·L. 23
1000
SĀRADIYĀKHYA-NĀMAMĀLĀ
OF
HARSAKĪRTI
CRITICALLY EDITED BY
MADHUKAR MANGESH PATKAR, B.A., Ph.D.
Department of the Dictionary of Sanskrit,
Deccan College Postgraduate and Research Institute, Poona.
POONA
1951

·Printed by S. R. Sardesai, B.A., LL.B., at the Navin Samarth Vidyalaya's 'Samarth Bharat Press', 41 Budhwar Peth, Poona 2, and Published by Dr. S. M. Katre, for the Deccan College Post-graduate and Research Institute, Yeravda, Poona 6.

·82
SARADIYAKHYA-NAMAMALA
OF
HARŞAKIRTI
लाराम इन्ट संस
शक तथा पुस्तक-विक्रेता
श्मीरी गेट, दिल्ली-६
BANARSI
OTILAL
DELHI : 6:

·Sources of Indo-Aryan Lexicography
6
ŚĀRADIYĀKHYA-NĀMAMĀLĀ
OF
HARŞAKİRTI
CRITICALLY EDITED BY
M. M. PATKAR
DECCAN COLLEGE
Postgraduate and Research Institute
POONA

·ŚĀRADİYÂKHYA-NĀMAMĀLĀ
OF
HARŞAKĪRTI
CRITICALLY EDITED BY
MADHUKAR MANGESH PATKAR, B.A., PH.D.
Department of the Dictionary of Sanskrit,
Deccan College Postgraduate and Research Institute, Poona.
POONA
1951

·CODE No.: L. 23
First Edition, 1000 Copies, June 1951
Price Rs. 5
All Rights Reserved
J
STO
(
(
K.
Corril
1.56661
xo
Net
ta
Da
119
Pp. 1-47-Printed at the Poona University Press, Ganeshkhind, Poona 7.
Preface, Introduction and Glossary printed at the Samarth Bharat Press, Poona 2.
Published by-Dr. S. M. Katre, for the Deccan College
Postgraduate and Research Institute, Yeravda, Poona 6.

·PREFACE It gives me great pleasure to present to the world of scholars the present edition of the Sāradiyakhyanāmamåla of Harsakirti shortly after my edition of the Anekārthatilaka of Mahipa published in the same Series in 1947. The work of preparing a critical edition of the Sāradiyakhyanāmamālā was entrusted to me in the year 1950 by Dr. S. M. Katre, Director of the Deccan College Research Institute, Poona, for being included in the Institute's Series called the 'Contributory Studies towards A Dictionary of Sanskrit on Historical Principles' in general and the Sources of Indo-Aryan Lexicography'in particular. I started my work on the critical edition of the SN soon after it was entrusted to me by procuring five manuscripts of the work-four from the Government Manuscripts Library at the Bhandarkar Oriental Research Institute, Poona and one from the Manuscripts Library of the Deccan College Research Institute and having worked at it at different intervals, submitted to the Institute my press-copy early in January 1951. I am glad that the work is now available in print without any delay. Before concluding the preface it is my pleasant duty to acknowledge with gratitude the help I received from several persons in bringing out this volume. In this connection my thanks are due to Dr. S. M. KATRE, for giving me an opportunity to edit for the second time a lexicographical work in the 'Sources of Indo-Aryan Lexicography' Series undertaken by the Institute. I am also thankful to Prof. P. K. GODE, M.A., Curator, Bhandarkar Oriental Research Institute, Poona, for the loan of the four manuscripts of the SN from the Government Manuscripts Library, and to Dr. R. G. HARSHE, D.LITT. (Paris), Registrar, Deccan College Research Institute, for allowing me the use of one manuscript of the work from the Institute's collection of manuscripts. I must also thank Miss Suman N. DHAVALE, G.A., but for whose help in the irksome task of preparing the glossary appended to the text, it would not have been possible for me to complete my press-copy so early. Lastly, I have to put on record my sincere thanks to Pt. K. V. K. SHARMA, Vyakaraṇavidvān, my colleague in the Sanskrit Dictionary Department,

·vi
PREPACB
for helping me in correcting the proofs with valuable suggestions at
times and to Mr. S. R. PARANJPE, the enthusiastic Manager of the
Poona University Press for the prompt and efficient printing of this
work. The Samartha Bharat Press, Poona, also deserves my thanks for
the printing of the preliminary portion and the glossary.
D. C. P. and R. Institute,
POONA, 6
7th April 1951
M. M. PATKAR

·INTRODUCTION The Śåradiyakhyanamamåla orŚaradīyābhidhanamala, as it is sometimes called, is a glossary of synonymous words and is divided into three kändas, each of which is again sub-divided into different vargas. Thus the first kända is divided into 1 devavarga, 2 vyom avarga and 3 dharāvarga; the second is divided into 1 angavarga, 2 samyogadivarga, 3 samgitavarga and + panditavarga. The last kändı is divided into 1 brahmavarga, 2 rajavarga, 3 vaiśyavarga, 4 śüdravarga, and 5 samkirnavarga. The whole work consists of about 465 stanzas. The Author The author of the work belonged to a Jain sect, his name being Harşakirti. He was a High Priest belonging to the Nāgapuriyatapāgaccha branch of the Jain priests,' and was the pupil of Candrakirti, who was highly honoured by emperor Jehangir of Delhi, who ruled from A.D. 1545 to 1553. In his prasasti to the Dhātupāthatarangini, Harşakīrti gives the following list of persons in his line who were honoured by royal personages :- 1. Jayasekhara, honoured by Hammira (1301-1365 A.D.) 2. Vajrasena, honoured by Allāvadia ( 1295-1316 A.D.) 3. Ratnasekhara, honoured by Perojshah (1351-1388 A.D.) 4. Hamsakīrti, honoured by Sikandara Shab, probably Sikandar Shah Lodis ( 1488-1518 ) 5. Anandarāya, obtained the title Rāya from Humayun (1530–1540) 6. Candrakirti, teacher of Harsakirti, who wrote the present work. Candrakirti was honoured by Shah Salem or Jehangir (1545– 1553) 7. Padmasundaragani, honoured by Akbar ( 1556–1605 ) 8. Pacca, honoured by a Hindu king named Māladeva, who was the ruler of Yodhapura i.e. modern Jodhpur. R. G. BHANDARKAR states that Māladeva was a prince of the Rāthod family which ruled at Jodhpur from A.D. 1532 to 1583. Harsakirti's Works and Date Harşakirti was a versatile writer and wrote on different subjects such as grammar, medicine, astrology and so on. Most of his writing 1. Cf. tho colophon to the arithor's Dhreuolthntikt which reads as follows:- इति श्रीमन्नागपुरीयत्तपागच्छाधिप-भधारक-श्रीहर्षकार्तिसूरि- विरचितं स्वापशचातुपाठविवरणं सम्पूर्णम् । eto. 2. R. G. BHANDARRAR is inclined to identify Allavadi with Allaudin Khilji. Coo Roport for 1882-83 p. 43. 3. Ibid. 4. Ibid, p. 44.

·viii INTRODUCTION exists in the form of commentaries although the composition of original treatises is also ascribed to him. The following are some of the works attributed to Harşakirti :- 1 Bịhacchantistotraţika; (composed in samvat 1655 ) ; 2 Kalyānamandirastotraţikā; (Ms. of samvat 163517; 3 Sindūraprakaranaţika ; 4 Sarasvatadipikā ; 5 Sețanitkārikāvivarana (composed in samvat 1669); 6 Dhātupāțhatarangiņi; 7 Dhātupâțhavivarana : 8 Śaradiyākhyanāmamäla; 9 Śrutabodhaţikā; 10 Yogacintamani ; 11 Vaidyakasároddhāra ; 12 Jyotiḥsāra® ; and 13 Jyotissároddhāraº. Another work on lexicography viz. Sandānekārtha is also attributed to Harsakirti. In verse 34 on folio 856 of the India Ofice manuscript of this work it is stated that the glossary was composed by Harsakirti in samvat 1665 which corresponds to A.D. 160). This verse reads as under: बाणतक्करसग्लौ तु १६६५ वर्षे तपसि मासि च । राकायां हर्षकीयाह्वसूरिश्चक्रे सतां मते ॥ Scholars differ in their opinion concerning the date of Harşakirti. According to Weber" Harsakirti, the author of the Sāradīyākhyanamamälä, lived towards 'the end of the sixteenth century'. BELVALKAR"? assigns the date circa 1550 A.D.' to Harsakirti, probably relying on the fact that Harsakirti was a pupil of Candrakirti who was honoured by Salimshah alias Jehangir who ruled from A.D. 1545 to 1553. Judging, however, from the works ascribed to Harsakirti in the above list we are inclined to assign Harsakirti a period 'between A.D. 1575 to 1625' for his literary activity. From the list of works ascribed to Harşakirti we come to know that he composed the Brhacchāntistotraţika in saṁvat 1655 i.e. A.D. 159), and the Sețanitkärikävivarana in samvat 1669 or A.D. 1613. 5. M. D. Desar in his 'Jain Gurjar Raviõ' ( vol. 1, p. 470 ) records the following information about Harşakirti, the pupil of Candrakirti and his works :: "पार्श्वचन्द्रगच्छना राजचन्द्रसूरि ( जन्म सं. १६०६; आचार्य सं. १६२६; स्व. १६६९) ना समकालोन राजरत्न सूरिशिष्य चन्द्रकीर्तिसूरि हता. तेना शिष्य आ हर्षकोर्तिसूरिए पोताना गुरुना नामनी सारस्वतव्याकरणनो टोका, नवस्मरणनो टीका, सिन्दुरप्रकरटीका, शारदीयाख्यनाममाला- कोश, धातुतरङ्गिणी, योगचिन्तामाणि, वैद्यकसारोद्धार, वैद्यकसारसंग्रह, श्रुतबोधवृत्ति, तिजयपहुत्त अने बृहत्शान्तिपर वृत्तिओ तेमज सं. १६६३ मा अनिट्कारिकाविवरण अने सं. १६६८ मा कल्याणमन्दिरस्तववृत्ति आदि अनेक प्रन्थो संस्कृतमा रच्या छे." 6. R. MITRA: Notices, No. 3068. 7. BBRAS. Des. Cat, No. 1801. 8. Cat. Cat. i. 7636. 9. Ibid. 10. Vide 1. 0. Cal, No, 5175. 11. T. ZACHARIAB : Indischen Wörterbucher, 37 12. Systems of Sanskrit Grammar, 103.

·ix INTRODUCTION It is also stated that a manuscript of Nyāyāvatāra was copied for him in samyat 1635 i.e. A.D. 15:9. It will be seen from the foregoing remarks that Harşakirti must have already commenced his literary studies in A.D. 1579 when he got a manuscript of Nyāyāvatāra copied for his use. It is also evident that his literary activity continued at least up to a D. 1613 when he wrote his commentary on the Sețanitkarikā. I am, therefore, inclined to assign a period of about fifty years roughly from A.D. 1575 to A.D. 1625 to the literary activity of Harsakirti. Manuscript-material The present edition of the Sāradiyakhyanāmamālā is based on five manuscripts, four from the Government manuscripts Library at the Bhandarkar Oriental Research Institute, designated as B, (= No. 1409 of 1887-91), B2 ( = No. 281 of 1873-74), B, ( = No. 1382 of 1884-87 ) and B. (No. 780 of 1875-76). The fifth manuscript designated as D, belongs to the Deccan College Mss. Library. This manuscript being very corrupt had to be rejected after the 75th stanza of the second Kānda. All the manuscripts are written in Devanāgari characters and with the exception of B,,, are dated as follows:- Bi-samvat 1760, B2-samvat 1792 and D,-samvat 1723. Unfortunately none of the five manuscripts utilized for this edition is complete and in some cases the readings had to be fixed with the help of the readings found in other lexicons.

·No text on this page.

·हर्षकीर्तिविरचिता शारदीयाख्यनाममाला ॐ नमः॥ 5 प्रणम्य परमात्मानं सच्चिदानन्दमीश्वरम् । प्रथ्नाम्यहं नाममालां मालामिव मनोरमाम् ॥१॥ वाग्देवी शारदा ब्राह्मी भारती गीः सरस्वती। हंसयाना ब्रह्मपुत्री सा सदा वरदास्तु नः ॥२॥ विनायकः पशुपाणिर्विघ्नराजो गजाननः । द्वैमातुर एकदन्तो लम्बोदरगणाधिपौ ॥३॥ गौरीसुतश्च हेरम्बस्तथा मूषकवाहनः । कार्यारम्भेषु सर्वेषु सिद्धिबुद्धिप्रदोऽस्तु सः ॥ ४ ॥ परमात्मा परब्रह्म परं ज्योतिरगोचरः। निरञ्जनश्चिरानन्दः परमः परमेश्वरः ॥५॥ देवाधिदेवः सर्वज्ञो वीतरागो जिनेश्वरः । तीर्थकरो जगन्नाथो जिनोऽर्हन्भगवान्प्रभुः ॥ ६ ॥ सुगतः श्रीघनो बुद्धो बोधिसत्त्वस्तथागतः । द्वयवादी दशबलो जिनः सौ[शौद्धोदनिर्मुनिः ॥ ७ ॥ 10 The references in the critical apparatus are to the stanzanumbers. 1 B12 missing. B3 ॐसिद्धिश्रीः-d) D1 missing मालाभिव. 2 B1.2 missing. -d) B4 adds (in marg. sec.m.) सावित्री सारदा. 3 B1.2 missing.-b) B4 (marg. sec. m.) गणाधिपः for गजाननः.-c) D1 द्विमातुर.-d) B4 (marg. sec. m.) गजाननः for गणाधिपः . 4 B1.2 missing.-d) B4 नः for सः. 5 B1.2 missing. 6 B1.2 missing.-d) D1 missing अर्हन्. 7 B1.2 missing. -a) D1 श्रीनधो बुधो.

·२ शारदीयाख्यनाममालायां [15 15 20 ब्रह्मा प्रजापतिः स्रष्टा विधिर्वधाः पितामहः । हिरण्यगर्भो द्रुहिणः परमेष्ठी चतुर्मुखः ॥ ८ ॥ धाता विधाता लोकेशो विरश्चिर्विश्वसृध्रुवः । सुरज्येष्ठः कमलभूः स्वयंभूर्नाभिभूरजः ॥९॥ पद्मनाभादियोनिः क आत्मभूः कमलासनः । तत्पुत्रो नारदो वीणायुतो हंसश्च वाहनः ॥१०॥ श्रीपतिः केशवः कृष्णो गोविन्दो माधवोऽच्युतः । दामोदरो दैत्यरिपुर्विष्णुर्नारायणो हरिः ॥११॥ जनार्दनश्चक्रपाणिर्वासुदेवश्चतुर्भुजः । उपेन्द्रः पुण्डरीकाक्षो मुरारिः पुरुषोत्तमः ॥१२॥ पीताम्बरः पद्मनाभो मुकुन्दो मधुसूदनः । विश्वंभरो विश्वरूपो विश्व[व]क्सेनो वृषाकपिः ॥१३॥ यदुनाथो हृषीकेशः शौरिः श्रीवत्सलाञ्छनः । वैकुण्ठ इन्द्रावरजो वनमाली त्रिविक्रमः ॥ १४ ॥ अब्धिशायी शेषशायी श्रीधरो गरुडध्वजः । जलशायी यज्ञमूर्त्यः [तिः] पुराणपुरुषः स्वभूः ॥ १५ ॥ अधोक्षजः कैटभजिवलिभिद्विष्टरश्रवाः । देवकीनन्दनः शाही कंसारिनरकान्तकृत् ॥ १६ ॥ 25 30 8 B1.2 missing. 9 B1.2 missing. 10 B1.2 missing.-c) D1 वाणीसुता for वीणायुतो.-d) B3 वाहनं for वाहनः 11 B1.2 missing. 12 B1.2 missing. 13 D1 missing विश्वक्सेनो. 14 B2 missing. 15 B2 missing. 16 B2 missing.-d) D1 बलिसिद्धि (!) for वलिभिद्.

·50] देववर्गः ३ 35 40 गदाधरश्चक्रधरो गोवर्धनधरो विधुः । गोपीप्रियो गिरिधरः श्यामो गरुडवाहनः ॥ १७ ॥ यशोदातनयो राधावल्लभो नन्दनन्दनः । विठ्ठलो मोहनः कुञ्जविहारी द्वारकेश्वरः ॥ १८ ॥ महेश्वरो महादेवः श्रीकण्ठः शंकरः शिवः । उग्रः शूली मृडः शंभुस्यम्बकश्चन्द्रशेखरः ॥ १९॥ रुद्रस्त्रिलोचनः शर्वः स्थाणुगङ्गाधरो हरः । ईशान ईशो गिरिशो गिरीशः प्रमथाधिपः ॥ २०॥ मृत्युंजयः पशुपतिः कृत्तिवासाः कपालभृत् । वामदेवो भवो भर्गः पिनाकी वृषभध्वजः ॥ २१ ॥ व्योमकेशः क्रतुध्वंसी भूतनाथ उमापतिः । अष्टमूर्तिीलकण्ठः पुरभिन्नीललोहितः ॥ २२ ॥ षण्ढः कपर्दी सर्वज्ञो धूर्जटिस्त्रिपुरान्तकः । कृशानुरेता दिग्वासा अन्धकारिविषान्तकृत् ॥ २३॥ ष[ख]ण्डपशुविरूपाक्षो वरदो भाललोचनः । इन्दुमौलिः स्मरारिश्च मीमो वृषभवाहनः ॥ २४ ॥ लक्ष्मीः श्रीः कमला पमा मा रमा कमलालया। इन्दिरा हरिपत्नी सा लोकमाताब्धिनन्दिनी ॥ २५॥ 45 50 17 B2 missing. 18 B2 missing. 19 B2 missing. 20 B2 missing.-a) B1 रौद्रः 21 B2 missing. 22 B2 missing. 23 B2 missing.-a) B1D1 908: for 48:; 24 B2 missing. 25 B2 missing.-b) D1 कमलाशया.

·४ [51 55 शारदीयाख्यनाममालायां ईश्वरी पार्वती गौरी भवानी हिमवत्सुता । उमा शिवाम्बिका दुर्गा काली कात्यायनीश्वरा ॥ २६ ॥ रुद्राणी चण्डिका चण्डी मृडानी मैनाकस्वसा । अपर्णार्या सती देवी गिरिजा सर्वमङ्गला ॥ २७ ॥ दाक्षायणी च शर्वाणी महामाया महेश्वरी । भैरवी भूतनाथा च शंकरी सिंहवाहना ॥ २८॥ अनङ्गो मदनः कामो मारः पञ्चशरः स्मरः । मनोभवो रतिपतिर्मन्मथो मकरध्वजः ॥ २९ ॥ पुष्पधन्वा मनसिजः कन्दर्पो विषमायुधः । सम्बरारिः सूर्पकारिदपको मीनकेतनः ॥ ३० ॥ अनन्यजो मधुसखः प्रद्युम्नः कुसुमायुधः । शृङ्गारयोनिः पुष्पेषुः संकल्पात्मा रमासुतः ॥ ३१ ॥ हृच्छयः कमनः कन्तुर्जराभीरुश्च तच्छराः । मोहनोन्मादनौ शोषणश्च तापनमारणौ ॥ ३२ ॥ कार्तिकेयो गुहः स्कन्दः सेनानीः पार्वतीसुतः । पाण्मातुरो महासेनः षण्मुखः शिखिवाहनः ॥ ३३ ॥ शरजन्माग्निभूः स्वामी विशाखः क्रौञ्चभेदनः । तारकारिः शक्तिधरः कुमारो बहुलात्मजः ॥ ३४ ॥ 60 65 26 B2 missing. 27 B2 missing. 28 B2 missing. D1 missing महेश्वरी भैरवी भूतनाथा.-d) B3.4 शांकरी for शंकरी. 29 B2 missing.-b) B1 स्मृतः for स्मरः. 30 B2 missing. D1 missing नंवरारिः सूर्पकारिः. 31 B2 missing. 32 B2 missing.-d) B4. (also marg. sec.m.) D1 ताडन° for तापन. 33 B2 missing.-c) D1 पण्मातुरः. 34 B2 missing.-b) B3.4 कोंचभेदनः; D1 missing क्रौंचभेदनः ·86] 70 देववर्गः विबुधा देवता देवास्त्रिदशा निर्जराः सुराः । आदित्या मरुतो लेखा निलिम्पा नाकिनोऽमराः ॥ ३५॥ वृन्दारकाः सुमनसः सुपर्वाणः सुधाभुजः । त्रिदिवेशा आदितेया अमर्त्या दानवारयः ॥ ३६ ।। दिवौकसो दिविषदो गीर्वाणा अमृतान्धसः । अस्वप्ना ऋभवो बर्हिर्मुखाः क्रतुभुजोऽरुजः ॥ ३७ ॥ स्वः स्वर्ग त्रिदिवं नाकः सुरलोकस्त्रिविष्टपम् । सुरालयश्चोर्ध्वलोको द्यौर्गौस्तविषताविषौ ॥ ३८ ॥ इन्द्रः पुरंदरः शक्रो वासवः पाकशासनः । संक्रन्दनः सहस्राक्षः सुत्रामा मघवा वृषा ॥ ३९॥ 75 80 आखण्डलः सुनासीरः पुरुहूतः शतक्रतुः । दिवस्पतिर्दुश्च[श्च्य]वनो जम्भारातिः शचीपतिः ॥४०॥ जिष्णुर्वृद्धश्रवा वज्री बिडौजा नाकनायकः। बलारातिः सुरपतिर्मरुत्वान्मेघवाहनः ॥ ४१ ॥ प्राचीनबर्हिर्मघवाञ्शतमन्युः सुरर्षभः । ऋभुक्षा नमुचिद्विट् च वृत्रहा कौशिको हरिः ॥ ४२ ।। वास्तोष्पतिस्तुराषाट् च पुलोमारिर्मरुत्सखः । गोत्रभेदी हरिहयो देवराजोऽस्य तु प्रिया ॥ ४३ ॥ 85 35 B2 missing. 36 B2 missing. 37 B2 missing.-d) B1.3 D1 वहिमुखाः. 38 B2 missing.-d) D1 तावियो for ताविपौ. 39 B2 missing.-ab) D1 missing शको वासवः. 40 B2 missing.-a) B1 सुनाशीर.-d) B1 जंभाराति; D1 missing जंभारातिः, 41 -a) D1 जिष्णु.-b) B3 नायकः प्रभुः for नाकनायकः. -b) D1 missing बिडौजा नाक. 42 -a) B1.3 aft: for 'af:. -c) Dl om, a. 43 -b) B1 पुलोमा.-c) D1 हयौ.

·शारदीयाख्यनाममालायां [87 तु 90 95 पुलोमजा शचीन्द्राणी पीयूषममृतं सुधा । हाहा हूहूश्च गन्धर्वो विश्वकर्मा शिल्पिकृत् ॥ ४४ ॥ सुतो जयन्तः प्रासादो वैजयन्तोऽमरावती । पुरी सभा सुधर्मा च मातलिः सारथिई रेः ॥ १५॥ ऐरावतो गजो वज्रमायुधं नन्दनं वनम् । उच्चैःश्रवा हयो यानं विमानं व्योमगामि च ॥ ४६॥ द्वारपालो देवनन्दी बृहस्पतिः पुरोहितः । खर्वेद्यावश्विनीपुत्रौ नारदायाः सुरर्षयः ॥ ४७ ॥ घृताची मेनका रम्भा मञ्जुघोषा तिलोत्तमा । उर्वशी च सुकेशी चेत्याद्या अप्सरसः स्मृताः ॥ ४८॥ संतानः पारिजातश्च कल्पश्च हरिचन्दनः । मन्दारश्चेति देवानां वृक्षाः पञ्च बुधैः स्मृताः ॥ १९ ॥ विद्याधराप्सरोयक्षरक्षोगन्धर्वकिंनराः । पिशाचो गुह्यकः सिद्धो भूतोऽमी देवयोनयः ॥ ५० ॥ कुबेरो धनदः श्रीदो यक्षराजो धनाधिपः । किंनरेशो राजराजः पौलस्त्यो गुह्यकेश्वरः ।। ५१ ॥ ऐलविलः शंभुसखः कुहः पुण्यजनेश्वरः । एकपिङ्गो वैश्रवणो निधीशो नरवाहनः ॥ ५२ ॥ 100 44 -c) B1.2.4 गंधवौं.-d) B2 शिल्प-; D1 शल्प (corrupt). 45 -a) B1 सुतौ. 46 -d) D1 missing विमानं व्योमगामि. 47 -a) B5 missing द्वारपालो देवनंदी. -c) B5 missing अश्विनीपुत्रौ. 48 D1 missing उर्वशी......... चेत्याचा. 49 -c) B2 कल्पद्र for कल्पश्च; D1 missing कल्पश्च. 50 -a) D1 missing विद्याधराप्सरो. -d) D1 missing योनयः. 51 -a) B2 वृंदो (?) for श्रीदो.-b) B2 यक्षः for यक्ष.-d) D1 पौलस्त्यौ. 52 -b) B2 'जिने for 'जने.

·122] व्योमवर्गः 105 110 मनुष्यधर्मा कैलासनाथः किंपुरुषाधिपः। उत्तराशापतिः शक्रकोशाध्यक्षोऽलकापतिः ॥ ५३ ॥ वरुणः पाशभृचैव प्रचेता अन्धिमन्दिरः । यादःपतिलपतिः पाशी पधिमदिक्पतिः ॥५४ ।। यमः कृतान्तः शमनो धर्मराजः परेतराट् । समवर्ती श्राद्धदेवः कालः सूर्यसुतोऽन्तकः ॥ ५५ ॥ यमराजः पितृपतिर्मृत्युदक्षिणदिक्पतिः । कीनाशो यमुनाभ्राता दण्डभृन्माहिषध्वजः ॥ ५६ ॥ असुरा दानवा दैत्याः शुक्रशिष्याः सुरद्विषः । पूर्वदेवा दितिसुता दैत्येन्द्रा दनुजा अपि ॥ ५७ ।। असुरा राक्षसा जातुधाना रक्षांसि नैर्ऋताः । रात्रिंचराः पुण्यजनाः पलादाश्रपरक्तपाः ॥ ५८ ॥ ॥ इति देववर्गः समाप्तः ॥ 115 आकाशमभ्रं गगनं व्योम विष्णुपदं नमः । अम्बरं पुष्करं खं पौरन्तरिक्षं मरुत्पथः ॥ ५९ ॥ वियद्विहायोऽनन्तं च सुरवर्त्म धनाश्रयः । आदित्यः सविता सूर्यो रविर्भानुर्दिनेश्वरः ॥ ६० ॥ अर्कः सूरः खगः पूषा पतंगो भास्करो भगः । तपनस्तरणिमित्रश्चित्रभानुस्त्रयीतनुः ॥ ६१ ॥ 120 54 -c) B2 D1 याद for यादः'. 55 B1 missing परेतराट्र.........न्तकः, 56 B1 missing.-a) D1 यमराज. 57 B1 missing.-d) B4 दितिजा (दनुजा in marg. sec. m.). 58 B1 missing.-c) B2.4 र त्रि. Colophon : B3.4 om. the colophon. 59 B1 missing.-c) D1 gi for all:. 60 B1 missing. 61 B1 missing.

·८ शारदीयाख्यनाममालायां [123 125 130 सप्ताश्वोऽहस्करो भास्वान्द्वादशात्मा विरोचनः । प्रभाकरः सहस्रांशुर्तिण्डो मिहिरोऽर्यमा ॥ ६२ ।। प्रद्योतनो जगच्चक्षुः कर्मसाक्षी दिवाकरः । हरिदश्वो हरिहेलिबध्नो हंसो विकर्तनः ॥ ६३ ॥ उष्णरश्मिम्रहपतिर्गभस्तिश्चक्रबान्धवः । इनोंऽशुमाली तीक्ष्णांशुः सप्तसप्तिर्विभाकरः ॥ ६४ ॥ नभोमणिर्धामपतिथुमणिः पद्मिनीपतिः । पद्मबन्धुर्विवस्वांश्च ध्वान्तारातिरहर्पतिः ॥ ६५ ॥ तिमिरारिर्दिनकरो यमुनाजनकोऽरुणः । चन्द्रः सोमो मृगाको ग्लौर्हिमांशुश्चन्द्रमाः शशी ॥ ६६ ॥ विधुः शशाङ्कः शीतांशुर्द्विजराजः सुधाकरः । जैवातृकः शशधरो नक्षत्रेशो निशाकरः ॥ ६७ ॥ ओषधीशो निशानाथ इन्दुः कुमुदिनीपतिः । अब्जो राजा चोडुपतिः कलानाथो हिमद्युतिः ॥ ६८ ॥ रोहिणीरमणः सिन्धुसुतः कुमुदबान्धवः । चन्द्रोद्योतः स्मृता ज्यो स्ना चन्द्रिका कौमुदीन्दुरुक् ॥ ६९ ।। नक्षत्रमृक्षं भं धिष्ण्यं तारा ज्योतिरुडुङ्ग्रहः । मयूखः किरणो भानुमरीचिर्दीधितिः करः ॥ ७० ॥ 135 140 62 B1 missing.-ab) D1 सप्ताश्वो.........विरोचनः (in marg. sec. m.); -d) B3D1 मिहर. 63 B1 missing.-d) B4 D1 व्रध्नो. 64 B1 missing. 65 B1 missing. 66 B1 missing. 67 B1 missing.-a) D1 शीतांशु. -c) D1 शशीधरो. -d) B2 नशाकरः 68 B1 missing.-a) B4 औषधीशो.-b) B3 'प्रियः (in marg. sec.m.) for "पतिः. 69 B1 missing. 70 B1 missing.-b) B2.4 उडुग्रहः.

·160] व्योमवर्ग: ९ पादो गभस्तिरुस्रो गौर्योतिर्धामांशुरश्मयः । अर्चिः पृष्णिघृणिस्तेजो भाः प्रभा त्विट् छविद्युतिः ॥ ७१ ।। शोचिर्दीप्तिमहो व! रोचिर्भा रुग्रुचिर्वसुः । शिशिरः शीतलः शीतस्तुषारश्च हिमो जडः ॥ ७२ ।। उष्णं तिग्मं खरं तीक्ष्णं चण्डं तीनं तथा पदुः । 145 मङ्गलोऽङ्गारको भौम आरो वक्रः कुजः स्मृतः ॥ ७३ ।। बुधस्तु सौम्यो ज्ञश्वान्द्रिर्गुरु वो बृहस्पतिः । वाचस्पतिः सुराचार्यो गीपतिर्धिषण ऽङ्गिाः ॥ ७४ ॥ शुक्रो दैत्यगुरुः काव्य उशना भार्गवः कविः । शनिः शनैश्च': शौरिन्दश्छायासुोऽसिः ॥ ७५ ॥ 150 राहुस्तमः सैंहिकेयः वर्भाणु[नु]स्तु विधुतुदः । केतुः शिखी चाहिकः स्याद्धृवस्तूत्तानपादजः ।। ७६ ॥ सप्तर्षयोऽत्रिप्रमुखा अगस्तिः कुम्भजोऽब्धिपः । अश्विन्यादीनि नक्षत्राण्यष्टाविंशतिसंख्यया ॥७७॥ 155 लग्नानि राशयश्चैव मेषाद्या द्वादश स्मृताः । अहर्दिनं दिवं घस्रं दिवसो वासरो दिवा ॥७८॥ प्रातः प्रभातं प्रत्यूषो उषः कल्यमहर्मुखम् । रजनी यामिनी रात्रिस्त्रियामा शर्वरी निशा ॥७९॥ निशीथिनी क्षपा दोषा क्षणदा च विभावरी । अन्धकारं च तिमिरं ध्वान्तं संतमसं तमः ॥८०॥ 160 71 B1 missing.-a) B2D1 गो for गौः. 72 B1 missing.-d) B2 feat for RAT. 73 B1 missing. 74 B1 missing.-a) B2 बुद्धः for बुधः-b) B2 जीवौ for जीवो. 75 B1 missing. 76 B1 missing. राहुस्तम ... ..... केतुः. 77 -b) B4 अधिजः D1 अम्जयः 80 -a) B3.4 क्षिपा for क्षपा. २ ·ar शारदीयाख्यनाममालायां [161 तमिस्रमन्धतमसं भूछाया तामसं रजः । क्षणः पलं घटी यामदिनमासर्तयोऽयनम् ॥ ८१ ॥ संवत्सरो युगः कल्पं कालस्येत्यादयो भिदाः । वसन्तग्रीष्मवर्षाश्च शरद्धेमन्त एव च ॥ ८२॥ शिशिरश्चेति विज्ञेया ऋतवः षट् द्विमासिकाः । अब्दः संवत्सरो वर्ष वत्सरो हायनः शरत् ।। ८३ ॥ 165 170 कल्पो युगान्तः संहारः कल्पान्तः प्रलयः क्षयः । दिशा आशा दिशः काष्ठा हरितः ककुभश्च ताः ।। ८४॥ चतस्रोऽष्टौ च दश वा स्युरिन्द्राद्यास्तदीश्वराः । पूर्वाग्नेयी दक्षिणा च नैर्ऋती पश्चिमा तथा ॥ ८५॥ वायवी चोत्तरेशानी ब्राह्मी नागीति ता दश । वारिवाहो घनो मेघः स्तनयिनुर्घनाघनः ॥ ८६ ॥ अभ्रं तडित्वान्मुदिरो जलमुर जलदोऽ'बुभृत् । धाराधरो जलधरो धूमयोनिर्बलाहकः ॥ ८७ ॥ जीमूतो वारिदो नभ्राट् पर्जन्योऽम्भोधरोऽम्बुदः । विद्युत्सौदामिनी शम्पा चञ्चला चपला तडित् ॥ ८८॥ ऐरावती क्षणरुचिटदिनी च शतदा । गर्जित स्तनितं गर्जा रसितं मेघनिस्वनः ॥ ८९ ॥ 176 बप्पीह (!) श्चातकसारङ्गस्तोकको नभोऽम्बुपः । नीलकण्ठः शिखी केकी मयूरो जलमुक्सुहृत् ॥९॥ 180 81 -a) B12.4 D1 तिमि for तमिस्र. -c) D1 पल्यं. 83 -a) B1 शिशिरं. -ab) D1 in marg. sec. m. -D1 om.83 bc. 84 -c) B2 दिशा for दिशः. -d) B1 ककुभाः. 87 -b) B1 जलदंबु for जलदोऽम्बु 89 -a) B2 क्षणे for क्षण. -d) B All mss. निस्वने.

·200] व्योमवर्गः २१ 185 शिखण्डी बर्हिणो बहीं कलापी च भुजंगभुक् । परपुष्टा परभृता ताम्राक्षी कोकिला पिकी ॥९१॥ मधुरालापिनी श्यामा कलकण्ठी वनप्रिया । रथाङ्गाह्वश्चक्रवाकः कोको द्वंद्वचरश्च सः ॥९२॥ यामिनीविरहश्चक्रो रामशापनिशावियुक् । जीवंजीवश्चलचञ्चुश्चकोरो विषसूचकः ॥९३॥ ताम्रचूडः कुर्कुटश्च कृकवाकुः शिखण्डिकः । प्रभातज्ञो निशावेदी वृक्षाक्षश्चरणायुधः ॥९४॥ अनुवादी रक्ततुण्डः शुकः कीरः फलादनः । खञ्जनः खञ्जरीटश्च नीलश्चाषः किकीदिविः ॥ ९५॥ हंसो मरालश्चक्राङ्गो मानसौकाः शितच्छदः । हंसमेदा राजहंसाः कादम्बा धार्तराष्ट्रकाः ॥ ९६ ॥ तार्क्ष्यः सुपर्णो गरुडो वैनतेयोऽरुणानुजः । गरुत्मान्पक्षिराजश्च सारिः कश्यपात्मजः ॥९७॥ खगो विहंगमः पक्षी विहंगो विहगो द्विजः । पत्री पतत्री शकुनिः शकुन्तः शकुन: पतत् ।।९८॥ विहायो विः पत्ररथो विकिरः पतगोऽण्डजः । नगोका नीडनिलयः खचरो विकिरो वयः ॥ ९९ ॥ 190 195 पक्ष छदो गरुत्पत्रं पतत्रं च तनूरुहम् । वाजोऽस्य पक्षतिर्मूलं चञ्चुस्रोटिः सृपाटिका ॥१००॥ 200 94 -a) B4 कुकट. 95-a) D1 रक्ततुंडी.-b) D1 पलादन. -c) D1 खंजनं. 96 -d) B1.2 D1 धृत' for धात'. 98 -c) B2 शकुनी. 99 -a) B1 पत्ररथी. 100 -d) B2 चंचू for चन्चु.

·१२ 205 शारदीयाख्यनाममालायां [201 वायुः समीरणो वातः समीरो मारुतो मरुत् । गन्धवाहो गन्धवहो मातरिश्वा प्रभञ्जनः ॥१०१॥ सदागतिर्जगत्प्राणो नभस्वान्पवनोऽनिलः । श्वसनः पवमानश्च पृषदश्वः प्रकम्पनः॥ १०२॥ अहिप्रियो दैत्यदेव आशुगः स्पर्शनोऽस्य तु । पुत्रौ भीमहनूमन्तौ झञ्झा वृष्टियुतो मरुत् ॥ १०३ ॥ ॥ इति श्रीव्योमवर्गः समाप्तः॥ विष्टपं भुवनं विश्वं जगल्लोकश्चराचरम् । मनुष्यलोकः संसारो नागलोको रसातलम् ॥ १०४॥ भूमि वसुधा पृथ्वी धरित्री धरणी धरा । मही वसुंधरा धात्री क्षोणी क्षमा मेदिनी क्षितिः ॥१०५॥ विश्वंभरा वसुमती स्थिरानन्ताचलावनिः । सर्वसहा क्षमा गोत्रा काश्यपी सागराम्बरा ॥ १०६॥ उर्वी ज्या कुर्भूतधात्री विपुला जगती रसा । इला गौ रत्नगर्भा च पृथिवी सिन्धुमेखला ॥१०७॥ पर्वतः शिखरी क्षमाभृन्नगः शैलोऽचलो गिरिः। अद्रिः शिलोच्चयो गोत्रो भूधरः सानुमान्धरः ॥ १०८॥ मेरुहिमालयो विन्ध्यः कैलासो मलयाचलः । उदयाद्री रोहणश्च लोकालोकादयो नगाः ॥१०९॥ नीरं वारि जलं तोयं पानीयं सलिलं कुशम् । अम्भोऽर्णोऽम्बु पयः पाथः शम्बरं जीवनं वनम् ॥ ११०॥ 210 215 220 Colophon: B3.4 व्योमवर्गः. B2-4D1 om. समाप्तः. 104 D1 missing. 105 D1 missing.-a) B3 transp. भूमिः and भू. 106 D1 missing.-c) B2 गोत्री. 107 D1 missing. 108 D1 missing. 109 D1 missing. 110 D1 missing.

·240] घरावर्गः १३ उदकं पुष्करं क्षीरममृतं सर्वतोमुखम् । कङ्कबन्धं घनरसमापो वा कमलं विषम् ॥ १११॥ समुद्रः सागर: सिन्धुरुदधिः सरितां पतिः । वारिराशिरकूपारः सरस्वान्मकरालयः ॥११२॥ यादःपतिर्जलनिधिरुदन्वानब्धिरर्णवः । 225 रत्नाकरो मितद्रुश्च पारावारो नदीश्वरः ॥ ११३ ॥ नदी तरङ्गिणी सिन्धुस्तटिनी निम्नगा धुनी । श्री[स्रो]तस्विनी शवलिनी सवन्ती हुदिनी सरित् ॥११॥ कूलंकषा निर्झरिणी कः स्रोतोवहापगा । रोधोवक्रा जलधिगा द्वीपवत्यब्धिवल्लभा ॥११५॥ 230 स्वनंदी जाह्नवी गङ्गा त्रिस्रोता सुरदीर्घिका । मन्दाकिनी त्रिपथगा भीष्मसूर्वियदापगा ॥११६॥ भागीरथी विष्णुपदी पवित्रा हरशेखरा । कालिन्दी यमुना सौरी सूर्यपुत्री यमस्वसा ॥११७॥ उर्मिस्तरङ्गः कल्लोलो भङ्ग उत्कलिकावलिः । 235 उल्लोलो लहरी वीचिरावर्तः पयसां भ्रमः ॥११८॥ ओघः स्रोतः प्रयाहश्च वेला स्यादृद्धिरम्भसः । कलं तीरं तटं रोधः पुलिनं सैकतं च तत् ॥११९॥ बोहित्थं वहनं पोतो यानपात्रं वहित्रकम् । द्रोणी तु मङ्गिनी वेडा नौका नौस्तरणिस्तरी ॥१२॥ 240 111 D1 missing.-d) B1 बिसं for विषम्. 112 D1 missing. 113 -d) B3.4 वारपारः for मितद्रुश्च. 114 -d) B1-3D1 श्रवंती for स्रवन्ती. B4 हादिनी for हदिनी. 117 -b) B2D1 हरि for हर.-c) B2D1 शौरी for सौरी. 118 D1 missing कल्लोलो ... भ्रमः. 119 D1 missing.-a) B1.2 श्रोत: for स्रोतः 120 D1 missing.-d) B2.3 नरणी for तरणिः.

·१४ 245 शारदीयाख्यनाममालायां [241 उडुपं तु प्लवः कोलस्तरण्डो मेल इत्यपि । निर्यामकः कर्णधारो नाविकः पोतबाहकः ॥ १२१ ॥ पृथुरोमा संघचारी मत्स्यो मीनो झषोऽण्ड नः । वैसारिणो विसारी च शम्बरोऽनिमिषस्तिमिः ॥ १२२ ।। पाठीनः शफरी शल्की रोहितश्च तिमिगिलः । मेकमण्डूकवर्षाभूशालूरप्लवदर्दुराः ॥ १२३॥ कच्छपः कमठः कूर्मो दौलेयः कमठी दुलिः । यादांसि जलजीवाः स्युस्ते नक्रमकरादयः ॥ १२४ ।। उदपानं प्रहिः दीर्घिका । पुष्करिणी खातकं च निपानं तु जलाश्रयः ॥ १२५॥ कूपश्चान्धुर्वापी तु 250 सरस्तडागः कासारः सरसी च सरोवरः । पनाकरः स एव स्याद्वसन्तः पल्वलं लघु ॥ १२६ ॥ कमलं पुष्करं पद्ममरविन्दं कुशेशयम् । अम्भोरुहं तामरसं राजीवं च महोत्पलम् ॥ १२७॥ वि[ बि]सप्रसूनं नलिनं शतपत्रं सरोरुहम् । सहस्रपत्रं जलजं सरोज सरसीरुहम् ॥ १२८॥ 255 पङ्केरुहं सरसिजमजं वारिजमम्बुजम् । नालीकं पङ्कजाम्भोजे कजं चाहि विकासभाक् ॥ १२९॥ रक्तोत्पलं कोकनदं पुण्डरीकं सिताम्बुजम् । पभिनी च कमलिनी नलिनी बिस[सि]नीत्यपि ॥ १३०॥ 260 122 --d) B1 संबरो for शम्बरो. 125 -a) B2 प्रहिकूपं. 128 -d) B1.3.4D1 मरमिरुहं. 129 B1 missing अह्निविकासभाक. 130 B1 missing.-d) B2 om. नलिनी.

·280] घरावर्गः १५ अम्भोजिनी नीरजिनी पङ्कजिन्यब्जिनी स्मृता । अथोत्पलं कुवलयं कुमुदं कैरवं सितम् ॥१३१ ॥ इन्दीवरं च तन्नीलोत्पलं रात्रिविकासभाक् । कुमुद्वती कुमुदिनी कैरविणी शशिप्रिया ॥१३२॥ दण्डो नालं मृणालं च बिसतन्तुश्च तन्तुलम् । 265 द्विरेफो भ्रमरो भृङ्गो रोलम्बोऽलिः शिलीमुखः ॥१३३ ।। इन्दिन्दिरश्चश्चरीकः षट्पदश्च मधुव्रतः । मधुपोऽली[लि:] मधुकरो मधुलिट् पुष्पलिट् स्मृतः ॥१३४॥ वल्ली प्रतानिनी वीरुद्रततिर्वल्लरी लता । पुष्पं प्रसूनं कुसुमं सूनं सुमनसः सुमम् ॥ १३५॥ 270 मकरन्दः पुष्परसः परागं पुष्पज रजः । पत्रं पण दलं बह पलाशं छदनं छदः ॥१३६॥ नवं तत्स्यात्किसलयं प्रवाल: पल्लवो नवः । फुल्लं विकसितं स्मेरं प्रबुद्धं विकचं स्मृतम् ॥ १३७॥ उजृम्भितं चोन्मिषितं हसितं च विजृम्भितम् । 275 स्फुटं प्रफुल्लमुत्फुल्लं विनिद्रं दलितं तथा ॥ १३८॥ संकुचित मीलितं च निद्राणं मुद्रितं स्मृतम् । षण्ड आराम उद्यानं विपिनं काननं वनम् ॥ १३९॥ वाटिकोपवनं दावः कक्षः कान्तारनिःकुटौ । अटव्यरण्यं गहनं सान्द्रे कुजो निकुञ्जवत् ॥ १४०॥ 280 131 B1 missing. 132 B1 missing. -d) B2 कैरव for कैरविणी. 133 B1 missing. 134 B1 missing. 135 Bl missing.-a) B2 afs: for at 136 B1 missing.-a) D1 मकरन्दं. 137 B1 missing.-d) D1 स्मितं for स्मृतम्. 138 B1 missing. 139 B1 missing. 140 Bl missing ·१६ शारदीयाख्यनाममालायां [281 वृक्षो द्रुमस्तरुः शाखी पादपश्च महीरुहः । अनोकहोंऽह्रिपः सालः पलाशी विटपी कुटः ॥ १४१ ।। अगो नगोऽगमो द्रुश्च फलवांश्च वनस्पतिः । केतकः केतकी जाती चम्पको मल्लिका जपा ॥ १४२॥ 285 बन्धुको यूथिका कुन्द इत्याद्याः पुष्पजातयः । आम्रो रसालो माकन्दः सहकारश्चूतनूतवत् (?) ॥ १४३ ।। रम्भा तु कदली मोचा समौ करकदाडिमौ । गन्धसारो मलयजः श्रीखण्डश्चन्दनद्रुमः ॥ १४४ ॥ तैलपर्णिकमेवेदं गोशीर्ष हरिचन्दनम् । 290 सर्पो भुजंगो भुजगः पन्नगोऽहिर्भुजंगमः ॥ १४५ ॥ उरगो जिह्मगो भोगी दन्दशूकः सरीसृपः । दर्वीकरो विषधरो द्विजिह्वः पवनाशनः ॥ १४६ ॥ काकोदरो दीर्घपृष्ठः पृदाकुः कुण्डली फणी । आशीविषो गुप्तपादो व्यालो नागो बिलेशयः ॥ १४७ ॥ 295 चक्षुःश्रवाः काद्रवेयः सर्पराजस्तु वासुकिः । शेषो नागाधिपोऽनन्तः सहस्रबदनश्च सः ॥ १४८ ।। विषस्तु गरलं वेडो रसस्तीक्ष्णश्च तद्भिदः । हालाहलः कालकूटो वत्सनागः प्रदीपनः ॥ १४९॥ सौराष्ट्रिको ब्रह्मपुत्रः काकोलो दरदोऽपि च । मृगः कुरङ्गो हरिण एणः सारङ्ग एव च ॥ १५०॥ 141 B1 missing. 142 B1 missing. 143 B1 missing. 114 B1 missing:-d) D1 ममो for ममी. 145 B1 missing. 146 B1 missing 147 B1 missing. 148 B1 missing. 149 B1 missing. 150 B1 missing 300 ·320] घरावर्गः वातायुः कृष्णसारश्च रुरुमुख्यास्तु तद्भिदः । सिंहो मृगेन्द्रः पारीन्द्रो हर्यक्षः केसरी हरिः ॥ १५१ ॥ कण्ठीरवो महानादो मृगारिनखरायुधः । पश्चाननो गजारातिः पुण्डरीकस्तु चित्रकः ॥ १५२॥ द्वीपी व्याघ्रश्चित्रकायः शार्दूलः शरभोऽष्टपाद् । 305 गजो मतङ्गजो हस्ती मातङ्गः कुञ्जरः करी ॥ १५३ ॥ इभः स्तम्बरमः कुम्भी दन्ती दन्तावलो द्विपः । द्विरदः सिन्धुरो नागः सामयोनिमहामृगः ॥ १५४ ॥ अनेकपश्च करटी करेणुः पीलुवारणौ । घोटकस्तुरगो वाजी तुरंगोऽश्वस्तुरंगमः ॥ १५५ ॥ 310 अर्वा वाहो हयः सप्तिर्गन्धर्वो वीतिरेव च । काम्बोजाः सैन्धवा देश्या अ[आ]जानेया वनायुजाः ॥ १५॥ अश्वा वामी च वडवा किशोरो बालघोटकः । अनश्च शकटो गन्त्री शताङ्गः स्यन्दनो रथः ॥ १५७ ॥ शिबिका याप्ययानं च दोला प्रेक्षा सुखासनम् । 316 वाहनं धोरणं यानं पत्रं युग्यं गतिर्ध्वजः ॥ १५८॥ ध्वजश्च केतनं केतुः पताका चिह्नमेव च । मार्गोऽध्वा निगमः पन्था पदवी वर्म पद्धतिः ॥१५९॥ अयनं सरणिः पथ्या रथ्या वीथी च संचरः । उक्षा गौर्वृषभोऽनडान्भद्रः नार्करशर्करौ ॥१६०॥ 320 व 151 B1 missing. 152 B1 missing. 153 B1 missing.-c) B2 मातंगजो for मतङ्गजो.-d) B2 कुंजरी for कुअरः. 154 B1 missing. -d) B2 श्यामयोनि: for सामयोनि:, 155 B1 missing. -c) B1 तुरंगः for तुरगः, 156 B1 missing. 157 B1 missing. 158 B1 missing. 159 B1 missing. 160 B1 missing. -b) B2 मंचरं for संचरः, ३ ·१८ व 326 330 शारदीयाख्यनाममालायां [321 बलीवर्दः सौरमेयः ककुमाशांकरो वृपः । सुरभिर्गीरनडाही सौरभेयी च रोहिणी ॥ १६१ ।। तम्पा तम्बार्जुनी धेनुर्माहेयी च निलिम्पिका । क्रमेलकोष्टकरमा दासेरः कण्टकाशनः ॥ १६२ ॥ वगहः शूकर: कोलो गर्दभो रासभः खरः । कुक्कुरः सारमेयः श्वा भषणः श्वानमण्डलः ॥ १६३ ॥ शाखामृगो मर्कटश्च वनौका वानरः कपिः । शृगालो जम्बुकः क्रोष्टा फेरुगोमायुफेरव': ॥१६४॥ उरभ्रो मेण्टको मेष एडकोऽविहुडोरणाः । अजस्तु छगलागछगो बस्तः स्तभः पशुः ॥१६५॥ अग्निवहिबहद्भानुदहनो ज्वलनोऽनलः । वैश्वानरः कृष्णवमा चित्रभानुर्धनंजयः ॥१६६॥ आशुशुक्षणिप्पित्तं जातवेदा हुताशनः । हव्यवाहो हुतघहो बर्हिः शुष्मा विभावसुः ॥ १६७॥ आश्रयाशो वायुसखः पावको हुतभुक्शिखी । वृषाकपि:तिहोत्रः कृशानुभ्छागवाहनः ॥ १६८॥ हिरण्यरेताः सप्तार्चिः शोचिष्केशस्तनूनपात् । कृपीटयोनिर्दमुना रोहिताश्व उपर्बुधः ॥ १६९ ॥ स्वाहापतिः शुचिः शुक्रो बर्हिज्योतिर्विरोचनः । ज्वालाजिह्वः सप्त मन्त्रः शुष्मा धूमध्वजोऽपि च ॥ १७० ॥ 335 340 161 B1 missing. -d) B2D1 सौरभेया for सौरभेयी. 162 B1 missing. 163 B1 missing. 164 B1 missing.-c) D1 क्रोष्टी for क्रोष्टा. 165 Bl missing. 166 B1 missing.-b) B2 ज्वलः for अनलः. 167 B1 missing.-d) D1 वह्निः for वर्हिः. 168 B1 missing. 169 Bl missing. 170 B1 missing.

·१९ 359] धरावर्गः वडवानल और्वश्च वाडवो वडवामुखः । संवर्तकः समुद्राग्निर्दवो दायो वनानलः ॥ १७१ ॥ सुवर्ण कनकं स्वर्ण हिरण्यं हेम काञ्चनम् । चामीकरं शातकौम्भं गाङ्गेयं भर्म हाटकम् ॥ १७२ ।। कार्तस्वरं जातरूपं कलधौतं च कर्बुरम् । 345 तपनीयं च कल्याण रुक्म जाम्बूनदं वसु ॥ १७३ ॥ अष्टापदं भूरिचन्द्रो महारजतभूत्तमे । दुर्वर्ण रजतं रूप्यं तारं खजूरमित्यपि ॥ १७४ ।। रत्नं वसु मणिस्तस्य भेदा मरकतादयः । वैडूर्यवज्रमाणिक्यनीलमौक्तिकविद्रुमाः ॥ १७५ ॥ 350 द्रव्यं स्वं द्रविणं वित्तं द्युम्नं रा विभवो धनम् । अर्थो लक्ष्मीः वापतेयं रिक्थमृक्थ तथा वसु ॥ १७६ ॥ भूतिर्विभूतिरैश्वर्यमणिमादिकमष्टधा । अणिमा महिमा चैव गरिमा लघिमा तथा । प्राप्तिः प्राकाम्यमीशित्वं वशित्वं चाष्ट सिद्धयः ॥ १७७॥ 355 महापद्मस्तथा पद्मः शङ्को मकरकच्छपौ। मुकुन्दकुन्दौ नीलश्च खर्वश्च निधयो नव ॥ १७८ ॥ अस्यां श्रीहेममालायां हर्षकीर्तिकवेः कृता । देवव्योमधरावगैः काण्डोऽयं प्रथमोऽजनि ॥ १७९ ॥ इति श्रीहर्षकीय॒पाध्यायविरचितायां शारदीयाभिधायां लघुनाममालायां प्रथमः काण्डः ॥१॥ 171 B1 missing.-a) B2 वाडवानल for वडवानल. D1 ऊ' for और्व'. -b) B2 वडवानल: for वडवामुखः.-c) D1 संवर्तकाः for संवर्तकः. 172 B1 missing.-b) B3 हाटकं for काञ्चनं.-d) B2 कांचनं for हाटकम्. 173 B1 missing.-d) B4 D1 जंबू for जम्बु. 174 B1 missing.-c) B2 रूपं for रूप्यं. 175 B1 missing.-c) B2 माणिक्यं for माणिक्य-.-B2 मुक्तिकः for मौक्तिक- 176 B1 missing. 177 B1 missing.-a) B2 af: for fairt:. 178 B1 missing. -d) All mss. read चर्नश्च (corrupt) for खर्वश्च, Colophon: B1 missing; B3 हर्षकीर्तिसूरिविर'.

·२० 360 365 370 शारदीयाख्यनाममालायां [360 मनुष्यो मानवो मर्यो मनुजो मानुषो नरः । ना विट् पञ्चजनो भूस्पृक् पुरुषः पूरुषः पुमान् ॥ १॥ स्त्री नारी वनिना योषा ललना महिलाबला । कामिनी भामिनी रामा रमणी च नितम्बिनी ॥२॥ अङ्गना मानिनी योषिद्वर्णिनी वामलोचना । बाला सीमन्तिनी भीरुः सुन्दरी युवती वशा ॥३॥ मृगाक्षी प्रमदा भामा मुग्धा वामा विलासिनी । कृशोदरी पुरन्ध्री च तन्वी लीलावती वधूः ॥ ४ ॥ उपयामः परिणयो विवाहः पाणिपीडनम् । पाणिग्रहणमुद्वाहो दारकर्म विवाहनम् ॥५॥ भर्ता विवोढा रमणो भोक्ता नाथः पतिर्धवः । बरो वरयिता कान्तो वल्लभो दयितः प्रियः ॥६॥ प्राणेशः प्रणयी प्रेयान्प्रेष्ठः प्राणसमोऽधिकः । प्रीतः प्रियतमः सेक्ता आर्यपुत्रश्च नायकः ॥७॥ भार्या सहचरी पन्नी वल्लभा प्रेयसी प्रिया । कान्ता जाया जनी जानिर्गृहं दाराः परिग्रहः ॥ ८॥ ऊढा पाणिगृहीता च कलत्रं गृहिणी वधूः । दयिता च प्रियतमा द्वितीया च सधामणी ॥९॥ पिता तु जनकस्तातो वप्ता जनयितापि च । अम्बा माता सवित्री च जनयित्री जनन्यपि ॥१०॥ नन्दनस्तनयः पुत्रो दारकः सूनुरुद्वहः । सुतोऽङ्गज आत्मजश्च पुत्री तु दुहिता सुता ॥ ११ ॥ 375 380 1 B1 missing.-b) B2 मानवो for मानुषो. 2 B1 missing. 3 B1 missing. 4 -a) B2 repeats दरी.-b) B2 पुरंदरी for पुरन्धी. Plarinews 344/6 ·२१ 403] 385 390 अङ्गवर्गः बालः स्तनंधयः पोतः पाको डिम्भोऽभकः शिशुः । कुमारः पृथुकः शावः क्षीरकण्ठः किशोरकः ॥ १२ ॥ कुमारी कन्यका कन्या बालिका दिक्की कनी । तोकापत्ये प्रसूतेस्तुक् संतानं संततिः प्रजाः ॥ १३ ॥ भ्राता सहोदगे बन्धुः सहजो बान्धवोऽपि च । भगिनी तु स्वसा जामिदंपती दयितापती ॥ १४ ॥ वंशोऽन्वयः कुलं गोत्रं जननाभिजने अपि । सती पतिव्रता साध्वी दासी चेटी च चेटिका ॥१५॥ दूती संचारिका चुन्दी कुट्टिनी सम्भली समाः । पण्यत्री गणिका वेश्या रूपाजीवा पणाङ्गना ॥ १६ ॥ असती पांशुलाशीला स्वैरिणी कुलटेवरी । पुंश्चली बन्धुकी धृष्टा चर्षणी व्यभिचारिणी ॥ १७ ॥ मित्रं सखा सहचरी वयस्यः सवयाः सुहृत् । आली सखी वयस्या च सध्रीची सहचारिणी ॥१८॥ शरीरं विग्रहो देहो गात्रं क्षेत्रं तनुस्तनूः । अङ्गः कायो वपुर्वम॑ मूर्ति कलेवरम् ॥ १९ ॥ संहननं घनो बन्धः पुरः पिण्डं च पुद्गलम् । हृषीकमक्ष करणं ग्रहणं च खमिन्द्रियम् ॥ २० ॥ आत्मा जीवोंऽशुमाञ्जन्तुर्देही प्राणी च चेतनः । जन्युः शरीरी पुरुषो हंसः सत्त्वं पुनर्भवा (?) ॥२१॥ स्वान्तं चित्तं मनश्चेतो मानसं हृदयं च तत् । अन्तःकरणमप्यस्य संकल्पश्च मनोरथः ॥२२॥ 386 400 18 -b) B4 सवयः. 19 D1 missing. 20 D1 missing.-a) B3 बन्धुः for बन्धः -d) B2 चक्षुरिंद्रियम् for च खमिन्द्रियम्. 21 D1 missing. 22 D1 missing. d .4 ६ ·२२ 405 410 शारदीयाख्यनाममालायां [404 शीर्षकं मस्तकं मुण्डं मौलिर्मस्तं च मस्तिकम् । उत्तमाङ्गं शिरो मूर्धा करणत्राणमेव च ॥२३॥ केशा बालाश्च चिकुरा अलकाः कुन्तला: कचाः । शिरोरुहास्तीर्थवाका मूर्धजास्तत्समुच्चये ॥२४॥ केशात्कलापरचनापाशभारचया अपि । कवरी वेणिका वेणी धम्मिल्ला गुम्फिता: कचाः ॥२५॥ केशेषु वर्त्म सीमन्तः कुरलो भ्रमरालकः । शिखा शिखण्डिका चूडा बालानां काकपक्षकः ॥ २६॥ मुखकेशाः श्मश्रु कूर्ची लोम रोम तनूरुहम् । रोमावली रोमलता रोमराजी हृदूदरे ॥ २७ ॥ मुख तु वदनं वक्त्रं तुण्डमास्यं तथाननम् । ललाटमलिकं भालं गोध्यलीके ललाटिका ॥ २८ ॥ कर्णः श्रोत्रं श्रवणं च शब्दग्राहः श्रुतिः श्रवः । नक्रं तु नासिका नासा घ्राणं घोणा च शिञ्जिनी ॥ २६॥ नयनं लोचनं नेत्रमीक्षण चक्षुरम्बकम् । अक्षि दृग्दृष्टिरस्यान्तस्तारका च कनीनिका ।। ३०॥ अर्धदृग्वीक्षण काक्षः कटाक्षोऽपाङ्गदर्शनम् । क्रोधाद्भवो विकारो यो भ्रकुटि कुटिश्च सा ॥ ३१ ॥ पक्ष्म स्यान्नेत्ररोमाणि भ्रूरूवं रोमपद्धतिः । गल्लो गण्डः कपोलश्च चिबुकं त्वधरादधः ॥ ३२ ॥ 415 420 23 D1 missing.-d) B1 करणः त्राण for करणयाण. 24 D1 missing. 25 D1 missing. 26 D1 missing.-d) B3.4 पक्षक. 27 D1 missing.-a) B471.-b) B1 in marg. see. m. 28 D1 missing.-c) B1 ललाट: 29 D1 missing. 30 D1 missing. 31 D1 missing.-b) B2 अनंग for अपाङ्ग'.-c) B1 क्रोधावो. 32 D1 missing.

·443] अनवर्गः २३ 425 430 ओष्ठोऽधरो दन्तवस्त्रं तथा च रदनच्छदम् । रदना दशना दन्ता द्विजा दंशा रदा अपि ॥ ३३ ॥ जिह्वा रसज्ञा रसना कण्ठो निगरणो गलः । अंशः स्कन्धो भुजशिरो बाहुर्बाहा च दोर्भुजः ॥ ३४ ॥ हस्तः करः शयः पाणिः पञ्चशाखश्च स स्मृतः । अङ्गुल्यः करशाखाः स्युस्तथाङ्गुष्ठाङ्गुलौ समौ ॥ ३५ ॥ कामाङ्कुशो महाराजः करजो नखरो नखः । करशूकः कररुहो भुजाकण्टः पुनर्भवः ॥ ३६॥ शिरोधिः कंधरा ग्रीवा धमनिश्च शिरोधरा । उरो हृद्धृदयं वक्षः स्तनान्तरभुजान्तरे ।। ३७ ।। स्तनौ कुचावुरोजौ च वक्षोजौ च पयोधरौ । उदरं जठरं तुन्दं पिचण्डः कुक्षिरेव च ॥ ३८ ॥ त्रिवलिस्तूदरे रेखा नाभिः स्यात्तुन्दकूपिका । अङ्कस्तु क्रोड उत्सङ्गः पृष्ठं वंशस्त्रिकं तथा ॥ ३९ ॥ मध्योऽवलग्नं विलग्नं मध्यमोऽलङ्क एव च । काञ्चीपदं कटिः श्रोणिः कटीरं च ककुद्मती ॥ ४०॥ अधो नितम्ब आरोहः स्रीकट्या जघनं पुरः । उपस्थं च भगो योनिः स्रीचिह्न स्मरमन्दिरम् ॥ ४ ॥ पुंश्चिद्रं मेहनं मेट्रं शिश्नं शेफ इति स्मृतम् । अपानं तु गुदं पायुरूरू सक्थि समे उमे ।। ४२ ।। 435 440 33 D1 missing. 31 D1 missing. 35 D1 missing. 35 D1 missing. 37 D1 missing. 38 D1 missing.-c) B2 तुंः. 39 D1 missing. 41 –b) B1.2 पुर. 12 -d) B4 स्मः ( in marg.)

·२४ शारदीयाख्यनाममालायां [444 445 450 जानूरुपर्व चाष्ठीवत्प्रतिजङ्घा तु पिण्डिका । पादः पदोंऽहिश्चरणश्चलनः क्रमणः क्रमः ॥ ४३ ।। मण्डनं स्यादलंकारो भूषणाभरणे अपि । शीर्षाभरणं शीर्षपुष्पं चूडामणिः शिरोमणिः ॥ ४४ ॥ मौलिः किरीटं कोटीरमुष्णीषं मुकुटं तथा । आपीडः शेखरोत्तंसावतंसाः शिरसः स्रजि ।। ४५॥ ललामकं ललाटस्थं कर्णपूरं तु कर्णगम् । तिलकं तमालपत्रं चित्रं पुण्ड्रं विशेषकम् ॥ ४६ ॥ पत्रलेखा पत्रलता पत्रभनी ललाटिका । ताडङ्कस्तु ताडपत्रं कुण्डलं कर्णवेष्टकम् ॥ ४७॥ नासानामग्रतः पुष्पमाभरणं च मौक्तिकम् । अञ्जनं कज्जलं चैव ताम्बूलं मुखरञ्जनम् ॥ ४८ ॥ ग्रैवेयं कण्ठाभरणं कण्ठसूत्रं च कण्ठिका । हारो मुक्तावली मुक्तामाला मुक्ताकलापकम् ॥ ४९ ।। हारमध्यमणिः प्रोक्तो नायकस्तरलोऽपि च । केयूरमङ्गदं बाहुरक्षकं करभूषणम् ॥ ५० ॥ मुद्रिका ऊर्मिका मुद्राभिज्ञानं चाङ्गुलीयकम् । कटको वलयावापौ कङ्कणं करभूषणम् ॥ ५१॥ रसना मेखला काञ्ची कलापश्चापि सप्तकी । कटिसूत्रं सारसनं किङ्किणी क्षुद्रघण्टिका ॥ ५२ ॥ मञ्जीरं पादकटकं तुलाकोटिश्च नुपुरम् । हसकं सिञ्जिनी चेति यावकोऽलक्तकः स्मृतः ॥ ५३ ॥ 455 460 465 45-a) B1 कोटीरः 49 -a) B1 कण्ठाभरणे; -d) B1 om. माला मुक्ता. 51 -a) B1 transp मुद्रिका and ऊर्मिका; B2 om. cd. 52 B3 om.-a) B1 कांचिः ·487 ] अङ्गवर्गः 470 475 माला स्रग्दाम माल्यं च स्नानं मजनमाप्लवः । चाचिक्यं समालम्भनमङ्गरागो विलेपनम् ॥ ५४ ।। अंशुकं वसनं वस्त्रं वासश्चीवरमम्बरम् । पटश्च सिचयश्चेलं वस्त्रस्यान्तोऽश्चलः स्मृतः ॥ ५५ ।। क्षामं दुकूलं दुगुलं पट्टकूलं पटोत्तमम् । वेषो नेपथ्यमाकल्पमुष्णीषो मूर्धवेष्टनम् ॥ ५६ ॥ प्रावार उत्तरासङ्गो वैकक्षं बृहतिकापि च । परिधानं वेष्टनकं कच्छा तत्पश्चिमाञ्चलम् ॥ ५७ ॥ कक्षापटस्तु कौपीनं नक्तकः कटोऽपि च । प्रच्छादनं वावरणं संव्यानं चोत्तरीयकम् ॥ ५८ ॥ र्पासः कञ्चुकश्चैव चोल: कञ्चुलिकाङ्गिका । चण्डातकं चलनकं साटी चोटी च साटिका || ५९ ।। अन्तरीयं निवसनं परिधानमधोंशुकम् । नीवी तद्वन्धन ग्रन्थिः प्रालम्बं जुम्बणं समे ॥ ६० ॥ चूर्णानि वासयोगाः स्युः पिष्टातः पटवासकः । वस्त्रार्यस्तु गन्ध द्यैः संस्कारः सोऽधिवासनम् ॥ ६१ ।। आमोदश्च परिमलो गन्धो वासो विमर्दजः । इष्टगन्धः सुगन्धिः स्यात्सुरभिर्घाणतर्पणः ।। ६२ ।। कुङ्कुमं घुसृणं वयं रक्तं काश्मीरजन्म च । श्रीखण्डो मलयजश्च गोशीर्ष चन्दनं स्मृतम् ॥ ६३ ।। करो घनसारश्च चन्द्राख्यो हिमवालुका । कस्तूरिका मृगमदो मृगनाभिगाण्डकः ॥ ६४ ।। 480 485 56 -c) B2 आकल्पः. 57 -d) B1 कक्षा for कच्छा. B3 om. 57cd. 58 B3 om.58ab. -c) B4 प्राच्छादनं. 59 -a) B1 कन्चुकं. 62 -c) B1 इष्टगंधिः. B3 om. सुगन्धिः स्यात्...... नर्पणः 63 B3 om. कुंकुम......श्रीखण्डो.

·२६ शारदीयाख्यनाममालायां [488 490 कस्तूरी गन्धधूली च मदना मृगनाभिजा । कृष्णागरुः काकतुण्डो राजाहं वंशिकागरुः ॥ ६५॥ चोचायं तस्य सत्त्वं तद्भूपो देववल्लभः । परिकर्माङ्गसंस्कारो मण्डनं च प्रसाधनम् ॥ ६६ ॥ दर्पणो मुकुरादर्शी व्यजनं तालवृन्तकम् । शोभा कान्तिर्विभूषा श्रीलक्ष्मीश्छाया द्युतिश्छविः । राढाभिख्या च लावण्यं सुषमा विभ्रमोऽपि च ।। ६७ ॥ ।। इत्यङ्गवर्गः ॥ 495 मन्दिरं सदन सन निलयो भवनं गृहम् । ओको निवास आवासो धिष्ण्यं धाम निकेतनम् ।। ६८ ॥ आगारं वेश्म वसतिर्निशन्तं शरणं क्षयः । प्रासाद आलयः सौधं हम्यं गेहं कुटाश्रयौ ॥ ६९ ॥ गर्भागारोऽश्वरको मण्डपो जनताश्रयः । भाण्डागारः कोशकोषावङ्गण्य[f] चवर जिरे ॥ ७० ॥ अट्टमट्टालकं क्षौमं गृहस्योपरिभूमिका । चित्रशाला चतुर चन्द्रशाला शिरोगृहम् ।। ७१ ।। 500 505 शय्यागृहं वासगृहं क्रीडासम रतास्पदम् | वातायनं गवाक्षश्च जालको लघुमण्डपः ।। ७२ ।। दीपो गृहमणिर्योतिः प्रदीपः कजलध्वजः । आसनं विष्टरः पीठं भद्रासनं तदुत्तमम् ॥ ७३ ।। खटा पर्यङ्कपल्यङ्काष्टशल्यामञ्चमन्नकाः । शय्या च शयनं तत्पं शयनीयं च तृलिका ॥ ७४ ॥ 68 -c) B1 आवामौ for आवासो. 69 -a) B1 अंगार. -b) B1 क्षयं. 73-c) B2 विष्ट. 74 -d) B1 शयनीi for शयनं.

·532] 510 515 संयोगादिवर्गः उच्छीर्षकमुपधानमुपबहं च गिन्दुकम् । चन्द्रोदयो वितानं चोल्लोचः कदक इत्यपि ॥ ७५ ॥ आलिङ्गन परिष्वङ्गः संलेष उपगृहनम् । अङ्कगाली परिरम्भो मेलकः सङ्गसंगमौ ॥ ७६ ॥ मैथुनं कामकेलिश्च संभोगः सुरतं स्तम् । रहोरतिनिधुवनं ग्राम्यधर्मश्च मोहनम् ॥ ७७ ॥ क्रीडा लीला विलासश्च केलिनम रतिवः । स्नेहः प्रीतिः प्रेमरागौ मैत्री सख्यं च सौहृदम् ॥ ७८ ॥ लज्जा व्रीडा त्रपा हीश्च मन्दाक्षं स्यादपत्रपा । हासस्तु हासिका हास्यं हसनं हसितं स्मितम् ॥ ७९ ॥ हर्षः प्रमोद आनन्दो ह्रादो मुन्मोदसंमदाः । हावः सुखविकारः स्याद्भावश्चित्तसमुद्भवः ॥ ८० ॥ विलासः सहजो ज्ञेयो विभ्रमो भ्रसमुद्भवः । तुष्टिः प्रीती रतिः स्वास्थ्य संतोषो निर्वृतिधृतिः ॥ ८१ ।। शान्तं सौख्यं सुख शर्म शंसा वा शुभवेदनम् । विधिश्च नियतिर्दिष्टं दैवं भाग्यं शुभं त्वयः ॥ ८२ ॥ दयानुकम्पा करुणानुक्रोशश्च कृपा घृणा । प्रसन्नता प्रसत्तिश्च प्रसादोऽनुग्रहो हितम् ॥ ८३ ॥ भावो मतमभिप्रायश्छन्द आकूत आशयः । शीलं स्वभावः सहजो निसर्गः प्रकृती रुचिः ॥ ८४ ॥ आश्चर्यमद्भुतं चित्रं विस्मयश्चोद्यमित्यपि । कौतूहलं च कुतुकं कौतुकं च कुतूहलम् ॥ ८५ ।। लोभस्तृष्णा स्पृहा लिप्सा काङ्क्षा सेहा च लालसा । कामस्तष ऽभिलाषस्तृडिच्छा वाञ्छा मनोरथः ॥ ८६ ॥ 520 525 530 75 -a) B1 उपधान: 78 -c) B1 प्रेमरागो. 80 -b) B2 संमुदा for 'संमदाः.-d) B2 चित्' for चित्त'.

·२८ 535 540 शारदीयाख्यनाममालायां [533 गर्वोऽभिमानोऽहंकारो मानश्चित्तसमुन्नतिः । हठो मदः स्मयो दर्प औद्धत्यमवलिप्तता ।। ८७ ॥ कोपः क्रोधोऽमर्षरोषौ प्रतिघो मन्युरुट्क्रुधः। ईर्षासूयाभिषङ्गश्च संरम्भोऽशान्तिरक्षमा ।। ८८ ॥ कैतवं कपटं दम्भः कूट छद्मोपविश्छलम् । व्यपदेशो मिषं व्याज निभं लक्ष्यं छलं च तत् ।। ८९॥ माया तु शठता शाठ्यं वञ्चनं विप्रतारणम् । शङ्कातङ्कौ दरस्त्रासो भीतिभॊः साध्वसं भयम् ।। ९०॥ निद्रा तन्द्रा प्रमीला च स्वापः संवेशसंलयौ। उपांशुश्छन्नमेकान्तं विविक्तं विजन रहः ॥९१ ॥ प्रस्तावोऽवसरो वेला वारश्च समय: क्षणः । आगोऽपराधो गन्तुश्च व्यलीकं विप्रियःहिते ।। ९२ ।। विप्रलम्भो विप्रयोगो वियोगो विरहः स्मृतः । रोदनं रुदितं क्रन्दो विलापः परिदेवनम् ॥९३ ।। बाष्पो श्रमांशु (?) नेत्राम्बु धर्मः स्वेदः श्रमाम्बु च । पुलकः कण्टको रोमहर्षो रोमाञ्च इत्यपि ॥ ९४ ॥ उत्कण्ठोत्कलिकौत्सुक्यं हृल्लेखारलकारती (?)। मोनं चाजल्प न तूष्णी[ष्णीं] चिन्तनं स्मरणं स्मृतिः॥९५|| शोचनं खेदः पश्चात्तापोऽप्यनिवृतिः । विपाद आधिरुद्वेगश्चिन्ता कम्पश्च वेपथुः ॥९६॥ 545 550 शोकः शुक् 88 –b) B2 प्रतिघौ. 90 -d) B3 वीतिः for भीतिः 92 -b) B3 24: for 47: 93 -c) B2 रुदनं for रुदितं. 94 –d) B1 रोमः हों for रोमहर्षो. 96 B1 missing अविरुदेग......वेपथुः.

·570] संगीतवर्गः २९ 555 दुःख कष्टं व्यथा पीडा वेदना यातनासुखम् । कृच्छू बाधातिराभीलं विधुरं व्यसनं विपत् ॥९७॥ प्रयासायासव्यायामा ग्लानिः खेदः लमः श्रमः । व्यर्थ वृथा मुधा मोघं निःफलं च निरर्थकम् ॥९८॥ शाप आक्रोश आक्षेपो भर्सनं तर्जनं च धिक् । परिभाषणमुपालम्भः शपथः शपनं शपः ॥९९॥ अवधिः पूर्णता सीमा मर्यादा धारणा स्थितिः । वार्ता प्रवृत्तिवृत्तान्त उदन्तः किंवदन्त्यपि ॥ १० ॥ संदेशो याचिकं वाच्यं लेवः पत्रं च पत्रिका । प्रसाद नमनुनयः सान्त्वनं चटु चाटु च ॥ १०१॥ व्याहारो भापित चोक्तिर्वाग्वाक्यं वचनं स्मृतम् । प्रश्नः पृच्छानुयोगश्च प्रतिवाक्यं तदुत्तरम् ॥ १०२ ।। ॥ इति संयोगादिवर्गः ॥ 560 565 गीतं नृत्यं च वादिनं त्रयं संगीतमुच्यते । गीतं गानं गेयं गीतिर्नादो गन्धर्व एव च ॥ १०३ ॥ नर्तन नाटकं नृयं लास्य नाट्यं च ताण्डवम् । अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो व्यञ्ज कोऽभिनयो लयः ॥ १०४॥ षड्जर्षभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा । धैवतो निषधः सप्त स्वरास्तन्त्र्यादिषूद्भवाः ॥ १०५॥ 570 97 B1 missing. 98 B1 missing.-a) B2 व्यायाम. 99 Bl missing. 100 B1 missing. B3 om. d. 101 B1 missing. B3 om. -ab) B2 corrupt. 102 B1 missing. -a) B3 व्यवहारो for पाहारो. Colophon: B3.4 संभोगादि, B1 colophon missing. 103 B1 missing. 104 B1 missing.-a) B2 नाटिका नृत्त fot नाटकं नृत्यं. 105 B1 missing. -a) B2 'गंधारा for 'गान्धारा.

·३० [571 575 शारदीयाख्यनाममालायां द्रुतं विलम्बितं मध्यमिति गीते त्रयो लयाः । ग्रामा घोरमन्द्रतारास्तालाश्च चपुटादयः ॥ १०६ ॥ सप्त स्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्छनाश्चैकविंशतिः । ताना एकोनपश्चाशत्तालाः स्युचितुर्मिताः ।। १०७ ।। वाद्य वादित्रमातोद्यं तूर्य तूर: स्मरध्वजः । ततं वीणाप्रभृतिकं वंशतालादिक धनम् ।। १०८ ।। वंशादिकं तु सुपिरमानद्धं मुरजादिकम् । विपश्ची वल्लकी वीणा मुरलीवंशवेणवः ॥ १०९ ।। मृदङ्गो मुरजश्चैव मर्दलः पुष्करत्रिधा । स्याद्यशःपटहो ढका मेरी दुन्दुभिरानकः । वाद्यमेदाः शङ्खताला झल्लरीपटहादयः ।। ११०॥ शृङ्गारहास्यकरुणरौद्रवीरभयानकाः । बीभत्साद्भुतशान्ताश्चेत्येते नव रसाः स्मृताः ॥ १११ ।। मभजासानयरत। गणा अष्ट लघुर्गुरु । एक द्विचतुःषट्स्वरैर्दुतो लघुर्गुरुः प्लुतः ।। ११२॥ न स्यात्पश्चस्वरान्ननं पञ्चभिः षा[ओ]डवं स्मृतम् । षट्स्वरैः षाडवं प्रोक्तं सम्पूरणं तु सप्तभिः ॥ ११३ ।। ॥ इति श्रीसंगीतवर्गः॥ 580 585 106 B1 missing. 107 B1 missing. 108 B1 missing.-a) B2 दा for वाद्य 109 B1 missing. 110 B1 missing. 111 B1 missing.-a) B2 करुणा for करुण. 112 B1 missing. 113 B1 missing.-d ) B4 संपूर्ण.

·पण्डितवर्गः 607] ३१ 590 595 पण्डितः कोविदः प्राज्ञो धीमान्विद्वान्बुधः सुधीः । कृती मनीषी मेधावी कविः सूरिविशारदः ।। ११४ ।। कृष्टिर्विपश्चित्संख्यावान्दोषज्ञो ज्ञो विचक्षणः । प्रवीणश्चतुगे विज्ञो विदग्धः कुशल: पटुः ॥ ११५॥ निष्णातो निपुणो दक्षो लब्धलक्षः सुशिक्षितः । छेको नागरिकः सुज्ञो वाग्मी व्युत्पन्न एव च ।। ११६ ॥ मूर्यो मन्दो जडो मूढो बालोऽज्ञो जाल्मवालिशौ । शठः कुण्ठश्च वठरो निर्बुद्भिश्च निरक्षरः ॥ ११७॥ उपाध्यायोऽव्यापकश्चोपदेष्टा पाठको गुरुः । आचार्यः शिक्षकः शास्तानूचानः साङ्गशास्रवित् ॥११८।। शिष्य छात्रो विनेयोऽन्तेवासी शेक्षश्च दीक्षितः । आस्तिकः श्रावकः श्राद्धः स्याच्छ्रद्धालुरुपासकः ॥११९।। यतिर्यती मुनेः साधुस्तपस्वी संयतो व्रती । भिक्षुर्मुमुक्षुर्निर्ग्रन्थः ऋपिर्योगी च संयमी ।। १२०॥ नतिः प्रणामः प्रणतिनमस्कारोऽभिवादनम् । वन्दनं प्रणिपातश्च नमस्या च नमस्क्रिया ॥ १२१॥ भक्तिः सेवा च सु[शु]श्रूषा परिचर्या प्रसादना । वरिवस्याराधनोपास्तिविनयः समुपासनम् ॥ १२२॥ हैणा सपर्यापहारोऽपचितिर्बलिः । सन्मानादरसत्कारा अभ्युत्थानं च गौरवम् ॥१२३ ।। 600 605 11+ Bl missing. -b) B2 Ta: for fi:. 115 B1 missing. 116 B1 missing.-c) B4 स्त(सु in marg.)शो. 117 B1 missing. 118 B1 missing.-c) All mss. शिष्यक: for शिक्षकः. 119 B1 missing. 120 B1 missing up to ममक्ष. 121 -c) B1 वंदिनं for बन्दनं.

·३२ २ 610 615 शारदीयाख्यनाममालायां [608 उपग्राह्यं ढौकनिका प्राभृतोपायनोपदाः । आज्ञा नियोग आदेशो निर्देशः शासनं वचः ।।१२४ ॥ वाचा संधा प्रतिज्ञागूः संगरः संविदाश्रवः । आम्नायः संप्रदायश्च गुरुकमः परंपरा ॥ १२५॥ प्रशंसा वर्णना श्लाघा स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः । कीर्तिः श्लोको यशो वर्णः साधुवादः समाज्ञया ।।१२६॥ उपक्रोशोऽवर्णवादः कोलीनं वचनीयता । जुगुप्सा गर्हणा निन्दा निर्वादश्चापवादवत् ॥ १२७ ।। अनादरः परिभवो रीढावज्ञा तिरस्क्रिया । अबहेलावगणना तक्षणं चापमानता ॥ १२८॥ अभिधानं नामधेयं नामाख्या आह्वयोऽभिवा । गोत्रं संज्ञा च संबुद्धिर्हतिराकरणं हयः ॥ १२९ ।। अर्दना प्रार्थना याच्या दानं त्यागो विसर्जनम् । विश्राणनं वितरणं स्पर्शनं प्रतिपादनम् ।। १३०॥ याचकस्त'को ग्राही मार्गणोऽर्थी वनीपकः । धर्मः पुण्यं वृषः श्रेयः सुकृतं शुभकर्म च ॥ १३१ ।। किल्विषं कल्मषं पापमेनः पाप्मा च पातकम् । दुरितं वृजिनं पङ्कमघमंहश्च दुःकृतम् ॥ १३२ ।। असत्यं वितथं कूटं मिथ्यालीकं मृषानृतम् । सत्यं तथ्यमृतं सम्यक् सूनृतं च यथास्थितम् ॥ १३३ ।। विधिः कल्पाचारमार्गा वृत्तं शीलं स्वभाववत् । क्षान्तिः क्षमा तितिक्षा च तपस्या नियमस्तपः ॥ १३४॥ 620 625 124 -d) B1 शमनं for शामनं. 132 -c) B2 वृजनं for वृजिनं. 134 –b) B1 सुभा for स्वभाव ·651] पण्डितवर्गः ३३ 630 635 840 उपवासश्चोपवस्तं व्रतं नियमपालनम् । समाधिर्धारणा ध्यानं प्रणिधानं च चिन्तनम् ॥ १३५॥ बुद्धिर्मेधा मतिः प्रज्ञा धिषणा धीश्च शेमुषी । मनीषा प्रतिभा ज्ञहिः प्रेक्षा पण्डा च चेतना ॥१३६॥ चित्संविज्ञानसंवित्तिर्भगबोधोपलब्धयः । तत्त्वं रहस्यं सारश्च परमार्थश्च निश्चयः ॥१३७॥ सिद्धान्तागमराद्धान्तकृतान्ताः प्रोक्तयः श्रुतम् । समयः प्रवचनं सूत्रं ग्रन्थः शास्त्रं च पुस्तकम् ॥१३८॥ स्वाध्यायः पठन पाठोऽधीतिरध्ययनं पठः । जाप्यं जापो जपो मन्त्रे मानसे वचनेऽपि च ॥ १३९ ॥ शब्दो नादो ध्वनिर्धानं निर्घोषो निस्वनः स्वनः । निद आरवो रावो निनादो निनदोऽपि च ।। १५० ॥ प्रतिनादः प्रतिशब्दः प्रतिध्वानं प्रतिश्रुतिः । निदानं कारणं हेतुः कृत्यमर्थः प्रयोजनम् ॥११॥ दैवज्ञो गणको ज्ञानी मौहूर्तिको निमित्तवित् । सांवत्सरो ज्योतिषिको ज्योतिर्वित्प्रश्नविच्च सः ॥ १२॥ चिकित्सिको भिषग्वैद्योऽगदंकारश्च रोगहृत् । चिकित्सितज्ञो दोपज्ञ आयुर्वेदस्तु वैद्यकः ॥ १४३ ॥ ऋग्वेदश्च यजुर्वेदः सामवेदोऽप्यथर्वणः । शिक्षा कल्पो व्याकरणं छन्दोज्योतिर्निरुक्तयः ॥१४॥ षडङ्गा वेदाश्वत्वारो मीमांसान्विक्षिकी तथा । धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्या एताश्चतुर्दश ॥१४५॥ 845 650 137 -a) B2 घि for चित्. 141 -b) B2 प्रतिधानं for प्रतिध्वानं.-d) B2 अर्थ for अर्थः, 142 -b) B2 मुहूर्त्तकः.-c) B2 संवत्सरः for सांवत्सरः 143 -d) B2 वैद्यकं for वैद्यक, 144 -c) All mss. शिष्या for शिक्षा. 145 -b) All mss. आन्विषिकी for आन्विक्षिको.

·३४ 655 शारदीयाख्यनाममालायां [.652 देवालयो देवगृहं चैत्यमायतनं मटः । बिम्ब मूर्तिः प्रतिमार्चा महः पर्व महोत्सवः ॥ १४६॥ जैना मीमांसका बौद्धा: शैवा वैशेषिका अपि । नैयायिकाश्च मुख्यानि दर्शनानीह सन्ति षट् ॥ १४७॥ मोक्षोऽपवर्गो निर्वाणं मुक्तिनिःश्रेयसं शिवः । महोदयोऽमृतं सिद्धिः कैवल्यमपुनर्भवः ॥ १४८॥ कुशलं मङ्गलं भद्रं कल्याणं भावुकं शुभम् । क्षेमं भव्यं शिवं श्रेयः शस्तं स्वःश्रेयसं स्मृतम् ।। १४९॥ स्वागतं स्वस्तिमेदं च स्वास्थ्यं वार्तमनामयम् । सदा ददातु सानन्दं चिदानन्दो जगत्प्रभुः ॥ १५०॥ ॥ इति पण्डितवर्गः ॥ 660 इति श्रीहर्षकीय॒पाध्यायविरचितायां शारदीयाभिधायां लघुनाममालायां द्वितीयः काण्डः ॥२॥ 665 ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वर्णचतुष्टयम् । ब्रह्मचारी गृही वानप्रस्थो भिक्षुरिहाश्रमाः ॥ १॥ ब्रह्मचारी तु वर्णी स्याद्गृहस्थः स्नातको गृही। वैखानसो वानप्रस्थो भिक्षुः सांन्यासिको यतिः ॥२॥ परिव्राट् परिरक्षी च परिव्राजकतापसौ । पाराशरी मस्करी च पाषण्डाः सर्वलिङ्गिनः ॥३॥ द्विजातिब्राह्मणो विप्रो भदेवो वाडयो द्विजः । अग्रजन्मा द्विजन्मा च षट्कर्मा मुखसंभवः ॥ ४ ॥ 149 -b) B1.2 भावकं for भावुकं. 150 After st. 150 B4 adds:- अंगसम्भोगसंगीतपण्डिताद्यैः सुसंस्कृत वगद्वितीयवाण्डोऽयं विदधे हर्षकीजिना ॥ 2 -d) B2 मंन्यासिको यती for मांन्यानिको पतिः, 3 -d) B2 पापण्टी for पापण्डाः, ·राजवर्गः 689] 670 यज्ञो यागः क्रतुः सत्रं सप्ततन्तुमखोऽश्वरः । होमो होत्रं वषट्कारो हवनं देवतर्पणम् ॥ ५॥ अजिनं चर्म कृत्तिस्त्वक्चीरं वत्कं च वल्कलम् । वितद्विदिका वेदी गुहा स्यात्कन्दरा दरी ॥६॥ ॥ इति ब्रह्मवर्गः ॥ भूपः क्षितीशो क्षत्रियो वाहुजः क्षत्रं राजन्यो राजवंशजः । राजा राट् पार्थिवः माभृन्महीक्षिन्नृपतिर्नृपः ॥ ७॥ 675 प्रजापतिः क्षितिपतिनरदेवो नराधिपः । भूपाल: क्षोणीनाथो नरेश्वरः ॥ ८॥ नरेन्द्रो भूपतिर्भूभुक् सम्राट् तु शास्ति यो नृपः । चक्रवर्ती सार्वभौमः सर्वदेशाधिपो हि यः ॥९॥ नाथः प्रभुः पतिः स्वामी विभुः परिवृढोऽधिपः । 680 ईश्वरो नायको नेता भर्तेन्द्र इन ईशिता ॥१०॥ राजचिहं त्वातपत्रं छत्रमातपवारणम् । चामरं वालव्यजनं सिंहासनं नृपासनम् ॥ ११॥ सभा समज्या परिषत्संसच्च समितिः सदः । गोष्ठ्यास्थानी समाजश्च पर्षत्सभ्याः समाजिकाः ॥ १२॥ 685 अन्तःपुरं च शुद्धान्तोऽवरोधो नृप [ति?] स्त्रियः । महिषी पट्टराज्ञी स्यात्सौविदल्लश्च कञ्चुकी ॥१३॥ परिवारः परिकरः परिबर्हः परिच्छदः। प्रतिहारो द्वारपालो दौवारिकश्च वेत्रभृत् ॥१४॥ 5-b) B2 अध्वरं. 10 d) B1 भर्ता च for भर्नेन्द्र. B2 ईप्सिता for इशिता. 11 -d) B2 सिंहासनं तु. 13 -a) B2 शुद्धान्तं. 14-a) B2 परिवार, ·[680 दासः प्रेक्षो ३६ शारदीयाख्यनाममालायां 690 भवसर्पः स्पशवारो हेरिकः प्रण(णि)धिश्चरः। संदेशहारको दूतः पान्धस्तु पथिकोऽवगः ॥१५॥ सेवकः किंकरो भृत्योऽनुजीव्यनुचरोऽनुगः । भृतकश्च चेटः कर्मकरोऽपि च ॥१६॥ पत्तिः पदातिः पदगः पुरोगामी पदातिकः । 696 भटा योधाश्च योद्धारः सैन्याश्च सैनिका अपि ॥१७॥ शूरो वीरश्चारभटो विक्रान्तः सुभटो बली । कातरो भीरुको भीरुः कांदिशीको भयद्रुतः ॥ १८॥ पराक्रमः पौरुषं च बलं शौर्य च विक्रमम् । ओजः प्राणस्तरः स्थाम शक्तिवर्वीय तथोर्जवत् ॥ १९॥ 700 अरिवरी रिपुः शत्रुविपक्षो द्विट् द्विषत्परः। प्रत्यर्थी प्रत्यवस्थाता सपत्नः शात्रवोऽहितः ॥२०॥ परिपन्थी प्रत्यनीको दस्युदुर्हृदरातयः । अनीकं कटकं सैन्यं चक्रं दण्डो बलं चमूः ॥२१॥ वाहिनी ध्वजिनी सेना पृतना च वरूथिनी । 705 अनीकिन्यक्षौहिणी च स्कन्धावारः पताकिनी । हस्त्यश्वरथपद्भिश्च चतुरङ्गं बलं स्मृतम् ॥ २२॥ स्यात्सेनाक्षौहिणी नाम खागाष्टकद्विकै( २१८७०) र्गजैः। रथैश्चैभ्यो हयैस्त्रिघ्नः(६५६१०) पञ्चप्नैश्च(१०९३५०) पदातिभिः॥२३॥ आधोरणो हस्तिपको माहामात्रो निषाद्यपि । 710 यन्ता सादी त्वश्ववारो नियन्ता सूतसारथी ॥२४॥ संनाहः कवचं दंशस्तनुत्रं वर्म कङ्कटः । सारसनं त्वधिकाङ्गं वारवाणस्तु कञ्चुकः ॥२५॥ 17 -c) B2 भटो.-d) B2 सेवका for सैनिका. 21 -d) B3 चक्रदण्डो. 25 -b) B2 कंटकं for कङ्कटः. -b) B2 मंचुकं.

·138] राजवर्गः ३७ शिरस्त्राणं तु शीर्षण्यं जालिका त्वङ्गाक्षिका । शस्त्रमायुधमत्रं च हेतिः प्रहरणं स्मृतम् ॥२६॥ धनुः कोदण्डमिष्यासश्वापो धन्य शरासनम् । 715 कार्मुकं जीवा प्रत्यञ्च। ज्यामौर्वीसिञ्जिनीगुणाः ॥ २७॥ निषङ्गस्तूणतूणीरावुपासङ्गस्तथेषुधिः । इषुर्वाणः शरः पत्री काण्डो विशिख आशुगः ॥२८॥ पृपत्कः सायको रोपः कङ्कपत्रः शिलीमुखः । कलम्बाजिह्मगखगा नाराचश्च क्षुरप्रवत् ॥२९॥ 720 खेटकः पलकं चर्म शस्त्रिका तु कृपाणिका । असिधेनुरसिपुत्री छुरिका क्षुरिका च सा ॥ ३०॥ करवालासिनिस्त्रिंशकृपाणतरवारयः । मण्डलाप्रश्चन्द्रहासः खनकौक्षेयरिष्टयः ॥३१॥ कुन्तः प्रासस्तथा भल्लो द्रुघणो मुद्गरो घनः । 725 कुठारः परशुः पशुः सुधितिश्च परश्वधः ॥३२॥ संग्रामः समरं युद्धं प्रधनं संयुगं रणम् । जन्यमायोधनं संख्यमाहवः संपरायकम् ॥३३॥ संयत्समितिराजियुध् द्वंद्वमास्कन्दनं मृधम् । राटिः समीकं संस्फोटो विग्रहः कलहः कलिः ॥ ३४॥ 730 वैतालिका बोधकरा बन्दिनः स्तुतिपाठकाः । देशो जनपदो राष्टं नीवृद्विषयमण्डले ॥ ३५॥ पः पुरं नगरं द्रङ्गो निवेशो नगरी पुरी । स्थानीयं निगमो ग्रामः पत्तनं पुटमेदनम् ॥ ३६॥ वप्रः शाल: कोट्टदुर्गों प्राकारो वरणश्चयः । 735 प्रतोली विशिखा रथ्या पुरद्वारं च गोपुरम् ॥३७॥ 34 -b) B2 स्मृतं for धं.

·३८ शारदीयाख्यनाममालायां [737 740 तुरुष्का यवना म्लेच्छाः पारसीकाः शकास्तथा । प्रष्टाना मुद्गलाश्चैव स साहिस्तेषु योऽधिपः ॥ ३८ ॥ सीतापतिर्दाशरथिः काकुत्स्थो भरताग्रजः । रघुनाथो रामचन्द्रः स्यात्सौमित्रिस्तु लक्ष्मणः ॥ ३९ ॥ वैदेही मेथिली सीता जानकी पृथिवीसुता । पौलस्त्यो रावणो रक्षो लकेशो दशकन्धरः ॥ ४० ॥ धर्मात्मजोऽजातशत्रुः शल्यारिश्च युधिष्ठिरः । भीमोऽरिर्बककीचकयोर्वायुपुत्रो वृकोदरः ॥ ४१ ॥ धनंजयोऽर्जुनः पार्थ इन्द्रपुत्रः कपिध्वजः । श्वेताश्वः फाल्गुनो जिष्णुः सव्यसाची च कर्णजित् ॥ ४२ ॥ प(पा)ञ्चाली द्रौपदी कृष्णा याज्ञसेनी च वेदिजा । हनूमानञ्जनीपुत्रो मारुतिर्वज्रकङ्कटः ॥ ४३ ॥ ॥ इति राजवर्गः॥ 745 7B0 वैदेहिकश्चापणिको नैगमो वाणिजो वणिक् । पण्याजीवः सार्थवाहः क्रयविक्रयिकः क्रयी ॥ ४४ ॥ आपणो विपणिहट्टस्तन्मार्गे स्याच्चतुष्पथः । धान्यं शस्यं च तद्भेदा मुद्गगोधूमतन्दुलाः ॥४५॥ अमत्रं भाजनं पात्रं पण्यं भाण्डं क्रयाणकम् । वर्तनं जीवनं वृत्तिराजीवो जीविकापि च ॥ ४६॥ 38 B3 missing cd. 39 B3 missing. -d) B2 सौमित्रः for सौमित्रिः. 40 B3 missing. 41 B3 missing. 42 B3 missing. 43 B3 missing. 44 B3 missing. -d) B2 विक्रयका. 45 B3"missing. -b) B2 arif for HT; B4 agos. 46 B3 missing.

·772] शूद्रवर्गः 755 मूलद्रव्यं परिपणो नीवी लाभोऽधिकं फलम् । सत्यापनं सत्यंकारो मूल्यवस्त्वर्थवक्रयाः ॥ ४७ ।। 760 संपत्तिः श्रीविभूतिश्च लक्ष्मीसंपत्समृद्रयः । श्रीमान्समृद्धो लक्ष्मीवानिभ्य आढ्यो धनेश्वरः ॥ ४८ ॥ आपद्विप[द्विप]त्तिश्च दारिद्रं निःस्वनिर्धनौ । कदर्यः कृपणो लोभी बद्धमुष्टिर्मितंपचः ॥ ४९ ॥ गोकुलं तु व्रजो घोषो गोष्ठं गोपास्तु बल्लवाः । दुग्धं पयोऽमृतं क्षीरं गोरसः क्षीरज दधि ॥ ५० ॥ घृतमाज्यं हविः सर्पिः नवनीतं तु म्रक्षणम् । उदश्विन्मथितं तक्रमारनालं तु काञ्जिकम् ॥५१॥ हविष्यानं तु क्षैरेयी परमानं च पायसम् । 765 घृतपकं तु पक्कानं घृतपूरादिमेदवत् ॥५२ ।। सूपः स्यात्प्रहितं सूदोऽन्धः कूरं भक्तमोदनम् । व्यञ्जनं तेमनं शाकः पूपः पूपा च पोलिका ॥ ५३॥ भोजनं जेमनाहारौ भक्षणं खादनाशने । पिपासा बुभुक्षा क्षुक्षुधा रुचिः ॥५४॥ 770 खण्डस्तु मधुधूलिः स्यान्मत्स्यण्डी फाणितं वरा । सितोपला शर्करा च सिताथेक्षुरसो गुडः ॥ ५५॥ तृट् तृषोदन्या 47 B3 missing. 48 B3 missing. -a) B2 संपत् for संपत्तिः, 49 B3 missing. -a) B2 दरिद्रः for दारिद्रं. 50 B4 missing घोषो.........दधि. 51 B4 missing. 52 B4 missing. 53 B4 missing. 54 B4 missing. 55 B4 missing. After st. 55 B3 adds: पूजा लोकाः प्रकृतयो मनाः पौराश्च नागराः।

·शारदीयाख्यनाममालायां [773 775 780 क्षेत्री जीवश्च कृषिकृत्कर्षकश्च कृषीवलः । क्षेत्र वप्रश्च केदारो हलः सीरश्च लाङ्गलम् ॥ ५६ ॥ कुम्भकारः कुलालश्च कुम्भस्तु कलशो घटः । स्वर्णकारः कलादश्च मालाकारस्तु मालिकः ।। ५७ ॥ क्षुरमर्दी दिवाकीर्ति पितोऽन्तावसाय्यपि । मुण्डनं भद्राकरणं वपनं परिवापनम् ॥ ५८॥ वर्धकिः स्थपतिस्तक्षा रथकारश्च काष्ठतक । व्योकारो लोहकारश्च शस्त्रमा|ऽसिधावकः ॥ ५९॥ रङ्गाजीवश्चित्रकारस्तन्तु[स्तुन्न ]वायस्तु सौचिकः । निर्णेजकः स्याद्रजकस्तन्तुवायः कुविन्दकः ॥ ६०॥ चाक्रिकस्तैलिकस्तैली शिल्पिकारूककारवः । कल्यपालः सुराजीवी शौण्डिको मण्डहारकः ॥ ६१ ॥ मदिरा वारुणी मद्यं सुरा कादम्बरी मधु । शुण्डा दालासवः सीधुर्माध्वीकं कापिशायनम् ॥ ६२॥ आमिषं पिशितं मांसं पलं व्यं च जङ्गलम् । रुधिरं शोणितं रक्तमस्र क्षतजमप्यसृक् ॥ ६३ ।। द्यूतकारोऽझदेवी चाक्षधूर्तः कितवश्व सः । द्यूतं दुरोदरं चाक्षवती पणश्र कैतवम् ।। ६४ ॥ पाशका देवना अक्षाः सारयोऽष्टपदं फलम् । स्तेनः पाटच्चगे दस्युश्चौरस्तस्करमोषकौ ॥६५॥ 785 790 56 B4 missing. 57 B4 missing. 58 B4 missing. 59 B4 missing:-a) B2 तक्षो for तक्षा. 60 B4 missing. 61 B4 missing. 62 B4 missing. B2 missing 62 a 63 B4 missing . -b) B3 जांगलं for 'जङ्गलं. 64 B4 missing. B2 om. किनवश्चमः । धनंदन. -d) B3 4 for पणः, 65 B4 missing.

·संकीर्णवर्गः 810] ४१ 795 कैवर्तो धीवरो दासो वागरिकस्तु जालिकः । लुब्धको मृगयुर्व्याधो मृगयाखेटको समौ ॥ ६६ ॥ जीवान्तकः शाकुनिको वैतंसिकस्तु सौनिकः । पादूकृच्चर्मकारश्चोपानत्पादूश्च पादुका ॥६७॥ चाण्डालस्तु दिवाकीर्तिर्निषादश्व जनंगमः । मातङ्गः श्वपचोऽस्पृश्योऽन्तेवासी प्लवबुकप्तौ ॥ ६८ ॥ इतरः प्राकृतो नीचः पामरश्च पृथर जनः । पुलिन्दः शम्बरो भिल्लः किरातश्च वनेचरः ॥ ६९॥ ॥ इति शूदवर्गः॥ 800 805 उत्पत्तिर्जन्म जननमुत्पादो जनिरुद्भवः । जीवितं चासवः प्राणाः श्वासश्च श्वसित मरुत् ।। ७० ॥ युवा वयःस्थस्तरुणस्तारुण्यं यौवनं वयः। जरीयान्स्थविरो वृद्धो वार्धक्यं विस्रसा जरा ॥ ७१ ।। गुणवानुत्तमः श्रेष्ठो योग्यः पूज्यो महान्गुणी। श्रेयाशिष्टः सदाचारः साधुसभ्यार्यसज्जनाः ॥ ७२ ॥ विख्यातः प्रथितो ज्ञातः प्रतीतो विश्रुतोऽपि च । दातोदारो वदान्यश्च त्राता गोप्ता च रक्षाः ।। ७३ ॥ कर्णेजपश्च पिशुनो द्विजिह्वो दुर्जनः खलः । पापो धूर्तः शठः क्रूरः क्षुद्रो नीचोऽधमोऽनृजुः ॥ ७४ ॥ 810 66 B4 missing. -b) B2 जालिका for जालिका 67 B4 missing. B2 missing a. -a) B1.3 जीवांनिकः for जीवान्तक: -b) Bोनिक: for सोनिका. 68 B4 missing. -a) B2 चंडालः. -c) B2 अमर्श: for अस्पृश्य: 69 B4 missing. -c) B2 संवरः for शम्बरः. 70 B4 missing. 71 B4 missing 72 B4 missing. -c) B1 श्रेष्ठ: for शिष्टः, 73 B4 missing. -a) B2 शाले. 74 B4 missing. -c) B2 transp. धूनः and शठः, ·४२ शारदीयाख्यनाममालायां [811 तु दृप्तोऽभिमानी गर्विष्ठो गर्वितः स्तब्ध उन्नतः । कलको लाञ्छनं लक्ष्म चिह्नमश्च लक्षणम् ॥७५।। वरं विरोधो विद्वेषः शृङ्खलो निगडोऽन्दुकः । विघ्नोऽन्तरायः प्रत्यूहो रोगातङ्कगदामयाः ॥ ७६ ।। 815 पाषाणः प्रस्तरो मावा दृषदश्मोपलः शिला। रेणुधली रजः पांशुः पङ्कश्चिखिल्लकर्दमौ ॥ ७७॥ व्यवसायोद्यमोद्योगाभियोगोत्साहविक्रमाः । खुली तु श्रमोऽभ्यासः संवाहनं मर्दनम् ।।७८॥ मिष्टं स्वादुश्च मधुरः कष कषायस्तुबरो रसः । 820 पाचनोऽम्लो दन्तशठः कटुकः कटुरुषणः ।। ७९॥ स्याल्लवणः सर्वरसः क्षारस्तिक्तं तु. तीक्ष्णवत् । रक्तः शोणोऽरुणस्ताम्रो लोहितः पाटलोऽपि च ॥ ८०॥ श्वेतः शुक्ल: सितः शुभ्रो वलक्षो धवलः शुचिः । गौरोऽवदातो विशदः पाण्डुः पाण्डुर उज्ज्वलः ॥ ८१ ॥ 825 पीतो गौरो हरिद्राभः पालाशो हरितो हरित् । काल: श्यामः सितिः कृष्णः श्यामलो मेचकोऽसितः ।। ८२ ।। नीलो रामोऽञ्जनाभश्च कर्बुराद्यास्तु मिश्रिताः । युग्मं द्वयं युगं द्वंद्वमुभयं युगलं द्वयी ॥ ८३ ।। यमलं मिथुनं द्वैतं त्रयं च त्रितयं त्रयी । 830 समूहो निवहो व्यूहो वृन्दं चक्रं कदम्बकम् ॥ ८४ ॥ 75 B4 missing. -a) B2 दृष्टो for दृप्तो. -c) B2 लक्षं for लक्षा. 76 B4 missing. 77 B4 missing. -a) B2 प्रस्तारो for प्रस्तरो. 78 B4 missing. 79 B4 missing. 80 B4 missing. -c) B2 रक्तं. 81 B4 missing. 82 B4 missing . -b) B2 पलाशो. 83 B4 missing. 84 B4 missing.

·४३ 850] संकीर्णवर्गः 835 क्त 840 ओघः संघो व्रजो बातो निकरः प्रकरश्चयः । संदोहः संहतिः स्तोमो वारः समुदयो गणः ॥ ८५ ॥ समुदायः समवायो निकुरम्बं च संचयः । जाल: कलापः पटलः संवातः पूगमण्डलौ ॥ ८६ ॥ राशिः पुजोत्क। कूटं जातं यूथं भरः कुलम् । ग्रामो वर्ग: समाहारो निकायो निचयोऽपि च ॥ ८७॥ राजिर्मालावलिः श्रेणिस्ततिः पहिश्च घोरिणी सर्व समस्तं सकलं समग्रं निखिलाखिले ॥ ८८ ॥ विश्वं कृस्नं तथाशेष खण्डेऽधं शकलं दलम् । स्तोकं तुच्छं दभ्रमत्यं मात्रा लेशः कणो लवः ॥ ८९ ॥ अणु सूक्ष्म लघु श्लक्ष्ण क्षामः क्षीणः कृशस्तनु । बंहिष्ठं प्रचुरं प्राज्यं पुष्कलं बहुलं बहु ॥ ९० ॥ अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं भूयश्च प्रबलोऽधिकः । खा हूस्वं वामनं च प्रलम्बं दीर्घमायतम् ॥ ९१ ॥ उच्च प्रांशून्नतं तुझं निम्नं नीच न्यगानतम् । विवरं कुहरं छिद्र रन्ध्र गर्तावटौ बिलम् ॥ ९२ ।। विचालं त्वन्तरं मध्यमन्तरालं च मध्यमम् । अरालं कुटिलं वक्रं सरलं प्रगुणो ऋजु ॥ ९३ ॥ बृहद्विशालं विस्तीर्ण महच्च विपुलं पृथु । कठोरः कठिनो रूक्षो निष्ठुरः कर्कशः खरः ॥ ९४ ॥ 845 850 85 B4 missing. -1) B2 वारं; B3 वापः. B1.2 गुणः for गणः. 86 B4 missing. 87 B4 missing. 88 B4 missing. 89 B4 missing. -c) B3 transp. स्तोकं and तुच्छं. -d) B2 लेशं. 90 B1.4 missing. 91 B1.4 missing. 92 B1.4 missing. 93 B1.4 missing. -a) B3 अंतरे. 94 B1.4 missing. -After 9.jab. B3 adds : स्कारं गरिष्ठं वितथमूरू व्यूट गुरु स्मृतम् ।

·४४ शारदीयाख्यनाममालायां [851 855 860 तीव्रोग्रौ दारुणं घोरं दृढमुद्दाममुत्कटम् । सुकुमारः सुवस्पर्शः कोपलो मृदुलो मृदु ।। ९५ ॥ सुन्दरं रुचिरं रुच्यं xxxx मनोहरम् । मनोज्ञ मञ्जुलं मञ्जु पेशलं वल्गु बन्धुरम् ।। ९६ ॥ कान्तं रम्यं चारु हारि कमनीयं मनोरमम् । हृद्यं काम्यं रमणीयं प्रशस्तं साधु शोभनम् ॥९७॥ मुख्यः प्रधानः प्रवरो वाँऽग्रयोऽग्रेसरोऽग्रणीः । प्रकृष्टश्च परायश्च पुंगवः सत्तमः परः ॥९८॥ पौरस्त्यः प्रथमः पूर्व आदिराद्यादिमोऽग्रिमः । जघन्यः पश्चिमोऽन्त्यश्च पाश्चात्त्यश्चरमोऽन्तिमः ॥९९॥ पून पवित्र मेध्यं च मलिनं च मलीमसम् । निर्णितं क्षालितं धौतमुज्ज्वलं निर्मलं शुचि ॥ १०॥ समानं सदृशंxx संकाशः संनिभः समः । अनुहार धोपमानं समकक्षा तुलोपमा ॥१०१॥ समी निकटं पार्श्व समयाभ्यर्णमन्तिकम् । उपकण्ठं संनिधानोपान्ते सविधसंनिधी ॥१०२ ॥ विप्रकृष्टं परं दूरं ध्रुवं नित्यं च शाश्वतम् । चश्चलं चपलं लोलं तरल चटुलं चलम् ॥ १०३ ॥ वेल्लितं प्रेवितं धूतमान्दोलितं च वीजितम् । दोला प्रेङ्खोलनं प्रेङ्खा हिन्दोलश्चापहिञ्चितम् (?) ॥१०४ ।। 865 870 95 B1.4 missing. 96 B1.4 missing. 97 B1.4 missing 98 B1.4 missing. 99 B1.4 missing.-b) B2 आद्य for आदि. 100 B1.4 missing. 101 B1.4 missing. B3 om. 101. 102 B1.4 missing.-a) B2 उपचय for पाश्वं. 103 B1.4 missing. 104 B1.4 missing.

·संकीर्णवर्गः ४५ 890] संहनं मेदुरं सान्द्रं नीरन्ध्र निबिडं दृढम् । प्रकटं तु स्फुटं स्पष्टं प्रकाशं व्यक्तमुत्रगम् ॥ १०५॥ त्वरितं सत्वरं शीघ्रं तूर्ण क्षिप्रं द्रुतं लघु । जयो वेगो रयो रंहस्तरो मन्दे तु मन्थरः ॥ १०६॥ अत्यर्थ निर्भरं तीव्र गाढं बाढं दृढं भृशम् । 875 पूरितं भरितं पूर्ण शून्यरिक्ताखिलोद्वसाः ॥ १०७ ॥ संकुलाकुलसंकीर्णाकीर्णसंबाधसंकटाः । परीतं निचितं व्याप्तं दिग्धलिप्ताक्तगुण्डिताः ॥ १०८॥ संपृक्तः खचितो मिश्रः संवलितः करम्वितः । आश्रितः सहितो युक्तः समवेतः समन्वितः ॥१०९॥ 880 सिद्धे निवृत्तनिष्पन्नौ निर्मितो विहितः कृतः । लब्धमासादितं प्राप्तं त्यक्तमुत्सृष्टमुज्झितम् ॥ ११०॥ उरीकृतं प्रतिज्ञातमङ्गीकृत प्रतिश्रुतम् । प्रस्थापितः प्रतिसृष्टः प्रहितः प्रेषितोऽपि च ॥१११॥ रुद्ध तिरोहित छन्नं छादितं पिहितावृते । 885 उत्पाटितमुन्मूलितमुत्खातं भग्नमुद्धृतम् ॥ ११२ ।। उक्तं जस्पितमाख्यातं भाषितं कथितोदिते । प्रतिकूलं विलोमं च प्रतीपं वाममेव च ॥ ११३ ॥ ज्ञातं बुद्धमवसितं विदितावगते अपि । व्यत्यासस्तु विपर्यासो वैपरीत्यं विपर्ययः ॥ ११४ ॥ 890 105 B1.4 missing. 106 B1.4 missing. 107 B1.4 missing.-c) B3 पूर्णितं for पूरितं.-d) B3 om. रिक्ता. 108 B1.4 missing. 109 B1.4 missing 110 B4 missing. Bl missing 110 ab. 111 B4 missing 112 B4 missing.-a) B2 रुद्धः 113 B4 missing. B3 om. 113 cd. 114 B4 missing. After st. 114, B3 adds : प्रतिक्लं विलोमं च प्रतीपं वाममेव च।

·४६ शारदीयाख्यनाममालायां [891 895 900 प्रत्यादिष्टं प्रतिक्षिप्तं निरस्तं नुन्नमीरितम् । श्र(स्र)स्तं भ्रष्टं च प्रस्कन पतितं गलिनं च्युतम् ।। ११५ ॥ अन्वेषितं गवेषितमन्विष्टं मार्गितं तथा । छेदितं खण्डितं कृत्तं छिन्नं लूनं छितं दितम् ॥ ११६॥ पाटितं दारितं भिन्न विद्धे छिद्रितवेधितौ । बद्धो निगडितो नद्धः कीलितो यन्त्रितः सितः ॥११७॥ दग्धः प्रज्वलितः प्लुष्टो हेतिळलाशिखार्चिषः । अङ्गारेङ्गालौ रक्षा तु भसितं भस्म भूतिवत् ॥ ११८ ॥ आई तु स्तिमित क्लिन्नं शुष्कमाइयाननीरसौ । निशित तेजितं तीक्ष्णं कुण्ठितं वेगवर्जितम् ॥ ११९ ।। वर्तुलं मण्डलं वृत्तं निस्तलं वलयाकृतिः । अनं कोटिरणिः कोणं प्रान्तं पर्यन्तमन्तवत् ।। १२०॥ संदेहः संशयो रेको निश्चयो निर्णयोऽपि च । तथा विश्रम्भविश्वासप्रतीतिप्रत्ययाः समाः ॥१२१ ।। आर्भट्याडम्बराटोपाः व्यापप्रसरमुर्छनाः । आधारः स्यादवष्टम्भः स्यादालम्बनमाश्रयः ॥१२२॥ स्वरूपं लक्षणं भावो रूपधर्मात्मरीतयः । सृष्टिः सर्गश्च निर्माणं करणं घटनं कृतिः ॥१२३ ॥ जम्बूः प्लक्षः शाल्मलिश्च कुशः क्रोञ्चाभिधस्तथा । शाकद्वीपः पुष्कराख्यः सप्त द्वीपा इमे स्मृताः ॥१२४ ।। लवणक्षीरदध्याज्यसुरेक्षुस्वादुसागराः । भारताख्यं किंपुरुषं हरिवर्षमिलावृतम् । रम्यकाख्यं पञ्चमकं खण्डं षष्ठं हिरण्मयम् ॥ १२५॥ 905 910 115 B4 missing. 116 B4 missing अन्वेपिनं गवेषितं. 119 -b) B2 नीरसे.

·937 ] कीर्णवर्गः 915 920 कुरुखण्डं च भद्राख्यं केतुमालमिति स्मृतम् । एतानि नव खण्डानि जम्बूद्वीपविभागतः ।। १२६॥ वीणावारणवाजिसिंहहरिणानङ्गप्रवालाचलाः चन्द्रश्चातकचञ्चरीकजलमुक्चापासिवज्रायः । हंसः कोकिलकेकिकीरगरुडः स्वर्णानिलास्तिमो गुञ्जा श्रीफलपमदीपखटीका: सारङ्गशब्दा इमे ॥ १२७ । श्रीसिंहे च कपौ शुके हरिहरे चामीकरे भार्गवे चन्द्रेभे कविराजवाजिबहने वंशे यमे पारदे । नागे वर्णसमीरणेऽपि दहने स्कन्दे च संक्रन्दने मार्तण्डेऽशनिपन्नगेश्वरदिने खड्गे हरिः कीर्तितः ॥ १२८॥ अर्कमर्कटमण्डूकविष्णुवासववायवः । तुङ्गसिंहशीतांशुयमाश्च हरयो दश ॥ १२९ ॥ दिग्दृष्टिदीधितिस्वर्गवज्रवाग्बाणवारिषु । भौ पशौ च गोप्दो विद्वद्भिर्दशधा मतः ॥ १३०॥ ॥ इति श्रीसंकीर्णवर्गः ॥ 925 930 ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रसंकीर्णाख्यैर्मनोरमैः । वगैस्तृतीयः काण्डोऽयं पूर्णितो हर्षकीर्तिना ॥ १३१॥ श्रीमन्नागपुरीयकाहयतपागच्छाधिपाः सज्जपाः मरिश्रीप्रभुचन्द्रकीर्तिगुरवस्तेषां पद नुग्रहात् । भूप भिज्ञजनोचितां लघुतरां श्रीनाममालामिमां चक्रे पाठकहर्षकीर्तिरखिलां श्वेताम्बरग्रामणीः ॥१३२॥ भूद्वीपवर्षसरिददिनभःसमुद्र- पातालदिग्ज्वलनवायुवनानि यावत् । यावन्मुदं वितरतो भुवि पुष्पदन्तो तावस्थिरा विजयतां बत नाममाला ॥ १३३॥ 935 ॥ इति श्रीशारदीयाख्यनाममाला संपूर्णा ॥

·No text on this page.

·GLOSSARY move- अक्षदेविन् m. [ Figures indicate line-numbers ) 37 3777 11. armlet. 459 3ar f. woman. 364 stat m. shoulder. 427 3tiert f. armour. 713 siy m. ray. 141 siya n. garment. 468 37TTT m. smearing. 467 3gfasta m. kind of dance or STEYHT m. the individual soul. 400 atyhet m. the sun. 128 ment of the limbs. 568 393FIT m. decoration of the body. BIECT n. sin. 625 491 sif m. foot. 445 strga m. tree. 282 37Ett m. kind of dance. 568 3771T in. charcoal. 898 STT m. sea, ocean. 224 377175 in. the planet Mars. 146 STT P. p. smeared. 878 starf. bodice. 476 377 n. an organ of sense. 399 3 m. epithet of BỊhaspati: 147 377 m. die. 791 gambler. 789 31aa a. accepted. 883 terus m. gambler. 789 3191 m. thumb. 429 3 THT f. envy, jealousy. 536 The f finger. +29 27aat f. gambling. 790 35TITE n. finger-ring. 460 sterfra f. envy, jealousy. 536 HETE m. the thumb. 429 are n. the eye. 419 3 m. mountain. 215 Hentfeuit f. army. 705 37701 f. the earth. 211, 916 afecs a. all, whole. 838 tega m. N. of Vişnu. 21 afrigt m. physician. 646 3757 m. epithet of Brahman. 18 STTH m. tree. 283 75 m. goat. 330 TE m. fragrant substance. 489 375104 n. silence. 550 Y m. tree. 283 3111213 m. epithet of Yudhisthira. miffa m. The sage Agasti, 152 743 suitae m. Brahman. 9 अ[ आ ]जानेय m. species of horse. 312 alat m. fire. 331 31a n. hide (of an antelope ). 672 mm. N. of Kārttikeya. 67 Siffre n. court-yard. 500 HITHI m. brahmin. 669 Flat m. arrow. 720 STATOTT a. chief. 857 3751 m. fool. 594 A a. first. 859 37 in the end of a garment. 469 BTT a. foremost. 857 SH n. black pig-ment. 455 3700 a. chief. 857 STTTH a. dark-blue. 827 87€ n. sin. 625 iga m. N. of Hanumăn. 748 37* m. the lap. 437 32ar f. forest. 280 m. mark. 813 STE n, upper storey. 501 899 f. embrace. 512 SETAS n. upper storey. 501 7 m. body. 397 for f. corner. 902 Hm. son. 381 for a m. one of the eight powers of wypoal 7 ) n. court-yard. 500 siddhis. 354 49 3 ·50 GLOSSARY [अणु m. STOL Un small, little. 841 3795 m. bird. 197 37954 m. fish. 243 3TETT a. excessive. 875 37950 m. the Atharvaveda, 648 37737 a. plentiful, much. 843 saa n. wonder. 529 sta m. N. of a sentiment. 583 3 m. mountain. 216 3797 m. lip. 424 3 m. wicked person. 810 3711 a. much, abundant. 843 n. military girdle. 712 aft m. lord. 680 Sarean scenting with perfumes. 481 staffa f. study. 638 BTUISTA n. under-garment. 478 अधोक्षज N. of Vişnu. 31 378297 n. study. 638 3702176 m. teacher. 596 37T m. traveller. 691 3769T m. way. 318 37EETT m, sacrifice. 670 377 m. chariot. 314 3775 m. god of love. 57 s m. name of Kāmadeva. 916 3775 m. bull. 320 अनड्वाही f. cow. 322 Hra n. sky. 119 37Tra m. N. of Seșa. 296 Har f. the earth. 211 TOFT m. god of love. 61 377 m. fire, 331 3791 m. disrespect. 616 Safm. fish. 244 falfà f. uneasiness, anxiety. 551 af m. wind. 203 grata n. army. 703 staterat f. army. 705 3778791 f. compassion. 525 gait m. compassion. 525 STET m. servant. 692 NGHE m. favour, 526 stat m. servant. 692 orgaftfak m. servant. 692 375 m. conciliation. 562 37T m. inquiry. 564 Bigarren m. parrot. 189 34 Tart m. similarity. 864 37ain m. one well-versed in the Vedas. 597 3771 m. wicked person. 810 stija n. falsehood. 626 1939 m. elephant. 309 pare m. tree. 282 tra m. end, limit. 902 377 m. N. of Yama. 110 Trattam. obstacle. 814 3Tratto n. middle part. 847 Grafiet n. the sky. 118 rattan. under-garment. 478 3772:ATUT n. mind. 403 3777:97 n. harem. 686 37-CITATE m. barbar. 777 a a, near. 865 FaA a. last. 860 3-darra m. pupil. 598 Brðarfra m. cândāla. 798 37724 a. last. 860 377650 m. chain. 813 37737617 n. darkness. 160 3F417 m. N. of Siva. 46 3TFUTAH n. darkness. 161 TFT m. god. 73 3pasf. well. 249 trad m. family, race. 388 Te p. p. searched, sought. 893 Gràfua p. p. searched for. 893 3rfara f. worship, offering. 606 379727 n. offspring. 385 379791 f. bashfulness. 517 319arar f. disrespect. 617 37T m. fault. 544 390ff. N. of Pārvati. 54 3799 m. inner apartment. 499 aqaf m. final emancipation. 656 879 are m. censure, reproach. 615 staffa (?) n. swing. 870 3797cata n. side-glance. 420 ·अलक] GLOSSARY 51 37977 n. anus. 443 fon n. fire. 333 37TĘ f. nymph. 99 300 f. woman. 362 37EFT m. the moon. 136 3763 n. lotus. 257 atfestat f. lotus-plant. 261 375 m. year. 166 fêu m. sea, ocean. 225 pleafsat f. N. of Lakşmi. 50 31fc9 m. N. of Agastya. 153 afarafat m. epithet of Varuņa. 107 foraghi f. river. 230 ser m. N. of Vişnu. 29 35 m. husband. 372 yfir f. splendour, lustre. 494 37175777 m. family, race. 388 fyr f. name. 618 En, name. 618 STATO m. dramatic action. 568 371Har m. opinion. 527 Bata m. pride. 533 THAITI a. proud. 811 WITH m. effort. 817 37THOTT m. desire. 532 Mata n. bow. 602 3 m. jealousy. 536 antoi m.f.n. near. 865 3218 m. practice, study. 818 antycetat n. rising in honour of 607 377 n. sky. 117 3737 n. cloud. 173 THT m. god. 70 37 n. pot, vessel. 753 STH m. anger. 535 Bhiraat f. N. of Indra's city. 89 अमर्त्य m. god. 72 Tad m. god. 73 BTT n. nectar. 87 77 n. water. 221 377 n. final beatitude. 657 ta n. milk. 762 3770 n. the eye. 418 70 n. the sky. 118 7 n. garment. 468 97791 f. mother. 379 376 n. water. 220 37795 n. lotus. 257 STEET m. cloud. 175 37T m. cloud. 173 STTH n. water. 220 377H05 n. lotus. 258 Hat f. lotus-plant. 261 377HTETT m. cloud. 175 TEE n. lotus. 254 37701 a. sour. 820 Brera n. year. 162 Start n. way, road. 319 377927 n. forest. 280 are n. lotus. 253 अराति m. enemy. 702 377TOS a. crooked. 848 STRE m. enemy. 700 376 37 m. god. 74 37507 m. the sun. 131 3750T a. red. 822 37Erga m. N. of Garuda. 193 grem. the sun. 121 Hef f. worship. 606 arat f. idol, image. 653 er m. f. flame. 897. ofera n. ray. 142 aja m. Arjuna. 745 3rjat f. cow. 323 3tot m. water. 220 stoja m. sea, ocean. 225 3788 m. wealth. 352 3738 m. motive. 645 37 fera m. suppliant. 622 orgar f. asking, begging. 620 arán. half. 839 OTETET f. glance. 420 3721am. child. 382 Ha m. the sun. 124 3 m. horse. 311 Bor f. worship. 606 sre a m. lord, god. 12 2781T in. ornament. 446 7 m. waist. (?) 438 379 m. hair. 406 ·52 GLOSSARY [अलकापति अलकापति m. epithet of Kubera. 106 TO That m. red lac. 465 Stis m. bee. 268 176 n. forehead. 415 37 teto n. forehead. 415 3701 a. false. 626 3729 a. little. 840 ganar f. disrespect. 617 3ta ta p. p. known, understood. 889 37751 f. disrespect. 616 aat m. hole, cavity. 846 pada m. ornament worn on the head. 449 Taigra a. white. 824 sarà f. boundary. 559 salat f. the earth. 211 STTTT m. harem. 686 zavarg m. reproach, censure. 614 3TOH n. the waist. 438 grafsaat f. pride. 534 HagfH m. support. 906 379 T m. time. 543 अवसर्प m. spy. 690 Harga p. p. known, understood. 889 sagt f. disrepect. 617 afa m. ram. 329 377 n. eating. 769 375fist f. unchaste woman. 392 FETY a. all, whole. 839 373HT n. stone. 815 3798 m. horse. 310 377ant m. horse-man. 710 379 f. mare. 313 Briga m. du. the physicians of gods. 94 3189rcm. the fabulous animal Sarabha. 305 379 #ra m. N. of Siva. 44 379312 f. bed-stead. (?) 507 31919 n. game-board. 791 TETTE n. gold. 347 agtat m. n. knee. 444 staat f. unchaste woman. 392 B7619 n. lie. 626 असि m. sword. 723 असित m. the planet Saturn. 150 tra a. black. 826 FATETERE m. armourer. 780 Da f. knife. 722 safagaft f. knife. 722 HIE n. pain, agony. 553 375 m. demon. 113,115 a f. malice, envy. 536 37 n. blood. 788 3ta n. weapon. 714 3TFTH m. god. 74 374954 m. Cândāla. 798 TE n. blood. 788 37 m. corner, angle. 902 here m. pride. 533 3157 n. day. 156 aufa m. the sun. 130 Bella n. day-break, dawn. 157 375 Fant m. the sun. 123 aft m. serpent. 290 Sim. N. of Ketu. 152 18 a. disagreeable. 544 Strea m. enemy. 701 STIETOTU m. wind. 205 sfēra ITH6 n. lotus. 258 37T 3119ca n. dress. 471 3717561 21 )707 n. invitation. 619 377977 n. sky. 117 आकीर्ण a. filled with. 877 371 a. filled with. 877 Ha n. meaning, intention. 527 ST1957Et m. curse. 557 37 m. censure, reproach. 557 310's m. epithet of Indra. 79 Tracco m. chase. 794 freut f. name. 618 372 a p. p. said. 887 3717 m. fault. 544 STITH m. the Vedas. 636 STUTIT n. house. 497 37m f. promise. 610 Sprut f. south-east. 170 att m. custom. 628 ·53 GLOSSARY ansata) eri m. teacher. 597 af m. f. battle. 729 Brita m. livelihood. 754 HIS f. order. 609 STT 1. ghee. 763 1 m. N. of an ocean. 911 BET m. pride, arrogance. 905 3716+T m. pride, arrogance. 905 a. rich. 758 3 m. fear. 540 TTG m. disease. 814 3717145 n. umbrella. 682 fragar or n. parasol. 682 HITTE n. musical instrument. 575 THIT m. son. 381 37TCHI m. the individual soul. 400 376 m. N. of Brahman. 19 Tarifa f. nature. 907 SITET m. respect. 607 Hraf m. mirror. 492 g a. first. 859 arrigày m. god. 72 TIETZ m. god. 70 face m. the sun. 120 Ich a. first. 859 BIST m. order. 609 TEL a. first. 859 TET m. support.:906 IT f. agony. 552 STTUITOT m. elephant.driver. 709 BITC9 m. kettle-drum. 580 BITTA a, low. 845 BTIT n. drum. 577 377977 n. the mouth. 414 SITE m. joy. 519 Faisa a. shaken, trembled. 869 apparerast f. logic. 650 8719 m. water. 222 BTTTT f. river. 229 31907 m. market-place. 751 arrom, merchant. 749 ar f. adversity. 759 arots m. chaplet tied on the crown of the head. 449 87 m. bathing. 466 871HTUI n, ornament. 446 371HTUT n. nose-ornament (?) 454 3 n. injury, pain. 554 HHT m. disease. 814 Giày n. desh. 787 ATT m. fragrance, perfume. 482 31F14 m. tradition. 611 3717 m. mango-tree. 286 37797 a. long. 844 37140 11. sanctuary. 652 37127A m. exertion, effort. 555 3 n. weapon. 714 stry are m. physician. 647 37TTET n. battle. 723 3117 m. the planet Mars. 148 Tato n. gruel ( = Mar. 13). 764 THE m. hero. 696 31176 m. sound. 641 BITTEar f. service, devotion. 605 31TH m. grove. 278 BITTEM.woman's waist, the buttocks.440 Sifa f. distress. 554 TE a. wet. 899 aratat f. pride, self-conceit. 905 arra arespectable. 806 Briga m. husband. 373 af f. N. of Pārvati. 54 357 n. support. 906 ST75G m. house. 498 afya n. embrace. 511 आली f. female companion (of a wamon ). 395 sad m. whirl-pool. 236 arah f. line, row. 837 prata m. bracelet. 461 37 ta m. house. 496 BIER P.p. concealed, hidden. 885 31 in. meaning, intention. 527 PET f. quarter. 168 aigua m. serpent. 294 TETT m. wind. 205 311 m. arrow. 718 BET TATO m. fire. 333 STR 1. wonder. 529 sprata m. f. n. dried up. 899 ·54 GLOSSARY [आश्रय gyro m. quiver. 717 geriau m. fragrance. 483 cara m. bow. 715 & TISTU m. house. 498 371974 m. support. 906 37TSTOFT m. fire. 335 12 m. promise. 610 Strista a, accompanied. 880 STITC n. seat. 506 BIFT m. wine, liquor. 786 3TIAGO a. obtained. 882 315 m. pl. life. 802 TIFF an. battle. 729 area m. pupil. 599 treyri f. assembly. 685 173 n. the mouth. 414 371979 m. demon. 116 3T16 m. battle. 728 TIETT m. eating, food. 769 3 m. name. 618. 2901 n. the eye. 418 srca p.p. said. 891 af f. malice, envy. 536 BET m. N. of Siva. 40 Tra m. N. of Siva. 40 Tall f. the north-east. 171 sitą m. lord. 681 ईशित्व n. one of the eight powers or siddhis. 355 m. Lord. 681 Til f. N. of Pārvati. 52 esaki f. N. of Pārvati. 51 ho 11. ym. N. of an ocean. 911 SOITA m. unrefined sugar. 772 SET (?) m. charcoal. 898 şet f. desire. 532 577 m. low man. 799 grati f. unchaste woman. 392 gam, the sun. 128 ga m. lord 681 gire faim. bee. 267 şi-ati f. N. of Lakşmi. : 0 greiat n. lotus. 263 m. the moon. 135 SEHR m. N. of Siva. 48 Seraf. moon-light. 138 m. Indra. 77 m. lord. 681 &agam. N. of Arjuna. 745 Seroft f. Indra's wife. 87 frarats m. N. of Vişnu. 28 gia n. organ of sense. 399 4 m. elephant. 307 a. rich. 758 go1 f. the earth. 214 इलावृत n. one of the nine divisions of the earth. 912 9 m. arrow. 718 उ IT. P.p. spoken, uttered. 887 si f. speech. 563 Je m. bull. 320 GI m. N. of Siva. 38 39 a. dreadful. 851 37 a. high. 845 Jh:994 m. Indra's horse. 92 उच्छीर्षक pillow. 509 Joha 11. full-blown flower. 275 githa a, abandoned. 882. 3500 a. white. 824 3500 a. clean, clear. 862 JE f. star. 139 399 n. raft. 241 igyà m. the moon. 136 goeie a. excessive. 851 3750gt f. eagerness. 549 geest m. heap, multitude. 835 graafisat f. wave. 235 3671621 f. anxiety, eagerness. 549 Greta p.p. uprooted, removed. 886 Jie m. garland in the hand. 449 JHH a. the best. 805 JTTHIGIT 11. the head. 405 37 n. reply. 564 htf. the north. 171 Jatriafà m. epithet of Kubera. 106 ·GLOSSARY za JERTEC m. upper garment. 472 Thirren. upper garment. 475 JTITUTET m. N. of Dhruva. 152 Tag f. birth, origin. 801 geus n. lotus. 262 gegifea p.p. removed, uprooted. 886 SAGTE m. birth. 801 394 n. full-blown flower. 276 SCHE m. the lap. 437 JAHTE m. effort, energy. 817 Jiye a. abandoned. 882 Je n. butter-milk. 764 369 n. water. 221 geram. sea, ocean. 223 fra m. news, report. 560 grelt f. thirst. 770 Gracim. sea, ocean. 225 GT n. well. 249 364 m. N. of a mountain. 914 GAIE m. N. of a mountain. 218 357 n. the belly. 435 Jer a. liberal, munificent. 808 fa p.p. spoken, uttered. 887 JETA a. excessive. 851 saa a. p.p. uprooted, romoved. 896 Ja m. birth. 801 JEH m. business, effort. 817 Jeta n. garden. 278 Jeint m. business. 817 364 a, empty. 816 gem. son. 380 JEE m. marriage, wedding. 369 Jer m. anxiety, sorrow. 552 546 a. elevated, proud. 811 Jahrga m. N. of one of the five arrows of Cupid. 64 Ifafa n. full-blown (flower). 275 gaisa p. p. removed, uprooted. 886 3996 a. near. 866 3986137 f. censure, reproach. 614 390467 n. embrace. 511 39918 n. offering, present. 608 39t f. present. 608 Jaag m. teacher. 596 3997 n. pillow. 509 or f. fraud, deceit. 537 5498 1. pillow. 509 3991f. comparison. 864 JUHT n. resemblance. 864 3901 m, marriage. 368 310 m. stone. 815 gefeuf. knowledge, intellect. 63 3497 n. grove, garden. 279 gtata n. fast. 630 garam. fast. 630 3979 11. the organ of generation. 441 34E17 m. offering. 606 3901 m. secracy. 542 34TETT m. teacher. 596 377 f. shoe. 796 3 a. near. 866 391977 11. present, gift. 608 39167H m. reproof. 558 3918 m. worshipper. 599 STEHT m. quiver. 717 Sifa f. service, devotion. 605 39 m. N. of Vişnu. 24 JH4 n. pair. 828 JAf. N. of Pārvati. 52 उमापति m. N. of Siva. 43 3 m. serpent. 291 TO m. ram. 329 373 m. ram. 329 37 n bosom, breast. 433 a a. accepted. 883 Pre m. the female breast. 434 gasa f. N. of an apsaras. 96 sat f. the earth. 213 370 a. clear, manifest. 872 Jola m. awning. 510 Jos m. wave. 236 Tag m. N. of Sukra. 149 39 a. pungent. 820 grey m. fire. 238 Jug f. day-break, dawn. 157 gg m. camel. 324 gut a. hot. 145 JOUTSA m. the sun. 127 gooriat m. turban. 471 gorta n. crown. 448 Ja m. ray. 141 ·56 GLOSSARY Shop 541 औ strege n. eagerness. 549 ale n. arrogance, pride. 534 ita m. submarine fire. 341 361 f. wife. 376 38 m. the thigh. 443 gegaa m. n. knee. 444 ią n. vigour. 699 graston m. heaven. 76 # f. wave. 235 That f. finger-ring. 460 ऋ 5797 n. wealth. 352 77 n. star. 139 Fag m. the Rgveda. 648 Fa. straight. 848 Ran. truth. 627 FT m. season. 162 Fm. God. 74 FJAI m. N. of Indra. 84 772 m. a musical note. 569 # m. ascetic. 601 ए gægra m. epithet of Gaņeśa. 6 garas m. N. of Kubera. 104 Arra n. secrecy. 542 SE255 m ram. 329 Tot m. dear. 300 n. sin. 624 क OSETI f. neck. 432 att m. N. of Vişnu. 32 opo m. N. of Brahman. 19 tena m. bull. 321 etapparat f. the hip. 439 Poitouf. quarter. 168 & m. forest. 279 7987197 m. cloth passed between the legs to cover the privities. 474 Je m. armour.-711 U n. bracelet. 461 24 m. arrow. 919 to set n. water (7) 222 ona m. hair. 406 Jeg m. tortoise. 247 5959 m. N. one of the nine treasures (of Kubera ). 356 ebent f. the hem of the lower garment tucked into the waistband. 473 637 n. lotus. 258 07 n. black-pigment. 455 SETT m. lamp. 505 cm, bodice. 476 pom, armour. 712 45 graag m. attendant on women's apartment. 687 oglasast f. bodice. 476 qazano m. bracelet. 461 pozma n. army. 703 Trey m. glance. 420 afa f. the hip. 439 fat n. girdle. 463 apéit n. the hip. 439 to a. pungent. 820 i a. pungent. 820 2109 a. barsh. 850 airt a. harsh. 850 7507 m. small quantity. 840 Fouco m. thrill, bristling of hair. 548 ter garaa m. Indra's elephant. 91 ifraai f. lightning. 177 geras m. N. of Kubera. 103 gaat n. prosperity. 353 371 311940 m. house. 496 37197 n. house. 496 BT15 m. flow. 237 sîra m. multitude. 831 STF n. vigour. 699 siga n. boiled rice. 767 quit m. the moon. 135 are m. the lip. 424 ·57 GLOSSARY $691 osuecalit m. camel. 324 208 m. throat. 426 pun. neck-ornament. 456 JUSTATUT 1. neck-ornament. 456 rosat f. neck-ornament. 456 qofta m. lion.-303 afua p.p. told, expressed. 887 m. awning. 510 787 n. multitude. 830 # a. miser. 760 agom f. plantain tree. 287 n. gold. 343 for f. girl. 384 galitat f. pupil of an eye. 419 are m. god of love. 63 AFETT f. cave, valley. 673 Arci m. god of love. 59 opperast f. girl. 384 ut f. girl. 384 643 n. deceit, cheating. 537 291cm. N. of Siva.:45 1 m. N. of Siva. 41 afa m. monkey. 327 afarar m. an epithet of Arjuna. 745 autos m. the cheek. 423 THE m. tortoise. 247 Het f. tortoise (female ). 247 $ha m. god of love. 63 data a. charming. 855 Hon. water. 222 O n. lotus. 253 SHS m. N. of Brahman. 18 Hot f. N. of Lakşmi. 49 Photoset f. N. of Lakşmi. 49 HOITT m. N. of Brahman. 19 #feaft f. lotus plant. 260 879 m. shaking, trembling. 552 one m. ray. 140 T m. the hand, 428 no m. pomegranate tree. 287 n. finger-nail. 430 Aires m. elephant.: 309 Tul n. organ of sense. 399 *Turn, making, effecting. 908 pulati n. the head. 405 Th m, camel. 324 open. armlet. 459 TTT n. bracelet. 461 appaa a. mixed. 879 75€ m. finger-nail. 431 TOTO m. sword. 723 #tattat f. finger. 429 721 m. finger-nail. 431 aft m. elephant. 306 BUT m. N. of a sentiment. 582 cult f. compassion. 525 Fio m. elephant. 309 Banat a. harsh. 850 suit m. the ear. 416 qoft n. ear-ring. 450 svifta m. an epithet of Arjuna. 746 MOVETT m. helmsman. 242 pulgs n. ear-ring. 450 ulagan. ear-ring. 453 quista m. slanderer, villain. 809 a n. mud. 816 afuta m. ragged cloth. 474 ahol m. campbor. 486 page n. gold. 345 og a. variegated. 827 7 m. servant. 693 afatrati m. the sun. 125 4 m. cultivator. 773 qf. river. 229 0103981 f. cuckoo. 183 m. stigma. 812 09 n. wife. 376 कलधौत n. gold. 345 ia m. arrow. 720 Post m. jar. 775 PoE m. battle. 730 te m. goldsmith. 776 Per m. the moon. 136 19 m. girdle, 462 Borg m. bundle. 834 Felf m. peacock. 181 dares m. battle. 730 at n. the body, 397 204 m. N. of a heavenly tree. 98 WAT n. a measure of time. 163 ·58 GLOSSARY [ कंक्य 29 m. universal destruction. 167 0984 m. rule. 628 c4 m. ritual. 649 seqtra m. universal destruction. 167 Jeta n. sin. 624 eu n. day-break, dawn. 157 1 m. distiller. 784 PouTut n. gold. 346 Paroi n. welfare. 658 gros m. wave. 235 a n. armour. 711 para f. braid or fillet of hair. 409 afa f. N. of Sukra. 149 fa m. wise man. 589 37TH m. N. of Garuda. 194 F917 a. astringent. 819 e n. pain. 553 coafat f. musk. 487 Fri f. musk. 488 2014 Tos m. a kind of sandal (?). 489 A1987 m. side-lock of hair on the temple of boys. 411 TBTFT m. an epithet of Rāma. 739 11 m. serpent. 293 1 m. poison. 299 T&T m. glance. 420 fra f. desire. 531 12 n. gold. 343 alla f. girdle. 462n ai f. girdle. 462 #rafta n. the hips and the loins. 439 of Ti n. gruel. 764 3 m. arrow. 718 rat m. coward. 697 prehrga f. N. of Pārvati. 52 Argia m. kind of swan. 192 argrafi f. wine, liquor. 785 forgaz m. serpent. 295 1977 n. grove. 278 rra m. lover, husband. 371 arra a. lovely, charming. 855 great f. wife. 375 Flott m. forest. 279 fra f. lustre, beauty. 493 ftfrenia m. coward. 697 fatiga n. wine, liquor. 786 TH m. god of love. 57 TH m. desire. 532 Arhef f. sexual intercourse. 513 Fraigat m. finger-nail. 430 Tfall f. woman. 363 Arata m. a species of horse from Kāmboja country. 312 1747 a. charming. 856 14 m. body. 397 arut n. cause. 643 TE m. artisan. 783 1925 m. artisan. 783 arafat n. gold. 345 Atau m. N. of Kārttikeya. 65 rýle n. bow. 716 o m. epithet of Yama. 110 I a. black. 826 stoga m. poison. 298 eftir f. the river Yamunā. 234 arai f. N.:of Pārvati. 52 prout m. N. of Sukra. 149 138TTFHI n. saffron. 484 Feat f. the earth. 212 Algae m. carpenter. 779 after f. quarter. 168 Et m. lake. 251 Pamatos m. servant. 692 (897 m. demi-god. 99 färast m. epithet of Kubera. 102 किंपुरुष n. one of the nine divisions of the earth. 912 färge team. N. of Kubera. 105 Anagra-rat f. report, rumour. 560 fasolicia m. kind of bird. 190 formula f. tinkling ornament. 463 Peaa m. gambler. 789 fastur m. ray. 140 fafara m. man of the Bhil tribe. 800 fasite n. crown. 448 facraag n. sin. 624 FOTIT m. colt. 313 fairta m. child. 383 fusu m. sprout. 273 taift m. epithet of Bhima. 744 ·59 GLOSSARY Selts] at m. N. of Yama. 112 att m. parrot. 189 atat f. fame. 613 aifea p.p. tied, bound. 896 f. the earth. 213 977 m. dog. 326 Te f. the belly. 435 EH n. saffron. 484 goat m. the female breast. 434 sort m. the planet Mars. 146 m. bower. 280 कुअर m. elephant. 306 ufaeta n. N. of Vişnu. 36 m. tree. 282 on m. n. house. 498 ferit f. procuress, bawd. 390 Short m. axe. 726 og a. fool. 595 porosa a. blunted. 900 Se n. ear-ring. 453 austera m. serpent. 293 $1856 n. curiosity. 530 o 1. curiosity. 530 and m. spear. 725 gard m. bair. 406 m. kind of flower. 285 gone m, N. of one of the nine tresures (of Kubera ). 357 gde m. Kubera. 101 Johta m. N. of Kārttikeya. 68 HR m. boy. 383 Shri f. girl. 384 AUF n. lotus. 262 Fairyta m. the moon. 137 ita f. lotus. 264 Flatafa m. the moon. 135 mai f. lotus. 264. 974 m. jar. 775 **Tart m. potter. 775 HET m. epithet of Agasti. 153 H7 m. elephant. 307 Fm. deer. 300 om. curl. 410 gora's n. one of the nine divisions of the earth. 914 992 m. cock. 187 gres n. family, race. 388 o n. collection, multitude. 835 poszt f. wanton woman. 392 gostos m. potter. 775 कुवलय . lotus, 262 France m. weaver. 782 at n. water. 219 pant m. one of the seven Dvipas. 909 Saare m. learned man. 591 27 n. welfare. 658 7274 n. lotus. 253 FEA 11. flower. 270 कुसुमायुध m. god of love. 61 De m. N. of Kubera. 103 957 n. hole, cavity. 846 che n. fraud, deceit. 537 on, fraud. 626 2 n. heap, multitude. 835 $9 m. well. 249 * n. boiled rice. 767 pose m. beard. 412 o ra m. kind of bodice. 476 så m. tortoise. 247 mig at f. river. 229 o n. bank. 238 $897 m. cock. 187 ghee n. difficulty, trouble. 554 sa a. accomplished. 881 şarra m. epithet of Yama. 109 sarra m. conclusion. 636 gafa f. making. 908 afata m. learned man. 589 P.p. cut. 894 Har f. hide 672 Harap m. N. of Siva. 41 đa n. motive. 643 SCET a. all, whole. 839 $901 a. miser. 760 9697 f. compassion. 525 YTUT m. sword. 723 trat f. knife. 721 bfcuta m. fire. 338 31 a. small, little. 841 Seit m. fire. 336 ·60 GLOSSARY [कृशानुतस् कोप कोल m. केतन n. haligta m. N. of Siva. 46 manteft f. woman (having thin waist ). 367 pfu7 m. cultivator. 773 patao m. farmer. 773 safe m. learned man. 590 HTUT m. N. of Vişnu. 21 tur a, black. 826 Horacht m. fire. 332 A curare m. kind of deer. 301 FOTT f. epithet of Draupadi. 747 cutite m. kind of sandal. 489 * m. peacock. 180 orta m. Ketaka tree. 284 a f. Ketaka tree. 284 banner. 317 ang m. the planet Ketu. 152 and m. flag. 317 केतुमाल n. one of the nine divisions of the earth. 914. Qare m. field. 774 aber m. armlet. 459 ar f. sport. 515 amat m. hair. 406 dan r9 m. Mass of hair. 408 408 केशपाशm. 408 408 केशरचना m. 408 ara m. N. of Visņu. 21 of m. lion. 302 chistam. N. of Vişnu. 31 a n. deceit, cheating. 537 #aa n. gambling. 790 data n. lotus. 262 #fauft f. lotus. 264 stare m. epithet of Kubera. 105 9 m. fisherman. 793 964 n. final beatitude. 657 to m. bird Cakravāka. 184 pa n. (red) lotus. 259 alfast f. cuckoo. 182 arte f. corner. 902 Preto n. crown. 448 E m. fort. 735 qator n. corner. 902 preus n. bow. 715 m. anger. 535 कोमल a. tender. 852 atos m. raft. 241 m. hog. 325 faç m. learned man. 588 STT m. store-house. 500 are m. store-house. 500 कौक्षेय m. sword. 724 qatala n. curiosity. 530 ale n. curiosity. 530 कौपीन n. cloth passed between the legs to cover the privities. 474 wiggi f. moon-light. 138 stan. scandal. 614 कौशिक m. N. of Indra. 84 Die m, sacrifice. 670 Aquafat m. N. of Siva. 43 To m. God. 74 store m. cry. 546 A m. foot. 445 SHT m. foot. 445 क्रमेलक m. camel. 324 Stefano m. merchant. 750 Pre n. commodity. 753 Stafeta m, merchant. 750 907 n. flesh. 787 get . sport. 515 START n. bed-chamber. 503 m. anger. 535 are m. wicked person. 810 sa m. one of the seven Dvipas. 909 His m, the lap. 437 y m, anger. 535 mig m. jackal. 328 fret f. female jackal. 324 miaäga m. N. of Kārttikeya. 67 FH m. fatigue. 555 fşa a. wet. 899 Tur m. moment. 162 70 m. moment. 543 sorgt f. night. 159 gurera f. lightning. 177 ATATGT n. blood. 788 केशचय m. केशभार m.

·61 GLOSSARY गन्धमादन] 97 n. man of the Kșatriya caste. 674 fara m. Kşatriya. 662 8797 f. night. 159 SHT f. the earth. 212 Stat f. forgiveness. 629 sta m. universal destruction. 167 eta m. house. 497 sa f. forgiveness. 629 BTA a. little, small. 841 1 m. salt. 821 Bursa a. washed, cleaned. 862 fra f. the earth. 210 forfagfa m. king. 676 feratet m. king. 677 7 a. quick. 873 eftor a. small, little. 841 site n. water. 221 ir n. milk. 762 ofte m. one of the seven seas. 911 Situs m. child. 383 fran. curd. 762 6 m. wicked person. 810 Ferrocat f. tinkling ornament. 463 Ti f. hunger. 770 Tu f. hunger. 770 En. arrow. 720 gh m. barbar. 777 gfast f. knife. 722 gta n. body. 396 gta n. field. 774 SP m. cultivator. 773 SA n. welfare. 659 eft f. dish prepared with milk. 765 BITOTT f. the earth. 210 shruttare m, king. 677 BiH n. fine garment. 470 SA n. terrace. 501 f. the earth. 210 TTT m. mountain. 215 m. king. 675 o m. poison. 297 CT m. the sun. 121 O m. bird. 195 CT m. arrow. 720 a m. bird. 198 afera p.p. mixed. 878 6 m. wagtail. 190 arte m. wagtail. 190 agar f. bed-stead. 507 O m. sword. 724 203 m. candied sugar. 771 004 m. N. of Siva. 47 afisa p.p. cut, broken. 894 ETT a. hot. 145 er m. donkey. 325 ET a. harsh. 850 a n. silver. 348 ad a. short. 844 Co n. villain. 809 EIGA n. ditch. 250 arca n. eating. 769 facs m. n. vacuity, gap. 876 great f. practice. 818 hacco m. shield. 721 e m. grief, sorrow. 551 m. fatigue. 555 ग TUTTT 1. sky. 117 styr f. the Ganges. 231 TETETT m. N. of Siva. 39 JF m. elephant. 306 Tatra m. epithet of Gaņeśa. 5 JTHIT m. lion. 304 TUT m. multitude. 833 TUTT m. astrologer. 644 TOTT m. epithet of Gaņeśa. 6 otforest f. harlot, courtezan. 391 Tus m. the cheek. 423 fa f. vehicle. 316 E m. disease. 814 TETETT m. N. of Vişņu. 33 aft f. car, chariot. 314 trum. fragrance, perfume. 482 Art f. musk. 488 TWHICT m. N. of a mountain. 914 &n. sky. 118 n. organ of sense. 399 ·62 GLOSSARY [गन्धर्व m. गन्धर्व m. Gandharva. 99 tryd m. horse. 311 utryta m. singer. 566 Traam. wind. 202 m. wind. 202 TFUTET m. sandal. 288 THIET m. the sun. 127 THIFA m. f. ray. 141 76 n. poison. 297 TEHT m. one of the eight powers or siddhis. 354 STREETF m. N. of Vişņu. 29 Toscam. N. of Vişnu. 34 757 m. wing. 199 STECAT , Garuda. 194 stat f. thunder. 178 Tiga n. thunder. 178 m. hole. 846 TEH m. donkey. 325 THITTT m. inner apartment. 499 गर्व m. pride. 533 tiga a. proud. 811 Tiare a. proud. 811 TOTI f. reproach, censure. 615 To m. the throat. 426 fesa p.p. fallen. 892 To m. the cheek. 423 Tarat m. window. 504 afara p.p. searched, sought. 893 167 n. wood, forest. 280 za n. gold. 344 T16 a. excessive. 875 T7 n. the body. 396 7 n. singing. 566 Fart m. a musical note. 569 faraceta n. pillow. 509 fate f. mountain. 215 fiftat f. N. of Pārvati. 54 FATETETT m. N. of Vişnu. 34 fitriat N. of Siva. 40 fattat m. N. of Siva. 40 Tia n. song. 565 ofta n. singing. 566 aftfat f. singing, song. 566 ofte f. Goddes of speech. 3 गीर्वाण God. 73 frogfa m, epithet of Bphaspati. 148 TE m. unrefined sugar. 772 Turaa virtuous. 805 gia a. virtuous. 805 yfosa a. covered. 878 la n. the anus. 443 TATT m. serpent. 294 To m. the planet Jupiter. 147 16 m. teacher. 596 TEH m. tradition. 611 Te m. epithet of Kārttikeya. 65 Ta f. cave. 673 TT m. N. of a class of demi-gods. 100 Taart m. epithet of Kubera. 102 Ten. wife. 375 Te n. house. 495 TEHTŮ m. lamp. 505 TE m. house-holder. 664 TEE ON f. wife. 376 TRET m. house-holder. 663 han. singing. 566 n. house. 498 Tì f. heaven. 76 Ti m. f. ray. 141 TÌ f. the earth. 214 m. bull. 320 Tì f. cow. 322 sirenes n. cow-house. 761 Tìa m. mountain. 216 tījan. family, race. 388 Tia n. name. 619 Taart m. N. of Indra. 88 at f. the earth. 212 Tire f. forehead. 415 Trych m. wheat. 752 TIT m. cow-herd. 761 Troit m. N. of Vişnu. 34 Tìge n. city-gate. 736 IT m. protector. 808 Tary m. jackal. 328 TITA m. curds. 762 गोवर्धनधर m. N. of Vişņu. 33 Targ m. N. of Vişņu. 21 Tarrá n. sandal. 289, 485 गेह m.

·63 GLOSSARY चन्दनद्रुम] E m. horse, 310 sunt f. nose. 411 art a. lend. (?) 572 gre a. dreadful. 851 artcoft f. line. 837 gre m. cow-house. 761 ETTO n, nose. 417 ETTAT m. fragrance, perfume. 483 a NB n. cow-house. 761 Tigt f. assembly. 685 it a. white. 824 site a. yellow. 825 ta n. respect. 607 Titi f. N. of Pāryati. 51 titfrga m. epithet of Ganesa. 7 tre m. book. 637 AFU f. knot of lower garment. 479 Ha m. planet. 140 Eu n. an organ of sense. 399 garra m. the sun. 127 ATH m. scale in music. 572 Alam. multitude, collection. 836 GTA m. village. 734 Arti m. sexual intercourse. 514 m. the hot season. 164 ara m. stone. 815 ATTET m. suppliant. 622 oftar f. the neck. 432 n. neck-ornament. 456 toifa f. fatigue. 555 ग्लो m. the moon. 132 m. घ ERE m. jar. 775 Can. making, effecting. 908 gât f. measure of time. 162 7 m. cloud. 172 Eat m. the body. 398 97 m. club, mace. 725 n. water. 222 START m. camphor. 486 EGET m. cloud. 172 Tre m. sky. 119 Elif m. sweat. 547 sta n. day. 156 Rut n. saffron. 484 qui f. compassion. 525 qfot m. ray. 142 ga n. ghee. 763 A n. kind of cake. 766 qag f. kind of sweetmeat. 766 garait f. N. of an apsaras. 95 alate m. bird Cakora. 186 algo m. bird Cakravāka. 185 150 11. army. 703 2 11. collection, multitude. 83 Et m. N. of Vişnu. 33 चक्रपाणि N. of Vişnu. 23 Tatra in. the sun. 127 patam. emperor. 679 1997 m. bird cakravāka. 184 als m. swan. 191 Tym. the eye. 418 agosta m. serpent. 295 gari m. bee. 267 9 a. unsteady. 868 at f. lightning. 176 gay f. beak. 200 n. flattery. 562 a. unsteady. 868 que a. hot. 145 Justa 11. small petti-coat. 479 9°315 m. Cāņdāla. 797 aft f. N. of Parvati. 53 afos f. N. of Pārvati. 53 agt m. wise man. 591 agent n. complete army consisting of elephants, chariots, cavalry and infantry. 706 Ei n. court-yard. 502 aus m. N, of Vişņu. 23 aquam. N. of:Brahman. 16 agaus m. crossway. 751 at n. court-yard. 500 are n. sandal. 485 TEH m. sandal-tree. 288 ·64 GLOSSARY are m. camphor. 486 orient m. the moon. 132 SEHEM. the moon. 132 at f. turret. 502 ESTET m. N. of Siva. 38 STREETA m. sword. 724 afrul fiimoon-light. 138 aigo m. awning. 510 teita m. moon-light.:138 948 a. unsteady. 868 ayot f. lightning. 176 a f. army. 703 77950 m. campaka tree. 284 9 m. rampart. 735 4 m. collection, multitude. 831 are m. Spy. 690 por m. foot. 445 Sturtya m. cock. 188 are a. last. 860 a n. world. 207 a (Ed) m. one of nine .treasures (of Kubera). 357 adre m. shoe-maker. 798 aran. hide 672 an. shield. 721 afunt f. disloyal woman. 393 a. unsteady.:868 m. bird Cakora. 186 90 m. foot. 445 76 n. short petty-coat. 477 1 m. oil-maker. 783 US n. flattery. 562 Term. Cāņdāla. 797 arcm. Cātaka. 179 arca bird Cātaka. 917 at m. the planet Mercury. 147 919 m. bow. 715 atat n. chowrie. 683 gritar n. gold. 344 are m. spy. 690. ar a. lovely, charming. 855 arra n. smearing. 467 ar m. kind of bird. 190 faceta m. physician. 646 fartas m. physician. 647 fait m. hair. 406 fer m. mud. 816 falat m. bee. 917 fara f. intellect. 634 Far n. mind. 402 fantanala f. pride, arrogance. 533 fea ñ. sectarial mark on the forehead. 451 fazn. wonder. 529 re m. lion. 304 fazare m. tiger. 305 fazert m. painter. 781 faqur m. the sun. 122 faTHT m. fire. 332 fazatot f. turret 502 faraa n. reflection. 550 faraat n. meditation. 631 Farat f. anxiety. 552 fags n. the chin. 423 fattare m. Brahman. 10 fer m. banner. 317 faan, mask. 812 att n. bark. 672 stare n. garment. 468 gret f. bawd, femalc messenger. 390 TET f. hair on the top of the head. 411 TETAP m. crest-jewel. 447 a m. mango-tree. 286 ajui n. fragrant powder. 480 az m. servant. 693 a heat f. femal servant. 389 get f. female servant. 389 ana m. individual soul. 400 aani f. intelligence. 633 aag n. mind. 402 are n. garment. 469 चैत्य n. temple. 652 aan. woody cassia ? 490 aici f. petty-coat. 477 DET n. wonder, surprize. 529 2 m. bodice. 476 eitt m. thief. 792 ga p.p. dropped, fallen. 892 ·65 GLOSSARY जानु] go m. goat. 330 WT m. goat. 330 99 n. parasol, 682 9 m. leaf. 272 97 n. leaf. 272 n. feather. 199 U m. fraud, trick. 537 Frm. intention. 527 Form, metrics. 649 JH n. secret. 542 Yup. p. concealed, hidden. 885 stes 11. deceit, fraud. 537 Se n. pretext, pretence. 538 ofa f. light, lustre. 142 afa f. beauty, splendour. 493 or m. goat. 330 ortaren m. fire. 336 017 m. pupil. 598 erica p.p. concealed, hidden. 885 14 f. beauty, splendour. 493 gruntga m. the planet Saturn. 150 छित P.p. cut. 894 fog n. hole. 846 for at p.p. pierced, bored. 895 i fou p.p. cut, divided. 894 gitat f. knife. 722 wa m. citizen. 593 afca p.p. cut, divided. 894 FOTOT n. family, race. 388 Tn. birth, origin. 801 7tat f. mother. 379 FTTT m. country. 732 Har m. father: 378 Taraft f. mother. 379 Harga m. N. of Vişnu. 23 Afa f. birth. 801 tant f. wife. 375 Start m. the individual soul. 400 THT 11. birth, origin. 801 trul n. battle. 728 Frey m. individual soul. 401 F9 m. muttered prayer. 639 F197 f. the china-rose. 284 Trg m. jackal. 328 fra f. N. of an island. 909 JEHRIFT m. epithet of Indra. 80 Gera m. N. of Indra's son. 89 FTTT . old age. 804 FATIHTE m. god of love. 63 prag m. old man. 804 on. water. 219 TOOG n. lotus. 256 routra m. water-animal. 248 To m. cloud. 173 TT m. cloud. 174 Fesfett f. river. 230 Jetara in sea, ocean. 225 Hola m. N. of Varuņa. 108 FT SET m. peacock. 180 FAm. cloud 173 Pota m. N. of Vişņu. 30 TOTT m. pond, tank. 250 afeca p.p. spoken. 887 Fra m. speed. 874 Figures n. flesh. 787 I n. collection. 835 Fica n. gold. 345 Fram. fire. 333 Arat f. jasmine. 284 GITT m. demon. 115 wront f. N. of Sită. 741 stat f. wife. 375 urg m. the knee. 444 ज FT m. the sun. 125 STT m. world. 207 stat f. the earth. 213 MTEHTUT m. wind. 203 Ataru m. the supreme being. 12 sa n. the pundenda. 440 met a. last. 860 FEAT n. flesh. 787 FOR n. the belly. 435 TE 4. cold. 144 56 a. fool. 594 Stiri m. Candāla. 797 ratio m. father. 378 Herra m. pavilian. 499 ·66 GLOSSARY [जाप varira m. flre. 339 sulfa f. lamp. 505 Juiffe m. astrologer. 645 sottfarare m. astrologer. 645 sulfaa n. ray. 141 sulfaa m. Jyotiş ( a vedānga ). 649 STREET f. moon-light. 138 1957 m. fire. 331 catat f. flame. 897 sarsta m. fire. 340 झ si f. kind of drum. 501 99 m. fish. 243 ड Trh m. child. 382 ढ CT f. large drum. 580 atatat f. present. 608 F114 m. muttered prayer. 639 FIRE n. a prayer to be muttered in low voice. 639 Fift f. sister. 387 FTIFEITE 11. gold. 346 Gran f. wife. 375 F m. collection, mass. 834 Fit m. window. 504 HIFE# m. bird-catcher. 793 aft f. chain-armour. 713 GICA m. fool. 594 Agat f. N. of the Ganges. 231 frant m. Supreme Lord. 11 fat m. Lord. 12 Fra m. epithet of Buddha. 14 ffrous m. epithet of Indra. 81 ffrous m. N. of Arjuna. 746 TETT m. serpent. 291 ferat f. the tongue. 726 fruct m. cloud. 175 atautia m. the bird cakora. 186 ofta m. the planet Jupiter. 147 ia m. individual soul. 400 fa m. agriculturist. 773 Fifat n. water. 220 Gitaa n. livelihood. 754 Fiat f. bow-string. 716 Gitara m. bird-catcher. 795 stat f. livelihood. 754 sitrata n, life. 802 yat f. censure, reproach. 615 7207 11. a garland ( worn round the neck etc.). 479 जेमन n. eating, food. 769 fatta n. the moon. 134 जैन m. N. of a Darśana. 654 Tm. the planet Mercury. 147 afa f. intellect. 633 a p.p. known, understood. 889 a a. well-known. 807 Ja n. intellect. 634 strar m. astrologer. 644 gar f. the earth. 213 var f. bow-string. 716 Juifa f. star. 140 त To n. butter-milk. 764 CAT n. disrespect. 617 a m. carpenter. 779 E n. bank. 238 aferri f. river. 227 Tell m. lake. 251 afsa f. lightning. 176 arsraam. cloud. 172 Na n. stringed musical instrument. 576 ara f. row, line. 837 ara n. truth. 635 Nerta m. epithet of Buddha. 173 ne n. truth. 627 To m. son. 380 ag f. body, 396 at a. small, little. 841 Agatn. armour. 711 at f. body. 396 A m. fire. 337 CEE n. wing. 199 are n. hair on the body. 412.

·67 सुरा] GLOSSARY m. drago n. lotus-fibre, 265 agare m. tailor. 781 antara m. weaver. 782 argom. rice. 752 MET 1. sleepishness. 541 arat f. woman. 367 745 m. the sun. 122 agafa n. gold. 346 147 n. penance. 629 agent f. penance. 629 agreat m. ascetic. 600 AH m. N. of the planet Rāhu. 151 THE n. darkness. 160 AATO49 n. mark on the forehead. 451 afira n. darkness. 161 779 f. cow. 323 neat f. cow. 323 m. speed. 874 cm. wave. 235 aprofit f. river. 227 ar for m. the sun. 122 aft f. boat. 240 aus m. raft. 241 aos m. central gem of a necklace. 458 ato a. unsteady. 868 manft f. sword. 723 e n. vigour. 699 at f. boat. 240 16 m. tree. 281 Trout m. a youth. 803 prego m. suppliant. 622 asta n. redicule. 557 and m. desire. 532 aeg m. bed. 308 afa m. heaven. 76 FPT m. thief. 792 16 m. ornament for the ear. 453 N1849 n. ornament for the ear. 453 arºga n. dancing (in general). 567 ata m. father. 378 ATT m. a musical term. 574 arga m. N. of one of the five arrows of cupid. 64 WITH m. ascetic. 666 ATHC n. lotus. 254 atha n. darkness. 161 arra n. tāmbūla. 455 arst a. red. 822 ATHS m. cock. 187 argrett f. cuckoo. 182 ATT n. silver. 348 att a. high ( as a note ). 572 artat f. pupil of the eye. 419 arasitt m. N. of Kārttikeya. 68 arti f. star. 140 araut n. youth. 803 areal m. N. of Garuda. 193 dies m. beating time ( in music) 572 arsaraan n. fan. 492 aifaa m. heaven. 76 fat a. pungent. 821 fara a. hot. 145 fafaat f. forbearance. 629 तिमिगिल fish. 245 far m. fish. 244 Rafhen, darkness. 160 Faratif m. the sun. 131 farefisat f. disrespect. 616 fattica p.p. concealed, hidden. 885 fassa n. mark on the fore-head. 451 fatat f. N. of an apsaras. 95 atot a. hot. 145 alat m. poison. 297 afteot a. pungent. 821 aleur a. sharp. 900 atsorii m. the sun. 128 att n. bank. 238 aftfahrt supreme lord. 12 ateral m. hair. 407 dist a. hot. 145 atat a. dreadful. 851 alla a. excessive. 875 TH a. high, lofty. 845 m. f. offspring. 385 Te a. little. 840 yus n. the mouth. 414 Tr11. the belly. 435 Tra&at f. cavity of the navel. 436 Otim. elephant. 310 TE m. horse. 310 m. the ·68 GLOSSARY [तुराम Fateh m. N. of Siva. 39 त्रिवलि f. three folds or wrinkles of skin above the navel. 436 Alfach m. N. of Vişnu. 28 Parago n. heaven. 75 farae f. the Ganges. 231 alte f. beak. 200 527727 m. N. of Siva. 38 care n. hide. 672 caftra a. quick. 873 fan f. light, lustre. 142 OTTH m. horse. 310 Torem. N. of Indra. 35 OF m. pl. N. of a people, the Turks. 737 for f. comparison. 864 Trafa f. anklet. 464 Tat a. astringent, 819 Tort a. cold. 144 are f. satisfaction. 522 que m. quiver. 717 quitt m. quiver. 717 qe m. kind of musical instrument. 575 qui a. quick. 873 at n. kind of musical instrument. 575 rosat f. (cotton) bed. 508 qouth ind. in silence. 550 Tf. desire. 532 af f. thirst. 770 aut f. thirst. 770 Tort f. desire. 531 ang n. light, lustre. 142 afsta a. sbarp. 900 ahat n. sense, condiment. 768 are no m. oil-man. 783 तैलपर्णिक n. sandal. 289 afest m. oil-man. 783 ala n. offspring. 385 ū10 m. cātaka bird. 179 ale n. water. 219 di a, abandoned. 882 COTT m. gift. 620 291 f. bashfulness. 517 gan. triad. 829 qui f. triad. 829 Flat m. the sun. 122 ar a. protector. 808 To m. fear. 540 Para n. back-bone. 437 ferret n. triad. 829 7197 m. god. 69 Afera n. heaven. 75 Afgazt m. god. 72 faqene f. the Ganges. 232 fagera m. N. of Siya. 45 Agrarf, night. 758 द 1 m. tooth. 425 at m. armour. 711 gat a. skilful. 592 Pretorigrarà m. N. of Yama. 111 room f. the South. 170 7 p.p. burnt. 897 aus m. lotus-stalk. 295 Tus m. army. 703 Tam. N. of Yama. 112 Grim. curds. 762 crem. N. of an ocean. 911 m. demon. 114 gram. tooth. 425 Graza n. the lip. 424 çat a. sour, acid. 820 PaT m. Serpent. 291 gratao m. elephant. 307 grostat m. elephant. 307 a. little, small. 840 GIF m. fire. 338 great m. du, husband and wife. 387 7 m. deceit, cheating. 537 out f. compassion. 525 sfera m. husband, lover. 371 erat f. wife. 377 granigait m. du. husband and wife, 387 7 m. fear. 540 m. poison. 299 eft f. cave, valley. 673 m. frog. 246 * m. pride, arrogance. 534 ·69 mate] GLOSSARY दीर्घ a. gas m. god of love. 60 40 m. mirror. 492 garase m. serpent. 292 n. leaf. 272 n. part, piece. 839 afea n. full-blown flower. 276 m. forest-conflagration. 342 TEFT m. epithet of Rāvaņa. 742 TTT m. tooth. 425 9:270 1. epithet of Buddha. 14 gem. oppressor. 702 m. thief. 792 En m. fire. 331 gratuit f. epithet of Parvati. 54 gifsH m. pomegranate tree. 287 STT a. munificent. 808 ari n. gift. 620 grita m. demon. 113 graatte m. god. 72 GIFT n. garland. 466 GraTGT m. N. of Vişnu. 22 Sit m. pl. wife. 375 Grimm. son. 380 arahan. marriage. 369 gifta p. p. torn, rent. 895 eife n. poverty. 759 ETIUT a. dreadful. 851 are n. wine, liquor. 786 ara m. forest. 279 gra m. forest-conflagration. 342 cracia m. epithet of Rāma. 739 GTH m. seryant. 693 To m. fishmerman. 793 greif. female-servant. 389 GIAT m. camel. 324 face f. quarter. 168 feet f. girl. 384 ferup. p. smeared. 878 fratrem. N. of Siva. 46 faa p. p. cut, divided. 894 faratga m. demon. 114 Fean. day. 156 faa n. day, measure of time. 162 77 m. the sun. 131 faut m. the sun. 120 tqq n, day. 156 fem. day. 156 fam. day. 156 fearifa m. Indra. 80 fart m. the sun. 125 fario m. barbar, 777 garantit m. cândala. 797 ferar m. god. 73 fealeg m. god. 76 fait f. quarter. 168 fge n. fate. 524 gifera m. pupil. 598 egfa f. ray. 140 gta m. lamp. 505 atra f. light, lustre. 143 long. 844 atqu m. serpent. 293 atferat f. lake. 249 n. fine garment. 470 No n. fine cloth. 470. n. fine cloth. 470 27 n. milk 762 Traf. kettle-drum. 580 sin. 625 दुरोदर n. gambling. 790 ari m. fort. 735 gri f. N. of Pārvati. 52 gria m. villain. 809 gaoi n. silver. 348 hec m. enemy. 702 gras f. tortoise. 247 Tag m. Indra. 80 Tref. daughter, 381 gina n. sin. 625 gia n. pain. 553 m. messenger. 691 at f. female messenger. 390 a. distant, remote. 867 El a, excessive. 851 ET a. firm. 871 EX a. proud. 811 En f. the eye. 419 ETE f. stone, 815 Efe f. the eye. 419 a m. god. 69 दुरित m.

·70 GLOSSARY [देवकीनन्दन qarataga m. N. of Vişņu. 32 ATE n. temple. 652 aaaco n. sacrifice. 671 haar f. god. 69 gaat m. die. 791 gaafri m. N. of the door-keeper of Indra. 93 CETTE m. Indra. 86 aaagh m. sandal-powder. 490 aarrea m. supreme being. 11 qarse m. temple. 652 ĉar f. epithet of Pārvati. 54 at m. region, country. 732 954 m. species of horse. 312 ac m. body. 396 Sie m. individual soul. 400 दैत्य m. demon. 113 erage m. N. of the preceptor of the demons. 149 ada m. wind. 205 garig m. N. of Vişnu. 22 cha m. demon. 114 ga n. fate. 524 gaz m. astrologer. 644 gia f. swing. 315 9195 m. wise man. 590 aus m. physician. 647 carfnight. 159 Ce m. n. arm. 427 Clasa m. tortoise. 247 alaram. door-keeper. 689 gía f. light, lustre. 142 gla f. beauty, lustre. 493 Jafo m. the sun. 129 धुम्न n. wealth. 351 a n. gambling. 790 #17 m. gambler. 789 f. heaven. 76 af. the sky. 118 E m. town. 733 ga m. sport. 515 gran n. wealth. 351 Fou n. wealth. 351 am. tree. 283 90 m. mace. 725 gan. quick ( a time in music ). 571 Hm, tree. 281 Greut m. epithet of Brahman. 16 stort f. boat. 240 anget f. Draupadi, 747 San. battle. 729 T m. bird cakravāka. 184 gun. pair. 828 gaita m. epithet of Buddha. 14 aut f. pair. 828 ZIGETICHET m. the sun. 123 aart m. N. of Visnu. 36 arom. door-keeper. 689 fet m. bird. 195 E m. tooth. 425 for m. brahmin. 668 fatha m. brahmin. 669 fetH m. the moon. 133 fatfat m. brahmin. 668 Per fare m. serpent. 292 farhan. slanderer. 809 rgarar f. wife. 377 feu m. elephant. 307 farg m. elephant. 308 reino m. bee. 266 द्विष् m. or द्विषद् enemy. 700 argaat f. river. 230 gifta m. tiger. 305 a n. pair. 829 GHITT m. epithet of Gaņeśa. 6 are m. fire. 332 yaitu m. N. of Arjuna. 745 7 n. wealth. 351 99 m. N. of Kubera. 101 ETT m. N. of Kubera. 101 9 n. bow. 715 ant m. rich person. 758 yra n. bow. 715 hat f. the neck. 432 uri m. braided hair. 409 ET m. mountain. 216 groit f. the earth. 209 yr f. the earth. 209 ·7 GLOSSARY मर्मन् ] &qifrat f. an army. 704 safa m. sound. 640 Earn. sound. 640 Eqimn. darkness. 160 tataarifa m. the sun. 130 fait f. the earth. 209 Á m. religion. 623 धर्म m. nature, form. 907 THE m. N. of Yama. 109 Hata n. religious law. 651 SHRH m. epithet of Yudhisthira. 743 m. husband. 370 ya a. white. 823 tym. N. of Brahman. 17 erat f. the earth. 210 Upln. grain. 752 UTHTn. ray. 141 YTH n. house, 496 grayfa m. the sun. 129 UTTO f. boundary. 559 Trott f. meditation. 631 EITTTT m. cloud. 174 erfergo m. kind of swan. 192 fara in. interjection of censure. 557 from. epithet of Bịhaspati. 148 fogott f. intellect. 632 facuer n. star. 140 धिष्ण्य house, 496 fit f. intellect. 632 Ha m. learned man. 588 firar m. fisherman, 793 yaa f. river. 227 ya a. trembling, shaking. 869 Tag m. fire. 340 hufam. cloud. 174 tre m. N. of Siva. 45 at m. wicked person. 810 yio m. f. dust. 816 fa f. satisfaction. 522 er f. disloyal woman. 393 E f. cow. 323 saa m. a musical note. 570 Eror n. vehicle. 316 ata a. washed, cleaned. 862 Et n. meditation. 631 a m. N. of Brahman. 17 ya m. Dhruva, 152 yra a. permanent, constant. 867 EEG m. motion 316 67 m. flag. 317 1. न Ffio m. ragged cloth. 474 To m. crocodile. 248 77 n. nose. 417 71877 n. star. 139 At m. the moon. 134 ga m. finger-nail. 430 72 m. finger.nail. 430 qatge m. lion. 303 77 m. mountain. 215 7 m. tree. 283 at n. town. 733 qotil f. town. 733 air m. bird. 197 afa f. bow. 601 ai f. river. 227. Tein m. sea, ocean. 226 Ta p. p. tied, fastened. 896 997 n. Indra's garden. 91 Team. son. 380 AFGAGA M. N. of Vişņu. 35 FH m. sky. 117 ahaa m. wind. 203 THAFOT m. the sun. 129 arga m. bird cataka. 179 TTT m. cloud. 175 GHEART m, bow. 602 TAIFA at f. obeisance. 603 HAFII f. obeisance. 603 AHTET m. N. of Indra. 84 para n. the eye. 418 7 m. man. 360 Tarragona m. N. of Vişņu. 32 area m. king. 676 Araign m. N. of Kubera. 104 at m. king. 678 T m. king. 677 ta n. dance. 567 Thin. sport. 515 ·72 GLOSSARY मिलिन atest n. lotus. 255 apesaft f. lotus plant. 260 qata n. butter. 763 als m. heaven. 75 pagam. N. of Indra. 81 arros m. god. 70 ATT m. serpent. 294 FIT m. elephant. 308 TTTTT m. citizen. 593 Tota m. pātāla. 268 arft f. N. of a quarter. 171 are n. dance (?) 567 afsæt f. dance (?) 567 n arcan dancing. 561 are m. husband. 370 T4 m. lord. 680 are m. sound in general) 566 are m. sound. 640 alfa m. barber. 777 aría f. navel. 436 afm. N. of Brahman. 18 ATATA n. name. 618 ATTH n. name. 618 14 m. husband. 373 argam. central gem of a necklace.458 9175 m. lord 681 alta m, son of Brahman. 20 917 m. N. a of divine sage. 94 atta n. arrow. 720 717190 m. N. of Vişnu. 22 arfi f. woman. 362 are n. lotus-stalk. 265 arota n. lotus. 258 al m. helmsman. 242 arer f. nose. 417 antigo9 n. nose-ornament. 454 Far f. nose. 417 Food a. near. 865 ft m. collection, multitude. 831 far4 m. heap, multitude. 836 fait m. bower. 280 Falapeta n. collection, multitude. 833 Fanaa n. house. 496 farar a. all, whole. 838 fare m. chain. 813 Farifca a. bound, tied. 896 FAITH m. road. 318 FATH m. town, city. 734 FETTU m. the throat. 426 faleta m. heap, multitude. 836 fafaa a. covered. 878 fara m. buttocks, a woman's waist. 440 Faafraît f. woman. 363 facce a. permanent, constant. 867 Fera n. cause. 643 fast f. sleep. 541 fato n. closed flower. 277 Paulit m. N. of Kubera. 104 rayaa n. sexual enjoyment. 514 fragm. sound. 641 fàarg m. sound. 641 arat f. reproach, censure. 615 fagra n. tank. 250 fagot m. clever man. 592 faras a. thick, dense. 871 fara n. pretext, pretence. 538 Faha m. astrologer. 644 fiat a, low, 845 fast f. river. 227 agra f. fate. 524 fura m. charioteer. 710 Paga m. penance. 629 FAT19 n. vow. 630 Farm. order. 609 निरक्षर fool. 595 farna m. Brahman. 10 hreito a. vain, useless. 556 fartfa p. p. thrown. 891 facror: f. the Nirukta or science of etymology. 649 de m. saint. 601 निर्घोष m. sound. 640 fait m. god. 69 Fedtoft f. river. 229 faufa m. determination. 903 Afrin a. washed, cleaned. 862 निर्णेजक m. washerman. 782 aga m. order, command. 609 Ava a. poor. 759 a.

·93 पक्षिराज] GLOSSARY Pagina a. fool. 595 fenn a. excessive. 875 farto a. clear. 862 farHtut n. creation. 908 Afha a. created. 881 fara m. helmsman. 242 fare for n. final emancipation. 656 faala m. blame, reproach. 615 raga a. accomplished. 881 fareifa f. satisfaction. 522 Faste m. sound. 641 Fraser m. house. 495 faring m. god. 70 fafanual f. cow. 323 farahan. under-garment. 478 faqe m. collection. 830 Patate m. house. 496 Fataht m. town. 733 farat f. night. 158 faralet m. the moon. 134 Fairy m. the moon. 135 farma n. house. 497 farnare m. cock. 188 farra a. sharp. 900 fratterit f. night. 159 fast m. truth. 635 fasta m. determination. 903 facem m. quiver. 717 faqe m. a musical note. 570 fare m. cândāla. 797 faranfea m. elephant-driver. 709 farge a. harsh. 850 Faretta a. clever. 592 fareqa a. accomplished. 881 fatim. Dature. 528 Farfetes n. circle. 901 Frert m. sword. 723 farraa n. sound. 640 faip n. pleasure-garden. 279 fa: a. useless. 556 fara n. final emancipation. 656 fa:FZ a. poor. 759 ale m. low man. 799 ata m. wicked person. 810 are a. low. 845 Efese m. bird. 198 are n. water. 219 arrera f. lotus plant. 261 att a. dense, thick. 871 aftca a, dry. 99 afro n. sapphire. 350 ata m. kind of bird. 190 atos m. one of the nine treasures of Kubera. 357 atsaus m. N. of Siva. 44 ataus m. peacock. 180 Hissiga m. N. of Siva. 44 Free n. lotus. 263 arat f. knot of an under-garment. 479 afa f. capital, principal. 755 arąc m. country. 732 gfa f. praise. 612 TF a. dispelled. 891 Ta ( 7 ) 286 T97 n. anklet. 464 I m. man. 361 Tu n. dance. 565, 567 T4 m. king. 675 lyfa m, king. 675 alt f. queen. 686 I9197 n. royal throne. 683 àą m. lord. 681 aa n. the eye. 418 aajiaan. eye-lash. 422 aara n. tear. 547 à qed n. dress. 471 Hola m. merchant. 749 aatr m. naiyāyika. 655 **am. demon. 115 **fa f. south-west. 170 at f. boat. 240 ärast f. boat. 240 FOB low. 845 प 9 n. sweet-meat. 766 gefa f. root of a wing. 200 9879 n. feather. 199 Trer m. bird. 195 ferram. N. of Garuda. 494 ·74 GLOSSARY [पक्ष्मन् Ti n. eye-lash. 422 9. n. sin. 625 T m. mud. 816 S n. lotus. 258 frait f. lotus-plant. 261 TOE n. lotus. 257 qef f. line, row. 837 TO m. man. 361 93 m. a musical note. 569 TTT m. god of love. 57 TaETTE m. hand. 428 17 m. lion. 304 TT m. garment. 469 923 m. heap, multitude. 834 ar m. perfumed powder. 480 E a. hot. 145 5 m. learned man. 591 ÈTEA n. very fine cloth 470 TETT n. very fine cloth 470 TETISTI f. chief queen. 687 To m. study. 638 487 n. study. 638 qui m. gambling. 790 TOTT f. harlot. 390 quelf. intellect. 633 qroga m. learned man. 588 qou n. commodity. 753 qurat f. harlot, courtezan. 391 quarnia m. merchant. 750 TaT m. the sun. 121 TAT m. bird. 197 TATO m. bird. 196 977 n. wing. 199 qalat m. bird. 196 qarat f. banner. 317 qaraft f. army. 705 qa m. husband. 370 qfa m. lord. 680 afaa p.p. fallen. 892 qfaqat f. chaste and virtuous wife. 389 n. town, city. 734 qfar m. foot-soldier. 694 qeat f. wife. 374 93 n. wing. 199 991 n, leaf. 272 49 n. vehicle. 316 93 n. letter. 561 Taust f. mark on the forehead. 452 qare m. bird. 197 qisar f. mark on the forehead 452 qadat f. mark on the forehead 452 for f. letter. 561 qara m. bird. 196 Osta m. arrow. 718 पथिक m. traveller. 691 Term. road. 318 qeat f. road, way. 319 9cm, foot. 445 TOT m. foot-soldier. 694 agai f. road. 318 Taifa m. foot-soldier. 694 Terar m. foot-soldier. 694 ela f, road, 318 Tn. lotus. 253 qn, one of the nine treasures (of Kubera ). 356 TETETTH m. N. of Vişnu. 25 TEETHU@jia m. N. of brahman. 19 59 m. the sun. 130 11 f. N. of Lakşmi. 49 Tras m. lake. 252 gferat f. lotus plant. 260 graafigfa m. the sun. 129 41 m. serpent. 290 qon, water. 220 पयस् n. milk. 762 TTTT m. female breast. 434 gisulfag m. brahman. 9 mm. enemy. 700 T a. best. 858 Ta, distant, remote. 867 riget f. cuckoo. 182 TagTn. Brahman. 9 Hepat f. cuckoo. 182 m. Brahman. 10 TATAE m. Brahman. 9 TATA n, rice boiled in milk. 765 Thret m. truth. 635 VT m. Brahman. 10 GRÀFET m. N. of Brahman. 16 ·75 GLOSSARY पानाय] 77 f. tradition. 611 MEJ m. axe. 726 7 m. axe. 726 THATH m. valour. 698 Tim n. pollen of a flower. 271 Prezia. best, excellent. 858 qat m. retinue. 688 geln, decoration. 491 gfag m. wife. 375 offaut f. worship, attendance. 604 grege m. retinue. 688 qforummarriage. 368 gaan n. cry, bewailment. 546 gan n. under-garment. 473 ofiqot m. capital, principal. 755 free m. enemy, 702 ofrad m. retinue. 688 ofera m. disrespect. 616 GFHTqui n. reproof. 558 afrua m. perfume, fragrance. 482 qffer m. ascetic. 666 ORTH m. embrace. 512 qfare n. shaving. 778 frar m, retinue. 688 ofę m. lord. 680 afatsm. ascetic. 666 ascetic. 666 afiqa f. assembly. 684 oficar m. embrace. 511 qata a. encompassed. 878 TART m. N. of Yama. 109 Tsitaat m. cloud. 175 qui n. leaf. 272 qism. bed-stead. 507 gan m. edge, limit. 902 qara m. mountain. 215 qaa n. festival. 653 E m. axe. 726 940 m. N. of Gaņeśa. 5 qoç f. assembly. 685 n. measure of time. 162 n. flesh. 787 To m. demon. 116 Tot m. leaf. 272 q171 a. green. 825 COTT m. tree. 782 964 m. bed-stead. 507 89 m. leaf. 273 9005 n. lake. 252 Taaratat m. serpent. 292 997 m. wind. 203 Taht m. wind. 204 afaa a, pure, secred. 861 graat f. the Ganges. 233 ET m. goat. 330 Eyfa m. N. of Siva. 41 qualq m. repentence. 551 gera a. last. 860 fraicaufam. epithet of Varuņa. 108 Ort f. the west 170 A n. garment. 473 TİBI () f. dust. 816 qiysi f. unchaste woman. 392 970 m, child. 382 97TH m. epithet of Indra. 77 grah a. sour. 820 qart f. N. of Draupadi. 747 TTTTT m. thief. 792 TTC a. red. 822 पाटित P. p. broken, torn. 895 918 m. study. 638 96 m. teacher. 596 qrafat m. fish. 245 To m. hand. 428 Morgetar f. wife. 376 TOTAE n. marriage. 369 पाणिपीडन n. marriage. 368 Tue, a. white. 824 qoşt a. white, 824 Taan, sin. 624 9797 n. pot, vessel. 753 OTT m, water. 220 are m. ray. 141 ar m. foot. 445 977ac n. anklet. 464 4164 m. tree. 281 great f. shoe. 796 ar f. shoe. 796 qat m. shoe-maker. 796 greita n. water. 219 परिव्राजक m.

·96 GLOSSART [पान्य TFT m. traveller. 691 979 n. sin. 624 914 m. wicked person. 810 TETT m. sin. 624 TTAT m. low man, 799 oran. rice boiled in milk. 765 979 m. anus. 443 Trom. pl. Persians. 737 tyratt m. sea, ocean. 226 grgratia n. religious mendicant. 667 Cara m. N. of a heavenly tree. 97 qirranca (a) m. N. of a mountain. 914 gritos m. lion. 302 Ta m. N. of Arjuna. 745 पार्थिव m. king. 675 great f. N. of Parvati. 51 gråaiga m. epithet of Kārttikeya. 65 Troj a, near. 865 91 Stat a. green. 825 qaam. fire. 335 979T m. die. 791 917 m. epithet of Varuņa. 107 ATTE m. epithet of Varuņa. 108 91 a. last. 860 grafoza m imposter. 667 qaro m. stone. 815 fat f. cuckoo. 182 faus m. the belly. 435 fous n. the body. 398 forog alf. the calf of the leg. 444 fatal m. epithet of Brahman. 15 fua m. father. 878 fagra m. N. of Yama. 111 falfa I m. N. of Siva. 42 faqat f. thirst. 770 fara m. goblin. 180 forta n. flesh. 787 faya m. villain, slanderer. 809 fagra (9) m. perfumed powder. 480 farea p.p. covered, concealed. 885 oto n. seat. 506 otat f. agony, pain. 553 pia a. yellow. 825 qtarrat m. N. of Vişnu. 25 otqo n. nectar. 87 dig m. elephant. 309 gi f. harlot, unchaste woman. 393 gra n. the penis. 442 gira a. best, excellent. 858 yam. heap, multitude. 835 gzaga n. town, city. 734 guztian. lotus. 259 guerra m. lion. 304 gusitarat m. N. of Vişņu. 24 que n. a sectarial mark on the forehead. 451 goy n. religion. 623 gyro m. demon. 116 gogstaat m. N. of Kubera. 103 m. son. 380 gait f. daughter. 381 Yo n. the body. 398 gatha m. finger nail. 431 gaHa m. final beatitude. 657 gadifata m. the individual soul. 401 JATT m. man. 361 gift m. N. of Indra. 77 m. the body. 389 97 n. town. 733 gait n. city-gate. 736 grafi f. woman. 367 geraam. N. of Siva. 44 grup n. the purāņa. 651 garager m. N. of Vişnu. 30 gri f. town. 733 959 m. man. 361 969 m. the individual soul. 401 GEITA M. N. of Vişņu. 24 960 m. epithet of Indra. 79 Tithi m. foot-soldier. 694 go m. thrill, bristling of hairs. 548 grosa n. sandy beach. 238 gfera m. man of a Bhil tribe. 800 gihat f. N. of Indra's wife. 87 gestart m. N. of Indra. 85 geht n. the sky. 118 got n. water. 221 got n. lotus. 253 96 m. kind of drum. 579 ·77 GLOSSARY greita gat m. n. one of the seven dvipas. 910 gafruft f. pool, pond. 250 gapa a. much. 842 gee n. flower. 270 gorta m. god of love. 59 पुष्पजरजस् n. pollen. 271 geuren m. flower-juice, honey. 271 gource m. bee. 268 guy . god of love. 62 Tiro n. book. 637 gt m. beap, multitude. 834 get f. worship. 606 Cu a, venerable. 805 a. pure, sacred. 861 94 m. kind of bread. 768 997 f. kind of bread. 768 9! f. town. 733 afia a. complete, filled. 876 959 m. man, 361 qui a. complete, filled. 876 quiar f. boundry. 559 get a. first. 859 gada m. demon. 114 gai f. the East. 170 gert m. the sun. 121 geet f. inquiry. 564 gatal f. army. 704 Y m. low-man. 799 gferat f. the earth. 214 gförargat f. N. of Sitā. 741 Y a. large, great. 849 Y m. child. 383 UNTHE m. fish. 243 geant f. the earth. 209 9979 m. serpent. 293 996 m. arrow. 719 garum. wind. 204. 8 n. the back-bone. 437 grour f. ray. 142 0918 a. charming, beautiful. 854 ara m. boat. 239 GTE m. child. 382 Travm. stec roman, helmeman. 242 der f. kind of bread. 768 try a. first. 859 giat n. valour. 698 GORA m epithet of Kubera. 102 ART m. an epithet of Rāvaņa. 742 toe a. manifest. 872 917 m. wind. 204 7 m. collection, multitude. 831 Tiat a, clear, manifest. 872 afa f. nature. 528 Te a. chief, excellent. 858 yot a. straight. 848 TT a. much. 842 gaag m. N. of Varuņa. 107 Teorga n. upper garment 475 STETT f. offspring, progeny. 385 orgfam epithet of Brahman. 15 qara m. king. 676 4511 f. intellect. 632 Hafa pp. burnt, kindled. 897 quia f. bow. 602 gorrorli m. spy. 690 TORTET m. husband. 372 SOUTH m. bow. 602 gforuta m. salutation. 603 gforeta n. meditation. 631 Tarferat f. creeper. 269 gfar a. unfavourable, adverse. 888 grarea p.p. thrown. 891 प्रतिघ . anger. 535 gfastsatt f. the fore-part of the leg. 444 arasti f. oath. 610 qasira a. admitted. 883 qarata n. echo. 642 qarg m. echo. 642 antea n. giving, gift. 621 aft f. intellect. 633 GTAHT f. image. 653 gharama n. reply. 564 sfano m. echo. 642 grasa a. agreed, promised. 883 sfagfa f. echo. 642 gfaqe a. despatched. 884 Hata a. well-known. 807 Satfat f. belief. 904 stata a. unfavourable, adverse. 888 ·78 GLOSSARY [प्रतीहार प्रहित a. Tatate m, door-keeper. 689 garet f. street. 736 at f. bow-string. 716 este m. enemy. 702 Fiera m. conviction, belief. 904 gafam. enemy. 701 harafię m. enemy. 701 Sealife p.p. thrown. 891 stream. day-break, dawn. 157 Tie m. obstacle. 814 TETA a. first. 859 grera a. well-known. 807 steta m. lamp. 505 steiga m. kind of poison. 298 To m. god of love. 61 ataa m. the sun. 125 TG n. battle. 727 TG a, chief. 857 499 n. full-blown flower. 276 as a. very great. 843 a n. full-blown flower. 274 THE m. wind. 202 THT f. light, lustre. 142 TH16 m. the sun. 124 qua n. dawn. 157 THIST m. cock. 188 Tym. the lord. 12, 680 THYTTETT m. N. of Siva. 40 ghgl f. woman. 366 et f. sleepishness. 541 CÂTE m. joy. 619 Totem. effort, exertion. 555 प्रयोजन n. use. 643 4072 a. long. 844 Tout m. universal destruction. 167 gaa n. exposition. 637 gat a. chief.857 gatos m. new leaf, sprout. 273 als m. N. of an animal. 916 Tate m. current. 237 qator m. wise man. 591 galet f. news, tidings. 560 gaiat f. praise, 612 TTFT a. laudable. 856 m. inquiry. 564 a m. astrologer. 645 FETT m. pl. N. of a people (?) 738 Telf. favour. 526 that f. favour. 526 497 m. increasing. 905 TETE m. favour. 526 Taigi n. pleasing. 562 Tagat f. service, devotion. 604 FETIC n. decoration. 491 saía f. offspring. 385 TEC n. flower. 270 4 p. p. fallen, degraded. 892 TFT m. stone. 815 Teata m. time. 543 Trenga a. established. 884 TETUT n. weapon. 714 aft m. well. 259 sisa n. sauce, condiment. 767 despatched. 884 qiy a. high, lofty. 845 571967F2T n. one of the eight powers or siddbis. 355 371817 m. rampart. 735 ITHA m. low man. 799 graag m. N. of Indra. 83 915 m. learned man. 588 TFT a. abundant. 642 STTTT m. vigour. 699 qrt m. pl. life. 802 TITAH m. husband. 372 TIPOTET m. the individual soul. 400 Flotat m. husband, lover. 372 strar ind. at dawn. 157 yra m. edge, border. 902 18 a. obtained. 882 sa f. one of the eight powers or siddhis. 355 Arta n. present. 608 srefat f. asking, begging. 620 10 n. garland (worn round the neck ). 479 Atatur n, upper garment. 475 gratt n, upper garment. 472 gre m. spear. 725 11 m. house. 498 ·79 GLOSSARY बिसिनी] 1977 m. husband. 371 freno m. husband. 373 formaat f. wife. 377 ferent f. wife. 374 ata m. husband. 373 sifa f. affection. 516 sa f. satisfaction. 522 Sent f. intellect. 633 ut f. swing. 315, 870 higa a. shaken. 864 Astea n. swing. 870 AHT n. affection. 516 m. husband. 372 start f. wife. 374 der m. servant. 693 higa a. despatched. 884 m. husband 372 atrin f. conclusion. 636 6 m. one of the seven dvipas. 909 m. raft. 241 gam. frog. 246 ga m. cāņņāla. 798 gam. N. of an accent. 585 gep.p. burnt. 897 प्रेष्ठ af m. a kind of flower. 285 aplyest f. an unchaste woman. 393 argt a. lovely, beautiful. 854 as n. leaf. 272 aft m. fire. 334 aftur m. peacock. 181 after m. peacock. 181 arga m. god. 74 a n. strength, valour. 698 a n. army. 703 at a. white. 823 aorta m. N. of Indra. 82 GOTE m. cloud. 174 afes f. ottering. 606 arm. hero. 696 affirm. N. of Vişnu. 31 aetae m. bull. 321 aga m. cow-herd. 761 a. much. 842 5 a, much. 842 ESH M. N. of Kārttikeya. 68 att a. excessive. 875 au m. arrow. 718 are m. f. distress. 554 arra m. brother. 386 ao m. child. 382 arom. hair. 406 at a. fool. 594 arpet m. colt. 313 arcul n. chowrie. 683 arer f. young woman. 365 att f. girl. 384 anfasat a. fool. 594 199 m. tear. 547 ATET f. the arm. 427 are m. the arm. 427 agt m. kşatriya. 674 arge n. armlet. 459 faštita m. N. of Indra. 81 fara n. image. 653 fass n. hole, cavity. 856 rady m. serpent. 294 fear m. lotus-fibre. 265 fanta n. lotus. 255 fafest f. lotus-plant. 260 फ #foc m. serpent. 293 n. game-board. 791 4000 n. shield. 721 ao m. tree. 283 1 m. parrot. 189 फाणित n. raw sugar. 771 heyat m. an epithet of Arjuna. 746 Foco n. full-blown flower. 274 Pia m. jackal. 328 16 m. jackal. 328 a बंहिष्ठ a. much. 842 asife m. an epithet of Bhima. 744 TP.p. tied, fastened. 896 acere a, miser. 760 apare m. bard. 731 TTT m. the body. 398 try m. brother. 386.

·80 GLOSSARY [बीभत्स atham. N. of a sentiment. 583 6 m. cāņdāla. 798 Tem. epithet of Buddha. 13 Tp. p. known, understood. 889 Gif. intelleet. 632 gum. the planet Mercury. 147 Tu m. wise man. 588 Tyf. hunger. 770 57 a. large, great. 859 acat f. upper garment. 472 ettra m. the preceptor of gods. 93 qarTla m. the planet Mars. 147 alam. knowledge, intellect. 634 at m. bard. 731 area m epithet of Buddha. 13 atraca n. boat. 239 बौद्ध m. the Buddha. 654 ब्रह्मचारिन् m. student. 663 TEHT m. Brahman. 15 a m. kind of poison. 299 qagt f. N. of Sarasvati. 4 ETUT m. brāhamana. 662 ZTE m. brähhmana. 668 atent f. goddess of speech. 3 argt f. N. of a quarter. 171 n. fear, fright. 540 Hua a. coward. 697 H217 m. N. of a sentiment. 582 7 m. collection, multitude. 835 TAIT m. epithet of Rāma. 739 Hira a. filled, complete. 876 Him. N. of Siva. 42 Hom. husband. 370 Hal m. lord. 681 भर्सन n. reproach. 557 Hin. gold. 344 Ho m. spear. 725 Ha m name of Siva. 42 Ha n. house. 495 Harat f. N. of Pārvati. 51 4541 n. welfare, prosperity. 659 H90 m. dog. 326 Hisa n. ashes. 898 HEHT n. ashes. 898 HI f. light, lustre. 142 Htofitat f. the Ganges. 233 urre n. fate. 524 HITT n. pot, vessel. 758 H103 n. commodity. 753 HOEITT n. store-house. 500 HIT m. the sun. 120 HIT m. ray. 140 Horf. woman. 366 wait f. woman. 363 HITA n. N. of a division of the earth 912 urrat f. goddess of speech. 3 orta m. N. of Sukra. 149 uruf f. wife. 374 Ha n. the fore-head. 415 Wote m. N. of Siva. 47 Ha m. opinion. 527 Ha m. nature, form. 907 Hra n. welfare. 658 Hiraa n. speech. 563 Ha p.p. spoken, uttered. 887 WIFT m. the sun. 121 HIFTCT m. the sun. 123 farg m. mendicant. 601 fareg m. hermit. 665 भ Ha, star. 140 Ho n. boiled rice. 767 ff. devotion. 604 H&TOT n. eating, food. 769 HIT m. Pudendum muliebre. 441 HIT m. the sun. 121 Hit m. knowledge. 634 HITET m. the lord. 12 Mitat f. sister. 387 Ha p. p. destroyed. 886 ym. wave. 235 Ham. warrior. 695 Ha m. bullock. 320 HE n. welfare. 658 97 n. one of the nine divisions of the earth. 914 HIFTOT n. shavicg. 778 Waren. spl. adid seat. 506 ·81 GLOSSARY मण्डल] TR m. servant. 692 TT a. excessive. 875 #am. frog. 246 f. kettle drum. 580 os m. raft. 241 irait f. N. of Pārvati. 56 wa m. husband. 370 Hit m. serpent. 291 HIFA n. meals. 769 the planet Mars. 146 More f. frown. 421 THT m. bee. 266 ETHITTOO m curl. 410 STEP.p. fallen, degraded 892 STT m. brother. 386 m. eye-brow. 422 HIA m. forer p. p. broken, torn. 895 fog m. man of Bhil tribe. 800 fem. physician. 646 * f. fear. 540 ofta f. fear. 540 HIA m. Bhima, son of Wind. 206 HTH m. N. of Siva. 48 ftH m. Bhima. 744 fra f. a ( timid) woman. 365 airs a. coward. 697 Hit: a. coward. 697 MICHE ſ. the Ganges. 232 m. the arm. 427 FT m. serpent. 290 Glet m. serpent. 290 YAT m. peacock. 181 FTTH m. serpent. 290 yararea n. the shoulder. 427 le m. finger-nail. 431 HEM n. the bosom, breast. 433 Ta n. the world. 207 f. the world. 209 ett f. darkness. 161 Tytt f. the earth. 213 GETTT m. N. of Siva. 43 PATUTS. N. of Pârvati. 56 afa f. wealth. 353 fa f. ashes. 898 TAH n. gold. 347 ga m. brahmin. 668 TTT m. mountain. 216 14 m. king. 677 afa m. king. 678 m. king. 677 m. king. 678 f. the earth. 209 TE a. much. 843 8 a. much. 843 at a. much, abundant. 843 gold. 347 U n. ornament. 446 Te m. man. 361 ate f. frown. 421 m. bee. 266 m. servant. 693 म FIA n. flesh 787. AT m. sea-monster. 248 HoT m. N. of one of the nine treasures (of Kubera ). 356 HEITET m. God of love. 58 मकरन्द m. the juice of flowers, honey. 271 Hos Traser m. sea, ocean. 224 higai f boat. 240 He m. sacrifice. 670 HET m. N. of Indra. 83 9 m. epithet of Indra. 78 9 m. the planet Mars. 146 Hon. welfare. 658 Hs n. bathing 466 m. bed-stead. 507 H0 m. bed-stead. 507 Hi a. pleasing, charming. 854 Hogaret f. N. of an apsaras. 95 Ho a. beautiful, charming. 854 HB m. temple. 652 Afo m. jewel. 349 #039 n. ornament. 446 H957 n. decoration, 491 #959 m. pavilion. 499 Hote n. country. 732 HOT ni collection. 834 भूरिचन्द्र m.

·82 GLOSSARY I HVER TOG n. circle. 901 HUGOT m. bent-sword. 724 HUSETT m. distiller. 784 Hos m. frog. 246 Ha n. opinion. 527 # m. elephant. 306 Afa f. intellect. 632 ACFU m. fish. 243 #tyugt f. coarse suger. 771 Afera n. butter-milk. 764 m. pride. 534 HG7 m. God of love. 57 Haf. musk. 489 Afett f. wine, liquor. 785 HET n. wine, liquor. 785 Ayn. wine, liquor. 785 HEFT m. bee. 268 Hi f. molasses. 771 A9 m. bee. 268 T a. sweet. 819 Agrofgaa f. cuckoo. 183 मधुलिट् m. bee. 268 Aura m. bee. 267 Ayam. God of love. 61 7 m. N. of Visņu. 25 HET m. the waist. 438 HET a. mean (time in music ). 571 HET a. middle. 847 HEUH m. the waist. 438 HETA m. a musical note. 569 Ha n. the mind. 402 hafa m. God of love. 59 Haftat f. intelligence. 633 Haitful m. a wise man. 589 HET m. man. 360 AGE m. man. 360 HOTTE m. epithet of Kubera. 105 #gausiam. the world. 208 HI a. pleasing, charming. 854 117 m. god of love. 58 HG m. desire. 403 WATCH a. lovely, charming. 855 HITET a pleasing, charming. 853 Huf. fault, offence. 544 Hry7 a. slow. 874 Hram. the planet Saturn. 150 Arc a. fool. 594 #alet f. the Ganges. 232 #rgren, bashfulness. 517 Herm. N. of heavenly tree. 98 Hifatn. house. 495 Ha a. low (tone in music). 572 HTH m. god of love. 58 Hy m. anger. 535 Hum. ray. 141 Hey m. peacock. 180 Ha n. emerald. 349 To m. swan. 191 Arii m. ray. 140 HOT m. the wind. 201 HOT m. breath. 802 Hoa m. god. 70 A57927 m. sky. 118 Hocata m. epithet of Indra. 82 HERE m. N. of Indra. 85 HR2 m. monkey. 327 HRD m. man. 360 hann. rubbing. 818 Hom. kind of drum. 579 #pigt f. boundary. 559 H50 m. N. of a mountain. 914 HOUT m. sandal. 288 HS45 m. sandal-wood. 485 H3919 m. N. of a mountain. 217 Afisa a. impure. 861 THE a. impure, unclean. 861 hrgat f. jasmimum zambac. 284 AFT m. religious mendicant 667 HEA n. the head. 404 HFA n. the head. 404 मस्तिक n. the head. 404 HE m. festival. 653 HET a. great. 805 HET a. large, great. 849 7 n. light, lustre. 143 harga m. N. of Siva. 37 HETIC m. lion. 303 HET n. N. of one of the nine trea sures ( of Kubera ). 356 AETH17 m. elephant-driver. 709 ·83 GLOSSARY UTT! Hererar f. N. of Pārvati. 55 HETETT m. elephant. 308 HETTATA n. gold. 347 HERE m. finger-nail. 430 HET m. epithet of Kärttikeya. 66 महिमन् m. one of the eight powers or siddhis. 354 HECT f. woman. 362 ARE et f. the principal queen. 687 HET. the earth. 210 Heifera n. king. 675 HETER m. tree. 281 HERE m. N. of a mountain. 914 HET m. N. of Siva. 37 HEIDI f. N. of Pārvati. 55 HET n. lotus. 254 HETCHE m. festival. 653 HEICH m. final emancipation. 657 HT f. N. of Lakşmi. 49 Hrare m. mango-tree. 286 माणिक्य n. ruby. 350 Hrar m. elephant. 306 Ham. Cāndāla. 798 Hrafera m. the wind. 202 Araras m. Indra's charioteer. 90 Hra f. mother. 379 him f. a little. 840 ATTE m. N. of Vişnu. 21 Healto n. wine, liquor. 786 HTT m. pride. 533 Htta m. man. 360 HIGH n. the mind. 402 HAFTET m. swan. 191 htfarart f. woman. 374 AICT m. man. 360 Htut f. trick, deceit. 539 HITT m. god of love. 57 HICUT m. N. of the one of the five arrows of Cupid. 64 HTET m. the wind. 201 m. N. of Hanumat. 748 Art m. way. 318 मार्ग m. custom. 628 Artor m. suppliant. 622 Attia p.p. searched, sought. 893 haos m. the sun. 124 HTET f. row, line. 837 Alof garland. 466 HOrt m. florist. 776 मालिक m. florist. 776 Hrau n. garland. 466 HIA m. month. 162 Hfq5 m. epithet of Yama. 112 Heeft f. cow. 323 faa a. miser. 760 fhag m. sea, ocean. 226 मित्र m. the sun. 122 a n. friend. 394 Fresa n. pair, 829 eat ind. falsely. 626 fast a. mixed. 879 9 n. pretext. 538 E a. sweet. 819 Et m. the sun. 124 RIGT m. fish. 243 मीनकेतन m. god of love. 60 frHim. a follower of the Mimāṁsă school. 654 fat n. closed-flower, a bud. 279 giz n. garland on the head. 448 geomc m. N. of Vişņu. 25 ugore m. N. of one of the nine trea. sures ( of Kubera ). 327 9 m. mirror. 492 gloetan. pearl-necklace. 457 HTATSI f. pearl-necklace. 457 Amani f. pearl.necklace. 457 gif. final emancipation. 656 an. face, mouth. 414 pat m. beard. 412 ARH n. tāmbūla. 455 Hea m. brahmin. 669 eu a. chief. 857 Fru f. young woman. 366 Hus n. the head. 404 n. shaving. 777 97 m. joy. 519 fort m. cloud. 172 * m. kind of bean. 752 2. m. club, mace. 725 मुण्डन ·84 GLOSSARY मुद्ल m. pl. N. of a people. 738 El f. finger-ring. 460 at f. ring. 460 ta n. closed flower, a bud. 277 Hal ind. in vain. 556 atat m. epithet of Buddha. 14 a m. ascetic. 600 9 m. ascetic. 601 m. kind of drum. 577 resif. Aute. 578 मुरारि m. N. of Vişnu. 24 1 a. fool. 594 E a. fool. 594 Da f. scale ( in music ). 573 Call f. increasing. 905 f. the body. 397 I f. image. 653 TG m. the hair. 407 Et m. the head. 405 qaga n. turban. 471 O n. capital, principal. 755 1916 m. epithet of Ganesa. 7 m. deer. 300 f. musk. 487 TAITEIT f. musk. 488 THC m. musk. 487 Hitat f. chase. 794 qiy m. hunter. 794 treft f. deer-eyed woman. 366 m. the moon. 132 TU5 m. musk. 487 TIF m. lion. 303 2 m. lion. 302 To m. N. of Siva. 38 Werft f. N. of Pārvati. 53 una n. lotus-stalk. 265 Rejs m. N. of Siva. 41 m. epithet of Yama. 111 457 m. kind of drum. 579 a. tender. 852 E a. tender. 852 n. battle. 729 at ind. falsely. 626 Haarf. girdle. 462 Het m. cloud. 172 ASIQETa m. thunder. 178 HETETET m. N. of Indra. 82 #5 a. black. 826 #m. the penis. 442 मेण्ढक m. ram. 329 Hraft m. the earth. 210 agt a. thick, dense. 871 Àut f. intellect. 632 ÀTI m. a learned man. 589 À87 a. pure, sacred. 861 Et f. N. of an apsaras. 95 Ħm. N. of a mountain. 217 À55 m. union. 512 9 m. ram. 329 E n. the penis. 442 Ha f. friendship. 516 Href. N. of Sitā. 741 #an. sexual intercourse. 513 #17 f. N. of Pārvati. 53 ATH m. final emancipation. 656 HTE a. vain, useless. 556 Har f. plantain tree. 287 HE m. joy. 519 Alm. thief. 792 HET m. N. of Vişnu, 36 मोहन m N. of one of the five arrows of Cupid. 64 HIEF n. sexual intercourse. 514 n. pearl. 350 hiftoto n. nose-ornament. 454 HTAT n. silence. 550 Hitat f. bow-string. 716 Hift m. the head. 404 Hils m. f. crown 448 Aga m. astrologer. 644 9707 n. butter. 763 For m. foreigner. 737 Htisto n. य 77 m. demi-god. 99 TETET m. N. of Kubera. 101 agare m. the Yajurveda. 648 E m. sacrifice. 670 [ Få ] m. N. of Viępu. 30 afa m. ascetic.:600 ·GLOSSARY 85 स्थानाह्वय] qur n. multitude. 835 great f. kind of flower. 285 Tift m. saint. 601 ora a. fit. 805 gram. warrior. 695 ETTET m. warrior. 695 alfa f. the female organ of generation. 441 Titi f. woman. 362 Jirga f. woman. 364. taa n. youth 803 M afa m. mendicant. 665 OFTE m. ascetic. 600 afac m. ascetic, mendicant. 665 Gufera ind. truly. 627 ugoru m. N. of Vişnu. 27 tad m. elephant-driver. 710 afata p.p. fastened, bound. 896 A m. Yama, the god of death. 109 HTT5 m. N. of Yama. 111 To n. pair. 829 hĘ f. the river Yamuna. 234 A f. the river Yamunā. 234 THIET m. the sun. 131 TANT m. N. of Yama. 112 1961 m. pl. the foreigners. 737 TETE f. n. fame. 613 97:926 m. kind of drum. 580 Tata m. N. of Vişnu. 35 ATT m. sacrifice. 670 1 m. suppliant. 622 Festt f. asking, begging. 620 a f. N. of Draupadi. 757 a f. pain, agony. 553 ATGE n. water. 248 are:fà m. epithet of Varoņa. 108 argita m. sea, ocean. 225 O n. vehicle. 316 1913 n. boat. 239 great n. palanquin. 315 UH n. measure of time. 162 aft f. night. 158 afhaffare m. the bird cakravāka. 185 Ora m. red lac. 465 Y a. accompanied. 880 go m. measure of time. 163 yot n. pair. 828 gure a pair. 828 gia m. universal destruction. 167 YrH n. pair. 828 yra n. vehicle. 316 an. battle. 727 f. battle. 729 gharge m. Yudhişthira. 743 gant f. young woman. 365. Sam. youth. 803 E n. speed. 874 n. saffron. 484 5. n. blood. 788 Titi a. red. 822 Tigos m. parrot. 189 Tin m. demon. 116 harga n. (red) lotus. 259 T&T m. protector. 808 T&T m. demon. 99 7 m. Rāvana. 742 Tout f. ashes. 898 TERIET m. N. of Rāma. 740 Terra m. painter. 781 1977 m. washerman. 782 THA n. silver. 348 phafi f. night, 158 THC n. darkness. 161 TFF n. dust. 816 TO n. battle, 727 Ta 11. sexual union. 513 TAIFTG n. bed chamber. 503 pia f. sexual union. 514 pra f. sport. 515 fa f. pleasure. 522 fagfa m. god of love. 58 36 n. jewel. 359 geathi f. the earth. 214 Fontant m. sea, ocean. 226 Tem. chariot. 314 Trt m. carpenter. 779 TUTTG m. the cakravāka bird. 184 ·86 GLOSSARY I that Teatr f. street. 319 Teatr f. road, street. 736 7 m. tooth. 425 77 m. tooth. 425 797 n. the lip. 424 7 n. hole, cavity. 846 TAU m. husband. 370 Tauit f. beautiful woman. 363 T#ofry a. charming. 856 THT f. N. of Lakşmi. 49 Tag m. God of love. 62 FHT f. N. of an apsaras. 95 TFHT f. plantain tree. 287 1727 a. lovely, charming. 855 77477 n. one of the nine divisions of earth. 914 79 m. speed. 874 tram. the sun. 120 TPA m. ray. 141 T8 m. poison. 297 a f. the tongue. 426 Tf. the tongue. 426 TF1 (737) f. girdle 462 THI f. the earth. 213 TAI n. the pätāla. 208 TET m. mango-tree. 286 Tipa n. thunder. 178 Tn. copulation. 514 Te ind. secretly. 542 TERT n. secret. 635 TT&T m. demon. 115 1 m. affection. 516 Tim. king. 675 Trufaa n. royal mark, regalia. 642 TFT m. the moon. 136 16 m. king. 675 राजन्य m. a man of the khatriya caste. 674 fat m. epithet of Kubera. 102 TFT m. kşatriya. 674 THE m. kind of swan. 192 THIS n. species of sandal. 489 Trg f. line, row. 857 arhia n. lotus. 254 Tifa f. battle 730 grat f. lustre. 494 There m. demon. 116 arraf. night. 158 rifara ara hi n. lotus. 263 Terra m. established fact. 636 ign m. N. of Vişnu. 35 TIA a. black. 827 THTn. N. of Rāma. 740 TIATIqaatay m. the bird cakravāka. 185 TIAT f. beautiful woman. 363 Tra m. sound. 641 rau m. Rāvaņa. 742 angt f. heap. 835 Tię n. country, region. 732 TH m. donkey. 325 Trg m. the planet Rāhu. 151 frati a. empty. 876 fay n. property, wealth. 352 fig m. enemy. 100 fire m. sword. 724 frat f. disrespect. 616 5 n. gold. 346 f. light, lustre. 143 f. light, lustre. 143 Fra f. nature. 528 prof. hunger. 770 Brat a. pleasing. 853 picy a. lovely. 853 gem. anger. 535 sfca n. crying, bewailment. 546 The P. p. obstructed. 885 om. N. of Siva. 39 Eg roft f. N. of Pārvati. 53 PTT n. blood. 788 5 m kind of deer. 301 587 a, harsh. 850 9 n. nature, form. 907 Eraat f. harlot, courtezan. 391 F n. silver. 348 2 m. suspicion, doubt. 903 m. f. dust. 816 m. wealth. 351 mm. disease. 814 CVTEQ m. physician. 646 Ator ·87 वैश] GLOSSARY Trierer n. light, lustre. 143 TIF n. cry, bewailment. 546 TITE n. bank. 238 Traf. river. 230 fra m. arrow. 719 Tiaggia f. eye-brow. 422 Tri n. the hair on the body. 412 Tart f. line of hair on the abdomen. 413. Pingat f. line of hair on the abdomen, 413 THE m. thrill, bristling of hair. 548 TATO m. thrill, bristling of hair. 548 रोमावली f. the line of hair on the abdomen. 413 Tiara m. bee. 266 ia m. anger. 535 TIET m. N. of a mountain. 218 TVÍEU f. cow. 322 PIEVITO m. the moon. 137 fiica m. fish. 245 tigare m. fire. 338 Tig m. N. of sentiment. 582 grutat m. epithet of Ganesa. 6 Su m. dance, 568. war f. woman. 362 SOTE n. the fore-head. 415 SOITT n. a chaplet of flowers worn on the fore-head. 450 Gotie f. the fore-head. 415 Soft f. mark on the forehead. 452 ललामक n. chaplet of flowers worn on the fore-head. 450 3 a. little. 840 gaul m. salt. 831 sau m. one of the seven seas. 911 JETI f. wave. 236 n. plough. 774 taiga n. stigma. 812 GTH m. gain, profit. 755 Stat f. desire. 531 grauer n. beauty. 494 teln. dance. 567 fesa p.p. smeared. 878 focarf.desire. 531 tot f. sport. 515 sisigai f. woman. 367 Gym. hunter. 794 7 P.p. cut. 894 are m. god. 70 m. letter, 561 azt a. little. 840 1 m. the world. 207 htat f. N. of Lakşmi. 50 Brom. N. of a mountain. 218 great m. N. of Brahman. 17 gran n. the eye. 418 1 m. desire. 531 fra a. greedy. 760 GHI n. the hair on the body. 412 i a. unsteady. 868 16 m. black-smith. 780 circa a. red. 822 of ल getur n. mark. 812 38707 n. nature, form. 907 U m. Lakşmaņa, brother Rāma. 740 Han. mark. 812 Jemit f. goddess Lakşmi. 49 Se f. wealth. 352 get f. beauty, lustre. 493 antaa a. rich. 758 4 n. pretence. 538 a m. an epithet of Rāvana. 742 लधिमन् m. one of the eight powers or siddhis. 354 se a, little, small. 841 sg a. quick. 873 th64 m. window. 504 f. bashfulness. 517 sal f. creeper. 269 59 a, obtained. 882 954587 m. wise man. 512 ap dat m. family, race. 388 at m. the back-bone. 437 i m. flute. 578 ·88 GLOSSARY [ 1919 äftat f. aloe-wood. 489 97 n. mouth, face. 414 at m. the planet Mars. 146 am a. crooked, curved. 848 797 n. bosom, breast. 433 at m. the female breast. 434 aaa n. speech. 563 ganttar f. blame, censure. 614 qae n. speech. 563 agn. order. 609 95 n. Indra's thunderbolt. 91 as n. diamond. 350 2922 m. N. of Hanûmat. 748 aista m. epithet of Indra. 81 a n. trick, deceit. 539 Com a. fool. 595 gear f. mare. 313 agant m. submarine fire. 340 agarna m. submarine fire. 341 afort m. merchant. 749 That m. poison. 298 qat m. year. 166 aza n. mouth, face. 414 atau a. liberal, munificent. 808 auf. woman. 367 auf. wife. 376 97 n. water. 220 an n, grove. 278 argar f. cuckoo. 183 ahlicam. N. of Vişnu. 28 gargra m. tree. 283 qarts m. forest-conflagration. 342 Tatrys m. species of horse. 312 afaar f. woman. 362 qat in supplicant. 622 gaat m. man of the Bhil tribe. 800 garap m. monkey. 327 97 n. salute. 603 797 n. shaving. 778 agn, the body. 397 acīm. father. 378 a9 m. rampart. 735 au m. field. 774 999 n. bird. 198 949 n. youth. 803 44:67 m. a youth. 803 4 m. friend. 394 agent f. female friend. 395 at m. husband. 371 aru m. rampart. 735 ar m. N. of Siva. 47 alat m. husband, lover. 371 air f. (refined) sugar ? 771 atie m. hog. 325 aftaef. devotion. 605 501 m. Varuņa. 107 aereat f. army. 704 goi m. group, collection. 836 qan n. light, lustre. 143 qui m. fame, glory. 613 qual f. praise. 612 afúrt m. religious-student. 664 aroaft f. woman. 364 gog n. saffron. 484 adan, livelihood. 754 as n. circle. 901 To n. road. 318 que m. carpenter. 779 qÅh n. armour. 711 ai a. chief. 857 ain. year. 165 gai f. pl. the rainy season. 164 agim. frog. 246 a n. the body. 397 To m. n. bracelet. 461 ourgfa f. circle. 901 afa f. wave. 235 75 n. bark. 672 To n. bark. 672 og a. lovely, beautiful. 854 agat f. lute. 578 994 m. lover, husband. 371 aght f. wife. 374 agai f. creeper. 269 ai f. creeper. 269 aut f. woman. 365 aiztia n. one of the eight powers or siddhis, 355 वषट्कार m. formula वषट 671 qafa f. house. 497 ·89 विजन] GLOSSARY THAT n. garment. 468 Tram. the spring-season. 164 arra m. arma (?) lake ? 252 att f. the earth. 210 arg f. light, lustre. 143 a n. jewel. 349 76 n. wealth. 352 TETET f. the earth. 209 aghai f. the earth. 211 Ja n. garment. 468 76 n. boat. 239 af n. boat. 239 area m. fire. 331 are n. speech. 563 aruft m. deer-catcher, hunter. 793 ancat f. N. of Sarasvati. 3 afrua m. orator. 593 ar f. speech. 563 araftfam. N. of Bphaspati. 148 atat f. oath. 610 atra n. message. 561 are n, message. 561 als m. wing. 200 arrera m. horse. 310 alt f. desire. 532 alicet f. grove, garden. 279 atga m. submarine fire. 341 arga m. brahmin. 668 atform. merchant. 749 ara m. the wind. 201 atata n. window. 504 arar m. deer. 301 alica n. instrumental music. 565 aifaa n. musical instrument. 575 GTET n. musical instrument. 575 TARIF m. hermit. 663 are m. monkey. 327 ardt f. lake. 249 arh a. unfavourable, adverse. 888 athea n. N. of Siva. 42 ata a. short, dwarfish. 844 at staat f. woman (with lovely eyes ). 364 atat f. woman. 366 arai f. the north-west. 171 ary m. the wind. 201 arga m. an epithet of Bhima. 744 argere m. fire. 335 art m. time. 543 art m. multitude. 832 a1707 m. clephant. 309 artarui n. armour. 712 auft n. water. 219 afist n. lotus. 257 are m. cloud. 175 aficit m. sea, ocean. 224 arrare m. cloud. 172 aret f. wine, liquor. 785 arat f. news, tidings. 560 algun old age. 804 TOEUF n. chowrie. 683 are m. fragrance, perfume 482 arata n. bed-chamber. 503 att m. fragrant flower. 480 ATAT m. day. 156 atera m. epithet of Indra. 77 ategn. garment. 468 argią m. the lord of serpents. 295 वासुदेव m. N. of Vişņu. 23 arraroafa m. N. of Indra. 85 are m. horse. 311 alat m. conveyance. 316 aligat f. army. 704 fa m. bird. 197 fa a. full-blown. 275 facanda m. the sun. 126 farra a. full-blown. 274 fara m. bird. 197 rach n. valour. 698 fano m. ettort. 817 fait al m. hero. 696 farra a. well-known. 807 faa m. body. 396 fage m. battle, 730 fan m. obstacle, hindrance. 814 fapta m. epithet of Ganesa. 5 faaston m. a learned man. 590 faara a, intervening. 847 faa n. solitary place. 542 atat f. mare. 313 ·90 GLOSSARY [विजृम्भित faga m. faşitua a. full-blown. 275 fast a. wise. 591 jag m. man. 361 facfat m. tree. 282 fago m. N. of Vişnu. 36 faqet n. lie. 626 fato 11. gift. 621 frana f. altar. 673 fara n. awning. 510 faa n. wealth. 351 fazia a. learned. 591 farga p.p.known, understood. 889 fara p.p. pierced. 895 ETETYT m. a demi-god. 99 fua f. lightning. 175 faga m. coral. 350 face a. learned. 588 faa m. enmity, quarrel. 813 fautum. N. of Brahman. 17 farü m. epithet of Brahman. 15 for f. fate. 524 fafa f. rule. 628 fajak m. N. of Rāhu. 151 jay m. N. of Vişņu. 33 ray m. the moon. 133 fayt n. distress. 554 faaly m. devotion. 605 91 m. N. of Ganesa. 5 fara a, full-blown. 277 pupil. 598 faret m. N. of a mountain. 217 faqen m. enemy. 700 faqat f. lute. 578 facro f. market-place. 751 faga f. distress. 554 faofan f. adversity. 759 faciam. contrariety, reverse. 890 faqaia m. contrariety, reverse. 890 fatis a. learned. 590 farqa n. grove. 278 fags a. large. 849 fagot f. the earth. 213 faa m. brahmin. 668 fase a. distant, remote. 867 fagarto n. trick, deceit. 539 fagyitt m. separation. 545 fagim. separation. 545 farger a. disagreeable. 544 god. 69 fara m. wealth. 351 faurant m. the suu. 128 faurait f. night. 159 fahay m. fire. 334 fatum. lord. 680 fazia f. richess. 353 farà f. wealth, riches. 757 faza f. beauty, lustre. 493 faya m. splendour, beauty. 494 FASTA m. amorous play. 521 fangu m. fragrance. 482 fahrt n. heavenly car. 92 fauan. sky. 119 faucrati f. the Ganges. 232 facim m, separation. 545 faze m. separation. 545 raría m. N. of Brahman. 17 faE917 m. N. of Siva. 47 fattaa m. the sun. 123 fatian m. fire. 339 fatta m. enmity, quarrel. 813 faza n. the waist. 438 fasitaa a. slow (time in music ). 571 fagre m. bewailment. 546 fach m. sport. 515 Cara m. pleasure, diversion. 521 facifi f. woman. 366 fasan, smearing. 467 facis a, opposite. 888 faat n. hole, cavity. 846 farafaa m. the sun. 130 faare m. marriage. 368 faaraa n. marriage. 369 fatata n. solitary place. 542 faaie m. husband, bride-groom. 370 faa a. white. 824 aztiam. N. of Kārttikeya. 67 fatig m. learned man. 589 far a. large, great. 869 fafata m. arrow. 718 विनेय m.

·91 वैदी] GLOSSARY raistat f. road. 736 faste n. mark on the fore-head. 451 विश्रम्भ m. confidence. 904 faturat n. gift. 621 faxra a. well-known. 807 fait m. N. of Vişnu. 26 farinf. the earth. 211 faut n. the world, universe. 207 fapt a. all, whole. 839 faria n. N. of the architect of gods. 88 faxrl ca la m. N. of Vişņu. 26 fara4 m. N. of Vişnu. 26 fare m. N. of Brahman. 17 fago m. confidence. 904 fat n. water. 222 fata m. poison. 297 fare m. serpent. 292 fare m. god of love. 59 fara m. country. 732 Patyø m. the bird cakora. 186 faare m. grief, sorrow. 552 fara m. N. of Siva. 46 faire m. bird. 198 fagy n. the world. 207 ragt m seat. 506 fagram. N. of Vişņu. 31 facos m. N. of Vişnu. 22 facut n. sky. 117 facujeet f. the Ganges, 233 faccian. gift. 620 fautta m. fish. 244 fare tuf a, large, great. 849 ha m. wonder. 529 fazat f. old age. 804 fast m. bird. 195 fach m. bird. 195 fagt m. bird. 195 fagra m. bird. 197 fakta n. sky. 119 faiga a. accomplished. 881 ar por n. looking at. 420 af f. wave. 236 alista a. fanned. 869 aftunt f. lute. 576 atott f. lute. 578 aftur f. lute. 916 afora m. N. of Närada 20 aratit m. supreme being. 11 arta m. horse. 311 a faceta m. fire. 336 arert f. street. 319 are m. N. of a sentiment. 582 att m. hero. 696 atau f. creeper. 269 att n. strength, vigour. 699 ali m. epithet of Bhima. 744 Tem. tree. 281 Telem, cock. 188 E n. sin. 625 afsa n. sin. 625 a n. custom. 628 n. circle. 901 gara n. news, tidings. 560 afa f. livelihood. 754 qat m. N. of Indra. 84 gur ind. in vain. 556 are a. old. 804 Tawag m. epithet of Indra. 81 an. collection. 830 Tani m. god. 71 99 m. bull. 321 no m. pious act. 623 91 m. epithet of Indra. 78 OTH m. bull. 320 q94875 m. N. of Siva. 42 aquare m. N. of Siva. 48 qarafa m. N. of Vişnu. 26 qarafa m. fire. 336 1 m. fire. 331 al m. speed. 874 atat f. boat. 240 at f. braided hair. 409 auft f. braided hair. 409 ao f. flute. 578 agam. door-keeper. 689 agar f. pain, agony. 553 afgår f. altar. 673 àfi f. an epithet of Draupadi. 747 aai f. altar. 673 ·ģż GLOSSARY [वैधस् GOT7 n. pretext, pretence. 538 hartu m. hunter. 794 6919 m. increasing. 905 5918 a. covered, pervaded. 878 GOTTH m. exertion, effort. 555 Gyros m. serpent, 294 ETTET m. speech. 563 2971 a. learned. 593 ya m. collection. 830 ETETT m. black-smith. 780 Thanat m. N. of Siva. 43 ETTH n. the sky. 117 5 m. cow-house. 761 297 m. collection, multitude. 831 ga n. bow. 630 qara f. creeper. 269 ar m. ascetic. 600 En m. the sun. 126 ara m. multitude, group. 831 aist f. bashfulness. 517 au m. epithet of Brahman. 15 ara p.p. pierced, bored. 895 ay m. tremor, trembling. 552 at n. the body. 397 aor f. ebb. 237 as f. time. 543 arga a. trembling. 869 aan. house. 497 agar f. harlot, courtezan. 391 वेष m. dress. 471 agatan, under garment. 473 än n. upper garment. 472 apos m. N. of Vişnu. 28 à arah m. hermit. 665 à tra m. N. of Indra's palace. 89 asi n. gem. 350 aara m. butcher. 795 dari m. bard. 731 aciem m. merchant. 749 agai f. epithet of Sitā. 741 वैद्य m. physician. 646 au m. physician. 647 agày m. N. of Garuda. 193 artea n. contrariety, reverse. 890 at n. enmity, quarrel. 813 afta m. enemy. 700 aatia m. Vaiseșika. 654 aga m. Vaisya. 662 ĐxqUI m. N. of Kubera. 104 agat m. fire. 332 agift m. fish. 244 ETTI a. clear, manifest. 872 691 577 n. fan. 492 548 m. dramatic action. 568 Sy pa n. condiment, sauce. 768 beata m. contrariety, reverse. 890 6491 f. pain, agony. 553 saat m. devise. 538 our artoft f. unchaste woman. 393 Eyi a. useless. 556 og 1 n. fault, offence. 544 syaAlm. business. 817. 647 n. difficulty. 554 TurTo n. grammar. 649 Core1 m. tiger. 305 श sieht m. N. of Siva. 37 sifft f. N. of Pārvati. 56 sium. N. of Siva. 38 siya n. N. of Kubera. 103 İAT f happiness. 523 77 m. pl. N. of a tribe. 738 TT m. chariot. 314 375 n part, pice. 839 17 m. bird. 196 reparar m. bird. 196 Terrt in. bird. 193 fit f. strength, vigour. 699 FUT m. N. of Kārttikeya. 68 27. m. N. of Indra. 77 शक्रकोशाध्यक्ष m. epithet of Kubera. 106 & f. doubt, fear. 546 75 m. one of the nine treasures (of Kubera ). 356 5 m. military-drum or conch-shell. 581 stat f. Indra's wife. 87 Tatra m. N. of Indra. 80 ·93 शिखिन् । GLOSSARY 76 a. fool. 595 378 a. wicked. 810 27671 f. trick, deceit. 539 Taast m. epithet of Indra. 79 TIGE n. lotus. 235 THAY m. N. of Indra. 83 Tag f. lightning. 177 at m. chariot. 314 315 m. enemy. 700 ahal m. the planet Saturn. 150 शनैश्चर m. the planet Saturn. 150 379 m. curse. 558 3194 m. curse. 558 n. curse 558. 4 f. fish. 245 2106 m. sound. 640 TOGATE m. the ear. 416 TTT m. N. of Yama. 109 37+91 f. lightning. 176 Ta n. water. 220 TFT m. fish. 244 77 m. man of Bhil tribe. 800 To m. the hand. 428 er n. bed. 508 ratia ni bed. 508 real f. bed. 508 alle n. bed-chamber. 503 T m. arrow 718 IGHT m. N. of Kärttikeya.: 67 To n. house, 497 177€ f. autumnal season. 164 Tef. year. 166 T m. N. of a fabulous animal. 305 TEL n. bow. 715 are n. body. 396 stefa m. the soul. 401 शर्कर m. bull. 320 1781 f. candied sugar. 772 THT n. happiness. 523 pre m. N. of Siva. 39 pra f. night. 158 pratott f. N. of Pārvati. 55 ni m. fish. 245 Eteert m. epithet of Yudiņthira. 743 27ETETT m. the moon. 134 5731% m. the moon. 133 TERE m. the moon. 132 Rattat f. lotus. 264 TFA n. happiness, welfare. 659 Tan. weapon. 714 Tahisi m. weapon-cleaner. 780 fer f. knife. 721 TFT n. grain. 752 TiT m. bull 321 277 m. vegetable. 768 T m. one of the seven dvīpas. 910 शाकुनिक m. bird-catcher. 795 TIETAT m. monkey. 327 aferi m. tree. 281 77877 n. trick, deceit. 539 a n. gold. 344 17 m. enemy. 701 fra n. tranquility. 523 tra m. N. of a sentiment. 583 T19 m. curse. 557 TRGI f. N. of Sarasvati. 3 10 m. bull. 320 IT m. N. of Vişnu. 32 Tre m. tiger. 305 To m. rampart. 735 TIET m. frog. 246 This m. one of the seven dvipas. 909 2017 m. child. 383 Ta a. permanent, constant. 867 7 n. order, command. 609 JIET m. teacher. 597 Tia n. treatise. 637 FETET m. teacher. 597 Fate f. phonetics. 6:9 शिखण्डिक m. cock. 187 frarosat f. lock of hair on the crown of the head. 411 frarosa m. peacock. 181 fraftam. the mountain. 215 farer f. lock of hair on the crown of the head. 411 foret f. flame. 897 Pre m. N. of Ketu. 152 ·94 GLOSSARY [शिखिन fatiet m. peacock. 180 ftraz m. fire. 335 faticare m. epithet of Kārttikeya. 66 fariçarat f. the nose. 417 Barra n. the head. 405 FTTETT n. helmet. 713 FTTITE n. turret. 502 FETTITI f. the neck. 432 POTCUT f. the neck. 432 FTTTAFO m. crest-jewel. 447 ATT m. the hair. 407 FTEST f. stone. 815 FTSIYE m. bee. 266 friye m. arrow. 719 FILTET m. mountain. 216 PTIC m. artisan. 783 ETC m. N. of Samkara. 37 fara m. final emancipation. 656 Ta n. welfare. 659 Pirat f. N. of Pārvati. 52 fatratat f. palanquin. 315 FTETT a. cold. 144 FTFETT m. the cold season. 165 FETET m. child. 382 FET37 n. the penis. 442 Fate a. virtuous. 806 FT m. pupil. 598 a a. quick. 873 arra a. cold 144 as a. cold. 144 stail m. the moon. 133 Tr n. the head. 404 शीर्षण्य n. helmet. 713 aiagoa n. crest jewel ? 447 Theo n. head-ornament. 447 शील n. nature 528 artes n. custom. 628 395 m. parrot. 189 3 m. the preceptor of the demons. 149 m. fire. 339 #ta m. demon. 113 29 a. white. 823 yf. grief, sorrow. 551 gem. fire. 339 gra a. white. 823 grə a. pure. 862 Just f. wine, liquor. 786 Baron. harem. 686 TH n. fate. 524 7 n. welfare. 658 शुभकर्मन् n. pious deed. 623 Thaa n. happiness. 523 I a. white. 823 I a. dry. 899 JH m. fire. 334, 340 1 m. hog. 325 15 m. Sūdra. 662 pat a, empty. 876 T m. hero. 695 The m N. of Siva. 38 TT m. jackal. 328 Tam. chain. 813 TTT m. N. of a sentiment. 582 Trufa f. god of love. 62 het m. garland on the head. 444 99 m. the penis. 452 In f. intellect. 632 o m. lord of serpents. 296 DETITE m. N. of Vişņu. 29 T27 m. pupil. 598 शैल m. mountain. 215 a m. a śaiva. 654 staisai f. river. 228 T15 m. grief. 551 Tiaa n. grief, sorrow. 551 face m. fire. 337 sifare n. light, lustre. 143 attur a. red. 822 Erfura n. blood. 788. 112777 a. handsome, lovely. 856 STTHT f. beauty, lustre. 493 371907 m. N. of one of the five arrows of cupid. 64 Tiroga m. distiller. 784 शौनिक m. butcher. 795 silft m. N. of Vişnu. 27 mitt m. the planet Saturn. 150 atá n. valour, strength. 698 SHT n. the beard. 412 ·95 संदोह] GLOSSARY a a. white. 823 salam. an epithet of Arjuna. 746 ष 92 +5 m. Brahmin. 669 nego m. bee. 267 T567 m. musical note. 569 que n. wood. 278 quam. N. of Siva. 45 quam. epithet of Kārttikeya. 66 arga n. tune with six notes. 586, 587 Toate m. epithet of Kārttikeya. 60 JUTH m. N. of Vişņu. 34 BUTH a. black. 826 ATH a. black. 826 Temat f. cuckoo. 183 Sig m. believer. 599 STA m. fatigue. 555 TH m. practice, study. 818 SHII m. tear. 547 SHITE n. sweat. 547 Sa m. the ear. 416 STCO n. the ear. 416 Slalta p.p. fallen. 892 Ser m. pupil(?). 599 prega m. N. of Yama. 110 staan. pupil. 599 eft f. N. of Lakşmi. 49 sît f. beauty, lustre. 493 sfit f. wealth. 757 spils m. N. of Siva. 37 siaus m. sandal. 288 STEVE m. sandal-wood. 485 straat m. epithet of Buddha. 13 sita m. epithet of Kubera. 101 sfrutt m. N. of Vişnu. 29 oftafa N. of Vişņu. 21 OHT a. wealth. 758 sfracega m. N. of Vişnu. 27 sa n. the Veda. 636 sa f. the ear. 416 stor m. f. row, line. 837. steren. pious act. 623 Stue n. welfare. 659 stue m. virtuous. 806 श्रेष्ठ a. best. 805 sifor f. the hips. 439 श्रोत्र n. the ear. 416 your a. small. 841 Starf. praise. 612 sentes m fame. 613 m. dog. 326 Tegem. cândāla. 798 77 m. the wind. 204 afera n.breath. 802 NGHv68 m, dog. 326 STT m. breath. 802 स az a. filled with, 877 1929 m. desire. 403 891CHT m. god of love. 62 TET a. similar. 863 Haruf a. filled with. 877 saraa n. closed flower, bud. 277 cipes a. filled with. 877 Harga m. epithet of Indra. 78 Het n. battle. 728 Helaa a. learned. 590 m. union. 512 FİTH m. union. 512 int m. promise. 610 HATH m. battle. 727 m. collection, multitude. 831 a. dense. 871 para m. multitude, collection. 834 Haarfa m. fish. 243 4 m. collection, multitude. 833 2 m. path. 319 Hartat f. female messenger. 390 at f. name, appellation. 619 Hafa f. offspring. 385 Fam. darkness. 160 Hata m. n. offspring, progny. 385 Haro N. of a heavenly tree. 97 Hata m. satisfaction. 522 har m. message. 561 HATT* m. messenger. 691 Har m. doubt. 903 Hata m. multitude, collection. 832 संघन a.

·96 GLOSSARY [संधा Huf. oath. 610 E m. armour. 711 Play a, near. 866 UPTETO f. nearness. 866 Ha. similar. 863 774 n. battle. 728 amixed. 879 846 m. joy. 519 y m. tradition. 611 art a. filled with. 877 संभोग m. sexual union. 513 ita f. battle. 729 ta m. ascetic. 660 m. ascetic. 601 ett n. battle. 727 HH m. anger. 536 Hou m. sleep. 541 STEHT m. gear. 163 Hapo m. submarine fire. 341 Hafsa p p. mixed. 879 darkan. rubbing. 818 praaf. intellect. 634 ara f. intellect. 634 fae f. promise. 610 à m. sleep. 541 Boula n. upper garment. 475 Ty m. doubt. 903 9 m. embrace. 511 Bitte f. assembly. 684 GİTTT m. the world. 208 EITT m. battle. 730 gefa f. collection, multitude. 832 a n. the body. 398 1 m, universal destruction. 167 eio a. all, whole. 838 PTT n. the thigh. 443 are m. friend. 394 at f. female companion. 395 n. friendship. 516 5 m. union. 512 677 a. virtuous. 806 aaft f. N. of Pārvati. 54 at f. virtuous or good woman. 389 1617 n. respect. 607 # a. best, excellent. 858 97 n. sacrifice. 670 Ata n. the individual soul. 401 Aiut m. truth. 627 2117 m. ratification. 756 Harga n ratification. 756 at a. quick. 873 Aca n. house. 495 n. assembly. 684 Agria m. the wind. 203 rait m. good conduct. 806 FEET a. similar. 863 n. house. 495 Aufruft f. wife. 377 Afra f female companion. 395 STT m. esteem. 607 970 m. enemy. 701 qui f. worship. 606 i f. girdle. 462 - m. sacrifice. 670 89 m. fire. 340 Para m. the sun. 128 Aantal m. fire. 337. Flm. the sun. 123 ara m. horse. 311 f. assembly. 684 973 m. member of an assembly. 685 972 a. virtuous. 806 FH a. similar. 863 TAFETT f. comparison. 864 I a. all, whole. 338 HF f. assembly. 684 faa a. accompanied. 880 O m. time, moment. 543 a m. instruction. 637 hy ind. near. 865 T n. battle. 727 anafaa m. N. of Yama. 110 haru m. collection, multitude. 833 aaa a. accompanied. 880 AHFI a. all, whole. 838 WAG m. assembly. 685 समाजिक m. member of an assembly. 685 HATI f. fame. 613 #f. meditation. 631 ·GLOSSARY 97 सामवेद] ATT a. same, similar. 863 HARH n. smearing. 467 HAIERT m. collection. 836 afhfa f. assembly. 684 Afafa f. battle. 729 Hata n. battle. 730 Frafra a, near. 865 Art m. the wind. 201 Hmot m. the wind. 201 HF m. collection, multitude. 832 48714 m. multitude, collection. 833 ARTE m. sea, ocean. 223 ADETA m. submarine fire. 342 a n. devotion. 605 E m. collection, group. 830 AT a. rich. 758 ar f. wealth. 757 Atat f. weath, 757 479€ f. wealth. 757 Argot a, complete ( tune). 587 prat m. man of the bhil tribe. 800 oraire m. god of love. 60 Hrafe f. calling. 619 AFHOI . procuress. 390 Ata n. truth. 627 a m. sovereign. 678 सर्व whole. 838 gazt m. supreme being. 11 ást m. N. of:Siva. 45 Haagan. water. 221 सर्वदेशाधिप m. emperor. 679 Aayat f. N. of Pārvati. 54 Ata m. salt. 821 gargan. impostor. 667 AFSI n. water. 219 Am. companion, friend. 394 Ajax m. the sun. 120 afant f. mother. 379 erau a. near. 866 Hata m. epithet of Arjuna. 746 AERIT m. mango-tree. 286 at m. friend. 394 26 f. wife. 374 Hearftort f. female-friend. 395 17 m. brother. 386 A m. nature. 528 691497 n. lotus. 256 Maaga m. N. of Siva. 288 AT Fiy m. the sun. 124 bara m. epithet of Indra. 78 arca a. accompanied. 880 Agit m. brother. 386 A m. hermit. 665 alacet m. astrologer. 645 Art m. sea, ocean. 223 Tratt f. the earth. 212 alfeat f. petty-coat. 477 Ari f. petty-coat. 477 AICT m. horse-man. 710 Aly m. ascetic. 600 EN a. virtuous. 806 Aty a. good. 856 Aryara m. cry of approbation. 613 Arta n. fear, apprehension. 540 Artat f. virtuous or chaste woman. 389 Argham. mountain. 216 T7 n. conciliation. 562 AT a. thick, dense. 871 Alfalfa m. elephant. 308 Atam. the Sāmaveda. 648 arfot f. way. 319 2 a. straight. 848 ATE n. lake. 251 सरसिज n. lotus. 257 Alfaro n. lotus. 256 f. lake. 251 ATFETT m. sea, ocean. 224 Appari f. goddess of speech. 3 Aflaf. river. 228 Aficato m. sea, ocean. 223. Friæ m. serpent. 291 A n. lotus. 256 E n. lotus. 255 E m. lake. 251 सर्ग m. creation. 908 m. serpent. 290 huift m. N. of Garuda. 194 An. clarified butter. 763 Elf. the earth. 212 ·98 GLOSSARY | सायक 919 m. arrow. 719 Art m. truth. 635 177 m. the bird Cataka. 179 17 m. deer. 300 Artret m. charioteer. 710 ATTERT m. dog. 326 A n. girdle. 463 Artaa n. military girdle. 712 af m. die. 791 ATTETE m. merchant. 750 arun m. emperor. 679 10 m. the sāla-tree. 282 A m. king of foreigners. 738 E m. lion. 302 FoE m. lion. 916 Tharkar f. N. of Pārvati. 56 fieraa n. royal throne. 683 fa7 m. garment. 469 fra f. bow-string. 716 faraa f. anklet. 465 सित a. white. 823 raa a. bound, tied. 896 maayo m. swan. 191 faarf. candied sugar. 772 fara a. black. 826 faania n. white lotus. 259 Phattat f. candied sugar. 772 FAT a. accomplished. 881 hara m. established truth. 636. fara f. final beatitude. 657 fare m. sea, ocean. 223 ferre f. river. 227 fahad f. the earth. 214 fYT m. elephant. 308 Farga m. the moon. 137 atat f. Sita, wife of Rāma. 741 frargfa N. of Rāma. 739 y m. wine, liquor. 738 etha m. the parting line of the hair. 410 infaat f. woman. 365 erat f. boundary. 559 ett m. plough. 774 Art a. tender. 852 goa m. pious deed. 623 gafi f. N. of an apsaras. 96 gen. happiness. 523 gatti a. tender. 852 JEG n. swing. 315 gira m. epithet of Buddha. 13 gurat m. fragrance, perfume. 483 Tam, son. 381 gar f. daughter. 381 garam epithet of Indra. 78 A f. hall of Indra. 90 au f. nectar. 87 TTT m. the moon. 133 gua m. god. 71 grafa f. axe. 726 Gut m. learned man. 588 yarfit m. epithet of Indra. 79 grat a. beautiful. 853 ya f. beautiful woman. 365 oru m. N. of Garuda. 193 gam. god. 71 992 m. hero. 696 FH n. Alower. 270 gam. god. 71 949 f. pl. flowers. 270 T m. god. 69 TITE m. N. of Brahman. 18 gran. sexual intercourse. 513 Seetrist f. the Ganges. 231 GTies m. demon. 113 grafà m. epithet of Indra. 82 graf. cow. 322 Gra f. fragrance. 483 gram. N. of Indra. 83 gestoom. heaven. 75 gracht n. sky. 119 gir f. wine, liquor. 785 FT m. N. of an ocean. 911 gurare m. epithet of Bphaspati. 148 garatfaz m distiller. 784 gere m. heaven. 76 gaoi n. gold. 343 grafena m. wise man. 592 garar f. devotion. 604 941 f. beauty, lustre. 494 grat n. wind-instrument. 577 m.

·59 GLOSSARY स्मरण] SET m. friend. 394 a. little, small. 841 Fm. wise man. 593 ga m. charioteer. 710 En. rule. 637 m. sause, soup. 767 n. flower. 270 E m. son. 380 n. truth. 627 9 m. broth, soup. 767 m. the sun. 121 are m. wise man. 589 astft m. god of love. 60 m. the sun. 120 igat f. the river Yamunā. 234 iga m. N. of Yama. 110 Horft f. beak. 200 AFE f. creation. 908 À7 m. husband. 373 dar f. army. 704 gathata m. epithet of Kāritikeya. 65 276 m. servant. 692 dar f. devotion. 604 du m. N. of the planet Rāhu. 151 a n. sandy beach. 238 soldier. 695 ega m. species of horse. 312 m. soldier. 695 an. army. 703 ATH m. the moon. 132 Atrago m. attendant on the women's apartment. 687 Ple n. friendship. 516 Fore m epithet of Kärttikeya. 65 Forum shoulder. 427 Fabryrart m. army. 705 स्तनंधय m. infant, 382 Fant m. the female breast. 434 Fa foc m. cloud. 172 FATTAT n. the heart, bosom. 433 Farata n. thunder. 178 Fabu a. obstinate. 811 FH m. goat. 330 Farah m. elephant. 307 Fa m. praise. 612 fara a. wet 899 fafa f. praise. 612 Fafaqrom m. bard 731 Fata m. thief. 792 ma a. little. 840 fara n. praise. 612 FTH m. collection, multitude. 832 fygfa m. carpenter. 779 Fyfart m. old man. 804 Fura m. N. of Siva. 39 feraita n. town, city. 734 FYT n. strength, vigour. 699 fferat f. boundary. 559 fferti f. the earth. 211 Fira m. house-holder. 664 FIT n. bath. 466 Fae m. affection. 516 f. woman. 362 azt f. the female hip. 440 aftfaa n. the female organ. 441 Fanta m. wiod. 205 gift. 621 F91 m. spy. 690 FTE a. clear, manifest. 872 FunT f. desire. 531 ac a. full-blown. 276 egoe a. clear, manifest. 872 wa m. pride, arrogance. 534 7 m. god of love. 57 FATMn, recollection. 550 संनिक farfan. alon n. pleasure. 523 alfano m. tailor. 181 Aralia f. lightning. 176 et(at) ga m. epithet of Buddha. 14 are n. house. 496 alfata m. butcher. 795 Alfa m. epithet of Lakşmaņa. 140 AT m. epithet of Lakşmaņa. 740 Hit m. the planet Mercury. 147 सौरमेय m. bull. 321 pität f. cow. 322 Akira m. poison. 399 Ritat . the river Yamună. 234 ·100 GLOSSARY [स्मरध्वज Taht m. N. of a musical instrument. 575 WITAT n. the female organ. 441 TIFT m. N. of Siva. 48 fra n. smile. 518 tufa f. recollection. 550 FiTn. a full-blown flower. 274 Fyra m. chariot. 314 f. garland. 466 Farat f. river. 228 ag m. epithet of Brahman. 15 Erae n. flow. 237 araferat f. river. 228 arataef. river. 229 Fa n. wealth. 351 Era f. axe. 726 779 m. sound. 640 FTHTa m. nature. 528 Fam. N. of Vişņu. 30 Fadim. N. of Brahman 18 Fm heaven. 75 FT64 n. nature 907 Fasi n. heaven. 75 faoi n. gold. 343 Faust m. goldsmith. 776 Fietf. the heavenly ganges. 231 faufam. N. of Rāhu. 131 Fate f. sister. 387 Fa:978n. welfare. 659 FTC a. sweet. 819 FIE m. N. of an ocean. 911 FAITETTY m. study. 638 Falra n. the mind 402 Fare m. sleep. 541 Faraun. wealth. 352 Fatam. N. of Kārttikeya. 67 Farm. lord. 680 Farfed n. satisfaction. 522 Farargfa m. fire. 339 Faq m. sweat. 547 Fathult f. unchaste woman. 392 m. swan. 191 Am. the individul soul. 401 n. anklet. 465 atat f. N. of Sarasvati. 4 m. market-place. 751 m. pride. 534 ETH m. Hanūmat, son of Wind. 206 THT m. Hanūmān. 748 m. horse. 311 &T m. N. of Siva. 39 att f. N. of Ganges. 233 aft m. N. of Vişnu. 22 eft m. N. of Indra. 84 eft m. the sun. 126 gift m. lion. 302 gitara m. N. of a heavenly tree. 97 tarza n. a kind of yellow sandal. 289 girot m. deer. 300 efta m. quarter. 168 fra a. green. 825 Tiga m. the sun. 126 gran a. yellow. 825 aftraft f. N. of Lakşmi. 50 हरिवर्ष n. one of the nine divisions of the earth. 912 Efikt m. Indra. 86 739 n. house. 498 ET 97 m. lion. 302 m. joy. 519 m. plough. 774 59 m. call. 619 a n. sacrifice. 671 facura n. kind of sacred food. 765 clare n. clarified butter. 763 Tale m. fire. 334 697 n. laughter. 518 faa n. full-blown flower. 275 gran. laughter. 518 a m. hand. 428 Erfara m. elephant. 306 Ertaq m. elephant-driver. 709 Erza n. gold. 344 Era m. year. 166 ह Am. N. of Brahma's vāhana. 20 m. the sun. 126 ·101 GLOSSARY बाद। Er m. necklace of pearls. 457 Eft a. pleasing, charming. 855 ETC16 m. poison. 298 Era 76. pleasure. 520 El m. laughter. 514 Erftat f. laughter. 518 ETF n. laughter. 518 ETFT m. N. of a sentiment. 582 ETET m. N. of a Gandharva. 88 ga n. welfare. 526 Pero m. swing. 870 EH a. cold. 144 ffhga m. the moon. 136 Hm. N. of a moutain. 914 chegar f. N. of Pārvati. 51 thagat f. camphor. 486 TEHTI m. the moon. 132 ÍEHISA M. N. of a mountain. 217 हिरण्मय n. one of the nine divisions of the earth. 914 feToo n. gold. 343 ferogi m. epithet of Brahman. 16 faroutag m. fire. 337 m. ram. 329 ayam, fire. 335 Saat m. fire. 334 17 m. fire. 333 afa f. name. 619 bem. N. of a Gandharva. 88 897 m. god of love. 63 En. bosom, breast. 433 E n. mind. 402 E n. bosom, breast. 433 E a. pleasing, charming. 856 har f. anxiety. 549 kui n. organ of sense. 399 azt m. N. of Vişnu 27 Era f. flame. 897 era m. f. weapon. 714 To m. cause. 643 # n. gold. 343 74 m. epithet of Gaņeśa. 7 gr# m. spy. 690 Eros m. the sun. 126 gia n. sacrifice. 671 ETH m. sacrifice. 671 great f. river. 228 547 a. short. 844 gricat f. lightning. 177 st f. bashfulness. 517 m. joy. 519 Homonymous Words Tìm f. quarter, 925; the eye, ray of light, region of the sky, thunderbolt, speech, arrow, water, 926 ; the earth, cattle 927. ARTH m. lute, elephant, horse, lion, deer, god of love, coral, garment, 916; moon, cātaka bird, large black bee, cloud, bow, sword (?), thunderbolt, earth, 917, crane, cuckoo, peacock, parrot, eagle? gold, wind, the sun, darkness, 918; guñjā seed, Bilva fruit, lotus, light, chalk, 919. eft m. lion, monkey, parrot, Harihara, gold, N. of Paraśurāma, 920; moon, star, Sukra, king, horse, taking away? a? yama, quick-silver, 921 ; elephant, qof? wind, fire, N. of Kārttikeya, Indra, snake, 922; the sun, thunderbolt, N. of Siva, day, sword, 923; the sun, monkey, frog, Vişņu, Indra, wind, 924; horse, lion, moon, yama, 924.

·102 ADDENDA ET CORRIGENDA Page Line 3 विषान्तकृत् 13 18 20 22 32 Text for read अर्विषान्त. उत्कलिकावलिः उत्कालका वलिः (१) सप्त मन्त्रः सप्तमन्त्रः प्राणसमोऽधिकः .ऽभिकः ॥२६॥ ॥ २९॥ ०शकरणं शक( कारणं add after this line इति वैश्यवर्गः for वार्धक्य read वार्द्धक्यं संहनं संहतं प्रवालाचलाः प्रवालाञ्चलाः गरुडःस्वर्णा गरुडास्व० गुञ्जा श्रीफल० गुञ्जाश्रीफल ०खटीकाः ०खटिका: 46 235 340 373 417 619 774 804 871 916 918 919 919 40 41 45 . 47 47 47 47 Index 51 54 55 after 3721 f. mother ईश्वरी उमापति नील m. one of the treasures of Kubera अम्बिका f. N. of Parvati, 52 ईहा f. desire 531 उर m. breast 433 नील a. black 479 " 73 ·DECCAN COLLEGE MONOGRAPH SERIES 1. Panipat 1761—by T. S. Shejwalka). Crown 4to, 141 and 9 maps. 1946. Rs. 12/- (M1). 2. Anthropometric Measurements of the Marathas-by Iravati Karve, Crown 4to, 71 and 4 plates. 1948. Rs. 8/-. (M7). 3. Studies in the Historical and Cultural Geography and Ethnography of Gujarat -by H. D. Sankalia (being the Thakkar Vassonji Madhavji Lectures for 1944 at the University of Bombay). Crown 4to, pp. xvi + 245 and 3 maps. 1949. Rs. 15/- (M 11 ). 4. Etched Beads in India-by M. G. Dikshit. Crown 4to, pp. viii + 79 and 19 plates. 1949. Rs. 10/-. (M 13). 5. Report on the Excavations at Brahmapuri in Kolhapur-by H. D. Sankalia and M. G. Dikshit. Crown 4to. M 15). (in press). 6. Stone Age and Pleistocene Chronology in Gujarat-by F. E. Zeuner. Crown 4to, pp. 46 + 11 plates, 1950. Rs. 8/- (M 17]. 7. Phonemics of Old Tamil-by C. R. Sankaran. Crown 4to. [M 18 ). (in Press). 8. Anthropometric Survey of Mahāråşğra, — by I. Karve. Crown 4to 134 + 24 plates, 19.1. Rs. 12/-. [M 20 ). DECCAN COLLEGE DISSERTATION SERIES 1. Historical Grammar of Old Kannada (based entirely on the Kannada Inscriptions of the 8th, 9th and 10th centuries A.D. )-by G. S. Gai, Royal 8vo, pp. xvi + 232. 1946. Rs. 15/-. (D 2]. 2. Cultural History from Vayu Purāna—by D. R. Patil. Royal 8vo. pp. xviii + 348. 1946. Rs. 15/-, [D3). 3. Historical Grammar of Inscriptional Prakrits—by M. A. Mehendale, Royal 8vo, pp. xl + 345. 1948. [D 5). 4. Juvenile Delinquency and Destitution in Poona-by Mrs. G. N. Ruttonsha. Demi 8vo, pp. 180. Rs. 8/-. [D6). 5. Historical Grammar of Apabhramsa—by G. V. Tagare. Royal 8vo. pp. xviii +454. 1948. Rs. 21/- (D8). 6. Verbal Composition in Indo-Aryan-by R. N. Vale. Royal 8vo. pp. xii + 324. 1948. Rs. 18/-. (D 9). 7. Stone Age Cultures of Bellary-by B. Subbarao. Royal 8vo, pp. viii +62. Rs. 81-. (D 12 ]. 8. Citations in Śåbara Bhasya-by D. V. Garge. Royal 8vo. (D 19 ]. (in press).

·SOURCES OF INDO-ARYAN LEXICOGRAPHY 1. Anekārtha-tilaka of Mahipa, critically edited by M. M. Patkar. Royal 8vo, pp. viii + 4 + 215 + 2. Rs. 6/-. 1947. [L 4). 2. Words beginning with a in the Udyogaparvan E. D. Kulkarni. (in press). 3. Košakalpataru of Visvanātha, critically edited with notes and index verborum by S. M. Katre. [L 14 ). (in press). 4. Amaramandana of Kęsņasūri, critically edited by V. Raghavan. Royal 8vo, pp. 43, Rs. 3/- 1949. [L 16 ). 5. Kāśakſtsna-ſabdakalāpa-Dhâtupātha, with an old Kannada commentary by Cannavīra, edited by A. Narasimhia. Crown 8vo, pp. 442. Rs. 5/-. 1951. (L 21 ]. 6. Siva-Kośa of Sivadatta, critically edited by R. G. Harshe, with notes and index verborum. Royal 8vo. (L 24 ). (in press). DECCAN COLLEGE HAND-BOOK SERIES 1. Prehistory in India. Four Broadcast Talks on Early Man-by F. E. Zeuner. Crown 8vo. (H 22 ]. WORKS UNDERTAKEN CONTRIBUTORY STUDIES TOWARDS A DICTIONARY OF SANSKRIT ON HISTORICAL PRINCIPLES --- -:0:- 1. A Dictionary of Inscriptional Sanskrit, basei on all the published Inscriptions found in India and Greater India. 2. A Dictionary of Sanskrit, based entirely on all available Sanskrit Košas, published and unpublished. 3. The Vocabulary of Ašvaghoša (based on Buddhacarita, Saundarananda and the fragmentary plays found in Chinese Turkestan). 4. Index Verborum to Vātsyāyana's Kāmasūtra and related literature. 5. Paryāyakośa, being a Dictionary of Sanskrit synonyms drawn from the commentarial literature of Sanskrit, cited without reference by name to ancient Kogas. 6. Critical Edition of Nanarthamanijari of Rāghaya. 7. Critical Edition of Nānārtharatnamāla of Irugapa Daņdād hinātha.