·वैदिक-सर्वस्य 1 श्रीमीम्म उवाच- जगत्प्रभु देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् । स्तुवनामसहस्रेण पुरुषस्सततोत्थितः ॥ ४ ॥ तमेव चार्चयनित्यं मक्त्या पुरुष- मध्ययम् । ध्यायन् स्तुवन्नमस्यश्च यजमानस्तमेव च ॥ ५ ॥ अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् । लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥ ६ ॥ ब्रह्मण्यं सर्वधर्म लोकानां कीति- वर्धनम् ॥ लोकनाथं महतं सर्वभूतमवोद्भवम् ।। ७ ।। एप मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः । यद्भक्त्या पुण्डरीकासं स्तवैर- र्चेमरस्सदा ॥ ८॥ परमं यो महत्तेजः परमं यो मइत्तपः । परमं यो महम परमं यः परायणम् ॥ ९ ॥ पवित्राणां पथि- यो मङ्गलानां च मङ्गलम् । दैवतं देवतानां च भूतानां योऽव्यपः पिता ॥ १० ॥ यतस्सर्वाणि भूतानि मपन्त्यादि- युगागमे । यस्मिंश्च प्रलयं पान्ति पुनरेव युगक्षये ॥ सस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते । विष्णोर्नामसहस्र मे शृणु पाप- भयापहम् ॥ १२ ॥ यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महा. स्मनः । पिमिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि मूतये ॥ १३ ॥ ऋपिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः । छन्दोऽनुष्टुप्तथा देवो भगवान्देवकीसुतः॥ १४ ॥ अमृतांशुवो बीजं शक्ति- यकिनन्दनः । विसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियुज्यते ॥ विष्णु जिष्णू महाविष्णु प्रभविष्णु महेश्वरम् । अनेकरूपदैत्यान्त नमामि पुरुषोत्तमम् ॥ १६ ॥ अस्य श्रीविष्णोदिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य श्रीवेदव्या- सो भगवानृषिः । अनुष्टुप्छन्दः । श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीम- भारायणो देवता । अमृतांशुद्भवो भानुरिति बीजम् । देवकीनन्द- नस्लटति शक्तिः । उन्नयः क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः । शहनन्दकी चक्रीति कीलकम् । शाङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्वम् ।

·स्तोत्ररतावळी । स्थाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम् । विसामा सामगस्सामेति कव- चम् । आनन्दं परब्रीति योनिः । ऋतुस्सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः । श्रीविश्वरूप इति ध्यानम् ॥ श्रीमहाविष्णुऊर्यरूपे सहस्रनामजपे विनियोगा। ध्यानम् ॥ क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सकते मौक्तिकानां मालाक्लसासनस्थस्स्फटिकमणिनिमोतिर्मण्डि- चाशः । शुनरभरदāपरिविरचितमुक्तपीयूपरानन्दी नः पुनी- यादरिनलिनगदाशलपाणिर्मुकुन्दः ॥ भूः पादौ यस्य नामि- वियदसुरनिलचन्द्रसूर्यो च ने कर्णावाशाशिरो द्यौर्मुपमपि दहनो यस वास्तेयमधिः । अन्तस्स्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगो मोगि- गन्धर्वदैत्यश्चित्रं रम्यते तं त्रिभुवनवपुर्प विष्णुमीशं नमामि ।। शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभ मुरेश विश्वाकारं गगनसदृश मेषवणे शुभागम् । लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिद्धधानगम्यं वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥ मेघश्यामं पीतकोशे- यवास श्रीवत्साई कौस्तुमोद्भासिताङ्गम् । पुण्योपेतं पुण्डरीकाय- चाक्षं विष्णु चन्द सर्वलोकैकनाथम् ।। सशङ्खचक्र सकिरीटकुण्डलं सपीतवस्रं सरसीरुहेक्षणम् । सहार वक्षस्थलशोमिकौस्तुभं नमामि विष्णु शिरसा चतुर्भुजम् ।। छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरि । आसीनमम्बुजश्याम- मायताक्षमलष्कृतम् । चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्सातिरावक्षसम् । रुक्मिणीसत्यमामा यो सहिवं कृष्णमाश्रये ॥] ओम् ॥ विश्वं विष्णुर्वपकारो भूतभव्यभवत्प्रभुः । भूतकद्भूतभृद्रायो भूतात्मा भूतभावनः ॥ १ ॥ पूता- स्मा परमात्मा च मुक्तानां परमागतिः । अध्ययः पुरुषस्माक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ २ ॥ योगो योगविदानता प्रधानपुरुणे- ·8 वैदिक सर्वस्व । श्वरः । नारसिंहवपुः श्रीमान् केशयः पुरुषोत्तमः ॥ ३ ॥ सर्व- इशर्वविशवस्स्थाणुभूतादिनिधिरव्ययः । सम्भवो मायनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ ४॥ स्वयम्भूश्शम्भुरादित्यो पुष्कराक्षो महास्वनः । अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥५॥ अप्रमेयो हपी. केशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो धुवः ॥ ६ ॥ अग्राह्यश्शाश्वतः करणो लोहिताक्षः प्रतर्दनः । प्रभूतस्त्रिककृद्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ ७ ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठश्रेष्ठः प्रजापतिः । हिरण्यगर्भो भूगर्भो माययो मघुः मूदनः ॥ ८ ॥ ईश्वरो विक्रमी धन्दी मेधार्या विक्रमः क्रमः। अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवाद ॥ ९ ॥ मुरेशश्शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजामवः । अहस्संवत्सरो व्यालः प्रत्ययस्सर्व- दर्शनः ॥ १० ॥ अजस्सर्वेश्वरस्सिद्धस्सिदिस्सर्वादिरच्युतः । वृषा- कपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिस्मृतः ॥ ११ ॥ वमुर्वसुमनास्सत्य- स्समात्मा संमितस्समः । अमोपः पुण्डरीकाक्षो वृपकर्मा वृपा- कृतिः ॥ १२ ॥ रुद्रो बहुगिरा बनर्विश्वयोनिश्शुचिश्रवाः । अमृ- तश्शाश्चतस्स्थाणुर्वगरोहो महातपाः ॥ १३ ॥ सर्वगस्सर्वविद्भानु- विवसेनो जनार्दनः । दो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेद्वि- कविः ॥ १४ ॥ लोकाध्यक्षस्सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः । चतुरात्मा चतुल्य॒हश्चतुर्दश्चतुर्भुजः ॥ १५ ॥ नाजिप्शुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः । अनधो विजयो जेता विधयोनिः पुनर्वसुः ॥ १६ ॥ उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोपरशुचिसर्जितः । अतीन्द्रम्सल्महस्सों धृतारमा नियमो यमः ॥ १७ ॥ वेद्यो द्यस्मदायोगी वीरहा माधवो मधुः । अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥ १८ ॥ महाबुद्धिमहावीर्यो महाशक्तिमहा- शुतिः । अनिर्दे-पादश्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृत् ॥ १९ ॥ महेपासो महीमा श्रीनिवासस्सनाद्गतिः । अनिरुद्धरमुरानन्दो ·म्तोगरत्नावकी। गोविन्दो गोविदा पतिः॥२०॥मरीचिमनी हंसस्सुपर्णो भुजगो- तमः ! हिरण्यनामस्तपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥२१॥ अमृ- त्युस्सक्सिहस्सन्धाता मन्धिमान् स्थिरः । अजो दुर्मर्पणवशा-- स्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥ २२ ॥ गुरुगुरुतमो घाम सत्य- स्मत्यपराक्रमः । निमिपोनिमिपस्त्रग्वी चाचसतिरदारधीः॥२३॥ अग्रणीग्रामणीश्रीमान् न्यायो नेता समीरणः । सहस्रमूर्घा गि- श्वात्मा सहस्राक्षस्महस्रपात् ।। २४ ॥ आरतनो निवृत्तात्मा संतसंप्रमर्दनः । अहस्सवर्तको वहनिरनिलो धरणीधरः ॥२५ ।। सुप्रसादः प्रसन्मात्मा पिन्धविश्वभुग्मिभुः । सत्कर्ता सस्कृति- स्माधुर्जड्नुर्नारायणो नरः ॥ २६ ॥ असहयोऽप्रमेयात्मा विशिष्ट- शिटकच्शुचिः । सिद्धार्थस्सिद्धसङ्कल्पस्सिद्धिदस्मिद्धिसाधनः ॥ धूपाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा पोदरः । वयनो वर्धमानश्च विरि- क्तश्श्रुतिसागरः ॥ २८ ॥ मुभुजो दुर्घरो वाग्मी महेन्द्रो यमुदो वमुः । नैकरूपो वृहद्रूपश्शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥ २९ ॥ ओज- म्तेजोतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः । ऋद्धस्स्पष्टाक्षरो मन्त्रः चन्द्राशुर्मास्करयुतिः ॥३०॥ अमृतांशूझो भानुश्मशविन्दुस्मुरे- वरः । औपधं जगतस्सेतुस्सत्यधर्मपराक्रमः ॥ ३१॥ भूतभव्य- मवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः । कामहा कामकृरकान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥ ३२ ॥ युगादिकगारों नकमायो महाशनः । अदृश्यो च्यक्तरूपश्च सहसजिदनन्तजित् ।। ३३ । इष्टो विशिष्ट- रिशटेटशिराण्डी नहुपो धूपः । क्रोधहा झोपका विधवा- गुर्महीधरः ॥ ३४ ॥ अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणटो यामरा- नुजः । अपानिधिरविष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥ ३५ ॥ सन्द- स्कन्दधरो धुर्यो वरदो यायुराहनः । वासुदेशो वृहानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६ ॥ अशोकस्तारणस्तार गम्भारिजनेश्वरः। अनु- फलश्शतावतः एपी पानिमणः ॥ ३७ ॥ पमनामोरिन्दा.

·६ वैदिक-सर्वस्व ! क्षः पद्मगर्मश्शरीरभृत् । महर्द्धिऋद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्व- जः ॥ ३८ ॥ अतुलश्शरभो भीमस्समयज्ञो हविर्हरिः । सर्वलक्ष- ‘णलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः ॥ ३९ ॥ विक्षरो रोहितो मार्गी हेतुर्दामोदरस्सहः । महीधरो महामागो वेगवानमिता. शनः ॥ ४० ॥ उद्भवः क्षोमणो देवः श्रीगर्मः परमेश्वरः । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥ ४१ ॥ व्यवसायो व्यवस्था- नस्संस्थास्नस्स्थानदो ध्रुषः । परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टरशुभे- क्षणः ॥४२॥ रामो विरामो विरतो मार्गों नेयो नयोऽनयः । धीर- शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥ ४३ ॥ वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणमः पृथुः । हिरण्यगर्भशत्रुघ्नो व्याप्तो वायु- रघोक्षजः ॥ ४४ ॥ ऋतुस्मुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः । उपस्संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥ ४५ ॥ विस्तार- स्स्थावरस्स्थाणुः प्रमाणं वीजमव्ययम् । अर्थोऽनर्थो महाकोशो महामोगो महाधनः ॥ ४७ अनिर्विण्णस्स्थविष्ठोभर्धर्मगुपो महामखः । नक्षत्रनेमिनक्षत्री क्षमः क्षामस्समीहनः ॥ यज्ञ इज्यो महेज्यश्च ऋतुस्सत्रं सतांगतिः । सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञान- मुत्तमम् ॥४८॥ सुव्रतस्मुमुखस्सूक्ष्मस्मुघोपस्सुसदस्सुहृत् । मनोहरो "जितक्रोधो वीरवाहुर्विदारणः ॥ ४९ ॥ स्थापनस्स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकन् । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धने- श्वरः ॥ ५० ॥ धर्मगुन्धर्मकर्मी सदक्षरमसत्क्षरम् । अवि- ज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कतलक्षणः ॥५१॥ गमस्तिनेमिस्स- स्वयस्सिहो भूतमहेश्वरः । आदिदेवो महादेयो देवेशो देवभू- द्गुरुः ॥ ५२ ॥ उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः । शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥५३ ॥ सोमपोऽमृतप- स्सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः । विनयो जयस्सत्यसन्धो दाशार्हस्सात्व- तांपतिः ॥ ५३ ॥ जीमो विनयिता साक्षी मुकुन्दोमितविक्रमः ।

·स्तोत्ररतावळी । अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोन्तकः ॥ ५४ ॥ अजो महा- ईस्वाभाच्यो जितामित्रः प्रमोदनः । आनन्दो नन्दनो नन्दस्सत्य- धर्मा त्रिविक्रमः ॥ ५६ ॥ महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनी- पतिः। त्रिपदस्तिदशाध्यक्षः महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ।। ५७ ॥ महा- बराहो गोविन्दस्सुपेषाः कनकाङ्गदी । गुषो गमीरो गहनो गुप्तश्चक्र- गदाधरः ॥ ५८ ॥ वेघास्स्वानोजितः कृष्णो दृढसकर्षणोऽच्युतः। वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥५९ ॥ भगवान्मगहा. नन्दी वनमाली हलायुधः । आदित्यो ज्योतिरादित्यस्सहिष्णार्गतिस- चमः ॥ ६० ॥ सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणमदः । दिविस्ट- पसर्वग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥ ६१ ॥ त्रिसामा सामय- स्साम निर्वाणं मेपनं भिषक् । सन्न्यासकच्छमश्शान्तो निष्ठा- शान्तिः परायणम् ॥६२ ॥ शुभागश्शान्तिदस्खटा सदा कुव- लेसया । गोहितो गोपतिर्गोता पभाक्षो पुपप्रियः ॥ ६३ ॥ अनिवती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकच्छिचः । श्रीवत्सवक्षाः श्रीया. सरश्रीपतिश्श्रीमतों वरः ॥६४ ॥ श्रीदश्श्रीशश्श्रीनिवासस्थीनिधि- स्थीविमावनः । श्रीधरश्श्रीकरश्श्रेयश्श्रीमान लोकत्रयाश्रयः ॥६५॥ सक्षस्स्वशतानन्दो नन्दिर्योतिर्गणेश्वरः । विजितात्मा विधेया. त्मा सत्कीर्तिरिकमसंशयः ॥ ६६ ॥ उदीर्णस्सर्वतचक्षुरनीश- प्रयायतस्थिरः । भूशयो भूपणो भूचिरयोकश्योकनाशनः ॥ अर्चिष्मानचिंता कुम्मो विशुद्धारमा विशोधनः । अनिदो प्रतिरथः प्रथमोऽमितविक्रमः ॥ ६८ ॥ कालनेमिनिहा शौरिशरश्शूरजने- श्वर। त्रिलोकात्मा निलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥ ६९ ॥ कामदेवः कामपाल कामी फान्तः कृतागमः | अनिर्देश्यवर्षि- गुवारोऽनन्तो पनमयः ॥ ७0 ममयो समझद्रमा पर प्रभाविवर्धनः । प्राविज्ञामणो ब्रमी ब्रह्मज्ञो बामणप्रियः ॥७१ ॥ महाममो महाकर्मा महातेजा महोरगः । महामन्तुमहायज्या महा- ·रचलवत: वैदिक-सर्वश्व । यज्ञो महाहविः ॥ ७२ ॥ सम्पस्स्तवप्रियस्स्तोत्रं स्तुतस्तोतारण- प्रियः । पूर्णः यूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ ७३ ॥ मनोजवस्तीर्थकरो वमुरेणा वसुप्रदः । वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसु- मना हविः ॥ ७५ ॥ सद्गतिस्सस्कृतिस्ससा सतिस्सत्परायणः । शूरसेनो यदुश्रेष्ठस्सभिवासस्सुगामुनः।। ७५ ।। भूतावासो वासुदेवः सनिलयोनल दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्घरोधापराजितः ।।६।। विश्वमूर्तिमहामूर्तिदप्तिमूर्तिरमूर्तिमान् । अनेकरिव्यक्तशतमूर्ति- शताननः ॥ ७७ ॥एको नैकस्स कः किं यतत्पदमनुत्तमम् । लोकबन्धुलोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥ ७६ ॥ सुवर्णयों हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी । वीरहा विपमश्शून्यो घृताशी- ७९ ॥ अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकपृङ् । मुमेधा मेधजो धन्यस्सत्यमेधा धराधरः ।। ८ ।। तेजो घृपो शुतिधरस्सशस्त्रभृतां वरः । प्रग्रहो निग्रही व्यसो नको गदाग्रजः ॥ ८१ ।। चतुर्तिचतुर्वाश्चतुर्यहचतुर्गतिः । चतुरात्मा चतुर्भावचतुर्वेदविदेकपात् ॥ ८२ ॥ समावर्तो नियत्ता- त्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः । दुर्लमा दुर्गमो दुर्गे दुरापासो दुरा. रिहा ।। ८३ ॥ शुभाङ्गो लोकसारङ्गस्मुतन्तस्तन्तुर्थनः । इन्द्र- कमी महाकर्मी कृतकर्मा कृतागमः ॥ ८४ ॥ उद्भवस्सुन्दरस्सुन्दो रत्ननामस्मुलोचनः । अर्को याजसनिश्मनी जयन्तस्सर्वविजयी ।। गुवर्णविन्दुरक्षोभ्यस्सर्ववागीश्वरेश्वरः । महादो महागौ महामतो महानिधिः ॥८६॥ कुमुदः कुन्दरः पुन्दः पर्जन्यः पायनोनिलः। अमृता- शोऽमृतास्सर्ववस्मर्वतोमुखः ॥ ८७ ॥ मुलभम्मुनतस्सिद्धश्शत्रु- जिच्छतापनः । न्यग्रोधोदुम्बरोश्वत्थश्वाणान्धनिषदनः ॥८॥ सहसचिरसप्तजिह्वस्मप्तधामसप्तवाहनः । अमूर्तिरनयोचिन्त्यो भय- कृदयनाशनः ।। ८९ । अगुहत्तशरस्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् । अधृतरस्वतस्सासः प्राग्यशो वंशवर्धनः ॥ ९० ॥ मारभृत्कथितो . - ·स्तोत्ररत्नापळो । योगी योगीशस्सर्वकामदः । आश्रमः श्रमणः क्षामस्मुपर्णो वायु वाहनः ॥ ९१ ॥ धतुरो धनुर्वेदो दण्डो दमायता दमः। अपराजितस्सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः ॥ ९२ ॥ सत्यवान् सालिकस्सत्यस्सत्यधर्मपरायणः । अभिमायः मिया)ऽहः मियक प्रीतियधनः ॥ ९३ ॥ विहायसगतिज्योतिस्मुरुचिर्दुतभुग्विभुः। रविविरोचनस्सर्यस्सविता रमिलोचनः ॥ ९४ ॥ अनन्तदुत • भुग्भोक्ता सुखदो नकदो अजः अनिर्विष्णस्सदामी लोकाधिधानम- द्भुतः।।२५||मनारसनातनतमःपितः कपिरव्ययः। स्वस्तिदस्स्वरित कृत्स्वस्ती सस्तिमुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥९६ ॥ अरौद्रः कुण्डली ची विक्रम्यूर्जितशासनः । शब्दातिगश्शन्दसहरिशशिरश्शर्वरीकरः ॥१७॥ अकूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणांवरः । चिद्वत्तमो वीतभयः पुण्य- श्रवणकीर्तनः।। ९८ ।। उत्तारणो दुम्कतिहा पुण्यो दुस्स्वमनाशनः । चीरहा रक्षणस्सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥९९॥अनन्तरूपोजन्त- श्रीर्जितमन्युर्भयापहः । चतुरभी गमीरामा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥ १०० ।। अनादि वो लक्ष्मीस्मुधीरो रुचिरागदः । जननो जनजन्मादिीमो मीमपराक्रमः॥१.१॥ आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरः । अगस्माथाचारः प्राणदः प्रायः पणः॥ १०२॥ ममाणं माणनिलयः प्राणप्राणनीवनः । तत्र तविदेकात्मा जन्म मृत्युजरातिगः ॥ १०३ ॥ भूर्भुवस्सास्वस्तार- स्सरिता प्रपितामहः । यज्ञो यज्ञपतियना यताको यतवाहनः १०४ यज्ञभूयतकृयही यन्त्रमुग्यज्ञसाधनः। यज्ञान्वयनगुह्यमनमनाद एव च॥१०५ ॥ जात्मनोनिस्स्वगंजातो पैसानस्सामगायनः । देवकी ; नन्दनस्सष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥ १०६ ॥ शदराभृनन्दकी चकी शाधन्वा गदाधरः । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यस्तवमहरमायुधः॥ओम् ।। भी गर्वहरणायुध मोनम इति । 5. २ ·१० वैदिक-सर्वस्य। वनमाली गदी शाङ्गीं शङ्खी चक्री च नन्दकी। श्रीमानारायणो विष्णु र्वासुदेवो ऽभिरक्षतु ।। फलश्रुतिः। इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः । नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥ १०८ ॥ य इदं भृणुयान्नित्यं य- यापि परिकीर्तयेत् । नाशुभ प्राप्नुयात् किश्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥१०९॥ वेदान्तगो ब्राह्मणस्स्यात् क्षत्रियो विजयी भवेत् । वैश्यो धनसमृद्धस्स्याच्छूद्रस्सुखमवाप्नुयात् ॥ .११० ॥ धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् । कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात् प्रजाः ॥ १११ ॥ भक्तिमान् यस्सदोत्थाय शुचिस्तद्गत मानसः । सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत् प्रकीर्तयेत् ॥ ११२ ।। यशः प्राप्नोति विपुलं याति प्राधान्यमेव च । अचलां श्रिय- माप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ ११३ ॥ न भयं क्व- चिदाप्नोति बीर्य तेजश्च विन्दति । भवत्यरोगो द्युतिमान् बल रूपगुणान्वितः ॥११४॥ गेगा”मुच्यते रोगाबद्धो मुच्येत बन्धनात् । भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः ॥ ११५ ॥ दुर्गाण्यति- तरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् । स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्ति- समन्वितः ॥ ११६ ॥ वासुदेवाश्रयो मर्यो वासुदेवपरायणः । सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रहा सनातनम् ॥ ११७ ॥ देवभक्तानामशुभं विद्यते क्यचित् । जन्ममृत्युजराच्याधिभयं नवोपजायते ॥ ११८ ॥ इमं स्तवमधीयानश्श्रद्धाभक्तिसमन्वितः । युज्येतात्म मुसक्षान्तिश्रीकृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥ ११९ ॥ नकोधो न च मात्सर्य नलोभो नाशुभामतिः। भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥ १२० ।। चौस्सचन्द्रार्कनक्षत्रा संदिशो भर्महोदधिः । वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः ॥ १२१ ॥ ससुरामुरगन्ध सयक्षोरगराक्षसम् । जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य स- न वाम- ·स्तोत्ररत्नावळी । चराचरम् ॥ १२२ ॥ इन्द्रियाणि मनो चुद्धिस्सत्वं तेजो पलं धृतिः। वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञमेवच ॥ १२३ ॥ सर्वागमानामा- चारः प्रथमं परिकल्पितः। आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभु- रच्युतः ॥ १२७ ॥ अपयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः । जगमाजङ्गमञ्चेदं जगन्नारायणोद्भयम् ॥ १२५ ॥ योगज्ञान तथा साइयं विद्यारिशल्पादिकर्म च । वेदादशास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्व जनार्दनात् ॥ १२६ ॥ एको विष्णुमहद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः । जीन्लोकान्व्याप्य भूतारमा भुक्तविश्वभुगव्ययः ॥१२७॥ इमं स्तवं भगवतो विष्र्णोर्म्यासेन कीर्तितम् । पठेद्य इच्छेत्पुरुपश्यः प्राप्तुं सुखानिच ॥ १२८ ॥ विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभवाप्ययम् । भनन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम् ।।१२९॥ न ते यान्ति पराभवं ऑनम इति । अर्जुन उवाच- पद्मपतविशालाक्ष पमनाम सुरोत्तम । भक्तानामनुरक्तानां ताता भव जनार्दन ।। श्रीभगवानुवाच- यो मात्रामसहमण स्तोतुमिच्छति पाण्डव । सोहमेकेन लोकेन स्तुतएव न संशयः ॥ स्तुतएव न संशय ऑनम इति । ध्यास उपाच- पासनाद्वासुदेवस्य चासितं ते जगत्त्रयम् । सर्वभूत नि- वासोसि पासुदेव नमोस्तुते ॥ श्रीवासुदेवनमोस्तुत ऑनमइति । पार्वत्युवाच- केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम् । पठ्यते पण्डितनित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रमो ईश्वर उवाच । श्रीराम राम रामेति रमे रामे मनोरमे ।

·૨૨ वैदिक-सर्वव। सहस्रनामतत्तुल्यं रामनाम वरानने ।। नमोस्त्वनन्ताय सहसमृतये सहवादाक्षिशिरोरुबाहवे । सहस्रनाम्ने पुरुषाय शावते सहनकोटीयुगवारिणे नमः ॥ श्रीसहस कोटीयुगधारिण ओनम इति। ब्रह्मोवाच- - सजय उवाच- यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः। तत्र श्रीविजयो भूतिर्भुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ श्रीभगवानुवाच- अनन्याचिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते। तेषां नित्याभियु- कानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ परित्राणाय साधूनां बिनाशाप च दुप्पताम् । धर्मसंस्थापनार्याय सम्भवामि युगे युगे।आती विपण्णा शिथिलाव मीता घोरेषु च व्याधिषु वर्तमानाः । सङ्घीय नारायण शब्दमा विमुकदुःखास्युखिनो भयन्तु ।। ओं तत्सत् ॥ इति श्रीमहाभारते शतताहसिकायां संहितायां वयासिस्था भानुशासनिक पर्वान्तर्गत दानधर्मपर्वणि श्रीमीप्मयुधिष्ठिरसंपादे श्रीविष्णोदिव्यमहसनामस्वोत्रम् सम्पूर्णम् ॥ श्रीकृष्णाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रम् ॥ श्रीमते रामानुजाय नमः ॥ श्रीभूमिरुपाच- अलकृतं जन्न सामपि नन्दवजीकसाम् । तस्य देवस्य कृष्णस्य लीलाविग्रहधारिणः ॥१॥ यानि यानि प्रयुक्तानि मन्ति नागान्यनेकशः । पुख्यानि तेगु नामानि श्रोतुकामा ·स्तोत्रर लावली। चिरादहम् ॥२॥ एतानि ब्रूहि नामानि वासुदेवस्य वासुके। नातः परतरं पश्यं त्रिषु लोकेप मे मोत् ॥ ३॥ शेप उवाच । वसन्धरे घरारोहे सर्वकामाखदम् । सर्वमङ्गलमूर्धन्यमणिमाय- प्रसिद्धिदम् ॥ ४॥ महापातककोटि सर्वतीर्थकरूपदम् । भृगु देचि प्रवक्ष्यामि नानामप्टोचरं शतम् ॥ ५ ।। सहस्रनाम्नां पुण्या- नां त्रिराया च यत्फलम् ! एकावृत्या च कृष्णस्य नामकं तत्प्र- यच्छति । तस्मात्युण्यतमं चैतत्स्तोत्रं भृणु वसुन्धरे ॥ ६ ॥ ओं अस्य श्रीकृष्णाष्टोत्तरशतनामामृतस्तोत्रमन्त्रस्य श्रीशेपो भग- वानृषिः । अनुष्टुप् छन्दः । श्रीकृष्णः परमात्मा देवता । श्रीकृष्ण- प्रसादसिद्धयर्थे जपे विनियोगः । ध्यानम् । बालाय नीलवयुपे नय किङ्किणीकजालाभिरामजयनाय दिगम्बराय। शार्दूलदिव्यनसभूपण भूपिताय नन्दात्मजाय नवनीतमुपे नमस्ते ।। ओं श्रीकृष्णः कम लानाथो चासुदेवः सनातनः । वसुदेवात्मजः पुण्यो लीलामानुप विग्रहः ॥ ७॥ श्रीवत्सकौस्तुमधरो यशोदावत्सलो हरिः। चतु- (जात्तचक्राञ्जगदासगाादायुधः ॥ ८॥ देवकीनन्दनः श्रीशो नन्दगोपप्रियात्मजः । यमुनावेगसंहारी चलभद्रप्रियानुजः ।। ९ ।। पूतनाजीविताहारः शकटासुरसडनः । नन्दबजजनानन्दी सचि- दानन्दविग्रहः ॥ १०॥ नवनीतशिलिसाझो नवनीतनटोजपः। नवनीतनवाहारो मुचुकुन्दप्रसादकः ॥११॥ पोडशखीसहस्रश. सिमहीललिताकृतिः । शुकवागमृताधीन्दुगोविन्दो योगिनां- पतिः ॥ १२ ॥ यत्सवाटचरोज्नन्तो धेनुकासुरखण्डनः । वणी कृतरणावर्ती यमलार्जुनभञ्जनः ॥ १३ ॥ उत्तालतालमत्ता च तमालश्यामलाकृतिः । गोपगोपीचरो योगी कोटिमर्यममप्रभः १४ इलापतिः परज्योतिर्यादवेन्द्रो यहहः । वनमाली पीतवागाः पारि जातापहारफः ॥ १५॥ गोवर्द्धन,चलोडता गोपालः मर्वपालकः ।

·वैदिक-सर्वस्व । अजो निरञ्जनः कागजनकः कालोचनः ॥ १६ ॥ मधुहा मथुरा नायो द्वारकानायको वली । वृन्दावनान्तसञ्चारी तुलसीदामभूषणः ॥ १७ ॥ स्यमन्तकमणेहर्ता नरनारायणात्मकः । कुब्जाकृष्टाम्बर- धरो मायी परम पूरुषः ॥ १८ ॥ मुष्टिकासुरचाणूरमल्लयुद्धविशारदः। संसारचरी कंसारिर्मुरारिनरकान्तकः ॥ १९ ॥ अनादिब्रह्मचारी च कृष्णाव्यसनकर्पकः । शिशुपालशिरश्छेना दुर्योधनकुलान्तकः ॥२०॥ विदुराक्रूरवरदो विश्वरूपप्रदर्शक । सत्यवाफ्सत्यसङ्कल्पः सत्यभामा रतो जयी ॥२१॥ सुभद्रापूर्वजो जिष्णुभीममुक्तिप्रदायकः । जगद्गुरुर्जगनाथो वेणुवाद्यविशारदः ॥ २२॥ पृपभासुरविध्वंसी वाणामुरसरांतकः । गुधिष्ठिरप्रतिष्ठाता पहिवहीवतंसकः ॥ २३ ॥ पार्थसारविरव्यक्तो गीतामृतमहोदधिः । कालीयफणमाणिक्यरजि. तश्रीपदाम्बुजः ॥ २४ ॥ दामोदरो यज्ञभोक्ता दानवेन्द्रविना. शकः । नारायणः परं ब्रह्म पनगाशनवाहनः ॥ २५ ॥ जलक्रीडा- समासक्तगोपीवखापहारक. । पुण्यश्लोकस्तीर्थपदो घेदवेद्यो दया निधिः ॥ २६ ॥ सर्वभूतात्मकः सर्वग्रहरूपी परात्परः । एवं श्रीकृष्णदेवस्य नानामष्टोत्तरं शतम् ॥ २७ ॥ कृष्णेन कृष्णभक्तेन श्रुत्वा गीतामृतं पुरा। स्तोत्रं कृष्णप्रियकरं कृतं नस्मान्मया श्रुतम् ॥ ॥ २८ ॥ कृष्णनामामृतं नाम परमानन्दकारणम्। अनुपद्रवदुःखघ्नं परमायुर्विवर्धनम् ॥२९॥ दानं व्रतं तपस्तीथं यत्कृतं विह जन्मनि । पठतां मृण्पता व फलं कोटिगुणं भवेत् ।। ३० ।। पुत्रप्रदमपुत्रा- पामगतीनां गतिप्रदम् । धनावहं दरिद्राणां जयेमूनां जयायहम् । ॥ ३१ ॥ शिशूनां गौतुलानां च पुटिदं पूर्णपुण्यदम् । समस्त- कामदं दिव्यं कोटिजन्मापनाशनम् ।। ३२ ॥ अन्ते च कृष्ण- स्मरणं भवतापत्रयापहम् । कृष्णाय यादवेन्द्राय शानमूदाय योगिने ।॥ ३३ ॥ नाथाय रुक्मिणीशाय नमो वेदान्तवेदिने । इमं मन्त्रं ·स्तोत्ररतावळी । १५ महादेवि ब्रह्मनिष्ठो दिवानिशम् ॥ ३४ ॥ मनसा चिन्तयन्नित्यं जपन् शुद्धशरीरभाक् । सर्वग्रहानुग्रहभार सर्वप्रियतमो नरः ॥३५॥ पुत्रपौत्रैः परिवृतः समृद्धं फलमाप्नुयात् । विलस्य भोगानन्ते च कृष्णसायुज्यमाप्नुयात् ।। ३६ ॥ शङ्खचक्रगदापाणे द्वारकानिल- याच्युत । गोविन्द पुण्डरीकाक्ष रक्ष मां शरणागतम् ।। ३७ ॥ इति श्रीशेषधरणीसंवादे कृष्णाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ।। ॥ नारायणाष्टकम् ॥ श्रीमते रामानुजाय नमः । वात्सल्यादभयप्रदानसमयादातर्ता- तिनिपिणादादार्यादधशोपणादगणितश्रेयःपदप्रापणात् । सेव्याश्रीप तिरेक एव जगतामेते च पदसाक्षिणः प्रह्लादश्च विभीषणश्च करिराट् पाश्चाल्यहल्या धुमः ॥१॥ प्रहादास्ति यहीचरो पद हरिः सर्वत्र में दर्शय स्तम्मे चैवमिति घुबन्तमपुरं तत्राविरा- सीद्धरिः। वक्षस्तस्य विदारयन्निजनात्सल्यमापादयनारीत्राण परायणः स भगवानारायणो मे गतिः ॥ २ ॥ श्रीरामान विभी- पणोऽयमनयो रक्षोभयादागत. सुग्रीवानय पालयनमधुना पौलस्त्य- मेवागतम् । इत्युक्त्याऽभयमस्य सर्वविदितं यो राधयो दत्तवाना प्राणपरायणः स भगवान्नारायणो मे गतिः ॥३॥ नमाग्रस्तपदं समुदत्तकरं प्रमादयो भोः मुराः पाल्यन्तामिति दीनशक्यकरिणं देवेवशक्तेषु यः । मा भैपीरिति यच नकहनने चक्रायुधश्रीधरः आतंत्राणपरायणः स भगवान्नारायणो मे गतिः ॥ ४॥ मो. कृष्णाच्युत भोः कपालय हरे मोः पाण्डवानां मई कामि कासि सुयोधनादपहृतां मो रक्ष मामानुराम् । इन्युक्तोऽक्षपवनसंभृततर्नु योपालपद्रौपदीमार्गबागपरायणः न भगवानारायणो मे गतिः ॥ ५॥ यत्पादाजनपोदकं निजगतां पापापविमनं यत्नामामुन ·वैदिक-सवस्य । पूरकं च पिपता संसारसन्तारकम् । पापाणोपि यदइट्रिपमरंजसा शापान्मुनेर्मोचितः आत्राणपरायणः स भगानारायणो मे गति ॥६॥ पित्रा मातामुत्तमासरगतं चौचानपादि वो हप्पया तत्सम- मारुरुशुरधृतो मात्राऽवमानं गतः । यं गत्रा गरणं तदाप तपसा हेमाद्रिसिंहासनमार्तत्राणपरायगम भगवानारायणो मे गतिः॥७॥ आता सिगाः शिथिज्ञाय मी घोरेप च व्याधि वर्तमानाः। सङ्कीर्ण नारायणशब्दमानं विमुक्तदु खाः मुपिनो भवन्ति ।। ८ ।। इति श्रीमन्नारायणाष्टकम् सम्पूर्णम् ॥ ... .... .... शीर श्री पुलशेखरसूरये नमः श्रीमते रामानुजाय नमः। श्री कुल शेयरसूरिभिरनुगृहीता मुकुन्दमाला घुप्यते यस्य नगरे रङ्गयात्रा दिनेदिने । तमहं शिरसा यन्दे राजानं कुलशेसरम् ॥ श्रीवल्लभेति परदेति दयापरेति गतप्रियेति भवलुण्ठनको विदेति । नाति नागशयोत जगानेर.से ते आलापिनं प्रतिपदं कुरु मां मुकुन्द ॥ १ ॥ जयतु जयतु देवो देवकीनन्दनोऽयं जयतु जयतु कृष्णो वृष्णिवंशप्रदीपः । जयतु जयतु मेघश्यामलः कोमलाङ्ग. जयतु जयतु पृथ्वीमारनाशो मुकुन्द. ॥२॥ मुकुन्द मर्मा प्रणिपत्य याचे भान्तमेकान्तगियन्तमर्थम् । अविस्मृतिस्त्वचर- णारविन्द मवमवे मेऽस्तु भवत्तगादात् ।। ३ ॥

·स्तोत्ररलावळो। नाहं वन्दे तव चरणयोर्द्वन्द्वमद्वन्दहेतोः कुम्भीपा गुरुमपि हरे नारक नापनेतुम् । रम्या रामा मृदुतनुलता नन्दने नापि रन्मुं भावे भावे हृदयभवने भावयेयं भवन्तम् ॥ ४ ॥ नास्था धर्मे न चमुनिचये नैव कामोपभोगे पद्यद्भव्य भवतु भगवन्पूर्यकर्मानुरूपम् । एतत्माथ्यं मम पदुमतं जन्मजन्मान्तरेऽपि खत्पादाम्भोरुहयुगगता निचला भक्तिरस्तु ॥ ५॥ दिवि वा भुवि वा ममास्तु वासो नरके वा नरकान्तक प्रकामम् । अवधीरितशारदारविन्दौ चरणी ते मरणे- ऽपि चिन्तयानि ॥६॥ कृष्ण त्वदीयपदपदजपजरान्तः अर्थव मे विश- तु मानसराजहंस प्राणप्रयाणसमये ककवातपित्तैः कण्ठावरोधनविधी स्मरण कुतस्ते ॥ ७॥ चिन्तयामि हरिमेय सन्ततं मन्दमन्दहसि- ताननाम्बुजम् । नन्दगोपतनयं परात्परं नारदादिमुनियन्दवन्दि- तम् ॥ ८ ॥ करचरणसरोजे कान्तिमन्नेवीने श्रममुषि मजवीचि- च्याकुलेऽगाधमार्गे । हरिसरसेि विगायापीय तेजोजलापं भवमरु-. परिखिन्नासेदमद्य त्यजामि ॥ ९ ॥ सरसिजनयने सशङ्खचक्रे मुरभिदि मा विरम स्वचित्त रन्नुम् । सुखतरमपरं न जातु जाने हरिचरणस्मरणामृतेन तुल्यम् ॥ १० ॥ मामीर्मन्दमनो विचन्त्य चहुथा यामीश्चिरं यातनाः नामी नः प्रभवन्ति पापरिपवस्स्वामी ननु श्रीधरः । आलस्यं न्यपनीय भक्तिसुलभं ध्यायस्व नारायण लोकस्य न्यसनापनोदनकरो दासस्य किं न क्षमः ॥ ११ ॥ भय- जलधिगतानां द्वन्द्वाताहनानां मुतदुहिकलबत्राणभारादिता- नाम् । विषमविषयतोये मन्जतामप्लवानां भवतु शरणमेको विष्णु पोतो नराणाम् ॥ १२॥ भवजलधिमगाधं दुस्तरं निस्तरेय कथ- महमिति तो मास्म गाः कातरतम् । सरमिजदृशि देवे तारकी भक्तिरेका नरकभिदि निषण्णा तारविध्यत्यवश्यम् ॥ १३ ॥ तृष्णातोये मदनपरनोद्तमोहोमिमाले दारावतें तनयसहजग्राह संपाले च । संसाराख्ये महति जलधी मज्जतां नस्त्रिधामन् ·१८ वैदिक सर्वस्व । पादाम्भोजे वरद भवतो भक्तिनारं प्रयच्छ । १४ ।। माद्राक्षं क्षीण- पुण्यान्क्षणमपि भरतो भक्तिहीनान्पदाम्जे माश्रीपं श्राव्यवन्धं तव चरितमपास्पान्यदाख्यानजातम् । मास्मा माधय स्वामपि भुवनपते चेतसाऽपद्नुवानान् माभूवं त्वत्सपर्याव्यतिकररहितो जन्मजन्मान्तरेऽपि ॥ १५ ॥ जिहे कीर्तय केशवं मुरन्'ि चेतो भज श्रीधरं पाणिद्वन्द्व ममर्चयाच्युतकथाश्श्रोरद्वय त्वं शृणु । कृष्णं लोकय लोचनद्वय हरेगच्छादियुग्मालयं जिम घाण मुकु- न्दपादतुळसी मूर्धनमाधोक्षजम् ॥ १६ ॥ हे लोकाश्शृणुत प्रसूति मरणव्याधिकित्सामिमां योगज्ञास्समुदाहरन्ति मुनयो यां याज्ञव- ल्पपादय । अन्तर्कोतिरमेयमेकमगृत कृष्णाख्यमापीयतां तत्पी परमाप, वितनुते निर्माणमात्यन्तिमम् ॥ १७ ॥ हे माः परम हित शृणुत यो वक्ष्यामि संक्षेपतरसंमारार्णवमापर्मिबहुलं सम्य- क्पविश्य स्थिता । नानाज्ञानमपास्य चेतसि नमो नारयणायेत्य मन्नं सप्रणयं प्रणाममहित प्रावर्तयघं मुहुः ॥ १८ ॥ पृथ्वी रेणु रण पांसि कणिका फल्गुः स्फुलिङ्गो लघुः तेजोनि. श्वसनं मरुत्त- नुतरं रन्भं मुसुक्ष्म नमः । थुद्रा रुद्रपितामहप्रभृतयाकीटास्समस्ता- ससुरा दृष्टे यर स तायको विजयते भूमावधूतावधिः ॥ १९॥ पद्धनाजलिना नतेन शिरमा गनिस्सरोमोद्गमः कण्ठेन स्वरगदेन नयनेनोगीर्णगप्पाम्पुना । नित्यं त्वचरणारविन्दयुगुलध्यानामृता- स्वादिनां अस्माकं सरसीरहाक्ष सतत सम्पद्यतां जीवितम् ।। २० ॥ हे गोपालक हे कृपाजलनिधे हे सिन्धुक्न्यापते हे कंसान्तक हे गजेन्द्रकरणापारीण हे माघर । हे रामानुज जगत्लयगुरो है पुण्डरीकाक्ष मो हे गोपीजननाय पालय परं जानामि न त्वां विना ॥ २१ ॥ भक्तापायभुजङ्गगारुडमाणिस्त्रैलोक्यरक्षामणिः गोपीलो- उत्तनातकादमपिम्सौन्दर्य मुद्रामाणिः । समान्तामणिमिण- घनचद्धन्दकभपामणिः श्रेयो देवगिसामणिदिशतु नो गोपालचू.

·स्तोत्ररमापळो।
कामणिः ॥ २२ ॥ शत्रुच्छेदैकमन्वं सकलमुपनिषद्वाक्यसम्पू-
ज्यमन्त्र संसारोतारमन्त्रं समुपचिततमस्सयनिर्याणमन्त्रम् ।
श्व कमन्न व्यसनभुजपसन्दरसन्माण मन्त्र बिहे श्रीकृष्ण-
मन्त्र जप जप सततं जन्मसाफल्यमन्त्रम् ॥ २३ ॥ व्या.
मोहनशमौषध मुनिमनोवृत्तिप्रवृत्त्यौषधं दैत्येन्द्रार्तिकरौषधं निभु.
बने सञ्जीवनकोषधम् । भक्तात्यन्तहितीप, भवभयप्रध्धंसनको-
पधं श्रेयाप्राप्तिकरौपचं पिव मनश्श्रीकृष्णदिव्योपयम् ॥ २४ ॥
आम्नायाम्पसनान्यरण्यरुदितं वेदवतान्यन्वहं मेदश्छदफलानि
पूर्वविधयस्सर्वे हुतं भस्मनि । तीर्थानामवगाहनानि च गजस्नान
विना यत्पदद्वन्द्वाम्मोरुहसंस्मृतीविजयते देवस्स नारायणः ॥२५॥
श्रीमन्नाम प्रोच्य नारायणाख्यं के न प्रापुर्वाञ्छितं पापिनोऽपि । हा
नः पूर्व वारप्रवृत्ता न तस्मिन् तेन प्रान गर्भवासादिधुःखम् ॥२६॥
मज्जन्मनः फलमिर्दि मधुकैटभारे मत्प्रार्थनीयमदनुग्रह एप एव ।
त्वकृत्यभृत्यपरिचारकभृत्यभृत्यभृत्यस्य भृत्य इति मां स्मर लोक-
नाथ ॥ २७ ॥ नारे नः पुरुषोत्तमे त्रिजगतामेकाधिरे चेतसा सेव्ये
स्वस्य पदस्य दातरि सुरे नारायणे विधति । ये कश्चित्पुरुषाधम
कतिपयग्रामेशमल्पार्थदं सेवाय मृगयामहे नरमहो मूका बराफा
वयम् ॥ २८ ॥ मदन परिहर स्थिति मदीये मनसि मुकुन्दपदार-
पिन्दधानि हरनयनकृशानुना कृशोऽमि स्मरसिन चक्रपराक्रम
मुरारेः ।। २९ ॥ तत्व पाणानि परं परस्मान्मधु क्षरन्तीय सतां
फलानि । प्राय प्रालिरस्मि जिई नामानि नारायणगोच-
राणि ॥ ३० ॥ इदं शरीरं परिणामपेशलं पतत्यवश्यं श्यसन्धि-
अझरम् । किमीपः क्लिश्यास मूढ दुर्मते निरामयं कृष्णरसायन
पिच ।। ३१॥ दारा धाराकरवरमुता ते तनुजो विरिश्चरस्तोता वेद-
स्तव सुरगणो मृत्यवर्गः प्रमादः । मुक्तिर्मापा जगदविकलं नापकी
देवकी ने माता मित्रं क्लरिपुमुतस्त्वव्यतोज्पन्न जाने ॥ ३२॥

·वैदिक सवरत। कृष्ण रक्षतु नो जगत्त्रयगुरुः कृष्णं नमस्याम्यहं कृष्णेनामरशत्रवो विनि हताः कृष्णाय तस्मै नमः । कृष्णादेव समुत्थितं जगदिदं कृष्णस दासोऽस्म्यहं कृष्णे तिष्ठति सर्वमेतदरिलं हे कृष्ण संरक्ष माम् ।। ३३ ॥ स त्वं प्रसीद भगन्दुरु भय्यनाये विष्णो कृपा परमकारुणिकः किल त्वम् । समारसागरनिमममनन्त दीन उद्धर्तु- मर्हसि हरे पुरुषोत्तमोऽसि ।। ३४ ॥ नमामि नारायणपादपङ्कज करोमि नारायणपूजनं सदा । वदामि नारायणनाम निर्मलं स्मरामि नारायणतत्त्वमव्ययम् ॥ ३५ ॥ श्रीनाथ नारायण वासुदेव श्रीकृष्ण भक्तप्रिय चक्रपाणे । श्रीपद्मनाभाच्युत कैटभारे श्रीराम पद्माक्ष हरे मुरारे ॥३६॥ अनन्त वैकुण्ठ मुकुन्द कृष्ण गोविन्द दामो- दर माभनेति । वक्तुं समर्थोऽपि न यक्ति कश्चिदहो जनानां व्यस- नाभिमुख्यम् ॥ ३७॥ ध्यायन्ति ये विष्णुमनन्तमव्ययं हत्पद्यमध्ये सनतं व्यवस्थितम् । समाहितानां सतनाभयप्रद ते यान्ति सिद्धिं. परमां च वैष्णवीम् ॥ ३८ ॥ क्षीरसागरतरङ्गशीकरासारतारकि तचारमूर्तये । मोगिभोगशयनीयशाविने माधवाय मधुपिडिपे नमः ॥ ३९ ॥ यस्य प्रिया श्रुतिधरी कपिलोकीरी मिन द्विजन्म- वरपयशरापभूताम् । रोनाम्बुजाधचरणाम्युजपट्पदेन राज्ञा कवा तिरिय कुलशेखरेण ॥ ४० ॥ मुकुन्दमाला समाता । श्रीयामुनमुनिभिरनुगृहीता चतुःश्लोकी। पत्पदाम्भोरुहध्यानविध्वस्तापकल्मपा वस्तुतामुपयातोऽहं पामुन्यं नमामि तम् ॥ कान्तम्तै पुरुषोनमः पणिपतिश्यायासन वाहनं वेदात्मा विहगेश्वरो परनिका मायाजगन्मोहनी । ब्रह्मेशादिसु- रवारसदायितस्त्वदासदामीपणा श्रीरित्येव च नाम ते भगवति ब्रमः

·स्तोत्ररमायळी।
कथं त्वां वयम् ॥ १॥ यस्यास्ते महिमानमात्मन इव त्वद्वल्लभोपि
प्रभुः नालं मातुमियनया निरवधि नित्यानुकूलं स्वतः । तां त्वां
दास इति प्रपत्र इति च स्तोष्याम्यहं निर्भयो लोकैकेश्वरि लोक-
नाथदयिते दान्ते दयां ते विदन् '॥२ ॥ ईपत्त्करुणानिरीक्षण-
सुधासन्धुक्षणाद्रक्ष्यते नष्ट शाक्तदलामतस्त्रिभुवनं संनत्यनन्तोदयम् ।
अयो न घरविन्दलोचनमनःकान्ताप्रसादादृते संसृत्यक्षरवैष्णवा-
ध्वसु नृणां संभाव्यते कर्हि चित् ॥ ३॥ शान्तानन्तमहाविभूतिपरमं
यारूपं हरेः मूर्त ब्रह्म ततोऽपि तत्प्रियतरं रूपं यदत्यद्भुतम् ।
यान्यन्यानि यथासुखं विहरतो रूपाणि सर्वाणि तान्याहुः स्वैरनुरू-
पहपविभवै ढोपगढानि ते ॥ ४ ॥ आकारत्रयसम्पभामरविन्द
निवासिनीम् । अशेषजगदीशिनी वन्दे वरदवल्लभाम:
चतुःश्लोकी समाप्सा ॥
A
VIDYA
RAIPS
SN.
BHAVAN
श्रीयापुनानिमिरनुगृहीत
स
स्तोत्ररत्नम्।
LIBRARY
स्वादयभिह सर्वेषां त्रय्यन्नार्थ सुग्रहम् । स्तोत्रयामास
योगीन्द्रस्तं वन्दे यामुनाट्यम् ।। * || नमो नमो यामनाय यामु-
नाय नमो नमः । नमो नमो यामनाय यामुनाय नमो नमः ॥ ॥
नमोऽचिन्यागुताविष्टज्ञानवैराग्यराशये । नाधाय मनयेऽगा.
धभगवद्भक्तिसिन्धये ॥ १ ॥ तस्मै नमो मधुजिदंघिसरोज-
। तत्वज्ञानानुरागमहिमातिशयान्तसी । नयाय नाथनयेन परत्र
चापि नित्यं यदीयचरणौ शरण मदीयम् ॥ २ ॥ भूयो नमोऽपरि.
मिताच्युतमक्तितचनानामृनाधिपरिवाहशुमैर्वचोभिः । लोकेन
तीर्णपरमार्थसमप्रमक्तियोगाय नाथनये पमिना वराय ॥३॥

·वैदिक सर्वस्व । ૨૨ तत्त्वेन यथिदचिदीश्वरतत्स्वभावभोगापवर्गतदुपायगतीरुदारः । सन्दर्श निरमिमीत पुराणरत्नं तस्मै नमो मुनिवराय परा- शराय ॥४॥ माता पिता युवतयस्तनया विभूतिस्सवं यदेव नियमेन मदन्यानाम् । आयस्य नः कुलपतेर्वकुलाभिराम श्रीम- सदंधियुगलं प्रणमामि मूर्ना ॥ ५ ॥ यन्मनि मे श्रुतिशिरस्सु च भाति यस्मिनस्मन्मनोरथपथस्मकलस्समेति । स्तोष्यामि न. कुलधनं कुलदैवतं तत्पादारविन्दमरविन्दविलोचनस्य ॥६॥ तत्वेन यस्य महिमार्णवगीकराणुश्शक्यो न मातुमपि शर्वपितामहाचै । कर्नु तदीयमहिमस्तुतिमुद्यताय मह्यं नमोऽस्तु कवये निरपत्र- पाय ॥ ७ ॥ यद्वा श्रमावधि यथामति वाप्यशक्तः स्तौम्ये. वमेव सल तेऽपि मदा स्तुवन्तः । वेदाचतुर्मुखमुग्वाश्च महार्णवान्तः को मज्जतोरणुकुलाचलयोर्विशेषः ॥ ८ ॥ किञ्चप शक्त्यतिशयेन न तेऽनुकम्प्यस्स्तोताऽपितु स्तुतिकृतेन परिश्रमेण । तत्र श्रमस्तु मुलभो मम मन्दबुद्धरित्युद्यमोऽयमुचितो मम चाजनेत्र ॥९॥ नायेक्षसे यदि ततो भुवनान्यनि नालं प्रभो भवितुमेव कुता प्रवृत्तिः । एवं निमर्गसुहृदि त्वयि सर्वजन्तोः स्वामिन चित्र मिरमाश्रितवरमलत्वम् ॥ १० ॥ स्वाभाविकानवधिकातिशयेशित्त्वं नारायण त्वयि न मृष्यनि वैदिकः कः । ब्रह्मा शिवश्शतमखापरम- स्वगडित्यतेऽपि यस्य महमार्णववियुपस्ते ॥ ११ ॥ कम्श्रीः श्रियः परममत्वसमाश्रयः कः कः पुण्डरीकनयनः पुरुषोत्तमः कः । कस्या- युतायुतशतकालांशकांशे विश पिचिवचिदचित्प्रविभागपृत्तम्।।१२॥ वेदापहारगुरुपातकदत्यपीडाद्यापविमोचनमहिष्ठफलप्रदानः । कोड न्यः प्रजापशुपती परिपानि फस्य पादोदकेन म शिवस्स्वशिरो- धृतेन ॥ १३ ॥ कस्योदरे हररिरिश्चमुसः प्रपश्चः को रक्षतीमम- जनिष्ट च कस्य नामः। फ्रान्त्या निगीर्य पुनरुद्गिरति त्वदन्यः कः कन बैंप परवानिति शक्यशङ्कः ॥ १४ ॥ त्वां शीलस्पचरितः ·स्तोत्ररक्षारळी। परमप्रकृष्टसत्वेन सात्विकतया प्रयतश्च शास्त्र प्रातदैवपरमा. र्थविदा मंतश्च नैवासुरप्रकृतयः प्रभवन्ति वाद्धम् ॥ १५ ॥ उल्लं- पितत्रिविध सीमसमातिशायिसंभावनं तव परिवढिमस्वभावम् । मायापलेन भवतापि निगृह्यमान पश्यन्ति केचिदनिश बदनन्य- भावाः ॥ १६ ॥ यदण्डमण्डान्तरगोचरं च यद्दशोत्तराण्यावरणानि मानि च । गुणाःप्रधान पुरुषः परं पदं परात्परं ब्रह्म च ते विभू. तयः ॥ १७ ॥ चशी चदान्यो गुणवानृजः शुचितुर्दयालमधुरः स्थिरस्समः । कृती कृतज्ञस्त्वमसि स्वमावतस्समस्तकल्याणगुणा- मृतोदधिः ।। १८ । उपर्युपर्यजभुवोऽपि पूरुपान् प्रकल्प्य ते ये 'शतमित्यनुक्रमात् । गिरस्त्वदेककगुणावधीप्सया सदा स्थिता नो- धमतोऽतिशेरते ॥ १९ ॥ त्वदाश्रितानां जगदुद्भवस्थितिप्रणाश- संसारविमोचनादयः । भवन्ति लीला विधयश्च वैदिकास्त्वदीयग- म्मीरमनोनुसारिणः ॥२०॥ नमो नमो वाहमनसातिभूमये नमो नमो वाङ्मनसैकभूमये । नमो नमोऽनन्तमहाविभूतये नमो नमोऽन- न्तदयैकसिन्धवे ॥२शान धर्मनिष्ठोऽस्मि न चात्मवेदी न भक्तिमा- स्त्वचरणारविन्दै । अकिञ्चनोऽनन्यगतिश्शरण्य त्वत्पादमूलं शरण अपये ॥ २२॥ न निन्दितं कर्म तदस्ति लोके सहस्रशो यन्न मया व्यधायि । सो हे मिपाकापसरे मुकुन्द मन्दामि संप्रत्यग- तिस्तवाग्रे ॥२३॥ निमज्जतोऽनन्तभवार्णवान्तथिराय मे फूल. मिवासि लन्धः । त्वयापि लब्धं भगवन्निदानीमनुत्तम पात्रमिदं दयायाः ॥ २४ ॥ अभूतपूर्व मम मावि किं वा सर्व सहे मे सहज हि दुःसम् । किंतु त्वदने शरणागतानां पराभवो नाथ न तेऽनु. रूपः ॥ २५ ॥ निरासकस्यापि न तावदुत्सहे महेश हार्नु तप पाद- परजम् । रुषा निरस्तोऽपि गिगुस्स्तनन्धयो न जातु मातुश्चरणौ जिहासति ।। २६ ॥ तवामृतस्यन्दिनि पादपजे निवेशिवारमा कपमन्यदिच्छति । स्थितेऽरविन्दे मकरन्दनिर्भरे मधुबतो नेक्षरकं ·वैदिक सर्वस्व । हि वीक्षते ॥ २७ ॥ त्वदंत्रिमुद्दिश्य कदापि केनचिद्यथा तथा वापि सत्कृतोऽञ्जलिः । तदैव मुणात्यशुभान्पशेषतःशुभानि पु-गाति न जातु हीयते ॥ २८ ॥ उदीर्णसंसारदवाशुशुक्षाण क्षणेन निर्याप्य परां च निवृतिम् । प्रयच्छति त्वच्चरणारुणाम्बुजद्वयानुरा गावसिन्धुशीकरः ॥ २९॥ पिलाराविक्रान्तपरावरालयं नमस्यदा तिक्षपणे कृतक्षणम् । घनं मदीयं तव पादपङ्कजं कदा नु साक्षा- स्करवाणि चक्षुषा ॥ ३० ॥ कदा पुनश्शंखरथाङ्गकल्पकध्वजारवि न्दाशवजलाञ्छनम् । त्रिविक्रम त्वच्चरणाम्बुजद्वयं मदीयम्र्धा- नमलरिप्यति ॥ ३१॥ पिराजमानोज्ज्वलपीतवाससं स्मितातसी- एनसमामलच्छतिम् । निगमनाभिं तनुमध्यमुन्नतं विद्यालयक्षस्स्थ- लशोभिलक्षणम् ॥ ३२ ॥ चकासतं ज्याकिणकर्कशः शुभैश्चतुर्मि- राजानुविलम्मिभिर्भुजैः । प्रियावतंसोत्पलकर्णभूपणश्लथालका- पन्धविमर्दशंसिभिः ॥ ३३ ॥ उदग्रपीनांसविलम्बिकुण्डलालकाव- तीनन्धरकम्युकन्धरम् । मुखश्रिया न्यकतपूर्णनिर्मलामृताधि- म्याम्बुरुहोज्ज्वलश्रियम् ॥ ३४ ॥ प्रयुद्धमुग्धाम्राजचारुलोचनं सविनमालतमुज्ज्वलाधरम् । गुचिस्मितं कोमलगण्डगुनसं लला. टपर्यन्तविलाम्पतालकम् ॥ ३५॥ स्फुरकिरीटागदहारकण्ठिका- मणीन्द्रकाशीगुगन् पुरादिभिः । स्थानशवासिगदाधनुचरर्लसतुल- स्या पनमालपोज्पलम् ।। ३६ ॥ चकर्थ यस्या भवनं भुजान्तरं तव प्रियं धाम यदीपजन्मभुः । जगत्ममस्तं यदपाशसंश्रयं यदर्थ- मम्मोधिरमन्थ्ययन्धि च ॥३७॥ स्वयंवरूप्येण मदानुभूतयाऽप्य- पूर्ववस्मिरमादधानया । गुणेन रूपेण पिलासचेष्टितस्सदा वर्ष योचिठया तर थिया ॥ ३८ ॥ नया महासीनमनन्तमोगिन प्रकटपिमानपलबधामनि । फणामणिबातमयूखमण्डलप्रकाशमानो दर दिव्यपागनि ॥ ३९ ॥ निराममायामनपादुकांगोपधानवपी सपपारणादिभिः । शरीर मेदग्गर ऐपना गर्नयथोचितं शेप इत ·सोबरनावळी । - रित जनैः ॥ ४०॥ दासस्सखा वाहनमामनं ध्वजो यस्ते वितानं ध्यजनं त्रयीमयः । उपस्थिां तेन पुरो गुरुत्मता, त्वदंधिसम्मर्द- किणाकशोभिना ।। ४१ ॥ सदीयभुक्तोज्झितशेपभोजिना स्खया निसृष्टात्मभरेण यद्यथा | प्रियेण सेनापतिना न्यवेदि तत्तथानुजन- नमुदारवीक्षः ॥ ४२ ॥ हताखिल क्लेशमलैस्स्वभावतस्सदानुक- सैकरसस्तगोचितः । गृहीतततत्परिचारसाधननिपेव्यमाणं सवि. वैथोचितम् ॥ ४३ ॥ अपूर्वनानारममावनिर्भरप्रवद्धया मुग्धवि- दग्धलीलया । क्षणाणुवक्षिप्तपरादिकालया प्रहर्षयन्तं महियों महा- भुजम् ॥४४ ॥ अचिन्त्यदिव्याद्भुतनित्ययौवनस्वभावलावण्यम- यामृतोदधिम् । श्रियरिश्रयं भक्तजनकजीवितं समर्थमापत्सखमाथे- कल्पकम् ॥ ४५ ॥ भवन्त मेवानुचरनिरन्तरं प्रशान्तनिश्शेपम- नोरथान्तरः । कदाऽमैकान्तिकनित्यकिङ्करः प्रहविष्यामि सना- थजीवित ॥ ४६॥ धिगशुचिमविनीतं निर्दयं मामलज्ज परमपु- रुप ! योऽहं योगिवर्यानगग्यैः । विधिशिवसनकायैातुमत्यन्तदूर तव परिजनभावं कामरे कामवृत्तः ॥ ४७ ।। अपराधसहस्रभाजनं पतितं भीममार्णवोदरे । आगति शरणागतं हरे कृपया केवलमा- स्ममात्कुरु ॥४८॥ अविवेकपनान्धदिड्मुखे बहुधा सन्ततदुःख- वर्षिणि । भगवन्भवदुर्दिने पथः स्वलितम्मामवलोकयाच्युत ॥४९॥ न मृपा परमार्थमेव मे शृण विज्ञापनमेकमग्रतः । यदि मे न द. चिपसे ततो दयनीयस्तव नाथ ! दुर्लमः ॥ ५० ॥ तदहं त्वरते न नाथवान् मटते त्वं दयनीयवान च । विधिनिर्मितमेतदन्वय भगान्पालप मास्म जीइपः ॥ ५१ ॥ पुरादिपु योपि कोऽपि या गुणतोऽमानि यथातथाविधः । तदयं तर पादपश्योरमद्य- व मया समर्पितः ॥५२॥ मम नाथ यइस्ति योऽस्म्यहं सकलं रादि तरंच माधर । नियतस्यमित प्रयुद्धवीधरा किन्नु ममर्पयामि १ ·ते॥५६॥ अपयोधितवानिमा यथा मयि नित्यां भवदीयतांम्बयम् । कृपयन दनन्यभोग्यतां भगवन्भक्तिमपि प्रयच्छ मे ॥५४॥ तव दास्यसुग्वैकमगिनां भरने पस्त्वपि कीटजन्म मे । इतरावमयेषु मा- स्म भूदपि मे जन्म चतु खात्मना ।। ५५ ॥ मकृचदाकारविलो. कनाशया दगीकृतानुत्तमभुक्तिमुक्तिभिः । महात्ममिमोमवलोक्य- तां नय क्षणेऽपि ते यद्विरहोऽतिदुस्सहः ।। ५६॥ न देहं न प्राणान्न च मुग्वमशेपाभिलपितं न चात्मानं नान्यत्किमपि तव शेपत्ववि- भयात् । पहिर्भूतं नाथ क्षणमपि सहे यातु शतधा विनाश तत्सत्यं मधुमधन विज्ञापनमिदम् ॥ ५७॥ दुरन्तस्यानादेरपरिहरणीयस्य महतो निहीनाचारोऽहं नृपशुरशुभस्यास्पदमपि । दयामिन्धो बन्धो निरसधिस्वात्मत्यजलथे तर स्मारंस्मारं गुणगणमितीच्छामि गत भीः ।। ५८ ॥ अनिच्छन्नप्येनं यदि पुनरितीच्छन्निव रजस्तमश्छन्न- श्उयस्तुतिपचनमीमरचयम् । तथापीत्यरूपं वचनमालम्व्याषि कृपया त्वयंभूतं धरणिधर मे गिक्षय मनः ॥५९ ॥ पिता त्वं माता र दयिततनयस्वं प्रियसुहृचमेर २ मिनं गुरुरभि गति- वासि जगताम् । वदीयस्त्वऋत्यसाय परिजनस्त्वतिरहं प्रपन्ना भत्यमपि तवैवास्मि हि भरः ॥ ६ ॥ जनित्वाऽहं बसे महति जगति ख्यातयशमां शुचीना युक्तानां गुणपुरुषतचस्थितिविदाम् । निसर्गादेव खच्चरणकमलकान्तमनसामधोया पापात्मा शरणद निमज्जामि तमसि ॥ ६१ ॥ अमर्यादः क्षुद्रयलमतिरस्याप्रमयभः कनम्नो दुर्मानी म्मरपरयशो वञ्चनपरः । नृशंसः पापिष्ठः कथनह- मितो दुःपजलधेरपारादुत्तीर्णस्तव परिचरेयं चरणयोः ॥ १२ ॥ रघुपर ! यदभूम तादृशो वायमस्य प्रणत इति दयालुर्यच्च चैद्यम्य कण। प्रनिभरमपरादुर्मुग्ध ! मायुज्यदोऽभवद फिम पदमागस्तस्य तेस्ति धमायाः || ६३ ॥ ननु प्रपनस्सर नाथ तवाहमस्मीति च याममानः । तपानुकम्प्यस्म्मरतः प्रतिमा मदेकन किमिदं व्रत ·स्तोत्ररलायळी । ते ॥ ६४ ॥ अकृत्रिमत्वचरणारविन्दप्रेमप्रकापधिमात्मवन्तम् । पितामहं नाथमुनि विलोक्य प्रसीद मद्वत्तमचिन्तयित्वा ॥६५।। यत्पदाम्भोरुहध्यानविध्वस्ताशेषकल्मपः । वस्तुतामुपयातोऽहं यामुनेयं नमामि तम् ।। स्तोत्ररत्नं समाप्तम् । श्रीकाशीपूर्णमुनिभिरनुगृहीत देवराजाष्टकम्। श्रीमत्काञ्चीमुनि बन्दे कमलापतिनन्दनम् । वरदांघ्रिसदासङ्गरसायनपरायणम् ।। देवराजदयापात्रं श्रीकाश्चीपूर्णमुत्तमम् । रामानुजमुनेर्मान्यं वन्देऽहं सज्जनाश्रयम् ।। नमस्ते हस्तिशैलेश ! श्रीमन्नम्युजलोचन ! । शरण त्वां प्रप. नोऽस्मि प्रणतार्तिहराच्युत ! ॥१॥ समस्तप्राणिसन्त्राणनवीणकरु- पोल्पण । विलसन्तु कटाक्षास्ते मय्यस्मिञ्जगतां पते ! ॥२॥ नि- न्दिताचारकरण निवृत्तं कृत्यकर्मणः । पापीयांसममर्यादं पाहि मां चरदप्रभो । ॥ ३ ॥ संसारमरुकान्तारे दुर्व्याधिव्याघ्रभीपणे | चिप- यक्षुद्रगुल्माढये तृपापादपशालिनि ॥ ४॥ पुत्रदारगृहक्षेत्रमूगतृष्णा म्युपुष्कले । कृत्याकृत्यविवेकान्धं परिभ्रान्तमितस्ततः॥ ५ ॥ अ. जसं जाततृष्णार्तमवसनाङ्गमक्षमम् । क्षीणशक्तिबलारोग्यं केवलं क्लेशसंश्रयम् ॥ ६॥ सन्ततं विविधैःविचचरेवमादिभिः । देव- राज! दयासिन्धो ! देवदेव ! जगत्पते ! ॥ ७॥ त्वदीक्षणामुधामि- न्धुवीचिविक्षेपशीकरैः । कारुण्यमारुतानीतश्शीनलरभिपिश्च माम् ।। देवराजाष्टकं समाप्तम् । १ ·२८ वैदिक सर्वस्व । श्रीमगवद्रामानुजमुनिभिरनुगृहीते गयत्रये शरणागति गद्यम्। यो नित्यमच्युतपदाम्बुजयुग्मरुक्म च्यामोहतम्तदिनराणि हणाय मेने । अस्मद्गुरोर्भगवनोऽस्य दयैकासिन्धोः रामानुजस्य चरणा शरणं प्रपये ॥ वन्दे वेदान्तक रिचामीकरकरण्डकम् । रामानुजार्यमार्याणां चूडामणिमहर्निशम् ।। भगवनारायणामिमतानुरूपस्वरूपरूपगुणविभश्वर्यशीलाघ- नवधिकातिशयासवधेयकल्याणगुगगणाम्, पवनालयाम, भग वतीम्, श्रियम्, देवीम्, नित्यानरायिनीम्, निरवद्याम्, देवदेवदिव्यः महितीम्, अखिलजगन्मातरम्, अस्मन्मातरम्, अशरण्यशरप्याम्, अनन्यशरणश्शरणमहं प्रपद्ये ॥ १ ॥ पारमार्थिकमगवञ्चरणारविन्दयुगलैकान्तिकात्यन्तिकपर- मक्तिपरज्ञानपरमभक्तिकृतपरिपूनवरतनित्यनिशदतमानन्यप्रयो- जनानाधिकातिशयप्रियभगवदनुभवनितानवधिकातिशयश्रीतिका- रितारोपावस्थोचिताशेपशेपाकरतिरूपनिन्यायग्नाप्रयोक्षया पार. माथिकी भगवचरणारविन्दशरणागतिर्यथाऽवस्थिताविरताऽस्तु मे ॥२॥ अस्तु ते ॥३॥ तयैव सर्व सम्पत्स्यते ।। ४ ।। अखिलहेयनत्यनीककल्याणकतानस्तर समस्तरस्तुपिलक्ष- णानन्तज्ञानानन्दैकस्वरूप ! स्वामिमतानुरूपैकरूपाचिन्त्यदिव्या- द्भुतानेत्य नेरवनिरतिशपाज्वल्यसान्दयसौगन्ध्यमीकुमार्यलापण्य- यौपनाद्यनन्तगुगनिधिदिव्यरूप! साभाविकानवधिका तशयज्ञान- यसबार्यशक्तिलेजमाशील्यवात्सल्यमादतावाहादगाम्यकार- ·स्तोत्ररतावळी। स्वा प्यमाधुर्यगाम्नीयौदार्यचातुर्यस्थैर्यधैर्यशौर्यपराक्रमपत्यकाममत्यस- कल्पकृतित्वतज्ञतायसवयकल्याणगुणगण धमहार्णव । स्वोषि- त िविधविचित्रा नन्ताश्चर्यानेत्यनिरवद्यनिरतिशयसुगन्धनिरतिशयमु. सस्पर्शनिरतिशयोज्वल्यकिरीटमकुटचूडावतंसमकरकुण्डलगवेयकहा- रकेयरकटकश्रीवत्सकौस्तुभमुक्तादामोदरवन्धनपीताम्बरकाचीगुण- न पुरायपरिमितदिव्यभूषण ! स्वानुरूपाचिन्त्यशक्तिशङ्खचक्रगदा- शाङ्गोद्यसंख्येयनित्यनिरयद्यनिरतिशयकल्याणदिन्यायुध ! भिमतनित्यनिरवद्यानुरूपस्वरूपरूपगुणतिभवैश्वर्यशीलाधनवधिका- तिशयासहोपकल्याणगुणगणश्रीतल्लम ! एवम्भूतभूमितीलाना- यक ! स्वच्छन्दानुवर्तिस्वरूपस्थितिप्रवृत्तिभेदाशेषशेषतकरतिरूप- नित्यनिरवद्यनिरतिशयज्ञानक्रियैश्वर्याधनन्तगुणगणशेपशेषाशनगर- डप्रमुखनानाविधानन्तपरिजनपरिचारिकापरिचरितचरणयुगल ! परमयोगितामनसापरिच्छेद्यस्वरूपसमावस्वामिमतविविधविचि- प्रानन्तभोग्यभोगोपकरणभोगस्थानसमृद्धानन्ताश्चर्यानन्तमहानिम- घानन्तपरिमाणनित्यनिरवनिरतिशगवैकुण्ठनाथ ! समझल्पानु- विधायिस्वरूपस्थितिप्रवृत्तिस्यशेषतकस्वभावप्रकृतिपुरुपकालात्मक- विनियविचित्रानन्तभोग्यभोक्तृवगमोगोपकरणमोगस्थानरूपनिग्वि- लजगदुदयनिमवलपलील ! मत्यकाम ! सत्यसङ्कल्प ! परना- भूत ! पुरुषोतम ! महाविभुते ! श्रीमन् ! नारायण ! श्रीकुण्ठ- नाथ ! अपारकारुण्यमाशील्यवात्मल्यौदायैश्चर्यसौन्दर्यमहोदधे ! अनालोचितविशेषाशेपलोकशरण्य ! प्रणवाहिर आश्रितधारम- ल्यैकजलधे ! अनवग्वविदितनिखिलभूतजातयाथात्म्य ! अशेषच- राचरभूतनिखिलनियमननिरत । अशेपचिदचिवस्तरोपिभूत ! नि. खिलजगदाधार ! अग्विलजगत्स्वामिन् ! अमम्मामिन् । सन्य- काम ! मत्पमङ्कल्प ! मालेतरविलाण ! अन्पिर ! आपन्स-

·वैदिक सर्वस्व ।
.
स! श्रीमन् । नारायण ! अशरण्यशरण्य ! अनन्यशरणस्त्वत्पादा.
रविन्दयुगलं शरणमहं प्रपद्ये ॥५॥
[अत्र द्वयम् ।।]
पितरं मातरं दारान् पुत्रान्वन्धून् सखीन् गुरुन् । रत्नानि ध-
नधान्यानि क्षेत्राणि च गृहाणि च ॥६॥ सर्वधर्माच सन्त्यज्य सर्व-
कामांध माक्षरान् । लोकविक्रान्तचरगी शरणं तेवज विभो ॥७॥
त्वमेव माता च पिता त्वमेव स्वमेव वन्धुश्च गुरुस्त्वमेव ।
त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव त्वमेव सर्व मम देवदेव ॥ ८॥
पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुगरीयान् ।
न स्वत्समोऽस्त्यम्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥९॥
तस्मात्प्रणम्प प्रणिधाय कार्य प्रमादये त्वामहमीशमी.
उथम् । पितेव पुत्रस्य ससेव सग्प्युः मियः प्रियायाईसि देव सो.
दुम् ।। १०॥
मनोवाकायैरनादिकालप्रवृत्तानन्ताकृत्यकरणकत्याकरणभग-
पदपचारभागवतापचारामबापचाररूपनानाविधानन्तापचारान् -
रब्धकार्यान, अनारब्धकार्यान, कृतान्, क्रियमाणान्, करिष्यमा-
जांच सर्वानशेपतः क्षमस्व ॥ ११ ॥
अनादिकालपतविपरीतज्ञानं आत्मविषयं कृत्स्नजगद्विपयं
च विपरीतष्टतं चाशपविषयमद्यापि वर्तमान पर्तिप्यमाण च मर्व
क्षमस्व ॥ १२ ॥
मदीयानादिकर्मप्रवाहप्रय॒नाम्, भगवरस्वरूपतिरोधानकरीम्,
विपरीतमानजननीम्, स्वरिपयायाथ भोग्यवुद्धजननीस्, देहेन्द्रि-
यत्वेन भोग्यत्वेन सूक्ष्मरूपण चावस्थिताम्, दैवीम्, गुणमयीम्,
मायामः दामभतम् भरणागतोऽस्मिः तमास्मि दामः' इति वक्ता
मां तारय ॥१३॥

·स्तावरसावळी । " तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एफभक्तिपिशिष्यते। प्रियो हि शानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः । उदारास्सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् । आस्थितस्सहि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ।। बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मा प्रपद्यते । वासुदेवस्सर्वमिति स माहात्मा सुदुर्लभः " । इति श्लोकत्रयोदितज्ञानिनं मां कुरुष्व॥१४॥ "पुरुपस्स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया, भक्त्या त्वन- न्यया शक्यः, मद्भक्तिं लभते पराम्” इति स्थानत्रयोदितपरभक्ति- युक्तं मां कुरुष्व ॥ १५॥ परभक्तिपरज्ञानपरमभक्त्येकस्वभावं मां कुरुप्प ॥ १६॥ परभक्तिपरज्ञानपरमभक्तिकृतपरिपूर्णानवरतनित्यविशदनमा- नन्यप्रयोजनानवधिकातिशयप्रियभगवदनुभवोऽहं तथाविधभगवद- नुभवजनितानवधिकातिशयग्रीतिकारिताशेपावस्थोचिताशेपशेपतक- रतिरूपनित्यकिकरो भनानि ।। १७ ॥ एवंभूतमत्कैकर्यप्राप्त्युपायतयाऽयक्रमसमस्तास्तुविहीनोपि, अनन्ततद्विरोधिपापाकान्तोऽपि, अनन्तमदपचारयुक्तोऽपि, अनन्त- मदीयापचारयुक्तोऽपि, अनन्तालझापचारयुक्तोऽपि, एतत्कार्यकारण- भुतानादिविपरीताकारयिमूढात्मस्वभावोऽपि, एतदुभयकार्यकार- णभूतानादिविपरीतवासनासम्बद्वोऽपि, एतदनुगणप्रकृतिविशेषसम्ब- छोपि, एतन्मूलाध्यात्मिकाधिभौतिकाधिदैविकमुम्बदुःसतद्धतुत- दितरोपेक्षणीयविषयानुभवानमकोचरूप मचरणारविन्दयुगलैका- न्तिकात्यन्तिकपरमक्तिपरज्ञानपरमभक्तिविनप्रतिहतोऽपि येन केना- पि प्रकारेण दयता सं केलं मदीययन दयया निश्शेविनष्ट- मरेलकमशरणारविन्दयुगलंकान्तिकात्यन्तिकपरमन्तिपरवानपरमभ- किरिमा,मत्मसादलन्धमचरणारविन्दयुगलकान्तिकात्यन्तिकपरम- क्तिपरजानपग्मभक्तिः, मत्प्रगाढादेव माक्षानयधावस्पिनमस्व.

·- वैदिक सर्वस्य । रूपा गुणविभु ते नीलोपकर गविस्तारः, अपरोक्षसिद्धमनियाम्ब तामदास्यकस्वभावात्मस्वरूपः, मदेशानुभयः, महास्यैकप्रियः, परि- पूर्णानवरतनित्यविशदतमानन्यप्रयोजनानवधिकातिश प्रियमदनुभ- यस्य तथाविधमदनुभवजनिनानवधिकातिशय तिकारिताशेपाव- स्थोचिताशेपशपतफरतिरूपनित्यकिङगे भव १८॥ एयम्भूतोऽसि ॥ १९ ॥ अध्यात्मिकाधिभौतिकाधिदैविकदुश्वविमगन्धरहितस्त्वं दू- यमर्थानुसन्धानेन सह संदेवं वक्त पावच्छरीरपावमय श्रीर सुखमात्र 11२०॥ शरीरपातसमये तु केवलं मदीययैव दयया अतिप्रबुद्धः, मा- मरवलोकयनप्रच्युतपूर्वसंस्कारमनोरया, जीर्णमित्र वखं सुखेनेमा प्रकृति स्थूलसूक्ष्मरूपां पिसम्प, नदानीमेर मत्प्रसादलन्धमचरणा- रबिन्दयुगकान्तिकात्यन्तिकपरभक्तिपरबानरमभक्तिकृतपरिपू- नानपरत नित्यविशदतमानन्यप्रयोजनानवधिकातिशयप्रियमदनुभव- स्वं तथाविधमदनुभवजनितानवधिकातिशयप्रीतिकारितारोपावस्थो चित शेपपतकरतिरूपनित्य किङ्करो भविपसि ॥ २१ ॥ मा ते भदत्र संशयः ॥ २२ ।। "अननोक्तपूर्व मे न च वक्ष्ये कदाचन, रामो द्विनौभिभापते सदैव प्रपन्नाय तवास्मीति च याचते । अभयं सर्वभूतेभ्यो ददा. म्येतव्रतं ममः ॥ सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं ब्रज । अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ इति मयैव द्युक्तम् ॥ २३ ॥ अतस्त्वं तव तत्वतो मज्ज्ञानदर्शनप्राप्तिपु निसंशयस्मुखमास्वा२४।। [अन्त्यकाले स्मृतियां तु तव कैकर्यकारिता। तामनां भगवनय क्रियमाणां कुरुम्ब मे ॥] गधत्रये शरणागतिगयं समासम् ।

·स्तोत्ररत्नावळी । श्रीभगवद्रामानुजमुनिभिरनुगृहीते गात्रये श्रीरंग गयम्। चिदचित्परतत्यानां तत्त्वयाथार्थ्यवेदिने । रामानुजाय मुनये नमो मम गरीयसे ॥ स्वाधीनत्रिविधवेतनाचेतनस्वरूपस्थितिप्रतिभेदं क्लेशक- माय शेपदोपा संस्पृष्टं स्वाभाविकानवधिकातिशयज्ञानवलैश्वर्य पीर्यश- तितेजस्साशील्यवात्सल्यमादचार्जवमाहार्द साम्पकामण्यमाधुर्यगा- म्भीयौदार्यचातुर्यस्थैर्यधैर्यशौर्यपराक्रम सत्यकामसत्यसङ्कल्पकृति- स्वकृतज्ञताद्यसवयेय कल्यागगुगगगाँधमहार्ण परब्रह्मभूतं पुरुषो- त्तम श्रीरङ्गशायिनम् अस्मत्स्वामिन प्रयुद्धनित्यनियाम्यनित्यदास्य- करसात्मस्वभावोऽहं तदेकानुभवः वदेकप्रियः परिपूर्ण मृगवन्तं विशदतमानुमवेन निरन्तरमनुभूय तदनुभवजनितानवधिकातिश- यप्रीतिकारिवाशेपारस्थोचिताशेपशेषतकरतिरूपनित्यकिकरो भवा- स्वात्मनित्यनियाम्पनित्यदास्पैकग्सात्मस्वभावानुसन्धानपू- चक भगवदनवधिकातिशयस्वाम्यायसिलगुणगणानुभवजनितानय. धिकातिशयप्री.तेकारिताशेपावस्थोचिनाशेपशेपतैकरतिरूप नित्पर्क दूर्यप्राप्त्युपायभक्ति तदुपायसम्यज्ज्ञानतदुपायसमीचीन क्रिया तद- नुगुणतात्विकतास्तिक्यादिममस्तात्ममुणविहीनः दुरुनरानन्ततद्धि- पर्ययजानकियानुगुगानादिपापयामनामहार्णवान्तर्निममः तिलनल- बदारुपद्विवदुर्विवेचत्रिगुणक्षणक्षरणसभावाचेतनप्रकृनिव्याप्तिरूप चुरत्ययभगवन्मायातिरोहितस्वप्रकाशः अनाद्यविद्यामश्चितानन्ताश. क्यविप्रेसनकर्मपासप्रग्रथितः अनागमानन्तकालसमीक्षयाऽप्यरष्टम- ·वैदिक सर्वस्य । न्तारोपायः, निखिलजन्तुजातशरण्य ! श्रीमन् ! नारायण ! तब चरणारविन्दयुगलं शरणमहं प्रपद्ये ॥२॥ एवमवस्थितस्याप्यर्थित्वमात्रेण परमकारुणिको भगवान् स्वा. नुभग्रीत्योपनीवेकान्तिकान्त्यन्तिफनित्यकर्यकरतिरूपनित्यदास्यं दास्पतीति विश्वासपूर्वकं भगवन्तं नित्यकिङ्करतां प्रार्थये ॥३॥ तयानुभूतिसम्भूतप्रीतिकारितदासताम् । देहि मे कृपया नाथ ! न जाने गतिमन्यथा ॥४॥ सारस्थोचितारोपपतकरतिस्तव । भवेयं पुण्डरीकाक्षाव. मेवं कुरुप्त माम् ।। ५॥ एवंभूततचयाधात्म्पानबोधनदिच्छाहितस्यापि एतदुचारण मावावलम्बनेन उच्यमानार्थपरमार्थनिष्ठं मे .मनस्त्वमेवायच का. रय ॥६॥ अपारकरुणाम्बुधे ! अनालोचितविशेपारोपलोकशरण्य ! प्रण- तानिहर ! आश्रितवात्मन्यक्रमहोदय ! अनवरतविदितनिसिलभू- तजातयाथात्म्य ! मत्यकाम नत्यमकल्प ! आपत्मार ! का रम्य ! श्रीमन् ! नारायण ! पुरपोगम ! धीरगनाथ ! मम नाथ! नमोऽस्तु ने ॥ ७॥ गये श्रीगागा समाप्तम् । -0- श्रीभगवद्रामानुजमुनिभिग्नुगृहीने गपाये श्रविकुण्ठ गद्यम्। यास्नायगुधाम्भोधिमगाय यथामति । आदाय भनियोगाप्यं गनं मन्दयाम्पहम् ।। १ ।।

·स्तोत्ररतावळी । " स्वाधीनत्रिविधवनाचेतनस्वरूपस्थितिप्रवृत्तिभेदम्, क्लेश- कर्माचशेपदोपामंपृटम्, स्वाभाविकानवधिकातिशयज्ञानरलैश्वर्यवी- र्यशक्तितेजःप्रभृत्यसंसायेय कल्याणगुणगणीयमहार्णवम्, परमपु- पम्, भगवन्तम्, नारायणम्, स्वामित्वेन सुहत्त्वेन गुरुत्वेन च परि- गृह, ऐकान्तिकात्यन्तिकतत्पादाम्बुजद्वयपरिचयकमनोरथः, तत्मा- सये च वत्पादाम्बुजयप्रपत्तरन्पन्न मे कल्पकोटिसहस्रेणापि सा- धनमस्तीति मन्वानः, तस्यैव भगवतो नारायणस्य, अखिलस- स्वदयैकसागरस्य, अनालोचितगुणागुणाखण्डजनानुकूलामर्यादशी- लवतः, स्वाभाविकानविधिकातिशयगुणवत्तया देवतियड्मनुप्या- घसिलजनहृदयानन्दनस्य, आश्रितवात्सल्यकजलवेः, भक्तजनसं- लेपैकभोगस्य, नित्यज्ञानक्रियश्वर्यादिभोगसामग्रीसमृद्धस्स, महा विभूतेः, श्रीमतचरणारविन्दयुगलम् अनन्यात्मसञ्जीवनेन तद्गतसर्थ भावेन शरणमनुव्रजेत् ॥ २॥ ततश्च प्रत्यहं आत्मोज्जीवनाय एवमनुसरेत् ॥ ३ ॥ चतुर्दशभुवनात्मकमण्डं दशगुणितोत्तरं चावरणसप्तकं सम- स्त कार्यकारणजातमतीत्य परमव्योमशब्दाभिधेये ब्रह्मादीनां पाङ्- मनसाऽगोचरे श्रीमति वैकुण्ठे दिव्यलोके सनकविधिशिवादिभिर- प्यचिन्त्यस्वभावैश्यनित्यसिद्धरनन्तैर्भगवदानुफुल्यैकमोगः दिव्य पुरुपैर्महात्मभिरात्रिते तेपामपीयपरिमाणम्, इयदेश्ययम् ईशस- भावम् इति परिच्छेनुमयोग्ये दिव्यावरणशतमहस्रायते दिव्यकल्प- कतरूपयोभिते दिव्योद्यानशतसहस्रकोटिभिरावृते अतिप्रमाणे दि- च्यायतने कमिश्चिद्विचित्रदिन्यरत्नमये दिव्यास्थानमण्टपे दिव्यर- स्नस्तम्भशतसहस्रकोटिभिरुपशोभिते दिव्यनानारत्नकृतम्बलरिचि. त्रिते दिव्यालङ्करालद्ने परितः पतितः पतमानः पादपसंग नानागन्धयणदिव्यपुप्पैश्योभमानदिव्यपुप्पोपवनैम्पशोमिते गड़ी- पारिजातादिकल्पद्रुमोपशोभितरसकीयंश कश्चिदन्तास्यपुष्पर- ·वैदिक सर्वस्व । नादिनिर्मितदिन्यलीलामटपशत पहलोपशोभितस्सदाऽभय- मानरपि अपूर्ववदाचर्यमावलिः क्रीडालशतसहसरलदकतैः कधिनारायणदिव्य लीलामाघारगैः कैश्चित्तमयनालयादिव्यलीला साधारणस्माधारणैश्च कैबिच्छकशारिकामयूरकोकिलादिभिः को मलजिवैरालिदिग्योवानरातसहस्रराहते मणिमुक्कामवालकृत्तसोपा नैर्दिव्यामलामृतरसोदकैदिव्याण्डसरैरतिरमणीयदर्शनरतिमनोहर- मधुरस्सरैराकुलः अन्तःम्यमुक्ताम यदिव्य क्रीडास्यानोपशोभितर्दिव्य- सौगन्धिकापीशवसहस्रर्दिव्यराजहंसावलीविराजितैराकृते निरस्ता. तिशयानन्दैकरसतया चानन्त्याच प्रविष्टानुन्मादयद्भिः क्रीडोदेश- विराजिते तत्र तत्र कृतदिव्यपुप्पपयकोपशोभिते नानापुष्पासवा- स्वादमत्तभृङ्गारलीभिडीयमानदिव्यगान्धरेणापूरित चन्दनागरु- करदिव्यपुष्पारगाहिमन्दानिलासेव्यमाने मध्ये पुप्पसञ्चयविचि- त्रिते महति दिव्ययोगपर्यो अनन्तभोगिनि श्रीमद्वैपुण्ठेश्वर्यादिदि- प्यलोकं आत्मकान्त्या विनमाप्याययन्त्या शेपशेपाशनादिसर्वप- रिजन भगतम्तनदवथोचितपरिचर्यायामाशापयन्त्या शीलरूपगु- पविलामादिभिरात्मानुरूपया त्रिया सहागीनम्, प्रत्यग्रोन्मीलितमर- सिजमशनयनयुगलम् स्वच्छनीलजीमूतमका शम्, अत्यसलपीतवा- ममम्, म्बया प्रभया अतिनिर्मलया अतिमीनलया स्वच्च्या माणि- क्याभया कन्म्नं जगामयन्तम्, अचिन्त्यदिव्यछुतनित्ययापन- स्वभावलावण्यगयामृतमागरम्, अनिसाकुमार्यादीपत्तस्विमवदाल- क्ष्यमाणललाटफलरुदिच्यालाच पिराजितम्, प्रसुद्धमुग्धाम्भुजचा- स्लोचनम् मषिभ्रमभूलतम्, उज्जलाधरम्, मचिम्मितम्, कोमलग- ण्डम्, उम्नमम्, उदग्रपीनांगविलम्बिएण्टलालकावलीयन्पुरकम्युक- न्धरम्, प्रियारतमोत्पलकर्णभूषणश्शयालकापन्धविमर्दशसिभिश्चत. मिराजानुनिलम्पिभिजविराजिनम्, अतिकोमलदिव्यरंग्यालहरू- सातामातलम्, दिव्याद्गुलीयफपिराजितम्, अतिकोमलनखाव- ·स्तोत्ररमावळी । लीविराजितम्, अतिनुरक्ताइगलीभिरलङ्कृतम्,तत्क्षणोन्मीलितपुष्ड- रीकसरशचरणयुगलम्, अतिमनोहरकिरीटमकुटचूडावर्तसमकरकु- ण्डलङ्गवेयकहारकेयरकटकश्रीवत्सकौस्तुभमुक्तादामोदरपन्धनमीता- म्बरकाचीगुणनूपुगदिभिरत्यन्तमुखस्पर्शर्दिव्यगन्धर्भूपर्णभूषितम् श्रीमत्या वैजयन्त्या वनमालया विराजितम्,शङ्खचक्रगदासिशादि- दिव्यायुधस्सेव्यमानम्, सङ्कल्पमात्रावलमजगज्जन्मस्थितिध्वंसादि- के श्रीमति विष्वक्सेने न्यस्तसमस्तात्मैश्वर्यम् पैनतेयादिभिस्स्वभाव- तोनिरस्तसमस्तांसारिकस्वभावै भगवत्परिचर्याकरणयोग्य भगवा परिचयकमोगनित्यसिद्धरनन्तैर्यथायोग सेव्यमानम्,आत्मभोगेन अनुसंहितपरादिकालदिव्यामलकोमलावलोकनेन विश्वमाइलादय- न्तम्, ईषदुन्मीलितमुखाम्बुजोदरविनिर्गतेन दिच्यानमारविन्दशोभा जनकन दिव्यगाम्मी:दार्गसौन्दर्यमाधुर्याधनवधिकगुणगणवि- भूषितेन अतिमनोहरदिव्यभावगर्भेण दिव्यलीलालापामृतेन आखिल:- जनहृदयान्तराण्यापूरयन्तम्. मगवन्तम्, नारायणम्, ध्यानयोगेन दृष्ट्वा भगवतो नित्यस्ताम्यम् आत्मनो नित्यदासं च यथावस्थित- मनुसन्धाय, "कदाऽहं भगवन्तं नारायणं ममनायं ममकुलदैवतं ममकुलधनं ममभोग्यं मममातरं ममपितरं ममसर्व साक्षात्कर- पाणि चक्षुषा; कदाऽहं भगवत्पादाम्बुजद्वयं शिरसा धारयिष्यामि कदाऽहं भगवत्पादाम्बुजदयपरिचर्याफरणयोग्यः तत्पादौ परिचरि- प्यामिः कदाऽहं भगवत्पादाम्बुजद्वयपरिचर्याशया निरस्तसमस्सेतर भोगाशः अपगतसमस्तसांसरिकस्वभावः तत्पादाम्बुजवयं प्रवेश्या- मि; कदा मां भगवान् स्वकीयया अतिशीतलया मा अवलोक्य स्निग्धगम्भीरमधुरया गिरा परिचर्यायां गाशापयिष्यति" इति भग- यत्परिचर्यायां आशां वर्षयित्वा, तयैवाशया तत्प्रसादोपहिनया भगवन्तमुपेत्य, पूरादेव भगवन्तं दोपभोगे भिया सहासीनं वैनतेया- दिमिस्सेप्यमान "समस्तपरिवाराप श्रीमते नारायणाय नम" इति ·वैदिक-सर्वस्वं । . प्रणम्य, उत्थायोत्थाय पुनः पुनः प्रणम्य अत्यन्तसाध्वसविनया- वनतो भूत्वा, भगवत्पारिषदगणनायकारपालैः कृपया स्नेह गर्भया दृशाप्रलोकितः सम्प्रगभिनन्दितैस्तैरेवानुमतः भगवन्न- मुपेत्य श्रीमता मूलमन्त्रेण "भगवन् माम् ऐकान्तिकात्यन्तिक परिचर्याकरणाय परिगृह्णीष्व" पति याचमानः प्रणम्यात्मानं भग- यते निवेदयेत् ॥ ४॥ ततो भगवता स्वयमेवात्मसञ्जीवनेन अबलोकनेनावलोक्य 'सर्वदेशमर्वकालसर्वावस्थोचितात्यन्तशेषभावाय स्वीकृतः अनुशा तश्च अत्यन्तसाघसविनयावनतः किकुर्वाणः कृताञ्जलिपुटः भगवन्तमुपासीत ॥ ५॥ ततथानुभूयमानभावविशेषः निरतिशयमीत्या अन्यत् कि. श्चित्कर्नु द्रष्टुं स्मर्तुमशक्तः पुनरपि शेपभावमेव याचमानः भगव- न्तमेय अविच्छिन्नस्रोतोरूपेगावलोकनेनावलोकयनासीत ॥ ६॥ ततो भगवता स्वयमेवात्मसजीवनेनावलोकनेनावलोक्य सस्मि तमाहय समस्तक्लेशापहं निरतिशयमुखावह आत्मीयं श्रीमत्पादा- रविन्दयुगलं शिरसि कृतं ध्यात्वा अमृतसागरान्तर्निममसर्यावयव स्मुखमासीत ॥७॥ [लक्ष्मीपतेयतिपतेथ दयकधाग्नोर्योऽसौ जगद्धितार्थम् । प्राप्यं प्रकाशयतु नः परमं रहसं संवाद एप शरणागतिमन्त्रसारः ॥] . समजनिष्ट गयत्रये श्रीवैकुण्ठगा समाप्तम् । गद्यत्रयं च समाप्तम् ॥

·स्तोत्ररलापी। ४१ मूल नान्यस्त्वदस्ति धरणीघर ! वेदवेद्यः ।।२१।। ये भूतभव्यभव- दीशमनीशमादुरन्तरसमुद्रनिलयं यमनन्तरूपम् । यस्य त्रिलोकजननी महिषी च लक्ष्मीः साक्षात्म एवं पुरुषोऽसि सहस्रमूर्धा ॥ २२ ॥ सर्वश्रुतिध्वनुगतं स्थिरमप्रकम्प्यं नारायणायधरं त्वमिवानवयम् । सूक्तं तु पौरुषमशेषजगत्पवित्रं त्वामुत्तमं पुरुषमीशमुदाजहार ।। ॥ २३ ॥ आनन्दमैश्वरमवाङ्मनसावगाह्यमानासिपुश्शतगुणोत्तरि- तक्रमेण । सोऽयं तवैर नृषु हि त्यमिहान्तरात्मा त्वं पुण्डरीकन- यनः पुरुषच पौष्णः ॥ २४ ॥ यन्मूलकारणमयुष्यत सृष्टिवा- क्यब्रीति या सदिति वाऽऽत्मगिराऽथवा तत् । नारायणस्त्विति महोपनिपब्रवीति सौचालिकीप्रभृतयोऽप्यनुजग्मुरेनाम् ॥ २५ ॥ ज्योतिःपरं परमतत्वमथो परात्मा ब्रह्मेति च श्रुतिपु यत्परवस्त्ववी. तम् । नारायणस्तदिति तद्विशिनष्टि काचिद्विष्णोः पदं परममित्य- परा गृणाति ॥ २६ ।। सन्तीदृशश्श्रुतिशिरस्सु परस्सहसा वाचस्तव प्रथयितुं परमेशितृत्वम् । किञ्चेह नव्यजगणः क्रिमिधात मेदं काम- अगन्ति निगिरन् पुनरुद्रिंथ ॥ २७ ॥ रूपश्रिया परमया परमेण धाना चित्रैश्च कैचिदुचितैर्भवतश्चरित्रैः । चिरनिद्ववपरैरपरम के चिनिश्चिन्यते त्वये विपश्चित्त ईशित्त्वम् ॥ २८ ॥ यस्सा कटा. क्षणमनुक्षण प्रीश्वराणापैश्चर्यहेतुरिति सार्वजनीनमैतत् । तां श्रीरिति स्वदुपसंश्रयणानिराहुस्त्वां च श्रियश्श्रियमुदारुदारवाचा ॥२९ ।। माया त्वया गुणमयी फिल या निसृष्टा सा ते पिभो! किमिय नर्म न निर्षिमीते । कौतस्कुवा थिरकुतर्कवशेन केचित्सत्यां श्रुता च बधिरास्त्याय तन्महिला ॥३०॥ यः स्थावरक्रिमिपतगमतङ्ग- जादिनन्येषु जन्तुपु सदैव विजायमानः। वं नित्यनिर्मलनिरजन. निर्विकारकल्याणमगुणनिधे ! स इतीरितस्तैः ॥ ३१ ॥ त्वदृष्टि- जुष्टमिदमाविरभदशेपं नो चेत्कटाक्ष्यसि नेव भवेत्प्रचिः । स्यातुं च पाञ्छति जगतब घटिपातं तेन श्रुतं जगदिपे हि जगलमेर ६ ·वैदिक-सस्थ । थाचो विरचितमिदं मम नीचनाचः शान्तिस्तु ते सविषया मम दुर्वयोभिः ॥ १०॥ आझा तवानभवती विदिता नयी सा तो हि प्रमाणमुपजग्मुरतीन्द्रियेर्थे। आभासभ्यमभियान्त्यपराणि दोषः ऐषा तु दोपरहिता महिता पुराणी ॥ ११॥ अन्तर्हितो निधिरसि चमेशेषगुंसां लभ्योऽसि पुण्य पुरुरितरैर्दुरापः । तत्र त्रयीं सुकृतिना कविनोऽधिजग्मुधेिपु बाह्य चरितरितरैनिपेते ॥ १२ ॥ चित्रं विधे. विलमिां सिदमापिरस्ति दुष्टात्मनामयमहो किल दुर्विपाकः । यत्केचिदत्रभवती अतेमाश्रयन्तोऽप्यर्थे कुदृष्टिविनिविष्टधियो विनष्टाः ॥ १३ ॥ वायाः कुदृष्टय इति द्वितयेऽप्यपारं घोरं तमस्समुपयान्ति न ही इसे तान् । जग्धस्य काननगगतृष्णकैप्सोः कासारसत्व निहतस्य च को विशेषः ॥ १४ ॥ न्यायस्मृतिप्रभृतिभिर्भवता नि सुविदोपइणविधायुचित गायैः । श्रुत्यर्थमर्थमिव भानुविभेजा त्वद्भक्तिमावितविकरमपशेमुसीकाः ॥ १५॥ ये तु वदंघ्रिसरसी. सहमतदीनासेपाम नीभिरपि नैव यथार्थवोधः । पित्तममजन मनाएपि जातु नेरे नैव प्रमाभिरपि शासितत्वबुद्धिः॥ १६ ॥ तत्वायतत्परपरसतवेदवाक्यस्सामर्थ्यतः स्मृतिमिरप्यय ताशी- मि । सामेव तत्वपरसात्विकसरतुरागर्दैवज्ञधीभिरपि निश्चिनुमः परेशम् ॥ १७॥ अन्यत्र तु कचन कैचिदिहेशशब्दाल्लोक प्रसिद्धि- मुपगम्य तीशमाहु । तैश्च प्रमिदिविभवस्य सम्लतायै प्रामा त्रयी खपि तु सा च्युत ! सम्मुखीना ॥ १८ ॥ यः सल्वणोरणुतरं महतो महीयानात्मा जनस्य जनको जगतश्च योऽभूत् । वेदात्मक प्रणरकारणपर्णवाच्यं तं त्वां वयं तु परमेश्वरमामनामः ॥ १९ । आत्मेश्वरोऽमि न परोऽस्ति तवैश्वरोऽन्यः विश्वस्य चाधिपतिरस परायणं च । नारायणाच्युत ! परस्त्वमिक एव ब्रह्मादयोऽपि भव दीक्षणलन्धमत्ताः ॥ २० ॥ नित्यस्ममाम्पधिकार्जित अजितश्री नित्येऽक्षरे दिवि वमन् पुरुषः पुराणः । सच्चप्रवर्तनको जगतोज ·घ घाञ्छति जगतर दृएिपातं तेन श्रुते जगदिपे हि जगचमेव स्तोत्ररत्नावली ! सूले नान्यस्त्वदस्ति धरणीघर ! वेदवेद्यः ॥ २१॥ यं भूतभव्यभव- दीशमनीशमाहुरन्तस्समुद्रनिलयं यमनन्तरूपम् । यस्य त्रिलोकजननी महिपी च लक्ष्मीः साक्षात्स एव पुरुषोऽसि सहस्रमूर्धा ॥ २२ ॥ सर्वश्रुतिष्वनुगत स्थिरमप्रकम्प्यं नारायणाह्वयधरं त्वमिवानवधम् । सूक्तं तु पौरुषमशेषजगत्पवित्रं स्वामुत्तमं पुरुषमीसमुदाजहार ।। ॥ २३ ॥ आनन्दमैश्वरमवाङ्मनसावगाखमानासिपुश्शतगुणोत्तरि- तक्रमेण । सोऽयं तवैन नृप हि त्वमिहान्तरात्मा त्वं पुण्डरीकन- यनः पुरुषश्च पौष्णः ॥ २४ ॥ यन्मूलकारणमयुध्यत सृष्टिवा- क्योति या सदिति वाऽऽत्मगिराऽथवा तत् । नारायणस्त्विति महोपनिषद्ब्रवीति सौचालिकीप्रभृतयोऽप्यनुजग्मुरेनाम् ॥ २५ ॥ ज्योतिःपरं परमतत्वमथो परात्मा ब्रह्मेति च श्रुतिषु यत्परवस्त्ववी. तम् । नारायणस्तदिति तद्विशिनटि काचिद्वियोः पदं परममित्या परा गृणाति ॥ २६ ॥ सन्तीदृशश्श्रुतिशिरस्तु परस्सहस्त्रा वाचस्तव प्रथयितुं परमेशितृत्वम् । किञ्चह न व्यजगणः क्रिमिधात्मेदं काम- अगन्ति निगिरन पुनरुद्गिरंश्च ।। २७ ॥ रूपश्रिया परमया परमेण थाना चित्र कैश्चिदुचिर्भवतचरित्रैः । चिहरनिवपरैरपरय के- विनिश्चिन्वते त्वयि विपश्चित ईशितृत्वम् ॥ २८ ॥ यस्याः कटा- क्षणमनुक्षण मीश्वराणामैश्चर्यहेतुरिति सार्वजनीनमेतत् । तां श्रीरिति स्वदुपसंश्रयणानिराहुस्त्यां च श्रियश्श्रियमुदाहुरुदारवाचः ॥२९॥ माया त्वया गुणमयी फिल या निस्मा सा ते विभो! किमिव नर्म न निर्मिमीते । कौतस्कुवा थिरकुतर्कवशेन केचित्सत्यां श्रुता घ बधिरास्त्वयि तन्महिमा ॥ ३० ॥ यः स्थायरक्रिमिपतङ्गमतङ्ग- जादिप्यन्येषु जन्नुपु सदैव पिजायमानः। त्वं नित्यनिर्मलनिरञ्जन. निर्विकार कल्याणमगुणनिधे । स इतीरितस्तैः ॥ ३१ ॥ त्वदृष्टि- नुष्टमिदमाविरभूदशेष नो पेत्कटासयसि नैव भवेत्प्रवृत्तिः । यातुं ६ ·वैदिक सर्वस्व। ॥ ३२ ॥ एवं भगो ! इह भवत्परतन्त्र एव शब्दोऽपि प चदमुष्य चराचरस्य । ऐश्वर्यमीदृशमिदं श्रुतिपूदितं ते पापीयसा- मयमहो त्वयि मोहहेतुः ॥ ३३ ॥ ये त्वत्कटाक्षलवलक्ष्यमिव क्षणं तैरैश्चर्यमीदृशमलम्पमलम्मि पुंभिः । यत्केऽपि सजग रिरे परमेशिवत्वं तेपामपि श्रुतिपु तन्महिमप्रसङ्गात् ।। ३४ ।। नि. त्येषु वस्तुए भवनिरपेक्षमेव तत्तत्स्वरूपमिति केचिदिह भ्रमन्तः । ऐश्चर्यमत्र तव सावधि सङ्गिरन्ते ते त्रयी तु निरुपाधिकमीशनं ते ॥ ३५ ॥ इच्छात एव तव विश्वपदार्थसत्ता नित्यं प्रियास्तव तु केचन ने हि नित्याः । नित्यं त्वदेकपरतन्त्रनिजस्वरूपा भावस्क मङ्गलगुणा हि निदर्शनं नः ।। ३६ ॥ विश्वस्य विश्वविधकारणमा च्युत ! त्वं कार्य तदेतदसिलं चिदचित्स्वरूपम् । त्वं निर्विकार इति वेदशिरस्सु घोपो निस्सीममेव तय दर्शयताशितवम् ॥३७॥ किं साधन फ निवसन् किमुपादानः कस्मै फलाय एजतीश इदं समस्तम् । इत्यायनिष्ठितकुतर्कमतर्कयन्तस्त्वद्वैभवं श्रुतिविदो विदुर- प्रतर्यम् ॥ ३८ ॥ यत्संधृतं दशगुणोत्तरसप्ततत्वैरण्ठं चतुर्दशजग- अवधाधाम । अण्डानि तत्मुसदृशानि परश्शतानि फ्रीडाविधेस्तव परिच्छदवामगन्छन् ॥ ३९ ॥ इच्छाविहारविधये विहितान्यनि स्यापद्विभूतिलवलेशकलायुतांशः। या चै न जातु परिणामपदा- स्पदं सा कालानिगा नव परा महती विभूतिः ॥ ४० ॥ यष्णवं हि परमं पदमामनन्ति सं या यदेव परमं तमसः परस्तात् । तेजो. मयं परमसत्त्वमयं यं यदानन्दकन्दमतिमुन्दरमद्भुतं यत् ।। ४१ ॥ यझमरुद्रपुरुहतगुवईरापं नित्यं निवृत्तिनिरस्सनकादिभिर्वा । सापुज्यमुज्ज्वलाशन्ति यदापरोक्ष्यं यस्मात्परं न पदमचितमस्ति फिश्चित् ।। ४२ ।। पेण मद्गुणगणः परया समृद्ध्या भाबरुदार- मधुरैरपि या महिम्ना । नाटकदागिदमित्युपपर्णयन्त्यो वाचो यदीयविभवस्य तिरस्क्रियायै ॥ ४३ ।। यदृष्ट्यपक्षयविनाशमुखर्वि- ·स्तोतरजापळी । कारैरेतैरसंस्तुतमनस्तमितास्तिशब्दम् । यद्गौरवाच्छुतिः फल्गुफलं क्रियाणां आदिष्टमन्पदसुखोत्तरमभुवं च ।। ४४॥ निष्करमपैनिहु- तजन्मजराचिकारभूयिष्ठभक्तिविभवैरमवैरवाप्यम् । अन्यरधन्यपुरुपै- मनसाऽप्पनाप्यं वैकण्ठनाम तब धाम तदामनन्ति ॥ ४५ ॥ नि- त्या तवाम्यनिरपेक्षमहामहिम्नोऽप्येतारशी निरवपिनियता विभूतिः। शानादयो गुणगणास्समतीतसीमा लक्ष्मीः प्रिया परिजनाः पत- गेन्द्रमुख्याः ॥ ४६॥ एकस्य येषु हि गुणस लवायुतांशस्साकस्स- चित्स खलु वाड्मनसातिगश्रीः । ते तादृशोऽत्यवधयस्समतीतसं- ख्याः त्वत्सद्गुणास्त्वमसि तनिरपेक्षलक्ष्मीः ।। ४७ ॥ सर्वस्व चैव गुणतो हि विलक्षणत्वमैश्वर्यतश्च किल कश्चिदुदश्चितस्स्यात् । तत्य- त्युत त्वयि विभो । विभवो गुणाथ सम्बन्धतस्तव भजन्ति हि मगलत्वम् ॥ ४८॥ दूरे गुणास्तव तु सत्वरजस्तमांसि तेन त्रयी प्रथयति त्वयि निर्गुणत्वम् । नित्यं हरे ! निखिलसद्गुणसागरं हिं स्वामामनन्ति परमेश्वरमीश्वराणाम् ॥ ४९ ॥ ज्ञानात्मनस्तर तदेव गुणं गृणन्ति तेजोमयस्य हि मणेर्गुण एव तेजः । तेनैव विश्वम- परोक्षमुदीक्षसे त्वं रक्षा त्वदीक्षणत एव यतोऽखिलस ॥ ५० अय्युद्यता तव युक्त्वाग्वैर्गुणोपरानन्दमेधितमियानिति सनिय- न्तुम् । ते ये शतन्त्विति परम्परया प्रयत्ता नैवैष बागनसगोचर इत्युदाह ।। ५१ ॥ एवं तया चतुरया तब यौवनाचास्सर्वे गुणा- स्सह समस्तविभूतिभित्र । प्रव्याहृतास्स्युरवधीनवधीरयन्तो वाचा. मगोचरमहामहिमान एव ।। ५२ ॥ संवर्तवर्ति निखिलं निरभिशमहं चित्र च कर्मणि पाहमहो नियन्छन् । सधः क्रिमिद्रुहिणमेदममेद मेवदाविधकर्थ सदीक्षणदीक्षणेन ॥ ५३ || अस्तं यदुपदपचाय्य- पचायि भवमीशं दरिद्रमय जङ्गममप्यनिङ्गम् । विसं विचित्रमपित- क्षमवीक्षयोन विक्षोमयस्सनवधिर्वत शक्तिरेशी ।। ५४ ॥ रूपप्रकारप- रिणामकृतव्यवसं विश्वं विपर्यसितमन्यदसच कर्तुम् ।क्षाम्यन्समा- चनियम किमुदीक्षसे त्वं स्वातन्यश्वरमपर्यनुयोज्यमायुः ॥ ५५ ॥ ॥

·४१ वैदिफ-सर्वस्व । संवतंसम्भृत्वकरस्य सहस्सरश्मेरुसं तमिस्रयदजलविहारि हारि । नि- त्यानुफूलमनुकूलनृणां परेपामुदेजनं च तब तेज उदाहरन्ति ॥ ५६ ॥ नैव वाप्यमनवाप्तमिहास्ति यस्य सत्ताऽपि तस्य तव वीक्षणतःप्रजानाम् । सम्पत्तु किम्पुनरितो न वदान्यमन्यं मन्ये त्व- मेव खलु मन्दिरमिन्दिरायाः ॥ ५७ ॥ पापैरनादिमवसंभववास. नोत्थैर्दुःखेषु यः खलु मिमक्षति हन्त जन्तुः । तं केवलं नु कृप- येव समुद्धरिप्यन् तदुष्कृतस्य ननु निष्कृतिमात्थ शास्त्रैः ।। ५८ ॥ शारीरनादिनिधनैः स्मृतिभिस्त्वदीय दिव्यावतारचरितश्शुभया च दृष्टया । निश्श्रेयसं यदुपकल्पयसि प्रजानां सा त्वत्कृपाजलधितल्ल- जवल्गितश्रीः ॥ ५९ ।। है हन्त जन्तुषु निरन्तरसन्ततात्मा पाप्मा हि नाम यत! कोऽयमाचिन्त्यशक्तिः। यस्त्वत्कृपाजलधिमप्यतिवेल- खेलमुल्लंघयत्यकृतभासुरभागधेयान् ॥ ६० ॥ यद्ब्रह्मकल्पनियुता- नुभवेऽप्यनाश्यं तत्किल्पिं सृजति जन्तुरिह क्षणार्धे । एवं सदा सकलजन्ममु सापराधं क्षाम्यस्यहो तदभिसन्धिविराममात्राद ॥६१ ॥ क्षान्तिस्तयेयमियती महती कथन्नु मुवेदहो त्वयि कृताञ्जलिपजरेषु । इत्यं स्वतो निखिलजन्तुपु निर्विशेष वात्सल्य मुत्सुकजनेपु कथं गुणस्ते ॥ ६२ ॥ विश्वं धियय विरचय्य निचा- प्य भूपस्मञ्जहुपस्मति समाश्रितवत्सलत्वे । आजसुपस्तय गजो- तमहितेन पादं पराममृशुपोऽपि च का मनीपा ॥६३ ॥ यः कधिदेव यदि किश्चन हन्त जन्तुर्मव्यो मजेत भगवन्तमनन्यचेता। तं सोऽयमीदृश इयानिति पाऽप्यजानन है वैनतेयसममप्युररीकरोपि ॥६४ ॥ त्वत्साम्यमेय भजताममिवाञ्छसि त्वं तत्सात्कृतर्विमव- रूपगुणस्त्वदीयः । मुक्ति नतो परमं तव साम्पमाहुस्त्वद्दास्य मेव विदुषां परमं मतं तत् ।। ६५ ॥ तद्वै तथाऽस्तु कतमोऽयमहो स्वभावो यावान्यथाविधगुणो भजते भवन्तम् । तापांस्तथाविधगु णस्तदधीनत्तिस्मंश्लिप्यसि त्वमिह तेन समानधर्म ॥ ६६ ॥ नी- ·स्वावरतायी। .४५ लाजनाद्रिनिममुभसमायताक्षमाजानु प्रभुजमापतकर्णपाशम् । श्री. वत्सलक्षणमुदारगमीरनामि पश्येम देव शरदशतमीदृशं त्वाम् ॥ ६७ ।। अम्भोरुहाक्षमरविन्दनिभांधियुग्ममाताम्रतामरसरम्पकरा. प्रकान्ति । भृशालकं भ्रमरविभ्रमकायकान्ति पीताम्बरं वपुरदस्तु वयं स्तवाम ॥ ६८ ॥ ध्रुविभ्रमेण मृदुशीतविलोकितेन मन्दस्मितेन मधुराक्षरया च वाचा । प्रेमप्रकर्पपिशुनेन विकासिना च संभाव- यिष्यसि कदा मुखपङ्कजेन ॥ ६९ ॥ यत्राङ्कुशध्वजसरोण्हशङ्खच- क्रमत्सीसुधाकलशकल्पककल्पिताङ्कम् । त्वत्पादपमयुगलं विगल. त्पमाद्भिर्खयोमिपेक्ष्यति कदानु शिरो मदीयम् ॥ ७० ॥ विक्रम क्रमकताक्रमणत्रिलोकमुत्तंसमुत्तममनुत्तमभक्तिभाजाम् । नित्यं धनं मम कदा हि मधुत्तमानमङ्गीकरिष्यति चिरं तव पादपमम् १७१ ।। उभिद्रपत्रशतपत्रसगोत्रमन्तलेखारविन्दमभिनन्दममिन्द्रियाणाम् । मन्यूनि हन्त करपल्लवतल्लज ते कुर्वन्कदा तमनोरथयिप्यसे माम् ॥ ७२ ॥ आङ्गी निसर्गनियता त्वयि हन्त कान्तिर्नित्यतयालमिय- मेव तथापि चान्या । वैभूपणी भवति कान्तिरलन्तरां सा है पुष्क- लैंप निखिलापि भवद्विभूतिः ।। ७३ ॥ श्रीवत्सकौस्तुमकिरीटलला. टिकामिः केयरहारकटकोचमकर्णिकाभिः । उद्दामदाममणिनू पुरनी- विवन्धर्मान्तं भवन्तमनिमेपमुदीक्षिपीय ।। ७४ ॥ ऐन्दीघरी शचि. दपि कचनारविन्दी चान्द्रातपी कचन च कचनाथ हैमी । कान्ति- स्तवोढपरमागपरस्परभीः पार्येत पारणयितुं किम चक्षुपोर्मे ।।७५॥ त्या सेवितं जलजचक्रगदासिशास्तायेग सैन्यपतिनाउनुचरस्त- थान्यः । देव्या मिया सह वसन्तमनन्तभोगे भुशीय साझलिरस- कुचिताक्षिपक्ष्मा १७६॥ कैर्यनित्यनिरतभवदेकमोगनित्यैरनुक्ष- जनवीनरसार्द्रमायैः । नित्याभिवाञ्छितपरस्सरनीचभावैर्मदैवतः परि- जनस्तव सहासीय ॥७॥ यत्किनिदुज्वलमिदं यदुपाख्ययाऽऽगुस्सी दर्यमृद्धिरिति यन्महिमांशलेशः । नाम्नप यां त्रिपमुशन्ति पदीय- ·वैरिफ-कर्वस्य । धाम त्वामामनन्ति यतमा यतमानसिद्धिः ॥७८॥या वै१५. दधिमन्यनयत्नलम्या यान्तहितेति जगदुन्मथनोधतोऽभूः । या च प्रतिक्षणमपूर्वरसानुवन्धैमावभवन्तममिनन्दयते सदैव ॥ ७९ ॥ रूपश्रिया गुगगणैर्विभवेन धाम्ना भावैरुदारमधुरैश्चतुरैश्चरित्रः। नित्य तवैव सदृशीं श्रियमीश्वरी तां त्वां चाञ्चितः परिचरेयसुदीर्णभाषा ॥८०॥ या बिभ्रती स्थिरपरात्मकमेव विश्व विश्वम्भरा परमया क्षमया क्षमा च । तां मातरं च पितरं च भवन्तमस्य व्युच्छन्तु रात्रय इमा परिवस्यतो मे ॥८१॥ भावैरुदारमधुरैर्विविधर्षिलासवि. भ्रमसितकटाक्षनिरीक्षणैश्च । या त्वनगयी त्वमपि यन्मय एव सा मा नीला नितान्तमुररीकुरुतामुदारा॥ ८२॥ भावैरनुक्षणमपूर्वरसानुवि. द्वैरत्यद्भुतैरामनवैरमिनन्य देवीः । भृत्यान् यथोचितपरिच्छदिनो यथार्ह संभावयन्तमभितो भगवन् ! भवेयम् ॥ ८३॥ हा हन्त हन्त हतकोऽसि सलोऽस्मि धिङ् मां मुद्यन्नहो अहमिदं किमुमाच वा- चा । त्वामङ्ग ! मङ्गलगुणास्पदमस्तहेयम् आः स्मर्नुमेव कथमर्हति मागंहः ॥ ८४ ॥ अंहः प्रसह्य विनिगृम विशोध्य बुद्धि व्यापूय विश्वमशिवं जनुपानुपद्धम् । आधाय सद्गुणगणानपि नाहमहस्त्व- स्पादयोर्यदहमत्र चिरं निममः ।। ८५ । जानेऽथवा किमहमङ्गा यदेव सङ्गादगीकरोपि न हि मङ्गलमन्यदसात् । तेन त्वमेनमुररीकु. रुप जन चेनयामुतो भवति युक्ततरो हि कश्चित् ।। ८६ ॥ यन्नाभ- पाम भवदीयफटाक्षलक्षं संमारगर्तपरिवर्तमतोऽगमाम । आगांसि ये खल सहस्रमजस्रमेव जन्मस्वतन्महि कथं त इमेऽनुकम्प्याः ॥८॥ सत्कर्म नव किल किश्चन सचिनोमि विद्याप्यवधरहिता न च वि. घते मे । किश्च त्वदश्चितपदाम्बुजमक्तिहीनः पात्रं भवामि भग- वन् ! भवतो दयायाः ।। ८८॥ किं भूयसा प्रलपितेन यदेव कि- चित्पापाहमल्पपुरु वा तदेशेपमेपः जानभवा शतसहस्रपरार्धकृत्वो योकार्पमेनमगति कृपया क्षमस्व ।। ८९॥ देव ! त्वदीयचरणप्रण- ·स्तोत्ररत्नावळी । पप्रवीणरामानुजार्यविषयीकृतमप्यहो माम् । भूयः प्रधर्षयति वैपाय- को विमोही मत्कर्मणः कतरदत्र समानसारम् ।। ९० ॥ गर्भपु निर्भ- रनिपीडनखिन्नदेहः क्षोदीयसोऽतिमहतोऽभ्यखिलस्य जन्तोः । जन्मान्तराण्यनुविचिन्त्य परस्सहस्राण्यत्राहमप्रतिविधिनिहतश्वरामि ॥ ९१ । भूयश्च जन्मसमयेषु सुदुर्वचानि दुःखानि दुःसमतिरिच्य किमप्यजानन् । मूढोऽनुभूय पुनरेव तु बालमावादुःखोत्तरं निज- चरित्रममुत्र सेवे ।। ९२ ।। भूयांसि भय उपयन्विविधानि दुःखान्य- न्यच दुःखमनुभूय सुरभ्रमेण । दुखानुपन्धमपि दुःखविमिश्र- मल्यं क्षुद्रं जुगुप्सितसुखं सुखमित्युपासे ॥ ९३ ॥ लोलद्भिरिन्द्रि- यहयैरपधेषु नीतो दुष्प्रापदुर्भगमनोरथमध्यमानः। विद्याधनाभिजन- जन्ममदेन कामक्रोधादिभिश्व हतधीन शमं प्रयामि ॥ ९४ ॥ लभ्येषु दुर्लभतरेवपि वाञ्छितेपुजाता सहस्रगुणतत्प्रतिलम्भनेपि । विघ्न- हतेवपि च तेषु समूलपातं वर्धिष्णुरेव न तु शाम्यति हन्त तृष्णा ॥९५॥त्वत्कीर्तनस्तुतिनमस्कृतिवेदनेषु श्रद्धा न भक्तिरपि शक्तिरथो न चेच्छा । नैवानुतापमतिरेपकृतेषु किन्नु भूयानहो परिकरः प्रति- कूलपक्षे ॥ ९६ ॥ एतेन वै सुविदितं यत मामकीनं दौरात्म्यमप्र- तिविधेयमपारमीश ! । सम्पूछतोऽप्यपदमसि यतस्त्वदीयनिस्सीम- भूमकरुणामृतचीचिवायोः ॥ ९७ ॥ ऐश्मर्यवीर्यकरुणागरिमक्षमा- चास्वामिथकारणासुहत्वमथो दिशेपात् । स गुणास्सपियास्तव मामपारयोराधपूर्णमगतिं निहतं समेत्य ॥ ९८ ॥ त्वत्पादसंश्रयण- हेतुन साधिकारानुयुजतरितकृत्स्नविधीच सांस्तान् । त्वं रक्ष- सीति महिमा न तवालमेप मां पेदनीशमनन्यगति न रक्षे९९।। या कर्मणामधिकतिर्य इहोयमस्तेष्वप्येष्वनुष्ठितिरशेपमिदं हि पुंसाम् । स्वामन्तरेण न कवचन शक्यमाप्तुमेवं च तेषु मयि चास्ति न ते विशेषः ।। १० । निर्वन्ध एप यदि ते यदशेपवैधसंसेरिनो वरद !

·वैदिक सव। , रक्षनि नेतरांस्त्वम् । तहि त्वमेर मयि शक्त्यधिक.रवाञ्छा प्रत हशान्तिमितरच विधेहि विश्वम् ।। १०१।। व्यक्तीकुर्वनिगमशिरसामर्थमन्तनिंगूढं श्रीवैषष्ठस्तवमकृत यः श्रेयसे सज्जनानाम् । कराधीशं गुरुवरदयादुग्धसिन्धं तमीडे श्रीररसाचं श्रुतिमतगुरुच्छानशीलकधाम ॥ पञ्चस्तव्यां श्रीपुण्ठस्सवः समासः -०- श्री श्रीवत्मचिमिश्ररनुगृहीतायां पञ्चस्तच्याम् अतिमानुपस्तवः । श्रीवत्मचिहमिश्रेभ्योनम उक्तिमधीमहे । यदक्तयनपी फण्टे यान्ति मालमत्रताम् ॥ अतिमानुपशीलवृत्तपरतिपत्तामरचिभमप्रतापैः। अतिलदिल समर्वलोकमाम्यं वरये पैष्णवमवावतारम् ॥ १ ॥ श्रयः किरन्न किरणाधरणारविन्दनिप्पन्दमानमफरन्दरसीपदेश्याः । तना। श्रुते. मधुन उत्म इति प्रतीता मागल्परजनिलयस्य परस्य घामः॥२॥श्री. मत्परारदुशमुनीन्द्रमनोनियासाचज्जानुरागरसमजनमससाऽऽप्य । अधाप्यनारततस्थितरागयोगं श्रीरङ्गराजचरणाम्युजमुनपामः ॥३॥ पनवजाशमुधारतमानपत्रपईरहाइपरिचर्मपरीतमन्तः । आ. पादपजयिमहलदीपमालस्थीरगिणवरणयोगमाश्रयामः॥ ४ ॥ धीरद्गगजचरणी प्रणुमो ययोः गुल्चैकम्विविक्रमविधी यमुधामशे. पाम् । म्यम्न माचललामपि विप्रकीर्णस्थलालममिकतामिर निननोगम् ।। ५॥ पानं बलं पिपुलमीगननीय शक्तितंजामि प त्रियुगम्यमुपागतानि । पूर्णानि पदच परिगृप मपंधती भक्तं जन ·स्तोत्ररत्नापळी स्वमनुजग्रहियानुरागात् ॥ ६ ॥ एकान्तमङ्गलंगुणास्पदमस्त हेयं नित्यं पदं तब यतस्तत एव देव ! आम्नायते तदिह विश्वनिरूपरूपं तेनैव नन्विदमशब्दमरूपमाहुः ॥ ७ ॥ शन्दादिहेय इह गोचर इन्द्रियाणां तत्प्रत्पनीकविमवस्त्वमतीन्द्रियोऽसि । तेनैव ते न वत दर्शनमस्ति किश्चिद्वाचो धियश्च तत एव न गोचरोऽसि ॥ ८ ॥ एवं स्थिते त्वदुपसंश्रयणाभ्युपायो मानेन केनचिदलप्यत नोप- लन्धुम् । नो चेदमर्त्य मनुजादिपु योनिपु त्वमिच्छाविहारविधिना समवातरियः ॥ ९ ।। शीलः क एप तब हन्त दयैकसिन्धो ! क्षुद्रे पृथाजनपदे जगदण्डमधे । क्षोदीयसोऽपि हि जनस्य कृते कृती स्वमत्रावतीर्य ननु लोचनगोचरोऽभूः ॥ १० ॥ यं पातकारसुम- इनोऽभ्युदधारयस्त्वं त्वत्पादवारिपरिपूतशिराश्च योऽभूत् । त इन्दसे फिल ततश्च वरं यूपीपे क्रीडाविधिर्वत ! विलक्षणलक्षणस्ते ॥ ११॥ क्रीडाविधेः परिकरस्तव या तु माया सा मोहनी न कतमस्य तु हन्त ! जन्तोः । है मर्त्य सिंहयपुपस्तव तेजसोशे सम्भुभयन् हि शर- मशलभो बभूव ॥ १२॥ यस्यात्मतां त्रिपुरभङ्गविधायधास्त्वं त्वच्छ- तितेजितशरो विजयी च योऽभूत् । दक्षतौ तु किल तेन विनिर्जितस्त्वं मुक्तो विधेयविषयेषु हि कामचारः ।।१३।। मुग्धविशशुवटदले शयितोऽ तितन्य तन्या जगन्ति विभृगे मविकाम मेव। ऐशीमिमां तु चव शक्ति- मताकतव्यामव्याजतःप्रथयसे तिमिहावीर्णः ॥१४॥ ब्रोशमध्यगण. ना गणनापदपती इन्द्रानुसत्यमदितेस्तनयत्वयोगात् । इक्ष्वाकुवंग- यदुवंशज.नेव हन्त श्लामान्पमन्यनुरमस्य परख धाम्नः॥१५॥ त्वनि मिताबटरगाच तव बिलोकी किं भिसणादियमृते भवता दुरापामधे अदाउस दिनामि जगगन पतिका रूपमित्र रिशिता साद ।।१६।। पृच्छा मे किमायदा किन रायपत्ये मायामगस वशगो म- नजत्वमग्ध्यिात् । सीतावियोगविवगो न च तद्गतिन्नः प्रादास्तदा परगति हि रुधं पगाए ॥ १७ ॥ अक्षुण्णयोगपधमग्रवहतं जटायु ·५० . - पैदिक सर्वत्र । तिर्यश्चमेव यत! मोक्षपथे नियोक्तम् । शक्नोपि वेत्मिच यदा स तदा कथं वं देवीमवाप्तुमनलं व्यथितो विचिन्वन् ॥ १८ ॥ सालान् हि सप्त मांगेरीन्सरमातलान्यानेमन्दजवतो निरपरयस्त्वम् । ते प्वेकविव्यथनसिनकपिप्रणुनं शासामृगं मृगयसे म्म कथं सहायम् ॥ १९ ॥ दामस्मसा समभवत्ता यः कपीन्द्रस्तद्विंद्विपं कपिममर्पः वशाज्जियांसः । त्वत्स्नेहविक्लपधियं तमिमं कपीन्द्रं विसम्भयन् सपदि साल गरीनविध्यः ।। २० ॥ यद्वा मृगं मृगयुवन्मृगयापन छन्नो जघन्थ न तु शवदाभिमुग्यात् । तद्युक्तमेव तर राघव- वंशजस्य तिर्यक्ष ने हि विपक्षतयोपचारः ॥ २१ ॥ मानुप्यकं चरि तमाचरितुं प्रवृत्ती देवातिगं चरितमङ्ग ! किमङ्गयकापी । यत्सा. गरे यत पन्धिय नाथ ! सेतुं शले प्लपगमसमिगितसम्प्रणुन्न: ॥ २२॥ यो विक्रमेण मनुजत्वविभूषणेन देवं वरं वरुणराजमज! च्य जेष्ठाः । कृत्योपदां दशरथं विधिरुद्रमुख्यवस्स्तुतच म किलेन्द्रजिता जितोऽसि ॥ २३ ॥ अब्धि न तेरिथ न जिग्यिथ राक्षसेन्द्रं नवास्य जज्ञिथ यदा च बलाचलं त्वम् । निस्मंशयस्मपदि तस्य पदेऽभ्यपि. श्वस्तस्यानुजं कथमिदं हि सिमीपणं च ॥ २४ ॥ त्वं दक्षिणस निव- सन्नुदधेस्नटेऽपि दुरान्नरोत्तरपयोधिमहान्तरीपे । दैत्याग्निजकार- पारणयन् किमेता लड़ां स्थितोन से किल न स भम्म ।। २५।। एतत्कथं कथय यन्मथितस्त्वयाऽमा हित्वा स्वभावनियमं प्रथितं निलोक्याम् । अश्वाप्सरोपिप सुधाविधुपारिजातलक्ष्म्यात्मना परि- णतो जलबिभूव ।। २६ ॥ यत्तामागसमरि रघुपीर ! वीक्ष्य विथम्यतामिति मुमोचिथ मुग्धमानौ । कोऽयं गुणः कतरकोटिगतः फियान्ना कम्य स्तुतः पदमहो यत ! यस्य भूमि ॥२७॥ यल्लम- पस्त्वदनुजओ रिपुशक्तिमुग्धाशमोईनुमतस्तु लघुमा । एतेन में मुपिदिनोऽभवदिन्द्रशीमायावन्धननिवन्धनजो विमोहः ॥२८॥ हा हन्त हुन्न भरतचरणारविन्दद्वन्दं कदा नु भविता विपयो ·५१ स्तोत्ररत्नावळी । ममाक्ष्णोः । योऽहं निरर्गविनिर्गळदन्धकारैर्वृक्षस्तृणैश्च सुलभ समयं व्यतीवः ॥ २९ ॥ वंश घोरनुजिघृक्षरिहावतों दिव्यैर्ववपिंथ तधात्र भवद्गुणोथैः । त्वत्सन्निधिप्रभवशैत्यजुपो यथा हि वृक्षा- व तान्तिमलभन्त भवद्वियोगे ।। ३० ॥ ये धर्ममाचरितुमभ्यसितुं च योग बोद्धं च किञ्चन न जात्वधिकारभाजः । तेऽपि त्वदा- चरितभूतलवन्धगन्धाद्धन्धातिगाः परगति गमितास्तृणाद्याः ॥३१॥ तादग्गुणो ननु बभूविथ राघव ! त्वं यस्तावकं चरितमन्वहमन्य- मुक्त । सोऽत्रैव हन्त हनुमान् परमां विमुक्ति युद्धयाऽवधूप चरितं तब सेवतेऽसौ ॥ ३२ ।। यचं कृतागसमपि प्रणतिग्रसक्तं तं वायर्स परमया दययाऽक्षमिष्ठाः । तेनैव मादृशजनस्य महागसोपि युक्तं समाश्वसनमित्युपधारयामि ॥ ३३ ॥ सा पूतना शकटमर्जुनयोश्च युग्मं वाल्योचितेऽन्यपरचेष्टितधिष्फुलिङ्गे । स्यालभन्त शलभत्वमहो निगूढस्स त्वं ब्रजे ववृधिपे किल कंसमीत्या ॥ ३४ ॥ पश्यत्सु मूरिपु सदा परमं पदं ते देव्या श्रिया सह वसन्परया विभूत्या । योगेन योगनिरतः परिमृग्यमाणः किं त्वं प्रजेपु नवनीतमहो व्यमु. प्णाः ॥ ३५ ॥ यं दुर्ग्रहं सुमनसो मनसापि नित्यं चन्धच्छिदं परममीशमुदाहरन्ति । दाना निबद्ध इति शुधम तं भवन्तं नालं पभूविथ वत ! श्लथनाय तस्य ॥ ३६ ॥ ऐशं हि शिवमपि व्यति- वेलखेलं यत्पूतना शकटमर्जुनयोथ गुग्मम् । वाल्योचितान्यपरसा- चिविचेष्टितेन हन्तालभन्त शलमायितमोजसम्ते ॥ ३७ ॥ सत्येव गव्यनिवहे निजधानि भूना पर्यन्तसममु किमर्थमरस्त्यम् । मुष्णश्च किं व्यनपटो घटशेषमग्रे गोपीजनस्य परिहासपदं किमासीः ॥ ३८ ॥ यन्नाम नाथ नवनीतमच्चुरस्त्वं तन्छादनाय यदि ते मतिराविरासीत् । किं मुग्ध ! दिग्धममुना करपल्लवं ते गात्रै प्रज्य निरगाः किल निर्विशङ्कः ॥ ३९ ॥त्यामन्यगोपगृहगन्यमुपं यशोदा गुरु त्वदीयमवमानममृप्यमाणा ग्रेिम्णाऽध दामपरिणामनुपा यवन्ध ·५२ वैदिक सर्वस्व । तादृड्न ते चरितमार्यजन सहन्ते ॥ ४० ॥ माना यदि त्वमसि दामनि सनिाद्धस्तम्छापिणामुदितचाशुपनिझरागाम् । गघ्नासि इन्त हृदयं भगान्युतस्तलो हि वश्यविपो विधुणोति वीर्यम् ॥ ११ ॥ कान्तालकान्तमम कमलायताक्षमुविलासमुदितास्मितमुभस च । चक्नं वहन् परम गोपगृहेषु कि त्वं गोपीमनामि नवनीतमुता- भ्यमोपीः ॥ ४२ ॥ सर्व गुणाय गुणिनामिति सत्यमेतद्यख- बिहेतरजने मलिनत्वहेतुः । यद्गोपपविनिपेषणमु तमं हे गोपालनं च गणयन्ति गुणं गुणेषु ॥ ४३ ॥ गोपालपोतकतया निभृतं धरित्री आवस्तुकाम इव सन्नपि वाल्यलोल्यान् । ऐन्द्र निहत्य मस्वमद्रिमथो दधानः किं तस्थिपे सुरगणाय सवासवाय ॥४४॥ वेणुक्यप्रणयिनि त्वयि लोकनाथ ! वृन्दावनं चरणसञ्चः पुना- ने । भावास्तदा वनमः किल कीटशस्ते त्वद्गीतसिक्तसिकतामु वसुन्धराप्तु ॥ ४५ ॥ धन्यैः सुतं तदिह तारकरासकाले गीतेन येन हि शिलास्सलिलावभुः । पञ्चापि पिच परिवृत्चगुणानि भूतान्यु- परिशानुमदम्मरशम्बराणि ।। ४६ ॥ तेभ्य कृती न किल कवि- दिहास्ति ये वै रासोत्सवोत्मुकधियस्तच काननान्ते । वेणवनसुत- रसौषपरिप्लुताने स्खे सूक्षगी रसनया लिले जङ्गाः ॥ ४७॥ अम्भोदनीलमरविन्ददलायतादं पिञ्चायतसमुररीकृतवेणुपाणिम् । त्या गोपवेपपरिकर्मितकायकान्तिं धन्यास्तदा दशुरन्मथितान्य- भावाः ॥ ४८ ॥ गोवर्धनो गिरिवरो यमुना नदी सा वृन्दारनं च मधुरा च पुरी पुराणी । अद्यापि हन्त सुलभाः कतिनां जनाना- मेते भाचरणचारजुपः प्रदेशाः ॥ १९ ।। वृन्दारने स्थिरचरा. स्मककीटपिर्यन्तजन्तुनिचये रत ! ये तदानीम् । बालभामहि जान हतकास्त एने पापा पदं तव कदा पुनराश्रयामः ॥ ५० ॥ हा जन्म तासु निकनासु मया न लध्वं रासे त्वया विरहिताः किल गोपकन्या । यास्तावकीनपदाक्तिपोजुपन्त निक्षिप्य ·५२. स्तारवाया। तत्र निजमजमनजातप्तम् ॥ ५१ ॥ आचिन्वतः कुसुममंभिसरोरुई ते चे मेजिरे यत! यनस्पतयो लवा वा अधापि वरकुलभुवः कुलदै- इतं मे वृन्दावन मम धियं च सनाथयन्ति ।। ५२ ॥ यत्वत्पिर्य तदिह पुण्यमपुण्यमन्यन्नान्यत्तयोर्भवति लक्षणमत्र जातु । धूायितं तर हि यत्किल रासमोहयां तत्कीर्तन परमपावनमामनन्ति ॥५३॥ या कंसमुख्यनृपकीटनिवर्हणोत्था सा निर्जितत्रिजगतस्तव नैव कीर्तिः। गोपालनादि यदिदं भवदीयकर्मेत्याीकरोति विदुषां हृदयं तदेतत् ।। ५४ ॥ गोपालवेपपरिफर्म परावरेशं यमाम धाम परमं तम- सः परस्तात् । तत्पिछलाञ्छनसुदामकृतोपवीतं गोलिभूसरित- कुन्तलमन्तरास्ताम् ॥ ५५ ॥ य? जरासुतभयाद्विपलायथावं तन्मनुष्यचरितानुविधानज ते । तर्हि निलोकगुरुमीश्वरमीश्वरा- गां वाणाहवे किमिति शम्भुमजृम्भपस्त्पम् ।। ५६ ॥ जातं कुतस्त- दकृतज्ञविचेष्टितं ते पुत्रीयया किल वरं यथपे पाहात् । अक्षेषु सक्तमतिना च निरादरेण वाराणसी हरपुरी भवता विदग्धा १५७॥ सजीवयन्नपि मृतं मुतमुत्तरायास्सान्दीपनेश्विरमृत गुतमानयंश्च । धानो निजाहिजसुतान्पुनरानयन्या सामेव तां तनुमक्षो कथमा- नयस्त्वम् ।। ५८ ॥ अद्यापि नास्त्युपरतित्रिविधापचारात्पापः परें निपतितोऽसि तमस्यपारे। एतादृशोऽहमगतिर्भक्तो दयायाः पात्रं स्व- दीयचरणौ शरणं प्रपये ॥ ५९॥ शिसम्भगं त्वयि न यधपि मेशस्ति नापि श्रद्धा यथोक्तवचनार्थगता तथापि । बाचं विमां समदया- प्यसझन्मयोक्तां सत्यां कुरुप्प दयौर दयकासन्यो । ६० ।। पापीयसोऽपि शरणागतशब्दमाजो नोपेक्षणं मम तयोचितमीधर स । त्यज्ञानशक्तिकरुणामु मती नेह पापं पराक्रमितुमईति मा. मकीनम् ॥ ६१॥ पसस्तयामतिमानुपस्तबस्समाप्त -०- ·५४ वैदिक सर्वस्य । श्री श्रीमत्मचिह्नमित्रैरनुगृहीतायां पञ्चस्तव्यां सुन्दरवास्तवः। श्रीवत्सचिह्वमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयत्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलसूत्रताम् ।। श्रीमन्ती हरिचरणी समाश्रितोऽहं श्रीरामावरजमुनीन्द्रल• ब्धयोधः । निर्भीकस्तत इह मुन्दरोरुवाहुं स्तोप्ये तचरणविलोकना- मिलापी ॥१॥ मुन्दरायतभुजं भजामहे वृक्षपण्डमयमद्रिमास्थि- तम् । या सुप्रथितन् पुरापगातीर्थमर्थितफलप्रदं निदुः ॥ २ ॥ कचिचरितगामिनी कचन मन्दमन्दालसा कचित्स्खलितविह्वला कचन फेनिला सारया। पतन्त्यपि किल कचिद् व्रजति नूपुरावा नदी सुमुन्दरभुजाह्वयं मधु निपीय मना यथा ॥ ३ ॥ उदधिगमन्दरा- द्रिमथिमन्थनलब्धपयोमधुररसेन्दिरावसुधमुन्दरदोपरिघम् । अ. शरणमाशात्मगरणं शरणार्थिजनप्राणधियं भजेम तरुपण्डमया- द्रिपतिम् ॥ ४ ॥ शगधररिसणाढयशिसमुच्छिसरप्रकरं तिमिरनिभ- प्रभूततरुपण्डमयं श्रमदम् । वनगिरिमानसन्तमुपयामि हरि गरणं भिदुरितमप्तलोकमविशृङ्खलशङ्करवम् ॥ ५ ॥ यजुगशृङ्गविनिपङ्गिसु. रागनानां न्यस्तोर्ध्वपुण्डमुखमण्डनमण्डितानाम् । दर्पण्यन्तमपा- शशाङ्कपष्टं तद्धाम मुन्दरभुजस्य महान् वनाद्रिः ॥ ६ ॥ यदीय- शिसरागतां शशिकलां तु शाग्यामृगा निरीक्ष्य हरशेग्वरीभवनमा- मृशन्तस्ततः । स्मृशन्नि न हि देवतान्तरममाश्रितेति स्फुटं स एप सुमहावरुवजगिरिहं श्रीपतेः ॥ ७॥ सुन्दरदोर्दिव्याजालम्भनका- तरवशानुयायिनि करिणि । प्रणयजकलहसमाधियंत्र यनाद्रिस्स एप सुन्दरदोष्णः ॥ ८ ॥ म एप मौन्दर्यनिर्धनश्रियो वनाचलो नाम सुधाम यन हि । मजगराजस कुलस गौरवान्न सण्डिताः कु.

·स्तोत्ररलावळी । ५५ ण्डलिनशिखण्डिभिः ।। ९ । पगिरिरयमच्युतस्य यसिन् खमत- भलंघयितुं परस्परेभ्यः । खगपतिचरणी खगाइशपन्ते भुजगपते - जगाच सर्व एव ।। १० ॥ हरिकुलमखिलं हनूमदनि स्वकुलपजा- म्बवतस्तथैव भल्लाः । निजकुलपजटायुपश्च गृध्राः स्वकुलपतेश्व 'गजा गजेन्द्रनाम्नः ॥ ११ ॥ चकुलधरसरस्वतीविपक्तस्वररसभाव युतासु किन्नरीपु । द्रवति पदपि प्रसक्तगानास्थिह यनशैलतटीयु सुन्दरस्य ।। १२ । भृङ्गी गायति हंसतालनिभृतं तत्पुष्णती को. किलाप्युद्गायत्पथ पल्लितल्लजगुस्वादास्र मधु स्यन्दते । निष्पन्द- स्तिमिता । कुरङ्गततयश्शीतं शिलासैकतं सायाह्र किल यत्र सुन्दर भुजस्तसिन्यनक्ष्माधरे ॥ १३ ॥ पीताम्बरं वरदशीतलदृष्टिपातमा. जानुलम्पिभुजमायतकर्णपाशम् । श्रीमन्महावनगिरीन्द्रनिवासदीक्ष लक्ष्मीधरं किमपि वस्तु ममाविरस्तु ॥ १४ ॥ जनिजीवनाप्ययवि- • मुक्तयो यतो जगतामिति श्रुतिशिरस्सु गीयते । तदिदं समस्तदुरि- तैकमेपज वनशैलसम्भवमहं भजे महः ॥ १५ ॥ सद्ब्रह्मात्मपदैस्व- थीशिरसि यो नारायणोक्तया तथा व्याख्यातो गतिसाम्पलब्धवि- पयानन्यत्वयोधोज्वलैः । निस्तुल्याधिकमद्वितीयममृतं तं पुण्डरीके. क्षणं प्रारूढश्रियमाश्रये वनगिरेः कुलोदितं सुन्दरम् ॥ १६ ॥ पति विश्वस्थात्मेश्वरमिति परब्रह्म पुरुषः परंज्योतिस्तत्वं परमिति च नारायण इति । श्रुतिम्रोशादीस्तदुदित्तविभूतींस्तु गृणती यमाहारू- ढनीस्स वनगिरिधामा विजयते ॥ १७॥ पृथिव्याद्यात्मान्तं नियमः यति यस्तत्वनिकर तदन्तर्यामी तद्वपुरविदितस्तेन भगवान् । स एप स्वैश्वर्य न पिजहदशेष पनगिरि समध्यासीनो नो विशतु हृदयं सुन्दरभुजः ॥ १८ ॥ प्रत्यगात्मनि कदाप्यसंभवद्भमभूमिमभिक्ति यं श्रुतिः । तं वनाद्रिनिलयं सुसुन्दरं सुन्दरायतभुजं भजामहे ॥ १९ ॥ वन्देय सुन्दरभुजं भुजगेन्द्रभोगसक्तं महावनगिरिप्रणय प्रवीणम् । यं तं विदुर्दहरमष्टगुणोपजुष्टं आकाशमा पनिपदीय सर-

·चेदिक-सर्वस्व ।
स्वती ॥ २० ॥ यत्स्वायत्तस्वरूपस्थितिकृतिकनिजेच्छादियाम्प-
खोपागन्तापप्रपञ्चतत इह चिदिवाचिद्वपुर्गचिशब्दैः । वि.
इरशब्दः प्रसाच्यो हतवृजिनतया नित्य मेवानवद्यस्तं चन्दे मुन्दरा
सनगिरिनिलयं पुण्डरीकायताक्षम् ॥ २१ ॥ गुणनं गुणिनो दि
महलत्यं प्रमितं प्रत्युत यत्म्यरूपमेत्य । तमनन्तमुखावयोधरूपं वि-
मलं सुन्दरवादुमाश्रयामः ।। २२ ।। अतिपतितावधिस्वमहिमानुभव
प्रभवत्सु वकृतनिस्तरङ्गजल पीयितनित्यदशम् । प्रतिभटमेव हेयनि-
करस्य सदाऽप्रतिम हरिमिह मुन्दराहमुपयामि वनाद्रितटे ॥ २३ ॥
सदा पादगुण्याख्यैः पृथुलबलविज्ञानशकनप्रभापीपैश्चर्यरवधिविधुरै
रेषितदशम् । द्रुमस्तोमक्ष्माभृत्परिसरमहोद्यानमुदितं प्रपद्येऽध्या
रुधियमिममहं सुन्दरसुवम् ॥ २४ ॥ साशील्पाश्रितवत्सलत्वम
दुतासौहादसाम्याजोः धर्मस्थर्यसुवीर्यशीर्य कृतितागाम्भीर्यचातुर्य-
का। सौन्दर्यान्वितसौकुमार्यसमतालापण्यमुख्पगुणैर्देवः श्रीतरुपण्ड-
शैलनिलयो नित्यं स्थितस्सुन्दरः ॥२५॥ येप्वेकस्स गुणस्स विग्रुडपि
वै लोकोत्तरं स्वाश्रयं कुर्यात्तादृशवभौरगणितनिस्सीमभूमान्वितैः ।
नित्यैर्दिव्यगुणस्ततोऽधिकशुमकास्पदात्माश्रयेरिद्धं सुन्दरवाष्ठम-
सि शरणं यातो वनाद्रीश्वरम् ॥ २६ ।। सदा समस्तं जगदीक्षते हि
यः प्रत्यक्षदृष्टया युगपद्भुषा स्वतः । स ईशनाननिधिनिधिस्तु
नसिांहाद्रिकु पु चकास्ति सुन्दरः ॥ २७ ॥ ऐश्वर्यतेजोयलवीर्य-
शक्तयः कीदृग्विधास्सुन्दरयाहुसंश्रयाः। योऽसौ जगजन्मलपस्थिति-
क्रियास्पङ्कल्पतोपादुपकन्धयत्यजः ॥ २८ ॥ यत्कल्पायुतभोग-
तोपि कृशनां यायान्न तावत्फलं येप्वेकस्य तयाविधस्मततजैरहो.
भिरुसीमभिः । अस्तादानिह संसृतापचितश्छन्नं सुसम्न जनं
समत्या क्षमते क्षणादनगिरिप्रस्थप्रियस्सुन्दरः ॥२९ ॥ यज्जातीयो
यादशो यत्स्वभाव पादच्छायां संश्रितो योऽपि कोपि । तज्जा-
तीयस्तादृशस्तत्स्वभावः श्लिप्यत्येनं सुन्दरो वत्सलत्वात् ॥ ३० ॥

·स्तोत्ररत्नावली। . निहीनो जात्या वा भृशमकुशलैर्वा स्वचरितैः पुमान् यः कश्चिद् बहुणमपि स्वादगुणतः । मजन्तं तं पश्येद्भुजगपतिना तुल्यमपि यो वनाद्रिप्रस्थस्थस्स मम शरण मुन्दरभुजः ।। ३१ ।। एकैकमङ्गल गुणानुभवामिनन्दमीरक्त्वियानिति च सुन्दरदोष्णि कृष्णे । ते ये शतन्त्विति नियन्तुमनाश्श्रुतिहें नैवैष वाङ्मनसगोचर इत्युदाह ॥ ३२ ॥ अजपादमरविन्दलोचनं पमपाणितलमञ्जनप्रभम् । सुन्द- रोरुभुजमिन्दिरापति वन्दिपीय वरदं वनाद्रिगम् ।। ३३ ।। कनक मरतकाञ्जनद्रवाणां मथनसमुस्थितसारमेलनोत्थम् । जयति किमपि रूपमस्य तेजो वनगिरिनन्दनसुन्दरोरुवाहोः ॥ ३४ ॥ किन्नु स्वयं स्वात्मविभूषणं भवनसायलङ्कार इतीरितो जनैः । वर्धिष्णुपालद्रुम- पण्डमण्डित वनाचलं वा परितः प्रसाधयन् ॥ ३५ ॥ सुखस्पर्श- नित्यैः कुसुमसकुमाराङ्गसुखदैः सुसौगन्ध्यैर्दिव्याभरणगणदिव्यायुध- गणैः । अलकायैस्सनिगदितमलङ्कार इति यस्समाख्यानं धत्ते स यनगिरिनाथोऽस्तु शरणम् ॥ ३६ ॥ मकुटमकुटमालोचंसचूडाल- लामस्वलकतिलकमालाकुण्डलैस्सोर्ध्वपुण्ड्रैः 1,मणियरवनमालाहार- केयूरकपठयैस्तुलसिकटककाञ्चीन पुराद्यैश्व भूपैः ॥ ३७ ॥ असिजल- जरथाझैश्शाईकौमोदकीभ्यामगणितगुणजालैरायुधैरप्यथान्पैः। स- वतविततशोमं पद्मनाभं वनागुरुपवनसुखलील सुन्दरं वन्दिपीय ॥ ३८ ॥ आजानजस्वगतवन्धुरगन्धलुन्धप्राम्यद्विदग्धमधुपालिस- देशकैशम् । विधाधिराज्यपरिचर्ह किरीटराज है सुन्दरस्य यत ! सुन्द- रमुचमाजम् ॥ ३९ ॥ अन्धं तमस्तिमिरनिर्मितमेव यत्स्यावत्सार- साधितसुतन्त्वतिवृत्तवार्तम् । ईशस्य केशवहरेरलकालिजालं तत्तुल्य- कुल्यमधुपाढथमहावनस्य ॥ ४०॥ जुष्टाष्टमीकज्वलदिन्दुसत्रिभ धृतोर्ध्वपुण्ड्रं विलसद्विशेषकम् । भूना ललाटं विमलं विराजते बना- द्रिनाथस्य समुच्छ्रितश्रियः ॥ ११ ॥ सुचारुचापद्वयविभ्रमं सुयोर्युगं मुनेनाद्वसहस्रपत्रयोः । उपान्तर्ग वा मधुपावळीयुगं विराजते मुन्द . ८ ·वैदिक सर्वस्व . बाहुसंश्रयम् ।। ४२ ॥ अदीर्घमप्रेमदुर्घ क्षणोज्ज्वलं नचौरमन्तः करणस्य पश्यताम् । अनुब्जमब्जं नु कथं निदर्शनं वनाद्रिनाथस्य विशालयोदशो ॥ १३ ॥ प्रश्च्योतत्प्रेमसारामृतरसचुलकमकमम- क्रियाभ्यां विक्षिप्तालोकित्तोर्मिप्रसरणमपितस्वान्तकान्ताजनाम्याम् । विश्वोत्पत्तिप्रवृत्तिस्थितिलयकरणैकान्तशान्तक्रियाम्यां देवोऽलङ्कार- । नामा वनगिरिनिलयो वीक्षतामीक्षणाभ्याम् ॥४४॥ प्रेमामृतोपपरि. वाहिमहाक्षिसिन्धुमध्ये प्रबद्धसमुदश्चितसेतुकल्पा । ऋज्वी सुमुन्दर मुजस्य विभाति नासा कल्पद्रुमाकुरनिभा वनशैलभर्तुः॥४५व्या- भाषिताभ्यधिकनन्दनभन्दनार्द्धिमन्दसितामृतपरिस्रवसंस्तवाढयम् । आमाति विद्रुमममाघरमास्यमय देवस सुन्दरभुजस्स गनाद्रिभर्तुः ॥ ४६ ॥ यशोदाइगुल्यग्रोनमितचुयुकाघ्राणमुदितौ कपोलावद्यापि हानुपरततर्पगमको । विराजेते विष्वग्यिततसहकारासवरसप्रमाधः शादयद्रुमवनगिरेस्सुन्दरहरेः ॥ ४७ ॥ ज्यालम्बिकुण्डलमुदप्रमः पर्णपुप्पनिप्पन्नकल्पलतिकायमलानुकारम् । पत्कर्णपाशयुगलं नि. गतं धियां नस्सोऽयं मुसुन्दरभुजो वनशैलभूपा ॥ ४८ ॥ सदंससं. सञ्जितकुन्तलान्तिकावतीर्णकर्णामरगाढयकन्धरः। सुबन्धुरस्कन्धनि- पन्धनो युवा समुन्दरस्सुन्दरदोविजृम्मते ॥ ४९ ॥ व्यूढगूढभुजजा- मुल्लसत्कम्बुकन्धरधरं धराधरम् । वृक्षपण्डमयम्भृतस्तटे मुन्दराय- तभुजं भजामहे ।। ५० ॥ मन्दरभ्रमण विभ्रमोद्भटास्सुन्दरस्य वि लमन्ति थाहकः । इन्दिरासमभिनन्दभन्दनायन्दनागरुविलेपम्- पिताः ॥५१॥ ज्याकिणाङ्कपरिकर्मधर्मिणो भान्ति मुन्दरपुनस्य चाहवः । पारिजातविटपायितर्द्धयः प्राधितार्थपरिदानदीक्षिताः ॥ ५२ ॥ सागरामरतमालफाननश्यामलद्धय उदारपीवराः। शेष. मोगपरिभोगमागिनस्तधिमा यनगिरीशितुर्भजाः ॥ ५३ ॥ अहम- हामिकामाबो गोवर्धनोतिनमणि प्रमथनविधावपलब्धप्रबन्धसम- क्रियाः । अभिमतबहमायाः: कान्ताभिरम्भणसम्भ्रो बनगिरिपते- ·स्तोत्ररतावळी। बाहारशुम्भन्ति सुन्दरदोहरेः ।। ५४ ॥ श्रीमदनाद्रिपतिपाणितला- ब्जयुग्ममारूढयोविमलशगुरथाङ्गयोस्तु । एकोजमाश्रित इबोसम- राजहंसः पद्मप्रियोर्क इव तत्समितो द्वितीयः ॥ ५५ ॥ लक्षायाः पदं कौस्तुभसंस्कृतं च श्रीवत्सभूमिविमलं विशालम् । विभाति पक्षो वनमालयाढ्यं वनाद्रिनाथस्य सुसुन्दरस्य ।। ५६ ॥ सौन्दर्यामृतसा- रपूरपरिवाहावर्तगायितं यातः किञ्च विरिश्चसम्भवनभूम्पम्भोज- संभूतिभूः । नाभिश्शुम्भति कुम्भिकुम्भनिमनिर्भातस्तनस्वर्वधूसम्भु. तद्रुमपण्डशैलवसतेरारूढलक्ष्म्या हरेः ॥ ५७ ॥ सुन्दरस किल सुन्दरबाहोः श्रीमहातरुवनाचलभर्तुः । हन्त ! यत्र निवसन्ति जगन्ति प्रापितक्रशिम तत्तनु मध्यम् ॥५८॥ पिष्टदुष्टमधुकैटमकीटौ हस्तिह- स्तयुगळाभसुवृत्तौ । राजतः क्रमशौ च सदूरू सुन्दरस्य वनभूधर- भर्तुः॥५९॥ यौवनपककुदोगदनिभं नितरां भाति विभोरुभयं जानु शुभाकृतिकम् । सुन्दरभुजनानो मन्दरमथिताब्धेश्चन्दनवनविलस- स्कन्दरवृपभपतेः ॥ ६० ॥ अधोमुख न्यस्तपदारविन्दयोरुदश्चितो- दात्तसुनालसनिमे । विलंध्य जङ्घ क्कनु रंहतो दृशौ पनाद्रिनाथस्य सुसुन्दरस्य मे ॥ ६१ ॥ सुमुन्दरस्यास्य पदारविन्दे पदारविन्दावि- कसौकुमार्ये । अतोऽन्यथा ते विभृयात्कथन्नु तदासनं नाम सहस्र- पत्रम् ॥ ६२ ॥ सौन्दर्यमार्दवसुगन्धरसप्रवाहैरेते हि सुन्दरभुजस्य पदारविन्दे । अम्भोजडम्भपरिरम्भणमम्यजैष्टां तद्वै पराजितमिमे शिरसा बिभर्ति ॥६३॥ एते ते चत ! सुन्दराह्वयजुपः पादारविन्दे शुमे यन्निणेजसमुत्थितत्रिपथगास्रोतस्सु किञ्चित्किल । धत्तेऽसौ शिरसा ध्रुवस्तदपरं स्रोतो भवानीपतिर्यस्यास्यालकनन्दिकेति निज- गुर्नामैवमन्वर्थकम् ॥६॥ आनायकल्पलतिकोत्थमुगन्धिपुप्पं योगी- न्द्रहार्दसरसीरुहराजहंसम् । उत्पक्वधर्मसहकारफलप्रकाण्डं पन्देय सुन्दरभुजस्य पदारविन्दम् ॥ ६५ ॥ सुसन्दरस्यास्य तु वामनाकृतेः अमत्रयमार्थिनि मानसे किल। इमे पदे तावदिहासहिष्णुनी विचक्रमाते ·वैदिक सर्वस्व । त्रिजगत् पदद्वये ॥६६॥ सौन्दर्यसारामृतसिन्धुवीचिश्रेणीषु पादास्णु लिनामिकास न्यिक्कृत्य चन्द्रश्रियमात्मकान्त्या नखावळी शुम्भति मुन्दरस्य ॥ ६७ ।। यो जातक्रशिमा मली च शिरसा सम्भावितश्श म्भुना सोऽयं यच्चरणाश्रयी शशधरो नूनं नखव्याजतः। पूर्णत्वं बिन उत्वमुज्वलतया साधं बहुत्वं तथा यातस्तं तरुपण्डशेलनिलयं वन्दा- महे सुन्दरम् ॥ ६८ ॥ यस्याः कटाक्षणमनुक्षणमीश्वराणामैश्चर्यहेतु- रिति सार्वजनीनमेवत् । श्रीस्सेति सुन्दरनिपेवणतो निराहुस्त्वां हि श्रियश्श्रियमुदाहुरुदारवाचः ।। ६९ ॥ दिव्याचिन्त्यमहाद्भुतोत्तम- गुणैस्तारुण्यलावण्यकप्रापैरद्भुतमावगर्भसततापूर्वप्रियविभ्रमै | रूपा- कारविभूतिमिव सदृशीं नित्यानपेता थियं नीलां भूमिमपीसी रमयिता नित्यं वनाद्रीश्वरः ।। ७० ॥ अन्योन्यचेष्टितनिरीक्षणहार्द भावप्रेमानुमावमधुरप्रणयप्रभावः । आजस्रनव्यतरदिव्यरसानुभ- तिस्स्वा प्रेयसी रमयिता वनशैलनाथः ॥ ७१ ॥ सुन्दरस्य चन- शैलवासिनो भोगमेव निजमोगमामजन् । शेप एप इति शेषताकते. प्रीतिमानहिपतिस्स्वनामनि ॥ ७२ ॥ वाहनासनवितानचामराद्या. कृतिः सगपतित्रयीमय । नित्यदास्यरविरेव यस्य वै धेष मुन्दर- भुजो यनाद्रिगः ॥ ७३ ॥ यनाद्रिनाथस सुसुन्दरस्य वै प्रभुक्तधि टाश्यप संन्यसत्पतिः । समस्तलोकैकधुरन्धरस्सदा कटाक्षवीक्ष्यो. ऽस्य च सर्वकर्मसु ॥ ७४ ॥ छत्रचामरमुखाः परिच्छदास्सरय परि- जनाथ नैत्यगाः । सुन्दरोरुभुजमिन्धते सदा ज्ञानशक्तिमुसनित्यस- द्गुणाः ॥ ७५ ॥ द्वारनाथगणनाथतल्लजाः पारिपद्यपदभागिनस्त- था। मामकाथ गुरवः पुरावनासमुन्दरं वनमहीध्रगं श्रिताः ॥७६ ॥ ईदृशः पन्जिनः परिच्छदैनित्यसिद्धनिजभोगभूमिगः । सुन्द- रोचनगिरेस्तटीपु वै रज्यते सक्लदृष्टिगोचरः ॥ ७७ ॥ आक्रीड- भूमिषु सुगन्धिपु, पोप्पिकीषु वैकुण्ठधामनि समृद्धमुवापिकास । श्रीमल्लतागृहवतीपु यथा तथैव लक्ष्मीधरस्सजति सिंहगिरस्तटी ·स्तोत्ररतावळी। ।। ७८ ॥ आनन्दमन्दिरमहामणिमण्टपान्तर्लक्षम्या सुवाप्यहिपती ग्रह नीलया च । निस्संख्यनित्यनिजदिव्यजनैकसेव्यो नित्यं वसन् सजति सुन्दरदोर्वनागौ ॥ ७९ ॥ प्रत्यार्थिनि त्रिगुणकप्रकृतेरसीनि वैकुण्ठधामनि पराम्बरनानि नित्ये । नित्यं वसन्परमसत्त्वमयेऽभ्यती- तयोगीन्द्रवाङ्मनस एप हरिर्वनाद्रौ ॥ ८० ॥ लोकांचतुर्दश दषद किल मुन्दरस्य पतीगुणोचरितसप्तश्तीदमण्डम् । अन्यानि चास सुसहशि परवशतानि क्रीडाविधेरिह परिच्छदतामगच्छन् १८१॥ सुरनरतिर्यगादिबहुभेदकभिनमिदं जगदथ चाण्डमण्डवरणा- नि च सप्त तथा । गुणपुरुषौ च मुक्तपुरुषाच वनाद्रिपतेरुपकरणानि नर्मविषयेऽपि भवन्ति विभो॥२॥ शानिनस्सततयोगिनस्तु ये सुन्द- रांघिपरभक्तिमागिनः । मुक्तिमान्य परमां परे पदे नित्यकिकरपर्द मजन्ति ते ॥ ८३ ॥ देवस्य सुन्दरभुजस पनाद्रिभतु शीलपत्वम्- थवाऽश्रितवत्सलत्वम् । ऐशखभावमजहद्भिरिहावतारैर्योऽलनकार अगदाश्चिततुल्यधर्मा ।। ८४ ॥ सिंहाद्रिनाथ व वाड्मनसाति- घृतं रूपं त्वतीन्द्रियमदाह रहस्यवाणी । एवं च न त्वमिह चेरस- मवावरिष्यस्त्वज्ञानभक्तिविधयोऽद्य सुधाऽभविष्यन् ।। ८५ ॥ ये मक्ता भवदेकमोगमनसोऽनन्यात्मसञ्जीवनाः तत्संश्लेपणतद्विरोधिनि- धनायथं बनाद्रीश्वर ! । मध्येऽण्डं यदवातरस्सुरनरायाकारदिव्या- कृतिस्तेनैव त्रिदशर्नरथ सुकरं स्वभार्थिवप्रार्थनम् ।। ८६ ॥श्री- मन्महापनगिरीशविधीशयोस्ते मध्ये तु विष्णुरिति यः प्रथमाव- वारः । तेनैव चेत्तव महिमि जनाः फिलान्यास्त्वन्मत्स्यभावमवगम्य कथं भवेयुः ॥ ८७ ॥ हे देव मुन्दरभुज ! त्वमिहाण्डमध्ये सौल- भ्यतो विसशं चरितं महिनः । अङ्गीकरोपि यदि सत्र सुरैरमीमि- स्साम्यानिकर्षपरिपालनमेष साधु । ८८ ॥ इहामवीर्षस्य नारद नाथ ! ते निग्रहतः स्वं महिमानमेश्वरम् । उमापतेः किं विजय प्रिया प्रियकरा चेन्द्रजिदपन्धना ॥ ८९ ॥ पुन्टोपुच्छानम् ·वैदिक-सर्वस्व । ६२ छनोतिधुतव्यावर्तिवावर्तवत्संवर्तार्णवनीरपूरविलुठत्पाठीनदिव्या- कृतेः । सिंहादीश! न वैभवं तब कथं स्वालक्ष्यमालक्ष्यते पत्रा- क्षस जुघुक्षतोऽपि विभवं लक्ष्मीधराधोक्षज !॥९०॥ साचलावटत- टाकदीर्घिकाजावीजलविवर्धितः क्षये । शृङ्गसङ्गमितनौर्मनोरभुर- प्रतोऽण्डजवपुर्हि सुन्दर ! ॥९१ ॥ प्रलयजनीरपूरपरिपूरितस्वनिल- यावसन्नवदनभ्रमदशरण्यभूतसरणार्थिनाकिशरणं भवन् स्वकृपया । पलदुदधीरिताम्बुकलुपीक्रियाढयगमनखपृष्ठविधृताचलकुल एष मी- नतनुरत्र सुन्दरमुजो वनादिनिलय. ॥ ९२ ।। स्वपृष्ठे प्रष्ठाद्रिभ्रमग- करणः किश्च फणिनः विकृष्टिन्याकृष्टिव्यतिविधुतदुग्धाब्धिचलितैः । अविस्पन्दो नन्दन् विकसदरविन्देक्षगरुचिः पुराऽभूस्सिंहाद्रे. प्रिय- तम! हरे ! कच्छपवपुः ॥ ९३ ॥ जगत्प्रलीनं पुनरुदिधीर्पतसिं- हक्षितिक्षिनिलयस्थ ! मुन्दर ! । पुरा वराहस्य तवेयमुर्वरा देष्ट्राहये- न्दोः किल लक्ष्म लक्षिता ॥ ९४ ॥ न वायुः पस्पन्दे ययतुरथवा स्तं शशिरवी दिशोऽनश्यन् विश्वाप्यचलदचला साचलकुला । नभव प्रश्च्योति कथितमपि पायो नरहरौ त्वयि स्तम्मे शुम्भद्वपुपि सति है सुन्दरभुज ॥९५॥ अरालं पातालं त्रिदशनिलयः प्रापितलयो धरित्री निर्धता यपुरपि दिशः कामपि दिशम् । अनम्मिष्टाऽम्भो- चिमुचुमिति घूर्णन मुररिपोः विभिन्दाने वक्षस्त्वयि नरहरी मुन्द- रभुज ॥९६ ॥ नसक्रकचकप्राधिकथितदैत्यवक्षःस्थलीसमुत्थरुधि- रच्छटाछुरितविम्वितं स्वं वपुः । विलोक्य रुपितः पुनः प्रतिमृगे- न्द्रशङ्कावशाय एप नरकेमरी स इह दृश्यते मुन्दरः ॥ ९७ ॥ क्षितिरियं जनसंहतिपालनैनिंगिरणोद्गिरणोद्धरणैरपि । वनगिरीश ! तवैव सती कथं वरद ! वामन ! भिक्षणमर्हति ॥ ९८॥ मार्गवः किल भवन् भवान्पुरा कुन्दसुन्दरवनाचलेश्वर !। अर्जुनस्य बलदर्पिः तस तु छेत्स्यति सरति बाडुकाननम् ॥ ९९ ॥ आना तवात्र भवती विदिवा त्रयी मा धर्म तदुक्तमसिलेन वनाद्रिनाथ : अन्यू ·स्तोत्ररतावळी। नाचरितुमास्तिकशिक्षणार्थमत्रावतीर्य किल सुन्दर ! रापयोऽभू: ।। १०० ॥ वनगिरिपतिरीशितेति देवः त्रिपुरहरत्रिपुरनचापमङ्गा. ३ । व्यगणि परशुरामदर्शितस्य स्त्रकधनुषः परिमर्शदर्शनाच॥१०१॥ अनवासमत्र किल लिप्स्यते जनैन च लन्धमेतदिह भोक्तुमिष्यते । अनवाप्तमत्र किल नास्ति रामा तज्जगती त्वया दणमयक्षि सुन्दर! ॥ १०२ ॥ शिखरिषु विपिनेष्वप्यापगास्वच्छतोयास्वनुभवसि सो दण्डकारण्यवासान् । तदिह तदनुभूतौ सामिलापोऽध राम ! श्रयसि गनगिरीन्द्रं सुन्दरीभ्य भूयः ॥ १०३ ।। उपवनतरुपण्डैर्म- पिटते गण्डशैलप्रणयिभवदुदन्तोद्गायिगन्धर्वसिद्धे । पनगिरितदभूमि- प्रस्तरे सुन्दर ! त्वं मजसि नु मृगयानानुद्रवश्रान्तिशान्तिम्॥१०॥ कलेऽधेः किल दक्षिणस्य निवसन्दूरोचराम्भोधिगान् दैत्यानेकपत- त्रिणान्छिन इतीयं किंवदन्ती श्रुता । तत्रैवेश्वरमम्मसा व्यजयथा- स्तसादनाद्रीश्वर ! श्रीमन् ! सुन्दर ! सेतुषन्धनमुखाः क्रीडास्त- वाडम्बरम् ।। १०५ ॥ रघुकुलतिलकरत्वं जातुचिधातुधानच्छल- मृगमृगयायां सम्प्रसक्तः पुराऽभूः । तदुपजनितखेदच्छेदनायाय गायन्मधुकरतरुपण्डं रज्यसे कि वनाद्रिम् ॥ १०६॥ हे सुन्दरैकत- रजन्मनि कृष्णभावे द्वे मातरी च पितरौ च कुले अपि द्वे । एकक्ष- गादनुगृहीतवतः फलं ते नीला लेन सदृशी किल रुक्मिणी च ॥१०७ ।। त्वं हि सुन्दर ! यदा स्तनन्धयः पूतनास्तनमधास्तदानु किम् । जीर्णमेव जठरे पयोविष दुरं वद तदात्मना सह ॥१०॥ आश्रितेषु सुलभो भवन् भवान् मर्त्यतां यदि जगाम सुन्दर अस्तु नाम तदुलूखले कियदामबद्ध इति किं तदाऽरुदः । १०९ ॥ सुन्दरोस्भुज ! नन्दनन्दनस्त्वं भवन् अमरविश्रमालकः । मन्दिरेषु नवनीततल्लज वल्लवीधियमुत्त व्यचूर १११०॥ कालियस फणता शिरस्तु मे सत्कदम्बशिखरत्वमेव या । वष्टि जुष्टपनशैल ! सुन्दर । त्वत्पदान्जयुगमर्पित ययोः ।। १११ ॥ हितस्वमहिमाऽपि सुन्दर ·। चबिक सर्वस्व । त्वं प्रजे किमिति शक्रमाक्रमी । सप्तरात्रमदधाश्च किं गिरि पृच्छता सुहृदः किमबुधः ॥ ११२॥ हे नन्दनन्दन । मुसुन्दर ! मुन्दराह ! कृन्दावने विहरवस्तव वलपीमिः । वेणुध्वनिश्रवणतस्तरुगिस्तदा वै समावमिर्जतुविलायमहो ! विलिल्ये ॥११३ ।। गायंगाये बनगि- रिपते ! त्वं हि वृन्दावनान्तर्गोपी पैर्षिहरसि यदा सुन्दर । व्य- वाहो! । रासारम्भोत्सवयटुविधप्रेमसीमन्तिनीनां चेतचेतस्तव पतु वदा को दशामन्त्रभूताम् ॥ ११४ ॥ इङ्गित निमिपित च सावकं रम्पमतमतिप्रियङ्करम् । तेन कंसमुखकीटशासनं सुन्दरा- पकमपि प्रशसते ॥ ११५ ॥ वाराणसीदहनपौण्डूकम.मभङ्गकल्प- छमाहरणशकरजम्मगाद्याः । अन्पा मारतयलक्रथनादयस्ते क्री- हास्सुमुन्दरभुज ! श्रवणामृतानि ।। ११६ ॥ त्वं हि सुन्दर बना. दिनाथ ! हे वेश्टाहरनगेन्द्रमूर्धनि । देवसेवितपदाम्बुजद्वयः संश्रि. वेम्प इह तिष्ठसे सदा ॥ ११७ ॥ हस्तिशैलनिलयो भवन् भवान् साम्प्रतं वरदराजसाहयः । इष्टमर्थमनुकम्पया ददद्विश्वमेव दयते हि मुन्दर । ॥ ११८ ॥ मध्ये क्षीरपयोधिशेषशयने शेपे सदा मुन्दर ! त्वं तद्वैमयमात्मनो भुवि भवद्भक्तेपु वात्सल्यतः । विभा- ज्याखिलनेत्रपात्रमिह सन् सयोद्भवायास्तटे श्रीरले निजधाग्नि पशयने शेपे वनाद्रीधर ! ॥ ११९ ॥ कल्कीमयिष्यन् कलिकरक- इषितान्दुष्टानशेषान् भगवन् । हनिष्यसि । स एष तस्यावसरस्म सुन्दर प्रशाघि लक्ष्मीश ! समक्षमेव नः ॥१२० ॥ ईदृशास्त्वद- बतारसत्तमास्सर्व एव भवदाश्रिताअनान् । प्रातुमेव न कदाचिद- न्यथा तेन सुन्दर भवन्तमाश्रये ॥ १२१ ॥ त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताधि त्वामेव संश्रितअनिममुपममेषाम् । येषां ब्रजनिह हि लोचनगोचरलं है सुन्दराह ! परिचस्करिपे बनाद्रिम् ॥ १२२ ॥ अवयं नो किञ्चित्तव न च न जानासि निखिलं दयालुः धन्ता भासहमपि न चागांसि तरितम् । क्षमोऽवस्त्वच्छपी झगतिरिति प ·स्तोत्ररलापळी। क्षुद्र इति च क्षमस्वैतापनोवलमिह हरे ! सुन्दरभुज ! ॥ १२३ ॥ लङ्कायुद्धहतान् हरीन् द्विजपुतं शम्यूकदोपान्मृतं सान्दी पिन्यमिज मृतं द्विज सुतान वालांश्च वैकुण्ठगान् । गर्मचाऽऽर्जुनिसम्भवं व्युदधर स्वनैव रूपेण यः म्वाभीष्टं मम मद्गुरोश्च ददसे नो किं वनाद्री. श्वर ! ॥ १२४ ॥ आयोध्यिकान् सपशुकीटतणांच जन्नन् किङ्कर्म- पो नु यत । कीदृशवेदनाढयान् । सायुज्यलभ्यविभवानिजनित्य- लोकान् सान्तानिकानगम्यो वनशैलनाथ ! ॥ १२५ ॥ हरितवार- णमृत्यसमाह्वयं करिगरी वरदस्त्वमपूर्विकाम् । दृशमलम्भय एव हि सन्दर । स्फुटमदाश्च परश्शतमीदृशम् ॥ १२६ ।। इह च देव ! ददासि वरान् परान् वरद ! सुन्दर । सुन्दरदोधर ! । वनगिरेर भितस्तटमावसन्नखिललोचनगोचरवैभवः ॥ १२७ ॥ इदमिमें शृणुमो मलयध्वज नृपमिह स्वयमेव हि सुन्दर ! । चरणसात्कृत वानिति तद् वयं वनगिरीश्वर ! जातमनोरथाः ॥ १२८ ॥ विज्ञापना बनगिरीश्वर ! सत्यरूपामङ्गीकुरुष्व करुणार्णव ! मामकीनाम् । श्री रङ्गधामनि यथापुरमेव सोऽहं रामानुजार्यवशगः परिवर्तिपीय ॥ १२९ ।। किन्चे च विरिश्चिभावन ! वनाद्रीश ! प्रभो ! सुन्दर! प्रत्याख्यानपरामुग्यो घरदतां पश्यन्नवश्यं शृणु। श्रीरङ्गाश्रियम- न्वहं प्रगुणयंस्त्वद्भक्तभोग्यां कुरु प्रत्यक्ष सुनिरस्तमेव विदधत्प्रत्य. र्थिनां प्रार्थनम् ॥ १३० ।। कारुण्यामृतवारिधे ! धूपपते । हे सत्य. सङ्कल्पन! श्रीमन् ! सुन्दर ! योग्यताविरहितानुत्सार्य सद्वत्सल!। साम्यन् साधुजनैः कृतांस्तु निखिलानेवापचारान् क्षणात् तनो- ग्यामनिशं कुरुष्प भगवन् ! श्रीरङ्गधामनियम् ॥ १३१ ॥ इदं भूयो भूयः पुनरपि च भूयः पुनरपि स्फुट विज्ञीप्सामीत्यगतिर- बुधोऽनन्यशरणः । कृतागा दुष्टात्मा कलपनतिरमीत्यनक्धेः दया- यास्ते पात्रं वमिरिपले ! सुन्दरभुज ॥१३२ ॥ पञ्चस्तव्यां मुन्दरवाडुस्तयस्समाप्तः । - ·वैदिक सर्वस्य । श्रीश्रीवत्सचिहमिश्ररनुगृहीतायां पञ्चस्तव्यां वरदराजस्तवः। M श्रीवत्सचिबमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयत्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलमूत्रताम् ।। स्वस्ति हस्तिगिरिमस्तशेखरस्सन्तनोतु मयि सन्ततं हरिः। निस्समाम्यधिकमभ्यधत्त यं देवमौंपनिपदी सरस्वती ॥ १ ॥ श्री- निधिं निधिमपारमर्थिनामर्थितार्थपरिदानदीक्षितम् । सर्वभूतसुहृदं । दयानिधि देवराजमधिराजमाश्रये ॥ २ ॥ नित्यमिन्द्रियपथातिगं महो योगिनामपि सुरगं धियः । अप्यनुश्रवशिरस्सु दुर्ग्रहं प्रादुर स्ति करिशैलमस्तके ॥ ३ ॥ वल्लिका अतिमतल्लिकामयी येन पल्लवितविश्वशाखया । श्रिया करिगिरेरनुक्रियां वष्टि मृष्टवरदं तमाश्रये ॥४॥ यं परोक्षमुपदेशतत्रयी नेति नेति परपर्युदासतः । वक्ति यस्तमपरोक्षमीक्षयत्येप तं करिगिरि समाश्रये ॥ ५ ॥ एप ईश इति निर्णय प्रयी भागधेयरहितेषु नोदिशेत् । हस्तिधामनि न निर्णयेत को देवराजमयमीश्वरस्त्विति ॥ ६ ॥ है कुदृष्टयभिनि- विष्टचेतसां निर्विशेपसविशेषताश्रयम् । संशयं करिगिरिर्नुदत्यसौ तुङ्गमङ्गलगुणास्पदे हरौ ॥ ७॥ न्यायतर्फमुनिमुख्यभापितश्शोधि- तैस्सह कथञ्चन त्रयी । जोपयेद्धरिमनंहसो जनान् हस्तिधाम सकलं जनं स्वयम् ॥ ८॥ अद्भुतं महदसीमभूमकं किश्चिदस्ति किल वस्तु निस्तुलम् । इत्यघोपि यदिदं तद्ग्रतस्तथ्यमेव करिधानि दृश्यते ॥९॥ संवदेत किल यत्प्रमान्तरैस्तत्प्रमाणमिति ये हि भेनिरे । तन्मतेऽपि किल मानतां गता हस्तिनाऽद्य परवस्तुनि त्रयी॥१०॥ गुणायत्तं लोके गुणिपु हि मतं मङ्गलपदं विपर्यस्त हस्तिक्षितिधर पते ! तत्वयि पुनः । गुणास्सत्यज्ञानप्रभृतय उत त्वद्गततया शुमी .

·स्तोत्ररलावळो। भूयं याता इति हि निरणैष्म श्रुतिवशात् ॥ ११ ॥ निरापाधं नित्यं निरवधि निरहो निरुपमं सदा शान्तं शुद्धं प्रतिभटमवयस्य सततम् । परं ब्रह्मानातं श्रुतिशिरसि यत्तद्वरद ! ते परं रूपं साक्षात्तदिदम पदं वाङ्मनसयोः ॥ १२ ॥ प्रशान्तानन्तात्मानुभवजमहानन्दमहि- मप्रसक्तस्तैमित्यानुकृतवितरङ्गार्णवदशम् । परं यत्ते रूपं स्वसदृश- दरिद्रं वरद ! उत्तयी पिस्प्रक्षन्ती परनिरसने श्राम्यति परम् ॥१३॥ न वक्तुं न श्रोतुं न मनितुमथोपासिसिपितुं न च द्रष्टुं स्प्रष्टुं तदनु न च भोक्तुं हि सुशकम् । परं यद्वस्तूक्तं ननु वरद ! साक्षात्तदसि भोः कथं विश्वसै त्वं करिगिरिपुरस्तिष्ठस इह ।। १४ ॥ प्रकृष्टं विज्ञानं चलमतुलमैश्वर्यमखिलं विमर्यादं वीर्य वरद ! परमा शक्तिरपि च । परं तेजश्चेति प्रवरगुणपदकं प्रथमजं गुणानां निस्सीम्नां गगनविगु- गानां प्रसवभूः ॥ १५ ॥ गुणैप्पद्भिस्त्वेतैः प्रथमतरमूर्तिस्तव बभौ ततस्तिस्रस्तेषां त्रियुग! युगलैहि त्रिभिरभुः । व्यवस्था या चैपा ननु वरद ! साऽऽविष्कृतिवशावान् सर्वत्रैव त्वगणितमहामङ्ग- लगुणः ॥ १६ ॥ इयं चैयूही वै स्थितिरथ किलेच्छाविहृतये विभूती- नां मध्ये सुरनरतिरश्चामवतरन् । सजातीयस्तेपामिति तु विभवा. ख्यामपि भजन करीश ! त्वं पूर्णो वरगुणगणैस्तान स्थगयसि ॥ १७ ॥ परो वा व्यूहो वा विभव उत वार्चावतरणो भवन् वाऽन्तर्यामी वरवरद ! यो यो भवसि वै । स स त्वं सन्नशान् वर- गुणगणान् बिभ्रदखिलान् भजद्भयो भास्येवं सततमितरेभ्यस्त्वित रथा ॥ १८ ॥ दयाक्षान्त्यौदार्यम्रदिमसमतासौहृदधृतिप्रसादप्रेमा- ज्ञाऽश्रितमुलभताद्या वरगुणाः । तथा सौन्दर्याद्यास्तव वरदराजो- तमगुणाः विसीमानोऽसंख्याः प्रणतजनभोगं प्रसुवते ॥ १९ ॥ अ- नन्याधीनत्वं तव किल जगुवैदिकगिरः पराधीनं त्वां तु प्रणतपर- तन्त्रं मनुमहे । उपालम्भोऽयं भोः श्रयति यत ! सार्वज्ञथमपि ते यतो दोपं भक्तष्पिह वरद ! नैवाकलयसि ॥ २०॥ पाणिपादवदनेक्षण- ·नहि जीववव्यवस्था । उभयोरग्विलेक्षणक्षमत्याद्वरदातः श्रवणाये स्तमित्रा वरदाद्य त्वयि तनिशामयाम गमिता तर वनचित्रभानोः विषमीभारनिरामदाएमीति । उपमानजसम्पद हि सेन्टोबरदाभ- परमार्ग ननु के न्तली तमित्रा ।। ३१॥ उभयोरपि पक्षयोस्तिथिर्या बतो ललाटल,म्या ।। ३२॥ अलफालिचिकीर्पया फिलात्ता सु. परीचिक्षिषया ललाटपट्टे । ममपी निकपीकृता भुपीते वरद ! खादत्तत्वतम्तु मेवम् ॥ ३३ ॥ श्रवमश्च दशश्च शब्दरूपग्रहणे ते ६८" वैदिक सर्वस्व । शब्दरम्युजान्यप शन् वरद । त्वम् । पादुमिस्त्वतिविशालतमा. लानासन करिगिरेरसि शृङ्गम् ।। २१ ॥ त्मामुदारभुजमुन्नसमाय कर्णपाशपरिकर्ममदंसम् । आयताक्षमभिजातकपोलं पारणीयति वरनंद ! हडमे ॥ २२ ॥ नीलमेप,नेभमानपुञ्जश्यामकुन्तलमन- न्तरायं त्वाम् । अजपाणिपदमम्मुजने नेत्रमात्कुरु करीश ! सदा मे ।। २३ ॥ तस्य दृक्य निपिगमति जिह्वा निहला श्रवणरत्य- रवृत्ती । नासिका त्वयि करीश ! तथेति प्राप्नुया कथमिमां स्विद- वस्थाम् ॥ २४ ॥ आधिराज्यमधिरं भुवनानामीग ! ते पिशुन- यन् किल मौलिः । चूलिकामणिमहमगरीचेहस्चिभूपण ! भवत्युद- याद्रिः ॥ २५ ॥ उद्धरत्युपरि भक्तजनानित्यूपताश्रयणचितशक्ति- म् । ऊर्ध्वपुण्डतिलकं पदुमानाकि विभर्षि वरद ! सललाटे ॥२६॥ कर्णिका तव करीश ! किमेपा कर्णभूषणमुतांसविभूपा । अंसलयल- याभूषणगाहो मानमय मम या परिकर्म ॥ २७ ॥ पारिजातविट- पानभितो या पुप्पमम्पदुदियात्करिनाथ ! । तां विडम्पयति ताव- कराहमातता तु फटकाङ्गदलनीः ॥ २८ ॥ मध्यमानचलफेनिल- सिन्प्रोत्थितिक्षणदशां गमिती ते । वक्षसि स्फुरितमौक्तिकहारे कौस्तुभश्च कमला च करीश ! ॥ २९ ॥ अजनक्षितिभृतो यदि नामोपत्यका वरद ! हेमगयी सात् । तादृशी तव विभाति तु लक्ष्मीरामरी यत ! पिडम्मितपिशुन् । ३० ॥ पारभागमियाद्रवे- ·स्तारतावळी । 'रशी ते ॥ ३४ ॥ करुणारसवाहियीक्षणोर्मेरद् ! प्रेममयप्रवाह- माजः। तततीरवनावली भुवी एक्लसिन्धोस्तव नासिव सेतुः १॥ ३५ ॥ विमनं विकृणोति विस्तगीते रुचमाविष्कुरुते छपामपा. राम् । अमिरर्पति हर्षमानावं तनुते ते वरदेष दृष्टिपातः ॥ ३६॥ अरुणाधरपल्लवे लसन्ती वरदासो द्विजचन्द्रचन्द्रिका ते । अधिवि. द्रुममस्तनिस्तलालीरुचमाविष्कुरुते हि पुष्कराक्ष । ॥ ३७॥ सित- निरिका विनिष्पतन्ती तय वक्षस्थलभूतले विकीर्णा । वरद ! प्रनिति हारलक्ष्मीमपि मुक्तावलिका नदीव तज्जा ॥ ३८ ॥ परि- मण्डितरासमण्डलाभिवरदाघ्रातममीष्टगोपिकाभिः । अनुवर्वितदा- तनप्रहादिव फुल्लं हि कपोलयोर्युगं ते ॥३९ ॥ मुखमुन्ननमा- यताक्षमुद्यत्सिवदन्तं रुचिराधरं नतश्रु । लसदसविलम्भिकर्णपाशं मयि ते निश्चलमस्तु हस्तिनाथ ॥४०॥ पायाः प्रणयरमात्स- मासजन्त्यारस्यं बाई सुयहुमतो भुजेन तेन । कां नामान्वभव- दहो! दशां तदात्वे कण्ठस्ते करिगिरिनाथ ! कम्वुकान्तः॥४१॥ सायमा धृतपरिणद्धयोऽब्धयो वा तादृश्यः स्फुटमथवा दिशश्चत- सः। चत्वारो वरद ! वरप्रदास्त्वदीया भासन्ते भुजपरियास्तमा- लनीलाः ॥ ४२ ॥ आश्लेये वरद ! भुजास्तवेन्दिराया गोपीनाम- मितरासबन्धने वा । पन्धे वा मुदमधिकां यशोदयाऽहो सम्माता- स्तर नवनीतमोपदोपात् ।। ४३॥ सालीया इव विटपास्सपल्यापाः कल्लोला इव जलधेस्सविद्यमानाः । भोगीद्रा इब च फणामणीद्ध- वक्त्रा भासन्ते वरद! भुजास्तवारणामाः ॥४४॥ अम्मोघेस्स्वयम- भिमन्थनं चकर्थ क्षोणी, पुनरपिभश्व सप्तरात्रम् । सप्तानां विवल- यसिस कण्ठमुष्णामम्लाना घरद ! तथापि पागयस्ते ॥ ४५ ॥ रिहातो ब्रजसदनाङ्गणेषु किं ते गोपष्टिग्रहणवमान्नु गोपगोष्ठयाम् । आलम्बाद्धयनयमत्रतोयोर्दा पाणीनां वरद ! तयारणलमासीद ॥४६॥ सर्वज्ञास्समुचितशक्तयस्सदैव सत्सेवानियमजुपस्त्वदेक- ·७. वैदिक-सर्वस्व । भोगाः । हेतीनामधिपतयस्सदा किमेतान् शोभाथै वरद ! बिर्षि हर्पतो वा ॥४७॥ किं धातुर्गगनविधानमातृकाऽभूद्वक्षस्ते वरद ! वरेण्य ! यत्र नाम । पनाया मुखमथ कौस्तुभश्च जाती चन्द्रार्का- चुडुनिकरायते तु हारः ॥ ४८ ॥ अण्डानां त्वदुदरमामनन्ति सन्तः स्थानं तद्वरद ! कथन्नु कार्यमस्य । माहात्म्यं स्वत इह येषु नून- मेपामृद्धिस्स्यान्महिमकरी न हीतरेपाम् ॥ ४९ ॥ सौन्दर्यामृतरस- पाहवेगजस्स्यादापर्तस्तव किल पमनामनाभिः । तत्पमं वरद ! विभाति कान्तिमय्या लक्ष्म्यास्ते सकलपुर्जपो नु सद्म ॥५०॥या दामोदर इति नामदा तवासीत्सा दामा किल किणकारिणीवभूव । तन्नूनं वरद ! वलित्रयच्छलेन त्वन्मध्यप्रथमविभूषणीयभ्व ॥५१॥ यादृग्वीजाध्युपितभुपि यद्वस्तु हस्तीश ! जातं तत्तारक्षं फलति हि फलं त्वय्यपीक्षामहे तत् । यसादण्टाध्युपित उदरे तावके जाय- मानं पद्म पमानन ! किल फलल्यण्डपण्डानसण्डान् ॥५२॥ अज्ञे यज्ञे- श्वर ! किल जने काप्यदर्श विमर्श विश्वाधीशः कतम इति तनिर्णय वर्णयामः । व्यावक्रोशी नृषु समुदिता यानुपाश्रित्य तेऽपि ब्रह्माद्या- स्ते परद ! जनितास्तुन्दकन्दारविन्दे ॥ ५३ ।। मुणकृष्णः प्रिय- निजजनैर्जय्यहैयङ्गवीनं दाना भूना वरद ! हि यया त्वं यशोदाकराभ्याम् । यद्धो पन्धक्षपणकरणी तां किलाचापि मातुः प्रेम्णा गात्राभरणमुदरापन्धनाख्यं विभर्पि ॥ ५४ ॥ सौन्दर्याच्या सरिदुरसि विस्तीर्य मध्यावरुद्धा स्थानाल्पवाद्विपमगतिजावर्तगा- भनाभिः । प्राप्य प्राप्तप्रथिम जपनं विस्तृता हस्तिनाथ ! स्रोतो- भेदं भजति भवतः पाददेशापदेशात् ॥ ५५ ॥ रम्भास्तम्माः करि- वरकराः कारभास्मारभाजो वैपाश्लेपा अपि मरकतस्तम्भमुख्यास्तु साख्याः । साम्यं सम्यग्वरद ! न दधुस्मर्वमुर्यास्त्वर्वोर्न वैश्वर्य दति न तथा यौपनारम्भनृम्भाः॥५६॥ या ते गात्रे वरद ! निता कान्तिमय्यापमाऽभूत्तस्यास्त्रोतोयुगलमिह ययाति पादप्र- ·स्तोत्ररलावळी । १ बादम् । तातोर्चभ्रमियुगमिवोद्भानुनी जानुनी ते पादुक्ष्णोर्स ककुदयुगलं यौवनैश्वर्यनानोः ॥ ५७ ॥ प्रेम्णाऽऽमातुं करिगिरिशि. रोयोमुखीभावभाजोरधिद्धन्दाहयकमलयोर्दण्डकाण्डायमाने । अद्रि- स्पर्श-द्रवसुखत उत्कण्टके रोमहाद्दृष्टिवरद ! किमलं लधि- तुं जषिके ते ॥ ५८ ॥ भक्तानां यद्वपुपि दहरं पण्डितं पुण्डरीक पचाम्लानं वरद । सतताध्यासनादासनान्जम् । आमायानां यदपि च शिरो यश्च मूर्धा शठारेईस्त्यद्रेर्वा किमतिसुखदं तेषु पादाब्जयो- स्ते ॥ ५९ ॥ पद्यास्त्रद्याशुलिघु वरद ! प्रान्ततः कान्तिसिन्धो चींचीवीथीविभवमयीष्वम्भसो लम्भितासु । विन्दमिन्दुः प्रतिफ- लनजां सम्पदं कि पदं ते छायाच्छना नखविततितां लम्भितश्शु- म्भितस्सन् ॥ ६० ॥ शम्भोरम्भोरुहमुख ! सखा सन् सहायश- शाङ्क: कुर्वन्सेवां वरद ! विकलो वृत्तहीनस्सुवक्रः । त्वत्पादाब्जे प्रियमख ! नखच्छपनाऽऽश्रित्य नित्यं सद्वृत्तोऽभूत्स च दशगुणः पुष्कलो निष्कलङ्कः ।। ६१ ॥ त्वत्पादाब्जे प्रयाता सुरसरिदभव- त्याम् चतुर्धा ततस्तास्वेका धत्ते ध्रुवस्सा त्रिभुवनमपुनातीन्पयो भावयन्ती । तत्रैका खं व्रजन्ती शिवयति तु शिवं सा पुनस्सप्तधाऽभूत्तास्वेका गां पुनाना वरद । सगरजस्वर्गसर्ग प. कार ।। ६२ ।। परिजनपरिवर्हाभूषणान्यायुधानि प्रवरगुणगणाथ शानशक्त्यादयस्ते । परमपदमचाण्डान्पात्मदेहस्तथात्मा घरद । सकलमेतत्संश्रितार्थ चकर्थ ॥ ६३ ॥ अनाम द्यासव्यं न तब किल किञ्चिदरद ! ते जगज्जन्मस्थैमप्रलयविधयो धीविलसितम् । तथा- पि क्षोदीयस्सुरनरकुलेप्याश्रितजनान्समाश्लेटुं पेष्टुं तदसुखकृतां चा- वतरसि ॥ ६४॥ विवेकधियमेकतो घभिनिवेशलेशो हरेन्महत्यमि- निवेशनं किमुत तन्महिम्नस्तव । अहो । विसदृशे जगत्यवततर्थ पार्थादिकं निजं जनमुदश्चयन्वरद तं समाश्लेषकः ।। ६५ ।। सं- श्लेये भजतां त्वरापरवशः कालेन संशोध्य तानानीय स्वपदे स्पस- ·वैदिक-सर्वस्व । जमकृतं सोढुं विलम्ब बत! | अक्षाम्यन् क्षमिणां वरो घरद ! सश्र- जावतीर्णो मयः किंनाम त्वमगंश्रितेपु वितरन् चेपं वृणीपे तु तान् ॥ ६६ ॥ वरद ! यदि न भुव्यत्रातरिष्यश्श्रुतिविहितास्त्वदु- पतनार्चनाद्याः । करणपथविदूरगे सति त्वयि अविषयतानिकृताः किलाभविष्यन् ॥ ६॥ यदपराधसहलमजसजं त्वयि शरण्य ! हि. रण्य उपावहत् । वरद ! तेन चिरं त्वमविक्रियो विकृतिमभकनिर्भ- जनादगाः ॥ ६८ ॥ त्वामामनन्ति कवयः करुणामृताब्ये ! ज्ञान- क्रियामजनलभ्यमलम्पमन्यः । एतेषु केन परदोत्तरकोसलस्थाः पूर्व सदूर्यमभजन्त हि जन्तवस्त्वाम् ॥ ६९ ॥ भजत्सु वात्सल्यव. शात्समुत्सकः प्रकाममत्रावतरेर्वरप्रद । । भवेश्च तेपो मुलमोऽथ किंन्निदं यदङ्गदामा नियतः पुराऽरुदः ॥ ७० ॥ नरसिंहतनुरगौ- णी समसमयसमुद्भवश्व भक्तगिरः । स्तम्मे च सम्भवस्ते पिशुनयति परेशतां वरद ! ॥ ७२ ॥ तापत्रयीमयदयानलदह्यमानं गुह्यन्तमन्त। मनयन्तमनन्त ! नैव । स्थातुं प्रयातुमुपयातुमनीशमीश ! हम्तीश ! इष्टयमृत दृष्टिभिरामजेथाः ॥ ७२ ॥ नानाविरुद्धविदिशासु दिशासु चाहो वन्ध्यैर्मनोरथशतैयुगपडिकष्टः । त्वत्पादयोरनुदितस्पृह एप सोऽहं न स्वस्ति हस्तिगिरिनाथ ! निशामयामि ।। ७३ ॥ है नि मयोऽस्म्यविनयोऽसि यतस्त्वदधौ लिप्मामलब्धवति चेतसि दुर्वि- नीते । दुप्फर्मवर्मपरिकर्मित एप सोऽहमने वरप्रद । तर प्रलपा- मि किश्चित् ।। ७४ ॥सव्याधिराधिरवितुष्टिरनिष्टयोगस्स्त्रामीएमज- नममर्पकरो निकपः । कृन्तन्ति सन्ततमिमानि मनो मदीयं हस्ती- श! न त्वदमिलापनिधिप्रहाणिः ॥ ७५ ॥ विद्वेपमानमदगगवि- लोभमोहायाजानभूमिरहमन मवे निमज्जन् । निईन्द्र ! नित्यनि- वद्यमहागुणं त्वां हस्तीश! कश्ययितुमीक्षिमीप्सितुं वा ॥७६।। पुत्रादयः कथममी मयि संस्थिते स्युरित्यप्रतिक्रियनिरर्थकचिन्त. नेन । येन तु सयमहं भविताभि कीरगित्यस्ति हस्ति गिरिनाथ !

·7 स्तोत्ररलापळो। विमर्शलेशः ॥ ७० ॥ शम्माचलं बहुलदुःखमनर्थहेनुरस्पीय इत्यपि विमृष्टिषु दृष्टदोपम् । दुर्वासनागढिमतस्मुखमिन्द्रियोत्थं हातुं न मे मतिरलं वरदाधिराज ! ॥७८ ॥ वुद्ध्वा च नो च विहिताकरणाने। पिद्धसंसेवनैस्त्वदपचारशतैरसयैः । भक्तागसामपि शतैर्भवताऽऽय- गण्पैईस्तीश ! वाक्तनुमनोजनितैहतोऽसि ॥ ७९॥ स्वद्दास्यमस्य हि मम स्वरसप्रसक्तं तचोरयम्भयमहं किल चसखल प्राक् । त्वं मामकी- न इति मामभिमन्यसे म हस्तीश ! संशमय नतमि विवादम् 11८० ॥ भोगा इमे विधिशिवादिपदं च किञ्च स्वात्मानुभूतिरिति या किल मुक्तिरुक्ता । सर्वं तद्पजलजोपमहं जुपेय हस्त्यद्रिनाथ ! तर दासमहारसज्ञः ॥८१ ॥ विपय विषधरनजव्याकुले जन- नमरणनकचक्रास्पदे । अगतिरशारणो भवाब्धी लुटन वरद ! शरणमित्यहं त्वां वृणे ॥ ८२ ॥ अकृतमुक्तकस्मुष्कृत्तरः शुभगुणलवलेशदेशातिग । अशुभगुणपरस्सहस्राइतो परद- मुरुदयं गति त्वां पृणे ॥ ८३ ॥ शरणवरण पागियं योदिता न भवति बत ! सापि धीपूर्षिका 1 इति यदि दयनीयता मव्यहो । वरद ! तब भवेत्ततः प्राणिमि ॥ ८४ ॥ निरवधियु कृतेषु चाग- स्त्रहो ! मतिरनुशपिनी यदि स्यात्ततः । वरद ! हि दयसे न संशे. महे निरनुशयधियो हता है ! क्यम् ॥ ८५॥ शरणवरणवागियं याद्य मे वरद ! तदधिकं न किञ्चिन्मम । सुलभमभिमतार्थदं साधनं तदयमवसरो दयायास्तव ।। ८६ ॥ विषयविपयिणी स्पृहा भूयसी तब तु चरणयोन साल्पापि मे । वरद ! ननु भरस्तवैव स्वयं यदुत तब पदस्पृहा जन्म मे ॥ ८७ ॥ इयमिह मतिरस्मदुज्जीवनी घरद ! तब सलु प्रसादारते । शरणमिति बचोऽपि मे नोदियाच- मसि मयि ततः प्रसादोन्मुखः ॥ ८८ ॥ वरद ! यदिह वस्तु वा- ज्छाम्यहं तय चरणलभाविरोधस्ततः । यदि न भवति तच देहि ममो ! सटिति वितर पादमेवान्यथा ॥ ८९ ॥ वदपि किमपि ·वैदिक-सर्वस्व हन्त ! दुर्वासनाशतविवशतया यदभ्यर्थये । तदतुलदय ! सार्व। सर्वप्रद ! प्रवितर वरद ! क्षमाम्भोनिधे ॥ ९० ॥ प्रियमितरद थापि वा यद्यथा वितरसि वरदप्रमो! त्वं हि मे । तदनुभवनमेव युत्तं तु मे त्वयि निहितभरोऽसि सोऽहं यतः ॥ ९१ ॥ यथासि यावानसि योऽसि यद्गुणः करीश ! यारग्विमयो यदिङ्गितः । तथाविधं त्वाऽहममक्तदुहं प्रपत्तिवाचैव निरीक्षितुं इणे ॥ ९२ ॥ अये । दयालो । वरद । क्षमानिधे । विशेषतो विश्वजनीन । वि. श्वद ! । हितज्ञ ! सर्वज्ञ ! समप्रशक्तिक ! प्रसह्य मां प्रापय दा. स्थमेव ते ॥ ९३ ॥ स्वर्गुणस्स्वचरितैस्स्ववेदनाद्भजन्ति ये त्वां त्वयि भक्तितोऽयया । करीश ! तेपामपि तायकी दया तथात्वकृत सैव तु मे पलं मतम् ॥ ९४ ॥ यदि त्वभक्तोऽप्यगुणोऽपि निष्क्रि. यो नियमो निष्फतदुष्कृतो न च । लभेय पादौ परद ! स्फुटा- स्तनः क्षमादयापास्तव मगला गुणाः ॥ ९५ ॥ विलोकन विभ्रम. परपि भुयोः सितामृतैरिङ्गितमहलैरपि । प्रचोदितस्ते वरद ! प्रहृष्टपीः कदा विधासे परिवस्सनं तव ॥ ९६ ॥ विविश्य विश्वे. न्द्रियतर्पकापीमनाम्पले नित्यनिपातनिश्चलाः । सुधाससीई. स्तिपते ! सुशीतलाः गिरः श्रवस्वारगृणुपाम तावकीः ॥९७ ॥ अोपदेशासिलकालयोगिनीयहं स्वपम्पास्पसिलासनन्यधीः । अ. शेपदासकरतिस्तदाचरन् करीश ! वर्तेच नदा त्वदन्तिके ।। ९८॥ इमं जनं हन्त ! कदाभिपेक्ष्यति त्वदक्षिनघोरद । श्रमापहा । अकृत्रिमप्रेमरसप्रवाहजा विमृतरी वीक्षणदीचिसन्ततिः ॥ ९९ ॥ सदावनत्वेऽपि तदातनत्वपनवी मनप्रेमग्मप्रवाहया । निपेक्तिं रयां मननोतल्या थिया करीम ! पश्येम परशतं समाः ॥१०० ।। Firing गनन्दनादिभिम्मुदुलमं मक्तजनरलभम् । अचि. ra ममता: परप्रद ! त्वत्पदमाप्नुयां कथम् ॥ १०१॥ .

·स्तोत्ररत्नावळी । रामानुजांधिशरणोऽस्मि कुलप्रदीपस्त्वासीत्स यामुनमुनेस्स च ना- थवंश्यः । वंश्यः पराकुशमुनेस्स च सोऽपि देव्याः दासस्तवेति वरदासि तवेक्षणीयः ॥ १०२ ॥ पश्चस्तव्यां वरदराजस्तवस्समासः॥ . श्रीश्रीवत्सचितमिश्ररनुगृहीतायां पञ्चस्तयां श्रीस्तवः। Vier. श्रीचरसचिह्नमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयत्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलसूत्रताम् ॥ सस्ति श्रीदिशतादशेषजगतां सर्गोपसर्गस्थितीः स्वगं दुर्ग- तिमापवर्गिकपदं सर्व च कुर्वन् हरिः । यस्या वीक्ष्य मुवं तदिशि- तपराधीनो विधत्तेऽखिल क्रीडेयं खलु नान्यथाऽस्य रसदा स्यादैक- रस्थातया ॥१॥ हे श्रीदेवि ! समस्तलोकजननीं त्वां स्तोतुमीहा- महे युक्तां भावय भारती प्रगुणय प्रेमप्रधानां धियम् । मक्ति भन्दय नन्दयाश्रितमिमं दासं जनं तावक लक्ष्यं लक्ष्मि ! कटाक्षवीचिवि- सृतेस्ते स्याम चामी वयम् ॥ २॥ स्तोत्रंनाम किमामनन्ति कायो यद्यन्यदीयान्गुणानन्यत्र स्वसतोधिरोप्य फणितिस्मा सहि बन्ध्या सायि । सम्यक्सत्यगुणाभिवर्णनमथो चूयु कथं तादृशी पाग्याचा रूपतिनापि शक्यरचना त्वत्सद्गुणार्णानिधौ ॥३॥ ये वाचा मन- मां च दुर्गहतया ख्याता गुणास्वायकास्तानेर प्रति साम्युजिह्व- मुदिता है । मामिमा भारती । हास तनु न मन्महे न हि चको- का खितां चन्द्रिका नालं पातुमिति प्रगृह रसनामासीत सत्यां पि ॥ ४॥ क्षोदीयानपि दुष्टबुद्धिरपि निस्स्नेहोऽप्यनीहोपि ते कीर्ति देवि ! लिहलह न च विमेम्यज्ञो न जिमि च । दुप्येत्सा ·७६ वैदिक सर्वम्व तु न तावता न हि सुना लीढापि भागीरथी दुष्येच्छ्वाऽपि न ल- अते न च निभेत्यार्तिस्तु शाम्येच्छुनः॥५॥ ऐश्वयं महदेव बार रुपमवा दृश्येत पुंसां हि यवल्लभभ्यास्समुदीक्षणाचव यतस्सार्व- त्रिकं वर्तते । तेनैतेन न विस्मयेमदि जगन्नाथोऽपि नारायणो धन्यं मन्यत ईक्षणात्ता यतस्स्वात्मानमात्मेश्वरः ॥ ६ ॥ ऐश्वर्य यदशेप- पुंसि यदिदं सौन्दर्यलागण्ययोः रूपं यच हि मगलं किमपि यल्लोके सदित्युच्यते । तत्सनं त्वदधीनमेव यदतः श्रीरित्यभेदेन का यदा श्रीमदिर्तीदृगेन वचमा देवि ! प्रथामश्नुते ॥ ७ ॥ देवि ! त्वन्म- हिमावधिर्न हरिणा नापि न्चया ज्ञायते यद्यप्पेनमथापि नव युवयो- स्मर्वज्ञता हीयते । यन्नास्त्येव तदनतामनुगुणां सर्वज्ञताया विदु ब्योमाम्भोजमिदन्तया फिल विदन् भ्रान्तोऽयमित्युच्यते ।। ८ । लोके चनसतिगृहस्पतिवारतम्यं यस्याः प्रसादपरिणाममुदाहरन्ति । सा भारती भगनती तु यदीयदासीनां देवदेवमहिपी श्रियमाश्रयाम: ९॥ यस्याः कटाक्षमृदुतीक्षणदीक्षणेन सद्यस्ममुल्लसितपल्लरमुल्ल. लास । विश्व विपर्ययसमुत्थविपर्ययं प्राक् तां देवदेवमहीपी श्रियमा- श्रयामः ।। १० ॥ यस्याः कटाक्षवीधालणलक्ष लक्षिता महेशा- सम्युः। श्रीरङ्गराजमहिपी सा मामपि वीक्षता लक्ष्मीः ॥ अआश्चो यत्पदसरसिजद्वन्द्वमाश्रित्य पूर्व मूर्ना यस्यान्वयमुपगता देशिरा मुक्तिमारः। सोऽयं रामानुजमनिरपि स्त्रीयमुक्ति करस्था पत्मबन्धादमनुत कथं वयो फ़रनाथः ।। पञ्चस्तव्या श्रीमतसम्ममाप्तः पवम्तनी च ममासा ।।

·स्तोत्ररथावळी। श्रीपराशरमट्टायरनुगृहीते श्रीरंगराजस्तवे पूर्वशतकम् । श्रीपराशरभहार्यः श्रीरलेशपुरोहितः। श्रीवरसाइसुतश्श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूपसे ।। श्रीवत्सचिगमिश्रेभ्यो नमउक्तिमधीमहे । यदुक्तयत्रयीकण्ठे यान्ति मङ्गलमत्रताम् ॥ १॥ रामानुजपदच्छाया गोविन्दाहाऽनपायिनी। तदायत्तस्वरूपा सा जीयान्मद्विश्रमस्थली ॥ २ ॥ रामानुजमुनिर्जी- याद्यो हरेभक्तियन्त्रितात् । कलिकोलाहलक्रीडामुधाग्रहमपाहस्त ॥३॥ विधाय वैदिकं मार्गमकौतुस्कुतकण्टकम् । नेतारं भगव- इतर्यामुन मनवामहै ॥ ४ ॥ नौमि नाथमुनि नाम जीमूर्त भक्त्यवग्रहे । वैराग्यभगवरात्वज्ञानमत्यभिवपुकम् ॥ ५ ॥ प्रापि, जुपामहे कृष्णतृष्णातत्वमियोदितम् । सहनशाखां योऽद्राक्षीदा- विडी ब्रह्मसंहिताम् ॥ ६॥ नमः श्रीरङ्गनायक्य यद्भूषिभ्रमभे- दतः । ईशेशितव्यवैपम्यनिमोन्नतमिदं जगत् ॥ ७ ॥ श्रीस्तनाभ- रणं तेजः श्रीरङ्गशयमाश्रये । चिन्तामणिमित्रोद्वान्तमुत्सङ्गेऽनन्त- भोगिनः ॥ ८॥ अस्ति बस्त्विदमित्यन्त्वप्रसंख्यानपराङ्मुखम् । श्रीमत्यायतने लक्ष्मीपदलाक्षकलक्षणम् ॥ ९॥ लक्ष्मीकल्पलतोतु- गस्तनस्तरकचञ्चलः । श्रीरङ्गराजभृङ्गो मे रमतां मानसाम्बुजे ॥ १० ॥ स्वस्ति श्रीस्तनकस्तूरीमकरीमुद्रितोरसः । श्रीरङ्गराजाच्छ- रदश्शतमाशास्महेतराम् ।। ११॥ पातु प्रणतरक्षायां विलम्बमसह- निव । सदा पञ्चायुधी विभत्स नः श्रीरङ्गनागकः ॥ १२ ॥ अमतं मतं मतमधामतं स्तुतं परिनिन्दितं भवति निन्दितं स्तुतम् । इति रङ्गराजमुद पत्नयी स्तुमहे वयं किमिति तन शक्नुमः ॥ १३ ॥ यदि मे सहस्रवदनादिवभवं निजमर्पयेत्स फिल रणचन्द्रमाः । अथ ·७८ वैदिक-सर्वम् । शेषवन्मम च तद्वदेव वा स्तुतिशक्त्यमावविभवेपि भागिता।।१४।' सो अङ्ग ! वेद यदि वा न फिलेति वेदस्सन्देग्ध्यनपचिदमात्मनि रङ्गनाथम् । स्थाने यदेष सलु दोषमलीमसाभिर्मद्वाग्मिरैशमतिगा यनमावृणोति ।। १५ ।। वं संस्कृतद्राविडवेदसूक्तैर्भान्तं मदुक्तर्म लिनीकरोति । श्रीरङ्गकनः कलभं क एप स्नात्वापि धूळीरसिकं निषे द्धा ॥ १६ ॥ किन्तु प्रपत्तियलतारितविष्णुमायमद्वंश्यराजकुलदुर्ल लितं किलैवम् । श्रीरङ्गराजकमलापदलालितत्वं यद्वाऽपराध्यति मम स्तुतिसाहसेमिन् ॥ १७॥ नाथस्य च स्वमहिमाणपारदृश्ववि झानमामिलसितं सहते न वेदः । आपेक्षिकं यदि तदस्ति ममापि तेन श्रीरङ्गिणस्स्तुतिविधावहमध्यकार्पम् ॥ १८ ॥ अन्यत्रातद्गु गोक्तिभगवति न तदुत्कर्षचौयैः परेसां स्तुत्पत्याद्यावदा फणि- तिरपि तथा तस्य निस्सीमकत्वात् । आनायानामसीनामपि हरि विभवे वर्परिन्दोरिवान्धी सम्बन्धात्स्यात्मलाभो न तु कालनतः स्तोतरे न कि मे ॥ १९ ॥ कावेरीमनगाहिपीय भग- पोगान्तरायीमवत्कर्मक्लेशफलाशयप्रशमनोद्वेलामलस्रोतमम् । जन्तोस्संसरतोचिरादिसरणिव्यासगभगाय लोकेसिन विरजेव वेल्लितजला श्रीरङ्गमालिङ्गति ॥ २० ॥ दुग्धा धिर्जनको जनन्यहमियं श्रीरेप पुत्री वरश्श्रीरङ्गेश्वर एतदई मिह किं कुर्यामितीवाकुला । चञ्चचामरचन्द्रचन्दनमहामाणिक्यमुक्तो- स्करान् कावेरी लहरीकरैर्विदधर्ता पति सा सेव्यताम् ॥ २१ ॥ तीर्थ शुन्धति पाति नन्दनसम्न् रथ्याङ्गणान्युक्षति स्नानीयाईणपा नवारि वहति स्नावः पुनीत जनान् । श्यामं वेदरहो व्यनति पु लिने फेनैईसन्तीय सद्गह्मा विष्णुपदीत्वमानमुखरां हेमापगा ह. न्त्वधम् ॥ २२ ॥ अगणितगुणावधं सर्व सिरनसमप्रतिक्रियमपि पयापूराप्याययन्त्यनुजाग्रती । प्रवहति जगद्धात्री भूत्वेव र पतेर्दया शिशिरमथुराज्गाधा सा नः पुनातु मरुधा ।। २३ ।। या ·७९ . स्तोत्ररलावळी । तरलतनुतरङ्गमन्दमान्दोल्यमानस्वतटविटपिराजीमञ्जरीसुप्तभृङ्गा । क्षिपतु कनकनानी निम्नगा नारिकेलकमुकजमकरन्दैमांसलापा भेदहा ॥ २४ ॥ कदलबकुलजम्ब्यूगमाकन्दकण्ठद्वयससरसनीरामन्तरा - सकन्याम् । प्रबलजलपिपासालम्बमानाम्बुदौषधमकरतरुवृन्दवन्ध- तामन्तरीपम् ।। २५ ।। यद्विष्णोः पदमतमः परोरजोप्रथं मुक्ता- नामनुविरजं विदीप्रमाहुः । तत्पुण्यं पुलिनमिदन्तयाध मध्येकावेरि स्फुरति तदीक्षिपीय नित्यम् ॥ २६ ॥ त्रय्यन्तप्रतिमतीषु वैष्यवानां प्राप्यासु प्रचुरमवश्रमापहाम् । कावेरीपरिचरितासु पावनीपु श्री- रोपवनतटीपु चर्तिपीय ।। २७ ।। स्फुरितशफरदीर्यनालिकेरीगु- लुच्छप्रसृमरमधुकुल्यावर्धितानोकहानि ! रतिमपिरति रङ्गारामरम्य- स्खलानि क्रमुकपनसमोचामेकानि क्रियासुः ॥ २८ ॥ अधिपरम- पदं पुरीमयोध्याममृतवृतामपराजितामुशन्ति । पुलिनमुपरि रङ्गरा जधानी पिशितदृशामपि सा पुरथकास्ति ॥ २९ ॥ भवपदमपि दिव्यधाम कर्तुं तदुभयतन्त्रितहर्यमालिकेय । भवनमणितलैर्विज. म्भमाणा जयतितरामिह रङ्गराजधानी ।। ३० ।। मणिमकररुचीर्वि- तत्य पाशान् वितृमरकेतुकरैग हिमांशोः। श्रिय इव नवकेलये जि- वृक्षुस्सुखयतु रगपुरी चकासती नः ।। ३१ ।। जनपदसरिदन्तरी. पपुप्यत्पुरपरिपालननित्यजागरूकान् । ग्रहरणपरिवारवाहनाढयान कुमुदमुखान् गणनायकान् नमामि ॥ ३२ ॥ अहृतसहजदाथा स्मरयस्सस्तबन्धा विमलचरमदेहा इत्यमी रङ्गधाम । महितमनुज- तिर्यपस्थावरत्वाश्श्रयन्ते सुनियतमिति ह स प्राहुरेभ्पो नमः स्ताद ॥ ३३ ॥ श्रीरङ्गदिव्यभवनं भुवि गोपुराणां प्राकारितेन निकरण गरुत्मतेव। पार्श्वप्रसारितपतस्त्रपुटेन भक्त्या नानातन मिरुपगढमुप- प्रयासः ॥ ३४ ॥ प्राकारमध्याजिरमण्टपोक्तया सद्धीपरत्नाकररत्न- शला। सर्वसहा रङ्गविमानसेवा प्राप्सन उन्मन्दिरमाविरस्ति ॥३५॥ जितवायजिनादिमणिप्रत्तिमा अपि वैदिकयनित रङ्गपुरे । मणि- ·. वैदिक-सर्वस्व मण्टपवागणान् विदधे परकालकविः प्रणमेमहि तान् ॥ ३६ ॥ सेराननाक्षिकमल मनः पुनानान् दंष्ट्रागदा कुटिभिद्विषतो धुना- नान् । चण्डप्रचण्डमुखतः प्रणमामि रङ्गद्वारावलीपु चतसुषधि- कारभाजः ॥ ३७ ॥ सर्वात्मसाधारणनाथगोष्ठीपूरेऽपि दुप्पूरमहा- वकाराम् । आस्सानमानन्दमयं सहनस्थूणादिनाऽऽन्नातमवाप्नवानि ॥ ३८ ॥ विहरति हरी लक्षया लीलातत्रपरिक्रिया विनिमय विधासनासूनिक्रियासफलोत्पलाम् । अथ मुनिमनःपमेष्वब्जास• हायविहारजश्रमहरती यामस्तामैन्दवीमरविन्दिनीम् ॥ ३९ ॥ ता. पत्रयीमन्दवपुष्करिण्यों निमज्ज्य निर्वापयिताऽसि यसाः । अ. भ्यासतोऽपामघमर्पणीनां चन्द्रस्मधादीधितितामयाप ॥ ४० ॥पूर्वेण तां तददारनिम्नप्रसमशीताशयममनाथाः । पराकुशायाः प्रथमे पुमामो निवेदिवांसो दश मां दयेरन् ।। ४१ ॥ आधारशक्तिमुपरि प्रकृति परेण तां कूर्ममत्र फणिनं पृथिवी फणासु । पृथ्व्यां पयोधि- मंघितन्नलिनं निधाय श्रीरङ्गधाम मुनिविष्टमभिष्ट्यानि ॥ ४२ ॥ परेण नाकं पुरि हेममय्यां यो ब्राकोशोऽस्त्यपराजिताख्यः । श्री. रजनामा तमपीमपेयं विमानराजं भुवि मावयानि ॥४३॥ अनाया- सातत्यायुरुपरगनादोपरहितं जने तांस्तान् कामान् विदधदपि सा- युज्यहृदयम् । असन्देहाध्यासं भगवदुपलम्भस्थलममी प्रतीमः श्रीरङ्ग श्रुतिशतसमानदि शरणम् ॥ १४ ॥ अपि फणिपतिमावाच्छुभ्रम- न्तश्शयालोर्मरकतसुकुमारः रङ्गभ मयूवैः । मकसजलघिपानश्याम- जीमतजैत्रं पुलकयति विमानं पावनं लोचने नः ॥ ४५ ॥ व्यापि रूपमपि गोष्पदयित्वा भक्तवत्सलतयोज्झितवेलम्। तद्विपन्तपन- कैमरिरूपं गोपुरोपरि पिम्भितमीडे ॥ १६ ॥ अहमलमलम्ब रसीदतामित्यजय निरमदुपरिभागे गोपुरं रङ्गधाम्नः । कचन नृपरि- पाटीवासित कापि मिहनमसुरभितमेकं ज्योतिग्ग्रे चकास्ति ॥४७॥ संशोध्य पापनमनोहरदृष्टिपतिर्देवाय मामपि निवेदयतां गुरूणाम् ।

·स्तोत्ररनावळी। ८९ साव्योचरे भगवतोऽस्य कटाक्षत्रीक्षापङ्क्ति अपय परितः परितो भवेयम् ॥४८॥ श्रीरङ्गराजकरनभितशासिकाभ्यो लभ्या स्वहस्त- कलितश्रवणाचतंसम् । पुनागतल्लजमजससहस्रनीतिसेकोत्थदिव्यनि- जसौरभमामनामः ॥४९॥ श्रीराचन्द्रमसमिन्दिरया पिर्नु किन्यस्य विश्वचिदचित्रयनाधिकारम् । यो निर्माहत्यनिशमदगुलिमुद्रसेन सेना- न्यमन्यविमुखास्तमशिथियाम ॥ ५० ॥ सैन्यधुरीणाणसहायां सुत्रवतीमाशिश्रियमम्बाम् । श्रीपदलाक्षालाञ्छिरसेवाप्रोवलसदोई- ल्लिविलासाम् ॥ ५१ ॥ विदधतु सुखं विधरसेनस ते प्रथमे भटाः करिमुखजयत्सेनौ कालाहसिंहगुखौ च नः। जगति भजतां तत्तत्प्रत्यूहतूलदवानलाः दिशिदिशि दिवारानं श्रीरङ्गपालनकर्मठा ॥५२॥ श्रुतिमयमतिहर्षप्रश्रयस्मेरवक्त्रं मणिमुकरमियाने मङ्गलं रङ्ग- धानः । शरणममिगताः सो यत्र रूपस्वरूपस्वगुणमहिमदी गोदते राशायी ॥५३।। तायपक्षतिबदस्य बल्लभां रुद्रया सह मुकीर्तिम- चये । हर्पयापमपि कीर्तिमर्थिनां यन्मुखेन कमला कटाक्षयेत् ॥५४॥ स्त्रास्त्ररूपस्फुरन्मौळिमा शब्द इत्युदुनानान सुरांतर्जनीमुद्रयानार्थ निद्रोचितोनिद्रतानेक्षणां सश्चरन्तीं स्तुमस्तां च पश्चायुधीम् ॥५५॥ असणामाग्रेसरं नाथपीक्षाशीक्षीबोवलनृपाभिरामम् । चक्रं दैत्य' च्छेदकारमापिताङ्ग नाम्यज्यालामालभारि प्रपये ॥५६॥ हनुभूप- विसीपणयोः स्यां यतमाविह मोक्षमुपेक्ष्य । रघुनायकनिष्क्रियभूतं भुचि रङ्गधनं रमयेते ।। ५७ ।। इतो पहिः पञ्च पराश्चि खानि प्रत्यश्चि तानि स्युरितोऽन्तरित्यम् । औपाधिोम्यो निरुपाधिभो. ग्ये प्रत्याहरवियर बजामि ।। ५८ ॥ शेषशयलोचनामृतनदीरया- मुलितलोलमानानाम्। आलम्पमिवामोदस्तम्भद्वयमन्तरङ्गमभियामः ।। ५९ ॥ श्रीरशान्तमन्दिरं दीमशेष श्रीभूमीतद्रम्पजामावगर्भम् । परोम श्रीदिव्यमाणिस्यभूपामभूषायास्तुल्यमुन्मीलितायाः ॥६॥ लीलालता पाणीजारपतग्रहार्पितकराग्राः । प्रोतावतंसितकुचाः ·८२ वैदिक-रावस्या पदाञ्जसंवाहिनीय स्तुमहे ।। ६१ ॥ मुकुलितनलिनास्सकौमुदीका इव सुनिशा विमलादिका नवापि । शिरसिकतनमयदेकहस्ता इत. रकरोचलचामराः श्रयेयम् ॥ ६२ ॥ उत्फुहपजतटाफमियोपयानि श्रीरङ्गराजमिह दक्षिणसव्यसीनोः । लक्ष्मी विहाररसिकामिव राज- हंसी छायामिवाभ्युदायिनीमवनीं च तस्याः ।। ६३ ॥ पिय नयन ! पुरस्ते रङ्गमर्याभिधानं स्थितमिव परिपालत्पुण्डरीक तटायम् । श्रियमपि विहरन्ती राजहंसीमिवासिन् प्रतिफलनमिपास्याः पक्ष्य विश्वंभर्ग च ॥ ६४ ॥ गौशील्पशीतलमवेलपातरजासंप्ला- वितामिलमकृत्रिमभूम निम्नम् । लक्ष्म्या च चामितमगुग विगाइ- मानाः श्रीरङ्गराजमिपपनसरः प्रसन्नम् ॥ ६५ ॥ सिंहासने कमल. या क्षमपा च विचगेकावपत्रयितुमसदसग्निपण्णम् । लक्ष्मीखयं. वरमनाधिपीवनश्रीसौन्दर्य सम्पदवलिप्तमिवालिहीय ॥ ६६ ॥ आपादमूलमणिमौलि ममुष्टगत्या स्वातन्त्र्यसौहदतरजितयाङ्गम- ग्या । सम्पं समस्तजनचेतसि मन्दधानं श्रीरशराजगनिमेषगनु. सियान ॥ ६७ ॥ क्षितिकमलनिवासाकल्परल्लीमलीलोल्लुटनद- शदिशोषयौवनारम्मनृम्मः । श्रममपहरतां मे राधागेति ताराद्वरम- यफलनमः पनलः पारिजातः ॥ ६८ ॥ संभापमाणमिव सर्वरशं- चंदन मन्दग्मिनेन मधुरेण च वीक्षणेन । दिव्यानपुष्पिता- जमत्यदारं रगाम्पदं मम शुभाश्रयमाश्रयाणि ।। ६९ ।। एने ना- गदागदर्शनभृतः क्षेमारा पाइनः पादद्वन्द्वमिदं शरण्यममयं भद्रं चयो है जनाः!। इस्पनुष्यमयक्षरे वग्नले मेरेण पण गाव्या- उर्वन्निन निहिन्मम धुरं धीरगामहः ॥ ७० ॥ अरिहंप्रध- मिकाचरिनान्मदानरामोदमाननग्यापनसारलेपः। । पारिजा- तमिव नतनतापमानशागारानं कथमीमहि रायम् ॥ ७१ ।। आलोका हदयालबो गरशादीमानर्मापतिम्मन प्रमायानि यागि ५अनिलयात सरन्यं यः । चामलिगनागवानि न मे श्री.

·८३ स्तोत्ररत्नावली। रङ्गशृङ्गार ! ते भावा यौवनगन्धिनः किमपरं सिञ्चन्ति चेतांसि नः ॥ ७२ ॥ आपत्किरीटमलिकोल्लसर्वपुण्डूमाकर्णलोचनमन- कुशकर्णपाशम् । उत्फुल्लवक्षसमदायुधबाहुमहनीविं च रगपतिम- जपदं भजामः ॥ ७३ ॥ अजन्यस्तपदाचमश्चितकटीसंवादि- कौशेयकं किञ्चित्ताण्डवगन्धिसंहननकं निर्व्याजमन्दसितम् । चूडा- चुम्निमुसाम्युचं निजशुजाविधान्तदिव्यायुधं श्रीरङ्गे शरदश्शतं तद इतः पश्येम लक्ष्मीसखम् ॥ ७४ ॥ अग्ने ताक्ष्येण पश्चादहिप- तिशयनेनात्मना पार्श्वयोश्च श्रीभूमिम्यामतृप्त्या नयनचुलकनैस्से- व्यमानामृतीयम् । वक्त्रेणाविस्मितेन स्फुरदभयगदाशङ्खचक्र जा- गैर्विश्वस्मै तिष्ठमानं शरणमशरणा रङ्गराज भजामः ॥ ७५ ॥ आापाश्रयमर्थिकल्पकमसह्यागस्करक्ष्मातलं सद्यस्संश्रितकामधेनुः मभियत्सर्वसमसद्धनम् । श्रीरङ्गेश्वरमाश्रयेम कमलाचक्षुर्महीजीवित. श्रीरङ्गे स मुखाकरोतु सुचिरं दास्यं च धां मयि ।। ७६ ॥ ख. फणवितानदीप्रमणिमालि सुदामरुचिप्रदिममुगन्धिमोगमुखशायित- रङ्गधनम् । मदभरमन्थरोच्छ्वसितनिश्श्वसितोत्तरलं फणिपतिडो- लिकातलिममाश्वसिमः प्रणता...,-७७ ॥ वटदलदेवकीजठरवेद- शिरःकमलास्तनशठकोपवाग्वपि रङ्गगृहे शयितम् । वरदमुदार- दीर्घभुजलोचनसंहननं पुरुपमपासिपीय परमं प्रणवार्तिहरम् ।। ७८ ॥ उदधिपरमव्योमोर्विस्मृत्य पवनालयाविनिमयमयीं निद्रां श्रीरङ्ग- नामनि धामनि । फणिपरियटस्फारप्रश्वासनिश्वसितक्रमस्खलित- नयनं तन्वन् मन्वीत नः परमः पुमान् ।। ७९ ॥ जलधिमिव नि- पीतं नीरदेनाद्रिमन्धी निहितमिव शयानं कुञ्जरं वाऽद्रिकुले । कमलपदकराक्षं मेचकं धानि नीले फणिनमधिशयानं पूरुष वन्टि- पीय ॥ ८० ॥ श्रीरङ्गेशय इह शर्म निर्मिीतामाताम्राधरपद- पाणिविद्युमो नः । कावेरीलहरिकरोपलाल्पमानो गम्भीराद्भुत दर तर्णकोऽर्णवस्य ॥ ८१ ॥ सिञ्चदिमं च जनगिन्दिरया त टिस्वान् ·८४ वैदिक सर्यस्व । भूपामणिद्युतिभिरिन्द्रधनुर्दधानः । श्रीरङ्गधामनि दयारसनिर्भरता दद्री शपालसि जीतामालमेघः ॥८२॥ आमौलिरत्नमगरपुनरा च पसयां घामक दामदुदारननोहगङ्गम् । श्रीरङ्गरोपापन नयनैः पिपामः पश्यन्मनःप्रमणमोपमिरामृतस्य ॥ ८३ ॥ अरविन्दित. मधिपाणिवत्रैरपि तापिभितमशिनाशकान्त्या । अघरेज चन्युजीवित श्रीः नियतं नन्दनयेत रङ्गपन्द्रम् ॥ ८४ ॥ अन्योन्य- रजकरुचोऽनुपमानशोभाः दिग्यसगम्बरपरिष्फरणारागाः । सं- सर्शतः पुलकिता इव चिन्मयत्याद्ररेन्दुसान्तिमाधिका मुपहयन्ति ॥ ८५ ॥ बुत कनाजगिरिसरिभिलदुदधिप्रचलितलहसिदहमहमि कया । स्नपयति जनसिननपारति तमः फरिपमरकतमणिकि- रणगणः ।। ८६ ।। भोगीन्द्राने श्वसितमरिमार्थित श्रीनित्यानुपक्त परमेशरभावन्धि । सौरम्पमाप्जुनदिशावधि रजनेतुरानन्दसंपदि निमजयते मनांसि ।। ८७ ।। रङ्गम रपि लोचनचर्चा माहसाव लिपु लेसयमानम् । पुष्यहास इति नाम दुहानं सौकुमार्यमतिमा मुनसं नः ॥ ८८ ॥ एक सित्तरमनयनन्नमन्दिरमग्नं सर्व द्रः कथमिति सुधा मामथा मन्दच तुः। ताराधि,नव्यतिकारकर रङ्गराजाइकानां तल्लारण्यं परिणमपिता विश्वपारीणवृत्ति ॥ ८९ ।। पपुर्मन्दारस्य प्रथमकुमुगोल्लाससमयः क्षमालक्ष्मीभृशीसकल करणो न्मादनमधु कासस्तौन्दर्परजि रसिकनाशीलको युपत्वं रहेन्दोस्रभपति नित्यं गुभगााम् ॥ ९० ।। किरीटचटरत्नराजि. राधिराज्यजल्पिका । गुसेन्दुफानिगरुन्मुसं तरशिव रनिमः।।९१॥ शिसारत्नोदीमं निशिदिशि घ गाणिक्यमरीलसमृहं रनप्रभु मणिकिरीट मनुमहे । समुहस्तीतं चिदचिदधिराज्यश्रिय इव प्रिया- क्रीडं चूडामणिमपि तिनं तमभित ॥ ९२ ॥ विहरतु मयि रशिणाचूलिकानमरकतिलरोधणोज्ज्वलम् । मुराममृताटाक चन्द्राम्बुजसएहर शुचिष्टग्धान्दमितम् ॥ ९३ ॥ सुखपुण्डरीकमुपरि ·स्तोत्ररलापळी । त्रिकष्टकं तिलकाच केसरसमास्समौक्तिकाः । इह रङ्गभरभिय- न्मधुव्रतप्रकरश्रियं भ्रमरलागि विनति ।। ९४ ॥ हदयं प्रसादयति रङ्गपतेः मुधुरोर्ध्वपुण्डूतिलक ललितम् । अलिकार्धचन्द्रदलसंवलि- ताममृतसुतिं यदभिशक्यते ॥ ९५ ॥ सरत्तीरहे समवनाम्य मदा. दुपरिप्रनृत्यदलिपंक्तिनि । स्फुरतो अवानुपरि लोचनयोः सवि. लासलासगति रङ्गभृतः ॥९६ ॥ सरशरनलिनमानेत्रयोः परि- सरनमदिक्षुचापच्छति । युगदयति रमायोः गुरुकुलगिव शा- इन्न श्रियः ॥ ९७ ॥ कृपया परया करिष्यमाणे सकलाङ्ग किल सर्वतोऽक्षि नेत्रे । प्रथम श्रवसी समास्तृणाते इति देयंग विदन्ति रङ्गनेतुः ॥ ९८ ॥ श्रवोनासारोधातदनधिकडोलायितगते विशाल. स्फीतायडुचिरशिशिराताम्रपरले । मियोबसिर्धस्फुरितशफरद्वन्दू- ललिते क्रियास्तां श्रीरङ्गप्रणयिनयनाम्जे मयि दयाम् ॥ ९९ ॥ करुणामृतकूलमुहैपा प्रणमत्स्त्रागतिकी प्रसनशीता । मयि रङ्गा- धनोपकर्णिकाक्ष्णोः सरितोदक्षिणवीचिसन्ततिस्स्यात् ॥ १० ॥ विलमति नासा कल्पकवल्ली मुग्धेय रङ्गानिलयस्य । सितम- पि तनाकुसुमं चुबुककपोलं च पल्लमोल्लसितम् ॥ ११ ॥ नयनशफरविद्धो कर्णपाशावरुद्धौ रुप इत्र लुठतोऽचिर्मञ्जरी- रुद्भिरन्तौ । परिमिलदलकालीविलासवेला अनुमणिमकरोनी रङ्गापुर्यामृताब्वेः ॥ १०२ । अधरमराम्भोजे तत्कर्णपा प्रणालिकावलयममि मामास्तां रहेन्दुवक्त्रसरश्विरम् । नयनश- फरं नासाशैवालमहरिकर्णिकामकरमलकश्रेणीपर्पानीलवनावलि. ॥ १०३ ॥ रमयतु स मां कण्ठः श्रीगनेरुदश्चितकामुकतरुणनी- वाफम्पुभलम्बमलिम्जुचः। प्रणयविलगल्लक्ष्मीविश्वम्भराफरफन्दली- फनकवलयनीडासंक्रान्तरेख इवोल्लसन् ॥ १०४ ॥ अधिष्ठानस्तम्भौ भुवनपृथुयन्त्रस्य कमलाकरेणोरालाने अरिकरिघटोन्माथगुमलो । पणीन्द्रस्फीतस्त्रग्व्यतिकरितसन्दिग्धविभनौ भुजा ने भूयात.ममा .

·वैदिक सव। ममि रङ्गप्रणयिनः ॥ १०५ ॥ प्रतिजलधितो वेलाशयां विभीषण- कौतुकात् पुनरिस पुरस्कर्नु श्रीरङ्गिणः फणिपुगवे । समुपदधतः कश्चित्कश्चित्प्रसारयतो भुजद्वयमपि सदा दानश्रद्धालु दीर्घमुपास्महे ॥ १०६ ॥ कुसुमभरालसी स्फटिकौदिशयों चिटपाामरतरोः पर परिहसन पृथु रनभुजः । पदुमनिमुद्रिकाकनरागदोलियः किस लपि दोर्द्वयं फणिनि निर्भरसुप्तमिमः ॥ १०७ ॥ मद्रक्षाव्रतकौतुके सुकटके विक्रान्तिकऐंजपे शाज्याकिणकर्कशिनि सुमनस्लमो- हने मार्दवे । दोर्द्वन्द्वं बहुशः प्रलोभ्य कमलालीलोपधानभात्त- चिनालकमुद्रितं विजयते श्रीरङ्गसंमशिनः ॥ १०८ ॥ भवातानां वक्यामृतसरसि मार्ग दिशदिव सयं बनेगेदं वरदमिति सन्दर्शि- तमिव । कराम्भोज पररुहवनरुपा पाटलमिर श्रयामि श्रीरङ्गेश शायितुरुपधानीकृतमहम् ॥ १०९॥ किरीटं श्रीरङ्गशपितुरुपधानी- छतभुजः विधीशाधीशत्वावरत इति संस्पृश्य वदति । निहीनानां मुख्य शरणमिति, पाहुस्तदितरः स्फुटं चूते पादाम्पुजपुगलमाजानु निहितः ।। ११० ॥ मलयजशशिलिप्तं मालतीदामतल्पं सुमणिसर- वितानं कौस्तुभमस्तिदीपम् । दनुजवृपपिपाणोल्लेखचिनं च लक्ष्मीललितगृहमुपासे रङ्गसर्वसहोरः ।। १११ ॥ हारस्फारितफेनम लहरीमालद्धिमुक्ताफलश्रेणीशी करदुर्दिनं तव इतो व्याफीर्णरत्नो. करम् । आविश्कीमाभलक्ष्मि रङ्गवसतेर्निस्सीमभूमारत पक्षी मन्दरमथ्यमानजलविश्लायं विलोकेमहि ॥ ११२ ॥ वक्षःस्थल्या तुलसिकमलाकौस्तुभैर्वैजयन्ती सर्वेशत्वं कथयतितरां रङ्गधामस्तदा- स्ताम् । कूर्मव्याधीनग्वपरिमिलत्पञ्चहेती यशोदानद्धा मौग्ध्यामर- पमधिक नस्समाधि धिनोति ॥ ११३ ॥ कियान् भरो मम जग. दण्डमण्डलीत्यतृप्तितः कृशितमिमोदर पिभोः । रिरक्षिपोचितजग- तीपरम्परां परामिव प्रथयति नामिपङ्कजम् ॥ ११४ ॥ विविध चिदचिद्वन्दं तुन्दावलम्रि वलित्रयं विगणयदिवैश्वयं व्यारयाति ·स्तोत्ररतापळी। रकमहेशितुः । प्रपतयशता सूते दामोदरत्यकरः किणः तदुमय- गुणाकृष्टं पढे किलोदरवन्धनम् ॥ ११५ ॥ त्रयो देवास्तुल्यानतप- मिदमद्वैतमधिकं त्रिकादमागचं परमिति वितर्कान् विपटयन् । वि- मोर्नामीपो. विधिभिवनिदानं भगवतस्तदन्यद्भूमहगीपरवविति सिद्धान्तयति नः ।। ११६ ॥ गर्ने कृत्वा गोप्तुमनन्तं जगदन्त मंसद्धम्या याञ्छति माम्यं ननु नामिः । उत्क्षिप्यैतत्प्रेक्षितुमुद्य. द्वामिभूयं नागीपमो रंहति रहंगायतनाम्धेः ॥ ११७ ॥ मदमिव मथुफेटाख रम्भाकरमकरीन्द्रफरामिरुप्यदर्पम् । स्फुटमिव परि- भूप गर्वगुर्दोः किमुपमिगीमहि रहकुञ्जरोर्वोः ॥ ११८ ॥ कटी- कान्तिसंवादिचातुर्यनीवीलसद्रत्नकाञ्चीकलापानुलेपम् । महान. ल्लिइन्मेरमाणिक्यतारिवाभाति पीताम्बरं रम मन्योः ॥११९ ।। भर्मस्वलांशुपरिवेष साम्बुराशेस्सन्ध्याम्बुवाहनिकृरुम्पमिवाम्बर- स । शम्पाददम्यामियान्युमुचो ममो नः पीताम्बरं पिबति रग- धुरन्धरस्य ।। १२० ।। भूपण्या कान्तिराद्गी निममा विष्वग्धीची कापि सोन्गादतिः । जाने जानुद्वन्द्ववार्ताविवर्तो जातः श्रीमद्र- गतुङ्गालयस्य ॥१२१॥ श्रीरङ्गेशयजधे श्रीभूम्यामर्शहर्षकण्ट- फिते । तत्केलिनलिनमांसलनालद्वयललितमाचरतः ॥ १२२ ॥ चन्दान्दारकमौलिमालायुज्ञानचेतःकमलाकरेभ्यः । सङ्क्रान्त- रागानिव पादपमो श्रीरङ्गमर्तुमनवे नवे च ॥ १२३ ॥ यद्वृन्दा. वनपण्डितं दधिरवैर्यताप्उयं शिक्षितं यलक्ष्मीकरसौख्यसाक्षि जल- जप्रस्पर्धमानईि यत । यक्ष्यजलस्थलज्ज्ञमपि यत्यप्रसङ्गो पदं यहत नः श्रीरगिणो मङ्गलम् ॥ १२४ ।। मुकरैस्तैस्तैश्व रेखामः । १५० हितं धीरतेशयादपङ्कजयुग बन्दामहे सुन्दरम् ।। १२५ ।। पुनानि भवनान्यह बहुप्रतीति साशुलीझलज्झलितजाह्नवीलहरिवृन्द- ·८८ वैदिक सर्वस्व । सन्देहदाः । दिवो निशि च रक्षिणवरणचारुकल्पद्रुमप्रचालनकम- जरी नसरुपीविगाहेमहि ॥ १२६ ।। श्रीरङ्गेन्दोः पदहिमलये नीलमीरभैव्या वन्दे वृन्तप्रणयिगधुपत्रातराजीवने । नियाभ्य- नधिसस्तोमसंशय्यमान हेमाम्भोजेनिविडनिकटे रामसी. तोपनीतः ॥ १२७ ॥ श्रीरङ्गराजस्तवे पूर्वशतकं समाप्तम् । श्रीपराशरगट्टॉरनुगृहीते श्रीरंगराजस्तवे उत्तरशतकम् । (0)- श्रीपराशरभट्टायः श्रीर शपुरोहितः। श्रीवत्सारमतश्श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भयसे ।। हतुं तमस्मदराती च नियमीशो मान प्रदीपमिन कारुणि- को ददाति । तेनावलोक्य कतिनः परिशुलते तं तनव केपि चप- लाशलभीभवन्ति ॥ १ ॥ या दाहयाः स्मृतयोऽर्हदादेर्वेदेषु याः काश्च दृष्टयस्ताः । आनस्कृता रानिधे ! त्वदधन्यन्धकार- ण्यः स्मृतपान मनुस्तत् ।। २ ॥ प्रत्यक्षगमधनपश्यतोहरत्लानिर्दो- पतिविमतेश्च वायवन । दुस्तप्रभातया च यक्तृदोपस्पृष्टया न प्रजाति रणविन्द ! वृद्धाः ॥ ३ ॥ अश्यविवयेदर्माणैरहिष्करण- पुनिरपयाकोहधाराहः पुमान् करणातिगः । स्फुरति हि जनाः प्रत्यासत्तरिमौ न पिनियते तदधिक्षरतां शाखं रमेश ! ते परलोकिनि ॥ ४ ॥ प्रत्यक्षा श्रीरधीच ने तथा दोपस्तदर्थः पुनः धर्माधर्मपरामरघरमायः प्रत्यक्षमाध्यो न च । तगाफमतेऽ पि रहरमण ! प्रत्यक्षवत् मा प्रमा योगोन्मीलिनीस्तदर्थगथरा प्रत्यक्षमीत सः ॥ ५॥ न सदरामयं वा नोनयमादहिसरी जग ·स्ताबरनावळी। . दिति न किलैकां कोटिमाटीकते तत् । इति निरुपधि सर्वसर्वि कातो निषेधन वरद ! सुगतपाशथोरला विलाव्यः ॥ ६ ॥ प्रतीतिश्चेदिप्या न निखिलनिोयो यदि न को निपेद्धानो नेप्टो नि- रुपधिनिषेधस्सदुपधौ । निषेधेऽन्यसिध्धेत् वरद ! घटगङ्गे शफल- बत् प्रमाशून्ये पक्षे श्रुतिरपि मतेसिन्विजयताम् ।। ७ ।। योगा- चारो जगदपलपत्यत्र सौत्रान्तिकस्तद्धीवैचित्र्यादनुमितिपदं वक्ति वैमापिकस्तु । प्रत्यक्षं तत्क्षणिकयति ते रङ्गनाथ ! योऽपि ज्ञा. नात्मत्वक्षणभिदुरते चक्षते वान् क्षिपामः ॥ ८ ॥ जगदगुरं भगुरा बुद्धिरात्मेत्यसवेत्तभावे तथा वेदारियोः । क्षणभंसतच स्मृतिप्रत्यभिज्ञादरिद्रं जगत्स्यादिदं रणचन्द्र ! ॥९॥ अहमिद- मभिवेशीत्यात्नवित्योर्षिभेदे स्फुरति यदि उदैक्यं बाथमप्येकम- स्तु । प्रमितिरपि मृपा स्यान्मेयमिथ्यात्ववाद यदि तदपि सहे. रन् दीर्घमसन्मतायुः ।। १० ॥ एतद्रामास्त्रं दलयतु कलिब्रह्ममी- मांसकांश्च ज्ञप्तिमेतज्ज्वलदपि निजाविद्यया यम्भ्रनीति । तस्य भ्रा- न्ति तां श्लथयति जिताद्वैतविद्यस्तु जीवो यद्यद् दृश्यं तद्वितथमिति ये ज्ञापयांचक्रुरज्ञाः ॥ ११ ॥ अङ्गीकृत्य तु सामङ्गिकुमृति स्या- दस्तिनास्त्यात्मिक विश्वं त्वद्विभवं जगज्जिनमते नैकान्तमाच- क्षते । भिन्नाभिनमिदं तथा जगदुपे वन्ध्या ममाम्बैतिवन्नूलवता- विदे रहः परमिदं रङ्गेन्द्र ! ते चक्षताम् ॥ १२ ॥ कणचरचरणाक्षी मिक्षमाणौ कुतः श्रुतिशिरसि मुभिक्षं त्वजगत्कारणत्वम् । अणुपु विपरिणाम्य व्योमपूर्व च कार्य तव भवदनपेक्षं रङ्गभर्तधुवावे ॥ १३ ॥ वेदे कर्नाद्यभावादलपति हि नयैस्त्यन्मुखे नीयमाने त. न्मूलत्वेन मानं तदितरदखिलं जायते रङ्गधामन् ! । तसात्सांख्यं सयोग सपशुपतिमतं कुत्रचित्पञ्चरानं सर्वत्रैव प्रमाणं तदिदमवगत पञ्चमादेव वेदात् ॥ १४ ॥ सञ्चष्टे नेश्वर न्ना पुरुषपरिपदि न्यस्य यद्वाऽन्यपर्यात् सांख्यो योगी च काका प्रतिफलनमियैश्चर्यमणे १२ ·वैदिक सर्वस्व । कयाचित् । 'भिक्षौ शैवस्सुराजम्भयमभिमनुते । रङ्गराजातिरागार त्वां त्वामेवाम्यधास्त्वं ननु परविभवव्यूहनाइयम्भविष्णुम्।। १५ ।। इति मोहन वर्मना त्वयापि अथितं वाद्यम विणाय मन्ये । अथ वैदिफार्मवमिवानां मनिताहे कुदृशां किमीश ! 'वर्म ॥ १६ ॥ संस्कार प्रतिसंश्चरेषु निदधत्सर्गेपु तत्सारितं रूपं नाम च तत्तदह- निवहे व्याकरय रङ्गास्पद ! । मुप्तोवुद्धपिरिश्चपूर्वजनतामध्याप्य तत्तद्धितं शासनस्मृवकर्तृकान् वहसि यद्वेदाः प्रमाणं वः ॥ १७ ॥ शीक्षायां वर्णशिक्षा पदसमधिगमो व्याक्रियानिर्वचोम्यां छन्दश्छ न्दश्चितौ साद्गमयति समयं ज्यौतिपं रङ्गनाथ ! । कल्पेऽनुष्ठानमुक्तं धुचिंतगमितयोायगीमांसयोस्स्यात् अर्थव्यक्तिः पुराणस्मृतिपु तदनुगास्त्वां विचिन्धन्ति वेदाः ॥ १८ ॥ आदी वेदाः प्रमाण स्मृतिरुपकुरुते सेतिहासः पुराणैः न्यायैस्मार्थ त्वद विधिमुपरि परिक्षीयते पूर्वभागः । ऊर्यो मागस्त्वदीहागुणविभवपरिज्ञापन- स्त्वत्पदाप्ती वेद्यो वेदेश सधैरहमिति भगवन् ! खेन च व्याच- कर्थ ॥ १९ ॥ क्रिया तच्छुक्तिी किमपि तदपूर्व पितृसुरप्रसादो वा कर्नुः फलद इति रङ्गेश ! कुदृशः । त्वदर्चेष्टापूर्ते फलमपि भव- स्मीतिजमिति त्रयीवृद्धास्तच द्विपिरपि भवत्प्रेरणमिति ॥ २० ॥ आज्ञा ते सनिमिननित्यविधयः स्वर्गादिकाम्यविधिः सोऽनुज्ञा शठ- चित्तशास्त्ररशतोपायोऽभिचारश्रुतिः । सर्वीयस्य समस्तशासितुरहो ! श्रीरङ्गसर्वस्व ! ते रक्षाकृतनिवेदिनी श्रुतिरसी त्वग्नित्यशास्ति- स्ततः ॥ २१ ॥ अवास्ते निधिरितियत्पुमर्धभूते सिद्धार्था अपि गुण- रूपयत्वादाः । रड्नेश ! त्वयि सकलास्समन्नयन्ते नोपासाफलवि- धिमिविशेष एपाम् ॥२२॥ देहो देहिनि कारणे विकृतयो जातिगें गाः कर्म च द्रव्ये निष्ठितरूपबुद्धिवचनास्तास्थ्यात् तथेदं जगत् विश्व वग्यभिमन्यसे जगदिपे तेनाद्वितीयस्ततः मायोपाधिवि- कारमयरकथा का नाम रङ्गश्वर ! ॥ २३ ॥ स्थित्युत्पत्तिप्रवृत्तिन ·कलार्थान् निजसन्निधेविकृतो विकृणोपि । प्रियरङ्ग ! वीर्यमिति तत्तु स्तोत्ररतावळी । सननियमनव्यापनरीत्मनस्ते शेपोऽशेपः प्रपश्चो नपुरिति भवतस्त- स्य चाभेदवादाः । सर्व सल्वैतदात्म्य सकलमिदमहं तचमस्येवमा. घाः च्याख्याता रगधामप्रवण ! विजयिभिर्वेदिकैस्मार्वभौमः।।२४॥ सराजकमराजकं पुनरनेकराज तथा ययाभिमतराजकं जगदिदं जज- पर्जडाः। जगायवशचित्रतातरतमत्वतर्काङ्गिका धुतिश्चिदचिती स्वया परद ! नित्यराजन्नती ॥ २५ ॥ ब्रह्माद्यास्सृज्यवर्गे झुकटि- भटतयोद्घाटिता नावतारप्रस्तावे तेन न त्वं न च तव, सदृशा वि. घमेकातपत्रम् । लक्ष्मीनेत्रा स्वयेति श्रुतिमुनिवचनस्त्वत्परैरर्पयामः श्रीरङ्गाम्भोधिचन्द्रोदय ! जलमुचितं वादिकौतस्कृतेभ्यः ॥ २६ ।। दोपोपघावधिसमातिशयानसंख्यानिर्लेपमालगुणौपदुपाप्पडेताः । झानश्वरीशकनवर्यालाचिंपस्त्वां रङ्गेश ! भास इव रत्नमनर्धयन्ति ॥ २७ ॥ युगपदनिशमक्षः स्वैः स्वतो वाऽक्षकार्ये नियममनियम या प्राप्य रङ्गाधिराज ! । करतलपदशेयं पश्यसि स्वप्रकाशं तदवरण ममोपं ज्ञानमाम्नासिपुस्ते ॥ २८ ॥ नयनश्रवणो दृशा शृणोपि अथ ते रगपते ! महेशितः । करणैरपि कामकारिणः घटते सार्वपथीन- मीक्षणम् ॥ २९ ॥ साझेनाज्ञमूलं जगदभिदधतो वारितास्साक्षि.. मात्रात् सांख्योक्ताकारणं त्वां परयति भगवन्नैश्वरी रङ्गशायिन् 1. अप्रेर्योऽन्यः स्वतन्त्रोप्रतिहति सदसत्कर्मचैव्या विचित्रं यत्रेच्छा लेशतस्त्वं युगपदगणयन् विश्वमाविश्वकर्थ ॥ ३० ॥ कार्येऽनन्त स्वतनुमुखतस्त्वामुपादानमाहुः सा ते शक्तिस्सुकरमितरचेति वेला विलव्य । इच्छा यावद्विहरति सदा रङ्गराजानपेक्षा सैवेशानादति- शयफरी सोर्णनाभौ विभाव्या ॥ ३१ ॥ स्वमहिमस्थितिरीश ! भृशक्रियोऽप्यकलितश्रम एव विभर्पि यत् । वपुरिव स्वमशेपमिदं वलं तव पराश्रितकारणवारणम् ।।.३२ ।। मृगनाभिगन्ध इव यत्स- वदन्ते सविकारकारणमितो पिनिवार्यम् ।। ३३ ॥ सहकार्यपेक्षमाप.

·पैदिक-सर्वस्व । तुमिह दिनपेक्षकवृता । रगधन ! जपति तेज इति प्रणतार्ति- जित् प्रतिभटाभिमाकम् ॥ ३४ ॥ मोत्थाय विरिश्चावधिक- मुपरि चोत्प्रेक्ष्य मीमांसमाना रङ्गेन्द्रानन्दवल्ली तब मुगनिवहं यौनानन्दपूर्वम् । न स्वार्थ स्प्रटुमीप्टे स्पलति पथि परं मकलायं निलिले हन्ना सद्गुगानामधिगगनयोः का कया चित्तवाचोः ।। ३५ ।। न्यधायिपत ये गुणा निधिनियायमारण्यकेप्पमी म्रदिम- चातुरीग्रणतचापलसान्तयः । दयाविजयसौन्दरीप्रभृतयोपि रत्ना- घवत् जगव्याह तक्षमा वरद ! रङ्गरत्नापगे ॥ ३६ ॥ यमाधि- त्यैवान्मभरय इत्र ते सद्गुगगणाः प्रथन्ते सोऽनन्तस्सवशयनशा. न्तोदितदशः । चमेर त्वां वेत्थ स्तिमित वितरङ्ग वरद ! भोः स्व- संवेद्यस्वारमद्वयमबहुलानन्दमरितम् ।। ३७ ॥ आघायेवरगन्धमी- शसरांमन्यास्त केन्द्रादयो मुसन्ति समनाविलो निरववेभ्यः कणे- हत्य यत् । चित्रीमहि नान रङ्गरसिक! त्वं त्वन्नहिनः परः पु- न्यान्महितः भ्यभाव इति या किनाम सात्म्यं न ते ॥ ३८।। पारगुण्याद्वारेयः पर इति म भवान् मुक्तभोग्यो बलाढयात् योधात् सर्पणस्त्वं हरसि वितनुरे शास्त्रमैश्वर्यीर्याद । प्रद्युम्नस्स- गंधी नय स च भगरक्तिवेजोनिरुद्धः विभ्राणः पासि त गमयमि च तथा गूम रङ्गाधिराज । ।। ३९ ।। जाग्रत्स्वप्नात्य - मदरीयप्रायच्या तक्रमरदुपारयः । सामितत्तत्महपरिवहः चातुई यहसि च ॥ ४० ॥ अचिदविगेषितान् प्रलयसीमनि संमरतः फरणकलयरपटयितुं दयमानमनः। वरद ! निजेच्छयैव परवानकरोः प्रकृति महदमिमानभूत करणालिकोरकिणीम् ॥ ४१ ॥ निनोगत चकच जगहिचित्रं कर्म व्यपेक्ष्य सृजनम्तव रोपिन् । पम्य. निणतयोन पलु प्रसक्तिः तद्ब्रह्मपमचिका श्रुतयो गृणन्ति॥४२॥ साधीन नहकारिकरणगणे कर्तुगरीरेश्यया मोतुः मानुविधा- पराधविधयो रानो यथा शासितुः । दातुर्याऽधिजने कटामिय ·वैदिक-सवेरा वैष्णपभोग्यलिप्सया वा ॥५४ । उन्मूल्याऽऽदर मन्दराद्रिमहिना तं सम्बधानामुना दोभियन्चलमालिकय दधिनिर्मार्थ मथानाऽम्बु- धिम् । श्रीरङ्गेश्वर ! चन्द्रकौस्तुमसुधापूर्व गृहाणेति ते कुर्माणस फलेग्रहिहि कमलालाभेन सनः श्रमः ।। ५५ ॥ देवीहस्ताम्बुजेम्यश्व- रणकिसलये संवहद्भयोऽपहृत्य प्रत्ययानन्तभोगं झटिति चलपुटे च- क्षुपी विस्तृणानः । आक्षिप्योरथ लक्ष्म्याः स्तनकलशफनत्कुङ्कुम- स्तोमपकानः श्रीरङ्गधामा गजपतिघुपिते व्याकुलः स्तात् पुरो नः ॥ ५६ ।। अतन्त्रितचम्पतिप्रहितहस्तमस्वीकृतप्रणीतमणिपादुकं कि- मिति चाकुलान्तःपुरम् । अाहनपरिफियं पतगराजमारोहतः करिप्रवरहिते भगरतस्त्वराय नमः ।। ५७ ॥ यं पश्यन्विश्वधुयां धियमसकदथो मन्थरां मन्यमानः हुंकारास्फालनांधिप्रतिभिरपि तं ताक्ष्यमध्यक्षिपस्त्वम् । किञ्चोदश्चन्नुदस्य स्तमध गजपतेहिते जृम्भमाणे देव ! श्रीरङ्ग यन्धो! प्रणमति हि जने कान्दिशीकी दशा ते ॥ ५८ ॥ श्रीरनेशय ! शरणं ममासि वात्यान्यालोलत्कालत टाकताण्डवेन । सम्भूपाम्मरमयधायथं दधानः धिमामित्यनुगज- गर्जमाजगन्थ ।। ५९ ॥ मीनतनुस्त्वं नावि निधाय स्थिरचरपरिक- स्मनुमनु भगवन् ! 1 वेदमनाभिसोक्तिविनैदिरकलितलयभयडयम- मुमबहः ॥ ६० ॥ श्रीनयनाभोद्भासुरीप्रविपुलसुरुचिराचिशि- शिरवपुः । पक्षनिगीर्णोद्गीर्णमहाब्धिम्यलजलविहग्णरतगतरचरः ॥६१॥ चकर्थ श्रीरनिनिसिलजगदाधारकमठो भान् धर्मान् कूर्म. पुनरमृतमन्याचलधरः । जगन्थ श्रेयस्त्वं मरकतशिलापीठललितं पलादुघल्लक्ष्मीपदकिमलयन्यासमुलभम् ।। ६२ ॥ हृदि मुररिपो दोत्साते क्षिपन् प्रलयार्णवं क्षितिकुचतटीमर्चन् दैत्यासकुमच- या । स्फुटधुतसटानाम्यनलम्तमोन्मुस महिनः शरणमसि मे रमिंस्त्वं मूलकोलतनुर्भयन् ॥६३ ॥ नृहरिदशयोः पश्यनापत्ति घटनाङ्गुतं नरसुत हरि दृट्यक समुद्विजतां जनः । इति किल ·स्तोत्ररत्नावळी । सिताक्षीरन्यायेन सङ्गमिवाङ्गक स्फुटसटमहादेष्ट्र रङ्गेन्द्रसिंहमुपास्महे ॥ ६४ ॥ द्विपाणपोयनयनवनवहिनशमनभ्रमल्लक्ष्मीबक्त्रप्रहितम- धुगण्ड्पमुपमः । नखक्षुण्णारातिक्षतजपटलराप्लुतसटाच्छटास्कन्धो न्ये दुरितमिह पुंस्पञ्चवदनः ॥६५॥ नखाग्रग्रस्तेऽपि द्विपति निन- भक्तहि रुषः अर्माद्रिणुत्तद्विगुगपरिणाहोत्कटतनुः। विरुद्ध वैय- श्रीगुपटितसमानाधिकरणे नृसिंहत्वे विनतरद! रिभरामासिथ जगत् ॥ ६६ ॥ दैत्यौदार्येन्द्रयान्जाविहतिमपनयन् वामनोऽर्थी त्वमासीः विक्रान्ते पादपद्म त्रिजगदणुसमं पांसुलीकृत्य लिल्ये । नामीपद्मश्व मानक्षममिव भुवनग्राममन्यं सिमक्षुः तस्यौ रङ्गेन्द्र. वृत्ते तव जय- मुखरो डिण्डिमस्तन वेदः ॥ ६७ ॥ भवान् रामो भूत्वा परशुप- रिकर्मा भृगुकुलादलायीद्भूपालान् पितृगणमतासीत्तदसजा । भुवो भाराक्रान्त लघु तलमुपाचीक्लपदिति द्विपामुग्रंपश्योऽप्यनष! मम माजीगणदघम् ॥६८॥ मनुजसमयं कृत्वा नाथावतैरिथ पप्रया कचन विपिने सा चेदन्तधि नर्म विनिर्ममे । किमय जलधिं यध्वा रक्षो विधीशवरोद्धतं बलिमुख कुलोच्छिष्टं कुर्वन् रिपुं निरपत्रयः ॥ ६९ ।। ययते विजयापदानगणना कालिङ्गदन्तारैः यहिश्लपलबोऽपि कालियभुवे कोलाहलायाभवत् । इत्येनापि च यस्य गोपवनिताः कृष्णागस व्यस्सरन् तं त्वां क्षेमकृषीवलं हलधरं रङ्गेश ! भक्तामहे ॥ ७० ॥आकण्ठवारिभरमन्थरमेघदेश्यं पीताम्बरं कमललोचनपश्च- हेति। ब्रहास्तनंधयमयाचत देवकी त्वां श्रीरङ्गाकान्त ! सुतकाम्पति काऽपरेवम् ।। ७१ ॥ शैलोग्निश्च जलायभूय मुनयो सूदांबभूवुर्जडाः प्राज्ञामासुरगास्सगोपममृतामासुमहाशीविपाः । गोव्याघ्रास्स- हजांबभूवुरपरे त्वन्यांवभूवुः प्रभो ! त्वं तेवन्यतमांवभूविथ भवदेणुकगोन्माथने ॥ ७२ ॥ कल्कितनुर्धरणी लपयिष्यन् कलिक- लुपान् विलुनाप्ति पुरा त्वम् । रङ्गनिकेत ! लुनीहि लुनाहीत्यसिलम- रुन्तुदमय लुनाहि ॥७३॥ आस्तां ते गुणराशिवद्गुणपरीवाहात्मनां ·वैदिक सर्वस्व । जन्मनां संख्या भीमनितिनेपपि कुटीकुञ्जपु रङ्गेश्वर ! । अर्य- स्सर्वसहिष्णुरर्चकपराधीनासिलात्मस्तितिः पीपीपे हृदयालुभिस्तव वतश्शीलाज्जडीभूयते ।। ७४ ॥ श्रीमदव्योम न सीम वाड्मनसयो- पविताराः कचित् काले विश्वजनीन मेतदिति धी:श्रीरङ्गधामन्यथ । आर्तसागतिक कृपाकलु पितरालोफितरार्द्रयन् विश्वनाणविमर्शनस्व. लिवया निद्रासि जागर्यया ॥ ७५ ॥ सर्गाभ्यासनिशालया निज- धिया जानननन्तेशयं भारत्या सहधर्मचाररतया साधीनसङ्कीर्तनः । कल्पानेव पहन कमण्डलुगलद्गङ्गाऽऽप्लुत्तोपूजयद्ब्रह्मा ला मुखलो. चनाञ्जलिः परिसाऽभ्यर्जितैः ॥ ७६ ॥ मनुकुलमहीपालन्यान- म्रमीलिपरम्परामणिमकरिकारोचिर्नीराजिताघ्रिसरोरुहः । स्वयमथ विभो ! स्वेन श्रीरङ्गधामनि मैथिलीरमणयप्पा साहण्यारा- धनान्यसि लम्भितः ॥ ७७ ॥ मन्नन्ववाये द्रुहिणे च धन्ये विमीपोनव पुरस्कृतेन । गुणर्दरिद्राणमिमं जन त्वं मध्येसरिनाथ ! सुसाकरोपि ॥ ७८॥ तेजः परं तत्सवितुर्वरण्यं धाम्ना परेणाप्रणखा. रसुवर्णम् । ला पुण्डरीक्षणमामनन्ति श्रीरङ्गनाथं तमुपासिपीय ॥७९॥ आत्माऽस्य गन्तः परितस्थुपश्च मिनस चक्षुर्परुणस्य चा. ग्नेः । लक्षम्या सहोत्पचिकगाढवन्धं पश्येम रङ्गे शरददातं त्वाम् ॥ ८०॥ यस्यासि पत्युनं तमन्तरेमि श्रीरङ्गतुङ्गायतने शयानम् । स्वभावदायेन च योऽहमसि स सन् यजे ज्ञानमयैर्मसंस्तम् ।।८।। आयुः प्रजानाममृतं सुराणा रङ्गेश्वरं ला शरणं प्रपद्य। मा ब्रह्मणेऽम महसे तदर्थ प्रत्यञ्च मेन युनजै परसै ||८|| आति तितीपरथ रङ्गपते! धनायन् आत्मम्मरिविनिदिपुर्निजदासकाम्यन् । ज्ञानीत्यमून् सम. मयामममत्युदारान् गीतास दव ! मादाश्रय गोपकारान् ॥ ८३ ॥ नित्य काम्यं परमपि कतिचित्वय्यध्यात्मस्वमतिभिरममाः । न्य- स.सङ्गा विदधति पिहितं श्रीरङ्गेन्दो ! विदधति न च ते ॥ ८४ ॥ प्रत्यक्ष पञ्चश पराचस्मनक्षाणास्वचारोषिविच्य । युद्धा ·रताबरन वली। नाचतम्भरायां स्वयुद्धौ स्वं वा त्यो वा रङ्गनाथाऽऽनुवन्ति ।।८५॥ अय मृदितरूपायाः केचिदाजानदासत्तरितशिथिलचित्ताः की. विचिन्तानमसाः। विदधति ननु पारं भक्तिनिता लभन्ते खयि फिल ततमे त्वं तेषु रगेन्द्र ! कि तत् ॥८६॥ उपादसे सचास्थि- लिनियमनायचिदविती समुद्दिश्य श्रीमानिति वदति वागायनिपदी:- उपायोपेयत्वे तदिह तव तन तु गुणौ अतस्त्वां श्रीरङ्गेशय! शरण- मव्याजममजम् ॥८७॥ पढनकाराटिकेय क्लसा स्थलयोः कामणि कासुवर्णकोट्यो । भवमोक्षणयोस्त्वयैव जन्तुः क्रियते रङ्गनिधे ! स्वमेव पाहि ॥८८|| ज्ञानक्रियामजनसम्पदचिनोऽहमिच्छाधि- कारशकनानुशयानभिज्ञः। राश! पूर्णजिनश्शरणं भवेति माया वीमि मनसा विषयाकुलेन १८९।। त्वयि सति पुरुषार्थे मत्परे चाहमात्मक्षयकरकुहनार्थाञ्छद्दधद्रङ्गचन्द्र । जनमसिलमहंयुचञ्च- यामि लदात्मप्रतिमभवदनन्यज्ञानिवदशिकस्सन् १९०१) अति- कामनाज्ञां तव विधिनिषेधेषु भवतेऽपि मिटुह्यन्वाग्धीकृतिगिरपि भक्ताय सततम् । अजानन् जानन् वा भरदसहनीयामसि रतस्स- हिष्णुत्याउनप्रवण! तप माभूवम्भरः ॥९१॥ प्रकुपितभुजगणाना- मित्र विपयाणामहं छायाम् । सति तब युजसुरविटपिप्रच्छाये रङ्ग- जीवित ! भजागि ॥९२॥ त्वत्सर्वशक्तैरधिकाऽस्मदादेः कीटस्थ शक्तिपत रङ्गबन्धो। यवत्कृपामप्यति कोशकारन्यायादसौन- श्यति जीवनाशम् १९३॥ श्रीरङ्गेश! त्वगुणानामिकास्मदोषाणां का पारदश्वा यतोहम् । ओपे मोयोदन्यवत् त्वगुणानां तृष्णा वर्षता नाऽस्मि पात्रम् ॥१६॥ त्वं चेन्मनुप्यादिपु जायमानस्तत्कर्म- पाक कृषयोपयुंक्षे । श्रीरङ्गशायिन्। कुशलतराभ्यां भूयोऽभिभूयेमाह कस देतोः ॥९५॥ क्षमा सापराधेऽनुतापिन्युपेया कथं मापराधेऽपि ·स्तोत्ररतावळी। इले मयि सात् । तथाप्यत्र राधिनाथाऽनुतापव्यपार्य क्षमताऽति- वेला क्षमा ते ॥१६॥ पलिभुजि शिशुपाले ताहगागस्कर या गुण लवसहवासावरक्षमा संकुचन्ती। मयि गुणपरमाणूदन्तचिन्तान- भिक्षे विहरतु वरदाऽसौ सर्वदा सार्वभौमी ,९७॥ दया परव्यसन- हरा भगव्यथा सुयायते मम तदहं दयातिगः । तथाप्यमौ सुग्वयति दुःसमित्यतः दयम्ब मां गुणमय रङ्गमन्दिर ॥८॥ गर्मजन्मज- रामृतिक्लेशकर्मपट्टमिंगः । इदेव देवापदन्तं त्वां श्रियोऽहमका- मये ।।९९॥ अनुकृत्य पूर्वपुनः रङ्गनिधे ! विनयडम्मतोऽमुप्मात् । शुन र मम वरमद्धः उपभोगस्त्व द्वितीयाः ॥१०॥ सकृत्प्रप- नाय तबाहमस्मीते आयाचते चाभय दीक्षमाणम् । वामप्यपासा. ऽहमहम्भवानि रजेश ! विसम्मरिफरेकात् ॥१.१॥ तमभरोऽह- मकारिपि ध भिकरशरणमित्यपि वाचमुरिरम् । इति समादि- कपन्निदन्य मां कुरु मरं तर रगधुरन्धरः ॥१०॥ दयान्येपां दुःसाप्रमहनमनन्योऽसि सकेर दयारस्त्वं नाश्तः प्रणमदपराधान- विदुपः । क्षमा ते रगन्दो ! भवति न तरा नाय! न तमा नयौदार्य यस्मात्तय विभनमविस्वममथाः ॥१०३॥ गुणतुशवपा तर रगपते! भृशनिन्नमिमं जनमुनमय । यदपेक्ष्यमपेक्षितुरस्स्स हि: तत्परिपूर- णमीशितुरीश्वरता ॥१०॥ त्वं मीनपानीयनयेन कर्म पीभक्तिरा. ग्यजुषो विपि । रजेश! मां पासि मितम्पचं यत्पानीयशालं मरु- भए नत्स्यात् ॥१०॥ श्रीराराजस्तचे उतरशतकं सनातन् । श्रीगराजस्वथ गमातः ।

·स्तोत्ररजापळो । श्रीपरादारभट्टाय रनुगृहीतः श्रीगुणरत्नकोशः। श्रीपराशरभट्टायः श्रीरङ्गेशपुरोहितः । श्रीवत्सासुतः श्रीमान् श्रेयसे मेऽस्तु भूयसे ।। श्रियै समस्त चिद चि विधानन्यसनं हरे। अङ्गीकारिभिरालोकः सार्थयन्त्यै कृतजलिः ॥१॥ उल्लास-- पल्लवितपालितसप्तलोफीनिर्वाहकोरकित नेमकटाक्षलीलाम् । श्रीरंग-- हर्म्यतलमङ्गलदीपरेखा श्रीरङ्गराजमहिपी थियमाश्रयामः ॥२॥ अनुकलतनुकाण्डालिङ्गनारम्भशुम्भमतिदिशभुजशाखश्रीसखानोक- हदिः । स्तननयनालच्छस्फारयुष्परिका रचयतु मयि लक्ष्मीक- लपवल्ली कटाक्षान् ॥३॥ यद्मभङ्गाः प्रमाणं स्थिरचररचनातार तम्य मुरारेः,वेदान्तास्तचचिन्तां सुरभिदुरसि यत्पादचिह्नस्तरनिना भोगोपोद्घातकेलीचुलकितभगवद्वेश्यरूप्यानुभाया, सा नः श्रीर।- स्तृणीताममृतलहरिधीलञ्जनीयरपा . ॥१५ गद्याचचय वैमा तदु चितस्तोत्राय दूरे स्पृहा, स्तोतुं के चयनित्यदचजगृहः प्राञ्चो थिरि श्चादयः । अपर तब देवि! वाड्मनसयोर्मापानमिझं पदं काया- चः प्रयतामहे कवयितुं स्वस्ति प्रशस्त्य गिराम् ||५|| स्तोतारं तम्- शन्ति देवि कवयो यो विस्तृगीते गुयान , स्तोतव्यस्स ततश्च ते स्तुतिधुरा मोर विश्राम्यति । ; यसादमदमर्पणीयफणितिस्वीका- रतस्ते गुणाः, क्षान्त्योदार्यदयादयो भगवति ! स्त्र प्रस्तुवीरन् प्र-- थाम् ॥६॥ मुक्ति समययतु नः स्वयमेर लक्ष्मीः श्रीरराजमहिपी मधुरैः कटाक्षैः । धैदग्ध्यवर्णगुणगुम्भनगौरवया कण्डलकर्णकुहराः कंचयो धयन्ति |७|| अनाभाताचवं बहुगुणपरीणाहि मनसः दु- हानं सौहार्द परिचितमिवाथापि गहनम् । पदानां साम्रानादानि - ·नाम ज्ञापन। मिपनिषेव्यं श्रवणयोःलमेर श्रीमद्यं वह मुसय वाणीविलसितम श्रियाश्रीः श्रीरङ्गैगयो ता च हयां गगपती श्रिय त्वत्तोऽप्युय- निह फगामः शृणुतराम् । दृशी ते भूयास्तां मुसतरलतारे धन- पता, पुनहत्किारस्फुटतु भुजयोः फञ्चुफातम् ।।९।। दोष ! श्रुति भगवती प्रथमे पुमांसः त्वत्सद्गुणोधमणिकोशगृहं गृगन्ति । तद्वारपाटनपटूनि च सेतिहासमन्तर्कणस्मृतिपुराणपुरस्मराणि॥१०॥ आयुर्वेदानमान कतिचन कतिचाजराज विश्वमेतद्राजन्वचिदीशं गुणिनमपि गुणस्तं दरिद्राणमन्। भिक्षामन्ये मुरासम्भामिति च जटास्ते तलातल्यकार्पः येते श्रीरङ्गहाङ्गगकनकलते' न क्षगल- क्ष्यमासन् ॥११॥ मनसि विलसताया भत्तिनिद्धाजनेन श्री- शिरसि नियूई लक्ष्मि ले शीक्षणः । लिशिशिप महिमानं सुखो येऽपि धन्याः ननु भगति देनी सम्पदं तेऽभिजाता ॥१२॥ असे शाना जगत इति तेऽधीमहे यां ममृद्धिं श्री.! श्रीसक्तं वहमुन्वयते तां च शासानुशाग्वम् । ईष्टे कश्चिज्जगत इति यः पौरुपे सूक्त उक्तः तं च त्वत्कं पतिमधिजगापुत्तरश्वाऽनुवाकः ॥१३|| उदाहुस्त्वामु- पनेपदसागह नैका नियन्त्री श्रीमद्रामायणमपि पर ग्राणिति तय रिये। सारोऽसज्जननि यतगे सेतिहासः पुराणः निन्युर्वेदानपि च ततसे सन्महिमि प्रमाणम् ॥ १४॥ आकुग्रामनियामकादपि वि. भोरासनिर्वाहकादश्चर्य यदिहोचरोत्तरगुणं श्रीरङ्गमर्तुःप्रिये! । तुझं २ङ्गलमुज्वल गरिमयत्पुण्यं पुनः पायनं धन्यं यत्तददश्च वीक्षणभु वस्त पञ्चपा निशुपः ॥१५॥ एको मुक्तातपत्रमचलमणिघणात्कारि. मौलिमनुष्यः, रव्यहन्तापलस्थो न गणयति नवान्यरक्षणं क्षोणि- सालान् । यत्तस्मै तिटवेऽन्यः कृपणमशरणो दर्शयन्दन्तपरक्ती, ·म्तात्ररक्षावळी । श्रीरङ्गराजप्रणयिनि नयनोदश्चितन्यश्चिताभ्याम् ॥१६॥ रते- तिपरस्वतीधृतिममृद्धिसिद्धिश्रियः सुधासवियतोमुखं चिचलिग्रेस- मलता । ततोमुखमन्दिरे! बहुमु सीमहम्पूर्विकां विगाय च वर्श वदाः परिवहन्ति कलङ्कपाः ॥ १७ ॥ सहस्थिरपरित्रसवनविरि. श्वनामिश्चनैः अनोकगृहसतिपबलविक्लयप्रक्रियम् । इदं नद सदात्मना नखिलगेच निम्नोन्नतं कटाक्षतदुपेक्षयोता हि लहिम तत्ताण्डवम् ॥ १८॥ काले शंसति योग्यतां चिदचितोरन्योन्यमालि- इतोः, ताईकृतियुद्धिपञ्चकरपीसान्तप्रवृत्तीन्द्रियैः। अण्डाना परणस्सइसमकरोतान्भूर्भुवःस्वर्वत, श्रीरङ्गेश्वरदेवि! ते विहृतये सङ्कल्पमानः प्रियः ॥ १९ ॥ शब्दादीन् विषयान् प्रदर्थ विभवं विस्मार्य दास्यात्मकम् , वैष्णव्या गुणमाययाऽऽगनिवहान् पिप्लाव्य पूर्वः पुगान् । घुमा पप्यवविम्बियपुपा धृतानिवाऽऽयासयन्, श्री रङ्गेश्वरि ! कल्पते तय परीहामात्मने केलये ।। २० ॥ यदुरे मनसो यदेव तमसः पारे यदत्यनुतं यत्कालादपरेलिमं सुरपुरी यद्गच्छतो दुर्ग:तेः । सायुज्यस्य यदेव सुतिरथवा यदुग्रहं मदिरां तद्विष्णोः परमं पदं तब कृते मातस्तमाम्नासिपुः ॥२१॥ हेलायामखिलं चरा चरमिदं भोगे विभूतिः परा पुण्यास्ते परिचारकर्मणि सदा पश्यन्ति ये सूरयः । श्रीरङ्गेश्वरदेवि! केवलकृपानिर्वाह्यवर्गे वयम् , शेषित्वे परमः पुमान्परिकरस होते तर स्फारणे ॥२२॥ आज्ञानुग्रहमीमको गलपीपाला फलं भेजुमांयाऽयोध्येत्यपराजितेति विदिता नाकं परेग स्थिता । भावर तभोगभूमगइनस्सान्द्रा सुधास्पन्दिभिः शीरने श्वरगेहलदिम युग्योस्ता राजधानी विदुः ॥२३॥ तस्यां घर- कपावनिरवधिजनताविश्रमाविकाशं सकीर्ण दास्पष्णाकलिवपरि करैःपुम्भिरानन्दनिघ्नैः । स्नेहादस्यानरक्षाव्यसनिभिरभयं माझ्च- ·*तारलाना। कामिमु यः भानन्दकाण श्रीभगवति! युवयोराहुरास्थानरन्नम्। तर समस्पर्शगन्ध स्फुरदुपरिफणारत्नरोचिनितान, पिस्तीगीऽनन्त- भोग तदुपरि नयता विधमेकातपत्रम् । तस्तः कान्तेन शान्तोदि- तगुणरिभरहता सामसंख्यः, अन्योन्यातनिष्ठायनरतगहनान् देनि बनासि भोगान् ॥२५॥ भोग्या वामपि नान्तरीयकतया पुप्पा- गगगस्मगं निवृत्तप्रणय तानविधी नीताः परीनाहताम् । देवि ! वामनु नीलया सह मही देव्यस्महमं तथा याभिस्त्वं स्तनवा - दृष्टिभिरिव स्वाभिःप्रियं श्लाघसे ॥२६॥ ते साध्यास्मन्ति देना ज- ननि! गुणवपुर्वेपत्तस्वरूपः भोगी निर्षिशेपास्मवयस इस ये नित्य निपिगन्धाः । हेथी: श्रीरङ्गमर्तुस्लप च पदपरीचारवृत्त्य सदाऽपि प्रेमप्रतापभानाविलहृदयहठात्कारकर्यभोगा॥२७॥ सरूपं स्थात- न्वयं भगवत इदं चन्द्रवदन! त्वदाश्लपोझियति सलु निष्कर्ष- समये । समासीर्मात! थी:' कमिरिदमित्यन्तरिमवस्तदन्तर्भा- पाचां न पृथगभिधत्ते अतिरपि ॥२८॥ तत्र स्पर्शादीशं स्पृशति का मले मङ्गलपद तोदं नोपाधेरुपनिपतित श्रीरमि यत । प्रसून पु- प्यन्तीमपि परिमलद्धि जिगदिपुः न चैनन्यादेवं स्मदत इति कश्चि- स्कायते ॥२९॥ अपाना भयासो यदुपरि परं ब्रह्म तदभूदमी यत्र द्विवास्स च शतमसादिस्तदधगत् । अतः श्रीराम्नायस्तदुभयमु शंस्त्वां प्रणिजगी प्रशस्तिस्सा राज्ञो यदपिच पुरीकोशस्थनम्।॥३०॥ स्वतः श्रीस्त्वं निष्णोः स्वमसि तत एवैप भगवान् त्वदायत्तदित्वेऽप्य- भादपराधीनविभः । सया दीप्त्या रत्नं भवदपि महापं न विगुणं नकुण्ठस्वातन्त्रध भरति च न चाऽन्याहितगुणम् ॥३१॥ प्रशकनर लज्योतिज्ञानेश्वरी विजयप्रथानगतवरणप्रेगक्षेमरत्वपुरस्सराः। अपि परिमलः कान्तिावण्यमचिरितीन्दिरे तर भगवतयते साधारणा ·स्ते जलाया। गुजराशयः ॥३२॥ अन्येऽपि यौवनमुसा युवयोसमानाः श्रीरङ्ग मङ्गलरिम्भणजयन्ति । वसिस्तव त्वयि च तस परस्परेण सं सार्थ दर्पण इस प्रचुर स्वदन्ते ॥३२॥ युनत्यादौ तुल्येऽप्यपरसर- नागनुशमनस्थिरत्वादीकृत भगवति गुणान्पुंस्त्वसुल- भान् । त्वयि स्त्रीत्वैकान्तान् अदिमपतिपारार्थ्यरुगाक्षमादीन्या भोक्तु भगति युपयोरात्मनि भिदा ॥३४॥ धनकनकाती युस्दशा- मपि मुग्धदर युपतरुणवयोचितमामरणादि परम् । धरमसमान- देशविनिवेशि विभज्य हरौ त्वयि च कुशेशयोदरविहारिणि निर्वि शास ३० ।। अझं ते मृदुशीतमुम्बमधुरोदारैर्गुणगुम्भतः, क्षीरा च्चे. किमजीपत गुपगता मन्ये महापरितनः । इन्दुः कल्पलतासु धामधुमुखा इत्यापिला वर्णना, श्रीरङ्गेमार शान्त मरु दिव्य वाहति ॥३६॥ प्रणमदनुविधित्सावामनानम्रभग्रे प्रणाविप-- रिचि पाश्चितं पार्यकेन । कनकनिकपञ्चरम्पकसममाना चरमिरमुबारं वर्ण वाचामभूमि ॥३७॥ एकं न्यश्चय नतिक्षम मम पर चायश्चय पादाम्बुज मध्येषिष्टरपुण्डरीकमभयं विन्यस्य हस्ता म्बुजम् । स्वर पश्यम निषेदुपी प्रतिकलं कारुण्यकलङ्कपस्फारापाङ्ग तरङ्गमम्म! मधुर मुग्यं मुय बिभ्रतीम् ॥३८॥ सुरभितनिगमान्त यदिपीयेन्दिरायाः, तब कमलपलाशात्रियं पादयुग्मम् । वहति सदुपगदवजयन्ती दिमाम्भ प्लुतिभिरिय नरवं कान्ताहान्त- राले ॥१९॥ सरस्वीकारकलापलेपालुपा राजा दशो दुर्चना नित्य सन्मधुपानमरामधुपश्रीनि भराभ्या पतिम् । दृग्भ्यामेव हि पुण्डरीक नयन वैदौदिामास ते साक्षालामिः तसालोकारभाः काका कया वी ते १३०॥ आनन्दात्मभिरीशमजनमदीवालसरगल प्रमाद्रिपिालमृत पक्रयामम्प्लारितामादौ । पो ! ने प्रतिपि ·ग्नावशवा पद्धकलियामादिपिफम्भः, ऐशयोंमगददेग्शरणं मां पालया- ऽऽलोकितः॥४१॥ पादारुन्तुदमेव पङ्कजरज-येटीवशालोकि . महानिरथाम्वी माहमविधी लीलारचिन्दग्रहः । डोला ते जन्मा- लंया हरिभुजे हारष्टशब्दास्पदं केन श्रीरतिकोमला तमुरियं वाचा निमर्दक्षमा ॥४२॥ आमर्यादमझण्टकं स्तागं नाञ्यापि नाऽऽलो कितनभेदमिमविभमा उहति या नैसर्गिकरवायः । धने शैश- चौरमव्यतिकरोगापु ने सौरभ भोगयोतसि कान्त शिफारसाहेण गाहक्षमः ॥४३॥ आगोदा तगालि योपनदशाव्यामोचमम्लानिग- रसौन्दयामृनसेकशीत ममेद लावण्यसनार्षितम् । श्रीरङ्गेधरि को मलाङ्गसमनस्यन्दमां देवि! कान्तो प्रतियत्नमर्हति कवि घि- मामकाण्डाकुलम् ॥४४॥ मर्मस्पृशो रमसिस व्यतिरिष्यवृत्तः कान्तोपभोगललितललितागयष्टिः । पुष्पारलीन रसिकनगरोपभुक्ता सदाधि नित्यमभिनन्दयते मुकुन्दम् ॥४२॥ स्नकरशनामुक्ता- ताटारललाटिका मगिरतलाकोटिगावैर्जनार्दनजीविका प्रक तिमधुर गाने जागति मुग्धषिभूपर्णलयशाल ग्धं पुत्र का लता यथा ॥४६॥ सामान्यभोग्यगपि कौस्तुभवेश्यन्नी पचायु धादि रमणः सया विभ्रत् । ताम्सेदमिर ते परिहतीमागः श्रीरङ्गधाममणिमरि ! गाहते त्वाम् ॥४७॥ यदि मनुजतिरयां लीलया तुल्यतेः अनुजनुरनुरूपा देवि नाभातरिप्यः। अमर- समभविष्यमर्म नाथस मानः' दग्दलदरविन्दोदन्तरान्तायतावि४८ स्खलितफटसमारोदौभिरन्धि मुरारेः भगवति! दरिमार्थ मनतः श्रान्निशान्य । भ्रमदमृततरगापर्ततः प्रादुरासीः सितनयनमधा- मिस्मिश्चती चन्द्रिकेत्र ॥४०॥ मातमैथिलि राक्षमीस्वपि तदेवा- पागधास्त्वया रक्षन्त्या पानात्मजाल्लघुतरा रामस्य गोष्ठी कृता ।

·स्तोत्ररतावळी । काक तं च विमीपर्ण शरणमित्युक्तिक्षमौ रक्षतः सा नस्सान्द्र महागमस्सुखयतु क्षान्तिस्तवाऽऽकसिकी ॥ ५० ॥ मातर्लक्ष्मि ! यथैव मैथिलजनस्तेनाऽध्वना ते वयं त्वद्दास्पैकरसाभिमानसुभगे- भावैरिहाऽमुत्र च । जामाता दयितस्सवेति भवतीसम्बन्धदृष्ट्या हरि पश्येम प्रतियाम याम च परीचारान् प्रहृष्येम च ॥५१॥ पितेव त्वत्प्रेयाजननि ! परिपूर्णागसि जने हितस्रोतोवृत्त्या भवति च कदाचित् कलुपधीः । किमेतन्निदीपः क इह जगतीति त्वमुचितै. उपायविस्मार्य स्वजनयसि माता तदसि नः ॥५२ ॥ नेतुर्नित्य सहायिनी जननि नखातुं त्वमत्राऽऽगता. लोके त्वन्महिमायबोध बधिरे प्राप्ता विमर्द बहुं । क्लिष्टं ग्रावसु मालतीमृदु पदं विश्लिप्य पासो बने, जातो धिक् करुणां धिगस्तु युवयोः स्वातन्त्र्यमत्यद्कु- शम् ।। ५३ ।। अधिशयितवानन्धि नाथो ममन्य बसन्ध तं, हर धनुरसा वल्लीभञ्ज बभच च मैथिलि । अपि दशमुखी लूत्वा रक्षः कवन्धमनर्तयत्, किमिव न पति कर्ता त्वचाटुचुन्चु मनोरथः ॥ ५४॥ दशशतपाणिपादबदनाक्षिमुखरसिलः, अपि निउ वैशाहप्यविभानुरूपगुणैः। अवतरणैरनैश्च रसयन् कमिता कमले। वचन हि विभ्रमभ्रमिमुखे विनिमञ्जति ते ॥ ५५ ॥ जननभवन प्रीत्या दुग्धार्णवं बहुमन्यसे, जननि! दयितप्रेम्गा पुष्णासि तत् परमं पदम् । उदधिपरमव्योन्नोविस्मृत्यमादृशरक्षणक्षममिति विया भूपः श्रीरङ्गधामनि मोदसे ॥ ५६ ॥ औदार्यकारुणि कताश्रितमत्मलत्वपूर्येषु सर्वमतिशायितमत्र मातः! । श्रीरङ्ग- चाम्नि यदुताऽन्यदुदाहरन्ति, सीवावतारमुखमेतदमुष्य योग्या ॥५७ ॥ ऐश्वर्यमक्षरगति परमं पदं था, कस्मैचिदखलिमरं चहते वितीर्य । अस्मै न किश्चिदुचितं कृतमित्यथाम्व, त्वं लजसे कोऽयमुदारभावः ॥ ५८॥ ज्ञानक्रियाभजनसम्पद कथय ·१०६ चैदिक सर्वस्व । किञ्चनोहं इच्छाधिकारशकनानुशयानभिज्ञः। आगांसि देवि! युवयोरपि दुस्महानि, यनामि संचरितस्तव दुर्भरोऽस्मि ।।५९॥ इत्यतिकतरशतेन विडम्पयामि, तानम्ब! सत्यपचमः पुरुषान् पुरोगान् । यद्वा न मे भुजमलं तर पाइपमलाभे यमेर शरणं विधित ताऽसि ॥ ६ ॥ श्रीरंगे शरदश्शतं सह मुहृदंर्गण नि- कण्टकं, निर्दःखं सुमुखं च दास्यरसिकां भुक्ला समृद्धि पराम्। युप्मत्पादसरोरहान्तररजः साम समम्या पिता, मर्य धर्ममपि त्वमेव भरनः सीकुर्वासात्कृपाम् ॥ ६१ ॥ ॥ श्रीगुणरतकोशः समाप्तः।। श्रीरनारायणमुनिभिरनुगृहीन श्रीसुदर्शनशतकम् । cacau रङ्गेशविक्षप्तिकरामयस चार चक्रेशनुति निवृत्तये । समाश्रयेदं परपूरणी या न करनारायणनामक मुनिम् ॥ चालापर्णनं प्रथमम्- सौदर्शन्युज्जिहाना दिशि विदिशि तिरस्कृत्यमापिनमचिगाया वाह्यान्धकारक्ष जगदगदकारममा स्वधामा। दोः सञदुरगर्जद्वियुध- रिपुत्रधृकण्ठकल्यकल्या जाला जाज्वल्यमाना वितरतु भवतां दीप्सया सितानि ॥१॥ इत्युद्यातं मयूदनभसि दिनकृतः प्राप्तसेवं प्रभाभिः, ममौ सौमेरपीमिदिवि परिसमितं दीप्तिमिरधानाम् । भूपी भतो व म्हातु मालदिग्भ्रान्तमान्द्रम्फु लेझ, चाक जा. ग्रवार बिनविजयथा महल ॥ २ ॥ पूर्ण रस्तु- धानां समहनि लमतस्मोमविम्मालगाले, पाहायाग्वायरुद्धक्षितिग. प ·स्तोत्ररलावळी । गनदिवथक्रराजद्रुमस्य । ज्योतिश्छमा प्रयालः प्रकटितसुमनस्स- म्पदुतसलक्ष्मी, पुणनाशामुखेप प्रदिशतु भरतां मप्रका प्रहर्पन ॥३॥ आदारात् सहस्त्राद्विसरति विमाक्षेपदक्षाद्यदक्षात्, नामे आँखत्सनाभेनिजविभवपरिच्छिन्नभूमेश नेमेः। आम्नायैरेक- कण्ठैः स्तुतमहिममहो माधवीयस्व हेते, तद्वो दिक्षवेधमानं चत- सृषु चतुरः पुन्यतात् पुरुषार्थान् ॥ ४ ॥ श्याम धामप्रसृत्या क. चन भगवतः कापि बघ्र प्रकृत्या, शुभं शेपस्य भासा कचन मणि रुचा कापि तस्यैव रक्तम् । नीलं श्रीनेत्रकान्त्या काचिदपि मिथुन स्वाऽऽदिमस्येत्र चित्रों, व्यातन्यानं वितानश्रियमुपचिनुताच्छम वश्चक्रमानम् ॥ ५ ॥ शंसन्त्युन्मेपमुच्छोपितपरमहसो · भास्वतः कैटभारेः इन्ये सन्ध्व नक्तथरविलयकरी या जगद्वन्दनीया। चन्धूकच्छायबन्धुन्छविघटितपनच्छेद मेदस्विनी सा, राधाङ्गी रश्मिभंगी प्रणुदतु भवतां प्रत्यहोत्थानमेनः ॥ ६ ॥ साम्यं धूम्या प्रवृद्धया प्रकटयति नमस्तारकाजालकानि, स्कौलिङ्गी यान्ति कान्ति दिशति यदुदये मेरुरङ्गारशक्षाम् । अग्निर्मग्राचिरेक्यं भजति दिननिशावल्लभो दुर्लभामो, ज्यालावाविय स्त: प्रहरणपतिनं धाम वस्तद्धिनोतु ॥ ७ ॥ दृहेऽधिप्योम चक्रे विकचनवजपासन्नि: काशे सकाश, स्वभानुर्भानुरेष स्फुटमिति कलयमागतो वेगतो ऽस्य । निष्टप्तो यनिवृत्तो विधुमित्र सहसा स्पष्टुमद्यापि नेप्टे, धर्माशं ते घटन्तामहितविहतये भानवो भास्वरा यः ।। ८ । देवं हेमाद्रितगं पंधुभुजशिसरं विश्री मध्यदेशे, नाभिंद्वीपामिरामामरविधिन- वतीं शेषगीर्षासनस्साम् । नेमि पर्यायभूमि दिनकरकिरणादृष्टसीमः परीत्य, प्रीत्यै चथकवालाचल इव विलसन्नस्तु दिव्यास्त्र रश्मिः ॥ एक लोकसं चक्षुदिजियमानुइकर्म नपत्रिनेत्रं, दार्थानां चतुगी गमयदरिगणं पश्चता पड्गुणाख्यम् । सप्ताचिरशोचिता पर्यस्साहश्शताझावयवपरि- . - पदनवकिरणश्रेणिरज्यदशाशं ·१०८ वैदिक सर्वस्व । बृहज्योतिरीतीसहस्रम् ॥१०॥ उच्चण्डे यच्छिखण्डे निवियति नभ-कोडमर्कोटति थाम्, अभ्यस्य प्रौढतापग्लपितवपुरपो विनतीरभक्तीः। धत्त शुन्यत्सुधासो विधुरपमधुन क्षौद्र कोशस्य साम्यं, रक्षन्सस्त्रप्रमोस्ते रचितमुचरितव्युष्टयो घृष्टयो वः ॥ ११ ॥ पाघोदीपिकाम्भसानिधरतटे गैरिकाम्बु प्रपात , सिन्दूरं कुअराणां दिशिदिशि गगने सान्ध्यमेघप्रबन्ध । पारावारे प्रवालो वनभुवि च तथा प्रेक्ष्यमाणः प्रमुग्ध , साधिष्ट वः प्रमोदं जनयतु दनुजद्वपिणस्त्वपराशिः ॥ १२ ॥ भानो भा नो त्वदीया स्फुरति कुमुदिनीमिन ! ते कुत्र तेजः, ताग! स्ताऽऽरादधी रोस्सनल! न भवतः स्वैरमैस्म्मदाचिः!। शंमन्तीत्थं नमाम्या यदुदयसमये चक्रराजांशनस्ते, युप्माक प्रौढतापप्रभवभनगदापक माय क्रमन्ताम् ।। १३ ॥ जग्ध्या वर्णेषु वाड्कुरमरिमुगामक्षि पु वधूनां, पीन्या चाऽम्भश्वरन्सः सपमनुगता वल्लयेना ऽऽदिमेन । गानो यश्चकः परममृतरम प्रश्रितानां दुहानाः, मद्धि म्बालोरलुप्तत्रिभुवनतमसः मानुबन्धां ददन्ताम् ॥ १४ ॥ सेना सेनां मघोनो महति रणमुसेऽलं भयं लम्भयन्तीः उन्सकोणालदोगा प्रथमदिविपदामारलीयोगली । विश्व विश्वम्भराध स्थपदधिपते लीलया पालयन्ती,घृद्धिस्सा दीधितीनां जिनमनुजनुजियत्तार्जित यः||१५|| तप्क्षा स्वेनोमणेर प्रतिभटवपुपामस्रधारा धयन्ती, प्राप्त शीयमायं प्रतिदिशममकृत् तन्वती पूर्णितानि। वंशास्सिसोटदशन्द प्राटयति पटून् याऽमहन्त्यदृहामान , भामा वा स्यन्दनाजप्रभुन मुदयिनी स्पन्दता चिन्तताय ॥ १६ ॥ देगसेव्यमानो दनुज. भटभुजादण्डदर्पोमतप्तः, आशारोधोतिलड्धी लठदुइपटलीलय डिण्डीरपिण्डः। रिङ्गजालातरङ्गरटितरिपुनस्वातपातोग्रमार्गः, चाकोपशोचिरोधश्शमयतु दुरितापहरं दावपादिम् ॥ १७ ॥ . , ' ·१०९ स्तोत्ररत्लावळो। प्राम्यन्ती संश्रितानां भ्रमशमनकरीच्छन्नसूर्यप्रकाशा, सालोका- नुरूपा रिपहृदयतमस्कारिणी निस्तमस्का। धारासंपातिनी च प्रकटितदहना दीप्तिरस्त्रेशितुः, चित्रा भद्राय विद्रावितविम तजना जायतामायताय ॥ १८॥ निन्ये वन्येव काशी दवशि- खिजटिलज्योतिपा येन दाह, कृत्यावृत्तया विलिल्ये शलभसुल भया यत्र चित्रप्रभावे। रुद्रोऽप्यद्रे हित्रा सह गहनगुहाँ यद्धयादभ्य यासीत् , दिश्याद्विश्वार्चिता वस्स शुभमनिभृतं शारिहेतिप्रतापः ॥ १९ ॥ उद्यन् बिम्बादुदारानयनजलहिमं मार्जयन् निर्जरीणां, अज्ञानध्वान्तमाकरजनिरजनीमञ्जनव्याञ्जतावा। न्यक्कुर्वाणो ग्रहाणां स्फुरणमपहरनर्चिपः पावकीयाः, चकेशार्कप्रकाशो दिशतु दश दिशो व्यश्नुवानं यशो वः ॥ २०॥ वर्गस्य वर्गधानामपि दनुजनुपां विग्रहं निग्रहीतुं , दातुं सद्योयलानां श्रियमतिशयिनी पत्रभङ्गानुवृत्तया। योक्तुं देदीप्यते या युगपदपि पुरो भूतिमय्या प्रकृत्या, सावो नुद्यादविद्यां युतिरमृतरससन्दिनीस्यान्दनाङ्गी २१ दाहं दाहं सपत्नान् समरभुवि लसद्भसना वर्मना यान् ,क्रव्यान तभृताधभिलपितपुपा प्रीतकापालिकेन । कालः कालधौवं गिरिमिचकुरुते यःस्वकीर्तुि,घृष्टिस्सान्दृष्टिकं वस्सकलमुपनयत्वायू धाग्रेसरस्य २२ दग्धानां दानवानां सभसितनिचौरस्थिभिस्सर्वशुभ्रां, पृथ्वीं कृत्वापिभूयो नवरुधिरझरी कौतुककोणपेभ्यः। कुर्वाणं वाप्पपूरैः कुचतटघुसृणक्षालनस्तद्वधूनां, पापं पापच्यमानं शमयतु भवतां शखराजस्य तेज ॥२३॥ मागान्मोपं ललाटानल इति मदनद्वेपिणा ध्यायतेव, स्रष्ट्रा प्रोन्निद्रवासाम्युजदलपटलप्लोपमुन्पश्यतेव।। वजाग्निास नाश ब्रजदिति चकितेनेव शक्रेण बद्धः स्तोत्रैरखेरश्व रस्य द्यतु दुरित शतं द्योतमाना द्युतिर्यः॥२६॥इतिज्ञालगनंप्रथमम् ·वैदिक मस्य। अथ नेमिवर्णनं द्वितीयम्- सवाखं गात्रयाणां शलभ कुलमिर बालया लेलिहाना, घोपै' स्वैः क्षोभयन्ती विघटितभगवद्योगनिद्रान् समुद्रान् । व्योढोरः प्रौढचार त्रुटिकाटुाटकीकनपुग्गदैत्वा, नेमिस्मादर्शनी व श्रियमनिशयिनी दाशतादाशापार २५ धारा चाख तत्रागगकण विततियोतिता प्रचारा पारावारान्सुरक्यथनपिशुनितोनालपातालयात्रा । गोना - दिस्कोटशब्दप्रकटितवसुधामण्डली चण्डयाना, पन्धानं यः प्रदिश्यात् प्रसननकराला पाप्मनामात्मनीनम् ॥ २६ ॥ यात्रामा पातलोका प्रकटिाररुणाममुद्रे समुद्र, सचामचा सहोमा कृतमगन्दगस्पन्ददाना ददाना । हानि हा निन्दितानां जगति परिपा दानवीना नगीनां, चक्रे चशमिश्शापहरतु सा मप्रभावनभायः॥ २६ ॥ पनामिवान् दिधक्षी प्रविशति यलिनो धाम निस्सीमधानि, प्रस्तापस्तापशीर्ग: प्रगुणितसिफनो मौक्तिकैश्शाक्तिकेयः । राशिरामपारां प्रकटयति पुनरिदारापूर,वृद्धिं नियोति निर्यापयतु नदुरिवान्यवराजाधिर्व ॥ २८ ॥ कामातीरयेन कतनयफगमणीन् कल्यदीपस्य युञ्जन् पातालान्त प्रपाती निसिलमपि तमः स्वेन धान्ना निीय । देतेयप्रेय सीनां वमति हृदि हतप्रेयसां भूयता या, चमाग्रीयानदेशो दहतु चिलसित बहमारंहमां यः २९ कृष्णाम्भोदस्य भूपी कृतनयननयच्या इतिभार्गमस्य, प्राप्तामावेदयन्ती प्रतिभटमुदृशामुटी याप्पवृष्टिम् । निष्टप्लाष्टापदश्रीम्नमममरचयगजितरुज्जिहाना, कीर्ति गावकी मिः प्रधयतु सदृशीं चला चक्रधाग ॥ ३०॥ वाणां भेदनी यापरिणतिमसिलश्लाघनीयां दधान , शुष्णा नक्षत्रमालां दिशि दिशि विफिरन् विगुता तुल्यकल्यः । निर्वाणेनोत्कटेन प्रकटयति नां दानपारिप्रकप, चमाधीशस भद्रो यसयतु भवतां समधिचित्त नारायजमुन्टनविघटितम्झन्धनी रन्धनियंत् , नन्धकमासमरामनरसलगमालजिहालय हिम् । , ·स्तोत्ररतावळी । थे दृष्टया सायुगीनं पुनरपि पिउधत्याशिपो पीथै, गीर्वाणा नि- वृणाना पितरतु स जयं विष्णुहेतिप्रधिर्वः ॥ ३२॥ धन्नाध्यन्य ख धारासलिलमिव धनं दुर्गतस्येव दृष्टिः जात्यन्धस्यैव पहोः पद- विहतिरिय प्रीणनी प्रेमभाजाम् । पत्याया क्रियायां प्रकटपरिण तिर्विश्वरक्षाक्षमायां ,मायामायामिनी वस्टगतु महती नेमिरत्रे- चरस्य ।। ३३ ।। त्राणं या विष्टपानां वितरति च यया कल्प्यने कामपूर्तिः, न स्थातुं यत्पुरस्तात् प्रभाति कलयाऽप्योपथीनाम- पीशः । उन्मेपो.याति यस्यान समयनिपति सात्रियं यः प्रदेयाद न्यपकृत्य ग्रोतमाना त्रिपुरहरदृशं नेमिरनश्वरस्य ॥ ३४ ॥ नक्षत्र क्षोद तिप्रकरविकिरणतिताशावकाशा, जीणेः पणैरिव चां जलधरपटलश्चणितर्णपाना । अजानाजानाजानतरिपुजनतारण्य मावर्तमाना, नेमिर्मात्येव चाकी प्रणुदतु भरतां राहतं पापतलम् ३५ क्षिप्त्ना नेपथ्यशाटीमिर जगदघटां जिष्णुकोदण्डचिनी तारापुञ्ज प्रमूनाजलिमिन पिपले व्योमरंगे विकीर्य । निदग्लानि- चित.प्रति पयशानन दानन्द्रान्, गैयन नास्पाढय नट ऽव तनुतां शर्मचक्रप्रधिर्वः ॥ १६ ॥ दोगत्यप्रौढतापप्रतिभट बिभा पित्तधारास्मृजन्ती, गर्जन्ती पीक्रियाभिर्बलदनलशिसो हाम सोदामनाका । अव्यात् मायावटीन पनजलभैरदिक्षु नग्याननाव्यान्, पुष्यन्ती मिन्धुरान् रथचरणरतेर्नेमिकादम्मि. नी वः ॥३७॥ गन्दोई दानरानामजममजमियाऽऽलम्य जाज्वल्य माने, पहाराहाय जुत्रिदशपरिसरे सवभागमदायी। सो मादिगो परपरिमां घाखायो, प्राप्तस्मग्राम सत्रं मधिरमुररिपोः प्रापितं प्रस्तुतां यः ॥२८॥ इति नेमिरर्णनम् । अब अपर्णनं ठतीयम्- उत्पातालातकल्पान्पसुपरिपदामाहाणाधिनीनां, अध्यानपार पौधापणचणवमः क्षेपदीपोपमानि । लोक्यागारभारोद-

·धैदिक सर्वस्व ।
हनसहमणिम्तम्भसम्पत्ससानि, प्रायन्तामन्तिमायां विपदि सपदि
चोऽराणि सौदर्शनानि ॥ ३९ ॥ ज्यालाजातप्रवालस्वपक्तिशि-
रसो नाभिमावालयन्त्य', सिक्ता रक्ताम्बुपूरश्शकलितवपुपां शात्र
वालीफिनीनाम् । चकामीडनरूढा भुजगगयाजोपमनिमप्रचा-
राः, पुप्प्यन्त्यः कीर्तिपुप्पाण्यरकनकलताः प्रीतये वप्रथन्ताम्
॥ ४० ॥ ज्वालाजालाब्धिमुद्रं क्षितिवलयमियाऽऽविभ्रती नेमि
च, नागेन्द्रस्पेव नामे फणपरिपदिय ग्रामरत्नप्रकाशा। दत्तां
वो दिव्यहमतिमरविततिः स्यातसाहसमसया, सद्धथावत्सङ्घ चित्त
श्रवणहरगुणस्सन्दिमन्दर्भगर्भाम् ॥ ११ ॥ ब्रह्मेशोपक्रमाणां
बहुविधषिमतोदसंमोदितानाम् , सेवाय देवतानां दनुजकुलरिपो
पिण्डिकायगभाजाम् । तत्तद्धामान्तमीमाविभजनविधये मान
दण्टायमना, भूमानं भूयमा यो दिशतु दशशती भाम्बराणा
मराणाम् ॥ ४२ ॥ ज्वालाकल्लोलमालानिविपरिसरां नेमिवेलां
दधाने पूर्वणाकान्तमय भुवनमयहविभौजिना पुरुषेण ।
प्रस्त्याज्यरत्ने रथपइजलधावधमान. स्फुलिङ्गः भद्रं यो
विद्यमाणां श्रियमरविततिविस्तृणाना विधत्ताम ॥ ४३ ॥
नासीरस्वरभग्नप्रतिभटरुधिरासारधारावसकान् एकान्तस्मेर-
पद्मप्रकरमहचरच्छायया प्राप्य नाभ्या। मुस्तानीचाङ्कराणि
स्फग्दनलगिपादर्शितप्रापप्रबालानि, अव्यापातेन भव्यं प्रददतु
भवतां दिव्यहेतेरराणि ॥ १४ ॥ दाबोल्फामण्टलीर द्रुमगणगहने
बाडगम्येव पड़ेः, बालाद्धिर्महाधी प्रवयसि तमसि प्रातरर्क
प्रभेव । चक्रे या दानवानां हयफरटिघटामटे जाघीति
माज्यं साव: नदेयात् पदमरपरिषद् पमनाभायुधस्य ॥४॥

·।११३ . - स्तोवरनारळी। तापाई ल्यप्रतापातपसमुपचितात् बायमाणं त्रिलोकीम् , लोलाला फलापैः प्रपदभाधीनपट्टाञ्चना ने छत्राकारं गलाका इव कनककृताश्यारिदोर्दण्डलग्नं, भृयासुभूपयन्त्यो रथचरणमर- स्फूर्तयः कीर्तये वः ॥ ४६॥ नाभीशालानिखाता नहनसमुचितां वैरिलक्ष्मीवशानां, संयद्वारीहतानां समतुविदधती काञ्चनालान पक्तिम् । राज्या च प्राज्यदैत्यवजविजयमहोत्तम्भिताना भुजानां , तुल्या चकारमाला तुलयतु भवतां तलाच्छ लोकम् ॥ ४७ ॥ आ नेमेश्चक्रबालाचिप इस वितताः पिण्डिकाचण्डीप्तः, दीप्ता दीपा इवाऽऽराझइनरणतमीगाहिनः पूरुपस्य | शाणे रेखायितानां रथ- चरणमये शनुशौण्डीय हेना, रेखाः प्रत्यग्रलग्ना इव भुवनमरथे- णयः प्रीगयन्तु ॥ ४८ ॥ दीप्तैरचिःप्ररोहेईलयति विकृत बाहु नालेन विष्णोः, उद्यत्प्रद्योतनाभं प्रथयति पुरुपं कार्णकावर्णि- कायाम् । चूडालं वेदमौलिं कलयति कमले चक्रनाम्नोपलक्ष्ये, लक्ष्मी स्फारामराणि प्रतिविदधतु यः कैमरश्रीकराणि ॥ १९ ॥ धातुस्यन्दरमन्दः फेलुपितयपुपो निझसम्माप्रपातान् , अचिंमत्या स्वमूर्त्या रथचरण गिरेनमिनामीतटस्य । व्याकुर्वाणाऽरपहिर्षि- तरतु विभुताविस्तृति विनकोटी, कोटीरच्छापीठीकटककरिघटा- चामरस्रग्विणी वः ॥ ५० ॥ इति अरवर्णनं तृतीयम् । अध नाभिवर्णनं चतुर्थम्- ऐकोन द्वादशानामगिगिरमहा दर्शयन्सी प्रांग, दतः स्खलालक्ष्म्यास्तिलक इव मुखे पद्मरागद्रयेण । दयाहतेयदपक्षति करणरणपीणिनाम्भोजनाभिः नाभिनभित्यमुव्याम्मुरपनि विमा मर्शि मौदर्शनी नः ॥५॥ शयश्याम माताजक्षितिभृति तरला. के तुरङ्गः, स्वगन्मानन कुपितभटमुंगच्छागमुन्धवाले । स्तिो नन्गुनाना प्रतिभटजलधी पाय घाडयस, भयो यम्मंत्रि- ·११४ वैदिक सर्वस्व । . धत्तां श्रितदुरितहरा श्रीधगस्त्रस्य नाभिः ॥ ५२ ॥ ज्वालाचूडाल कालानलचलनसमाडंबरा सांपरायं, यासायासाध माद्यत्सुरसुभट भुजास्फोटकोलाहलाढ्यम् । दैत्यारण्यं दहन्ती विरचयति यशो- भूतिशुभ्रां धरित्री, सा वश्चक्रस्य नक्रस्सदमृदितगजत्रायिणी नाभिरव्यात् ॥ ५३ ॥ विन्दन्ती सान्ध्यमर्चिर्चिदलितरपुपः प्रत्यनीकस्य रक्तः, स्फायनक्षत्रराशिार्देशिदिशि कणश कीकसै कीर्यमाणः । नाकोकापालाक्षीनवमदहसितच्छायया चन्द्रपादान्, राथाडी विस्तृणाना रचयतु कुशलं पिण्डिका यामिनी वः ।। ५६॥ निस्सीम निस्मृताया भुजधरणिधराघाटतः कैटभारेः, आशाकूलङ्क- पर्धरहितबलमहाम्भोधिमासादयन्त्याः। चक्रष्वालापगायाथल- दरलहरीमालिकादन्तुराया, विभ्रत्यावर्तभावं भ्रमयतु भुवने पिण्डिका यः प्रशस्तिम् ॥ ५५ ॥ पाणी कृत्याहवाग्रे प्रतिभटनि- जयोपार्जितां वीरलक्ष्मी, अनीतायास्ततोऽस्याः स्वसविधममुरद्वेपि- पा पूरुपेण । प्रासादं वामहेतोविरचितमरुण रश्मिभिस्सूचयन्ती, ना- भिर्को निर्मिमीतां रथचरणपतेनि। निर्विघाताम् ॥ ५५ ॥ डिण्डीरापाण्डुगण्डररियुवतिमुखः पिण्डिका कृष्णहेतेः, उच्चण्डा प्रवरुपरवतिलकैरुक्कशीण्डीर्यचर्या । द्विग्रामाधिपत्यहिण- मदमपीर्पिताक्षक्षमाभ्द , सेवाहवाकपाकं शमयतु भवतां कर्म शर्मप्रतीपम् ।। ५७ ॥ पर्याप्त मुन्नतिं या प्रथयति कमलं या तिरोभाव्य भानि, स्रष्टुस्सृप्टेर्दवीय कुवयलमहिनं या विभर्ति- स्वरूपम् । भन्ना स्वेनान्तरिक्षं करलयति च या मा विचित्रा वि- पत्तां, देवायारातिनाभिद्रविणपतिपदद्रोहिणी संपदं यः ॥ ५८]] पाणीपाद्यतुस्सिदमि सुमनता घोतमानखरूपा, भान्त स्था मुरारे भिमतमखिलं श्रीरिव स्पर्शयनी । दुर्गधोग्राकृतिय त्रिभुवन-- - ·स्तोत्ररतावळी। जननस्थैमसंहारधुर्या, मर्यादालम्पन यः क्षपयतु महती हेतियर्य- स नाभिः ॥ ५९ ॥ सम्भित्सन्तानजाभिर्मधुरमधुरमसन्दसन्दोहि नीभिः, पाटीरैः प्रौढचन्द्रातपमुषमालोपनलेपनैश्च । धूपैः कालाग- रूणामपि सुरसुदृशो विनमर्चासु यस्या, गन्धं रुन्धन्ति सा वश्विरमसुरमिदो नामिरव्यादभव्यात् ॥ १० ॥ अंहस्संहत्य दग्ध्या प्रतिजनिजनितं प्रौढसहारवन्या दराध्वन्यानधन्यान्महति विनति- मिधामनि स्थापयन्ती । विश्रान्ति शाश्वती या नयति रमयतां चकराजस्य नाभिः संयन्मोमुह्यमाननिदशरिपुदशासाक्षिणी साक्षिणी वः ॥ ११ ॥ इति नाभिवर्णनं चतुर्धम् । अथ अक्षवर्णनं पञ्चमम् - श्रुत्वा पनामशब्दं श्रुतिपथकटुकं देवनक्रीडने', खरिस्वर- वत्यो भयविवशधियः कातरन्यस्तशाराः । मन्दाक्ष यान्त्यमन्दं प्रति युवतिमुसर्दर्शितोत्प्रासदः, अक्षं सौदर्शनं तत्क्षपयतु भरतामेध- मानां धनायाम् ॥ ६२ ॥ व्यस्तस्कन्धं विशीर्णप्रसवपरिकरं प्रत्तपत्रोपमर्दम् , संयद्वासु तातुरखगपरिपत्पीतरक्तोदकामु । भक्षं रक्षस्तरूणामशनिवदशनैरापतनिनि, स्तादनाधीशि- तुर्वः रतयकितयशसे द्वेपिणां प्लोषणाय ।। ६३ ।। दीक्षां मना- मसने महति कृतरतो दीप्तिभिस्सहताभिः, जिह्वाले सप्तजिह्वे दनुज कुलहपिर्जुहतो नेमिजुवा । वैकुण्ठाख्रस्य कुण्डं महदिव विलसत्पिण्डि कावेदिमध्ये, दिश्यादिव्यर्द्धिदेश्यं पदमिह भरतामक्षतोन्मेपमक्षम् ॥ ६४ ॥ गद्दोरद्रिभृङ्गाइनुजविजायिनः स्पष्टदानोद्यमानां, शव स्तम्मेरमाणां शिरसि निपततः स्वस्तमुक्ताम्यिपुखे । रक्तरम्यक्तमत. विदलनगलितपक्तवीरायितः हर्यक्षस्यारिभङ्ग जनयतु जगता- मीडितं क्रीडितं यः ॥६५॥ उन्मीलत्पमरागं कटकमिव धृतं बाहुना यन्मुरारेः दीप्तान् रश्मीन्वधानं नयनमिर यदुनारक यहा परिधिरभिदेहयत्यहत्यामिवद्रा, . " विष्टपस । शाकस्य ·वैदिक-मवम्व । अक्षं पक्षे पतिन्वा परिघटयतु वस्तटिष्ठां प्रतिष्टाम् , + भूतप्रभृतक्षत समितरशुमिम्मंशवनी, अर्धा चक्रम्य दत्ता मेघशतशमनं दाशुषी शेगपी वः ॥ ५७॥ , पद्मोडामप्रद - यज्जनयति जगतीमेघमान प्रयोघां यस्यछायाममाना लसति परिमरे रोहिणी तारकाग्या ! नानाहेत्युन्नततं प्रकटयति च यत्प्राप्तकष्णप्रयाणं त्रेधा भिन्नस्य धाम्नस्ममुदय टव तत्पातु यथाक्रमक्षम् ।। ६८ ॥ शोचिमिः पद्म- रागद्यसममुपमश्शोभमानायकाशम् , प्रत्यग्राशोकरागनिभटवापा भूपितं पूरुपेण । अन्तः स्वच्छन्दमग्नोत्थितभृगुतनयं क्षत्रियाणां क्षतानां, आरब्धं सोगिताधैमर इव भवतो दिव्यहेत्यक्षमव्यात् ।। ६९ ॥ मत्तानामिन्द्रियाणां कृतविषयमहाकाननक्रीडनानाम् सृष्टं चक्रेश्वरेण ग्रहणधिपणया पारिवद्वारणानाम् । गम्भीरं यन्त्रगत कमपि कृतधियो मन्यते यन्प्रदेयान् , अस्थूलां मंत्रिद चखिजगद- भिमतम्यूललक्ष तदक्षम् ।। ७० ॥ प्राणादीन् सवियभ्य प्रणिदित मनमा योगिनामन्तरछे, तुझं सङ्कोच्य रूपं विरचितदहाराकाश. कृच्छासिवैन । प्राप्तं यत्पूरुपेण म्यमहिममहशे धाम कामप्रदं । यः भूयान तर्भुवस्वसयमारवसितं पुष्कराक्षायुधाक्षम् ॥७१॥ विद्धान्वीभेण धाना चरणनम्बभुवा गद्धनासस गधे, चकाध्यक्षस्य निभ्रत्परिहसितजपाप्पकोशान्प्रकाशान् । शुभैरभै- रदश्शरदिनत इतो व्योम विभ्राउमानं प्रातस्त्यादित्यरोचिस्तत- मिव भवतः पातु गवागमनम् ॥ ७२ ॥ श्रीवाणीवाङ्मृडान्यो विद. धति भजनं शक्तयो यम्य दिक्षु प्राह व्यहं यदाचं प्रथममपि गुण भारती पाश्चरात्री । घोरां शान्तां च मुनि प्रथयति पुरुषः प्राक्तनः प्रार्थनाभिः, भक्तानां यस्य मध्ये दिशतु तदनघामक्षमध्यक्षतां का ॥ ७३ ॥ रक्षःपक्षेण रक्षरक्षतममरमणं लक्ष्यलक्ष्यमाजा, लक्ष्मी- ·। म्तोगरत्नावळी। मशीयमाणई यलमथनमुने वजशिक्षानपेक्षे निक्षिप्य क्षिप्रमध्यक्षपति जगति यदक्षतां दिव्यहरोः, अक्षामामधमा तत्क्षपयतु भवतामक्ष जिल्लख्यमनम् ।। ७४ । इतिअक्षवर्णन पश्चमम् । अथ पुरूमवर्णनं पष्ठम् । जोतिश्बुडालमौलिखिनयनवदनप्पोडशोतुझबाहुः , प्रत्यालीन तिउन्मगाराधारसदको गरौ । निस्मी मेन धाज्ञा निखिलमपि अगरक्षेमवनिर्मिमाणः, भूयात् सौदर्शनी का प्रतिभट पम्पः पूरुाः पौरुपाय १७५॥ वाणी पौराणीकी यं प्रथयति महित प्रेक्षण कैटभारे, शक्तियस्पुटप्दानसपरशुभुम्बध्यापिनी तहि- भूत्याम् । कर्तुं यत्सचत्रोधो न निशितमतिमिरदारेश्च शक्यः, दैवी चो मानुपी च क्षिपतु र विपदं दुमसरामस्वराजः ।। ७६ ।। रूढस्तारालगाले गचिादलयाः श्यामलइशखजाल, बालाभिस- प्रमाला प्रकटितामुमो बद्धमा स्फुलिङ्गः । प्राप्तानां पादमूल प्रकृतिमधुरया छाया तापहवः, दत्तामुढो प्राण्डः फलममि लपितं विष्णुमङ्कल्पवृक्ष ।। ७७ धाम्नामरम्मदानां निचय- मिन चिरस्थायिनः द्वादशानां , मार्तण्डाना समूह मह उस बहुला रत्नभासामिवर्द्धिम् । आचस्मड्यातमेकीकृतमिव शिखिनां पाड- यासराणा, शङ्कन्वे यस्य रूपं स भवतु भवता तेजसे चक्रराजः ॥ ७८ - उग्रम्पश्याक्षगुद्यद्भुकुटि ममुट कुण्डलिस्पष्टदष्ट, चण्डा- बीहुदण्डेलमटनलसमक्षामलक्ष्योरुकाण्डम् । अत्यालीढस्यपाद प्रथपतु मरतां पालनव्यग्रमग्रे, च शोशालकालेरितभटरिस्टा। टोपलोपाय रूपम् १७६|| दुन्त कृपाणं परशुहुश्यहावकर्श दण्डशक्ती, शो कोदण्टपाशो हलमलगदारयालाश्च हेतीन् ।

·११८ वैदिक सर्वस्य । दोभिस्मव्यापमपर्दधदतुलवलस्तम्भितागतिदपः, न्यूहस्तेजोमि- मानी नरकनिजयिनो जृम्भतां संपदे यः ।। ८०॥ पीतं केशे रिपो. रप्पसजि स्थपदे सधिोऽयुत्कटाक्षं, चन्द्राधःकारि पन्त्रे वपुपि च दरने मण्डले च स्वराक्षम् । हस्ने पक्त्रे च हेतिस्तयक्तिमसमं लोनने मोनने घ स्तादस्तोकाय धाम्ने गुरयरपरिपत्सैयितं देवत व ॥८॥ चित्राकारः स्वचारमितसकलजगज्जागरूकप्रताप: मन्त्रं तन्यानुरूपं मनमि कलयतो मानयनात्मगुह्यान । पञ्चाङ्ग- रतिनिनितरिविजयो धाम पो गुणानां, लक्ष्मी राजामन-- स्थो वितरतु भरता पूरुपयक्रवर्ती ॥ ८२ ॥ अक्षामाभ्रमालान्य रविवालुलचन्द्रचण्डगुतीनि, ज्वालाजालावलीढम्फुटदुइपटली पादिमण्डलानि । चक्रान्ताकान्तचापलचलितमहीचकवाला- शेपाण्यग्नग्रामागिमस्य प्रददतु मयतां प्राधिन प्रस्थितानि ॥८३॥ त्यतात्मशील एणिरणुकणिः पटिसः स्पष्टमादः शक्तिशालीनशक्ति पलिगमग एण्ठधारः पठाः । दण्ड- भण्डत्वगन्यो मानि तनु धनुयंपुरस्लाम वः स्नात् , ग्रम्नागेपास्त्र गर्यो रघचरणपतिः कर्मणे शामपाय ॥ ८४ ॥ धुण्णाजानेग इन्द. शुमिनग्यगणं सनमानाय्ययथं, लामरंभहलाकलकल विगलत्पूर्वगीर्वाणगर्नम् । पूर्वाणम्मापरायं ग्धचरणपतिः म्यगाँ यः प्रमस्ति, दुन्धां दुग्धान्धिमाग भयविनाशुनामीरनासीरवती ।।८५॥ दृह्योशालिमानिप्रहरणरममोनानित बनाये, विद्रानि द्वारमयुनः प्रपनमुवि परावर्तमानेन भनी । निर्जित्य प्रत्यनीर निवाधिकारवास्तिकाशेयरध्य, पध्यं विश्रन्य दावान् प्रथयतु भवतो हे तिरिहन्दानुजस्य ॥ ८६ ॥ नन्दिन्यानन्दमूल्ये गलनि गणपवा घ्याले पालेये, पणे चारित्यकुण्ठं प्रमयपरिषदि प्रामवत्या प्रमाणम् । रन्टिग्राजी रलिई पनिजभुजान यो ददावादिमिक्षा, भिक्षां तत्प्राणरूपी स ·स्तोत्ररजावळी । भवदकुशलं कृष्णहेतिः क्षिणोतु ॥ ८७ ।। रक्तीपाम्यक्तमुक्ताफल लुलितललद्वीचिवृद्धौ महान्छौ, सन्ध्यासम्बद्धताराजलधरशयला. काशनीकाशकान्तौ । गम्भीरारंभमम्भश्वरमसुरकुलं वेदविघ्नं विनि- मन्, निर्विघ्नं वः प्रसूता व्यपगतविपदं सम्पदं चक्रराजः ॥८८|| काशीविप्लोपचद्यक्षपणधरोणिजध्वंससूर्यापिधान, ग्राहद्वेधात्वमालित्रु: टनमुखकथावस्तुसत्कीर्तिगाथा: । गीयन्ते किन्नरीभिः कनकगिरि गुहागेहिनीभिर्यदीयाः, देयादतेयावैरी स सकलभुवनश्लाघनीयां श्रियं वः ॥ ८९ ॥ नानावर्णान् विवृण्वन्विरचितभुवनानुग्रहान् विग्रहान्यः, पक्रेप्वष्टासु मृष्टासुरवरतरुणीकण्ठकस्तृरिकेपु | आतारा. दर्णमालावधिषु वसति यः पूरुषो वस्सवध्यात्.व्यध्यैरुद्धृतसम्वरुप हितमपहिन्तिमध्वान्तवर्ती ॥९० ॥ द्वात्रिंशत्पोडशाष्टप्रभृति पृथुभुजस्फूतिभिर्मनि भेदै', कालाये चक्रपदके प्रकटितविभवः पश्न कृत्यानुरूपम् । अर्थानामर्थितानामहरहरखिलं निलिम्बैर्विलयैः, कुर्वाणो भक्तवर्ग कुशलिनमवतादायुधग्रामणीर्यः ।। ९१ ॥ कोण रणेस्सरोजैरपि कपिशगुणैप्पभिरुद्भिन्नशोभे, श्रीवाणीपूर्षिकाभिर्दध ति विकमतश्शक्तिमि केशवादीन् । तारान्ते भूपुरादौ रथचरण गदाशार्ङ्गखड्गाङ्किताशे, यन्त्रे तन्वोदिते वः स्फुरतु कृतपदं लक्ष्म लक्ष्मीसखस्य ॥ ९२ ।। दंष्ट्राकात्या कडारे कपटकिटितनोः कैट- भारेरधस्तात् , ऊध्वं हासेन यिद्ध नरहरिवषो मण्डले वासवीये । प्राक्प्रत्यक्मान्ध्यसान्द्रच्छविभरभरिते व्योन्नि विद्योतमानः, दैतेयो स्पातशंसी रविरिव रहयत्वस्वराजो रुजं वः ॥ ९३ । कोणे कापि स्थितोअप त्रिभुवन विततश्चन्द्रधामाऽपि रुक्ष. रुक्मन्छायोपि कृष्णा- कृतिरनलमयोऽप्याश्रितवाणकारी। धागमारोऽपि दीप्तो दिनकररूचि रोऽप्युल्लसत्तारकश्रीः, चक्रेशथित्रभूमा' वितरतु विमतत्रासनं शासनं यः ।। ९४ ॥ शुक्लश्शक! स्तवस्ते सहदहना कलां काल! तेऽयं न कालः, किं वो रक्षासि रक्षा तब फलतु पीयावसांपादसेवा ·१०० वैदिक सर्वच वायो होऽमि भतुरत्यज धनद मद सेव्यतां प्रति. प्राहु- यद्यन्त्रपालास्म दनुजविजयी हन्तु नन्दालतां च ॥९५|! गायत्रथ- णारचक्रे प्रथममनुमन्यस्मेर पत्रारयिन् विम्यं नहालोणं यहति जयिजयाधष्टशतो निपण्णा । शाकं मोऽशोकमले पदमविघल सीमभीमासमीमा.पुमो दिव्यत्राथामा पुरपहरिमयी मतिरम्यत्वरमा ॥६॥ पायात्यागोणप्पमानिपतितः मातरागं पराग मन्या रोचिम्मगन्धैः ग्यपदशमधरं प्रेक्ष्य तारानुपक्ताम् । पानाबदोगा निर मुरनिरहरञ्जलीन् कल्पमानान् , चमाधीयोऽनिनन्दन प्रदि शतु ममीमुत्तमश्लोकतां यः॥९॥ रक्ताशापस वेदम्य न निहितपद प्राप्तशासस्य मुले, चरनम्तदावेरपि महितचतुद्विधतु_हुदण्डम् । आसीनं भाममान -स्थितमपि भयास्त्रायनां नमक पथात् पूर्वर भागे म्फुटनरहरितामानुपं बानुपाद्वः ॥ १८ ॥ प्रापणे दत्तप्रयाणे मुपितदिशि शि" त्यक्तसारे शरीरे, मत्य व्यामोह वत्यां मतम मे मनासे व्याही व्याहने च। चान्नति मृत्युप्रतिभयमु भयाकारचित्र पवित्र तंजस्तत्तिष्ठता पनि दशकुलवन प्रीक्षणं तीक्ष्णदंष्टम् ॥ २९ ॥ यस्मिन् विन्यस्य, भारं विजयनि जगतां जंगमस्थावराणां, लक्ष्मीनारायणार मिथुनमनुभात्यत्युढामन् पिहाराज ! आगेग्य भूतिमायुः कृतमिह यहुना यद्यदायापदं यः, कत्सद्याममस्तं दिशतु म पुस्पो दिव्यहेन्यक्षपती || ... ! पानांतषियालमणिगिपिशवीध्या मधाधराणी, अहिंप्यङ्ग नेम्यादिपु प परमतः पुसि पगितेश्च । मड्यसौदर्शन यः पठति कृतमिदं करनारायणेन, म्नो निर्विष्टभोगो भजति म परमां चनामायुज्यलक्ष्मीम् ॥१०॥ मुदर्शन शतकं ममाप्तम् । इति पुरपनर्णनं पष्ठम् ।