી, મઢ વય (ઉમર જતુ રહ્યું છે, પs વિષયને અભિલાષ ગ નથી, ઓષધ કરવામાં મેં યત્ન ક છે, પણ ધમને વિષે યત્ન કયો નથી હે સ્વામી ! આ સ- મને મહા મેહની વિડબના છે - न देवपूजा न च पानपूजा, न श्राद्धधर्मश्च न माधुधर्म । लब्यापि मानुष्यमिद ममम्त कृत मयारण्यपिलापतुल्यम् रत्नाकरप०, श्लो०१८ આત્મનિન્દા-ગર્ભિત-જિન-સ્તુતિ (૫૫) હે સ્વામી! આ ઉત્તમ મનુષ્યપણું પ્રાપ્ત થયા છતા મે દેવપૂજા કરી નથી, પાત્રને દાન દેવારૂપ પાત્ર-પૂજા પણ કરી નથી, શ્રાવકને ધર્મ પાળે નથી, તથા સાધુધર્મ પણ પાળે નથી પરંતુ આ ભવમાં જે જે કાર્ય કર્યા છે તે સર્વ મે અરણ્યમા વિલાપ કરવા જેવું કર્યું છે-સર્વ નિષ્ફળ કર્યું છે ૧૦ सद्भोगलीला न च रोगकीला, धनागमो नो निधनागमश्च । दारा न कारा नरकस्य चित्ते, व्यचिन्ति नित्य मयकाऽधमेन || ૨ || रत्नाकरप०, लो. २० હે પ્રભુ! અધમ એવા મે નિરતર ચિત્તને વિષે ઉત્તમ ભેગની કીડાનું ચિંતવન કર્યું છે, પણ રોગની જવાળા પ્રાપ્ત થશે તેનો વિચાર કર્યો નથી, ધનની પ્રાપ્તિનો વિચાર કર્યો છે, પણ મરણની પ્રાપ્તિ થવાની છે તેને વિચાર કર્યો નથી, તથા સ્ત્રી મેળવવાને વિચાર કર્યો છે, પણ નરકનું કેદખાનું મળવાનું છે તેનો વિચાર કર્યો નથી ૧૧ तर प्रेष्योऽस्मि दासोऽस्मि, सेनकोऽस्म्यस्मि किङ्करः । ओमिति प्रतिपद्यस्व, नाथ! नातः पर त्रुवे ॥१२॥ वीतरागस्तोन प्र० २०, श्लो०८ હે નાથ ! હું તમારો દાસ છું, ભૂત્ય છું, સેવક છુ અને છું તે તમે “બહુ સારૂ” એમ કહીને અગીકાર કરે, એ સિવાય બીજુ કાઈ હું કહેતે નથી ૧૨ { મુભાષિત-પદ્ય-નાડ, लीलादलितनि शेपकर्मजाल ! कृपापर ।। મિયૉ નાથ', એના જેલી ૨૨ 18 परमात्मप०, (यगोविजय) ક્રીડા માત્રથી જ ના કરી છે કમ રૂપી જલ જે એવા દયા હે નાય ' હજુ સુધી આપ મુનિ દેતા નથી, તેથી મુનિની હુ યાચના કરું છુ ૧૩ अपारघोरसमारनिमग्नजनतारक । किमेप घोरसमारे, नाथ! त विस्मृतो जन ॥१४॥ ઉમરમ, (વિજય) પાર વિનાના ભય કર સમામા ડુબેલા મનુષ્યને તારનાર પ્રભુ ! આ ભયકર સમારમા આ તારે જ માણસ કેમ ભૂલી જવા છે ! ૧૪ मदारप्रतिपनस्य, तारणे लोकमान्धा ! त्वयाऽस्य भुवनानन्द 1, येनाद्यापि विलम्ब्यते ॥१५॥ परमात्मप०, ( यशोविजय) મારા વિચારોને પ્રાપ્ત કરનાર મનુષ્યને મારવામા લોકના એક બધુ અને ત્રણ ભુવનના પ્રાણીઓને આનદ આપનાર એવા હે પ્રભુ! આપના વડે હજુ આ માનવીને તારવામાં વિલબ કેમ થાય છે ? ૧૫ न भास्करादृते नाय !, कमलाकरयोधनम् । यथा तथा जगभेन !, सदृते नास्ति निति ॥ १६ ॥ , (ચરિકા) આત્મનિ -ગર્ભિતજનસ્તુતિ (૫૭) હે નાથ ! જેમ સૂર્યના વિના કમલનું વન વિકસિત થતુ નથી, તેમ જગતને એક નેત્ર સમાન હે પ્રભુ! આપના વિના મોક્ષની પ્રાપ્તિ નથી ૧૬ अनन्तवीर्यसम्भार !, जगदालम्बदायक! । विधेहि निर्भय नाथ 1, मामुत्चार्य भगाटवीम् ॥ १७ ॥ परमात्मप०, ( यशोविजय ) અનન્ત શક્તિને ઘાણ કરનાર અને જગતને આધાર આપનાર હે નાથ ! ભવરૂપી જ ગલમાથી બહાર કાઢીને મને ભય વિનાને કર ૧૭ कल्पद्रोरपि कल्पद्रुमहतोऽपि मणेर्मणिः । देवानामपि पूज्योऽसि, क्रियत् ते मम पूरणम् ॥१८॥ दीनाकन्दनद्वा०, (न्यायविजय ) शो०४ તુ કલ્પવૃક્ષને પણ કલ્પવૃક્ષ છે, મહાન મણિને પણ મણિ છે, તુ દેને પણ પૂજાય છે, તો મારા જેવાનું પૂરણ કરવુ –મારી મુક્તિની ઈચ્છાની પૂર્તિ કથ્વી-એમાં તે તમને શું ( શ્રમ પડવાને છે કે ? ૧૮ स्वय जानासि हे देव !, कीदृशोऽस्मि दयास्पदम् १ । दयारत्नाकरवासि, नाथ ! नाथामि ते दयाम् ।। १९ ।। दीनानन्दनद्वा०, (न्यायविजय ) शो०५ હે દેવ તુ સ્વય જાણે છે કે, હુ કે દયાપાત્ર છું, અને તું તે દયાને મહાસાગર છે હે નાથ! તારી દયા યાચુ છુ ૧૯ (५८) सुभाषित-५-ना. दौर्बल्येऽपि खस क्रोधो नैर्गुण्येऽप्यमिमानिता । वैयर्थेऽपि महामाया, लोभो दौम्ध्येऽपि मे महान् ॥२० दीनापन्दनद्वा०, (न्यायविजय ) लो०८ હે પ્રભુ! દુર્બલતા છતા ઉગ્ર ક્રોધ, નિણતા છતા પ્રબ! અભિમાન, અકર્મયના યા અર્થહીન સ્થિતિ છતા મહામાય અને દારિદ્રવ્ય છતા મહાત્ લભ મારામાં ભરેલા છે ૨૦ शास्त्राणा पठन ज्ञान बोधन सुकर पिल । दुष्कर तु पर नाथ !, जीवने स्वे प्रवेशनम् ।।२१। दीनारन्दनद्वा०, (न्यायविजय ) मो० १४ શાસ્ત્રો ભણવા જાણવા અને બીજાઓને સમજાવવા રહેવા છે, પણ હે નાથ ! પિતાના જીવનમાં ઉતારવા દાલા થઈ પડ્યા છે ૨૧ यादृशस्तादृशो चाऽपि, देव ! दासोऽस्मि तापक. । दासोद्धरणशथिल्य स्वामिनो न हि शोभते ॥ २२ ॥ दीनाक दनद्वा०, (न्यायविजय) श्लो० १८ દેવ ! જે-તે પણ હુ તારે દામ, દાસના ઉદ્ધાર કરવામાં શિથિલ થવુ એ સ્વામીને ન શોભે ૨૨ मत्तोऽप्यधिकपाप्मानो दृश्यन्ते सुखशालिनः । निष्ठुरव्यवहारण, विधिर्मय्येर वर्तते दीनाक्रन्दनद्वा०, (न्यायविजय) शो० २१ મારાથી પણ વધુ પાપ કરનારા દુનિયામાં સુખી દેખાય છે. વિધાન” મારા પર જ કેમ નિષ્ફર વ્યવહાર ચલાવે છે? ર૩
सामान्य-जिन-स्तुति (१२)
ন্সন্যান্সাাাাাাাঃ
सिनह प्रशसा.-
किं कर्पूरमय सुधारसमय किं चन्द्ररोचिर्मयं ?
किं लावण्यमय महामणिमय कारुण्यकेलिमयम् ।
विश्वानन्दमय महोदयमय शोभामय चिन्मय,
शुक्लध्यानमय वपुर्जिनपतेर्भूयाद् भनालम्बनम्॥१॥
अभयदेवसूर
આ જિનેશ્વપ્ન શરીર શુ કપુમય છે? શુ અમૃતરસમય
છે? શુ ચદ્રની કાતિમય છે? શું લાવણ્યમય છે? શું મહા
મણિમય છે ? આવા પ્રકારનું તે શરી- કરુણાને ક્રીડા કરવાનું
ઘરરૂપ, વિશ્વને આનદ આપનારૂ, મેટા Cદયવાળુ, શોભામય,
ચૈતન્યમય અને શુકલધ્યાનમય શ્રી જિનેન્દ્રનું શરી- પ્રાણીઓને
ભવદ્રુપને વિશે આલ બનરૂપ થાઓ !
Correतुति:-
प्रशमरमनिमग्न दृष्टियुग्म प्रमन्न
वदनकमलमक' कामिनीमङ्गशून्यः ।
करयुगमपि यत्ते शस्त्रसम्बन्धपन्ध्य
तदसि जगति देवो वीतरागस्त्वमेन ॥२॥
(૬૦) સુભાષિત-પદ્ય-રનાકર હે જિનેન્દ્ર ! તમારી બે દષ્ટિ-નેત્ર શાતરસમાં નિમગ્ન છે, તમારૂં મુખ કમળ પ્રેમ છે, તમારો ઉત્સગ (ગે)ના સગથી રહિત છે, તથા તમારા અને હાથ શસ્ત્રના સબ ધથી રહિત છે, તેથી જગનમાં તમે એક જ વિગગ-રાગs રહિત દેવ છે ૨ વિરામુ જારાનગત- ररणोष्टपुट सिवदन्ततति । शितिकशभरोऽम्मुजमञ्जुकर, सुरभिश्वसित प्रभयोल्लसित. ॥३॥ मतिमान् श्रुतमान् प्रयितावधियुक, पृथुपूनमरम्मरणो गतरुग् । मति कान्ति धृतिप्रभृतिस्वगुणे- जगतोऽप्यधिको जगतीतिलक ॥४॥ क्ल्पसून-सुबोधिका જિનેશ્વરનું મુખ ચદ્ર જેવું છે, તેની ગતિ હાથી જેવી છે, તેના એક રાજા છે, તેના દાતની શ્રેણિન છે, તેના કેશને સમૂહ શ્યામ છે, તેના હાથ કમળ જેવા કે મળ છે, તેને શ્વાસ સુગધિ છે, તેનું શરીર કાતિવડે દેદીપ્યમાન છે. તે મતિજ્ઞા નવાળા છે, શ્રુતજ્ઞાનવાળા છે, તેમને વિસ્તારવાળુ અવધિજ્ઞાન છે, તેને ઘણાં પૂર્વ ભાનું સ્મરણ છે, તે રોગ રહિત છે, તે બુદ્ધિ, કાતિ, ધૃતિ-ધીરજ વિગેરે પિતાના ગુણેવડે જગતથી પણ અધિક છે, તથા જગતમાં તિવક સમાન છે ૩-૪ સામાન્ય જિન-સ્તુતિ ( ૬૧ ) } न केवल रागमुक्त वीतराग! मनस्तव । वपु स्थित रक्तमपि, क्षीरधारामहोदरम् ॥५॥ वीतरागस्तोत्र, प्र. २, लो०५ વીતરાગ ! કેવળ આપનુ મન રાગ રહિત થએલું છે એમ નથી, પરંતુ આપના શરીરમાં રહેલું ન ( રુધિર ) દૂધની ધારા જેવું ઘેલું છે, એટલે આપના ધિરમાથી પણ સ્વાભાવિક રાગ-૨ ગ-રતાશ જતી રહી છે એ प्रमन्नमास्य मध्यस्थे, दृशौ लोकम्पृण वचः । इति प्रीतिपदे गाढ मूढास्त्यग्यप्युदासते वीतरागस्तोत्र प्र० ६, लो० ११ હે પ્રભુ ! આપનું મુખ પ્રસન્ન છે, બને નેત્રા મધ્યસ્થ (વિકાર રહિત) છે, અને આપનું વચન લોકોને પ્રતિકારક છે છતા પણ મૂઢ લકે આપના તરફ ઉદાસીન રહે છે ૬ લો ભાત્યા પિત્ત' સાત્રિીરાલાsતાલા લક્ષેત્રામલા ક્ષતિgમાતમ વક્ષેપમાા अक्षोभाः क्षीणरुक्षाक्षरपटुरचना जन्तनो मड्क्ष्क्षलक्ष्मी साक्षाद् वीक्ष्य क्षिपन्ति क्षपयतु स जिनः सय्यपक्ष यदघी॥७ जिनश०, परिच्छे० १, (जम्बुगुरु) भो० ९ જેઓ ક્ષમા ગુણવડે – (પુ) ને તિરસ્કાર કરનારા છે, ક્ષણવાર સુખ કરનારા સ્ત્રીઓના કટાક્ષો વડે જેની ઈદ્રિયે હણાયી-છતાયી નથી, જેઓ એક્ષચેત્રની ઈચ્છા રાખે.
-- (૬૨) ભાવિનમ્પ-રત્નાકર, છે, જેઓ એકડા શુભને નાશ કરનાર અમિ(અકાણ) ને નાશ કરવામાં નિપુણ છે, જેઓ કાઈથી બેભ પામતા નથી, જેઓ લુખા કઠોર શબ્દનો નાશ કરી મધુર વચનને વનાર છે, તેવા મુનિએ જે ભગવાનના ચરણ કમળને સાક્ષાત શીઘપણે અવનીને નાશ કરે છે, તે જિનેન્દ્ર ફuપક્ષ (શa પક્ષ) ને ખાવા-નાશ કરે છે જિનવાણું કરા સા त्रैलोक्य युगपत्कराम्मुरलठन् मुक्तापदालोकन, जन्तूना निनया गिरा परिणमद् य मुक्तमामापते । म श्रीमान् भगवान् पचित्रविधिभिदेवासुरैरर्चितो पीतामविलामहामरमम. पायाजिनाना पति ॥८॥ पैराग्यदाता ( पट्मान कवि ) शो० १ જે આ ત્રણ લેકને હસ્તકનીમાં રહેતા મુનાફળ (મેતી) ની જેમ એ વખતે જોઈ રહ્યા છે, જે સર્વ પ્રાણીઓને પિતે પિતાની ભાષાવડે પણામ પામે તે સદુપદેશ આપે છે, જેને સર્વ દેવ અને અસુરોએ વિવિધ પ્રકારની વિધિવડે પૂજેવા છે, અને જેનામાં ભય, વિવામ, હાસ્ય અને રસ-વેગ નાશ પામ્યા છે, તે જ્ઞાનાદિકલમીવાળા ભગવાન જિનેશ્વર સર્વનું રક્ષણ કરો ૮ अन्तु भवतो भनात् कलुपवासकादर्पका सुखातिशयसम्पदा भुवनमासकादर्पका । विलीनमलकेलातुलविकासमारा जिना मुद निदधतः सदा मुपचसा सभाराजिना।। ९॥ તુરિયા, ૧૦, ૦ ૦ (બાળ૦ ૪૦) સામાન્ય-જિન-સ્તુતિ (૬૩) અત્યત સુખસ પતિને આપનારા, જગતને પ્રકાશ કરનારા, ગર્વને નહીં કરનારા, મળ રહિત-નિર્મળ કેવળજ્ઞાનના અતુલ ઘણા વિકાસને ધારણ કરનારા તથા નિરતર સભાને રજન કરનારા સારા-મિટ વચનવડે સર્વને હર્ષ પમાડનારા જિનેશ્વર પાપના નિવાસ સ્થાનરૂપ સ સારથી તમારૂ રક્ષણ કરે ૯ सुनिश्चित नः परतन्त्रयुक्ति', स्फुरन्ति याः काश्चन सूक्तसम्पदः । तवैव ताः पूर्वमहाऽर्णवोत्थिता जगत्प्रमाण जिन ! वाक्यविप ॥१०॥ स्तुतिद्वात्रिंशिका, (सिद्धसेनदिवाकर) હે જિનેશ્વર ! અમારા મનમાં નિશ્ચય જ છે કે-અન્ય મતના શાસ્ત્રોની યુક્તિને વિષે જે કોઈ સારા વચન જોવામાં આવે છે, તે તમારા જ ચદ પૂર્વરૂપ સમુદ્રમાથી ઉછળેલા જગતમાં પ્રમાણભૂત વચનરૂપી બિ દુઓ જ છે ૧૦ पान्तु वो देशनाकाले, जैनेन्द्रदशनाशवः । मरकूपपतञ्जन्तुजातोद्धरणरजनः | ?? | f સમ ૨–૨–૨૮, દેશના સમયે જિનેશ્વરના દાતના કિરણે સંસારરૂપી ફૂપમાં પડતા જ તેઓના સમૂહનો ઉદ્ધાર કરવામા દોરડા સમાન છે, તે તમારૂ રક્ષણ કરે ૧૧ સુભાતિ-પદ્ય- શાક- શ્રી જિનેશ્વરની મૂર્તિ નેત્રને આનદ કરનારી છે, સંસાર સમુદ્રને તારવામા વહાણ સમાન છે, કાયાણરૂપી વૃક્ષને મજ છે, શ્રીમાન ધર્મરૂપી મહારાજાની નગરી સમાન છે, આપત્તિરૂપી લતાને બાળી નાખવામાં ધૂમસ જવી કે, હર્ષના ઉત્કર્ષ સહિત શુભ પ્રભાવની લહેર સમાન છે તથા રાગ-દ્વેષને જીતનારી છે, આવી જિનેશ્વરની મૂર્તિ પ્રાણીઓને કલ્યાણ કરનારી થાએ ૧૬ पाताले यानि विम्बानि, यानि विम्बानि भूतले । स्वर्गे च यानि विम्मानि, तानि वन्द निरन्तरम् ॥ १७ ॥ પાતાલમાં જેટલા બિમ્બા--પ્રતિમાઓ છે, મર્ય–મનુષ્ય લેકમ જેટલા બિઓ છે અને ગ મા જેટલા બિખે છે, તે મને હુ હમેશા વાદુ છુ ૧૭ જિનગુણુ પ્રશંસા सामामनन्ति मुनय परम पुमाम- मादित्यवर्णममल तमम परस्तात् । वामेव सम्यगुपलम्य जयन्ति मृत्यु " શિવ શિશુન્દ્રા ૨૮ મમરા, ૦, ૨૨ હે મુનદ્ર-જિનેશ્વર ! મુનિઓ તમને પરમ પુરુષરૂપ છે કે જે સૂય સમાન વર્ણવાળા, નિર્મળ અને અજ્ઞાન થકી દૂર છે વળી તમને જ સારી રીતે જાણીને સુઓ મૃત્યુને જીતે છે, આ સિવાય બીજો મને શુભ માર્ગ નથી–આ એક જ માર્ગ છે ૧૮ માને મામાન્ય-જિન-સ્તુતિ ( ૬૭ ) त्यामव्यय विभुमचिन्त्यमसङ्ख्यमाद्य ब्रह्माणमीश्वरमनन्तमनङ्गकेतुम् । योगीश्वर निदितयोगमनेफमेक ज्ञानस्वरूपममल प्रवदन्ति सन्त || ?? || भक्तामरस्तोत्र, श्लो० २४ હે જિનેશ્વર' તમે અવ્યય-નાશ હિત છે, વિભુ જ્ઞાન વ વ્યાપક છે, ચિંતવનમાં ન આવે તેવા છે, અસખ્ય છે, પ્રથમ-ધર્મની આદિને કરનારા છે, બ્રહ્મારૂપ છે, ઈશ્વર છે, અનત છે, કામદેવને નાશ ગમા કેતુ સમાન છે, ગી ઓના ઈશ્વર છે, વેગને જાણનારે છે, વ્યક્તિથી અનેક છે, સિદ્ધ સ્વરૂપથી એક છે, જ્ઞાનરૂપ છે, અને કર્મ મળ રહિત છે-એમ પુરુ કહે છે ૧૯ युद्धस्त्वमेव विषुधातिवुद्धिबोधात् व शङ्करोऽसि भुवनत्रयशदकरत्वात् । धाताऽसि धीर ! शिवमार्गनिधेविधानाद् व्यक्त त्वमेव भगवन् ! पुरुषोत्तमोऽसि ॥२०॥ भक्तामरस्तोत्र, श्लो० २५ દેએ પૂજેલી બુદ્ધિને તમને બોધ હોવાથી તમે જ બુદ્ધ છે, તમે ત્રણ જગતને પ્રાણીઓને સુખ કરનાર હોવાથી શ કર પણ તમે જ , હે ધીર ' મિક્ષ માર્ગના વિધિને બતાવનાર હેવાથી તમે જ ધાતા-બ્રહ્યા છે, અને તે ભગવાન્ ! તમે જ પુરુષોત્તમ છે તે તે પ્રગટુ જ છે ર૦ ww . સુપિન-પદ્ય-રનાર, તુજ વિનાર્તિા વાળ, સુષ્ય નલિતિતાપૂજા ! તુજ વિનrd કથા, ના નિ! મોજ | ૨૨ મvમોર, તે ૨૬ હે નાથ ! ત્રણ ભુવનના પ્રાકૃઓની પીડાને હરનારી તને નમસ્કાર થાઓ, પૃથ્વીનાને વિશે નિર્મળ ભૂષણ તમને નમસ્કાર થાઓ, વણ જગનના પર એવા તમે નમસ્કાર થાઓ, અને હું જિનેશ્વર અસારરૂપી સમુદ્રને શેષણ કરનારા તમને નમસ્કા થા ૨૧ પકિન અમૃતપs avમારી, मोपि त्वया तिपति धपित भणेन । विध्यापिना हुतभुज पयमाऽव येन, पीत न किं तदपि दुर्धपाडवन परयाणमदिरस्तोग, मो० ११ હરિ, ૪, બ્રા વગેર સર્વ દેવાને જે કામદેવ પ્રભાવ રહિત કર્યા છે, તજ કામદેવને છે જિનેશ્વર પ્રભુ! તમે એક ક્ષણવારમાં થય પમાડે છે, જેમકે જ જળ સર્વે અનિઓને બુઝવી દે છે તે જ જળનું દુમ વડવાળે વાગ્યા શેષ નથી કર્યું ? રર स्वा योगिनो जिन ! सदा परमात्मरूप- मन्पयन्ति हृदयाम्बुजकोशदेशे।
১৭ ১৭৮৭ ঘায় বিদ্যা চিল্য- रचय सम्मपि पद ना पनिशा? ॥२२॥ শাপি, # (* & । । । ( ১ ; মন নেব। * * * * * * * fi১, শন ২ * ১ , ১ - মন। { it? • না -itv ** • • • • • • • ২৪ । ২ মাথা নামী দিন ব্যাপাণা মূখা নি। মাথা ঘামান- মানণা rিi মিন{} *; • ৫৪ ২ শ' *? 4 , ** ** : {{1, 51 ২ ** ** * * * * * * * } } * * "ী মলম য়ায় দিলাে স্লাগানণনাসহ শােহদ। গান না না, থাৰে ঘাম " (૭૦) સુભાષિત-પદ્ય-રનાર અરિન ભગવાને ઈ દ્રથી પૂજાએવા છે, સિદ્ધ ભગવાને મેક્ષમાં રહેલા છે, પુજ્ય આચાર્ય મહારાજે જેનશાસનની Cન્નતિ કરવામાં લાગેલા છે, ઉપાધ્યાય મહારાજે સિદ્ધાન્તને ભણાવનારા છે, અને મુનિર જ્ઞાન, દર્શન અને ચારિત્ર ૩૪ - નતુ આધ કરનારા છે–એવા ગુણવાળા આ પાવ પરમેપ્રિઓ મેશા તમારૂ કયાણ કરી ૨૫ दवोऽनकमवार्जितोनितमहापापप्रदीपानलो देव सिद्धिव विशालहृदयालङ्कारहारोपम । देवोऽष्टादशदोपसिन्धुरवटानिमेंटपश्चाननो भव्याना विदधातु वान्छिनफल श्रीवीतरागो जिन॥२६॥ વતિના, માતા, - 3 અનેક ભવે ઉત કરેલા બળવાન અને મોટા પાપને બાળી નાખવામાં દીવાના અગ્નિ સમાન, નિદ્ધિરૂપી સ્ત્રીના વિશાળ હૃદયને ભાવનાર હાજના સમાન, અને અઢાર દેવ રૂપી હાથીઓના ગડથળને ભેદનામા સિંહ સમાન એવા શ્રી વીતરાગ જિનેશ્વર તણું ભવ્ય મનુષ્યોને ઈરિત ફળ આપે ૨૬ તોગguતો જલ7 સન્માધિ, श्रीमान् पतक प्रसिद्धमहिमा शत्रुञ्जयो मण्डप, । वैभारः कनकाचलोयुंडगिरि बीचित्रकूटादय- स्तर श्रीमपभादयो जिनमरा कुर्वन्तु वो मगलम् ॥२६॥ पचप्रतिक्मण, सक्लाईरस्तोत्र, शो० ३३
સામાન્ય
જિન-સ્તુતિ ( 91 )
પ્રસિદ્ધ અષ્ટાપદ પર્વત, ગજપદ (હાથીપગલાવાળે) પર્વત,
સમેતશિખર નામને પર્વત, માણેકાદિ રત્નથી યુક્ત ગિરનાર
પર્વત, પ્રસિદ્ધ મહિમાવાળે શત્રુંજય પર્વત, મડપગિરિ
વૈભારગિરિ, કનકાચલ, અબુદગિરિ, શ્રીચિત્રકૂટ પર્વત વગેરે
ઉપર રહેલા ચેમાં શ્રી ઋષભાદિ વીશે તીર્થંકર પ્રભુ
તમારૂ કયાણ કરો ર૭
उदधाविन सर्वसिन्धना,
સારા નાશ! દg :
न च तासु भनान् प्रदृश्यते,
प्रविभक्तासु सरित्सिवोदधि
| ૮ ||
स्तुतिद्वात्रिंशिका, (सिद्धसेनदिवाकर )
હે નાથ ! જેમ સર્વ નદીએ સમુદ્રમાં સમાય છે, અને
સર્વ દષિઓ (મો) તમારાનાજ સમાયેલી છે, તે પણ
જેમ જૂદી જૂદી નદીઓમાં સમુદ્ર દેખાતો નથી, તેમ તે દષ્ટિ-
એને વિષે તમે દેખાતા નથી ૨૮
सरसशान्तिसुधारससागर
शुचितर गुणरत्नमहाऽऽकरम् ।
भविकपङ्कजबोधदिवाकर
प्रतिदिन प्रणमामि जिनेश्वरम्
+ ૨૬
સરસ શાતિરૂપી અમૃતરસના ભાગ નમન, અત્યન
પવિત્ર, ગુણરૂપી રત્નની મોટી ખાણ સમાન અને ભવ્ય પ્રાણી
રૂપી કમળને વિકસ્વર કરવામાં સૂર્ય માન શ્રી જિનેને
હુ હમેશા નમું છું ૨૯
(७२) સુભાષિત-પ-રત્નાકર ससाररूपः सुथहन्नुदन्या- नलद्धि पीडानिवह नुदन था। यद्दर्शनात् प्रापि जनेन नाक, स्तूयाजिनास्तान् भुग्ने न ना कः १ ॥३०॥ चतुर्विशतिका, पृ० ११५, शो. ६८, (आग० स०) જે જિનેશ્વરના દર્શન માત્રથી જ મનુષ્ય સંસારરૂપ ઘણું મેટા સમુદ્રને ઓળગે છે, અથવા પીડાના સમૂહને નાશ કરે નાર અને પામે છે, તે જિનેશ્વરની આ જગતમાં કે પુરુષ સ્તુતિ ન કરે ? અર્થાત્ સર્વ લેક સ્તુતિ કરે ૩૦ प्रतिजिन क्रमप्रारिरुहाणि न, सुखचितानि हितानि नवानिगम् । दवति रान्तु पदानि नखप्रभा- सुखचितानि हि तानि नवानि शम् ॥३१॥ चतुविशतिका, पृ० १३०, शो० ७८, (आग० स०) સુખે કરીને યુઝન, નિકારક, અને નખની કાતિવડે સારી રિતે વ્યાસ એવા ન પગલાને ધારણ કરતા દરેક જિનેશ્વરના ચણની નીચે સ્થાપન કરેલા નવા નવ કમળ અમને હમેશા સુખ આપે ૩૧ दीनोद्धारधुरन्धरस्वदपरो नास्ते मदन्य कृपा- पान नान जने जिनेश्वर तथाऽप्येतान याचे श्रियम् ।
ના નમક ન शो० २५ સામા જિન-રસ્તુતિ ( ૭૩ ) फिन्त्वहन्निदमेव केरलमहो सद्बोधिरत्न शिव श्रीरत्नाकरमद्गलैकनिलय! श्रेयस्कर प्रार्थये ।। ३२ ॥ रत्नाकरप०, હે જિનેશ્વર ! આ લેકમાં દીન પ્રાણુઓને ઉદ્ધાર કરવામાં ધુર ધર તમારા સિવાય બીજું કોઈ નથી, અને મારા જેવો બીજે કઈ કૃપાનું પાત્ર નથી, તે પણ આ લક્ષમીની હુ યાચના કરતું નથી પરંતુ જ્ઞાનાદિક લક્ષમીના સમુદ્ર અને મગળના અદ્વિતીય સ્થાનરૂપ એવા હે અહંના માત્ર મોક્ષદાયક અને કલ્યાણકારક આ એક બોધિરત્નની જ હુ પ્રાર્થના-યાચના કરુ છુ ૩૨ કયાધાર ! પાવતાર', दुर्वारसमारनिफारवैद्य ।। श्रीगीतराग त्वयि मुग्धभावाद्, વિજ્ઞ! મો . વિશવામિ વિચિત્ || ફરે છે रलारप०, लो. २ ત્રણ જગતના આધાર, કૃપાના જ અવતાર, દુખે કરીને વારી શકાય તેવા સસારના વિકારો નાશ કરવામાં વૈદ્ય સમાન, રાગ-દ્વેષ રહિત અને વિશેષ જ્ઞાનવાળા હે પ્રભુ ' હું મુગ્ધ પણથી આપને કાઈક વિનતિ કરું છુ ૩૩ नाह रामो न मे पाञ्छा, भावेषु च न मे मनः । शान्तिमान्यातुमिच्छामि, चात्मन्येन जिनो यथा ॥३४॥ वैराग्य योगवाशिष्ट, એ (૪) સુભાષિત-પઘના ર હું ગમ નથી, મારે કાઈપણ ઈચ્છા નથી, પદાર્થોને વિષે માનું મન નથી, આત્માને વિષે જિનેશ્વરની જેમ હ શાતિ ધારણ કરવા ઈચ્છું છું ૩૪ मनो जितरागादिदोपखेलोक्यजित । यथास्थितार्थवादी च, दवोर्हन् परमेश्वर ॥ ३५ ॥ निश० पु. १०, पर्व ६, पृ० १७९, शो० २९१ (प्र० स०) લોક અક સર્વને જાણનારા, રાગાદિક દેષને જીતનારા, ત્રણ લેકે પૂજેવા અને વસ્તુના યથાર્થ–સત્ય સ્વરૂપને કહેનારા અરહુત દેવ જ પરમેશ્વર છે ૩૫ अनध्ययनविद्वामो निद्रव्यपरमेश्वरा। अनलङ्कारसुभगा पान्तु युष्मान् जिनेश्वरा ॥ ३६ ।। સુવો, થાક , g ૨૪ર (૦ ૪૦) ભણ્યા વિના જ વિદ્વાન, દ્રવ્ય વિના જ પરમેશ્વર અને અલ કાર વિના જ મનેહ એવા જિનેશ્વરા તમારું રક્ષણ કરે ૩૬ वीतराग स्मरन् योगी, वीतरागत्तमश्नुते । इलिका भ्रमरीमीता, ध्यायन्ती भ्रमरी यथा ।। ३७ ॥ ૧૫૦ તૈ૦, ૬૦ ૨૮૮ (૨૦ વિ૦ ૪૦ ) જેમ ભમરીથી ભય પામેની ઈયળ ભમરીનું જ ધ્યાન કરતા ભમરી ૨૫ જ થઇ જાય છે, તેમ યેગી વિતરાગનુ ધ્યાન કરના વીતરાગપણને પામે છે ૩૭ અમાન્ય-જિનસ્તુતિ ( ૭પ ) ते जयन्ति जिना यंपा केवलजानशालिनाम् । मनोमवामिधे पीने, मानसेनोपरायितम् ॥३८॥ जैन पचनत्र पृ० २५४, शे० ९ કેવળજ્ઞાન ડે શેલતા જે જિનેશ્વરના ચિતે વામદેવ નામના બીજન વિશે ઉખ ભૂમિનું આચરન્ન કર્યું છે, (જેમ ઉખર ભૂમિ છે બીજ વાવ્યું કે તે તે ઉગતુ નથી–બળી જાય છે, તેમ જિનેશ્વરના ચિત્તમ અમદેવ રૂપી બીજ બની ગયું છે, ) ને જિનેશ્વર જયપત વર્તે છે ૩૮ न हि पाता न हि पाता, न हि पाता जगप्रये । वीनरागममो देश न भूतो न भविष्यति II ૨૧ || આ નભ જગતમાં કોઈ રટણ કનાર નથી, ક્ષણ કરનાર નથી, કાળ કશ્નાર નથી એક જિનેશ્વર જ કરનાર છે વિન જિનેર સમાન બીજો કોઈ દેવ ( ર રનાર ) િનથી અને થશે પત્ત ની ૩૯ मुगमुगणा मपां यह मुग पिण्डित भवेत् । pદિ પિત્તળ, નગ્નતમાશા || 9 || મ, (જિના) બધાય દેવતા અને અમુંનું એકઠું કરવું જે મુખ તેથ જ એકજ સિદ્ધ પ્રભુની અમને અયન અનનમે ભાગ
(૭) સુભાષિત-પ-રત્ના
न म्पर्यो यस्य नो वर्णों न गन्धो न रसधृती (१) ।
शुद्धचिन्मात्रगुणवान् , परमात्मा म गीयते ॥ ४१ ।।
परमात्मप०, ( यशोविजय )
જેને સમર્શ, રૂપ, ગધ અને રસ ન થેય, અર્થાત જે
અશરીરી હોય, તેમજ જે શુદ્ધ જ્ઞાન માત્ર ગુવાળા હોય તેજ
પરમામાં કહેવાય છે ૪૧
यतो वाचो निवर्तन्ते, न या मनसो गति ।
शुद्धानुभनसबंध तद्रूप परमात्मन # 8
परमात्मप० ( यशोविजय )
જ્યાથી વારી પાછી ફરે અને જ્યાં મનની પણ ગતિ
નથી પણ શુદ્ધ અનુભવથી જ જાણી શકાય તજ પરમાત્માનું
રૂપ છે ૪૨
नित्य विज्ञानमानन्द ब्रह्म या प्रतिष्ठितम् ।
शुद्धयुद्धसभावाय, नमस्तस्मै परमात्मने ૪૩
પરમાતમ (
હમેશા જેમાં વિજ્ઞાન, આનદ અને બા સ્થિત રહેલા છે,
અને શુદ્ધ જ્ઞાનના સ્વભાવવાળા તે પરમાત્માને નમસ્કાર
શાએ ૪૩
जिने भक्तिर्जिने भक्तिर्षिने भक्तिर्दिने दिने ।
मदा मेऽस्तु सदा मेऽस्तु, सदा मेऽस्तु भवे भवे॥४४॥
સામાન્ય-જિન-તુતિ ( ૭૭ ) જિનેશ્વર પ્રભુમાં પ્રતિદિન મારી ભક્તિ રહે એટલું જ નહિ તે ભક્તિ ભવભવને વિષે મને હમેશા રહો ૪૪ त्वं ब्रह्मा शङ्करस्त्व चान्युतस्त्व चामराधिपः । त्व माता च पिता चैत्र, बन्धुस्त्व विश्ववत्सल ! ॥४५|| હે વિશ્વને વહાલા જિનેન્દ્ર ! તમે જ બ્રહ્મા છે, તમે જ શકર છે, તમે જ વિષ્ણુ છે, તમે જ ઈદ્ર છે, તમે જ માતા છે, તમે જ પિતા છે, અને તમે જ બધુ છે કપ जैनधर्माद् विनिर्मुक्तो मा भव चकार्त्यपि स्या चेटोऽपि दरिद्रोऽपि, जैनधर्माधिनासितः ॥४६॥ હું જૈન ધર્મથી રહિત થઈને સાર્વભૌમ ચક્રવતી પણ થવાને નથી ઇચ્છતે, પરંતુ જેનધર્મથી વારિત થયેલો એ હુ દરિદ્ર થાઉં (તે પણ મને કબૂલ છે ) ૪૬ निरीक्षितु रूपलक्ष्मी महस्राक्षोऽपि न क्षमः। स्वामिन् ! सहस्रजिहोऽपि, गक्तो वक्तु न ते गुणान् ॥४७॥ चीतरागस्तोत्र, प्र० १०, मो०३ હે સ્વામિન્ ! આપની સંપૂર્ણ રૂપલક્ષ્મીને જેવાને હજાર નેત્રવાળે ઈન્દ્ર પણ સમર્થ નથી અને આપના સમગ્ર ગુણ ગાવાને હજાર જિલ્લાવાળે શેષનાગ પણ સમર્થ નથી ક૭ रागद्वेपनिजेतार ज्ञातार विश्वयम्तुनः । शक्रपूज्य गिरामीश तीर्थेश स्मृतिमानये B૮ प्रमाणनयतत्त्वालोक, भो० १.
( ૭૮ ) સુભાષિત-પદ્ય-રનાર રાગ અને દેવને જિતનારા (અપાયાપરમાતિશય), અમર વસ્તુના જણકાર (જ્ઞાનાતિશય), દેવતાઓના મામી ઇવે પૂજાએલા (પૂજાતિશય), વાણીના સ્વામી (વચનતિશય) એવા તીર્થ–સાધુ, સાધ્વી, શ્રાવક અને શાવિ-એ ચણિયે સઘની સ્થાપનાર શ્રી તીર્થ પ્રભુને હું સ્મરણમાં લાવું ? जितमम्मोह सर्वज्ञ , यथास्थितदेशकः । लोक्यमहित स्वामिन् !, गीतरागानमोऽस्तु ते ॥४९॥ ૦૨૦, a , શેઠ ઘ રૂરૂ (વિ૦ ૦) મેહને જિતનાર, નર્વ વસ્તુના જાણકાર, વસ્તુની વાસ્ત વિકતાને કહેનાર ત્રણ લેકથી પૂએવા અને નગ વિનાના છે સ્વામી ! તમને નમસકાર થાઓ ૪૯ मोबमार्गस्य नेतार मेतार कर्मभूभृताम् । ज्ञातार विश्ववस्तूना वन्दे नद्गुणलब्धये परीक्षामुस, मो०१ મેક્ષ માર્ગના નાયક, કર્મરૂપી પતાને ભેદનાર અને સમગ્ર વસ્તુને જાણનાર એવા જિનેને તેમના ગુણ પ્રાપ્ત કરવી માટે હું વાદ છે ૫૦ cocartoon विशिष्ट-जिन-स्तुति (१३) Scoockroach booo શ્રીષભદેવ સ્તુતિ – पूर्णानन्दमय महोदयमय कैवल्यचिद॒ग्मय रूपातीतमय स्वरूपरमण साभाविकीश्रीमयम् । ज्ञानोद्योतमय कृपारममय स्याद्वादनिद्याऽऽलय श्रीमिद्धाचलतीर्थराजमनिश वन्देऽहमादीश्वरम् ॥१॥ श्रीशनुजयतीर्थस्तोत्र, श्लो. १ પર્ણ આનન્દવાળા, મા ઉભવાળા, કેવળ જ્ઞાનરૂપી ચક્ષુ- વાળા, રૂપને ઉલ્લઘન કરના (અર્થાત્ સુદર રૂપવાળા અથવા અરૂપી), પિતાનાજ રૂપ-જ્ઞાનમાં રમણ કરનાર, આત્માની સ્વાભાવિક લક્ષ્મીવાળા, જ્ઞાનના પ્રકાશવાળા, દયારૂપી રસવાળા, સ્યાદાદ વિદ્યાના સ્થાન સ્વરૂપ અને શ્રી સિદ્ધાચલ તીર્થના રાજા એવા શ્રી આદીશ્વર પ્રભુને હું હમેશા વાદુ છુ ૧ श्रीमधुगाढीश्वरमात्मरूप योगीन्द्रगम्य विमलाद्रिसस्थम् । मज्जानमदृष्टिसुदृष्टलोक श्रीनाभिसूनु प्रणमामि नित्यम् श्रीशनुजयतीर्थस्तोत्र, शो०२ .
સુભાષિત-પદ્ય-રનાર આશ્રિત થશે, તે પ્રથમ જિનેશ્વર કષભદેવને હુ નમસ્કા जय त्रिभुवनाधीश !, युगादिपरमेश्वर ।। जय त्रैलोक्यतिलक !, वीतराग ! नमोऽस्तु ते ॥ ८ ॥ पार्श्वनाथचरित्र, (गद्य) पृ० १८, (प्र० स०) લે ત્રણ જગતના સ્વામી અને યુગની આદિમાં થયેલા પરમેશ્વર ! તમે જય પામે છે ત્રણ લોકને વિષે તિલક સમાન પ્રભુ ! તમે જય પામે છે વિતરાગ ! તમને નમસ્કાર છે ૮ શ્રીશાતિજિન સ્તુતિ – यो निष्कलको हरिणाश्रितोऽपि, दोपाकरो नैव कलाभृतोऽपि । श्रीशान्तिनाथोऽपरसोममूर्ति , शान्ति म चो यच्छतु चारुकीर्ति' જેને હરણ આચિત હેવા છતા જે નિકલક છે, વળી જે અનેક પ્રકારની કળાઓને ધારણ કરનાર હોવા છતા દે અવગુણની ખાણ નથી, અથવા તે દષા-રાત્રિને અર્થાત અધકારને કરનાર નથી, એવા અપૂર્વ ચદ્રમાની મૂર્તિ સ્વરૂપ અને સારી કીર્તિવાળા શ્રીશાતિનાથ પ્રભુ તમને શક્તિ આપે ? यस्योपमः स्मरणे प्रयान्ति, विश्वे यदीयाश्च गुणा न मान्ति ।
વિષ્ટિ-જિન-સ્તુતિ ( ૮૩ ) मृगाङ्कलक्ष्मा कनकम्य कान्तिः, मकम्य गान्ति स करोतु शान्तिः }} ૬૦ || જેમનું સ્મરણ કરવાથી બધા ઉપસર્ગો-વિઘો નાશ પામે છે, જેમના ગુણે સમસ્ત વિશ્વમાં પણ માતા નથી, મૃગના ચિન્હ- લઈનવાળા અને સુવર્ણની જેવી કાતિવાળા શ્રીશાતિનાથે પ્રભુ મ ઘને શાંતિ આપો ૧૦ श्रीशान्ति शान्त कर्तार भरिमनुयायिनाम् । यत्प्रत्यासतितो भेजे, कुरइगोऽपि सुरगताम् ॥ ११ ॥ कर्मचन्द्रप्रवन्ध, सर्ग १, श्लो. २ શાતિ કરનાર અને અનુયાયી વર્ગના સ્વામી, વળી જેના પ્રમાદથી હરણ પણ સુદર ૨ગને પામ્ય, તે શાતિ જિનેશ્વરને હું ભજુ છુ ૧૧ શ્રીનેમિજિન સ્તુતિ – सुरासुरा अप्यतुलप्रमाण नमन्ति बधाऽज्जलयो यमुचैः। ध्यायन्ति य योगनिदो हृदन्त- म्त नेमिनाथ प्रणतः स्तनीमि || 8 || દેવતા અને અસુરે પણ હાથ જોડીને અતુલ પ્રમાણવાળા જે (નેમિન થ ) પ્રભુને ખૂબ નમસ્કાર કરે છે અને ચોગી- પુછે જેમનું હૃદયમાં ધ્યાન કરે છે એવા શ્રી નેમિનાથ પ્રભુને પ્રણામ કરતે હું સ્તવુ છું-હુ સ્તુતિ કરુ છુ ૧૨ { ૮૪ } સુભાષિત-પદ્યનાર - - નW ગતના જીવને कमलोदरकोमलपादतल गणनापरिसर्जितनाहुबलम् । प्रणमामि जगत्त्रयगोधिकर गिरनारविभूपणनेमिजिनम् || ૨૨ . જેમના પગના તળીયા કમળના મધ્યભાગના જેવા સુકમળ છે, જેમના હાથનું બળ અગણિત છે, ત્રણે બોધિ-સમ્યકત્વ આપનારા અને ગિરનાર ગિરિના આભૂષણરૂપ એવા શ્રી નેમિનાથ જિનેશ્વરને હું પ્રણામ કરુ છુ ૧૩ श्रीयादवकुलोत्तस नौमि नेमि निरञ्जनम् । यदाश्रयण मजात , शवोऽद्यापि निरञ्जनः ॥ १४ ॥ कर्मचन्द्रप्रय ध, मर्ग १, श्लो. ३ લહમીયુકત એવી યાદવકુળમાં શ્રેષ્ઠ, રાગ અને દ્વેષાદિ ગોથી નિર્વિકાર, વળી જેના બાશ્રયથી શખે પણ નિર જન પણ-સફેદપણ આજ સુધી પ્રાપ્ત કર્યું છે, એવા શ્રી નેમિનાથ પ્રભુને હું નમું છું ૧૪ શ્રી પાર્શ્વજિન સ્તુતિ विश्वाधीश विश्वलोके पवित्र पापागम्य मोक्षलक्ष्मीकलनम् । अम्भोजाक्ष मर्वदा मुप्रसन्न श्रीपार्श्वेश नौमि शयेश्वरस्थम् श्रीश० पार्श्वनाथ स्तोत्र, शो०४ » વિશિષ્ટ-જિન-સ્તુતિ ( ૮૫) વિશ્વના અધીશ્વર, સમસ્ત લેકમાં પવિત્ર, પાપીઓ જેને જાણી શક્તા નથી અથવા પાપ જેની પાસે જઈ શકતુ નથી એવા, મોક્ષ લક્ષ્મરૂપી શ્રીવાળા, કમળના જેવી આંખવાળા, હમેશા સારી રીતે પ્રસન્ન રહેવાવાળા અને શ્રી શખેશ્વરમાં વિરાજમાન શ્રી પાર્શ્વનાથ પ્રભુને હુ નમસ્કાર કરું છુ ૧૫ पार्श्वः पार्थाग्व्ययक्षेण, कृतरक्षेण सेनिनाम् । सस्तुतः सस्तुतेर्यस्य, नागो नागेन्द्रता ययौ ॥१६॥ र्मचन्द्रप्रयन्ध, सर्ग १, शो० ४ ભક્ત મનુષ્યની રક્ષા કાર પાર્શ્વ નામના યક્ષે જેમની સ્તુતિ કરી છે, એવા શ્રી પાર્શ્વનાથ પ્રભુના દર્શન કરવાથી એક સામાન્ય અપ પણ નાગકુમાર દેવાના ઇ-ધરણેન્દ્ર પણાને પામે ૧૬ શ્રીમહાવીરજિન સ્તુતિઃ- य' शक्रेण मुदाभिनन्दितपदद्वन्द्वः क्षमाभृद्वर', क्रोधाद्युत्कटपैरिवृन्ददलन मद्धर्मनीतिप्रियः । प्रोन्मीलत्समितिश्रिय जयमयीं बिभ्रदलैरद्भुत' मस्ताद् नीरजिन शुभाय भवता श्रीमानिनो मानिनाम् १७ धर्माभ्युदयनाटक (श्री मेघप्रभ) જેમના અણુયુગલ ઈનવડે આ દપૂર્વક વદાએલા છે, જેઓ ક્ષમાશીલમાં ત્રણ છે, ક્રોધાદિ મોટા શત્રુઓના સમૂહને નાશ કરનાર છે ધર્મ અને નીતિથી પ્રિય છે, સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર કરનારી અને વિકજ્વર પાચ સમિતિ (ઇર્ષા સમિતિ, ભાષા સમિતિ, એષણ સમિતિ, આદાન ભમત્ત ચેપના સમિતિ, પારિકાપનિષ સમિતિ )ની લક્ષ્મીને ધારણ કરનાર છે, જેઓ બળથી આશ્ચર્યકારી છે. જ્ઞાનાદિ લક્ષ્મીવાળા અને જગતના ઈશ્વર એવા શ્રી તે વીરપ્રભુ આપ સરખા માનશીલ મનુભ્યોના ક યાણને માટે થાઓ 1. वीरः मासुरासुरेन्द्रमहितो वीर बुधा सश्रिता वीरणाभिहत कर्मनिचयो धीराय नित्य नम | वीरात् तीर्थमिद प्रवृत्तमतुल वीरस्य घोर तपो धीरे श्रीधृतिकीर्तिकान्तिनिचय श्रीगीर ! भद्र टिश॥१८॥ पञ्चप्रतिक्रमण, मक्राईस्तोन શ્રી મહાવીર ભગવાન્ બધાય દેવતા અને અસુરના ઈથી પૂજાયેલા છે જે વિરપ્રભુને પડિત પુરુષોએ આશરે લીધે છે, અને જે વીરભુવડે પિતાના કર્મને સમૂહ નાશ કર્યો છે, એવા વીરપ્રભુને હમેશા નમસ્કાર થાઓ વીરભુથી આ અતુલ એવુ માધુ, મા બી, શ્રાવક, શ્રાવિકારૂપી તીર્થ પ્રવર્યું છે, જે વીપ્રભુનું તપ ઘેર-ઉઝ છે, તથા જે વરપ્રભુમાં કેવળજ્ઞાનરૂપી લહમી, ઘેર્ય, કીર્તિ અને કાતિને સમૂહ છે, એવા છે વીર પ્રભુ! મને ક યાણને માર્ગ દેખાડા-મારુ કયાણ કરો ૧૮ चलनकोटिविघट्टनचञ्चली- कृतमुराचलपीर । जगद्गुरो।।
વિશિષ્ટ-જિન-સ્તુતિ (૮૭) निसुवनाशिननाशविधौ जिन ! प्रभरते भरते भगवन् ! नमः || ૨૧ I. जिनप्रभसूरि, ચરણની અણઆવડે ઘસાવાથી જેણે સુરાચલ-મેરુપર્વતને ચ ચલચપલ કર્યો છે એવા શ્રી વીર પ્રભુ !, જગગુરુ, ત્રણ જગતના પાપને નમાડવાની વિધિમાં સમર્થ એવા હે જિન ! હે ભગવાન ! આપને નમસ્કાર હે ૧૯ जयति निनिर्जितराग', मन्जस्त्रिदशकृतपूजः। मद्भूतवस्तु रादी, शिरगतिनाथो महावीरः ॥ २० ॥ જેણે રાગ જીત્યા છે, જે સર્વજ્ઞ છે, જેની દેવતાઓએ પૂજા કરી છે, જે સદભૂત વસ્તુવાદી છે–સાચા પદાર્થને કહેનાર છે અને જે શિવગતિનો મામી છે, તે મહાવીર પ્રભુ જય પામે ૨૦ यस्योपदेशपदमप्यवगत्य नित्य मुक्तिश्रिय तनुभृत मपदि श्रयन्ते । स्वर्भूर्भुनः कमलकोशविकामनक- प्रद्योतन. म जयताजिनार्धमानः ॥ २१ ॥ પ્રવૃઢોળિયનીટ, ( રામ) જેના ઉપદેશને જાણીને શરીરધારી છે હમેશા મુક્તિરૂપી લક્ષમીને એકદમ મેળવે છે, તે સ્વર્યો, ભૂર્લોક, ભૂલેક–દેવ- પાતાલ-મનુષ્યલેક (સરખા બ્રાહણેની ગાયત્રી ઝેર, ...
{ ૮૮) સુભાષિત-પ-૨ ના
स्वस्त सवितुर्वरेण्य भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो न प्रचो
) ના કલકેશને વિકસાવનાર પ્રોતન-સૂર્યરૂપ વર્ધમાન
જિન જય પામે ૨૧
न वेद सिद्धार्थमयोऽपि य. म्वय
चार सिद्धार्थभरत्यमात्मन ।
सुसपर सारंपरिनिर्जयात्,
म मम्मद वीरनिनस्तनोतु न || ૨૨ ll
સતિનાથ, (મુનિમ)
પિને સિદ્ધાર્થ ભવ (સિદ્ધાર્થ રાજાના પુત્ર દેવા છતા
તને ન ગણુકારતા પોતાની મેળેજ પિતાનું બિદ્વાર્થભવવા
(જે અર્થ સિદ્ધ કરે એવા સિદ્ધાર્થ હોવાપણું-અમિઢિ
મિક્ષ મેળવવાપણું) પ્રાણ , અવર (કર્મના આવરણને
અટકાવ) ના વેરી એવા આશ્રવ (કમ આવવાના દ્વારા)
પર વિજય મેળવી પોતે મુકવર (મ્યમ્ તે જેણે મવર
કર્યો છે એવા) થયા, તે વીરજિન તમારુ કાણુ કરે ૨૨
निरूपममनन्तमनय
शिवपदमधिस्हमपगतरुलकम् ।
दर्शितशिरपुरमार्ग
वीरजिन नमत परमशिनम्
ll ૨૨
માતા-પિતા, (ર)
નિરૂપમ, અન ત, અનઘ-નિબાપ, શિવપદ-મક્ષપદ પર
+ સાથો વાનો નનન + ૨૬ ! ૪ ૬, ૪ ૨૬ વિશિષ્ટ-જિન–સ્તુતિ આરૂઢ થયેલા, નિષ્કલક, જેણે શિવપુરને માર્ગ બતાવે છે એવા અને પરમશિવ શ્રી વીરજિતને નમસ્કાર કરે ૨૩ કાત:- क्षयाय भास्वानिर दीप्ततेजा। प्रकाशिताशेपजगत्स्वरूप, प्रभु म जीयाजिनार्धमानः + 8}} सप्ततिका-मङ्गलाचरण, (मलपगिरि) સર્વ કર્મોના અશરૂપી આ પ્રકારના સમૂહના ય માટે સૂર્યની માફક જેઓ અત્યત તેજવી છે અને જે ન જગતનું સ્વરૂપ પ્રકાશિત કર્યું , એવા શ્રી વર્ધમાન દિન જીવત રહે-જય પામે ૨૪ नमो दुर्गाररागादिवैरिनारनिवारिणे । अर्हते योगिनायाय, महावीराय तायिन ॥ २५ ॥ રોજબ, ક , છો. ? દુએ કરીને નિવાણુ કરી ય એ દિ શત્રુ એના સમૂહને નિવારનાર, પૂજાને યોગ્ય, યોગિના નાવ અને જીવનું રક્ષણ કરનાર એવા તો મીર પ્રભુને નમસ્કાર થાઓ ૨૫ वीरो विश्वेश्वरो देवो युष्माक कुलवना । सिद्धहेमशब्दानुशामनवृति, ३० 1. સુભાષિન-પઘાનાર. વિશ્વના સ્વામી શ્રીવીદેવ તમારા કુળદેવ છે, અને તે જ સ્વામી ભગવાન, અમારા પાપનો નાશ કરનાર છે ૬ कल्याणपादपाराम श्रुतगङ्गाहिमाचलम् । જ્ઞના(વિવા) વ નિતિન | ર૭ # नि० २० पु. १० યાણરૂપી વૃના બગીચા સમાન, આગમરૂપી ગગા નીના ઉર પરિસ્થાન હિમાલય પર્વત સમાન અને જ્ઞાનરૂપી અથવા વિશ્વરૂપી કમળને વિકસાવવામાં સૂર્ય સમાન-એવા જ્ઞાનનન્દન શ્રીવીરપ્રભુને હું વાદુ છુ ૨૭ पान्तु व श्रीमहावीरस्वामिनो दशनागिरः । भव्यानामन्तरमलप्रक्षालनजलोपमा. | ૮ || त्रि० स० पु० च० ભવ્ય મનુના હૃદયના મેવને જોવામાં પાણી સમાન, શ્રી મહાવીર સ્વામી પ્રભુની દેશના સમયની વાણી રક્ષણ કરે ૨૮ पन्नगे च सुरेन्द्र च, कौशिक पादसस्पृशि । निर्विशेपमनस्काय, श्रीवीरस्वामिने नमः ॥ २९ ॥ योगशास्र, प्र. १, श्लो० २ પગે ડંસ દેનાર ચડકેશિક નાગ ઉપર અને પ્રભુને ભક્તિથી નમસ્કાર કરવા માટે ચરણ સ્પર્શ કરનાર ૮ ઉપર જેનુ તમારુ વિશિષ્ટ-જિન સ્તુતિ (૯૧) મન સમાન-દ્વેષ અને રાગ વિનાનું છે તે શ્રી મહાવીર પ્રભુને નમસ્કાર થાઓ ૨૯ ') शासनाधीश्वरो वीरः, समीरः पापपासुषु । सेन्यो यत्सेवनाजातः, सिंहोऽप्यष्टापदासनः ॥ ३०॥ कर्मचन्द्रप्रनन्ध, सर्ग १, श्लो० ५ પાપરૂપી ધૂળને ઉડાડવામાં વાયુ સમાન એવા શાસનના સ્વામી શ્રી વીરપ્રભુ સેવા કવ્વાને ગ્યા છે જેમની સેવાથી સિંહ પણ અષ્ટાપદ નામના ગિરિ ઉપર આસનને-સ્થાનને પ્રાપ્ત કરી શક્યા છે ૩૦ TRENDINEERINEETE जिन-पूजा-विधि (१४) SELETELLBRETTHINENTLEME भूल विधि- पूजक स्यादयो पूर्वमुखो नाप्युत्तरामुख । दक्षिणादिदिशो वा चिदिग्वर्जनमेव च विवेकविलास, प्रथमोल्लास, शो० ८७ પૂજા કરનાર પુરુ પૂર્વ અથવા ઉત્તર દિશા તરફ મુખ કરીને પૂજા કરવી, દક્ષિણ, પશ્ચિમ, અગ્નિ, નૈ હત્ય, વાયવ્ય અને ઈશાન્ય એ છે દશા પૂજામા અવશ્ય વધી ૧ For yo- ॥२॥ मनोवाकायवखोर्वीपूजोपकरणस्थिते । शुद्धि सप्तविधा कार्या, श्रीअर्हत्पूजनक्षणे श्राद्धविधि, पृ०, ५०, श्लो० १ મન વાણ, કાયા, વસ્ત્ર, પૃથ્વી, પૂજાને સામાન અને પૂજાની સ્થિતિ–સ્થિતા, શ્રીઅરિહર પ્રભુની પૂજાના સમયે આ સાત પ્રકારની શુદ્ધિ કરવી જોઈએ. ૨ शुचि पुष्पामिपस्तोरैर्देवमभ्यर्च्य वेश्मनि । प्रत्याख्यान यथाशक्ति कृत्वा देवगृह ब्रजेत् ॥३॥ योगशास्त्र, प्रकाश ३, शो० १२२ જિન-પૂજા-વિધિ ( ) પવિત્ર થઈ ઘરમાં રાખેલા દેવને પુષ્પ, નેવેવ અને નેત્ર વડે પૂછ યથાશક્તિ પચખાણ કરી દેવગૃહ પ્રત્યે-ગામના ચિત્ય પ્રત્યે જવું ૩ प्रविश्य विधिना तर निःप्रदक्षिणयेजिनम् । पुष्पादिभिस्तमम्यर्च्य स्तयनैरुत्तमैः स्तुयात् ॥ ४॥ વોરા, પ્રજ્ઞ ૩, મો૧૨૩ તે જિનચૈત્યને વિષે વિધિપૂર્વક પ્રવેશ કરીને જિનેશ્વરને ત્રણ પ્રદક્ષિણા કરવી, પછી પુષ્પાદિકવડે તેમની પૂજા કરીને ઉત્તમ મતવનવડે તેની સ્તુતિ ૮મી ૪ પુષ્પ પૂજા- ससारपारग वीतराग मुक्तिसुखप्रदम् । चम्पकादिसद्यस्मकुसुमैः पूजयेत् युधः સસારના પાને પામેલા તેમજ મુક્તિના સુખને આપવા વાળા એવા શ્રીમાન વીતરાગ ભગવાન ની તેજ દિવસના સુગ- ધિત તથા પ્રફુલ્લિત ચ પકાદિક વિવિધ પ્રકારના પુષ્પવડે કરીને પડિત પુરુષ પૂજા કરે તે જ દિવસના પ્રફુલ્લિત વિવિધ પ્રકા ના પુષ્પવડે કરી જેને પરમાત્માની પૂજા કરે, પરંતુ અપ વિત્ર, નિર્ગધ, મલીન, તેમજ કીડાઓએ ખાધેલા પુષ્પો પૂજા કરવાને માટે શાસ્ત્રકાર નિષેધ કરે છે, માટે તેવા પ્રકારના અપવિત્ર પુખે પૂજાદિક કર્તવ્યને વિષે વાપરવા નહિ ૫ }
( ૯૪ )
સુભાષિત-પ-રત્ના
w
- -
**
અષ્ટપ્રકારી પૂજા-
गन्धधूपाक्षतै सम्मि , प्रदीपैलिपारिभिः ।
प्रधानश्व फले पूजा, विधेया श्रीजिनेशित.
श्राद्धविधि, पृ० ५८, शो० १४ *
ચદન, ધૂપ, અાન, પુલમાળા, દીપ, નૈવેદ્ય, જળ અને
ઉત્તમ ફળેથી જિનેશ્વર પ્રભુની પૂજા કરવી જોઈએ ૬
वरपुप्फगन्धअक्खयपईरफलध्वनीरपचेहिं ।
નવવિદાળ વિઘા જહા મળવા / ૭ II
શ્રેષ્ઠ પુષ્પ, સુગન્ધી વાપ--ચદન, ચેખા, દિવે, ફળ,
ધૂપ, પાણી અને નેવેદ્યના વિધાન-મૂકવા વડે જિનેશ્વર પ્રભુની
પૂજા આઠ પ્રકારની કહેવી છે .
નવાગી પૂજા
श्रीचन्दन विना पूजा, नैव कार्या जिनेशितः ।
भाले कण्ठे इदम्भोजे, उदरे तिलक क्रमात्
विवेकविलास, प्रथमोल्लास, भो० ९१
ઉત્તમ ચદન વગર જિનપ્રતિમાની પૂજા કોઈ કાળે પણ
કરવી નહિ ચરણના અગુઠા, ઢીંચણે, કાડા, ખભા, મસ્તક,
કપાળ, કઠ, હૃદય, ઉદર આ નવ સ્થાન ઉપર અનુક્રમે
તિલક કરવા ૮
જિન-પૂજા-વિધિ ( ૫ ) ત્રિકાલ પૂજા- રાપ્તિ પૂજ્ઞા, far નિત્તા! प्रभाते प्रथम वासपूजा कार्या विचक्षणैः It 8 निवेकविलास, प्रथमोल्लास, श्रो० ९० હમેશા નવ તિલકવડે જિનપ્રતિમાની પૂજા કરવી, વિધિના જાણકાર પુરુષોએ પ્રભાત કાળમાં પ્રથમ વાસપૂજા કરવી ૯ मध्याह्ने कुसुमै पूजा, मन्ध्याया धूपदीपत । अर्हतो दक्षिणे भागे, दीपस्याय निवेशनम् ॥१०॥ विवेकविलास, प्रथमोल्लास, श्रो०, ९३ બપિ સુધી કુલથી જિનપ્રતિમાની પૂજા કરવી, અને સંધ્યાકાળે ધૂપ-દીપથી પૂજા કરવી જિનપ્રતિમાની જમણી બાજુએ દી રાખવો ૧૦ वामाशे धूपदहनमग्रपूजा तु मम्मुखम् । ध्यान तु दक्षिणे भागे, चैत्याना वन्दन तथा ॥ ११ ॥ विवेकविलास, प्रथमोल्लास, श्लो० ९४. ભગવાનની ડાબી બાજુએ ગૃપ ધાણ મૂકવું નૈવેદ્ય ફળ આદિથી અગ્રપજા ભગવાનની સન્મુખ કરવી અને ધ્યાન તથા ત્યવદન ભગવાનની જમણી બાજુએ રડીને કરવું ૧૧
છે બિન-વન-પૂજન-fi ()
sos@cae93@?e@@@@
6
જિનદર્શને ફળ
धन्याऽदृष्टिरिय यया विमलया दृष्टो भवान् प्रत्यह
धन्याऽमी रमना यया स्तुतिपथ नीतो जगद्वत्सल।।
धन्य वर्णयुग वचोऽमृतरस पीत मुदा येन ते,
धन्य हृत् सतत च येन विशदस्त्वन्नाममन्त्रो धृत ॥१
નિર્મળ અવી જ દરિવડે તમે હમેશા જોવાયા, ત દષ્ટિ
ધન્ય છે, તે નિધવલ! જે જિાવડે તમે સ્તુતિમાર્ગ
લઈ જવાયા-જે જશે તમારી હમેશા સ્તુતિ કરી, તે જિલ્ડ
ધન્ય છે, જે કર્ણયુગ તમારા વગર રૂપી અમૃતરમનું પ
કર્યું તે કર્ણયુગલને ધન્ય છે, તથા જે હદયે નિરતર તમ
નામરૂપી નિર્મળ માત્રને ધારણ કર્યો તે હૃદયને ૫ ધન્ય છે
अद्यामवत् सफलता नयनद्वयस्य,
ढव ! त्वदीयचरणाम्बुजवीक्षणेन ।
अद्य निलोफतिलक ! प्रतिभासते मे,
ससारवारिधिरय चुलुकप्रमाण
II ૨
હે દેવ! તમારા ચરણ કમળના ન થવાથી આ
મારા બને ને નફળ થયા છે, હું ત્રણ લેકના તિ
જિન-વંદન-પૂજન-ફળ ( ૭ )) સ ક સમાન સ્વામી! આજે મને આ સંસારસમુદ્ર અ જલિ–પસલી જેટ જ લાગે છે ? दर्शन देवदवस्य, दर्शन पापनाशनम् । दर्शन स्वर्गसोपान दर्शन मोक्षसाधनम् ॥ ३ ॥ દેના યે દેવ-શ્રી તીર્થંકર પ્રભુનું દર્શન પાપને નારા કરનાર, ઉન્નતિ કાશ્ક વસ્તુઓના (અથવા સ્વર્ગના) પગથીયા સમાન અને મોક્ષના સાધનભૂત છે, માટે તેમનું દર્શન કરવું જોઈએ ૩ दर्शनेन जिनेन्द्राणा साधूना बन्दनेन च । न तिष्ठति चिर पाप छिद्रहस्ते यथोदकम् | 8 || જિનેશ્વર પ્રભુના દર્શનથી અને સાધુપુરુષના વદન વડે જેમ છિદ્રવાળા (પિલા ) હાથમાં પાણી વહેતું નથી તેમ લાબા કાળના પાપ રહેતા નથી અર્થાત્ આત્મા નિર્મળ થયે પુરાણ પાપ ખરી પડે છે-નષ્ટ થાય છે જ सार्वभौमोऽपि मा भुव त्वदर्शनपरामुख.। लद्दर्शनपरसान्तः, त्वचैत्ये विहगोऽप्यहम् હે પ્રભુ! તારા દર્શનથી વિમુખ થઈને ચક્રવતી પણ હું થવાને ઈરછતે નથી પરંતુ તારા દર્શન માટે તત્પર મનવાળ થઈને તારા ત્ય—મદિરમાં પક્ષી થાઉં (તોપણ મને કબૂલ છે) ૫ છે ( ૯૮) સુભાષિત-પદ-નાકર धन्योह कृतपुण्योऽह निस्तीर्णोऽह भवार्णवात् । अनादिभवकान्तारे, दृष्टो येन जिनो मया આ અનાદિકાળના સ સારરૂપી જગલમા આજે જિનેશ્વર પ્રભુને મે દેખ્યા, તેથી હુ ધન્ય છ પુણ્યવાન છું અને આ ભવરૂપી સમુદ્રમાથી (તરીને) પાર પામ્યો છુ ૬ अद्य प्रक्षालित गान न च विमलीकृते । मुक्तोऽह सर्वपापेभ्यो जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥७॥ હે જિનેન્દ્ર ! તમારુ દર્શન થવાથી આજે મારું શરીર દેવાઈને સાફ થયું છે, મારા નેત્ર નિર્મળ થયા છે, અને સર્વ પાપથી હુ મુક્ત થયેલ છુ ૭ अध मे मफल जन्म, अद्य मे सफल क्रियाः । शुभो दिनोदयोऽस्माक जिनेन्द्र ! तर दर्शनात् ॥८॥ હે જિનેન્દ્ર ! તમારા દર્શન થવાથી મારે જન્મ આજે સફળ થયો, મારી ક્રિયાઓ આજે સફળ થઈ, અને આજે અમારે દિવસ સારો ઉગ્યો છે ૮ अन मे सफल देहमद्य म सफल बलम् । नष्टानि विप्रजालानि, निनेन्द्र तव दर्शनात् ॥९॥ વર્ષ ૨૦, (T) 9 ૨૨, (૪૦ સ) છે જિનેશ્વર! તમારા દર્શન થવાથી આજે મારું શરીર જિન-ધન-પૂજન-ફળ સફળ થયું છે, આજે મારુ વાળ સફળ છે, તથા મારા વિશ્વના સમૂહ આજે નાશ પામ્યા છે ૯ अद्य मे मफल जन्म, प्रशस्त सर्वमङ्गलम् । भवार्णव च तीर्णोऽह जिनेन्द्र तव दर्शनात् ॥१०॥ पार्श्व: 1. ૨૦, () 5 ૧૨,( g૦ ૪૦) હે જિનેન્દ્ર ! તમારું દર્શન થવાથી આજે મારે જન્મ સફળ થયા છે, વખાણવા લાયક સર્વ પ્રકારનું મગલ મને પ્રાપ્ત થયું છે, તથા આજે હુ ભવસાગરને તરી ગયે છુ ૧૦ अद्य मे सफल गार नेने च विमलीकृते । स्नातोऽह धर्मकृत्येषु, जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥११॥ T૦ ० च०, (गद्य) पृ ९२ (प्र० स०) હે જિનેન્દ્ર ! તમારું દર્શન થવાથી આજે મારુ ગાત્ર -શરીર સફળ થયું છે, આજે મારા નેત્ર નિર્મળ થયા છે, અને આજે ધર્મના કામા ન્હા--પવિત થયો છુ ૧૧ अद्याह सुकृतीभूतो विधूताशेपकिल्मिपः । भुवननयपूज्योऽह जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥ १२ ॥ પાક૨૦, () ૧, (૬૦ ૦) હે જિનેન્દ્ર ! તમારુ દર્શન થવાથી આજે હું પુણ્યશાળી થયે છુ, આજે મારા સર્વ પાપ નાશ પામ્યા છે, અને ત્રણ જગતને પૂજ્ય ગુ છુ ૧૨ * * * ( ૧૦ ) સુભાષિત-પદ્ય-રા. अद्य मिथ्याऽन्धकारस्य, हन्ता ज्ञानदिवाकर । उदितो मच्छरीरस्य, जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥ १३ ॥ पार्श्व० f૦ ૧૦, (ર) 9 ૧૨, (૪૦ ૪૦) હે જિન દ્ર! તમારુ દન થવાથી આજે મારા શરીરમાં રહેલા મિથ્યાત્વરૂપી અધિકાને હણનાર જ્ઞાનરૂપી સૂર્ય ઉદય પામે છે ૧૩ अद्य मे कर्मणा जाल विधूत सकपायकम् । दुर्गत्या विनिवृत्तोऽह जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥१४॥ તા. ૨૦, (n) [ ૧૩, (૪૦ ૧૦) દે જિનેન્દ્ર ! તમારું દર્શન થવાથી આજે કષા સહિત મારા કર્મને સમૂહ નાશ પામ્યો છે, અને આજે હું દુર્ગતિથી નિવૃત્ત થયો છું, અર્થાત દુર્ગતિમાં જતા અટકયો છુ ૧૪ अद्य नष्टो महावन्ध , कर्मणा दुखदायक । सुखसङ्ग. समुत्पन्नो जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥ १५ ॥ વર્ષ- ૨૦ (રા) ૧૨, (૪૦ જે હે જિનેન્દ્ર ! તમારું દર્શન થવાથી આજે મારે દુખ દેનાર કર્મને ભેટે બંધ નાશ પામ્યો છે, અને સુખને સગ પ્રાપ્ત થયેલ છે ૧૫ मन प्रमन्न सम्पन्न ने पीयूपपूरिते । अह स्नात' सुधाकुण्डे, जिनेन्द्र ! तव दर्शनात् ॥१६॥ ૧૦, પૃ. ૪, ૦ ૬૬ (સે. ર૦ )
જિન-નદન-પૂજન-ફળ
( ૧૦૧ )
હે જિનેન્દ્ર ! આપનું દર્શન થવાથી મારૂ મન પ્રસન્ન
થયું છે, માગ ને અમૃતવડે પૂર્ણ થયા છે, અને હું અમૃ-
તના કુડમા હાય છુ ૧૬
R
सुप्रभात सुदिवस कल्याण मेऽद्य मदगलम् ।
વત્ વત' fમ, કોર 19ણા
ધર્મe૫૦, go 2, મો. દારૂ (રે. જા.)
હે વીતરાગ ! ત્રણે લેકના સૂર્ય સમાન તમને આજે મે
જોયા છે તમારું દર્શન કર્યું છે, તેની આજ મારે પ્રાત કાળ
ગુમ થયે, આજનો દિવસ પણ શુભ થા, તેમજ કલ્યાણ
અને મગળ મને પ્રાપ્ત થયુ છે ૧૭
अद्य छिन्ना मोहपाशा अद्य रागादयो जिताः।
अद्य मोक्षसुख जातमद्य तीणों भवार्णन || ૨૮ ?
૧૦, g૦ , ૦ ૪, (૦ )
હેજિનેન્દ્ર તમારું દર્શન થવાથી આજે મારા મેહના પાશ
છેદાઈ ગયા છે, આજે કે રામાદિક શત્રુઓને જીત્યા છે, આજે
મને મોક્ષનુ સુખ પ્રાપ્ત થયું છે, અને આજે હું એસાર
સમુદ્રને તરી ગયે છું ૧૮
}
भास्वामीति जिनालये, स लभते घ्यायश्चतुर्थ फल
पष्ठ चोधितुमुद्यतोऽष्टममथो गन्त प्रवृत्तोऽध्वनि ।
( ૧૦૨ ) સુભાષિત પg-રત્ના श्रद्धालुर्दशम बहिर्निनगृहात् प्राप्तस्ततो द्वादश मध्ये पाक्षिकमीक्षिते जिनपती मासोपनास फलम् ॥१९॥ प्रयन्धकोश, रत्नश्रावक:०, पृ० ९३, (मि० प्र०) ‘હુ જિનાલયમાં જઈશ” એમ વિચાર કરનારને એક ઉપવાસનું, તે માટે હવાને ઉદ્યમ કરનારને બે ઉપવાસનું, જવાની પ્રવૃત્તિ કરનારને ત્રણ ઉપવાસનું, રસ્તામાં શ્રદ્ધા છે નારને ચાર ઉપવાસનુ, જિનાલયની બહાર દરવાજે પહેચે ત્યારે પાચ ઉપવાસનું, જિનમદિરની અંદર પહોંચે ત્યારે ૫ દર ઉપવાસનુ અને જિનેશ્વર પ્રભુના દર્શન કરવાથી એક મહિનાના ઉપવાસનું ફળ મળે છે ૧૯ दर्शनाद् दुरितघ्नसी, वन्दनाद् वाञ्छितप्रद । पूजनात् पूरक श्रीणा जिन साक्षात् सुरद्रुमः॥ २० ॥ उप० तर०, पृ० १९८, (य वि प्र) જિનેશ્વર પ્રભુ, દર્શનથી પાપનો નાશ કરે છે, વદન કરવાથી વાછિતને આપે છે અને પૂજવાથી તમને પૂર્ણ કરે છે, માટે જિનેશ્વર સાક્ષાત્ કલ્પવૃક્ષ છે ૨૦ तव स्तवननिध्यानध्यानरजनि निर्मलम् । થયુમનો મેa, વીતરાજ મોડા તે . ૨૨ / पार्श्व० च०, गद्य पृ० ९३, (प्र० स०) હે વીતરાગ! આજે તમારી સ્તુતિ કરવાથી મારુ વક્ષસ્થળ ૧ થયું છે, તમારા દર્શન થવાથી મારા નેત્ર નિર્મળ જિન-વદન-પૂજન-કુળ ( ૧૦૩) થયા છે, અને તમારા ધ્યાન વડે મારું મન નિર્મળ થયુ છે તમને મારે નમસ્કાર હો ૨૧ सनिदेयम्य च नामजापा, प्राप्नोति किं नाग्निभय क्षय च। प्राप्नोति किं राजभय न नाश? प्राप्नोति किं चोरभय न नागम् ? || ૨૦ || सुभापितरत्नभाण्डागार સર્વ દેવના નામનો જાપ કરવાથી શું અગ્નિને ભય નાશ નથી પામતે? શુ રાજાને ભય નાશ નથી પામતે? અને શુ ચરને ભય નાશ નથી પામતે? અર્થાત્ સર્વ ભય નાશ પામે છે રર જિનવ દન ફળ- य. प्रातरेन नमता भनदहियुग्म सजायते क्षितिरजस्तिलको ललाटे । पुमा म एर सपदि त्रिदिवापवर्ग- लक्ष्मीपशीकरणकौशलमाविभर्ति || ૨૨ || ૩૫૦ ર૦, ૬૦ ૨૨, (૧૦ વિ. ૪૦) હે જિનેન્દ્ર ! પ્રાતઃ કાળે તમારા ચરણ યુગલને નમસ્કાર કરતા પુરુષના લલાટમા-કપાળમાં જે પૃથ્વીની રજનું તિલક થાય છે, તે જ તિલક તત્કાળ સ્વર્ગ અને મોક્ષરૂપી લક્ષમીના વશીકરણમાં કુશળતાને ધારણ કરે છે ૨૩ ( ૧૦ ) સુભાષિત-પદ્ય-રનાકર स्वर्गस्तस्य गृहागण सहचरी साम्राज्यलक्ष्मीः शुभा, सौभाग्यादिगुणापलिविलसति स्वैर वपुर्वेश्मनि । समार सुतरः शिर करतलकोडे लुठत्यञ्जमा, य श्रद्धाभरभाजन जिनपतेः पूजा विधत्ते जनः ॥२४॥ सिन्दूरप्रकर, श्लो०१० અત્યત દ્ધાના પાત્રરૂપ જે મનુષ્ય જિનેશ્વર પ્રભુની પૂજા કરે છે તેને પોતાના ઘરનું આંગણું જ સ્વર્ગ બને છે, સામ્રાજ્યની લક્ષ્મી મુદર સહચરી-ખી બને છે, શરીરરૂપી ઘરને વિષે સભાગ્ય વગેરે ગુણોની શ્રેણિ સ્વતત્રપણે વિવાર કરે છે તે સારી સારી રીતે તરાય એવો બને છે અને મોક્ષ હથેળીમાં જદીથી આવે છે ૨૪ જિન પૂજન ફળ – पाप लुम्पति दुर्गतिं दलयति व्यापादयत्यापद पुण्य सचिनुते श्रिय तिनुते पुष्णाति नीरोगताम् । सौभाग्य विदधाति पल्लायति प्रीतिं प्रसूते यश , स्वर्ग यच्छति नितिं च रचयत्यर्चाऽहता निर्मिता॥२५॥ सिन्दूरप्रकर, मो. ९ તીર્થકર ભગવાનની કરેલી પૂજા, પાપને નાશ કરે છે, નરકાદિ દુર્ગતિનું દલન કરે છે, આપત્તિને વિનાશ કરે છે, પુને સચય કરે છે, લક્ષ્મીને વિસ્તાર કરે છે, આરોગ્યની પુષ્ટિ કરે છે, તેમજ ભાગ્ય, પ્રીતિ, યશ, સ્વર્ગ અને યાત મેક્ષ સુખને પણ આપે છે ૨૫
જિન-વાદન-પૂજન-ફળ ( ૧૦૫ )
मा जिह्वा या जिन स्तौति, तचित यत्तदर्पितम् ।
तावे केवलौ श्लाघ्यौ, यो तत्पूजाकरौ करौ ।। २६ ।।
जैनपञ्चतन्त्र, पृ० २५४, सो० १०
તે જ જિહા પ્રશમ્ય છે કે જે જિનેશ્વરની સ્તુતિ કરે છે,
1 જ ચિત્ત પ્રશસ્ય છે કે જે જિનેશ્વરના ધ્યાનમાં મગ્ન હય,
અને તે જ બે હાથ કેવળ વખાણવા લાયક છે કે જે જિને
પરની પૂજા કરે છે ૨૬
यन्मयोपार्जित पुण्य जिनशामनसेनया ।
जिनशासनसेन, तेन मेऽस्तु भवे भवे II ૨૭ |
प्रवन्धकोश, वस्तुपालप्रवन्ध, श्लो० १०२ (सिं० प्र०)
જિનેશ્વર પ્રભુના શાસનની સેવા વડે મે જે પુણ્ય ઉપાર્જન
કર્યું છે તે પુરવડે કરીને જિનશાસનની નેવાજ મને ભલે
-ભવને વિષે તાલ થાઓ ૨૭
जिनस्य पूजन हन्ति, प्रात. पाप निगाभवम् ।
નાન વિહિત જળે, સમજીત નિશિ | ૨૮ |
દ્વવિધિ, g૦ ૬૪, (મામા )
પ્રાત કાળે જિનેશ્વર પ્રભુનું કરેલું પૂજન, રાત્રિએ કરેલા
પાપને નાશ કરે છે, મધ્યાહે કરેલું પૂજન આખી જીદગીમાં
કરેલા પાપને અને રાતે-એ ધ્યા સમયે કરેલું પૂજન સાત
ભવના કરેલા પાપનો નાશ કરે છે ૨૮
( ૧૦૬ )
સુભાષિત-૫ઘ-રત્નાકર
लन्धा. भिय. मुग्य म्पृष्ट मुख दृष्ट तनूरुहाम् ।
पूजित दर्शन जैन न मृत्योर्मयमस्ति में || ૨૨ ||
પ્રપોઝ, વસંતુષ, ૦ ૧૧ (ftH૦)
લકમી પ્રાપ્ત કરી, સુખ મેળવ્યુ, પુત્રાદિકનું મુખ જોયું
અને જિનેશ્વર ભગવાનના શાસનની પૂજ-સેવા પણ કરી છે,
તેથી હવે મને મૃત્યુને જરા પણું ભય નથી ૨૯
स्वर्गापवर्गदो द्रव्यस्तमोनापि सुखावहः ।
हतचित्तप्रमत्तेस्तव , कर्तव्यो गृहिणा मदा || ૨૦ ||
योगमार, प्रस्तान १, ०३१
દ્રવ્યપૂજા આ ભવમાં પણ સુખ આપનાર છે, પરભવમાં
સ્વર્ગ અને મોક્ષને આપનાર છે, તથા ચિત્તની નિર્મલાનું કારણ
છે, તેથી ગૃહસ્થીઓએ આ દ્રવ્યપૂજા અવશ્ય કરવા લાયક છે ૩૦
धूवे पक्खोपासो, मामरकरण च कप्पूरध्वम्मि ।
कत्तिअमासरकरण माहूपडिलाभिए लहइ
!! ૨? ||
પ્રપોઝ, થાવર૦, (. ર૦ )
જિનેશ્વર પ્રભુ પાસે ધુપ ઉખેવવાથી ઉદર ઉપવાસનું ફળ
થાય છે, કપૂરના દીવા સહિત ધૂપ (આરતિ) કરવાથી એક
મહિનાના ઉપવાસ જેટલુ ફળ થાય છે અને શત્રુજય તીર્થમા)
મુનિરાજોને દાન દેવાથી કારતક મહિનાના ત્રીશ ઉપવાસ જેટલું
ફળ થાય છે (દ્રાવિડ અને વારિખિલ્લજી આદિ દશ કોડ
મુનિરાજે શ્રી શત્રુંજય તીર્થ ઉપર આસો સુદ ૧૫ થી
કારતક સુદિ ૧૫ સુધી એક માસનુ અનશન કરી મોક્ષમા
જિન-વાદન-પૂજન-ફળ (૧૦૭) ગયેલા હોવાથી કારતક મહિનાના ઉપવાસનું શ્રી શત્રુ જયમાતામ્ય આદિ ગ્રામાં વિશેષ ફળ કહ્યું છે ) ૩૧ सय पमजणे पुन्न, सहस्स च पिलेवणे । सयमाहस्सिया माला, अणत गीअवाइए ॥ ३२ ॥ કપોઝ, રત્નાવ૫૦, (હિં. ઘ૦ ). શ્રી જિનેશ્વર ભગવાનની મૂર્તિનું શુદ્ધ ભાવપૂર્વક પ્રમાર્જન કરવાથી એ ઉપવાસનુ, વિલે પન-પૂજા કરવાથી હજાર ઉપવાસનુ, માળા પહેરાવવાથી લાખ ઉપવાસન અને વાજિંત્ર સાથે સગીત- સ્તુતિ કરવાથી અને તે ઉપવાસ જેટલું કુળ થાય છે ૩૨ जो पूएइ तिमज्झ, जिणिदराय तहा विगयदोस । सो तडयभवे सिज्झइ, अहला मत्तहमे जम्मे ॥३३ ।। ૩૦ તર૦, g૦ ૬૮, (૨૦ વિ૦ ૦ ) જે મનુષ્ય દોષ વિના જિનેશ્વર પ્રભુને શ્રદ્ધાપૂર્વક ત્રણે કાળ પૂજે છે, તે બીજે ભવે મોક્ષે જાય છે, અને સાતમા આઠમા ભવે તે નિશ્ચયે કરીને જાય છે ૩૩ धृप दहति पापानि, दीपो मृत्युविनाशनः । नैवेद्यैर्विपुल राज्य प्रदक्षिणा शिनप्रदा | ૨૪ || ૩૫૦ ૪૨૦, g૦ ૨૮૮,(૨૦ વિ૦ ૦). નાટ –ઉપગ્ના ન ૦ ૨૪ ૨૫, ૩૦, ૩૪ ના કે ત્રીજા ભાગના પૃ ૧૩૯ ૧૦૪૦, ૧૦૪૩ મા આવી ગયા છે, છતા જિન- પૂજમો ઉોગી હોવાથી આ સ્થળે આપેલ છે (૧૦૮) સુભાષિત-પરત્નાર જિનેશ્વરની પૂજામાં કરેલે ધૂપ પાપને બાળે છે, દીવા મૃત્યુનો વિનાશ કરે છે, મોટું રાજ્ય આપે ૨ છે અને પ્રદિક્ષણા મોક્ષ આપે છે ૩૪ ચૈત્યવદન ફલ- चैत्यरन्दनतः सम्यक्, शुभो भार प्रजायते । नस्मात् कर्मक्षय म, तत. कल्याणमश्नुते ॥ ३५॥ धर्मविन्दु, सून १७७ धृत्ति સારી રીતે ચૈત્યવદન કરવાથી શુભ ભાવ ઉત્પન્ન થL છે, તે શુભ ભાવથી કર્મ ક્ષય થાય છે અને કર્મચ= ક યાણને એટલે મને પ્રાપ્ત કરે છે ૩૫ જિનાલય-જિનમૃતિ વિધાન ફળ- रम्य येन निनालय निजभुजोपातेन कारापित मोक्षार्थ स्वधनेन शुद्धमनमा पुसा सदाचारिणा । वेद्य तेन नरामरेन्द्रमहित तीर्थेश्वराणा पद प्राप्त जन्मफल कृत जिनमत गोर ममुनोतितम् ॥३८ સુમુdi૦, ૦ ૨૩૨, જો કે, (ફીટ ૦ શુદ્ધ મનવાળા અને સદાચા-વાળા જે પુરુ પિત ભુજાથી ન્યાયવડે ઉપાર્જન કરેલા પિતાના ધનવડે મેક્ષને મનહર જિનાવય કરાવ્યું હોય, તે પુરુપે નરેદ્ર અને રે કોએ પૂજેલું તીર્થંકર પદ ભેગવવાનુ છે, તેણે જન્મનું જિન-વદન-પૂજન-ફળ ( ૧૦૯ ) પ્રાપ્ત કર્યું છે, તેણે જિનેશ્વરનો મત અગીકાર કર્યો છે, અને તેણે પિતાનુ કુળ ઉજવળ કર્યું છે એમ જાણવું ૩૬ निनभमन जिनपिम्न जिनपूजा जिनमतिं च यः कुर्यात् । तस्य नरामरशिवसुख-फलानि करपल्लमस्थानि ॥ ३७॥ धर्मविन्दु, सूत्र ४१४ वृत्ति જે મનુષ્ય જિનેશ્વરનું ચૈત્ય કરાવે, જિનપ્રતિમા ભરાવે, જિનપૂજા કરે અને જિનેશ્વર જ સત્ય દેવ છે એવી બુદ્ધિ કરે, તે પુરુષના હસ્તકમળમાં જ નર, દેવ અને મેક્ષના સુખ- રૂપી ફળે રહેલા છે ૩૭ रागद्वेपमोहजिता प्रतिमा श्रीमदहताम् । यः कारयेत् तस्य हि, स्याद् धर्मः स्वर्गापर्गदः ॥ ३८ ॥ नि०१० पु. च०, पर्व १०, म० ११, श्लो० ३७७ જે રાગ, દ્વેષ અને મહિને જીતેલા છે એવા શ્રી જિને- ધરની પ્રતિમાને જે પુરુષ કરાવે છે, તેને સ્વર્ગ અને મોક્ષ આપનારા ધર્મ થાય છે ૩૮ WILD વિન–ારા () ADMIST જિન શરણ- ! છે ? ' मदाऽऽनन्दमय ! सामिन् ! जय कारुण्यसागर। इह लोके परलोके, वमेन शरण मम વાર્શ્વનાથ૪૦ (૪) p. ૨૮, (૪૦ ૪૦ )* સદા આન દમય અને કરુણાના સાગરરૂપ છે સ્વામી! તમે જય પામે આ લોક અને પરલોકમાં તમે જ મારૂ શરણ ૧ અન્યથા (અન્યW) શાળા નારિd, યમેવ સરળ vમ! તરમવ (માન), લવિનેશ્વર' રાત્ર હે જિનેશ્વર પ્રભુ! મને તમારૂ જ શરણુ છે, બીજા કૈઇe શરણું નથી તેથી બધાય પ્રયત્નથી (અથવા કરુણાભાવથી મારૂ રક્ષણ કરે ? जले वा जलने वाऽपि, कान्तारे शनुमङ्कटे । मिहाहिरोगविपदि, त्वमेव शरण मम || 3 || હે જિદ્ર! જળ, અગ્નિ, આ વ્ય, શત્રુનું સંકટ, સિંહ સર્પ, રેગ અને બીજી કોઈ પણ વિપત્તિ, આ સર્વના ભય વખતે તમે જ મારું શરણ છે ૩ જિન-નાણું ( ૧૧૧ ) यममिनवितुमुच्चैर्दिव्यराजीनपार- स्थितचरणमरोज भव्यराजी वचार । जिनगरविसर त पापविध्वसदक्ष शरणमिति निदन्तो मा म्म विद्घ सदसम् ॥ ४ ॥ ચતુતિ, વૃ૬, ૦ ૩૮, (૦ ૧૦) દેએ ચેલા કમળના સમૂહને વિષે જેમના ચરણ-કમળ રહેલા છે, એવા, જેમની અત્યત સ્તુતિ કરવા માટે ભવ્ય પ્રાણ- એના સમૂહે પસંદ કર્યું છે તેવા, પાપને નાશ કરવામાં નિપુણ અને ઉત્તમ ઈદ્રિવાળા તે જિનેશ્વરના સમૂહનું તમે શરણ કરે જિનેશ્વરનું શરણું લાભદાયક છે આ પ્રમાણે જાણતા એવા તમારે બીજે કશે વિચા- ન કર ૪ जीवाजीनादितचोपदेशका. परमेश्वराः । बोधिप्रदाः स्यबुद्धा अर्हन्तः शरण मम || H | त्रि० स० पु००, पर्व १०, स० १२, शो० ३९५ જીવ, અજીવ વગેરે તત્ત્વોને ઉપદેશ કઝારા, પમ એશ્વ- ર્યવાળા, બધિ–સમકિતને આપનારા અને સ્વય બુદ્ધ-પિતાની મેળે જ બોધ પામેલા અર્ધન ભગવાન્ મારુ શરણ ૫ अर्हत्सिद्धसाधुधर्मान् मगल्यान् मगलात्मनः॥ लोकोत्तमांश्च चतुरचतुर सोऽस्मरत् स्वयम् वि० श० पु. १०, पर्य १०, स० १२, शो० ३९४ ચતુર એવા તે સાધુએ પોતે મગષ્ઠા, અરુ સ્વરૂપ ( ૧૧૨ ) સુભાષિત-પદ્ય-રના ર વાળા અને લોકને વિષે ઉત્તમ એવા અરિહંત, સિદ્ધ, સાધુ અને ધર્મ-આ શરણભૂત ચારનું સ્મરણ કર્યું ૬ સિદ્ધ ગરણ- ध्यानाग्निदग्धफर्माणस्तेजोरूपा अनवरा । અનન્ત ત્રિજ્ઞાના, સિદ્ધાય જ ૭ | त्रि० श.पु० च०, पर्व मर्ग १०, लो० ३९६ જેમણે ધ્યાનરૂપી અગ્નિવડે સર્વ કર્મ બાળી નાખ્યા છે, જેઓનું રૂપ તેજોમય છે, જેઓ કદાપિ નાશ પામતા નથી, તથા જેઓને અનત કેવળજ્ઞાન હોય છે, તેના સિદ્ધો મારું શરણ હો ૭ ર લાખ ', સાથે તે નિવૈદ્ય नाम्तीह शरण लोक, भगरन्त विमुच्य में || ૮ | જગતના આધારભૂત હે પ્રભુ! મા હુ ખરેખર સાસુ જ કહું છું કે આ સમારમાં આપને છોડીને મને બીજુ કંઈ શરણુ નથી ૮ न्या प्रपद्यामहे नाथ त्या स्तुमस्त्वामुपास्महे । सत्तो हि न परवावा, किं घूम. ? किमु कुर्मह १ ॥९॥ વીતરતો , ૬, જ હે નાથ ! અમે આપને સ્વામિ તરીકે અગીકાર કરીએ છીએ, આપની સ્તુતિ કરીએ છીએ, આપની ઉપાસના-સેવા જિન-નાણું (૧૧૩) કરીએ છીએ, આપનાથી કઈ બીજે (દેવાદિક) રક્ષણ કરનાર નથી આવી બીજુ અમે શુ બેલીએ ? અને શું કરીએ? ૯ स्वकृत दुष्कृत गर्हन् , सुकत चानुमोदयन् । નાથ! જ જ, શરણ શોma' } } वीतरागस्तीन, प्र० १७, शो० १ હે નાથ ! પિને (મે) કરેલા દુષ્કર્મની ગર્તા (નિંદા) કરતે, સુઝુતની અનુમોદના કરતે અને શરણ રહિત એ હું આપના ચરણેનું કારણ કરું છુ ૧૦ ला लत्फलभूतान् सिद्धास्तन्छामनरतान् मुनीन् । खच्छासन च शरण प्रतिपन्नोऽस्मि भारतः ॥ ११ ॥ વિતર/સ્તોત્ર, ઘ૦ ૨૭, ૦ ૧. હે વીતરાગ ! હિં આપનું, આપના કુલભૂત એટલે વીતરાગણાનું પાલન કરવાથી મોક્ષમાં ગયેલા સિદ્ધનુ, આપના શાસનમાં રત–ાગી થયેલ મુનિઓનું અને આપના શામનનું ભાવથી (હદયની શુદ્ધિથી) કારણ પામે છુ ૧૧ मर्वोऽपि यान्यते गला, स दत्ते यदि वा न ना। आगत्यायाचितो धर्म दत्से हेतु, कृपाऽत्र ते ॥ १२ ॥ महावीरच०, स० ८, शो० २८८ સર્વ કોઈ પણ યાચક દાતારની પાસે જઈને તેની પાસે યાચના કરે છે, તેમ ત દાતાર આપે અથવા ન પણ આપે પરતુ હે વીતરાગ પ્રભુ! તમે તો યાચના કર્યા વિના જ જાતે આવીને ધર્મ આપે છે, તેનું કારણ માત્ર તમારી કૃપા જ છે ૧ર ૮ છે પરંતુ જે આપ મારા ચિતમાં રહે તે મને બીજા કોઈની નિન-શજ્ઞા (૧૭) ઈ) જિન-વાચના – तर चेतमि तऽहमिति वार्ताऽपि दुर्लभा । मचित्ते वर्तसे चेचमलमन्येन केनचित् સારતો, ૨૦ ૨૨, રો ? હે વીતરાગ ! હુ આપના ચિત્તમા રહુ એ વાત જ દુર્લભ જરૂર નથી ૧ વનરાગથી પણ કલાપ્તિ – अप्रसन्नात् कथ प्राप्य फलमेतदसङ्गतम् । चिन्तामण्यादय किन, फलन्त्यपि पिचेतना• १ ॥२॥ वीतरागस्तीन, प्र. १९, भो० ३ રાગ દ્વેષાદિકનો અભાવ હોવાથી કદાપિ પ્રસન્ન નહીં થનાર વીતરાગ દેવાથી શી રીતે ફળ (મોક્ષાદિ) પામી શકાય ? વિચારવું તે અસ્થાને છે કેમકે ચિતામણિ વિગેરે વિશિષ્ટ ચત રહિત પદાર્થો પણ શુ ફળીભૂત નથી થતા અર્થાત થાય છે ? તે વીતરાગ પ્રભુથી ફળ પ્રાપ્ત થાય તેમાં નવાઈ શી ? ૨ જિનઆજ્ઞા - वीतराग ! सपयांतलपाज्ञापालन परम् । आज्ञाऽऽराद्धा चिराहा च, शिराय च भवाय च ॥३ વીતરાસ્તોત્ર, ૪. ૨૬, શેર જિન-આના ( ૧૧૫ ) હે વીતરાગ ! આપની સેવા કરવા કરતા આપની આજ્ઞાનું પાલન કરવું, તે ભાવન્તવરૂપ હોવાથી ઉત્કૃષ્ટ ફળને આપનાર છે, કેમકે આપની આજ્ઞાનું આરાધન મોક્ષને માટે અને આપની આનાની વિરાધના ગમારની વૃદ્ધિને માટે થાય છે ૩ हिसा प्रमादनादैन्यमेकौर सदासया । मौर निमुन्यन्ते, जन्मिनः कर्मपञ्जरात् || 8 || वीतरागस्तोत्र, प्र० १९, श्लो० ८ હે વીતરાગ ! આપની પ્રસન્નતાને માટે દીનતા કરવાને ત્યાગ કરીને માત્ર એક આપની આના આરાધવા વડે જ પ્રાણીઓ સર્વથા કર્મરૂપી પાજરાથી મુક્ત થાય છે કે कृतकृत्योऽयमाराद्धः, स्यादाज्ञापालनात् पुन । आता तु निर्मल चित्त कर्तव्य स्फटिकोपमम् ॥५॥ जानदर्शनशीलानि, पोपणीयानि मर्वदा । रागद्वेषादयो दीपा हन्तव्याच क्षणे क्षणे एतापत्येन तस्याज्ञा, कर्मदुमकुठारिका । ममस्तद्वादशाङ्गार्थमारभूताऽतिदुर्लभा || 9 || योगसार, प्रस्तान १, श्लो० २१-०२-२३ આ જિનેશ્વર પિતે કૃતકૃત્ય છે-કૃતાર્થ છે, તેથી તેની આજ્ઞા પાળતાથી તેની આરાધના કરી કહેવાય છે તેની આ મણિની જેવુ નિર્મળ ચિત્ત -
* અ
ન દે
ઝ
( ૧૧૬ )
સુભાષિત-પદ્ય-નાખ્ય
જ્ઞાન, દશ ન અને શીલ ( ચાર ) નું સદા પોષણ
કરવુ, તથા ક્ષણે ક્ષણે શગ છે વગેરે નો નાશ કરવો ૬
તે ભગવાનની આટલી જ આજ્ઞા કર્મરૂપી વૃક્ષોને કાપખામાં
કુહાડી સમાન છે, સમગ્ર કાદશાગીના અર્થની સાર ભૂત છે,
અને તે અત્યંત દુર્લભ છે માટે આ આજ્ઞાનું પાલન કરવું
એ જ ઉત્તમ અર્થને સાધનાર છે ૫-૭
શ્રીગૌતમસ્વામીને નમસ્કાર
सर्वारिष्टप्रणाशाय, म भीष्टार्थदायिने ।
सर्वलब्धिनिधानाय, श्रीगौतमस्वामिने नम
સર્વ પાપનો નાશ કરનાર, સર્વ ઈચ્છિત વસ્તુને આપ
નાર, સર્વ પ્રકારની લબ્ધિના ભડાર સમાન બીગતમસ્વામીને
નમસ્કાર થાઓ ૮
समाप्त
परिशिष्ट १
%D8
जिनपूजाविधिप्रकरणम् ।
स्नान पूर्वामुखीभूय, प्रतीच्या दन्तधापनम् ।
उदीच्या श्वेताम्राणि, पूजा पूर्वोत्तरामुखी
પૂર્વ દિશા તરફ મુખ રાખીને સ્નાન અને પશ્ચિમ દિશા
તરફ મુખ કરીને દાતણ કરવુ ઉત્તર દિશામાં વેત વસ્ત્રો
પહેર, તેમજ પૂર્વ અને ઉત્તર દિશા તરફ મુખ રાખીને
પૂજા કરવી જોઈએ ?
गृह प्रविशता नामभागे शल्यविवर्जिते ।
देवताऽवसर कुर्यात् . माहिस्तोर्वभूमिके || ૨ ||
ગરમાં પ્રવેશ કરતા ડાબી બાજુએ શ૦ રહિત અર્થાત્ શુદ્ધ
અને દેઢ હાથ ઉંચી ભૂમિ ઉપર દેવનું સ્થાન કરાવવું જોઈએ ૨
નવ–આ 1 થી ૧૯ સે પ્રસિદ્ધિથી-વાચકવર્ય શ્રીઉમાસ્વાતિ
મરાજે રચેન “લા કા'ના છે તે ઉપયોગી જાણીને, મમ
વપીન શ્રીમાન કેશવના પ્રેમચંદ મોદીથી મપાદિત અને “એશિયા
રીક-માયી-ઍફ-એગાત' (વખા) થી પ્રદશિત થયેન “શ્રી
રાથમિ સૂત્ર”ના પરિશિષ્ટમાથી લઈને તેને અનુવાદ
રીને અT આપે છે
( ૧૦ ) સુભાષિત- પના” મધ્યાહૂ–પોર પુખ્યવડે અને મધ્યાકાળે ધુપ અને દીપક વડે પૂજા કરવી, ભગવાનના ડાબા કાધ તરફ ધૂપધrs ] બને મમુખમાં અપૂજા કરવી ૧૦ अहंतो दक्षिणे भागे, दीपस्य निनिवेशनम् । ચાર જજે માળે, ચંચન રજન તથા ૨૨ અતિ પ્રભુ ની જમણી બાજુએ દીપકને મૂકો અને જમણી બાજુએ ધયાન અને ત્યવદન વિગેરે કરવું ૧૧ हस्तान् प्रस्वलित क्षितो निपतित लम क्वचित् पादयो- यन्मूीगत धृत बुधमननामेरधी यद्धृतम् । म्पृष्ट दुएननरभिहत यद् दूपित कीटकै- स्ताज्य तत् मुम दल फलमथो भक्तनिनप्रीतये ॥१२॥ ભક્ત મનુએ પ્રભુની પૂજા કરતા જે પુષ્પ, પત્ર અથવા ફળ હાથથી પડી ગયુ હય, જમીન ઉપર પડયુ હોય, પત્ર કદાચ અડી ગયું હોય, મસ્તકથી ઉંચી ગયું હોય, પરાગ વસ્ત્રોમ રાખે હેર, નાભિથી નીચેના ભાગ વડે ધારણ કરાયું હોય, દુ- મલિન મનુવડે સ્પર્શ કરવું હોય, વરસાદથી ખડિન વયે હિંસ અને કીડાઓથી દૂષિત હેય તેને છોડી દેવું જોઈએ ૧ नकपुष्प द्विधा कुर्यान छिन्यात कलिकामपि । चम्पकोत्पलभेदेन, भवद् दोपो रिशेपत. ॥१३ એક પુષ્પને તેડીને બે ભાગ ન કરવા, અને કળિએ પણ ન તોડવી ખાસ કરીને ચમ્પક પુષ્પ અને કમળને તોડી વિભાગ કરવાથી વિશેષ દોષ લાગે છે પૂજા–ગ્રકરણ ( ૧૨૧ ) I गन्धधूपाक्षतैः सम्भि , प्रदीपेलिपारिभिः । નૈ પર પૂના, વિધેયા શ્રીવનેશિતઃ || 8 || ગધ (ચદનાદિ ), ધૂપ, અક્ષત (ચોખા), પુષ્પની માળા, દીપક, નૈવેદ્ય, પાણું અને શ્રેષ્ઠ ફળેવી શ્રીજિનેશ્વર પ્રભુની પૂજા કરવી જોઈએ ૧૪ शान्तौ श्वेत जये श्याम भद्रे रक्त भये हरित् । पीन ध्यानादिफलामे, पञ्चवणं तु सिद्धये છે ? / શાતિ માટે સફેદ, જય માટે કાળો, કયાણ માટે રાતો, ભયમાં લીલે, થાન વગેરેના લાભ માટે પીળે અને મત્રાદિની સિદ્ધિ કરવા માટે અથવા મુક્તિને માટે એ પાચે વર્ણ મિશ્રિત કહેલ કે અર્થાત જે જે કાર્યો માટે જે જે રગ રહ્યા છે, તે તે રગના પુષ્પોથી પૂજા કરવી, પૂલ વખતે તે તે વર્ણના વસ્ત્રો પહેરવા અને તે તે રાની માળા ગણવી ૧૫ ग्वण्डिते सन्धिते डिन्ने, रक्ते रौद्रे च नामसि । दानपूजातपोहोमसन्ध्यादि निष्फल भवेत् ॥ १६ ॥ તૂટેલ, માધેલુ, છેદાયેલુ, ખરાબ રીતે ઉગેલુ અને ભય જન-અતિ ખરાબ વસ્ત્ર પહેરીને દાન, પૂજા, તપ, હેમ અને સ યા વગેરે કરવાથી તે બધુ નિષ્ફળ થાય છે ૧૬ पद्मासनममामीनो नामानन्यम्तलोचनः । मौनी पत्रावृतास्योऽय पूजा कुर्याजिनेशितु ॥१७॥ જિનેશ્વર પ્રભુની પૂજા કરનારે પદ્માસનને વિષે સ્થિત ( ૧૨૨) સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર રહીને, નાકના અગ્ર ભાગપર દષ્ટિ રાખીને, મનપણે તથા વન મુખને ઢાકીને પૂજા કરવી ૧૭ स्नान पिलेपनविभूपणपुष्पवास- धूपप्रदीपफलतन्दुलपनपूगै । नैवेद्यवारिवसनैधमरातपत्र- वादिनगीतनटनस्तुतिकोशमुख्या ૧ પચામૃતથી સ્નાન કરાવવુ, ૨ ચન, બરાસ વધી વિલેપન કરવું, ૩ આભૂષણ, પુષ્પ, ૫ વાસ, દ ધુપ, ૭ દીપ, ૮ ફળ, ૯ અક્ષત, ૧૦ પત્ર (નાગવેલના પાન), ૧૧ પૂણા (ગોપારી વગેરે), ૧૨ નવેવ, ૧૩ જલ, ૧૪ વસ્ત્ર, ૧૫ ગ્રામર ૧૬ , ૧૭ વાર્જિન, ૧૮ ગીન, ૧૯ નૃત્ય, ૨૦ સ્તુતિ, અને ૨૧ કાશને વૃદ્ધિ અર્થોન દ્રવ્ય-નાણાવટે, એમ એકપીશ પ્રાર પૂજા કહેલી છે ૧૮ इत्येकविंशतिनिथा जिनराजपूजा, ख्याता सुरासुरगणेन कृता सदैव । पण्डीता चुमतिभि• कलिकालयोगाद् यय यत् प्रिय तदिह भावयशेन योज्यम् ।।१९ એમ જિનેશ્વર પ્રભુની એથ્વીસ પ્રકારની પ્રજા હમે ૨ અને અસુરોએ કરેલી પ્રસિદ્ધ છે પણ કલિયુગના અમર ગથી દુર બુદ્ધિવાળા મનુષ્યને તેને ખડિત કરેલ છે પર જે જે પ્રિય વસ્તુ હોય તે પૂતની આદત છેડવી-વાપર્વે થઈને-ભાવ પ્રમ, જ 'Goબન્મ परिशिष्ट २ ૦૦ शिवपार्वतीसवाद। मुमेरुशिखर दृष्ट्वा, गौरी पृच्छति गङ्करम् । कोऽय पर्वत इत्येप कस्बेद मन्दिर प्रभो ! સુદર મેરુ શિખરને જોઈને ગોરી શકને પૂછે છે કે હે પ્રભે. આ ક પર્વત છે અને આ મદિર કેવુ છે? ૧ कोऽय मध्ये पुनर्देवः १, पादान्ता का च नायिका। किमिद चक्रमित्यत्र ?, तदन्ते को मृगो मृगी? ॥२॥ વળી (તે મદિની) મધ્ય ભાગમાં આ કયા દેવ વિરાજ- માન છે? અને તેમના (તે મૂર્તિના) પગ નીચે કઈ દેવી છે? આ પરિકરમાં આવા પ્રકારનું ચક્ર છે તે શું છે? અને તેની નીચે આ મૃગ અને મૃગલી એ પણ કોણ છે? ૨ के या सिंहा गजा के वा ? के चामी पुरुषा नर । यसो वा यक्षिणी केय ? के वा चामरधारकाः ? |॥३॥ નેધ-આ બીજા પરિશિષ્ટમાં આપેના મહાદેવ અને પાર્વતીના સવાદ રૂપ ૧ થી ૩૫ સુધીના સળગ લેક વિશ્વમાં વિતર अपराजितवास्तुशास्त्रम् નામના ગ્રંથમાં જિનમૂર્તિના વિષયમાં વર્ણવાયેલા છે તેને મલાઈ કરીને અહીં આપવામાં આવ્યા છે (૧૨૪ ) સુભાષિત-પદ્ય-રત્નાકર આ સિંહ, હાથીએ, વળી આ નવ પુરુ, યક્ષ અને ચક્ષિણ તથા આ ચામરને ધારણ કરનારા બધા કેણ છે? केया मालाघरा एते १, गगारदाश्च के नराः। एतारपि महादेन !, को वीणानशवादको ? હ માદેવ ? આ માવાને ધારણ કરનારા, કાથી ઉપર આ થયેલા મનુ અને વિE તથા પામળીને વગાડનારા આ બધા કોણ છે? ૪ दुन्दुभेनदिक. को वा', को वाऽप गहनादक ? | उपायमिद किं का?, जिस भामण्डल प्रभो! ॥५॥ હે પ્રભે આ દુભીને-વાજિત્રને વગાડનાર, આ શાખને ફૂકનાર, આ ત્રણ છત્ર, આ ભામડળ વગેરે બધું શું છે? ૫ शृणु दनि महागौरि ।, यचया पृष्टमुत्तमम् । कोऽय पर्वत इत्येप स्वेद मन्दिर ? प्रभो। હે પાર્વતી ! દેવી. જે તમે પૂછયું કે —–આ પર્વત કર્યો છે ? અને આ કોનું મન્દિર છે-એ ખરેખર ઉત્તમ પ્રશ્ન છે ૬ पर्वतो मेरुरित्येप स्वर्णरत्नविभूषित । सर्वनमन्दिर चैतद्, रत्नतोरणमण्डितम् મુવર્ણ અને રત્નથી યુક્ત આ મેરુપર્વત છે અને રત્નોના તારણથી શોભાયમાન એવું આ મંદિર સર્વસ
શિવ-પાર્વતી-સમા. ( ૧રપ )
अय मध्ये पुनः माक्षात्, सरनो जगदीश्वरः ।
यस्त्रिंशत्कोटिसग्व्या य सेवन्ते सुरा अपि || ૮ |
વળી આ મધ્ય ભાગમાં જે છે તે સાક્ષાત્ સર્વજ્ઞ પ્રભુ છે,
જે ત્રણ જાતના ઇશ્વર છે અને જેમની તેત્રીશ કરોડ દેવતા
સેવા કરે છે ૮
इन्द्रियैर्न जितो नित्य, केलज्ञाननिर्मल ।
पारगतो भवाम्भोर्यो लोकान्ते सत्यलम्
જે પ્રભુ, ઈન્દ્રિના વિષયેથી કદી પણ જિતાયેલ નથી,
જેઓ કેવળજ્ઞાન વડે નિર્મળ છે, વળી જે ભવ–મચાર રૂપી
સમુદ્રને પાર પામેલા છે અને લેકના અગ્ર ભાગમા-મેક્ષમાં
પૂર્ણ રીતે બને છે ૯
अनन्तरूपो यस्तन, कपाये परिमार्जितः।
यस्य चित्ते कृतस्थाना दोपा अष्टादशापि न }} { }
તે મેક્ષમાં રહેલા પ્રભુ અનન્તપ-અનન્ત જ્ઞાન, દર્શન
અને ચારિત્રને ધારણ કરનારા છે, કષાથી રહિત છે, અને
જેના ચિત્તમા અઢારે એ સ્વાન કર્યું નથી ૧૦
लिङ्गरूपेण यस्तर, पुरूपेणात्र वर्तते ।
रागद्वेपव्यतिक्रान्तः, स एप परमेश्वर' || ?? ||
જેઓ લિંગરૂપે-તિરૂપે ત્યા (મોક્ષમાં) વર્તે છે અને
અહીં પુરુષાતિરુપે વર્તે છે વળી જેઓએ ગગ- ષનુ ઉલઘન.
એવા આ પરમેશ્વર છે ૧૧
''
( ૧૨ ) સુભાષિત-પ-રત્નાકર
आदिशक्तिर्जिलेन्द्रम्य, आमने गर्भसस्थिता।
सहजा कुलजा ध्याने, पद्महस्ता घरपदा
ધ્યાન વખતે જિનેશ્વર પ્રભુના પરિકરની ગાદીના મધ્ય
ભાગમાં જે દેવી આ બન્ને રહેલી છે, તે (જિનેશ્વર પ્રભુની )
સાથે જ ઉન્ન થયેની, ઉચા કુળવાળો, કમળયુક્ત હાથવાળી
અને વરદાન દેનારી એવી, આદિશક્તિ શારદા મૃત દેવી છે ૧૨
धर्मचक्रमिद देवि ', धर्ममार्गप्रपतकम् ।
मच नाम मृगम्सोऽय मृगी च करुणा मता
હે દેવી! આ ધર્મચક્ર, ધમ માર્ગનું પ્રવર્તક-પલાવનાર
છે આ નવ નામને મૃગ છે અને કરુણા નામની મૃગલી છે ૧૩
अष्टौ च दिग्गजा एते, गजसिंहम्मरूपतः ।
आदित्याद्या ग्रहा एते, नवैर पुरुषा स्मृता.
|| 8 ||
આ હાથી અને મિહના સ્વરૂપવાળા આઠ દિશારૂપી
હાથીઓ (
દિગ્ગ) છે, અને જે આ નવ પુરુષ છે તે સૂર્ય
વગેરે નવ ઘડે છે ૧૪
यक्षोऽय गोमुखो नाम, आदिनाथम्य सेवक ।
यक्षिणी रुचिराकारा, नाम्ना चक्रेश्वरी भवा
આ ગોમુખ નામ યક્ષ છે જે આદિનાથ–ાષભદેવ
પ્રભુને સેવક છે, અને આ સુંદર આકાર વાળી યક્ષિણી ચઢે
શ્વર નામની દવા લાગ્યા પ્રસિદ્ધ છે ૧૫
શિવ-પાર્વતી–સંવાદ
( ૧૨૭)
इन्द्रोपेन्द्राः स्वय भर्तुतावामरधारकाः ।
पारिजातो वसन्तश्च, मालाधरतया स्थिती
ઈન્દ્ર અને ઉપેન્દ્રો જેઓ સ્વય–પોતાની મેળે જ પ્રભુને
ચામર ઢાળનારા છે, અને પારિજાત નામનુ વૃક્ષ તથા વસન્ત
નામની મહતુ, મૂર્તિરૂપે માલાને ધારણ કરનાર છે ૧૬
अन्येऽपि ऋतुराजा ये, तेऽपि मालाधरा प्रभोः।
भ्रष्न्द्रा गजमारुढा , कराग्रे कुम्भधारिणः || ૭ ||
બીજા પણ જેઓ ( વમન સિવાયના) હતુળજા કે તેઓ
પણ પ્રભુની આગળ માલા ધારણ કરીને ઉભા છે અને જેઓ
હાથમાં કુભ લઈને હાથી ઉપર બેઠેલા છે તે સ્વર્ગથી આવેલા
ઈન્દ્રો છે ૧૭
स्नान कर्तुं समायाताः, मर्वसतापनाशनम् ।
कर्पूरकुमादीना, धारयन्तो जल बहु || ૨૮ |
કપૂર, કેસર વગેરેના પાણીને ધારણ કરનારા છે આ બધા
દેવે, સર્વ પ્રકારના સતાપન્દુ અને નાશ કરનાર એવા નાગ
મહોત્સવ કરવાને આવ્યા છે ૧૮
यथा लक्ष्मीसमाकान्त याचमाना निज पदम् ।
तथा मुक्तिपद कान्तमनन्तसुखकारणम् || ||
જેમ કે લક્ષમીથી ભરપૂર એવા પિતાના સ્થાનની
યાચના કરે છે તેમ આ બધા પર્વોક્ત દે, સુદર અને
અનન્ત સુખતoભૂત એવા મોક્ષપદની યાચના કરે છે
Aama A- Aaram
-~-
NAAM
(१२८) मुलापन--ला३२.
हहूतुम्मरुनामानौ, तौ वीणावशनादको ।
अनन्तगुणसघात गायन्ती जगता प्रभो. ॥ २०॥
ત્રણ જગના પ્રભુના અન તે ગુણ સમૂહને ગાનારા આ
હું અને તુમ્બ નામના વણ અને વાસળી વગાડનાર
દેવા છે ૨૦
पाद्यमेकोनपञ्चाशद् भेदभिवमनेकधा ।
चतुर्विधा अमी देवा वादयन्ति सभक्तित' ॥ २१॥
ચાર પ્રકારના આ દેવે પિતાની ભકિતથી ઓગણપચાસ
ભેદવાળા વાજિંત્રને અનેક પ્રકારે વગાડે છે ૨૧
मोऽय दवो महादवि 1, दत्यारि गववादकः।
नानास्पाणि विभ्राण एककोऽपि मुरश्वर
॥ २२॥
હે મહાદેવી! આ જે શખને વગાડનાર છે તે દેત્યને
શત્રુ અને એક હતા અને અનેક પ્રકારના રૂપને ધારણ
કરનારા–દવનાઓનો ઈશ્વર-ઈન્દ્ર છે ૨૨
जगत्लयाधिपत्यस्य, हतुर्छनत्रय प्रभो ।
अमी च द्वादशादित्या जाता मामण्डल प्रभो ॥२३ ।।
આ પ્રભુનું ત્રણ જગતનું આધિપત્ય-સ્વામી પણ બતાવવામાં
નિમિત્ત-ચિન્હરૂપ આ ત્રણ છત્ર છેઆ બાર સૂર્યો છે જે
પ્રભુને ભામડળરૂપે થયા છે ૨૩
पृष्ठलना अमी देवा याचन्ते मोक्षमुत्तमम् ।
एव सरगुणोपेत , सर्वसिद्धिप्रदायक
॥ २४॥
શિવ-પાવતી-સવાદ
( ૧૨૯ )
આ પાછળ રહેલા જે દેવે છે તે ઉત્તમ એવા મોક્ષપદને
માગે છે એ પ્રકારે સર્વ ગુણેથી યુક્ત અને સર્વ પ્રકાશ્મી
સિદ્ધિને દેનારા આ પ્રભુ છે ૨૪
एप एव महादेवि , सर्वदेवनमस्कृतः।
गोप्याद् गोप्यतरः श्रेष्ठो व्यक्ताव्यक्ततया स्थितः ॥२५||
હે મહાદેવી ! આ જ પ્રભુ બધા દેથી નમસ્કાર કરાયેલા
છે, જેઓ રક્ષણીય વસ્તુઓમાં પણ સર્વથી વધારે રક્ષણય
હોવાથી શ્રેષ્ઠ છે, અને જેઓ પ્રગટ અને અપ્રગટ સ્વરૂપવડે
સ્થિત છે ૨૫
आदित्याया भ्रमन्त्येते, य नमस्कर्तुमुद्यताः ।
कालो दिवस-रानिम्या यस्य सेनाविधायकः || ૨૬ ft
वर्षाकालोष्णकालादिशीतकालादिवेषभृत् ।
यत्पूजाऽथं कृता धाना, आकरा मलयादयः || ૨૦ ||
જે પ્રભુને નમસ્કાર કરવાને ઉદ્યમશીલ એવા આ સૂર્યો
ભ્રમણ કરી રહ્યા છે. વર્ષાકાલ, ઉષ્ણકાલ, અને શીતકાલરૂપી
વેષને ધારણ કરીને આ કાળ–સમય દિવસ તથા રાત્રિવડે
કરીને જેમની સેવા કરનારે છે, તેમજ જેમની પૂજા–મેવા માટે
બ્રહ્માજીએ ખાણે અને મલયાદિ પર્વત બનાવ્યા છે ૨૬–૨૭
काश्मीरे कुङ्कुम देनि!, यत्पूजाऽर्थ विनिर्मितम् ।
रोहणे मरित्नानि, यद्भूपणकृते व्यधान् || ૨૦ ||
भ्रमन्तो यस्य
}} ૨૧ |
( ૧૩૦ )
મુભાષિત-પદ્ય-રનાર
હે દેવી ! વળી બ્રહ્માજીએ કાશ્મીરમાં જેની પૂજાને માટે
કુકુમ-કેસર બનાવ્યું છે, અને રોહણ પર્વત ઉપર બધા પ્રકા
રના રને જેના આભૂષણ-અલકાને માટે બનાવ્યા છે ૨૮
रत्नाकरोऽपि रत्नानि, यत्पूजाऽर्थ च धारयेत् ।
तारका' कुसुमायन्ते,
સર્વત
સમુદ્ર પ, જેની પ્રજા માટે રત્ન ધારણ કરે છે, અને
જેની આસપાસ ભ્રમણ કરનારા આ તારાઓ પણ જેને પુપની
માકડ આચરણ કરે છે ૨૯
एव मामर्थ्यमस्यैर, नापरस्य प्रकोर्तितम् ।
अनेन मर्वकायाणि, सिव्यन्तीत्यरधारय
આ પ્રકારે આ પ્રભુનું સામર્થ્ય-બળ લેકમા ગવાયુ છે
બીજા કોઈનુ ય આવુ ગવાયુ નથી તેથી આ પ્રભુ નડે જ થા
કાય સિદ્ધ થાય છે એમ હે દેવી! તુ જાણ ૩૦
परात्परमिद रूप ध्येयाद् ध्येयमिद परम् ।
अस्य प्रेरकना दृष्टा, चराचरजगन्नये છે ?? |
શ્રેષ્ઠ પુરુથી પણ જેનું રૂપ છ-ઉત્તમ છે, અને તે રૂપ
ધ્યાન કા યોગ્ય છેષ્ઠ પુરુષોધી પણ શ્રેષ્ઠ રીતે ધ્યાન કરવા
લાયક છે આ ચરાચર ત્રણ જ મા બધી પ્રેરણા આ પ્રભુની
દેખાય છે ૩૧
दिग्पालेपपि मर्वेपु, ग्रहपु निसिलेपपि ।
ख्यात' मगषु देवेषु, इन्द्रोपन्द्रेषु सर्वदा
|| ૨૦ ||
શિવ-પાર્વતી–ગ વાદ ( ૧૩૧ ) બધાય દિમા, સપૂર્ણ ગ્રહમા, બધા દે અને છે –ઉપેન્દ્રોમાં પણ આ પ્રભુ, હમેશા પ્રસિદ્ધ છે રૂર इति श्रुत्ला शिक्षाद् गौरी, पूजयामास माऽऽदरम् । म्मरन्ती लिङ्गरूपेण, लोकान्ते गामिन जिनम् ॥३३॥ ગોગ-પાર્વતી, મહાદેવથી આ પ્રકારે વર્ણન સાભળીને, લેકના અન્ય ભાગમા–મેક્ષમાં રહેનાર આ જિનેશ્વર પ્રભુને જાતિ ૩પ-ડે મારણ કરવા સાથે માનપૂર્વક પૂજવા લાગી ૩૩ ब्रह्मा विष्णुस्तथा शको लोकपालास्सटेवताः । जिनार्चनरता एते, मानुपेषु च का कथा ? || ૨૪ if બ્રા, વિષ્ણુ, શક અને દેવતાઓ સહિત બધા કપાલે પણ આ જિનેશ્વર પ્રભુની પૂર્વમાં તલ્લીન થયેલા છે, તે પછી મનુષ્યની તે વાત જ શી ? ૩૪ जानुद्वय गिरश्चन, यम्य घृष्ट नमम्यत । जिनस्य पुरतो देवि ', म याति परम पदम् || ૨૧ / હે દેવી! જિનેશ્વ- પ્રભુને નમસ્કાર કરના એવા જેમના બે જાનુઓ-ઢીંચા અને મસ્ત ઘસાયા છે, તેઓ શ્રેષ્ઠ એવા મેપને પામે છે ૩૫
આબુ
મe
જગવિખ્યાત આળ પહાડની ન્હાનામા ન્હાની
અને મહેકામાં મહેટ દર્શનીય વરતુઓ, રસ્તાઓ અને
એક દશકને ઉપયોગી થઈ પડે એવી તમામ વસ્તુની
માહિતી આપનાર, તેમ જ આના મદિરની ઝીણામાં
ઝીણી ડોરણીઓ અને સુંદર સુદર બાના લગભગ
૭૫ ફટાઓથી અવકૃત આ પુસ્તક, જેમ આના
યાત્રિઓને ઉપગ ઇ, તમે ભારતવર્ષની પ્રાચીન
શ મકળા અને ઐતિહાસિક શોધખોળના અભ્યાસીઓ
માટે પણ ઘણું જ મહત્વનુ છે એના લેખક છે -ઈતિ
હાસતત્વવેત્તા, શાતમૂર્તિ મુનિરાજ શ્રી જયન્તવિજયજી
મહેટે પ્રથ, સુદર એન્ટિક કાગળ, ૭૫ ફોટાઓ, પાકુ
બાઈડીંગ અને ઉત્તમ જેકેટ લેવા છતા,
કિંમત માત્ર અઢી રૂપીઆ
આની હિદી આવૃત્તિ પણ બહાર પડી ચૂકેલ
ફિટ વગેરે બધુ ઉપર પ્રમાણે જ ૬િ ૨-૮૦
લખો -
શ્રી વિજયધર્મસૂરિ જૈન ગ્રંથમાળા,
છેટા બાફા, ઉજજૈન (માલવા)
અને જાણીતા બુકસેલરને ત્યાધી પણ મળશે
==
ક
૧.
:
છે (પરિશિષ્ટ રૂ)
૨૨
કલિકાલ સર્વજ્ઞ પ્રભુ
શ્રીહેમચન્દ્રાચાર્ય વિરચિત
S SS SS
હe
“શ્રી ત્રિષષ્ટિ શલાકા પુરુષ ચરિત્ર
ઉપરથી વર્તમાન ચોવીશીના ચોવીશ
તીર્થ કર ભગવાનની અને ચક્રવર્તિ, છે
વાસુદેવ, બલદેવ, પ્રતિવાસુ-
દેવાની હકીકત બતાવના
= • 65
===
પત્રક.
( ૧૪ ) બીથ કરના નામ ની દિધીનિત માત ભરખ્યા આગતિ નામ ૧ શ્રી ઋષભવ વાઘસિદ્ધ અભિાળ મા ૨ બો આવનાથ વિજ જિસ વિ ચ 3 શ્રી ભવનાથ આનt 'જિતરામેન દેવી ૪ ' અનિસ્યામ વિજય સવર સિહા ૫ શ્રી સુમતિનાથ વા મેઘ ૬ શ્રી પ્રભસ્વામી મુ મેયર સુધીમા ૭ શ્રી સુપાર્શ્વનાથ પ્રયક, પ્રતિક ૮ શ્રી ચંદ્રપ્રભસ્વામી જયન્ત મહામેના લક્ષણો ૯ શ્રી સુવિધિનાથ છે સુમીર માં ૧૦ જી શીતલનાથ+ 3 પ્રભુત દારથ ૧૧ શ્રી શ્રેયામનાથ મહાગુ વિષ્ણરાજ વિષ્ણુ બ ૧૨ શ્રી વાસુપૂજ્ય પ્રાર્થના વાસુપૂજય જગ્યા ન્સગવાન મેલે ગયા પછી કેટલાક કાળ ગયા પછી તોય (સારુ ને વિશે થશે.
(૧૩૫) જન્મ દીક્ષા દીલા ભૂમિ જ્ઞાન સાન લાઈન હુમાન નગરી! નગરી ( ૭ ) (૧૦) | (11) ૫૦૦ ધનુષ્ય અયોધ્યા અયોધ્યા સિદ્ધાર્થવન અધ્યા! નગરી 2 ટે? * *ચન વૃક્ષ ગુજ ૪૫૦ મહમાઝવણ y = - * ઘેડ ૪૦૦ શ્રાવતિ | શ્રાવરિત શ્રાવર્તિ - . વા ર |૩૫૦ અધ્યા અયોધ્યા અયોધ્યા 0 0 ૌચ . ૩૦૦ રક્ત ૨૫૦ તાશામ્બી શાખી નાખી O કચન સ્વસ્તિક ૨૦૦ વારાણસી વારાણસી | વારાણસી 1) વેત ચ ક ૧૫૦ ચ દ્વાનની ચન્દ્રાનના ચાનના મ ૧૦૦ કોક દી કાકદી - કાન્દી કચન શ્રીલ્મ ૯૦ ભદિ નપુર દિવપુર - ભદ્રિતપુર is s ખગી સિંહપુર સિંહપુર ૮૦ | સિંહપુર ૭૦ y રક્ત મહિલ ચિમ્પાપુરીઝમ્પાપુરી વિયાગ્રહવનચમ્પાપુરી + તીર્થ વિર થયે ! તીર્થ વિશે થશે. * તીર્થ વિરુદ થા, વિવાહ કર્યો નથી.
(૧૩) મારામસ્થા નબર કેવજ્ઞાન ભૂમિ જ્ઞાનવૃક્ષ નિર્વાણ (૧૨) (૧૩) (૧૪) (૧૫) ૧ શમુખવન(અયોધ્યાના રાધા અછાપ ૨૦ લાખ પૂર્વ પુમિતાલ પાડામા) સહમાવિષ્ટ્ર મચ્છ. સમેતશિખર ૧૮ ૩ માલત ૪ રાજાદની ૧. ૫ પ્રિય ગુ = = ૬ છો D ? શિરીષ ૫ છે? ૮ પુજાગ ૨y ) . લ o) માલૂ ૫૦ હજાર પૂર્વ તક્ષ ૨૫ In અશોક ૨૧ લાખ વર્ષ વિહાગૃહવન પાટલા ૧૮ (૧૩૭) રાજચાવવા દીક્ષા પર્યાય સયુષ્ય | અવન તિથિ (૧૬) ૬૩ લાખ પૂર્વ (૧૭) 1 લાખ પૂર્વ (૧૮ ) (૧૯) ૮૪ લાખ પૂર્વ આવાઢ દિ ૪ વિશાખ સુદિ ૧૩ 0 ફાગણ સુદી ૮ 2) વૈશાખ સુદ ૪ . શ્રાવણ સુદિ ૨ ૫૩ લાખ પૂર, અને એક પૂર્વાગે ન્યૂન હિર એક પૂર્વાગ ૧ લાખ પૂર્વ ૪ પૂર્વાગ સહિત ૪ પૂર્વાગ રહિત ૬૦ ૪૪ લાખ પૂર્વ ૧ લાખ પૂર્વ ૮ પૂર્વાગ સહિત) ૮ પૂર્વાગ રહિત ૫૦ ૩૬ લાખ પૂર્વી ૧ લાખ પૂર્વ ૧૨ પૂર્વાગ સહિત ૧૨ પૂર્વાગ રહિત ૪૦ ૨૯ લાખ પૂર્વ ૧ લાખ પૂર્વ ૧૬ પૂર્વાગ સહિત ૧૬ પૂર્વાગ હિત ૩૦ ૨૧ લાખ પૂર્વ ૧ લાખ પૂર્વ ૨૦ પૂર્વાગ સહિત ૨૦ પૂર્વાગ રહિત ૨૦ ૧૪ લાખ પૂર્વ ૧ લાખ પૂર્વ ૨૪ પૂર્વાગ સહિત ૨૪ પૂર્વાગ ન્યૂન ૧૦ ૬ લાખ પૂર્વ ૧ લાખ પૂર્વ ૨૮ પૂર્વાગ સહિત ૨૮ પૂર્વાગ જૂન ૫૦ હજાર પૂરી ૧ લાખ પૂર્વ ૫૦ હજાર પૂર્વ ૨૫ હજાર પૂર્વ માઘ વદ ૬ ભાવા વદિ ૮ છે. U ચિત્ર વદિ ૫ ૨ ફાગણ વદિ ૯ s વૈશાખ વદિ ૬ ૪૨ લાખ વર્ષ ર૧ લાખ વર્ષ ૮૪ લાખ વર્ષ જેઠ વદ ૬ રાજ્ય મ્યું નથી પિ૪ લાખ વર્ષ ર જેઠ સુદિ ૯ (૧૩૮) નબર કેવજ્ઞાન નબર જન્મ તિથિ ! દીક્ષા તિથિ નિર્વાહ વિધિ તિથિ (૨૦) (૨૧) (૨૨) (ર) ૧ | ચિત્ર વદ ૮ ચન વિ૮ ફાગણ વદિ ૧૧ માધ વદિ ૧૩ ર માઘ સુદિ ૮ | માઘ સુદિ ૯ ! પોષ સુદિ પર ચિત્ર સુદિપ - ૩ | માગશર સુદ ૧૪માગશર સુદ ૧૫ કાતિ વદિ ૫ | માઘ સુદિ ૨ માધ સુદિ ૧૨ ! પોષ સુદિ ૧૪ શાખ સુદ ૮ ૫ વૈશાખ સુદ ૮ વિશાખ સુદ ૯ સુદિ ૧૧ ચિત્ર સુદ ૯ | ૬ | કાર્તિક સુદિ ૧૨ કાર્તિવર ૧૩ ચિત્ર સુદિ ૧૫માગર વદ ૧૧ એક સુદિ ૧૨-૪ મુદિ ૧૩ કાગણ વરિ | ફાગણ વદિ છે ૮ | પોષ વદ ૧૨ ! પોષ વદિ ૧૮ ફાગણ વદિ ૭ ભાદરવા વ માગશર વદ ૫ માગશર વદ ૬ મતિક સુદિ ૩ ભાદરવા વદ ૯ ૧૦ માવ વદિ ૧૨ માધ વદિ ૧૨ પિષ વદિ ૧૪ વિશાખ વદિ ર ૧૧ ફાગણ વદ ૧૨ ફાગણ વદ ૧૦) માધવદિ )) શ્રાવણ વદિ ૩ અમાવાસ્યા ૧૨ ફાગણ વ ૧૪ ફાગણ વદિ )){ માઘ સુદિ ૨ અષાઢ સુદિ ૧૪ અમાવાસ્યા (૧૩૯ ) દિશા જ્ઞાન જન્મ દીક્ષા તપ, તપ નક્ષત્ર નક્ષત્ર नक्ष (૨૪) | (૫) (૨૬) [ (ર) (૨૮) (૨૯)(૩૦) ઉ આપઢાઉ આષાઢા ઉ આવાઢા ઉ આવાહાઅભિજિત ૨ ખ્યાન નમમ જ્ઞાન | નિર્વાણ નક્ષત્ર દિવસે દિવસ -હિણી ! શહિ ? રહિણી સહિણી | મગનભાઈ 2. મૃગશીર્ષ ! મૃગશીર્ષ ! મૃગઈ | મૃગશીર્ષ ર - અભિજિત અભિજિત અભિજિત અભિજિત પુષ્પ ર ૨ } મચા મધા મઘા મના પુનર્વસુ ચિને ચિના ચિત્રા ચિત્રા ચિત્રા ૨ ૨. અનુગધ | વિશાખા | અનુરાધા વિશાખા મૂળી ર ૨ અનુરાધા અનુવા મૈત્રેય અનુરાધા શ્રવણ ૨ મૂળી ૨ પૂ ખાવા પૂ આપાઠા/પૂષાઢY આષાઢા પૂ આષાઢા ૨ શ્રવણ શ્રવણું ૨. વણ ધનિકા રાતભિષણ શતભિષા શતભિષાભિષા e છે, તેની વિગતે ત્રિપુ ચ માથી મળી શકી નથી. ભાદ્રપદ ૧ ૧ જે જે ખાનામાં A
No text on this page.
(૧૪૧) ૨૦. ) s પ્રથમ પ્રથમ છબરથી ચયવૃક્ષની પારણું [પારણાનું જ્ઞાનાવસ્થા વસ્થા ઊંચાઈ કરાવનાર) અન્ન (૩૭) ! (૩૮) (૩૯) (૪૦) (૪૧) શ્રેયા કુમાર ઈસ ૧ હજાર વર્ષ ૧ હજાર વર્ષ જૂન ૩ ગાઉ ૧ લાખ પૂર્વ महत्त પરમીન્ન ૧૨ વર્ષ ૧૨ વર્ષ અને ૧ પૂર્વાગ ૨ ગાઉ અને (ક્ષીર) યુન ૧ લાખ પૂર્વ ૧૪૦૦ ધનુષ્ય સુરેન્દ્રદત્ત ૧૪ ૧૪ વર્ષ અને ૪ પૂર્વાગ ૨ ગાઉ અને હિત ૧ લાખ પૂર્વ | ૮૦૦ ધનુષ્ય ઈદા ૧૮ ૧૮ વર્ષ અને ૮ પૂર્વાગ ૨ ગાઉ અને રહિત ૧ લાખ પૂરા ૨૦૦ ધનુષ્ય પા ર૦ વર્ષ અને ૧૨ પૂર્વાગ ૧ ગાઉ અને હિત ૧ લાખ પૂર્વ ૧૬૦૦ ધનુષ્ય સામદેવ ૬ માસ ૬ માસ અને ૧૬ પૂર્વ ગ ૧ ગાઉ રહિત ૧ લાખ પૂર્વ મહે ક મામ અને ૨૦ પર્વાગ ૧ ગાઉ અને જૂન ૧ લાખ પૂર્વ ! ૪૦૦ ધનુષ્ય સેમદા ૩ મામઅને ૨૪ પૂર્વાગ ન્યૂન ૧ લાખ પૂર્વ પુષ્પ જ માસ અને ૨૮પૂર્વાગ ૧ર૦૦ ધનુષ જૂન ૧ લાખ પૂર્વ પુનર્વસુ ૩ મામ ન્યૂન ૨૫ હજા૧ હજાર અને પૂર્વ ૮૦ ધનુષ્ય ૨ મામ ન્યૂન ૨૧ લાખ ૯૬૦ ધનુષ વર્ષ સનદ ૧ ૧ માસ યુન ૫૪ લાખ ૮૪૦ ધનુષ વર્ષ S 8 ) ગ૧૮૦૦ ધનુષ્ય s) Y ૩
No text on this page.
પરિવાર | પરિવા- માધુ માની (૪૬) (૪૭) ૮૪૦૦૦ (૧૩) પરિવાર પરિવાર પરિવાર મન ચાદ | અવજ્ઞાની પર્યાવજ્ઞાની (૪૮) (૪૯) (૫૦) ૧ર૬પ૦ પૂર્વવર ૩૦૮૦૦૦ ૪૭પ૦ ૧ લાખ 83 ૦૦૦૦ ૩૭૦ ८४०० ૧૪૫૦ 2 નખ ૩૩૬૦૦૦ ૨૧૫૦ ૧ર૧પ૦ ૬૩૦૦૦૦ ૧૫૦૦ ૯૮૦૦ ૧૧૬૫૦ -- ૨૨ ૦૦૦૦ ૫૩૦૦૦૦ ૨૪૦૦ ૧૧૦૦૦ ૧૦૪૫૦ ૩૦૦૦ ૪. ૦૦૦૦ ૨૩૦૦ ૧ ૦3૦ ૦ 8 લાખ ૪૩૦૦૦૦ ૨૦૦ ૯૦૦૦ ૯૧૫૦ ૨ાા લાખ ૩૮૦૦૦૦ ૦૦૦ ૨ નાખ ૧૨૦૦૦૦ ૧૫૦૦ ૮૪૦૦ ૭૫૦૦ 1 લાખ ૧૦૬૦૦૦ ૧૪૦૦ ૭ ૦૦ . ૮૦ ૦૦ ૧૦૩૦૦૦ 1 લાખ ૧૨૯ ૬૧૦૦ - - { (૧૪૪) પતિ- પાર પત્ર કેવી-ની વિળાબિવા ધાવ માં | (1) (પુર ) (૫૪) (૫) રબર, વાદ "જ -- ૧ ૨૦૦૦ મકાઇ (૫૪૦ ૨૦૦૦૦ ૨ ૧૪૦૦ ૮૮૦ ૧૫૦૦૦ ૧૮૮૦૦ કે ૧૦૦૦ છે ૨કા૫૬૦૯ Y ૧૫૦૦ ; ૨૮૮૦૦૦ પર* luneco ૫ ૧૮૪૦ ૧૯૫૦ ૨૦૦ ૫yee ૭ | ૧૧૦૦૦ ૧૫૩૦૦ ૮૪૦૮ ૨૫૭૦ ૦ ૪૪ ૧૦૦૦૮ ૧૪૦૦૦ ૫૦૦૦૦ x ૧૯૦૦ ૯ ૭૫૦૦ ૧૩૦૦ ૨૨૯૦૦૦ ૪૭ ૪૦૦ ૧૦ to ce ૧૨૦૦૦ P૮૯૦૦૮ ૧૮૦૦૦ t 11 ૧૫૦૦ ૫૦૦૦ ૭૮૯૦૦ ૪૮૦૦ ૧૪ ૧૬૦ ૧૦૦૦૦ ૭૦ ૧૫૦૦૯ ૪૩૬૦ ૦ ૦ ક્યારથી પિતાનું નામ ( ૨ ) a જિક ત + તીર્થ વિદ થયે ? બીજું નામ અનજિતનાથ છે ' ચક્રવત થશે (૧૪૫) સભ્ય બી તીર્થ કરના પછીની નામ આગતિ ભસ ખ્યા (૩) 14 | શ્રી વિમનનાથ મહસ્ત્રાર કૃતવર્મા ૧૪ શ્રી અને તેનાથી પ્રાણત સિંહસેન ૫ શ્રી ધર્મનાથ+ ૩ ભાનું ૬ શ્રી શાંતિનાથ ૧૨ સર્વાર્થસિદ્ધ અશ્વમેન to શ્રી કુયુનાયf ૧૮ શ્રી અરનાથ સુદર્શન શ્રી મલ્લિનાથ વિજયન શ્રી મુનિસુવ્રત પ્રાણત સુમિત્ર સ્વામી ત્રિી નમિનાથ અપરાજિત વિજય 'ર શ્રી નેમિનાથ સમુદ્રવિજય ૩ શ્રી પાર્શ્વનાથs ૧૦ પ્રાકૃત અશ્વમેન ૪ શ્રી મહાવીર એ (કષભદત) સ્વામી સિદ્ધાર્થ ૩ ૩ નવમું ગ્રેવે ૩ to ૩ ૧ ૩ ક ૨૭ * સી તી કર થયા તે આશ્ચર્ય થયુ, જે દિવસે દી લીધી તે જ કેવળજ્ઞાન થયું Pય કર્યું નથી. ઉચ્ચ નથી. 18 ( ૧૪ ) માન જન્મ { દીમા બબર માતાનું લાં ન માન નામ નગરી નારી (૪) '(૫) (૬) (9) ! (૮) સ્થામાં કચને મૂકી દે ધનુબ કાપિ પર બપિ 3 કન ૫૦ } સુતા ૧૪ ૪૫ છે. ન અચર મૃગ ૪૦ તિનાપુર નિનાપુર * પગ છે.જે p દિની ન વાવન } | પ્રભાવની | નીલ મિથિના મિમવા પાવતી શ્યામ કુર્મ • જગદીશ રાજ જગ્યE } ૨૧ પપ્રાદેવી કિચન મિથિના છે મિનિટ રર . વાદેવી શ્યામ શ ખ ૧૦ સુર્યપુર વગર 23 વામાદેવી નીય ૯ હાથ પાગમી. વારાણમાં 9 ૨૪ ગ્ય દવાના) કચન મિક ત્રિમાદેવી ઉચ્ચ (બ્રાહ્મણ ક્ષત્રિય કત્રિક ( ૧૪૭) ભૂમિ કેશવજ્ઞાન કે વિજ્ઞાન જ્ઞાન નિલ ભૂમિ 일어 ભૂમિ (1) (૧૪) ( ૧૨ ) (૧ (૧૪) (૧૫) કમાવા કાપિ પપુર માત્રામણ જમ્મુ ગમ્મતરિખ ૧૫ લાખ વર્ષ અL અશો. - - ૨ નાના -નપુર 14 વિશ્ચમચવન| ધિ પણું માત્રા હરિનાપુર મહમામ્રવણ ની P૫૯ - નિત- સહકાર 1, મિચિના અનેક છે ' નીરગુડેવાન રાજગૃહી નીરગુડેઘાન ચમ્પક માત્ર મિથિના હિમામ્રવણ - h વિતગિરિ 0 વનમો વી. ગિન્ન) બાશ્રમ વારાણસી વાતી મેતશિખ પરેશાન પદાદાન નખ વન નકારવામાબુ ક્ષેત્ર શી અપુરી (૫વપૂy | આશ્રમ મટી 1 (૧૪૮) રાજ્યા દીક્ષા પર્યાય સયુવ્ય છે અને તિથિ વિદ્યા (૧૭) (૧૮) (૧૯) ૩૦ લાખ વર્ષ પલાખ વર્ષ ૬૦ લાખવી શિાખ સુદ ૨ ૧૪ /૧૫ 0 ૭ ૩૦. શ્રાવણ વદ છે I 5. ૧૫ D t વૈશાખ સુદ 9 J ૧૦ ૧૬ ૫૦ હજાર ૨૫ હજાર ૧ ભા રવા વદિ ૭ ૧૭ |૪૭૫૦૦ ૨૩૭પ૦ : ૮િ૫ હાર , શ્રાવણ વદિ ૯ ૧૮ ૪૨૦૦૦ ૨૧૦૦૦ (૮૪ ફાગણ સુદિ ૨ ' ફાગણ સુઈ ૪ ૧૯ સ્ત્રી૫ણે હોવાથી પ૪૮૦૦ રાજન નું નથી १५००० ૭૫૦૦ S ૩૦. શ્રાવણ સુદિ ૧૫ માનસરિ " ૨૧ ૫૦૦૦ , ૨૫૦૦ , ૧૦ આને સુદિ ૧૫ ૨૨ રાજ્ય કર્યું નથી ૭૦૦ બનિક વદિ ૧૨ ૧૦૦ વર્ષ ચૈત્ર વદ ૪ J ૨૪ ૪૨ અષાઢ સુદ ૬ + (૮૨ દિવસ પછી ગર્ભહરણ) આસો વદિ ૧૩ ? આ પત્રકમાં મૂળ યા જા કુષ્ણપ.ની તિથિ આપેલી છે, ત્યાં ત્યા તે પહેલા મહિને સમજી (૧૪) જન્મ તિથિ ! દીક્ષા તિથિ નિર્વાણ તિથિ ! કેવલજ્ઞાન તિથિ (૨૨) પિષ સુદિ ૬ (૨૦) ભાગ - ૩ (૨૧) માઘ સુનિ : (૨૩) આવાઢ વદિof રાખ ૧૩ વૈશાખ વનિ ૧૪ વૈશાખ ૧૪ ચિત્ર સુદિ ૫ } ભાવે સુદિ ૩ માઘ સુદ ૧૩ પિપ સુનિ ૧૫ જેટ સુઈ ૫ ! - - ૧૩ પેટ વદિ ૧૪ પોષ મુ ૯ - ૧૩ વૈશાખ વદિ ૧૪ ! વેખ વદ ૫ ચન સુદિ ૩ વૈશાખ વનિ ૧ --- માગશર સુદિ ૧૦ માગશર સુદ ૧૧. કાર્તિક સુદિ ૧૨ માગશર મુદિ ૧૦ માગશર ૧૧ માગશર સુ ૧૧ ફાગણ સુદિ ૧૦ પેટ ને ? ફાગણમુદિ ૧૨ | ફાગણ વિ ૧૨ જેટ વિદિ ૮. શ્રાવણુ વદિ ૮ આવાઢ વદ ૯ માગશર સુરિ 11 વૈશાખ વનિ ૧૦ શ્રાવણ સુપ શ્રાવણ સુદ ૬ આ દિ ૦)) આષાઢ સુદિ ૮ પોષ વદ ૧૧ ચૈત્ર વ૪િ શ્રાવણ સુદ ૯ ચત્ર સુદિ ૧૩ ભાગ-૧ વિદિ ૧૦ વૈશાખ સુ ૧૦ કાર્તિ. વરિ )) ચય પ્રમો જ પની મહિના આવ્યા છે તેથી ગુજરાતી લોકમે આમા કેમ? આવાટ વહ છે, ત્યારે રદિ ૭ એવી રીતે બટેકાને સમજવું (૧પર) પ્રધામ પાર જ્ઞાનાભ્યા કઅપ પ્રધમ | પ્રથમ પાતું પારાનું કરનારા અને (૩૬) (૩૭) { (૩૮) થા રપુર જયને પરમાને વસ્થા (૩૮) : (૪૦) ૨ ૧ ૨ વર્ષ ન્યૂન ૧૫ ૧ ૧૪ વર્ધમાનપુર | વિજયનુપ ૧૫ મનમપુર મહિ! લાખ વર્ષ 3 વર્ષ દિન { વાખ વર્ષ ૨ વન દિન રા લાખ વર્ષ ૨ ૧૬ મદિપુર | સુમિત્ર 1 ૧ વર્ષ જૂન ૨૫ ચપુર બાઘર્મિક બાર વર્ષ ૨૩૭૩૪ વર્ષ ૧૮ { રાજપુર અપરાજિત ૧૯ મિથિલા વિશ્વસન ३२५ न्यून २१ ! જાર વર્ષ ધાવસ્થા ૫૪૮૦૦ વ નથી ગૃહ બ્રહ્મા ૧૧ માસ ૧૧મામ યુન ૫૦૦ વર્ષ વીરપુર त्ति ૨૨ ગાઇ વરદાદિજ ૯ માસ પૂન ૨૫૦૦ વર્ષ ૫૪ દિવસ ૫૪ દિવસ પૂન ૭૦૦ વર્ષ ૮૪ દિવસે જૂન ૨૩ કા ધ યગૃહપનિ ૮૪ ૭૦ વર્ષ '૨૪ લાકે ૧૨ વર્ષ રવર્ષ પાા મામ ૬ મામ (૧૫૩) પ્રથમ દેશના વિષય ગી૨ સંખ્યા યબ ત્યક્ષની વિચાઈ (૪૧) ૭૨ ૦ધનુષ્ય (૪૨) બેધિદુભ ભાવના (૪૩) મદગદિ પછ. થળ આદિ (૪૪) પ્રમુખ પાતાને ૫૦ ૫૪૦ લોભાવના નવતત્વનું સ્વરૂપ મેષ ઉપાય, કક્ષાનું વ૫ ઈન્દિને જય કરવા વિષે કિન- ૪૮૦ અછિદિ ૪૩ ચક્રાયુ ધારિ ગરુડ ૩૬ સ્વયભૂ આદિ ગબ્ધ ૩૫ ૨૦ મન શુદ્ધિ ૩૬૦ ૩ ભા ધમેન્દ્ર રાગ દ્વ૨મોહને જય કા વિષે ૩૦૦ મામાયિક-નામ્યતા ૩૩ ભિવગાદિ ૨૮ ૨૪૦ યતિધર્મ અને શ્રાવકધર્મને યોગ્ય કોણ હોય? શ્રાવની કરણી ૧૮ ૧૮૦ કુભાદિ ૧૭ વરદત્તાદિ ૧ર૦ . ચાર મહાવિગઈ રાત્રિભોજન તથા અભક્ષ્ય ત્યાગ વિષે બાર વ્રત, ૬૦ અનિચાર તથા ૫દર કર્મા નનુ વર્ણન પતિ અને ગૃહસ્થધર્મ તથા ગણધરવાદ આર્યદન- ૧૦ ઈદમૂનિ એર ૩૨ નબ- વક્ષિon પરિવાર પર છે. અને મનપા (૧૫૪) પરિવા- સાધુ ' ! પૂરંધર ની શાની ! (૪૫)(૪૬), (w) (૪૮)(૪૯ ) ( ૫ ) ૧૩ ' વિદિતા ૬૮૦૦૦ ૧૦૮૦૦૦૧૧૦૦ ૧૪ : અકરા ૬૧ ૦૦° ૬૨૦૦૦ ૯૦૦ કુરા ૪૮૦૦ ૪:૦૦ ૪૫૦૦ ૬૪ ૦૦ ૬૨૪૦૦ ૧૬ નિવણી કર૦૦૦ ૩૦૦૦ | રૂ બના ૬૦૦૦૦, ૬૬૦૦ ૬૭૦ ! ૨૫૦૦ ૩૪૦ ૧૮ ધા થી ૫૦૦૦૦ ૬૦૦૦ • ! ૬૦૦ ૧૯ વૈરાખ્યા ૪૦૦૦૦ ૫૫૦૦૦ ૬૬૮ ૮, ૧૦૦ નર તા ૩૦ ૦ ૫૦૦૦૦ ૫૦૦ ૧૫૦૦ { ૨૧ ; ગ ધારી૨૦૦૦ ४५० ૧૫૦૦ ૧૦૦૦ ૨૨. કુમાઠી ૧૮૦ ૦ ૩૪૦૦૦ (અભિ) ૨૩ | પમાયતી ૧૬૦૦૦ - ૩૮૦૦ ૩૫ ૧૪૦૦ ૭ o, ૨૪ મિઠાયિકા ૧૪૦° ૧૦° ૩૦૦ નિહાનિ ૧૩ ૦ ૫૦૦ પરિવાર શ્રાવક પરિવાર કેવળજ્ઞાની (૫૧) પપ૦૦ પરિવાર પરિવાર ગક્રિય વાદ લપિપળા લબ્ધિવાળા (પુર ) (૫૩) ३२०० પરિવાર| શ્રાવિકા (૫૫) (૫૪) ૨૦૮૦૦૦ ૪૩૬૦ ૦૦ ૫૦૦૦ ૮૦૦૦ ૩૨૦૦ ૨૦૬૦૦૦ ૪૧૪૦૦૦ 1 ૪૫૦૦ U૦ ૦ ૦ ૨૮૦૦ - -- ૨૪૦૦૦૦ ૪૧૩૦૦૦ ૪૬૦૦ २४०० ૨૯૦૦૦૦- ૩૯૩૦૦૦ ૨ ૦૦ ૫૧૦૦ ૨૦૦૦ ૮૧૦૮૦ કઈક ન્યૂને ૧૮૦૦૦૦ ૨૮૦૦ 30 ૧૮૪૦૦૦ ૩૭૨૦૦૦ २२०० ૧૪૦૦ ૧૮૩૦૦૦ ૩૭૦૦૦ ૧૮૦૦ ૧૨૦૦ ૧૭૨૦૦૦ ૧૫૦ ૦૦૦ ૧૬૦૦ ૫૦૦૦ ૧૦૦૦ ૧૭૦૦૦૦ ૩૪૮૦ ૦૦ ૧૫૦૦ ૧૫૦૦ ૧૬૯૦૦૦ ૩૩૯૦૦૦ ૧૦૦૦ ૧૧૦૦ ૩૭૭૦૦૦ ૭૦૦ ૧૫૯૦૦૦ ૩૧૮૦૦ ૦ (૧૫૬) ને મારા નામ પદવી પિતાનું નામ માતાનું નામ (૩) અષભદેવ સુમ ગલ ૧ ભરત* ચક્રવર્તી ૧ ૨ સંગર+ સુમિત્રવિજય વિજય તી, (યગમતી ) ની રાજના અશ્વમી પ્રતિવાસુદેવ ૧ મયૂરગ્રીવ રિપુ પ્રતિશત્રુ (પ્રજાપતિ ) — રચન બલદેવ ૧ ૫ ત્રિપૃet મૃગાવતી વાસુદેવ ૧ પ્રતિવાસુદેવ ૨ ૬ તા. શ્રીધર શ્રીમતી {toru બ - ૨ બ્રહ્મ સુભદ્રા ૮ કિંઈ વાસુદેવ ૨ ઉમા હિ બાદેવ ૩ રૂક ૧ સ્વયંભૂ વાસુદેવ ૩ પૃથિવી પ્રતિ વાસુદેવ ૩ સમરકેસરિ સુરી ૧૨ સુપ્રભ બળદેવ ૪ મોમ સ્નિગ્ધદશ ના ૧૩) પુરુત્તમ સુદર્શના વાસુદેવ ૪ પ્રતિવાસુદેવ ૪ મધુ વિરામ ગુણવતી * લનદેવ ભગવાનના જયેષ્ઠ પુત્ર તેમને બારિયાભવનમાં કેવળતાન થયું અને સગર ચ૦ બંને એક જ તિથિએ જ મ્યા અને સાથે જ મા ગયા + મરીવિ ( ૧પ૭) ની દેહવણ દેહમાન આયુષ્ય ગતિ (૮) મેક્ષ કચન ૫૦૦ ધનુષ્ય ૮૪ લાખ પૂર્વ ૫૦ 0 ૮૦ ૮૪ લાખ વર્ષ સાતમી ન પતિતપુર વેત ૮૦ ૮૫ મેલ D શ્યામ ૮૦ મામી નરક 0 વિ વિ યપુર કર છઠ્ઠી નરક , 0 D વામિ શ્વેતા મોક્ષ . શ્યામ ૭૦ ૨ છઠ્ઠી નરક 0 2) મોક્ષ છે શ્યામ re છઠ્ઠી નરક ક . દિનપુર કારિક ત ૫૦ ૫૫ મોક્ષ S 0 સ્વામી ૫૦ ૩૦ છઠ્ઠી નક પૃથ્વીપુર ૫૦ 8b + સગર શ્રી અજિતનાથ ભગવાનના સગા કાકાના પુત્ર થાય અજિતનાથ ભ૦ અને શ્રી મહાવીર સ્વામીને જીવ.
થા (૧૮) ગિરિજ્ય કોટિ- િ ક્યા તીર્ધ કર ભગવાનના દરથી સમયમાં આગતિ (૯) (૧• ) મમમ | શ્રી કામદેવ ૨ ૩૨ શ્રી અજિતનાથ છે 1 શ્રી વામનાથ नुनर ૫ ૧૦ ૦ ૧ | eત્રામા મા ! - જો ૪ તલ - - અનુન ૧૦ પ ' નવા અધી માન k શ્રી વિમલનાથ અનુત્તર ૧૦ અસ્તુત દેવનેક ૧૨ શ્રી નનતનાય 13 ૧૪ જે જે ખાનામાં (-) છે, તે બાબત એમને જાણ નથી પડતી અને રે ? ખાનામા(*)ફુલ મૂકેલ છે તે બાબત એમના ચરિત્રમાં લખેલી ન એમ સમજ (૧૫૯) પિતાનું ! માતાનું પદની નામ નામ ( ૧ ) ( ૨ ) ( ૩ ) વિન વિયા નામ નગરી (૪) અશ્વપુર ૧૫ + સુરેન બળદેવ ૫ અમ- 0 ૧૬ * પુસિંહ વાસુદેવ ૫ ૧૭ | નિભ પ્રતિમાસુદેવ ૫ * હરિપુર શ્રાતિ ૧૮ મx ચક્રવર્તી ૩ સમુદ્રવિજય ભદ્રા 3 ૪ | અશ્વસેન સદીની કરિતનાપુર ૫ અચિરા 0 . ૧૮ મનકુમારૂ | ૨૦ શાંતિનાથ ' ભિમાન ! ડથુનાથ ભગવાન અનાથ ! ૬ શ્રી ) ૭૧ સુદન ! ભગવાન આન ૬ બળને ૬ મહાર વિજ ના લક્ષ્મીતી ૨૪ (પુરૂ પડરિક વાસુદેવ ૬ બધિ પ્રતિવાસુદેવ ૬ મેઘનાદ ૦૫ 1 અજય २६ સુમ ચક્રવર્તી ૮ કૃતવીર્ય તાર હસ્તિનાપુર અગ્નિર્મિત જયન્તી વારાણસી નદન | બળદેવ ૭ વાસુદેવ ૭ ૨૮ દા નેવતી પ્રતિવાસુદેવ છે ક જ સિંહપુર * ૫૦૦૦ + એક લાખ વર્ષ દીમા પાણી
No text on this page.
(૧૬) દિગવિજય સમય કેટિ-લે- પાટન થયા તીથ ક ભગમનના સમયમાં (૧૧) શ્રી ધર્મનાથ ત્યા દે, લાધી આગતિ (૧૦) મલબાર ૭૦ વર્ષ ઈશાન = ૧૦૦૦ ૦ વધ ! શ્રી ધર્મનાથ અને મધ્ય પ્રેરક શાન્તિનાથ વચ્ચે સીધર્મ ૮૦૦ ૫૫ | સ્વય તીર્થર કે પાર્થસિદ્ધ છે. o મુ પ્રેમ - શ્રી અરનાથ મસાર મહેન્દ્ર - 5. ૫ ૦ ૧૧ મારા બ્રહ્મક ૫૦ વર્ષ સિધિર્મ --
No text on this page.
( 168 ) નગરી ન દ, દે,માન આયુષ ગભિ ( ૬ ) હસ્તિનાપુર (૭) ૩૦ હજાર વર્ષ (૮) મોક્ષ * જ અધ્યા (જ માટે) ૧૫ 0 રામ ૧ર ચોથી નરક -તેમ પુષ્પાન પુર માધિ- માધિ. ૧૬ ધનુષ્ય ૧૨ હજાર વર્ષ : ૧૫ ધનુ ૧૦ બપિ રપુર ૮ચન મક્ષ | JI ૧ ૩ — ગાપુ વન બહ્મ દેવતા ચામ ત્રી. નર- થી નર- બપિ યપુર કચન ૭ ૭૦૦ સાતમી નરક તે બને નામ-મણના ભાઈઓ થાય + ભાનુબ્બ (કુભકર્ણ) તથા બિકી એ ૩૫ વર્ષ દયા પાળી ૪૦૦ વર્ષ દીક્ષા પાળી ૧૦૦ વર્ષ દીના પાણી.
No text on this page.
BEGES
SHKEIKKAIKEJKENKY
ક્ષિો!.
X जाणवा लायक कइक
NIKEIKKEIKEIKNIKE
(ત્રિપષ્ટિ શવા પુરુષ અત્રિ ઉપરથી)
૧ શ્રી ઋષભદેવ ભગવાનને સુમગલા અને સુન દા એ નામની
બે પત્નીઓ હતી ભગવાનના જન્મથી લઈને કાઈક
ન્યૂન છ_લાખ પર્વ ગયા બાદ સુમ ગલાએ ભરત અને
બ્રાહ્મોને જન્મ આપે, તથા સુન દાએ બાહુબલિ અને
સુદરીને જન્મ આપે ત્યારગાદ અનુક્રમે સુમ ગલાએ ૪૯
એડવે ૯૮ પુત્રને જન્મ આપે
૨ ત્રીજા આરાના ૮૯ પક્ષ (પખવાડીયા) બાકી રહ્યા ત્યારે
શ્રી ઋષભદેવ ભગવાન ક્ષે ગયા
૩ શ્રી અજિતનાથ ભગવાન અને સગ- ચક્રવતી એ બંને સગા
કાબ-દાદાના પુત્રો થતા હતા અને સાથે જ એટલે એક જ
તિથિએ જન્મ્યા અને એક જ તિવિએ મોક્ષે ગયા
૪ શણનું મૃત્યુ જેઠ વદિ ૧૧ને દિવસે પાક પહેરે થયું
૫ ઇન્દ્રજિત, મેઘવાહન, કુંભકર્ણ વગેરે મેળે ગયા
૬ જટાયુ ત્રીજે દે કે તવા કૃતાન્તરદન પાચમે દેવલે
દેવ થયા
चक्रवर्तिनी सामान्य ऋद्धि
of rip
(ત્રિપણિ શાકા પુ૫ ગરિકના આવા)
ચક્રવત્તિને લો મજારોના ના –૧ , ૨ દ
૩ અ, ૪ ના તિ, ૫ પુરેવિન, ૬ ગુન, ૭ વર્ષ,િ
૮ ચર્મ ૯ મણિ, ૧૦ બgિ, ૧૧ ખગ, ૧૨ વસ્તી ૧૩ ઇ-,
૧૪ થી આ દરેક ન એ એક હજાર થોથી વાય છે.
ચક્રવર્તિના નવ નિધિઓના નામ -૧, ૨ પાડ
૩ ગિલ, ૪ મા રત્ન, ૫ માબ, ૬ કાવ, ૭ મહાકાલ,
૮ માણવ, ૯ શખ આ દરેક નિધિઓ એક એક હજાર
યથી મેવાય છે
૩ર૦૦૦-બીઓ (જેઓ રાજપુનીઓ ય છે
૩૨૦૦૦-સીએ (જેઓ બધા દશ પ્રજાની પુત્રીઓ હોય છે )
૩ર૦૦૦-મુકુટ ધી રાજાઓ
ર૦૦૦-નાટકના પડા-દરેકમાં બત્રી નાશ પા હોય છે
૧૬૦૦૦-અગરક્ષક દેવતાઓ
૮૪ લાખથી
૮૪ લાખ-ઘોડા
-
૮૪ લાખ
-
ચક્રવત્તિની સામાન્ય દ્ધિ
(૧૬૯)
૮ કોડ-પાયદલ
૩ર૦૦૦-દેશ
૭૨૦૦૦-મેટા નગર
૪૮૦૦૦-પત્તન
૦૦૦-દ્રોણમુખ દ્રોણમુખ––ચાખ્ખો ગામમાં મુખ્ય ગામ)
૨૪૦૦૦-ર્બટ (કMટ-પર્વત વિશેષ અથવા આઠ ગામોમાં
મુખ્ય ગામ )
૨૪૦૦-મહબ (નિશ વિશેષ અથવા ધૂળના ગઢથી વિંટા
એવું ગામ )
૨૦૦૦૦-આર (ખાણ )
૧૦૦૦-ખેટ (ખેડુતના ગામે અથવા નાના ગામ )
૧૪૦૦૦-સબાધ
કુલ ક્રોડ ગામ
૧૮ શ્રેણિ-પ્રશ્રેણિ
૩૩-રઈદાર
૪૯-કુરાજ્ય
પ-દીપ ગામે
वासुदेवोनी सामान्य ऋद्धि
(મિષ્ટિ ના પુત્ર ચકિતના આધારે)
વાસુદેવાન ચકાર્નિવી અપી અદ્ધિ હોય છે
વાસુદેવાના નાના નાના નામ -૧ શાધન , ૨
કોમેદિક ગદા
૩ રાજન્ય શખ, ૪ કેતુ ગણિ, ૫
નક માડમ, ૬ નમાલા, ૭ ચક્ર
વાસુદેવાનં - ગ શયામ અને પીન સ્ત્ર નવ કરનું
ચિન હોય છે
બલદેવને ૨. ત, નીલ વસ્ત્ર અને તાડનું રિન હેય છે
વાસુદેવ અને પ્રતિવાસુદેવ અવશય નરકે જ જાય
ગદેવ સ્વર્ગ અથવા મેથે જ જાય
પ્રતિવાસુદેવને વર્ણ શ્યામ જ હોય છે
ચક્રવત મેલે, સવ અને નરકે પણ જાય
ભરત ચક્રવત્તિના ચેદ રત્નોમાથી ક્યા
રત્નો કયા ઉત્પન્ન થયા તેની વિગત
0 11 1 1 0
(ત્રિષ્ટિ ગવારા પુરુષ ચરિત્રના આધારે)
ચક્ર, દડ, ખગ અને –એ ચા- બન્ને પાતાની આયુવ
શાળામાં ઉત્પન્ન થયા
મણિ, કાકિણી અને ચર્મએ ત્રણ રને પોતાના રાગાર
(ખજાના) માં ઉત્પન્ન થયા
હિન્દી અને અશ્વ-એ બે રત્નો વૈતાઢ્ય પર્વતની સીમામાં
ઉત્પન્ન થયા
નેનાપતિ, પુરોહિત, ગૃહપતિ અને અને વર્ધક-એ ચાર
અયોધ્યામા જ ન થયા
સુભદ્રા--એ નામનું સ્ત્રી-રત્ન, તારા પર્વત ઉપર દુત્તર
નિ વાધ- શ્રેણિના સ્વામી વિનમિઘેન પુનીપણે ઉત્પન્ન થયુ
નવ નિધિઓને ગગા નદીના તટપરથી પ્રાપ્ત કયા
सु०प०२० ना पाचमा भागना श्लोकोनी अकारादि-अनुक्रमणिका. पृष्ठ १२ १ पृष्ट अद्य छिन्ना मोहपाशा १०१ अद्य नष्टो महारव १०० अद्य प्रचालित गान ९८ अद्य मिथ्याऽन्धकारस्य १०० अद्य मे कम्मेणा जाल १०० अद्य मे सफल गान अद्य मे मफर जम, अद्य ९८ अद्य मे सफल जम,प्रशस्त९९ अद्य मे सफल देह- अद्याभवत् सफरना अद्याह सुप्रतीभूत अनभ्ययननिद्वास अनन्तवीर्यसमार। अनादिनिधनाऽदीना २४ अनुग्राहकश्चेद् भवानम्नि ३५ अन्यथा भरण नास्ति ११० अपथपातेन परीक्षमाणा ४६ अपारधोरससार अप्रसन्नात् कथ प्राप्य ११४ अम्भितरमज्झमहिं १८ अममो निष्कपायश्च अरिएनेमिस्तु नेमि ६ अर्हसिद्धसाधुधर्मान् १११ अर्हन् जिन पारगत अर्हन्तो भगवन्त इद्र- ६९ अवन्तु भरतो भवात् ६२ जरमसतमस ततमानयत् २७ अशेषकर्माशतम समूह ८९ अशोकवृक्ष सुरपुष्पवृष्टि १८ अशोका मानवी चण्डा अष्टपटिषु तीर्थपु आमेय्या गणभृद्विमान- २० आचारागसूत्रकृत २५. आयुर्गलत्याशु न पापबुद्धि ५४ ७० आदारनीहारविधिस्वदृश्य १३ इक्ष्वाकुकुरसभूता दत्येकादश सोपाना- इमासमक्ष प्रतिपक्षसाक्षिणा४८ इष्टानिष्टवियोगयोगहरणी ६४ उत्पादपूर्वमग्रा- उत्सर्पिण्यामतीताया उदधाविव सर्मसिन्धव पासकान्तकृदनु २६ उभयदिसि जक्वजविखणि३० मतूनामिन्द्रियाथाना- १५ रूपभाद् भरतो जज्ञे ३३ रुपभो वृपभ श्रेयान् एतस्यामवसर्पिण्या एतावत्येव तम्य ११५ ऐन्दवीन विमला कराऽनिश२३ ऐन्द्रश्रेणिनता प्रतापभान ६५ कमलोदरकोमलपादतल ८४ कल्पद्रोरपि कल्पद्रु कल्याणपादपाराम किं कर्पूरमय सुधारसमय ५९ किं पीयूषमयी पारसमयी६४ कुलादिवीज सर्वेपा ३२ कृतकृत्योऽयमाराद्ध कृतसमस्तजगच्छुभवस्तुता२४ क्षण सक्त क्षण मुक्त ५१ क्षिप्येत वाऽन्ये सही- क्रियते वा ४३ क्षोणी क्षान्त्या क्षिपत ६१ खे धर्मचक्र चमरा सपाद-१५ ख्यातोऽप्टापदपर्वत गन्धधूपाक्षतै सम्भि ९४ गन्धाम्बुवर्ष बहुवर्णपुष्प- १५ गरुटो गन्धों यक्षेट् गुरुभिपग् युगादीश ८१ चउदेवी समणी उद्धट्टिया २० चक्रधरी गरुडका- ३१ चक्रेश्वर्यजितनला चलनकोटिविघट्टनचञ्चली ८६ चित्र चेतमि वर्तते श्रुतिरिय२९ चैत्यरन्दनत सम्यक् १०८ छत्तत्तयउत्तार जगत्त्रयाधार! कृपावतार।७३ ८ ५ ८ १७४ ७७ जगति भिदन्तु सनतु वा पुन १५ जयति पिनिजितराग ८७ जय निभुपनाधाम । ८२ जले पा लो वाऽपि ११० जितसमोर मर्वन ६४, ७८ जिभान जिननिम्न १०९ जिनशासन रिजयते जिनम्य पृजन हीन जिने भक्तिीनने भक्ति ७६ जीराजारादितत्वो- १११ जुगुप्साऽमयाज्ञाननिद्राऽ ३८ जैनधमाद् चिनिर्मुक्त जो पार तिमन १०७ नाता तात ! त्वमेक- ५१ ज्ञानदर्शनशीलनि तदिल्डोलतृष्णापचयनिपुण २८ तत्राऽदावागतोऽल्पर्खि २१ तप सयम मुनृत ब्रझ शौच४१ तम स्पृशामप्रतिभासमाज ४८ तव चेतसि वर्तेऽह तव प्रेप्योऽस्मि दासोऽस्मि ५५ तर स्तमननिध्यान- १०२ तुभ्य नमत्रिभुवनार्तिहराय ६८ तुम्वुर कुसुमश्चापि ते जयति जिना येषा ७५ तेषाच देोऽभूतरूपगध १३ त्यतम्मा परहितरत ३० त्रिभुपनाभयदानविधायिने ८१ त्रैलोक्य युगपत्कराम्बुज ५२ त्वत्पर्पद्ययमायात २१ समझा शङ्करस्त सा उत्फल्मभूतान् ११३ सा प्रपद्यामहे नाथ ११२ साम यय विभुमचि त्य ६७ सामामनति मुनय परम ६६ सा योगिनो जिन सदा ६८ थुणिमो केवलित्थ १७ दग्योऽग्निना क्रोधमयेन ५३ दत्त न दान परिशीलिन च ५२ दयादानधर्मादिवीरेषु दशन देव । देवस्य दर्शनाद् दुरितध्वसी १०३ दशनेन जिनेदाणा नरदत्ताऽथ गान्धार्य- दर्शयन् वर्म वीराणा न योगा न रोगा न चोद्वेग- दाभिमोजित विमे ३४ वेगा ४१ दीनोद्धारधुरन्धरम्घटपर ७२ । नयो वाह्यसत्त्वेन मेत्री ३८ देव ! ये केचिदन्येऽपि २२ देवोऽनेकभनार्नितोर्जित- ७० नामिस्तिरके पूजा ९५ देहाद्ययोगेन सदाशिवत्व ४४ नवेद सिद्धार्थमनोऽपि य दौर्बल्येऽपि खर क्रोध ५८ म्य ८८ द्विनराजमुयो गजराज ६० न शूल न चाप न चकादि- धन्यादृष्टिरिय ययारिमल्या९६ हस्ते ३९ धन्योऽट कृनपुण्योऽह ९८ न म्पगो यस्य नो पण धम शान्ति कुन्थुरर नहि नाता नहि त्राता धूप दहति पापानि १०७ घूने पक्ग्वोपासो नानाऽयम्फन्दमग्राम- २१ १०६ ध्यानाग्निदग्धकमाण नाभिश्च जितशत्रुश्च ११२ न केरल रागमुक्त नाभिस्तु जनयेत् पुत्र ३३ न गौरी न गङ्गा न लक्ष्मी ४० नाऽह रामो न मे वान्ला ७३ न देवपूजा न च पात्रपूजा ५४ नित्य विनानमानन्द नन्य विष्णुर्जया श्यामा नित्यानुभूतनिजाभनि- न पक्षी न सिंहो वृप वृत्ततृष्ण ३३ न भास्कराहते नाथ ! नियन्त्रणा तत्र ने २२ नमो दुवाररागादि: निरीक्षितु रूपरक्ष्मी नयास्ता जना ४९ निरूपममनन्तमनघ ४० ५६ ९२ निशम्य क्षितौ य चरित्र पविन ३४ नेत्रानन्दवरी भवोदधितरी ६५ पनगे च मुरेन्द्रे च परापरादेन मुस मदोष ५३ परिर्मसूनपूवानु- पयडियसमत्यभामो १७ पाताले यानि निम्बानि ६६ पातु र श्रीमहावीर ४० पान्तु से देशनाफाले पाप लुम्पति दुगति १०४ पार्थ पाधास्व्ययक्षेण पुरम्ते स्वत सिद्धनोधस्य ३६ पूजक म्यादथो पूर- ९२ पूणान दमय महोदयमय ७९ प्रतिजिन कमवारिस्हाणि ७२ प्रत्यारम्यान विद्याप्रमाद- २६ प्रविश्य विधिना तन्त्र प्रामरसनिमग्न दृष्टियुग्म ५९ प्रसन्नमास्य मध्यम्थे प्रागेव देवान्तरसंश्रितानि ४५ प्रासादमण्डपच्छा २९ Iन स भगगन् १९ बुद्धम्त्वमेव विबुधाचितबुद्धि बोधात् ६७ मतिमान् श्रुतिमान् प्रथिता ६० मतोऽप्यधिकपाप्मान मदृशौ त्वन्मुखासक्ते मध्याहे कुसुमै पूजा मन प्रसन्न सम्पन्न १०० मनोवाकायवस्त्रो:- मम त्वद्दर्शनोद्भूता- ५२ मरदेवश्च नाभिश्च ३२ मरुदेवा निजया सेना मुणि वेमाणिणि समणा १९ मोक्षमार्गस्य नेतार ७८ य प्रातरेव नमता १०३ य गण मुदाऽभिटित पदद्वन्द्व ८५ यतो वाचो निर्तन्ते यन तन समये यथा तथा ४९ यथास्थित वस्तु दिशन्न धीश! ११ यदाजवादुक्तमयुक्तमन्ये १४ १०५ यममिनवितुमुच्चदिव्य १११ ७६ यन्मयोपाजित पुण्य यस्मिन् हरप्रभृतयोऽपि ६८ । विजयो मल्लदेनी च. १२ यम्योपदेशपदमप्यर | पिमर मर्यानुभूति गत्य नित्य ८७ विमुक्तयेरव्यमनानुबन्धा ४६ यम्योपमगा म्मरणे प्रयान्ति८२ विश्वाधीग विश्वलोके पवित्र ८४ यादास्तादृशो वाऽपि ५८ वीतराग स्मरन् योगी यास्यामीति जिनालये १०१ । वीतराग ! सपयात ११४ यो निफरको हरिणाश्रि ८२ वीर सर्वसुरासुरेन्द्रमहित ८६ रकौ च पद्मप्रभवामुपूज्यौ १० वीरो विश्वेधरो देव ८९ रम्य येन जिनालय १०८ वृपो गजोऽध प्लग गगद्वेषकपायमोहमथन ६९ वैराग्यरन परवञ्चनाय - ५३ गगद्वेषमोहजिता १०९ शरण्य ! पुण्ये तय शास- ४२ रागद्वेपनिजेतार शामनाधीश्वरो वीर रानादगाधस्तनभूमिमागे ८० शास्त्राणा पठ7 नान वतादौ जिनो मि ३२ शुचि पुप्पामिपम्तोने ९२ रालितनि शेष- शुद्धमति गिवकर लोकालोकविमासनक- २३ श्येनो वा मृगश्छाग चपुश्च पर्याय श्लथ च ४६ श्रीचन्दन विना पूजा ९४ चपत्रय चार चतुर्मुवाहता १५ परपुप्फगधसवय श्रीमद्युगादीश्वरमात्मरूप ७९ वरिसति मेदामरा १८ श्रीयादवकुरोस चाणी नृतिर्यक्मुररोकभाषा१४ श्रीयुगादीचर देव यामागे ९५ श्रीशान्ति गान्तिफनार यामा ससारपारग वीतराग ८४ २० S ७
હેમચઇ-વચનામૃત,
આ ગ્રંથ, શ્રીમહેમચંદ્રાચાર્યજીએ રોવા છે શ્રી ત્રિષ્ટિ
શલાકા પુરુસ ચરિત્ર” ના દશ પર્વમાના અનેક વિષયોના સુંદર
મુ–કહેવાની તારવણી રૂપ વિનોદ પ્રસંગે કે સ્વાધ્યાયમાં
આવા સૂર્નો આન દજનક બને છે, તેમજ ધાર્મિક અને વ્યવહાર
જીવનમાં વિશિષ્ટ અનુભવી બનાવે છે ઈતિહાસ-શાતમૂર્તિ-
મુનિરાજ શ્રી જયવિજયજી મહારાજે આ સૂતોને મગ્ર
તેને ગુજરાતી અનુવાદ, વિષયવાર અનુક્રમણિકા અને સુદ
ટ-અપ સાથે પ્રકાશિત કરાવેલ છે. પ્રત્યેક મનુષ્યને સ ચહેબ
ગ્ય આ પુસ્તક છે કિંમત રૂ. ૭-૮-૦
સંસ્કૃત–પ્રાચીન સ્તવન-સદેહ
સસ્કૃત ભાષામાં તેને અને સ્તવન ઘણાય છે પરંતુ
ઘણા મોટા હોવાને લીધે જગા નથી બનતા પણ
ખામીને પૂરી કરનારા, સંસ્કૃતના નાના પણ સુંદર ભાવ૫
અનુપુ બદ્ધ લોકોમાં રચાયેલા ૩૭ પ્રાચીન સ્તવનેનો સક
મુનિ મહારાજ શ્રી વિશાળવિજયજીએ સુદર રીતે સજા
કર્યો છે આકર્ષક ગેટ-અપ સાથે તે બહાર પડી ગયે
કિમત ૦-૩-૦
શ્રી વિજયધર્મસૂરિ જૈન ગ્રથમા
છોટા-સરાફ, ઉજો,
(માલવા)
n અબ્દ-પ્રાચીન-જૈન-લેખ-સન્ટેહ આગ્ર માં આમૂના જેન મંદિરના પ્રાચીન સર્વ શિલાલેખો, તેનું ગુજરાતી ભાષાન્તર તથા એતિહાસિક ફૂટનોટો આપવામા આવેલ છે પ્રારંભમા શિલાલેખ સબંધી અનેક પ્રકારની અનુક્રમણિકાઓ આપી ચ થને ઉપગી બનાવવા માટે ઇતિહાબ–પ્રેમી વિદ્વાન મુનિરાજ શ્રી જયન્તવિજયજી મહારાજે અત્યત મહેનત લીધી છે પૃટ ખ્યા ૭૫૦ સુદર બાઈ ! મૂ ય રૂપિયા ત્રણ ઉત્તરાધ્યયન સૂત્ર મીકભાગ ૧-૪ કમલમયમી સંસ્કૃત ટીમ સાથે પ્રસ્તુત આગમ ગ્રન્ય ઇતિહાસ- પ્રેમી વિદ્વાન મુનિરાજ શ્રીજયવિજયજી મહારાજે સુ દર રીતે એડીટ કર્યો છે. આ કમળમયમી ટીકા ઘણુ સહેલી અને સુર છે આમા પ્રાચીન પ્રથાઓને ગ્રહ પણ મારે છે વ્યાખ્યાન-ઉપદેશને માટે ઉપયોગી છેપ્રત્યેક ભાગનું મૂય સાડા ત્રણ રૂપિયા સુભાષિત પદ્યરત્નાકર ભાગ ૧-૨-૩ જુદા જુદા સેકડો વિના હજારે ક્ષેમને મ ગ્રહ, ગુજરાતી અનુવાદ અને ના સ્થાને માથે, આ સંગ્રહમાં આપવામા આવે છે અત્યાર સુધીમાં નિકળેના અનેક સુભાષિત મહેમા વિદ્વાનોએ આનું સ્થાન સૌથી પહેલું મૂકયુ છે ઉપદેશકને માટે તે અત્ય તજ ઉપયોગી છે વર્ષો સુધી વ્યાખ્યાને કુવા હાય તો બીજુ પુસ્તક હાથમાં લેવાની જરૂર ન પડે અને જેનારા જઇ શકશે કે કેટલા પરિશ્રમપૂર્વક આના માપક અને અનુવાદક મુનિરાજશ્રી વિશાળવિજયજીએ આ ભાગ તૈયાર કર્યા છે ઊંચા ગ્લેઝ કાગળ, ચાર ચા પાનાને એક એક ભાગ, પાકુ કપડાનું બાઈડીંગ ઉત્તમ છપાઈ અને દરેક રીતે સુંદર હેવા છતા કિંમત દરેક ભાગની માત્ર સવા સવા રૂપિયે છે ચે. ભાગ પણ બાજ જલતી બtiટ પશે.
" हमारी प्रथमाला की सस्कृत पुस्तके २ धर्मयियोगमारा श्री हिमाशुयिजयजी ०-२-० ३ प्रमाणनयतत्वालरोक (प रामगोपालाचार्यजी कृत टीका युक्त) ८ जय त प्रयघ (गुजराती भा युक्तः) ३९ जनी सप्तपदार्थी २७ सुभापितपद्यरत्नाकर भा १ श्रीविशालस्जियजी १-४-० (गुजराती मा युत) ३० अन् प्रवचन श्री विद्याविज जी --- (गुजराती भा युक्त) ३१ सुभापितपद्यरत्नापरभा २,श्रीविशारविजयजी १-४-० (गुजराती भा युक्त) ३२ सुमापितपद्यरत्नावर भा ३, थीविशालचिजयजी १-४४० (गुजराती मा युक्त) ३६ धीहेमचद्रयचनामृत श्रीजयन्तविजयजी -८-० (गुजराती भा युक) ३७ श्री परक्यासग्रह श्रीहिंमाशुविजयजी ०-४-० ३९ श्रीद्वादशवतकया उत्तराययनसून-कमल- सयमी टीका युक्त भा ४ श्रीजय तविजयजी ३-८-० प्रत्येक भाग की प्रमाणनयतत्वालोकप्रस्तावना, श्रीदिमांगुविजयजी०-३-० मिलनेका पता श्रीविजयधर्मरि जैन प्रथमाला छोटा सराफा, उज्जैन ( माल्या) हमारी प्रथमाला के हिन्दी, सिंघी, व अंग्रेजी पुस्तकें । - " ४ायकाचार श्री विद्याविजयजी ०-४० ५ विजयधर्मसूरि के वचन उसुम ७ सेहग्स ऑफ विजयधर्मसूरि, डॉ मौन (Sayings of Vijay Dharma Suri) ९ विजयधर्मसूरि अष्टप्रकारी पूजा, श्रीविद्याविजयजी ०-४-० १६ पन आइडियल मक-आदर्श साधु ए जे सुनावाला ५-.-. (An Ideal monk ) -२१ ब्रह्मचर्यदिग्दर्शन विजयधर्मसूरि ३३ मेरी मेवाडयाना श्री विद्याविजयजी ०-३-० ३४ यत्ता घनो ३८ अहिंसा ३१ सञ्चो गहरर (सिंधी) पार्वती सो एडयानी भेट ४२ धीर चदन, (कविता) चीरमक ४३ थहिंसा, (मिंघी) पाती सो एडयानी भेट २४ फुलनमूठ (सिंधी) ४७ जैन धर्म श्री विद्याविजयजी -8-0 आयू (७. फोटू के साथ) हिन्दी श्री जयन्तग्निजयजी २-८-० " ०-२-० " 10-२-० " मिरने का पता- श्री विजयधर्ममरि जैन ग्रथमाला छोटा सराफा, उजैन, (mar يع == અમારી ગ્રથમાળાના ગુજરાતી પુસ્તકે ૧ વિજયધર્મરિ સ્વર્ગવાસ પછી શ્રી વિદ્યાવિજયજી ૬ વિજયધર્મરિના વચને કુસુમે ૧૦ આબુ (૭પ ફેટા માથે) શ્રી જયન્તવિજયજી —- ૧૧ વિજયધર્મ સરિ ધીરજલાન શહિ ૧૨ શ્રાવકાચાર શ્રી વિદ્યાવિજયજી – ૧૩ શાણીનમાં ૧૪ સમયને ઓળખો ભાર જે ૧૫ સમયને ઓળખો ભા ૧ લે ૧૭ સમ્યકત્વ પ્રદીપ શ્રી મગળવિજયજી – ૧૮ વિજયર્મિસુરિ પૂજા ૨૦ બ્રહ્મચર્યન્ન શ્રી વિજયધર્મસૂરિ –-૪- ૨૨ વકતા બને શ્રી વિદ્યાવિજયજી ૨૩ મહાકવિ શોભન અને તેમની કૃતિ શ્રી હિમાશુવિજયજી ૨૪ બ્રાહ્મણ શ્રી જયન્તવિજયજી –૪-4 ૨૫ જેનતત્વજ્ઞાન શ્રી વિજયધર્મસૂરિ –--- ૨ કન્ય પ્રદીપ શ્રી ભગળવિજયજી ૦–૪- ૨૮ ધર્મોપદેશ શ્રી વિજયધર્મસરિ ૦–૬- ૨૯ સપ્તમી પ્રદીપ શ્રી મગળવિજાજી --- ૩૨ ધમ પદીપ ૪૦ આભૂલેખમંદ ૪૫ વિદ્યવિજય વ્યાખ્યાન શ્રી વિદ્યાવિજયજી ૦–૮- ૪૬ શ્રી હિમાંશવિજયજીના લેખો ܚܨ. શ્રી જયવિજયજી ૩-૦- મળવાનું ઠેકાણું – શ્રી વિજયધર્મસુરિ જૈન છોટા સરાફ, ઉજજૈન
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
No text on this page.
अमारी ग्रन्थमालानां पुस्तको मळव
ठेकाणा
१ श्रीनिजयधर्मरि जैन प्रथमाला
छोटामराफा, उन्लेन (मालवा)
२ श्रीविजयधर्म लक्ष्मी ज्ञानमदिर
वेलनगज, आगरा (यू पी )
३ श्रीजैनधर्म प्रसारक समा
भावनगर ( काठीयावाट)
४ श्रीगूर्जरग्रन्थरन कार्यालय
गाधीरोड, अमदावाद
५ पडित अमृतलाल अमरचन्द सलोत
खत्रीवाड, पालीताना ( काठीयावाड)
1
wwwmore -
amanna.0400.0000000mener
--
Homeme-mins - come-00----