·SIMILES OF KĀLIDĀSA K. CHELLAPPAN PILLAI ·VISVA-BHARATI विश्वभारती na FOUNDED BY RABINDRANATH TAGORE MEMORANDUM OF ASSOCIATION "To study the Mind of Man in ots realisation of different aspects of truth Objects from diverse points of view " "To bring into more intimate relation with one another, through patient study and research, the different cultures of the East on the basis of their underlying unity" "To approach the West from the standpoint of such a unity of the life and thought of Asia" "To seek to realise in a common fellowship of study the meeting of the East and the West, and thus ultimately to strengthen the fundamental conditions of world peace through the establishment of free communication of ideas between the two hemispheres " "And with such ideals in view to provide at Santiniketan aforesaid a Centre of Culture where research into and study of the religion, literature history, science and art of Hindu, Buddhist, Jaia, Islamic, Sikh, Christian and other civilisations may be pursued along with the culture of the West with that simplicity in externals which is necessary for true spiritual realisation, in amity,' good fellowship and cooperation between the thinkers and scholars of both Eastern and Western countries, free from all antagonisms of race, nationality, creed or caste, and in the name of the One Supreme Being who is Shantam, Shivam, Adoaltam" "The membership of the Visva Bharati and of its Constituent Bodies Membership shall be open to all persons irrespective of sex nationa race, creed, caste or class, and no test or condition shall be imposed as to religious belief or profession 1a admitting members students, teachers, workers, or 10 any other connection whatsoever." The Society us at present maintaining the following institutions - Patha Bhavana (School). Siksha Bhavana (College), Vidya Bhavana (Research Institute ), Palundrohr (Moueum and Institute of. Rerrasher an. Batendimenti China Bhavana (Sino-Indian Dept ), Kala Bhavana (School of Arts and Crafts ). Sangt. Bhavana ( School of Music & Dancing), Hindi-Bhavana ( School of Hindi Studies & Research)' at Santiniketan ; and the Institute of Rural Reconstruction and Silpa-Bburana at Sriniketan The Society manages its own Press at Santiniketan and the Publishing Department at 6/3, Dwarkanath Tagore Lane, Calcutta The supreme control is vested in the Parishat, the Sadasyat ( members ) in General Meeting assembled, The Governing Body is the Samsad, consisting of members elected, by the Sedesyar Lod the representatives of the different departments Life membership, Rs. 2508. Anaval subscription for ordboary members, Rs 1a/ Persons desiting to become members the Visva Bbaratl should fill up a form of Application and send it to the General Secretary. Visva Bharatı Office, Santiniketan, Bengal, India

·VISVA-BHARATI STUDIES
VIDYA-BHAVANA.
उपमा कालिदासस्य
SIMILES OF KĀLIDASA
BY
K. CHELLAPPAN PILLAI

·FIRST PUBLISUCD--1945
PRICE-RUPEES TWO AND
ANNAS EIGHT ONLY
.
AVAILABLE AT
VISVA-BHARATI GRANTHANA-VIBHAGA
818 DWARKANATH TAGORE LANE
VISTA BHARATI BOOK SHOP
% COLLEOE ROVARE
CALCUTTA

·TO SHASTRI MAHASHAYA

·CONTENTS
PREFACE
ABBREVLATIONS
INTRODUCTION
THE SIMILES OF KALIDASA

·INDEX OF UPAMAS 1 1 ANIMALS Aquatic Birde Domestic Insects Serpents 11 11 Wild 1v 1V 17 17 FRUITS ZII GODS AND HEAVEN 211 GRAINS XV HOUSE XY IMPLEMENTS OR ARTIOLES IV INSTRUMENTS XV JEWELS XVI KING Xv1 LITERATURE X411 METALS AND MINERALS Xy11 MISCELLANEOUS XVII MOUNTAINS X9111 ONNAMENTS AND SOENTED COSMETICS PLANTS Creepers Grass Plants RELIGIOUS PERSONS AND THINGS SK TIME 11 Amon IX111 V ART Music Painting BODY CELESTIAL BODIES Moon Planets Stars Sun CLOTHING CLOUD DISEASE AND MEDICINE TARTK FIRE FLOWER Frans Y1 YL YI v11 411 V313 IX ·PREFACE within a year It was in 1933 that I joined the Rescarch Department of the Vosvabharatı Sastrı Mahasaya Vidhuſekhara Bhattacharya was then in charge of the Department His guidance and inspiration helped me unfailingly in my work on the Similes of Kalıdaşa It was finished But circumstances beyond my control made it impossible so far to let it see the light of day When I finished the work and presented it to our late beloved Gurudeva he was evidently very much pleased and suggested that I might undertake similar work 10 respect of Vyasa, Valmiki, aod Bana Due to unforeseen difficulties I could not take up Gurudeva's valuable hint, although the presence of Prof Ksitimohan Sen 10 the Department afforded an invaluable opportunity for working along the suggested lines I feel greatly honoured in taking this opportunity to dedicate this humble work of mine to Mahamahopadhaya Vidhusekhara Bhattacbarya, in token of my profound respect and devotion to his gracious personality I should also like to express my deep sense of gratitude towards the Visvabharatı University for making arrangements to publish this brochure The Kerala Tagore Academy, Trvandrum, 2nd August, 1945 KC Pillai

·ABBREVIATIONS
AS
KS
MA
MD
RS
RV
VU
Abhijñāna Sakuntala.
Kumāra Sambhava.
Mālavikāgnimitra.
Meghadūta.
Rtusamahāra.
Raghuvamsa.
Vikramorvaſiya.

·INTRODUCTION The Upamas of Kalidasa occupy a unique place among the alankaras in Sanskrit literature In fact, therr graphic beauty, spontaneity and appositeness stand uoparalleled in the literatures of the world I shall attempt, 10 these prefatory remarks, to give an idea of their richness and variety Kalidasa is a poet of the highest rank, for whom the soul of poetry is sentiment (rasa) which, as such, is exalted above mere poctic ornaments Many a poet after his days laid undue stress on the external artifices of style at the cost of the inner sense which resulted in the general decadence of Sanskrit poetry for sometime as up the case of the Alexandrian Poets Closer observations will reveal similar tendencies even in the poetry of Kalidasa's own days In the alath caoto of the Raghu'amsa the poet makes 20 attempt at dis playing verbal conceits, but in this case, his poetic geolus saves him from the pitfalls which his lesser successors so miserably failed to avoid Kahdasa would never cheapen the essential digmity of bus thought There is not the least tinge of laboutedness in his poetical style, his expressions being so absolutely spontaneous As a cule Kalidasa's verbal embellishments only add to the excellence of his poetry instead of serviog, as in other cases, just to conceal the feebleness of genuine poetic inspiration True, Kalidasa was a master of all kinds of figures of speech, but his skill in corapturing the readers with apt and graceful Upamas unique The oft repeated phrase "3941 arfagrupa" 15 as famous poet himself Before we discuss his Upamas it would be useful to add a few words on the figure of speech in question The literature of poetics ( Alankara Sastra ) has reached a very high stage of development in Sanskrit Many useful volumes have been produced in this field of literary criticism Notwithstanding some have splitting discussions, Sanskat poetics displays a wonderful treatment of the art of poetry It deals with the essential factors of 1s as the ·[] are what poetry such as guna, dosa, alankara, rasa, etc But the historical fact that the critical study of poetry started with the analysis and systematisation of figures of speech, is perhaps responsible for this coure branch of study taking the name of Alankara śastra The meaning of alankara is thus described by Dandin in his Kavyadarta (II 1)-काव्यशोमाकरान्धर्मानलकारात् प्रचक्षते •Alankaras beautify literature' Now, Upamā (simile) is the most prominent of all the figures of speech and so many of the Alankarikas have rightly given the first place to it Appayya Diksita writes in his Citramimamsa aya Sagara, ps). उपमैद्य शैलपी सप्राप्ता चित्रभूमियभेदान् । रमयन्ती काव्यर नृत्यन्ती तद्विदा चेत ।। *Upamă, the only one actress, dances on the stage of literature 10 different roles and entertains those who have the power of appreciation', Then he goes on to cxplain how the same Upamā assumes different forms of alankara owing to different modes of expressions-- पद्रव मुखमिति सदृश्यवर्णन तावदुपमा। .सवोत्ति भेटेननेकार कारभाव भजते । तथाहि । चन्दन मुख मुखमिव चर इत्युपमेयोपमा । मुख मुखमिदत्यनय । मुख मित्र चद्र इति प्रतीपम् । घर या मुख स्मरामोति स्मरणम् । मुखमेव च इति स्यकम् । मुखय देण ताप शाम्यतीति परिणाम । किमिद मुरमुताहो पर इति सदेह । चत्र इति चकोरारत मुखमनुधावन्तीति भान्तिमान् । चन्द्र इति पोरा ममिति चचरीकास्वमुखे रज्यन्तीति युरेस । चोऽय न मुखमिल रहा । नून चद्र सुरक्षा पद्रोऽयमितशयोक्ति । मुखेन चद्रकमले निजिते इति तुययोगिता । निशि पदरत ग्मुरा पहपतीत दीपम् । सगुण एवाई रग्यामि चन्द्र एव चोरो रज्यत इति । प्रतिवस्तूपमा । दिषि पन्दी मुविस मुसमिति हरन्त । मरा पदधिय विमतीति निदर्शना । निकर मुसं पदादतिरिच्यते नमक । सरोन ममं च दो निशानु प्रतीति राहोन्ति । मुरा नेप्रारचिरं रिमतग्योनोप समिमनि गमागवि बम्जन सारा र हरिणहिताविना इतिश्रेय । मुखाय पुरत पड़ी निष्प्रम (manएमुनेगरियायमुपमा । Thus we see that as many as tuenty-two alar karas are in fact originally only Upim ·( xi 1 Its function is to compare an inferior or little-known object with a superior or better-kaowa object Sometimes the superior is com pared with the inferior. Upamā is regarded as an alankāta of sease ( arthālankára ) by many, while Bhoja takes it as that of both, sense and word (urbhayalankára) Simile consists in the expression of resemblance between two things, the Upamāna and Upameya. The older writers, as Dandia and and Vāmana accept even the slightest resemblance between these two things as enough justification for the use of Upamí The definitions of the later writers differ little technically from Dandin's and Vāma. na's, which are too wide, and as such include some other figures also Mammata's definition agrees fully with that of Gargya as quoted by Yaska (N III 13) Vidyanatha and Viśvadatha give very precise defioi tions Jagannatha, who is the latest of all, is not satisfied with merely technical definition Along with his predecessor Appayya Diksita, he emphasises the point that the employment of Upapa must enhance the beauty of sense and hence in the scatence IAERIT 794 there is no Upamālamkára , it is only a bare statement Upamana 'the standard of comparison,' Uoameya 'the object to be compared,' Sodbarana dharma 'the common properties of the Upamana and the Upameya and Vacaka 'the particles expressing the similitude such as iva, v'at etc, are the four component parts of a complete Upamā An Upama is complete only when all these four factors are clearly expressed and when one or two, or threc of them are abscat we have what is called Luptopamā (elliptical simile) The numerous divisions of Upama, particularly those of the later weiters, are chiefly used on this factor But the older writers subdivide it entirely from different standpoints, that is, from the auture of the Upamā and the puspose it is made to serve Dandin's subdivision is the most elaborate, being thirty two in number Coming to Kālıdasa, we are to consider the beauty and achness of his similes, wbich are unique and cofiate in variety In the following pages I have given an exhaustive list of his Upamas along with the other figures of speech based on it Os the whole, the number ·[ xil ] the comes to about to one thousand two hundrcd and fifty, of which a little less than half occur in the Raghuvamsa alonc Among the many works attributed to Kalidasa, the Raghu amsa, the Kumārasambhava, the Abhijñānasakuntala, the Vikramorvafija, the Malavikāgnimitra, the Mlēghädinta and the Rtusambära have beco universally accepted as his. The Raghuvamia contains largest number of similes and kindred figūres, nearly five hundred and fifty It begins with a simile and ends with another The first canto itself contains more than thirty similes of a very high quality In the last portion of the fifth canto, where the king Aja is being awakened from his sleep by the royal bards (vartālıkas ), we are presented with excellent Upamas The thirteenth canto, where the poet makes Rama go on his aerial journey with Sıtā, is full of Upamas and Utpreksās and is one of the loveliest parts of the work The Kumārasambhava is entirely of a different type, the theme being much more compact, and so the Upamas 10 the book, which are about two-hundred and fifty in number and of which more than half occur in the first seven cantos, are characterized by a sublimity that we miss in Kālıdāsa's earlier productions The first canto opens with a glorious description of the Himalayas with all the sanctity of their associations that has provided much of the spiritual inspiration of India In the same canto the poet draws the picture of Parvati, in traditional style, giving all details of the figure from top to toe, Pädadikeśānta varnana To the modern reader this sort of descripuoo might seem rather like a catalogue of items of beauty But the genius of Kalidasa infuses a poetic spirit into the description which makes it something much more One particulat characteristic of his Upamas in this description is to be noted Generally he takes for his standards of comparison the most familiar objects But being not satisfied with real objects with which Parvati's beauty could be compared, the poet takes some hypothetical upamanas, as in the following liacs पुर्य प्रारोपहित यदि स्या- berat sarafa fem7147 KS, I 44 ·ततोऽनुर्याद्विशदस्य तस्या स्ताम्रो स्तमच स्मितस्य ।। Sometimes he would go even one step further and declare that Udamāna is possible in the given case, as the following śloka shows mitato hal 1- देकान्तरीत्याकदलीविशेषा । रब्चापि लोके परिणाहि रूप KITOSETETATTET 1 KS, I 36 And he could conclude that the purpose of the creator in fashioaiag her was to make her the quiatessence of beauty सर्वोपम द्रव्यममुच्चयेन यथाप्रदेश विनिवेशितेन । सानिमिता विवरजा प्रयत्ला देवस्थसौन्दर्यदिदृक्षयेव ॥ KS, I 49 No descriptive words are required for Abhiynānafakuntala which is highly appreciated at home and abroad alike But as regards the Upamas, though there are only about seventy in it, they invariably illuminate and beautify the themes Kalidasa handles in the pages of that celebrated drama The Meghadata is a unique lyric of love in which the magic of the poet's imagination reaches its height It is full of graphic representations of nature's beauty from begiobing to end. The wonderful des cription of Alaka deserves special mention The number of Upamas 10 thie Megbaduta is only fifty Lastly we come to the Rtusambara, a series of descriptions of the six seasons of Ind 12 In this work, remarkably rich 10 figures of speech, of which 60 are Upamas, the varied beauties of the different seasons are painted with all the passions they awaken in the minds of lovers Kalidasa, as all poets of nature do, borrows his standards of comparison mostly from the realm of nature It is not the oovelty of the standards but the manner of their presentation that constitutes ·( XIV ) the secret of the magnificence of his similes The most trivial things are touched with a strange beauty by the magic of the poet's fancy. Generally, he compares a concrete object with another. In personifying inanimate objects, Kalidasa is a master His Upamas range from earth to heaven We shall begin with those dealing with the earth For the Indian poet, the earth is something more than its constituent elements * She is Sarvamsaba the embodiment of patience, and the seat of generosity Poets have fancied a beautiful garment for her decoration the blue ocean and hence is she sågarāmbarā. Kalidasa offers her a fine necklace of pearls with a large sapphire 10 the centre त्वय्यादातु जलमवनते शाङ्गिणो वर्णचौरे तस्यास्सिन्धो पृथुमपि तनुं दूरभावात्प्रवाह । प्रेक्षिप्यन्ते गगनगतयो नूनमावर्षी दृष्टी रेक मुक्कागुणमिव भुत्र स्थूलमुक्तेन्द्रनीलम् ॥ MD. I. 48 Descriptions of mountains with their peaks and valleys abound in Kalidasa Their majestic height and adamantine firmness are the two qualities which have been generally used as standards of comparison The Himalayas with their sanctity and glory, the Vindhyas, The Mahendra, Kailasa 'the looking glass of the heavenly ogmphs', Indrapılacala 'the mountain of sapphires', Sumeru 'the golden mountain', Lokaloka which divides the world of light from the region of dark- Dess, these are the mountains which gripped the imagination of the poet The similes, in which the Himalayas have been described, occur most often, and in fact they are as many as thirty six in number In many of Upamas, Kailasa stands for crystal purity and whiteness, Mahendra for its huge proportion and Sumeru for hardacss and strength In one place for comparing Airavata 'the elephant of Indra', who is both white and huge, the poet creates a mountain of crystal The words for the earth in Bedint ara of feminine gender, hence it is conceived un woman and consequently It has all the attributes of a woman. The cita is the same with other word. soch utbou for the moon at etc which are of masculine gender and 10 tbay 110 ruda u men ·( x) ऐरावत स्फाटिकलिसोदरम्। KS, XIV , Kailasa is fancied to be the accumulated laughter of Lord Siva * Tatue affenfaz FUERT ERIE I MD, I 60 In some places for making the simile more striking, the mountains have been described as having the power of motion यस्य क्षरस यगजच्छलेन यानासु यातीव पुरो महेद्र । RV VI 54 Of the Indian Flora and Fauna, the poet makes ample use Stately trees like the Sala, the Devadaru, as also smaller species like the Candana, the Bakula, etc occur as Upamana Creepers 10 most cases represent delicate female beauty Flowers of all kinds have a great fascination for Kalidasa, and the lotus of course, was a favourite with him, as indeed with all our ancient poets A very fine example of a tree simile occurs in the Raghanamsa when the reddish brown sacrificial cow of Vasistha, desirous of test ing the devotion of het royal guard Dilipa, enters a cavern of the Himalayas There she appears to the king, being threatened by a lion, with his soft white manes The poet compares the scene to a Lodhra tree in bloom, standing on the crest of a suddy bullock स पाटलायां गवि तस्थिवास धनुर्धर केसरिण ददर्श। अधित्यकायामिव धातुमय्या- una fyrir RV, II 29 The Candaoa, or the Malayadruma is another favourite tree The pquon is that it is found only la the Atalaya mountata sad that is always cagirt by serpents attracted to it by its fragrance This simile conveys the idea of inaccessibility of a noble object due to evil as sociations Sakuntala compares herself, when dropped from her father's lap, to a young sandal plant uprooted from the slopes of the Malaya It may be ment qued here that according to poetie confentiong fan. Laughter etc 110 para wbite alacay and cane are black and anger sad love ted ·( xvi ) Among trees, the mango is mentioned often. Kalidasa celebrates the weddings of young trees with creeper brides The king Agnimitra describes himself as the Sahakara and requests Malavika to play the part of the Madhavi creeper विसृज सुन्दरि सगमसाध्वस तव चिरात्प्रभृति प्रणयोन्मुसे। परिगृहाण गते सहकारता anfanartarafta afa o MA, IV 13 Lovely creepers are always compared with women Every part of a creeper has, corresponding to it, an organ in the human body If Indumati is a walking flame, Parvati is a roaming creeper आवजिता किञ्चिदिवस्तनाभ्यां वासो वसाना तरुणाकरागम् । पर्याप्तपुष्पस्तबकावनम्रा Freifruit qezofaalt zaal KS III 54 The simile has been acclaimed as a perfect and exquisite one Bunches of Aowers suggest the female breasts and feet, arms, fingers and lips are compared to kisalaya (tender leaf), the type of all tenderness and delicacy In the following example the reader is sure to enjoy with the garden creeper, the eternal music of Nature श्रुतिमुखभ्रमरखनगीतय घुमुमकोमल्दन्तरुचो बभु । उपवनान्तलता पवनाहते fanzù grafia sofa RV, IX 35 Kalidasa's poetry has, to be sure, been richly perfumed by flowers of various celebrated virtues Lotus of course takes the lead it has been employed more than sixty times The traveller in the world of Sanskrit literature has ever a pleasant moon shining over him, while his eyes perpetually feast on the lotus flowers Sometimes the poct, finding the ordinary lotus inadequate to describe the beauty that he would suggest, creates golden lotuses ·[xvii 1 KS. V. 19, नवं वपुः काधनपानिमित मृदु प्रकृत्या च समारमेश्च । तासां मुखरासवगन्धग:- यप्तिान्तराः सान्द्रकुतूहलानाम् । विलोलनेत्रभ्रमरगवाक्षाः HERTTIHITT TIHET RY. VII. II, KS. VIII. 62. This is a picture of the mansions in the city, whco king Raghu entered in it. The sun is the life-giver of the lotus and the moon his rival. Padmini, 'lotus-pond' is said to be the beloved of the sun, and she also on her part is exclusively devoted to him With his advent in the morning she blooms into life. Towards the moon her atfitude is like that of a purdak woman, reluctant to show her face out. Kuvalaya, “blue lotus' with its long petals resemble the eye. Though the eye is compred to the flower, it is the petals that resemble it. The poet sees in them, as they geotly wave in the breeze, or are set atremble by the fish as they swish their tails against them, the dancing movements of the eyes of sensitive women. Kālıdāsa, like all other Sanskrit pocis, sometimes follows the usual poetic conventions with regard to the blossoming of certain the Asoka, the Bakula, the Kurabaka, etc. The Afoka flowers with their bright orange colour present a rich sight The blossoming of Kadamba which happens soon after a shower is compared to the human body with the hairs on end The round bud appears like tear drops. Bimba is a fruit, with a bright red colour, and the colour has been employed to describe the lip of a handsome woman. Similes descriptive of sheets of water also abouod ia Kalıdása. The ocean comes first. It is personified as a husband with the rivers as his maoy wives. The largeness of their household does not seem to be in any way unfavourable to the harmony among the members on the other hand, devotion to their comidon lord binds them all together. There is a magnificent picture of the ocean welcoming his friend, the moon. Overjoyed at the sight of the friend who helps to unite him sometimes with one of his sweet hearts, toc volā (shore ), trees e. g, ;

·[xvii 1 the ocean hcaving high with enthusiasm raises up its long wavehands to embrace him Of the rivers described by Kalidasa, the divine Gangā (Ganges) is the most conspicuous The mighty stream flooded in the rainy season washing down its banks and bearing in its current numerous fallen trees, and the river, become calm and screnc in winter, are de picted in spendid images Kālıdisa seems to have been particularly fascinated by the exposed sand banks seen in the course of rivers The Poet cannot think of the Yamunā as separate from the Gangā We give below the famous lines from the Raghuvamsa which describe the cofluence of these two celebrated rivers क्वचित्प्रभालेपिभिरिन्द्रनोलेमुक्तामयी यष्टिरिवानुविधा । अन्यन मालासितपकजानामिन्दोवरैरुत्सचितान्तरेव ।। कचित्खगाना प्रियमानसाना कादम्बससर्गवतीव पति । अन्यत्र कालागुरुदत्तपना भक्तिभुवश्चन्दनकल्पितेव ।। वचित्प्रभा चान्द्रमसो तमोभिश्छायाविठीने शबलीकृतेव । अन्यत्र शुभ्रा शरदभ्रलेखारन्ध्रष्विवाल्क्ष्यनभ प्रदेशा ॥ क्वचिच्च कृष्णोरगभूषणेव भस्माइरागा तनुरीश्वरस्य । पश्यानवद्या िविभाति गङ्गा भिन्नप्रवाहा यमुनातररै ॥ RV XIII 54-57 Whirlpools are a standard of comparison for the feminine navel and the ripples for the swift movement of her eye brows The dewdrops trembling on a blade of grass or a leaf in the morning suggest a striking simile for the uncertainty of life Clouds are associted with divinity by Kalıdāsa In them the poct finds a loving and generous friend and a first rate artist They are of high birth and ant a mere condensed mass of vapour The cloud is represented as the prime minister of Indra and the life givet to the world It is also spoken of as an accomplished magician who can change his forms at his will The permanent and unbroken re lation between lightning and clouds is well known as that between a word and its sense, and the moon and moonlight Slender beautiful damsels are likened to lightning The following example, comparing the cloud to the palaces of Alakā 'the capital of Kubera' cnumerates all the various characteristics which they share in common ·[xix ) विभुत्व त ललितबनिता सेन्द्र चाप सचित्रा सगीताय प्रतमुरजा स्निग्धगभोरघोषम् । BPECTRITA AMATEJA fanm प्रासादास्त्वा तुलयितुमल यत्र तेस्तै विश१ n MD II 1 It re- Fire tests the purity of other objects and is itself pure presents brightness, lustre and spiritual splendour Salots and sages arc often compared to it Sacrificial fire is the purest, because of its sanctity The wind is a constant companion of fire, especially at the use of conflagration and so it is imagined as its charioteer OF course the fire cannot get a better charioteer When both the friends are united, their force 15 diresistible In this connection it may be pointed out that the simile which the lodian sholars associate oftenest with the Poct is based on the vivid image of flade foaming from place to place समारिणी दीपशिसेव रामौ य य व्यतीयाय पतिवरा सा। नरेन्द्रमागाट्ट इव प्रपेदे विवर्णभाव स स भूमिपाल | RV VI 67 moon Imagine the fame of fire moving along a thoroughfare loed with towers , as it progressess, the rows of towers will successively be illuminated and plunged in darkness Even so the royal suitors experienced by turns the light of love and joy, add the darkness of despondency as Indumati moved up to and passed by them Now we come to the similes connected with the sun and the The sun with its torrid glare always sigaifies the power and the moon with her mild radiance is generally used as the standard of comparison for the human face especially the feminine Kalidasa employs the moon as an upamana more than ninety times He has used sixteen synonyms of the moon, but Inds, Candra, Satin, and Sasanka which are shythmic and cuphonious seem to be his favourites Ia almost all cases the moon represents the female face The full moon signifies its beauty and the young moon is the loveliest image of an infant's face Dakşa's wife, as she rests on a solitary bed in extreme mental agony, is described as the solitary digit of the moon appeanog on the eastern horizont It is the moon which makes the night scally bright.

·[xx 1 नक्षमताराग्रहसकुलरापि falfae at TSH ufz. RV. VI 22, And the moon also gets brighter in the company of night. अधिगच्छति महिमान चन्द्रोऽपि निशापरिगृहीत | MA I 13 Pârvati's face skirted with locks of hair surpasses the beauty of the lotus with black bees clusteriog round it, as well of the moon girl with the clouds रग्नद्विरेफ पग्भूिय पन समेघरै शशिनश्च विनम् । तदानतधोरल्क प्रसिद्ध- विच्छेद सादृश्यक्याप्रसद्दम्॥ RS. VIT 16 Thc similes inspired by the sun occur 40 times Occassionally the poet creates a hnadred suns to magnify diurnal splendour. तेजौभिदिनपतिशतस्पर्धमान । Ksx 60 Birds and animals occupy an equally importapt place in the world of Kālıdāsa's imagination Taking the peculiar characteristics of certain animals poets compare men and women to them as mrgäksi (a woman with eyes like a deer's ) gajagamari (of an elephant like gait ), kokslavāni ( having the voice of a cuckoo ), etc and it is an jøteresting feature of Indian poetry. Amongst birds, Kālıdasa most frequently introduces the Hamsa and the Cakravaka Hamsa has an attractive colour and is the vehicle of Brahma, and Sarasvati At the beginning of the monsoon it fites towards the Mänasa lakc. la literature it is famous for its graceful gait and sweet notes which are compared respectively to the stately movement of a handsome woman and the jingling sound of her anklets Here is an example of the Hamsa simile to which every part of the ubameya has corresponding parts in the upamana सा व वेत्रगृहणे नियुष्य परन्ता गगुमा मिनाय। समर पे रेखा 4 RATE 11 RV. VI 36 ·( 31 Sunanda leads Indumatı from suitor to suitor even as a female swan is borne towards lotus blossoms on the crest of waves raised by a breeze Here Sunanda is compared to farangurekha, Indumatı to Rajabamsı, and the kings to the blooming lotuses Cakravakas fly in pairs during the day time, but are separated at night The plight of young lovers in their separation is compared to the state of the Cakravakas at night Bhrnga, che black bee' is a common figure The eyes of women because of their flitting glances and bluish colour resemble the bee In the following verse there is an upama, where Bhonga is predomident Raghu in the course of wars had to fight the Yavapas and he covered the earth with their chopped heads resembliag honey combs covered with bees भल्लापवर्जितस्तेषा शिरोभि इमधुरीमहीम् । तस्तार सरपान्याप्त सक्षौद्रपटलैसि ॥ RY IV 63 The elephant is the chief of all the animals described by Kalidasa The gait of handsome women is likened to an elephants slow and dignified movements The trunk resembles their thigh because of its graceful tapering form Next to the elephant comes the deer The large black eyes of a deer are the standard of comparison for those of women It is interesting to note the many moods of the poet's imagination when he tahes, Mīga 'decr', Balamrga young deer', Mrgi 'female deer' and Cahitamrgo frightened female deer' for comparison Kalidasa, employing a poetic conceit wonders whether Parvati imitated the art of glanciog from the deer or the deer copied it from Parvaus प्रधाननीलोत्पलनिविशेष मधीरविक्षितमायतक्ष्या। तया गृहोत नु मृगा नास्य स्ततो गृहीत नु मृगाइन भि । KS I 46 Human nature in its varied moods and stages of developments fell by po means, outside the rioge of Kalidasa's observation in the first place : felicitous csample of the seaction of youthful, ardeat and seasuous human gature to the exciting phenomenon of ·[xxii 1 moon-rise may be quoted from Kumarasambhava, the masterpiece of Kālıdāsa : भगुलीभिरिव देशसञ्चय afatua fafat Ho fafit: पुडमलीकृतसरोजलोचन चुम्वतीव रजनीमुख शशी ।। KS. VIII. 63. With equal sureness of touch, the poet depicts the stern and severe descipline of hermits living far away from the maddening crowd's 'ignoble strife,' and describes, in the words of Saradvata, the typical recoil of the hermit's mind from its first contact with the strange and profane atmosphere of a court : अभ्यतमिव ात. शुचिरशुचिमिव प्रशुद्ध इव सुप्तम् । बद्धमिव स्वरगति- जनमिह मुखसगिनममि ॥ AS. V. II. Perhaps the most impressive and unforgettable of Kālidāsa's pen-pictures, both by dignity of its diction and the sublimity of its contents, is represented by the celebrated sloka put in the mouth of an insignificant hermit-boy : यात्येक्तोऽम्नशिखर पतिरोषधोना- मावि नोऽणपुरस्सर एम्तोऽर्कः। तेजोदयस्य युगपदधमनोदयाभ्यो लोको नियन्यत झात्म दशान्तरेषु॥ AS. IV. 1, It is early morning and the disciple, that child of nature, turns his trained eyc upon a spectacle without parallel in the heavens. Behold, in the suddy cast the brilliant disc of the sun is steadily on the ascendant while opposite is the pale moon, the lord of the herbs, the erse-while undisputed lord of the sky, bastening helplessly to its incritable doom. The contrast between its recent grandcur and its poesens plight on the one hand, and the still sharper contrast between the languishing moon and the triumphant sun, stirs the imagination of thic contemplative disciple and he gives vent to the profound seflection that the sharp contrarieties of fortune of these two splodid ·[ 38111 ] orbs arouse in him Nature is proclaiming the lesson of heroic fortitude in the changing vicissitudes of life The Upamas based on literature and religion show the poet's thorough kaowledge of the different sciences philosophy and the sacred books of his times Though for the average readers these wont be of much interest yet those who are familiar with the ideas treated of and the technical terms employed are sure to take delight in these similes It is in this connection that Kalidasa takes some times abstract ideas for compassion as व्यूढोरको थकध सालप्रा महामुन ॥ BITCHFH THE क्षात्रो धर्म इवाश्रित ॥ RV I 13 The poet's heaven is very lively and full of interesting things He is in constant touch with his paradise Indra, the Lord of Heaven and many other lesser deities are fast friends of his heroes The celestial garden, where all the seasons are blended together for ever, each with its characteristic excellences the celestial Ganga which is full of goldea lotuses and in the holy waters of which the Apsaras nymphs' bathe, recur 10 his descriptions of the heavens Kalidasa represents Indra as the incarnation of masculine grace Saci is the ideal wife of Indsa, as Jayanta is the ideal soo Marica blesses Sakuotala after her reunion with her husband in the following words 811SFERT Taf जय तप्रतिम सुत । आशोर यान ते योग्या पौलोमीसदृशी भव ॥ AS VII 28 Vistu has a benevolent nature and is represented as goodness The goddess Laksmt represents beauty and prosperity Kalidasa is said to have been a devotee of Sıva but in his works, Siva occurs as an upamana very seldom indeed He is not a lovable romantic figure, cquipped as he is with a skull bone in the hand and black serpents on his body Kumara the son of Siva is the comman der in chief of the army of the gods and of a very heroic nature incarnate ·| XX1 ] Nipunika of Madana, and the Aśvins are the standard of beauty, as Kubera is of wealth Yama, the god of death, is a terrible deity His fist, tongue cverythiog is fierce A big stone thrown by Lavana against Satrughna is described as Yama's fist, separated from his hand and hurled at his foe His toague is a veritable conflagration : 21777 TARTI KS XIII 23 The poet has his humorous side also It is mostly in his dramas that we meet with example of his humour Kálidasa's Vidusaka is a very funny creature The rising moon is only a piece of modaka 'sweetmeat for him Sakuntalā, he compares himself, to a mouse pounced upon by a cat, when he found himself in the crushing grips of a sinister spirit. The other characters, too, describe his funny ways In the Vikramoruasiya the Ceti says he is like a monkey drawn in a picture, due to his perfect silence and quietness the Mälaikāgnimira compares the Vidūsaha, sleeping while sitting, to a bullock leaning against a street stall The Ragburamsa also furnishes us with some humorous similes Here we give an example : alanlaraffia DESERTIGT ATT RV XIII 71. Ráma, after many years, sees his aged ministers, who with their long grey beards looked like banyan trees with their long roots. In the above pages I have tried only to give a general idea of the similes of the great poet, and not to set forth their full beauty. Enough has been said to indicate that the very soul of Kálidõsa's figures of speech is the sure suggestion of sentiments and wealth of ideas and images, which imprint the pictures evoked by the poet's Gords indelibly on the imagination of the readers As I wish to deal ith some other aspects of the poct in a separate papes, I propose to Find up here these rambling observations The Kennls Tagore Academy Trivandrum peremler, 1955 K C. PILLAI.

·SIMILES OF KĀLIDĀSA
1
अशुमत्
पालखिल्यै रिचाशुमान् , RV \10
2 अग्नि
(1) अग्निकरप, RV VII 20
(2) अग्नितेजसम्, RV. YIY 1
(8) ज्वलति चरितेत्धनोऽग्नि
प्राय स्य महिमान क्षोभात्प्रतिपद्यते हि जन, AVI 31
(4) बसश्चतुर्थोऽग्निरिवागन्यगारे, RV V 27
(3) हुताग्निकर, RV I 16
(6) हेम्न सलक्ष्यते ह्यग्नौ विशुद्धि श्यामिकापि या, RV I 10
3
(1) अङ्कश द्विरदस्येव, RV IV 30
(2) अङ्कशाकारया, RV II 41
1 अङ्गारक
अङ्गारको राशिमिन, IA III 22 Ph
• अङ्गुली
अड्डुलरीगोरगक्षता, RV I 28
6 अचिररोचित
'शरदभ्रखण्ड, परिस्फुरत्याचिररोचिषेत्र, NP AII 14
अधन
(1) प्रभिनाजनराशिसनिभै , Rs II !
(2) भिन्नाञ्जनप्रवयकान्ति, IS II j
(3) भिन्नाञ्जनसशिमम्, RS I ll
7

·2 अजनयिन्दु-अन्तरिक्ष (4) सद्योनिरत्ताबनसोदरा तिम्, KS IV 30 (3) सद्योनिभिनाजनपुअतेजस , KS XV 16 (6) स्निग्धमिनाक्षनामे, AID I 61 6 अञ्जनरिन्दु अञ्जन विन्दुमनोहरै , RV II l अट्ट नरेन्द्रमार्गादृ इस प्रपेदे बिनर्णभानम्, RV VI 66 अट्टहास राशीभूत प्रतिदिनमिन त्र्यम्बकस्याट्टहास , ID I 60 9 10 11 अति अमरमुनिरिचारि स्रष्टु, VU V 21 12 यदि अद्र शृङ्ग हरति परन किंस्विदित्युन्मुखीभि , MD I 11 18 अद्विराज (1) वालातपरक्सानु , सनिर्मरोद्गार इवाद्रिराज , RV VI 60 (2) सधातुनिप्यन्द झाद्विराज, RV XVI TO 14 अदिङ्ग क पान्तपातहतभिनमिवादिङ्गम्, KS VII 11 17 अधित्या अधित्ययायामिर धातुमन्या रोद्रुम सानुमत प्रफुल्लम्, RV II .'' 16 अध्याग छायायक्षमिराध्यगा, RV " 17 अध्यर अध्यम्येय दक्षिणा, RV 1 31 . 16 धन (1) बाग्मामममति, 11 (1) अनगजात (1) पिताननिधी, - 14 1" भनधि गतिग्यिानरिक्षान, RI ·अन्धकार-अम्बुज 20 अन्धकार घोगन्धकारनिक्प्रतिम , KS XVII 41 21 अपवाद अपपाद इयोत्सर्गम्, RV XV7 22 अबग अचरा निशि खण्डितेब, RV V 67 23 अवाधार अपामिनाधारमनुत्तराङ्गम् , KS III 18 24 अज चालातपमिनाजानामकालजलदोदय , PJ II 11 अभ्यक्त अभ्यतमिर मात, ASL 11 . 20 अभ्र मयूरवेकाभिरिवाभ्रवृन्दम् , RV JII 09 27 अमर 28 29 अमरतेजसि, RT ME अमरधनुस, अमरधनुश्चारणा, HD II 15 अमृत (1) अमृतशिशिरान् , ID II 32 (2) अमृतध्रुतेर, (स्वरेण) Ks ] 15 (3) पिपिश्चन्तमिवामृत त्वचि, RT HI PG (1) वागमृतेन, RTI अमृतवरका अमृतकरयाकोमरम्, KS AGO भम्युज (1) अम्बुनकान्तिभाधि RS II (2) पादाम्बुनानि, IS III 20 (१) प्रमोदपिम्मेरमुखाम्बुजश्रिया KS AVI 1' () मुखाम्बुजेन, KS NI. (1) मुम्वाम्बुजानि, RS IT, 30 31 ।

·1 जम्बुद :-अयम्कान्त 33 32 अम्बुद स्वतश्च्युत चह्निमिवाद्विरम्बुद , RY III 18 अम्बुधर अशनेरमृतस्य चोभयोर्मशिनश्याम्बुधराश्च योनय, RS IV 13 31 अम्युराशि (1) औ मिनाम्बुराशि , RV I\ 82 (2) चन्द्रोदयारम्भ इवाम्गशि , KS HI G7 30 अम्बुरह (1) नमाम्बरहकोमलेन, AIA III 17 (2) हेमाम्बुरहोपमेपु RS LI7 अम्बुमराह अवृसिरभमिनाम्खुवाहै KS III 19 37 अम्भस् (1) अम्भसामोघसरोध प्रतीपगमनादिध, K- III 2) (2) निदाघमालोवणतापये माहेन्द्रमम्भ प्रथम पृथिव्या, hs II 43 36 34 नम्माज अम्भोजमिनोप्णवारणम्, 18 | अम्मोजपन निसम्पराम्भोजपनश्रिया, K II 23 10 अम्भोद निदाघधामयमविपाना नीनमम्भोदमिवोषधीनाम्, hs \II 23 11 अम्मारह मामोरिकशितगयन्द्रयान्ति (जिता ), RUL 17 व्यधर ग्यधानिमग्य, MI III 1, अयम् 11) अयोधीपाय यामिनाम्, I L}} (मानमियायमम्, . , भायात्र (1णायातायागमम, | TILU ·अरविन्द-अर्णव - 15 (2) अयम्बान्तेन लोहबत , KS II 19 अरमिन्द (1) दिवाकरादर्शनपद्धकोशे नक्षत्रनाथाशुरिचारचिन्दे, RI VI GG (2) प्रमोदपिरुसद्वदनारचिन्द , IAS LIII १ (3) मुखारविन्दे, RI II 50, IAS IN 1 (1) बदनारचिन्दात, RS II ]R, KS IN 20 (3) शुचिस्मेरमुखारनिन्दम्, १९ \HI 17 (6) साशुभिभितमिनारनिन्दम्, KS J 32 अरण परिणतारणप्रकाश , AS I 29 अरणराग अरणरागनिषेधिमि , RI IN 13 48 अरणाग्रसर अनुययो० अरणाग्रसर रचा, RI ING 10 अर्क (1) आलोकमर्कादिर जीरलोक, १ 3, (2) नभसा निभृतेन्दुना तुलामुदितार्केण, RT III 1.) (3) प्राचीगार्कम्, AS II 19 50 अगला पुरार्गलादीर्घभुज , R] IIIII 1 31 अचिस् नीचीमतिक्रम्य सितेतरस्य तन्मेखलामध्यमणेरिवाचि , RS ] 38 52 अर्णव (1)ीका जाहमाया मारे, RE 2G (2) चतुरर्णयोपमा, RT III 30 (3) प्रमथ्यमानार्णवीरनादिनीम्, RT II ( 4 ) प्राइन्थादनभिन्यारत्नोत्पत्तिरियार्णव , R\ \ १ (0) यादोरत्नरिसाव , RT I 1) (6) सालग्न झार्णव, R 113 .

·6 अर्थ--अहग्नियाम 1 अर्थ अर्थमित्र भारत्या, AS VI 799 अलर (1) अलकसयमनादिव चने, G H G (2) मुक्ताजालग्रथितमलर कामिनीय, MID [ 65 अल्का (1) अल कानवमाम्, RI I\ 11 (2) अलकामतिवाह्य व, AS V] 37 56 अलातचक्र अलातचक्रप्रतिमम्, JU ) 57 अपग्रह नभोनभस्ययोर्वप्रिमरग्रह घान्तरे, RI HI) 8 अपश्याय तणाग्रलग्नमिवावश्यायसल्लिम्, IU II P. 1 59 अशुचि शुचिरशुचिमिय, AS V 11 GO अशोकम्तरक अशोकस्तरकेने दिडमुखस्यारतसकम् VU V 3 6] मश्चिन् अश्विरूप , RV IVIII 23 02 मापदवालि अशापदनलिमासा, NS II 18 असि जसिण्यामम्, KS I 30 अमितोत्पदामन, अमितोत्पदामभास , AS II 35 पहपति चाराशिव्यो प्रत्यप्रमहर्पतिग्निानपम्, RV 31 धाग्नियाम मंगम्पान्तप्यिर यर्नमान मन्योन्यममामा स्त्रियामम् IS II 78, IV VII 21 D ·आकाश-आलान 7 67. आकाश छायापथेनेव शरत्प्रसन्नमाकाशमाविष्कृतचारतारम्, RY XIII ! (66 आसण्डल आखण्डलसमः, AS VII.25 60 आचारलाज आचारलाजैरिव पौरकन्याः, RT. II. 10 70. आतपत्र म्यहम्तधृतदण्डमिवातपत्रम्, AS. V.6 71. आतुर , असाध्य इति परिच्छिद्य आतुर इव वैद्यन, VU III 11 72. आत्मदर्श निश्वासबापापगमात्प्रपन्नः प्रसादमात्मीयमिवात्मदर्शः, RY VII GY 78. आदर्श उष्णयाप्पानिलदृषितान्तं विशुद्धमादर्शमिय, KS IX 15 71 आदेश धातोः स्थान इबादेशम् , RT XVII 18 76. आयपुस् पुमानाद्य व्यावतीर्ण', RY. IIII 15 76 आनन मयादष्टाधरं तस्याः ससीत्कारमियाननम्, VU IV 10 77 आपगा शिसरिणामिय सागरमापगाः, RT IX. 17 78. आमिय उपानयत्पिण्डमिवामिपस्य, RV II ) 79. पानशाखिन् पुप्पोत्कराकीर्ण इवाम्रशासी, KS. III 23 आरम्भ यशम्यमारम्भमियोत्तमार्थाः, KS VII TO 81. अरन्तुदमिवालानमनिर्याणम्य दन्तिनः, RY. I TO आलान ·इन्दु-उड्डपति 9 . 88 89 (21) समलेन्दुमुवी, IL II , (22) सहरहासछुरिताननेन्दु , NS II 13 57 इन्दुरित्र मेघान्तरालक्ष्यमिरेन्दुरिम्यम्, RV VIII 35 इन्द्रचाप सेन्द्रचाप त्या (मेघ) तुलयितुमटम् , ID II I इन्द्रनील (1) प्रागेरमुत्ता नयनाभिगमा प्राप्येन्द्रनील किमुतोन्मयूखम् RI LTI GI (2) मुक्तागुणमिव भुन स्थूलमभ्येन्द्रनीरम्, ID I 18 90 इन्द्रनीलाचल इन्द्रनीलावरचण्डविग्रहम्, RS XIV 7 इन्द्रशनु पलिप्रदिपण श्रियमाददान निकम पादमिवेन्द्रशत्रु , RV VII 37 01 92 इन्द्रायुध (1) इन्द्रायुधद्योतिततोरणाङ्कम्, RV VH { (2) इन्द्रायुधप्रभम्, RV II 79 93 अनन्तशतर्गन्तु वनं यूथपते रिवेभा , KS III 22 91 ईश्वर (1) ईश्वरेण जगता प्रल्यादियो:म्, RY II 77 (2) कृष्णोरगभूषणेप, भस्माङ्गरागा तनुरीश्वरस्य, RT XIII 37 (3) वपु प्रर्पण पिडम्वितेश्वर , RV III 52 a उडु 96 इन्दुप्रकाशान्तरितोडुतुल्या , RV XVI Gy उडुप तितीपुर्दुस्तर मोहादुडुपेनास्मि सागरम्, RV I 2 97 उडुपति योषितामुडुपतेग्विचिया स्पर्शनि तिमसासराप्नुवन् मारोह कुमुदाक्रोपमा रात्रिजागरपरो दियाशय , RI XIX 34 2 ·10 उत्पल -মাহিম 98. उत्पल (१) असितनयनलक्ष्मी लक्षयित्वोत्पलेषु, RS III. 21. (2) उत्पलाक्षि, KS. V3) (3) नयनोत्पलानि, RS III 11 (1) नवोत्पलाक्ष्याः, KS IX 26 (5) वातेरितोत्पलदलप्रकरैरिव, Rv. IX 56 (6) विमलोत्पलप्रभाः, RS II 17 (7) विलोलनेत्रोत्पलशोभिताननः, RS II ) (8) सुजातोत्पलपत्रकान्ते, KS VII 20 9) उत्सर्ग अपवादैरिवीत्सर्गाः, KS II 27 100. उदधि (1) उधेरिव निम्नगाशतेप्वभवन्नास्य विमानता क्वचित् , RV VIII 6 (2) उधेरिव रत्नानि, RT X 80 (3) चन्द्रोदय इयोदधेः, Rv. XII 38 (1) नतोदधेः, RV X 31 101 उदन्यत् (1) बेलासकाशं स्फुटफेनराशि. नबस्दन्यानिय चन्द्रपादः, RV. VII. 19 Ks VII 72. (2) (शशिना ) वेलामुदन्यानिय नीयमानः, RV. XVI. 27 102 उपरागान्ते शशिना समुपगता रोहिणी योगम्, AS. VII 22 उपराग 103 'इन्द्रसिता भूविलमनावियोरगी, RY. XII. S. 101 उष्णतेजम् उष्णतेजास्त्वष्ट्रय यतालिसितः, Rv. VI. 32. 10: उष्णदीधिति पग्धिमुन योग्णदीधितिः, RT III 3) 103. उपरन्मि (1) पर्यात्यये मोम पोष्णामः, RY. Vil. 33 (1) गोपेन चैतन्यमियोष्णरश्मः, RY.V. !

·उर-औषध 11 107 108 (शरीरलपि, RI IV CH ऊरजन्मन् अग्नेरपा दग्धुरिपोरजन्मा, NIA T 17 100 मि पश्चात्पुरोमास्तयो प्रवृद्धी पर्यायवृत्त्येव महार्णामी, RT VII 110 मिमालिन् चन्द्रप्रवृद्धोमिरितोमिमाली, RV J_8] 111 अचेनोदविर्ष सूर्यम्, RI IIT 112 ऋतु - देवारण्य मिनर्तर, RV I SO 113 एनस् अकामोपनतेने साधोह दयमेनसा, RV Y१९) 111 ऐरात (1) ऐरावतीजसा, RI VIL 32 (2) प्रावृषेण्य पयोगाह विद्यु दैरानताविर, RV I 36 115 ओघ (1) भिन्न क्सेतू पयसामिनौधौ, hs VII (2) सिन्धोस्तामोघ इन प्रमृद्ध , AS III G 116 ओपधि (1) तमस्तुहिनारिप नक्तमोपधि, RT VIII ) (2) नक्त ज्योतिरिपौषधि, RI YOG 117 ओषधिनाथ नवोदय नाथमिपौषधीनाम्, RI II 73 118 और्व औषमिवाम्बुराशि , RV 11 52 179 औषध (1) आर्नस्य यथोषधम् , RV I 16 (2) औषधानीव, विकारे साजिपातिके, KS II 48 ·पवन-पमा 120 फ्युमन हम फ्युमानिस, RT LIII. 17 121 पटय प्रमुहाने पटरिय, h - VII ! 120 फण्टक दानपकपटकम्, IS VII 123 पदार (1) क्दम्पमुकुलम्) RT II १ (2) म्पुरदयाचदम्यक् ये, KS III (H 12 पदली (1) एकान्तशैन्यात्कीविशेषा उपभानगाह्या,h. I JG (2) कदलीनुपम्, RI II 9G (3) सरसकदागर्मगार , ID II 30 12 (1) क्नगौर , RS I 20 (2) फनप्रमाणाम् NS II 39 126 कनकनिकप चनकनिकास्निग्धग्रा ) 1 39 127 कनरादि कनकादिसारम् 1 II 2, 125 पन्दल आसारसिक्त क्षितियाप्पयोगान्मामाक्षिणीधर रिमितकोशे विडम्व्यमाना नाकन्दलग्ने पिपाहधूमारणलोचनश्री , RV IIII 29 - , 129 कन्या ० 'अनुत्रा, धीरस कन्यापिनु, Rv v 39 130 कपोत फपोतारम्, KS IV 27 131 कमल (1) कनकम्मरकान्त , RS 13 ·कमल -कलम 13 12 Pl . (2) फमलश्रिय दधी, KS 1 2] (१) धारापातस्त्वमिन कमलनि, [D I 50 (4) नकारतार कमलादियोत्परम् , RI IIH Rm (3) म्लानकमलनालोपमै , L (1) श्रियमुद्रहति मुख ते, वारानपरक्तकमरम्य, I U IN 72 (7) सम्मेरपर कमर , KS IUII 10 (8) सर्यापायेन खलु कमर पुष्यति स्वामभिग्न्याम्, MD II 23 (१) हस्तस्मल्या, IAJE 182 कमलाकर मन्दानिररोद्भूतकमाकरशोभिना, AS ]] 29 133 कमलिनी पुष्पिता कमलिनीरिय द्विप , RI II 11 131 करतल सान्द्रम्पर्श करनल इव व्यापृतो मारुतेन II III + 137 करम (1) करभोपमोरु , RT 1 82 (2) करभोर 1 II IS RI III 8 LIII 18 136 करिन् (1) अपातमन्न करीर वन्य , BI II 79 (2) कटप्रभेदेन करीन, RI JI 87 (१) क्राप सिक्त पृपते पयोमचा शुचिव्यपाये धनराजिपरवलम्, RT III 3 187 फ्लङ्करेखा धागनिरद्धेच कङ्करेखा, RI II] 1, 138 कल्भ (1) द्विपेन्द्रभाय करभ स्पृशनिन RI II 32 (2) सय कलभतनुता (गत्या ) ) II 32 139 (1) आपादपप्पणता कामा इस ते रघुम् । फलस्सवर्धयामासुरूस्खातप्रतिरोपिना, R] II 37 (2) फलमानपिङ्गरा T 17 ·11 करहंस-कालानल 141 119 110 कल्हस उडीयमानफलहसकुलोपमानि, KS VII 27 कल्पद्रुम कल्पद्रुमनिभवनाम्, R] UII 32 कत्पवृक्ष (1) मुक्तायमापनातानि निम्रतो हैमल्का रत्नाक्षसूत्रा प्रवज्या करपक्षा प्राश्रिता, AS JI 11) (2) हैमराह इस इस जङ्गमा पवृक्ष , VU V 19 कल्पान्तकालदहन कल्पान्तकालदहनप्रतिम , hS VII 37 111 कबाट कपाटरक्षा, RI III 34 15 काञ्चन काञ्चन मिनाग्निपु MA II 110 पाचनपम काञ्चनपर्धाम, hs | 19 117 फानन उपमेय शाकसिंहेन च काननेन, RI \UIII 37 118 फार्म, प्रत्यर्पितम्याङ्गमिवरण, III) 1" यामिन् पामाय यान्ताहृदयम्, RI \UI 10 1.0 पामिनी नहार धनुग्य यामिना, RV I\ 69 1] पारगमना पारायगगसनय, hs \ul] 12 पागगर पागदपश मनिमुय पन्दनपतेय, RILE वागन मनिम, M ·कारिका-कुमार 15 . 154 कालिका कालिकेन निविडा बलाकिनी, RV HI1) 13 काश विकसत्काशवामर , RI IV 17 16 किसल्य (1) अङ्गगकिसल्यानतर्जनम्, RV LIA 17 (2) क्सिल्यमल्टून कररहै (रिव ) AS II 10 (३) किसल्यमिय पाण्डुपनाणा (मभ्ये ), AS T 18 (1) फिसल्यमृदो, II III 16 ()) किसल्यराग, AN I 1) (6) क्सिल्याधर, RI 11 12 (7) "किसलयोद्भेदप्रतिद्वन्द्विमि , 1s I (8) नरक्सिलयरागेण, MA 111) (१) प्रातकिसल्यमिर घेपमाना, M N 107 Pl 17 गोरोचना कुङ्कुममण, IU IV sh फुञ्जर (1) फुअरविन्दुशोणा, hd IT (2) ससीकराम्भोधरमत्तार, RS II 1 कुडमल फरफुड्मलेन, hs H16 100 (1) धुन्देन्दुनिभै , IPS II ) (2) पुन्दोज्ज्वलानि, AS ITI 27 (3) प्रातःकुन्दप्रसरशिथिलम्, MD 1 3 101 कुन्दरता माधवपरिणतपत्रा कतिपयवुसुमेर थुन्दरता, IA III 8 300 खुर फुयेरजरोवरयजिणा समधुरम्, RI IN ! 16 ." 103 (1) फुमारपत्पम्, RI | 3G ·161 युमुद-मुम्भ 168 (2) कुमारविक्रमः, RV III BF 161 कुमुद (1) कुमुदविशदानि, MD [ 12 (2) कुमुदविशदेः, HD I (H0 (3) फुमुदावदातैः, RV XVIII : (1) प्रफुल्लचक्षुः कुमुदः, KS VII 78 16) कुमुदती कुमुहती भानुमतीय भावम् , RT TI 36 106 कुरवक प्रत्यारव्यातविशेषकं कुरवकं श्यामावदातारणम्, AMA III. 5 167 कुररी विग्ना कुररीव, RV AII 68 कुल्या फुल्येचोद्यानपादपान् , RV XI[3 169 कुवलय (1) कुवलयदलनीले., Rs II 2? (2) कुवलयनयने, MA IV 10 (3) मीनक्षोभाचलकुवलयश्रीतुलाम्, MD II 35. 170 कुशेशय (1) युशेशयाक्षः, LY. XVIII I (2) कुशेशयाताघ्रतलेन, RV VI. 18 171 युमुम (1) पुसुमकोमलदन्तरुचः, RV IX 35 (2) कुमुममिर लोभनीयम् , AS | 10. (3) पुसुमसमवन्धनम्, VU. I 8 (1) कुसुमम्येन ननस्य घट्पदेन, 'पीयते रसः, IS II. 21 (b) ज्योनिश्छायायुएमग्चनानि, ID, IIT 172 पमुमाग्न पुसुमारनपान्न:, RY. VII. 01 पमुम्म पिपाचनपशुसुम्मसच्चसिन्धूरमासा, RS I. 21. 173 ·कूटशाल्मलि-कोकिला कृष्ण 174 कूटशाल्मलि वैवस्वतस्येर कूटशाल्मलिम्, RV XII 93 175 तृपच्छन्नकूपोपमस्य, AS V 22 Pr 176 एतान्तमुष्टि एतान्तस्य मुष्टि पृथगिय स्थितम्, RV TV 177 कृशानु गुरो कृशानुप्रतिमान् , RT II 49 178 सकोस्तुभ ह पयतीव कृष्णम्, RI VI 49 179 कृष्णवर्मन् दाहशक्तिमिय कृष्णपद्मनि, RI TI 42 180 कृष्णसर्प कृष्णसर्पशिशुनेर चन्दनम्, AS TII 18 181 हप्पसार कृष्णसारच्छवि , U IV 56 182 केतक पूर्वदिडमुख, फेतकैरिव रजोभिरावृतम्, Ks will be 163 फेला अङ्गुलीभिरिव केशसञ्चय सन्निगृह्य, KS VIII 63 फेसर आर्द्रसरसुगन्धि, KS VIII 76 180 फैलास (1) कैलासगौरम्, RT II 37 (2) फैलासशियरसश्रीकम् VU 39 P. (3) तभक्तिसक्षिप्तबृहत्प्रमाणमारुह्य क्लासमिन, KS VII 37 186 फोफनद विकचकोकनदारुणाक्ष , KS VII 16 187 कोकिला कोकिलामञ्जुवादिनीम् , RV II 39 181 . 3 ·कौमुदी–गङ्गा 188 फौमुदी (1) तां कौमुदीमिव समागमयेन्दुविभ्ये, VU. II. 15 (2) शशिनमुपगतेयं कौमुदी मेघमुक्तम्, RV VI. 85. (3) हृतचन्द्रा तमसेब फोमुदी, RV VIII. 37. 189 कौस्तुभ वक्षः कौस्तुभेनेव केशवम्, RV XVII 29. 190. क्षणदा क्षणदापायशशाङ्कदर्शनः, RV VIII 74 191 क्षपा दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या, RV II 20 192 क्षिति (1) फोशदण्डाविव क्षितिः, RV XV 13 (2) क्षितिरिख नभोवीजमुष्टिं दधाना, RV II 57 193 क्षीरनिधि इन्दुः क्षीरनिधाविय, RT I 12 104. क्षीरोदवेला क्षीरोदवेलेच सफेनपुञ्जा, KS VII. 26. क्षीरोमि पृपतर्मन्दरोखूनः क्षीरोर्मय इवाच्युतम्, RV IV. 27. 108 क्षौद्रपटल सरयाच्याप्त सक्षीद्रपटलैग्यि, RV IV 62 197 गाना यादगारंसपलीय पनिः, KV III. 15. पायान पातालीविलासितनिमाम्, HD !! 195 185 199 गा (1) गदा गंध पनगर सुपा गृहतीय प्रसादम्, VEI) (2) निर्यात परणाईयोध्यप्रतिनी, RY. I. 37 (3) पनाममा KS VII. 11 (1) गनिगरपत्रिपुरतिषः, RY. XII. 11.

·गदा-गृह १६ , गन . (७) हुरजटाम्रण गङ्गामिर भगीरथ , RY IV 30 (6) हिमति जल्धौ च ध्यस्ततोयेर गद्गा, 10 120 200 (1) नवगनीन गज , RY HIII (2) भक्तिरेदेखि पिरविता भूतिमते गजम्य, HD I 10 (3) चनाडापरिणतगजप्रेक्षणीयम्, [DJ 2 201 (1) गन्धद्विप (2) गन्धडिपम्येन गन्धमिन्नान्यदन्तिन , RV NII TO 202 गमस्तिमन् धन यपायेन गभस्तिमानिन, RT III 37 203 गम्तमन् गरमदाशीविषभीमदर्शने , RT III 17 204 गर्जित गजितानन्तरा वृणिनिगाय, KS II 52 203 गिर सस्यारत्येन गिग मसीपी, KS I 28 203 गिरि (1) अशनिगिरानि, RV LI 11 (3) एफ्तार सोत्पातपरनप्रेरितो गिरि , RV TV 23 (8) गिरिरिव गतिमानपक्षसादा दनुनपुग्पितर्णिमाग्यपि, VU II] 3 (4) समुद्र प्रमथ्यमानो गिरिणेत भूय , RY XIII 14 207 गिरिराङ्ग गिरिश्टनसोदरम्, KS AIV 6 208 गिरीन्द्र प्रत्यवातरलगिरीन्द्रकरपम्, KS XVII II 209 उपमेयकान्तिर्मयूरपृष्टायिणा गुहेन, RY VI 1 . 210 गृह हुनपहपरीत गृहमिन, AS } 10 ·१८ फौमुदी-गङ्गा 190 188 कौमुदी (1) ता कौमुदीमिर समागमयेन्दुविम्ये, VU II 15 (2) शशिनमुपगतेय कौमुदी मेघमुक्तम् , RV VI 65 (3) हृतचन्द्रा तमसेव कौमुदी, RV VIII 37 189 फौस्तुभ वक्ष कौस्तुभेनेर कैशनम्, RY XVII 20 क्षणदा क्षणदापायशशाङ्कदर्शन , RT VIII 71 191 क्षपा दिनक्षपामध्यगतेव सभ्या, RT II 20 192 क्षिति (1) कोशदण्डाविन क्षिति, RV IV 13 (2) सितिरिच नभोवीजमुष्टिं दधाना, RV I\ 57 193 क्षीरनिधि इन्दु क्षीरनिधारिन, RY I 12 191 क्षारोदयेला क्षीरोदरेन सफेनपुञ्जा, NS VII 20 क्षीरोमि पृपतर्मन्दराभूत क्षीरोमय इवाच्युतम्, RT IV 27 19, क्षौद्रपटर सग्धाव्याप्त सक्षौद्रपटग्यि, RV II 6" 107 गाना कादम्ममसर्गचतीच पनि , HIS 19५ गयोत पातागरिरमिननिमाम्, ID 1 19. , (1) गढ़ा गंधपताप उग गृतीय प्रमादम्, 10 I " (2) रियोग भरणाद पाध्यप्रतिसी । (1) पायानमा II 11 (1) मुनि गप निपुषि, II III 11 ·गङ्गा-गृह गज 203 (5) हरजटाभ्रष्टा गङ्गामिय भगीरथ , RV IV 30 (6) हिमपति जलधौ च व्यस्ततोयेर गङ्गा, U V 22 200 (1) नड्डलानीच गज , RI VIII (2) भक्तिच्छेदैरिव निरचिता भूतिमङ्ग गजस्य, ID I 19 (3) चप्रनीडापरिणतगजप्रेक्षणीयम्, ID ] ? 201 (1) गन्धद्विप (2) गन्धद्विपस्येव गन्धभिनान्यदन्तिन , RV II II TO 202 गभस्तिमत् धनव्यपायेन गभस्तिमानिव, RT III 37 गरुत्मत् गरत्मदाशीविपभीमदर्शनै , RI III 204 गर्जित गर्जितानन्तरा वृष्टिं जिगाय, KS II 52 205 गिर् सस्कारवत्येव गिरा मसीपी, KS I 28 गिरि (1) अशनिगिरापिष, RY TI 11 (2) एकताल इवोत्पातपरनप्रेरितो गिरि, RT TV 23 (8) गिरिरिव गतिमानपक्षसादा दनुनटपुष्पितकर्णिकारयष्टि , VU III 3 (1) समुद्र प्रमथ्यमानो गिरिणेन भूय , RI LIII 14 207 गिरि गिरिश्टनसोदरम्, KS AIV G 208 गिरीन्द्र प्रल्यवातचलगिरीन्द्रकल्पम्, KS XVII II 205 209 गुह उपमेयकान्तिमयूरपृष्टाधयिणा गुहेन, RV VI 11 210 गृह हुतनहपरीत गृहमित्र, AS T 10 ·२० गोरोचना-चन्दन 211 गोरोचना गोरोचनानिकपपिङ्गजटाक्लाप, VU V 19 212 विभातग्रहमन्दभास, RV VII 2 213 घन (1) अकारसन्ध्याधनरागपिङ्गल घन घनानामिन वृन्दम्, Ks LIV 22 (2) गजैश्च घनसनिभ , RV IV 29 (3) घननीलकण्ठ , Ks VII 51 214 मदीधिति ससोम इस धर्मदीधिति , RI XI 64 21 धर्माशु तमस्तपति धर्माशी कथमानिर्भविष्यति, AS V 11 216 चकोर (1) चोराक्षि, RY VI (2) मत्तचफोरनेना, RY VII 23 217 चाधर चाधरणमार,RI II 35 216 चमचाय (1) चाकसमवृत्तिम्, KS VIII 51 (2) पश्य पयरपरिनीफरात्विषा यिम्यगन्छितरियत्सरोम्मसा रिटरियर हिमाशुना प्रणयाय मिथुन विडम्यते, KS VIII Gl 14 বাহ चापामियाम्, ID II 14 10 गांगु (1) पाडांगुषामामुग, 18 117 (2) गाडगुमादधीणि, K६ [ 17 (1) ram, रिपा गोरगदानप गोगिन , RY \ 12 - ·चन्दनलता-चन्द्रमरीचि २१ (2) सद्विजिह इव चन्दनद्रुमः, RY. XI 64 232. चन्दनलता मलयतटोन्मूलिता चन्दनलतेय, AS IV. 18. Pr. 223. चन्द्र (1) अधिगच्छति महिमान चन्द्रोऽपि निशापरिगृहीतः, MA. ! 13. (2) चन्द्रमियोपप्लवान्मुक्तम्, VI. I. 12. (3) चन्द्रस्येयांशुभिः कुमुदम् , VU III. 16 (4) चन्द्र गता पद्मगुणाम भुट्के पद्मानिता चान्द्रमसीमभिल्याम् । उमामुरां तु प्रतिपद्य लोला द्विसंधयां प्रीतिमवाप लक्ष्मीः ॥ KS I 13 (B) चन्द्र प्रहद्धोमिरियोनिमाली, Rv. V.G1. (6) तुपारवर्षीय सहस्यचन्द्रः, RV. XIV. 84. (7) तेषां द्वयोई योरेक्यं विभेदे न कदाचन । यथा वायुविभावस्वोर्यथा चन्द्रसमुद्रयोः ॥ RY. X. 82. (8) दक्षशाप इव चन्द्रम्, RY. XIX. 18 (9) निवातस्तिमितां वेलां चन्द्रोदय इबोदधेः, RV XII 86. (10) प्रथमोदित्तश्चन्द्र कौमुदीमिव, VU II. 9. Pr. (11) प्रसादसमुखे तस्मिंश्चन्द्र च विशदप्रमे, RV. IV 18 (12) मुखचन्द्रकान्तिः, RS. III. 17. (13) यिवृद्धाननचन्द्रकान्त्या, KS VII 73. (11) विशाखासमीपगत इव चन्द्रः, VU. I 12. Pr. (15) पेलासाशं म्फुटफैनराजि. नरदन्यानिय चन्द्रपादैः। RY. VII. 19 221. चन्द्रकान्त चन्द्रकरश्चन्द्रकान्तमिव, VU. V. II 220. चन्द्रमरीचि (1) चन्द्रमरीचिगौरः, RS I 18, XII 20 (2) चन्द्रमरीचिशीतलम् , RS. Y HI ·२२ चन्द्रमस्-चिना 226 , , चन्द्रमस् (1) दिने दिने सा परिवर्धमाना लघोदया चान्दमसीय लेखा । पुपोष रावण्यमयान्विशेषा ज्योस्तान्तराणीर कलान्तराणि || KS I27 (2) चित्प्रभा चान्दमसी तमोभि च्छायानिलीनै शबलीयतेव, RV XIII 56 (8) विभ्रदापिला मृगलेखामुपसीन चन्द्रमा, RV VIII 12 (1) रेपाभावादुपारूढ सामग्यामिर चन्द्रमा, RY XVII 30 (5) सुरद्विपश्चान्द्रमसी सुधेर, RV II 30 (6) हिमनिर्मुक्तयोोंगे चित्राचन्द्रमसोरिख, RV I 16 227 चमरी त फेशपाश प्रसमीक्ष्य कुर्यु लप्रियत्व शिथिल चमर्य, KS I 18 228 चम्नेत नेता चमूनामिन कृत्तिकासु, RV IV 22 229 निर्गरिताम्बुगर्भ शरयन नार्दति वातरोऽपि, RV V 17 230 राजेर चामरवरस्पीन्यमान , IS II 1 211 चामीपर (1) चामीपापियरेण, RV \VIII 10 (2) तनयामावराद, VU I 17 चिताग्नि निनामिपि जगम , RV V 10 नित्र (1) उन्मीग्निं नर्गपर्यय चित्रम्, KS I 32 (2) गुणामुपागिनगिप्रशोभिना, VU IV 7.3 मित्रा हिमनिर्मनागगि निवारमारिप, IRY I 10 चातक चामर . 233 ·चीनांशुरू-जलद 235. चीनांशुक चीनांशुकामिय फेनोः प्रतिपातं नीयमानस्य, As I. 31 236 अनन्तराशोकलताप्रपाल प्राप्येव चूतः प्रतिपल्लवेन. RY. VII. 21. 237. चूतयष्टि चूतयष्टिरियाभ्यासे मधौ परभृतोन्मुखी, KS VI. 2 238 चेतना पश्चिमायामिनीयामात्प्रसादमिव चेतना, RV XVII I 239. चेतस् चेतसीय प्रसन्न, HD } 12. 210 चैत्रविभायरी उडुगणेन्दयोन्मुखचन्द्रिका हतहिमेरिव चैत्रविभावरी, HAV7 211. छाया (1) छायामिवादर्शतलं प्रविष्टाम् , RV ITTG (2) छायेव तां भूपतिरन्वगच्छत्, RV. II G छायावृक्ष निदाघार्ताश्छायावृक्षमिवाध्वगाः, RY 17 जननी ददर्श राजा जननीमिव स्वां गामप्रतः प्रत्रविणी न सिंहम्, RV II 61. 214 प्रतिनवजपापुष्परक्तम्, MD. I 38. 213 (1) पौलोमीसम्भवेने जयन्तेन पुरन्दरः, VU. V 11 (2) जयन्तसदृश., AS VII (3) त्रिविष्टपस्येव पति जयन्तः, RV. VI.78 (1) यथा जयन्तेन शचीपुरन्दरौ RV, III. 23 216. जलद यतिकालजलदद्युतयः KS IVII. 35 212 2-13 जपा जयन्त ·२४ जलाशय-तडित् जह्र कन्या 217 जलाशय जलाशयस्य प्रीष्मातितापादिवशादियाम्भ , KS XII 39 218 जलेश्वर जलेश्वरवजिणा समयुग्म् , RV IX 21 219 जलनिधिमनुरूपं जलु फन्यावतीर्णा, RV VI 84 200 जातरूप (1) अप्याकरसमुत्पन्नो रतजातिपुरस्कृत जातरूपेण कल्याणि । स हि सयोगमर्हति । NIA V 18 (2) जातरूपरसगौरमण्डल , KS VIII 30 251 जायापति विरोधक्रियया विभिन्नी जायापती सानुशयाविव, RV IVI 13 202 जाह्नवी सकताम्भोजलिना जाह्नवीय शरत्रशा RV A 69 23 जाहनीपुलिन जाहनीपुलिनचारदर्शनम् , KS VIII 82 254 जाम्बूनद निर्वृत्तजाम्बूनदपट्टशोभे, RV XVIII 44 265 जीमूत उधेरिय जीमूता, RV IVII 72 206 ज्योतिस् हिमविएप्रशानि ज्योतीपीय, KS II 19 257 ज्योत्स्ना मेघायलीनिरुद्धा ज्योत्रनेर, MA II 13 Ph 238 ज्यरन इप समुद्रान्तर्गतस्तजगधे, AS VIII 91 250 ज्यारराय शिरोग्हा , RV 10 200 तदिन् (1) परिमगुरन्तरतरितां गणा इय, KS IV 30 ·तड़ित्-तामरस (2) प्रेक्ष्योपान्तस्फुरिततडितं त्वां तमेर स्मरामि, MD. 17. (3) योगस्तडित्तीयदयोरिव, RY. VI . (1) व्यलोकयन्नुन्मिषितस्तडिन्मये. महत्तप साक्ष्य इव स्थिता. क्षपा, KS V 25 (6) सह मेधेन तडित्पलीयते, Ks IV. 33 261. तपनीय तपनीयमिर सेतुबन्धनम् , KS VIII 31 262. तप.सिद्धि साक्षादिव तपस्सिद्धिर्वमासे, KS VI. II . 263. तमस् तमसेवोभी गुणो प्रथममध्यमी, RV I. 38 261 तमिस्त्रा सूर्ये तफ्त्यावरणाय दृष्टे, करपेत लोकस्य कय तमिस्रा, RV V 18, 265. तमोनु तमोनुदं दक्षसुता इय, RV III 33 266. तरङ्ग तर (1) (जिता) भूमिभ्रमाय चतुरास्तनुभिस्तरङ्ग , RS III 17 (2) तरङ्ग भङ्गाः, VU. IV 52 267. तरङ्गरेखा समीरणोत्थेन तरङ्गरेखा पद्माकरं मानसराजहसीम् , RV VI. 26 268 नमसरोपण शिथिल. स्तरुरिव सुकरः समुद्धर्तुम् , MA I 8 260 तरणार्क तरुणारागम् , KS HI 51 270 अतस्करस्तस्करसङ्गतो यथा, Ks IV. 12 271 तामरस (1) तामरसान्तराभाम्, RV. VI 37 (2) नवतामरसानन , RV. IX 12 तस्कर ·२६ तारापति-निदशायुध 272 तारापति तारापतिस्तरलविद्यु दिवाभ्रवृन्दम् , Rv. XIII. 76 273 तार्क्ष्य ताय निवहा इव नागपूगान् , KS. XVII. 3. 271. तिलक (1) आक्रान्ता तिलकक्रिया च तिलकैर्लग्नद्विरेफाअनैः, MA. III. b. (2) तिलकः प्रमदामिव, RV. IX. 41. 275 तुरासा कालनेमियधात्प्रीत- स्तुरापाडिव शाङ्गिणम् , RV. XV. 40 276 तुपार (1) तुपारकुन्देन्दुनिभैः, RS IV. 2. (2) तुपारगोराः, Rs. I. 6 (3) तुपारगोरे, KS XII 11. 277. तुपाराद्रि तुपाराद्विसनम्, KS XIV 12. 278 तूल तूलराशानिवाग्निः, AS I. 10. 279. तेलबिन्दु अपां तरङ्गे प्विव तेलविन्दुम् , RV XIV 38 280. तोयद (1) तोयदानिय सहस्रलोचनः, RV. XI. 43. (2) योगस्तडित्तोयदयोरिख, Rv. VI. 65 (3) शैलाग्न तडित्यानिय तोयदः, VU. I. 15 281. तोयदागम तोयदागम इयोद्धयमिद्ययो- र्नामधेयसहशं विचेष्टितम्, Rv. XI. 8 282. प्रयी प्रथी विप्रपत्येय सममध्यात्मविषया, NIA, I. 14 283 त्रिदशापुध ममस्य य त्रिदशायुधम् , RV. Ix.64 ·निमार्ग-दर्पण 284 त्रिमार्गा त्रिमार्गयेय त्रिदिवस्य मार्ग, KS I. 28 285 त्रियामा (1) अन्योन्यससक्तमहस्त्रियामम् , RV VII 21 (2) ज्योतिर्भिस्यतिरिव नियामा, KS VII 21 (3) पर्याप्तचन्द्रय शरत्रियामा, KS VII 26 286 त्रियामारमण नक्षमताराग्रहमएडलाना मिय नियामारमणो नमोऽन्ते, KS XIII 8 287 त्रिविनम चित्रम पादमिवेन्द्रशनु , RV VII 33 288 त्रिस्रोतस् चमचाकाङ्कितसैफताया स्विस्रोतस फान्तिमतीत्य, KS VII 16 280 प्रेताग्नि प्रेताग्मितेजस , RV XV 33 200 दक्षता तमोनुद दक्षसुता इप, RV JII 33 20 दक्षिण नातिशीतोष्णो नमस्तानिर दक्षिण, RV IT 8 202 दक्षिणा अध्यरस्येय दक्षिणा, RV I 31 203 दन्तिन् (1) भन्तुदमिवालानमनिर्माणस्य दन्तिन, RT I To (2) तस्यासीदुल्यणो मार्ग पादपरिवदन्तिन , RY IV 33 201 दयिता मानायबोधकलुपा दयिते रात्री, RIVG! 203 दर्पण (1) साया न मूळतिमलोपहतसादे (दर्पणतले), AS VII 32 (2) त्रिदशानितादर्पणस्य, HD I 60 (3) पपोदशातादिर दर्पणस्य, IV XIV 37 ·दर्श-दीप 299 296 दर्श हिमाशोरन्त्या फलो दर्श श्य, RV XIV 80 297 पात्यारिवर्तदर यत्, KS AVII 32 298 दशरश्मिशत दशरश्मिशतोपमा तिम्, RV VIII 20 दशा दशेन पश्य मामविपहव्यसनप्रधूमिताम्, KS IV 80 300 दिन दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या, RV I 20 301 दिनपति दिनपतिशतस्पर्धमान , Ks X 60 802 दिनपूर्वभाग नीहारमशो दिनपूर्वभाग किश्चित्प्रकाशेन विरस्वतेव, RV VII 60 303 दिनान्त विडम्बयत्यस्तनिमग्नसूर्य दिनान्तमुमानिलभिनमेघम, RV IVI 11 B0 दिन् काले दिनमभ्रामिन, RV III 12 305 दिवस (1) दिवस साधश्यामस्तपात्यये जीवलोकस्य, AS III 9 (१) दिवसं शारदमिर प्रारम्भमुखदर्शनम्, RV 9 (8) निदाघान्ते श्यामाभ्रा दिवसा इच, RV 183 300 दिध्य पयस् रसान्तराप्येपरसं यथा दिव्यं पयोश्नुते, RV X 17 307 पीधितिमत् (1) शरदनादीधितिमानिय, Ks VII 10 (2) सरमा सुमपद्माना प्रातःधितिमानिर AS II 2 308 दीप (1) दीपरानिगहत, KS IV 30 (2) दृश्यं तममि न पश्यति दीपेन विना सचक्षुरपि, AA I 9 ·दीप-द्विप २६ (3) प्रभामहत्या शिसयेर दीप, RS I 23 (1) प्रतितो दीप इस प्रदीपात्, RV V 37 300 दीपभाजन यामनाचिरिय दीपभाजनम्, RV II 51 310 दीपशिसा सञ्चारिणी दीपशिन, RV VI GG 311 देव (1) देवप्रतिम , RV III 10 (2) देवसरूपम्, RY TI 59 312 देवदार देवदारवृहत ज, KS VI 31 313 देवसेना स्पन्देन साक्षादिर देवसेनाम्, RV VII 1 311 देवारण्य देवारण्यमिवर्तन, RV 180 315 दोला दोलाचल चित्तवृति , 316 द्यो नयनसमुत्य ज्योतिररिव द्यौ, RY II 75 317 द्रुम . 818 (1) दृढमूल इव द्रुम , Ry IVII 11 (2) पुप्पैर्वायुमिन दुमा, RV Y 19 (3) भग्नशाष च द्रुम , KS II 22 द्वन्द्वचर द्वन्द्वचरा स्तनानाम् (उपमानम् ), RV XVI GB द्वार शृङ्गान्तर द्वारमियार्थसिद्धे, RV II 21 द्विजराज द्विजराजकान्ति , RV V 23 319 320 321 द्विप पुष्पिता पमरिनीरिय द्विप, RV XIX 11 ·३० द्विपेन्द्र-धूमफेनन 922. द्विपेन्द्र (1) आलानिक पाणुमिव द्विपेन्द्रः, RV. XIV. 38. (2) आसीदनाविष्टतदानराजिरन्तर्मदायम्य व द्विपेन्दः, Rv. JI. 7. (3) फरेणुभिर्धन्य इय द्विपेन्द्रः, Rv. XVI. 08. (4) द्विपेन्द्रभावं फलभः स्पृशनिव, RV. III. 32. (6) यूथानि संचार्य रविभतप्तः शीतं दिवास्थानमिय दिपेन्द्रः, AS. V. b. 323. द्विरद (1) अङ्कुशं द्विरदस्येव (मूर्जि) यन्ता, Rv. IV. 30. (2) द्विरदगामिना, RV. IV. 4 324. द्विरदरदन सद्यःकृत्तद्विरदरदनच्छेदगौरस्य, HD. I. 61. 325. द्विरेफ (1) गन्धद्विपे धन्य इव द्विरेफाः, RV. VI. 7. (2) द्विरेफाअनैः, MA. III. b. 326. धर्म (1) अपवर्गमहोदयार्थयोभुवमंशाविध धर्मयोर्गती, RV. VIII. 16. (2) अर्थकामसहितं धर्ममिव, BV. XI. 35. (3) आत्मकर्मक्षम देहं क्षात्रो धर्म इवाश्रितः, RV. I. 13. (4) फर्मबन्धच्छिदं धर्म भवस्येव मुमुक्षवः, KS. II. 1. (6) भुवि धर्मस्त्रिपादिय, Rv. XV 96 327 धातु पदाध्ययनार्थस्य धातोरधिरिष, Rv. xv. 9. 328. धातु धातुतानाधरः, KS. VI, 61. 320. धुर्य धुर्यर्यानमिय, KS, VI. 76. 330. धूम भङ्गारशेषस्य हुताशनस्य पूर्वोत्थितो धूम इय, RV. VII. 43. 331. धूमकेतन धूमशेष इव धूमपेतना, RV.XI. 81.

·धूमकेतु-नभोमास . 332 धूमकेतु उपल्लनाय लोकाना धूमकेतुरिख, KS II 32 393 ध्रुव ध्रु घोपमेय , RV XVII 84 331 नक्षत्रनाथ नक्षत्रनाथाशुरिवारविन्दे RV VI 66 335 नसक्षत (1) प्रणयिनीन नखक्षतमण्डन प्रमदया, RV IX 31 (2) सद्योवसन्तेन समागताना नखक्षतानीव वनस्थलीनाम्, KS III 29 386 नगरन्धुकर नगरन्धुकरोजस , RV IX 2 837 नगोत्सङ्ग मृगराजशारस्तुङ्ग नगोत्सङ्गमिन, RV VI 3 338 नदी (1) नदीमुखेनेय नसमुद्रम् , RV III 28 (2) नदीवोभयकूलभाक, RV XII 35 (3) नद्यो नमसेव विवर्धिता, RV XVII 41 (4) प्रावृप्तदीवाप्रसन्ना, VV II 20 Pr (5) रविपीतजला तपात्यये पुनरोघेन हि युज्यते नदी, KS IV 44 339 नदीरय उत्तटा इव नदीरया स्थलीम्, RV XI 58 मन्दन शचीसखो, मरता पालयितेर नन्दने, RV VIII 32 310 311 नभस् (1) नभसा निभृतेन्दुना तुलामुदिताण, RV VIII 15 (2) नमस्तलश्यामतनुम् , RV IVIII G (3) नवेन्दुना तनमसोपमेयम् , RV XVIII 37 नभोमास कान्तं नभोमासमिन, RV XVIII 6 312 ·३२ नयनाग 313 नय नय इचोपाय, RV 1 86 811 नरवाहन नरवाहनसम्पद, RV II 11 345 नलिन नलिनाभरक्त्र , RV XVIII B 316 नलिनी नलिनी क्षतसेतुबन्धनो जलसवात श्व, KS. IV 6 347 ननदीक्षा साचसादुपगतप्रकम्पया कन्ययेन नगदीक्षया घर , KS VIII 73 348 नवनीत नवनीतकल्पहृदय , MA III 18 Pr 349 नवमल्लिका नवमल्लिकामा , KS XVII 28 330 नपमालिका अर्कस्योपरिशिथिलं च्युतमिर नवमालिकाकुसुमम् , AS II 8 , . 331 नपधू रक्ताशुका नववधूरिच, RS VI 19 332 नशशिन् सन्ध्येय शशिन नवम्, RY 180 353 ननाम्युद नवाम्बुदानीपनिभै , Ks XIV 30 351 नयेन्दु नयेन्दुना नमसीपमेयम्, RY IVIII 37 355 नयोधदम्मोधर नयोपदामोधरधोरदर्शने, KS IV 0 350 मापनदी विपम्प नापनदीय पद्यम्, KAI 20 337 गिरिधरप गाग,AS II ।

·नागेन्द्रहस्त-दीवार ३३ 358 नागेन्द्रहस्त नागेन्द्रहस्तास्त्वचि कर्कशत्याद् (उपमालयाह्या ), KS I 36 350 नारी (1) नारीमनीरामिर, KS XIII 36 (2) साङ्गनद्धाभरणे नारी, BV XVI 41 360 नितम्ब नितम्बमिर मेदिन्या स्वस्ताशुकम् , RV IV 52 361 निदाघधामन् निदाघधामेर निशातमोभरे , KS XV 34 362 निधि नागरक्षित इव निधि, MA III I Pr 363 निम्नगा (1) उदधेरिर निम्नगाशतेषु RV VIII 8 (2) तटतमालमालिनी पश्य धातुरसनिम्नगामिन, KS VIII 58 361 निर्धात frarata RV IX 64 365 निष्क कण्ठे निष्कमिर्पितम्, KS II 49 366 नीरपयोद पलाकिनी नीलपयोदराजि- दूर पुर क्षिप्तशतहदेव, KS VII 39 367 नीलोत्पल (1) नितान्तनीलोत्पलपकान्तिभि , RS II 2 (2) नीलोत्पल्पनधारया शमीलता छेतुम् (इव), AS I 17 (3) नीलोत्पलेर्मदकलानि विलोकितानि (जितानि ), RS III 17 (4) प्रमातनोलोत्पलनिशेिषम्, Ks I 48 368 नीगार आरण्यकोपात्तफलप्रसूति स्तम्येन नीवार इयावशिष्ट , RV V 15 ·नृप-पत्रिन् 369 नृप नृपा इयोपालविनः परेभ्यो धोत्तरं मध्यमम्, RV XIII. 1. 370. नेमि नेमिवृत्तयः, RV. I. 17. 871. पदछि फल पङ्कच्छिदः फलस्येव निकपेणाविलं पयः, MA II. 7. 372. पङ्कज (1) अलक्ष्यपनान्तरमिद्धरागया नमोपसा भिन्नमिवैकपङ्कजम् , AS VII 16 (2) असमग्नलक्ष्यकेसरमुच्छसदिन पङ्कजम् , MA II 10 (3) नवदिवाकरातपस्पृष्टपङ्कजतुलाधिरोहणम् , RV. XIX. 8 (4) न पट्पदश्रेणिभिरेव पङ्कजं सशेवलासङ्कमपि प्रकाशते, KS V9 (3) पक्रपङ्कजाः, Rs v 9. (6) सुममिवैकपङ्कजं विरताभ्यन्तरपट्पदस्वनम् , RV. VIII. 55. (7) हिमलिष्टफिशल्यमिव पङ्कजम्, RV XV. 52 373 पङ्कजकोश तिरश्चकार भ्रमराभिलीनयोः सुजातयोः पट्टजकोशयोः श्रियम् , RV. III 8 371. पजनाम पटुजनामकल्प, RV XVIII. 20 370. पता पतयह हिमुपं विविशुः, KS III. GE 370. पत्र पन्यामा:, AID. II.13 37 पत्राधेन्द्रमेनु स्पटारनिः पररयेन्द्रोता:, RY XVIII. 30 376, पत्रिन् पत्रीय मुपणानुरितः पयोदम्, KS. XII. I.

·पत्रोप-पयोद 59 परोप मानायनानियया पनीर्णया, MA Y 12 380 पन (1) अहएतनयाननपशोभे, RT IT 60 (2) थापादपमणता , IRI IT 37 (3) निगरातपस्तिमिनेन, RV III 17 (4) नेत्रपमा, RS IT 11 (5) पमनानी, AS III 16 (6) पममुगन्धिना, KS T27 (7) प्रवलिनम्रमरं च पमम्, RT V_GS (8) मुपपानाम्, RV IV GO (9) रीनद्विरर्फ परिभूय पाम्, AS VII 15 (10) दिमोदन्दुिग्रपितम्य पद्मम्य दैन्यम्, AS III 35 381 राशिमणीनामिर गाण्डीना स पद्मराग, RT III 53 पाराग 352 343 पर नारायणम् , RY VIL 13 पमाकर मुगे प्रमामएहरगनिगौर. पमापराया रिपान्तरिक्षम्, AS VII 38. पद्मिनी (I) महोत्पर प्रत्युपसीप पमिनी, VU IG (2) शिशिरमथिता पद्मिनीन, ID II 19 381 385 मिस्त पनग पणा पुरते, AS VI 31 386 पयस् पईप्सितार्थस्थिरनिश्चय मन पयश्च निम्नाभिमु प्रतीपयेत्, ks vb 387, पयोद पयोदनिरहैरिवधूमसधै योमाभ्यरक्ष्यत पुरनडितामियो , Ks. XVII 38 ·परन-पुण्डरिक ३७ 106 400 परनातिपातिभिर्दिशो हरिद्भिहरितामिवेश्वर , RV III 30 401 पवमान परमान पृथिवीरहामिन BY VIII 9 102 पाकशासन पाक्शासनतेजस, RV X 1 403 पाणि फिसल्यै सल्यैरिव पाणिभि, RV IY 33 104 पारिजात (1) पारिजातमिवापरम् , RV x 11 (2) मध्ये करपद्रुमाणामिर पारिजात RV VI 6 405 पार्यणचन्द्र पार्वणचन्द्रचारुम् , Ks XI 21 पाराभृत् पाशभृता समस्य, RV II 9 407 पितामह सालो सद्य पैतामही तनु, RV xv 60 408 पिनाकिन् मृगानुसारिण साक्षात्पश्यामीर पिनाकिनम्, AS I 6 409 पिपासाकुरित शुचौ पिपासाकुलितो यथाम्भ , Ks XII 3 410 पिपीलिका चूताङ्कर पिचिन्नत्योरानयो पिपीलिकाभिर्दम् , MA III 12 Pr 411 पुण्डरीक द्विपानामिर पुण्डरीक , RV XVIII 8 412 पुण्डरीक (1) पुण्डरीकमुखि, KS VIII 58 (2) पुण्डरीकातपत्र, RV IV 17 (3) प्रशुद्धपुण्डरीकाक्षम्, RV T9 (4) सूर्योदये भरति या सूर्यास्तमये च पुण्डरीकस्य । वदनेन सुग्दनायास्ते समरस्थे क्षणादूढे ॥ MA IV 6 , ·पुण्डरीकाक्ष-पौरपन्या . 418 पुण्डरीकाक्ष पुण्डरीकाक्ष इव श्रिता श्री, RV XVIII 8 414 पुनर्वसु गा गताविव दिव पुनर्वसू, RV XI 3G पुरन्दर देवा पौरन्दरीमिर (आज्ञाम् ), RV XVII 79 415 416 पुरहूत (1) पुरुहूतभास , RV XVI 5 (2) पुरहूतश्री, RV IVII 32 417 पुरहूतध्वज 418 119 पुरतहूत जस्येच तस्योन्नयनपत्य । नयाभ्युत्थानदर्शिन्यो ननन्दु सप्रजा प्रजा , RV IV 3 पुष्कर फुड्सलपुष्करण तोयेन ( उपमेयम् ), RY IVIII 37 पुष्प (1) अनाघात पुष्पम् (स), AS II 10 (2) पतितपुष्पपेशले , KS VIII 72 (3) पुप्प प्रगालोपहित यदि स्यात् ततो नु पुर्याद्विशदस्य तस्यास्ताम्रोष्ठपर्यस्तरुच स्मितस्य, KS I 11 पुष्पराग प्रमानिजितपुप्परागम् , RV XVIII 32 पुष्य तस्मिनपुष्यन्नुदिते समना पुष्टि जना पुष्य र द्वितीये, RY IVIII 32 120 421 122 पूर्ण मेय (शर्मिष्टा ) पुम्म्, AS IV 7 123 पियीकर परमान' पृथिर्यापहामिर, RI VIII 9 पौरपन्या भावायपि पौरपन्या, RY II 10 ·प्रजापति-प्रमाल प्रणव 123 प्रजापति स्वमूर्तिभेदेन पति प्रजानामिव सर्गमात्मन , RV III 27 120 प्रजेश्वर सक्षये जगदिप प्रजेश्वर , RS VIII 30 127 आद्य प्रणपश्छन्दसामिन, RV I 11 128 प्रतिपचन्द्र प्रतिपचन्द्रनिम , RV VIII 65 429 प्रतिमाचन्द्र प्रतिमाचन्द्र प्रसनामामपामिर, RV X 65 130 प्रतिमाशशाङ्क निमीरितानामिन पङ्कजाना मध्ये स्फुरन्त प्रतिमाशशाङ्कम्, RV VII 64 431 प्रत्ययप्रति प्रत्ययप्रतियोगसन्निभ, RV XI 56 132 प्रदीप (1) आसननिर्माण प्रदीपाचिरियोपसि, RV XV 1 (2) न प्रदीप इव वायुमत्यगात्, RV XII 53 (3) निवातनिष्कम्पमिर प्रदीपम्, KS III 18 433 प्रयुद्ध इव सुनम्, AS V 11 134 प्रभाप्रभु प्रभाप्रभुमि (रजे), KS IVII 23 135 प्रमत्त कथा प्रमत्त प्रथम कृतामिघ, AS IV 1 136 प्रथम त्रिपुर धिक्षोरिव स्मरारे प्रमथा , KS XIII 23 137 प्रमध्यमानाम्युधि प्रमध्यमानाम्युधिगर्जनैर्जन , KS IV 18 438 (1) अपि त्यदार्जितवारिसभृत प्रपाल ·४० प्रवाह-पन्दी प्रचारमासामनुगन्धिपीरधाम्। चिरोमितालतरपाटनत स्तूलग यदारोहति दन्तवाससाKS V 34 (2) प्रभार शोभा इस पादपानाम् , RV VI 12 439 प्रवाह , नद्या इन प्रयाहो विषमशिासष्टम्सरितग , VW III 8 810 प्रवेणी हेमभक्तिमती भूमे प्रवेणीमिन, RV XV 30 841 प्रश्रय प्रश्रय इव श्रियम् , BV X 70 842 प्राचीन हस तुल्य प्राचीनहिषा, RV IV 28 843 प्रालेयशैल उद्गताम्रपालेयशेलथितम् , KS II 15 811 (1) लक्षप्ररोह इस सौधतलम् , RV VIII 93 (2) लक्षान् प्ररोहजटिलानिव, RV XIII 71 845 फणिन् मन्त्रेण हतवीर्यस्य फणिनो दैन्यमाधित , KS II 21 फल हृदये दिग्धफ्लैरिख, Ks IV 27 817 परिनी परपलिनीपत्विपा, KS VIII 1 816 818 फैन पेनस्य चय नमोत्यमिन, Ks IX 4 819 पान्तु यदोहद , RV XII 12 850 यद्धमिर स्वरगति , AS V 11 151 यदी प्रग्यानेप्यन्ति शत्रन्यो यदीमिय जयश्रियम्, KS II B2 ·पन्धुजीर-विन्य ४१ 452. यल्धुलीन (1) अपरगवियोमा यन्युतीये, Rs. III !! (2) सपनेर मण्डिता यन्युजीरनिटोल पन्यका, RS VIII 10 (3) रक्तविन्दुमिगीरथुभि , RY XI. 25 153 यन्धूफ पन्धूफगान्तिमधरपु, RS II 25 15 पालापा पलक्षपारि, RVII 15 15 (1) पदणेर म्फुरितरविना गोपरेषाय विष्णो., NID I 15 (2) शिखिना यहमारेषु फेशान , MD II ! 156, यालचन्द्रमस् हरिदश्वदीधितिरनुप्रवेशादिव यालचन्द्रमाः, RY Illy 157 यालात (1) यालातपनिमांशुगम् , RV X) (2) यालातपमिराम्नानामरालजलदोदय , RV IV GI 158. यालारण (1) यालारुणमोमलेन, KS III. 30 (2) बालारणय, Ks v. 8. 159 वाला याला प्रतिमेगाप्सु पीचिभिन्ना, IRV III 100 100 यालेन्दु यालमियेन्दुमीभ्यरः, VU IV.03 161 याप्पमिनाअनानिलम् , RV VIII 35 462 विडोजस् बिडोजसा विष्णुरियाग्रजेन भ्राना यदित्य परवानसि त्वम् , RV, XIV. 69 163 विम्य (1) निपिकविम्बाधरचारुपल्या, RS. II. 12 6 याप्प ·४२ पिम्य-भुजङ्गम (2) पक्षाविम्बाधरोष्ठी, IMD. II. 18. (3) विम्यफलाधरोप्ठे, KS. III. 07. (4) विम्याधरालक्तकः, MA. III 5 (७) विम्बोष्ठि, MA. IV. 14. 464 पिस दंष्ट्रिणो वनयराहयूथपा दप्टभङ्गविसाङ्कुरा इय, KS. VIII. 35. वीज वीजाङ्करः प्रागुदयादिवाम्भः, KS. III. 18. 466 वुध वुध इव शिशिरांशोः, VU. V 1 167. भगीरथ गङ्गामिव भगीरथः, RV. IV 30 465 468 भग भङ्गो भ्रवामुपमानानि , RV XVI 63 469. भाव साक्षादावाविव शरीरिणी, MA I 10. 470 भास्कर (1) ऋक्षेषु वार्षिफेष्विव भास्करः, RV XII. 25 (2) गतिवशात्प्रतिनी भास्करस्य मधुमाधवाविव, RV XI. 7. (3) तोयान्तर्भास्करालीच, KS. VI 49 171. भास्यत् ततः प्रतस्ये फोवेरी मास्वानिव रघुर्दिशम, Rv. IV. 66. 172. मिति फपोलभित्योः, RV. V. 47. 473. भुजगेन्द्र फ्रोधमीमभुजगेन्द्रनिमम् , KS XVII. 19 174. भुजङ्ग याफ्रान्तपूर्वमिर मुक्तविष भुजङ्गम् , RV. IX. 70. 175. मुजगम मीमा इय भुजङ्गमाः, KS. XVI. 8.

·भुजङ्गेन्द्र-मत्स्यण्डिका 476 भुजङ्गन्द्र भुजङ्गेन्द्रसमानसादे RV II '74 477 भूधर (1) फुपितासमजलूनपक्षस्य भूधरकुलस्य तुलाम् , KS XVII 29 (2) गुरसमीरसमीरितभूधरा इव, KS XIV 50 478. भृङ्ग . भृङ्गरुव, RV VIII 53 479 मोगिन् भोगीय मन्त्रेण निरुद्धवीर्य , RY II 32 480 भ्रमर (1) भ्रमर इव विभाते कुन्दमन्तस्तुपारम् , AS V 19 (2) विलोलनेत्रभ्रमरै RV VII 11 481 भ्रमरी भ्रमरी वारणस्येव मदनिस्यन्दरेखयो, RV X 57 482 भ्ररता ललितयोपिभ्रूल्ताचास्टङ्गम् , KS II GE 483 मञ्जूपा मजूपेव रत्नभाण्डम् MA IV 7 Pr 481 मणि (1) मणिराकरोद्भव प्रयुक्तसस्कार इव, RV III 18 (2) मणिरिव कृत्रिमरागयोजित , VU II 21 (3) मणी वनसमुत्कीर्णे सूत्रस्येय, RV It (4) वैनतेयशमितस्य भोगिनो भोगवेटित इव च्युतो मणि, RV XI 59 485 मतङ्गज न कमलिनीं दृष्ट्वा ग्राहमवेक्षते मतङ्गज , MA. III 9 Pr 486 मत्तहस कणितकनफकाची मत्तहसस्वनेषु, RS III 24 487 मत्स्याण्डिका सीधुपानोवोजितस्य मत्स्यण्डिका, MA III 5 Pr.

·४४ मदन-महामणि 488 मदन (1) याल्यात्परामिन दशा मदन , RV V 03 (2) पिग्रहेण मदनस्य प्रतिनिधि, RV II 13 480 मधु मधुमन्मथसलिभ , RV IX 18 190 मधु मधु नमनास्वादितरसम् , AS II 10 491 मधुकर कुन्दक्षेपानुगमधुकरथीमुपाम्, ID I 49 492 मधुमथ् मधुमन्मधुमन्मथसनिभ , RV IN 48 493 मनोरथ (1) यवतरत सिद्धिपथ शब्द स्यमनोरथस्येय, NMA I 22 (2) रथेन स्वेनेत्र पूर्णेन मनोरथेन, RV II 72 49.1 मन्मथ मन्मथसनिम , RV IX 48 495 मयूरकेका स्थली नगाम्भ पृफ्ताभिवृण मयूरक्काभिपिाध्यन्दम् , RV VII 69 496 मरक्त मरकतमणिभासा, RS III 21 497 मस्ता पारयितु भस्ता पारयितेर नन्दने, RV VIII 32 198 मरत्यत् दिव मख्वानिन, RV II 4 199 मस्तसप मरसरामम् , RY I] 10 500 मरयम 601 प्यार मग्यद्रुमम्, RV II 32 महामणि सम्यागलिपिनो महामणियि, AS VIO ·महायुद-मास्त 502 महायुद दावानलहोपविपत्तिमन्यो महायुदायिक हरते बनानाम् , Ks XII 1. 503. महार्णव रत्नरिय महार्णवाः, RV I. 83. 501. महाराह निवारयामास महायराहः कल्पक्षयोवृत्तमिवार्णवाम्भः, RV.VII. 56 503. महासेन अभियुक्त महासेनं सेनापत्ये मरुत्वता (इय), VU V. 23. 506. महेन्द्र (1) महेन्द्रागिसमानसारः, RV, VI. 53. (2) यस्य क्षरत्सैन्यगजच्छलेन यात्रासु यातीव पुरो महेन्द्रः, RV. VI Ht 507. महोक्ष महोक्षतां वत्सतरः स्पृशनिव, RV. III. 32. 508. महोदधि महोदधेः पूर इवेन्दुदर्शनात्, RV. III. 17. 509 महोरग (1) पपुर्महोरगस्येव करालफणमण्डलम्, RV. XII 98 (2) महोरगः श्वभ्रमिय, VU. I 19. 510. महौषधि महोपधिर्नकमियात्मभासः, KS. I 30 511. माधवी पनाणामिव शोषणेन महता स्पृष्टा लता माधयी, AS. IHI. 7 51. मानदण्ड पृथिव्या इव मानदण्डः, KS I. 1 613 मानससरस् द्विरदभोगदूषितं सम्प्रसीददिव मानसं सरः, KS. VIII. BI 514 मास्त न पादपोन्मूलनशक्ति रहः शिलोचये मूर्छति मास्तस्य, RV. II 31.

·मालती-मृगलेपा 518 516 मालती (1) अनुभूतमुक्तच मारतीमाला, MA III Pr (2) दन्तायभासविशदस्मितचन्द्रकान्ति फङ्केलिपुप्परुचिरा नवमारती च, RS III 18 510 मुक्ता मुक्तास्थूलास्तरक्सिलयेप्वश्रुलेशा. पतन्ति, ND II 40 517 मुक्तागुण मुक्तागुणशुद्धयः, RV XVI 18 मुक्ताफल (1) अश्रुविन्दून्मुक्ताफलस्थूल्तमान् IV VI 28 (2) जलमिव समुद्रशुक्तो मुक्ताफलता पयोदस्य, NIA I 6 (3) मुक्ताफलस्पर्धिषु शीफरपु, Rv XVI 62 (4) मुक्ताफल वा स्फुटविद्रुमस्थमनुकुर्यात् स्मितस्य, KS I. 44 819 मुक्तायष्टि इन्द्रनीलर्मुक्तामयी यष्टिरिवानुविद्धा, RV XIII B 520 मुक्तावली मुक्तावली कण्ठगतेय भूमे , RV XIII 48 521. मुख 528 घरयुवतिमुखामम् , RS III 23 522 मूपिक विडालगृहीत मूपिक इव, AS VI 27 Pr. मृग (1) यालमृगाक्षि, Ks v 72 (2) मृगायताक्ष, RV XVIII 35 (3) पनान्ते मृगधूर्तफा इव, KS XV 41 521 मृगराजशार शिलाविभड्दै मंगराजशाव- स्तुग नगोत्सनामिन, RV VI 3 मृगलेपा पित्रदापिला मृगलेषामुपसीय चन्द्रमा, RV VIII 12 525.

·मृगाङ्क-मैथिली 526. मृगाङ्क मृगासदशेन, VU. IV. 20 527. मृगाङ्गना अधीरविप्रेक्षितमायताक्ष्या तया गृहीतं नु मृगाङ्गनाभ्य- स्ततो गृहीतं नु मृगाङ्गनाभिः, KS I. 46. 528. मृगेन्द्र मृगेन्द्रगामी, RV. II. 29. 539. मृणाल (1) मृणालगोरः, RS. III I (2) मृणालसदृशैः, KS VI. 68. 530 मृणालिका मृणालिकापेलवम् , KS. V. 29. 531. मृणालिनी मृणालिनी हैममिवोपरागम्, Rv. XVI. 7 532. मेघ (1) अपां विसर्गान्मेघा निदाघग्लपितामिवोवींम् , RV. XVI 38. (2) मेघ इवाश्मवर्षम् , RV XIV. 53. (3) मेघस्येव शरत्कालो न किञ्चित्पर्यशेषयत् , Rv. XII. 79 (4) मेघाः सस्यमियाम्भोभिः, RV IV. 58. (b) सान्थ्य इय मेघपरिघः, AS. VII 8. Pr. 533, मेघराजी विद्यु हाम्ना मेघराजीव विन्ध्यम् , M.1. III. 21. 534. मेह (1) या प्राप मेरुद्वितयस्य मूर्ध्नि स्थितस्य गड्डौघयुगस्य लक्ष्मीम् , KS. IX. 21. (2) सर्वातिरिक्तसारेण सर्वतेजोभिभाविना स्थितः सौनतेनोवों कान्त्वा मेरुरिख, RV. I. 14. 533, मैथिली पवनतनयं मैथिलीच, AID. 11.40 ·मोदक योगिन् " 536. मोदक खएडमोदकसदृशः, VU. III. 6 Pr. 337. मौक्तिक (1) रत्लान्तरे मौक्तिकसङ्गरम्यः, RS. VI. 7. (2) सदृशकान्तिरलक्ष्यत मरीतिलकजालक- जालकमौक्तिकः, RV IX. 11. 538. यजमान उत्पादाय हविर्भोक्तुर्यजमान इवारणिम्, KS VI. 28 539. यमकुबेरजलेश्वरयजिणां समधुरम्, RV. IX 24. 510 यमजिहा जिहामोगा यमस्येव, KS XVI. 16. 511 यमुना (1) अस्थानोपगतयमुनासङ्गमेव, HD I 33. (2) सलमे दृष्टपूर्येव यमुना गङ्गया यथा, VU. II. 14. यम 542 यरादुर यगड्डुरापाण्डुकपोलशोभी, RY. XIII. 19. 513. पयरचि अप्रगामयाचिफोमलाः, RS VIII 62 11. परा (1) दग्नाम पर म्यमिर सशिनम् , RV IV. 30. (2) पो गुन पगो मनमिय, RY. II 69. पादम् पारोलेरियाणयः, RY. I. 10 (1) गुगपाय,K II.14 (:) गुपद, . . 11. गालान गानातिनाम. KS XII " मालित ramdanimfref K VII.si.

·रक्तकुवलय-स्थाङ्गनामन् 549. रक्तकुवलय रक्तकुवलयपल्लयशोभिना, IS. VI. 18. P1. 550. रक्ताशोक (1) रक्ताशोकरुचा विशेपितगुणो विम्बाधरालक्तकः, IIA. III. 3. (2) रक्ताशोकस्तवकसमरागः, VU. IV. 61 551. रजत रजतशत मृणालगौरैः, RS. III 4 552. रजस् रजांसि समरोत्थानि तच्छोणितनदीप्विय, RV. XII. 82 553 रजस्वल श्येनपक्षपरिधूसरालकाः सान्ध्यमेघरधिरावाससः अङ्गना इव रजस्वला दिशः, RV XI. 60. 554. रत 565 (1) अनाविद्धं रतम् ( इब), AS II 10 (2) उधेरिव रत्नानि, RV'X. 30. (3) यादोरत्नरियार्णवः, RV I 16. (4) रत्नच्छायाव्यतिकर इव, ID. I 13 (5) रत्नजातमिव हारसर्पयोः, Rv. XI. 68. रत्नशलाका विदूरभूमिर्नवमेधशब्दा- दुदिन्नया रत्नशलाकयेय, KS. I, 24. 556. रात्रि आविर्भूते शशिनि तमसा मुच्यमानेव रात्रिः, U. I. 9 स्थाग रथाङ्गश्रोणिविम्बया, VU IV. 37. रथाङ्गनामन् (1) अहं रथाङ्गनामेर प्रिया सहचरीय मे। अननुज्ञातसम्पर्का धारिणी रजनीव नौ M.L.VD (2) रथाङ्गनाम्नोरिय भावयन्धन वभूय यत्प्रेमपरस्पराश्रयम्, RY. III. 21. 557. 558. 7 ·५० रथाश्य-मृगलेपा स्थाभ्व 550. धुरं रथाश्वाविव संग्रहीतुः, MA V. 1. 560. रवि सहस्रगुणमुत्स्त्रष्टुमादत्ते हि रसं रविः, RV. I. 18. 561. राजहंसी (1) मानसराजहंसों करे दधानस्तनयां हिमाद्र, Ks. IX. 31. (2) सूत्रं मृणालादिव राजहंसी VU I. 20. 562. राजीव प्रफुल्लराजीवमिवाङ्कमध्ये, KS. III. 45. 563. रासभ रासमकण्ठधूसरम्, KS. XV. 21. 56. रोचना रोचनागौरशरीरयष्टिः, RV. VI. 64. 565. रोहिणीपति शारदाम्रमिव रोहिणीपतिः, KS. VIII 82. 566. लक्ष्मी (1) तस्मादपावर्तत दूरकष्टा नीत्येव लक्ष्मी: प्रतिकूलदैवात् , RV VI. E (2) लक्ष्मीरिच गुणान्मुखी, Rv. XII. 26 567. लता (1) पुराणपत्रापगमादनन्तरं लतेय सनद्धमनोज्ञपल्लवा, Rv. III. 7. (2) लताभिः श्रीरिवार्तयी, VU. I. 14 (3) लनामु तन्वीपु पिलासचेरितम् (अर्पितम् ), Ks. v. 13. (4) सञ्चारिणी पल्लविता लतेय, KS III. 51 (5) सम्भादिः फुमुमैलतेय, KS VII 21 (6) म्यमूर्तिलामप्रति धरित्रों लतय सीता सहसाजगाम, Rv. XIV.54 क्यली लवलीदलपाण्टुराननच्छायम्, VU. V. 8. 660. लोकालोय. प्रकाशश्याप्रकाशश लोफालोफ पाचला, RY. I.07. 508 ।

·लोन-यगढ़ना RH152 570 लोध्र लोध्रपाण्डुना, RV III 2 571 लोध्रद्रुम अधित्यकायामिर धातुमत्या लोधद्रुम सानुमत प्रफुल्लम् , RV II 29 072 लोहिताह नक्तमिर लोहिताङ्ग परुषघनच्छेदसम्पृक्त , VU Yo 573 यन्त्र (1) वज्रघोष , RV XVIII. 21 (2) वज्रपरुपस्चनम्, RV XI. 46 (3) वज्रसारा, AS I 10 (4) वनस्पति वन इव, KS II 74 574 वज्रधर घनघप्रभाव, BV XVIII 21 575 बज्रपाणि जडीस्तस्यम्बकवीक्षणेन यज मुमुक्षनिव वनपाणिः, RV II 2 576 वजिन् वत्रिणा समधुरम्, RV IX 24 , 577 वत्स महोक्षता वत्सतर स्पृशनिक, RV III 32 578 वधू नवपाणिग्रहणा पधूमिय, RV VIII 7 679 वनज वनजाक्ष, RV V 73 580 वनस्थली हिमनिष्यन्दिनी प्रातर्निवातेन वनस्थली, RV XV 66 581 पनिता सदृशमिष्टसमागमनिति वनितयानितया, RV IX 38 582 वराङ्गना शुक्लतररत्नभूपिता वराङ्गनेव, RS II 5 ·वारिधर-मैथिली १ 596 पारिधर (1) गुरुतरा र पारिधरा, KS XIV 50 (2) प्रभुधारिधरधारगभीरघोप, KS VII 10 (3) शैलानिय प्रपरवारिधरी गरिष्ठानद्धि , hs VII 2 - 597 पारिमुच आदान हि रिसर्गाय सता यारिमुवामिव, RV IV 85 598 विघ्न मूतों विघ्नस्तपस इन, AS I 30 599 विटप (1) कोमल पिटपानुकारिणी, AS I 19 (2) फुल्लासनानचिटपानिय वायुरग्णान , RV IX 63 (3) विटपाकार , RV x 11 600 वितन्त्री श्रोतुवितन्वीरित्र ताध्यमाना KS I 45 601 विद्या (1) विद्या प्रयोधरिनयानिन, RV Y 71 (2) विद्यामभ्यसनेनेव, RV I 8) 602 विद्युत् (1) पयोमुचा पदिषु विद्यु तेय, RV VI 5 (2) प्रापेण्यं पयोवाहं विद्यु दरावताघिन, RV I 3G (3) विद्यु ना धैभवं दधु , KS IVI 7, 15 603 विद्युत्वत् (1) विद्यु त्यन्त रस्तिनिता (तुरयितुमल ), MD II 1 (2) वृष्टि विद्युत्वानिर चातयः, KS VI 27 60 विद्रुम (1) अधररपधिषु चिद्र मेषु RV XIII 13 (2) विद्र मरागताघ्रम् RS 6 10 यिधातु निधातप्रतिमेन RV VII 25 ९ PV II 16 ·घरुण-चायु वरुण वल्य 583 घरुणवासपोपमी, RV XI 58 584 वर्षात्यय वर्षात्ययेन रुचमनघनादिवेन्दो , RV VIII 77 580 शरीर श्लथवल्यमिर, VU V 8 586 बलाहक मरत्सखस्येव वलाहकस्य गतिविजन्ने, RV V 27 087 वल्लकी प्रतियोजयितव्यमल्लकीसमवस्थाम्, RV VIII 41 388 वसुधा निवृत्तपर्जन्यजलाभिषेका प्रफुल्लकाशा वसुधेच, KS VII 11 589 वसुन्धरा फरिपप्यमाणा महते फलाय वसुन्धरा काल इवोप्तवीजा, AS VI 24 590 वहि (1) आदीशपहिसदृशै , RS VI 19 (2) स्फुलिङ्गावस्थया बहिरेधापेक्ष इव स्थित , AS VII 10 (3) स्वतश्च्युत पहिमिवाद्विरम्बुद , RV III .8 (4) हविपेर वहिम्, KS LII 43 591 यागाविव सक्ती पार्वतीपरमेश्वरी, RV I 1 592 पात्ययेर पितृकाननोत्थया, RV YI 16 वागथ यात्या 503 यानर बालेग्यवानर VL II Pr 1 591 घामन प्राशुरभ्ये परे भादुयाहुरिव यामन , RV I 3 पायु (1) गुरुतग य यारिधरा, AS IN 50 (2) पायुाग्याम्रपृन्दै , RI II 20 ·वारिधर-मैथिली 599 , 001 506 पारिधर (1) गुरुतरा इव वारिधरा, KS IIV 10 (2) प्रक्षुब्धवारिधरधोरगभीरघोष, KS VII 10 (3) शैलानिन प्रबलवारिधरो गरिष्ठानदि, hS LII ! 597 पारिमुच् आदान हि निसर्गाय सता वारिमुचामिष, RT IV SI B0S विध मूर्ती विघ्नस्तपस इव, AS I 30 विटप (1) कोमलपिटपानुकारिणौ, As I 10 12) फुल्लासनाप्रविटपानिव वायुरग्णान , RY IX 83 (3) चिटपाकार , RV T 1 600 वितन्त्री श्रोतुवितन्तीरिव ताज्यमाना, KS I 13 विद्या (1) विद्या प्रबोधचिनयानिर, RV ITI (2) विद्यामभ्यसनेनेव, RT Iti 602 विद्युत् (1) पयोमुचा पनिषु विद्यु तैय, RY VID (2) प्रावृपेप्य पयोयाई विद्यु दरावताविन, RV I 36 (3) विद्युता वैभव धु, KS UI 7, 15 G03 विद्युत्वत् (1) विद्युत्वन्त ललितनिता ( तुलयितुमल ), MI) II 1 (2) वृष्टि विद्यु त्वानिय चातय, Ks VI 27 60 विद्रुम (1) अधरस्पधिषु विद्र मेषु Rr III 13 (2) विद्र मरागताम्रम्, RS 6 16 603 विधात विधातृप्रतिमेन Y VII 25 606 विधि श्रद्धय साक्षाद्विधिनोपपता RV II 1G ·घरुण-याायु 585 583 वरुण वरुणवासवोपमी, RV XI 53 581. वर्षात्यय वर्षात्ययेन रचमनघनादिवेन्दोः, V. XIII. 77. वलय शरीरं श्लथवलयमिन, VU V 8 586. घलाहक मरुत्सखस्येव बलाहकस्य गतिविजम्ने, RV. V. 27 387. बल्लकी प्रतियोजयितव्यवल्लकीसमवस्थाम् , RV. VIII 41. 588 घसुधा निवृत्तपर्जन्यजलाभिषेका प्रफुल्लकाशा वसुधेव, KS VII. 11. 589. वसुन्धरा करिपप्यमाणा महते फलाय यसुन्धरा काल इवोप्तवीजा, AS. VI 24 590. पहि (1) आदीप्तय हिसदृशः, Rs VI 19 (2) स्फुलिङ्गावस्थया वहिरेधापेक्ष इव स्थितः, AS VII 15 (3) स्वतश्च्युतं वहिमिवाद्विरम्वुदः, RV. III. 38 (4) हविषेप वहिम्, KS VII 43 591. वागर्थ यागापिय संपृक्ती पार्यतीपरमेश्वरी, RV. I. 1. 092. यात्ययेय पितृकाननोत्थया, Rv. II. 16 593. यानर आलेग्न्यवानर श्य, VL II. Pr.1 वात्या 591 यामन प्रांशुलभ्ये फले लोभादुयाहुरिव वामनः, RV. I. 3 303. घायु (1) गुगतराश्य पारिधराः, KS XII. 50. (2) पायाग्यानन्दः, RV XVI 25 ·चारिधर-मैथिली 598 599 506 वारिधर (1) गुरुतरा सवारिधरा, KS XIV 50 (9) प्रसुब्धवारिधरधोरगभीरघोष , KS VII 10 (3) शैलानिर प्रालवारिधरो गरिष्ठानद्भि, KS XVII 2 597 वारिमुच् आदान हि विसर्गाय सता पारिमुचामिव, RV IV 85 विघ्न मूतों विनस्तपस इव, AS I 80 चिटप (1) कोमलपिटपानुकारिणी As 1 19 13) फुल्लासनानविटपानिय वायुरग्णान , RV IX 63 (3) चिटपाकार , RV x 11 वितन्त्री श्रोतुवितन्वीरिव ताड्यमाना, Ks I 45 विद्या (1) विद्या प्रयोधविनयानिन, RV Y 71 (2) विद्यामभ्यसनेनेय, RT I 83 602 विद्युत् (1) पयोमुचा पदिषु विद्यु तेव, RV VI 5 (2) प्रावृपेण्य पयोवाह विद्यु दरावताविष, RV I 36 (3) विद्युतां वैभव दधु , KS AVI 7, 15 . 600 601 1 603 विद्युत्वत् (1) विद्युत्यन्त ललितनिता (तुलयितुमल ) MD II 1 (2) वृष्टि विद्यु त्वानिर चातक, KS VJ 27 601 विद्रुम (1) अधरस्पर्धिषु विद्र मेषु Ry AIII 13 (2) विद्र मरागताघ्रम्, RS 6 16 603 विधातृ विधातृप्रतिमेन RV VII 25 606 विधि श्रद्धव साक्षाद्विधितोपपन्ना RV II 16 ·५४ विल्य-वृक्ष , 607 विन्ध्य (1) विन्ध्यस्य (मूर्ध्नि ) मेधप्रभवा वाप , RV XIV 8 (2) विन्ध्याद्रि प्रस्ताविय, RV XII 31 608 विपणिकन्दु विपणिकन्दुरिख मे उदराभ्यन्तरं दाते, MA II 13 Pr 609. विमावरी (1) अपर्वणि ग्रहकलुपेन्दुमण्डला विभावरी कथय कथं भविष्यति, IA IV 16 (2) घद प्रदोपे स्फुटचन्द्रतारका विभावरी यद्यरणाय करपते, KS. V 44 (3) शारत्प्रसन्नोतिभिर्विभावर्य इव ध्रुवम्, RV XVII 35 610 विभावसु (1) यथा वायुविभावस्वो , RV X 82 (2) विमावसु सारथिनेन वायुना, RV III 37 01 विवस्वत् (1) तेजासीय विवस्वत , RV. x. 30 (2) व्यभ्रस्येय विवस्वत , RU. XVII 48 012. विपल्ली विपालीभि परीतेत महोपधि , RV XII GI 613. विष्णु श्याम पादो यलिनियमनाभ्युद्यतस्येव विष्णो, AID I 69 014. विहग क्षुभितरिगणिरशना, VU. IV B2 015. पित एनापरिसरचर इय विहङ्ग, AIA II 13 Pr 010 याचि (1) मातुपु नदीयोनिपु ध्र पिरासान् , MD IN (2) पीचिोरभुनपी, Rv. XI.8 . पप साया पिल पारणापिधि में पक्षनिष्यतिरिणाधन , Ks V..

·वृक्षक-व्याली 618 Gio. वृक्षक सिक्तं स्वयमिव स्नेहाद्वन्ध्यमाश्रमवृक्षकम्, RV. I. 70 वृष (1) वृषस्कन्धः, RV. I. 133; XII.34. (2) शुभत्रिनयनवृपोत्खातपकोपमेयाम् , MD. I. 51. 620. वृषन् (1) वृपेय देवो देवानाम् , RV. XVII 77 (2) वृषेत्र पयसा सारमाविष्टतमुदन्वता, Rv. X 52 (3) वृपेव सीतां तदयनहक्षताम् , Ks V 61 621. वृषभ विपणिगत इव वृषभः, MA. IV. 15 Pr. 622. वृष्टि फक्षाग्निलडिततरोरिच पृष्टिपातः, RV XI 92 623. पेणि रघूत्तमेन मुक्ता स्वयं पेणिरिव, RV. XIV 12 621. वेणी स्निग्धवेणीसवणे, MD I 16 623. वेणु येणुकर्कशपर्चया, Rv. XII. 41. 626. बेदि (1) वेदिमत्तयारणयोरिष, RV XII. 93 (2) वेदिविलममध्या, Ks. I. 39. 627. येय प्रभिन्नवैदूर्यनिर्भः, RS. II 628. वैद्यु ताग्नि (1) वैद्युतस्याग्न पृरिसेकाादवद्युतिः, Rv. XVII 16 (2) व्यावर्तितातपरुनः प्रथमावृष्ट्या वृक्षस्य वैद्युत इवाग्निरुपस्थितोऽयम्, VU V.16 629. व्याली निदाघार्ता व्यालीव मलयद्रुमम्, RV. XII. 32 ·प्योमन् -शरकाण्ड 630. व्योमन् व्योम पश्चिमकलास्थितेन्दु या, IV. YI.Sm. (2) श्रियमतिशयरुपां व्योमतोयाशयानां वहति विगतमेघं चन्द्रतारावकीर्णम् , RS. III.] 631. चतती छेदादियोपनतरोर्वतत्यौ, Rv. XIV 1. 632. शक्ति त्रिसाधनाशक्तिरिवार्थमक्षयम् , RV. III. 13 633. शड्स शसरणालगोरे, Rs 31, 634 शची शचीसमा, RV. III. 13. 635. शतफतु शतक्रतूपमः, RV. III. 38. 636 शतपत्र (1) अरुणं शतपत्रमिय, IA. III 13 Pr (2) सायमानशतपत्र कृष्णा, VU. IV. 2 Pr. 637. शतमख मरुतो यथाशतमखम्, RV. IX, 13. 688 शफरी शफरी हदशोपविक्लयां प्रथमा यष्टिरिब, KS IV. 39. 639. शमो (1) अग्निंगमा शमीमिव, AS. IV. . (2) शमीमियाभ्यन्तरलीनपायकाम, RV. III 9. 640. शरपाण्डुरेण, RV. XIV. 26. 641. शरकाण्ड (1) पाकभिन्नशरकाण्डगौरयोः, KS. VIII. 74. (2) शरकाण्डपाण्डुगण्डस्थला, AMA. III. 8. शर ·शरश्चन्द्र-शशाङ्क ५७ 62. शरश्चन्द्र (1) शरचन्द्रमरीचिकोमलम्, AS. VI. 18. (३) शरञ्चन्द्रमरीचिपाण्डुरैः, Ks. IIV 4. 643. शरजन्मन् उमावृयाड्डौ शरजन्मना यथा, RV III. 23 644. शरद (1) मेघस्येव शरत्काल:, RV. XII 79. (3) संसृज्यमानः शरदेव लोकः, KS. VII. 74. 613. शरदभ्र 017 (1) शरदभ्रलेखा रन्ध्रपिवालक्ष्यनभ.प्रदेशा, RV XIII. 56 (२) शरदभ्रशुभ्र: RS. XII. 10 616 शरदिन्दु (1) शरदिन्दुकान्ति वदनम्, MA. II 3 (2) शरदिन्दुनिर्मलम्, RS V. 3 शरासन भग्न शरासनमिवातिरुपा स्मरस्य, AS. V2 618 शर्मिष्ठा ययातेरिख शर्मिष्ठा, AS. IV 7. 619 शर्व शर्यकल्पः, RY. II 03 650. शर्वरी प्रभातकल्पा शशिनेव शर्वरी, RY. III.2 651 शलभ 652. पतति परिणतारुणप्रकाशः शलभसमूह इवाभ्रमद्रुमेपु, .IS. I 29 शशाङ्क (1) फरेण भानोर्यकुलावसाने सन्धुक्ष्यमाणेच शशाङ्करेखा, KS VII.S (2) कुमुदान्येव शशाङ्कः ( यथा) योधयति, AS. T. 29. (3) क्षणदापायशशाङ्कदर्शनः, RY. THI. It. 8 ·शशाङ्क-शालि , (4) ग्लपयति यथा शशाङ्क न तथा हि कुमुदती दिवसः, AS. III. 1.4. (b) शशाङ्कमिव कौमुदी, RV. XVII. 6. (6) स्त्रीणां विहाय वदनेषु शशाङ्कलक्ष्मीम्, RS. III. " 653. शशाङ्करेखा शशाङ्करेखामिय दिया, KS. V. 48. 65. शशाङ्कार्ध शशाङ्कार्धमुखेन पत्रिणा, RV. III. 59. 655. शशिकला शशिकलामलवीतसूत्रः, VU. V. 19. 656. शशिदिवाकर (1) दिनात्यये पार्वणी शशिदिवाकराविव, RV. XI. 82. (2) लोकमन्धतमसात्क्रमोदिती रश्मिभिः शशिदिवाकराविव, RV.XI. 24. 657. शशिन् (1) दक्षस्य शापेन शशी क्षयीच, KS. IX. 17. (2) यकृच्छायां शशिनि, MD. II. 41. (3) शशिन इव दिवातनस्य लेखा फिरणपरिक्षयधूसरा प्रदोषम्, KS. IV. 40. (4) शशिनमुपगतेयं कौमुदी, RV. VI. 84. (6) शशिना सह याति कौमुदी, Ks. IV. 33. (6) शशीय पर्याप्तकलो नलिन्याः, RV. VI. 44. (7) समेघलेशं शशिनश्च विम्यम् (परिभूय ), KS. VII. 1G 058. राथ्य शप्पत्यामान्, JID. I.33. 659. शाहिद शातहदमिय ज्योतिः, Rv. XV. 82. G60. शार्दल शादलः पशुमिय, AS. VI. 27. Co1. शान्टि (1) गर्मशालिसधर्माणः, RV.XVII. 53. (2) पारिता र शारयः, nv.XV. 18.

·शिखरीन्द्र-शैल 661 GG2. शिखरीन्द्र संवतकालनिपतच्छिखरीन्द्रतुल्यः, KS. XVII. 52. 663 शिखिन् शिखीच शरीरे, VU. II. 12. शिरीप • (1) पदं सहेत भ्रमरस्य पेलवं शिरीषपुष्पं न पुनः पतत्रिणः, Ks v. 1. (2) शिरीपपुष्पाधिकसौकुमार्यः, Rv. XVIII. 45 ; KS. I. 41 (यों). 665. शिला (1) शिलाघने, RV. XI. 18. (2) शिलापट्टविशालयक्षाः, RV. XVIII 17 (3) शिलोरस्कः, KS. VI. II 666 शिवा शिवाघोरस्वनाम्, RV. XII 39. 667 शीतोष्णकिरण नक्तंदिवं विभज्योभी शीतोष्णकिरणाविव, MA V 13 668. शुक 669 (1) शुकमुखछविभिः, RS VI 20. (2) शुकोदरश्यामम्, VU. IV. 17. शुक पुरः शुक्रमिव प्रयाणे, KS III. 43 070 ऋङ्गिन् शृङ्गीय टङ्कच्छिन्नमन.शिलः, RV XII 80 671. शेष रसातलादिवोन्मन्न' शेष स्वप्नाय शाङ्गिण, Rv. XII. TO 672. शेषा शेषामिव भर्तुराज्ञामादाय मूर्जा, KS. III. 22. 673. शैल (1) युगान्तवातचलिताः शैला इव, KS. XVI. 30. (2) विहारशैलानुगतव नागः, RV. XVI 2G ·शैल-संस्कार ध्यामा (3) शेलगुरुम्, RV XI 28 ( 4 ) शेलसारम्, RV XI 45 (5) शैलोदनाः, MD II 13 (6) शेलोपमः, RY Y 4G 674 शोण भागीरथी शोण इब, RV. VII 3G. 676 श्मशानशूल श्मशानशूलस्य न यूपसत्क्रिया, KS V 73 076 (1) श्यामा लता. कुसुमभारनतप्रपाला. स्त्रीणां हरन्ति धृतभूषणबाहुकान्तिम् RS II 18 (2) श्यामाविटपसदृशम्, MA II G (3) श्यमास्वङ्गम्, MD II 44, 677 श्रद्धव साक्षाद्विधिनोपपन्ना ( वमी) RN H 10 678 श्री (1) एनं समुपस्थिता पाथिपश्रीद्वितीयेय शरत्, RV IV. 14 (2) रूपिणी धियमिन, RV AI 17 079 श्रुति श्रुतेरियायं स्मृति , RY II 2 ध्यन् ध्यान प्रमत्ता इव फातिके निशिKS XV 11 051 नदि प्रफुल्लं सहवाग्मेत्य वृक्षान्तरं कासति पट्पदालो, RV. TI 69 650 652. पण्मुप . पण्मुपवित्रमः, Rv. ITII 67 658 मंसार संसारमिर निर्मम , RV XII 10 01. प्यार परगनुमेया प्रारंमा सम्यारा. प्रातना इय, RY. I. 20. .

·सगर-सरस् 085. सगर अंशुमतेव सगरः (प्रत्याहृताश्वः ) ALA V. 15. Pr. 086. सन्ध्या (1) दिनक्षपामध्यगतेव सन्ध्या, RV. II 20. (2) बलाहकच्छेदविभक्तरागा- मकालसच्यामिव, KS I 4 (3) विरक्तसन्ध्याकपिशम्, RV. XIII. GE (4) सन्ध्येव शशिनं नवम्, RV I. 80. (5) सन्ध्योदयः साभ्र इव, Rv. XV 58 687. सन्ध्यापयोद सन्ध्यापयोदकपिशाः, AS. III. 24 688 सन्ध्याभ्र सन्ध्या-कपिशः, RV LII 28. 689. सप्तच्छद सप्तच्छदक्षीरकटप्रवाहम्, RV V 48. 690. सप्तसप्ति उच्छेतुं प्रभवति यन्न सप्तसप्ति- स्तन्नेश तिमिरमपाकरोति चन्द्रः, AS VI 30 691. समुद्र (1) यथाचन्द्रसमुद्रयोः, Rv. x 82. (2) बाङ्मयं नदीमुखेनेव समुद्रम्, RV III 28. 692. संपद् 691. सम्यक्प्रयोगादपरिक्षतायां नीताविवोत्साहगुणेन सम्पत, Ks. I. 22 G93. संयमिन् इन्द्रियाख्यानिय रिपूस्तत्वज्ञानेन संयमी, Rv. IV.60. सरघा सरघाव्याप्तः सक्षौद्रपटलैरिव, RY. IV 63. 693. सरस् (1) भाति फिश्चिदिव शेषवत्सरः, KS. VIII. 37. (2) सर इव प्रफुलपम कुमुदवनप्रतिपन्ननिद्रम्, RT. VI SG.

·६२ सरस्वती-सवित 690. सरस्वती नदीमिवान्तःसलिलां सरस्वतीम्, RV. II. 9. 697. सरित (1) वरवृतां पथिकस्य जलार्थिनः सरितमारसितादिव सारसात्, MA. III. 6. (2) सरिहिहंगैरिव लीयमानः, KS. VIII. 21. 698. सरोज (1) धाराभिरातप इवाभिहतं सरोजम्, MA. V. 3. (2) प्लुष्टो हिमेनेव सरोजकोशः, KS IX 17 699. सरोरुह (1) पादसरोरुहाने, KS IX. 27. (2) सरोरुहाक्ष्याः, KS, IX 27. 700. सर्प (1) नेतु सर्प इव त्वचम्, RV. VIII. 18. (2) सर्पस्येव शिरोरत्नम्, Rv. XVII. 63. (3) सुमसर्प इव दण्डघट्टनात्, RV XII 71 701. सोधिराज साधिराजोरभुजः, RV. XIV. 31 702. सलिल (1) प्रसप्तचेतस्सलिल , KS. VII. 78. (2) पिसिनीपत्रगतमिव सलिलम्, AMAVG. Pr 703. सनिलनिधि सलिलनिधिरिय प्रतिक्षणं में मयति स एव नयो नवोऽयमणोः, ... I. 11. 70% सयित (1) मृसयिता, Rv. IX. 50. (2) स राज्य गुरुणा दत्त प्रतिपचाधियो यमी दिनान्ते निहितं तेजः मयिय हुताशनः, RV. IT.1 (3) मपिता पोधयति पजान्येय, AS. V. 27. (1) गपिनेयोगा मागांयुत्तरदक्षिणों, V. IVII. 2.

·सस्य-साम्परा ६३ 705 706 सस्य (1) अन्तर्गतफलारम्भा सस्यानामिय सपद, RV 150 (2) मुष्टियोगादिन जीपलोक सस्येन सम्पत्तिफलोन्मुसेन, RV IIIII ! सहकार (1) अप्रतस्यविनियोगनिर्मिता मानतेर सहकारता ययौ, KS VIII 78 (2) नहि प्रफुल्ल सहकारमेत्य वृक्षान्तर काझति पम्पदाली, RV VI 69 (3) परिगृहाण गते सहकारता त्वमतिमुक्तलताचरित मयि, IA IV 13 (4) फलेन सहकारस्य पुप्पोद्गम इच, RV IV 7 सहस्रपत्र गयाक्षा सहस्रपनाभरणा इव, KS VII 62, RV VII 11 सहस्त्रलोचन तैजसस्य धनुप प्रवृत्तये तोयदानिय सहस्रलोचन RV II 13 707 708 709 . सागर 710 (1) तितीषुर्दुस्तर मोहादुडुपेनास्मि सागरम् RV I 2 (2) शिखरिणामिन सागरमापगा, RV IT 17 (3) सागरधीरचेता, RV AIII 1 (2) सागरादनपगा हि जाह्नवी सोऽपि तन्मुखरसैकनिति , KS VIII 18 सागराम्परा निधानगर्भामिन सागराम्बराम्, RY III 9 सामदान सामदान विधिभेदविग्रहा सिद्धिमन्त इव, RV YI 50 साम्परायसुधा साम्परायसुधा सशोणित मण्डलायमित्र, AS VIII 54 711 712 ·६४ ल-गुरदिप साल 713 सालप्राशु , RV I 13 714 सितपङ्कज माला सितपङ्कजानामिन्दीरैरन्यचितान्तरेन, RV XIII 51 715 सितोत्पल सितोत्पलाभाम्बुदचुम्मितोपला , RS II 16 716 सिद्धाश्रम सिद्धाश्रम शान्तमिवेत्य सत्त्वै- नैसर्गिकोऽप्युत्ससृजे विरोध, RV VI 16 717 सिद्धि स्वसिद्धि नियमैरिव, RV XV 74 718 सिन्धु (1) कुलकपेष सिन्धु प्रसनमम्भस्तरतर च, AS V 21 (2) मार्गाचल्व्यतिकराकुलितेव सिन्धु , KS V 85 (3) सिन्धुरयादिव आत्मा सरक्षित सुझ वृत्तिमाश्रित्य चैतसीम्, RV IV 35 719 सुधर्मा मुधर्मानधमाम्, RV AVII 27 720 सुमेरु (1) इद्धधातो सुमेरूरङ्गस्य समत्वम्, KS AII) (2) पाट सुमेरोरिव वन्नभिन्नम्, RV V 30 721 सुरोपम, MAT सुरगज (1) योधितो राजहस मुरगज इस गाह सैफत सुप्रतीफ, RV V TD (2) मुरगज इव दन्त (चयासे) RV x 86 (3) पुरगत इव यिनत्पद्मिनी दन्तनाम् RS III. Th (1) सुरगज य म्योग्नि पधार्धरम्यी, ID I 53 723 सुरदिप मुरतिपानामिय सामयोनि (यश ), RV AVI 3 2 722 ·सुरराजवृक्ष-सौरनाडी 125 सुरराजवृक्ष लमयेय साधं सुरराजवृक्ष , RV XVI 79 726 सुरसरित् सुरसरिदिय तेजो यहिनिष्टय तमैशम्, RV II 75 727 सुवर्णसूत्र पुरोऽलग्नहरदष्टिपात स्तुवर्णसूत्ररिप मृष्यमाणम् , KS VII 50 728 स्य (1) उदिते सूर्ये मेरौ कल्पतरोरिव RV VII 26 (2) सूर्य झोदित , RV AJII 74 (8) सूर्य सपर्धयत्यग्निमग्निस्सूर्य स्वतेजसा, VU T 20 (1) सूर्यं तपत्यावरणाय दृष्टे परपेत लोकस्य पथ तमिस्त्रा, RV V 13 729 सूर्यकान्त (1) ज्योतिरिन्धननिपाति भास्करात्सूर्यकान्त इन, RV XI 21 (2) स्पर्शानुकूला इन सूर्यकान्ता स्तदन्यतेजोऽभिभवाद्वमनन्ति, AS II 7 780 सेनानी सेनान्यमालीदमियासुरास्त्र , RV I 37 731 सोपान (1) आरोहणार्थं नवयौवनेन फामस्य सोपानमिव प्रयुक्तम्, KS I 30 (2) समारुरक्षुदिपमायुष क्षये ततान सोपानपरम्परामिव RV III 69 732 सोम (1) नृसोम , RV V 59 (2) पर्वात्यये सोम झोष्णरश्मे , BY VII 33 (3) सोम इस द्वितीय , RV XVIII 27 (1) सोमसमा ति, RV II 15 733 सौरनाडी सोरीभिरिव नाडीभिरम्मय , RY I 58 .

·स्तन- स्तन 731. (1) मध्ये श्यामः स्तन इच भुवशेषविस्तारपाण्डः, ID. I. 18 (2) सगर्भग्रमदास्तनप्रभैः, RS II 2 (8) स्तनाविव दिशस्तस्याः, RV. IV. 1. (4) स्तनाभिरामस्तकाभिनम्राम्, RV. IIII. 32 735. स्तवक स्तनाभिरामस्तकाभिनघ्राम् , Rv. XIII. 32. 786 स्त्री (1) स्त्रियः सुदृष्टा इव जातविभ्रमाः, RS. II. 7 (2) स्त्रीय कान्तपरिभोगमायतम्, RV. XI 53. (3) स्मितचारुतराननाः स्त्रिय इव श्लयशिञ्जितमेखलाः, RV. IX 37 737. स्त्रीनख स्त्रीनखपाटलम्, VU II. 7. म्थलकमलिनी साने ऽहीव स्थलकमलिनी न प्रबुद्धां न सुमाम् , MD. II. 32 788 730. स्नुषा पुत्रभोग्यया स्तुपयेवाविरतेन्द्रियः श्रिया, RV VIII. 14. 740. स्फटिक (1) अच्छस्फटिकविशदम् , MD. I 53 (2) म्फाटिफरौलसीदरम् , KS XIV.5 711 पुप्पनापमिर पेशलं म्मरः, RV XI 45 72 म्मिन अधरोष्टलीयाम्मितं सदशनार्चिरिय, RY. V TO 713. म्मृति ध्रुनेरियाय स्मृति , RV II 2. प्रजमपि गिरम्यन्धः क्षिप्तां धुनोत्यहिशया, AS VII 21.

·स्रोतस्-हरि 145. स्रोतस् (1) पुरःप्रतिइत शैले स्रोतः स्रोतोयहो यथा, AS. II. 17. (2) स्रोतसेवोह्यमानस्य प्रतीपतरपं महत्, VU. II. 3. 746. स्रोतोयहा (1) महीधरं मागंवशादुपेतं स्रोतोयहा सागरगामिनीय, RV VI 52. (2) स्रोतोयहां पथि निकामजलामतीत्य जातस्सखे प्रणयवान् मृगतृष्णिकायाम् , AS. VI 16. 717. स्वर्ग स्थानान्तरं स्वर्ग इव, Ks v. 3 II 748. स्वर्गापगा स्वर्गापगाजलमहीयसहस्रलीलाम् , KS XVII 28 749. स्वस्तिवाचनिक बुभुक्षितेन स्वस्तिवाचनिकमित्र, VU II. 12 Pr 750 स्वाहा अन्यासितमरन्धत्या स्याहयेव हविर्भुजम् , RV I 55 751. हंस (1) समुद्रगारूपविपर्ययेऽपि सहसपाते इत्र लक्ष्यमाणे, KS VII 49 (2) हंसगतिः, VU IV 20. (3) हंसमाला शरदीय गङ्गाम् , KS I 30 (4) हंसरुतं भजद्भिः, RS IV 4 (0) हंसरुतानुफारिभिः, Rs. I 5. (6) हंस जिता गतिरङ्गनानाम , RS HI. 17 (7) हंसो हि क्षीरमादत्त तन्मिश्रा वजयत्यपः, AS. VI. 28. 762. हंसवचन कामं च हंसवचनं मणिनूपुरेषु, RS. III. 25 753. हरसूनु हरसूनुसन्निभः, RI. XI 88. 754 हरि ( इन्द्र, विष्णु) (1) हरिप्रभावः, RV. IX. 57. (2) हरिरिख दोभिः, Rv. X. 86. 755. हरि (सिंह) प्रतिशब्दो हि हरहिनस्ति नागान् , VU. I. 17. " ·हरिण-हिमाशु 756 हरिण (1) आत्मसदृशक्षणवल्लभामि हरिणागनामि , AS I 24 ( 2 ) ये ( हरिणा ) रिलोचनैस्तवाक्षिसादृश्यमिव प्रयुञ्जते, KS V 33 (3) व्याधजनगीतगृहीतचित्तया हरिपया इय, MA III 19 P 767 हरिदश्व हरिदश्वधामा RV XVIII 21 768 हरिदीश्वर दिशो हरिदिर्हरितामिवेश्वर , R.V IX 30 759 हरिहय भुवमुपगतो रिव प्रजा हरिहय , RV IX 18 760 हल्भृत् असन्यस्ते सति हलभृतो मेचके घाससीच, NID [ 61 761 हविभुज सहज तेजो हरिपेन हविर्भुजाम्, RV X 79 762 हव्यवाह आच्छादितस्तुणवयानिन हव्यवाह , KS XVII 4 708 हसित सविभ्रममधूहसितायदाते , Rs VI 23 701 दस्त प्रदक्षिणाचिाजेन हम्तेनेव जय ददौ, RV IV 23 706 हस्तिन् भक्तिभिर्वविधाभिरपिता भाति भृतिरिव मत्तहस्तिन , hS VIII 69 766 हारगुरिया निधीतहारगुलियाविशदम ny V 70 हिमादि गङ्गामाप्योर मुग्णतप्त दिमादिनिस्यन्द इय, RV AIV 704 दिमाशु कान्तिहिमाशोरिय, RI11 17 (2) पायपीतम्य हिमांशो पक्षय गायतगे दि पृडे , KV V 10 707 -

·दिमांशु-हद
(3) प्राचीमूले सनुमिर कलामारशेश दिमाशो, HD. II. 29
(1) हिमांशोग्न्यां पगं दर्श पापापु, RY. XIV. 80
763 हिरण्यग्तस्
तरुणां हिरण्यरेता इस सानिर, R. XVIII 25
770. हुतभुज
नैशम्याचिहुंतमुज र छिमभूयिष्टधूमा, VU. I. )
771, हुताशन
(1) दिनान्ते निहितं तेज. सरिर हुताशन', RV IV l
(2) हुनहुनाशनदीप्तिः, RY. IX 10
772 हेमन्
हम्न संरक्ष्यते हामी विशुद्धिश्श्यामिकापि या, RY I 10
773. मप्रागार
द्वितीयं हमनायारं पुद्विरिय वानरे , RV II 71
771 हेमरंपा
निको हमरेपर, RV XVII 0
775. हेमलता
हेमी फलं हमगिरलतेन, KS XI 26
776
(1) मुप्तमीन इव हृद, RV I 72
(2) हृदाः प्रसन्नान गृढनया, RV VII 30

·INDEX OF THE UPAMĀS ANIMALS AQUATIC A4 ( large aquatic animal), RV 1 16 TT (conch ), RS III 4 21491 ( a kind of small glittering fish, Cyprinus Saphore ) KS IV 39 BIRDS TT (1), RV XIII, 96 97 (2), KS XII I faert (3), VU IV 52 FER (4), MA II 13 Pr FTS ( pegion ), KS IV 27 946 (female osprey ), RV XIV 68 EFFAS (1), ( cuckoo ), RV XII 39 91761 (2), MA IV 2 fax (3), VA III I PI TFTC (Greek partridge ), RV VI 38, VII 25 PERIF (1) (ruddy goose ), KS VIII 51, 61, MD II 19 Fran (2), RV XVI 63 T417 (3), VU IV 37 141 (4), MA V 9, RV III 24 7777 (Cucculus Melanoleucus, it is said to subsist on rain drops ), RV V 17 t& ( peacock feather ), MD I 15, II 44 a(peacock ), RV VII 69 T ( parrot ), VU IV RS VI 22 (suan), RS I , III 17, 24, 25, IV 4, VU IV 20, AS VI 28, KS I 30, VII 42 ( a kind of stan ), KS XVII 27 if (female of a kind of swan ), VU I 20 , KS IX 34 17, ·( 1 ) DOMESTIC 3977(1). (bull ), RV XIII. 47 Hin (3), RV III 32 7(3), RV I 13, XII TA (4), MA IV is Pr ( beast of burden ), KS VI 76 (call ), RV III 32 Tony ass ), KS XV 21 7 (dog), KS XV 41 mm (1) ( clephant ), KS VIII 22 afrt, (z) RV III 3, 37, IVI 78 TT (3) RS II I, AS I 7 197(4), MD I 2, 19, RV XVIII 219 (s), RV I 79, IV 33 fat (6), RV XIX 11 fora (7), RV IV 4, 39 27 (8), AS II 4 #773 (9), VA JIJ 2 Pr f=12 (10), KS VIII 69 F77 (young elephant ), RV JUL 32, VD II 2. rafarm ( a kind of elephant ) ' RV XVII 70 () ( clephant kiog ), RV II 7 32, XIV 68, AS VS Afr (), KS I 36 BATH ( the post to which an elephant is tied ) RV I 70 774 (trunk of an elephant ), RV VI 82, AS III 18 far (tusk of an elephant ), MD I 61 INI XIV 38, XIII 18, 53) INSFCTS Fruta ( fire fly ), MD II 24 fats (1) (black bee ), MA III 1, RV VI 7 (2), RV VIII 33 € (3), AS V 19 , RV VII II, X 37 1 It 1particolarkod of elephants whose very smell is onbearable to other elephanta ·111 FIFT (4), JD I 49 29 (s), RV VI 69 974 ( grasshopper ), III KS 64 ( locust ), AS I 29 forfan ( ant ), VA III 12 (Pr ) FEET ( bee ), RV IV 63 272 ( honey comb ), RV IV 63 SERPENTS apstifa (1), RV III 37 FT (2), RV XII 977 (3), AS VI 31 qoh (4), KS II 21 Y55 (s), RV IV IX 79 Y7 (6), KS XVI V afita (7), RV II 32 * (8), RV XII 32 (9)RV VIII 13, XI 71, XVII 63 TTTH (30), ( king of serpents ), RV II 74 TUS (17), RV XIV 31 TT ( large serpent ) RV XII 98, Vu I 19 group in a black serpent ), AS VII 18 I ILI In ( blach antelope ), VU IV 36 71 ( female yal), KS 1 48 (the bushıs tail of the yah) RS III 4 (rat ), AS VI 27 (Pr ) "In (1) ( deer ), RY \VIII 35, AS 1 46, V 27 V + 17(2), IS 1 24, hS V 13, 35 pofyt (3). (female deer), VD II 18, 44, VIA III 19 (pr) tipogone (cub ), RV VI ; (1) (1101), RV II 29 ni (:), 1 I 17 (les) 11 (N) poé* (CS), AS VI :7 for (ichs' ), 9.11 19 ·[111] yat (4), MD 1 49 per (s), RV VI 69 GA ( grasshopper ), III KS. 64 TCH ( locust ), AS I 29 frient ( ant ), MA III 12 (Pr ) #991 ( bee ), RV IV 63 sitzems (honey comb), RV IV 63 SERPETS Oranilau (1), RV III 57 347 (2), RV XII S 977 (3), AS VI 31 fort (4), KS II 21 TAK (), RV IV IX 79 FAH (6), KS XVI y Tffitat (7), RV II 32 TRS (8), RV XII 32 ai(9), RV VIII 13, XI 71, XVII 63 z (10), ( Ling of serpents ), RV II 74 TUTU (11), RV XIV 31 TERET ( large serpent ) RV XII 98, Vu I 19 Event (black serpent ), AS VII 18 WILD TWIN ( black antelope ), VU IV 36 (femalc yak), KS I 48 TTT (the bushy tail of the yah ) RS III 4 TII (rat ), AS VI 27 (pr) 4(1)(dees ), RV XVIII 35, KS AG, V 27, XV 45 NA (2), 15 I 24, S V 13,35 FEST (:). (female decr), VD II 18, 41, MA III 19 (pr) ei (cub ). RV VI 3 777 (1) (lion), RV II 29 dt (), VU I 17 (monks ), VU. II (pr) (ICE), 15 VI 37 Pia(jaciel), RV III 39 ·[ 1 ] ART MUSIC 97) (Vina or lutc ), RV VIII 41 farge ( Vina with broken chords ), KS I 45 PAINTING BT134 (picture ), RV III is fa17 (2), KS I 32, VU IV 73 BODY spoje( finger ), RV I 28 377( lock of hair ), VU III 6, VID 165 1577 (1) (face ), VU IV 40 ge (2), RS III 23 ataas ( palm of the hand ), VI III 4 (hair ), KS VIII 63 afat (1) (braid of hair ), RV VIV 12, VD I 18 suit (2), RV W 30 aara ( nail mark ), RV II 31, KS III 29 Fita (nail of a woman ), VU II 7 fata ( hip ), RV IV 52 Tyfon (1) (hand ), RV IX 35 Fra (2) RY IV 29 M ( tears ), RY VIII 35 19 ( the creeper lihe eye brow ), KS II 64 FETA (breasts ), RS II 2, VD I 18, RV IV sr CELESTIAL BODIES 3100V 3(1), RV I 12, II 68, VI 31, 52 69 VII 28, III 77, 54, IVIII 35, AS I 32 11 19, VI 22, 26, 43, VIII 13, VU II 9, V zi, VA I 18 VID II, 20, IS IV S, RS IV 2 grafa (2), RV VIS 34 Biliary (3) RV II 73 7 (4), RV IV 18, V 61, VII 19 1 82, VII 36, \IV 84, XII 48, AS I 43, VII 73. 10 ·[v] VU I 12, (Pr ) 12, II. (Pr ) III 16, RS III 17, MA I 13 $249() KS I 25, RV I 46, VIII 42, XIII S6, XVII 30 LTE (6), RV III 33 aruna (7), RV XIII 76 f4ANA (8), KS XIII 8 farut (.), RV V 23 Anu (10), RV VI 66 2015 (11), VU IV 20 (13) afguitafa, KS VIII 82 TTI (12), RV VIII 74, XVII 6, AS III 14, V 27, RS III 25, KS VII 8 alat (14), KS IV 33, 46, VII 16, I. 17, RV VI 4 84, V 24, 82, VD II 44 AA (15), RV V 39, VII 33, 11 15, XVIII 27 4411 (16), RV V 16, VI 47, VIV 80 973 (1) (Foung moon ), RV XVIII 37 721f2T (2), RV I 80 fatet? (3), RV VIII 65 TTK (1), aRV III 2: 12 (5), VU IV 65 råt( full moon ), KS \l 21 T3 ( autumnal moon ) (1) RS V 3, VII 3 TITT (2), LS VIV 4, AS VI 18 "375I (1) (moon digit), AS I 60 70K (2), ASV 18 JIJ (3), RV Ill 19 ofJoy (+), VL V 19 (19136(s), \ID II 29 144 ( orb of the moun ) RV VII 38 3701 (cclipsc }, IS VII 22 10 (1) ( moonlight), RV VI 85, Vill 37, TU JE IS 3 14 (2), "I ll 13 (Pr ) m ( moon days ) KS 1 "}, 20, RS V3 but you (ricctur of the nwon ), RV II 39 Pamir() (10 licuos of the moun ), RV VII 61 ·[ vi 1 alanitz (2), RV. X, GS, indar ( the sign of a dcer), RV. VIII. 42. I'L INL TSI wafat (planet ), KS. II. 19. 321 (1), ( Mars ), MA, III, 22 ( Pr.). afnia (2), VU. V. 19a (planet ), RV. VII. 2. şu ( Mercury ), VU. V. 21. ( Venus ), KS. III. +3. STARS (star), RV. XVI, OS Farat ( a constellation ), RV. I. 46. ako ( a comet ), KS. II. 32. 47 (the polar star ), RV. XVIII. 34. gaág ( che ewo stars, Castor and Pollux), RV. XI. 36. 904 ( the 6th lupar asterism ), RV. XVIII. 32. SUN 315472 (1), RV. XV. 10. 3467 (2), AS. I. 29. 31 FIAT (3), RV. IX. 6. 21 (4), RV. V. 35, VIII, 15, AS. 4. 19 agafa (s), RV. 10. 54. Storf (), JA. V. 13. 3025 (7), RV. VI. 32 gmafuta (8), RV. VIII. 30. Soutfit (.), RV, V.fi nafta (10), RV III. 37. qizifufa (11), RV. XI. 64. 9573 (12), AS. V. 34. 2766773 (13), KS. XVI. 7, 17 qaralma (14), RV. VIII. 29. franta (15), KS. X. 60. fet (16), RV. XI. 24, 82. VII. 33 1 For the maco and (he sun ice the respectise wulu.

·| vil ] 132 XVII 74, 20 fafana (17), KS II 2, VII 69 faz191147 (18), KS XV 34 HIT (19), KS XVII 23 HIFFT (20), RV XI 7, XII 25, KS VI 49 371627 (21), RV IV 66 ta (22), RV I 18 faseza (23), RV X 30, XVII 48 Hanfi (24), AS VI 30 afaa (25), RV IV I, IX SO, XVII 2, AS V 27 pa (26), RV V VU V gica (27), RV XVIII 23 festat (28), RV III 30 aprilie (1), (New rising Sun), KS III 54 ari (2), KS III 30, V 8 atasja (3), RV XII 100 HETTI ( the reddish colour of morning), RV IX 43 far (ray ), KS I 38 JA ( beam ), RV IV 66 U19 ( shadow ), RV II 6, XVI 6 Testay ( morning sun whine ), RV IV 61, X , fetargt ( solar ray ), KV X 38 LOTHING starso ( china silh ), AS I 31 Tá (a sılk garment ), MA V 12 LOUDS 29 (1) ( cloud ), RV VII 69 17 (2), RU JI 38 ai (new cloud ), KS XIV 36 H612** ( big cloud ), KS XII 46 Enn (3, KS IV 43 arguit (), KS III 48 *** (s), KS XII 49 370 (6), KS XIV 9 TLH ( autumnal cloud ), KS XII 10, RV XIII 16 मन्यात (cre ing cloud ), RU VII 28 ·( vil ] XVI 22 A (7), RV IV 29, KS VII 1, * (8), KS XVII 35 sa(9), RV XVII 72 2014 (10), RV VI 65, XI 43, VU I IS 991 (11), KS YVII 38 Tags (blue cloud ), KS VII 39 Franguta ( evening cloud ), AS III 24 mga(12), RV VIS 971972 (13), RV I 36 quran (14), RV XVII 15 tu (15), MA III 21, AS VII 8 (Pr ), RV XII 79, XIV 33, XV 58, XVI 38 16% (16), RV V 27 anfert (17), KS XIV so, XVII 2, 10 afigi (18), RV IV 85 faqar (19) KS VI 27 Byfalafat (1), ( lightling ), KS XII 18 afst (2, RV VI 64, MD II 17, KS IV 33, V 25, XIV 36 fara ca (3), MD III, VU V 16, KS XVI 7, , RVI 36 VI S, XVII 26 Ta&T (4), RV XV 82 344743'1), rainbow), MD II is 67719 (2), MD II I y (3), RV VII 4, XII 79 facing (4), R IX 54 ZIRE ( drought ), RV XII 29 mfata ( thunder ), KS II 32 fiya (1), ( rain ) RV X 17 aft (2), RV XI 92 fazla (hörncane ), RV IX 64 ( thunder bolt), KS III 74, RV XI 46, XVIII. 11 DISEASE AND MEDICINE Buat ( patient), VU III 14 (Pr ) etter ( medicine ), RV I 28, KS II 48 1o-b ·( 1 ) EARTH fifa (1) (carth ), RV XV 13, XIX 57. tgat (2), KS VIL II, og VU (3), AS VI 24 TURU (4), RV IIL 9 FIRE KS VII 43 , Byff (1), RV I 10, 25, VII 20, XIX 1, RS L16, AS VI 31 Blatt (), RV IX 15, XVIII , KS VI 48 Fag (3), RV II 49 Dorty (4), RV XI 42 FCA (), KS VIII 91 yokaa (6), RV XI 81 ARIE (7), RV II 10 afs (8), RV III 58, RS VI 19, AS VII 15 framas (9), RV III 37, X 82 fafit (10), VU 11 12 ETT (11) RV X 79 2446 (12), KS XVII 4 fatatag (13), RV XVIII 25 FATI (14), VU 1.9 017 (15), RV. IV 1, IX 40 ( Submarinc Grc ), RU IX 82 RT (), ( the destructive fire at the cnd of the world ), KS XVII 37. DAA (2), XS XVII 45 gipnett (3), KS XVII 49 frant ( the fire of a fuocral pile), RV XV 16 90.9 (the three sacred fire ), RV IV 35 BIT ( a fire brand ), VU V 2 U ( wick), KS IV 30 49(0), (lamp ), RV V, 37. XIX s., MA I 9, KS I 38, IV 10 TT (2), RV XIX KS. III 48, XV. I.

·( x ) IX. 20, XIII. 17, 097291 (Aame ), RV. XV. 16. Tafutel ( flame of a lamp ), RV. VI. 66. (smoke ), RV. VII. 43. FLOWERS 8157 (lotus), (I), RV. IV. 61. Byat (2), KS. XI. 25, XIV. 13 ; RS. III. 20 ;. IV.4.5 optyk (3), RS. VI. 7; MA. III. 17. 89913 (4), KS. V.52. Brez (s), RS. III. 17. BREEK (), RS. IV. 13 ; RV. VI. 66, XIV. so; KS. 1. 32. IX. I, XVII. 49. HES (7), RV. III. 36 ; KS. V. 21, XVII. 40; MD. I. 50, II 23 ; MA. V. 6; VU. II. 12 ( Ps ), IV. 72 ; RS. V. 13. 9h14 (8), RV. VI, 18, XVIII. 4. TATU (9), RV. VI. 37, IX. 12. afaa (10), RV. XVIII.S 983 (11), RV. III. 8, VIII. 55, XV. 52. XIX. 8; KS. V. gi RS. V. 3 ; AS. VII. 16 ; MA. II. 10. 99 (12), RV. III. 17, IV. 37, 60, V. 68, IX. 80; RS. IV. 14; AS. III. 18 ; KS. V. 27, VII. 16. XII. 35. 94807 (13), RV. IV. 17, X.9; KS. VIII. s& ; MA. IV. 6. y (141, RV. XVIII. 37- zita (15), KS. III. 45. 2** (16), RV. V. 73. JAT (17), DIA. III. 13 (Pr); VU. IV. 2. (Pr). 05 (18), KS. IX. 17 ; MA. V. 3 gia (19), KS. IX. 27. FEA17 (20), KS. VII. 62 ; RV. VII. II. efedras (1) (blue lotus ), KS. XVII. 35. Fiat (2), RV. VI. 64; RS. II. 12. STATES (3), RS. II. 9, 15, III, 14, 24; KS. V. 35, VII. 20, IX. 26, IX. 56. yang (4), MD. 11.35; MA. IV. 10 ; RS. II. 22. US169 (s), RS. II. 2, 3. 17; KS. I. 46; AS. I. 17. $1499 (golden lotus ), KS. V. 19.

·[x11 *** (1) (red lotus ), KS XVII 16 1979134 (2), AS VI 18 ( PI ) ff1463 ( white lotus ), RV XIII 54 fadistes ( another kind of white lotus ), RS II 16 Frostafon ( land lotus ), MD II 32 817379 (1) (a group of lotuses or a lotus pood), KS XII 23 4990 (2), KS II 29 ft (3), RV XIX II aforint (4), KS IV 6 94757 (s), KS VII 38 af mit (6), VU 16, MD II 19 Tant (7), RV XVI 7 F43( a bud), KS XI 18 984 (1) ( flower ), RV IX 35, VU I 8, AS I 19, III 21, MD II 7 got (2), KS I 44, VIII 72, AS II 10 & ( filament ), KS VIII 76 fre (1) (the fibrous stalk of a lotus ), KS VIII 33 2013 (2), KS VI 68, RS III 4 qufa (3), KS V 29 95 (water lily), MD I 42,60 , RV XVIII 3 KS VII 73 Frant (lily pond ), RV VI 36 (a white flower which appears very plentifully and all at once in the rainy season ), RV XIII 29 P (a kind of jasmine), MD II S3, RS IV 2, KS XVII 27 995 (the blossom of red amaranth) MA III s 9.30 (safflox cr ), RS I 24 tar (the foves of the Kesaka plani, Pandanus), KS VIII 88 0277 ( the China rose ), MD I 38. T'AH (1) (jasmine ), KS XVII 28 Forlag (2), KS AS II : RPM (), VA III (Pe) I (a red flower which opens at midday and withers au ay the next morning ), RS III 24. RV XI , KS VIII 40 fyt (a red dower), RS III 25 (od: (a very delicate dower), KS 141, V 4, RV XVIII + ·X11 RS II 12, FOOD enfae (Alesh ), RV II 19 aaaa (butter ), MA III 18 (PC) THIET ( Ace boiled in milk with sugar ), VU II (Pr ) 1 Fit for course sugar ), MA III (Pr ) (honey ), AS 11 10 #148 ( a sweet meat ), VU III 6 (Pr ) FRUITS BE3cfias ( a clearing nut called Katakr ) MA II 7 farer (a fruit which, when ripe, becomes red), MA III, IV 14, KS III 67, MD II 28 GODS AND HEAVEN BAT (god) (1), RV IX 4 aza (2), RV VI 19, XVIII 10 g (3), MA V II 314a (nector ), KS I 45, RV III 26, X 48, MD II 32 34fe2! ( a deity ), RV XVIII 23 hrava ( Indra, the king of gods ) (1), AS VII 28 QUE (2), RV XV 40 4*1147 (3), RV XI SET (4) RV XVII 79 gost (3) RV XVI 5, 32 Staaten (6), RV IV 28 faste (7, RV XIV 19 FRUISE (8), RV VIII 32 HREFL (), RV III 4 que (10), RV XVIII 21 afo (11), RV II 42 afort (12), RV IX 24 949. (13) RV X 52, XVIII 77, KS V 61 21883 (14), RV III 38 THE (25), RV IX 13 HEERST (16) RV XI 43 aft (17), RV IX 18 Quan (Indra's elephant), RV XVII 32 The two phys c ans of the gode who are respresented as the son of the spa by Dymph in the form of a mare ·X111 974797 (Indra's son ), RV III 23, VI 78 , AS VII 28, VU V 14 FRET ( Indra's garden ), RV VIII 32 geestgat ( Indra's banner), RV IV ; (lodra's wife ), RV II 13 BRUSC ( Vışu ) (1), RV XVIII 15 fat (2), RV III 52, XIII 77 away (3), RV VI 49 Forfastant (4), RV VII 35 MATH (s), RV XVIII 20 404 (6), RV XVIII 30 gosteret (7), RV XVIII 8 Esta (8), KS VIII 30 999 (9), RN IX 48 fawy (10), MD I 59 eft (11), RV X 86, IX 57 SETH ( the jewel of Visnu ), RV XVII 29 Teka ( the carrier of Visnu) (1), RV III 57 arai (), KS XVII 3 HEITTOE ( the great boar, one of the incarnations of Vişnu), RV VII 86 (the great serpent who is the bed of Visnu), RV XII 70 Fat (god Siva ) (1), RV XIII 57 fanya (2), MD I 54 fanfit (3), AS I 6 1a (4), RV XI 93 TH ( the god of love ) (1), RV VI 2 STATIET (2), RV VII 61 19 (3), RV V 63, XI 13 Talpa (4), RV IX 48 < (s), RV XI 45 gate ( the god of wealth) (1), RV IX 24 AC (2), RV IX II THAT ( Kartikeya, the son of Siva) (1), RV III 35, V 36 5 (2), RY VI 4 ·(3), RV XVI SS ma (4), RV XIV 22 ATTIET (s), RV IX 2 HETèa (6), VU V 23 Ten (7), RV III 33 quge (3), RVII XV 67 Fafaa (9), RV II 37 TAI (10), RV XI 83 Ekin, ( the god of death ) (1), RV XV 21 21 (2), RV IX 24 Flestar ( Yama's tongue ), KS XIII 42 Afet (2), KS XVI 16 Sterne ( Varuna, the god of waters) (1), RV IX 24 GITTE (2), RV II 9 anu (3), RV XI 53 9.00 (the goddess of wealth ) (1), RV VII 13 A (2), RV VI 58, XII 26 (3), RV IV 14, XI 47 Narhe ( god Brahman), RV XV Go sarafa (2), RV III 27 fareret (3), RV VII zs e23( the capital of Kubera ), KS VI 37, RV IX 14 42495 ( a celestial tree ) (1), RV XVII 26 FR9EH (2), RV XVII 32 4711 (3), KS VI 6, Vu V 19 GAMTH (4), RV XVI 79 fiat (one of the celestial trees ) RV VI 6, X II Een ( army of gods ) RV VII 1 Carca ( the celestial garden ) RV X 80 Almat (the celestial river ) (1), KS XI 26 gafa (2), RV II 75 9 (3), KS XVII 28 guet ( the guardian elephant of the south east quarter ), RV XVIII 8 *H4 ( the attendants on Siva ), KS XIII 23 ·47, of ( assembly of the gods ), RV XVII 27 973 (the elephant of Indra) (1), MD I 33, KS III 76, RV V 75, X 86 gifag/2), RV XVI 3 ai ( heaven ), KS VII 3 GRAIN FC ( a sort of rice ), KS V RV IV 37 har ( wild rice ), RV V is 27 ( barley ), RV XIII 49, KS VIII 6z fos (rice ), RV XV 78, XVII 33 TRT ( grain), RV X 39 XVIII 2 HOUSE BE ( a turret ), RV VI 66 avet ( bolt), RV XVIII 4 577 (leaf or panel of a door ), RV III 34 TE ( house ), AS V 10 ( door ), RV II 21 fife ( wall ), RV V 47 af (an elevated piece of ground ), KS I 39, RV XU 93 1979 ( stairs ) RV III 69, KS I 39 IMPLEMENTS OR ARTICLES BITENT ( umbrella ) AS V 6 Braai ( mirror ) (1), RV VII 68 BATEU (2), KS IX is (3), AS VII RV XIV 37, MD I 60 35( saft), RV 12 (swing ), RV XIV 34 farfem ( a boilec in a shop ), MA II 13 (Pc) 179 ( basket ), MA IV 7(Pr ) 5111** ( measunng rod ) KS II INSTRUMENTS 470 ( hook ), RV IV 39. VII 41 ka ( suord ), KS VI 36 ·( w ) recursos (a fabulous cotton plant with sharp thoms with wbich the wicked are tortured in the world of Yama ) RV XII 95 9f9 (iron club ), MA V 2 per (the head of an arrow ), KS IV 25 TC16 ( a bow ), AS V 22 HRTE ( a stake used for impaling criminals 10 a burning ground ), KS V 73 JEWELS Frits ( sapphire ), RV XVI 69, MD I 48 9707 ( ruby), Ry XIII 13 gegen ( topasz ), RV XIII 32 FR (coral) (1), KS V 34 faga (2), RV XIII 13, RS VI 16 afo (gem), VU II 21 RV I 4, III 18, XI 19 Here for (a brilliant gem ), AS VI 6 ATST ( emerald ), RS III 21 99 (pearl ), AD II, 46 , MA 6, RS VI 7, RV VI 28, IX 44, XVI 18, 62 ta (jewel) KS I 24, AS II 10, MD I 15, RV I 16, X KS 1 44, 30, XI 68 4* (diamond ), AS I 10 (cat's eye gem ) RS II S KING 24412, (the enemy of Indra, referring to Prahlada), RV VII 25 79 ( king ), RV XIII 7 F ( a king ), AS IV 7 Hit ( a klog ), RV IV 30 Bor ( a kiog ), MA V is (Pr) 97 Balarama ), MD I 61 Fafe ( treasure ), MA III (Pr ) aft (ling), RV I 17 rant captive ), KS II sz FT (yoke ), RV III 34 , KS II 18 Cura ( chariot horse ), MA. V 14 u-b ·[ wli ) ufes (power), RV III 13 896( wealth ), KS I 22 efragul (battle-field ), KS VIII 54 CHAIRT ( golden rampart ), RV XII 71 LITERATURE 879954 (exception ), RV XV 7 på ( meaning ), KS I 79V RV I I BITELI ( substitute ), RV XII 58 acesti (general rule ), KS II 27 TT ( hymo ), RV XV 76 fort ( speech ), KS I 28 ut ( the three Vedas ), MA I 14 40 ( toot), RV XV 9 999 (the mantra Om ), RV I 11 wafa ( affixes and crude forms of words ) RV XI 36 ami ( word and its sense ), RV I 1 Pater (learning ), RV I 85, X 71 ufa (the Vedas ), RV II 2 rafa ( the literature known by that name ), RV II 2 METALS AND MINERALS Bratt! ( 1con ), KS VI **( iron wheel ), RV XIII 15 ETTEI ( magnet ), RV XVII 63 , KS II 19 Ey (1), ( gold ), KS VII 39, RS I 26, MD I 39 697 (2), MA II 8 sit (3), VU I IS, RV XVIII 40 SOFT (4), KS VIII 36, MA V 18 7777* (). RV XVIII 44 07614 (6), KS VIII 34 FTA (7), KS VII so 72(8), RV I 10, XVII 46 *** (silver ), R$ III 4 ( minesal), KS VI. s. MISCELLANEOUS DEL ( loud laughter ) MD I 60 SS RV XIV 33 ·( xvili fena (smile), RV. V. 70. fara ( laughter ), RS. VI. 23. star ( traveller ), RV. X. s. Boys ( anointed with oil ), AS. V. II. BACH ( begining ), KS. VII. 70. B3 ( impure ), AS. V. II. AL ( sin ), RV. 39. te (Streak of rust ), RV. XIII. is. laz ( lover ), RV. XVI. 40. Anal ( intelligence), RV. XVII. I. AL ( mind), MD. I. 44. Otat ( thief ), KS, XV. 42. ( cotton), AS. 1. 10. desfars ( drop of oil), RV. XIV. 38. 74 ( polity ), RV. X. 86. farsfesa (thirsty ), KS. XII. 3. aga, (wakened ), AS. V. II. AT ( drunken ), AS. IV. I. 3274 (modesty ), RV. X. 70. 377 ( feeling ), MA. I. 10. ( bound ), AS. V. II. HITA ( desire ), MA. I. 22 ; RV. VI. 72. 478 ( fame), RV. II. 69, IV. go. ( dust ), RV. XII. 82. TERT ( scctet ), KS. VIII. 60. am (dwarf), RV. I. 3. fan ( obstacle ), AS. I. 30. fafa ( religious act), RV. II. 23. dat ( world ), RV. XII. 6o. GREN ( impression ), RV. I. 20. aº ( the four expedients ), RV. XI. 13. Café ( success ), XV. 74. MOUNTAINS STRE (1), (mountaja ) RV. XI. 41. forfe (2); RV: XI: 41, XIII. 14, XV. 23 ; VU. II. 3.

·[ xix] gåa (3), RV IV 40 FT (4), KS XIV SO, XVII 29 zin (s), RV XII 80 4a (6), RV V 46, XI 28, 45, XVI 26, KS XVI 30, MD II 13 FETA (1), ( the lord of mountains, Himalaya ), RV VI 59, XVI 70 foreta (2), KS XVII II gurtu (3), KS XIV 12 TATO (4), KS XII IS Frat(), KS XII 52 FERIE (6), RV XIV 3 Facial ( a blue mountain ), KS XIV 7 malla ( a golden mountain ) KS XII 25 fere ( a mountain ), RV II 35, KS VII 37, UV III 9 (Pr ) ( a mountain ), RV VI 33 ( a golden mountain) (1), KS IX 24, RV I 14 yat (2), RV V 30, KS XII 9 84787% ( a mountain ) RV I 67 forza (a mountain ), RV XII 37, XIV 8 affa»77 ( mountain peak ) (1), KS XVII SI forfem (2), KS XIV 6 Erfurt ( table land ), RV II 29 (the adge of a hill), KS VII 32 mia ( forest ), RV XVIII 37 THIX ( a horizontal level at the side of a mountain ), RV VI 3 TE4 ( glade ), RV XV 66 feet ( stone ), RV XI 18, XVIII 17, KS VI st FUZE ( crystal), KS XIV 3, MD IS Tiwa ( moon stone ), VU VII wa ( sua stone ),? RV XI 21, AS II 7 1 It is crysul lite stan. tamca lo saputnit pocilo llterstdra, wbich is supposed to delor. Eade the inducou to DOOD 2. Eapparalta postua balow properties w giving out but when us posed to the sun.

·[ X ] ORNAMENTS AND SCENTED COSMETICS BASTA ( collyrium ), RV. XI. 41 ; MD. V. 61 ; KS. X. 16, 30; RS. 1. 11, II. 2, III, s. FICSITG ( black aloe ), RV. XIII. ss. $** (saffron ), VU. VI. 36. TTTTT (1), (yellow pigment), VU. X. 19. 1991 (2), RV. III. 64. a mark on the forehead ), RV, XII, 41, MA. V. s. farms ( an ornament for the neck ), KS. V. 49. govuta (1), ( a necklace of pearls ), RV. XIII. 54. W (), RV. XIII. 48. AI( garland ), AS. VII. 24. gruoat (pearls of a necklace ), RV. V. 70, PLANTS तिलक ( CREEPERS ON (1), ( creeper ) KS. VI. Sat. VI. 13, VI. 21, XI. 26; RV. III. 7, XI. 54; VU. III. 14. Achat (2), RV. XIV. I. 8721927. ( a kind of creeper), KS. XII. 18. ESTI ( jasmine creeper ), MA. III. 8. Arat ( a spring creeper ), AS. III. 7. Arecht ( another kind of jasmine creeper), RS. III. 18. ( a kind of creeper ), VU. V. 8. faqat ( a poisonous creeper), RV. XII. 61. F11( a beautiful creeper), MA.II. 6; MD. II. 44; RS. III. 18. GRASS ( a kind of grass ), RV. VI. 17. N (reed), RV. XIX. 26. Toe (the stem of Sara ), KS. VIII. 74, MA. III. 8. 799 (young grass ), MD. I. 33, PLANTS 2119 ( herb ), RV. VIII. 34, X. 66. ott (plantain ), RV. XII. 96, KS. I. 36, MD. II. 36. Falemit ( a plant ), KS. VIII. 61. stafi ( a sensitive plant ), KS. I. 30.

·[ xxi ] TREES 26 (1), ( tree ) MA. I. 8. 5A (), RV. X. 49, XVII. 44 ; KS. II. 22. gleite (3), RV. VIII. 9. (4), RV. I. 69, X. S; KS. V. 22. BITTE ( a tree with magnificent red flowers ), VU. IV. 61, V. 3 ; M. A. III. S. nafem (1), ( mango tree ) KS. XII. 23. (2), RV. VII. 21; KS. VI. 2. (), RV. IV. 7, VI. 69 ; MA. IV. 13 ; KS. VIII. 78. **** ( a tree with orange-coloured fragrant blossoms ), RV. XV.99; KS. III. 68. ansa (1), ( sandal tree), RV. X. 42, XI. 64; AS. IV. 18 (pr.). 4645H (2), RV. XII. 32. facra ( pine ), KS. VI. SI. (Indian fig tree ), RV. VIII. 93, XIII. 71. y (a tree which is said to put forth blossoms when sprinkled with water from the mouths of lovely women), RV. XIX. 12. 22 ( a kind of tree ), RV. II. 29, III. 2. ay ( bamboo ) RV. XII. 41. 74 ( a tree possessing a very tough bard wood supposed to contain fire), RV. III. 9 ; AS. IV.4. UHTES ( a kind of tree ), Alostonia Scholaris, RV. V. 48. eres ( a valuable timber tree ), RV. I. 13. 82% (thora ), AS. VII. 3. factoren (1), ( foliage ), MA. II. 12, 18, IV. 17 ( pr. ); RV. IX. 42, XIX. 17; AS. I. 19, II. 10, IV., V. 13. m (2), MA. III. 11 ; KS. IV. 34; AS. VI. 20; RV. I. 80, II. 15, VII. 21, X. 8. 2013 (3), RV. VI. 12. (1), (leaf), KS, XVII. 32. 97(2), MD. II. 13. 9416, RV. IX. $1. ( sprout of seed), KS. III. 18.

·{ x 1 faces (young branch of a trec), RV. IX. 63; X. 11; AS. I. 19. ( bunch ), RV. XIII. 32. RELIGIOUS PERSONS AND THINGS oft (a sage ), VU. V. 21. erat ( sacrefice), RV. I. 31. SIRETTE ( customary fried nice ), RV. II. 10 To (born from the thigh of a sage called Aurva), MA. V. 17. sfaturi ( 2 fee or present to the officiating priest ) RV. I. 31. a46 (penance ), KS. VI. 11. tä ( duty ), RV. I. 13, VIII. 16, XI. 35, XV.96 ; KS. II. 51. TR1 ( one who performs a sacrifice ), KS. VI. 28. Tifita ( a contemplative saint ), KS. XVII. 47. ta ( the remains of flower or other things offered to a deity), KS. III. 22. 2 (faith ) RV. I. 16. aufit ( a saint who subdues his passions ) RV. IV. 60. facut ( hermitage, 'a hecmitage of the blest') RV. VI 46 afarlo (sweetmeat offered to a Brahmin for invoking bleeings ) VU. II 12 (Pr ). EKT ( an exclamation used in making oblations to the gods ) RV. I. 55. SKY sprafa (), (sly ), RV. XVI. 83. 3767T (2), RV. XIII. 2. Farm (3), RV. III. 12. (4), RV. II. 75. 246 (S), RV. VI. 15, XVI. 6, 57. (), RV. XIX. SI; RS. II. 21. TIME BEL (1), (day), RV. VII. 24. Fart (2), RV. VII. 60. 1 It was a custom to placa young maidens along the royal route with flowers and inad Tico etc. to be showered on lang ·[xx111 ] KS V 44, KS I 4 faaa 3), RV X 9, 83, AS III 9 BREFETTIH ( day and night ) KS VII 78 379127 (night) (1), RV VIII 74 21 (2), RV II 20, XI 15 afitat (3), RV V 13 FILTAI (4) RY VII 24 , KS VII 21, 26 afa (s), VU I 9 fanga (6), RV XVII 35, MA IV 16, V 7 Tall (7), RV III 2 67*1*T( darkness ), (1),KS XVII 41 an (2), RV X 38 farat (close of the day ) RV XVI 11 Tan (twilight), RV I 80, II 20, XIII 64, XVI 58, ( season ) RV X 80 atacima ( rainy season ), RV XI 8 FT ( new moon ) RV XIV 80 7H ( a month in the rainy season ) RV XVIII G # ( spring ), RV IX 48 apfen ( termination of rains ), RV XIII 77 T( antumn ), RV XII 79, KS VII 73 WATER STATA (1), (water), KS II 25, VII 84 944 (2), KS V S afm (3), KS VII 73 , MA V 6 (Pr ) 8447414 ( dew) VU II I (Pr ) IR ( snow ), KS XII II RS I 6, IV 2 era ( whirlpool ), RV XVI 63 8112 ( flood ) KS III 6, VII 33. 9A41 ( channel ) RV XII 3 (well) AS V 22 (Pr ) T14 (1), ( pond ), KS XII 39 AC (2), RV VL 85, KS VIII 37 ARABAL ( a particular lake ), KS VIII 64 6T (), RV I 72, 47 (puddlc), RV XIX SI VII 30 ·[ XXIy] 971 ( stream) (1), VU III 8 Eag (2) VU II S, AS II 17 OCCEAN IV 3₃ 817191 (1), (ocean ), KS III 48 zyrafa (2), KS XIV 18 Hufe (3), RV IX 82 , KS III 67 Biola (4), RV I 16, III 30, III 59, X 3, 26, 85 Jalur (s) RV III 17, VIII 8, X 30, 34, XII 36 32797 (6), KS VII 72 , RV VII 19, XVI 27 fHHISI (7), RV V 61 qilfe (8), KS XV 9 Ays (), RV III 28, X 82 afsafafa (10), MA I 11 FTTT (11), RV I 2, IX 17, XVIII 4, KS VIII 16 filfafar (1), (ocean of milk ), RV I 12 (2) KS VII 26 SA (1), ( wave ), RV VII 54 fi ( waves of milk ), RV IV 27 arx (3) RV VI 26, RS III 17, VU IV 52 HK (4), RV XVI 63 alfa (s), RV XI 8, MD II 44 FR (foam ), KS IX 4 KS IV 441 RIVERS 87971 (1), (river) RV IX 17 27 (2), RV III 28, XI 38, XII 35, XVII 41 , V II 20 ( Pr ) aan (3), RY VIII 8, KS VIII 13 577 (41, KS VII 21 , MA N G fary () RV IV 35, AS Y aldtakt (6) RV VI SI, AS VI 16 791 (:), ( Ganges ) RV IV 30, X 37, XVII 14, 21, KS Y 85 VU I 9, VII 41 517 (), RV VI 84 17 (3), RV X 69, KS VIII 82 Id ·[ XXV zaif (4, KS. I. 28: faiae (s), KS. VII. 15. gar (the river Jamnā ) VU. II. 14; MD. I. 53. to a river ), RV. VII. 36. med( a river ), RV. III. 9. WIND Tat (), (wind ), RV. IV. 8. 494 (2), RV. III. 30. 9987 (3), RV. VIII. 9. Area (4), RV. II. 34. qy(). RV. X. 82. XVI. 26 aral ( whirlwind ), RV. XI. 16. WOMEN 3tal (1), ( woman ), RV. V. 67. anti (2), RV, XVI. 41, KS. KS. XIII. 36. 94(3), RV. VIII. 7. AFFIT (4), RV, IX. 38. (s), RV. IX. 37, XI. SI, RS. III. 7. Past ( virgin ), RV. V. 38. afint (a loving woman ) RV. IX. 69. Fear ( a beloved wife ), RV, V, 64. 7774 (1), ( a newly married girl ), RS. VI. 19. BIP (2), KS. VIII. 73. ( city-maidens ), RV. II, 10. TASKA ( a woman in her monthly course ), RV. XI. Go. TIKET (silvay pumarif.rs. ( mother ), RV. II. 61. 247 ( man and wiſc ), RV. XVI. AS. WIN ( the daughter of Daksa ). RV. III. ; hlub ( Sits the wiſe Rima ), MD. 11. fo. (the wife of Yayisi ), AG, IV. 7. To ( daughter-in-law ). RI. VIII. 14.