·भूमिका। वन्दे श्रीपरवस्तुश्रीवासगुरोः पदाधित तनयम । वेङ्कटरनेशगुरु रामानुजमुनियोल्लसितबोधम् ॥ इह खलु जगत्प्रसिद्धासु सर्वास्त्रपि भापासु गीर्वाणसंस्कृता- दिशब्दैर्व्यवह्रियमाणा आर्यभापैवातिप्राचीनति निर्विवादमेव । सा च भापा नामाख्यातादिभेदेन चतुर्धा विभक्ता श्रीमता यास्केन-"तधान्येतानि पदजातानि नामाख्याते चोपसर्गनिपा- ताश्च" इति । तत्र सत्वप्रधानानां नानां समाम्नायरूपेणार्यादिबोधका भट्ट हलायुधादिप्रणीताः निघण्टुकोशाद्यपरनामधेयाः प्रसिद्धापव नियन्धाः। भावप्रधानानामाख्यातानां समानायरूपेणार्थयोधकाः कोया बहुभिः प्राचीनः प्रणीताइति तत्तद्याख्यातृभिः स्वीयग्रन्येपु प्रमा. णतयोपन्यस्तै क्यिीयते । तत्र च मद्दष्टिपथं गतास्त्वेते-(२) भट्टमल्लविरचिता आख्यातचन्दिका, (२) विद्यानन्दस्य क्रियाकला- पः,(३) वीरपाण्ड्यस्य क्रियापर्यायदीपिका, (४) रामचन्द्रस्य क्रिया- कोश., (५) कविसारङ्गस्य ? प्रयुक्ताल्यातमझरी, (६) गुणरतसूरेः क्रियारतसमुश्चयः, (७) दशवलस्य ( वरदराजस्य वा) धातुरूपभे- दः (८) हलायुधस्य कविरहस्यम् । तेषु चायमाख्यातचन्द्रिकाख्यः कियाकोशो मलिनाथादिभिः प्रामाणिकैः व्यारयातृशिरोमणिमि. प्रमाणीकृतः, यतस्सर्वेष्वपि क्रियाकोशेपु प्रशस्तः । अस्य च कर्ता भट्टमछः फतमं देशं फतमं च कालं मण्डयामासेतित्विदानी न नि. चेतुं शक्यते । परं तु नामलिङ्गानुशासनकर्तुरमसिहानवीनः, सिस्ताब्दीयचतुर्दशशतकस्यमल्लिनाधात् प्राचीनइति चानुमीयते । यत आख्यातचन्द्रिकायाः फाण्डयर्गादिरीतिरमरकोशानुसारिणी, यतश्च माझ्यातचन्द्रिका प्रमाणत्वेनोद्धृतवत्सु मल्लिनाथएव प्राचीनः। आख्यातचन्द्रिकाप्रमाणयितारस्त्वेनेः-(१) मल्लिनाथसू. रिः, (२) अमरकोशटीकासर्वस्त्रकारोवन्द्यघटीयस्सर्वानन्दः,(३) मलिनाथसूरिसूनुः कुमारस्वामी, () कविकल्पद्रुमन्यास्या- ता दुर्गादासः, (5) अभिज्ञानशाकुन्तलव्याख्याता গ্রহণ ·, (६) रामायणचम्पूव्याख्याता रामचन्द्रः (७) मनोरमाध- द्भट्टोजीदीक्षित. (८) सटीकराघवनपधीयफाव्यकता हरदत्तसूरि । आफ्यातचन्द्रिकां मुमुद्रयिषुभिः श्रीमद्भिरस्मपितृचरण. सर्पशास्त्रस्थतन्त्रधिपणेः प्रातःस्मरणीयनामधेयः श्रीनिवासज- गन्नाथस्वामिमिरार्यवरगुरुभिः लिङ्ग धंशोद्भवयहुमाषावैज्ञानिफल- माजीपण्डितस्य उत्कलमातृफायाः आधाक्षरेषु पुत्रिका लेखितु मारब्धा, तेषु परमपदमलड्डुणेषु मयासप्रिता । मुमुद्र विपति च मयि मधुरेरापुर(Madras)स्य राजकीयप्रधानपाठशालास. स्कृतोपाध्याय (Professor of Sanskrit, Presidency College) राजकीयप्राचीनलिखितपुस्तकालयाध्यक्ष (Curator, Government Orrental Mss Library)एम. ए. उपपदधारी श्रीशेषगि- रिशास्त्री १८९३-९४ वत्सरीयविज्ञापनायां(Report of a search for Sanskrit and Tamil manuscripts for the year 1893-94.)आख्यातचन्द्रिकाविषयिणी स्पीयांमुमुद्रयिषा मे व्यक्त्यकरोत् -Akhyatachandrika is a short treatise on verbs written by Bhattamalla I have not seen the Work noticed in any of the catalogues of Sanskrit manuscripts published in India or elsewhere ** From the above description, it will be clearly seen that the work will be a very useful guide to the stadents lerrning Sanskrit and has a high educational value in consideration of wbich I intend editing it with notes and taking it accessible to students studying Sanskrit in schools and colleges in this Presidency admhegarreta नापि प्रोत्साहयितुकाम पत्रमेर मलिखम् --I see from your report on manuscripts that you are just going to get printed Akhyatachandrika of Bhattamallı with index and potes so that it may be usefal for students. Sometimo ago I got a panuscript of the game in Unya character and have translated it into Telugu with the object of getting at printed myself Now as you have ·undertaken to do that work with additions which may be great used to students. I have the honor to write you I am ready to send the manuscript if you think it worth your perusal.तदुपरि तत्प्रेपितं प्र- त्युत्तरम्:-Many thanks to you for your kind letter. I shall be much obliged to you if you send the Telugu transcript which you have made from the Uriya Ms. of the Akhyatachandrika of Bhattamalla. I have already secured three copies of the work from the three different countries, Salem, Kumbakonom and MIysore. Your transcript which comes from the Uriya Ms. must be very important. *** (25th. June 1900). ततो मत्पुस्तकस्य प्रतिकतिः प्रेषिता । सोऽपि तत्प्राप्तिमनुमोदय. मेयमलिनत:-Many thanks to you for the copy of the Akhyatachandrika, which you were kind enough to send me and also for the careful collation you made of the transcript with the original. ** The work will be printed with an introduction, wherein I shall express my obligation to you for the good copy which have kindly secured for me. ( 29th. January 1901 ). एवं न्यस्तभरेऽपिमयि दैवदुर्विपाकेन तस्य स्वर्गवासेन तत्रापि विघ्नमनुभूय पुनरपि मय्येवाविशदाण्यातचन्द्रिकामुद्रणमारः । शेषगिरिशास्त्रिसमीपप्रषितमन्मातकाविषये तत्पुत्रसकाये पत्रद्वारा स्वयं गत्वा च कृतोपि यतः न फलेग्राहिरभूत् । 'पुस्तकं घनिता पित परहस्तगतं गतम' इति घामाणकः। नानाविधापूर्वमहामन्यसम्पादनरसिकस्य काशीस्पस्यास्मन्मि- प्रयर्यस्य श्रीगोविन्ददासमहोदयस्य प्रेरणया चौखम्यासंस्कृतपु- स्तकमालाध्यक्षोऽनेकापूर्वमहानियन्धप्रकाशनरसिकः श्रीहरिदासगुप्तः स्त्रीयपुस्तकमालायामेनामाख्यातचन्द्रिका प्रचिमा- शयिपुर्मय्येष गोधनमार म्यधादिति दूरदेशस्पो चिमुहुर्मुहुः मति- इन्यमानोऽध्यहमेतरकार्यसम्पादनाय प्रावर्तिपि । श्रेष्ठिश्रेष्ठः ·(४) एतन्मुद्रणाधारभूना मातृकास्वेताः- १ श्रीलिङ्गवंशोद्भवानेकभापावैज्ञानिकलक्ष्माजीपण्डितस्योत्क- लाक्षरमयी तालपत्रमातृका । एतत्पठने श्रीमता महाराज-धीवि- क्रमदेववर्मणाऽस्मन्मित्रप्रकाण्डेन यः सहायो ऽकारि तदुपकारव. नेऽशक्तस्तं महाराजमनामयदीर्घायुष्ट्वाशिपा योजयामि । २ श्रीविजयनगरमहाराजांग्लपाठशालासंस्कृतप्रधानोपाध्यायस्य मेडेपल्लिनेटरमणपण्डितस्य मातृका गान्ध्राक्षरमयी ब्रह्मचेष्टावर्गान्ता. ३ मैसूरराजकीयप्राच्यकोशागार(Mysore Govt Oriental Library) स्था १०९ सङ्खचाका कर्णाटलिपिलिखिता प्रथमपत्ररहिता प्राचीनकागजपत्रमयी । एपाच तत्कोशागाराध्यक्षस्य वि.ए.उपपद. धारिणोऽस्मन्मित्रवर्यस्य थीमहादेवशास्त्रिण. कृपया यावत्सशोधनम- स्मन्निकट स्थापितति तन्महाशयस्योपकारं वर्णयितुमक्षमः तस्य धन्य: घादं प्रकाशयामि । तस्य चान्ते “रौद्रिसवत्सरअधिकआश्वीजमासे सितपक्षे द्वितीयाइन्दुवासरे रुनगरस्थितसञ्जीवय्यपुत्र केशवप्पेन लिखितम्" इति लेपनलमयो वर्तते । एतन्मातृकाप्रयाधारणको पुत्रिका निष्पाद्य, आख्यातमञ्जरी- क्रियाकोश-फविकल्पद्रुम-धातुपाठ-धातुवृत्ति-कविरहस्यादि- ग्रन्थसहायेन यथामति संशोध्य च तदनुसारेणैपा मुद्रणा निर- घयतेति शम् । गच्छत स्खलनं कापि भवत्येव प्रमादतः । हसन्ति दुर्जनास्तत्र समादधति साधवः ॥ गुणदोषी युधो गृह्णन्निन्वुक्ष्वेलाविवेश्वर. । शिरसालाघते पूर्व परं कण्ठे नियच्छति ॥ विशाखपत्तनम् इति विज्ञापयति १-९-०४ बेडटरगनायस्थामी.

·॥ भीम प्रशस्तिश्लोको। श्रीमतो भामल्लास्यान्निास्तपा कलानिधेः । विश्वकोरेरास्वाद्या भवत्वाख्यातचन्द्रिका ॥१॥ प्रयीमृभगवतः संप्रवृत्ता प्रसादतः । त्रैलोक्यचक्षुर्भूतस्य तस्य प्रोस्यै प्रकल्पताम् ॥ २॥ .

·॥ श्रीमते हयग्रीवाय नमः ॥ ।। नमः परमर्पिभ्यः ॥ भट्टमल्लविरचिता। आख्यातचन्द्रिका ॥ प्रथमकाण्डः। भूवार्यादिप्रकृतये पुरुपत्रयमूर्तये । सदाख्यातपदायास्मै परस्मायात्मने नमः ॥ १ ॥ संस्मृस गुरुपादाब्जे भट्टमल्लेन रच्यते । व्युत्पित्सूनां प्रमोदार्थमेकार्थाख्यातपद्धतिः ॥२॥ अथ भावविफारवर्गः॥ सत्तायामस्ति भवति विद्यते (२) चाथ जन्मनि । उत्पद्यते जायत्ते च भरोहत्युद्भवसपि ॥३॥ निर्वर्तते संभवति (३) सिद्धौ सिध्यति राध्यति । निष्पद्यते च राम्रोति सानोति फलतीति च ॥४॥ (४) वर्तते तु वससास्ते प्रियते चावतिष्ठते । क्षियति स्थलति स्थियां मठसपि च तिष्ठति ॥५॥ जीवे वलत्यूर्जयति श्वाससनिति जीवति । भन्यते-ऽथ माणिति च समनित्युदनियपि ॥६॥ व्यनिसपानिति प्राणत्तिप्वाख्यातपञ्चकम् । (६)

·आख्यातचन्द्रिकायाम्
(६) कृच्छ्रजीवे क्षअयति कठसातकति त्रयम् ॥७॥
(७) परिणामे परिणमसात्मने ऽपि विवर्तते ।
संपद्यते कल्पते (८)ऽध वृद्धी बृंहति वर्धते ॥८॥
प्राप्यायते स्फायते च श्वयत्युनोति वहति ।
पापूर्यते पुप्यति च पोपत्पृध्यति पूपति ॥९॥
चंहते मंहते मेध्यवेधते च विपोलति ।
नीवसांप स्थूलयते तथा पीवति मीचंति ॥१०॥
महीयते च वठति विपोलयति तीवति ।
फमते प्यायते स्फीतीभवति प्रथते ऽपि च ॥११॥
क्रम्यते प्रसते तौति तवीति च्छान्दसौ कचित् ।
(९) स्फुटति स्फोटते फुल्लत्युन्मीलसाप पुष्प्यति ॥१२॥
विजृम्भते विकचते विकासे विकमसपि ।
(१०) मीलति स्मीलति क्ष्मीलयेते संकुचतीति च ॥१॥
कूणयसपि संकोचे मुकुलीभवतीति पट् ।
(११) प्रथों जरायां जरति सप्त जीति झीर्यति ॥१४॥
जूर्यते जारयति च जिनाति च जृणाति च ।
(१२) दलति स्फोटति विशीर्यते फलति शीयते ॥२५॥
द्राडते ऽमी विशरणे धाडते चाष्ट सीदति ।
(१३) अल्पत्वे लिश्यते कृश्यसमी हसति चुण्डते ॥१६॥
यत्वारो (१४)ऽथ दरिद्रातिव्युनोति न्युध्यतीसपि ।
दरिद्रत्वे वयो (१५) ऽधापक्षीयते चापि दीयते ॥१७॥
अपक्षये जायति चापक्षयसाप दस्यति ।
तस्यसपि क्षायति च सायतीति पदाष्टकम् ॥१८॥
(१६) सप्त मध्यमते ऽप्येति विनश्यति विलीयते ।
मलीयते विनागे ऽमी स्यू रिप्यात विपद्यते॥१॥

·भावावकारवर्ग.। (१७) परैति प्रति मरणे म्रियते च प्रमीयते । सतिष्ठते समाप्नोति विरमत्यारमत्यपि ॥२०॥ पर्यवस्यत्युपरमत्यात्मनेपदसंस्थिती । (१८) निर्वाति निर्वायति विध्यायत्युद्धायतीति च ॥२१॥ उद्वाति शाम्यतीत्येते तेजसो विरती तु पट् । इति भावविकाराः पद सभेदाः प्राय ईरिताः ॥२२॥ इति भावविकारवर्गः। (२) अथ वुद्धिवर्गः॥ स्फूतौ सप्ताविरस्त्याविर्भवति प्रादुरस्ति च । प्रादुर्भवति निर्भाति स्फुरति प्रतिभासते ॥२॥ वेत्ति जानाति जानीते वेद वोधति बुध्यते । निवोधते चेतयते मन्यते प्रतिपद्यते ॥२४॥ प्रेक्षते पण्डते प्रत्येत्यवगच्छति चेतति । मनुते चोपलभते वेति वेदयतेऽञ्चति ॥२२॥ ज्ञाने मानयते संवेत्त्यात्मनेऽयमकर्मकः । गृहात्यपि च गृहीत चिकत्ति च चिकेति च ॥२६॥ एतो छन्दसि केपां चित् ज्ञानार्थाः पद् च विशतिः । धातू च नीवदी ज्ञानविषयौ स्तः क चिद्यथा ॥२७॥ विद्यासु नयते प्राज्ञो वदते तासु पण्डितः । (३) चित्तैमनस्युरसितः करोति कुरुते परे ॥२८॥ मनसा गोचरीकारे (४) मनस्वित्वे मनस्यति । (५) मेघायति तु मेधायां त्रयं मेदति मेदते ॥२६॥ (६) विभ्राम्यति विपर्येति विपर्यस्यति विभ्रमे । भ्रमति भ्राम्यतीत्येते(७)विमतौ तु विमायति ॥३०॥ विमन्यते विवदते तथा विप्रतिपद्यते ।

·भास्यातचन्द्रिकायाम् (८) संशये पञ्च संदेग्धि संदिग्धे विचिकित्सति ॥३१॥ संशते च विशेते च()वितर्कयति तहते । मीमांसते स्यमयते वितर्के विमृशत्यपि ॥३२॥ विन्ते चोत्पश्यति परामृशत्युत्प्रेक्षते तथा । तावप्युपालोचते द्वौ पर्यालोचतइत्पम् ॥३॥ विचारयति संपृच्छत्यात्मने ऽयमकर्मकः। संमधारयतीत्येते समर्थयतइत्यपि ॥३४॥ (१०) शड्वायां रगतीति स्याटेकते शङ्कते त्रयम् । (११) संभावयति तुल्यार्थाववकल्पयतीत्यमू ॥३॥ (१२) विस्रम्भते तु प्रत्येति विश्वासत्याश्वसित्यपि । श्रद्धत्ते श्रद्दधातीति विश्वासे प्रश्वसित्यपि ॥ ३६ ॥ (१३) विवेके तु विवेवेक्ति विविनस्यात्मने ऽप्यम् । (१४) निश्चिनुते निर्णयते निर्णयति चनिर्णयेऽध्ययस्यति च ॥३७॥ निएद्धयति च सप्तच निधारयतीह निश्चिनोति स्युः। (१५) संकल्पयति संकल्पे ऽभिसंधत्तउदीक्षते ॥ ३८॥ (१६) सक्षीकरोत्युद्दिशति चोद्देशे ऽपदिशत्यपि । साक्षात्करोत्यात्मने ऽपि प्रत्यक्षे ऽध्यक्षयत्यपि ॥३॥ साक्षयत्याप चाध्यक्षीकरोत्यनुभवत्यपि । (१७) मिमीते मीयते माति मिनोति मिनुते तथा ॥ ४० ॥ प्रमानुमोपमामु स्युः मानूपादीन्यनुकमात् । (१८) ध्याने चिन्तयति ध्यायत्यमी भावयति वयः॥४१॥ (१४) स्मरणे त्वभिजानाति स्मरसध्येति च त्रयम् । (२०) भावजानाति चात्कण्ठत्युत्कण्ठयात भण्ठते ।। ४ ।।' उत्कण्ठते चोत्कण्ठायामाध्यायत्युन्मनायते । (९१) देवं पर्यालोचयत्तीत्यर्थे राध्याते चेष्टते ॥ ४३ ॥ 47 ·५ बुद्धिवर्गः। (२२) प्रत्यभिजानात्यभिसंधत्तेऽप्यनुसंदधाति समाः। प्रीतसंघत्ते मत्यवमृशति मतिसंदधातीति ॥ ४४ ॥ (२३) विस्मृत्यां विस्मरति च स्पूछीत मस्सरत्यपि । (२४) मोहे विचेतीभवति विमुह्यति च मूछति ॥ ४५ ॥ युप्यत्यष्टौ पिलुमति रुप्यत्पृच्छति लुप्यति । (२५) प्रयुच्छति सम्भते चानवधाने ममाति ॥ ४६ ॥ विमनीभवतीति स्युः पञ्चामी विमनायते । (२६) समांदयात्यवदधात्यमी प्रणिदधाति च ॥ १७॥ प्रात्मनेऽपि त्रयं शीलत्यवधाने (२७) ऽप संश्रये । भाशृणोति प्रतिशृणोत्पभ्युपैसभ्युपेयते ॥४८॥ प्रातिष्ठते ऽवगिरते भतिजानीलइत्यपि । सगिरते संशृणोतीत्यात्मनेऽयमकर्मकः ॥ ४६॥ समावधात्यात्मने ऽपि मुणत्यभ्युपगच्छति । (२८) उरर्यंग्यूर्युररीभ्यः करोति कुरुते परे ।। ५० ॥ प्रसौत्पभ्यनुजानाति प्रसक्त्यनुमन्यते । शूपति स्मानुमनुते ऽप्यनुज्ञाया (२६) पक्षणे ॥५॥ निर्वर्णयति निध्यायत्यालोकयति पश्यति । भालोकते लक्षयत्ते निभालयतईसते ॥ ५२ ।। निरूपयत्यपि निशामयते च विचायति । विवसत्यात्मने ऽपि द्वौ लोयत्यपि लोचते ॥५॥ चष्टे छन्दसि सम्पश्यत्यात्मने स्यादकर्मकः । (३०) शृणोत्याकर्णयति च तदन्निशमयत्यपि ॥५॥ निशाम्पचीति श्रवणे (३२) प्राणे जिघ्रति शिवति । (३२) स्पृशत्यामृशति स्पर्श छुपत्यालभते च षट् ॥५५॥ स्पात स्मशते (३३) लेदि वास्वादे रसयत्यपि ।

·आण्यातचन्द्रिकायाम
लागयत्यास्वादयति लोढे राकयतीति पद ॥५६॥
इति बुद्धिवर्गः।
अथ अन्त.फरणवृत्तिवर्गः।
(१) लपते लप्यति लपत्याशास्ते मासतीप्सति ।
आकाङ्क्षति स्पृहयति नाथते वष्टि वाञ्छति ।।५७॥
आशंसते कामयते लप्यते वासतीच्छति ।
लिप्सते हर्यतीच्छायां खटत्यप्यनुरुध्यते ॥५८॥
विंशतिः स्यु (२) <णयते त्वपि लुभ्यति गृध्यति ।
ककते चायति च गायै पद स्युर्धनायति ॥५॥
(३) क्रमते क्रम्यते यस्यत्युधुझे चोत्स हत्यपि ।
भाराधयत्युत्सहतएपते संयसत्यपि ॥६॥
पसत्यपि प्रयतते संयस्यति च जेहते ।
बेहते पोडशोत्साहे वाहते ऽमी व्यवस्यति ॥६॥
(४) विमीयते ऽपरजति द्वेष्टि द्वेपे ऽपरज्यति ।
विरुणद्धि विगृह्णाति पञ्चामी चात्मनेपदे ।। ६२॥
(५) चैरायते स्पर्धते च (५) विराध्नोत्यभ्यमूति ।
मूर्त्यतीक्ष्यति चेयीयामीzत्यपि च भत्स्यते ॥६॥
(६) पोदते हादते माद्यत्पानन्दति च तुप्यति ।
हप्यति प्रीयते निर्वात्यपि नन्दनि तुपते ॥६४॥
निर्दृणोत्यात्मने मुख्यत्येते प्रीती मुग्वायते ।
प्रचेतीभवतीत्येवं प्रमनीभवतीति च ॥६५॥
सुपातारात्यो हपप्तीमवर जीवापर।
(७) द्वियां हीच्छति निति लजने च दृणीयते ॥१६॥
चीट्यति प्रपते मन्दासयत्यप्यष्ट लन्न ।
(८) विभेति त्रस्पति दरत्येवं प्रमति भेपने ॥३७॥

·अन्तःकरणसिवर्ग: विनक्ति भ्यसते चैव दर्भयत्याप दर्भति । भेपत्युद्विजते भीत्यां व्यथते द्वादशेरिताः ॥ ६८ ॥ (९) तितिक्षते ऽधिकुरुते क्षान्तौ सहति सह्यति । मृप्यतीदं मर्पति चेत्यात्मने ऽपि चतुष्टयम् ॥ ६ ॥ साम्यत्येवं क्षामयति क्षमते परिमृप्यति । तथा मर्पयति क्षम्पयति साहयतीति च ॥७॥ (११) अवधीरयति यातयत्यवजानाति हेडते । विमानयत्ययति मुट्टयत्यवमन्यते ॥ ७१ ॥ होडते हिण्डते रौडत्येते शेटति सेटति । करोत्यस्तिरोभ्यां चात्मनेऽवगणयत्यपि ॥७२ अनादरे स्माययते तथा परिभवत्याप । मद्यते त्वात्मने विप्रकरोति निकरोति च ॥ ७३ ।। त्रयो ऽतिसंदधात्येते (११) विचति छलयत्यपि । प्रलोभयत्यपि शठत्युल्लापयत्तइत्यपि ॥ ७४ ॥ दभ्नोति विमलमते प्रतारयति वचने । अमी वञ्चयते गर्धयति (१२) चाथ जिघांसने ॥७ जिघांसति द्रुह्यति चापराप्नोत्यपराध्यति । भवराध्यत्यपकरोत्येते ऽपकुरुते ऽपि च ।। ७६ चिरिणोति रिणोत्येवं क्षिणोति जिरिणोति च । दाश्नोति चरणोत्याहुः पदानि च्छान्दसानि पट् ।।- (१३) कुप्यति क्रुष्यात कोधे भामने भामयत्यपि । चण्डते रोपयति च मन्तूयोत च रुप्यति ।। ७८ ॥ गुन्नात्येवं संरभते ऽथो गृह्णात्यात्मने ऽप्यदः । मामहे ऽभिनिविशते (१४) कृपायां करुणायते ।।७।। कृपायते चानुकम्पते ऽनुकोणत्गृतीयते ।

·आल्यातचन्द्रिकायाम
घृणायते च दयते पते ऽभ्युपपद्यते ।। ८० ॥
मसीदत्यनुगृह्णाति चात्यने ऽयं (१५) विपीदति ।
शोचतीति च शोके द्वे(१६)त्रयोऽनुशयवाचिनः॥८॥
अनुशेते ऽनुतपति स्युर्विप्रतिसरत्यमी ।
(१७) कन्दति क्रन्दति लन्दस्यस्रयत्याप रोदिति ॥२॥
याप्यायते विलपति तेवते परिदेवते ।
क्रोशति क्लिन्दते लिन्दत्येते द्वादश रोदने ॥८॥
(१८) अनुरज्यत्यनुरजत्यात्मने मिन्दयत्ययम् ।
(१९) मेद्यति स्निह्यति स्नेहे प्रीयते सम मेदते ॥८॥
गर्वे ऽभिमन्यते गर्वयते कति खर्वति ।
हृष्यति स्माभिमनुते गर्वत्युयति दृप्यति ॥८॥
क्षीवते शोटति कडत्यपि हर्पति कण्डते ।
माद्यत्यहंकरोत्यात्मने(२०)ऽप्युन्मादे तु लोडति ॥८॥
म्लेटत्युन्माद्यति प्रेडत्येते लेट्यति लोट्यति ।
(२१) ताम्यति श्राम्यति ग्लानौखिन्तेखिन्दति विद्यते॥८॥
ग्लायति लाम्यति परिम्लायत्ति क्लामतीति च ।
निर्विद्यते चोपति च ग्लेपते (२२) ऽप्यथ दूयते॥१८॥
क्लिश्यते व्ययते तंतस्यति पम्पस्यतीति च ।
दुःखापते दुःख्यति च दुःखे कृच्छायते ऽष्टकम् ॥८॥
(२३) बीभत्सते च वीभत्से जुगुप्सत इतीर्यते ।
(२४) ममीलतीति तन्द्रयां स्याद् घूर्णते मचलायते ॥६॥
(२५) जम्भते जृम्भते चापि जृम्भे जंजभ्यते त्रयम् ।
(२६) शेते दायर्यात निद्राति संसस्ति स्वपितीति च ॥१॥
निद्रायते संविशति निद्रायां संस्ति मन्दते ।
(२०) बलते परिहत्तौ स्याद् घोटते परिवर्तते ॥६२॥

·वाफिक्रयावर्गः (२८) भबुध्यते घ जागर्ति दाहते जागरे प्रयम् । इत्यन्तःकरणदृचिवर्गः। अथ वाक्क्रियावर्गः॥ (१) आचष्टे वक्ति वदति रपत्याख्याति भापते । ब्रूते ऽभिधत्ते गदति व्याहरत्यपि जल्पति ॥६॥ ब्रवीत्यभिदधाति ब्याहरते कथयत्यपि । गृणात्युदीरयत्युक्ती कीर्तयत्यालपत्यपि ॥४॥ भणत्यपि वचत्येके वाचयत्यपि शंसति । (२) पठत्यधीते ऽध्ययन चर्चयत्याप चर्चति ॥६५॥ भामनत्युपयुद्धे च गमयत्यपि शिक्षते । (३) शिक्षणे ऽध्यापयति च शिक्षयत्यनुशास्ति च ॥६॥ (४) घेदमाचष्टइत्यर्थे वेदापयति संमतम् । (६) संस्तोत्यभ्यस्यति परिचिनोतीत्पात्मने ऽप्यमी 18७॥ स्युः शीलयति च गुणपत्यानेडयति शीलने । (६) सत्यापपति सत्योक्ती(शकुन्द्रयत्यनृतोदिते ॥६॥ (८) भसम्पगुक्तौ शठयत्येवं श्वठयति द्वयम् । (E) अपरादयति म्लेच्छत्यपभ्रंशयतीत्यपि ॥६॥ म्लेच्छयत्यपशब्दे स्युरपभापतइत्यमी। (१०) स्खलति भ्रपति भ्लेपत्यन्यत्वे ऽन्यथयत्यपि ॥१०॥ (१३) मिथ्याकारयते त्वेतदन्ययात्वे ऽसत्कृते । (स) गते शापति शमन्माकोशल्यपि शप्पाले ४१०१४ बेटत्याक्रोशने ऽमी पडय (१३) मिथ्याभिशंसने । अभ्याख्यात्यप्यभिशपत्यभ्याचष्टे अभशंसति ॥१०२॥ (१४) जुगुप्सते पाचपति प्रपदत्याप गते । २ ·१० आख्यातचन्द्रिकायाम् चयः क्षिपत्यात्मने ऽपि चोपक्रोशति निन्दति ॥१०३॥ निसः परेश्च वदति गल्हत्यपिच गल्हते । निंदायां स्युः कुत्सयते क्षिपसपकरोसमी ।।१०४॥ (१५) भर्सयते तर्जयते संतति लजति लाजति च । लंजति लांजति तुल्या तर्जयति च दृश्यते कविपु॥१०॥ (१६) प्रतिभिन्ते प्रतिभिनत्त्युपालभतइसपि । उपालम्भे(१७)सनिन्दे तु परिभापतइसदः ॥१०६॥ (१८) स्तौति स्तुते नुवति नौति पनायतीहे स्तुसामृचसपि पणायति च स्तवीति । स्युर्वन्दते ऽर्कयति चेडयति प्रशंस- सेतानि पञ्चदश दीव्यति मन्दते च ॥१०७॥ (१९) कत्यते स्तोमयति च श्लायते शाइते ऽपि च । शीभते शल्भते शाठयते स्युस्सप्त कत्यने ॥१०८॥ (२०) कयते वर्गायति च कवित्वे कवयसपि । (२१) उपश्लोकयतीसेतच्छोकोपस्तयनार्थकम् ॥१०॥ (२२) यज्ञेषु शंमतीत्यग्भिः(२३)स्तुते म्तीतीति सामभिः । (२४) शास्त्रे प्रतिगृणातीति प्रोत्माहे ऽनुगृणाति च॥११०॥ (२५) स्यात्मसभिवदत्याशीर्वादाशाम्तइसपि । (२६) निवनाति ग्रन्पति च अध्नाति अंन्धपसाप ॥११॥ श्रन्यात वटयसेवं पटयत्यपि गुम्फति । गुफत्येकादश ग्रन्ये दृभति ग्रन्धयत्यपि ॥१.१२॥ (२७) समाहरति संक्षेपे मंगृह्णाति समस्यांन । संक्षिपत्पात्मने ऽप्येते मंक्षिप्यानि तनक्ति च ॥११॥ यन्वयत्यपि मक्षिप्तावष्ट कृायने ऽप्यमी। * शाखेशखसंवन्धिनि प्रोत्साहे इत्यम्य विशेषणमेतत् ।

·पाक्क्रिपावर्गः। (२८) विस्तृणोति व्यस्यति च विस्तृणात्यातनोति च ॥११॥ चत्वारस्वतिविस्तारे (२९) पश्चते पश्चयत्यपि । व्याकरोति व्याकुरुते व्यावष्टेऽर्थापयत्यपि ॥११॥ व्याख्याति स्पष्टयति च व्यनक्ति व्यञ्जयत्याप । करोति प्रादुराविभ्या विकृणोत्यात्मनेप्ययम् ॥११॥ प्रकाशने प्रकथयत्येते लक्षयतीत्यपि । तिष्ठते घोपयति च विशब्दयति घोपति ॥११॥ (३०) आकारयत्याहयति हतौ निह्वयते त्रयम् । (31) स्यात्संहूती संह्वयते(३२)स्पर्धया हृयते हवे ॥११॥ (३३) अनुयुड़े मन्नयति प्रश्ने जीप्सति पृच्छति । (३४) प्रागृच्छते तु यात्रा(३५)विप्रश्ने राध्यतीक्षते॥११९॥ (३६) आभिमुख्येन वचने प्रवदसभिवक्ति च । प्रतिवत्युत्तरपति प्रसाहेत्यादयो ऽपि च ॥१२०॥ (३७) अपरनुते ऽपजानीते निहनुते ऽपलपत्यमी । अपदवे(३८)निराचष्टे प्रत्याचष्टे निरस्यति ॥१२१॥ भयादिशसपनपत्यपोहति परास्पति । पराणुदात चापास्यत्यात्मने स्युर्युदस्यति ॥१२२॥ नीने ऽपाकरोतीति प्रत्याख्याति निराकृती। पराफरोस्योगात च दपपत्पपि लुञ्चति ॥१२॥ (१९) उपमन्त्रयते चोपपदने सांत्वयत्याप । पपत्रापरछन्दपति मापपत्याप सांत्वने ॥२४॥ मतानुनपतीन्येरमात्मन (४०) ऽप्यय सूचने। एगपत्याराग्ने प्रयः पिरनपरमी ॥१२॥ इशंन वाकाग्रेपारर्गः।

·૨૨
आख्यातचन्द्रिकायाम
अथ ध्वनिक्रियावर्गः॥
(१) हादते नदीत नदत्याप गर्जति गुअति ।
कृजति क्षीजति गुजत्यपि गजति गृति ।।१२।।
रेभते शिजति रणत्येवं व्रणति मुअति ।
अम्बते लम्बते वेटसणति कणतीति च ॥१२७॥
शब्दायते कणति चं रौति भ्रणति रासते ।
वणति ध्रणति हादते च वनति नासते ॥१२॥
कल्लते कौति वनति ध्वनयसाप मोजति ।
कवते तोसति रससपि इसति रायति ॥१२९॥
गवते घोपति रवीत्यपि स्यमति कायति ।
डवते घवते क्नूयते ऽवते स्वनतीतिच ॥१३०॥
रम्भते खवते गर्जयत्येते शब्दवाचिनः ।
(२) भपते बुक्कयति च बुक्कतीति शुनां ध्वनौ ॥१३१॥
(३) रिणाति रेपते वार्के (४) तिरश्चां वाश्यते ध्वनी ।
(५) द्राक्षति भ्रांक्षति ध्वाक्षत्येते स्युर्घोरवाशिते ॥१३२॥
(६) घुरत्यार्ते च कुरति तारे कोचति निस्सने ।
(८) हेपते हेपते ऽश्वाना(घ)हस्तिनां बृहतीति च ॥१३॥
(१०) जीमूतानां स्तनयति गदयत्याप गति ।
(११) स्फूर्जत्यशनिनिर्घोप(१२)उत्कण्ठास्वनमानुते ॥१३४॥
(१३) उचर्चीत च संक्रीडत्येते शकटकूजने ।
(१४) हिक्कते हिक्कतीत्येतौ हिकायां(१५)सौति तुक्षुते १३५।।
(१६) कासते कफजे शब्दे (१७) सौरते मणतीत्पदः ।
(१८) कौले कर्दत्य (१९) पानात्यै पर्दते शर्धते पदे ॥१३॥
(२०) चीत्करोति टङ्करोति करिकार्मुकयोः क्रयात् ।
दावात्मनेपि(२१)भूपादेशिक(२२)गीते तु गायति॥१.३७॥

·ध्वनिक्रियावर्गः। (२३) उपवीणयतीत्येतदुपगाने हि वीणया ॥१३८॥ इति ध्वनिक्रियावर्गः। भत्र भावविकाराणां धियामिच्छादिकर्मणाम् । वाचां तत्संगतानां च पर्यायाः माय ईरिताः ॥१३॥ इति प्रथमकाण्डः॥

·आख्यातचन्द्रिकायाम् द्वितीयकाण्डः ॥ अधोच्यन्ते नृविमादिचेष्टा वर्गः समासतः। मसनसनताश्चान्याः पर्यायस्तिपदात्मकैः ॥२॥ अथ मनुष्यचेष्टावर्गः॥ (२) प्रक्रम्यते प्रारभते प्रस्तौत्सुद्घातयत्पपि । प्रस्तुते चोपक्रमते दशोपक्रम्यते ऽप्यमी ॥२॥ अभ्यादत्ते प्रक्रमतउपजानात्युपक्रमे । (२) कृतौ करोत्यावहात विदधात्यादधाति च ॥३॥ वितनोत्यात्मने पञ्च (३) सृजत्युत्पादयत्यपि । निमिमीते भावयति निर्माति रचयत्यपि या निप्पादयति निर्वर्तयति साधयतीति च । (४) अनुतिष्ठत्याचरति श्रद्धायुक्ते ऽनुसज्यते ॥ (५) उत्तिष्ठते तु घटते चेष्टते अन्दतीहते । व्यायच्छते व्याभियते चेष्टने अटो प्रवर्तते ॥६॥ (६) विडुत्सर्गे तु गुवति हदते (७) ऽघावमेहति । मूत्रणे मूत्रयति च प्रस्रवत्पपि च त्रयम् ॥ (८) उद्वर्तयति चोत्सादयत्युत्सीदति तत्समम् । (९) वस्ते प्रोणति संवखयति मोर्णोति चेलति ॥८॥ परिचरो परिदधात्याच्छादे प्रोणुते ऽएकम् ।

·मनुष्यवेशावर्गः। (१०) अनुलिम्पति चर्चायां दिग्धे देग्ध्यनुलिम्पते ॥९॥ चर्चत्येवं चर्चयति प (१२) डयो भूपणार्थकाः । मण्डति मण्डयति च भूपयत्यपि भूपति ॥ १० ॥ परिप्करोत्यात्मने ऽलङ्करोति द्वे च मङ्कते । प्रसाधय (१२) त्यथोत्सत्यवतंसे ऽवतंसति ॥११॥ (१३) मतिमुश्चत्यपिनहात्यामुञ्चति पिनाति । भूपाद्यामोचने चत्वायूहनीयानि चात्मने ॥ १२ ॥ (१४) चकास्ति भासते भाति द्योतते रोचते ऽसति । राजति त्वेपति घृणोत्यात्मने ऽपि चतुष्टयम् ॥ १३ ॥ भ्राजते शुम्भति शुभत्येजते शोमतीति च । प्रकाशते भ्राशते च भ्लाशते श्यन्यपि द्वयम् ॥१४॥ भ्रेजते दीव्यति हटत्यमी ज्वलति जोतते । वर्चते दीप्यते दीप्तो कनत्युल्लसतीति च ॥ १५ ॥ केचिन्जिति दीधीते वभस्ति छान्दसान्विदुः। कञ्चते योतते मन्दते ऽमी द्वात्रिंशदीरिताः ॥ १६ ॥ (१५) नटत्यमी नाटयति नृत्ते नृत्य (१६) त्यथो हसे । जक्षिति कक्खति तकति प्रहसति कखति घघति स्मयते॥१७॥ (१७) क्रीडति दीव्यति खेलति केलति विहरति च कूर्दतेलसति । रमते ऽमी विहरते कुमारयति सूर्दते ॥ १८॥ केलायति ललत्येलायति खेलायतीति च । आङो ऽनुसंपरिभ्यश्च क्रीडते क्रीडनार्थकाः ॥१६॥ (१८) हिलति स्याद्भावकृती त्रयं चुवति चुल्लति । (१९) विडम्बयत्यनुकरोत्यात्मने ऽनुहरत्यदः ॥२०॥ अनुकारे (२०) रिगणे तु रिगति स्खलति द्वयम् । (२३) भण्डते स्फुण्डयति च केलौ परिहसत्यपि ॥ २१ ॥.

·आख्यातचन्द्रिकायाम (२२) कुत्सिते स्मयने प्रोक्तं तङ् वा कुस्मयते पदम् । (२३) तपें तृप्यत्यमी चिंत्सत्युदन्यति पिपासति ॥ २२ ॥ (२४) पिवत्याचामति धयत्यपि चूपति पीयते। पाने(२५)ऽथ शुध्यति क्षुध्यशनायति जिघत्सति॥२॥ (२६) जेमत्यश्नाति जमति भक्षयत्यत्ति खादति । चरति साति झमति भुंक्ते चमति चर्वति ॥ २४ ॥ वल्भते घसति कापि छमति प्रत्यवस्यति । चपत्यप्यभ्यवहरत्येते तर्णोति भक्षति ॥ २५ ॥ तृणोति चात्मने पश्चाप्युपभुक्त.च जक्षिति । वेति भुक्तौ-विवणति चावप्वणति सध्वनी ॥२६॥ (२७) ग्रसते ग्लसते गीर्णो गिरत्येते गिलत्यपि । (२८) गर्हितायां निजागर्ति निजेगिल्यत इत्यपि ॥ २७ ॥ (२९) दंदश्यते दन्दशीति दन्दष्टयपि च खर्दति । गर्ने दंशे(३०)ऽथ दशति शुद्ध दंशयति द्वयम् ॥२८॥ (३१) वान्तौ वमत्युद्गिति स्नुह्यत्युद्गिलतीत्यमी । (३२) निष्ठीन्यति ठीन्यति च निष्ठीवति च यूत्कृतौ ॥२६॥ (३३) शेपे परिशिनष्टीति शेपयत्यपि शेपति । (३४) तृप्यत्येते मादयते तृप्ती धायति तृम्फति ॥ ३०॥ तृमोर छन्दसीदं तृपत्येवं चकत्यपि । (३५) विश्राम्यतीति विश्रान्तौ फचिद्विश्रमते मतम् ॥३१॥ (३६) स्युरास्ते तूपविशति निपीदत्युपवेशने । (३१) अभिवति तूत्तिष्ठत्यूर्खत्वे तिष्टतीत्यपि ॥ ३२ ॥ (३८) प्रादाने कोकते लाति गईते ग्लहते कचित् । वर्कते विष्णते गृह्णात्येवं झपति चीवति ॥ ३३ ॥ स्त्रीकरोतीति चत्वारि चात्मने स्युः प्रतीच्छति ।

·मनुष्यचेष्टामर्गः। धुण्णते ऽमी गृहयते घृण्गाते स्युश्चनुर्दश ॥ ३४ ॥ (३९) रहति त्यजति त्यागे जहात्युज्झति बुस्यति । विसृजत्युत्सृजति च मुञ्चते मुञ्चतीति च ।। ३५ ।। विष्यत्यवस्यति रहयति मोक्षयतीत्यपि । मोचयत्यूनयति चोत्सृज्यते हापयत्यमी ॥ ३६॥ (४०) णक्ति वर्जयोत च वृक्ते युङ्गति जुङ्गति । वर्जने राखति प्रत्याचष्टे वति वुङ्गति ।। ३७ ।। व्यासेधति निपेधत्यात्मने परिहरसपि । (४१) अथ मीणाति वरति वृणाति च वृणोति च ॥३८॥ प्रीएयात्मने ऽपि वरणे वारयत्यपि वृक्षते। वारत्यते कीटयति बीयते चापि दृश्यति ॥ ३६॥ (४२) करोति हस्तेपाणिभ्यां कुरुते चोपयच्छचे । विवहत्युद्रहति चोद्वाहे परिणयत्यपि ॥ ४० ॥ चत्वारि चात्मने(४३)ज्येष्ठे ऽनूढे ऽत्र परिविन्दति । (४४) परिप्वजतआश्लिष्यत्यालिगत्युपगृहति ॥ ४१ ॥ क्रोडीकरोत्वात्मने द्वावङ्कपालयतीति च । आलिङ्गने सप्त परिरभते(४५)ऽप्यथ कामने ॥ ४२ ॥ रिरंसते कामयते यियप्सति(४६)टपस्यति । अन्यत्रीचे(४७)दयाश्वाचेदश्वस्यत्यथ(४८)चुम्बने ॥४॥ निक्षति चुम्बति निस्ते(४९)च्यवैति मिथुनीभवत्यपि च । यभति च भजतीत्येते निधुवति संविशतिमैथुनेऽमीस्यु (५०) उपमुझे तूपभोगे सम्भुने निर्विशत्यपि । (५२) शूलत्यामयतीत्येते रुजत्यपि रुजि वयम् ॥ ४५ ॥ (५२) प्रसूयते प्रमते च गर्भमोक्षे विजायते । प्रजायते जनयति जनन्ति छान्दसं विदुः ॥ ४६ ॥ ३

·आख्यातचन्द्रिकायाम्
(५३) उल्लापयति भैपज्ये भिपज्यति चिकित्सति ।
उपक्रमतइत्येतच्छाम्यत्युपरमत्यमी ॥४७॥
इति मनुष्यचेष्टावर्गः ।
अथ ब्रह्मचेष्टावर्गः॥
(२) प्रक्षालयति पल्यूलयति शोधयतीसमी।
निर्णनेक्ति पुनातीति धावसप्यात्मने त्रयम् ॥४८॥
निङ्गे माष्टिं च शौचे स्युजियसपि माजीत ।
(२) मज्ज साप्लवते स्नाति स्नायसेते ऽवगाहते ॥४॥
स्युर्मजने क्रुदयेते(३)शुन्धयपि शुन्धति ।
शुन्धते शुध्यति शुचीभावे स्युरवदायति ॥५०॥
(४) उपस्पृशति चाचामसमू आचमनार्थके।
(५) अभिवादयते नमति प्रणतावभिवन्दते नमस्यति च॥५॥
उपसंगृह्णात्युपसंगृहीते प्रणिपतति नमस्कुरुते ।
(६) अथार्च त्यञ्चति भनत्यपचायति चात्मने ॥५२॥
चत्वारि वल्गयति च सभाजयति मानति ।
सपर्यत्ययति चाराध्नोति महयत्यपि ॥५३॥
पृजयत्यहयति च महत्याराधयसपि ।
मानयत्यञ्चयति चाहीत यक्षयते ऽर्चने ॥५४॥
(७) संमन्यते त्वाद्रियते संभावयति मूक्षति ।
सत्करोत्यादरे ऽपि स्यु(८)रूपान्तौ वरिवस्यति ॥५॥
शुश्रूपते परिचरत्युपान्ते च यस्यति ।
(९) यजति विदशार्यायां यजते चोपतिष्ठते ॥५६॥
(२०) भिष्णज्यत्युपमेवायां लाडयत्युपसेवते ।
वासयत्यपि संवाह्यति विश्रमयत्यपि ॥२७॥

·ब्रह्मचेष्टावर्गः। (११) ददाति निर्वपति च दधासपि च दाशति । सनोति दासति दिशस्यात्मने सप्त यन्छति ॥५८ अपवर्जयति स्पर्शयति विश्राणयसपि । वितरत्यर्पयति च चणत्यतिष्टजत्यपि ॥५॥ ददते राति शणति प्रतिपादयतीति च । दाने विलभते भ्राजयति श्रणति लाति च ॥६॥ (१२) स्वधाकरोसात्मने द्वौ पितृभ्यो निर्वपसपि । (२३) विक्षिपत्यात्मने ऽपि स्याद्विक्षेपे विकिरत्यपि ॥१॥ (१४) प्रक्षिप्यति प्रक्षिपति मिनोत्यप्यात्मने द्वयम् । प्रक्षेपे पर्थयति च(१५)हविर्दाने जुहोत्यदः ॥६२।। स्वाहावौपडवपझ्भ्यश्च करोति कुरुते पदे। (१६) मीणाति प्रयति द्वावप्यात्मने ऽवति तर्पति ॥१३॥ पृणाति मीणयति च जिन्वत्यपि च हिन्वति । धिनोति धिन्वति ध्रायतीत्यादीनि च तर्पणे ॥६४॥ (१७) केत्तयसामन्त्रयते निमन्त्रयतइत्यपि । आमन्त्रणे ग्रामयति कुणयत्यपि पञ्चकम् ॥६५॥ (१८) धापयत्यात्मने ऽपि द्वौ धापने पाययत्यम् । चूपयत्यादयोऽप्यत्र स्यु(१६)रथो परिवेपणे ॥६६॥ परिवेष्टि परिवेविष्टे यामयति वयम् । (२०) प्रादयत्यात्मने ऽप्येतगोजयत्यादि भोजने ॥६॥ (२१) पृणाति पूरयति च पिपर्ति प्राति पूर्वति । पारयत्युम्भति तथा पर्वत्युभति मति ॥८॥ तृणयत्याप्याययति पूरणे स्यु णाति च । (२२) आह्लादते मृडति च मृणाति सुखयत्यपि ॥६९॥ पृडत्येवं मदयति मृडयत्यादि तोपणे ।

·२० आण्यातचन्द्रिफायाम (२३) इज्यारम्भे दीक्षते च(२४)जपतीति जपे तथा ॥७॥ (२५) जंजप्यते तु जंजप्ति कुत्सिते जंजपीति च । (२६) अभुक्तौ तृपवसति लगते व्रतयसपि ॥ ७१ ॥ (२७) तपस्यति श्राम्यति च तप्यते च तपाकृती । (२८) मुण्डति मुण्डयति घ मौण्ड्ये वापयतीति च ॥ ७२ ॥ मद्राकरोत्यात्मने ऽपि द्वयं भद्राकरोति च । (२६) उपेक्षतउदास्ते च पदे माध्यस्थ्यवाचिनी ।। ७३ ।। (३०) स्युविरज्यत्युपरमत्यात्मने विरमत्यमी । उपशाम्यति वैरा मोक्षते च मुमुक्षते ॥ ७४ ॥ (३२) परिव्रजति संन्यासे संन्यस्यत्यात्मने ऽप्यदः। (३२) ब्रह्मीभवति कैवल्ये मुच्यते चापज्यते ।। ७५ ॥ इति ग्रह्मचेष्टावर्गः । अथ क्षत्रियचेशवर्ग (१) ऐश्वर्यइन्दसि नाथति सुरत्यपि नाधते । सप्यते तपतीत्येके मुवती च सौति च ॥ ७६ ।। (२) भुनक्ति पाति दयते गोपायति पिपति च । रक्षति पायते त्राणे पालयत्यपि तेजति ॥ ७७ ॥ स्पृणोति कुण्डयति च गुण्डत्यवति जसति । (३) शास्ति शिष्टो दण्डयति शिक्षयत्यपि दाम्यति ॥७॥ (४) भावर्जयति वशयत्याप राधयतीति च । वशीकरोति संग्रहासात्मने द्वौ वशीकृतौ ॥ ७९ ॥ (६) परिफ्रीसीतइत्येतदुत्कोचादिवशीकृती । (६) आपत्तौ स्यादायतते वशीभवति राध्यति ।। ८० ॥ (७) स्थिरीकृती स्थापयति द्वयत्यपि बृंहति ।

·क्षत्रियचेष्टावर्गः।
२१
(८) दधाति धत्ते विभृते विभनि भरतीति च ॥ ८१ ॥
धरतीत्यात्मने ऽपि द्वौ भुरण्यति धियत्यपि ।
मलते धारयति च मल्लते पोपयत्यपि ॥२॥
दधते वासयति च स्कुन्दते धारणार्थकाः ।
(९) नियुङ्गाज्ञापयति निर्दिशत्यादिशसपि ।। ८३ ॥
द्वावात्मने ऽपि चाज्ञाया(१०)मध प्रस्थापयत्यमी।
स्युः प्रेपणे प्रेषयति प्रेष्यति महिणोति च ॥ ८४ ॥
(११) संदेशे वादयति च संदिशत्यात्मने ऽप्यदः ।
(१२) सुवति क्षिप्यति प्रेरयतीरति कुपुभ्यति ॥ ८५॥
नुदति क्षिपतीत्येतावात्मने कालयत्यपि ।
डिपत्येवं उपयति लाभयत्यपि डिप्यति ॥८६॥
प्रेरयत्येलयति च प्रेरणे ऽस्यति विस्यति ।
(१३) सेवते जुपते चापि शेवते क्लेवते ऽपि च ॥८॥
खेवते गेवते चापि ग्लेवते पेवते तथा ।
मेवते चापि सेवायां भजति अयतीति च॥८८||
प्रात्मने ऽनुरुणद्धयेते ऽनुसरत्यनुवर्तते ।
(१४) सम्भक्तौ तु वृणीते स्युर्वनत्येवं सनत्यमी ॥८६
(१५) सजूःकरोत्यात्मने ऽपि साह्ये सत्राकरोति च ।
(१६) नृणाति लम्भपति च वहत्यपि नयत्यमू ॥१०॥
आत्मने ऽपि प्रापणे स्युः प्रापयत्यापयत्यपि।
गत्यर्था ये णिजन्तास्ते धातवो नीभूसमार्थकाः॥६॥
(१७) मन्दायते शोठति च लुण्ठत्यपि विलम्बने ।
द्वावात्मनेपि समयाकरोति व्याक्षिपत्यम् ॥ १२ ॥
(१८) प्रतीक्षते प्रतीक्षायां स्युरागमयते तथा।
अनुपालयतीत्येते प्रतिपालयतीति च ॥६॥

·२२ आख्यातचन्द्रिकायाम् (११) त्वरायां संभ्रमति च संभ्राम्पति तुरण्यात । गुप्यति त्वरते सप्त संभ्रम्यति तुतोति च ॥४॥ (२०) पैलव्ये विरूवति च टलति ट्वलतीति च । समति स्तमतीत्येते विह्वलत्याप कन्दते ॥६॥ क्रन्दते ऽपिच कश्चित्तु क्लदते प्रदते स्मृते । (२१) लीवायते क्लीयते च क्लैब्ये स्युरवगल्भते ॥१६॥ (२२) कुटति ग्रन्धते हुर्छत्यपि क्मरति वङ्कते । नसते तुणति क्रुश्चत्येवं हरति कुञ्चति ॥७॥ भुजति वरतीत्येते कौटिल्ये न्युजतीति च । (२३) गुप्तोक्ती स्यान्मन्वयते(२४)भेदे तूपनपत्यदः ॥१८॥ (२५) दम्भेच्छायां धीप्सतीति दिदम्भिपति धिप्सति । (२६) संवर्मयति सन्नात्यात्मने सज्जतीत्यमी || संयतते दंशयते मन्नाहे पदपथकम् । (२७) अध्यास्ते त्वधिगते चाधिवमत्यधितिष्ठति ॥१०॥ अधिरोहत्यधिमामत्यारोदत्यधिरोहणे । (२८) स्पन्दने स्पन्दने तद्वत्स्फुरनि स्फुलति द्वयम् ॥१॥ (२९) चलने चलति प्रेत्येवं मलति घट्टते । चलते चलते वेठत्येवं हलांत चेलनि ॥२॥ (३०) उच्छाये तटीत स्तुप्यत्युन्द्रयत्यात्मने ऽप्यदः। (११) क्षोभते क्षुभ्यति शोभे शुभ्नानि छान्दमं कचित् ॥3॥ (३२) मतिष्टते ऽञ्चत्ययते व्रजनिं गन्छनि । ऋगोत्यटति यायेति मरतीयति मन ॥४॥ हम्मति द्रमान सद्गनीगत्यमान मीमति । निहीने कङ्कने नसनीपन्युन्छनि बभ्रति ॥ ५॥ बस्ते बांकने वस्कर्ते ऽहने टीकने प्रनि ।

·क्षत्रियचेष्टावर्गः।
२३
मस्कत्ते लङ्घते शोणत्यवत्ते ङ्कते ऽदति ॥६॥
पयते वयते विच्छायति पन्थयतीजते ।
चरण्यति सकते ऽपि घटते श्वञ्चते ऽगति ॥७॥
रगति वचते लगतीर्ते ध्वजति ध्वति ।
चरति ध्रअति शवत्यण्ठते ग्लुञ्चतीप्यति ॥८॥
वञ्चति म्रोचति म्लोचत्यजति त्वञ्चतीजते ।
फणति द्रवते गाते पद्यते विच्छति कचित् ।
पर्यात कामति पतयते रिवति रण्वति ।
स्रवति श्यायते धन्वत्यञ्चते सलतीत्यपि ॥१०॥
शुनति छगयति च वर्तयत्यपि रेवते ।
ससति च्छान्दसं केचिदेपते नेपते गतौ ॥११॥
सप्ताशीतिरितो ऽप्यन्ये नोक्ता विस्तरतो भयात् ।
(३३) घेगितायां गतौ सप्तामी स्युर्धावति तूर्यते ॥१२॥
जवति वल्लति श्वलत्यपि द्रवति रहति ।
(३४) डयते डीयते व्योमगते (३५)ऽथाकति चागति॥१३॥
चञ्चूर्यते ऽटाट्यते जगम्यते चाप्यरायते ।
गत्यर्था यङ्लुगन्ता ये कुटिलायां गतौ हि ते ॥१४॥
(३६) बलातीति प्लुतगतौ प्लवते शशति त्रयम् ।
(३७) मन्दायां चोपतिं गतौ(३८)चतुरायां तु धारति॥१५॥
(३९) सन्ततायामतति च(४०) सरतिच्छमना गती।
(४१) मन्दते विकलायां तु द्वयं खअति खोरति ॥१६॥
(४२) नीचैः फक्कति(४)कुत्सायां द्रा(४४)सघाग्रे पुरसदः।
(४५) पयते वाति वातस्य(४६)वहति भवहसपाम् ॥१७॥
(४७) भ्रमति भ्राम्यति भ्रम्यत्यपि पर्यटति भ्रमे ।
योणते पूर्णते पर्येत्येते घुणति घूर्णति ॥१८॥

·२४ पाण्यातचन्द्रिकायाम (४८) उद्गच्छत्युन्नमति चाप्युजिहीतउदीयते । उदञ्चत्युदयत्येतावात्मने द्वावुदेति च ॥१६॥ गत्यर्थाः भाय उत्पूर्वा उदयस्याभिधायकाः। (४९) आक्रम्यते चाक्रमते ज्योतिष्कर्तृकउद्गमे ॥ २० ॥ (५०) संचारे चरतीत्येप तृतीयायुक्त आत्मने । (५१) पतत्यधोगती भ्रंसते ऽपि भ्रश्यति भृश्यति ॥ २१ ॥ गलति संसते ऽधामी यवते स्कन्दतीति च । (५२) अस्तंगमे ऽस्तमयते निम्लोचत्यस्तमेति च ॥२२॥ (५३) इप्यति नश्यति पलायते ऽन्तर्धचइत्याप। मुण्ठते ऽपैत्यपक्रामत्येवमायाः पलायने ॥ २३ ॥ (६४) स्कुनाति च स्कुनीते च स्कुनीत्यामवते ऽपि च । स्कुनुते स्कुन्दते चापि पडाप्रवणवाचिनः ॥२४॥ (५५) प्रतिक्रामत्युञ्चरते चाहत्यतिचरत्यपि । उल्लवयत्यतिकाम्यत्येवमाद्या अतिक्रमे ॥ २५ ॥ (५६) द्यौत्यभिगच्छत्यभियात्यभ्येत्याद्या अभिक्रमे । (५७) अभियोगे ऽभ्यवस्कन्दत्यनुत्यास्तिघ्नुते ऽपि च ॥२६॥ सप्ताभियुते तिकोति तिमोत्यासेधतीति च । (५८) सेनया त्वभियाने स्यादभिपेणयतीति च ॥२७॥ (५९) सन्निकर्षत्यवष्टभ्नात्यासीदत्यपि नेदते । परस्मै द्वौ संनिकृपते ऽवएभ्नोति चान्तिके ॥२८॥ (६०) प्राप्ती प्राप्नोति भवते विन्दत्यवरुद्ध च । आत्मने ऽपि द्वयं भावयते लभतऋच्छति ॥२९॥ (६१) व्यामोति चाभुते ऽक्ष्णोति व्याप्ती लाखति शासति । द्वावाचिनोति वेवेप्ठ्यात्मने ऽप्यक्षति चेन्वति ॥ ३०॥ (६२) पर्याप्नोति तु दानोति क्षमते प्रभवत्याप ।

·क्षत्रियचेप्टावर्गः।
मोथत्यलत्यात्मने ऽपि द्वौ पारयति कल्पते ॥ ३१ ॥
राघते लापते शक्तौ स्फुरते विभवत्याप ।
(६२) स्युरुयमे ऽवगुरते वृहत्यति गूर्यते ॥ ३२ ॥
उद्गारयतउद्युउद्यच्छत्यात्मने ऽप्यदः ।
(६३) हेडति लायति वटत्यपि गुध्यति वण्डते ॥ ३३ ॥
मण्डते वेटते वेटे मगध्यति मुरसपि ।
कृत्ति गुण्डयति च परिक्षिपति चात्मने ॥३४॥
(६४) वेष्टनायां वटयति वेष्टयत्यादयोऽपि च ।
(६५) निरुणद्धि निगृह्णाति चात्मने द्वौ निरोधने ॥३॥
(६६) आञ्छत्याकर्पआकर्पत्यायच्छत्यात्मने ऽप्यदः ।
(६७) धृप्णोति चाधिकुरुते धर्पयत्यपि धपति ॥३६॥
जयत्येवं विजयते जयत्यभिभवत्यपि। .
अभ्यस्ति च प्रसहते पराभावयतीति च ॥३७॥
विमानयत्यभिभवे ब्लीनातिं न्यक्करोति च ।
लङ्घन्यसाक्रमति च तरत्याक्रम्यतीति च ॥३८॥
(६८) विशेषयत्यतिशये ह्यतिशेते विशेषति ।
उत्कर्पयसञ्चयति विशिष्ट प्रकर्पति ॥३९॥
(६९) चिवीयते लिगयति विस्माययति चागुते ।
(७०) स्यातां कुहयते विस्मापयते हेतुतो ऽहुते ॥४०॥
(७१) धूनयति धुवति चलयति धुनोति धवति धुनाति चधुनोति ।
चत्वारि चात्मने कम्पयति मापयति वाजयति ॥४॥
द्वालयति मालयात द्वलयति मलयतीति स्युः।
तसेहोलयात प्रकम्पने डोलयसपि च ॥४२॥
(७२) विलोडयति मनाति मथसेवं सनसपि।
गाहते मन्यने लुट्यत्यपि लोति मन्यात ॥४३॥

·आख्यातचन्द्रिकायाम (७३) खेटत्युत्त्रासने भाययसेवं दरयत्यपि । (७४) प्रयोजकाइये भीपयते भापयते ऽपि च ॥ ४४ ॥ (७५) क्ष्मायते कम्पते त्वगसेनतीर्ते च वेपते । केपते ग्लेपते कम्पे गेपते विजते दश ॥४५॥ (७६) ताडने ताडयति च हन्ति विध्यति तण्डते । पहरसात्मने सट्टयति स्फिट्टयतीति च ॥४६॥ माघट्टयति चास्फालयति जासयतीसमी । पाहते ऽकर्मकत्वेस्यात् स्वकीयेऽङ्गे च कर्मणि ॥४७॥ (७७) युध्यते संप्रहरते युद्धे जजति जति । संमर्दपति संग्रामपतीमे कलहायते ॥४८॥ (७८) करोत्युपाजेऽन्वाजेभ्यामात्मने ऽपि वलार्पणे । (७९) विक्रम्यते वीरयते पराक्रमतइसपि ॥४६॥ प्रगल्भते शूरयते पराक्रम्यतइत्यसो । भोजायते विक्रमते विक्रमे ऽएपदी भवेत् ॥५०॥ (८०) अरुष्करोसात्मने ऽपि प्रणयत्यङ्गचूर्णने । (८२) गोकर्तृकायां हिंसायां प्रस्तुम्पति मुटा भवेत् ॥५१॥ (८२) हिनस्ति संझपयति मुदते इन्ति तदति । तोपति च त्रोपतीपत्याप पूर्वति धूर्वति ॥१२॥ तोफति वोफति रुशसपि तुम्पति बुम्पति । तुम्फति त्रुम्फात शसत्यूर्वसर्वति नोजति ॥५३॥ नमते भवति मपसेवं नन्नाति नभ्यति । तोमते शति वपसपि तुभ्नाति तुभ्यति ॥५४॥ शूर्यते शेषति तुपत्याप रोपति रेपति । धूर्यते यूपति तुफत्याप दूर्वति धूर्वति ॥५॥ प्रमापयत्यर्दयति निर्वापयति रिप्यति ।

·२७ क्षत्रियचेष्टावर्गः। तृणेढि मारयति च श्लथत्यदीत गूर्यते ॥५६|| क्रयत्सुज्जासयति च श्राययत्यपि युध्यति । तृहत्युध्नुटयति च क्षिणाति च कृणाति च ॥५॥ प्रतिष्किरत्यालभते तृणात्युन्मथतीति च । क्षिणोति छपति द्रूणाति कृणोति क्षिणोति च ॥५॥ अष्टौ क्षणोति मीनाति कृणातीत्यात्मने ऽप्यमी। कुन्थति पुन्थति लुन्थति रिशति रुशांत हिंसति स्तृहति॥१९॥ हूंहति सम्भति मृणति च चुम्बयांत श्रथति चक्लथति। सर्भति मेदतिहणति स्फिट्टयति च दिसयत्यमी चूतति॥६॥ पण्णरतिहिंसायामुक्ताः शिष्टाश्च ये गणे दृश्याः । केवालीखेवालीगेवालीमस्मसाशद्धाः ॥६॥ अर्धालीवालीपर्वालीमसमसाश्च तथा । गतिसंज्ञा हिंसायामष्टोद्दिष्टाः करोतेः प्राक् ॥३२॥ (८३) वस्तयते गन्धयते लुम्वति लुम्बयति चार्दनार्थाः स्युः । ओहति तोहति दोहति तद्वत्तुम्बति च तुम्बयसते॥६॥ (८४) दृम्फति दृफति दुनोति व्यथयति दुःखयति तपति पीडयति। क्लिश्नाति दनयत्यपि धूपायति खेदयत्यागः ॥६॥ दुःखाकरोति तुदति च करोति वैकल्यमुदाद्विभ्यो ऽमी। आत्मने ऽपि ग्लपयति ग्लापयत्यापे पीडने ॥६॥ रोठते लोठते कुथ्नात्याप मन्थति वाघते । एठते हेठते तत्र लोटते क्लेशयत्यपि ॥६६॥ शण्डते शूलात रुजत्यूपत्यामयतीति च । (८५) उनक्ति मोटयति च भञ्जयत्यपि मोटति ॥६॥ मुटति म्रदते मर्दे मृद्गाति च पिनष्टि च । *अनक्ति नि।

·आख्यातचन्द्रिकायाम सुन्ते क्षुणत्ति संचूर्णयति पाशयतीति च ॥६॥ (८६) पंसयति ध्वंसयति च नक्कयति च धक्कयत्यते । जम्भयति क्षपयति च नाशयति च नाशनार्थाः स्युः॥६॥ (८७) उन्मूलयत्युजहाति चोत्पाटयति वै समाः। उत्खनत्यात्मने ऽप्येते पञ्चोजटयतीति च ॥७०॥ (८) भने पराभवत्युक्ते पराभवतइत्यमू । (८) जयत्युत्कर्पसंमासी तथा विजयते पदम् ॥७२॥ इति क्षत्रियचेष्टावर्गः। अथ वैश्यचेटावर्ग: (१) कृपते कृपतीत्येते कृपा क्षुरति कर्पति । रदत्येवं विलिखति हलति स्युः खनत्यपि ॥७२॥ (२) बीजाकरोत्युप्तकृष्टौ(३)स्पाद्वितीयाकरोति च। शम्बाकरोति द्विगुणाकरोति द्विः कृपौ त्रयम् ॥७३॥ (४) तृतीयात्रिगुणाभ्यां च करोति त्रि: कुपो मतम् । पाख्यातानि खनत्यादीन्यूहनीयानि चात्मने ॥४॥ (५) हलिग्रहे हलयति इलिरुक्तो महद्धलम् । (६) वपत्युप्तौ प्रकिरवि वपते (७) ऽप्यथ रोपणे ॥७॥ शूलयत्यपि संरोहयति संरोपयत्यपि । (८) ध्रुवति ध्रवति स्थैर्ये स्थिरीभवति खायति ॥७॥ घदत्यते च सदति मूलति प्रतिनिष्ठति । (६) पयत्येने, वायति च शोपे शुष्यति शुपति ॥१२॥ पाश्यायते शुण्ठयति सवते(१०)ऽप्यप वति । उनत्ति शीकते शर्धत्यपि पति सिञ्चति ॥७८॥ पादकरोति च ज्ञेयमात्मने ऽपि चतुष्टयम् ।

·घेश्यचेष्टावर्ग.।
२०
सीकयति तेमयतीत्यादि जेपति सूदति ॥७९॥
सचते पर्षति गरत्यपि मेपति मर्पति ।
घरत्युतति सेके स्युर्नेपत्यपि च शिंप्यति ॥ ८ ॥
गडत्येवं मेहति च तथा मिन्वति निन्वति ।
लिधति स्तिम्यति स्तीम्यत्याद्रीभावे च तिम्यति ॥८॥
(११) स्युः पुंसयति पुष्णाति हत्यादि च वर्धने ।
(१२) संचये संविभौति संभरत्यात्मने त्रयम् ॥ ८२।।
संचिनोति खलत्येचं संभाण्डयतइत्यपि ।
राशीकरोत्यात्मने द्वी संवहति समूहते ॥ ८३ ॥
(१३) उचिनोति शिलत्युञ्छे सिलत्युचिनुते तथा ।
उञ्छति ध्रासयति च भ्रस्नात्यपि तपति ॥ ८४॥
(१४) अवहन्तीति वैतुष्यकरण कण्डयसीप ।
फलीकरोति चितुपीकरोतीसास्मने द्वयम् ॥ ५॥
परापुनात्यात्मने ऽपि प्रस्फोटयति तत्समम् ।
(१५) मिमीते मायते माने माहते मस्यतीति च ॥८६॥
शुल्वयत्यपि समाति(१६)संभवे संभवत्यपि ।
पणते दीव्यति तथा ऽऽत्मने व्यवहरसदः ॥८॥
व्यवहारे च पनते (१७) परिवर्तयतीत्यपि ।
विक्रीणीते निमयते ऽवक्रीणीते विक्रीयते ॥८८॥
सत्याकरोसात्मने ऽपि तुल्यौ ससापयत्यपि ।
क्रीणाति चैवं क्रीणीत विसारयति च क्रये ॥९॥
(१८) निप्याति दक्षते चापि नैपुण्ये निपुणत्यमि ।
(१९) अर्जने वर्जयति च तथैवाति सर्जति ॥ १०॥
(२०) कलयत्यपि संख्याति संख्याने गणयत्यपि ।
सञ्चष्टे कलते(२१)तुल्यौ साहन्ति गुणयत्यम् ॥६॥

·आख्यातयन्द्रिकायाम् (२२) उत्पुंसति तु मोञ्छे मोञ्छत्युत्सारयत्यपि । (२३) वण्डति व्युष्यति तथा विभजत्यात्मने ऽप्ययम् ॥ ९२ ॥ विभागे घण्टयति च विभाजयसवमाति च । (२४) न्यासे निक्षिप्यति न्यस्यत्येवं परिदधाति च ॥६३ ॥ निक्षिपत्यात्मने चोपनिदधाति चतुष्टयम् । (२५) तिरोदधात्यपिदधात्यन्तधौं पिदधाति च ॥ ९४ ॥ तिरस्करोति व्यस्यति छन्दत्यपवरत्यपि । प्राणोति व्यवदधात्य॒र्णोत्पतिदधाति च ॥१५॥ संवृणोति स्तृणोत्येतान्यात्मने ऽपि त्रयोदश । अपवारयति च्छादयति स्थगयतीति च ।।६।। कूलति त्वचतीत्येवं कुम्वयत्यपि कुम्वति । इगति हगतीत्येते थुडति स्युडतीति च ।। ६७॥ स्तृणोति तिरयत्येवं स्तृणुते गोपयत्यपि । अपोर्गुते त्वपोोति(२६)विवृत्ती विवृणोति च ॥EER तथैवापटणोति द्वावात्मने निरिणाति च । (२७) प्रपेक्षते ऽभ्यर्थयते भिक्षते ऽदति नायति ॥१९॥ याच्मायां वनुते मार्गत्यमी चनति याचति । चदतीत्यात्मने ऽपि स्यु(२८वेधते मार्गपत्यपि ॥१०॥ मार्गत्यप्यश्चति गवेपपत्यन्वीक्षते ऽपि च । अन्वेपते च पयति चिनोतीत्यात्मने ऽप्यदः ॥ १०१ ॥ अन्वेपरणे मृगपते मृग्यतीत्पपि केचन । (२६) प्रतिदचे विनयते निर्यातयति तत्समम् ॥१०२॥ विचीत्म, व्ययति च तथा विनयते ऽपि च । (३०) दोहानुकल्ये दुग्धे(१)गी प्रस्नुते मनवेस्त्रयम् ॥१०॥ * पिवृणानि नि ।

·१ वैश्यचेशवर्गः। ३१ रिणक्ति दोग्ध्यात्मने ऽपि भपूरयति दोहने । (३२) क्षरणे स्तेपते श्चोतत्यपि क्षरति तेपते ॥१०॥ रीयते स्यन्दते चैव (३३) स्रवति स्नौति तु स्रवे। (३४) विप्णाति रेचयति च विप्रयुझे च रेचति ॥१०॥ विश्लेषणे स्युर्विश्लेपयति यौति वियोति च । (३५) मिश्रयत्यपि संयोति संपृक्ते संपृणक्ति च ॥१०६॥ मिश्रणे संसृजति च श्रीणातीत्यात्मनि ऽप्यदः। (३६) सङ्गतौ समियर्तीति सङ्गच्छति समृच्छति ॥१०७॥ अकर्मकास्वात्मने ऽमी संवध्नाति मिलत्यपि । समवैति व्यतिसृजत्येवं सचतउच्यति ॥१०८॥ (३७) आतश्चत्यातञ्चने च (३८) विलम्वत्यासजत्यपि । मालम्बने ऽथ शैथिल्ये श्रन्थते चिम्लतीति च ॥१०॥ (३६) ओलण्डयत्युन्नयतउतिपत्यात्मने ऽप्यदः। उलण्डयति चोत्तभ्नात्युत्तभ्नोत्युत्तरत्यपि ॥११०॥ उत्तम्भयति चोवक्षिप्यत्युतक्षेपे दोलयत्यपि । (४०) आनीतावानयत्येतावात्मने ऽप्याहरत्यपि ॥११॥ (४१) संमार्जयति समाटि तथा परिसमूहति । समूहते च संमार्ग (४२) उपदेग्ध्युपलिम्पति ॥११२॥ पदयं चात्मने ऽपि गोमयत्युपलेपने । (४३) संधुक्षयति संदीपयतीन्थे ज्वालयत्यपि ॥१.१३॥ संधुक्षणे ज्वलयतिच्छदते च्छर्दयत्यपि । (४४) पाके श्रीणाति पचतीत्यात्मने अपयत्यपि।।११४॥ रन्धयत्यपि विल्लेदयति साधयतीति च । श्राति श्रायति विक्लियसपि राध्यति रध्यते ॥११॥ पच्यते कथ्यते चैते पाके स्युः कर्मकर्तृके ।

·२ आख्यातचन्द्रिकायाम् (४५) ऋते भर्जते भ्राष्ट्रे तूपभृज्जति भृज्जते ॥११॥ (४६) शूलाकरोत्यात्मने ऽपि शूलपाके पदं मतम् । (४७) द्रवीकृती लीनयति लयति द्रावयत्यपि ॥११७॥ लालयत्यपि लाययत्यपि लापयतीत्यमी। (४८) द्वौ संदधात्यभिपुणोत्यात्मने द्वौ च शुच्यति ॥११८॥ तथा चुच्यत्यभिपये (४१) संस्कृतौ संस्करोत्यदः । आत्मने(५०)प्रतियन्ते तु स्यादुपस्कुरुते पदम् ॥११९॥ (५१) स्वादते स्वर्दते रुच्यां स्वदते रोचते ऽपि च । इति वैश्यचेष्टावर्गः। अथ शूद्रचेष्टावर्गः॥ (१) वयते वयति व्यूतावूयते(२)ऽथ विपीव्यति ॥१.२०॥ स्यूतौ निपीव्यति तथा परिपीव्यति सीव्यति । (३) तक्ष्णोति तक्षति तनयति त्वक्षति तक्षणे ॥१२॥ . तनूकरोत्यात्मने ऽपि परिवासयतीति पट् । (४) उत्तेजयति तीक्ष्णत्वे संक्ष्णुते क्ष्णौति निश्यति ॥१.२२॥ निशिनोति निशीशांसत्यात्मने ऽपि मतं द्वयम् । (८) लुनाति लुम्पति तथा छिनत्तीत्यात्मने त्रयम् ॥१.२३॥ त्रुटति छोटयति च चुटति छुटतीति च । छेदने वर्धयति च छयति वृश्चति कृन्तति ॥१२४॥ चतुर्दश बोटयति यति छेदयतीसमी। (६) ओरति चुम्मति च्छेदे थियते फर्मिकई के ॥१२॥ (७) भिन्ने विदारयति च भिनन्ति घति मुण्डति । विलति स्फोटपति च दृगणात्याग्वण्डयत्यपि ॥१२६।। मुस्यति छिद्रयति च दारयत्यपि भेदने ।

·शूद्रचेटायर्गः। (८) वहति श्रेपति श्लेपत्यपि प्रोपति चूर्यते ॥२२७) तापयत्योपति तपस्यपि प्लुण्यति कुण्डते । दाहे फूटयति प्लोपसमी(९)तत्र तु गहिते ॥ २२८ ।। दन्दह्यते दन्दहीति दन्दग्धीति पदत्रयम् । (१०) ग्रोचति स्तेनयति च चुरण्यति च रुण्टति ॥२२॥ स्तेये चोरयति ग्लोचयति कोजति खोजति । मुष्णाति लुण्टयति च भूपत्यपहरत्यदः ॥२३०॥ आत्मने(१३)ऽप्यास्कन्दतीति नहीति बलाद्धृतौ । (१२) प्रसहसात्मने ऽप्येप हठतीति बलात्कृतौ ॥२३१॥ (१३) धूर्तक्रियायां शठति द्राघते मद्धते त्रयम् । (१४) निप्कुष्णाति च निष्कर्ष निष्कर्षति च तूलति॥२३२॥ स्यानिष्कुलाकरोत्येतदात्मने (१५) चात्र सव्यथे। डान्निप्पनासपत्राभ्यां करोति कुरुते परे ॥२३३॥ (१६) संदानयति वनाति मूर्वस्यन्दति कीलति । पाशयत्यन्तति जुटति सिनुते च कञ्चते ॥२३४॥ कचते टङ्कयति च योजयत्यपि मध्यति । काञ्चते ग्रन्थयति च सिनाति च सिनोति च॥२३॥ संयच्छत्यात्मने पद स्यु नात्यपि दधाति च । युनातीति मवते च यन्धे मवति योजति ॥२३६॥ (१७) स्तम्भते स्कम्भते स्तम्मे वस्यस्यपि च पीलति । स्तन्नोति प्रतिवध्नाति स्तभ्नाति स्तम्भयत्यपि।।२३७॥ स्कन्नोति चैव स्कभ्नाति स्तुभ्नोति स्कम्भययपि । स्तुभ्नाति चैव स्कुभ्नाति स्कुभ्नोत्येतानि पोदश॥२३॥ (१८) साहसिक्ये प्रकुरुते(२९)दुःखयत्ययययपि । कायते दुष्कृते ऽमी(२०)प्रत्यवति तु दुप्यति ॥२३९॥ ५ ·३४ माण्यातचन्द्रिकायाम् विघ्ने विहन्त्यन्तरेति प्रत्यूहत्यात्मने ऽप्यदः। विघ्नयसन्तस्यति विच्छिन्ते विच्छिनत्ति च ॥२४०॥ (२१) सन्ताने सन्तनोतीति निर्वहत्यात्मने द्वयम् । तथा सत्रयते सन्तानयतीति चतुष्टयम् ॥२४॥ इति शूद्रचेष्टावर्गः। इति द्वितीयकाण्डः।

·आख्यातचन्द्रिकायाम् तृतीयकाण्डः ॥ प्रकीर्णकसनाद्यन्तनानार्यान्यात्मनेपदे ॥१॥ तदन्यस्मिन् विभागश्च संगृधन्ते ऽत्र वर्गशः अथ प्रकीर्णकवर्गः॥ यानि पूर्वमसंगत्या नैवाख्यातान्यचक्षत ॥२॥ वक्ष्यन्ते तानि वर्गे ऽस्मिन् प्रकीर्णाख्ये यथास्मृति। (१) विभाति व्युच्छते व्युष्टे प्रभाति विविशत्यपि । (२) विवन्दते श्वेतते त्रीणि स्युः शुक्लत्वे ऽवदायति ॥ ३ ॥ (३) रज्यति त्रीणि रजति लोहितायति चात्मने । शोणतीति च रअिन्नि()श्यामत्वे श्यामलायते ॥ ४ ॥ नीलायते नीलति च तथा श्यामायते पदम् । (५) विन्दत्यवयवे भिन्दत्यवयौति सटत्यपि ॥५॥ (६) संघाते झटीत श्रोणत्येवं जटति पूलति । गोरते लोटते श्लोणत्यपि म्रक्षति पिण्डते ॥६॥ श्लोकते हुण्डते पिण्डयति पूलयतीत्यपि । शण्डते ऽघो मुस्तयति स्सायत्यश्नोति चाक्षति ॥ ७॥ इति प्रकीर्णकवर्गः। अथ सनाचन्तवर्ग.॥ (१) धातोस्तुमर्यादिच्छायां सनि रूपं बुभूपति ।।

·भाण्यातचन्द्रिकायाम
शिशिक्षिपतइत्यादि-पूर्ववचात्मनेपदम् ॥८॥
(२) मुपो मान्ताव्ययान्यस्मात्कचित्काम्यतिकर्मणः ।
मात्मनस्तु तदिच्छायामर्थे शब्दद्रयं भवेत् ॥६॥
पुत्रकाम्यति पुवीयत्यृक्काम्यत्युच्यतीति दिक् ।
(३) एवं कर्मण आधारादाचारादुपयार्घकात् ॥१०॥
फचित्पुवीयति च्छा मञ्चे सौधीयतीति दिक् ।
(४) उपमानात्तथा कर्तुराचारार्थे क्यडि किपि ॥११॥
द्वे रूपे भवतो यद्वद् गर्दभो ऽश्वायते ऽश्यति ।
(५) क्यडयोजोऽप्प्तरसोनित्यं पयादेस्तु वा सलुक् ॥१२॥
कन्या ऽपसरायते सोजायते ऽहिः कं पयायते ।
पयस्यते तथाऽन्यस्मात्सलोपादि समूहाताम् ॥१३॥
(६) व्यर्थे भृशादेईलोपे क्यडयष्यन्ताद्भशायते ।
सुमनायतइत्यादिरूपाण्यूह्यानि सर्वतः ॥ १४ ॥
भृशः शश्वत्तृपद्रेहद्रेहदहॊ ऽथ दुर्मनाः ।
मुमना उन्मना प्रोजो ऽभिमनाश्चपलः शुचिः ॥१५॥
मन्दरेफन्मद्रभद्रपण्डिताण्डरकण्डराः।
उत्सुको हरितो नीलः फेनः शीघ्रो भृशादयः ॥ १६ ॥
(७) तत्रैव डाउलोहितादेः क्यपि वा चात्मनेपदम् ।
दिग्लोहितायतीत्यादि डाचः पटपटायति ॥ १७ ॥
लोहितजिह्मश्यामाः मुखदुःश्वे घूमचर्मगर्सश्च ।
हो मूर्जा निद्रा कृपाच करणादयोऽप्यसत्करणाद॥१८॥
(८) कष्टात्सवाच कक्षाच कृन्टागहनतो ऽपि च ।
कशाफ्तेमभृतयः पापाथ फ्रमणे क्यहि ॥ १९ ॥
(E) तं वर्तयति रोमन्थाद्रोभन्यायतइत्यदः।
(१०) वाप्योप्मफेनादुद्वान्ताविदं वाप्यायते मुमम् ॥२०॥

·सनाधन्तवर्गः। (११) मुखादेः स्यादनुभवत्यर्थे दुःखायतेमुखाः। सुखदुःखास्रकृपणकरुणालीकमवत् ॥ २१ ॥ कृच्छ्रमतीपसोढाः स्युरमी दश मुखादयः । (१२) शब्दादिपु कृतौ शब्दायते वैरायतेमुखाः ॥ २२ ॥ शब्दादयस्तु सूत्रोक्ता वातिकोक्ता अटादयः । अटादृशीकाकोटाश्च सोटापृष्ठी च दुर्दिनम् ॥ २३ ॥ पोटामृषा च सुदिनं नीहारश्चेत्यटादयः। (१३) तपस्यतीत्यादिकं तु प्रायः पूर्व प्रदर्शितम् ॥ २४ ॥ (१४) कण्ड्वादेर्यकि कण्डूयसात्मने ऽपि हणीयते । अम्यतीसादिकं च मायः मागेव कीर्तितम् ॥२५॥ (१५) धातोहलादेरेकाचः पौनःपुन्ये भृशे यहि । चेक्रीयतेमभृतयो (१६) न भृशार्थे शुभे रुचः ।। २६ ।। (१६) बहुलं लुकि तत्रापि वोभोसादिकमूह्यताम् । (१०) सूचिसूत्र्यूर्णमूयर्सय्यशिभ्यश्च यङिप्यते ॥ २७ ॥ सोसूच्यते ऽटाय्यते ऽरार्यतइत्यादिकं ततः । (१८) गत्यर्थेभ्यस्तु कौटिल्ये लुपादेर्भावगर्हणे ॥२८॥ यडि जङ्गम्यते लोलुप्यतइसादिकं भवेत् । (१६) प्रयोजकस्य व्यापारे धातुमात्राकृतेणिचि ॥ २९ ॥ भावयत्यादि तत्रोद्यं णिचश्चेसात्मनेपदम् । (२०) मुवन्ताणिचि धात्वर्थे बहुलं भादि चेष्टवत् ।। ३० ॥ (२१) तत्करोतीति मुण्डादेः बटुं मुण्डयतीति दिक् । (२२) स्यूलादेस्तु तदाचष्टे स्थवयत्यादिक भवेत् ॥ ३१ ॥ (२३) सत्यार्थवेदादापुक् च स्यात्ससापयतीति दिक् । (२४) श्वेताश्चादश्वतरतो लोपो ऽश्वतरयोणिीच ॥ ३२ ॥ गालोहिताहारकयो प्येते इतकी तथा ।

·भास्पातचन्द्रिकायाम श्वेतययश्वयति गालोडयसाहरयति ॥ ३३ ॥ (२५) णिच् कृतत्वचवर्णेभ्यस्तं गृहणासइप्यते । अत्वं च हलिकल्योः स्या(२६)न्निध्याने रूपशब्दतः ॥३४॥ (२७) विमोके संयमे पाशा(२८)त्तूस्ताद्विहनने भवेद । (२६) भोजने तनिहत्तौ च व्रतशब्दाण्णिचो विधिः॥३५॥ (३०) परिधाने समाच्छादे वस्त्रा(३१)लोम्नो ऽनुमार्जने । (३२) तेनातिकामत्यर्थे ऽवयति हस्तयतीति च ॥ ३६॥ (३३) सेनाशब्दात्तृतीयान्तादभियाने तु सः प च । (३४) वीणाया उपगानेस्या(३५) सन्नाहे वर्मणो भवेत् ॥३७॥ (३६) चूर्णादवध्वंसने ऽर्थे(३७)तूलाणिजवकोपणे । (३८) श्लोकादुपस्तुती(३९)वास्याः परेछेदनइप्यते ॥३८॥ (४०) णि उङ्गात्तनिरसने दिग्यस्तयतनादिकम् । (४१) पुच्छादुदसने णि स्यात्पर्यासे व्यसने ऽपिच ॥३. (४२) चीवरात्संचये चार्थे परिधाने च णिङ् भवेत् । (४३) भाण्डात्समाचिनोत्यर्थे णिङ् संभाण्डयते हि दिक्॥४०॥ (४४) निर्दिष्टार्थे कृतस्तस्मादुपसर्गादितो ऽपि च । कंसं घातयतीसादिसिद्धये ऽन्यो णिजुच्यते ॥४१॥. प्रत्यक्षमिव कंसादेः साधनलेन मम्पते । उक्तं हि भर्तृहरिणा महाभाष्यातुसारिणा ॥ ४२ ॥ शब्दोपहितरूपांश्च बुद्धेविपयतां गतान् । भत्यक्षमिव कंसादीन् साधनत्वेन मन्यते ॥४३॥ इति सनाधन्तवः।

·मानार्थवर्गः। अथ नानार्थवर्गः ॥ अथ नानार्थधातृस्थान्याख्यातानीह कानिचित् । यथामति प्रदयन्ते व्यक्तं भूवाद्यनुक्रमात् ॥ ४४ ।। गणे ऽवधारणात्कापि सूत्रे तेन विशेषणात् । काप्यन्तिरनिर्देशादनेकार्था हि धातवः ॥ ४५ ॥ (२) भवतीत्येप सत्तायां प्राप्तिसम्पत्तिजन्मसु, । प्राधोपलम्भे पर्याप्तौ सामर्थ्य प्रभवत्ययम्, ॥ ४६ ।। सम्भावनायां माने च साहित्ये सम्भवत्यसौ, शक्तिप्राप्योविभवति, प्राकट्ये व्युद्भवत्यपि, ॥ ४७ ॥ (२) अन्य प्रतिष्ठालिप्सासु गाधते(३)नायतीति तु । यानोपतापैश्वर्येपु(४)तेप्याशिपि च नायते ॥ ४८ ।। (६) स्तवे ऽभिवादने चापि वन्दते (६) भन्दते पुनः । सौख्यकल्याणयो(७)र्मोदमदस्वप्नगतिस्तुतीः ।। ४६ ॥ आह मन्दतइसेत (८) इदते दानधारणे । (९) फ्रीडायामूर्दते माने(१०)हावते हादशब्दयोः॥५०॥ (११) कुन्थति पुन्थति लुन्थति मन्यात मान्थसमी पञ्च । हिंसासंक्लेशनयो(१२)श्चन्दत्याह्लाददीपनयोः॥५१॥ (१३) गतिमाङ्गल्यशास्त्रेषु सेधति (१४) स्थैर्यहिंसयोः । खद(१५)सथार्दति गतियाच्याहिंसामु संमतम् ॥५२॥ (१६) कन्दति क्रन्दति क्लन्दयाह्याने रोदने त्रयम् । (१७) ट्रेकते धेकते शब्दोत्साहयो(१८ श्चकते पुनः॥ ५३॥ तृप्तौ च प्रतिघाते च(१९ गत्याक्षेपे तु मदते । कैतवे(२०)द्रायते त्वेतत्सामर्थ्यायामयोर्मतम् ।। ५४ ।। (२१) गतौ लड्डतइसेतन्नित्ती भोजनस्य च । (२२) शोपणे चालपर्थे च राखत्योसति लाखति ॥५५ ।।

·भाण्यातचन्द्रिकाथाम् दापति भासतीत्येने(२३)गती सद्गति कम्पने । (२४) मथते धारणोच्छायपूजने(२८)प्वय कशने ॥ ५६ ॥ दीप्तिवन्धनयो(२६)गत्यामीजते कुत्मने ऽपि च । (२७) शाट्यमेदनदम्भे मुमते मरते पदम् ॥ ५७ ॥ (२८) स्थानार्जनोपार्जनगावजेः स्यादर्जते पदम् । (२१) स्पात्मपर्चनकौटिल्यमतिष्टम्भावलेसने ॥ ५८ ॥ तारे शब्दे कोचतीति(३०)याजागत्योस्तघा ऽञ्चते । (३१) तयोश्च पूजने चाश्च(३२)त्यजति क्षेपणे गतौ ॥५॥ (३३) कौटिल्याल्पीभवनयोः कुश्चति क्रुञ्चतीत्युभे । (३४) मूर्छत्येप समुच्छ्राये मोहे स्यात(३५)सन्तीति तु ॥३०॥ व्यथने पृजने(३६)दिमात्राणयोस्तुअतीत्ययम् । (७) शब्दे गजीत मादे च(३८)हिण्डते ऽनादरे गती ॥६शा (३६) अतिक्रमे च हिमायामट्टते(४०)मुण्ठते शुचौ। पलायने च(४१)कटति वर्षावरणयोर्गतौ ॥ १२ ॥ (४२) शटत्ययं विशारणे गतौ रुज्यवसादने । (४३) वाल्ये च परिभाषायां लटती(४४)त्यय पेटति ॥६॥ शब्दसवातयो(४५)र्मादे निवासे च मठत्यदः । (४६) हठतीति वलात्कारे प्लुतौ शड्कन्दने ऽपि च ॥६॥ (४७) हिंसासंक्लेशयोः पेठ(४८)त्ययो शठति कैतवे । तयो(४९)श्वाथो लुण्ठतीति गतावालस्यएव च ॥१५॥ (५०) तेपते क्षरणे कम्प(५१) लेपते दैन्यकम्पयोः । (५२) अवसंसे प्रमादे च संसते(५३)लम्बते पुनः ॥६६॥ शद्धे चावतंसने च(५४)मानसे च जपत्ययम् । (५५) हिंसाभापणयोः शोभ(५६)त्यत्र दीप्तौ च शुम्भति ॥६॥ (५७) शब्दे रणति गत्यां तु घटादावेप पठ्यते ।

·नानार्थवर्गः!
(५०) पैणति प्रेरणाश्लेपगमनेषु पदं त्रिषु ॥ ६८॥
(५६) लौहित्ये शोणति गतौ(६०)संभक्ती वनति ध्वनौ ।
(६१) दीप्तिकान्तिगतिष्विष्टं विष्वर्थेषु कनसदः ॥ ६९ ॥
(६२) गतौ च शब्दसंभत्त्योरमतीति प्रयुज्यते ।
(६३) क्रमते क्रम्यते स्यातां तायनोत्सात्तिषु ॥ ७० ॥
(६४) नयते रक्षणे गत्यां (६५) दयते तु तयोरपि ।
आदानदानहिंसामु (६६) क्नूयते क्लेदशब्दयोः॥७॥
(६७) पूयते स्याद्विशरणे दुर्गन्धे (६८) चाय तायते ।
पालने स्फीततायाञ्च (६६) प्रेप्सागयोश्च हयति ॥७२॥
(७०) भ्रंशे ऽदने गलति च (७१) शब्दसंख्यानयोर्द्वयोः।
कलते (७२) शलते त्वेप चलने संदृतावपि ॥७३॥
(७३) भलते भालते हिंसादानयोः परिभापगो ।
(७४) चलने सञ्चये चोक्तः खलतीति (७५) फलत्यदः ॥७॥
आदितश्चेद्विशरणे निप्पत्तौ स्यादनादितः ।
(७६) अलते ऽलति भूपायां पर्याप्ती वारणे द्वयम् ॥७५ ॥
(७७) गतौ जग्धौ च चरति (७८) संघाते रुजि शूलति ।
(७१) हिंसाकरणयोः कृण्वेः कृणोति मापणे ऽपि च ॥७६।।
(८०) पराभिभूतायुत्कर्षे जयसन्ते त्वकर्मकः ।
• (८१)स्वाम्यर्थदानावगतिमवेशयाजागतीच्छाश्रुतितृप्यवाप्ती:७७
प्रालिगरक्षाद्युतिभागद्धिहिंसाक्रियाश्चावतिरेप वक्ति।
(५२) धुलते धिक्षते संदीपनलेशनजीवने ॥ ७८ ॥
(८३) हिंसाविश्राणनगतिप्वीपते स्यात्तु (८४) दक्षते ।
शैष्यद्धयोर्घटादौ तु तदेव गतिहिंसयोः ॥ ७ ॥
(८५) स्यान्मौण्ड्येज्योपनयनवतादेशेषु दीक्षते ।
(८६) जिज्ञासने च विद्याया ग्रहणे चापि शिक्षते ॥ ८०॥

·४२ माख्यातचन्द्रिकायाम (८७) कासते कफजे शब्दे दीप्ती चायं मयोगतः । (८८) द्राकति धाशति ध्वाक्षतीच्छायां घोरवाशिते ॥८॥ (८) अक्षसक्ष्णोति सङ्घाते व्याप्तावप्य(६०)य मर्पति । सहने सेचने(६१)श्लेपफ्रीडयोर्लसतीत्यदः ॥ १२॥ (६२) जर्जति द्वे चर्चति संतर्जने परिभापणे । (३) उरसा गमने दाने वृद्धावपि च मोहते? ॥ ८३ ॥ (६४) वेदते स्नेहने मोक्षे (३५) दीप्तौ स्वादे च रोचते । (६६) प्रमादे संसते चावटेंसने ध्वंसने गतौ ॥ ८४ ॥ (६७) क्षमते दानगसोः स्यादु(३८)व्यथते चलने भये । (E) कम्ये विलसने चार्थे कम्यते चलतीसयम् ॥ ८५॥ (१००) हलतीति पदं गत्यां तदेव चलने मितम् । (१०१) हर्पग्लेपनयोमित्त्वान्मदेर्मदयतीति णौ ॥ ८६ ॥ (१०२) वलतीसेप धान्यस्यावरोधे माणने ऽपि च । (१०३) धन्धुक्रियायां संस्त्याने कोलती(१०४)त्यथ होलति ।।८७॥ स्याद्धिसासंवरणयोः (१०५) क्रोशसाहानरोदने । (१०६) सीदति स्याद्विशरणे गतावप्यवसादने ॥८॥ (१०७) संपर्चने तु कौटिल्ये प्रतिष्टम्भे विलेखने । तारे शब्दे कोचतीति ज्वलादेरितरस्य च ॥ ८९॥ (१०८) मिथ्याज्ञाने ऽनयस्थाने भ्रमति भ्राम्यतीत्युभे । *स्सायतेःमागात्मनेऽपि(१०९)गतिशुद्धयोस्तुधावति॥९०॥ (११०) पदं भूपणपर्याप्तिवारणेप्वलतीसदः । (१११) दीप्यादानगतिषिष्टमसती (११२) त्यय चीवति।।९१॥ स्यादादाने संवरणे (१.१३) ऽप्यथ हिंसनमेधयोः। * इतउत्तरं (१२६)स्त्यायतेःप्राग् पक्ष्यमाणाधातयामात्मनेपदेषि भयन्तीत्ययः।

·नानाधवर्ग.1 १ मेवत्येत(११४)न्मेधति तु संगमे च तयोरपि ॥ १२ ॥ (११५) कुत्सायां सन्निकर्षे च नेदती(११६)त्यय वेणति । चिन्तानिशामनगतिवादित्रग्रहबुद्धिपु॥३॥ (११७) निशामने ऽर्चने चाय(११८)त्यथ स्पशात वाधने । स्पर्शने(११९)वहतीसेतत्स्यन्दने प्रापणे धृतौ ॥१४॥ (१२०) झपत्यादानसंकृत्योः हिंसायां चेन्न चात्मने । (१२१) यजतीति तु देवार्चादानसङ्गतिकर्मच ॥ ९५॥ (१२२) हयति स्पर्धने शब्दे(१२३)वपंत्युप्तौ च मुण्डने । (१२४) दाने निरसने दीप्तावप्यवात्वेपतीत्यदः ॥ ६ ॥ (१२५) शब्दसद्धातयोर्धात्वोः स्त्याय(१२६)त्यथ धमत्यदः । कृशानुफूत्कृतौ शब्द(१२७)ऽप्युपतापे स्वरत्यपि ॥१७॥ (१२८) ऋच्छेर्गतीन्द्रियलयमूर्तिभावेषु ऋच्छति । ऋच्छादेशे तदेवार्तेः शिति स्यात्प्रापणे गतौ ॥८॥ (१२६) सवतीति पदं धात्वोः प्रसवैश्वर्ययोर्गतौ। (१३०) प्ठवे तरत्युत्तरणे(१३१)स्कन्दतीति तु शोपणे ॥६॥ गसा(१३२)मयो नमत्येतन्नमस्कारे ऽपिशब्दने । (१.३३) सेवने सचते तद्वत्समवाये सचत्पपि ॥ १०० ॥ (१३४) वदते क्तिविपयभासनोत्सात्तिषु । (१३५) सहते ऽभिभवे सान्तो गतिद्धयोः श्वयत्ययम् ॥१॥ (१३६) पवते रक्षणादौ च सोमस्य मरुतो गती। (१३७) निर्णेतृत्वेन भजने तिष्ठते स्वप्रकाशने ॥२॥ (१३८) देवाईसङ्गतिकृतिमैवीपु पथिकके । घात्वर्थे मन्नकरणे ऽकर्मके चोपतिष्ठते ॥३॥ परस्मैपदमन्यत्र लिप्मयोपस्थिती न वा। इति भ्वादिगगा।

·४४
आख्यातचन्द्रिकायाम्
(१३९) गतिगन्धनयोति(१४०)हन्तीति गतिहिंसयोः॥४॥
(१४१) ग्रहणे ऽप्युपहन्त्येतदशुचीकरणे ऽपि च ।
(१४२) वेतीति कान्तिगमनमजनासनखादने ॥ ५॥
(१४३) गतिशासनयोः कस्त (१४४)ईते तु गतिकम्पयोः ।
(१४५) ईट्टे स्तुती गतिनायां याज्ञप्रेरणभोजने ॥६॥
(१४६) च्यक्तयाचि भवेचप्टे दृष्टौ(१४७) यौति तु मिश्रणे ।
अमिश्रणे ऽपि(१४८)सौतीति मसवैश्वर्ययोर्मतम्॥७॥
(१४६) ज्ञानविश्वासयोः मत्येत्य(१५०)ध्येत्यधिगमे स्मृती।
(१५१) भक्षे जक्षिति हसने(१५२)दीधीते भासि देवने ॥८॥
(१५३) वेवीते वेतितुल्यार्प,श्छान्दसाविति भाप्यकृत् ।
(१५४) सवीति तौति वृद्धद्यर्थे हिंसायां पूरणे गती ॥
इत्यदादिगणः।
(१५५) जुहोति हविरासेके दाने ऽप्येके (१५६)पिपति तु
पालने पूरणे (१५७) दीप्तौ क्षरणाचे जिघर्त्यदः ॥१०॥
(१५८) वस्ति भर्सने दीप्ता(१५९)मिपीते मानशब्दयोः।
(१६०) नेक्ति पोपणे शौचे(१६१)विभर्ति प्रतिपोपयोः ॥११॥
तयोर्दधाति दाने चाभिदधात्युक्तिवन्धयोः ।
श्रद्दधाति तु विसम्भस्पृहयोः पथ चात्मने ॥१२॥
इति जुहोत्यादिगणः ।
(१६२) विजिगीपागतिक्रीडाव्यवहारशुतिस्तुतीः ।
दीव्यतीत्याह (२६३)गत्यां तु शोपणे स्रीव्यतीत्यदः॥१.३॥
(१६४) नस्पति हरणे दीप्ती(१६)ब्रीडतीत्येप चोदने ।
लजाया(१६६)चाप दिमायां त्वरणे चापि तय।।१४॥
(१६७) धूर्पते गर्यते चोभे गतिमिनयर्मिने ।
(१६८) हिंसायां च वयोहानी पुर्यने नृयते पदे ॥ १५॥

·नानार्थवर्गः । (१६) हिंसायां शूर्यते स्तम्भे(१७०)ऽप्यथ संरादिहिंसयो। रध्य(१७१)त्युपश्रमज्ञानस्वीकारे प्रतिपद्यते ॥१६॥ (१.७२) विक्लित्तिक्षणवृद्धयादौ राध्यत्येतदकर्मकम् । (१७३) हर्पणे मोचने दृप्य(१७४)त्यप ग्लानौ च ताम्यति ॥१७॥ काङ्क्षायामपि (१७५)खेदे तु श्राम्यत्येप तपस्यपि । (१७६) मोचने विद्यात नेहे(१७७)गात्रस्यौल्येऽपि मेद्यति॥१८॥ इति दिवादिगणः । (१७८) पीढने मन्थने लाने सन्धाने ऽभिपुणोत्यदः । आत्मने (१७९)ऽप्यथ वृद्धौ च हिनोतीति गतावपि ॥१९॥ (१८०) सङ्घाते चाश्नुते व्याप्तौ(१८१)स्पृणोति प्रीतिपालने । इति स्वादिगणः। (१८२) जुपते सेवने प्रीतौ (१८३) विजते चलने भये ॥२०॥ (१८४) युद्धनिन्दादानहिंसाकल्पनेपु रिफत्यदः । (१८५) शब्दोपकृत्योः कुणति(१८६)नृतति ग्रन्थहिंसपोः॥२१॥ (१८७) गतिकौटिल्यहिंसामु द्रुणती(१८८)त्यथ खण्डने । छेदे सुरति(१८९)भीमार्घशब्दयोपुरतीत्यदः ॥ २२ ॥ (१९०) ऐश्वर्यदीप्सोः मुरति(१६१)किलति वैत्यखेलयोः। (११२) इलति मेरणे स्वमे(१९३)प्यथाक्षेपममर्दयोः ॥ २३ ॥ मुट(१९४)सय कुडत्येतद्वाल्पे च घसने मतम् । (१६५) निवासगत्योः क्षियति(१९६)गती स्थैर्य ध्रुवसदः॥२४॥ इति तुदादिगणः। (१९७) दीप्तिदेवनयोश्ट्टन्ते मृणत्तीति(१९८णत्यदः । तृन्ते हिंसानादरयो(१९९)विनक्ति चलने भये ॥२५॥ (२००) भनक्ति म्रक्षणगतिकान्तिव्यक्तिपु कीर्तितम् । इति स्यादिगगाः । . A ..

·.
आख्यातचन्द्रिकायाम्
(२०१) साहसिक्यप्रकथनोपयोगेषु च सेवने ।। २६ ॥
पदं प्रकुरुते(२०२)ऽथाधिकुरुते ऽभिभवे तथा।
क्षान्तौ(२०३)विकुरुते शब्दकर्मके ऽर्थे ऽप्यकर्मकः ॥२७॥
(२०४) ऊर्युरर्युररीभ्यश्च करोति कुरुते पदे ।
विस्ताराङ्गीकरणयोः(२०५)मतियने तु वैकृते ॥२८॥
उपस्कुरुतइत्येतद्वाक्याध्याहारयोरपि ।
(२०६) हुएभक्षार्थिनीहार्थिविहंगमचतुष्पदाम् ॥ २६ ॥
भालेखने ऽपस्कुरुत भात्मनेपदमुविधेः ।
इति तनादिगणः ।
(२०७) कान्तितर्पणयोः मीणा(२०८)सपश्रीणाति मिश्रणे ॥३०॥
पाके(२०९) चाय पृणातीति पालने पूरणेऽपि च ।
(२१०) श्रयाति प्रतिहप॑ ऽपि मोचने(२११)चाय पूरणे ॥३१॥
मुष्णाति द्वे च प्लुप्णाति मोचने नेहने विषु ।
(२१२) गृह्णात्येतदुपादाने ज्ञाने गृहीतइत्यपि ॥ ३२ ॥
(२१३) अवष्टभ्नात्यवष्टभ्नोसन्तिकालम्बनार्थको ।
इति प्रयादिगणः।
(२१४) दर्शनाङ्कनयोलेसय(२१५)सयोर्जयतीति तु ॥ ३३ ॥
यलमाणनयोः (२१६) कुद्दयति च्छेदनभर्त्मने ।
(२१७) गसमस्कारयोः शाठयति वाठयति द्वयम्
(२१८) भाषाहिसाबलादाननिकतेषु च पञ्चम् ।
पदं तुमयतीत्याह तथा पिनयनीत्यपि ॥ ३५॥
(२१९) मण्डरत्येप मां हर्षे पुस्तयनीति !
(२२०) स्यादादरानादरयोस्तया चुस्तयतीत्यदः ।। ३६ ।।
(२२१) मार्गमस्कारगत्योः म्याद्वाजयसैतदर्ययोः।
(२२९) नापने मारगादी च इपयत्यनदीरिनम ॥ ७॥

·७ आत्मनेपदपरस्मैपदवर्गः। (२२३) छेदने पूरणे चापि वर्षयसेतदर्थयोः । (२२४) संश्लेपणे च ग्रहणे पदं स्पाशयते भवेत् ॥३८॥ (२२५) चेतनायां वेदयते तथा ऽऽख्याने वित्रामने। (२२६) निकारे चाप्युपस्कारे यातयत्येतदीरितम् ॥३॥ (२२०) निर्यातयति बैरस्य वृद्धौ न्यामार्पणे हता। २२८) छेदने नेहने चापि हरणे वामयत्यदः ॥ १० ॥ (२२६) संपर्चने मोहने च रेचयत्यपि रेचति । (२३०) श्रद्धायां चोपकरणे तानयत्युपनापने ॥ ११ ॥ (२३१) शौचालंकारयोर्जियति मानति चेरिनम । (२३२) लवने क्षालने चायें स्यात्पल्पृलयतीत्यदः ॥ २ ॥ (२३३) वर्णांकयायां विस्तारे गुणोक्ती वर्णपत्यदः । इति चुरादिगगाः। (२३४) ऋतीयते विग्णयोः३०)पृनादयोमहीयते ॥४॥ (२३६) भोजने तनिटची च पदं ब्रनयतीत्यदः । इति नामधातुरः। (२३०, रोपे च वैमनस्य च मन्त्यति पवं विदुः ॥४॥ (२३८) माधुर्यपूजयोवल्गूपति(२३१)म्यानु हगीयते । रोपमन्दासयो:(२४०)म्वप्ने चाय लेयनि लोब्यान ॥१५॥ इति कगापादयः। इत्यनेकार्यवः। अयाग्मनेपदपरम्मैपदवर्ग (१) भावे कर्मणि मस्मादातोः स्यादामनेपदम । दियम्तथा ऽनुदाचदयों मृत प्यागने ऽयन ॥४६॥ (२) क्रियायनिहतो तद्रयतिम व्यतिपिछने।

·भाण्यातचन्द्रिकायाम्
(३) शब्दार्थहसावहहगतिहिंसार्थकान तत् ॥४७॥
व्यतिभ्यां जल्पति हसत्येति हन्तीत्यमूर्दिशः।
नात्र संपवहन्ते संमहरन्ते निषेधनम् ॥ ४८ ॥
(४) परस्परेतरान्योन्योपपदानात्मनेपदम् ।
भन्योन्यस्य व्यतिलुनन्त्येपा दि(५)निपराद्विशेः ॥४९॥
(६) परिव्यवेभ्यः क्रीणात(७)जयतेविपरापरात् ।
(८) भाडो दामो विकासस्वास्यप्रसारणयोन हि ॥५०॥
(E) गमेः क्षमायां णेराटि नुपृच्छयोः(१०)क्रीडतेरनो।
पर्याभ्यांच(११)प्तमोऽकूजे(१२)जिज्ञासायांशकेसनः॥५१॥
(१३) अपस्करो(१४)ऽथो हरतगतिताच्छील्य(१५)आशिीप।
नायः(१६)शपेस्तु शपये(१७)स्थो निर्णीती मकाशन।।५।।
प्रतिज्ञायामावसंविधा (१८) दुदो ऽनूलचेष्टने ।
(१६) देवार्चासंगतिकृतिमैत्रीपु पथिकर्तृके ।। ५३ ॥
धात्वर्थे मन्त्रकरणे ऽकर्मके चोपपूर्वकाद ।
पालिप्सायां(२०)समामाच्छगम्यूच्छिस्पृश्रुवेत्तितः॥५४॥
हशोऽर्तेश्चाकर्मकेभ्य(२१)आइपूर्वाभ्यां यमेहनः ।
(२२) उद्विभ्या तपतेः स्वाङ्गकर्मकेभ्यो(२३)ऽप्यथास्यतेः॥५॥
ऊहश्च सोपसर्गाद्वा(२४) हो निसंव्युपपूर्वकात् ।
(२५) आडस्तु स्पर्धने(२६) सूचनावक्षेपणसेवने ॥ ५६ ॥
प्रतियत्ने प्रकथनोपयोगे साधने कृमः।
(२७) अधेः प्रसहने(२८)वेस्तु शब्दकर्मण्यकर्मकार ॥ ५७ ॥
(२६) पूजाचार्यकृतिज्ञानोत्मझनेपु भृती व्यये ।
नीनो विगणने(३०) कर्तृस्थिते चामूर्तकमणि ॥५॥
(३१) वृत्त्युत्साहस्फीततामु क्रमे (३२) स्तद्वत्परोपयोः।
(३३) ज्योतिरगमने त्वाडो(३४) वेः पादविहानार्घकात् ॥५९॥

·मात्मनेपदपरस्मैपदवर्गः। (३५) प्रारम्भणार्थे प्रोपाभ्यां(३६)विभाषा ऽनुपसर्गकात् । (३७) अपह्नवे ऽकर्मकाच ज्ञो (३८) ऽनाध्याने प्रतेः समः ॥३०॥ (३९) यनोपसान्त्वज्ञानासनेपनिमन्त्रणे । विमतौ चापि वदतेः(४०)समनुभ्यां त्वकर्मकात् ॥६॥ (४१) व्यक्तवाचां सहोक्तौ ३(४२)विमलापे विभापया ॥२॥ (४३) जेः श्रद्धावति श्यंश्च यथा मालां हि मृज्यते । (५४) योऽवा(४५)त्सम प्रतिज्ञाने(४६)चररुदि सकर्मकाव॥६॥ । (४७) समस्तृतीयायुक्ता(४८)स्वीकरणे तूपयच्छते । (४६) तृतीया चेञ्चतुर्थ्यर्थे दाणः(५०)शिति शदे(५१)Mङः॥६॥ लुङ्लिङोश्च(५२)कृति पाबदामो यस्तु प्रयुज्यते । (५३) सना ज्ञाश्रस्मृशिभ्यो नानोज पामतेः श्रुवः ॥६॥ (५४) अयज्ञपात्रेषु युजेरजायन्तोपसर्गतः । (५५) समः क्षणाते(५६)रनवने भुजेरपि च(५७)णेरणी ॥६॥ यत्कर्मणो स कर्ता चेद्भवेदाध्यानजिते । यथा ऽऽरोहयते हस्ती स्वयं दर्शयते नृपः ।। ६७ ॥ (५८) भीस्म्योः प्रयोजकागीतिस्मययो(५६)श्चनेधः । प्रलम्भने(६०)लिय. पूजान्यकृत्योर्वश्चने ऽपि च ॥६॥ (६१) मिथ्याशब्दोपपदत: पौनःपुन्ये कृमो णिचः। (६२) फले च कर्वभिमाये स्वरितेतो भितो णिचः ॥६६ ।। पचते कुरुते स्नानं कटं कारयते यथा । चुरादेरपि लक्षेर्यः स्वरितेत्त्वमनापकम् ॥ ७० ॥ (६३) अपादद:(६४)समाहुभयो यमेरग्रन्यगोचरे । (६५) ज्ञश्चोपसर्गरहिताच्छन्दान्तरगतौ तु वा ॥ ७ ॥ खिजर्षे च यनित्यं सामान्योक्ती न तत् स्मृतम् । यथा धरित्री दुदुहुः(६६)जो ऽप्यनुपरापराव ॥७२।।

·५० आख्यातचन्द्रिकायाम् (६७) क्षिपो ऽभिप्रत्यतिभ्य.(६८)माद्वहे(६६)पिवहोः परे। (७०) व्यापरिभ्यो रम(७१)उपाद्विभापा चेदकर्मकः॥७॥ (७३) आहारचलनार्थी ये गण्यन्ते ये वकर्मकाः । चित्तयत्कनुकास्तद्वत्तोपयत्येप पार्थिवम् ॥ ७४ ॥ (७४) मुट्ठसूरुबुधजनयुधेड्नशिभ्यश्च णिचो यतः। (७०) न पादम्याङग्यमाङयसपरिमुहरुचिवद्वसः ।। ७५॥ नृतिधेपिवतिभ्यश्च(७६)क्यपन्तात्तु विभापया। (७७) द्युतादेर्लुङि(७८)सद्यः स्यसनो(७६)लीट च कल्पतेः॥६॥ परस्मैपद(८०)मन्यस्मात्तथा शिष्टमयोगतः ॥७७॥ इत्यात्मनेपदपरस्मैपदवर्गः। इति तृतीया काण्डः। पाख्यातचन्द्रिका समाप्ता ।।

·पदसूची। वे २५ अगति. ५ अहते. क्ष ३२ | अतिकामति. अकति. क्ष ३५ | अतिकाम्यति अक्षति. अतिचरति ना अतिददाति-ते. अक्षणोति. क्ष ११ ना ८९ अतिशेते क्ष क्ष ३५ / अतिसन्दधाति-ते. १० अघयति. शु १९ | अतिसृजति. अङ्कपालयति. ४४ अत्ति. म २६ अङ्गति. क्ष ३२ अंधःकरोति-ते. अङ्गीकरोति-ते. बु २८ | अधिकुरुते.. क्ष ६७ म अङ्घते. ना ૨૨ अजति. क्ष ३२ ना ३२ | अधिक्रामति. क्ष. २७ अञ्चति. यु २ वै २८ ] अधितिष्ठति. क्ष २७ क्ष ३२ ना ३१ | अधिरोहति. क्ष २७ अञ्चति-ते ६ | अधिवसति. क्ष २७ अञ्चते. क्ष ३२ ना ३० अधिशेते. अञ्चयति. ६ क्ष ६८ अधीते. वा ૨ अटति क्ष ३२ अध्यक्षयति यु १६ अटाट्यते. क्ष ३५ स १७ । अध्यक्षीकरोति. यु १६ भट्टते. ना ३९ | अध्यवस्यति. अट्टयति. भ १० क्ष ५५ | अध्यापयति. घा अडति. क्ष ६२ अध्यास्ते. क्ष २७ अति. क्ष ५७ | अध्यति. यु १९ ना १५० अणति. १ अनक्ति. ना २०० अण्ठते. ३२ अनिति. अतति. स ३९ ' अनुकम्पते. प्र . ध्व क्ष ·२ वा १० अ१२वा १४ अ १२ म भा १५ भा १५ व्र ६ घा ३७ घा ३८ घा ९ अनुफरोति-ते. अनुमोडते. अनुमोति. अनुगृणाति. अनुगृह्णाति-ते अनुतपति. अनुतिष्ठति. अनुनयति-ते. अनुपालयति. भनुभवति. अनुमनुते. अनुमन्यते. भनुयुद्धे अनुरजति. अनुरज्यति. अनुरुणद्धि-ते. अनुरुध्यते. अनुलिम्पति अनुलिम्पते. अनुवर्तते. अनुशास्ति. अनुशेत. अनुसन्दधाति. अनुसरति. अनुसृज्यते. अनुहरति. अन्तति. अन्तरयति. अन्तरनि. अन्तर्धते. धन्मति. अन्यते. भारख्यातचन्द्रिकायाः । म १९ ] अन्यथयति. म १७ / अन्वाकरोति. अ १४ अन्यीक्षते. वा २४ ] अन्वेपते. अ १४ अपकरोति. अ १६ | अपकुरुते अपकामति. या ३९ अपक्षयति. क्ष १८ अपक्षीयते वु १६ | अपचायति-ते वु २८ अपजानीते. यु २८ अपदिशति. या ३३ / अपनयतिं. अ १८] अपभापते १८ | अपभ्रंशयति. क्ष १३ , अपरजति-ते. अ १ अपरज्यति-ते. १० अपरध्यति. म. १० अपरानोति. क्ष १३ | अपराध्यत्ति. वा ३ | अपलपति. अ १६ | अपचरति-ते. घु २२ | अपवर्जयति क्ष १३ | अपवारयति. ४ | अपवृज्यते. म १९ / अपवृणोति-ते शू १६ / अपराब्दयति. शू २० अपस्कुराते. सू २० | अपहरति-ते क्ष ५३ | अपहृते. ५ १६ । अपाकरोति-ते. ५ । अपानिति. घा अ ४ ४ म अ १२ अ १२ १२ वा ३७ ये २५ घा २ या ३७ घा ३८ भा ५ मा ·पदमूची । अपास्यति-ते घा. ३८ 1 अभ्यस्यति. अपिदधाति-ते. वै २५ | अभ्यस्ति. अपिनाति-ते. म १३ | अभ्यस्यति-ते. बा अपेक्षते. वै २७ , अभ्यारयाति. अपति. क्ष ५३ अध्याचष्टे. १३ अपोर्णते. ये २५ अभ्यादत्ते. म अपोगोंति. वै २९ | अभ्युपगच्छति. घु २७ अपोहाति. या ३८ / अभ्युपपद्यते. अ १४ अप्योति. १६ | अभ्युपेयते. घु २७ अप्सरायते. ५. अभ्युपैति. बु २७ अभिगच्छति क्ष ५६ / अभ्येति. अभिजानाति. यु १९ / अभ्रति. अभिदधाति. वा १ ना १६१ | अमति. क्ष ३२ ना ६२ अभिधत्ते. वा १. अम्बते. अभिनिविशते. अ १३ | अयति. अभिभवति. क्ष ६७ | श्रयते. क्ष ३२ आ अभिमनुने. १९ / अरार्यते.. अभिमन्यते. १९ | अरुप्करोति-ते अभियाति. क्ष ५६ । अर्कयति. अभियुके क्ष ५७ / अर्चति-ते. अभिवक्ति. वा ३६ | अर्चयति. अभिवन्दते. ५ | अर्जति. धै १९ अभिवादयते. ५ अर्जतं. ना २८ अभिरापति. वा १३ अर्जयति. अभिशंसति. १३ अर्थयति. ૨ अभिपुणोति-ते. वै ४८ ना १७८ अर्थापयति. २९. आभयेणयति. क्ष ५ अर्दति. क्ष ३२, ८२२ २७ अभिसन्धत्ते. बु१५,२२ अभ्यनुजानाति. बु २८ अर्दयत्ति. क्ष अभ्यर्थयते. घे २७ | अर्पयति. अभ्यवस्कन्दति. क्ष ५७ / अर्वति. अभ्यवहरति-ते. म २६ । अर्हति. ६ ar अ क्ष ८० चा ११ घा घा ना १५ की न ११ ·व्र म ४७ अ भा आख्यासचन्द्रिकायाः । अहयति. ६ | अशनायति. म २५ अलङ्करोति-ते. म ११ | अनाति. अलति-ते. क्ष ६१ ना ७६, अश्नुते. क्ष ६१ ना १८० ११० | अश्रोति. अयफल्पयति. यु ११ | अश्वति. स अवक्रीणीते. अश्वयति. म२४,३२ अवगच्छति. २ अश्वस्यति. अवगणयति-ते, अश्वायते. स अवगल्भते. क्ष २१ | असति-त. १४ ना १११ शवगाहते. २ | असूयति स १४ अवगिरते. यु २७ | अस्तमयते. अवगुरते. क्ष ६२/ अस्तमेति. क्ष ५२ अवजानाति. अ १० अस्ति. १ अवतंसति. १२ अस्यति. ૨૨ भवति. ૨ अन्नयति. ना ८१ | अहंकरोति-ते. अवतिष्ठते. भा স্মা अवते. १ अपत्येपति. ना १२४ | आफर्णयति. यु ३० अवद्धाति-ते. वु २६ | आकर्षति. अयदायति. २ | आकाङ्क्षति. अ १ अवधीरयति. अ १० | आकारयति. या ३० अवमन्यते १० आममति. अवमेहति. आक्रमते. अवयोति. ५ | आरम्यति. अवरुणद्धि-ते. क्ष ६० | आक्रम्यते. अवष्टनाति. क्ष ५९ ना २१३ आमोडते. अवपन्नोति. क्ष ५९ ना २१३ | आक्रोशति. चा १२ अबवणति. म २६ | आखण्डयति. अयस्यति. म ३९ | आस्यानि. १ अवहन्ति. थै १४ | आगमयते. क्ष १८ अवैति. २। आगृहाति. अ १३. ४ अ म दक्ष ४२. म ७ घ ·८ न क्ष २/ आलभते. पदमूची । आघट्यति. क्ष ७६ ] आम्रेडयति. घा ५ आचरति म ४ आयच्छति-ते आचहे. या १] आयतते. क्ष ६ थायामति. = ४म २४ आरमनि. भा १७ आचिनोति-ने. क्ष ६१ / आराधयति. प्र ३ आक्षापयति. ९ आराधोति. ६ आग्छति. क्ष ६६ / आरोहति. क्ष २७ भातति. भा ६ आरोहयते. आ ५७ आतश्चति. ३७ | आकरोति-ते. आतनोति. या २८ | आलपति. या १ आतालीफरोति-ते. यु ३२ क्ष ८२ आतिष्ठते. यु २७ मालम्बयति. आदधाति-ते. २) आलिङ्गति. आदयति-ते. ध्र २० आलोकते. घु २९ आदिशति-ते. 'क्ष ९ आलोकयति. आद्रियते. ७/ आवर्जयति. क्ष ४ आध्यायति. चु २० आवहति-ते. R आनन्दति. अ ६ / आविरस्ति. यु आनयति-ते घे ४० आविर्भवति. यु आनु. ध्व १२/ आविष्करोति. बा २९ आपयति. क्ष १६ / आवृणाति. आपूर्यते. भा ८] आशसते. १ आपृच्छते. घा ३४ | आशास्त. अ १ वा २५ आप्यायते. भा ८ आश्रणोति. आप्याययति. व्र २१ आश्यायते. आप्रवते. क्ष ५४ आश्लिष्यति. आठवते. २ आश्वसिति. आमनति. या २ आसजति. आमन्वयते. न १७ आसीदति. आमयति. क्ष ८४म ५१ आसधति. आमुञ्चति-ते. म १३ यास्कन्दांत. आभूपति. दु ३२ | आस्तिनुते. १ ९ ·ना ८३ उ वै २१ १३ क्ष ६ आख्यातचन्द्रिकायाः। आस्ते. भा ४ म ३६ | ईपते. आस्फालयति. आस्वादयति. यु ३३ ईहते. आहते. क्षं ७६ आहन्ति. आहरति-ते. ४० | उक्षति. आह्वयति. या ३० उच्चरते. आह्वरयति. २४ | उचर्चति. उधिनुते. उच्चिनोति. इङ्गति. क्ष ३२ उच्यति, इच्छति, १ | उच्छ्रयनि-ते. इन्दति. १ | उजदयनि, इन्धे. घे ४३ उजहाति. इन्यति. क्ष ६१ उजिहीत. इयर्ति. म ३२ | उजासयति. इलति. ना १९२ / उज्झति. इण्यति. क्ष ३२.५३ उन्छति. उत्कण्ठति. उत्कण्ठते. सते. घु २१, २९ वा ३५ उत्कएठयति. ईसति. क्ष ३२, उत्कर्पयनि. ईजते. क्ष ३२ ना २६ उन्क्षिपति. घा १८ ना १४५ | उत्क्षिप्यति. ईमति १ उत्कुरने. ईयते. ३२ | उत्पनति. ईरति. १२ उत्तमनि ईरयनि. १२ | उत्तन्नाति. यति. ५ उत्तानोति क्ष ७५, ३२ ना १४४ उत्तम्भयति येति. ५ उत्तर्गत पति. घे १३ क्ष ८२ | उत्तरयति ૮૨ वै १३ यु २० वु २० घे ३९ अ धा क्ष क्ष म १२ अ , ३९. अ या ·म भ १९ अ ८ मा १८ भा १८ ८ उत्तिष्ठति उत्तिष्ठते उत्तेजयति उत्पद्यते उत्पश्यति उत्पाटयति उत्पादयति उ.पुंसयति उत्प्रेक्षते उन्सहति उत्सहते उत्सादयति उत्मारयति उत्मीदति उत्सृजति उत्सृज्यते उदश्चति-ते उदनिति उदन्यति उद्यति-ते उदास्ते उदीक्षते उदीयते उदीरयति उदेति उद्गच्छति उद्गारयते उद्विरति उगिलति उद्धातयति उद्दियति उद्भवति पदमूची। म ३७ / उद्यच्छति-ते ५ उद्यति ४ [उधुझे भा २| उद्धर्तयति बु ९ / उद्वहति-ते क्ष ८७] उहाति ३ / उद्वायति वै २२ । उद्विजते ९. उनक्ति ३१ उनत्ति अ ३ | उन्नमति ८) उन्नयते वे २२ | उन्मथति ८] उन्मनायते म ३९ | उन्माधति. म ३९ उन्मीलति क्ष ४८ | उन्मूलयति. भा ५१ उपक्रम म २३ | उपक्रम्यते क्ष ४८/ उपक्रोशति-ते व्र २९ / उपगृहनि-ते. यु १५ / उपच्छन्दयति. क्ष ४८ उपजपति बा १ / उपजानाति. क्ष ४८ उपतिष्ठति-ते ४८ | उपतिष्ठते क्ष ६२ / उपदेग्धि-ते म ३१ / उपनिदधाति. म ३१ उपभुङ्कः १ | उपभृजति यु १६ | उपमन्त्रयते २. उपयच्छते चु २० अ २० भा ९ क्ष८२,८७ म २,५३ १ घा ३९ १ ना १३८ ९ २४ म२६,५० म वा ३९ आ ४द ·। चा प्र ८ प्राख्यातचन्द्रिकायाः । उपयच्छति-ते ४२ / उल्लापयत उपयुड़ २ ऊ उपरमात-ते. भा ३० उपरमति. म ५३ | ऊनयति उपलभते. वु २। ऊयते उपालम्पति-ते. चै ४२ ऊरीकरोति वु २८ ना २०४ उपवदत. ३९ ऊर्जयति भा ५ना २१५ उपवसति २६ | ऊोति-ते. वै २५ उपविशति. म ३६ | ऊर्दते. ९ उपवीणयति. ध्व २३ | ऊवीभवति. म ३७ उपशाम्यति. न ३० ऊर्वति उपश्लोकयति. घा २१ । ऊपति उपसेवते. प्र उपसंगृह्णाति उपसगृहीते. ५ काम्यति. स ૨ उपस्कुरुते घे ५० ना २०५ / ऋचति. या १८ उपस्पृशति. ४ | मृच्छति यु २४क्ष ३२,६० उपहन्ति. ना १४१ ना १२८ उपाजेकरोति. क्ष ७८ प्राच्यति २ उपालभते. था १६ आते उपालोचते. यु ९ऋणोनि. क्ष ३२ उपालोचयते. ९ऋतीयते. अ १४, २३ ना २३४ उपास्त. व ८ भोति. उपेक्षते २९ मध्यति. भा उभति. घ्र २१ उम्मति. २१ ए उररिकरोति-ते वु २८ मा २०४ | पजति उररीकरोति-ते वु २८ ना २०४ पजते. १४ उलण्डयति. ये ३९ पठते. स ८४ उदयति. एनि. क्ष उद्धमति. १४ एधते मा उन्हार्यात. ५३ । एलयति. व्र ८ न ८ ·अ पदसूची। पलायति म १७ [ कम्पते. एपते अ. ३ क्ष ३२ कम्पयति. करणायते. श्री म १४ करोति-ते. ओखति. ना २२ | कर्दति. ओजायते क्ष ७९ स ५ | कर्वति. १९ ओणति पा ३८ कर्षति. भोलण्डयति धै ३८ फलते. चे २० ना ७१ ओपति. ८ फलयति. मोहति. क्ष ८३ | कलहायते. क्ष ७७ कल्पते. क्ष ६२ मा क कल्लते. व कंसंघातयति. स ४४ कवते. ककते. २ फवयति. घा २० काखाति म १६ | कष्टायते. ८ फखति. म १६ करते. ना १५३ कडन्ते. क्ष ३२ काचति-ते. शू १६ / कामयते. कञ्चते. शू १६ ना २५ म १४ [ कायति. १ कटति. ना ४१ / कारयते. मा ६२ कठति. भा ६ | फालयति. कडति. म १९ {कासते. व १६. ना ८७ कणति. घ १ किलति. कपडते. ब १९ कोटयति. म ४१ कण्डयति. वै १४ [ कीर्तयति. घा १ कण्यति-ते. स १४ कीलति. कत्यते. घा १९ | कुञ्चति. म २२ ना ३३ कथयति. १ कुटति. क्ष २२ कनति म १४ ना ६१ कुटयति. कन्दति. अ १७ ना १६ | कुडति. फन्दते. क्ष २० कुणात. करते. घा २०! कुणयति. कचते. ना १९१ ना २१६ ना १९४ ना १८५ ·क्ष माख्यातचन्द्रिकायाः । शू ८ केपते. २ केलति. म १७ घा १४ फेलायति. म १७ ८४ केवालीकरोति-ते. ८२ ना ११ फेवासीफरोसित घा ७ | कोकते. ३८ १३ कोचति. ध्य ७ ना २९,१०७ १७ | फोजति. धै २५ | कोलति. ना १०३ धै २७ / कौति. ना १६४ ध्य भा ६२ फ्नूयते. फमरति. क्ष २२ फथति. म २२ मदते. क्ष २० क्ष ७०] क्रन्दति. अ १७ ना १६ १ । मस्पति. कुण्डते. कुण्डयति. कुत्सयते कुनाति. कुन्थति, कुन्द्रयति. कुप्यति. कुमारयति. कुम्यति. कुम्पयति. फुरति. कुरुते. कुपुश्यति. कुस्मयति-ते. कुहयते. कूजति. कूटयति. फणयति. कूणयते. दते. क्लति. छच्छ्रायते. कृणत्ति. कृणाति-ते. रुणोति-ते. कृणोति. फन्तति. छपायते. कृदयति. कृपति. कृपते. केतयति. १. क्रन्दते ८पते. अ १४ भा १० क्रमते. भा८ अ ३ ना ६३ पा २७ / कम्यते. अभी. ८ ना ६३ १७| काययति. क्ष ८२ घे २५ कामति. अ २२ । कीदति. क्ष ६३ | झीणाति. क्ष ८२ फ्रीणीते. क्ष ८२ | कुञ्चति. ३३ क्ष २२ ना ७२ फुडति. ५ मुध्यति. य १३ १४ | कोडीकरोति-ते. ४४ १३ कोशति. १७ ना १०५ वै १ क्लयति. म ८२ १ क्लदत. क्ष २० १७ लन्दति. म १७ ना १६ ·अ ४ मा पदसूची । क्लामति. म २१ | भुणत्ति. लाम्यति. अ २१ क्षुध्यति. क्लिद्यति. चै १० क्षुन्ते. क्लिन्दति. १७. क्षुम्नाति. क्लिन्दते १७ | शुभ्यति. क्लिश्नानि. स ४क्षुरति १ क्लिश्यते. म २२ क्षेणोति-ते. क्लीयते. क्ष २१ क्षोमते- कीबायते. सः २१ क्षौति. क्लेवते. क्ष १३ मणौति. क्लेशयति समापयति.. कणति.. 8 | मायते. कथ्यते. ४४ मीलति.. मा १० क्षमते ना ९७ विधति. सञ्जयति. ६ वेदते. ना. २४. सणेति-ते. क्षपयति. क्षमते. ९ क्ष ६२ खजति.. क्षम्पयति. ९ सञ्जति. क्ष ४१ क्षरति. बै ३२ खटति. म सामयति. ९. स्वदति. वेदना १४ क्षाम्यति.. ९ खनति. क्षायति. मा १५ खर्जति. ना ३५ क्षिणाति. क्ष २ खर्दति. २९ क्षिणोति. अ १९ क्षिणोति-ते. क्ष ८२ खलति. ७४ चे १२ क्षिपति-ते. क्ष १२ वा १४ खवते. १ क्षिपति. घा १४ खादति. क्षिप्यति. क्ष १२ खायति. क्षियति. ४. ना १९५ | निघते. झीजति. १। त्रिन्ते. सीबते. म १९ । निन्दति.. भ २१ ख म. स अ १२ सर्वति ना २१ मा ·ध्य २२ १२ खुरति. खूर्वते. खेटति. खेदयति. पेलति. खेलायत्ति. खेयते. खोजति. खोरनि. म २७ १ ध्व घे २१ क्ष ૨ ग अ १३ आख्यातचन्द्रिकायाः। ना १८८ | गायति, म १७ गालोडयति. क्ष ७३ | गाहते. क्ष २४ गिरति. म १७ / गिलति. म १७ गुजति क्ष १३ गुअति. शू १० गुणयति. क्ष ४१ गुण्डति. गुण्डयति. गुभाति. क्ष ३२ गुध्यति. य १ मा ३७ गुप्यति. वै १० गुफति. वे २० गुम्फति. चा १ गुवति. १० येते. क्ष ६२, ८२. क्ष ८३ गृशति घा २ | गृणाति. चै १० | गृभ्यति. ध्व १,१० | गृहयते. १ गृहातिन्वे. अ.११ य १९ पते. अ १९ गेवते. म ३८ घा १४ गोपयति. क्ष ५१ ना ७० गोपायति. १४] गोमर्यात. ध्य १। गोएते. धे २८ प्रमाति. क्ष ३२ प्रन्यति. ना २१ प्रन्यते. गच्छति. गजति. गडति. गणयति. गदति. गदयति. गन्धयते. गमयति. गरति. गर्जति. गर्जयति. गर्धयति. गति. गर्वयते. गहते. गलति. गइति-ते गवते. गवेषयति. गाते. गाधते. या २६ घा २६ ६ ना १६७ घ्य वा १ अ २ यु २ म ३८ ना २१२ स . क्ष २ धे ४२ प्र ६ घा २६ घा २६ १ २२ ·क्ष ४७ त्र 5 ध्व च पदसूची। प्रत्ययति. वा २६ घोटते अ २७ प्रन्ययति-ते. शु १६ । घोणते. असते. म २७ घोपति ध्व १ वा २९ प्रामयति. १७ | घोपयति. घा २९ प्रोचति. ग्लपयति. ग्लसते. म २७/ उयते ग्लहते. म ३८ ग्लापयति. ग्लायति. म २१ चकति. ग्लञ्चति क्ष ३२/चकते. ना १८ ग्लेपते. अ २१ क्ष ७५ ना ५१ चकास्ति. म १४ ग्लेवते क्ष १३ | चञ्चूर्यते. ग्लोचयति. शू १० चणति. ११ चण्डते. थ १३ चतति-ते. घधति. म १६ चदति-ते. घे २७ घटते. ५ क्ष ३२। चन्दति. ना १२ घडते क्ष २९ चपति. .घा ३९ घरति. धै १०चमति. म २६ घचते. १ चरण्यति क्ष ३२ ঘনান, म २६ घरति. क्ष ३२ घिययाते. धुणति. क्ष ४७' चरते (रथेन) घुण्णते. म ३८ चर्चति ना ९२ वा २ म १० घुरति. ध्य ६ ना १८९ चर्चयति. घा २ म १० • म २६ क्ष ४७ चर्वति. घूर्णति. घूर्णने. २४ चलति. क्ष २९ ना ९९ घूर्यते ना १६८ चलयति. क्ष ७१ घृणायते १४ चपति-ते. घृणोति-ते वु ३० ना १४६ घृष्णते. म ३८ ! चायति. ना ११७ वै २७ म ना ७७ १४ चहे.

·भाख्यानचन्द्रिकापाः । म ५३ चौरपति. २ च्यवते. २ क ७ चिकित्सति. चिकेति. चित्ति. चित्तफरोति चित्तेफुरते. चित्रीयते चिनोति-ते. चिन्तयति. चिरिणोति. चिल्लति. चीत्करोति-ते चीवति-ते. चीवति. चुच्यति. चुटति. चुइति चुण्डते. चुम्वति. चुम्वयति. चुरण्यति. चुलनि. चूर्यते. चूपति. चूषयनि. चैतनि. चेक्रीयते. घेडयति. चंतति चेतय. चलति. चएन. चापनि. ३ छङ्गायति. छन्दति-ते. वे २८ छमति. यु १९ छर्दते. अ १२' छर्दयति. वै ३८ । छलयति. ध्व २० । छपति-ते क्ष ८२ म ३८ । छादयति. ना ११२ छिधते. ६ वै ४८ छिद्रयति. भू ५ छिनत्ति-ते. म १८ छुटति. ५ मा १३ छुपति. ना १९७ क्ष मा १९७ शू १० । छेदयति. म १८ छोटयति. ८ यति. शू २४ प्र ना १८६ | जंमति. ર १५ | जक्षिनि. म १६, २६ ना १५२ या १८ जनभ्यते. क्ष यु २१ जजति बु २ जजन्ति क्ष २९ | जाति ५ जापानि. २१ । जनप्ति. म ४८ कृणत्ति. ८२ छुन्ते. ज क्ष ८२ म २ ७७ प्र ·परसूची। जञ्जयते. व्र २५ | जीवति. जाश्यते. अ २५ जुगुप्सते. अ २३ घा १४ जटति. ६ | जुगति. ४० जनयति. म ५२ जुटति. जपति. ना ५४ व्र २४ जुपते. क्ष १३ ना १८२ जमति. म २६ | जुहोति. १५ ना १५५ जम्मते. अ २५ | सूर्यते. भा ११ ना १६८ जम्भयति. क्ष ८६ जृणाति. भा ११ जयति. क्ष ६७, ८९ ना ८० जृम्मते. जरति. मा ११ | जमति. जर्जति. ना ९२ जेपति. जहर्ति. शू ११ | जेहते. अ ३ जल्पति. घा १ जोतते. जवति. क्ष ३३ ज्ञपयति. ना २२२ जहाति. म ३९ शीप्सति. बा ३३ जागर्ति. म २८ जयति. जानाति. २ ज्वलति. म १४ जानीते. यु २/ज्वलयति. वै ४३ जायति. भा १५/ ज्यालयति. जायत. भा ૨ झ जारयति. भा ११ जासयति. क्ष ७६ / झटति. प जिघरसति. २५ | झमति. जियति. म १४ ना १५७ झषति-ते म ३८ ना १२० जिघांसति. अ १२ झीर्यति. मा १२ जिघ्रति. ट जिनाति. भा ११ जिन्वति. जिीरणोति. १२ | रङ्करोति-ते जिहीते, क्ष ३२ टलति. जिहति. य ७. टीकते. क्ष ३२ जीर्यति. मा ११ स्वलति, प्र म १६ / दयति. क्ष २०, ·१६ म १६ / तिष्ठति. क्ष ३० तुझति. माख्यातचन्द्रिकायाः। ताम्यति. ड अ २१ मा १७४ तायते. ना .६८ डयते. क्ष ३४ | तिनोति. क्ष. ५७ डिपति. क्ष १२ | तिग्नोति. डिप्यति. क्ष १२ | तितिक्षत. डीयते. क्ष ३४ तिम्यति. उपयति. क्ष १२ | तिरयति. घे २५ डोलयति. क्ष ७१ तिरस्करोति-ते. अ १० घे २५ तिरोदधाति-ते. धे २५ तकति. भा ४ म ३७ तक्षति. ३ तिष्ठते. घा २९ मा १३७ तक्ष्णोति. तीवति. भा ८ तटति. ना ३६ तण्डते. क्ष ७६ तुअयति. ना २१८ तनक्ति. क्ष २२ तनयति. तनूफरोति-ते. क्ष तन्तस्यति. अ २२ तुपति. तपति. ५ ८क्ष १,२४ तुफति. तपस्यति. प्र २७ स १३ तुघ्नाति. क्ष तप्यते. तरति. ना १३० क्ष ६७/तुम्फति. वा तर्जयते १५ | तुम्ययति. तोति-ते. म २६ तुम्भत्ति. क्ष तर्दति. क्ष ८२] तुरण्यति. तर्पति. १६ | तुभ्यत्ति. ६ तपति. ८ ना १५४ | तूणयति. ૨૬ तस्पति. मा क्ष ३३ ना १६६ ताडयति. क्ष ७६ | तूर्वति. क्ष ८२ तानयति. ना २३०/तूलति. तापयति. ८ 'तपते. या २७ | तुणति. ३ | तुतीर्ति. ३ | तुदति-ते. २७ / तुभ्यति. तर्जयति.. १५ | तुम्वति. घा भा . १५ | तूर्यते.

·१७ धै २५ पदसूची। तृहति. क्ष २ वासयति. तृणत्ति. ना १९८ त्रिगुणाकरोति. धे तृणाति. क्ष ८२ | त्रुटति. तृति क्ष ८२ त्रुटयति. तृणोति-ते. म २६ | शुम्पति. तृतीयाकरोति. वै ४ घुम्फति. ८२ तृन्ते. मा १९८ त्रोटति. तृपति. म ३४ नोटयति. तृप्नोति. म ३४ | त्रोपति. तृप्यति. म ३४ | त्रोफति. तुम्फति. मे ३४ प्रोकते. क्ष ३२ एण्यति. म २३ | त्वक्षति. तृहति. क्ष ८२] त्वङ्गति. ना २३ क्ष३२,७५ तेजति. क्ष २ त्वचति. तैपते. ना ५० घे ३२ | त्वञ्चति. तेमयति. वै १० स्वरत. तेवते. अ १७त्येपति-ते. म १४ तोजति. क्ष ८२ सरति. तोपति. थ तोफति. तोमते. तोपयति. तोसति. तोहति. तीति. ८ ना १५४ दंगयति. त्यजति. म ३९ / दशयते. प्रते. क्ष ३२ | दक्षते. घे १८ ना अन्दति. ५ दण्डयति. ३ ७] ददते. अपते. ११ ना ८ असति. ८ ददाति-ते. प्रस्पति. ८ दधते. चायते. क्ष २ धाति-ते. = ११ ना १६१ क्ष ८२ | धुडति. मा ७३ धूर्वति. hy न भ ·प अ अ आख्यातचन्द्रिकायाः । दधाति.. ८ शू १६ | दुःखयति. क्ष २४ २ १९ दन्दग्धि. ९ | दु.खाकरोति-ते. दन्दशीति. म २९ । दुःखायते. भ २२ स ११ दन्दश्यते. २९ दुःख्यति. थ २२ दन्दष्टि. २९ दुग्धे. दन्दहीति. ९| दुनोति दन्दहाते. ९ दुष्यति. दनोति. ११ दूनयति. दयते. ना ६६.क्ष २ अ १४ | दूयते. म २२ दरति. ८ | दुर्वति. दरयति. क्ष ७३ | दूषयति. घा ३८ दरिद्राति. भा १४ हणति. दर्भति. ८ हणाति. दर्भयति. ८ | होति. अ १२ दलति. १२ हप्यति. अ १९ ना १७३ दशति. म ३० हफति. क्ष दस्यति. भा १५ / हभति. वा २६ दहति. ८ रम्फति. क्ष दाम्यति. ३ | इहति. ये ११ दारयति. ७ देधि. १० दाशति-ते. ११ | दोन्धि-ते. दानोति. १२ | दोलयति. दासति-ते. ११ / दोहति. दिग्धे. धति. दिदम्मिपति. क्ष २५ घोतते. म १४ दिशति-ते. धौति. दीक्षते. २३ द्रढयति. क्ष दीधीते. १४ ना १५२ द्रमति. क्ष ३२ दीप्यते. १४ | दयति. दीयते. १५ | द्रवते. क्ष ३२ दीव्यति. १८ म १४, द्रवस्यति. १७ वै १६ ना १६२ | दाखति. ना भा . अ ग्र या म ८ ·.क्ष २५ क्ष क्ष ७१ क्ष ७१ क्ष. ७१ क्ष ८२ ना १६७ . पदसूची । दायते. शू १३ ना २० धिनोति. द्राकति. ८८ धिन्वति. द्राडते. भा १२ धिप्सति. प्राति. क्ष ४३ धियति. दायति. म २६ / धीपसति. द्रावयति. वै ४७ धुक्षते. दाहते. म २८ धुनाति. गुणति. ना १८७ धुनोति. द्रुह्यति. अ १२ धुवति. द्रुणाति-ते. क्ष ८२ धूनयति. देकते. ना १७ धूनोति. द्विगुणाफरोति. ३ घूपायति. द्वितीयाकरोति. वै ३ घूर्यते द्वेष्टि-ते. ४ धूर्वति. घृष्णोति घोरति धक्कयति क्ष ८६ | ध्राति. धत्ते. ८ घणति. धनायति. २] ध्रवति. धन्वति. क्ष ३२ | ध्रगति धमति. ना १२६ / धाखति धयति. म २४ धावति- धरति-ते. ८ धाडते. धर्षति. धपयति. क्ष ६७] ध्रासयति. धवति. धापयति-ते. १८ ध्रुवति. धारयति. ८]कते. धावति. क्ष ३३ | सपत्तिः धावति-ते. मा १०१ न धिक्षते •ना ८२ ध्याति. भित्सति. म २३ | वनति, क्ष ३२ १ ना २२ मा १२ क्ष ६७ / ध्रायति. , क्ष ७१ ध्रियते. 44 ८ ना १९६ ना १७ १ ध्वजति. ब ·ध्य अ . नभते. ना १३२ / नियनाति. म २० आख्यातचन्द्रिकायाः। पनयति. १। निगृह्णाति. ध्यरति. स २२ निई ध्वाहति. घ मा ८८ निचायति. 'घिचायति'. निजागति म २८ न निजेगिल्यते. नकायति. क्ष ८६ | निद्राति. अ २६ मक्षति. स ३२ | निद्रायते. अ २६ नटति. १५ निधुयति. नन्दति. ६ निध्यायति. ८२ निन्दति-ते. था १४ नन्नाति. निन्वति. नश्यति. क्ष ८२ / निपुणति. ममति. या २६ नमस्कुरते. न नियुन्दति-ते. २९ नमस्पति. नियांधते. R नयति-ते. निभालयते. यु २९ क्ष १६ मयते. निमन्त्रयते. यु २ मा मर्दति. निमयते. १७ १ निम्लोचति. क्ष ५२ नश्यति. ५३ नियुको मसते. क्ष घा ३८ माति. शू १६ | निराचष्टे. घा ३८ नाटयति. म १५ | निरुणद्धि, नाथति. क्ष १ वै २७ ना ३ निरूपयति. घु २९ नाथते १ ना ४ निर्णयति माधते. क्ष १ निर्णयते. माशयति. क्ष ८६ | निर्णनेक्ति-ते. मासते. ध्व १ निर्दिशति-ते. निस्ते. ४८ | निर्धारयति निकरोति-ते. १०| निर्भानि. घु निक्षति. ४८ निर्माति. निक्षिपति-ते. घे २५ | निर्मिभीते. निक्षिप्यति. धै २४ निर्यातयति, ना २२७ चै २९ २२ । निरस्यति-ते ९ म ·११ मा ३ घा ३७ भा मा या १८ . अ ना १२५ ना १६० पवसूची । निर्वदति षा १४॥ निष्पद्यत. निर्वपति-ते. न ११, निष्पादयति. निर्णयति. वु २९ निहुते. निवर्तते. २१ निद्वयते. निर्वतयति. म ३ नीलति. निहति-ते शू २१.नीलायते. निर्वाति. मा १८ अ ६] नीयति. निर्वापयति. क्ष ८२ नुदति. निर्वायति. भा १८ नुवनि निर्विद्यते. अ २१ | नृणाति. निर्विशति. म ५० नृत्यति. निवृणोति-ते. ६ / नेदति-ते. निवपति-ते. न १२ । नेदति. निशमयति. घु ३० नेनेक्ति. निशामयते. बु २९ ] नपति. निशाम्यति. वु ३० । नेयते. निशिनोति-ते. निशीशांसति-ते. ४|न्यक्करोति निश्चिनुते. वु १४ | न्यस्यति-ते निधिनोति. धु १४ म्युजति. निश्यति. प निपीदति. पसयति. निपीव्यति. २ पचति-ते. निपति-ते. पचते निष्कर्पति. शू १४ पच्यते निष्कुलाकरोति-ते. शू १४ पञ्चते. निष्कुष्णाति. शू १४ पश्चयति. निष्टड्डयति. बु १४ पटपटायति-ते. निष्ठीपति. म ३२ पटयति. निष्ठाव्यति. म ३२ पठति. निष्णाति. धै १८ पणते. निष्पग्राफरोति-ते. शू १५ । पणापति. या १८ ૨૨ म घा २९ वा २९ या २६ घा २ वा २० + ·२२ २ अ घा १७ ९ पाख्यातचन्द्रिकायाः । यु २ परिधत्ते. क्ष ५१ / परिभवति. क्ष ३२ | परिमापते. क्ष ३२ परिमृष्यति. क्ष ३२ परिम्लायति. परिरमते. घा १८ परिवदति. क्ष ३२ | परिवर्तते. ૨૨ परिवर्तयति. ૨૮ परिवासयति. ૨૨ परिविन्दति. ५ परिवेषिष्टे. घा १४ अ २७ ३ या ३८ परिववेष्टि. न १९ ग्र ३१ पण्डते. पतति. पतयते. पथति. पचते. पनते. पनायति. पन्थयति. पम्पस्पति. पयति. पयते. पयस्यते. पयायते. पराकरोति. पराक्रमते. पराक्रम्यते. पराणुदति-ते. परापुनाति-ते. पराभवति. परासयते. पराभावयति. परामृशति. परास्पति. परिफीडते. परिकीणीते. परिक्षिपति-ते. परिचरति. परिचिनोति-ते. परिणमति-ते. परिणयति-ते. परिदधाति. परिदधाति-ते. परिदेवते. ૨ म ११ धै ४१ परियजति. क्ष ७९ परिशिनष्टि. क्ष परिपीव्यात. परिष्करोति-ते दद परिष्वजते. क्ष ८८ | परिसमूहति. क्ष ६७ ) परिहरति-ने. बु ९ परिहसति. ३८ परीति. १७ | पर्दत. क्ष ५ | पर्धयनि. क्ष १३ । पर्यटति. प्र ८पर्ययस्यति-ते. या ५ पर्याप्नोति. ७ पर्यालोचते. ' म १२१ पर्यालोचयते ९ पयति. चै २४ पति. म १७ पपति. ध्च १९ न १४ क्ष ४७ દર ९ प्र २२ ·२३ मा ६ में पदमूची। पलायते. क्ष ५३ पुष्णाति. पल्यूलयति. न १ ना २३२ | पुष्प्यति. पवते. क्ष ४५ ना १३६ पुष्यति. पक्ष्यात. बु २९ पुस्तयति- ना २२० पाणीकरोति-ते म ४२ पूजयति. पाति. २ पूयते. ना ६७ पायति. वै ९ पूरयति, पाययति-ते = १८ | पूर्वति. पारयति. क्ष ६२ २१ पूलति. पालीकरोति-ते क्ष ८२ पूलयति. पालयति. क्ष २| पूपति. पाशयति. क्ष ८५५ १६ | पृच्छति. घा ३३ पिञ्जयति. ना २१८ | पृडति. व्र २२ पिण्डते. ६ पृणाति, ना २०९ व २१,१६ पिण्डयति. ६ | पेटति. पिदधाति-ते वै पिनष्टि. पिनाति-ते. म १३ पैणति. पिपर्ति. क्ष २ ना १५६७ २१ पोपति. भा पिपासति. म २३] पोपयति. क्ष पियति. म २४ प्यायते. पिनुनयति. घा ४० प्रकथयति. वा २९ पीडयति. क्ष ४ प्रति. पीयते. म २४ प्रकाशते पीलति. शु १७ प्रकिरति. पीवति. पुंसयति. म पुत्रकाम्यति. पुषीयति. स २,३ प्रक्षालपति. १ पुनाति-ते १ प्रक्षिपति-ते. पुग्धति. क्ष २ ना १२ | प्रक्षिप्यति. पुरति. 14 २५ / पेठति. क्ष ८५ पेवते. ट मा शू १८ ना १०१ ८ प्रकुरते. घे ११ । प्रमते. २ प्रक्रम्यते. स स ४४ | प्रगल्भत ·अ क्ष ६२ ना श्रारख्यातचन्द्रिकाया। प्रचलायते. अ २४ । प्रत्याख्याति. घा ३८ प्रचेतीभवति. ६ । प्रत्याचष्टे. वा ३८ म ४० प्रजायते. म ५२ | प्रत्यादिशति-ते या ३८ प्रणिदधाति-ते वु २६ | प्रत्याह. घा ३६ प्रणिपतति. ५ प्रत्यूहति-ते. ४ २० प्रतारयति. अ ११ | प्रत्येति. ना १४९ यु १२,२ पतिगृणाति. २४ा प्रथते. ८ भतिजानाति. वु २० प्रचंसते. भा १६ प्रतिजानीते. २७ | प्रपूरयति. प्रतितिष्ठति. धे ८ प्रबुध्यते. अ २८ प्रतिदत्ते. घे २९/ प्रभवति. १ प्रतिपद्यते. मा १७१ बु २] प्रभाति. में प्रतिपादयति. नं ११ प्रमनीभवति. ६ प्रतिपालयति. क्ष १८ प्रमाधति. यु २९ प्रतिवधाति. शू १७ | प्रमापयति. प्रतिभासत. १] प्रमीयते. भा १७ मतिभिनत्ति. घा १६ / प्रमीलति. प्रतिभिन्ते. घा १६ / प्रयतते. ३ प्रतिमुश्चति-ते. १३ | प्रयति-ते. प्र १६ प्रतिक्ति. घा ३६ | प्रयुच्छति. धु २५ प्रतिणोति. वु २७ | प्ररोहति. भा R प्रतिष्किरति. क्ष ८२ प्रलीयते भा १६ प्रतिष्ठते. क्ष ३२ प्रलोमयति, मतिसन्दधाति. यु २२ (प्रयदति. या १५,३६ प्रतिसन्धत्ते. घु २२ प्रयतते. प्रतीक्षने. क्ष १८ प्रयहति. प्रतीकांत. ३० प्रशंसति. १८ प्रत्यभिजानाति. यु २२ प्रनयति. धा ३३ प्रत्यभिवदति. पा प्रभ्यसिति. प्रत्ययमृति. ૬ ૨૨ प्रसते. मत्यवस्पति. २६/ प्रमयनि. मत्ययति. ५ २० प्रसहति-ते. ११२ अ २४ म क्ष ४६ ८ ·-- मा १५ वे २२ म पदसूची। क्ष ६७ | मेवालयेति. म ११ प्रेरयति. अ १४ प्रेषयति. म ५२ प्रेष्यति. म ५२ प्रति. खु २८ | मोञ्छति. १ प्रोयति-ते १ प्रोणुते. क्ष ८१ मोर्णोति. क्ष १० प्रोणीति. चै ३१ प्रोपति. वै १४ लवते. वु २३ प्लुप्णाति. ७ प्लुप्यति. क्ष १०/प्लोषति. प्साति. ९ ना २११ ८ ८ प्रसहते प्रसाधयति. प्रसीदति. प्रसूत. प्रसूयते. प्रसौति. प्रस्तौति. प्रस्तुते. प्रस्तुम्पति. प्रस्थापयति. .प्रस्नुते. प्रस्फोटयति. प्रस्मरति. प्रस्रवति. प्रहिणोति. प्रहरति-ने. प्रहसति. प्राणिति. प्राति. प्रादुरस्ति. प्रादुर्भवति. प्रादुष्करोति. प्रापयति. प्राप्नोति. प्रारभते. प्रीयते. प्रीणयति. प्रीणाति-ते. प्रीणाति. शुष्णाति. प्रेक्षते. प्रेवति. म २६ फ भा ५ ध्र २१ क्ष ४२ १ २९ फकति. फणति. फलति. मा फलीकरोति-ते धा ३ ना ७५ वै १४ मा ९ फुल्ति. ब १ अ६,१९ भा व्र १६ / चहते. व्र १६ बदति. ना २०७ / बध्नाति. ना २११ बमस्ति. २ वहति. क्ष २९ । बलति. ना १५८ म १४ मा ना १०२ मा ५ ४ ·२६ ८ १ पाख्यातचन्द्रिकायाः। याधते. क्ष ८४ भण्डते. याप्पायते. अ १७ स १० | भद्राकरोति-ते. न २८ विन्दति. ५ भन्दत. ६ विभर्ति-ते. ना १६१ भरति-ते विभर्ति. ८ भर्जते. विभृते. ८) भर्सयते. घा १५ बिभेति. भ ८ भय॑ते. स बिलति. ७ भर्वति. बीजाफरोति. वै २] भलते. ना ७३ घीभत्सते. अ २३ / भलते. ना ७३ कति. २| भवति. ना १ मा चुक्कयति. २/भवते. वुद्भति. म भपते. ध्य ૨ बुध्यते. बु २ भाति. बुभूपति. १. भापयते. युस्तयति. ना २२० | भामते. अ १३ खुस्यति. म ३९ / भामयति. अ १३ धृहति. भा ८क्ष ७ ध्व ९ भाययति. क्ष ७३ चटति. घा १२ भायर्यात-ते. योधति. धु २/ भावयति. म ३ बु २८ घोभोति. १६ | भावयते. क्ष ६० प्रवीति. चा १ भापते. घा १ ब्रह्मीभवति. घ्र ३२ | भासते. म १४ ते. घा १] भिक्षते. मिन्दति. भ भिनत्ति. मक्षति-ते. म २६ | भिन्ते. भक्षयति. म २६ | भिपज्यति. भजति. ४९ क्ष १३ मिष्णज्यति. भजति-ते ६. भीषयते. क्ष ७४ मझयति. भणवि. धा १. भुजति. क्ष २२ घे २७ ७ प्र ·पदसूची। २ म म स २१ बु २० ८ ध्य भुनक्ति. भुरण्यति. भूयते. भूपति. भूपयति. भृजते. भृणाति. भृशायते. भृश्यति. मेपति. भेपत. मोजयति-ते. भ्यसते. भ्रंसते. भ्रणति. भ्रमति. भ्रमति ते भ्रम्यति. সুবি, भ्राजयति माजते. भ्राम्यति. भ्राम्यति-ते. म्राशते. भ्राश्यते. सुणयते. भेजते. भ्रपति. मलाशते. मलाश्यते. ग्लेपते. . मंहते. मा आ मगध्यति. मङ्कते. म मचन्ते. अ १० शू १३ ना १९ मचते. ना मजति. ૨ स मश्चते. ना २४ मठति. भा ४ ना ४५ अ ८ मणति. ध्व मण्ठते. मण्डति. म ११ मण्डते. मण्डयनि. ना २१९ म ११ मदयति. घ्र २२ ना १०१ मद्राकरोति-ते. मा १०८ मथति. क्ष ७२ मध्नाति. क्ष ७२ क्ष ५२ मनस्यति. मनुने. बु २ मन्तूयति. अ १३ ना २३७ मन्त्रयते. ना १०८मन्यति.क्ष ७२ ८४ ना ११ म १४ मन्दने. अ २६ घा म १४ म १४ क्ष ४१ ना २ मन्दाक्षयति. अ म १४ मन्दायते. या १० मन्यते. म १४ मति-ते. घे १० म १४ मति. या क्ष ४७ 66206661 १० मति. धे १० ना ·८ न २८ आख्यातचन्द्रिकायाः । मर्पति-ते. अ ९| मिथुनीभवति. मर्पयति. ९| मिथ्याकारयते. वा ११ मलते. ८ मिनुते. मल्लते. क्ष ८ मिनोति. मवति. शू १६ | मिनोति-ते. मवते. सू १६ मिन्दयति-ते. अ १८ मव्यति-ते. शू १६ | मिन्वति. मपति. क्ष ८२ मिमीते. घे १५ वु १७ ना १५९ मसमसाकरोति-ते. क्ष २ मिलति. मस्कते. क्ष ३२] मिश्रयति. मस्मसाकरोति-ते. क्ष ८२ मीनाति-ते. मस्यति. वै १५ मीमति. महति. ६ मीलति. मा १० महयति. ६/मीवति. भा महीयते. मा २३५ मुकुलीभपति. भा १० मासतिं. १ मुच्यते. ध्र ३२ माति. वु १७, मुश्चति. मादयते. म ३४ मुश्चत्ते. म ३९ ना २७ माद्यति. अ६,१९ मुझति. ध्व १ मानति. ६ / मुटति. क्ष ८५ ना १९३ मानयति. ६ | मुणति. मानयते बु २ मुण्ठते. मान्यति. ना ११ | मुण्डति. प्र २८ शु मायते. चै १५ मुण्डयति. २८ स २१ मारयति. क्ष ८२ मुमुक्षते. मार्गति-ते. मार्गति. घे २८ मुपाति. मायति. पै २८ मुस्तयति. ६ भाजति. ध्र १ ना २३१ / मुस्यति. मार्जयति. न १ मा २३१ | मूर्छति. ना ३४.यु मार्टि. म १ मूत्रयति. माइते. ये १५ मूर्वति. अ . प्र वै २७ मुरति. ७ ७ ·वा घा क्ष ३२ अ ९ यजते. ८२ | यन्त्रयति. पदसूची । मूलति. ८ म्लेच्छति. मूपति. शू १० म्लेच्छयति. मृगयते. वै २८ म्लेटति. मृग्यति. चै २८ म्लोचति. मृडति. द्र २२ मृडयति. द्र २२ मृणति. यक्षयते. भृणाति. ब्र २२ क्ष यच्छति. मृदाति. यजति. मृण्यति-ते. मेदति. मेदति-ते. ना ११३ | यभति. मेदते. बु ५ यसति. मेधति. अ १९ ना १७७ यस्यति. मेधति. ना ११४ याचति-ते मेधायति. धु यातयति. मेध्यति याति. मेवते. क्ष १३ यामयति. मेषति. १० यियप्सति. मेहति. धै युगति. मोक्षते. ३० युध्यते. मोक्षयति. मोचयति. मोजति. यूपति. मोटति. योजति. मोटयति. योजयति. मोदते. योतते. म्रक्षति. ६ योति. प्रदते. म्रियते. मा प्रेडति. प्रावति. ९ ना १२१ ९ घा २७ म ४९ ३ ३ घे २७ म १० ना २२६ क्ष म ४५ व्र युनाति. युप्यति. ध्य क्ष अ ६ प्र म १५ घे ३४ ना १४७ र ૨૦ म ३२ रहति.

·रक्षति. वे ४४ प्राख्यातचन्द्रिकायाः । २ रिगति. म २० रगति. यु १०रिणक्ति. चै ३१ रगति. क्ष ३२ रिणाति. ३ रचयति. ३ रिणोति. अ १२ रजति-ते ३ | रिण्वति. क्ष ३२ ज्यति-ते. ३ / रिफति. ना १८४ रणति. ध्य ५७ / रिसते. रण्यति. क्ष ३२ | रिशति. रदति. वै १ | रिप्यति. क्ष ८२भा रध्यति. ना १७० रीयते. वै ३२ रध्यते. ८४ वे ४४ रुजति. रन्धयति. रुण्टति. रपति. रुप्यति. घा १ रमते. হয়রি, रम्भते. रुप्यति. १३ ध्व १ रीति. रेकते. घु १० ध्व १ रसति. रेचति. चै ३४ ना २२९ ध्व रसयति. रेचयति. ना २२९ घे ३४ घु ३३ रहति. रेभते. ध १ म ३९ रहयति. रेवते. क्ष ३२ म ३९ राकयति. रेपति. क्ष राखति. रेपते. ध्य ३ ૨૨ राघते. रोचते. म १४ चै ५१ ना राजति-ते. रोठते. क्ष म १४ राति. रोदिति. अ ११ राधयति. रोमन्यायते. क्ष राधोति. रोपति. भा ३ क्ष राध्यति. भा ३ ० २१ वा ३५ रोपपति. स क्ष ६ घे ४४ ना १७२ रोडति. रायति. रोति. राशीकरोति. चै १२ रासते. १। लक्षयति. यु २९ चा २९ ना २१४ ४० ना ·लक्षयते. लसीकरोति. लड़ति. भा १३ लड्डयति. लजति. वा ३८ क्ष ७२ पदसूची। यु २९ लिङ्गयति. लिप्सते. क्ष ३२ लिश्यते. व २६ क्ष ३२ लोढे. वै ९ ना २१ लीनयति. क्ष ६७ लश्चति. घा १५ लुट्यति. ७ लण्टयति. ७ लुण्ठति. वा १५ लनाति-ते. ना ४३ | सुन्थति. क्ष ६० लुप्यति. ध्व १ ना ५३ लभ्यति. क्ष ५३ लुम्पति-ते घे ४७ लम्वति १७ लुम्बयति. १ लेख्यति. क्ष१७ ना ४९ क्ष ८२ ना ११ बु २४ ૨ अ २० ना २४० लजते. लज्जत. लअति. लरति. लमते. लम्बते. लम्भयति. लयति. ललति. लपति. लपते. लष्यति. लप्यते. लसति. लापति. लागयति. लाघते. लाजति. लामति. लाडयति. लाति. लापयति. राभयति. लाययति. लालयति. 1444444444 १ लेढि १ लोचते. १ लोटति. क्ष ७२ ना ९१ म १७] लोटते. ना २२ लोट्यति. अ २० ना २४० वु ३३ लाठते. क्ष ६२ लोडति. भ s घा १५ | लोलुप्यते. घा १५ / लोएते. भ प्र १० लोहितायति-ते. प्र३ स व क्ष १२ पति. पा १ य ४७ पट्टते. क्ष २२ ये ४७ पचति. १ षा ·६ घे २३ अ ४ पाख्यातचन्द्रिकायाः । वश्चति. घलते. २७ क्ष २९ घश्चयते. अ ११ चलगति. घटति. वल्गूयति. ना २३८ घटयति. घा २६ क्ष ६४ घल्भते. म २६ पठति. ८ वल्लते. क्ष २९ चणति. १ घण्यति. ४ यण्टयति. वै २३ घशीकरोति-ते. ४ चण्डति. घशीभवति. क्ष ६ चण्डते. क्ष ६३ | वषट्करोति-ते. वदति. धा १ | वपति. क्ष ८२ घदने. यु २ ना १३४ चटि. वनति. व १क्ष १४ ना ६० | वसति. भा चनुते. वै २७ | वस्कते. चन्दते. या १८ मा ५ यस्तयते. वपति. चै ६ ना १२३ | बस्ते. ९ घपत. वै ६ | घस्यति. यभ्रति. क्ष ३२ घहति. ना ११९ घमति. ३१ | वहति-ते. चयति. १ घावति. १ घयते. क्ष ३२ १ याचयति. घा १,१४ घरति-ते. म ४१ घाजयति. ना २२१ चरियस्यति. ८ वाञ्छति. १ चर्कते. ३८ वति. क्ष ४५ ना १३९ घर्चते. १४ | चादयति. घर्जति. ४० यापयति. पर्जयति. ४० चायति. चे घर्णयति. वा २० मा २३३ धारयति. म ४१ घर्तते. भा ४] यावृत्यते. ४१ घर्धते. ८ घाश्यते. ध्य घर्धयति. शू ५ ना २२३ पासयति. घ्र १० ना २२८ चर्पति. घे १० याहते. पीलीकरोति-ते. क्ष २ धिकचते. ४ ·. अ भा अ CREER GRANREAnants मr ८ विकचते. भा विकसति विकिरति. विकुरुते. विक्रमते. विक्रम्यते. विक्रीणीने. विक्लवति. विक्लियीत. विक्तंदर्यात. विक्षिपति-ते. विगृहति-ते. विघ्नयति. विचति. विचायति. निचायति. पाठान्तरम विचारयति. विचिकित्सति. विचेनीभवति. विच्छति. विच्छायति. विच्छित्ति. विच्छिन्ते. विजते. विजयते विजायते. विजृम्भते. विडम्बयति. पदसूची। ९ विदधाति-ते. ९ विदारयति. ब्र १३ | विद्यते. भा ना २०३ | विध्यति क्ष ७९ विध्यागति. भा १८ ७९ । विनक्ति. ना १९९ बै १७ विनयते. क्ष २० विनश्यति. वै ४४ विन्ते. वै ४४ विन्दति-ते. १३ / विपद्यते. भा ४ विपर्यस्यति. विपति. अ ११ / विपोलति. चु २९ विपोलयति. विप्रकरोति-ते. ९/ विप्रतिपद्यने. यु ८ विप्रतिसरति. बु २४ विप्रयुझे क्ष ३२ विमलभते. ११ क्ष ३२ विधीयते. शु २० विभजति-ते. विभवति. क्ष ६२ ना क्ष ७५ ना १८३ विभाजयति. विमाति. म ५२ / विनाम्यति. मा चिमनायते १९ चिमनीमयति. वितनोनि-ते. विमन्यत. पितरति. ११ विमानयति. अ१० चितर्फयति. ९ घिमायति. यितुपीकरोति-ते. १४ । विमुधति. व २४ भा १० बु अ म घे २३ १ a २३ १ यु २५ म २ ५ ·द १२ शू र ४ विष्वनि, म CMORG घा घा २८ घु २४ विस्मरति. क्ष ७२ ७० क्ष आख्यातचन्द्रिकायाः विमृशति. घु ९ । विश्लेपयति. धियोति. वै विश्वमिति. धिरज्यति. विपीदति. घिरमति. विपीव्यति. १७ विरमति-ते. विष्णानि. ३० विरानोति. विष्यति. विरुणद्धि-ते. बिलपति. विमारयति. अ १७ बिलभते. चिसृजति. विलिखति. वै विस्तृणाति. बिलीयने. भा विस्तृणानि. विलुर्भात. बिलाडर्यात. विसमापयते. चिवदने. विस्माययति. घु विवर्तने. चिस्यति. म विवहनि-ते. म विसम्भने. विवित्ति-ने. विहन्ति विविशति. विहरति. प्र विवृणाति, विहरते. विवृणोनि-ते. वा २९ २६ विह्वलति. चीरयते. विवेक्ति-ते. वृक्षते. খিনি घा बृङ्ग. विशिनटि. वृणक्ति. विधीयते. १२ | पृणाति-ते. विशेने. यु विशेषति. क्ष ६८ वृणाति-ते. विशेषयति. ६८ वृश्चति. विभ्रमने म ३९ | दृश्यति, विश्रमयति. व्र १० | वृषस्यति. विधाणयति. ध्र ११ पृहान. विश्राम्यति. म ३५ पटत्ति. क्ष ૬૨ घु १२ १७ क्ष २० म ४२ ४० म ४० भा . ८ वृणीने. म ४१ क्ष १४ ४१ म ४१ ४६ ६२ क्ष ध्य ·अ वा ३ ४९ ૨૮ २९ २९ चा घा वा २९ घा ४० वा १ घा १ प्र घा ३८ अ ४ पदसूची। ना ११६ / व्यवस्यति. २६ । व्यति. २ व्यस्यनि. वे २५ धै २८ व्याकराति धु २ व्याफुरुते. ना २२५ / व्याक्षिपति-ते. चा ४] व्याख्याति. व्याच. क्ष २१. व्यानोति. मा १५३ व्याप्रियते. क्ष ६१ व्यायच्छते. क्ष ६३ | व्यासेधति. क्ष ६४ व्याहरति. ३ | व्याहरते. १२ व्युच्छते. १५ | व्युदस्यत्ति-ते. २९ । व्युद्भवति. ३ | व्युष्यति. ४ | व्यध्नोति. २ व्यध्यति. धे ३६ | व्रजति. व्रणति. व्रणयनि. ३ व्रतयति. ना २३६ ३ वीडनि. वीडयति. वीणाति. क्ष बीयते. लीनाति. वे २९ श चै सशंसति. घे १६ शमोति. वेणनि. वति. ना त्ति. चथने. वेद. घेदयते. घेदापयति. वेपते. घेल्लति. घेवीते. वेवेष्टि-ते. धेटते घेण्यति. घेहते. वैरायते. चौषट्करोति-ते. व्यञ्जयति. व्यतिजल्पति. व्यतिलुनन्ति. व्यतिषिञ्चते. व्यतिसृजति. व्यतिस्ते. व्यतिहन्ति. व्यतिहसति. व्यत्येति. व्यथते. अ ८,२२ व्यथयति. व्यक्ति. व्यनिनि. व्ययति. व्यवदधाति-ते. व्ययहरति-ते. न १ घा आ आ आ एव च २३ भा १४ मा १४ क्ष ३२ १ ८० व्र २६ ना २६५ हर आ २ आ आ आ ना ४१ ET ८ घा १,२२ क्ष ६२ ·१ ५ २ ३ क्ष ३२ ३६ जाख्यातचन्द्रिकापा: शङ्कते. यु १०/ शिलति. शारति. ना ४२ / शिपिक्षिपते. शठति. ध १३ ना ४८ अ ११ शीकते. पठयति. घा ८गीभते. या १९ शठयते. धा १९ / शीयते. भा १२ शणति. न ११ / शीलति. यु २६ शण्डते. ६/शालयति. वा शपति. घा १२ शुच्यति. शपते. घा १२ शुण्ठति. शप्यति. था १२ | शुण्ठयति. ९ शप्यते. घा १२ शुध्यति. शब्दायते. ध्व१ १२ | शुनति. शम्बाकरोति. घे ३ शुन्धति. ३ शति-ते. वै १० शुन्धते. ३ शर्धते. ध्व १९ शुन्धयति. ३ शति. क्ष ८२ शुभति. १४ शलते. ना ७२ | शुम्भति, म शव्यते. चा १९ ] शुल्चयति. शधति. क्ष ३२ | शुधूपते. शाति. क्ष ३६ | शुष्यति. वै शसनि. क्ष ८२ शूरयते. शाखति, क्ष ६१ | शूर्यने. ना १६९ शाठगि. ना २१७ | शूलति. म ५१क्ष ८४ ना शाडते. था १९शूलयति. शाम्यति. मा १८ ५३ | शूलाकरोति ते शास्ति. भूपति. ३ घु २८ क्ष शिक्षते. शृणोति. घा २ शेटति. १० शिक्षयति. चा ३ क्ष ३ गते. शिई. ध्च २१ शेवते. क्ष शिङ्कति. शेवाली करोति. ८२ शिअति. १ शेषति म ३३ क्ष ८२ ग्रिमण्यति. घे १० रोषयति. ८ २ ७८ ७ ना अ भ ·८ . पदसूची। पोचति. १५ ) श्वङ्कने. शोउति. क्ष १७ वचत. शोणति. क्ष३२३३ ना ५९ श्वश्चते. शोधयति. ग्र १ श्वठयति. वा शोमति. ना ५५ श्वयति. भा ना १३५ शोटति. म १९ वर्तयति. श्यामलायते. ४ श्वलति. क्ष ३३ श्यामायने. ४ | श्वल्लनि, श्यायते. क्ष ३२ श्वसिनि. मा श्रखति. प्र ११ | श्वाठयति. ना २१७ श्रधति. क्ष ८२ | शिन्दते. ૨ श्रश्नानि. वा २६ ना २१० श्वतते. २ श्रद्दधाति. घु १२ श्वतयति. स २४ श्रद्दधानि-ते ना १६१ श्रद्धत्ते. बु १२ धन्यते. ठीव्यति. म ३२ थन्धयति. वा २६ स थपयति-ते. धै ४४ सयच्छति-ने, श्रयति-ते. धाति. चे ४४ सयसति. अ श्राम्यति ना १७५ अ२१ २७ सयस्यति. अ धाति. चै ४४ संयोति. थीणाति. ना २०८ | सरभते, म १३ श्रीणाति-ते. चै ३५ सरोपयति. पति. ८सरोहयनि. श्रोणति. ६ संचर्मयनि-ते. मलयति. क्षा ८२ पवनयनि. ग्लासति. क्ष ६१ संग्रहनि-ते. लायने. १९ संवाहयति. लपति. ८ संयिशनि. म ४९ अ २६ कत. ६ संवृणोनि-ते. ग्लाणति. ६ [ संबंचि-ते. ર १३ | सयतने. घे ४४ प्र म ·भा ध्व चा भाख्यातचन्द्रिकायाः संगोति-ते. २-1 सत्याकरोति-ने संशेते. ८| सत्यापयति. चा ६ स २३ संस्करोति-ते. ४९ सत्यापयति-ते. ये १७ संमस्ति. अ २६ सप्राफरोति. संसृजति. धै ३५ सनति, संस्ति. अ २६ सपोनि-ते. संन्तीति-ते. वा ५ मन्तगोति-ते. संहयते. घा ३१ सन्तति. चा १५ सङ्कल्पयात. घ १५ सन्तानयति. सङ्कुचति. १० सन्तिष्ठते. भा १७ सक्रीडति. १३ सन्दधाति-ते सङ्कोडते. म १७ / सन्दानयति. सद्धिपति-ते. २७ / मन्दिग्धे. सतिप्यत्ति. पा २७ | सन्दिशति-ते. सझ्णुते. ४ सन्दीपयति. घे ४३ सङ्ख्याति. वै २० | सन्देग्धि. सङ्गच्छति. वै ३६ | सन्धुक्षयति. सगिरते. बु २७ | सन्नह्यति-त. क्ष २६ सङ्गहाति-ने. क्ष ४ था २७/ सभिकर्षति. सङ्कामयति. क्ष ७७ | सन्धिकृपने-ति. क्ष सचते. ये ३६,१० सन्न्यस्यनि-ते. सचति-ते. ना १३३ / सपत्राकरोति-ते. सजू करोति-ते. क्ष १५ ! सपयंति. सजति-ते २६ | ममाजयति सञ्चष्ट. चै २० समति. क्ष २० सचिनोति-ते. वै १२ ममर्थयनि. य सन्चूर्णयति. ८५ ममनिति. सम्पयति. क्ष ८२ ममयाफति-ते. क्ष १७ सटति. ५ समनि. सहपति क्ष ७६ | समस्यनि-ते. घा २७ सत्करोति. समादधानि-ने. पु२६,२७ सत्रयते. शू २१ / समानाति. भा १७ ८ ग्र य ९ ग्र ·घा १८ चा१६,२३ धे २५ सुदति. सूदते. सूक्षति. सूयति. एजति. सृज्यते. सम्भति. सेटति. सेधति. सेवते. सोसूच्यते. सौति. सोधीयति. स्कन्दति. स्कन्दते. स्कन्नाति. स्कन्नोति. स्कम्भते. स्कम्भयनि. स्कुनाति. स्कुनीते. स्कुनुते. स्कुनोति. स्कुन्दते. स्कुनाति. स्कुनोति. स्सलति. स्तनयति. स्तनाति. स्तनोति. स्तमति. स्तम्भते माख्यातचन्द्रिकायाः चै १० स्तम्मयति. क्ष ८२ स्तबीति. ७] स्तिम्यति. ५। तीम्यति. म ३ स्तुने. आ४३ स्तुप्यति. क्ष ८२/ स्तुन्नाति. १० स्तुभ्नोति. १३ स्तृणोति-ते. स्तृहति. १७ / स्तेनयति. क्ष १ ना १४८ स्तेपते. स्तोमयति. क्ष ५१ / स्तौति. ना १३१ स्त्यायति. शू १७ / स्थगयति. शू १७ / स्थलति. शू १७ / स्वयति. शू १७/ स्थापयति. क्ष ५४ | स्थिरीभवति. क्ष ५४ स्थुडति. क्ष ५४ | स्थूलयते. क्ष ५४ | साति. क्ष ५४,८स्रायति. गू १७ स्निह्यति. शू १७ | स्नुहति. घा .१०सौति. ध्ध १० स्पन्दते. शू १७ स्पर्धते. शू १७/ स्पर्शयति. क्ष २० स्पशति. शु १७ | स्पति-ते. धा १९ घा १८,२३ प्र ६ मा १२५ वै २१ भा ४ स २२ क्ष धे ८ द्र प्र २ २ क्ष ६३ अ १९ म धै ३३ क्ष २८ म ४ ना ११८ ·1 ना १२७ ८ ९ म २१ / हटति. म वु २३ [ हम्मति. पदसूची। स्पश्यति. वा २९ खनति. स्पागयते ना २२४ स्वीपति. स्पृणोति. ना १८१ क्ष २ स्वरति. स्पृशति. यु ३२ | स्वर्दते. स्पृहयति, १] स्वादते. धै ५१ स्फायते. भा ८ स्वाहाकराति-ते. स्फिहयति. क्ष ७६, ८२ स्वीकरोति-तं. स्फीतीभवति. भा स्फुटति स्फुण्डयति. स्फुरति. चु १ क्ष २८ हति. शू १२ ना ४६ स्फुरते. क्ष ६२ हदते. ६ स्फुलति. क्ष २८ हन्ति. क्ष ७६, ८२ ना १५० स्फूति. क्ष ३२ स्फूर्जति. ध्व ११ हर्यति. अ १ ना ६९ स्फोटति. भा स्फोटते. ९ हलति. स्फोटयति. ७ हलयति घे स्मयते. १६ । हस्तयति. स्मरति. स्माययते. अ १० हस्तेफरोति-ते. म ४२ स्मीलति. भा १० हापयति स्यन्दते. वे ३२ | हिंसति. स्थानि. १ हिंसयति. स्यमयते. घु ९) हिकति. नसते. क्ष ५१ ना ५२, ९६ | हिमने. सङ्कने क्ष ३२ | हिण्डते. सम्भते घु २५ । हिनस्ति, क्ष ८२ घपति. घे ३३ क्ष ३२ | हिनाति. स्त्रीव्यनि. ना १६३ हिन्पति. स्वदते. घे ५१ हिलति. बधाकरोति-ते. म १२ । हुण्डते. ६ १२ / हर्षति. म १९ भा बु १९ ] हस्तयते. ना १७९ ·घ अ६,१९ हीच्छति. ८ पाख्यातचन्द्रिकायाः हुईति. क्ष २२ | इसति. भा १३ व हणीयते. म ७ ना २३९ स १४ | हादते. हायति. हेटते. क्ष ८४ हेडति. क्ष ६३ हते. हेडते. हगति. हेपते. सहादते. अ६ व १ ना १० होडते अ ना १२२ होलति. झलति. क्ष २९ | हरति. क्ष २२ मलयति. क्ष ७१ | हलति. ना १०० क्ष २९ झालयति. क्ष ७१ | हलयति. गति घे २५ Jहालयति. १० हयति ना १०४ हयते.

·पर्यायार्थसूची। अङ्कत. ना २१४ अन्वेषण. अचूर्णन. क्ष ८० अपक्षय. मा १५ अङ्गीकरण. ना २०४ | अपशब्द. घा अतिक्रम, क्ष ५५ ना ३९ अपद्वष. अतिविस्तार. या २८ अपाङ्गति. अतिशय. क्ष ६८ अपानशद. अदन. अभिकम. अद्भुत. क्ष ६९ | भमिभव. ना २०२, १३५क्ष ६७ अधिगम. ना १५० अभियोग. 'নায়, क्ष २७ / अभिवादन. ना ५ अधोगति. क्ष ५१ | अभिपव. ४८ अध्ययन. घा २, अभुक्ति. प्र २६ अध्याहार. ना २०५ अमिश्रण. ना १४७ अनघधान. वु २५ / अर्चन. ना ११७ प्र अनवस्थान, ना १०८ अर्जन. घे १९ ना २० अनादर.म १०.गा३८,१९८,२२० । अदन. अनुकार म १९ बलकार, अनुशा. यु २८ अलमर्य, ना २२ अनुमा. धु १७ अल्परघ. अनुदाय. स १६ अल्पी मयन. ना ३३ अनूनोदित. या ७/ अपगति. ना ८२ अन्तधि. घे २५ | प्रयतंस. म १२ मन्तिक. ६५९ मा २१३ भयधान, अन्याय.. घा १० अपपय. मन्यपारव (भसाकृत.)या ११। अयसादन. भन्यत्रीकामन. म ४६ | भयस. मा २३१ मा १३ ना ४२, १०६ ना५२,५३ ·आख्यातचन्द्रिकायाः अवस्सन. ना ९६ | माीभाव, अवाप्ति. आलम्बन. ना २१३ अगनिनिघोप. ध्य ११ आलस्य. ना ४९ अशुचीकरण. ना १४१ / आलिङ्ग. ना ८१ अश्वध्वनि. ८ आलिङ्गन. म ४४ अभ्वाकामन. ४७ आलेखन. ना २०६ असंस्कार. ना २१७ धावरण. ना ४१ असन. ना १४२, १५३ | आशिप. ना असम्यगुक्ति. घा ८ आशीर्वाद- या २५ अस्तनन्त. क्ष ५२/ आश्लेष. ना ५८ आ आस्वाद. आहाद. ना १२ माफी. आहान. ना १६,१०५ आक्रोशन. वा १२ आक्षेप. ना १९३ इ आख्यान. ना २२५ इच्छा. अ१ आग्रह अ १३ इज्या. पाचमन. न ४ इज्यारम्भ. प्र २३ आच्छाद. म इन्द्रियलय. ना १२८ आज्ञा. आतश्चन. आदर. ना २२० आदान. ना ६५,७३,२१८,१११, ईक्षण. ११२, १२० म ३८/क्षिण (देवपालोचन) ना १७२ आद्योपलम्म. १ ईया. अ आनीति. वे ४० आप्रवण. क्ष भाभिमुस्येनवचन. घा उक्ति. घा १ ना १६१ आमन्त्रण. उक्तिविषय. ना १३४ आयत्ति. ६ | उच्छाय. क्ष ३०, ना २४ यायाम. ना २० আনলি, ६। उत्कण्ठा. ना८१,८८ ई ·स ४ पाख्यातचन्द्रिकायाः कृच्छ्रजीव. भा ६ ग रुति. म २ कृपा. १४ गति.क्ष ३२. ना ७, १३, १५, कृशानुफूत्कृति. ना १२६ २१, २३, २६,२८,३०, कृषि. वै १ ३१,३२,३८,४१,४२, फेलि. म २१ ४९,५७,५९,६१, ६२, कैतघ. ना १९,४८ कैवल्य. घ्र ३२ ८३,८४,९६,९७,१००, कौटिल्य. क्ष २२, मा २९, १०६, १०९, १११, ३३, १०७,२८७ ११६,१२८,१२९,१३१, क्रय. धै १७ १४०, क्रिया. ना ८१ १४३, १४४,१५३,१५४, फ्रीडन. १६२, १३, मोडा. ना ९,९१, १६२ क्रोध. भ १३ २००, २१७, २२१, ना ६६ / गत्याक्षेप. ना १९ क्लेशन. ना ૮૨ गन्धन. ना १३९ क्लैब्य. गमन. ना ५८,१४२ क्षरण. ना ५०, १५७. वै રૂર गर्भमोक्ष. (प्रसव) म ५२ क्षान्ति. भ ९ ना १३५, २०२ | गर्व. अ १९ क्षालन. ना २३२ गर्हितगीणि. क्षुत. ध्य १५ गर्हितदाह. म २५ गद्यदश. क्षेपण. गाप्रस्थौल्य. ना ३२ मा १७७ क्षोभ. गाय. अ २ गीत. प ૨૨ गाणि. गुणन. वै ૨૬ खण्डन. ना १८८ गुणोक्ति. ना २३३ खादन. ना १४२, १५३ गुप्तोति. खेद. मा १७२ गाकर्तृफहिंसा. चल. ना १९१ प्रन्य. था २६ ना २,१०६ ख ·ना ८६ म १० तक्षण. ७४, पर्यायानची। प्रहा. मा १४१,२२४ . जिघांसन. ग्लानि. ना १७४ अ २१ | जिज्ञासन. ग्लेपन. ना १०१ जीमूतध्वनि. १० जीय. घ जीवन. ना घसन. ना १९४ जृम्भ. स २५ घृणा. ना २३४ | ज्ञान. ना १७१, १४९ बु ૨ घोरवाशित. ध्य५ना ८८ ज्ञापन. ना २२२ प्राण. बु ३१ ज्येष्ठे ऽनूढेकनिष्ठवियाह म ४३ ज्योतिरुद्रम. झ ४९ च चतुरगति. त चर्चा. चलन. क्ष २९ना ७२, तन्द्री. म २४ ९८, १००, १८३, १९९/ तपस्. ना १७५ चिन्ता. ना ११६ तप झति. चुम्बन २६ ना २०७ चेगना. ना २२५ म २३ चेएन. म ताडन. घोदन. ना ६३ तारशब्द. ना २९, १०७ छ तारनिस्वन. ध्व क्ष ४० तिर्यग्वनि. ४ ना १८८ तीक्षणत्व. ४ छेदन, २५ ना २१६, २२३, २२८ | तृप्ति. म ३४ ना १८, ८१ বাবিব, भा १८ तोषण. न २२ जन्धि. ना स्याग. जन्म. भा२ना १ | प्राण. व्र २४ त्रिदशाची. जरा. मा ११ त्रिकृति धे जागर. अ २८ | त्वरण, ना १६६ म ४८/ तर्पण. तर्प. ना १६५ तायन. सागति. ज ·माख्यातचन्द्रिकायाः ३० hy दंश. स्वरा. घ घ धान्यावरोध. ना १०२ थूकृति. म धापन. धारण ८ ना८,२४ धिक, ना २३४ ३० | धूनक्रिया. शू १३ ना २७ | धृति. ना ११९, १६१ दम्भच्छा. क्ष २५ धोत्यं. ना २४० दरिद्रत्व. भा १४ ध्यान. यु १८ दर्शन. ना २१४ | ध्वनि. ना ६० दान. व्र ११, ना.८,६५,८१,९७, ध्वंसन. १२१, १२४, १५५, १६१ दाह. न दीपन. ना १२ ] नमस्कार. ना १३२ दीप्ति. म. १४. ना २५, ५६, ६१, नाशन. ८७,९५,१११,१२४,१५७, निकार. ना २२६ १५८, १६४, १९०, १९७, | निकेत. ना २१८ अ २२ | निद्रा. २६ दुर्गन्ध. ६७ | निन्दा. वा १४, ना १८४ दुष्कृत. शू १९ । निरसन. ना १२४ इटि. ना १४६ | निराकृति. या ३८ देवन. ar १९७, १५२ निरोधन. देवाची. १२१, १३८ निर्णय. यु १४ ना ५१ निर्णेतृत्वेन भजन. ना १३७ देवपालोचयतीत्यर्थ. बु २१ निवास. ना ४५, १९५ दोहन. वे ३१ | निशामन. ना ११६, ११७ दोहानुकूल्य. वै ३० निष्कप. शु १४ घुति. ना ८१, १६२ | निष्पत्ति, मा ७९ द्रवीकृति. वै ४७ नोचैर्गति. क्ष ४२ द्वि.पि. ३ नृत्त. अ ४ नेपुण्य. म ·प्रतिहर्ष, ना १३८ प्रत्यक्ष. ७ | प्रमई. क्ष ७४ क्ष ५३ ना ४० पर्यायापसूची। ७ भ्यास. घे २४ प्रतिष्टम्भ. ना २९, २०७४ भ्यासार्पण. ना २२७ प्रतिष्ठा. ना ૨ ना २१० प प्रतीक्षा. पथिकतक, परामिभूति. ना ८० प्रत्यभिज्ञान. घु २३ परिणाम. भा ना १९३ परिभाषण. मा ७३, ९२ प्रमा. यु १७ परिमापा. ना ४३ प्रमाद. ना ५२, ९६ परिवृत्ति. अ २७ प्रयोजफाय परिवपण, ध्र १९ प्रवेश पर्याप्ति. १,७६, ११० प्रश्न. ૨૨ पलायन. प्रसव. ना १२९, १४८ पाक. घे ४४ ना २०८ प्रनय. घे ३१ पान. म २४ प्राकट्य १ पालन, ना ६८, १५६, २०९, १८२ प्राणन. मा १०२, २९५ पितदान. प्रापण. क्ष १६ ना ७९,११९,१२८ पीडन. क्ष ८४, ना १७८ | प्राप्ति. क्ष ६० ना पूजन. २४, ३१, ३५ | प्रीति. में ६ मा १८२, १८२ पूजा. ना २३५, २३८ प्रेप्सा. ना ६९ पूरण. ध्र २१, ना १५४, १५६, मेरण. क्ष १२, ना ५८, १९२ २०९, २१९, २२३ प्रेपणा. पोष. ना १६१ | प्रोन्छ. पोषण. ना १६० ना १३. प्रकथन. ना २०१ प्लुतगति. प्रकम्पन. क्ष ७१ | प्लति. ना ४६ प्रकाशन. या २९ व प्रक्षेप. न १४ प्रजन. ना १४२ बन्ध. प्रणति. ५बन्धन. ना २५ प्रविघात. ना १८ घन्धुक्रिया. प्रतियन, ना २०५ घे ५० ना २१५, २१८ ना १६१ ना १०३ ·आख्यातचन्द्रिकायाः ना ७० ७ भक्ष. बलात्कार. ना ४६ | दंग. बलात्कृति. शु १२ म्रम. क्ष यलाचरण. शू ११ भ्राष्ट्रपाक. पलार्पण. म बाघन. ना ११८ २ याल्य. मा ४३, १९४ | मजन. बीमत्त. अ २३ | मद युद्धि. मा ११६ | मनसागोचरीकार. दु ३ मनस्वित्व, ४ भ यु मन्त्रकरण मा १३८ ना १५१ मन्यन. क्ष | मन्दगति. मय. मा ९८, १८३, १९९] मन्दाक्ष. ना २३९ भासन. ना १५८,२१६ मरण. भा १७ भाग. ना ८१ मरुतोगति. ना १३६ भाषकृति. मर्द. भाषपा. माङ्गल्य. ना १३ मापा. ना २१८ माद. ना ३७, ४५ भाम्. ना १५२ माधुर्य. ना २३८ भासन. ना १३४ | माध्यस्थ्य. प्र २९ भीति. भ ८ मान. ये १५ ना १,९,१५९ भीमार्थ. ना १८९ मानस. भुक्ति. म २६ मारण. मा २२२ भूषण. ११ ना ११०] भागसंस्कार. ना २२१ भूषा. ना ७६, २१९ | मिति. भूपाचामोचन. म २३ } मिथ्याशान. मा १०८ भूपाध्यनि. भ्च २१ । मिथ्याभिशंसन. पा १३ मेद. क्ष २४ मिश्रण, पै३५ मा १४७, २०८ मेदन. मुण्डन. ना १२३ मैपज्य. म ५३ मुत्रण. मोजन, प्र २०, ना १५५, २३६ मूर्तिमाष. मा १२८ मोजनमिति. ना २१, २३९ । मेदन.

·१० पाख्यातचन्द्रिकायाः १ घे ३४ | शङ्का. चिभ्रम. वु ६ / व्यक्तवाक्. ना १४६ विमति. यु ७ व्यक्ति ना २०० विलम्बन. क्ष १७ व्यथन. ना ३५ विलसन. ना व्यवहार. ये १६. ना १६२ चिलखन. ना २९, १०७ / व्याप्ति.क्ष ६१, ना ८९,१५३, १८० विवासन. ना २२५ | व्युष्ट. विवृति. वै २६ व्यूति. शू विवेक. बु १३ | व्यामगति. विशरण. ना व्रतादेश. भा १२ ना ४२, ६७, ७५, १०६ श विश्राणन. ना ८३ शफटकूजने. ध्य १३ विश्रान्ति. ३५ | शक्ति. क्ष ६२ ना १ विश्लेषण. विश्वास.. बु १२ ना १४९ | शङ्कयन्दन. विस्तार. ना २०४, २३३ | शब्द. ना १०, १७, ३७, विस्मृति. बु २३ ४५, ५७, ६२, ६६, विस्तम्भ. ना १६१ ७१,१२२,१२५,१२६, घीणयोपगान. ध्व २३ १५९, १८५, १८९, वृकशब्द. ३ / शब्दफर्मका. ना २०३ वृत्ति. ना ६३, १३४ शब्दन. ना १३२ घृद्धि. भा ८, ना ८१, ८४,९३, शब्दवाचिन्. १ १३५,१५४,१७९, २३५ | शस्त्रसम्बन्धिमोत्साह. या २४ घेगगति. शाट्य. वेदमाचष्ट इत्यर्थ. घा ४ शासन, ना १४३ घेए. क्ष ६३ शास्त्र. ना १३ घेएना. क्ष ६४ शिक्षण. घा कृत, मा २०५ शिष्टि. क्ष २० शीलन. घा घेतुप्यकरण १४ | शुक्लत्व. म वैमनस्य. ना २३७ | शुचि. धैरशुद्धि. ना २२७ | शुचीभाव. वैराग्य. ३० सुद्धा ना १०९ घेक्लव्य. * * * * * * * * ·T पर्यायार्घसूची। घा २७ वै ४६ | सङ्केप. शूलपाक- घे २० ना ७१ शेष, म ३३ / संख्यान शीघ्रच. ४ सङ्कति. शैथिल्य. -धे ३८ सङ्गति कर्म, ना १२१ शोक. अ १५ सद्भतिकृति. ना १३८ शोष. वै ९। सङ्गम. ना ११४ शोषण. मा २२, १३१, १६३, सकात. प्र६ ना ४४, शौच. १ना १६०, २३१ ७८,८९, १२५, १८० ४ सञ्चय. ना ७४. वै १२ श्यामत्व श्रद्धा. ना २३० सञ्चार थद्धायुक्तकृति. म ४ सत्ता. भा सत्योक्ति. वा ६ श्रवण. म २६ श्रुति. ना ८१ | सध्वनि भुक्ति. लेष. ना ९१ सनिन्द उपालम्म. घा १७ श्लोकोपस्तवन, क्ष ३९ श्वध्वनि. ना ९२ वैल्य. ना १९१ सन्तान, सन्दीपन ૮૨ स सन्देश. संरद्धि. ना १७० सम्धाग. मा १७८ संवरण. ना १०४, ११२ | सन्धुक्षण- संवृति. ना ७२, १२० सन्नाह. संशय. यु ८ सत्रिकर्ष संश्रय. वु २७ / संन्यास. मंगण. ना २२४ समयाय. संस्कृति. घे ४९ समुच्छ्राय. ना ३४ संस्त्यान. ना १०३ | सम्पति १ सहूति. घा ३१ घु १५ सम्मक्ति. क्ष १४ ना ६०, ६२ सङ्कल्प सङ्कोच. मा १० सम्भव. सडलेश. ना ४७, ८ सम्भावना. यु ११ ना १ सलंगन. ना ११ / सम्मान, पा २१ । सन्ततगति. २ सन्तर्जन. . ना ११५ ना १३३ सम्पर्धन. ना १०७, २९,२२९ ·शू १९/ स्पर्श. मा ९० स्पर्शन. . १ / स्मृति. क्ष ५० खाम्यर्थ. भाख्यातचन्द्रिकायाः सम्यनिष्कर्ष. सहन. ना ११८ सान्स्यन. या ३९ | स्पृहा. ना १६१ सामभिरुपश्लोकन. घा २३ | स्फीतता. ना सामर्थ्य. ना १,२० / स्फूर्ति. घु १ साहसिफ्य. शू १८ ना २०१ / स्मरण. साहित्य. ना घा १८ ना १५० साघ. क्ष १५ । स्यन्दन. ना ११९ सिद्धि. ३ स्यूति. शु २ सुरतशब्द. ध्य स्त्रय. सूचन. पा ४० खम. मा ७, १९२,२४० सेक. खप्रकाशन. ना १३७ सेचन. ना सेनयामियान. ना ८१ संवन. ना १३३, २०१, १८२ | स्वीकार. ना १७२ सेवा. सोमरक्षण. सौश्य. मा ६ हरण. ना २२८ स्तम्म. गा १६९ शू १७/ हर्ष. ना १०१ स्तच. ना १७३ स्तुति. ना ७, १४५, १६२. ] हलिग्रह. स्तेय. शू १० | हविरासेक. ना १५५ स्थान. ना २८ | हयिन. स्थिति. मा हस. थिरीकृति. क्ष हसन. ना १५१ स्थैर्य. ना १९६, १४, घे हस्तिध्वनि. ध्च ९ जान. ना १७८ हिंसन, ना ११३, ११४ कोह. म १९ ना १७६, १७७ | हिंसा ना ११,१४, १५,३६, ३९, छंदन. ना ९४,२२८,२११ स्पन्दन. क्ष २८ ७३, ७९, ८१, ८३, ८४ स्पर्धन. ना १२२ १०४,१२०, १४०, १५४, स्पर्धयाइव. १६६, १६७, १६८, १६९, ह ५ हर्पणा. . म

·क्ष ७०
भ
पायार्यसूची ।
१७०, १८४, १८६, १०७, हेतुतो ऽद्भुत,
१९८, २१८
ह्री.
हिका.
ध्य १४
हूति.
एति.
ना २२७
.
वा ३० हाद.
ना १६४

·शुद्धपाठः, पाठभेदश्च । -- १३ (३)निर्वर्तते संभवति सिदौ १५ चोपलभते घेति वेदयते १६ जाने गारयते. (पा) २१ फुरुते पदे. (पा) ६ गावप्युपालोचते. २० मिनुते मिती. २६ राध्यति वेक्षते. ४ स्फूछति प्रस्मरत्यपि ७ मयुच्छति असति व. १५ कुरुते पदे (पा). २१ नियुन्दत्यात्म. २४ 'मातीजिप्रति इति राघवने पीपलो.चारपाने पाठ १० गाध्ये, १० फफते गर्दयतिष (पा). २४ लजते च. ६ शाम्यत्येवं शीफयति (पा). १२ मपराध्यस्य. २४ ते ऽथागृहा. १२ गर्वस्युवन्ति र २० इच्छायते. २१ जुगुप्सत प्रतीयते. १० २१ अनाति घट. २१ २३ तीस्थेतदारमने. १२ २५ रोति फेरो (पा), ९'त्यादधात्यपि पति राघवनपधीय शरलो.ग्यायानपाठ: ५५ २५ पिण्णते. २७ १५ घरवारियात्मने. ६ पल्प्लयति. २१ १३ रयत्सलपति.

·२२ २० उच्छाये. २३ ३ पन्धयतीयते. २४ ४'उदयार्थाभिधायफा' इति राघवनैषधीय९३श्लो.व्या.पाठः २५ २३ हालयति मालयति हलयति, ७ त्मने कुट्टयति पिच्छयतीति च (पा). १९ पूर्वति थूर्वति. ३ काथयत्यपि यु. ४ त्युन्मूलयप्ति. त्युन्नारयति (पा). ६ क्षेणोति छ. ७ स्पृणातीत्यात्मनेप्य. १२ फेवालीशेवालीकेवासीमस्मसाशब्दाः १३ आतालीवालीपादोलीमसमसाश्वतया. २४ भनति मोटय, २१ पदत्येते, २९ १० समूहति समुहते। २० णीते च विक्रये, ४ यत्यवचौति च (पा). अवयौति च १. स्तृणात्येतान्या ८त्मने ऽप्य. १२ ने चा(३८)लग्ययत्यास ૨૨ २३ पति च मिनति ४ सन्ततौ सन्त(पा). २६ १२ सलोपे पा दिगृह्य(पा), १३ क्यडित्यर्थे भृशा(पा). ३७ १२. पालकते णिचि(पा). ३८ १९ धनरवास सिध्यति(पा). ५ शव्यमोचनदम्मेषु मुश्यते एयपोरिदम(पा). ५३ २४ मन्त्रणे चाय ऽक(पा). तो धधनायां याच्मा प्रेरणपूरण(क). ८ प्रतियवे तु स्या २४ शब्दे चा.