Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner

Nirnaya Sindhu-1

Pandit Gopal Shstri · 2011/07

PDF Proofread

Front matter

Printed Published & sold by
JAI KRISTINADAB-11ANIDAS QUITA,
The Chowkhamba Sanskrit Sorice Office,
VIDYA VILAS PRESS,
North of Gopal Mandır,
BENARES CITY.
are
Printed by Jai Krishna Das Gupta
at the Vidya Vilas Press, Benares,

Ammmmmmmmm
पोग्नग्या-गरपृत-प्रन्यमाला
प्रन्य-मंग्या ५२
HOME,1, 34, ८७.०४.१५.10७,३९.१२.१५,
१२.....५१५..100.१.१९७.५.१.
समकामहरिचितो
निर्णयसिन्धुः
कृष्णभक्तव्याख्यासहितः ।
तस्पराजगीपारंगनपाटालापासणधर्मशाला
न मेनायुपारनपं गोपनगारिखमा
मंगोषितरिया परिपतप।
ItemAoriouTERARARAATNIRAMPITORIAARIRAM
जयपदास-दरिदासगुमः-
पापम्पा संस्थल सीरिज़ आफिस,
विवसमसपासमनिर के सत्ता स्टक,
बनारस सिरी।

ADODADDADTONIPATRAJDOORDAR इस कार्यालय द्वारा"चौसम्बासंस्कृतसारिज" अलावा और मी ३ मोरिज यया "काशीसंस्कृतसारिज" "बनारसमाहवागीरिज" "इरिदासपंकन पीरित्र" प्रा. मालायें निकलती है तथा इन ४ सीरिजों के पश्चात् और भी विविध शास्त्र की पुस्तके प्रकाशित की गई है तथा अन्य सब स्थानों के छरे हुए सरन तथा भाग-भाष्य के प्रन्य विक्रयार्थ प्रस्तुत रहते हैं, सूचीपत्र पृथक् मंगवाकर देखें, इसके अमावा हमारे यहा सर्व प्रकार की संस्कृत, हिन्दी, अङ्ग्रेजी की सुन्दर छपाई होती है, परिक्षा प्रायनीय है । पत्रादि प्रेपणास्थानम्- जयकृष्णदास-हरिदास गुप्तः- "चौखम्बा संस्कृतसीरिज" आफिस, विद्याविलास प्रेस, गोपालमन्दिर के उत्तर फाटक, पनारस सिटी। Ravaroo - - i'गु, I प्रास्ताविकम् । उपकमः- विदितमेव मरा उमाना पचतुर्विधरुपा मारून अपमा पुरम, म प ध पुरता मानिमा इतर म-मां मोग पुराले म प धर्म: पप सप पर एक प्रमाणम् । FREनालोनियतारा धर्मग पारोकिकरमान् । हा मामामागुचकाममा भगन् भगवान् मिनिः-"चोदनारगोऽयों धर्म;" १-१-२ नि । विपिसावरगम्य एमापको धर्म हा स. Exता: माता दोगलापत्र यौता विघयो दसपूर्ण मामा वर्गकामो यजेम' 'पजीवरियो जुहोति' इस्पादयः । माता- पिकृत नियरिमपन्द्रक्षयेऽस्मिान् । विडायदा भाद कुमामासानुपामिकम् ॥ इत्यादयः । पौराणाम- मरिदिन मम्मभिवाय नियम निशि। दशम्यामुपामाय, बुदिष्णम् ॥ इत्यादय । मे र धर्माः न कदा कस्म कुत्रानुष्ठेया इति निर्णयम्य मुतिस्मृविपुगणेषु एषत्रानुपरधरममा मन्दधीना कतेऽस्य हमादिमापयाटिममामांसापूर्वकं सफलसंशयोच्छेफरप निबन्धस्यान्व. नामयम्प निर्णयसिन्धोः मिानुपयोग इति धार्मिकाणा न विम्यानम् । प्रन्धायदयकमा । मादमापवादितयन्येषु साम्यपि मन्येषु यथाऽनेन निधन पर- समस्यजनकदमासन्देहाना विचारविषया निवृत्त्या निर्णयो, तश .

प्राम्नायिकम् । - नयत इत्यनन्यथासिद्धोऽयं निबन्ध इति । अन्यकृताऽपि प्रतिज्ञातम्- मन्ति यद्यपि विद्वांसस्तनिकधाश्च कोटिशः । तथाप्यमुस्य वेदग्धी केचिद्विज्ञातुमीशते ॥ इति । विपयाः। सर्व निबन्ध: मनु परिच्छेदत्रये विभक्तः । तत्र प्रथम परिच्छे- नयनामसंकानीनो सामान्यतो विशेषतच लक्षणनिरूपणमुखेन . यागनिरूपणं, सतस्तिथितद्वषतस्कर्तव्याकर्तव्यनिरूपण. मन मनै कमज्ञायाचित्रोपवासादिवताना लक्षण-तदधिकारि-तदारम्भ मतदुननिरूपणं सद्भने प्रायश्रितनिरूपणं च, तत आशी. नेकवतानां युगरसतियाने या प्रतानुष्ठानविधिनिरूपण - सिनेथितिरोपनत्यनिरूपणमिष्टिदशपिण्डपितृयज्ञ- नमुन दार्षिादिमानो तदनुमाननिरूपणं ततो प्रद. सायनिरूपगमन्ते समुद्रग्नाननिरूपणमिति सामा- यः । गुननादमामेषु यस्मिन् पक्षे यम्या Patriबातम्ययातिनिरूपगं निधि सदापा. तः कालनिर्णयः । पदीयः परियाम व या विभक्तः पूर्वाध प्रय गांधानादिविवादाता संस्काराः सदि. 21 मानी गमगीनयनियमाः, मामालगनन PDAR S नादो सूतकाभावः, दत्तकपुत्रपरिमा, दानकामनागरिक, माकारोपे प्रायपि, पनि पुनः महारा, मनध्यायाः, महाना. T,R: सरका: मलिक, गोत्राणि, प्रवराप, गड, सरपतिमाति, कुम्भ. htt, २९ दिव्याक भ्यता, भारताविकम्। ३ युगपरनेकेषां समानसंस्कारः, कन्याया रजोदोष वृषलवादि, तर प्राय. नित, विवाहादी सपः शोचं, पुंमः पुनर्विवाहो युगपदाद्वयपाणिप्रह. नेऽपत्यसतर्गः, आषानमामिहोत्रं परिवेदनादि प्रासङ्गिक कर्मजातं निरूपितम् । ततश्च जलाशयोत्सर्ग , प्रतिष्ठा, देवताप्रतिमा सर. जनं, पार्थिवपूजा, पचायतन सनिदेशः, केशवादिचतुशिनिपूर्ति लक्षणानि, पुनःमतिष्ठा जोर्णोद्वारः, तुलसीमहणं, पुष्पादः पर्यु पितरवं, शिवनिर्मात्यं तद्वापामापते, करदियतानि कृप्यादि च यथाविधि निरूपितमन्ते च कलिवानि सपमाणं निरूपितानि । उस रार प्रकरणद्वयं निरूपितम् । तत्राचं भादपकरणमा प्रेम प्रस अतो न्यादिः, द्वादशविधाः पुत्राः, भार वानि, मादकर्तृमोक्तृ. नियमाः, माद विपक्मने मायनितम् , भातादेः भादानुकता, श्राद्धभोजने प्रायश्चित, पाद्धविश निर्णयन, भादा सर्पणं, जीवाती सूकस्याधिकारः, विभक्काविभक्तरवादीनि निरूपितानि । द्वितीय स्वाशी चप्रकरणम् । अस्मिन् हि सर्वविधमाशाचं सापवाद निरूप्य दुर्मरणारि. प्रायपि दरावानानि च प्रदर्यान्यष्टि संस्कारानिरूपणपूर्वकं भेद अधि. कार पति-यतिधर्मसहितः संन्यासः, भातुरसंन्यासो यतिसंस्कारध निरू- पितः । एवं परिच्छेश्वयात्मकोऽयं निबन्धः प्रायः सकलमापौराण. धर्मविषये यौतधर्मविषये च याथातथ्येन साकस्पन व निर्णायकति टीका। भास्योपरि भय यावदेव टीका रजमाराभिषा आपणभ. हविरचिता समुपररुयाऽस्माभिरस्मिन् संरकरणे निवेशिता प्रत्यरहस्य. जिसना ज्ञानसौरम्याय । महती टीका मन्यस्य सतीमावेन म्या स्यानरूपा भन्याठिन्यहारिणी पर्तते । अस्यामपि भन्यायाख्यानमा सन मासनिकाः पदार्या निरूपिता वर्तन्ते । यथा नपराने पररथा. पनविभिपसझे सर्वतोभद्रमण्डलं, पूजनपमझे नानपुण्ड्समधारगरिषिः, আৰনাৰাধ, মূত্রনালমােখত কাঠঘাষ।

४ प्रास्ताविकम्। (ग्रन्थटीकाकोंः परिचयः) अस्य महानिबन्धस्य रचयिता तत्र भवाननेकग्रन्यनिर्माता सु. गृहीवनामधेयो विश्वामित्रसगोत्रो भट्टकमलाकराख्यः प्रसिद्ध एव । न खल्वेतदन्ववायोऽविदितस्तत्र लोकेऽल्पसंस्कृतवानामपि, यतो भा रतवर्षे चतसम्बपि दिक्षु नैतादृशी विद्वत्परम्परा संजाता कमिश्चिद- ध्येकस्मिन्नेव कुलेऽविच्छेदेन, यादृश्यनवच्छिन्नविद्वत्परम्परा पुत्रपौत्रा. दिक्रमेणेतस्मिन् भट्टकुले दृश्यते । अनेन कमलाकरमट्टन धर्मशास्त्र ऽन्येऽपि आचारदीपः आहिकप्रयोगो गयाकृत्यं दान कमलाकरः गी- अपवरदर्पणं पूर्त कमलाकरः व्रतकमलाकर शान्तिकमलाकरः समयकम- सारः संस्कारकमलाकरः मन्त्रकमलाकरः नीतिकमलाकर प्रायधि. घरनं शूदधर्मतत्तं कर्मविपाकरन विवादताण्डवश्चत्यादयो अन्धा आ. चिवा. ; पूर्वमीमांसायां मीमांसास्त्राणां व्याख्याने धर्मतत्त्वं शास्त्रमाला दा, तन्त्रवाकिटीका, शास्त्रदीपिकाटीका शास्त्रीपिकालोकश्व; काव्यसाहित्य काव्यप्रकाशव्याख्या, गीतगोविन्दमाप्यं रतमालामिघ, रामानुजमहाकाव्यं चेत्यादयो यहवः प्रसिद्धा प्रन्या रचिता वर्तन्ते । अनेन प्रन्यताऽयं प्रायः १६६८ तमे वैक्रो रौद्र मम्मरमर माघमाम कृष्णा शिवरायां चतुर्दशीतियों पूर्णता गमिन इति नद. मनसोकन निश्चीयने । यथा- यमुनधानुमिते गोन्द नरपमिनिममतोऽय याति रौद्र । मिशिवनियो समापिनोऽयं ग्युतिपादमशेरदेऽतिश्च ॥ इति । भय मनु माता मा, पिता महारामाणः, ज्येष्ठो नाताच दिसम मामन् । गमहामहस्य पिता नाराय गमः तपिता रामहः पिता मेदिनमा मसिना अनदेवमट्टः तसिता न म पे पिपाग नतद्वन्याययोको निशाना तथा

प्रास्ताविकम्।
-
-
मतगन्यमालाचरणे-
"वेदार्यधर्मरक्षायै मायामानुषरूपिणम् ।
पितामहं हरि पन्दे भट्टनारायगाव्दयम् ।।
यसादसंस्मृतिः सर्वमङ्गलमतिर्मना ।
वान भट्टरामकृष्णाल्यान् सीतातचरगानुमः ।।
सर्वकल्याणसंदोहनिदानं यस्तदेयम् ।
शुनदीमोदरीमभ्यागुमायां नौमि मादाम ।।
पिन्दुमाधपादानरोलम्पीकृत विप्रम |
ज्यायोस मातरं मदिवाकरमुपास्महे ।।
श्रीमनार यणमतवृत्तरलाफरटीकाया -
भट्टधीनागनाथात्मम जनि विमुधवार देव यमः
मासोटासौ हज पुरतिनिरतं भगोविन्दमतम् ।।
विश्वामित्रान्ववायाम्युधिषिपुराधिक यी तरानमो
विद्याधी पारः प्रथितयशा महरामेश्वरायः ।।
नारायणेन सुधिया कापा निवसता सना ।
वृतरनाको टीका सद्गुवा रचिताऽपिता नि ।
एकानिर्माता प आर्ट इयुपनामा कृष्णशर्मा पति इस्पाचम् ।
नेनापि बहवः मसिमा महान्तो मन्या न्यायमासे रविता ।
बलमयमको प्रन्यो धर्माने एतहत परभ्यते । न्यायपाप
ए. साति प्रन्या पलम्यन्ते प्रकृतमन्मातराचताः । सस्य माता
मल', पिता रमनायो, ज्येष्ठो भाता गासपणः गुरुध साद
से तदीयमालापरणेन ज्ञायो । अयं स प्रयापरिप्शन्तिमरूद
एकोनविंशतिशतकस्य तृतीये भागे संजात शामरे। यथा---
गुणरसेभभनामनिताराधिनभस्य सिमियो
मुरगुराबलिपुरुजित प्रथमनिर्णयास भुमरियम |
तदेवं बहुसः संस्थियमाणसरि निभरिभी टीम

वंशवृतः
भट्ट श्रीनागनाथ
अङ्गदेव मट्ट
मट्ट गोविन्द
-
दिवाकर भट्ट रामेश्वर भट्ट
अनन्त मट्ट भट्ट नारायण (१६०२ ३०)
भट्ट रामकृष्ण ( धर्मपत्नी उमा )
भट्ट कमलाकर ( १६१६ ) दिवाकरःज्येष्ठः

सटीकनिर्णयमिन्धविषयसूची। . Rer . - । । . . . १४ . . t . १ ८ . ८ . १ . । न :08 विर Pr मामलम PER करेन-24 TRAIबिया reORA अमरमर माम पनि कति मनम् .. STORIErala Resमय ॥ सटमा जबर शेष चापमान: wnwrमर भविषयप्पा शेष ॥ अमरनोनयREC. नदिपमानम् wing our • भरपस्प पर सरप भय पाराशिवकरच अपयन पुष्पकालय मा पनि मरमरतिराम अपने ममाभिविनय हरपनि पपरियामा " बनाम मसादिको पुश्मा मारिगन १५ गीपरे . १ वारेममा TATE . मी मामपनुम्न फलीयम् ।। युनिया . ममे विनमदहिये हुवादित शुभेदाः विमोनो दिममो माया मासनेने तिप्पा.प. ममयः १. रिया मेदिमामलहम् मेरे मम्मेदाः tra १५ माया दिम सफ्नम् नाममा पर परेका मलमसमर्षयः पुण्यकाम: मनमानिक मेरसंलि पुग्पाला १३ मामा भरिमा १५. महिमागमनमनियम REPATRIसर: मतमाहपमप उपाशीनामुपनि अपमानमाविषम . १ १ ४८ ८ 7 १ ११ 4 पृधादा पक्रय?" - ३ ४ . ३ १ ४ ८० है . २ सटोफनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदस्प- विषय पृदा पातयः विषया: मलय में कार्याय १८ १५ रन धर्माचरणम् पश्यमे वयवर्णवचारी अयाचित निर्णय महानि मुख्यानि नपातकालनिर्णय मदय से पत्र १ प्रतपरिमारा मत विचारः বব বানাধিনব: पुसकान दीवाने এবষাদ हाचा वगर्दा नवगमदीक्षा. मीणा पत्त्यनुभव बतायाकार ५८ बियपगते गुरागदा- भीमा प्लान विशेषः पापम्नम् तसल्प. पुरमईयरवरिचारः ८. तारम्भकात पुनविपदैननम् ८० २१ भदानिर्णय बबरशाशन म्यास्था १ १२ | महापुटनिर्णय बाद २ मा सर्पिणी पृषिकोच प्रबासी ५५ दिनभदा राभिदा परयः ३.बारम्भ विशेष ५. खण्डतिधिलक्षणम 47 २ नक्षत्रगणनया मीपुरुषयो कर मार . ग्रह विचार mera: २४ पसारम्भे धर्मा ri " २३ स्यामा " माना चाञ्चिपदार्थानाम- TE भणम ८५ भाजन .inwr सभीगने विशेष यामानक के निरयण ५ निनादिने सूयवलोकनक- . यक्ष Attr १५ भान 10 reORIArer १ विधाम ११. पमा देशभभायम "समयमको १. 47 . . 1 - . . . ११८ . ८ irat RUNT अनुमान ..! सनम माली ने मुत्रम् ॥

विषयानुकमः rrrrr TE:पमार arसिमान witni का पुत्र Prपाप बिपी im हावि ११॥ पुरुष nि पापा । C -- १ PvAw पारे। मोर पर E पो २५ पार . Traritisem १ HT: परफरार . समानेर wrबापत IMRUTTI Arran" 1.भारपरेन बिया रहस्य. गरेर विनम् 1. साराभान ११ जुगुकरम् ॥. शनि की मेरकारन INTAN प्रविधि एकपूर पारनेर १५० विसापतापरतम् सुमार पसरपरिवारका १.१ " परीसोमेनमेष: चमरने एमदार नपा- A परपमेवगम् पियननिर: १. 4 पर पकमल के पर परपरसरामेषु Acri रिपारणम् एममता पम् ॥ JANYAR अभाविपEREP. प: पुर नयनिधन १ দুজন মংখক পর पवार नि . पिथमपपरमेशमगुरम् ॥ [ पर २ मारपसम्मक १५ पप्यार १ पपुर ९५ पपया करे मारिन पनि १५ वर्षयः . . . करव - . . . । १ ४ গহীনিয়গিয়ানি- विपर घाम दशमीनिय एकादशीनिमय . शन अलमाननियर (1)भग(१)रनामस्कार 4THE মলনী Tr एकादरी मोरननिषेध Pाए. गास्थनप्रचारितम्नानायका 30.. श्या भोत्रमनियम मापाit :.. एकादशीवनसम्पनियः १९ एकादशीवर शिकारिमिरर मममा.. कार्यम् एकादशीवतस्य निस्यत्वम् १tain. एकादशीवनस्य काम्यतम मे rin ग्रहस्थस्य कादशीवन विधानम् ॥ १ क... एकादशीवताकरणे रोपा कान्त्यादिपवासनिषेध शायनाबोधिनीमध्ये कृष्णकादशी दिनहरे युरो নাবান্ধা याविना एकदशी भोगसन्तानवानी मुकादशी दर्शक गृहस्पः तम्या १ पाया पाय- वणवेमय कादशीवत कार्यम् १ पूर्वनि वैष्णवगृहत्यपरत्वेन कृष्णकाद- बरम्यागजिन मरी . श्रीवितस्थापि नित्यत्वम् इयो परम् उपवासनिषेधे फलाहारा यनुता १ सन्दिग्धेषु पयेषु दाया दशपविधा रेषा पोषणम् ११ ८ दशीनियम: वेधमन्दो पराकायेति वैष्णमिद्धान्त २.१ १ अगोदयस्वरनिरूपणम् । दशम्यामेकादशीयोगे दशमोम गृहस्पस्यकादशीविषये पाटेकर- एवं मुन्नत निर्णय भधिकारिनिरूपणम् हेमादिमते अरुणोदयनिरूपणम् १९ अमचारी नारी च गृहीच - वैजोकादशावतलषम् मेव कुर्यात् १८. १३ বননি पत्यो जीवति मननुकपा मीना तर प्रायविनम् बतनिषेध गुषादिशरिमणानिकपनम् उपवासाशमारकममादिनि १५॥ रदयोपरि दशम्या विदेकादशी दा एण्डा यतिकादशीवत विना च. वतामिस्र पच्यते १८० ६ २०३१ जम्मामुराय इनकादशीसम्मम् १८४ बालदार. एकमनादिना शिद २०११ मुताकरणे मायश्चित्तम् २०६ (10'कलगे' (१) को पनि महाराष्ट्र पासम् मान्यवनविधि- १२ ८ ८ ३ । । । नवप्रना ३ 1 '' সিয়াম: ITI REP सित समा . . ATIHAR . २ । . . ... - . । . vtषम ..! जगम १५ सोमबल सिनो R सापिका भास HER TER रिप "हायक गरे २१॥ भाएका २२ ११. १.८ मस ". २ २ और. नेपालम पारपरेने varli एमा १८ TRE NEER ENT. RRENA १५० पर मारने रनर . 'R གrr)ནི ནུབ•བཝེར་ का रविदास 'पुर -२ २४ ..मा- पार ५ मुख्यपहार मि मेक-एकदर्शक सोरायवि मिरा-भादशी१२ विran ११. पपामा-मदिर करपूनुकले तर रमा-एPTUR संपर्यम् शोलमन्न रामनरनमें पशवी-TERY २१५ १.नि NP करा पछि शम् ११ मार एमए पापे सूना पर पापनाकले विम् राजमो पनपनापुपरm क्षेत्रनम् ६ -- . १ . सटीकनिणयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदस्य- गिर पृष:मयाः पिया पृष्ठादा पानण्डाः रायदा •| साना शुद्धादशीपट्ट २३. पर पो २११ २५ स्मातना विकादशीपः २३९ दशानिर्णय ४ जसम्मन् सम्मभप्रायनम् १२५ त्रयोदशमिय २५५ ममम्मचरिणतरम १. | एकादशी षष्ठी अमावास्या चतु पत्रले ननन इक्षितम् ११५ १५ पाच पूर्वविद्धोपोध्या २११ अममथन् मम्मपश्यदेव पा. निया पत्रमा दशमी पयोदशी ११५ १.| चतुर्दशी परयुता निषेद्धा २ वर्षका गुस्वदेशी अपराहिलको मादा २१ ११४ १३ । प्रदेश्वतम् (टिपण्याम ) २१ भोजपkata प्रपने पूजाविधिः 2 म | सच सन्दकारे कृष्णपश्वेऽतिप्रशस्तम् ११३ । २१.१.भारम्भ शरदोषे कार्य: चतुर्द निर्णय MP4 २४ पूर्णिमा मावापानिर्णयः १ Reature- भमाया भीमरेजाइनानमा- मालगोदानलम् 0 romet wanita बीमत्यमाश्याकहम् Eritrin भानुपम फलम् मचलम् ५ ममापा पोमरादियोगे संयोग. भाभीपीपात माया मस्या attru२ माशेष: utr.५वर 1. पानि १ turt Ing- नेपy शेती याम बने पवादनम् ॥ KRITYAir mar-मालिका marattim. Artin Irrierr .. HAR .arsex . . प्रालि Swati-47-41. १.पा. ८ २ ८ . १४ "" १. प . ... ५ मा " - . विषयानुसाम। विधवा :: पूत पामारी पूर्वत १६ 141 हमदराषिका २८१ पहातो-पिपारित पुको महाशित. प्रभात गरिवर फुयद पिपिरनिर्णय तमाशानिर्भय गारपि विर्य वि. मधमा प्याय Prभार्य परमरलेशनरियर भपहले परम तेरम ' यशार्दम् मागोजपने लोरपाया भर प्रोगराम १॥ पुरम पिता འབྲུག་ནག་ मेरेव पापपूजन " पE बार भेगमगी भरारम्परिणी मारे पिता । - प , - भाभा १८ 1 " । . निपट, १. मन मानस निशाना ARTPerman १० पनि हिपहने १. krianी पनाम मे भनेकम ii गरजमानेर ५. मानरम ANAनीय विनम पहलिगमन. पाnिtire पिपल पावर विश्यम् शनम् १. अणे पुणे near सोम १०. पिंपूर्षिय WARA 10 सीना पर पपुर ११ ११ पुष Inite अपामग शाम . धारमाबगर । सामने me एपmgiri wear किन १५ १६ सपने पुरा " . . ३ २ ८ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छदस्य- विषया पृष्ठाडू घट्ट विषया पृशावापानघ चूडामणियोगे अन्यग्रहणावया प्रणे यासाकरले प्रत्यायः पोटगुणं फलाधिक्यम १८. १८[द च मामात्रेनीना पाका पाणे समोठयो. स्नानन्यवि चम,नवन धानम् २८८ परमते पाकामावे पता पडणे सचैलस्तानविधानम् यम् कार्यम् . राधावपे लानादीनां कर्तव्यता २०८ १. मर्यप्राणे गमछायायोग: २५ प्रास्तानदानतपश्राद्धादीना विधि १८८ १४दा ग्राद्धे घृनेर विषभोजनम् গাষকলীঘাপাৰ १८८ १५ | पाडगे श्राद्धे भोक्तुत्यो दातुम्न्त दानस्य पाहणे अत्यावश्यकत्वम् भ्युदय মস মাথাৎ লাবান ২৫৫ ২} সঙ্ক কাজ নলিষ্ট মনা শীঘািঙ্গীথিয়াখান- प्रहणे आशौचमध्येऽपि सान. द्वराणामर्थ २८८ २३ सादादीना विधानम् २९५ मुको लानावरले तदपरप्राइण- ग्रहणे रजस्वला पात्रान्तरिततो. पर्यन्त मनक्विम् २८९ ३ येन स्नान कुर्यात् प्रहणे लानममन्त्रक कार्यम् ५ ग्रहणे राबावरि श्राद्धादि कार्यम् १९५ १० पाने गडदिमहानदीषु लान. यदा दिने चन्द्रपर्ण पत्रीका विधानम् २८२ धग्रहण नदा नानदानादिन मानपवि मामीशेरे कानि कार्यम् टा २८९ | মগ বাধিকাদৰী সম্বনা काय विशेष सम्भव हेम्ना आमेन बा कार्पम् ३९१ पाये गाया स्लाने पुण्याधिक्यम २९. २) प्राणश्राद्धं भोजन पकृत्वा कार्यम् २९६ २३ मसम्म पाप्पदावरि लव कार्यप २९. ६ तर्पण तु मुक्त्वाऽपि कार्यम ते एकादिभेदेन तनत्फला- অবিভাবল মস্বীয় विषम पुरमर्यादिविधानम् १ पानामा भूमिदानपत्वम् १९.५ ग्रहणे, सनी, पविषारोपणन्म- पामा जिपमा नारोपणकालयो। मन्त्रदीक्षादौ बागना गाजल. मामादीन शोधयेत् भयत्व २९. २१ गुलामे मतहणप्रकार भर स्मारकालानधातम् ॥ चमारणे दीवादाने नि पेदम् २५८ पाने मुरमोमेशरभूदाना- पर जयरामपदी निषितम् RANI भावने रशीदीध्र्यप्राण प्रशस्लम २१८ २. मनमनमायालय सूर्यमंक मोजन्माषपदी निपद ५९ घरANTEN .... १५ नस्य मन्ति पाने भरसक शनस्य शमशेष धाबाप-प्रम-नि- शम्सी मुवतनागरिरनम्१५ - भावनेने पर अव मन मा शानिए युकाम मस्य । परम् ३ मात्र प्रत्याई पश्येत बित पनाम पटनमसन परमा ३.५१ . ३ .

- - . ४ - विमतरम् विषपानुकमः। रिया 'मरिया मणणे वाचत. सामिग्मतेन महोत्सव निकामे ने महलायमि ॥ पूपित गुण दानध्यम एप नगपाले दिन कमे (शगुन शतप्यम् अमृतीयपम .या सर्षप समानानकमे शतगुरम् ॥ मे मीनपर्यन्तं पूरपाणातिकमे मालपुर्ण ऐपम् ।। महाविद्यामते पक मरणे भवन देयम " सानपदो मारमा पपणे पूनरिकी प्राग विमेन तु शामीशनये. दिए यस्पेनिस . पाये पुरणपक हो। मने मेघानेमन नारे ११ ममते मानदयेरना देने भरमा निदर्शनासम समदि एजभफिशतय तर मते ग्यासिनम कर चनपुरम शायशनर विनय राजभदेल निमित्त स्थापना २५ पाने समदर्यम ग्यांचनम् दिपेशलेच पुराण भानो निषिद्धदर्शन नाम सरप . पुरबरपरोकोमोर मेपउने मलिन जद पहलमा मनपा मष समुन . मनमनम 1.६ सुभम या विशेषत सतप्पम् ॥ मनियमन कर दिया। भमभृगुको समुस्मन मेरे ॥ पराम्पत्यमारती प्रमात मायनित .. मोहरीन मध्यम विरपर मगरसनिषेध .. अपवन च भक मारे भावयनम् मनरेभ्यम् ०५ शप्रेणापि मगरम हयोगपये मम पान मगरलन मा कमेनजरधनम रनाममा १८ समरिमेव समाज १.५ गोऽनमन PREE मेनुरेनजर १५ बिरलरमदान .. . प्रथम पर श्री। द्वितीयपरिकछेदः। विषया है १२१ . ६ " ८ ११ पृष्ठादार या विषया पृदा पालयड ( अथ पेषमासः) नेपु पाद्धारणे पितृतृमेरशय्यन्त्रम् ॥ नया तिथिकन्ये विवाहादीच चत्रगुरुपञ्चभ्या लक्ष्मीपूजनम शुकृष्णमासादिनिर्णय । चैत्रशुकाटम्यो मन्या टयान मीनमकान्तिनिर्णय मस्या निर्णय गुमतिपत्रिर्णय २२१ ५ अत्र मशनीयात्रीका अपशकारण कार्यम् ३१२ अधाशोक्कालकापाशनम नाद निम्नपत्राणि पाश्य शृणुषत् ३२१ तस्य मन्त्र भर रोपंग कर्तव्यम् ९ अर लाहित्यतोये स्नान कर्मभ्यम् .. ওয়ানপথ ३२७ तस्य मन्त्र अधिनदा वत्सराराम्भानिय ३२३ १२ चैत्रशुलनामी (रामनग्मी ) भालाभ्यद्रो नित्यः ३२४ निर्णयः अपमापारम्भ अत्र पितृनुर्दिश्य तर्पणमपि कार्यम् ४, भमाशुझायो प्रतिपदि दुर्गापूजन श्रीरामपूजाविधि ३४२ मतभ्यम् १२५ रामस्य पिया ज्ञानमुद्रालशनम् ४१ " मानम् श्रीरामभ्य स्नानमन्वः अमकुम्भदान प्रत्यार्यम् १२५ १. श्रीरामार्चनस विवादप्रयोग- हरण मन्त्रा १२९ १ कौशल्यापूजनमन्त्र: चाताप या मशिला गौरी दशरथस्य पूराने मन्त्र पम्पलेटोमा कार्य 1। दुर्दशामस्तानी दशादित्यवतन- বলুন २२६ र्थय तत्पयोग भामाशनम् १२५ रामनवमी मलमान कार्या मम्मद, प्रसव चाशुकादापा दोसन्स १४८ १. २८ चशमादायो मनोन्सर 11८१७ मापसपुर १२. ११ तिथिविषे दमनारोपणम् भारी मनदेष मुनम् .. भागमोनदशावती रमनारोपण कार्यम् विधिः ३५० परपरसने प्रश्नम বাহধামনগর १४ चैरायेदशानिर्णय आशाम ११८ १. चाखचशानिर्णयः २ १८१.पिनामानिर्णयः २ REnवियर: ६ अत्र सिदानस्नानावदान. सागर.. भारक . और दिन मात्रनभुकम् ५५ Saire रामदास महापापीयोग १५ १५ १ । ३४ . १४७ ९ ९ ५ . + ५ . . । विषयानुकमः। कपःविषया पापमय भामामाग •भारमल शस्नम् भाग १५१८ देशपातीया परशुरामती मायया शिषम व सवम सम्यो गोपनि मेषाचशाविषयः सप (यशपमा) देशयमुबमाश्या येगशेष ५ ॥ मेपक शिवरपईया बार- भर पारेरकम सीत. भयानक नापन गरिशेषजाति- नरस'नमन्त ५ नरसाने शेषनामने 11८ मतो सपा मार कम्प गरम मा जनवर तनमाने विष्णुमायने विशेषततत्पूरी.. शाचे दुसरररिपुर्विष्णुप्रधनम्॥५ . शाजमाप मुरम्भादनम् ३.८ १ शपूलचर भर मानिएन भर परगलसिक्योरुगन. (म मरेडम) पामरमा समवरमपरमम् .. कम्तिमः १ भर लामोविला. नम् पेठशुपतिनदि शा. १४ लानम अममममेत बिर पेशीपारी सव. भावशेष निर्णय . पापारम मेहदशमी (दसरा) वि. १. उपपनाशकामरेज शाम समताव रशमनम् महमसे १८.५ नभोजनम् प्रतिरदमा भागुम्दमे शशुपानिया दशायरे लावा 14 युगारि (शारसम् (गायनम्) मापासवर्षय १४ गातोपराठा ए भरगोसावमास्यम् १६५ र समोर दिसा- भर योगाय विष्णुरm दिया यम् १८५ १ साम् १८. भाजपा दियम मस्या भरभराभर पूजयम पनि भव किम् ATTrयाविरमा भारात्रि परीन विनय शो मतमताएगा। भाशि . मातपशप परी. भाप विशेष 1८८ परतम् । मात्र 16" भारापापविनम् . पार निकरणम् ४ नस्य . . . १५१तिकसम् । ८ . .

र -- सोनियासिन्धुद्वितीयपरिच्छेदस्य- म प पृ पर ४.८ १.८११ ঠিগৰাসস रन्दिर 10 । भो पाय १(मर मागरम ) Tagiri . शासन कम २७ समाज . are मन : ११ मान मागम ने । . " . १ . गजगे नवम् गनु परे ya (मुखा) An HTTETign समी ( मारी) . .inाम inAR . . . "पcrati . . 4 UNTRas 44 MANTRA . maitrigras ... " . . १ . । । शनि . । ११ . . पतुप' पणे . . विषयानुकामः। विषय रामघर दिया TES परापना विनय पादनम् भणपुनने का दौर 1(भधभार बर्माण किय मानसरोकार १७। भाग प्रमोशन एतरकस्तार १८ १५ पंचादेमामे मोघमा परे गुरुभानपणे प्रथमराभोग गर्यः एभरार निशदाग कम मा मधमाशारदा नेपनि डभाडे १५ मापया ( एमाले माणच (बहुना) विनय 16 पसलबम भागोमन PER ॥ भाणार मानम् 1. (RATHAMARI यावरणशपाया . भधम्मटीमा शम्या ११॥ भार.RAA गयावारि- 1. नमी पपया सम्मकायम भयो एपमामादिभहने पास परीनिरीकदमामुम्बई नारले प्राय नम अपरेशा बानेशनिकाला पानीमा पार अरभावित पनि भाया हो तो पायसम् ॥ सम्मक rrial समय सनम भारोबार nar भारभ्या बा जनवरार दर मायाकार्यम् १/utta भाापार MINमाया या बनम मा. return १ 7 1 . . . awrt mathe . भाविक रापीओपन: भा दरकार RANTEER 7 ४९० ८ १ ५ . . ५१८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदस्य- विषयाः पृछापा विवा भय प्रतिमास्थापनविधिः ४८१ . भत्र प्रार्थनामव मादामाया कुशपणम् ४८९ कमन बनने मन थाम्रा रात्रौ सम्पयोध कुशप्राविषि १८९ २१ भयमुग्म दो कप ५१५ दम्य दर्शनुदरणम् १३ । मागने तुदामनेय ५११ माशुपतिरदि हासननिर्णय ५९. मा पूजा भारमनीपायी हरितालिकावत पूजा मन्यादेकार्या निर्णयः भा दुग्धपतविधिः द्वितीयायुकायामस्या प्रकरणे . दुग्धवते पायमादिवर्मोने त्यवाय. १९१ विधार মায়মঈমুৰবুখানগর मदरचय मनम्तनर्षिय: ११ भत्र चन्द्रदर्शन निषिद्धम् ४९९ १५ अगस्त्यध्ये दर्शने सति तदोषशास्तये मन्त्र भत्र प्रविधि भटकाया विशेषः १९५ २१ अर्थमन्त्रेण पूना कार्या भाद्रशुहरचमी (पञ्चमी) "अगस्त्यः सनमान:' इत्यादि निर्णयः ग्दीयमयधनम् मायनिर्णय ४ अध्यदानमन्त्र मानम्या मुक्कामरणा- प्रनिप्रहमन्त्र 7.33 ९ भाग मास्यां पदम् , मामा (दमा) निर्गय ९६ ६ नान्दीमुखबादम् रसगस्त्येव कप वन नाम्दीमुझेभ्य प्रदक्षिणशासनम ५५ कार्यम् भागवतलगम् दगा नित्यम् १९८ ६ भागवतस्य दानविधिस्तत्फनञ्च प्राषि (अयाश्विनमासः) प: पायनामन्च केन्यासक्रान्ति भरकमहम् अथमहालय मामलेरते भगस्यौदया- घोडशमहालयनिय १२१ संयम बाहेमाद्रि बोडशव श्रेष पावर पहालये विश पत्रचतुष्टयम् ५१५ हायागरहिन. विवषया दर्शनाडे पुषाभावे याणम् तादेशनका मा विशुस ५.१५मशन भन्यो विधायसम्म वि:श्रमम वायरपार कारयेत् माओवयम् ५.१ "मालकायनादि मस्कार मापदा शिरपती निषि मा. गुस्सा महार: १.८पान नन्दादिम पियो

No text on this page.

। . ३ . J १ ८ १ ५ - . सटोकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छदस्य- पृशदुरपाया विषया पृठाडाः पाना मय धीमास्थान ५८५ भर प्रार्थनापत्र मामा कुशाणम् ९ वामनावतानि मेनोपशम ५१० रवी समायोशमानविधि १८९१ अयमुरम एकादश्यां कर्तव्य सास दमनुदालम् भागते तु ददश्यो वामनोमान ५१५ मादिकावतानेर तत्र पूजाविधि भाइम्पोरितालिकवत पूजा म-याहे कार्या भत्र दुग्धवनविषि पिकार माया बसकरणे प्र. दुग्धवने पायमादि वर्मत्रवेति विचार मागरेशननुनिर्णय मादाचतुर्दश्यामनन्तस्तनिर्णय: १५ भरपर्शमदम् १५१ १५ अगदा सरेमानेनौशासन मन्त्र भत्र पूजाविध माशेष ११ २१ अर्धमधेश पूजा कार्या मानवमी) "अगस्त्यः सनमान:" इत्यादि ग्वेदीयम-कथन मा अध्यदानपत्र माया मुकामरला. प्रतिमहमन्त्र भागनिमास्या अम् (रि १५ नान्दीमुखाईम् सपन नादीमुझेप प्रदाशेणकुशासनम ५० ॥ । भागवतलश्चणम् पम् . भागताप दानवधिस्तकलश AMARRR. ९८ १५ (भयाश्चिनम:) Tir:नमस पर Arti भय मालप मगरका- शमालयनिर्णय tini ५५ मा . ४ 14 ९८ १९ माया माय ! Tam.म. विया पुषमारे मारgiritter: १.१ "भशप्रयासttim परावेत .१८141NR मा aptinent शिमो. १८ " mins femain

No text on this page.

. १६ सटीकनियमिशितो. विषया: भाइ मदन... जोगितात्र विपरीnite अपाचनपतिमार हम्मनिर्णय ना पाने अमायुका प्रति मात्र ." ॥ ८ .. । .. . . . " ग १ . ११ . दुर्गाया पुनममयनगर 'मा पपन. मम्यकमादितनारामा THYTETTsram भष्टम्याम नाम परमपन्न प्रतिपक्षमादान ... मंगTrI कराताना विना ममित ... IT': 'प्रथम प्रजाय माध्यम १ ANTRA दुर्गाचन राधा कायम नम् वैधृत्यादिवुटयागयुना प्र'नेपथमा ९॥ कुमार २ यदा तु त्यदिपारण प्रति नामारे पत्र लभ्यते नदा भ्यनगय ११॥ कमिशालय कलशस्थापन स्पोन कार्यम पुरमाक्रमे TT .. कलशस्थापन विधि कुम किकमे... पूजाविधि १ पर मामा विशेष विशिष्टपूजा विधि १९८ ५ पना कुमारकर... कुम्भस्थप्रनिमाया पूजा कार्या ५९८ ५ मगनी मम मान्यत आचाराचवार क्लवा स्थाच्या ५१८ ८ एक एक मम्म सरलोभवनिर्माणत्रकार ५९८ या निकाः नष देवतास्थापन क्रम पूजायादेवस्थान प्रा. ण फलानि সান্ধীমঙ্গ ५९५ १५ | नवरात्र वेदरार.यचड पर- १ . । 1 बैदिको नाममन्त्री वा पू. अषपद माध्य १ ४ १९|जयेति मंशाधनम् पञ्चपल्लवा: ६०० २. पाठशेअभग एक कार्य मनमृद १०. चण्डीपाडे अध्यायात एकविसमेत १० पञ्चरत्नानि चण्ड्या कामपाठफलम भगवाहनमन्त्रा मश्मीपर्यंत प्रत्यह अपहोमादिमन्त्र ६.२ वतन्य भदशकयः १.१ ११ । सस्याशकावन्यन पूजादि कारणायम्१२ मवादशभुजेयवाडापा धानम् ११५ वचनाभायाम्मतमान मवति उग्रचण्डीय प्रणाममष ६०२१ प्रतिपनो नवमीपर्यन्त मायस्पा. शभुज प्रचण्ड या पान श्वजनम् प्रबण्डाया जाममप ४ भतिपदादी देय केशसंस्कारया- चतुर्दशभुप्रचन्डोग्राषयानम् .. वग

No text on this page.

पटोगनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिप- TE: .img : । । 'अभागरिदे होn. HETA पोस विप Arमम. पाठीr (Mara) १ -- सिर . . -- र फसाति MARमरेको . . मपन - IN It it ग •सालम trainfan . " . MINrn. . . dant to . . Thr . i.font- . AMAN 14 . - + .... arena .. ग M . . . RA PM. tr . x . . ." - १२ विषयानुक्रमात या FE पहा विपर पाए साघु पंचदिनेषुबरज. मेनपाव माध्यम् कतिपणायदा - माम १८TER .." १ wfण चरीय पपइसा- . 7 १. मापसापेम मंगलम .r . , . . . . " . २ ..ममा मलम १५ भब परस्पर मणको निलम भरमार बरनपुर पयन स्पाकम् HEART भा.शि.. मन पसारनवम् भरभिरतम MAR १० पाया तुरीयो होine म सध्यम ११. ममममम मगर १५. भाविका सरमण. ghtform विमल 1.ort मारा १ दिया P॥ रह गए.. पदाच SAN .MOTAT ११ मारकर बाप अनary KANTren. r कम भAgra . . •TALA प्राrate गएरा...Mornegirise २५ १. . . . .

१८ ० ८ YY . २ ६.माघस्नाने मन्त्र ४ . ५. सटीकनिर्णयसिन्धुदिनीयपरिच्छेदस्य- माईक विषया (मय माघमा melan माधम्मप्रति GAMANITAR मत प्राममनस्याश्यता काना अपहविष्याचगनने पास भरीव २ सातारम्पसमानिकालादेशः tanांग: ४.१२वाधिकारी BARARA १ ९शको उभोदकम्मानम् भर चिपुरीमा ११मो तत्रिवेध पाहिशत मत्र विष्णुप्राविधि भवालिकयर्शनम् ११ मूनकमाननिषेध (1 मार्गशीर्वमा) तरचने चान्द्रायशत्रनमाचोद भूविकाग्निनिर्णय १५ मस्मिन्मलमामे लानादिनिर्भया १८ कालपरवाष्टमी नोपवासादेविधि समासोरमचान्द्रायगादीना मलमा- मागशर्षिशुक्लपबम्या नागपूजा- से पर समापनम् मिया मार्गशीर्ष शुक्लपटी (चम्पावटी) प्रत्य मन्त्र सूर्यााको प्रत्यई दातव्यता उपमेव स्कन्दपठी मार्गशशुक्लचतुर्दश्या पिशाच. मोचनीश्राविधि सानकाजः सूर्योदय १८ मार्गशीर्षवनमायादनायोसार ४८९ महोदयस्यापि सानकालत्वम् ९ माशापानमनग्राडमी मटका तष देजममममादिभेदाः १ मासानियेपः नाधविशेषेण लानमात्म्यम् ९ भटाप पवित्र या कुनाऽपि प्रयागस्मरणेन स्ना- भानामती को ने गालावफलम परशदेश माघस्नानं काम्प नित्यकाम्या মৰ ৰুপ থাকায় सम्पूर्णमाघस्नानाशकी दिनत्रयमेक- पनवेनिय दिन वालापाद 2 বস্তু বিশ্বাসৰৰে समापि प्रयाग महाफलम् (भप योरयासः) हिनश्यनिर्णय सय तीर्थाभादेनडागादो मानम स्नानानन्तरे मष्यादिनादि शामिपनिषेध शायगे विशेष लामानन्तर तिलदानादि मझमरस बमपर्यादी से लानादौ तिलमाहात्म्यम् प्रपागासम्मकारपासबमेधा- मरस्थपणागतीय स्नानम् HTAR सानोनरकल्पम् १६.मा भाज्यसम्मास्मिानम् ९ ८ ८ 'गोरेगा पद स्वरकः ।

- - ५ । ..८ विषयानुक्रमः। घडार पर कियाः पृष्ठाता: परमपर बरबपयम ना पस्तिस्याप्येतवारिधनम् m... पर मारा तो पुण्यकालः तपयन कार्यम नमद मकानपुण्यकार: मा.मा पाई काम्पम, सर.नित्यम् । सकोस्पषि गए तक जामले; मध्येव, हतार. भरारदिपारमुकम् पाम्र मपामायाम् भरदय . माघशुभाशीभीपादशी मपालचर्रया पवतकविरि . माघशुरुवारशी भीध्यकारी मपाल चतुर्थी तिचा यता सस्या हुनेमा परदेव पाया विसपारशेषः १. १६ माघीपूर्वमाया मलनिर्षया पर मस्या महायाधीत्वम् नस्य सनिर्णय ये भयगेऽनिरस्ता १५ टीको ..मस्या लितरावादिदातर मायक्लपवयी औरची ..१८ पूजा कार्या कृष्णा १८ मध्यरात्रिय मुम्मायेपमिति मातरम 14 ८ (भप फागुनमास) पशुस्माबपी स्थायी १८ कम्पकानि तमः मस्या पपये पाहात्म्पयोः १. "बशेषरविवानिया मारिष मोमबारयुषवाति- मस्या पररविनापूजा १६ प्रशस्तम् यो समबना . मप नियम ७८५ शिशिरमारेर .८३ सभारतम् .." ने मिन्य काम्ब पुनम .. परमारमः पदलयन "मरिक्ष वर्तव्यम् ঘষে मस्या परमोरी म-मयादिपर: ५ यार पानवाविषम शिविमोग on षमा पुगादित भर निसपरिवार मारपेगे पारेनषा पेरावल्यम् मरपावर मारिष र मनमाड- मार्षिक रियविपद १ मामावि सपलरमी पायी रेन तस्यामिरेमा . पर ... 44 . ८ ७८८७ ८८. . ..

८ on 1 २० सटोकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदस्य- पाहा: परंतघडी विषया. एडादा पाय मन्यायः ८१. (म माघमा मानकापानकार माघस्नान भव मातालानस्वार्तभ्यता नमसीनियः १ अव विध्यमवर्षपसने माफलमा " मापेगोत्र सनारम्भसमानिकालनिर्थय: भगः m. माविक मस्पयो मला भशको रणोदकस्तानम् भाजिऐसा orn सभी सविशेष: मानिस मा विष्णुमाविर: मा- परम् १ मामलशनविरोध मारनेचामायामाचरेत् मरमम्पनर सामादिनिर्णय: ५८ बरबरि२ ॥ पासायनादीना मसमा. ই বা মাস Air Fort) एप्पांना पस्यो दातभ्यता Amirmire लक्ष्य मन्नः सादर Hiteria ... " भरपापिलालामला समरिमेदार नकाशा सोध्ययनमा गसम माणस्थापयनि-नाया मासीक रिमारत grerrerat बाप भागेमा बम RATHI 4मनम मनोमयरमार परयो बापसाने मम्म . . " . . १ ९ ५ . . बामप्रता मशिनमा Taरे. ... -

No text on this page.

पत्र विशेष ३२ सटोकॉमर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वाद्धस्य- •विषया: पृष्ठादाःपघद्या विषया. पृष्ठावापानयताः भत्र गोविश्दोलोत्सव ७९८ होलिका कायस्य कर्तव्यम् ७१७ १ होलिकाविभूतिवन्दनम् चाण्डालमृतिकागतिहानि. करिना होलिकोपनम् ७९७ १५ आपकुसुमपाशनविधि भा निभगार्निशएकथन नत्र मन्व २१चत्रामावस्था मन्त्रादि सन्तोषनिर्णय ७९८ १ ! प्रग्यकर्तुरभ्यर्थना इति विनीपरिच्छेदानुकमणिका । ७१८ सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदः . बाम ८.१ प्रथमरजोदर्शने भुवनेश्वरीशा भनेविपिन तिविपनम ८.४ "R .११ प्रथमरजोदर्शने गोदानाविधानम् २० मेरा श्या. प्रयपरदर्शने भन्दुसानविनम.१५ दुरa .१ १. प्रथमदर्शनेमाप्रणभोजनका गेम: धानम मालम १५ | प्रथमतों स्मृतिचन्द्रिकाया कृत्य गनमशुपम विशेष मषम् .. ११ वदिषयमरजोदर्शन दुरमामा. रणरजम् .. १ मदायमचारीरितीपर. मानदिकसम जोदर्शन तिचित पर ..तिययनरत्तसावा मध. प्रा. अभ्यादिविषः ८.८८ मेरहम ०१५ | प्रथमदर्शने नाममन सरक.. पते गपगुपपाद- पेपम् । गांडारदलया यमपूजीगमन निषा - १] मनस्य पुरुषप गौरपाया- : सोनियम पल्या नावविश्वम् maritrसम् मन्पायरोषः। समयमा .१ बरपालिका मुख.. नाकामाचशेष नामविस्तर ८.५ . . .

. , पिपपानुकमः। रा पृा परसिया पर भला मन गा रिगमन [परमपिः Rपने परियिम् यारिला पन्दु श्रमणम. परोपरे पापविनवम् विषयः बारसने प्रायदिनम् १. गर्भसमले अपना .. मन मुफे पापविनम् र मलमपुरवा . दिसपुरे भन्यत् मापना हंगमरमर बायपरमेशने पापीचर या विशेष १ .मम् १...गपरमारे एपनीक:१८. भतारगमने पचमा १. गावरम्बार कामा भायाभर पुरेप १. परागरे पापी १ १ नीलम.पा निष्पा राषपः मनोभ्यस्यमय TRENER Jपन प्रचनापवि." पवल्स मायामा रसापानमा ८५११४ परन्तरवासभापतात. मयम जना. पदिय: चनुदान पक्रया आरपार पर भक पुवा बोक- नामग्यता य . बमोगरा १. JEETपारि निराधी - गया .. म या पालाप WHAT HI- अल्म चलनमा हामास विशेष मिने समयमा प पापा पशुगमापार का torate एसम्पादन RAITR पर 0. rrt नि: पणत्वाप रेगषण परेर गप गire REE:ो माया गरपदा विष्णु. Mएपनि ग RAT . १.maem.. पसमि भने विपिन : शील 6 . . । . . . .

. ए । ६ .. ३ ८९ । २४ सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वाद्धस्य- विषया: पृष्ठाःपक्षमा विषया: पृष्ठान पक्रया भोजनकाले अम्या रमस्वला दु. अथ गाभणातसतिनियमाः ८३८ हारजस्वलाया मोअने व्यवस्था ८२७ २१ मादौ गर्मिण्या. मामिपभोत्र. भोजनकाले चण्डालदर्शने विशेष ८६७ ॥ ननिषेध ८१८ जस्वलारादिदर्शने म्यवस्था २ गाभण्या अङ्गारमामास्थिकपा- रजस्वमाया माशोचिस्पर्श लचुल्लीशूर्पदिकेपशननिषेध ५८ रजस्वलाया भाशौचि स्पृष्ट्या गाभण्या जलेऽवगाइननिषेधः ८३८ . भोजने विशेषः ८१८ गर्भिणी भूमि अङ्गारमूत्या मख- भाशचि स्पृदा लानामावर न लिखेद ८८ ११ ओदर्शने २८ ११ गर्मिण्या पुर्भकनिषेध उत्सताया. शाबाशौचपनी गर्भिणी मुकर्कशी पिशा या व्यवस्था ८२८ १५ न मत पतिको सदा स्नानात्मानजो गर्भिण्या मध्याकाले भोजनश दर्शने बनानविधिः ८२९ १ यननिषेधः रजस्वलानानविधानम् गर्भिण्याः अमालपाक्योचारण मारवाया रजस्वलाया लाने विषेध ध्यास्पा २९ गर्भिण्या गुन्यगृहे वृक्षनने प राजपोशाने सति विचार ३ वापनिषेध मनोमादीनि कमान সমস্যাঃ কােসম্বসান ८३९ नियेत 4. गर्भिण्या मत्युग्णभोजननिषेध ८३९ ARREAL जिसने गर्मिण्या मायापयशयनिषेध ८३१ । जयपुण्यम प गनिम्या सदा पासुत्वनिषेध ... नारनकासनिक मलिंगा सागपात्रयणनियर - 'चा ८३९ गजीजाशिए माशिरा का पुण्यमान मपीत पुवानि गामिनीमहीना सिर एपने रिम्परिक नयति ८. १२ या गावगी माईवरणाशयीत बवालोमनामनिर्भर मबिनीपाए मुण्डन- विदानादि- अपमोचपर ८. विशेष १ ८१% मानसमय ८३१ १ गर्मितीपासुः मुरलेलाबनिए.. निम्नुनिस्ल गर्वित पन्यु मम शादिकर्नवनिरेप. दिने गनिया कुत्रादियारोहण भास निमावयाच निषेध ८. नार्मिण्या भ्यायाम जीप्रगमन- गरम एकटारोहलनिक मेव कार्यमा मावच्या शोकादिकालागिः ८.९ पवयरत्या माश्या व्याव-दिशानिशानिश्च २ मानिया पिकामारि माया- १५. शन- रेवारिसमनि ॥ 4३९ . ८. ८५० - ६ ८. - १

No text on this page.

। . १ ८१. ८. ८५८ सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वाद्धस्य- विषया पृष्ठावाः पयः विषया पृष्ठापाकघडाः पितरि मामातरमते सन्यस्तादौ विकृतपसूती व्यवस्था वा पितृन्यादिगोत्रो ज्येष्टक- युग्मनसूनी व्यवस्था मेश जान कुर्यान् 6) अमानुष-अमुण्डोत्पत्ती व्यवस्था दीशितस्य दीवाकाले जातकर्मः होना-अधिकाठोत्पनी व्यवस्था ८५. " प्यास्था ८४.१ पशुपहिसरापात्पना म्यास्था कर्तुरवस्थ्यादिना अनिकाले पतेषु देशनिकासनाविधानम् , शा- मैणि व्यवस्था तिविधान च मारेगानिस्प जानकर्मकरणनिषेध ५. प्रथमादिपबममासपर्यन्त - ताज्यवस्था म्तोत्पत्ती प्रथममुपरिदम्तोत्पत्ती मुख्यकालातिकमे नचादिक रलेन सह जन्मनि पारितमा- देपम् ८१८ तृनाशो धननाशा स्वनाशमपनि ५. " जातकर्मनलरं कर्तव्यमा ८४८ १९ विपनाडी जन्मनि पितृमातृ मष जन्यनिराला ८१८१७ जनस्वनाशो मवति पिपरिसूचककाले जम्मान मेमुषमास्यशतिधनम् ५.११ प्रसाद विषघटीनिरूपणम् गायनमनशादिदा दोधारणा कर्तव्य कर्म AR पूर्व पुपरि दतात्पनी दोषनिरूपणम् ५८ ११ নীগন্ধা শাখানদ ८५८ 14 नारायशिलपाषा- RER सामन्च १ रोमोशनम् जन्मकाले गण्डननामनिर्देशाः अमलोहम् . हा प्रसूती महादोषो माति समयलम ११ 41. मथ विस्मशाना बालकामदिन या रात्री Indi मयका जागरणविल 41 बलकापदिना भामे जसपरेका नपा प्रथमे दिन दाने भाशा एसपना विपर. पति ११Jषयीनीना बगेराका- अबमालम् ५५ रचनाम्यामा प्राविधानम् । एम ५५ मय मरियाविक Netri ""मपुषस्य ममपुषवषा. भर मन रिपानसनम या परिपारि या ६६ Irrity पारियोस्नपरी. 1. अमुपपने गमन पीसदी. पम् १ । . भध यमपटक . अबबनम . . ८५१ - १५ ८.. .

Criment पिपगनुपमा m परम I leare 12 •TTERTA म. पत्र Nirm at । Threrror - Smri । बयेप MER १ . . . . - . . माणे मा. PORN परNeutr yourit मानसार पुर Girl अपरोप परे पर: TasTV 1. RRA रारा प पर रनमा भारणपन्दु परमर १८ निAN मR, Marर पासपु. 46. Pार लणे ॥ सरगर सभ्य माने tet" प्रगति पर पुस Arg पुषपोरन १ पसाय पु. नपरापुरम नभदौ 2. Kenaraore. A १ " उपसरप . पायुपमानम् सरतारम् - रसार बलोलप ar सम्पपि बनाए. परिवार " अमेगास Mirrita भारम्प समताप,- जप पुरस्कार भयतामा 41 ५मय मतको पेडका. परंपरस्पनोवर १ माविम पुरणप- मा निक्सनम् मनदाभैर. मध वर्मा Sor . . . 7 .

. . . ८ राजपुषस्य करीये मेवी- ८ सूची कार्या २८ सटीकमिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वार्द्धस्य- विषयाः पृष्ठावाः परतपदा विषयाः TF पक्ष्या नामकर्मणि ब्रामणादिवर्णभेदान करेवाल कालभेद ९०४ ११ को नियादिव उन्ममा नामकर्मणि दुटकाला सो वर्णः प्राह्मणस्थ शर्मान्तं नाम कार्यम् १०५ कर्णधेशुभमामा २ क्षत्रियस्य वर्मा कार्यम् का गुमा नयादयः वैश्यस्य धनाम युने कार्यम् यदस्य प्रेष्यसयुन कार्यम् चाहार्या मामनाम गुरुनाम च दवाद १०५ १९ विश्वेश्पयो कर्णवेधे रमतस्य मासभेदात् कृष्णादिनामकरण कुर्यात् कालातिकमे व्यवस्था शूदस्य अयेनिमिता सूची कार्या ९११ ११ नामकर्मणि पूर्वाण्डमध्यान्ही क- सूच्या परिमाणम् मेण उत्तममध्यमा ९०५ २५ ] विमस्य कर्णवेधेऽगुष्ठाधिक- বিয়ান अराण्ड रा प नामकर्मणि पंजपेव ९.५ २६ शिश: प्रथमताम्बूलदानकाल मासनामकरणानन्तरं नाना- যিয়ী সংলাপ - में कृत्वा व्यावहारिक नाम भनपदय कार्यम् भय निष्कमणकाल नामकर्मणि सकलविचार ९०६ १३ छन्दोगानी निकमणे वृदिपार्ट पर्व विधोनीमकरणं प्रशस्तम् নাল नामकरणे गानोडरविचार- ३ সিগ্ধদপাঠ বিশ্বাস- तर म चतुरखर वा घोषत्र- विधानम् दापन्तरतस्य दीर्धाभिनिष्ठानं कृ হিয়াতখানাখন दन्त कुपद ३ भयोपवेशनकाल ११३ तदिनम् अयुग्माचाम् ईका কানাই বাঙ্গা- चन कुर्य ९.. विधानम् ११३ লাবিব জি সয়ংng ... अथावाशनकाल ‘থে! বাবগন, ९.. मोगामधाशने पधमतप्तम- भत्तस्थाना परिगणनम् ६ हीपतिनिधानार्थ मासौ मी २ ९.. विसर्गश्त नामानि प्रशस्तम् অঙ্গদান নিবেশি নবশ, ধানি জমা वृदिरामकरणारे २० तमंना प्रशस्त एम्यममम् सपासका कार्यम् विष मीरन्तयादिमलेयु स्वयमलव १०८ ११ जन्मधिभ्यमशुपम् । परमहरणार भत्रमात्रने पूजभादेवतापूः . बोलनपान ८ अनादिविधानम्, भय सेना ९.९ ११ बत्राशने देशमत्रम् दी শহাদী সাবা मध दुपयन. विवरम् । ८ ४ ५ . . 1 .

१ १ विषयानुफमः। nea पलपति पापा ममता ममेषपदश्य. रनपने मध्यशिव ৰখ मम् भमनोगशमशेर ५५५ करने कम् मम्रा मेपुन मेरे ५. हम शिवर भीमर्गप्रमजान १५ भयो शिषदेमार- भारपूर्ण भनि ५५ नम् भामा दुरपेगा । समगा शप्पुनधनम् ५॥" HTRस्नान निम् १ सगुरोर्मोनापगे मागितम् सुभाष जम्परोरस परदेशे शिरको मत भराव मो. उमरे, कन, अपनपकरणे, कर्मक म.मारोबार चमेस परितम् ॥ १ पस्मानाने ८ भयसरे भंजरे समार. भाजपत भारविमा दुपारीर पर पोकामना "मनीषार पर भपाटेपरवनम् १५ चमकत्येक रएनम् ५५५पारिवारमा टेयरमरकर पपस AGEमारदिवार नाममय परम्मे गुरुगशरिरमा- विल्यम् मोरया पर पूरिमारिविजन पैनासावर ५. गोरवयम् मरियम १९ भरपपेष्ठविरे शाकमेरिकामरे परिभाष 4 ५. अपनी तस्वमभामा५५ १ नयाम भनुEReef शिशु-ल-मर-रेव मसाप gartime मीजसRARI. शिबनम . न्याय १.मनासाय रिप भगमन १. सरसोयेण्य भएपरपरेर १५..पर राय: १५ सपा पदावर भी te एमपुपरेप: jagमसायर पनि . . . . .

- - सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्यास्य- पाः पृष्ठादुरपया विषया पृष्ठादा पाकघरा মন মাহময়ী मतोरग्यासपूर्वक तत्खण्डनम् महापापेश पित्रादिभि प्रायः प्राणेशाहानि अनध्यायः रिकार्यम् ११६ १७ हमे दशाहानि मनध्याय भाचार्या विशेष ९२१ मूकम्पे शाहानि भनभ्याय भयपनयनालनिर्णय उम्कापाते दशाहानि अनध्याय परदिकामनाय कालनिर्णय ३ ते शाडानि अनभ्याय टपनपने मणकालनिर्णयः ११. ११ फेचिवादशाहानि मनपार्य उपनयनशान दुर्भमनुपनीताना वदन्ति ५८. मासरियविशा पातित्यम् प्रासभर्दयामादिभेदेन पाये नियमशिनासमर्थस्य निर्णय १२८ २१ अनभ्यायदिनसपानिर्णय करत सामपस्येन पर. संकटे अनभ्यायनिर्णय TRARA पायविनम् ९१८ १५ उपनयने नचादिनिर्णय . जब म कामतो गोष ऋग्यजु मामाधर्षभदेन कालभेदाः ॥९॥ मनिको प्रत्याधिनम् ९५१ ११ गादिभेदन निषिशारा. पानिकोबारपस्तीमा पूर्वमभ्यायो मेघगर्जने उपनपर. मकथा निषेध एमापन पवनम् ॥. मान्दीपाशानन्तरंगने बम्हपाति. -- प्रबन्य-ज. रिकानामुपनपन विधानम् दा. मनिष भ-मरन मायकाले मेघगत मध्योचो. जयरत्यय: ५५ भविधानम् जासन पुनः पकाने मेघगर्जने मोदकपाचा निष मत्र पके रोषाभाव: २ . मा शातिरयुका शासनयोग गस्यनिरुपणम् १ १ marriaNP परे पुरोहिन की n 42ni 1 पवमा विपनम् ॥ (241) मामले पिका 1 बायोलपूEAT: दीवाम बनानahan नियो १.वयोमर बोrest Are. -- . . - ८ - . . १५ . - १० ६ - . . . विषपानुनमः। रिया मम्मन मारपरका तारादेवीकार भाध्यम सोमनासाको पर Aषयः १ पोपीनमयरमाचपन पराये मायन निर्णय ९४ च भनिहाय पुगोलायो साविक १ प्रदिप पुगतामा भवता महानी बसावा जता. ( पामते हार चपेलोपे अपरिगम मावर मायामा अपने पूरस्थ भोजन मालपे जर दिवस जमवारामधुमास भाप- . पपुरदेवो मरवर्णय भजनमाम्मोत्याचे प्राय- विकपमधाम्पम् . १ कपमा परिक्षारया . कामे पाय नम निरुपम भाउम्रपग असमता तपस्याग ५१ ॥ रिप . पिपरनिा पपणे प्राय भारत मापीनवर्षक . पेमेले कसर अनुपसिuve. हिमन परिसदा गपरदेशावतामेर सम्मा प्रचारितः पायविनम् ५५ . परवरपिरलेन ५. जलेन शिरा मुबपुरमा परमपरस्पने ग. मीन सीमापनि . अपरिविनार पुरपुरीमा प्रचारिकाप पधारक पाप नम् १. बत मापस भापरिनम माचारला मेलमिलाप तोपतस्य मनोम, तदुरी- अपचय मेधाविय . याताया चीनमय ९५४ यह तमाशे पपवनम् बर्षक ५४ हेनरम स्पिषों परेन। १ मधमदेव परपस्या परपावसायाचनापन . सर ५. तिमोरेश्वरम् परम चरमपानम् अनिther. अभिनन् 11 ११. 1.रमेष . .

३२ सटोकनिर्णयसिन्धुत्तीयपरिच्छेदपादस्य- प पुन:रकारे जिनमेशन परिमार सताना निमः ११११ कोयनान्तरमन्योदय. यो पुन स्कारविजन ११ ५५ १३ नापनेच्या पुर करे रातरानम् ॥ मापन राग . १५शमानपत्रा . रेशम शरय पुनहरनयनम् पुनरममगनिकरणम् पुनरुनयने भावना विशे" पतीनामुग्नान mirmaAVAR मामलेदेनिधिमध्यया ॥ tri Tant नि.पापाय पुग दिपलाईपमध्याय: मातु:12MARARIA पनि विपणम् सबमें मारमा भवनमा . प .. गाभाग निन १ . ५ १.५ ... बनी मन ..." भोगनुमा पनि . मguarantartin- मन नयन HIMAMATA .प.2014 ** 424 ... ." ....त्रि ." .. 111111.., 144Pat । . inmratri .. . . .

No text on this page.

सटोफरिर्पयसिन्धुक्तीयपरिच्छेदपूर्यास्य- प्राद :: पिर रमे vi | RATTER.नांक . १ . - - . ... र पचरram. Morary लेनोमासान WE पर in १.० ११ । ममममी १.. AAR NATH . मा wer 1.40 मानित मेरमा पापाचरण AER Arr. MaterAAT . मोर परमारगोत्रम् Satara ....IRHARMA कापाग पाया ५. मग विम ATTART ११. ITAL. . . 1 ॥ .. ..murga. 4. Thurmi . . य . .

产 स ग 11 सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वार्द्धस्य- हादुः पदकबड्ा विषया. परधनवत्याग २.९३ प्रहस्थापनमकार विवादिषु पातममा नेत्र विस्य १.१२सूर्यदिपहाणा पीठस्य वृत्तापाका. मालपोतदार १.८० ५ रनिरूपणम् माला रेतणम् श्रीक 'मास्तु अयुनादिहीमा प. पूरम्परिकार हमखाः स्मक घट्य पु. तत्र कुण्डदा पकता व नयनादयो तर विसंख्या এ অন্তর্যন্ত रियो दिन त्याज्यम् २.४०१ होमभेदेन कुण्डदा. सेमरसान १.८.नामदानानि पूको पुराने शहर ता सूदानम् वरदानम् पवन १.८.॥ीयस्य दानम निकम दुधदानम् दो मादेना. হবিধ R १.. मृगोदनम् १०१८ artiगरेरणाद राहोदानम् TTA .नोदानम् गे.. . এলোপী মুবিনা htra Rषणपतिमा. मालमुविकाधनम् मातू जीदौरे निर्गमा म 1.५ मापा दोनो मतू.. " Prera परमात्माभ्यापुत्रयोरेका nि. मन दियः सम्परम पुषी- तो कार १.८५.मगनमुशवविचार। दत Foम पानिय सिक riniti .SHARE..वमलयो MAT: Arramm९॥ पाम १९९५ 10 NA १ IN

No text on this page.

पृष्ठाद्वापान . . ११८० ११०॥ . । - . सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वाद्धस्य- पृपया विषया तमासरचदिनचर ११५. १. कूपादेहन्मकिरणे दोष भार्यपमरादिदोषपुकायो पु. वृक्षारोपणम् नाशि ११५. मूर्तियताकालनिर्णय सामावनिर्गम प्रतिष्ठानक्षत्राणि बहुमायने ज्येष्ठाया धर्माधिकार ११५१ ११मामनिर्णय लियमनमाड • प्रतिष्ठानियस्तरकलानि च मप्रारम: १५२ वरफलानि भयनकलानि तयोरेपरविवार ११५४ १२ लिविशेष मस्त विशुनिविश्ये विशेषः देवीस्थापने विशेष भाषा प्रतिठाधिकाशिनर्णय HTTER ११. शाचितिकादी निर्णयः अपना शर्मस्पृटलिदो नमन निषेध १११ RAIRSपारम पामण्डादिनालिद्वादो नम- मानपत्रवि मनिषेधा मीतीमत्यपि १११. मापूजितानिहादः नमननिष ११२ परम्पयन ११५. [पनविदि. पातिष्ठिनालादिस्प. पापया ये कामोशहाणी नापिकार पन. मीशमादिना निरिस्थापने नाविकारा Arial मोदीमा लिङ्गादिसानिध.११ पनिमारराने नियमा शनिमानिया ग्रो प्रतिमामानम् भानप्रतिवादिविषि पतियापहचाना पदिपसे HTTAMUN. १) भारिपरेन किलविशेष १११ मा:AKEP१ चालिस्तावम् artun धानेर गोNATAामा.रा. १५॥ मारने HARTY पKिRE Niurer মশা . . - १५ मिनिवसम् १ भANTRA

No text on this page.

४० सटीकनिर्णयसिन्धुगोयारिकोदिय- ११० . १२१ - १२0१ १५३१॥ ण्डव कर्तव्यम् १२१२ विषयाः पटारा नवनिवेदन प्रकार १२. सम्मान तुलमी प्राधिय दामाङ्गुष्ठेग मो. जनस्पर्श १२ पाप होनबम. नाम्बूलम् ११.५ पिता गाने एकगादि २५ शिला देवदधिणे भागे नमस्कार कार्य ११.११पले फलतिर देवस्याने पृटे वामभागे समाये नै बनाने गर्भमन्दिरेच असेन कार्य १२०॥ १॥ नम गौरम् होमन कार्यः १२.१ १२ मेग पर नमस्कारोऽदिन कार्य ११. १३ नार्यपहले मन शिवस्य पुरतो नमस्कार कार्य ११ मन यात्रावृतदोन नमस्कार दोषः १२०॥ 1. पौराणी मन सूर्याश्विन्दनमुत्थायोत्थाय र हायडनाने माविशया भानमनेर सूर्यपदविण न कुर्शन १२० २१ विशुपदेोदका विपदेश- মাসাকশন্স १०६ २५ कानम् पञ्चाङ्कपणामलक्षणम् | मनानाविरुवापरले असम्भवे कराभ्यो नमस्कार १०० ११ / नामचा एकहस्तेन नमस्कारनिषेध एका पदाडेणार कार्या १२०० २५ निकाचन कार्यम् अकालदर्शन न कुर्याद १२०. १६ पूमनप्रकार मणामयकार ११०. १५ शालप्रामादौ प्राणप्रतिदान कार्यो १२११ " चाडपणामलक्षणम् ११००१ देशलकलचनम् सर्पदा अष्टोत्तरशतै प्रदक्षिणा: अथ दार्षिशयूमापराधा कार्या: १२०० २१ | एषु प्रत्येक प्रायधिनम मधु देषु तिस प्रदक्षिणा प्रकारान्तरेण रशियामारा: ११ कर्तव्या अधापराधशत गाडे १२०० २१ अपराधनायश्चित्तानि सूर्य मत वा प्रदक्षिणे कार्य १०. २२ अविभकाना पृथग्देवपूजा विनी चत्वारि त्रीणि वा कुर्यात् १०. २३ मारहाणा केशवशिवसनिषेध. १२२५ हुया पामेत्र कुर्यात ११०. शालग्रामाशलाया मूल्यकरण. विस्य पदचिमात्रयम् निषेधः विनायके निस पका वा पदधिणा १०८ प्रमादिभिः कति संख्या:प्र. सवरपन प्रदर्शनाः १९०८ प्रार्थनापकर १९०८ ५ नरचा व्यस्य प्रतिसव नामय गृहे चालतोऽधिकारमा *परमात्मात्रम् १२०८ १२ मूर्तिपमानिषेधः हरमन १०८ ११ वितस्त्यधिकधातुप्तम्भवपूर्ति. अनशनराजन .१२०८ १. गुमानिषेध १२०० १३ शदिशजनम . १९६० . নিম বুথ -- ११०० - . पिण्यानुगामा। ४१ FT. नि १. 2. . न्य TOTTA १८१८ मरण . ११८ पाप १९११ माम ११. हम पराकम शाम Tar पापमान समाजमा ।. भनयम . भाकर कारेनुएव भोपामnt- तरवारपर विभाग तपय मानव विकास माजमार्यम् creen मेरेर अमरपरिष भएमदनम् Trयम् भाभानुपरस्पत merम ये गामकारपत्र व १॥ April पटना ...तोमानम् माया बिमासमा " वाक्षणम् Pिaati १. मातहतम् रापतापरवपक। मानिसहनम् पत्रव्यममा पेग पगमेव होम लिए पनीर शपथ्यपाभयम् मनः ११॥ परमानम् मानबलषम् ११. मनोनुलम् १५ पम् मूर्निरिए मशीयम् दुपारम् पहनसहनम् उनले नोपरानम् मस्यामा १९५४ बमोपारेका पुयाद ना पवनतीवर १४ मापन शिपिर्यायाचिरा भीमरी गोरया Aपाले पापविनम् प्रागार का नया ११. १ १५. विकनिया ६ नि.सि. . . पुष मनिट FIH . १२७८ १२८ ११८ ४२ सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदपूर्वाद्धस्य- विषया पृथाहाः धना. विषयाः पृष्ठादा पहन तामादिविचार १२१६.भापवाद: पन्चगरे मन्त्रं निविता स्वरादी फल परिहार स्थपद মসমাস पुरानेसो धनधान्यश्ययो आरोग्यस्नानम् १। दन्तधावनम् पसारन नेयः भलामे अशको वा बादशगण्डू सरकारवियर पैतविशोधन कार्यम मन रातदिधारणनिर्भया १५० ११ मामलस्तानम् पूर्व कर्मचार: तेलस्नाननिषेध आपनरिधार भस्यावाद प्रचारपवार १२ ! मलेवदोष १. गृहारम्भमुहूर्तः नरनिगम १११ १३ गृहप्रवेशः प्रयाम्म' कलियोनि Pati प्रमुबानकर्तण व्याडारमनिष ११८ न अपर्याप्त कन्यासु जाना १ उपपतित्वनिष नग १५५ १. देशान्मुनोत्पनिनिषेध पूर " मधुर पशुचिनिषेधा पादे मसिदान निषेध ६वामपरपाचमनिषेध ११५ ११ रनावताकन्यापा पुनदाननिष 10 मनम १. दीर्घकालपर्यन्त मननपत्रिपथ नम १९१९ नरपश्वमेधसागनिमेष प्रमचर्यकासयमाणम माधान निषेध 74 गोमेश्वरिष arean বৃন্তু বিপদ Main • ?*| পিপলস बारपरकोप nि १२...सया पुन: गया . जीबन १११ . ११८ . . १२६९ - , mixit पर नि +नियोग im AREATRI farrगा। . . . . . Mirrrrie । at बिशनसि. .ir एन-20 Priter rajाएर निक रेव प मनपरक Mru METERem ATTER Terma Nayitin यो HTA ना A २i Patrjite Arr. | Rite १ TREAM k मगमपुरी भोप Artv CERAV: mins matureमरण . परेviadeR रिम Tal MAMATA १५५ MARENERAL ॥१५ . - . . . . - . . बाप परकामा ARषकतम १ स गरनेरकर ११ बमोपरापोते- पोपुर १५ परमशिवाने Arrमरमध AVRAT. मारपरपाव पायनिकम पतन many श्यकपर REAधम् बारमन शिपारायबरको R jो in" सिस नकोष बामयिक

No text on this page.

दिपानमामः। Trim THपर ग. . परीair पु.ir . . . ८ . . १११ . Pimrr " PRER पासवान Arr.24 या पुणमा न सनी ॥ पुररेपnina भुगत रिकार मनपरm thi लामाल TARIR माTSAVITam fa परमसे rigratri भाष गरीर पमपम् भोप APA परमह पना परेषित पायरियस पापापपुर. R mar TEAM पर. CENTER पा मविपु. मा वेपोरेशनरतावा- GRविशेष मुशरणम् marary Rcer नाम पुनम मायपि TRममपे मापकता रिसरम् पश्चिम १५. पास्य का सपना- समापदामुपमम AR पुपामारतरते ... पावरे पास मिया पृपाय- भरमाम METERAMप्राप कंटेगा पुया परिश्मि भमा पुरथिममा पत्तम् ॥१॥ rमारपिरे . . - १ सटोकनियमिन्मुलनीयरिमोदरानंग- . 7 १ . . कार्यम् - विषया: To TTPi भशामिक देशा १९ HTTETTE नयाममा पर्यम् गेन पारिभारमध्येलामो वर्थम् " नी म्लेटदेशन इणम रामान प्रया लेउदेशे रात्री संध्यायी शाई अशाप्रपा •म कार्यम २ मषम्य विपक्ष श्रादकाला: पुषभरेका नवानादम् पुपरी मात्राटे विशेष " कम्पा पुपर माताको शादियोगा हितम् अमावास्यादीनां श्राद्धशलवम् १७५१ १. मनामी- মনিপূণস্বাদু १ ' 427 पदं वासयोग सकृष्णपक्षाशकी बाद धारो ध्यतीपाते श्रादम् २. मपुत्रौषमत्ताने देवालय यदा घोषियोऽभ्येति तदा श्राद्ध भगिनः •। पुषाभावे पनी पत्यमा मादर रदाइपुत्रजननादी जैवतपितृके श्राद्धपत्यादीना गर्वाने णापि पाद्ध कार्यम् टमरोनरोऽधिकारी तिथिविशेषे श्राद्धम् एकमतानामेक. पुराने पुषिणः যাবাশ্বাবিদ্যু সাকিব नरकमाप्ति श्राद्धाधिकारिण नक्षत्राद्धम् ११५५ । भागेनीतन्मुनयोनिर्णय योगाद्धम् ११५६२१ सर्वाभाषपनीरतिः पादाविती ॥ दुस्वप्नदर्शनादी मार्ट कार्यम् १९९० मनस्याम्यक्रिया निषेध अधिकाराविशेषण क्रियाश्यत्र- श्रावकरणे अधिकारिनिरूपणम् १५६. धोका द्वादशपुत्रभेदा बारमपुरनिरूपणम् धनहारक प्रेतकार्याध्यकृत्वा प्रा. यश्विन मोव तेश द्वादशपुषाणो नवजानि पुषवत्र स्वर्ग:दिवाति . पुषस्य माता पिता ज्येभ्राताच पुषेषु विपमानेत्रु नान्यपासा- प्राद्धे न कुर्यात -धिकारी गयायो कनिष्ठधातु पुत्रस्य च श्राद्ध कार्यम् भनुपनीनश पुत्रोऽधिकारी २ अन्याभावे सिवादिनापि कार्यम् ११५१ " मनुपनीनो दोचारं न कारयेत् १५४९ ५ अनचारिणोतु विशेषः दाधिकापाव पल्पादय रि- अनवारिणः सूनके नकर्मत्याग: १९९५ क्यमागिरः अप्रचारिणः पनितदक न कार्यम् १५१ भोपन मेटे या मावशे मते असताना भूमौ पिण्ड देयम् १११ बना रिक्यात ११. संस्कृताना दुशेष पिण्ड ऐयम् भाषाई पनियात् भविभकधनाना विशेष: ११५८ २०१० . १ २ yिumanः। ४७ . HTTमचा" MAN 1.10 १ प्रसा". . . .. EFT... . -- विध in " Here पप "Milal पर मार Mmm cापुर Aarjee परे .गुपसार १ CARE prinir "अरेभसामीपषम् . Rष २ 30TLwr रेविका ...नम् me १ pari m. 10. काम REAM जापाnिt ... महम ortram ... RAAT पवित munitattiment . Twitter विरमा पापापीमा मा पालन Rit: aurs Pvt. Rashtrपम . प मंद मदे माप नम् १५ ममत प्रच! कामचोर ivi seri म तिम विहार त्या दुस-यपरारको कार्य. १ . . - ४ १V , . सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- विश्या: पृष्ठापनघता विषयाः पृथाहा पात्रह मनमुरादिन विप्रनिषेध - नियन्त्रितामणक्ट्रेकमार्गगमन- पाचकादिधारणनिषेध हिमनभारोवानकलाकाणादि- शूक्षणां-तसमुदाविषय धु जातेषु प्राक्कपिलगां का मतममुहाधारणे प्रायश्चित्ते भोजनरुधिराशनभोजन- कार्यम् मलभोजनादि ठिकाणादेपद १४. शाहकभोक्तश्व मीगमना- गयास्थविषपाशस्त्यम् ४१ विनिषेध म. नामविचार: १.१५ मृटानदक्षिणादिलोभेनातिक्रमे से विधेचकर्माण प्रामगविचार १४१ २० ৰাৰ দাখিল गायत्रीमात्रमारोऽपि यन्त्रितो निधनस्य लोमादिनातिकम शिष বাদাম मपन्धिनभनदी पियो न श्रेष्ठ १.१ २५ आदमोक्नुकमि पुनर्मोजना• पद्रेविनिमन्त्रणमू. १॥ दयो बया अगर ना निमन्त्रणपकार: m धारभोजने पायाश्वतम् मानव रिमा निमन्या ४३ २ अमाया निषेधा मनिष १॥ श्राद्धभोजने होमादिनिषेध मार्य पुनो बन्धनिपार- कर्तृमोक्तृदन्तधापननिर्णय निधार कारयेत् १४ आवकस्लिपर्यम् प्रख्या भारदिने दलधावने मायश्चित्तम् १५५ भएकनियोजन कप १५ श्राद्धभोवत्रा त्वष्टके वर्षम् पातिक १ " बनस्पनिगते सोमे वृषभवाहना- REATोजले पात् ... दिनिषेधा बनस्पतिगतवरूपम् steARषपाद १८ मानेचौरविचार १४४८ मशमी पुपादिपनिनिध्य सारपाने विशेष १॥ श्राद्ध कामावलीजियमा नि अरमियः १८ विनदानात्याक यो भोजननिषेप १५. लिपप गादिधारण रेप विषम १५. ३ बाधा AAPAN ११. গ पर ११. संशयोद कार १५ मित्रम् पा १५ च्या Tereक्षमा १५५ कमाने matram संश: मुम्पयन स्पानि १५ . १ . . १८ AiR: trin Tum Porn . tire . . . . . . wirina Irr.htm "ltri ran. . . . . Rritotrterta En५॥ rror.Ram. marne rne AAMRA trgrat Rष । क . .uTurters interwa 4. *मा.. . 14. TRENT Emiralemium nirta trict nistratime Trendiey minine . ! TE: । . संसार बारा tute te ११७ Trite ५१ बाTKARI MEER (ent with . १५.. . inमम सटीक नियमितीमारियोदोरा. ५० । - M - . ८ विषया. पाइप: मानिसमा +TREAT गोपनामापनिय Art गोवामानालकर TARTE गौत्रवि महतोचर माम Argrina भ्यम् बामोरमारणे विनिविषार गोत्रम्याने विनय नामाचारले विशेष TRA 01:५८ । रिमदिनामाशाने याचदादयो पायमिनिटे बाच्या मंगानामोरमारे विशेष १ अगम्यामित पद संक्लादो विकिपिचार पक्षमा सत्र मातर्विशेष URL मा पर इस গল্প লেমবা হয়া सम्पापमयभ्यवस्था निरामयम् वैवसाय पाकनिर्णय पदमनाराम ॥ रक्षिणोऽपस-येनाइम्पम् १५१. प्रमोशन वैष्णवमन्त्रादिक जवा श्राद्धा. पुडा पनीरसमा. रम्मत कार्य ११.१८ गस्था वैश्वदेवाय मध्यन कार्यम् भविष्टेषु प्रामानियिम भजोता." বাবগম १५५५ यम्य निधिनाप्रति म जन्म . " भरमथेन परिवेषणविषेध १५११५।विनियमाः গান পাগৰিৰশক तबाररानि व्यता दक्षिणामुखेन श्राद्ध कार्यम् १५१५१ नितान् विकिरन पादपझालन विनाऽभाचमने उशीनरं विचः कृपयशचित्तम् सरिरित वेगात्रादिमोवणम् १५ । भनुपनीनमीमहादेयापसव्य- पद्धभूमी गयीनापनम निर्णय. .१ [देवताभ्य इति मन्त्रा सूकस्तावादी पापसभ्यम् १५१८ १. मोझुणे मनविशेष माधमनविचारः ८. देवार्चनम पिपविसनावाक् दानादिनिषेत्र १५१. विटा, देवपितृविषये यवतिलस भावेनवेनिया हितदर्भदानम् देशकमा १५. सपाले मन्त्रपाठ अमन्यागविचार भर्यपत्र निर्णय अमचारी •( বিশ্বঃশ্বাশগগির ? ? मदपूर्ण पायचिना रेकर्वश्या५११ স্ব গালি महगा वास पात्रमाणम् निसरकार १५१५५ पपिसमय . . ।

IITTER पर यश PM 44 ...' अPER १ . RiN 24.MAAYE... rrit . पा . on are मर. 12 Frtinute तर . परम .... mint " . . . ATTrum बापस raritra carrein mà trong vụ ( t Red THER TRAIL १. १. Arti teria १mmmm PATAangre प्रगमनrware. . . . . . . परिवाना अनवरोष A ११॥ १.२४ gd. PRRIA RA जए ब मा riET भावार पार भएपरिकाका १५६ ११मका 4म पोम ॥ . . . पनि छाप १ । सदोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोतरार्द्धस्य- FIE एमविश्या पिपिर शल्परिक क्रमः सारनेने पर ..कस्मिान पितात: मापक १ श्रादायात्रस्य मम प्रदानम् १" मा मारोशनानम्ता गायत्रीधुरता. अनुमान दिमवार रिटेनमे समापस. पयामु गुरभामिनि मोजोला. सर मोवाश्यम् स्तराम भकलितात्र मोबने मित्र: गरे पति | उमाभ्यो रस्ता या पित्याने त्र परिपत्र मपोशरे विशेष .(पुनरनिरेक पिyrma विवाहुतिनिधि रम पायमाबादेना विवानिमिरे मोरोलाणादिन पूछेद 110 ऐसीपयुकादियानमणा मापयेत् . मामा गाय बादामदयम् शासननिषा मालदिवबोधमनिषा मोहितवनका wetrutivit१० भोजन विमा सालानम् .ntry माप vrmarate १५५AA मy:RANE . Name पनि निम् . परम fret Pierred "}-namaint . .... .

image . Timin . fem. R । PिT ॥ . " imaati ११ न " MATRANE Prernatammu IrryNANGNANE Arry .htrian पिन गयर . प ... NIRMIRE mastidte New ११.११rmat Miजप Primar Trint . - morteraturthrirem TERurer . nimarne Annary . m . M nium •बहार १५पप् यो पिम् Ker - मा रिice १५.1 RETAR Frmarg १५....Jagmमरयम (१५५ पाय ११. पर भोपमा १८ साप अपरेसनलगिst. नारसना नगरपापियाणम् ११.. .] यापा पर रिया श्याम्या पापा: ११.८RIRLऐपम् . .

. ३ . थईनभोजयेद १ ५४ सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तराद्धस्य- वषयाः पृष्ठा या विषया अर्जवहस्तीमिति धारापात नित्याद्वम् বিশাল पतीमा राचावपि कार्यम् ३४. विषविनम् ११. १.स्व वैशभित्रपरम् विषमार्थना ११. निन्यवादे पात्रामा मेजनाते जपणारा विपद- निन्यवादम्य प्रममिति খ্রিষদ घृने मनि घृतरातात्रेन नाम- प्रदाचिगाया कविता प्रथमा ज्येष्ठा भोजने दोषः चरमार १९९८ श्राद्धे एकादश्यादो भोजननिर्णय ११ आमगावति स्वस्मित्रल्पत्वसूच पाढे दिवा भोकम्पम् करचनानि महिने परपाकसेवन निषेध विमनाने भीमा तगमनम् १५१८ ॥ श्रावशेषभोगनस्य कनिनिषेध १m पिण्यतिपति १५१८४ासापशिष्टमोप्रने निषेध मापमपिण्डाशनियः अस्यापवाद नारिया मग १९१८ २१ श्राद्धकर्षा ताम्बूलादि पर्यम् पिणाराने मन्त्र २११८५ भाइदिने डेमीय व पिचेर १५ ११ पादान्ते बन्दीमागस्तादिभ्योऽपि . मारिभ्यः पिण्टा या विभय देयम् पन्या रोगादियुकायो मयि ११९ १५ श्राद्धानुकल्पा गालपो. पिण्डे स्टे तत्र विपालामे हर्भर बरपुप्यनाशः २ भामादम् ঘর্ষণ भासकरणे दोषः फिीकारः भामभास कुछ कार्यम् पुर गिरनिया बीहायचामामामासम् गिरनरकाम: १ पास्य पाने पनि RTI ने रिपनि मास मताहारीमामादन काम ११॥ भग १ भाम कियपरिमित देयम् पनि जिदान पष আমর বানান मामाकरिता पानति नुरो मननिषेध RTH पर पिस्वप्रमापभा- Dr. बादस्वः परंपार-योगम् ११३ " भत्र देशवाराष्ट्र गाया Art विमेन मामभावाविचार 10 भाषामोनि uttar भारत १५१५ मारे Fortin- राजपा 4mita १९मला . १ १ ए ५५ ८ . विषयानुक्रमः। "कविषय भावारपावशेषम् . महा m.मलयाममोर मामम् भाग तक प्रतिमालामरामा पनि १५ पदेपु भारत हम् परम मकर समारे परमपराधी नरपानकोयन पुणपर भारम भर देशापारा ११ पदविका म्यामिन भर रोपमा कम् मारमा पारनय पशमन . धर्मभ्यम् सपना काम १ कमिसन परेको कार्य-११॥ परापमानास्पषि किरणापूर्ण मतारेको पा. देगा लम सम्पमतमाम कोपिष्टम् ॥ भामारी या निर्णय भपुष हायमासानिया शापादे मामा ५ . पल्या. मारपसारम मपुरमकाम RELATERIमनि केराकतवर्षय RATA बारे निर्णय सपारंपारण माविधिक पलपन . कि पि. म् RE १८ " नियनिर्णय . भरपापरदपुर दे लिरिक्षया . भीमा करिब पन्य-परे हिचनिर्णय सपनाशकी भनुरा: दिशदिरापार प्रारम् १९८४ माजोपारधिनम देना मनाहाकिमेक: १ कारेषु भेजो पापनानि . पारिनेमासपौनिया नासाराममोजनेप्रा- मलमा प्रायः पविनम् दोपचनविय भामोमकल्पमत्रो कामकारिपरमपि पापविलम . मुमो नमः पपरीमा मात्र निषे ११ पर्नया मामेवरा पाय- १५५ १६ १९५४ मध्यभरेषयगोत्रम्.. . भगवा एकर तीयप मामधेसम् 5२मासा मुस्ता पापान न पायोजनम् संभाजने प्रायविनम् मिया । . १ मिनमा पारे HTE १६.

. 'यश्चित्तम् कर्तभ्याम् - सटीकनिर्णयसिन्धुतनीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- विषया: पृष्ठादा पहलङ्का विषयाः पृष्ठाता पाक्क्रया बाइकर्तुशौचे प्राप्ते निर्णय ६] अन्यकाले अभ्यतियापधारोह पादरम्भनिय निर्णय दातु मरणादौ निर्णय सहगमनश्राद्ध पाकनिया विषु भुनानेषु एतके माने निर्णय १६९१ १० अत्र प्रादे सुवासिनीभोजनम दातुक्तुिशाशीचे पाने निर्णय १६९१ १५ श्राद्धसम्पाने निर्णय तप भोक्तुरेव प्रायविनम् १६९१ १९ तत्र वियोमृततिध्यकत्वे निर्णय शाचमध्ये थाई पाले चेत पार्यकोटियो सपाते निर्णय २०११ বগ एककाले मृताना श्रादनिर्णय दशदिनित्यकर्म सोपे उपशममा. एकस्मिन् दिने नेकपाद्धमानो तृनिर्णय सनकादिविध चेष्ट्राई कदा युगपन्भरणे निर्णय नित्यनैमित्तिकदर्शादिपानी निर्णयः १२." भारिजोदर्शने निर्णय भस्य देवताभेदादपवाद नामनिर्णय पाखादतर्पणम् মধুখাৱাৰ परेपुस्तपणेने दोषः मादिक सानिया तिलाणे निषिद्धकाल भाददिने नित्यतर्पणे तिलनिर्णयः ११. . पतला मार्चपी क्यापरि- समनिषा प्रत्यम्दे मा परेपुरतर्पणमुक्तम् १९ महालये पोपुस्तषणम् भाप भयरजोदर्शने निर्णय १९९८ भान्वष्टक्ये पस्तपर्णम् माननीमा निर्णय. देम्पो ने मताहा- सत्यपाद शत् माध्याय पटकादायते तर्पणम् मारविनिम् भरेकपादाम्पाते नर्पणनिपा १५ मनुष्यन प्राकार प्रसारणविल माय- पितृणा वादिरूपता ने भूमका निर्णय चले ख्या त्यामरने किया मातामानामा प्रयमे काजलि. । ममियरत पले वि मारण्येन सीपन मनुषणम् १९१ . कादीना वाहिनीवरम् १११ मनोनिन 100 वादिनीयाना निमारम् पर निर्णय बगद चिका उनकारनाम नितिना मनुपामा जनिम २१ " भने जायभायेन nkin शिमनिम पर १५ .. ...नियन अन्यमधिल hain १.नि सुक्र ५ ५ ४ . .

५७ . . ८ विषयानुकमः। पासप:विषया पापमा विषय रकमः मेलने २.पने दूर्ग सदरभार पाम १m विपमेय २ ११५ रिक्सा निशे मोश्यार भार Mi प्रकृति प.११ मशकोशात विषको मधुषा मापनो १. . परमात पर मा परम्परा ११. . भचपदारम परशसक्षम मकुमबरालक दिप 10 1. सम्पपरिमपुरदरापरत. मनी पथमपानम् १५..पगारवा R. सकार मुजत्वम् पातमा मनवम् मुपस्थ परेर परमादेपावल्यम रेपियरसन २०५१ मुचे सत्य परेवाकर माम विशेष Riche ११ भरगम जमानामभुमुख रेपरेशानेर सभामा मेन्या पूजी बार मुसा समपरम १० EVR महाकाल १॥ नमस्तानमारम् पे यापूर है। मोऽne मापन ग. तिन 4 सामारिकारका भाग्दो गरी म्यम् ११ महिमोऔR न्य गेडनेकर । १ मानिसमा सिन् विकर प्रपाकाका बसमस पर Asayri पर . असार विवर ••ारिका भरमा मा १ 4.मि. AAR रात 8tm रिश पुग्नुमा ११ परिषर ATMt. पम् . . . . .

. - -- . ५८ सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिष्टोत्तराद्धम्य- वित्रयाः पारघणय प.पणा मघात्रयोदशीपाद समिमा- अमर यमनले सन লামবি সুধা देवपमायां विपल्या ११८ १९ मयं प्रति या कारपिता मम... रसपाणादिपावारी निर्णय १८ पासमशेविक प्रय भविभकाना पुगपतीप्रानः वि. नय ११८ ११ पत्रामध्ये समानिय १.०५ गयापाडेप्यामेर १८ वाज्यप गले तीर्थनानी সবাদান সাবিনা निर्णय काम्यदानादि अनुमत्या मार्गतरे नमोनिया विमकै पृथक् सावत्मारिक कार्यम् ११८ १ मधिमा मनमदनगुरुशुकम्मा विभमान विकोपर्यन्त श्राशा. दिनमयेऽगियापकर्मभ्यम् १... दिक्रियानिर्णय यात्रायो विभाजने निर्भय নাম্পানিগৰ पनादिना यात्राको मर्मय . तप यात्रायो पलीकन गलत्यमा... मागतिर नदीनालियः प्रायश्चित्तार्थयात्राया पलीरहिती माधिमा जम्मा गुरुशुक्रवार गच्छेत् से पनयमान कार्या विधवाया पुवायनुज्ञया कार्यम् me २१ पद विपत्राय पतित परामरी- मशयाः पन्या मति ते तदा नियंपा पत्नीविरहितस्य गमने कलामाव: . १ पदा ती मी चलित-म. षट् सौरादपतनानि भवन्ति प्राध्य मृतस्तदा नियः निरन्तरतीर्थयात्रया तेषो पापाषा- तीर्थप्राप्ती लुष्टन कार्य त्वम्- - यात्राया काठिकशेष कार्य कुषाविनमाणी स्वातन्यम प्रथम तीयासमीपं गत्वा भगवेन स्थतन्येण कार्यकरणे निषेधः तीर्थजलस्सी बीणा पृथायज्ञादिनिध १७t २१ सतो मत्रेण तीर्थजतागाहनम् १.८ ११ प्रमहामार्थयात्राया फलनिरूपणम् .नपानामन्या. यात्राविषि तीधे उपवास मुण्डननिर्णय यात्राकाले वपन विचार अन्येऽपिताना मन्त्रा गमनदी तपानिजयः कुरुक्षेत्रादिषु मुण्डनोपवासनिषेध 14. हा त्यत्यागमने धूनश्रायम् नाय प्रार्थनास्त्रानुस्चारले फ. बायोमरगमनश्कार महानिः पुनस्लीप हा निर्णय.१.१ भासोनई होगपनानिषेध १.४.नी निपिदिनेऽपि चौरमाव- गायो माइदिने एक प्रस्थानम् १५ १ श्यकम् संतरे बादौनादिवेश्या- वाले दिनियमः १.८२ सधवानो पयगे परननिर्णय १.८१ दिया फलामावा १.. २ यतीसनीय वपन निर्णय #गोवनेन गैर अवदानास्प वपन निर्णय परमारिका कलामात्र [भयागे प्रतिया पर्व कार्यम् ३ . २०.८ . १ . - . . घृतस्य भोजनम् । ८ १ विषयानुक्रमा আবার . बस मेस परस्त शाम पमम् ममापी पायो फनम् १८ परेका बले पाभिमुम मा पूर्व पर कादिना कार्यम् . स्थले मदिनपभिमुष्ट स्नान सिपायरी करन १.८RITA तिरामफलम् 1.4 पुस्तयाधापर्व कार्य ... नामदेव पर रंगर अनुरजनापेरमैनकार्यमा ASHIविध २ पमित्यादि पुकबा 1. . सायबामनियो पनि १.१ गरिने महिमतनमा १.५. विभA4म् ममममीया सपना पाय काम TA अपम् - . थथाशीचप्रकरणम् । शनि oriमवम् पुरे पुनम TAषम् अnि पशुपम १५ मोgar R 4.nger Ram नवल. 100 पत गोधमएम का ALTRपर पुनम 14 HRRIENRY गोयाम १ परतोचानने पुष्पराजय परिवारको ५५ एमहामारम गरे । Antation ९५ पुरेभवविध •बापमाणे A rian. -ruit wrpretat . .... . . ३ . . पनि मरने . . १८२९ क - १११ - । . ६० सटोकनिर्णयसिन्धुत्तीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- विषया: पृष्ठापना विषया: पृष्ठापाकन बामदीना नाममणकाला 10. पिण्डग वजमकुल्वाना सूनकम १८२२ ११ बामनर एसोपने म शिशु । मोशून्योगिहा जात्याशौचम १८२॥ भाशीषमा निर्णय exननापार सहर विकल्प १८0. वांना दशाहदेव शुद्धिः लोयत्यनमा पिपाश्मरणे १८.. ११ चतुर्थसविण्डादीना शुद्धिकाल मिलमूडे ने निर्णय ३) स्थिमायनापागाशमानेय १v प्रथमा तनुरे मते या १८.१ . विस्थ स्नानायकरगेन सर्वदा सू. माशापरले निर्णय नकम् सिला शशिशुमाले निर्णय १५. १२ पूर्णाशाचे सनिर्णय शिमीम ११. १५ वर्गमदूरजानाशाशी चनिर्णय सागुमरये २४ पूर्ण कालामाशोधनिर्णा भनागमोसे यस्य विस्य शत्रविदागातीया परण्यगीतमाम १८१०१८ बाश्वराः सामाशीचे विष मातशेनविय स्य दशाहारगुदि नामोनिक अमिलोमत्रानामाशीच निर्णयः गनमलस स्नानम् १११ दनकौनदि पुषाणामावति मनावमा नप Arr. व्यभिचाली सपिलादिन. माप . १ भोरपुर बिमले ११ १९ पुन अमराव ११४ मस्यातिमेणासादाचनिय १ net परमनीमुनामाशीचतिर्नया १५. नो मते पापियोपशीच. वि. SAR १. लासपुरे मरने म शिनायाचनिय ११. मात्र पुषयोः Horary पायाने मर- १८1११. ११. मनम mhrurnal १५. नुसार १११ jantra+ गिरी वम् १" १५.यामि its १। निगोमा . . - . . . . . Maru १०. .

T - १८.हन मरे र २ - यषयानुक्रमः। पलपRT पाइप परेममोनि साप माया 'em या विनय १५ पोपगोपरि नेपानम् कियारशेपर १५१८ पए नयाभर मी पुरे मुनस्याचम चम् TRN. [समय किया १५ गरिदिनमशेषम् ॥ ॥ गरेपपतापमा (मरले मच १८॥ मामीने. मोरया १५.. पुल्यपरी मरणे रविमा परम्पुमाते माची. जय चम् २०५९ २०१७ सामने र पापार चम् १५ मसमानामाणे विनर सपा से निप. . सो रोमियर 'विध्यम मोड शासों भीषम् २५ मसे कम १. १ रचम དག་ सिरकोषम् २. बयमरनेमाश परिर्णय . वरनाशनेभशी. PRINT से पिर १. . दी गरेपोचम् 14. लिविनामरसार मा. 'मानतोकपको १५ १८. पेसोमानिय १५ MVापासी मेर . स्पद 4 गरपारमे पहले प सपना.. 14 . म.ममा निर्मा नेपालमा भला माय १९ . नमसरोवो. विगार निर्णय ११ १.मर परमाणे गुनमको. पगारे तीये. विषयः निसमापन मारिएम्येन तिसरे १८." भागातील १५॥ परमरिन र 102tu पषमा साथ प्रेगोभिक विप ११ विमाधार लाने नजरमते निर्णय १५ रोजियो खेतिपः 101 अमरगा पासपोय ॥ परम् अध्यायस्व मानो मारिष १५५ titषरद । .

सोपतिरंगमिपुरतोपारियोणास्सfree HITAR . • HAI.. १. . . . गिरने m . Pr . . १॥ . . . HAPPाकर - LKALAJ . . . * १... . "Oran" ...Aa.4.9 .. . १ 144 " . " .... . . 4 .. ... . 1. .4.0P 3 ६ 4.

. . १० . १० परम्म पान.. विषयानुक्रमा। पपलिया पा: ११. ती भावाननिय देव नमसचम १ विपुज्यते mar पान मचारिला पिरस्पर मनमाम्पसका KARA निय 1000 रमपमा + अमर्षय प्रापरयो रिमीयर विशाल ta {འིrཙན་ཞེ मपम देने मन्य दिलीप १११ में म्यूमर पाप भाशपणे मनमुर जयनाराम सूम चम परिणोऽयममाणे मा- गौचना मानेपनियोगे मालामसमपर्तनामशेषम् १८॥ स्वल्पशाचम् १८॥ दुबलापानमा १८ करनेम सारपकाले सनपिनम् १८॥ •मारी गुपचम १०१ १.कर्मन मशैषम् पुनम ताशेचर त्पादनमा भारगुणा एने 10मानभाष: RAS Eषम् १८५ रनमा गुरुनासपुर दापपरद. बायपुर सम्पपशोषम বলবি (জা- पापाभरपोजर १८४ . समे मीचारपाने बभिमानी निर्णय मिपातक्षम् १८ हजारभरण दिनुहा. नाम् . पुममा पूरिन •विषिर भर शोधोनरममा साधापूर्णमासी जगपणे विषय पदामचे पुष अामचाभर A4 १८० पुरानो परापुर मतदार भामरम विषय १८८०TANT .बापाने पविनम 1 मीमा शारे पापा मालिका किया Aere ब रासस १५. १८ 1Ccx ८ १८१ ८ ८ १ अपचपार पाल १८८० . .

पृठाडा पहार . १ मिनिटे ए - सटोकनिर्णयसिन्धुतनीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- तिया: पृाहा पक्रया विषया' प्राने भाशोपापा १९०४ ५ दृषेण निहते जनकाने मशुचिर्भवते चेत् १९०५ ७ शम्याने कन्याविषाद सूतकनिर्णयः ५ शैवहोने मृते करत शुदय १९०१ कारहीने मृते विवारभाटा कूमण्डहो- अाहते मादिकमवायम् १९.५ २. शुना हो नागादिसण्याविषये १९०५ २९ | सकरण हते पण्याच्या नावाचम् मरेममात्र दोदोगामात्र वडने निर्णयः परभवनि 18.0 शाणा हते निर्णय भावपरित सूनके निर्गय १९.८ १शकटेन हुने निणय nिtrदिए पुनके मिर्गय १९०८ भृगुपातमने निर्णयः पोन पर सुनके निर्णय १९.८ भग्निना निहने निर्णय भुननेवि समके निर्णय १९०८ दारुणा निहते निर्णय पुष्पा रामेण निहने निर्णय TRA भाममा मिहने निर्णय वृषेण भृतं निर्णय Pariमराति १२...भनेन भने निर्णय पर अलेन मीनिर्णय विचिकामते निर्णय ign कण्ठाकरले भने निर्षपः १५... कामरोगेण मने निर्णय गोले मनिमारमते Ay pr११. म. किम्परिणाम १९५१ . विधान पो गया ransm पाय. मतने AT १.मशारीमिया ..-NATIमा- वतिने मोनिका मायनेपित tain 41मले FRUARYमरम 41 रव विमनस्याग मनम ८ hani . 144 wammam .

frryषगा। HिIT . . Pateur . . . imirmirm १५० माया Perim MR.. mantra . नाur amri . , reORT१५ ॥ ए . . . 1104 . . , . F . . m १५॥IntA परrinary wti RTER १० tranền १. Mitari TER ani अपारी गये TEN विर्मा पाण्याने मा १५ परकम भूमिनियपि १११११ अपुषER. १misastोपर स mपोस्व RER बर्षिय anterir पर पापा पम् मणिय १९११. यो विधि १५. मेरि . मतपय परिमोगरा. MINSERT" १. पात्र रिपER: परस्पर वापर परम परिपा.१८ रनिरबारी परेको विषय मयमा लाय नाशिक गुणाः १९४८ पुष भाजपचा १४१ सव mना विर्षयः भमाले मार्यम् १९ aaaa ११ महागुरपान हनि०सि० १६१८ TRE सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- ITE :विया मय परंग सस्ता १९५४ भषस्थाप्रसंग उनले सनम १भरपरनामाशे निर यदिना' पल माने याम् प्रथमाया MARTH माया लागेर "हमन्यो-ये पधार Tiru परभाग Hair जाने पक्षमा .., या पायाम.. • मरेप . BRAHMART बलम माग Area FAwari अपन १ . . 414148 HTTATRA जनमा ... -- - .. . 2 . 201era- १ .... .. AKH Mera १९८८ . १ 7 - तत्यानम् । - . . - पिपयानुफमः। ठादा पाप"विषया पापड भिमपुशलम माने तापदिमामी- निर मुमधापनम पम् १९८८ उपशमशफौमशननिर्णय लिले पण्डिदानम् १९८९ मरम्ममादिश्यमा भरमस्य हुलिया १९८९ शाम तमोजनम् तस्पसवारिक कार्यम् माणगामे हादिभोजनानि परम नेयमा শলাই प्रथनयमतमदशमदिन - मार तोमय निमिमा भोजनम् सोपोरा माशाचे दिवस भोजनम् कामेऽमिनारीवर्गया ११.. मपर्णपुरकदिशतु भेजनम् ॥ पर्णशनिवाशे अभीषणे यसोपान भांजपे पशरद मला मिर्षया १९५५ रम्पयरेक्दापती १९५ ११ भयकर्मकालीन कार्य भाशाचे नियादिम् 1..1 से मार मार पनी भूना भाषाने प्रत्या अमरपसा दिन বা সমমাথা মােৰ हो तितं.एकपेशानिमार्यम् ... मतपय मेलपिन मार मोम मामिलामा- वर्षमान विषer tout creana भगम्य शपिण्या..." भरे विकल्प: ११५५ १. पिण्डम्पाटकम् बागमनियम १९५५ मा शम: का.... बदार १५ नानिका प्रेम रेपिसानिया बनवलापारम्परिये স্বাস্থ্য বক্ষণ बारम् विपरीत भर्याने बोदईवि. भनिन नया प्रेम भशीचमध्ये बरस গিংলা গ্রােম न PARAषम असाय भगवेमयमा फसमावि वि.. बममा माता MARAN मिो REAपर १९५८ मा पर पुषदेपम् 1... Henा पाय विपर एकविरायम ९... १ सर्पम् Marकार . ८ ८ . . . ९ . . २०१० . . . सटीकमिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- विषया: पृष्ठादा पाकपडा विषया पृष्ठावर पासवर्ड भेतपिण्डा प्रतितण्डुलपाक २ | अन्ना शुद्धिकरणे पदार्धाः तस्य वि प्रशासनम् संचयनोनर श्राद्धम पिण्डदानप्रकार अनुपनीतम्यास्थिमच निर्णय २०१४ 'तविण्ड मामादहिदयात् नवश्राद्धनिर्णय २०२५ খো কৃবি २०१० । अत्र शाखाभेदापवस्था ऐन नापि दादादिकिया भार नवपादलक्षणम् मा चाय ५ विनिमन्त्रणमन्त्रा पृषेश पुन काणे निषेध २०११ ८ भाशाइनमय भेतपिण्डदाने स्तृिशम्स्वधाश मामाकरणे दोष म्दादि नोधारणीयम् २०११ १५ प्रेतश्राद्ध भष्टादश पदार्थो वयो २०१८ . पिण्ड रिचा दिनात्यये अश्रीयाद २०१५ "नाद्धे मममन्त्रम् या प्रथपिण्डोरमस्तोत्र रिती. एकोईटे पारमुनान स्थापयेत् २०१९ यादिविण्डो देय २०११ पार्वणे ग्युज स्थापयेत् पिण्ड। शरीरावयनियति तभाशाने लोकिकाम्रो यो एकादश जल दुग्ध कार्याणि २०१९ राभरपम् २०१३ तपाई मति मम्भोऽनेन कार्यम् १०१९ ॥ मोलदास्याप्य: 4) नाभादशेषभोगने प्रायश्चितम १.९१ भत्रकलेभामुरिदानम् २.११ १.माभावे विप्ने प्रामे निर्णय २०१९॥ यामध्ये सापाले निर्णय १.१६ १५ भवारोणे विशेषः १ मातरिक्ष माशीपास्यनित्यम् भादेशाचारासस्था- २.1. !समदिने अपनाया अस्थिरचयः १.जननाशीनेपि मुण्डनम १.१.१० देशाचारापास्था विजापान अपचपरम २.९ ५१ शास्था विहारादम्यत्र म बोपुः ध्याचे चपनम २०१५ पानाकर रोक चिपधदेवता १.१५Jएकादशाहविधा १ ...रमाशीपादित कर स्वायम् 1. भपकादशेताम" ३मय प्रेताय शिवरायाकरले बासपानि 01. मनास्सिने १८[सगोषणा परगणामपि प्रधान मानविलकर ११ गिरना मुभिः येशशाशमवले! शि. मय भाषा (पणे समदरम्या. पपमपम् - बार . पिलायनरम् विनाश AN - सरप .

C . - . समन . १ . १ ... ८ विषयानुकमा। ParAR गोपनुष किनरेश माविर रिकामहम weसनिय पत्रिमरमरणाको विषय भाषि: एप गरमाने निर्णय .भिप पुन गणप १.५ Reate Panरि मन एक पुन करनाभा २ ॥ Pornपिपरेष गांगरे सरिनमा ममियोमरण फलम मान । अपिषम भब गरेपर्य २०५१ नामनिरग्निस्यनिर्णय ... १ परमार स्वाल मशीकरणकर्षनिर्णय परसोरेप मनिकमिगनपदिशानि । ৭ষা परिस शिमरस्पायसरायक बारीमय म ... भरकरणे बहरा. मनातरम दिविर अन्मापरलार अपिग्मोकरमटोकाला पनिपुलस्यों... मएिक्स्पेशविक १ परेपमा पपरमारिया १८ मतभार कम्यम् १.५ ॥ मारेर सोबर्ग:रक- पुणे मनायामविपनम.८५ मारस्पषिक ... . १.८ परम् पोपले पिपरीमानमा. १. देशतरे पनि विषयः १.५ २ मा भरकर्मविर... पर गिने विदेश स्थेष म्पेन पुनः कार्यम् नगरपाने १.शान्तरे मिनी मते पुक कस्थिभावनम् परामम् मानस्य विशेषरामगुफा १.५ २.1 चिरसकिएक. २०१५ मम् पुनःपशेषः प्रभाकर १.५१ १ युवमनी पावलनिधिय ५ ॥ १.१ १.पुषगमाविमा भस्यास्पोर भोपामागोमानिया १.९५ ॥ कारपरि रा. सरनिया विचम् - . - २०१८ १ पदासाने বয়ংৰৰ पानम् मानसामग्री परमण - . १ २ भारतय । १.११ -- . ७० सटोकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- विषयाः पृष्ठाडू परदा । षिया पृष्ठादा पाना भपुष्याः सपिण्डनम् २०९. १५ अपुत्र व्युत्क्रममते विधि भन्दारोहणे भत्र सापिण्ड्यम् २०१८ ३ यतीनों मपिण्डने नास्ति २१.२ भासुरादिविवाहितायाः सपिण्डी. मपिण्डनविधि বিলম্ব ६ सपिण्डने कामकाला देश २१०३ सा देशभेदारिकल्प. भामात्रेन मपिण्डन न कर्तव्यम् २१०१ १॥ कोकिलमतानुसारिणः मपिण्डीकरण पक्यारेनैव क्तव्यम्र 1 पत्यु सापिण्डयम् २१.० १८ पिण्डनानन्तर पाथेयप्राद्धम् २११ ॥ भपुत्राणामपिण्डनम् २१०० १२ ततो वृद्धिधाई कार्यम १९०४ अपत्नीना मपिण्डनम् २१२१ पतम्मलमावि कर्तव्यम् अप्रचारिणी सविण्डनम् २१०१ ६ - २१०४ . इति सपिण्डीकरणम् । प्रथमान्दकर्तव्यादीनि। । . २१११॥ २११२ १ ३ पल्प भरपदा प्रथमानिषिद्धानि तर पञ्चामृते विधानम् मागुनगतने महानादि ग. শিকাধ দূনী জিহা मानकर्तव्यम् २१.० १५| त्रिपुष्करे मृतौ विशेषः २०१थ्यकर्म,नमसुचित्वम् ११.५ १.महाडे मथ महामुनिमतले विवाहकादशा- पञ्चकादिमनेषु दाइविधि सन्तकम् सूतकाम्ने शान्तिविधिः पशरमानि . ঘমাণ নিগ: মালৈ মালিবাৰ कीमोमवप मानकाम... पञ्चकमते शमुखे पधारमा पुपरम भम्यारा देयम् पत्र 14 | पचरनामाचा स्वयम् २११५ बागुरतिर पावत्याक मुग्णाभावे माप देपम् सम्पपिचर विपात्रमाणि विषय मृतः मशानाभीषन्पुनराग. कासिमो मदतमा- . , . मावचम् १..बनारपूता बारम् .. शेषशपीचनम सम् ११.. धन प्रायश्चित्तम् प्रमों यर यमनमा रोप * बराबर विनम् मन्पर पटियो मानवम्११५ .

BAR wwwant .. Porn . . PER 4 Arrrrru . . एनस . www Red .. पrters arter- ." . . १ चन Pr.. Sanemi- . . १५५ . fogistin mitenar ॥ natige i. १९ miri 11. Hastmग: . . TANE ११२ . मम् ११. मामाने :

. . २ । रासस ७२ सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- विषयाः पृष्ठादाः पक्रया विषया. पृठाडापामा नगरे पत्रावास २११११ रिनस्यातुरस्य निर्णय पितरो मासा काम २१२१ [ समाधिसस्कारादि निर्भय यतीना पारस्थानानि २१५ भातुरमभ्यामनन्तरं जरित निर्णय १९॥ वनीना भ्याणि षट् कणि ११. ५ | कुदीचस्यानम् गर्न ना पतनोतूने पर कर्माणि २१. सहदक पद वकर्माणि पद सस्य जले निक्षेप परवामपपनादिनिश २१. १२ | परमहंस पूरयेत् २१.१३ पलाशमूले नदीतीर वा पूरणम् ११ बरामिनिटा शवस्य सान.लंकरणादिपूजनम् ११४.' परमिकमांनि २१.० १८| यथास्थानं दण्डादिदानम् बरेली तन पोशणम् रातापितापदिपरणेलानमा माटे म पेतनिक्षेप म २१. बगेन मदनम् पाकर ततो सत्रणेत गर्तरणम् ११४८ कुटीचरस्य रहन कवि पपगा भस्मासी पर १९५८ ॥ भस्याशीच नास्ति पूनपामाशमी एक-दोऽद्विपार्वजम Atr वरमानन पार्वणम् AajTRAN प्रयोग मारायणलि. CONTAN ११११.स्था विशेष Arti पयाः नौका परमेय १९५७ १ पारेकरम् इति श्रीसटीकनिर्णयसिन्युविषयानुक्रमणिका समाधा।

- नमः पगप पापा सव्याख्यनिर्णयसिन्धी प्रथम परिच्छेदः मालाचरणम् । reaमियानं रा लालमायुगाम् ।। विश्वामिधान्यपागमतरिममादम्पापिनं पन्दे ॥१॥ मीमा कम्पटना रशिमगोकुलम् । भीगणेशाय नमः। सपीनारायणं माता पितरी ए गुरुमरि ॥ कृष्णार्म रिमनुने मारा सिन्धुदीपिकाम् ॥१॥ कपलामू राइनायिः कृष्णी नारापणानुमः॥ अधिनिर्णपमिमा संशयावान्तनाशिनीम् ॥ २॥ रिप्रसार्थ कुन मासे विष्पशिक्षाय निपाति-कामण्ये नि । अन्यायो पंशः । मानिसता, तानसात् । अभपतोलना. इयत्तशाम्परूपा पद समस्त देशविपतिं । पाप्यत्र सीताल. तापुतो रामशासी सफूललतासमालम्प इति न लभ्यते इत्प. भरममपोगः, नयाऽपि नमस्कार्यतामयोजकरूपानन्त:पाविनस्तार. सम्माम्यस्य पवनोपपादफतथा ऽभिधानासहिषेपायापतात्प. पनि दीपः॥१॥ विमघाल्पादिसम्भावनाया अवनीपतपा सहिधूननाय मालान्तरमाह-सक्ष्मीनि । सम्परूपम् । अयावरूप.

. सटीकनिर्णयसिन्धुतृतीयपरिच्छेदोत्तरार्द्धस्य- Y: पहनघत | विषया. पृष्ठापना मगरे पराम २१५ रिकस्यतरस्य निर्णय नसुपतरो मारम ११. समाधिस्कारादि निर्णयः यस्थानानि २१॥ भातुरमस्यामामातरजीवितश्चेत्रिय बनावमाणे पद कर्माने . ५ कुटीचरुस्य हनम् बापतकोतूने पर मांग २१. पदक पुरषद कविका सय जले निक्षेप बरन दिवेषः ११० १२ परमहंस पुरयेत २१. | पजासमूले नदीतीरे वा पूरण १५ । शा शवस्य सान संकरणादिपूनम २१५. FEART ११. 10[ यथास्थान दण्डादिदानम् तत पोहणम् नयरलेसनमा भाटे प्रोक्षण पेतनिक्षेत्र प २१. बगेन भूभेदनम् तोहणेनगगरणम् भाग टीचरस रहमाविक पोगा २१.०० भातातीर्थक्षेप नाणेकर भण्याचमक्ति मिली एकादशेऽदिपाश्म पपईमानपानम् ranARATim शेतिमाशायणनिः १११.ANT प्रयता मोका। RAAT R ति धीमीनियसिन्धुविषयानुक्रमणिका समाशा।

ॐनमः सदुदराप माधवाय । सव्याख्येनिर्णयसिन्धौ प्रथमःपरिच्छेदः मङ्गलाचरणम् । कारुण्यकनिकै रामं सीतालमायुगम् ॥ विश्वामित्रान्वयापव्रतसिसमालम्पशाग्विनं पन्दे ॥१॥ लक्ष्मीसहापं फल्पकमलं रचितगोफुलम् । भीगणेशाय नमः। लक्ष्मीनारायणं नता पितरौ च गुरूनपि । कृष्णशर्मा विननुने सारायी सिन्धुदीपिकाम् ॥ १ ॥ कमलाभू रानायिः कृष्णो नारापणानुजः ॥ अधिनिर्णयसिन्भार संशयध्वान्तनाशिनीम् ॥ २॥ विघ्नध्वंसा कृतं पाले शिष्यशिक्षा निषधाति-कारण्ये ति । अन्वयायो वंशः । प्रततिलता, प्रतानत्वात् । उभपतौलमा. इपयुक्तशासिरूप घेद समस्तदेशविवर्षि । पचप्पन सीताल. तायुको रापतारसी स्कुललतासमालम्प इति न लभ्यते इत्य- भान्मनपोगः, तथाऽपि नगरकार्यताप्रयोगकरूपानन्तःपातिनसार- समालरस बन्यतापपादफत या भिधानात्तहिपतापामताप- योग दोपः ॥ १॥ विवाहुल्पादिसम्भावनाया भरर्मनीतपा तदिधननाप पालान्तरमार-लक्ष्मीनि । तलम् -परूपम् । अरूY.

मासाननुगासनाघ । नापि 'गुरुचरणा आहुः इनिस्क्रिया कारवारः । ना क्रियान्वयाभावान् । तथापीह परमा २ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे वस्पीडं घनश्याम महः किश्चिदुपास्महे ॥२॥ *वेदार्थधर्मरक्षायै मायामानुपरूपिणम् ।। पितामहं हरिं वन्दे मटनारायणाहगम् ॥ ३ ॥ यत्पादसंस्मृतिः सर्वमङ्गलप्रतिभूमंता ॥ तान् भट्टरामकृष्णाख्यान *श्रीतातचरणान्नुमः॥ ४ ॥ सर्वकल्याणसन्दोहनिदानं यत्पदद्वयम् ॥ शुनदीसोदरीमम्बामुमाख्यां नौमि सादरम् ॥ ५ ॥ योस्तलम्' इति कोशात् । कल्पद्रुत्वाभिधानं चाचिन्त्यमहिमव्यन- फम् । कल्पगुस्नलमधो यस्येति वा । मुक्तेरपि दावत्वात् । रक्षित गोकुलमिति सुगमम् । तलरञ्जितगोकुलम् इति पाठे कल्पक्ष र गोकुलं येनेति । तत्र कल्पवृक्षा गोकुले वर्तन्ते । श्रीभगवानेव क. पक्ष इति तु वस्तुगतिः । 'कल्पद्रुतरलं जितगोकुलम्' इति पाठेक पास्तरलो येनेति उक्त तोजितमायत्तं गोकुलं यस्येति बोध्यम् । स्वस्य धर्मज्ञत्वमवगमयितुं धार्मिकपरम्परितत्वमाह-वेदा यति । मायामानुपविणं हरिमिति न्यूनाभेदरूपकम् । मालेति । यद्यपि नमस्क्रियाया एव मङ्गलतं न । स्तुनेः, विनध्वंसार्थविहितमुवर्णदानादिवत, तथाऽपि तत्र त्वमातमित्येवमर्थ प्रतिभूपदम् । पितृपादस्तुतिश्च तदन्तर्गतन- निरूपनि मङ्गलरूपत्वम् । सर्वोत्कृष्टत्वज्ञापको व्यापारः स्तुतिः, स्वोत्कशाप स नतिरिति भेदः । श्रीतातेति । यद्यपि चरणशब्दस्य रानपक्ष्यादिशब्दवन पूर्वपदार्थगतश्रेष्ठयमः । 'स्युरुत्तरपदे गापुंगवर्षभराः। सिंचालनामायाः पुंसि श्रेष्ठार्यगोचरा! इत्यनुशागने तदनुक्तः, सानात्यासम्भवात् , तथा स . ।

मङ्गलाचरणम्। पिन्दुमाधवपादाजरोलम्पीयनविग्रहम् ॥ ज्यागांम भ्रातरं भदिवाकरमुपास्महे ॥ ६ ॥ हेमाद्रिमाधयमते प्रथिचार्य सम्प- गालोच्य तत्वमा तीर्थकृतां परेषाम् ॥ श्रीरामकृपणतनयः कमलाफरा: काले धामति चिनिर्णयमातनोति ॥७॥ सन्ति पद्यपि द्विांमस्तनियन्यास कोटिशः ॥ गासाध्यता योध्यः । अयं फर्मधारय तानबहुत लाभादिरुद्धपति. कृष्वं दुरिम् । मैवम् । कापमोगांमामांसलमानसामे या मतिः, न तु वेदमीपांमामांमलमनीनाम् । तेपा पुनगौरवपत्र चरणशब्दव्य- वायेन साभात् । यद्वा 'नागायाः इत्यागपदन पादपर नन्द्रायाः इति सीरसामित्रचनापादचरणादिशब्दानामपि श्रेष्ठधायकत्वम् । नदुः स्कटताविशेपरफोरफ न बहुम्चनम् । फेचिगु चरण पोरेव सदा. ख्यामारोप दिवा इनिरहित्वकत्वाविरमा बहुवचनम्, यत्पादेति कर्मधारय इत्यप्पाहुः । तं भरामकृष्णा श्रीतात सादरं नुमः' इति तु रपणीयम् । उन्मत्तमलापतत्तयाङ्क निरम्पक माचीनमयरम्पयामि दिशहां परिहरति हेमादीनि । नार्थम् -शासन । नया बरे. मायादिपारपत्र प्रामादिकांश परिहन्पोपादानामान्यपामिदिरिनि भावः । कालानाीमारूपनिरामार्थ धाले इति । परिक आधारः । ज्योतिशासादो सातो निर्णीतरापि सा रे. नि'इनिरन् चतुथ्यों पूजयदेवम्' इत्पादिनाऽधिकरणमममीवमध स्य विनायकपूनावावरप चतुथ्यो दिनदास मंशा स्पादिनि नस्तादिनाऽप्यात निधीपत इत्यर्थः । तानियायपि. देकतरफोटः साधकस्य, कचि पारफस्योपम्पासेन ! तप सार पापकंप विविधम् न्यायवनदादिति बास पदापति हवि पर।

४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद तथाऽप्यमुष्य “वैदग्ची केचियिज्ञातुमीशते ।। ८ ।। तत्र संक्षेपतः फालः पोहा-अन्दा, ऽयनम्, ऋतु मासः, पक्षो, दिवस इति। मनान्दो माधयमते पञ्चधान- सायनः, सार, चान्द्रो, नाक्षत्रो, पाहसत्य इति । गुरोर्मध्यमा वैदग्धीमिति । निर्णयकमलाकरतयानिणगा उन्मजन्त्येव । वि. पषसंशयजनकतदप्रामाण्यमन्दहभजकानि विशेषदर्शनानि तु सं. ख्यावतामेव प्रतिभासन्ते इति व्यञ्जनाय । तत्र-न्यायवचनाभ्यो निश्वेतव्येऽङ्गत्वे । संक्षेपत इति । यद्यपि साक्षाद्याप्पेन विभाग सम्भवति परम्परासाधारण्येन सोऽमनः, कलाकाष्ठादिनाशी तत्माप्तरिति प्रथमतो जन्यत्वनित्यत्वाभ्यामेव विभागो वार, तथाऽपि नित्यस्य तस्य कर्मानङ्गत्वात्यागः। कर्मादौ तस्मरणस्यै- वाहत्वात् स्मृतिद्वाराऽपि तस्याङ्गत्वे मानामावाद । माध्यमते इति । एवमादिमाचीन ग्रन्यतत्कईनामलेखन च मायशः स्वोत्प्रेक्षामूलकत्वशङ्कानिराकरणाय । स्वानभिमत तु अरुचिं दर्शयामः । पञ्चधेति । तथा चोक्तं माधवनव- 'सौरवृहस्पनिसावनशशधरनाक्षत्रिका क्रमेण स्युः । म तल(३६५)-पतला(३६१)-उतल ३६०)-वमल(३५४)-वरगाव (३२४)वत्सराः पञ्च'इनि । मतलपाऽधरगाः क्रमेण पश्चपश्ये: कशून्यचतुर्विध्यर्थकाः अदानां च वामतो गतिः। अनाचि दर्श याऽऽह-हेमाद्रिस्त्विति । अव सावनादीनामनियमेन ग्राणं तु न शाम् । पनो पत्र निधिविशेषरूप स्पष्ट लिङ्गम्, यथा- 'वसन्त फिराकाशीकशोभिते प्रतिपत्तियिः । शुका सस्यां प्रकुवात स्नानं नियममास्थितः'। इत्यादी गुरुमतिपत् । तत्र- 'सप्ताह निलकं कुर्याचन्दनपानम् । ।

अदांना नम : | नगनिमावि राम. | rAmirmisinानानुषपांगमय Ans: निमाम् ॥ याय नमानम्। मानिसमा धावा गुरपार परशाम्त्या. 'राणि मगंगिमाननादिमा शुर. Rोपपत्रापि पान्द्र पर प्रमः | सरपणे 'ना नरांगपादी क. नाम पत्मादिर से निपान निगमरमा गुमन्मापानिपते पर पा अपने रि. पवित्रोपोपिलो न भयनादिरूपं तत् तत्र १ गरे पर्ने पूर्वापारनप्रिपाम्'इनिसमापदानादियो, परमार एष । पर "गाम पं संरत्मरो, प प रिमांमः में. मरसपमानि"यादी गरामपनम्य मंरत्यरचन्दन पर. रामरकाप्टरप तदात्यतीतो अभिटरपराचष्टक- उपपरयो सारनपासमाध्ययोः सरिस्मरिकीणा दादाची- । पान्दमागम्पामनिरचनम् , ता पारिशांतारन एका. " पातररुपमा पहमवादयाचितम् । परंप नाभीयात्मानापस्यं परन् दिनः" ।। इतिहादशारोरावसायाना मामापत्याना परपुत्तरशतमपरूप दशा तस्य चान्द्रमाराथामनुष्टानामम्भरासारन एरादः । हादसाप्दादिस्पान नराम्दादावपि । पषा पराकादिमि. ५९ परारूपरदे पर मानापापं पडदं पति, द्वादशादानपेक्षायामपि मावन एव मान्दः । भत एक . - सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे विधा आह । तन यक्ष्यमाणः. सायनादियादशमास स्तत्तदन्दम् । मलमामे तु मति पष्टिदिनात्मक एको माम इनिबादशमासत्वमविरुद्धम् । तथाच व्यास:- 'पप्ट्या तु दिवसैर्मासः कधितो पादरायणः' इति । सत्र चान्द्रोऽन्दा पष्टिभेदः । तदाह गार्य:- 'प्रभगे विभयः शुलः प्रमोदोऽथ प्रजापतिः । अहिराः श्रीमुग्यो भायो युया धागा तथैव च ।। पकार दक्षिणा मुख्या, नान्यस्याते मिदान्तः । नाम भन्माननात् । एवं यत्र "सावनेनैव कर्तव्या शत्रूणां चाप्यु मना निमममपालगादी विशेषवचनम्, तत्रापि सावन पर। पाप या बिपना न लिङ्गादि नया पि. TE या 'एताः संहिता नाननेवासिने प्रपामासवरमा पामिन' इति पनिरफमुगनासालगुलवासादौ । धर्मनि । अप माराम्गापुराये परोयोगाद् माऽस्तु धर्मशाग्रे तय पत्रः, 'गोri मांग गुरोइत्यादी शगानु पाईरसन्यास में की गारपिता ? नि गन् । तिलतादी हि मान्दादेवरसा नमोभितम्, न तु कापि कणि या सत्य गुरागात् । पदागि- “गुगरकाग्निहोनी यशान्दागरः । भन्मिाम्मम्पिकारयम मयपम् ।। बना प्रायन प्रनिटाः मानापिनाम् । रमानिनिगाहारिमामान्" ॥ पनामा नदी वारपायाप गागरमानान:पि ममा बागान मानो याम्पतिमागिना भास मायाम न पियापिलिन कमिशः * मारना दिशादिमागमटिया तत् .

७
if raimeru mig
EिT: भाग : पाnिe |
FinishीपिwinARI
कादमी muirl पामामुली ।।
rurreifermirn
निसारी : ।
नमहामन पायी भयो ।
मतपEn. INT(पिएन् ।
समान मानो सान: ॥
for Irra पिसाणी भनी ।
मी पानी पार्टी कांपन: नि।
ama पुगेमपमरातिभोगनभा.
दीनां पावादी प्रतिमा, नाsiप गयादीनांपा.
Emain । बामण प्रभवादीनां पग प.
अन्यथा "नानि तु प.निमा पपरम्"निमात.
पानमा मारिफ भनियन परमः । सिद्धाभारन
पान्दमारगोमम्भवादपरम्परफायनाफगोसायपतपा सा.
बनापप निपमानम्मान । मभवादीनी पाद्रपपामा.
पिकनियाni-unालि। मध्यमगगना गुरोः परा: ५
कपिनि । मम पसा गुरोगामारपर्यः । मांगनेप्ति प्रभ.
मानगि, न तु मला असम्भवात् । मागदाप्रमादीनामित्या.
दिप रिभपादः पाल्गुनादिभगिरः ।
"नाग पलु पदाउमापुद्रम यानि मामि
अथमलागतः सन् पामर पासमः ॥
निपिनरिमार्य पपरन्दे परिष्ठः
(१) ९ मपिनिकम, साधारणमादिता विरोधादिति
.

८ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद: के युगे' इति माधवोक्तः । तेन चान्द्रः वादिश्चैत्रसिते प्रवर्तने । पार्हस्पत्यस्तु माघादी तयोपिनियोगो ज्योतिनियन्ये ब्रह्मसिद्धान्ते- 'व्यावहारिकसंज्ञोऽयं कालः स्मृत्यादिकर्मसु । योग्यः सर्वत्र तत्रापि जैयो धा नर्मदोत्तरे' ।। आर्टिपेण:- *'स्मरेत्सर्वत्र कर्मादौ चान्द्रं संवत्सरं सदा । नान्यं यस्मादत्सरादौ प्रवृत्तिस्तस्य कीर्तिता' ॥ इति। अयननिर्णयः । अयनं तु सौरर्तुप्रयात्मकम् । 'सौरतुत्रितयं प्रदिष्टमयनम्' इति दीपिकोक्तः । तद्विधि- धम्-दक्षिणमुत्तरं चेति । कर्कसंक्रान्तिदक्षिणायनम्, मकरेऽन्त्यम् । अनयोर्विनियोगमाह मदनरने सत्यवतः- 'देवताऽऽरामवाप्यादिप्रतिष्ठोदङ्मुखे रवी । प्रभव इति स नाम्ना जायतेऽन्दस्तदानीम" ॥ इत्युपक्रम्य "इयं हि पष्टिः परिवत्सराणां वृहस्पतेमध्यमराशिभोगान् । उदाहता पूर्वमृनिमवनियोजनीया गणना क्रमेण" ॥ इत्युपसंहारात् । युग इति। संवस्मरस्तु प्रथमो द्वितीयः परिवत्सरः । इदा यत्मरस्तुतीस्तु चतुर्थवानुवत्मरः ॥ इदग्गरः पमस्तु नत्सको युगसंज्ञः" । इत्युक्तः । 'वो वाइनि वाकारोऽसरसगूचनाय । को उपारा रिकमंशका काम इत्यत आइ-स्मरेदिति । यस्मादिति शुभादिमग्य इस्पतदर्थम्, न तु कणादः कर्मानास्वार्थम् अनेकाननविरोधात् । तौरति मासातिदेशप्राप्तवान-

भयनभातुनिरूपणम् ।
दक्षिणाशामुव कुर्षत तफलमवाप्नुयात् ॥
वैखानस:--
'मातृभैरपधाराहनरसिंहानिविफमा ||
महिपासुरहलपश्च स्थाप्पा घे दक्षिणापने' ॥
पेशन्दोऽस्पर्षे, न तु दक्षिणायन एवेति नियमः ।
पूर्वषपने दक्षिणापने निषिद्धापा देषतिछापा
देवविशेष प्रतिमसपमानात् ।
रखमालापाम्-
মেষরাপ্তিস্থানাৰীভশংঘাষ।
सौम्पायने कर्म शुभं विधेयं
पादित तरखानु दक्षिणेच ॥ इति ।
अस्पारशाद: काशीखण्टे-
'सदा कृतयुगं पास्तु सदा पास्तूतरापणम् ।
सदा महोदयमास्तु काश्या निषसतां सताम्॥
पपनम् ॥
अनुनिपः । भातुर्मासमपारमा । मलमासे तु
मासमपारमक एको मास:, तेन मासमपास्मफरवमषि-
पदम् । स देश घान्द्रः सौरश्च । 'पप्रारम्भी बस.
तादिवान्दः । मीनारम्भो, मेपारम्भोपा सौरः। मी.
स्वादिष्पदासार्थम् । “मात इति उप्रकोपलक्षणम् ।
"उने फर्माण साम्पे पस्तोऽपने दक्षिणीसरे"
इति पापातः । तदेवाह-गृहति । सदा कृतेस्पा.
दि अपवादत्वाभ्युपगमवादः । स्त्रियाशीलोट कतयुगादि.
कार्यामाएकरवाद । सतामिति निग्रंधाना भासमान
साभारानो पापतिः ।
कमीनेति । एनानुसारेणात प्रमादयो दिकरपन्ते ।
.
२

१० चान्दो मामः, तदुग्मं २ अनुरिति तय मासानां गांगले सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदै नमेपयोपवृपयोर्या यसन्नः' इति पौधायनोकः । अनगेपिनियोगमाह त्रिकाण्डमण्डन:- 'श्रौतस्मार्तक्रियाः सर्वाः कुर्याचान्द्रममर्तुपु । तभावे तु सौरतुदिधति ज्योतिर्विदां मतम्' ! स विविधोऽपि पोढा । वसन्तो, ग्रीप्मो, वर्षा, शरद, हेमन्तः, शिशिरः । इत्यूनुः ।। मासनिर्णयः । मासश्चतुर्की। सावनः, सौरः, तदभाव तु इति सौरतुगौणत्वार्थम् । एवं कृष्णादिमासानां गान त्वाचटितमासयात्मकतनामपि गौणत्वं द्रष्टव्यम्। एवं च "वस ब्राह्मणोऽग्निपादधीत"इन्यादी नानैव वाक्यार्यः । अन्यथा मुरुयन्व गौणत्वविवेचनर्वया । (तत्र मुख्यवाक्याथै शुक्लादिचान्द्रमासस्य घटिनो मुख्य एव वसन्तः। कृष्गादिचान्द्रमामयघटितस्य वमन्न पदार्थस्य गौणत्वात्. सौरमासदयघटिनस्य तस्य गौणतरत्वान्। मुख्यासम्भवे गौणवाक्पार्थो ऽवलम्बनीयः । "ममुः प्रथमकल्पस्य योऽनुकलेन बनते । न साम्परायिक तस्य दुर्मत विद्यते फलम्" ॥ इनिमनुवचनात् । एवं च 'श्रीतस्मातक्रियाः' इत्यत्र श्रीवर सारछने । “चान्द्रमास पु"पत्र चान्दमुरण्यगौण भ्यां गौ पमुख्यभायोऽपि विवक्षितः । अन्यथा सौर ना गौणभार प्रदर्शनामद्तेः । एवं वरदादिपदेऽपि । एवं च- "मुख्यं श्रादं मामि मासि अपर्याशातुं मति" । "नवपिनं तु पट्टदन्" इत्यादी ऋतुपरकत्वन मुख्यचान्द्रमा माणे माहे पाद न स्यादिनि मृतानिननिर्षि मात ऋतुाद गांगपेर । भानु वा नब मनुपदं मुख्यपान्दमातारमा पानपा ममेर । एनांदकपल प- -::::irinter mitti. 1 म rresनामम, ARTHA THE imer : L. Traini: rimariपिया. time titi IAR नाम . REL । it itanAriन. RRIMininामिन rain pairite: { ननिमे. Firessmrritaining- Khataungam २४ । थापा पागास पनि दिपाणं ARTHA प्राई शादिय । पाप नापा. Fin . BIRTER रविमा Timशियार. गंगmiasisR 1 मारवानिगम नि कर पानाने पर योग्यता - -: पांगा पा प्रायः ।। पावना मनापरी भागागराशिए मशिनरनारानाएर प । पान विधिनिषेधारप्रति प्रपत: पसा- - REAनाirl मीनानागा भोग नाटयः पादय रमनाः। अपन: । एन- संकानिममपः पूक्ष्मा यः पिशिक्षणः ।

. च दश घटिका पूर्वापरं पिलिवा विंशदित्यस्यैव युक्तत्वात् । पदि कदाचिचाका सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे. 'पूर्वतोऽपि परतोऽपि संक्रमात पुण्यकालघटिकास्तु पोडश' - इति सामान्यतः पुण्यकालः सर्वरुक्तः। विशेषस्तु च्यते । अत्र मामकाः संग्रहश्लोका:- 'प्रागा दश, पूर्वनः पडयनि, स्तवत्पराः, पूर्वत स्त्रिंशत्, पोडश पर्वतो, परतः, पूर्याः परास्युर्दशा, पूर्वाः पोडश, चोत्तरा ऋतुभुवः, पश्चात् खवेदाः, पुनः पूर्वाः पोडश, धोत्तराः पुनरथो पुण्पास्तु भेषाः दितः'इति॥ अस्यार्थः-मेपे प्रागूय पुण्यकालः । कृपे पूर्याः पोडश । मिथुने पराः पो डश । कर्के पूर्वास्त्रिंशत् । सिंहे पूर्वाः पोडश । कन्यायां पराः पोडश । तुलायां मागू; दश । वृश्चिः के पूर्णः पोडश । धनुपि परा: पोडश । मकरे चत्वा रिंशत्पराः । इदं च हेमाद्रिमतेनोक्तम् । माधवमते स्वत्र परा विंशतिः पुण्याः । कुम्भे पूर्वाः पोडश । मीने परान पोडशेति। 'पाऽप्युत्तरा पुण्यतमा मयोक्ता सायं भवेत्सा यदि साऽपि पूर्वा । पूर्वा तु योक्ता पदि सा विभाते* तद्योगादप्पधचोर्ध्व त्रिंशन्नाध्यः परित्रिताः ।। इतिवचनस्य पूर्व प्रिंशत् परं च त्रिशदिति व्याख्यानपनादेयम् । लिकरविमण्डलवशाल प्रवेश एकपच्याधिक्पमपेक्षते तदाभिमायेणा- -पोडशेति। सापं-सूर्यास्तात् माक् । वक्ष्यति माघे पदा वास्तारमा इति । विभात-उदयोत्तरम् । वक्ष्यति च पावणे -

.
imitsfer
gm failer: पार ॥
Neir writernitum:
Thair Triar in
REATRE पुण्य
faritra Timen
मिलाप
Anirmita
रापदि
Tourt करमर ॥
RAILER पदानित
Turi Arपापा: ।
ক খান মাখবোমাবাড়ি
प्यामि।
गदा मान दानविशेषो ऐमालो दाना-
.
पिरामिय:-
'मेपासमणे मानमिपदानं महाफसम् ।
परममणे दान गर्दा प्रतिपेपर।
पनामपानदानानि मिथुने विहितानि तु ।
एनप्रदान र कटेऽपि विशिष्यते ॥
मगुण दान मिहऽपि विहितं सदा।
कन्पायनी पत्राणां पंदमन दानमेव ।
गुलामो लिला(धान्यानां)गोरसानामपीटदम् ।
भावीसित मानी दीपदान महाफलम् ॥
(भनी चिता)।
पनुप्रवेश पखागां पानानां प महाफलम् ।

इतिस्कान्दे समपातः । उभयत्वपूर्ववादीनि चौमयी सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे क्षयप्रवेशे दारूणां दानमस्तथैव च ।। कुम्भप्रपेशे दानं तु गवामम्बुतणस्य च । भीनप्रवेशे स्थानानां मालानामपि चोत्तमम् ॥इति अनोपचासमाह हमाद्राबापस्तम्य:- 'सूर्योदयोत्तरं संक्रमेतु'इति । मूलवचनानि- 'मध्ये तु विपुवे पुण्यं माग्विष्णो दक्षिणायने । पडशीतिमुखेऽतीते ह्यतीते चोत्तरायणे ॥ इत्यादीनि, 'अति संक्रमणे पुण्यम्' इत्यायग्रिमाणि च । अब भयतः मसक्तस्य पोडशवादेः- 'वर्तमाने तुलामेपे नाज्यस्तुभयतो दश' । इति विपुवयोरपवादः, विष्णुपदीपु पूर्वत एक, पडशीत्यास्य परत एवेति च नियम इति केचित् । घस्तुतस्तु सर्वसंक्रान्तिपु भोगसाम्येन व्यवस्थायो माना- भावाद्विशेषतो दशवादीनि पुण्यतमत्वार्थानि । 'या याः सन्निहिता नाव्यस्तास्ताः पुण्पतमाः स्मृता- इत्युक्तेः । अत एव- 'धनुनिावतिक्रम्य फन्यां च मिथुनं तथा। पूर्वापरविभागेन रात्रौ संक्रमते रविः। दिनान्ते पश्च नाव्यस्तु तदा पुण्यतमाः स्मृताः। उदयेऽपि तथा पत्र देवे पिये च कर्मणि' ॥ गिनीत्वपूर्वभागिनीत्वादिन्यवहारानि । एतेन- 'पुण्यकालो विष्णुपयाः मार पयादपि पोडश। पति वचनादुपयतः पोटशलस्प विष्णुपधामुपसंहार ९ पातम् । तर विष्णुपदीग्राणस्योपलक्षणत्वात् । एवं च-- ।

-
संपान्तिनिरूपणम् ।
'भयने यिपुर व प्रिराघोपोपितो नरः।
माया यस्त्वकार्नु सर्षफामफलं लभेत् ॥
भागो तु पृदयसिष्ठः-
'अपने संगमे चेष ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः ।
होरात्रोपितः लात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
अनोपचास: मंफमदिने. दानादि तु पुण्यकालदिन
इस्पाणार्यधूडामणिः । विधिलाधषारपुण्यकालदिन एयो.
भमिति घृष्टाः।
'पदसत्या पतीतायां पष्टिरक्तास्तु नाटिका' ।
इति कृत्स्नदिवसाभ्यनुज्ञान प्रत्युक्तम् । पीत्या भारम्प
पतरणा प्रत्येक पञ्चदशेत्पर्धात् ।
'पशीतिमुखऽतीत नान्यः पञ्चदश स्मृताः।
इत्युक्त।
*अपने इति । अधायनविपुषपदम्-
'अपने कोटिपुण्य प लक्ष विष्णुपदीफलम् ।
पशीतितासं तु परतीत्या स्तं पुपैः ।।
शतमिन्दुसये दानमनन्तं तु दिनक्षये ।
विपुत्र शतसाहसं व्यतीपाते स्वनन्तफम् ।।
इतिवृद्धवसिष्ठाक्कापन्नोपप्रामुखेन तदुक्तसई संझान्तिपरम् ।
"नित्यं दद्यारयनपोनित्यं विपस्तोर्दयोः ।
पन्द्रापारणयोर्यतीपातेपु पर्वसु ।।
अहोरात्रोपितः स्नानं धादं दान तथा जपम् ।
प: फरोति प्रसमामा सस्य म्यादयं च तत्' ।
इनिराधान्याभिमापं वा । तन ससंझान्तिलामामार ह.
सदासइतिः । एवं संक्रान्तिसामान्य घ्युपासमास्तमातापा-
प्रकोपदासोक्तरपि । अहोरात्रोषित इतिक्तपरपयार्थी (भूतकाल:)

इतिमावर्तफवाश्यत्वात् । प्रस्तुतस्तु निराम्रोपोषित श्व सरपयायों विवक्षितः । 'अतिभिः पुनीतरः सह मा विमपंपोपवमनं कार्यम्' इति दीपिकाया 'मा' मंत्रिय गाविस निषः परं HAINEE सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- इदं च पुत्रिगृहस्थातिरिक्ताचपयम् 'आदित्येऽहनि संझान्तौ ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । उपधासो न कर्तव्यः पुत्रिणा गृहिणा तथा॥ इति जैमिनिषचनात् । अत्र आदमुक्तं हेमाद्री विष्णुधर्म- 'श्रादं संक्रमणे भानोः प्रशस्तं पृथिवीपते । अपराऽपि विष्णु:- न शिक्षित 'ममाया द्वादशी च संक्रान्तिश्च विशेषतः । पता: मस्तास्तिययो भानुवारस्तथैव च ॥ मा स्नानं जपो होमो देवतानां च पूजनम् । सातस्तपादानम पावनं स्मतम् ॥ इपिरिमाणात् । तदारानीपित इस्पत्रापि स विवक्षित एस को संसायधिकरणकोपवासविपातरमिति । मादिर इति । 'रविकासकानावकादयो पितारे । घोसामं धन र्याम्पुश्वाही। पनि रमनिवानदीना ययाय एकास' TIVE निधी दयः । पर- 'मानुपापर मायापन्दिपः। मायामानापानागादिसरा' । If freी मात्र, पारणानियन वा 'r ।

संशान्तिनिरूपणम् । मादित्यसंममर्थव (१)विशेपेणापनदपम् । व्यतीपातो ऽध जन्मक्ष चन्द्रसूर्पग्रहस्तथा । (जन्मभमभ्युदयथ)। एतांस्तु प्राडकालान्यै काम्यानाह(२) प्रजापतिः । इप्ति। . मादशादिदिनरर्यागयनांशमवृत्तायपि पुपपं वक्त. मपनमहणम् । अन्यथा संगमेण सिद्धरयनमहणं रूप स्थादित्यपराः । हेमादायपि गालप:- अपनांशकतुल्पेन कालेनैव स्फुट भयेत । तमिमिचकमर्थः, न तु तदधिकरणकैति । प्रयुक्तान्तरनिमित्त कोपरामपारणपोरावश्यकत्वात् । 'तत्मयुक्तोपवासस्य इस्पादिन्या. यसाम्पात् । एवं प- मुगुमानुदिनोपेता सूर्यप्तकान्तिपुत्ता । एकादनी सोपापा पुत्रपौत्रवादिनी ।। इति विष्णुधर्मादि संगच्छते । संक्रमणे इति पुण्यका. हीनलार्यम् । विशेषेणेति मेपायनादौ श्रादरवकम् । नित्यानिति। रविसंक्रमणे प्राप्त न सापापस्तु मानवः। सप्तमन्यानि रोगी स्पाइरिद्रयापि जायते ।। इति नानव भादस्यापि नित्यत्वं नैमितिकस्वादिस्यपि. टव्यम् । सर्वसमान्तावनाम किमानमिश्पना-भय. (१) पापि लिपितपुरतरूपु "पिपुयं पापन" इति पाठस्ताऽपि कायो विशेषण' इति प्रतीकसस्थायमेष युक्तति । (२) मन्त्र निरयानाह' इति पाठा सामिविमान सेवा काम्यरयामापात् । टीका 'निाश तिप्रतीकाए।

सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे
मृगकर्कादिगे सूर्य याम्योदगयने सति ।।
तदा संक्रान्तिकाले स्युरुत्ता विष्णुपदादयः । इनि !
अयनांशकच्युतिरूपे संक्रान्तिकालेऽपिविष्णुपदाद
या प्रवर्तन्ते । तेन तत्प्रयुक्तं पुण्यकालादि तत्रापि ज्ञेय
मिनि स एव व्याचल्यो । तच्च मेपायनं वृपायनामि-
त्यादि सर्वत्र ज्ञेयम् । माधवीयेऽपि जाबालि:-
*संक्रान्तिपु यथा कालस्तदीयेऽप्ययने तथा ।
अयने विंशतिः पूर्वा मकर विशतिः पराः ॥ इति ।
मकरायने पूर्वा विंशतिघटिकाः पुण्याः । मकरसं
क्रान्ती तु पश्चाविंशतिः । अन्यत्रायने तत्संक्रान्ति
पदित्यः ।
विष्णुपदादिस्यरूपं च दीपिकागामुक्तम्-
हर्गघिपसिंहश्चिक घटेपवर्कस्प यः संक्रमः,
कन्यामीनधनुयुक्षु पडशील्यास्प, तुलामेषयोः ।
प्रोतं तद्धिपुर्व,सपेऽयनमुदक्कीटके दक्षिणम् । इनि
हनिः-विष्णुपदम् । न्युरु-मिथुनम् । अन्न च
पिण्डरहितं श्राद्धं कुर्यात् । तथा चापरा मात्स्ये-
मांशति । मकरादिगे सूर्ये सति यदुदगयनादि, तत्र सति यो
पनाशकालस्नत्तुल्यकालेनैव कुम्भादो सिंहादौ चापनं पुण्यकार:
फट भवेत् । तत्र यः संक्रमकालः, सोऽपि च पुण्यकाल इत्यर्थः।
सर्व विष्णुपदायुक्तं विधादिव पपाऽन्यया ।
इनिप्रयपालोकोनरार्दपक्षे अयनांश र विष्णुपदादि !
पन्यया-नयनदकरणे इत्यर्थः। तत्प्रयुताम्-अपनांशपुनः
विष्णुपदाधयनांग..पूर्वादिभौगिनी सापवादमार-समान्ति
विति । पिण्टरहितमिति सराहचरितधर्मोपलाणम् ।
"विनिवांगिदिनम् सिदो पत्र निवपायने सपा

११ संमानितनिरूपणम्। अपनदिनये आर्ट यिपुगनिमय तथा। iसानिएप मर्यासु पिण्डनियंपणाहते ॥ इति प्रारमूलपाणिस्त्यस्य निर्मलत्यात. समूलस्वेऽपि प्रभृति मकान्तायुपरागादिपर्थसु । प्रिपिण्यमाचरच्छादमेकादिष्टं मृतऽहानि ॥ इतिमारोग(१)ग्रहणा ग्रहणवधिकल्प एयेत्याह । म अल्प पाणानुवादकत्वन पिण्डाविधायकत्या. हा पिण्डी-पिअन्यर्थकपदे पिण्डानुवादे नित्य विधी व चपटकः प्रथमभक्षय रूप्यपत्रीः। तथा चो. भरममूलत्ये विण्डरहितं पाणं कर्तव्यमित्युभयप. ঘনীঃ। শিবগনকাধিgঘাষননায়। मगन्दकृत्येषु विशेषमाह योनिनियन्धे नारद:- स्थायाः मृर्यस्य मप्रान्तः पूर्वनः परतस्तथा। विवाहादिपु कार्येषु नाजः पांडश पोडश ॥ इति । तण्यकालोपलक्षणम् । प्रहति । बंधी प्राप्तिमन कार्यस्थ निषेधस्य पाक्षिस्ननिहत्ती पर्यवसानात् । येषां मनाइन्य कोदिष्टसमाचारस्तंपायपि संकायादौ प्रेरिण्ड-पार्यशं श्राद्धीमत्येवार्थ इत्याशन दपपति-नीति । पाणानुवादकत्वेनेति अमावास्याविकृतित्वेन पर्दवत्यत्ता- म् । पाकमप्याह- अन्यनि । एकपर्द-एफसर पदे । रुप्यन्-उद्देश्यवरियताम् । “वहार्नुः प्रथमः" पर मुशि प्रायम्यविधिन युक्तः । विधिमतीतेरुदेश्यम- निको कममरनामाः । न चैव "लोडिनोनीपा ऋति. (१) ज्योतिमसंस्थाभूत इनिराये 'अतिराने पोऽगि हानि नातिय पोइसिन शानिति विधिनिजामा पोशिककरात्र पदाधिकादित्यर्थः।

(१.मारवार-राधा, गाँत क्षमीकोini
२०
.
सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे
मानोः संक्रान्तिभोगश्च कुलिकश्वार्धयामकः ।
इति ज्योतिःशास्त्रे वज्र्येषु परिगणनात् ।
अपनव्यतिरिक्तासु दशतु संक्रान्तिपु रात्रौ (२)ना
ननादादि न कार्यम् ।
अहि संक्रमणे कृत्स्नमहः पुण्यं प्रकीर्तितम् ।
'रात्री संक्रमणे भानोर्दिनाधं स्नानदानयोः ।
अर्धरात्रादघस्तस्मिन्मध्याहस्योपरि क्रिया ।
ऊर्य संक्रमणे चोर्ध्वमुदयात्पहरदयम् ॥
पूर्णे चेदर्घराने तु पदा संक्रमते रविः ।
माहुर्दिनदयं पुण्यं मुक्त्वा मकरकर्कटौ ॥
इसिद्धवसिष्ठादिवचनैरहःपुण्यत्वोकाया,
नामचरन्ति"इसत्रोणीपमुद्दिश्य लोहित्यविधिन स्पादिति बाप
म् । तपोदेश्यस्पान्यतः सिदत्वात् । इहतु भक्षणस्य पिण्डस्य *
विधानादन्यतः सिदं पार्वणपन्यते इत्येव युक्तमित्यर्थः
कुलिक इति ।
हलिकः कालवेला च यमघण्टश्च फष्टकः ।
पाराद् दिम क्रमान्मन्दे पुधे जीने कुनै क्षणः ॥ इति ।
पारा दिने मान्मन्दे पटनः कुलिको निशि । इति च ।
मॉममार्गवर्यज्ञमौरीन्दारिसक्रमात् ।
पारेपु दिनीयाचा अदंगामा युः स्मृताः ॥
नि पादंयामः । कि तदिनामित्या अर्थराना
दिति । दिनस्यामिनि छिन योध्यम् ।
नापिम्याक्रमात् ।
पY THERो पाविति" (Rai

. संप्रातिनिरूपणम् । रात्रौ संसामग्ये भानोदिशा फुतु तस्त्रियाम् । पूर्वस्मारपरतो यापि प्रत्यामन्त्रस्प तत्फलम् ॥ सम्पूर्णे अगत्र । उदपे ऽस्तमये ऽपि वा। पानार्दै भारफो पुण्यमपूर्ण शर्वरीदले ॥ इति देवीपुराणाय। सम्पूर्ण भर्दरा-राप्रेरटममुहूर्ते ! उदय-भातःसन्ध्यायाम् । अस्त- मपे-सासन्ध्यायाम् । अपूर्ण शरीदले-निशीयपूर्वोत्तरभागोष संक्रमे । भास्कर-पास करोतीति व्युत्पत्या दिवसे यन्मानार्दै,त. पुग्पपिति तदर्थः । 'अर्दमन्तवाद'इतिन्पापेन कृत्स्ना रात्रिमनूध दिनमानाईन्वविधैः। भादो पुष्पं विजानीपायधभिन्ना तिथिर्भवेत् । अदंराने पतीने तु विजयपपरेऽहनि ।। इवि देवीपुराणं च दिनदयपुरले नैमिशिफारतिषारणा- भम् । निशीये संक्रये तियः परदिनविध्यदे व दिनार्दै पुण्पम्, परदिनतिध्यभेदे व परदिनादमिति घाऽऽधिकम् । इत्यं च तत्र दिनदयतिथित प्रभागिनीषु पूर्वम्, उध- रभौगिनीपूचरम्, उभपभोगिनीपु तु इछपा विकरप इति मन्तव्यम् । "माहत्प पूर्वदिनानिध्यभेदोज्या तदिपरीतस्तचियिभेद एऽऽधिकः, न तूतरतिपदस्ताः । पेन निमिपानिपा. तेन व्यवस्थापेक्षागामुक्तव्यवस्था परेन । सपा चौतरभागिन्यादा- पपि प्रतिष्पभेदे पूर्वमेर पुग्यम्" इति हेमायादयः । प्यतीते स्वित्पत्र दिनीपपादानुपााददराबाद संक्रमे, पूतिष्प देऽपि परेपुरवत्पर्धः । अर्दरामो पध्यासिंदण्यम् । के चित्तु या या इत्यनेन दश पूर्वा दशारा' इत्यादिविशेषशायमसिदमख्या नाश । सालशिवारविरोधात् । किंतु सामान्यतः पार- पटोपु तपासंपा। तदनुरोपेन पक्षण एवारा इत्याष्टुः ।

२२ स्कान्वये इतरानन्वयेन समुञ्चयासम्भवादितरव्युदास शब्दतात्पर्य : नियम इति मतम् , तेषां मते परिसंख्यः । एवं चैकतरभोगिनीनां सटीकनिर्णयमिन्धुप्रथमपरिच्छदे इति यसिष्यचनाचार्या द्रात्री स्नानादिनिध- प्रतीतेः । पानि तु- विवाहवतममान्तिनिष्ठावानु()जन्मसु । तथोपरागपातादौ स्नाने दान निशा शुमा ॥ इति- राहुदर्शनसंक्रान्तिवियाहात्मवृद्धिषु । स्नानदानादिकं कुयुर्निशि काम्पव्रतेषु च ।। इत्यादीनि विष्णुगाभिलादिवचनानि, तानि म. करकर्कसंक्रान्तिविपयाणि इति तपोर्दिवानुष्ठानस्थ पर्युदस्तत्वादिति हेमाद्रि: अर्थादिति। अहःसंक्रम तत्पुण्यत्वमिदरहरैवेतिनियमाप इत्यादौ, अवार्जने उपायत्रयान्वये कृष्णादेर्नान्धयः-प्रकृते च संक मे पूर्वोतरभागत्वेन रात्रिभागस्यापि समुचित्यानयः सम्भवतीतिम 'मुक्त्या मकरकटी - যালাননাশিন संध्योपजातानामपि न पुण्यं, कैच कथा स्थिते तत्र कयन्तायां रानावित्याधुक्तम् । ऋत्यिति । 'ऋतौ तु गर्भशहित्यात्'इत्यादि ऋतुगमन- निमित्तं स्नानं पश्यति । तानीति । मुस्त्यसम्पादनमा अनि गया कृरत्नरात्रिनिर्णय वा उपत्य कर्कपकर चिराइत्यादपियो, वाच्यः । इत्थं च 'कामुक तु परित्यज्य'इत्येवमादीनां शनिमाम्हिन्यारा य किला संपने इति भारः । वक्ष्यमाणसरसादा 'मियुनाकसंकानि (१) 'मृतिजन्माउ'इति चित्पुस्तक पाटा।

प्रत्यक्षरा. प. ! पस्तुनम्तु मागुपचनेन तपोर्दि- स्यादरेप पयुदामामकरकटयारपि ना. । परेऽहनि' इत्यादिभिरहःपुण्यस्योपरित पस्या कल्पसधिनियमान 'ना पाधारसममाान्तिपु रामायनुष्ठानविक- । पदेशाचाराध्ययनिष्ठत इति युगः पन्थाः । स्तु घगव्या विशंपः प्रावण माघे च ज्यामिपिन्धे गर्ग:- र जन्मक्षमामाघ रविसंक्रमणं भवेत् । मामाभ्यन्तरे तस्य घेरलेशनक्षपाः ॥ रमरांगहप रजनीसिद्धार्थलोध्रसयुक्तः । 'नं जन्मसंगने रयिमंप्रमणे नृणां शुभम् ।। दो- ह, घेद्राधियुग्मं स्पाद्रात्रौ घेदासरयम् । जानितः पक्षिणी झंया दानाध्यपनकर्मसु ॥ । गौशा:- कान्त्यां पक्षपोरन्ते द्वादश्यां श्रादयासरे । सिध्यान पुर्यात फुध पितृहा भवेत् ॥ ने फापदेशिन्यां व्यामोतो. सायं पुण्यकाले रस्तुतस्त्यिनि । मन्येतयोरर्थन एव राधिपुष्पत्वं स्यादत स्नानमिनि । तथा चान्यथापि कयंतावान्तेन राषिपुष्प- गनि भावः। दान-बेदम्य अध्यपनपदसनिकर्पान् । अं. रवि यावत् । एतचायनविपुवमानानध्यायविषयम् । शादयं दिवा, रात्रौ मंक्रमे वासरदगम् । ध्यायं प्रति अपने विपुर्व तया ॥

१४ . सटीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिच्छेद- संध्यानिषेधमालुस्तनिर्मूलम् । अन्यच बहु वक्त चिस्तरभीतेनोंच्यते ॥ इति संफ्रान्तिनिर्णयः ॥ इति नव्यधृतवचनात् । यहिति । सूर्ये घोरा, विधी वांक्षी, पापबारे महोदरी। युधै मन्दाकिनी नाम, मन्दा सुरपुरोहिते ।। मिश्रिवा शुक्रवारे स्याद्, राक्षसी च शनैश्चरे । मन्दा ध्रुवेषु विज्ञेया, मृदी मन्दाकिनी तथा ।। क्षिपे ध्वांक्षी विजानीयाद, उग्रे घोरा प्रकीर्तिता । चरैमहोदरी ज्ञेया, रैस्तु राक्षसी ॥ मिश्रिता चैव विज्ञया मिस्तु संक्रमे । द्विचतुःपश्चसप्ताप्टनवद्वादश तासु तु ॥ क्रमेण पटिका होतास्तत्पुण्यं पारमार्थिकम् । पारमार्थिक-सूक्ष्मतमे संक्रमकाले यत्पुण्यं धर्मानुष्ठानादर तासु तत्तद्वारे तत्तन्नक्षत्रे तत्तत्फलं पूर्णम् । मिश्रमिति बोध्यम् । मन्दा विप्रनने शस्ता, मन्दाकिन्यस्तु राजनि । ध्यांक्षी वैश्येषु विज्ञेया, घोरा शुद्धे मुखप्रदा ॥ महोदरी तु चौरेपु, शौण्डिकेपु तु राक्षसी । चण्डालपुल्कसानां च ये चान्ये क्रूरकर्मिणः ।। सर्वेपो दारुणानां च मिश्रिता दिकारिणी । एवं-- हि काले नृपतीन्, दिनेन्द्रामध्यन्दिने, चाय विशो ऽपर शुदान रवायम्तमिते, प्रदोपे पिशाचकान्, रात्रिचरामिण नादिकांधापररात्रिकाले, प्रत्यूपकाले पशुपालकोध । प्रान्ति समस्तलिवितंच सध्यासमये नि इति पेसाफलम् । अव यास या शुभा संक्रान्तिः, तेन वारक्षयोर्विपर्यासेज antICRI Pruri in ner- भारादित n, miramनि । गा वि. - artirineprint Parn urur HTTERNE EAn पर पान MARTHIRTERIA ( NEER। मानिस Rani ism; मंत्र ARIE HIS नापन:- HTTriपमा मेन्मारः। REARRORE निर्षिःशुपमा नाम: RR माप. Triri पनपानि। माMINATE EART गुगंध. शु. ARLIARE EिETAR PRATRI शायना पुरयाः । HIRAEL पानामानि दिशाम ॥ पनि । भरपानादिमिर पर रमेपोरस m- 1 मार -RE ! मन:-चतुर- नागा:- प्र. दिगुणिना: पोरन । एए गए दिशामा. शाया जामन पुरम ॥ इति शमटिपणी ॥ देशनिस्कृिती उन्मगिंगापप निदेशतः प्रति. पापं शमे मिसन सोयादिमामीपसाग "ममा- सारया मामान सम्पापाग्रामन्ति, अमापापामान् नि" : "स्या सामान समाधानन्ति, पाण- पापा सामान् समस" नि त । एतु पनिक शिशिनिधिममुदापतनानुगाहानस्तिपिपदो परिकशि विधिमारभ्य विशिकसाना, सन विभक । शि. - ५ . सरीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिष्दे कृष्णपक्षादिकं मासं नाङ्गीपुर्यन्ति के पन। पीनम्ति न पामपीष्टो विनयस्य दक्षिणे।। इति । पियस्य दक्षिणे कृष्णादिनिषेधादुसरतो पोरानुमा गम्गो । तत्रापि शुक्लादिएपा, कृष्य दिगोगा। शाम्पु प्रशासप्रातिपय चान्द्रसपास रारम्भोगो मार दीपिकायाम्- गानोन्दो मधुरालगतिपदारम्भः' इति । frieणादि मानले, नेपा पामरारम्भो भिषा। मारिगा। गृष्णादिना गलमामासम्भपाय! Inामांगन नाशयो माग । गाना at पसीना मात्र प्रहागिहान्ते । । माना नामपोगा । न प त ! मानमानिदो दिन Hit सम्परामात minा पानात । • इति पनि का नगाना ATT. I माग पनि NITE A.nापामागतानाना • 14 पापानिnिt 4.11 firint TM इमा ii. ft.amiti गाममा SAlims * Antarnpritam 4.iiiiiimant २winititit: TARAT REETER:। 11 प मासनिरूपणम् । मन एव पायस्नानादौ चातुर्मास्यादौ च कृष्णादेविनियोगः । भापपा गौणमुरुपायापेन तदमइतः । न चाननुगमः । स्वीपप. भदशकलारदिक्षपपरिच्छेदपप्तिमत्वसम्बन्धेन चन्द्रवर चान्दत्वं । एतम तिपिषदचान्देऽपि । भादौ कासा चिफलाना रदिः, ततः पञ्चदशानो तामांसपः, ततः पुनस्तासा फासा. चद् दि, आदी वा कासां चित्तासो सपः, तनः पसदशानां सिा दिः, ततः पुनः कासां चित्तासों सप इति पौषापर्पभेदेऽपि সমূনাধিষঃরাষিণা। একাধিতাঃ- मचिपिदयादिवारणाय स्त्रीयत्वं यावत्कलालाभार्थम् । तथा वसरणम्- पस्पन्ते परिपीपन्ते स्वकलादिहानितः । मासा पने स्मृता मासाविंशचियिसपषिताः ।। इति । वया च निविषदचान्दापरिगणने न्यूनता; इति चपाएतदि नापिक्चान्द्रपार तर स्वीकार्यम् । अन्यया एते इति चैत्रादि. शेपचारिसरनामदर्शनाचस्प प्रत्याशप एवं स्थिते 'भ. पापानेकार्पतम् इनि न्यापेन शुमकृष्णारिफतास्प गौणत्वे मावश्यके कृष्णादेच तयातमुपेपते । सफलाइदिानीपत्र दिदापोः अपस्यापि विसपा । स्न्दामी यत्र येते मासादिः स प्रकीर्तितः। अमीपोमो स्थितीमध्ये समा पिसामको । पतिलघुशारीनेनादिपध्यसमाप्युपादानातदुपाक्षतकालदि. सिमामापलाश दर्शनधान्द्र पर सवाय उक्तसा. रणलक्षणे तु पर्यवेति न तिथियदवान्दो गणितः । एवैधाद- 'ऽपि दर्शान्तवान्द्रे पर मुख्या: । मुरुपपासलाभिधाय 'ए' मिधानाइ । फिन इन्दापी पत्पादिवसादिमाससामान्पर. भिराय .

गरिसीयाम्यवहाराममान् । नयां गांचन्दममारका हिरमननियमात् । किनु दमानचान्दः । नत्रामा चन्दामा गविपनमम्मात् । इमाः धोनगाविसति भनेका सटीकनिणर्यसिन्धुप्रयमपरिच्छेदे चक्रवत् परिवत मर्यः कालवशाधतः । अतः सांवत्सरं श्राद्ध कर्त्तव्यं मासचिनिनम् ॥ मासचि तु कर्तव्यं पापमाघाद्यमेव हि । यतस्तत्र विधानेन स मासः परिकीर्तितः॥ इति लघुहारीतेन-सांवत्सरबाई पूर्वोक्तमासचिहिनं कार यच मासचिहं तत्पौषमायाद्यमित्युक्तः दन्निप्रकरणाचादशा पादिलाभाच मारयोस्तयोः पुष्यमयायोगामम्भवात् । अथवा "तपस्तपस्यों शशिरान्""मधुश्व माधवश्च वासन्तिकातू""गुस्- शुविश्व माटतू" अर्थनदगयनं देवानां दिनम्।"नभर नभर चार्पिकार" "इपश्चार्जश्व शारदातू" "सहश्च सहस्यश्च ईमन्निा एन्" अर्थतदक्षिणायनं देवानां रात्रिः" इति श्रुतावयनयोः सं- रत्वात्तदटकऋतुमविष्टा मासास्तपादयोऽपि सौरा एव वाच्या तनय तपर्यायतया मायादीनामपि सारत्वमुपेयम् । पर्यापलं च- मारपामस्नपाः मोक्तः, तपस्यः फाल्गुनः स्मृतः । पत्रो मासो मधुः मोक्को, वैशाखी माधवो भवेत् ॥ ज्येष्ठमामस्तु शुक्रः स्याद्, आपादः शुचिरुच्यते । नमो मामः श्रावणः स्याद , नभस्यो भाद्र उच्यते ॥ वाचनी मासः, कार्तिकथोर्नसंज्ञकः । महो पामो मार्गशिरा, सदस्यः पापनामकः ।। पनि स्मरणादवगम्यने । तथा च भुनैबलीयस्न्याशान्त गांगवणानामतम् । सन्निहि याशासम्मापायास्यारोकि मायने न्यादीनि वचनानि, शान सारमा पस्या भोकर मानसं आवश्यक अर्थवादगार तपादि

No text on this page.

चित्रायां शक्तिः, स्वात्यो लक्षणेति वाच्यम् । युगपत्तिदयात निषिवदवान्द्रोऽपि मीरादितो मुख्य एव । चान्द्रत्वात् । दर्शन सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद नक्षत्रयुक्ततत्तद्यक्तिवचनाः । चैत्रादिशब्दास्तु चान्द्रे योगदाः । संज्ञायामिति 'पाणिन्युक्तः । तत्र तेषु योगः चित्रातात्यादि. ब्यादिभयोगवचनतया। अन्त्योपान्त्यौ त्रिभी ज्ञेयो फाल्गुनश्च त्रिभो मतः । शेपा मासा द्विभा हयाः कृत्तिकादिव्यवस्थया । इति वचनात् । मासानां च पौर्णमासीद्वारके द्विमत्वादि । दे दे चित्रादिताराणां परिपूर्णेन्दुमंगमे। शेपा मासा द्विभा शेयाः कृत्तिकादिव्यवस्थया । इति संकर्षणकाण्डवचनान । ततश्चैत्रादिशब्दो न चित्रामात्रा दियोगनिमित्तको, ऽपि तु चित्रास्त्रात्यन्यतरादियोगनिमित्तः । ध्यादिप्रकृतिचित्रादिपदे च चित्रास्त्रात्यन्यतरत्यादिनाऽनहत्त्वार्थ- लक्षणा, मनीतास्थाग्निपदे इव सोमसाहिताग्नेः। न च चित्राशनाप तस्पते घाय:लिको दाण्डाजिनिक इत्यादी प्रकृतेरपि सः सदम्भयालक्षणा । साहमिको दाम्भिक इत्येव प्रतीते। लादिपा तापात रयत्वमुत्पातः' इति लक्षणात् । ए घान्द्रस्य सर्वतो मुख्यत्वेऽपि पार्पिकादावतस्य विनियोगः परम्। पचनार । यथा गाणस्यापि कृष्णादेयतः पाशिको वानि नियोगः, मौरादंश गौणतरस्य वचनादेव । नन्वेवं मासचातु वियानुनिः। गांणमुग्टपपारसमत्वात् । न च नारिटमनमनुगतमामत्वपिनि वाच्यम् । नाशनमा ल्याः । पाने मासस्नु नाश सप्तविंशतिमिदिनः । परिसर माना पासपिंगादिनः स्मृतः ॥ पति विधानः । न च तावदिनेष भागासन चम्यादी হিগিনা- विला पाणम् nirikrama CHEMI iii। MIJ*11: Potcrit ricciin une tires ici giri : torrent miniryir ।। wirenioriभामा मा। Huirieीय ॥ नामा मः । minारना in En: ॥ werestinागम man wi। मागम मारो दिमः ॥ raniमोरिय मापापं नादिकपद. मादा " "rieमहोपाता. Hi पापपर्णन र पागाणगुरपारन नपा. या पामे पागपांगी भरिस्पति, मनाए सुपरन् । मायं नरमपांगी पाककसमुदाप. tiqriinན་tcrཙན གi#siཝཔསོག་ 15t ཙ- पन्द्रमा पर्णिमामा भागदनिरिए। शिषटना मामानन मंशयः॥ भागता ilarat get मग तु । पादपाः पूष्णपक्षाने गूण मा पुम्पन ।। गपिकांपा निसर्पमापरम् । पन्द्रा.पापुधर्मासघाद इस्पभिधीयते ॥ माप नुतपा पारी विशम्पादपाः समाः । योदया-योदयरूरपूसरावधिका सापनाः ।। मादियराशिमांगेन सारी मागः पारितः।

१२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रशमपरिच्छेद- अमावास्यापरिच्छितो मासः स्थाहात्मण तु। मंझान्तिपौर्णमामीभ्यां तथैव नृपयेशयोः। मपरिवन्तु नासत्रो मास उच्यते ॥ हत विष्णुधर्मवननं तमातुर्विधणे विरुध्यते इति पे. हिमातः । पुवादगमादिनसम्यान भविष्यति । स्वरूपायनं तु मगर नगदसरिताना ते महानिशामायामुपपुग्ने नागरिसमानान् । एतेन सरूपयनं मासादस्य ना मागतानाम्यातम् । उत्तरीयोपासी नाना पाना गोन । On मति मागगदान पंपादिशब्दस्य प रामाशा ari मागाहोर हानि" "मागं दशपूर्णमामा पर्न " im", "ant गnिsat मिशीनी: गमाहितः । नारी पनि नाफनाम्" । "Tum T मान" । "THEIR REM मामादमा " ॥ :::, मामाकागानगी गिनती mijintanादिनिgaशादि inान, ममानिमितमामा प, गभाना ग मामागास TATA माग म. गादी प्रणा ६.२ "म" तिनं, "ini mirसनामिन immirail में 14 माना भन 41 है rjc་ལག། ཏཾ བ དང :༤ rii;iབ |, • •ttཝཱt:མiའཐtivist ཙ ༣ ༔ , ;*tp:; 14 ist༣ བ , , ༡ *༣ བ་ མཐཱཙྪ༔ ས:r ༦ སད་ཝཱ! tt tཝ;js:༣ ཅrt ཙནt༡ r'i; ༈ tserrཥ ས མཉམ་ * ཨ ༢ཎ༌་༌གསྨནia པ་ན ནུntn 3+ ཙྩ*•s:; ༈ s;-sist.•པ9:ག་nxxiii, nigrt: - སྶ * ; :ཙཀ །re{ fནfiཔཱསཱར་བྷisi. ༩ཙཔ :it ལཨནing (?stirftii rrf• s:ཎ:༩ .༔ f;;•itག་ པཱམi༩ ཙiittཙfres: ཝནཱ ། * ཀr པnirst tift uàr at ་ vi• ༩:ཙམ: , , i::/tirasiatiབཙཙཱ་ཎ་༣ta 1, ཙ་ཙཙཝཱ དྷx• པཱ༔ དྷརst༣ i“ཙྪཔ། ཡོངtt; t•མའ iiiiii. Fཎ༔ བ , tiattest• rrriiཙ rgi- ཅཙ་4 ༑ ཀ ཁ ༩:༣༣:འin: gr༣འ་སྨ༤ཧཱtfir{ swx5iti { སཨཱ1, i; gད%༢ ༢stit: fཙན• tཀ •༌ལསྣiz rཏྟཾ: ཀཱtit? ཁ་འ} བནྡན་༣ བint isit ༣༢ཙའt བtiirstiཤིག།, ttqཀཚབ fqis༌ནig;, {༣༩ ༤ཀཾ ན •i•t Int (ituttit' འt:ལ།ཞེས་ ཙ་rint ist ra%, •ii༔ གླུ་གt 4: ནི་ནཱtitu༦ isཀགཟུགai:༢༦འ14qiiའི { atf 、 སྔཡr ༢༡ :ntisti ཙrarwག་ནི་དེ་ རོ it is a rs, hiའi༎ r༢t ct& མ༎ •པ་ནt:། - सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छेदे पाययवस्थाप्यविषयानुपादानात्तदसङ्गतः। दर्शान्तचान्द्ररचने कोश चित्कार्याणामुपादानं चोदाहरणमात्रम् । एवं कृष्णादिसारादिपा- सानां गौणत्वेऽपि मासशब्दयत्सु शास्त्रेषु, मङ्कल्पायुल्लेखे वा कति नेपामपि ग्रहणं मासत्याभिधानात् । 'नापुत्रस्य लोकोऽस्ति रितु शुत्रेण कर्तव्या' इत्यादी क्षेत्रनादीनामिव पुत्रत्वाभिधानादिति । अथ "कृष्णपक्षादिकं मासम्" इत्यादित्रिकाण्डमण्डनस्पदेश विशेपव्यवस्थावाक्यमाचारमूलकम् । इच्छन्ति इष्ट इत्युक्तेः। तच्च ग्ध्यदक्षिणे न कृष्णादिः, विन्ध्यतदुत्तरयोश्च न शुक्लादिरित्यर्थकम् । कापि शिष्टाचारे तत्र शुक्लाद्युल्लेखादेरदर्शनात् । विन्ध्यदक्षिणतः शुक्लादिरेवेष्टः, अन्यत्र कृष्णादिरेवेति चाऽऽर्थिक एवार्थः । एवं ३ कर्मवर्णविशेषव्यवस्थावचनविरोधे आचारस्प बाध्यतारद्वचन मशुद्धमेवः इति चेत्-न हि तद्वचनस्य कर्मादिव्यवस्थावच नैर्विरोधः । तथा हि-कर्मवर्णव्यवस्था ऽभूतमामविषया, न ! विन्ध्यदक्षिणतः शुक्लादिरेव, ततोऽन्यत्र कृष्णादिरेवेति व्यवस्था ऽपि । तस्या अहानगसाधारणसङ्कल्पाद्युल्लेख्यलौकिकाधिकरणमात्र मासविषयत्वात् । कर्मसत्तावच्छेदकतया मूक्ष्मकालवन्मासादिस्थ लकालस्यापि अस्मिन्बर्षे ऽस्मिन् मासे कृतमिति प्रतीत्या तार शाधिकरणत्वात् । स्मर्यते च- मासपक्षतिथीनां च निमित्तानां च सर्वशः । उल्लेखनमकुर्वाणो न तस्य फलभाग्भवेत् ॥- इति सङ्कल्पादौ मासायल्लेखः । निमित्तानामिति । देशक्षेत्रा दीना नक्षत्रयोगकरणादीनां च । अत एवं व्यतीपातादिकमनु' लिरुप स्नातस्य तदुनिख्य पुनः स्नानमिच्छन्ति । ननु मासादिविधियोध्यो मासाघुलेखो भूतमा सादिविषय एवास्तु, . तदुप्लेसविधेस्तदनुसन्धानार्थस्यात् । भाभूतस्यैव थानुसन्धान प्रयोगविधिरपेक्षते । सम्भवे:पि विधिवशादेवोडेखनेर फव्यत्यम् । यय' तस्य मन

»}ttitt མ་ཙ1
ཅཙt • ན པབབ་པ :ཙ་ ཐབས་ ཆ isirs, •r'།: – *ཆུ
ཝཱ ཙ པrཙཱ་ཎ •r:བཟཔ :: སཱནཾ ཀཋ༔, ཎ ༣it
• *rབདཝ བ ཋ ; ) ཝཱ, rས་༣༢ ༣ farty1
ཙ བུ མུ ཙཝ་་ ཝུདtitfi:༌ ༢༩༦i, *, ffirif
{** ":{ * { ཙ གཙཎ་རྩཙམi༤ ཙ••initti*
: … པཱ་ད•དཔཀiiiiii rit :ia རྨ 'trirri•
t;•༌ ་་ , ༣ སt;'༈ ལ •འst་༔ ག པ ས པས་ དུ
་ ་ it དཀམས1༩ ::། |
༣༤༣ ན ཅ་ ཝ་ ཎ +tiཙ་ if t། •
iཙ༔ ཙrit: it : དཀཛ་ཝ་ཙiiiiཔཎii;
ཙ ་་༧;སཱitn; པ tsiriirtཙཱ་ཀནit•ir•rin ;
རྩ;riEt: , st•ris• སྶཾ +i༩༣ཙstrit བཀཾ.
firs: { ན བྱཱ •stutt:ཙ ཚ sirst•ut༦ ཝཱརཱ༌ icti { གtt•
*jrr༩ tr ༔ : , at ན ལtinst༥ གཙྪ
༄༅rxi༦ A: 3:n• si༣༩༣i། | ཀtགསཱ•
tw :; 1 ཀཾ ནii :༡༤༣དཀའ་འཁ༎ སྐྱབiའi•
riེཀསཱ༩tsa sisཤུགti༣, t;:་འ ཀ་ལ་ryཀབ་ཀitne*
i, ཝཱརཱཎn:it vt tha | g༈ fiiiའ་འ :3tartr•
faitting=4wqi༥ ཙའུn:figiitt, d c.
ཏོ ད 1:14i gfuri: : ༣༣ ༣༧ གཡའ་བྷིཀi tt•
ཙ ཝr srarqrurginitt tག; །
བt org:ཡ་སཱitsuisisii Treatisitwས་
fé nig , tiབt༣༣ འུxt ཁཀitt
ཀའ། |
པinyviབཅུ་པintqity tཀi t༣iié •
ཙrtis' འii, ༣ ནུ ༡༣ iii**9 ཀཾg; nyi
བའི

परमतमा धादिभामुख्याप तथा
सटीकनिणर्यसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे
फलं न जायते इति । तदिपयं च देशव्यवस्थावचनं नाम
तमासविषयकर्मादिव्यवस्थावचनाधितुं शक्यम् । मिनी
पपत्वात् । एवं चाधानादौ वर्णविशेषव्यवस्थापचनेन दर्ग
तादेविहादी कर्मविशेषगवस्थापचनेन सौरादेर्मासस्याइलेऽपि
सङ्को विन्ध्यदक्षिण शुमादेरेव, विन्ध्यतदुत्तरयोय कणादरे
वारिकरणवनोग्लेखो वचनानियदाच्छिष्टाचारादिति--
अयोपःकालीनाहरहःस्नानादागदायिस्यास्तिपारस्प चाम
साने कस्योरलेसः ? । अब केचित्-उदयस्य कर्मकाण
सामाऽपाकाले स्नानादिसलो दियियोरेव निशिश
पांगमः।
सवाई मानरस्नागी द्विगः शूद्रत्वमाप्नुयात् ।
इतिनिधारमरणादानाराय
तपाययसम्पादिविपिना
नागपोमा ममाहीदिनि अलगद्वादश्यां माध्यादिकापार पनि
म्नानागमा माफल्यायनशापिनाहायतिथलंयादुपारना
में मानानाननपारादीनाहार्यमानस्यगण्याचे पाहुः ।
भानुभागमनानादी नियिवारयान तिथिः । सिविता
गप प प्रतिपदादिमानुगारादिस्नानादगदपो नरमेगनुष्ठान
म.गदिमामय । ममामितिश्चनं गाणकालानिक्रमे दोगा
कार्य, न नु विषादयामायम् । तया पलये ऽधिकरणतयोगी
गलिगायोग्लंगः। नगाविधानानननितमुगिन तर
मामलागि । भावानु स्मृतिशिामिगीत एति।
मायाविनारिसमान नाम उल्लेपः।
दिनु पोयम् । नम्बर मानदेगनादा, नैमिमिक ग्राम
शानि-नयादाटामगांव या गाणकाint
मायामासाहारा पा ऋतः माउन्ट

Primarrior piliwari -nirami animun PriHRITE ARE THEATim THE Siniqurtist ११r mirritr artics. iपोः *१५ ' ५Hariraminापमाद. Firmenian Armा मान मागी. writerter मा in । Anninानासानानानादिया. ision मा Enrnm प्राणों 1. सार । मावा पासपिनियन पा- " पनि गादिय: । दाना, METन भागापरता, गगर. Miपाग १ पाप मानिधारित प्रा. : पन, गर्भाधान पाभूमाना गि बाम "ग" यातितिविधिः । यो विषारा. ए पाम पांडेय, मांगगिनः। मनु पंवारा मागापागा शुदतगामम्भपात पवितीयमानी पापा पूर्व पार्मानपैर मामविशेष. पि: । वणपणापास्यप पार्षगाम्यवाहारण पार्दपाही. रिण र प्राणपकप मशिने दानादिविधिः । उभयप्रापि म पिपाधिनाभावदेव मातम्यादानुसाद एव । पदा पप्यान्ते. पहर्षियाणमन्यापदेशनर दान्तादिविधिः । पिं. सहाह्मण- म्बन्धीपाकाहापा प विधायमानविशेषोपस्थापितस्प मामस्व पारगमावतविमिष्टमासोदेशरणारिसदासपदं नित्यानुवाद सदीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे एच; इति चेत्रा उक्तरीत्या मासपदस्योद्देश्यार्यकत्वसम्भवे अनर्थका नुवादत्ताहीकारानौचित्यान । वर्णव्यवस्थापचने श्रुतमासमान जनिनषष्ठीसम्भवे श्रुतकर्मसम्बन्धाधीनपष्टयनीकारस्यापुतारा फर्मगीरपध्पादारवयाच्च । बामणकर्नुककर्ममाप्रमुद्दिश्य दीन- विधी एतस्य फर्मव्यवस्थावारपस्य च बलायलासम्भन दि वाहादी सदानप्राप्तः सौरादिभिर्विकल्पापत्तः । ननु फर्मवर्णव्यवस्थापना कर्मान्धव मासविया रिभिरस्तु, न तु नविशिष्टमासमनुग, इति चेन्न । यत्र या मसायम्य गादीनां पानया ऽन्यया या फयश्चित्साति संग रिपिारयः । अपेक्षितविधियात् सामान्यप्राप्तिलायवाद । पपा "पुरा पागः प्रादिनोनिरपेन्" इत्यादिनिर्मापाविशेष रिगिरिर पाहिमपानानियो भङ्गानां प्रधान कारन मना पातासामान्यस्य मासः । अन्यथा मापारिकपा नानि िनदारनिदानध्यं स्यादिनि । भत्र च फर्मशिखर पण य पथावातमामानां गांणमुम्हयान कनविशेष का माहाशी की व्यवस्थापन यया सदनुवादेन दमामनियापक नमन्मापौरपदतनकमविपरिषयमेर, न ! गांतिम पशिटयानमपि ये जापानी নাদাল আরাবিগণ বা মা पंकः नवरतमा गादियामधिपामशिन मणमामनिया पर नमानसमा गमिषेय पत्रकारिती इरानम् । न र विपनागिराम कियाति । नावावर माना irani बनातान वमन्ने मानणानयान, माहिम मा बम प्रदेश नमामी दर्माला, या लावानिशानिया -- মানম্ । মান। থাংনামৰ {বিনিমনিমা হয়। বিষয় । “ঘী যা কি "যানবনা থানার মা- परस्यात् । पस्तुनातु वर्णव्यवस्थापनमेव तत्र फव्यवस्थापच. নাবো। সদ হবান কমায় হিমাং যখরি যাযাব, যথাৰখন ঘৰয়মৰ ফর্মী- ৪ মাধবদিযা বা ঠানমার ? নি। গা ঘিাষ নি বাঘা বা বoথবাখানায় মামল। অশয্য gfামায (পূৰিথৰধান নিথনযাক বিঘাষণা ইয়াৰণ্যর! য যাবো । হনুইস মা- যথোলমিথাংনামুখবৰধাৰাৱলঙ্কাৰ- ৰ পাতা। অযথা ব্লাপ্লােহমিমঘান सरपापि विधपनाया कर्मविपकतापस्या प गौरवाद । ধৰ ব যা যামামা থানা মামা- মানঘনাথ qমাঙ্গ বিশ্বাঘ। খুব যমঘৰখাৰু মনৰ কষাঘাতীয় গ্রামবধমাণ বিন মায়- दिप दन्तित्वादि विधीपने इचि वारपम् । कर्मपरस्पारचने तु দাঝখনদাৰ নৱমাাখনৰ ৰিদায়ৰী কম णि यो मास: सौराविरिति समन्वयसम्मवाद । नया पपर्ण. (?) ঘুখমযান বৃহগমঞ্চাখ থমা ৪ মামং ধীমানা থ্রিাষা বু পাৰি হা হই ৫ শ মিনামে লিঘন বসলমমকে নিবন্ধী হ্যা, ভূগে বা সমম, সামুদ্ধ যাদ ও ঠি সুখিয়া।

वणांश सामान्यरूपम्य कर्मव्याम्यावचनम्य बाधादुपनप- वर्णव्यवस्थवाऽऽश्रयणीया । न च विवाहादावित्यादिपदेनी यनं ग्राझं श्रीकरणाक्तमिनि वान्यम् । उपनयने सौरमामविक यकानां मृद्धावमिक्तादिविषयक यम्य तनोक्तवादित्याखण्डला- र्थः । नन्वनाशायाममप्रेक्ष्य वणव्यरम्यावचनस्य कर्मव्या- स्थावचनेन बापात्तदविपयम्नानादिविषयत्वमन्तु इति चर्चा, प्रैवर्णिकानामिति । विवाहादाविति । ननु श्रीकरादिभिः स्तावद्विवाहानाविन्यादिपदेनापनयन- डा व्रत-निया-मिठा- रा-युगायादीना ग्रह इत्यभिहिनम् । नत्र मासान्तरस्य मापाणी का गतिः । नया हि विवाहापनयनादी उदगयनविधिः सौरस्य, नमम्बन्धिनमहारानं तिर्षि वाऽऽरभ्य वर्षमामादिगणनेन सावन स्य, निधिवदचान्द्रस्य या, नथा यापु "या शाखस्यामानामा फर्मव्ययम्थाय चनस्य वणव्यवस्थापचनेन याधात्तदविपपमूदो- शुभपक्षनियिविधिस्तु चान्द्रम्प, नत्रैव "गाष्टमे ऽएमे वाऽब्द तृतीये मस्यामाधीन" इनि चान्द्रम्प, "विवादयतया सारं मानाति मटीकनियमिन्धुप्रथमपरिच्छेद- घंवर्णिकानां मर्यकर्म मु मामविशेषविध नादीनां शूद्रानुलोमादिपायापत्तश्योति गुरुप ज्योतिर्गग:- मारा मामा विवाहादी, यागादी सायना र आब्दिके पितृकार्य च चान्द्र। मामः प्रशस्य प्राप्यगृहः- व्यवस्थावचनेन वाश डा कमशिऽपि विशेषरूपनयास वसिक्तादिविषयत्वं ' स्यादिनि । वर्णव्यवस्थावचने कमनिगेपानालोचने वाधकान्तरमाइए गृहकरण-द्वार-यात्रा-महापाठी-महासप्तमी-विजयद्वादशी-दशा, वर्ष चाल. गोदानं पोडशे वर्षे "भा भवेदारी"इत्यादी गर्भप्रद + प्रावत * Birti irrettin titte 1 ... ... mirictrent ... ... .imilim.in. ....... Prem Tirmitin म t. I MIR Hit are irrii utdi. INTERNim. +: hrein arre Arm. - + NEnimitragirin. *e#iso dieliktir frenc metu fericieiitin {${{}} + 1 stt trọng l?citer 1 x it Ninnivers in NEER. Pieliegt mitt: - KHERDER TARI ५६६. etirel initi Reciatesriti in REriture" रिपम् । Vramm, पा."। "भारut grriniti । Mirriप्राणगा। isati दमन् म ए'। "riपादपार": - । माय संक्रान्त्यादिसामान्यविशेपमयुक्ता एव । विवाहवतपषित सटीकनिर्णगीमागमनिटे- “বিনাখনানা পাগলা গা"। "सियतनाग माम मादकम्"। इत्यादी सौर पर मामा निशाना siৰ বিষাৰিমৰাণাৰিসিয়া থানা सौरवेन तदपिकानां तापनि नामाना गोपस्थितः । तु पस्मिन्सौर मायादी पनागो गो निसी विका जातं, तदवधिकाः सारा स फान्गुनादयस्तापक्षणतनतिर पर्यन्ताः पादयो मामा एए योध्या: । यस्मिनिपान्तरम् ।। टोपनपनाधिकारे हदगार्य:- "मायादिपवमासे मेखलायनं मनम् । घटाकरणमप्यत्र" इत्यादि । नारद:- श्यमाने गुरौ, शुक्रे, शाखेचे चोत्तरायणे । शारदीप्मवसन्तेषु व्युत्क्रमातु दिजन्मनाम् ॥ मुख्यं, साधारणं तेपा तपोमासादिपञ्चकम् । गर्ग:- ज्येष्ठे मासि विशेषण सर्वज्येष्ठस्य चैव हि । उपनीतस्य पुत्रस्य जडत्वं मृत्युरेव वा ॥ च्याप्त:-"यात्रवैशाखसिता तृतीया इत्यादि । ब्रतानि निय- यतशब्देऽप्येते एव । मृतिपतियाधिकारे मात्स्य-"वैत्रे वा फाय नेवाऽपि"इत्यादि । जलाशयोत्सर्गाधिकारे भविष्ये-"तस्मिन् - लिलसम्पूर्णे कार्तिके च" इत्यादि। गृहारम्भाधिकारे-"वैशाखे फा- गुने पोपे" इत्यादि । सौराधिकारे-- न पादमासे न च चैत्रमासे सौर विवाहो न च कर्णवेधः इत्यादि । यात्राधिकारे मनु:- मार्गशीर्ष शुभे मासि पायायात्रा महीपतिः । - 5 •irerry rit nrel * ..."titin | - -- retiriniti tika rrierit;remientwri Hitr . sirtur... AIEETH ant ER, HAI | Erreise coin nen! roue is a THE Gift, Rti umriti ReKER retic REET (MRI stimmerstut nimal Telep gumen. fueres, opinionserigriziale up iningi grice: FEATURitrrican tiRRITATRINAR र पाराम मा ferinlal गाHिAIRLIERRाना in REETरनिनिदिन ". CREARRAREER: विरारोगा नि पारामाम् । एम्-"गपन भापूपाणपो पुष्पा" पादिमार्गमा वाणि गार ए मामः । एपि KHETRAIविपनातितधिको पोका । एसए धीलादिम.एम् । पारिस्पादिपदन बिहान - पानी सारिना पाणुमपानामहरापान । .

४ तानि गतामामाभोगनादीनि । सटीकनिर्णयसिन्धुप्रामपरिच्छेद- पार्यणे न्यटकानाद्धे पान्द्रमिष्टं तथा । स्मृत्यन्तरे- ना लगाने मनिप्रदिप्राणादीनि । मामिकी भूति शिक । कानिहाय दिनविभागन पृपाणनात् । न- कागरिगधिनी गमन पणादादिकापिका।। कागाने पाहायगं, न तु तिगिरणम् । पिपरमादिभिकानि मा दिगि। fritiario: 1 दानगगि तारमा tiur m नि मानिनिमादानातीनि , गया दान-प-भोपान- प्र पर दागा नांदगदिशसारमा । IIM नदिन देशा ri १ नात् । पिलोमा * inीन गिरणादायगान । अपमामिला HAL गणनामा । भरने पनि 'मामा': । गरियो । iTRALIनि कहा" , "ariatinidhi Airt ty 4.- NAINA ... MAHA २४... HERE * + gharity

imiitmARm
......rime REETE Rr
ti:
eEE *iticter REETI
totkinnertisrint EETTER.
'."intretmnirmwieranikinrrits
"EEPERIEntritin:nita Rii.
'int I wistinatre Mitaire
Ferternatirina risis. It hari
IFreiferinri itictionainamain ९५,
animirri ।
rritainamit Ragni
12 mins मानिः ।
muunda vene arras: #
HTTEEiimminानाद, मागाः।
gur Kuter - Rintri.
TheHAIR SRमा निपणापा.
ame: a गर्भप्राणमापनि
। भिमादायुमा ममामपाल
पाः, ग मायाम, नत्र निपिपर.
स ९ । निमाम्पियामिरगाव प.
PREET प्रमाणापा शापिपरा पागात
मा पनि समाभरापाहाणार पाणी.
१२ कातिना पानाना शिकादी.
पानपनापा भनेन विधिना प्रारम्पनिहारिष
पदमपीमन ए पाय तिसरामायागु था.

अदः 'श्रारामत! प 11 इनि बगनासीर पर मामो युक्तो, न तु चान्दः। गरपापिनोरणानांकमारसानम्मान इति पन्युक्तम् । शm मासिनन् । तस्याविना कादशीमारभ्य कानिका पुमायादं तु भवानंन गणिमानेन या मागन कार्यम् । मामागपाधिमकामा समापन - ranनिय ! 'नुमानित पर मंग! Mhman सटीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिच्छेद- दपले सौरमासस्थानामेन तामा प्रहणम् । कन्पादावसिाय तु तस्यानामेर, न तूम्कर्ष इनि । कन्यागते सरितरीरिक सौरपासविधायकं, किं तु तमाशस्त्यधिकमिति वन रनियापकम् । व्रतेति । मापदं वन हरिशगनायुसार! तस्य निधिवदचान्द्रकर्तव्यत्वात् । एवं च 'तत्र- पिपुनस्थ सहसांशी स्थापयन्मधुमदनम् । तुलागशिगते तत्र पुनरुत्यापये तम् फपिहरी मुप्ते शकचनक्रियाऽऽनिने । तुलापा पोषयेहेनी राधिके तु जनाईनम् ॥ पपनोपयोमान्दपासाव्याने पातुर्मापन सौरवापा पामा जापान । नापि पामो पारिदगादानपात् । नापि मासिकपा मारिए सिविपदमादक नगन्यात । तिमि पनि जागामालागिपाश पाणमापन-तिपाद-गामा giriगवान नामाभिाना । कातिगतु गमनानं मा पागि निपान पादपा प्रमाणाम् ॥ ५ x vi, TAMEERITY MEENA 11. nerirernet - minterneminit TIRLI rinterinter गाण ९५ प्र.. Mirctic प्रियः । FRIEmerometimii ॥ rxifinitel- Priment मा MRI मन । Pineapititision ॥ Enा पादादा पो. SATARArपापियंपा। :: । मारपणा iR Citionाम ! निना । पर हर भाई सागि मारी' र चार मनिरामनिपादिदी मार्ग सनिलियो पापा पा Ament पाना संरगरपा. Sunreसनिनिपिपारम्प पारततितिथि पा निधिसपरूपा गांग एरनि दिए । अपतिनाशिमामा सारस्पातक्षमाप । मन्पया शिमगामास्वाप पदापि नवम्यामपि सनि वा. रापरणापत: । एकादिति । पार्षगरपाने एकोरिटमनुष्टाणा समनविपपम् ।

अथ દ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे सावनेनय कर्तव्या शत्रूणां चाप्युपासना ॥ विष्णुधर्म- ' नक्षत्रसम्राण्ययनानि चेन्दो. मसिन कुर्याद्भगणात्मकेन" । इति । ब्राह्म- तिधिकृत्ये च कृष्णादि, व्रते *शुक्लादिमेव च । विवाहादौ च सौरादि मामं कृत्ये विनिर्दिशेत् । मलमासः । *त कमात्रसंक्रान्तिरदिन- एफोद्दिष्टं तु परछादं तनैमित्तिकमुच्यते । तत्कार्य पूर्वकाले च कालाधिक्पे च धर्मतः ॥ इति गभस्तिवचनात् । *उपासना-समयमतीक्षा । म "सत्राण्युपास्पान्यय सावनेन" इति निरित. सावनस्तदपवाद -नक्षप्रेति । यते इति । व्रतकाण्डोक्तेषु अनेषु भाग शुमादरेव ग्रह इत्यर्थः । ॥ इति मासग्रन्याटिप्पणी । अप मलमासस्य कथं मासत्यम् । न च मीनस्थायादि परिसमकालवं तन्, तच्च मार एवेनि स एव मुहर । वारयम् । तस्य चान्द्रलाघापत्तेः । मेरम् । मनिस्यायादिपार रामपतिपत्कवादिकं चप्रादित्वम् । - मीनादिस्यो रवियपापारम्भमयमाणे ॥ भवेन, नेऽप्दै घान्द्रमामार्थाचा द्वादश स्मृताः । न्यूनः पनप दोन्नतादायन तु पूर्णिमान । ” निशाणस्य पानम्यादिगानमा । दादयनियमाप परमामायानग्रेतिपापियः। मानगायादियार गुरवनियामकान्नाशिनियिकस्य गुदायमा सातासमान सनिविप परमम्। प्रमान शान्तिपर *नार-पतिान प पयामाया तुनामंकान्तिः सनो माग -

ArrmiRel
nr tirti irritatin, nim Trter :
treak tha: एमपिक
rrrrrrriti irri, mirre.
Patternitiir,Risperit: Firernment
भासre | REEMART:पि .
Rerekamnnel
EHActrepreferrain
PREREMircummitt
मामा पानी समाधान
PER HITY नरनिदि पपनम् ।
announgi भार ।
Mircrpret REE दिनी ॥
पानिपादिगती।
मनु १५ दई पान, तनो निकाय पनि
परि RAHATE सपाधाम नमो शिनुपी
पनिषदास । मन्ना पारग्राविरिति पनु.
irr: RE: पीनी पारेर । ततो मवाद.
rrianianीने पुनरसका शाप
पारापारिक पात् । म पनि परमार
विपापा माराम पांचा, पनुपरस्पनारम्पराम
पनुपापपायरपरपारम्प का पापरमिनि पापम् । महि.
परनुमान हापा र सामारिकपनुपानारादपा.
पापाषापात् ।। पारम्परिपुषमान्तरपान्माप: । परम
२ पापा, पापरप्पनारम्परा, शिन्तु पारगुना । इम्भाप.
एकान्तमा नुवरान पारगुना, कुम्भपरस्पनारम्परपान ,
(UR-मागासप।
७

.
ATRIIT: धाममा
#माण काशिनम् | ar
सीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
किन्तु नः । मीनस्थाव्युपकानात्तात् । मनिपनानपसंका
तु दितीयत्रः, पीनस्थाविसत्ताव । तदुगर तु वैशारराइस
चति । सन्यम् । मकरकुम्भमीनाना दर्शातानामपि साभार
काटुनरमतिरस्थानत्वपेर । 'यां तिषि समनुपापा
हः । एवं पता मकरादिसंक्रान्तिमदमापा पनुरादिन
महातादेव धनुरादिस्थरव्यारम्भवपटिन पापस्यादि को
नामंकानामामयपोगम् । धनुरादिवरूपोग्यास
रसापासमारम्पत्यार्थ इति न तयाध्यातिः ।
मनु न पत्र दर्श कन्यामंझान्तिः, ततो ऽसमान्त:,
in नामंक्रान्ति, तदनन्तरदर्शएर विकसकारा
firmisRETTाना संमानप, नो दर्शनीरप पर
परियामानायक कार्मिक
दुपापाखामा । 'निर्षि सपना"
मानिया । न हि तुमागकान्निमनिषिमनाती
I मिशादिमा पारने, न मानाHITTE
friRT 1 परम् । पर बातगादगारकालगाया
firwainा पारणे-
मी मामामाथियागको।
तो : RIPARMIGRITE: ॥
भाना सुलतनामावापापातुलाचनतपर
। समापयां | ENA ME
* Prict मामानं IRIRET
Kriबपिन |
PETEREtamanार
पार mit

1 • • . . tmlfontrie 11 .ent frrittent Herita . .in .ionship. ' Prisment Preritri.... Primferrnerrit. . .ini 1... Mirror *...........: arir Art were + +iter: Patientientire * InternatimeMARRIAPrimer R. {mxte riak etm****priatlon pyrir. *": RAPEETrterfinetriter.in. sifi.inra misitneristine- *"Ite treetincreeramehreneerow. Foreitieruttingsiritin TRAruim । refantetaIRRA NRITraintier. HApr: STATimal Martin RIP Imrite HERE AIR Rit. REMIRROR: Firintenting। tmairat मा रिधिमा । tirTTTERISTIC | मशित Humraane सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- सत्यवतोऽपि- राशिवयं यत्र मासे संक्रमेत दिवाकरः। नाधिमासो भवेदेष मलमासस्तु कंवला इनि अधिकमासस्य कालनियममाह पसिष्ठः- द्वात्रिंशद्भिर्गतैर्मामर्दिनैः पोडशभिस्तथा। घटिकानां चतुष्केण पतत्यधिकमासकः ॥ इति । एतच सावनादिमानन संभवार्य, न तु धम् । अन्यथा पोडशदिनाधिकात्रिंशन्मासान कृष्णपक्षनियमेन शुक्लादित्वमापतेन न्यूगार ककाले मलमासपातेऽपि न दोषः । अत एवो मामो, न तु दिसंक्रान्तः । तस्य तचासम्मवान् । केन । चतुईशस्वचारणार्थम् । सावनादान आदिना सौरशाः । तदुक्तं विष्णुधर्मे- सारणान्दस्तु मानेन यदा भवति मार्गर। सारने तु तदा पाने दिनपद पार्दने । उनरावाथ ते राम मोक्ताः संवत्सरंण पद। सौरसंवत्सरस्पान्ने मानेन शशिजेन ॥ एकादयातिरिष्यन्ते दिनानि मृगुनन्दन । सपादपै मारमा तस्मान्मामोऽतिरिष्यते ॥ इति । पत्र पान्दमपादपान्सौरममा दारितिदिनगर, दमासाटमार मौरमामा सादमादिनारति मिनिषा मादंगनी मामः सादिमाश दिनाशामा न रामपंसिराना मरणयन, अमराव मारमादागदारप । पान्द्रपाम निरनि-1 লগ বানান मलमासनिरूपणम् । पीये-'मासे प्रिंशत्तमे भत्' इति । क्षपस्यापि तिशास्त्रे- असंक्रान्तिमासोऽधिमासः स्फुटं स्यात् मिंसफान्तिमास: क्षपापा कदाचित । है। निपपानीकारे पापकमार-तेनेति ॥ पिशराम ते । तदुक्तं विष्णुपोतरे-- दिसमस्य हरसकी पष्टिमागमती ततः । फरोसेफमाछदं मी प पन्द्रमाः ॥ एवमर्दवतीयानापन्दानापश्मिासका ॥ प्रोपे जनपतः पूर्वपञ्चान्दान्ते तु पथिमम् ॥ इति । दिवसान्दो पान्दतिथिपरी । मलमासस्य घान्द्रातिप्रा. गान् । म्ण चन्द्रेण घ प्रतितिधि तिथिपष्टिभागाप दण्डस्प देना पणन तो मामट्ये प्रत्येकं साम्पाकतिष्पा. गाव तिथिदपलाभमापेणार्दनीये पर्षे विशनिथपो सभ्यन्ते । पश्चादमध्ये दिः सम्भोऽपि पूर्वो माध्मे एप पेशासादिपासप- पर "प विपि सपनुपाप"इनिपचनात् । तुलादी नियरल्या कान्तपाताभावादिनि । अयं १ पापन शकणामटपमा. (पुनगरपापिके मासे गते पोऽनन्नरभाषीरसंबरपरा, तर मासोऽपिकात पू भावसंबरपरे फारगुनोऽधिकतन्म- एगी युपातमत्सरापिरपुदालान पर पपीतवरम. सरोत्तचित्रभानुमंघसरे पेशालोऽपिकः । तदुत्तरभारिनि तार- सारे भातोडा इस्पे कोपराधिशमन दुरवसरत्सरे रणोऽपिफा विकारिमपमरे उपेठोऽपिकः इति पञ्चविंशतम. नि पन्यूनाधिकपात उदाहनः ।र-रफुटमानेन । कात्ति पर पापा संसा, ततः प्रमेण तुलाधषिकसमान्ती, तो, पनुपि सपा संसर्गापापा पर लायोग्परपानरपा - ܕ ܀ मलमासनिरूपणम् । गारधीपे-मासे शित्तम भयेत्' इति । क्षपश्यापि पीतिशास्त्रे- असंशातिमासोऽधिमासः स्फुटं स्यात् सिफान्तिमास: क्षपाणः कदाचित । पति । नियमाडीफारे पापकमाइ-नेति । चिंशरामे इति । सदुक्तं विष्णुधर्मोधरे- दिसमस्य इरसः पहिभागपनी सतः। करोसफमारदं सर्थक प चन्द्रमाः ॥ एवमर्दनीयानान्दानायपिमासकम् ॥ प्रीय जनपमा पूर्वपञ्चान्दान्ते तु पश्रियम् ।। इति । दिवसाइशन्दों पान्दतिथियो। पलपासस्य घान्द्रवासापे. पणा । सूर्येण चन्द्रेण प प्रतितिथि तिपिपष्टिभागस्य दण्डस्य ঘটনাবল ঈী বলে যায় না যায়নি। कणाद तिपिट्यलाभकयेणार्दतृतीय वर्षे विंशतिथयो लभ्यन्ते । एवं पशादमध्ये दिसम्भवेऽपि पूर्वी प्राप्य एव शाखादिमासप. देर । "यो तिथि समनुमाप"इतिषचनात् । तुलादौ तियरल्या संमान्तपाताभारादिति । अपं च पायन शकापणापटपमा शशुतशनदयापिके सहस्र गते योऽनन्तरमावी सरसंवत्सरः, तत्र भारणपासोऽपिका सता पूर्व मावसंवत्सरे फाल्गुनोऽधिक: । तन्म- ग्गी युरपात्सरावित्युदाहनः । सत्रैव पतेनैव यथोक्तवरसंब. सरोत्तरचित्रभानुमंघरसरे पैशासोऽधिकः । तदुपरभारिनि तार- मत्सरे भाद्रोऽपिफ इस्पेकोषराशिचमत्वेन दुर्मुखसंवत्सरे धावणोऽपिका विकारिसरतारे ज्येष्ठोऽधिक इति पञ्चत्रिंशसम- বিব যুনাথি লেঃ-মানন। *হ্মাদি- मादीति पर कन्यायो संसर्पा, सना पेण तुलावधिकसंक्रान्ती, सतो, पनुपि या संसमिाया पर तुलायोग्यस्थानरया.

- अनधिकः, शुद्धः, कर्माहे इति यावत् । अधिः-अधिको मासः। प्राकृत इत्युक्तम्। ततश्चाश्विने संसपें द्वितीयाविनोत्तरमेव कार्निको मासः । तुलास्थरव्यारब्धत्वात् तत्र मयमाश्विने यथायथं मातिक्रमे कारणाभावात् । दिनीयाश्विने च न पुनस्तस्करणम् - 'सत्करणेन कृतः शास्त्रार्थः' इति न्यायादा भूतकालानुरांधन पायल्यादिकमपि परव, न पूर्वत्र । आश्विनस्य कथमपि कानि. । पूक्तिकार्तिकरूपक्षपाव्यवधानेन जातस्य संसर्पस्य पष्टिदिना. सपस्प कार्तिफयानुपपत्तेः । दिनीयाश्विनस्य क्षयले च "स: फार्मिकादेव" इतिनिपममहापत्तेः। अत्र प्रिंशत्तियिक्रमसंब सटीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिच्छेद- ।। क्षयः कार्तिकादित्रये, नान्यता स्यात् तदा वर्षमध्ये ऽधिमासदयं च ॥ एकः क्षपात्पूर्व, परतवैक इत्यधिमास भ- वतीत्यर्थः। अत्र विशेषमाह जापालि:- मासन्ग्रेऽन्दमध्ये तु संझानितन यदा भवेत् । *प्राकृतस्तत्र पूर्वः स्यादधि*मासस्तोत्तरः ॥ इति। संसर्पपरयोः क्रमेण कार्तिकादिकृत्यं बोध्यम् । नान्यता नै कतः क्षियोभयपार्श्वयोरिति यावत् । *माकृत इनि । प्रकृतिः स्वभावः त्रिंशदिनरूपस्तयुक्त नवस्तु संसर्पोऽपिपष्टिदिनो मासः। एकराशिस्थरव्यारब्धवान 'पष्ट्या तु दिवसैः" इति वचनाञ्च । तत्रच पूर्वार्दस्य निन्द्यत्ववाधाप लकृष्णपक्षकर्म कार्यमेव, प्रत्यान्दिकादि च । तस्य शुद्धत्वेन अप प्रधानीभूतकर्माहत्तरयुक्तत्वात् । काम्पारम्भाश्च द्वितीयाश्विन एक आयस्य तस्य "न कुर्यादानुलाइते इत्यनेन निधात् । एवं दी फसम्पन्धाभावात् । एवं च संसोऽपि उत्तरमाससंज्ञोऽस्त्विति चेन्न। स्मारवासम्भवात् । सस्य परिदिनात्योपगमे त्वकमामवेन

मलमासनिरूपणम् ।
उत्तरे एप कालाविषय, न पूर्णस्मिनित्पः ।
लापेक्षिकं पापिय विवक्षितम् ।
कार्तिकादिषु मासेषु यदि स्याना मलिम्लुनी ।
सर्वकर्महरः पाक्तः पूर्वस्तत्र मलिम्लुचः ।।
इतिज्योनिःपरागगनुरोधात् । पत्र सयमामोभयपानयोरा.
नादिपदफे एकामकान्तयं तत्र तो ऽसंक्रानः विंशतिथिममम.
जयकालादुपरि पजायते सदा पहिदिनात्मको ऽधिक एव । तार•
कासाद माग् जनने स त्रिशदिनात्मकः माकन एर । एवमुच.
सी पेनाशकालादूर्भ पत्तदा ऽभिको, न तु नः मार पाने ।
तथा प पस्येव मानत्वमुत्तरम्पवाधिकन्वपिनि न निषम
इति मदर्थः । यदा तु पूर्व मानिनादिष. उगानु था.
दिपटू तदा निधिक्रममभपकाला पनपपि पो माधिकः ।
पंप्रादह नापिपामः परमवधिको भवन् ।
इस्पपवादान, इनि मनं निरासुमार- उशा वेनि। पूगे
ऽमकान्तः फार्मिशादिषयाम्पतमपानिनः पापूर्व एष । नेन
परहिनो ऽस्परिनो पाऽऽशिनादिपरक निगपितो,
मगर
पानेन प्रादिपटर भरितुः । उतरासंफ्रानानुप्रिय.
दतिया पालनपो. 'at निषि समनुमापति, मा.
भाविकजुगस्या पंगादिपक पाभरनीति सपपाम १ .
स्पोनरमपारपियन माया, उपरिधनवा मति.
शिम.पसंपपया नापापुदिाधरयन पापापामा । एवं
प पर शितपासादुलपति नापिर पत्पपितु, .
सपा मारमा प्रतिलिपि, मानपाना मा.
मा पारित व पास शरिनारपरः पर भापति,
म परापपिनि पापा पनि गो बार पलिदिनार
IMARATोकनिरपे न पापि मिति

सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छेद यतु ब्रह्मसिद्धान्ते- *चैनादाङ् नाधिमासः, परतस्त्वधिको भवेत् । इति । तत्र चैत्रात्पूर्वममंफ्रान्तदये पूर्वो नाधिका किंतु *पर इत्यर्थः । यच्च ज्योतिःसिद्धान्ते- घटकन्यागते सूर्य वृश्चिके घाऽध घन्विनि । मकरे वाऽथ कुम्भ वा नाघिमासो विधीयते ॥ इति । तिथिसश्चयकालापौर्वापाभिमायेणेदमिति तु न सत् । चैत्रा पूर्वमसंक्रान्तद्वये पूर्वो नाधिक इत्यनेन विरोधात् । तेन चैत्रात्पूर्व- स्य तिथिसमयकमकालोतरस्याप्युनरचैत्रादिषदकपातेऽनधिकत्वा- भिपानात् । चत्रादागिति। मासस्यैवाधिवे सर्वस्याप्युचर- स्य तथात्वाचैत्रादर्वाङ् नाधिमास इत्यस्यासगतिः । विंशत्तियिम- चयक्रमकालस्यावधित्वे तु आश्विनादिपदकपातिनोऽप्युत्तरासंक्रा न्तस्यैव नियतमाधिक्यम् । प्रायामिकासंक्रान्तस्यापि कदाचित्या- त्वात् । चैत्रादिपकपातिनस्तु तस्य नियतं तदित्यर्य इत्यभिमानः । *नाधिक इति कालतःपदगर्भम् । पर इति । का लोऽधिक इत्यनुवर्तते । अत्र पयपि ऋजुगत्या चत्रात् परतो पेपादिवाधिकमास इति सपरहितसाधिमासवर्षपरतं सम्भव मध्ये विषुवतीर्भानुदयेत्स्वान्यहानि तु । तेः सम्भ्याधिको मासः पतस्येप प्रयोदशः ॥ इति, सपापि ब्रह्मसिदान्तः क्षयमासमकरणस्य इति तथा नोक्तम् । घटेति । योचरस्पाधिकवाविरोधः । वृश्चिके येति। भर मीनमपि मोश्य वृधिकादिपञ्चक इति(क) विवक्षितम् । यत्रामापी कन्यासक्रान्तिः, ततोऽपोचरप्रतिपदि तुलासंक्रान्तिः, तदनन्तर दरों एव वृधिकसंक्रान्तिः, तो संक्रान्तीत्तरपतिपदि धनुरे- (१)तेन वारवार इस्पनेन न पम्पमिति पोयम् । ति । तदुक्तम्- - . - मानिकपणम् । मलितादिपणे मालमा म पूर्ण सुम्मापापा. राने गणेशमायधमारय कालाधिपमानित समिपितमाम ! मान पानादीनां माया पाच पाचित । नगर भपतीपशास्त्रविनियः ।। रनियादी विष्णुधर्मपिराधात् । मलमासेऽष्टका. दिमिपंधानुपपणे । 'मकरे पाप पुम्भे पा' इति REETर्धम् । मारपभापात् । स, महाभमायेण पिकपदम् । फन्पारणं पाऽधिनस्प शादिपकपानिपत्र फालारिपाचारणार्थम् । प्रस्तुतस्तु सपरप पासिफादिषपनिपतनपा तुलादियये अपमासे सति पन्यादर्न कालाभिषयमित्यर्थः तर मकर पेस्पादिसंगतः। न. शंसकरपम्-मो पपलापिधातुः सूर्यस्पाभावान् । तथा चोक्तम्- भरण पो भानुस्लपनयन्द्रो रनिर्गभस्तिया भयंपा रियरंना दिराफरी मित्रविष्णू च ॥ एने द्वादश मूर्या पापादयन्ति मासंप । नियों ऽपिकामो मलिालुपारपरततः पापः ।। इति । मास दादशादित्यास्तपन्वे हि पयामपम् । नपुगके इशिक मागि पडलं तपने एक ॥ इति च । नप पंपादिपटू एर फालाधिपामपुंसकलं नापत्र, पे विपुतनो: इनि पाक्पादिति साम्यम् । आधिनादित्रयस्य मा. पफाल्गुन पोशामकान्तलस्प पयपासनिबन्धनबाद । तुलादी ना. पिमास इत्पर्य निरसितुमा-मलमामे इनि । परिदिनात्म मासपूर्वभागे इत्पर्यः । हेमन्नादेर्मलनपा "पष्टपातु दिव इति निधोपपतिरिति भावः । ननु पयस्य तुलादिअपनेयत्पा-मकर इस्पेव न युज्यते, फेर कया कुम्मे इत्यस्येति । सपा प फ विका. दिचतुष्टये पलमासे सारयुक्तमित्यवाह-मकरे इति । इष्टा. -- ८

सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छेदे-
क्षपस्याऽऽगमनकाल उक्तः सिद्धान्तशिरोमगो-
गोडादिनन्दमित शाफकाले
निधाशरिष्यत्पपानाक्षसूर्यः ।
নামামুনসেথ মাযহাব
देन्दुः कचिद् गोफुभिभइति।
अन्य:--मस्यारः. अद्रयः-सस, नन्दा:-ना
ने मानिलोपन पारा २७४ । तेर्मित वर्ष कथित
माग: जान पधः । निधप:-पदश,
PRITT, १११५। मिते पाने कशियिष्यती.
1 HR ६, भा, गर्गः १२, एकत्र १५१ ।
rane.nxn: 3, TRA: ३, म १, एका १०
...!, परत १४. । गापा ,
१. तमित व पात फhaite.
৪ রাখা নিলেন।নাথাপি
.
E-mai कृषिकामा गनिया
armi तुपादन
परमातीपा
न । अनिन्दा
(
Part 1
। 47
मंगाना (१४}
मा पनि 1 tot
Tiमा-
"RATrian
TrTirtug"

•RATv पदार मणि। तिEिETimi कदापत्र ! mins भामिपियः । Rai anाम पर गंमतः । FILMमरामा मापनम् ॥ irani rgणी अधिकमागारप "rotikariदिपक एन । पारनपी गोदिनीय: पान ११ः" । या। अनियति । नयाग मनाएगीनि निपरिषिकानि, मानिसपानि मारपणीयानि मारनसानमाध्यानि PRTAITRIAL TRAIनि नदिनरेपामारम्भः, समा- मिशन निमापिपाराः । गिनीपालीशिकारपदाचा गरे। परिणामो माग नई साकर्पगु । मादिगापायनानिपान रिशेपसापापविरका. पादिपार आएपी शामि। मत परमामार काम्प फर्माममापितम् । माग मलयापि नाममापपरांशपम् ॥ पनि सारनमानपरतानमानसादिपरम् । नन- ग्ममाप्यनुमानासमनपरनं मोदरात प्रमालाम्पसमाप्तिपर AATER ! अनिएRETATA यानुपिव प्रपोगमाशुपारामडे विषम तमाशार पायोगात् । ननु कारीमाभिचार- भरभिधाररोगमादपातिनिधिकस्य शरपादेः कापरवा- (1)-मासमिया . । नन्यगतिम्-यस्या मासान्तरे ऽनुष्ठाने फालातिक्रमनिषि- सटीकनिर्णपमिन्धुपमपरिच्छेद- र्थः । तत्र 'मण्डलं तपते रथः इति वचनात् । कारी यादेः : काम्यस्थ त्यारम्भसमाप्ती भवत एयत्यादि रन्यत्र विस्तरः। काठकगृह्येऽपि- मले*ऽनन्पगतिं कुर्यनित्यां नैमित्तिकी क्रियाम् । इति । तानि नैमित्तिकानि दीपिकायामुक्तानि- यन्नमित्तिक मग्निनष्ट्यनुगतान्याधानमर्धासु या मलमासे कथमनुष्ठानमत आह-कारीर्यादेरिति । विलम्बा- 'सइत्यादिति शेषः। नैमित्तिकानि काम्यानि निपतन्ति यथा यथा । तथा तथैव कार्याणि न कालस्तु विधीयते ।। इति दक्षोक्तः। नेहेतात्र विशेषज्यामन्यत्राऽऽवश्यकाद्विधः । इति गृह्यपरिशिष्टाच। नित्यनैमित्तिकान्यपि विशिनष्टि-*मले इति । - तकमायविचपातो, विहितकालालाभेन लोपो वा, ताम् नित्यामिति । अवपद्वारहोमाश्च पर्व चाग्रयणं तथा । मलमासे तु फळ फाम्या इटीश्च वर्जयेत् ।। इति तु दिड्मात्रम् । अवपद्कारहामा:-अग्निहोत्रौपासनहोत्र पंवदेवादः । पर्व-दर्शपूर्णमासेष्टी, पार्वणस्थालीपाकश्च । अग्नोति । अनशी सत्यापनुगतान्याधानम् । सदिल मापथितापरः। मान्यायं मतिष्ठां च पादानप्रतानि च । पेदन सरपोत्सर्गपूटाफरणपेसाः ॥ -

গালি ।
t rশন: মাল মালাম।
Y। পৃঃ গ া াগ।
* গান গায়
লাগা , gropনঃ।
{{প স া, না, লাল ও
পা পাল ॥ মাসাদি ।
লিখার পাপ হয়ে যা।
খাম ও এর হয়।
স্বপ্ন এবং নবাগান। খো-
লিঃ sir। থানা।
খালামণি নবাব এ।
পাঠােবাথানষাণঘাকিব।
মাঝমাথাঘাবাং খ য ।
ইমামাধাগােবিন্তে বসব।
{লি গাযেভূয়া। অঙ্গ সংযুণৰ খাস খবি। -
fo:-যশাের মg: qilpi থাই লামjg; } ]
মাথ এ প্রামাৰাবাৰ বাঘাংখা
যাবাে।
লা বিবি ধান্ধাবা-মন। বিমণঃ
ঘসসব ঘষাঘায়ু । বাব।
সালমানগালি না হয় ।
মম্বানুযায়াখা খা যায়।
যায় নলখাড়ালাম ।
বাঘগ মগ্নমান্নাথ নির্য মন্বিষি এখা।

प्रयोदश्यां मघायोगे रवैरवस्थानं चेत्तहि तत्सम्बन्धिशुलादिचान्द्र सटीकनिणयसिन्धुप्रथमपरिच्छद 'गर्भाधानमुग्वं च चालावधितःप्रारजानयागं(7) विना कृच्छयाग्रयणं गजेन्द्रपुरतइछाया मघानयोः । तीन्दुक्षययोश्च विश्यमधिक मास्येवमायाधरेन' इति । अलभ्ययोगे दियपद्मकादी काम्यान्यपि तादीनि कार्याणीत्यर्थः । पूर्थे परत्र-मले शुढे येत्यर्थः । अस्तगे च गुरौ शुक्र वाले हदे मलिम्लुचे । उद्यापनमुपारम्भं व्रतानां नव फारयेत् ॥ इति तु अतिपननातकर्मनामकर्मानप्राशननिष्क्रमणपरम् । "जातकर्म च घुमतिः"इत्यत्र चकारेण नामकर्मादिग्रहः । एतेषां पुंसूत्पादेरिव मलमासादिव्यतिरेकेण विहितादिनलाभे तत्रैवति सूचनाय 'निमित्तं यदि'इत्पादि। केचित्तु जातकर्मनामकर्मणोः प्रति पदोक्तमसववशात्तयावेऽपि निष्क्रमानप्राशनयोतिपन्नाविषयत्त मिति नित्यनिषेधमाहुः । जातकर्मादेः प्रतिप्रसवेनाऽऽभ्युदपि फस्यापि तदङ्गतयैव प्रतिमसो योध्यः । वापिके --तत्कृत्य पृदिग्रहणे । मृत्ये-तस्कृत्ये भृतिग्रहणे । मासिकम् -अमावास्या थादम् । नित्यम्-अहरहनादि, सन्ध्योपासनादि चेति । गजेन्द्रति । इयं च- परमानं च यो दद्यात् पितॄणां मधुना सह । छायायां तु गजेन्द्रस्य पूर्वस्या दक्षिणामुखम् ॥ इति यौगिकी ग्राह्या । “यदेन्दुः"इनि पारिभाषिक्या- स्तस्या मलेऽसम्भवात् । अमावास्यामत्यासन्नायां कृष्णपा- कन्यासक्रान्तेरवश्यंभावेन तस्य मलत्वासम्भवात् । पद्मकादा विति । भादिना फपिलापाठयादिग्रहः । "महालपाटफाश्राद" (१) आतपागं-जातपिमित्ययः । 1 मलमासनिरूपणम् । महालपशब्देन मघाप्रयोदश्युच्यते इति माषषः।दर्श- भार मलेऽपि कार्यम् । यतु-भाष्य संवत्सरातिरण मासो यः स्पान्मदिम्लुकः । तस्मिनपादशे आर्द्ध न कुदिन्दुमक्षपे । इति, तत् काम्पदर्शश्रादपिपरम् । 'काम्यं नैयक- दामन' इति पचनाम् । दर्श च काम्यं प्राई 'फन्पांक- न्यायेदिन इत्यादिना पाशवस्यगनोकम् । नित्यं तु मलेऽपि भवत्पेष । दर्शऽयहरहानाद, दानं घ प्रतियामरम् । गोभूतिलहिरण्यानां मासेऽपि स्यान्मलिम्लुषे ।। शनि मात्स्योक्तरिति मायादयः । दिवोदासीपेऽपि- इसादिपर्वोक्तनिषाद-महालपेप्ति । पचाप्रपोदशीमादं मत्युपस्थिनिहेतुकम् । अनन्यगतिकलेन कम्पं स्यान्मालम्लुने । इत्युक्तेः । अवेदसरचितीजम् । यहालयसदस्य मघाश्योदश्यो राणा पर्या। सन्दिप्रादं तथा सोमरम्म्यापेयं महालयम् । राजाभिपके काम्पं च न कुशानुलहिते । पनिभृक्तनिधस्प स्नकालाविपभमरालपरिपय पानात् । ए. त: संसर्प भाशिनादिपले एवेति मनेऽनीतो महालपस्तम. प्रामोऽपि न फार्पः, किंतु सदुमरगीगारकाल एरीति । यदि तु पादादोऽपि संसर्प इति मतं. तदा पत्पादिकादिवतस्वकारपातो मालपो भरत्ये।। एवमेनपाऽधिमाससमलासादिपु मिने। अयमापातिर्न पाइ"इनिममर्पपदोपादानसंगनिः । भाविनस्पैक संत सोपाफर्मामारेर निपधानुपपरित 1 काम्पेति । पसेनामावस्यायनस्य भामि पासवान मर्दनीपमित्येम- पिपपास्तम् । मासिकपदासन तथा पाल्पाने मानाभावा ।

सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
अनिन्दुरिन्दुपूर्णा च हरिवारो युधाष्टमी ।
नाधिमासे परित्याज्याः सीमन्तानाशने शिशोः।
इति । अनिन्दुः-दर्शः।
विविधमप्यमाश्राद्धं न कार्यमित्यपरार्कः।
तत्र पविहितं कर्म उत्तरे मासि कारयेत् ।
इत्युकेः 'पष्टया तु दिवसैर्मासः' इति शुद्धमाः
सफरणऽपि शास्त्रार्थोपपत्तेर्दर्शश्राद्धं भले न कार्यमिति
माचीनगौडाः, शूलपाणिश्च । संवत्सरप्रदीपेऽपि-
एकराशिस्थिते सूर्ये यदा दर्शदपं भवेत् ।
दर्शाई तदाऽऽदौ स्थात् इन परत्र मलिम्लुये ॥
अवापि प्राग्यस्यवस्था । यद्यपि कालादर्श सर्वर
पार्षिकं मासयपे कार्यमित्युक्तं, तथापि हेमाद्रिमा
पयापराकादिमतात् प्रथमयार्षिकं मलमासे, मितीपा'
पाब्दिकं तु शुद्धमास एय कार्यम् ।
अमंझान्तपि कर्तव्यमान्दिप्रथमं बिजे।
तवं मामिश्रा सपिण्डीकरणं तथा ।
इति हारतीतः।
आन्दिकं प्रपमं परस्पारात्कृत मलिगटुगे।
न परति
पेशादिस्य मवितरि यो यो मासः पूर्यते पान्द्रः ।
धगया सपः निदिले ऽविमानोऽन्यः ।
{ মাথথিসাংবাদিপালদিঘাষণ।
पारादिपतनियनि- अमानीतिमानात शिरतम्"
लय ममयः बाप-नियकाम्यौदैन । तपायमले निमः
हानियामातापायादीनार इति
मामिनिIA:
रसाद । अभिमानं निरानि-त्यादि
पविता यादी हिवामान

मरमासनिरूपणम् । (१)प्रपोदशे तु संप्राप्ते फुर्चीत पुनरान्दिकम् ।। इति स्मृत्पतरोध । पुनरान्दिकं दितीपादिया- र्विक प्रयोदशं मासेऽतीते चतुर्दशादिने फुर्यादि- स्पर्षः । पतु सस्पता- पर्षे च तु पधाद्धं मातापित्रोतेऽहनि । मलमासे न सत्कार्प व्याघ्रस्प पचनं यथा ॥ इति, सद् दितीपादियाम्किविषयम् । आन्दिफ प्रथम पस्चात्तत्पुर्वीत मलिम्लुये। इति पूर्वोक्तचनात् । सेन यत्र दादशं मासिक शु. यान्दिकत्वेऽपि महकोदिएपादोत्तरादिकानां मध्ये प्राथम्पपभिः मेरप तस्प तत्त्वम् । मासादौ क्रियमाणं मासिकम् । तच मल. पासमुनस्य एकादशेऽहि मले, शुद्ध वा मासे । भायपेकादशेऽहनि' इत्यस्पाऽऽदी क्रियमाणमाद्यमित्यर्यात् । तेनैव 'अधिक त्वधिक भवेत्' इतिवचनानुग्रहाद । उनमासिकोचरं शुद्धतमासीपमृततिथी च, 'तत्र यदिहितं कर्म' इत्यादिवचनात् । एवं क्रमेण मासिकदप मिलितमायासिक, तदुत्तरं द्वितीयमासिकादि । अधिकमने पक्ष्यापः । मम्मा इत्यस्य पारधे इत्यपाभिमेत्याऽऽद-पुन- रिति । मितीपादियार्पिकमिति । अधिमामे न फव्यं पादं सांवत्सरादिकम् । इतिकोमिनिपेधश्च उक्तरीत्या अपमान्दिकाविषयकत्वास. माद् द्वितीयाब्दिकविषयक इति भावः । *आन्दिफमिनि। आधादिकं हादशे मासे पूणे सति मलि. मनुचे प्रपोदो एव फुतिति तदर्थः । “एतप शुदमासमृते । पलपासप्ते तु सौरम् । अधिकमतस्प"इत्यादिपाठान्तराभिप्राय घोपरिष्टावक्ष्यामः (१) यदएपपिचित पुस्तके पाठः।

पैठीनसि:- मात्र, लाघवात् । अतो न द्वितीयादा सौरमासप्रसङ्ग ।'चान्द्रमिदं अस्यायः। वैशासादावधिके मृतस्य यदा पुनः परिवर्तनक्रमेणा- धिको वैशाखो भवेत् तदाऽऽब्दिकश्राद्धाद्यर्थ सौरं मानं समाधये । मेपादिस्थ सवितरि अधिक एव तस्याब्दिकथाद्धादि कुर्याता ननु चदापाद्यधिक मृतस्य (संवासरे पूर्ण) द्वितीयवावी, वैशाखाषि- विधिनास्ति । तथा राति द्वितीयवर्णदी माध्दिकधासाथै सौरमानस्य कपाने तत्रय आरिदमाखाध सौर मानं समाधयेत्यविशेषण सौर फेनापि पचनेनामासस्य विधानेऽपूर्वविधिस्वम्, पैशावाधिता यामनियामरम्। मलमासेऽपि कर्तव्यम्" इति पचनेन मलमासे. ध्यतावोधनेन प्राप्तस्य "सौरं मानमेयाध्येत्" इत्येवं नियमेन म. समामेऽपि ति यपिसदस्थारस्यन प्रामस्य शुसमासस्य नितिः सटीकनिर्णयसिन्धुपमपरिच्छेद- हमासे भवति, तब त्रयोदशेऽधिके एघाऽऽद्याब्दिकं का- घम् । यत्र त्यधिकमध्ये द्वादशं मासिकं, तन तस्य बिरावृत्तिं कृत्वा चतुर्दशे शुद्ध एवं प्रथमान्दिकमिति निष्कर्षः । तेन द्वितीयादि शुदमामे एव । पृथ्वी चन्द्रोदये दिवोदासीये मदनपारिजाते चैवम् । मलमासमृनानां तु यदा स एवाधिकः स्यात्तदा तत्रैव प्रतिसांवत्मरिक कार्यम् । यथाऽऽह 'मलमासे मृतानां तु श्राद्धं यत्पतिवत्सरम् । मलमासेऽपि कर्तव्यं नान्येषां तु कथं चन ॥ इति । हेमाद्री व्यासोऽपि- मलमासमृतानां तु सौरं मानं ममाश्रयेत् । स एव दिवसस्तस्य श्राद्धपिण्डोदकादिपु(१) ॥ (१) "मत्राधिकमृतस्य न द्वितीयाद्यन्देऽपि सौरविधिः। द्वितीया दायन्याधिके घाऽपूर्वनियमविधिवैरूप्यात् । किन्तु प्रथमादिकस्य मले नियमात् सत्यप्रतेन तद्भिन्नस्य सर्वस्याधिक निषेधे प्राप्त प्रतिप्रसव तथाऽदिके' 'मासपातिथिस्पृष्टं इत्यादिविरोधाच" इति क्वचित पुस्तके ऽधिका पाटः।। दिम्यं मयितीर शुद्धवेशासादौ इति यायत ।

मलमासनिरूपणम् । राते नियमविधियामिति धैरूप्यमसात् । कि तु "असमान्तेऽपि करमादिकं प्रथम द्विजैः" इति हारीतेन "आरिदकं प्रधर्म परस्यात् सर्वोत पलिम्लुचे" इति स्मृत्यातरवचनेन च प्रथमादिकस्य म. ले नियमनात भधिकतम्याय मृतस्य च द्विनीपादेयार्षिकस्य "यय तु परमार मातापित्रोमोनि ! मलमाप्त न ताकार्यम्" पनि सस्थायबनेन भधिक निपेधे मासे वैशायाधिफगृतस्य थे. सापायधिकराते संघ पाकिश्राद्ध कार्य "मारमानाणेति प्र. निममयमा फियत लाघमात् । मन भधिकमृतस्य द्वितीयां. दो जिपमाणे प्रथमादिकादी सौरमासम्मको न । "चाम्द्रभित पादिक" "मासक्षतिधिरपटे" इत्यादिपचनविरोधाम "सीमा. में ममाययई" इत्यनेन न भविगत् द्वितीयाचप्पंऽपि प्रथमादि. वार्पिकार्प मारमानयिधिरिति । फेचिनु- मलमासमृतानां तु यदा स एषाधिक" रति उपमन्यामनगरात: "मलमासगृतानान्तु सार मार्न समा. भयत्" इति पचनं "पदा स पपाधिक: स्यामापनमापिएपम् "ति মাথৰকৈখামখোল বিলবামঃ নমঘনামায भ्यारवामपं घायलोचयता कृष्णाविमानमपिषिच्ययाडीकुर्वता माधिकरणमृतस्य सांपरसारिकादं प्रणारिमामेन am. vা। খালি। শংঙ্কা থ মানুষমামা ঘষ समुपन्यस्थति, मप्राधिकमृतस्योपामिशिापाहे । ते तु अधिकमनस्य भविशेषात् सीरमानाथपणे पेशापाvि. हमतस्प ने अपममाविकापरयादिदूषणगणमासेन, पूर्वोत्तर निर्णयसिन्धुपथपिरोधान, तापीकामाविरोधात, मत्राधिक मतस्येत्यादिप्रधिन सदस्याम्पर्शनाए मधोपेश्याः । कृष्णारिमा- गायपण दुभधिकषिपणे नजापि गोरेन दाक्षिणायेन पानिय पारणाधिनम् । तम्प णादिरपासम्मयात् । मत एप पायस्पतिमि गरिमिधंध दैननिये शाप. पिकृष्णमय गुलादिमानेन पैशापरणे सो प्रतिवर्ष मनुऐयम् संपय तम्प प्यादिमाने ज्येष्ठापयशापश्यनेपा. एयुनतम् । पारकरणीयागमहीयेऽप्येपम् । मुल्यम्पाया पक्षापाणिजम्मनो अम्मतिप्पु गु. सादिमामेन पेशापये पष कार्य रति पेशाधिमासनिर्णये दिना एकवारपार तामात् शाषाधिकारणमृत गुगदिमाने

यच व्यास:-
सेतो भटाः।
तीर्थयामिति । अपूर्वे एवं गयादिरूपे तीर्थे । तत्मयुक्तस्य
"पूर्वदृष्टपुतीयवेव"इति कालादर्यस्तु अपूर्वतीर्घमुद्दिश्य गमन निषेध
न शास्त्रहरण सांयरसरियाचं प्रतिवर्षमनुष्यस्वन मोडालि.
मारपोमपनिवम्घकाराणां संमतम् । कृष्णादिमानमाभिमय हनुष्या.
सटीकनिर्णयसिन्धुमयमपरिशदे--
यनु पृदयसिष्ठः-
श्रादीयाहनि मंप्राप्ते अधिमासो मद्यदि।
मासदयेऽपि कुपीत श्राद्धमेयं न मुद्धति ॥
*उत्तरे देवकार्याणि पितृकार्याणि योभयोः ॥ इति,
तन्मासिकादिविषयम् ।
योगादिकं मासिकं च श्राद्धं चा परपक्षिकम् ।
मन्वादिकं तैर्थिकं च कुर्यान्मासढयेऽपि च ।।
इति स्मृतिचन्द्रिकोक्तः । लैर्षिक-श्रिाद्धम् ।
*तच दैवात्तीर्थप्राप्तौ मासदयेऽपि कार्यमिति त्रिस्थली
केचिनु-
प्रतिमासं मृताहे च श्राद्धं यत्प्रतिवत्सरम् ।
मन्बादौ च युगादौ च तम्मासोरुभयोरपि ।
इति मरीचिवचनात्,
वर्षे वर्षे तु यच्छ्राद्धं मातापित्रोतेऽहनि ।
#उत्तरे इति ।
द्वी पासावेकनामानावकास्मिन वत्सरे यदि ।
इति पूर्वार्द्धम् ।
आपरपक्षिक-कृष्णपक्षप्रयुक्तं, दर्शश्राद्ध, था ।
स्नानश्रादपिण्डदानापूर्वदेवतादर्शनजपयात्रादेपलक्षणमिदम् ।
पर इति व्यक्तमग्रे । तश्चेति । निमित्ताय नित्यत्वादिति भाग
मान्तिमूलकायपरम्परामातमेवेति विफ।

मलमासनिरूपणम् Iii. ...
मासस्येऽपि तत्कुदियाघस्य चपनं गया ।
क्षति गालबोपोम प्रत्यान्दिकं मासदये कार्यमा
त्याहुः । तसुच्छम् ॥ | "मतिमासं मृताहे मिपमागणं
मासिकम्, प्रतिवत्सरं फियमाणं कल्पादिश्राद्धम्"
इति मरीचियचसो मदनरसेन पारुपानात् । गालवी.
पस्प घ मासदयात्मके क्षयमासे इति माधषेनपा.
रूपानात् ।
पप फेरियदुक्तं प्रथमान्दिकं मासमधे कार्यम्-
*आन्दिकं प्रथमं यत्स्यात्तत्पुर्यात मलिम्लुये ।
घयोदशे च ममाप्न फुति पुनराब्दिकम् ॥
इति पमोरिनि । सदपि गिन्यम्(१)। पुनरादिकदिती.
तगुच्छमिति । प्रत्यादिकारत्तो मानाभावादिति देतुरूपः।
च वर्षे तु परमादं मातापिनोर्मने नि ।
पलमासे न सत्कार्य व्याघ्रस्य वपनं यथा ।।
इति सत्यग्रतेन मलमासे द्वितीयाधिकादिनिषेधान, प्रय.
मान्दिकस्य पहारीतादिभिर्मलपास एष विधानादिति भावः ।
एवं सति उत्तवापादेरारतिविधायफत्वमस पारपितुं सफा.
रान्तरेण पांमनामाइ- प्रतिमासमिति । कल्पादयभाने मा.
पनि । पस्तुतस्तु प्रथमान्दिकं मलमासमुताम्पिक प पलमा-
से ए३, अन्य गु शुदपाये एनि रोस्पोषयमाऽऽब्दिकं कार्यमिति
गालवाः। तेन साभाविकगनिपाथित्य परसंहका सपस्तन्मा-
सीपादिप श्रेय सिदापि न क्षतिः ।
आदिक-वापिकादम् । लेषोंगापहारिस्तात् ।
(१) एवं पति पत्री चित् शिएमraint पारिभादग्य
যাবি বা মাল, মন প্রাণ বাঁচা মরা
mपाप निसाइसमिति कालमापरिपेयने स्पटम् ।

fair मादागिना
दायरामामारिकापानिकलनामटारा कर्तव्यमानिसमा
माया "म्रानो गोमन्यनामाम्"प्रयास
हरदोनिनिम्तमा । पतंग महापालि
Imiri निमार प्रा.
सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे
पादियार्षिक प्रयोदशेऽतीते चतुर्दशे कुर्यात । अन्यया-
सांवत्सरं न वर्धत* श्राद्धं तम्र मृतऽहनि ।
इति पैठीनसिविरोधः स्यादिति हेमाद्री पृथ्वी
चन्द्रोदये च । एतेन 'न वर्धेत न छिन्चात्, शुद्देऽपि
कुर्गादेव' इत्यनन्तभव्याख्या मानाभावात्परास्ता
व्यास्थायां तु हारीतीये प्रथम ग्रहणमेय मानम् ।
पदापि निर्णयामृते •पूर्योक्तफालादर्शवचनात् म.
समामे पाइदिनप यध्यत्यनिरामा पिधुरंशेन
प्रामणान् भोजविस्या शुद्धमासे सपिण्डफ भा.
दं कुर्यात् ।
विण्यममंकात मंग्रान्ती पिण्डमयुतम् ।
अनिसंपरमरं भादमयं मामऽपि च ॥
इति वृद्धपराशरोरुरिति । तदपि गिरयम्।
न परम-जानिर्मित । "भसंकानेऽपि कर्तव्यमामि
परपम्" इति परमातापिकादप पुनः
भागमायनं पादिकाय प्रथममनिशरणं पुग्यो ।
नमंकानापना गुदमागगमुपमः गुग्यः। न
पान मियय इति,
मिनाया न मायकवितिभा
निनिरिमनिपताना Eriorit
Free ! यदारिदक पनि प्रमा
पर मंत्र म तिमति नमानि पुन

U पानिपणम्। খালাল গাণিৰিব । nari आगाम् Intra- सपा RR: निगुता। Himanामावि पनि पामा-MitraEAT. क्षमा नाम: मार्ग-मा. अविकानदार माधिमामे पति मादीमावि महधिमाको पदि भोपापमापस्मर मिन.दना सपनाको कोपिदा निकाisonपिपल एपेपर पहुना । मामा पापुमानि कालादनें- अनिरपनिमिसंपदानं च महदादिकम् । पारलाना निमामे ऽपिक याद मा व र उपाहा. "नि सानप एपरिमंस्पार्थम् । नेन तर तप सपि- दिति पापम् । चिरपमिति । सोनं १ पदान्दिकं तन्मले प्रय निति नार्यः । “संकान्निदप पुनः" इत्यने विशेषाभि. पानविरोधात् । मन्यामंमागाधारपेन तापि शिकप- हासिदेरिति । एवं पदपराशरसननार्थमार-पूर्योक्तसि। अपगताप सामान्यकर्तप्यमाभ्रमं निरस्पति-स्तरमा पमहीतिसपसमनन्तरपूर्व मंसर्प इत्यर्थः। "नास्तिवचनस्याति- पारः" इति पापादिति भाषः। एवारमा निस्पनिपित्तकरया गई पापियामध्ये कार्पमिति पधाचनकालादर्श:-अपमान्दिकं मलपासे, दिलीपापादिशुदानि योनिता परंतु निमित्तस्य नित्यत्वादुमय- बेपत्र न स्वरस इत्यत आह-कालादशोऽपीति । एतविषप पनि सयमाल पमपत्रेपप स्वारस्पादिति भाषः ।

. - कृण्डमण्डपादीतिक- इति मगनाम्यतापक्रमातगामीलाकारतिरषयविशेषा योगार-सारस्थापितहस्तमिरयादिना हेमानी मारसपुराने ७४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- दानं चेति । फाम्यत्वेन वर्मत्वेऽपि- न कुर्यान्मलमासे तु महादानवतानि च । इति पुनर्निषेधः मत्यवायाधिक्यार्थः । अन्ये तु- तुला, हिरण्यगर्भव, ब्रह्माण्ड, कल्पपादपः । गोसहस्र, हिरण्याश्वो, हिरण्याश्वरथो, घरा(१) । हिरण्यकामधेनुश्व, हेमहस्तिरथस्तथा । पञ्चलालक(२), विश्वचक्र(३), कल्पलता तथा । सप्ताब्धी, रनधेनुश्च, महाकलश एव च । इति पोडशमहादानानि मुख्यानि । व्यताकलापनियमेन तत्र महादानत्वस्य मुख्यत्वात् तेपामेवाप (१) घराचा हमी योध्या। कारयेत् पृथिवी हैमी जम्बुद्वीपानुकारिणीम् । मर्यादापर्वतवी मध्ये मेरुसमन्विताम् ॥ लोकपालाएकोपेतां नवधर्मसमन्विताम् । नदीनदशतोपेतामन्ते सागरपिताम् ॥ इति हेमाद्री मात्स्योक्तः। (२) पञ्चलालकदानं च- पुण्यां तिधिमथासाध युगादिग्रहणादिकाम् । भूमिदानं नरो दद्यात् पञ्चलालकान्घितम् ॥ श्यादिना हेमाद्री स्पटम् । (३) विश्यवकंप- तपनीयस्य शुदस्य विपुयादिषु कारयेत् । ज्येष्ठं पलसण, तदर्धेन तु.मध्यमम् ॥ तस्थापन कनिष्ठ स्यादिश्यचक्रमुवाहतम् । सम्पदिशपलाताधमशक्तोऽपि निषेदयेत् ॥ पोतारं नन प्रमनिम्यटकावृतम् । मामिमाये स्थितं विष्णुं योगद चतुर्भुजम् ॥ शपऽस्य पाद सुपएकसमावृतम् । " . । . है . बपरमा मलमासनिरूपणम् । अग्न्याधानाध्यरार्वतीयाना(१)ऽमरेक्षणम् ॥ देवारामतहागादिमतिछा मौलिपन्धनम् । आश्रमस्वीकृतिः काम्पवृषोत्सर्गश निष्कमः ।। राजाभिषेकः प्रथमश्चूडाकर्म प्रमानि च । असाशनमारभ्भो गृहाणां च प्रवेशनम् ॥ स्नानं विषाहो नामातिपतं देवमहोत्सपः। निषेपा, न तु । फरफारवतिला नागा दासीरथमहीयदाः । कन्या च फपिला धेनुर्महादानानि वै दश । इति फोर्मोक्तानाम् । तत्र कुण्डमण्डपायसवेन महादानतस्प गौणस्वादित्याहुः, सना "काम्प नैर कदाचन"इत्पनेन विरोधात् । मौसीति । पटावस्यादरपि । राजाभिषेक इति। पपरस्यभिषेकादि कम्पमाधिक न तु । इति को पुम्युक्तरपि- रामो ऽभिषफः मथपः शुदं फालं मतीक्षते । प्रत्यान्दिकस्य नित्यत्वाकालपापि या भवेत् ।। इति वाक्पन प्यवस्थापनायतु वर्पवृद्धिा-राजजन्मदिनी- एसबः, ममिपेकमाहचर्पात् । तयोचाधि निषेधः । अन्पवर्णजन्म. दिनोत्सरस्वधिक एव । यत्तु 'उपाफर्म तपोत्सर्गः प्रसाद रति पचनं, त "दशहरा नोकर्पः" इति वाक्प उपाशोत्सर्म- योः सौरस्पर नियमितत्वात्तत्मचरित प्रसबाहेप सारे . (१) मयं निधो गयानिरिक्तता। गयाप) संयंकाले य पिण्ट पपातिपक्षण। यधिमास जन्मदिन मस्तं च गुण्गुरुयोः । म स्पसर गयाभायं सिंहस्पे चपृहस्पती। पायुपुराणात | मर भादस्थ यापूर्वकरयापारापामपि निषेध नि पुषिन्तामणी । देपासत्तीधामी गयाभार १ स्थास्यमियर्धा मम भाति ।

कुण्डमण्डपादीविकत सटीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिच्छेदे- दानं चेति । काम्यत्वेन वर्मत्वेऽपि- न कुर्यान्मलमासे तु महादानवतानि च । इति पुनर्निपेधः प्रत्यवायाधिक्यार्थः । अन्ये तु- तुला, हिरण्यगर्भश्च, ब्रह्माण्डं, कल्पपादपः । गोसहस्र, हिरण्याश्वो, हिरण्याश्वरयो, घरा(१) । हिरण्यकामधेनुश्च, हेमहस्तिस्यस्तथा । पञ्चलाङ्गलक(२), विश्वचक्र(३), कल्पलता तथा ॥ सप्ताब्धी, रत्नधेनुश्थ, महाकला एव च । इति पोडशमहादानानि मुख्यानि । व्यताकलापनियमेन तत्र महादानत्वस्य मुख्यत्वात् तेषामेवा (१) घरा चान हैमी बोध्या । कारयेत् पृथिवी हैमी जम्बुद्वीपानुकारिणीम् । मर्यादापर्वतवर्ती मध्ये मेरुसमन्विताम् । लोकपालाएकोपेतां नवर्षसमन्विताम् । नदीनदशतोपेतामन्ते सागरवेष्टिताम् ॥ इति हेमाद्री मात्स्योक्त। (२) पञ्चलाइलकदानं च- पुण्यां तिथिमथासाद्य युगादिग्रहणादिकाम् । भूमिदानं नरो दद्यात् पञ्चलालकान्वितम् ।। श्यादिना हेमाद्री स्पटम् । (३) विश्पचकं च- तपनीयस्य सुखस्य विपुवादिपु कारयेत् । ज्येष्ठं पलसहनेण, तदर्धेन तु.मध्यमम् ॥ तस्थार्धन कनिष्ठं स्याद्विश्यचक्रमुदाहृतम् । मादिशपलार्धमशक्तोऽपि निवेदयेत् ॥ पोरनारं नतय भ्रमन्नम्यएकाहतम् । मामिमाय स्थितं विष्णुं योगासद चतुर्भुजम् ॥ नादयोऽस्प पाये तु देव्यएकसमानम् । रति । मरो-माभ्यस्तोपक्रमातगामी Tलाकारतिरषयपविशेषा घोगाई-शास्थापितहस्तव्यमियादिना माद्री मारपपुराणे HIRAATERIAL(१)ऽरक्षणम ॥ সেমিপা স্কিন। राप्रमाणीत कामगंध निमः ।। राजामियरपटाइम प्रनानि । सानमारम्भी ग्राणन प्रामम् ।। नाम पिपाडीमामानिपदेपमदारमयः । - नमानिया नागा दासीरपपरी पाप कपिमा अनुदानानि च ॥ नि कामोत्तानाम् । तत्र मापापसारन पादानतस्प बादिरयाः, "काम्पंरपदापन"पनेन विरोधात् । मोशीति । परापरपादरपि । राजाभिषेक इति । पापियादि पारम्पमाधिप न तु । ने कोषम्युक्तरपि- दो ऽभिषेक मपपः शुदं कालं प्रतीतते । पान्दिकरप निस्पस्वास्फालपापा भने । नेदारपन प्पबरपापनात् । यत्तु पर्पदि:-रानभन्मदिनी- अभिपेकमाइपर्याद । तपोधाधिके निरः । अन्यरर्णजन्म- सरस्वधिक एष । पतु 'उपाफर्म तपोत्सर्गः प्रसा' चनं, तद् "दशारागु नोकर्षः" इति पाप उपाकोत्सर्ग- मारस्यव नियमितरवातरमचरिने प्रमबाहेऽपि सारे भु. मयं निधो गयातिरिक्तता। नापी सर्यकाले च पिण्हं दाविपक्षणः। धमा जग्मदिम मस्ते य गुरगुरुयोः स्पतथ्य गाभादं सिंदस्पं च परस्पती। पायुपुराणाद ! मन थारस्प पात्रापूर्वकापाचाशयामपि पनि पुरुशयितामणी । देषातीप्राप्ती गयाभाई म्यामिरपर्चा मम भाति।

७८ कस्पर । परं तु सयमासनानपदपिने सन्मतममादिकादी- सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- आब्दिकचयधार्पनेऽपि ज्ञेयम् । यन्मलमासे वर्णमु- तं, तच्छुक्रगुर्जरस्तादिष्यपि ज्ञेयम् । तदाह-बृहस्पति- पाले वा यदि घा वृद्ध शुके वाऽस्तंगते गुरौ । - वत्र फार्तिकस्नानं फार्तिकस्य यत्वे तत्र चातुर्मास्यवसम- माप्तिः, पोपस्य क्षयस्वे तत्र माघस्नानं च न धारयितुं शक्यम् ! संसर्प व नाधिकमासिकम् | फालस्यानाधिक्यात् । तथा च पसंसाधिमासाना प्रयाणां समाविषयनिमिद्धयर्थ व पविधिरित्यस्य भानुलहितसाधारणविधिनिषेधविश्यकता इति न फविदोपः। आन्दिकयादिति । तिथ्यवृत्तमार्गशीर्षादेः कदाविदा- प्रिपाते ऽष्टकायादादिलोपप्रसङ्गः । एवं तन्मामीपतिथिपूर्वार्दपूत स्य ऊनमासिक तत्तिथिमातिथ्युत्तरार्दै पारस्पति । दिशी पमासिकं तु मागाधमासिकात्तत्तिथ्युत्तरार्द एव माप्नुयाद भकरणे तु स्वोत्तरस्प मलत्यातसाहित्येन सप्तदशानामननुष्ठा नापतिरिरयत आन्दिफवपनयोरेवैतद्वचनं वाच्यम् । अन्यत्र । एकस्मिन् मासि मासी द्वौ यदि स्यात तयोर्दयोः । ना एवं पशो ता एवं तिषयस्त्रिंशदेव हि ॥ इति वाक्यात्सर्वनिधीनां मासयात्मकल मिति मदनरमा रोधिनः । संग उतरीत्या कालाधिक्याभावामाष्टकादिन पातिः । निष्पदवाक्यं वेकमामलोपभ्रान्तस्प कस्स बिदापनि पातिकतया नदपपुष्यने । पशु-गतीपमार्गशीपापोमगा जस्मिन शर्थ कार्यमुक्कापनादिति, तदशुदम् । सयोगा पवादनाक्रपणेत नदयौगिरणान् । या- मामः मंशानिहानोऽपिक इति कति मिन्दागार: मंगरपतिः साग्मपविषमया पायनं जमाया। भूपिन्द्रायोगविरविहितकान्निधासन स्या.

मलमासनिरूपणम् ।
मलमास इयैतानिक पर्जपेइंघदर्शनम् ॥ इति ।
* अनादिदेवतां एष्ट्वा शुगः स्युनटमार्गये।
मलमासेऽप्यनावृत्ततीर्थयात्रा विपर्जपेत् ॥
आवृत्तती दोपाभायमानं, न तु फलमिाह पा.
'... । असति पाधफे फलहेतुत्वाक्ष.
लाहोऽपि-
नीचर घमासंस्थेऽपतिधरणगतेपालद्धास्तगे पा
दरस्यास्य मास पदि चन चलति मासयुग्मं विचिन्त्यम् ॥
इति वदेनरसिदान्ते मासपुग्मचिन्ताभिधानं, सत्वराद्धमेवेति
निष्कर्षानुसारिणः । एतानि-अपाधेयादीनि ।
ननु सामान्यतः कयं देवदर्शननिपेयः ।
अनादिदेवता मु कालदापो न विद्यते ।
नित्पास्वम्पासयोगेन सबैकादशीव्रते ।।
इति ज्योतिःपराशविरोधादित्यत आर-अनादीतिभित्र
निन्दापतितविधरापमपेक्ष्य लायन विधयेदित्यनुत्पम् । एवं
च 'परुणपाएफाप-पा'इत्यादी अरुणपत्यस्प कारकपदत्वात्मयमं
मीणातिनाऽन्वयः, पयादेफहापन्याऽन्वपातियत् अनारशामित्यस्प
नीयान्तत्वाचदन्धितस्प वर्जनेऽन्वयारमतादर्शनेऽपनारपत्र
.। यदि घ दावमहापादिपदवदनार सपदस्प यौगिकरवा-
भयमतो विशेष्यपदार्यान्वयात् पश्चादने इन्वयो पाया।सपन
सम्भवति । तदन्यपयोग्पदर्शनपदाभावादित्युच्यते; सदा अपिना
अनार तदेवतादर्शनं समुचिस्य निन्दोपपापा । अनाहतेति समस्त.
पाठेऽपि सत्समुपय इति न ज्योतिःपराशरविरोधः । नष्टभार्गये
इति । नति पालादेः, भार्गरे इति गुरोधोपलक्षणम् ।
सेपामेपर्माणापेकस्पापि पदस्पते ।
सपा तद्भवेत् कामकरूपा हि से स्मृताः।
इति न्यायात् । तदेतदाइ-नीचस्थे इति । नीषा-मकरः,
।

८० सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे मन्यासो देवयानानतनियमयिधिः कर्णवेधस्तु दीक्षा मौलीयन्योऽगनाना प्रतियमनविधिर्वास्तुदेवप्रति घाः सद्धिःप्रयमाविदशपतिगुरी सिंहराशिस्थित इति । दीक्षा-यागदीक्षा, जन स्वागमदीक्षा । तपा- उद्यानचूडामतयन्धदीक्षा- विवाहयानाच वधूपयेशम् । तडागपत्रिदशप्रतिष्ठा वृहस्पती सिंहगते न कुर्यात् ॥ दिदामीपे- गुमादित्पे गुरी सिंहे नष्टे शुभ मलिम्लगे। पदार्म ग्रनं गानां मनसाऽपि न चिन्तयेत् ।। अस्पापयादात प्रेय ब्रा- मुण्डनं गोपयामय गौतम्यां सिंहगे गुरी। कल्पागने तु गृष्णापां न तुलसीरवासिनाम् । भागा मा गौतमी गङ्गा, वितीया जाही रमन गर्यताकद नाना गीतम्या सिंहगं गुरी ॥ मंदिमामी- पारमतरानं गुमशुक्रपार पानग्यमहा दशकं पापम् । वृक्षा मियामी शिशुष तो गामायुपीयमाना । अनिषागीय पोतदनार | महारादिमा अष्टाविधानियामान वाशिमु. प्रवद्वात- ARITRA: भाजपाननiariete -- मलमासनिरूपणम् । ८१ रविणाऽऽसतिरन्या ग्रहाणामस्त उच्यते । ततोऽर्षाग्याईफ प्रोफमूर्य पाल्पं प्रकीर्तितम् ॥ ति। पात्यादिपरिमाणं प राशते- पालः शुमो दिपसदशकं, पञ्चकं चैव वृद्धा, पक्षाद् हां वितयमुदितः, पक्षमैन्द्रयां प्रमेण । जीवो पृद्धः शिशुरपि तथा, पक्षमन्पैःशिश तो, पद्धौ प्रोक्तो दिवसदशकं, पापरैः सप्तराप्रम् ॥ पधिमत उदये दशदिनानि पालः, अस्ते पक्षदि. पनि मृदः, पूर्यतो दिनप्रपं पालः, पक्षं च पृद्ध इत्प. जीपो-गुरु । अन्यत्र स्वन्यथोक्तम्-- मापवादुदितः शुफा पासप्तदिनं शिशुः। विपरीते तु पृदस्य, तमदेव गुरोरपि ॥ इति । एषांप पक्षाणां व्यवस्थामाह मिहिर:- पहषो दर्शिताः फाला पे पाल्पे पार्षकेऽपि वा। प्राधास्तत्राधिकाः, शेषा देशभेदादुतापदिति। देशभेदय मदनरो गापः- शुको गुमः मापच पराफर पालो पिध्ये दशायन्तिपु सप्तरायम् । पने हर्णपु पट् प पत्र कालान्तरस्प बक्तव्यत्वात् । गुर्गदित्यादि विसई पक्ष्यामः । फेचिन- सिंहस्थी गुरुपौ प सर्वारम्भेषु पर्नपेत् । इति पठन्ति । सिंहस्पेऽपि पपासंस्पं गुरुं पौन पर्नपेत् । अन्यत्र सिंहभागे । सिंहस्योऽपि न दुप्पति ॥ इति कपिन् ।

सटीक निर्णपसिन्धुमधमपरिषदे-
शेपे च देशे विदिनं वदन्ति ॥ इति ।
अस्तादेरपवादः काशीखण्डे-
न ग्रहास्तोदयकुलो दोपो विश्वेश्वरातये।
प्रिस्थलीसेतो पायवीपे-
गोदाषा गायां न श्रीशैले प्रहमपे ।
सुरासुरगुरूणां च मी दादोषो न वियते ॥
माणदो-तमिमित्तकारक्षेत्रपामा-दाना
निस्थलीसेतो लल्ला-
पशीमाल भानुभान्यो।
र कपिलायाम् ।
(गुरागुरागारतमोऽगिनी
प्रातिपिगंकमणे शस्तः ॥
-
मनमागन प्रसार माता-
विमानतुप्रा गुरुपुतामिन
गिनिदानानिदिने दिने ।
ममानि गुमिमागि धिमा माता
af
मात्रामे प्रगति देगानाः
THदान लादान
धनाद मिमा
xii sीमगि पनि
T
Pres at Far..

तिषिनिरूपणम् ।
८३
सपृतं सहिरण्यं च मारणाय निवेदपेत् ।
विष्णुरूपी सम्राः सर्वपापप्रणाशनः ।।
अपूपारमदानेन मम पापं व्यपाहतु ।
नारायण जगढीज मारकरमनिस्पक ॥
मनानेन पुधांध मपदं पाभियर्थय ।
पस्प हस्ते गदाप गुमरो पाप वाहनम् ।।
महः फरताले पस्प स में विष्णु प्रसीदतु ।
फलाफाठादिगण निमपधारकादिना ।।
पो पक्षपति भूतानि, तस्मै कालात्मने नमः।
फुगक्षेत्रमय देशा, कालः पर्ण, निजी हरिः ।।
पृथ्वीममामिदं दानं गृहाण पुम्पोराम।
मलानां च पिशुद्ध पापशमनार ॥
पुनमग्राभिटी तर दामामि भास्कर।
मन्प्रेणानेन पोदयात् प्रशिदएकान् ।
सामोति विपुल सक्षमी पुधपोमादिसंपदः ॥ इति ।
इति निणपतिमी मलगामनिर्णयः॥
पक्षनिर्णपस्तु-
देय मुगएः शुलपक्षा, पण पिणे विभिने।
पतिमानोगा।
म तिधिनिर्णयप्रतिाि सा दि.
अतिपिरिति।
ममा पोखरामांगन देवियोमा
परियामा परमा माया दिनारिणी ।।
ममादिपनिमारा पा शिनः पला ।
विषपातपात पर रामने ।।
भाग यानी स्वना दिया
प्रतिपादपा पानातकरया कराया पर

८४ तेन यथा- सटीकनिर्णयसिन्धुपमपरिच्छेद- द्धा घ । दिने तिथ्यन्तरमम्पन्धरहिता शुद्धा । तरम' हिता विन्हा ॥ तत्र शुद्धायाममन्दहा विदा निणीपते । सूर्यमण्डलेन सह परमसग्निकानन्तरं विका, परमत्रिम फर्षानन्तरं सन्निको वा यावता कालेन भवति, तावान्समयो लक्षणया शकणपक्षयोः प्रतिपदादितिथिपदार्थः । तत्र पक्षावुभौ मासे गुरुतणी सदैव हि । चन्द्रद्धिकरः शुक्रः, कृष्णचन्द्रक्षयात्मकः ।। पक्षत्याधास्तु तिथयः क्रमापञ्चदश स्मृताः । दर्शान्ताः कृष्णपक्षे ताः, पूर्णिमान्ताय गुलके ॥ इति पत्रिंशन्मतात् । दिन-दिवसे, न त्वहोरात्रे । प्रतिपत्ममृतिः सर्वा उदयादोदयाद्रवेः । संपूर्णा इति विख्याता हरिवासरवर्जिता ।। इत्युक्तसंपूर्णाया ग्रहः, सया अहोरात्ररात्रिमात्रान्यतरसाध्या- न्यकर्मसु उदयास्तमयव्यापिन्या अपि । अहःसु तिथयः पुण्या:कर्मानुष्ठानतो दिवा । नक्तादिव्रतयोगे तु रात्रियोगो विशिष्यते ॥ इति वाक्यात-अहासु यास्तियस्ताः पुण्याः । दिवत्र फर्मणामनुष्ठानमित्युत्सर्गात् । "पूर्वाह्रो वै देवानां, मध्यं दिनो मनुष्याणाम्, अपरामः पितॄणाम् इत्यह गेष्षेत्र देवादिकर्मवि. पानात् सूर्योदयं विना नैव स्नानादिकक्रम इति । स्नानं दानं जपः श्रादमनन्तं राहुदर्शन । आसुरी राविरन्यन, तस्मात्ता परिवर्जयेत् ॥ इति सामान्यतो रात्रिनिषेधाच । मातः संध्या युधः कृत्वा संकल्लं तत आचरेत् । इति सामान्यतो दिनारम्भे एव संकल्पविधानाय | *असं. देहादिति । अयं भाव-विधिमनुष्ठीयमानस्य विधेयस्यायुदः

तिषिनिरूपणम्।
-
--
सत्र सामान्यता घेघमाइ माधषीप पटीनमि:-
पोनुले प्रमेयं तिपिदय की, सत्करणेनेव शाम्राथमिदगुगानुगंधे.
न मघानाहरन्पाप्यत्वादिति मन्दः । न च पूर्णायां नियो।
तल्या एकस्यादिति निधेि तु फालविगं कर्मफरणस्थानहतुन्वं
प्रमेयम् । यदा कदापि नकाले फर्मकरणेऽनानपायन
सदैव तत्काल तावापानिधिनितिमिदः । तदुक्तम्-
निवि कालमादाय एनिर्विधिनिषधयः ।
विधिः पूज्पतियो नत्र, निषेधः फालमाः ।।
विधीनों प्रपना नाप कर्मानुष्ठानयोग्यता ।
निषेपस्तु निस्यारमा कालमात्रमपेक्षन ॥ इति ।
नन्वपि सन्देहः । कारण निपिगमपा पानानु-
पपोगान् । पदा कदापिचरकाले निषिष कर्मणोऽनुष्टातुं शक्यस्यान् ।
मत्यम् । मध्याहतपातपतया सन्देशःनिधीना विधिनिया.
द पर तय गम्पंदन पमा निमित्तमलती । उपपदारप.
तिना कारकरिभक्तपलीगावान् } "यसन्ते यम" स्यादीत
मतिनिमिरा नमिशिफालिगिरा निमित्तमममी पपा TRAI.
दे: फेवलार मदेष सत्कर्मकरणं म्यादिति पीपात् ।
पन केलनिमितस्थम् । तस्पिकाले निमित विदिने कालाका
विशेपासमानुपस्थिताय नात्यापि उपेयरसाद ! का.
पादिकासस तु रणनिमित्तापम् । ताप गरमा दी.
पाश्रिादादिफारस्यासम्भषेन तातिरपालापशावाद ।
रविरादिनिमिनारलानादी नितिभूनापोंदपारा, .
रणनिपिशोपचारातिनिध्यात निपिनोतरकाप पसपना.
दाह योध्यम् । नदेई सपनामापतष समिपंधाना ना.
कालिका
आपोपोइपिनाने दनारनगुने ।
माने'पपरणे तयारयापिनी तिथि

- रतियायपि तत्तिपिनिनिदाना तेशामननुष्ठानं स्यादिति तयार रिति । तादृशेन रतिया निषेधारसकः। सत्यम् । साकल्यवचनी वचनेन चानुष्ठेपानामेव कर्मणां ग्रहणम् । एवं च तदपाद पनपने जयोस्तु तद् दृष्टान्तविधया । न बननुष्ठेययोस्तयोः साकल्यानं मीनियमिमाणे- पनिनिम्।ि प्रिभिमुहागि मामsif मनः । इति । हेमाद्रिमदनाशादी बिमुहाउगुना उदिने देगा मानो लिगं नागमित रो। लिमुह विममा निगियोः ॥ पन्नादी ग गादी ग प्रणेनलाग । प्यतीगन मेपली मालगामिनी क्रिया ॥ इत्पम्पमैयुनदन्नधाननिर्माण तात्कालिक गर्गम् । नम ৰাষনাথগিয়াসাসিনালি শিথিলা पिति वाच्यम् । यतस्तत्तत्कर्मकालभूताहभागविशेष तत्तिध्यमायर तनत्कर्मानुष्ठानार्थ मास्यवचनम् । न च तस्य निधिषु प्रति "स्नानदाननपादिपु"इति आदिशब्देन दानाध्ययनकर्मसु इति बहु अभ्पादित्रयस्योपादानं सकलनिषेध्यानामुपलक्षणम् । जननमर भवर्तते। न च जननमरणाभ्यां तनिमित्त कर्म गृहानाम् । तथाविध साफल्यस्येष्टत्वात् । जननादिग्रहणं च तत्तत्तिविशेषाधिकरणको त्पादनादेरुपलक्षणम् । तनिमित्तककर्मणः साफल्गस्येतत्त्वात् । * पक्षमयेऽपीति । अत्र पूर्वया तिथ्योदपादुत्तरम्, . तरया चौदयात्पूर्व त्रिमुहत्तर्या वेध इति नार्यः । वैधस्य दिनमानसाध्यत्वभापत्तेः । तस्य ताशसाध्यत्वे मानम् - "उदिते दैवतं भानौ" इत्येव । उदिते इति । उदिते मानौ यद् द्विमुहर्त सदैवत-देव- फर्माईम् । अस्तमिते--अस्तं गन्तुमारब्धे यदहनिमुहूर्च तब पियं-पितृकर्माहमित्यर्थः । अह इत्यन्वयादस्तमिते इति आदि. . .

तिधिनिरूपणम् । इति विष्णुधमा निमुहर्नत्यं धानुकल्पः । दिमाहर्ताऽपि फर्मव्या पा लिपिडिगामिनी। पणि कः। "पक्षोऽपि"इतिवैधिकाप्रिमुहसंपन्धन वैपोक्त- निपानिमुहसा वाचनिकम् । पापास्तु सदाधिक पाप. साम्पादिति । द्विमुहर्स सवस्य फथं निवेश पाह-r. मुहूर्तस्य पेति । अनुकल्प:-स्नानदानादिविषय इति तदर्पः । न च पायाचिमुहवस्थापिकावे मानामारा दिनहरवं नानुफर इति वाच्यम् । पौर्वाधिकास्तु तिपया देव कार्ये फलादाः । इनि पृदयावाना বঙ্গমাধ্যমগবনূহ- हमरतात। “मातः संकल्पविदा नि विमहामफापमा- प्लासिमापास्तिव "पा पय विहितः फालपमेनात्यो. संघ मापामा अपि पसरा रिसागो पाम युक्तराम যায় নি অনবন্ধঘোষনা দিলো বনুষৰব। पौस्विमिरापहामिनि पापिहनने छग पदम्तिा पस्तुतस्तु पादयेऽपानि पदि पूर्ण निषिपुराणियप. प्रिभिहमर्पता एर सप: (१पंडिया इति प्रा. पोत, नदीत निर्सि अपि हप्रियारतिमा पर पy त्यः । नया सत्र पुग्मा गान्पादियुपपोगिनपा विस्वनिशियतिथिट्रयमापदाप पंपायगिर: गिनी. किमया विभागोनपाप पबिपिन्नानपि. समानता समानुपयोगात् । ofदगृहाऽपीनि। () पाप विप नाप सादा Trian farmirat Ram Rife griaeo. भएप mins विदा ति r .

पूर्वाऽयी मूल्यस्वामित्यन्ये । यिन्या त्रिमुर्तग्राह्यतानिषेधस्तदन्याया सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- इति दक्षेणापि शब्दोक्तः । अयं घेधः प्रातरेव । सा. यं तु त्रिमुहतो घेध एव या तिथि समनुप्राप्य यात्यस्तं पद्मिनीपतिः । सा तिथिस्तहिने प्रोक्ता निमुहनैव या भवेत् ॥ इति स्कान्दोक्तः । दीपिकापि-'त्रिमुहूर्तगा तु सक ला सायम्" इति । यानि तु- प्रतोपवासस्नानादौ घटिकैकापि या भवेत् । उदये सा निधि ह्या विपरीता तु पैतृके ।। इत्यादीनि स्कान्दादिवचनानि तानि येयानरापि त्रिमुर्ता न कर्तव्या या तिथिः सयगामिनी । इति पूर्वार्धम् । अपिशब्देति । तथा च शन्दावयान प्रिमुतत्यागे दिमुहूर्तग्रहणे च तात्पर्य, वि. न्तु दिमुहूर्तत्वस्यानुकलत्वे इति । अयं निधो न त्रिमुर्तम्या- मिसाधनाप, किन्तु चतुर्थमुहूर्तस्पर्शिस्वविधित्सपेति त्रिमुर्नया- साधनासापकः, निषेधस्य प्राप्तिपूर्वकस्यादिति तस्यापुरुषा- पितीतरे। नदिनवार्य यगारांच्यानयस्यानिया मवाद सायमा दिमुनवपनु कल्लोऽस्तु इत्यवाह-पामिति । शारा, पां प्रायानमृदयमः गान स्थापिगुर्नगा। धान्येषु सर्वेषु गम्पूर्णाना विधाः ।। पति विद्यारण्य प्रदेश विधय मायन प्रिमुत्तर - मानमूनवनियामम्मा। नगी । "ववानर द्वादशकपा नि : * থানা “বহায়া মন কানে ধন- रवि, राठो मानिमित्रो दशनि ग्यादि विमाना- । সনানান। গাথাব্যথা বিদ্যামাগি নিখিবিগণ ধৰিবঃ- নামী দামি নিঃস। সাপ্লানানিব্যাগ লিখিমুল। ই শব্যর্যপিপণিনিগুপমা সপ্ন মঘা সিবিবস্থমাসাবিনা, মা। থাগা বা গালাগাবি নি । বা মাগি , amয় স বাদ । ধাপ। গণপ্যাথোলা বাপ- গান।মাধবদীনা নিয়া আমাণ হয়, মনিমূনাধন্যথায়গবন না। ৫াষা বৃথা। না-থা: -।-৪)। গাবিন। এখন ব্যাথা। এগামাতাল। ৪ বাখরখা-ঘধৰণ, মন- বি-স-মম। সধহস্থ্য থাকা লাগা খাদাভাষ্যণণা । লগাখরখায় আমিঃ মহাগন। না এখাস জনগg । অথবা না বাসনা। যধি, খিণা খ্যাৰ বৰ।। নই । ( ময়া। যগfলখ। না জাগল। মুখখা ) , লিখিitধান এ ৰ, নয়া লাখ ২৫ জা । অখা যাওয়ায় অংশ না ? * ম ম ব আমিং (ki at, 1 আম। আম যা হাএ ঘ} . খান। খু বংশ , sig}} *কা ।" ০ ८८ च तात्पर्य, . मेन्यस्वमित्यन्ये । सपिण्यां निमुहूर्तावतानियस्तदन्यता सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- इति दक्षेणापि शब्दोके । अयं घेधः प्रातरेव । सा- यं तु विमुहतों वेध एच *यां तिथि समनुप्राप्य यात्यस्तं पद्मिनीपतिः । मा तिथिस्नदिने प्रोक्ता त्रिमुहूव या भवेत् ॥ इति स्कान्दोक्तः । दीपिकापि-'त्रिमुहूर्तगा तु सक ला सायम्" इति । यानि तु- ग्रतोपवासस्नानादौ घटिकैकापि या भवेत् । उदये सा तिषिर्याह्या विपरीता तु पैतृके । इत्यादीनि स्कान्दादिवचनानि तानि वैश्वानराधि- त्रिमुर्ता न कर्तव्या या तिथिः क्षयगामिनी । इति पूर्वार्धम् । अपिशब्देति । तया च पूर्वार्धेऽप्यति गन्दान्ययाम त्रिमुर्तत्यागे दिमुर्तग्रहणे न्तु दिमुहूर्तत्वस्यानुकल्लत्वे इति । अयं निधो न त्रिमुर्नया मिवापनाय, किन्तु चतुर्थमुहूर्तस्पर्शित्वविधित्सपेति त्रिमुर्तव्या- नद्राप्रतासापकः, निषेषस्य माप्तिपूर्वकत्वादिति तस्यामुयस नन्दिनवाक्ये ययासंख्यानयस्यानिमित्वात सायगी दिमुनवमनुकल्पोऽस्तु इत्यग्राह-- पामिति । धारा यां प्राप्यानमुदत्यः मा चेन स्याप्रिमुहर्नगा। परन्तु सर्वेषु मम्पूर्णानां विदुधाः ॥ इनि विष्णहस्ये उदयविषयमावन त्रिमुहूर्ततापूर्ण सोनदिमानवनिरागम्मा । नगरे । “वानरं वादशकपालं निगेन् । भाष याम्नाय "पदामपानी निगायन परमेय रापियातिािस्पिनी दशानिया पिनीतरे। निमुना मलमासनिरूपणम् । ८५ रणन्पापेनावपय स्तुत्या निमुहर्तप्रशंसापराणि । नधिविशेष पेधषिशेपः स्कान्द- नागो द्वादशनाडीभिर्दिक पचदशभिस्तया। भूनोऽष्टादशनाडीभिपयत्युत्तरांतिथिम् ॥ इति। अपं चोपवासातिरिक्तपिपय इति पक्ष्यते॥ इतिषेधः।। सम्र सर्या तिधिपदहःकर्मकाल पापिनी, सैप ग्राया। फर्मणो यस्य यः कालस्तकालव्यापिनी तिथिः । तपा फर्माणि फुर्वीत, हासपूरी न कारणम् ।। फलदष्टाफपालायुक्तम् । तत्रोत्पविशिष्टवादशकपालावरुद्ध उत्पन्न शिष्टानामष्टाकपालादीनां निवेशे वारपभेदः स्यादतो ऽवयवदारा. जयविभूतदादशकपालस्तुतिराश्रीयते तददित्यर्थः । अवपक:- एकपटिका । नागः-पञ्चमी दिक्-दशमी भूता-चतुर्दशी। *उपपासातिरिक्तति । "सर्वकारवेषोऽयम्"इति वाक्यात् । कर्मकालेति । फर्म पद्विधम् । उपास-एकभक्त-नक्त-भपा. चित-अत-दानभेदात् । अत्रोपवासे अहोरावस्तत्कालः। तस्याहो. राधामोजनसल्परूपत्तात् । तदहोराबावधि मदितीयभाजना. भावविशिष्टं मध्याहभोजनमेकभक्तम् । तादृशं पदोपभोजनं नक्तम् । अयाचितलभस्य ताद सोननमयाचितम् । वैष्वपि विशेष्यसि मध्याहादिः, विशेषणांश चाहोराध एव फालः । एवं दानप्रतयो. रपि मातरादिः। तसत्कर्मणि तयापिनीसर्यः। तया फर्माणीति । तत्र कालस्पानुपादेयत्वाद् पधा तत्त. सिपिपरित्यागेन फर्म दुष्करं, तथा तत्तदर्भागपरित्यागेना. पि । अन्पया "पारजीवमनिहो जुहोति"इति यात्रजीवका- लात् मातरादिमागं विहापापि अमिहोन येतति भावः।फर्मकाल. च्याप्तिधा । साकल्पेन एफदेशन या । सापि पुनर्देषा । पूर्वेरेव, परेपुरेवेति । एषु पक्षेषु सब प्राधा । दिनपे समाप्पादौ वाद- ૧૨ । वर्तितेऽपि कर्पकालशाने सन्देहानपापान, दिनदये तदन्यासी सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छदे- इति विष्णुधमोक्तः । दिनदये तव्याप्तावन्याप्तावक- देशव्याप्तौ या युग्मवाक्यान्निर्णयः। तस्य पूर्वाऽवाध- नोपपत्तेः । कर्मकालस्य प्रधानाङ्गत्वाच । युग्मवाक्यं तु निगमः। *दिनदये इति । युग्मयाक्यात्, खादिवास्यात्, शुशादि पाक्पाच। नन्वस्तु कर्मकालशास्त्राद्हासदिशास्त्र(१)दुर्बलम् । एक दिन एव तत्सत्वेनासन्देहात् , 'हासद्धी न कारणम्'इत्युक्तः। न तु युग्मशास्त्रम् । तथा च तेन कर्मकालशास्त्रयाघो दुर्वार इत्यत्राह- तस्येति । अयं भावः-तनकर्मसु विहितायां तत्तचियो स. ण्डायां संदेहे सति निर्णयार्थ युग्मराक्यादित्रयमतिः। तिष्पा दिविधिपत्तिसमकालमेव च मातरादिभागविधिभत्तिः । प्रयो- गविधिना कालस्योपादेयत्वात् । एवं च तेषां प्रयमागतत्वाद सचत्कालीनातिथिलाभे तस्यां तत्तकमणि न संदेहः । एतदेव फर्मकालशास्त्रेण वाचो भङ्गया वोध्यते । ततश्च कर्मकाल एवं मवर्गको, न तु हासद्धयादि । दानवतयोरपि "पोवाहिकास्तु तिययः" इति कालविशेषतत्त्वेन स एव कर्मकालः प्रातः । 'झासटदी न कारणम्' इत्यत्र हासद्धिपदस्य युग्मायुपलक्षण तया युग्मादिशास्त्रं सर्वादिशास्त्रं च न कुत्रापि पुरस्ताव वृत्तिमपोनकम् असंदेहादिति । पत्र फर्मकालानुरोधेन निर्णयो फरः दिनदये कर्मकालव्याप्ती, साम्पैनैकदेशव्याप्तौ च प्र: फर्मकालशास्त्रोदासीन्येन संदेहतादवस्थ्यात् तत्रैव विषये । रशास्त्राणि निर्णायकानीति युग्मशास्त्रादरुपरिष्टादेव प्रतिः । वैषम्यण देशव्यानो तु माधिरपानुग्रहीतकर्मकालमाखादेव संभ. पनिराम इति । एवंघ (१)"बादः" इति मुले पापमा शाल! .

लिपिनिप्पणम्। पुग्माप्रियुगमनानां पयमुन्गो सुरन्ध्रयो । पण बादशी पुणा पतुर्दश्याप पूर्णिमा ॥ भनियमावास्या तिघ्योर्युग्मं महाफलम। एमपमं महादाप, हामि पुष्पं पुरा कृतम् इति । अब रन्मान्ता दाहिनीयादिनपम्पन्ततिधिषा. एका । :-एकादशी मिपा हप्तीपापुता, माप मिनीपायुनति मप्तयुग्मानीत्यर्थः । इदं शरूपक्षे Krमामनिपपुरमस्य पूर्णिमायाम व सरवादिति के. दिवरात्रि पर एफर लिपी गतम् । तस्पामुभपयोगिन्यामारभेषद प्रतं नी ॥ इति । विसपापिनी या पासर पूष्पा सदा तिपिः । इत्यादिकं कर्मकालशास्तमिदायकमेव । पदा तिपिरेकर दिने रायोगिनी, अन्यविधामाशयोगिनी, रात्रिमाप्रयोगिनी या सदा जोरावसाध्ये उपरासादो अस्पतरपारयोगिनी स्पषलोमप- योगिन्पा ए(१)पापः फर्मकालशासाच प्राप्तः । महाफलं- दलिपिकवततत्कर्मफलदा । व्यस्तम्-अन्यथा कतम् । म. हादीपम्-फर्मगुण्यकारि । "सप्तेति । पुम्पगता पूर्ण तिषिरुवारविदा उदयपा पिनी, उत्तरा प पूविदा अस्तमयव्यापिनी प्रादपत्र ता. पर्यम् । अमेति । दिनापदिकयुग्पस्प पादपवर्तित्वाद स्यागः । अत्र माहचस्प नियामतमपुक्तम् । तस्प स. प्रिदिरूपतया स्थानावान्तरभदत्यामुरुपरपा पक्षपाति- शिवाचिहितीयादिपदश्रुत्या पापात । तदुक्त-"श्रुतिलिजाय- करणपानमपाख्यानां पारदर्पित्य इति । (अ०३ पा०३ स.१५ ज०)मत एक साजिशाखा ओमित्पतदारधीपमुपासीत"इत्पने. (१)पदणम् रति शेषः। Fr मोहीयस्प वेनि पूर्वपक्षो मुख्यत्या सामान्यवाचकोनीया अमेति पूर्णिमामाच गुरुपक्षलिद्रष्टव्यमा तत्सविशेषता "वनियमहितीपा म्पात्"इत्यादिभिरित्यय: । यदि यी संपन गायतुदिनदयरात्री प्राप्त परषिद्धय चतुर्थी गणना मंग मासे इति ग पादान् । अन्यथा कुणा पग पर्यादिनि वाम् । “ग जुहोनि, नेन" निनिदान गम्मादममापनमतः रोगी Minire पातपति होममारनम्बमानुमानिलि श्री मनिया मापारा tir सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छेद- चित्।तत्वं त्वमा प्रतिपद्युग्मात् कृष्णपक्षलिङ्गार पर व्यपरमिदं तत्तद्रिशेपयायः कृष्ण तिथिविशेष यते इति । दशमी तुक्ता पुराणममुचये- मंपूर्ण दशमी कार्या मिश्रिता, पूर्वयाऽयवा। इति। संपूर्णे-शुक्लपक्षे । प्रयोदशी तु सुमन्तुनोक्ता- कनन्याखोक्तगुणरुगीयारुपभक्त्युपासनं, समिभिरिनामा स्पा नसामान्योपस्थितेस्लाण्डिशालादिसर्वशासोद्गायोपासना निरस्ती प्रमपीमामायामित्यभिप्रायाना-सर विति मापातामुच्यते, ना कर्मकालशासीतरप्रतिना प"गादिना योगने इस्यः । कृष्ण इति शुमोपमाण गण इति । प्रहमादिः संपूर्णेनि पाठः । संगणे , सामान प गुमास इत्युक्तपाययम् । पुना न पिता यस्मादिनि गा मानो मुपी। दिया । यतः मा मनोमनी मोऽगिरेगा , अन्यमापनालयादानArt for मन । नयायति योin सुरमEिRE AM

तिधिनिरूपणम् ।
प्रगोदशी तु कर्तव्या द्वादशीसहिता मुने । इति ।
कृष्णपक्षे त्यापस्तम्प:-
मतिपत्सदितीपा स्यात्, द्वितीया प्रतिपशुता।
चतुर्षी संयुता पा र सा तृतीया फलमदा ।
पचमी प प्रकर्मपा पथ्या युक्ता तु नारद ।
कृष्णपक्षेऽष्टमी पैघ कृष्णपक्षे चतुर्दशी ।।
शुगरा तिथिमाया यस्पाम यूदितो रविः ।
कृष्णपसे तिपिया यस्यास्तपितो रविः ।।
इतिशुमकणवारपपेर तप पवस्थापन तु तुल्पपदिकल्पः ।
उदापाने त शाया पुरुषा नियापिका।
इति शपिरछाप्रपणानीचित्पात् । एवं प संपूर्णे इति पाटोऽपि
पोपः । एमाले दमपी परविदा, अपा-पक्षानो क.
पणपसे सा पूर्वविदित्याद इति ।
प्रतिपदिनि । दंप सामान्य तदिपिरोयम् ।
एवं प पत्र परस्परविन्द पुरावपट्यं मामोनि, पया हतीया.
पाम् । पर "रम्भारपा पपिरा "स्वादिषा पर.
पापम् । पत्र प तारशं न पण फिनिदारित, नर
शोतं मण पथारकम् । विरुष्पग्मपापपारिपप
सलदिपयेऽपि तप निप्पर प्रष्टस: 1 न प पाण.
सर पुग्पायसिसमये सदिशपराधिसम पा
लोन परत! मायुगादी पूरा उपापिया.
पायरन (२)परस्प, उपरस्पा रिनामापरेन पूर्व परो.
भात् । एवं "तिरसदिना"इस्तरमशतिरमऽरि । अाएप
(UTrगुणभूनामा' पप ।
(२) rrent afirman एवं पाए '.
गोutur'रयरपरपोरोपा।
-

निरासात् । न च 'कृष्णपक्षे तु' इससतं युग्मानिवारपवत् 'प्रदिए सटीकनिर्णयमिन्धुपथमपरिच्छंदे- पूर्व विद्धा प्रकर्तव्या, परविद्धा न कुत्रचित् । दशमी चे प्रकर्तव्या सदुर्गा बिजसत्तम । पष्टयष्टमी अमावास्या कृष्ण पक्ष त्रयोदशी। एताः परयुताः पूज्याः, पराः पूर्वेण संयुताः ।। इति । यत्तु व्याघः- खा दर्पस्तथा हिंसा विविध मिथिलक्षणम् । खर्यदपी परौ पूज्यौ, हिंसा स्ात् पूर्वकालिकी ! इति । खर्वः साम्यं, दो-वृद्धिः, तयोः परा - हिंसा-क्षयस्तत्र पूर्वेत्यर्थः । एतच्छादादि विषयम्। देवपित्र्यसाधारण्येन प्राप्तमौदयिकत्वं दैवे कर्मणि संप्राप्ते यस्यामभ्युदितो रविः । सा तिथिः सकला ज्ञेया पित्रथै चापराड़िकी । इतिपरिसंख्यातमिति कयं दैवेऽस्तमयतिथिग्रह इत्यपाकृतम् ।। करीत्या देवेऽप्यस्तमपतिथिधौव्ये शुलकृष्णसामान्येन पिट आपराङ्गिकन्वं तेन विधीयते, तत्स्तुत्यर्थं च पगमाव। त्रिदोपपरिसंख्याऽनुपगमाव। उत्तरेऽहद्विराचस्प गृपने' इत्यौत्तराहिकस्प पोडशिग्रहस्य अङ्गिरसां द्विराचे वैखानस पूर्वेष साम भवति, पौडइयुत्तरे" इति परिसंख्यानान सर्वद्विरात्र पोडार ग्रह इति प्राप्तस्य त्रैदोप्यादेव वैखानसस्य विध्यर्थवादलमुपेर- सद्वितीया' इत्यादेरपि शुरुष्णपक्षसाधारण्यादिति वाच्यम् । ५ रिरोष्यातस्य कृष्णपक्षविपपत्वात् । एतच्चाग्रे वक्ष्यते । अपस्थिति । यदा युग्मवाक्यं प्रवर्तते, तदैवास्य प्रय सन्देहो दुरि इत्याशयः । मादादीति । कर्म विविध पिश्यं च । तर खादिवाय पिपविषयमित्यर्थः । एवं . देवौदयिकत्वोक्तिरित्यु तिथिनिरूपणम् । अदितीयादिकयुग्मानो पूष्पता नियमादिपु । एकोद्दिष्टादिवृद्धवादी हासद्धादिचोदना ।। इति पासोक्त नियमादिपु-मतदानादिदैय फर्मसु । एकोदियादितिषिद्धयादाविस्पर्धः । युग्मादिवाक्पस्य देवरिपपकत्वं वनितम् । सदाह-~-दिती. पादिकनि । नियमो-वतम् । आदिपदं मादृश्यात्सादेवकर्मपर- •~ देवेति । हासवृद्धयादियोदना वादिरापम् । ननु सादापिति दिपदपयुक्तं दियादस्प तिथ्यमयुक्तवादत पाह- एकोद्दिष्टादीति । अय हासदी चन्द्रहासन्युपलक्षि- सकृष्णशुलपक्षी सोदना-रामकृष्णपाधीन:-शुमपतियः (१)उत्तरा, कृष्णपक्षतिषिः पूर्वेति निर्णयः तत्र एकोरियादि- मापारिक पिश्य, शादि-पौीतिक पिऽयं विपप इस्पयों ऽस्तु पापराठिकपिध्ये तु पक्षयेऽप्यस्तमपपिनी विविधा । पपारतं सविता याति पिमरतामुपासो । तिषि, तेभ्यो ऽपराही हि स्पंदचः स्वयंभुरा। इतितममिगदरूपवारपशेषादिति पेध । यतो देवेषु पुमरा- सपमेव निर्णायफपिति नार्थः । तदपिपपे गुलाणवारयः, युग्मरापं देविषयमेवेति । अत एष पथादेऽपि शु. छायमेव पिध्ये एव निर्णायकपिति मायः, तस्य देऽपि म. -ति सहमादिचोदनाशम् लपणापतेष । पस्तुतस्तु भस्पषस्थामा पूर्वोत्तरतिपिपस्याए पर- । तर पि न माने । एकदिने पास तर, पम्पेन गाविस्पेन, साम्पेन तयासी- नयासतदरपणे वापरतापराल्पासिया दि. (१) उत्तरतिधिषिदेषः। एवं पूर्वमावि पदम् । - स्प निर्णायकत्वासंभवे एक, नान्यथा । तस्य कर्मकालसमत्वाद ।। । उपरभाग इति कुनपपूर्वार्दोपक्रमिण एकोपिष्टस्यापि ताशा समाप्यतेन सदवाद । अन्यया गुरुपक्षे कृतपपूतापक्रयिका इत्युक्तः । उपक्रमे रोहिणलाइन निषेधना चाननापक्रमकार, इतिवेदकोदिष्टमात्रविषयकत्वं स्यात् । अत एव दृद्धयादी- द्धयादिप्रयुक्त संशये हासदृद्ध्यादिचोदना-शुलकणवाक्यमित्यपि | नार्थः । तिथिरखण्डत्वभिन्नस्प वृद्ध्यादेः सन्देहोत्यापकताया अने/ कर्मकालेनानिर्णये ययुग्मशाखस्य निर्णायकत्वमुक्तं, तत् तदुपकर মনিগৰিনাম- কঙ্কনস্কায়াশা ও কামাস সদ্য फारममकालगा तु निमिया, युग्माद। इति दीपिकोगः । यानि तु- वायपरशेन तस्यासनात् । नापि "गयाऽस्त महिला याति इत्यादरापराधिकापऽयविषयवान् माध्यालिफादिपियेऽन्यतम्या पत्तिः । "उदिते देवम्"इत्यादिसामान्यायशादपराज्ञी पार्षणस्याप्यसवात् । शुरूपक्षस्य पूर्वाह श्रादं कुर्याद्विचक्षणः । कृष्णपक्षापरा तु रोहिणं तु न लायेत् ॥ एवोच्यते, न तु रौहिणे ममाप्यत्यम् । येन आरभ्य कुतपे श्राद्धं कुर्यादारीहिणं युधः कान्तिकत्वाच्च । दृझ्यादीत्यादिनालयसाम्यग्रहः। एतच्च कर्मकार: शास्त्रायाधेन खर्वादिशास्त्रप्रवृत्तिः युग्मादिशात्रवदिति बोधनाए। एकोद्दिष्टादीयादिना पार्वणस्य यज्ञोपवातिवादिदेवधर्मकस्प दै- वश्राद्धादेव पिव्यस्य ग्रह मित्तफादं तदादिः वादग्रह इत्पपाकृतं, लक्षणापत्तेः । *कर्मकालेति । एवकार .

९७ तिथिनिरूपणम् । यांतिथि समनुप्राप्य उदयं याति भास्करः। सा तिथिः सफला ज्ञेया दानाध्ययनकर्मसु ॥ इत्यादीनि तानि त्रिमुहर्तादिस्तुतिरिति निर्णयशैली। यो यस्य विहितः कालः कर्मणस्तदुपक्रमे । विद्यमानो भवेद नोदितोपक्रमेण तु ॥ इति बोधायनवायचाचेति चितम् । यथा साम्पेन एकदेशपा. सौ पत्कर्म मध्याहादावेवोपक्रम्य समाप्यते, तर कर्मोपक्रपयोगि- मी युग्मशासवापश्वेत्यर्थः । दिनये कर्मकालव्याप्ती तदस्प- शे वा पूर्वमेवोपक्रम्प मध्याहादावनुष्ठीयमाने कर्मणि गाम्येन त. 'देकदेशस्पर्शेऽपि पुग्मवाक्यात सर्वादिवास्यादा निर्णयः । तत्र कर्म- फालशास्त्रेण निर्णतुमशस्यत्वान,यो यस्पेत्युरक्रम्प सदुपक्रपे इत्युक्ते. रामपा तस्मिन्काले, तस्य कर्मण उपक्रमे-तत्कालीनतरसंकलो इत्पर्याचदमवृत्तेश्च । उपक्रमः-सनमः। “सङ्कल्पो बनसप्रयोः" रयुक्तः । इत्यादीनीति । आदिना यो विषि समनुमाप्य अस्तं याति दिवाकरः । सा तिथिः सफला या स्नानदाननपादिपु । इत्यादिसताः । प्रिमुह दीति । भादिना फेवलौदापि नप्रहः। वस्तुतस्तु विमुहूर्खादिस्तुनिरिस्पस. " । पनपनपोरदपास्तमपगलतियः साकल्पमतिपादकत्वात् । नेपादनं च प्रमाणान्तरेण त्रिमुहर्षायास्ततो न्यूनापा स्पा उत्तरस्पा या तिथवर सिदेचदर्भागे तव फर्मानुष्ठानार्थम्, न तु पुग्मादिवाक्यारिप- अपि तिरेतदारयशाः । पिमहादिवपात् । घ पराभूतापास्तिपः फर्मसङ्कल्पकालेऽभावस्तत्रापि क- विपिपलबोटेखः पलनिस्तदधिकरणस्वरुप सतिपियो- - । नैमित्तिक मणि न निमित्तानियेण्डेयः । तस्या प्रतस्वरूपं भक्तपदे तदोजने लक्षणोपगमा । द्वितविभाजनामा न नियमपदार्थः । तस्यैककेवलाद्यर्थत्वात् । नापि ब्रह्मचर्या सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- *दिनाघसमयेऽतीते भुज्यते नियमेन यत् । एकभक्तमिति प्रोक्तमतस्तस्यादिवैव हि ॥ सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्यात्सर्वधर्मवहिष्कृतः । इति व्यासेन लेखाप्रभृत्यथादित्ये त्रिमुहूर्तगते रवी । प्रातस्तु स स्मृतः कालो भागवानः स पञ्चमः ॥ सवस्त्रिमुहूर्तस्तु मध्याह्नस्तत्समः स्मृतः। ततस्त्रयो मुहूर्तास्तु अपराह्नो विधीयते ।। पश्चमो दिनभागो यः स सायाह इति स्मृतः। इति पराशरेण चोक्तेः । *दिनाति । भुज्यो-भावे लकारी भोजनं तदर्थः । यदिति क्रियाविशेषणं, न तु कर्म । तथा च ५ भोजनं तदेकभक्तमित्यर्थः । एक द्वितीयभोजनाभावविशिष्टं मोग- साधारणविधिनैव तल्लामात् । किं तु ग्रासप्रपन्यूनत्वम् । अष्टौ ग्रासा मुनेर्भक्ष्याः पोडशारण्यवासिनः । द्वात्रिंशत्तु गृहस्यस्य अमितं ब्रह्मचारिणः। मक्रममाणपिण्डांस्तु असेदेकफशः पुमान् ॥ इत्यास्पममाणसंख्यायो दिनाईसमये ऽतीत मुम्पने नियमेन पद एकमुक्तं तु तस्मोक्तं न्यून ग्रासत्रयेण तु । इनि देवलेन तदुक्तः । एकभक्तपर्याप एकमुक्तम् । एक भोजनामिनि व्युत्पतेः । तत्र निपयो ग्रादिः सामान्यरि विधिलापः । वस्तुतस्तु अपायिवान पासिकोपवासमभावन मोनोवामान्यारस्पतालतरूपता स्यादती निपमपदम् ।। , पामानि तदर्थः । तारामाननस्पाटप्पादिफलादिभिः निसके मोन

एकभक्तनिरूपणम् ।
इति स्कान्दोक्त पोडशसप्तदशादिदण्डा मुख्यः
कालः। दीपिकायांतु-मध्याहान्स्पदले त्रिभागदिवसे
स्पादकभक्तम् इति । ततः सूर्यास्तपर्यन्तं गौणः । 'दिव
हि' इत्यस्य वैपर्यापत्यैतत्परत्वान् । अन पूर्वेपुा.
प्तिः, परेयुः, उभरोधुयाप्तिः, तदभायः, अंशकाप्तिः ।
तत्रापि साम्यं पम्पं पेति पद पक्षाः। तत्रायपोरसंदेह
एव, तृतीये तु पूर्वेऽहि गोणमुख्यपाः सत्यात् पूर्ण.
इति माधयः । युग्मयापानिर्णय इति हेमाद्रिः।
सम्भोन न प्रतिग्रहानुशामसः प्रमचर्गवत्तवित्तरपि सामान्पवि.
पित एव सिद्धः। पोडशसप्तदशादिदण्टा इति । सप्तदशाटा.
दशदण्डाविति स्वपपाठः । सन्ध्याभोमननिषेधस्य रागातभोजन.
परतपहारत्तेः । मध्याह्नति । “पूर्वानो पे देवानां, मपन्दिनी
मनुष्याणाम् , अपराधः पितृगाम्"इत्युक्तरोशा विभागो ग्राधान
ततः पश्यानापि
पूति: महरं प्रानपिंध्या प्रारं तपा।
भारतीयादापराः सापाइस नतः परम् ।
इनि गोभिलोकचतुर्धा । अहो मध्यं मध्याह इनि पुत्पतिः
विरोधाद । तुना स एवं मति पशा पाप पर्प स्पादनो ऽप.
प्रेप पाहुम्मन्पुकत्वेनेहापि स एव प्रावो नान्य इस्परुचिः ।
ध्यति । न बनेन नक्तं पापम् । तस्य ध्यपदे-
शान्तरेगर पासितवाद, नन एस प दिवाभोजनसिदः ।
कथं निमुरपकालायो प्रधानप लोपरारणाय गोणकालो
पिने भागुणशिरोधे प नादान"पनि स्वाद पधाना-
नुभारंण गुणस्प नेतप्परयादिति तदर्पः । व्याप्ति मध्याहो-
सादलम्पातिः, न तु मध्यापातिकतरपूदिलस्प एकभक्तकाल.
स्वाभायात् । तदभार:-उभपेतुमदासः पुग्मेति । अब

१०२ ཀཆiariatT གནུའqའོn # |fin གj(༢འ་ཚདཾ འrstit, བ་ བཀའfཤina: | ཀཱན་ཝཱ་༔t: ར་ན་ ཀ་ག: सनि म पाहोनाकाले प्राप्" A: འtkའifའི ཀཾqitat ii1.| 1iའR} nfjནཾ འi•- jA ཀ ༡ ས་༡༣་ན {འE Att༥ ནin. འ ༣infpist ༣་༣ ན.tariniritt: ,ཀ༥ i41:འ་tiའ'iཙtཀྭ འ་ (1- ས: it། i། ། ། །འ།:'t འ:11འi•, :itif7f it in 1:། 1༣་ } འ་འ: 11 iའའi་•འ་་114 1, 41 vir.111411ji ནi༣༡༥༥ནtsit tt༥tq *{འ:- tཀ༔ itt1:41 44 ༣༔41: 1:;jའ141:4 : 'dit st༢::༡ qat*༔ lity! f44:3»•Gའ• ནi41:4ནུ།། t༣tx: traf41:་འ:*4 ཟ ཀarཅུཕཙ11 11:4 fA

मगनिरूपणम् ।
निधी तदनुसारेण निर्णयः॥
अप नम्। तय दिनानशनपूर्व राप्रिभोजनम् ।
सन प्रदोपपापिनी माया।
पदोपण्यापिनी प्राधा तिधिवते सदा।
इति पत्तोः । भदोपस्तु-
निमुहने प्रदोप: स्याहानाधस्तं गते सति ।
সই নগ্ন ও ছালামাল গাণিনি।
इति मदनरने व्यासोक्तः । तत्रापि निदण्डोत्तर
कार्यम् ।
इत्यादिनोक्तम् । तदनुसारगति ।
तिथियोपासे स्पादेकभक्तंऽपि सा तथा ।
इति मामन्तवमपि उपशामप्रतिनिध्पेकभकारम् । तेनाटी तानी-
नि गुझिा कनैकभक्तमुपाध्यदिन एन ।
"नक्तं निशा कुति"इत्यादौ नक्तपदं न का-
लार्यक, विधातुमशक्यत्यापरित्यत्राह-तचति । न च
नक्तं नकसाध्यपिायवाः, तात्ता कथं भोजनलाभ इति वाच्यम् ।
मानापत्यादिषु भूयस एफभक्तायाचितोपवासादिभिः साहचर्याद
मायिकमतीतिकस्य भोजनस्य सिदेः । एवनताशी'त्यादी
मोननार्थकपदमपोगो न व्यर्थः । तावतवार्यतो दिनाफोननं विशे.
मणं लभ्यते । एवं च
मार्गशीर्ष सिते पक्षे प्रतिपद् या तिथिर्भवम् ।
तापी नक्तं प्रति राधी विष्णु प पूजपेत् ॥
इत्यादी पृथक् क्रियानिशादेव मायिकमतीतिकं मोजनं
रात्री लम्पते । तदनुरोधेन बाभूतपूनादेदिवानुष्ठानमेर । अत
एष नवरात्रस्य नक्तमतत्वं माधवाचपिएक संगछते । भोजनस्य
मापिकमतीतिकतया समस्ययेऽप्यक्षतेः ।

दिनगन्योः मन्त्री मटीकनिर्णमिन्धुप्रथमारिनोदे- मागंमध्या विघटिका अनादुर भाम्पतः । इति कान्दोर्दण्डता मयान्यात । नत्र चत्वारीमानि कमाणि मध्यायां परिवजयेत् । आहार, मथुनं, निद्रा, म्यापाप न चतुर्थकम् ॥ इनि मार्कण्डेयन भोजननिषेधात् । *मुहानं दिनं नन प्रयदन्ति मनीषिणः । नक्षत्रदर्शनाननमहं मना गणाधिप। इति माधाय भविष्यनिश्च । गाहास्तु- प्रदोपी *स्तमगादध्य घटिकादमियने । इति यत्सोक्तः प्रदीपः । मन्ध्या च मुहतः। इति स्कान्दाच । यत्यादीनामपि मायाह्न- ननु निधो वास्तविकमध्यापर एवाम्बियन आह *मुहतों नमिति । नक्षत्रदर्शनादिनि पूर्वत्राप्यन्यनि, काकाक्षिन्याया नक्षत्रदर्शनाधिकं मुहृत्तानं वास्तविकमा याम्प नक्तं व तीत्यभि यानेन तस्य नक्तन्वव्युदामः नक्षवदर्शनमादायाई इसभिमानेन तस्य पारिभापिकमयारूपस्य तव्युदासः । स्तुतस्तु ननृक्तपदोषः कुनो मुख्यः कालः "न नक्त निशि में नम्" इतिनिधोपवृहितस्यात्मनो द्विगुणन्छायेन्युक्तदिनस्य । फालत्वेन तस्य "स्वकालादुत्तरः काली गाण"इति वाक्येन णत्यस्यैव सम्भवादित्यवाह- मुहर्मोनमिति । शिवनाई इति स्वाभिमनेनाभिधानात् । प्रवदन्नीसननोन्नयनिपेपर तस्यायोगाय । पदोपमुपजीव्य तत्महत्तेस्तम्य मुख्यत्वपिति नक्षप्रेति पल्लोपपक्षमी। नक्षत्रदर्शनं प्राप्येत्यर्थः।। मपादिति । तारकोदयादिति यायन । सन्ध्यामदोपयो नफनिरूपणम् । १०५ अर्धास्तमपारसनया पत्तणीभूतानमारकायावत् । तेजापरि(१)हानिषशादानोरोंदपं पायत् ।। इति पराहोफेरिस्पाए, ताल | अस्य सन्ध्यावन्द. नानध्यापादिपरत्यात् । अत एव तत्र खण्डमण्डलस्प सम्पास्यमुफ विज्ञानेश्वरेण । पप मदनरसे नफस्प घिस्वाद रागप्राप्त भोजनगोषरो निषेध इत्युक्तम् । तस। विधैर्निषेधाविरोधात् । अन्यथा कपिलानित्यत्र स्पार्दास्तमयादित्यमाभिमेसाह-अस्पेति । विधेरिति । निपेपरिपपपरिहारेणापि विषिचारितार्यादिति भावः(२)। क- पिचलो-गौरतितिरिः । अत्र पदनि नक्तभोजनस्य विदण्डो. परवपयुक्तम् । निशानक्तं तु विनयं यामाः प्रयमे सदा। इति मुख्यतरफालस्प नरर्थयात् । किं च दण्डवयं मुरुपकालः। (तेजपरवानिपशादिति पाठः साधुः । तेस. परस्प- मन्यस्य दामिवशात् । तमादानिमारमत्यर्थः । (२) मत एप 'मा हिंस्या'रतिनिधविषयचतुपादिकपिजलप- रिहारेण कपिजलामिति पहुयनस्य साधारण्येऽपि विस्वसंख्याया- नप पयसानात् कपिखलत्रिकमेय मालम्घा, म तु ततोऽधिकमि ति सिद्धान्तितमधिकरणमाला कपिजलाधिकरणे (म०११ पा० १ अधि०८)तथा दि कपिललेषु शिवापाः पाक्षिकाखिरवमेय था। भाची परपसाम्पा त्रिस्येनेय एतस्यतः ।। भइयमेधे "वसम्ताय कपिलानालभेत"ति विययतुष्टदिसंशन पुरवसाम्पादिया था काचिदापसरूया स्वीकापी रति पेत् । म, रियनेय शाखस्प तस्यात् । यो हि धतुष्टादिसल्यामुपादत, तेन र तरतभून विस्पं पयितुं शक्यम् । त्रियमुपादानेन स्यमन्तभूतं प. राष्ट्रवादिकं पयितुं शक्यते । मतोऽपश्यमापिरवेन प्रथममापियन ला. पदन प रिपे पा शाखाधिसिदी ततोऽधिपतिहिंसापो मत्यपा. यात् । तस्मात् त्रित्वमेवोपादेयमिति । १४ धविपयत्वादालम्भनं, तदपि न । यतोऽनीपोमीयवद फलातप- सव्वाप्पत्रित्वाचन्यतरद् बहुवचनार्थः । तत्र लायन वित विधिविषयो न चतुष्ट्वादि । द्रव्यगतसंख्याया अपि विधेपनापा सिद्धान्तितत्वादिति नातिप्रसा: । अत एव पर्वरविवारादीपा हेतूपन्यासक्शानिपेपरप वैधेऽमहत्तः। वैषऽपि तत्पत्तावापान इति वचनागौणकाल पर तत्कर्तव्यमिति वाच्यम् । निषादिनि- स्वमिदी मानुसतम्पादिविहितनतादौ महसेः पुरुषार्यस्वभादर निशेषस्थापि प्रलपत्यपुरुषार्थत्ववैरूयं स्यात् । तस्मादेववार सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्दै- भदापोऽस्तमपाय घटिकाप्रयमुच्यते । इत्युक्तः । निमुहर्त मध्यमः । "त्रिमुहर्त पदोपा स्या" इत्युक्तः । निशीयातम: । नक्तं निशाया " इत्युक्तः । एवं चत्वारीमानि"इति वाक्ये सध्या न पारिभा- पिकी । मानामावात् । परिमापायाध अनध्याययोजकमध्या- नितादौ पारितार्यात् । मदनरनोऽपि सम्यगत । तया हि-मधु- नादिसममिव्याहाराभिपणे रागातभोजनपर एव न तु रेषतर- २। विधितो यदर्थतया यमाप्त तदर्थत तनिये विकल्लापन न च निधो विशेषविषयत्वेन बलीयान । तस्य सामान्यविषय- वादिना दुलनापि विधिनोपजीवितत्वादेव तुल्पवलवाद । यदपि कपिञ्जलमित्वेन विधिचारितानि चतुर्यादीनां निवे- विहिताया हिंसापा एव न निषेधस्पर्श इतीहापि न तत्पश, परं । नक्तमोजनं रात्रौ भवत्यवति वक्ष्यति । न च ये त्वादित्यदिने ब्रह्मभक्तं कुर्वन्ति मानवाः । दिनान्ते तेऽपि मुऔरनिषेधादात्रिभोजने ॥ ऽपि मवर्तेत । तत्र मवर्तपितुमशम्पलात् । अन्यथा तदुद्वारा मानुमसम्पादिविहितनक्तवतपरमेवेति । ननु पदोपपानाप फर्मकालखमसंगतम् । मदोषष्पापिनी पर प्रिमृर्मा यदा दिवा ।

नरनिरूपणम् ।
त्रिभ्योऽधिकानां हिंसनं स्पात् । सायंकाले नक्तं तु
दिनमणे पदोपास्पर्श ज्ञवम्।
अतधात्वे परच स्पादस्तादग्यतो हिसा।
इति जापालिवचनात् ।
प्रदीपष्पापिनी ने स्थाहिका नक्तं विधीयते ।
आत्मनो दिगुणा छापा मन्दीभवति भास्करे ॥
तन्नक्तं नक्तमित्याहुने नक्तं निशि भोजनम् ।
इति स्कान्दाप । पत्यादीनामपि सापानकम् ।
नक निशापां कुर्यात गृहस्थो विधिसंयुतः।
पतिय विधषा घेष कुर्यात्तस्सदियाकरम् ।।
इति तत्रैप स्मृत्पन्तरात् । इदमपुत्रपिधुरोपलक्षणम् ।
पुरषतस्तु रात्रायेष।
अनान्नमोऽपाश्रमी स्पादपतीकोऽपि पुप्रषान् ।
इति संग्रहोक्तः। सौरनक्तं तु दियैष ।
०धिमुहर्तरगेवाहि निशि पैतापती तिधिः।
तस्यां सौर भषेनकमहन्पेव तु भोजनम् ।।
सत्र नकर परिसाध्यापस्प निषेधमत् ॥
इति वारयन सापपोऽपि लामादिस्यमार-सापमिति
"मोहि"ति सायमो गौणत्वार्थम्मन्पया पानातयात् । सायंकाल
एन नतानुष्ठानविपानपूर्वककालचनपप्यार-प्रदोषेति । ..
त्पादनामिति । यधपि साफालो गौणः "रक्तादिननपोगेषु"
इति पाचपात्, तपापि यस्पादिपु म मुरुपः। सदिवाकरमिति।
सदिवाकर तु तमोक्तपन्ति परिकादपम् ।
इति पचन सुतस्य मुस्पतररवषोपकम् । पूमादिकं माना.
विरोधेन तव मागेर पा कार्यम्। निमहसति । सार्यपदोपपा.
योमारपापिशाम्पा सायंपारपरसमापन दिविसा.

पति । परेति । तिक्ष्यादिषु भवेद्यावान्"इति पाये। एकभक्तयदिति । यथा एकमक्त गौणमुख्यव्यापी निका वान् सायंकाले नक्तं विस्पादि। साम्येन पम्येण पांशतो ज्याम पाधिका नाय, भाषियपात् । प्राधिययस्यापि निर्णायकसाब भापिप देवपूना-भोमनपर्याप्तं विवाशित मिति संप्रदाय सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- इति सुमन्तूक्ता हरिनक्तविशेषः कालादर्श स्कान्दे- उदयस्था सदा पूज्या हरिनक्तवत तिथिः । इति । अन्यनक्तं तु संक्रान्यादावपि रानावेव । *निषेघस्य रागप्राप्तमोजनगोचरत्येन वैधायायकत्वात्। *दिनदयव्याप्ती परा। उभयोर्यदि वा तिथ्योः प्रदोपवापिनी तिथिः । तनोत्तरत्र नक्तं स्यादुभयत्रापि सा यतः ।। इति कालादर्श जापालिवचनात् । अन्यपक्षेषु एक भक्तवनिर्णयः । अत्र विशेपो मदनरने गामडे- भः । एतेन सायाहमुख्यकालिकनक्त एकैदिन एव कान एकदेशेन वा व्याप्ती सैव ग्राह्या । दिनदयव्याप्ती पूर्वा । गौणमुरूम व्याप्त्योः सन्चात् । दिनदयास्पर्श साम्पेन वैपम्येण वा दिन दयस्पर्शे च पूर्वव गोपन्याः सत्त्वादित्युक्तं भवति । विशेषः- सापाहपदोपव्याप्योरपवादः । निषेधस्य- अर्के पर्वदपे रात्रौ चतुर्दश्यष्टमीदिवा । एकादश्यामहोरात्र भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ।। इसादिलभ्यस्य । प्रदीपमुख्यकालिकनक्तं त्वार- दिना फर्मनियः पूर्वदिने कर्मकालामवद्योतनात्यपि द्रष्टव्यम्, पिके, तया नक्तं पीत्यर्थः । तेन एकदिने एर पा मुण्यकालव्याप्तिरेव । दिनदयाल गौणकालव्याप्तिरेव । तदुस नतानिरूपणम् । च निर्णपो भोगनरूप नक्त इव पूमादिले नक्तऽपीनि पला प्रयोदशीपदोपगोवत्सदादरयादी न पृपय निर्णयमभिमयन्ति मा. घवादयः। "मदोपे शिवमर्पत"इत्पादिना प्रदीपस्य मुख्यकाल. वावगमे सायाहस्प तप गीणकाललं लभ्यते । अन्यथा 'मदी. पच्यापिनी न स्यात्'त्पादिना तय नक्तविशनानुपपवेरिति त. दमिमायः । उन्हरपलास्तु प्रपोदशीपदोपे शिवपूमापा एस मायान्याम ग्रिमहर मदोषः । 'त्रिमुहून मदोष' इत्यस्य भोजन. रूपनक्तपरत्वात् । 'नक्तं निशा कुर्वीत इत्युक्त। अषास्तु तत्र सादसप्तनासीरुपः मदोपः । अस्तमान समारम्प सादः संत च नाटिकाः । मदोष इति विख्यातस्त्वर्दयाममतः एणु ।। इति पचनादिति, सम । एनस्य प्रकरणन नपिसिनापा स्वाद प्रायमम्मत् । किं सु नारीचतुष्टयमेष । पननं प्रति मानं तु उत्सम परिकीर्तितम् । उदपेपर मध्याद मदोपे पार्दपामिकम् ।। इनारम्याधीतरचनात् । यतु पोपो ऽस्तपथा घटिकाट्यमयते । माधय:, तम प्रशस्तपिरपध्याहार्यप । पप मदोषोऽस्तमपाल पटिकादपमुष्यते ॥ इन तिषिता, नत्र प्रसस्तारपिस्पध्याताम् । एकत्र दिने साफन्पन एकदेशेन पा प्रदीपप्पाप्ती न सन्देश। दिनरपे सोप- माती पदोपदपारप मापनेकदिशप्पाप्तो प परा कल्पकाले पि भागात् । पत्र पूर्वमदोपेऽधिका उत्तरपदोपे सपा तदाता दियाराविना पनि कान्दात् । पठन्ति प भावांतर या मुहर्न पुग्म प्रयोदशी पेत् पलु म मदोपः। दिना: पति न सागपैकदयो ऽपया नत्र परंप कार्या प्पासापादिपमाशिका तु तदा यापन रिनिर्णपः स्यात् ।

या मामलातिनाशिमापनशाने एert
प: । मन पटनाgirs
Ferinा पक्षमाला गालामा
रायमान | भारत ITH RI
माधादिभिरवलमपाकर
दगोरमावेऽप्यप गौणकालव्याश्या तु पूपिपि
इति । पूजा च प्रयोदश्युपललितपदोपे कार्या।
पे नार्चपनि गिरिशंमहिने प्रदीप
येडपाँचतं शिवपदं मणमन्ति नान्ये ।
पे तत्कयां भुतिपुर्टन पिपन्ति मृद्रा-
स्ने जन्मजन्ममु पन्ति नरा दरिद्राः ॥
त्यनिष्टस्मरणात् । आरम्भश्च शनिप्रदोपे कार्यः ।
पदा प्रयोदशी शुक्ला मन्दयारेण संयुता।
भारमेराह ना सन्तानफलसिदये ।।
पनि नोकरित्याहुः । तम ।
मदोतरण पाकिरनालगाव । एनमनपा उपासमनिनियो ।
ननं ताकिमतन्याप एवैकमतपदित्यनेन सपते ।
तापम् । पर्याप करपादी एकमतं न सा
मासननिनिमा निटरवतावान् ।
निपो पनी तपोपवासादि पुष्पकम् ।
निकांचात् । पुष्पं पुरुन पुरुषासापना किया,
द्वयं पनि नापीतपस्या करता । न
भावनापावादिनी STARTHI ति
तामामामाफिलाITAT HIM कारवादिनः ।।
ছায়া সস পূণখানাখনৰীবাদ ।।
পলাশী চলখিৰিবিলা।
माग्न नियनरमायामा नाप
मनापागापागा पापा !
या

भक्तनिरूपणम् । 'हशिपभोजनं लानं सत्यमाहारलाधयम् । वैफपदेऽपवारणगर्भाधवशेन यादिकालगनभोननानियतुर्थ- कालगनियमस्य १ मतीतः । पैर । चतुर्यकालरा. दिपदान बानिस्तान तात्पर्याव , न तु नियमेऽपि । तत्पदस्थ कालांश परिसंख्यान भोमनांगे नियम भित्रयमरतापा. उ । मसनिय 'चतुर्यकालाहारी ब्राह्मणान् भोनपेद'इत्या. - दिशिपभूतमामणभोजनादिनेर । चान्द्रायणादी प चन्द्रगल्य- नुसनापन्ययानुपपस्या नरकालभोनमनिअतिरिशिपुरन्द्रोदय- कासभोजनस्प भवत्वम् । तथा 'नक्तं नित्यादौ न दिनभोजन- नितिभावमित्यभिप्रत्यकभक्तरनिति.पूर्व रात्रिभोजनमिति घोक्तम् । अत एव 'एफभक्तं कुन कुन त्यादौ 'चान्दापणं शेत इत्यादी प न उपासने सिद्धिा, नापि सापक्षणापतिः । लानमिति । पुनादः मार कर्मा प्रधानकालम् । भाहा: गी। पापा न्यूने प्रामपेण सु' इस्पेकभक्तरदिशेनों में पनं पते, तथापि मामापापा नतीननापा माएपा प्राणा: साम्पाद । एरपेर अपाचिताशी मितभु परी सिदिमानुपात्र । सादी मितभुवस्वमपि बदर अयारितभोगनारमा संसपोपपायम् । मा पापस्तान सायं द्वारिशतिसा! प्रातः पहिचतिः परताः। पशितिरापास्या परे निरसनासपा इति न द्वाविंशतिस्ता तदिदा एन पारण सात द्वारा प्राप्ता स्मना । पारशतिरपा पर निरचना। महिला पत्तासचिलयोपनुमिनियों मामात सादर मासा मसं पर।

गिरणादयापितम् "मवाचितानी मिना अयाचिने विति। अयाचितानमानने यदेव लारा दिने वा राम्रो वा निपिद्धकालं विहाय इति तद् अहोरावसाय, नतु कालविशेषापेक्षापि। पराधीनलान् । तरच दिवासि विषयः' इति सामान्पवचनात् । मदुक्तं विशेषषपनामापा अपापानिपतम् । अवापरं यईन कंपन पाया। भानो पाचितपदनीपं न मोगानिससाणा माल मोनोयनम् निमिरेशामावान् । मन मिल सटीकनिर्णपसिन्धुमधमपरिच्छेद- *अग्निकार्यमघाशय्यां नक्तमोजी पडाचरेत् ॥ अग्निकार्य व्याहृतिहोमः । इति नक्तम् ।। अयाचिते तु विशेपवचनामावात्पक्षे उपवासे प्राप्त उपचासवनिर्णयः॥ अप नक्षत्रवतकालः । विष्णुधर्मे- उपोषितव्यं नक्षत्रं पस्मिन्नस्तमिधादवि । अपाचिते तु दो चाडो मामापत्यो विषिः स्मृतः ॥ इति । अत्र शक्ताशक्तपेदेन व्यवस्था । अग्निकार्यमिति यन विशेषतस्तनोक्तं, तत्रा- इतिहोम इति । विशेषतो यदुक्तं तस्योपमहारो ऽभिरपन्थे । व्यस्तसमस्तव्याहृतिः । समस्त पाहतिरेवेति फैचिद् । पनि सामान्यमेव भवर्तते । दिन एर, परदिने राप्राक, तदाऽव्यापिनी ग्राम : 'भा: एकभक्तापाचितपार्या विशदर्टिका तिथिः । सानियिः सर्वदा या न सापासंगता ॥ पनि शायरोपे नारदोक्तनिर्णः । सम्मास्तिपतान्तरेणा- ०पक्ष पनि। यदा तु तचियिकादने दिति । वस्तुतस्तु

No text on this page.

No text on this page.

মুসাম্বিন্ধানিবো। মুখে মুম্ভবা। যান মইনু। মানীন্তন অনুগ্ধ ম ম { যা মানহীয়াবহ দ্বীনিৰিবি, সল্পানাৰবাসন- দল বৰ বিৰিবি(২)নষখালঙ্কাষি,অনাদন বৰ সমীরঃ। জি ব য য সবার বাব' লাৰিব ধৰিবিৰক্ষমাণাযনায়া’যমন- নাথান বা মাথমিছামাৰ ধানৰ ৰিণীৰ, ৰা ৰাৰ যাথবন্ধীজি। মামীসমাধি গাধাৰখাৰ বা দুৰৱৰিখিয়াঘৰয়া। মসনবাগধাৰন বৰনাল ফী ধঃখ ও মাগারঃীয়াইন খান শাসনালয় সিমিন ‘মার্থ মামলান। বঙ্গবাণী- বান্ধিমুকাবিখান বুৰীখাবার যাবহাৰি বাবা, অব বাধা-লংথ যে নিযিনিবা - *যাধিন বা বাথ হৰ। ৰ “সালামাইন'ৰ মন এ ক্লিন'২) নিৰনাই। “মন”দির মাথায় অন্তঃীধাৰণামায়াখা। “ং স্কুল অধু ধানামালিযনাগমস। মঘমাৰ নিৰথ ২) বমিবলই মানানাসিয়ামী সাবিং। (২) " প্রশ্ন ছিল"rষা দিয়ামযা : মিশর ও ‘ণ বা কনুন, বল নল খবৰবোৰ অাখেনষা বোকােভাইডাই এইখা - এয়। লা ই বিশাসনামসংস্থা বা দুই স ধামা বিসে। খুনি বা , খ গ সি'rr থখাবার্সাঘাথা খ মঞ্চ, ৫ | বোস নিলাম মণ, খুব ২ বগা fালানুষ নামাথাব্যথা। , সবিতা।

निषेधालनं तु तत्र गारपि 'गृहस्थो प्रमचारी च आहितापित इनिवारीपषयनेन विहितानुकलाफलादिभिरपि सिवाँध ६ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- एकादशशादी तु ध्यचनादयतीति यक्ष्यामः । शुद्र- याप्यधिकारः। शद्रो वर्णश्चतुोsपि वर्णत्याद्धर्ममर्हनि । घेदमन्त्रस्वधास्थाहायपदकारादिभिर्विना॥ श्रांताधिकारिण एव । मासोपवासादिविधनिरवकाशनापल्या सो प्रपसम्भवात् । मामपक्षोपवासेन मन्यन्ते यत्तपो ननाः । आत्मतन्त्रोपघातस्तु न तपस्तत्सतां मतम् ।। इति वाक्याच । प्रधानकर्मार्थकतन्त्रपदेन बलात्तरश्रीनग्रहणाद् पासपोत्युपलक्षणम् । संलग्नोपवासत्रये तात्पर्यम् । तेन ब्रह्मचारि श्रौताधिकारिणोः प्राजापत्यादावपि दण्डकलिनवत्पस एन, न तु स्वस्थानवृद्धिमत्पक्षः; संलग्नोपवासयापातादिति बोध्यम् । के चित्तु पाणलोपेनाग्निहोत्रलोपेन चेत्यर्थः । अयं च पूर्वाश्रमिणोरेर मरणान्तिकानशनरूपतपास दोपो नोत्तरामिणोः कर्माशक्तिः विरक्त्यादिना तदनुत्थानादिति व्याख्युः । वचनादिति । नित्यस्य राणिकान्यतरस्योपवासस्थानुपाने प्राचार्या हिताग्न्योरशमा ऽध्ययनामिहोत्रादिस्वकर्मलोपस्तम्य प्रतिनिधिद्वारकत्व वा स्या दतोऽयं तनिषेधो देवलेनोक्तः । स च न त्यस्य (१)गोणपक्षसम्भवाद, किंतु काम्यस्यैव तदभाना न च काम्गस्य पाल्पम् । विरोधाभान श्रीताद् दुलिवान स्मार्चमा काम्यस्य वा सर्वथा नि. ( नित्यापयासस्य- उपवासनिपंधे तु भश्यं किञ्चित् प्रकल्पयेत् । मदुप्पायुपवामन उपपासफल लॉन् । धाविरोधाविति भाय:।

प्रताधिकारिनिपणम् । नि पागो। पातु पाइयो बिराघा. पितापमापनि पादास महापया प्रीते। निरापरानं पापा युधिन विद्यते ॥ पतुर्थभाक्षपणे ये विधीवत । विराचं तुम धर्मर्षिहित प्रमादिभिः ।। मादी यपनादित्यापायानिषेध इस्यके। मारणा महातपोषिषपनि युफम । एवं ब्राणामपि० । पशु-स्कान्दे नास्ति त्राणां जो न प्रतं नाप्युपोषणम् । भरधूपयधेला लोकानिष्टान मजन्ति हि ॥ पदवेभ्यो पप पिनादिभ्यः पुर्याङ्गाऽपनं सत्मियां च । तपासा फलं नान्यपिता नारी भुइ भर्तभूषव ॥ प्रादित्यपुराण- इत्यप्रिपरमादित्यर्थः ।हिराति । दिरामाविककालपापिन उपवासस्य निषेध इत्यर्थः । परामिनि तु फैतिकन्यायेन विराधीनपस्तुनिः । म्युष्टिः-फलम् । व्यापतोल। या निवारयं, ताशे निपेय इत्यर्थः । एतन्मते 1 पतुर्थभक्तसपणं पे शूद्र विधीयते । बिरानं तु न धर्मविहितं ग्रामवादिभिः । इत्यतमास्ति । नन्वय पनराधनिपधा पर्थः कमुतिकन्याया- पलम्पस्यागतिकगनित्वादस भाइ-महातप इति । विरामाय- इनिधोऽशिनिपधार्थ इत्याशयःखीणामपीमि । अधिकार इति पने निजाममाचारनिरत' इत्यादी पुंस्त्वपतन्त्रमिति मा मरणान्तिकानशनरूपतपसि दोपो नोचराथपिणोः कशिनि- रागिकाम्पनरम्योपवासस्यानुष्ठाने ब्रह्मचार्याहितान्योरया । स्यप (१)गोणपक्षसम्भान्, किं तु काम्पस्व तहमा दतोऽयं तनिषेधो देवलेनोक्तः । स च न था कि. निपालनं तु नत्रशारपि गृहस्थी प्रमचारी चाहिनाशिक इनियम विदिनानुमानादिमिरमिरॉप - सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- एकादश्यादौ तु यचनाद्भवतीति वक्ष्यामः । शूद्र स्याप्यधिकारः। शूद्रो वर्णश्चतुर्थोऽपि पूर्णत्वाद्धर्ममर्हति । वेदमन्त्रस्वधास्वाहावषट्कारादिभिर्विना । श्रीताधिकारिण एव । मासोपवासादिविधेर्निरवकाशतापण्या सा! प्रवृत्यसम्भवात् । मामपक्षोपचासेन मन्यन्ते यत्तपो जनाः। आस्मतन्त्रोपघातस्तु न तपस्तत्सतां मतम् ।। इति वाक्याच । प्रधानकर्थिकतन्त्रपदेन बलवत्तरीतग्ररणार मासपोन्युपलक्षणम् । सलमापवासत्रये तात्पर्यम् । तेन ग्रामवारि श्रीताधिकारिणोः प्राजापत्यादावपि दण्डकलिनात्पक्ष एन । तु स्वस्थानदिमत्पक्षः; संलग्नोपवासापातादिति योध्यम् ।। चितु पाणलोपेनाग्निहोत्रलोपेन चयः । अयं च पूर्वाश्रमिणार स्मा काम्यस्या सिरत्यादिना तदनुस्थानादिनि व्याख्युः । पचनादिति । नित्यस्य ऽध्यानानिहायादिस्वकर्मलोपस्ताय प्रतिनिधिद्वारकत वा पायल्यम् । विरोधामान श्रोता दुलापार नमसापथ (१) नित्योपवामस्य- বানান ও মা কি দুঙ্কা। जणायुगामेन पयागफद समंद। কাবাঘসি আপ।

1
postuaritiaremos
ri rutilim Antiictreat
imanirit
irantee it targe
frarietoric froins
Orian.anirmirani
forventeisisſent for FW: 11
intHERamlinामदुनिया
RATurmilarin नाम ।
metrict Immi
rtina TIME F पाप्पुषणम ।
भविMANIA. InfER in
ARuitme (प्रागि
waisi nirates
me मायनिगा
मार्ग :
भांग ॥
afarif
पिनादि: निमाEिIRiपिन
UP नि:मिनिकापायन
भिमानानि । प्युटिपालम् । पापगति ।
पनि मानिस स्पर्षः। एतन्मने
पर्यभाप एरिपायो ।
निविरित प्रवादिभिः ।
परमारिता म निरणम्प बनियापा.
मायागतिकगनियादा भार-प्रहपनि रािप्राप.
निराशिनिपापल्यासपीणामानि । परिकार इति
सनी निभायमापारनिरन' यादी स्त्रमात्रमिति माता !
-

भाति । "नास्ति खीणाम्"इति निपिदोऽधिकारो जेन
अप्पमावात् । न च 'सुनेन वा इति सुनानुप्रयाऽधिकारः। 'यो
स्पार्षदहिफम्'इत्पस्प लेदरूपत्वकल्पने मानाभारादिति घमा नाति
श्रीणाम्'इत्यादेन प्रतादिनिषेधे तात्पर्य, किन्तनुशापात्रे यतः।
पितृप्रादपलाणं, न स्वातन्यं कचित्रिप इत्युक्तः । निशी
तरमारेसनदीयपनायभिमापकं, पिधादरुपलागं च । अनुमान
मामाने मधिकम् । 'मम्पतिका' मालगांकी
अनादीनिनि । भादिना गुणाणधारपारणारिस
सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
नारी खल्यननुज्ञाता मत्री वापि सुतेन वा।
विफलं तद्भवेत्तस्या यत्करोत्यौदेहिकम् ॥
इति । औ_देहिकं-पारलौकिकम् । तद् भननुमा
विपयम् ।
*भार्या पत्युर्मतेनैव प्रतादीनाचरेत्सदा।
इति कात्यायनोक्तः । अत्र विशेषो हरिवंशे-'
प्रति सम्यत इति भावः।
नन्वेवं विधवायाः कुतोऽधिकारः ?। भरभावन तदनुस
अनादिकमनुनया कुर्यादिति कात्यायनाचार्यः । परयुरित
मरास्त ग्रामणादिसट्वहार्यम् । अत एव प्रशस्ता विपना प्रा.
पमारे दामीदामादि अनुमाप्य तपारमने । 'गुतेन गा!
तपातयत्ययः
पतिहर्म गुरोः कन्ला मसायन विस्यति । इति ।
स्मगलरेच
भय वा पदापानलायमविगाया
निग्रानुरे वापि गुरुः गय कारणम् ॥ इति ।
.
খাদাষাধৰি যাব না। নামাৰ

मताधिकारिनिरूपणम् । नानं पति सानं कार्य शिरसरातः फलमानुपान् । मनास्वा श्री मातारयाग पनि विज्ञापसनी ॥ गृहीत्यौहम्परं पानं मकुश माक्षसं नया । गौशृङ्गं दक्षिण मिस्च्य(१) महापाप तडलम् ॥ आदम्पर-साममाम्। तो भर्तुः गती दयारनामस्य प्रयतस्य । आरमनमाभिषेप सिरमिसनम् ॥ मार भरतान स्नानाशी तु कपिणाम् । स्पादिस्नानातवारणाय । कम নিমqযাথ নান রবিনা? एप साधारणो पर्मानाय निया प्राय कर्म म मिानम् ॥ शनाने मासे पुनरिने पनि-गिनीशि राम प्रसासमिति नानारिमायेनन् । •कार-गुष्परारियम् । तेन नियमनम: I ARRIERY पार-नाnिionline उRIL RAI YAARI पहा करा परणो म सराय प॥ पुरो । सनाम् अनुराम | upinम RA TREET पसिना(२)पारमा-- (रास पाहा irri। th मारापाव माया पता सती-NIRAL - Tera motivari मा farming RT- Amat -भyri.ladekमाशा पि।। Inama

RANIगाना नाप्रामाnिmt-min
4: । iiiamarth
.
Ritis sut मनाथन
१२० सटीकनिर्णयसिन्धुमपमपरिजोदे.
उपनामेषु कम्पमेदि ग्रनकपु० जानि।
मवाने संकल्पविषिभ भारते-
मात्याम्परं पापं पारिपूर्णमुवइगुमः।
उपनाम तु ग्रहीगाचमाकस्पषः।
र:(१)।
मा प्रतारम्भ काल मानादी गापः-
Hinो गुग शुम पाले यो गलिगे।
Tumayारम्भ AIR मेय कारत् ।।
ममालागाम--
.amrशुमनामा
im union inदिन।
wrainानिनागरेगुन
Hirin ना कति
firint
निनाद आप
ना
-
।
fmirrl frief

प्रतालनिरूपणम् । যনি ন্যাশনা मर्थोपनिष्टः, परिचस्प पार्धम् ॥ कतिमस्तु पोपमे, सधये, व्यापार संनय, पश शूले। गण्डेतिग प मामः शुभपु कापु पिधनीपाः महे- ফতোয়ােখা মানুষ। शुभ देशोरूप भद्रा प्रापर्णपोः ।। गर-पापात-पा। शान्तरमार-सिसस्त्यिति । प्र. धर्म-विष्कम् अभिषेको पांगापपासे न माने । नया सति द्विषेरानयापाता । अपरामस्याहोरावसाम्पत्वेन सददि. सकालनासमरा रितिथिरपूर्वविद पर योगो प्रायो, न तु नास्तमभ्यास निसीयम्यामो ।। रायो पारणानि परेऽति वदमाश । নাযিষ্ণ, মাত্র নাথাকে। नाय सहित पेन व्यास कालस्तु कर्मणः। नहकार्यायवैव विपिक और ॥ इति न्यापात् । करणेषु महापरिमाणमा-कृष्णेति । कर- पान्तरं तु मद्रारतिश्पदंपरिमितम् । भद्राया भविष्योत्तरे स्मर्यते। परिमन्दिन भवेनद्रा स्पिन्नहनि भारत । उपासस्य नियम कुमारी नरोऽपि पदि राघों भरेविष्टिरकम दिनहपे । फाय सनोपवास: स्मादिति पौराणिको विधिः ॥ मारस्योपरि थदा स्यादिष्टिः प्रारत्रयम् । उपमासस्तदा कार्य एफरक तो ज्यया ॥ इति । ॥

इति भविष्योत्तरात् । फरणान्तरे च भवान्यायात्तस्प राधि मात्रपाप्तिस्वे दिनये एफभक्तमित्यादि । ऊर्ध्वम्-उत्तरार्दै । दशम्यामितिा हरिए:-एकादशी। दिनभवति। दिन . १२२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- श्रीपति:- न सिदिमायाति कृतं पविष्टयां विपारिघातादिकमत्र सिन्हम् ।। व्ययहारसमुच्चये- *दशम्यामष्टम्यां प्रथमघटिका पश्चमपरं हरियो सप्तम्यां द्विदशघटिकान्त विघटिकम् तृतीपाराकायां खयम(२०)घटिकाभ्यः परम शुभं विष्टेः पुच्छ शिवतिथिचतुध्योस्तु विरमे ॥ तत्रैव- सर्पिणी तु सिते पक्षे कृष्णे चैव तु वृश्चिकी। सर्पिण्यास्तु मुखं त्याज्यं पृश्चिक्याः पुच्छमेव च । माधवीये- विष्टियंदाऽहनि तिथेरपरार्धजाता पूर्वार्धजा निशि तदा शुभदा च पुच्छे । ब्रामयामले- *दिनभद्रा पदा रात्री रात्रिभद्रा यदा दिवा। न त्याज्या शुभकार्यपु प्राहुरेयं पुरातनाः ।। पहरस्येत्युदाहरणम् । उदयोत्तरं किञ्चित्काले गते विष्टिभल सात्पर्यम् । अत्र दिनरायोः सचनोपवासकभक्तयोरेकतरस्य । निगन्तमशक्यत्वात्तदर्यमुक्तम् । इटशस्थले च भद्रापूजा तत्व शामागेव । तद्रहित काले भोक्तुं शक्यत्वात् । मातः संपूज्य तामेव ब्राह्मणं च स्वशक्तितः । ततो मुजीत राजेन्द्र यावद्भद्रा प्रवर्चते ।। ॥ अपा-पूर्वादें। मय यत्कर्म सर्वया विष्टिं परिसज्यदुफर तत्र प्रतारम्भविशेषनिरूपणम् । मीपतिः- पद पौणतो मादश शाहराध परन्दरादानि नव प्रमेण । पूर्वार्धमध्यापरभागयुक्षि चिरंतनज्योतिपिकः स्मृतानि ।। मतारम्भे विशेपो मदनरत सत्यप्रतेनोक्त:- उदयस्था तिथिर्या हि न भवेहिनमध्पमा । सा बण्डा न व्रतानां स्यादारम्भश्व समापनम् ॥ इति । देवल:- महा-तियः पूर्वार्दभद्रा । रात्रिभद्रा-उत्तरार्दभद्रा । अम केषा विपुस्तके श्रीपति:-- पर पौष्णतो दादशारा परिन्दराद्रान नव फ्रमेण । पूर्वार्दप-पापामागपनि चिरन्तनापोतिपिक स्मृतानि ॥ इति लिख्यते । तत्र पूर्वभागयुनि में पतिः पियो योपितापपरभागयोगिनि । स्त्रो नृणां भवति, पध्पयोगिनि मेम नूनमुभयोः परस्परम् ।। इत्युचरलोको रबमालापार श्यते । तदुचरं च सीमल्लिमा नारी, हल्लभी परः। सालमपोः प्रीतिरुमलास्यात्करमहे ।। इति शेष च । टीका मन्तःपुरखीणा वारवधूना राज- सहमे येषु नक्षत्रेषु यत्फलं तदाह-पदिति । रेवस्यादीनि पट भागयोगीनि । भाद्रादीनि दादरा मध्ययोगीनि । इपेठादीनि नापरमागयोगीनि । फलमा-पूर्वेति षनरपोरसपीदम् । तत्र प्रतसत्य धार्मिका: महापाः ।। उदयस्येति । पया विदेकादशी निषिध्य परेपुर्ववाप विषानेऽपि न स तदुपकमा एमासीपकपणेषु अनेमपि एर सटम् इत्यनेन पौनरुत्यमिति वाच्यम् । यथा “नानृतं वदेव" निपेघदपम् । तत्रैकस्य वैयर्थ्यवारणाय दुरदृष्टद्वयमहकत्य एकस्से पुरुषार्थः। धदनस्य तदर्थत्वात् । तथा हि-आस्वातात् कर्ता प्रतीयते "लः कर्मणि च" (पा०स०३-४-६९) इति चकारात् कर्तरि तस्स स्मरणात, 'देवदत्तः पचति'ति सामानाधिकरपयाथ । ततधत प्रत्ययातया प्राधान्येन तद्विशेषणतया गम्यमानं पवनं तच्छेपा-ना. निष्टसाधनता पाधवतीति नत्प्रतिषेधस्य पुरुषार्थत्वमाशय आल्याताना म् । "लः कर्मणि" (पा० सु. ३-४-१९)इति सूत्रं, "यंकयोः" (पा सू०१-४-२२) इनि मकवाक्यतया कर्तुरेकत्ये लकारैकवचनाम- स्याक्षेपलाशकर्तृसंख्याभिधानपर, मामानाधिकरण्यं च गौः शुभ १२४ मटीकनिर्णयमिन्सुप्रथमपरिच्छेद- भमुस्था प्रातराहार रनारयाऽऽयम्य समा रीतिः । अमुकत्येति । पूर्वदिन प्रातरागारममुस्ता प्रतं कस्वत्यर्थः। सायमापन्तपोरोः सायं मातम मध्यमे । उपवासफलं प्रसुनवाद मुक्तनतुष्टयम् ॥ इत्यादी तया दर्शनान | अन एवं यनशब्दस्य श्राद्ध लक्षणत्वानस्पदिने एकमक्तं पदनि । (१)प्राचम्यंत्यादि तुम दिनाभिप्रायमित्यके । पूर्वदिने एव सायंसन्थ्योत्तरं ग्रह वारव्रतवत् । प्रातरित्यस्य स्नातत्यनेनानय इत्पपरे । वादन मातराहारममुक्त्वेत्यर्थः । न चैवम्- स्नानसन्ध्यातर्पणादि जपहोपामरार्चनम् । उपवासवता कार्य सायंसन्ध्याहुतीविना ।। पुरुषार्थविरोपित्वपपरस्प ऋतुविरोधित्वमित्युक्तं,(०) (१) अत्र स्नारयेत्यादि तु इति पाठः सम्यक् । (२) “मानृतं वदेत्” इति श्रुतौ दर्शपूर्णमासप्रकरणेऽनृतप्रति तथाप्रातरा- मिलपितसाधनम् । प्रतिपंधोऽपितविपरीतमय वोधयंस्तस्यैष बला भायनाभिधायकतया कतुंधाक्षेपादेवावगमोपपचौर नतत्र शक्तिकल्पना इतिवलाक्षणिककभिप्रायमिति फराण्यातपाय येन 11

No text on this page.

প, যুগপাশ বগপা গrধ এ সf airfা। নিপা প দয়নিথৰথথায়- देवपूजानिहवनं संतोपः स्तेपवर्जनम् ॥ सर्ववतेप्ययं धर्म: सामान्यां दशधा स्मृतः ।। अग्निहोमस्त देवत्यः, व्याहनिहोमो पनि वर्षमानः। पनु तनोतम्- ‘সবমসাগমনবম । কলি ই ও দ্বিগলাম মাখা । কান ধণা তিরানা দানাশ’, । এ বী মম নিশাতীত্বগাহমঘনা চা। সামাবিব। স র মানুষ পাখি বিমানয সময় বিহামৰিাথমি এলাৰ ৰ। ঘ- । এখাগ-সৰলাকা। বাণিঃ । খাগ: বানান এনামাব। ' সিনি। নব যুগালকনাগপাশা সানি। শবর ববি। গণশয় iii গাশ মা। ০ামশি নানাম; খ। নখ খারাপ যাণকৰাৰfা। সি। নানা শেরাসি । " = । বিণur, rণালয় (বাধা, গণ ,গণশঃ ** -- কয় বাৰ মৰব-বালা ম * স্বামবার সকাল শিম * * ৭। লমব ।

No text on this page.

सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छंद- न शंशाभिभापत नक्षत प्रवासरे ॥ पृश्शीचन्द्रोदये अमिपुराणे- मात्या व्रतयमा सर्वोपु यतमूर्तः पूज्याः सुवर्णमय्याः शया ये मिशामिना । जपो होमा मामान्य प्रशान्त दानमेव । पतुविशद् द्वादश पा पाषा प्रय एय था। বিমাঃ বাঃ গণি সারথাগলাম अप्रषिप्राति पुंलि निशात् पुमाम एप : ज, न गु निरः । एवं समाजमा ofशेषण प्रमाणातर पिनाsपुगतान गमपतिमानपोः प्रतिपदं कुर्यात, पण Pitor:यादी विशेषागांगात पम्पनिया fni पनाम मति युगमागाणः, पाय मानतुटानपिन्दिगाणामनिग्रहः । विपक्षमा निर्गनी ममता ॥ पादि विणण- नागन मनिमा | भनीण में- मनन मामा नगणिनात् । MATimelign “काया । TITant, कमि 7 In Theirth image Ram १-२४-17 में ** २.० ५4xxii utarkit oman

No text on this page.

। । मोननेन सहसभोजनं सम्पाथमिति चेत् । मेवम् शरीया "सार नोपर्यापता परगनायसाप क्रियानयम नियो पोपामगुल्पतः। यहा पर्द-विमत्यन्त, तमः प्रय शनि । अंग्रेदमरुपिनम् | Ariat' नापिनमेर । किं ग तपदामाऽपि न int विनोऽनायकवान् । नानि प्रतिनिधियन रिमा Tu anय विशपायप्रिय पनापशि"नि "urt मानवम्" (पा.१-३-७२) ति गा मार्ग । एकागतीक प्रमाRAN "-41.tfairs, traimemur Rama, if" मामला art 1 NATIrfalta १३० सटीफनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- परास्तम् । पहुत्यस्पैकपदश्रुत्या प्रा भोजनान्वयाभावादित्यन्यत्र विस्तरः । शुद्रस्प तु प्रति छादिवदिनद्वारा व्याहृतिहोमः' इति घर्धमानः । प्रतम् पो-प्रतदेवतामतिमाः । प्रतिमास्यरूपं च मदनाने भधिप्ये- अनुक्तद्रव्यतत्संख्या देयताप्रतिमा नृप । सोयी राजती ताम्री वृक्षजा मार्तिकी या चिनजा पिष्टलेखोरथा निजवित्तानुरूपतः। मानणं मोनपेत्" इत्पप्रापि सस्मिदि स्पादिति ग्रामणपदोतर पहायस्येति । एति । विभक्तीना भयोगिता मितिः, विमलपिस्थितिधतायत तसंमत सामग्री न पाए योजयिनियमाने इत्यर्थः। हिनिविपिनामारपदयमाणमादिति । ना BITRATRAMATKAR Mantra RiT Retiritt. . - प प्रतोधापननिरूपणम् । मामापारपलपर्यन्तं कर्तव्या शाळयजितः ।। तष प्रा- भाज्यं द्रष्पमनादेशे जुहोतिषु विधीपते । मन्त्रस्य देवतायाक्ष प्रजापतिरिति स्थितिः॥ माधानुको समस्तम्पातिरूपो मन्त्रा, प्रजापतिक्ष देवतेति कल्पतमा पर्धमानघृतदेयोपुराणे- होमो महादिपूजापां शतमष्टाधिकं भवेत् । अष्टार्षिशतिरछीपा पपाप्राप्ति विधीयते ॥ मदनरले- अनुसंख्या यन्न पातमष्टोत्तरं स्मृतम्। মানৱবাদণঃ- पपपास दिजः कृत्या हतो प्राणभोजनम्। कर्यासेनास्प सगुण उपयासोऽमिजायते ।। मोथापनानुक्ती तु मीचन्द्रोदये नन्दिपुराणे- दुधापनं तत्प समाती यादीरितम् । उपापनं बिना या समतं निष्फलं भवेत् ।। पदि पोधापनं नो मतानुगुणतयरेत् । गुरुत्वम् भामाषादिति महापर्वादारभ्य इति तु प्रतिष्ठापरम् । मन्नति मन्त्रस्यानादेशे(१)पनापति-मामापस्यो मन्त्र पाप- व अनुक्तति। पत्रेयस्य भपे होम पेत्या मर्यादिति आदौ मध्येऽय चायन्ते प्रतस्पोपापनं भवेत् ॥ इत्यनेन फिरते । यदा-तोपापनानुक्तासियतारिका. दर्शनासस्य प्रताप समाती उपारनं कुर्यात् । कीरशम् , कार्य. तयोरतमिति । अनुत्तोपापने कालमभिपापेतिकर्तव्यतामार- यदि तीति व्याख्येपम् । तेति । एतदुक्तं भवति-पत्र प्रवे पा देवा, हा तो (७ मनुनापियन

., kirtant Aware
मा नाहिती विरामी । नदन्ने मादिगार
कमवन-संपनियनमः। वानप्राशी पास
मेगावामदागानाला|
१३२ सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छेदे-
यित्तानुसारतो दयानुक्तोचापने व्रते ॥
गाश्चय फाशनं दद्याद्रतस्य परिपूर्तपे।
अशक्ती तु नारदीये-
संपामप्पलामे तु यथोक्तकरण विना ।
विप्रयाक्पं स्मृतं शुद्धं व्रतस्य परिपूर्तये ।।
पृथा विप्रयचो यस्तु गृहाति मनुजः शुभम् ।
अदत्वा दक्षिणां पापः स याति नरकं धुयम् ।
भारते-
पेदोपनिषदे यं सर्पकर्मसु दक्षिणा।
स तु मगोष्टिा भूमियोऽध कासनम् ॥
पेजमाप:-
०शियनयोजयं पामावजतं पितृयासमम् ।
अमाल लथीन देयकार्यपु पर्जयेत् ॥
टोररामदेवीपुराणे
मतगणपने प्रादपि च विशेषतः।
पदमा (नवनाम्यापन कलाकुम्मानिधानस्यापित भागात
नाम काय तुलनामाण्ड :
सिना मी-पापनाकरणे गगाम-TIT
नाए । मागनागि मरियानो माया
जनरेन नादानीमंः । निर्गनि।
महापान मार्गदर्शन।
माटीमा प्रदक्षिणा
-
क

बतनियमनिरूपणम् । *परामभोजनापि यस्यासं तस्य तत्फलम् ।। पृथ्वीचन्द्रोदयेऽमिपुराणे- नित्यस्नायी मिताहारो गुरुदेवमिजाकः । क्षारं क्षौद्रं च लवणं मधु मांसानि पर्जपेत् ।। *क्षारास्तु मयोका:- तिलमुद्धाहते शिम्यं सस्ये गोधूमकोद्रयो। 'धान्यकं देवधान् प शमीधान्यं तथैक्षयम् ॥ निधान्पं तथा पण्यं मूलं क्षारगणः स्मृतः ।। ঘুমানা নষ্টৰ মৰিমথ:~ परामेति । शुराम गुरोरणं मातुलानं तथैव च । पितृपभ्रावपुराणो परार्म नैव दीपक ।। इति त निर्मलम् । क्षीवं-पधु।मथिति दोपापियार्पम् । पधादिनिषेधय सर्वदा सिदलाद । उन्मादफसामान्य या सदर्थः । अनुहातपधानामपि मना निषेप इति या । ननु 'सार- शादं च लपणम्'इस्यत्र सारं लवणमिति नायः साद घरपनेन पर. पानादतः बारानाह-क्षारास्थिति पापाचरणं यक्ष्म, मामी- धूल शिम्वा । धान्य-स्तम्गुरु । देवघान्यं देरशालितण्डलम् । सब-गुरमाणितादि, न त तिवादि । अगुस्मक्षयम् इत्युत्तः । सि जलान्यादिना धान्यं पृथुकादि । पप-तदिनप्रीतम् । सम्भवे तु दिनान्तरसमपि । मूल-मुलक प्रसिद्ध । 'मूट बेमुफेतरति तु फेमुकस्य सर्वथैवासापरवार्थम् । पदा मूळे ভয়াবহষণ। সামষিমন কাকিব- रात् । स पण्यतिविशेषणम् । 'मूलक केतरव'इस्पत्र पा. যাদি নিয়ে কি বল নিয়ে शिरितियानपस्पाररिस्य । क

No text on this page.

न्दीहरसस्य सः
प्रतमप्रापमित्त निरूपणम् ।
दषि तप गप्पम्' इति । अन्ये पधिशेषा एकादशी.
पातुर्मारपादिपकरण पश्यन् ।
गृहीतमगत्यागे तु मदनरसे पागलेप:-
पूर्व प्रदीरवा यो नाचरेत् काममोहितः।
जीवन् भवति चण्डालो, मृतः इवा वाभिजायते॥
कम भापधिशमुफ पृथ्वीचन्द्रोदय अमि-गरुड.
पुराणयो:-
मोधारप्रमादाल्लोभामा प्रतभगो भवेदि।
दिनपं न मुजीत मुण्डनं शिरसोऽथया ।
मपि । चातुर्मास्यादति । आदिना प्रतापा रिहितना-
नानिष्टा त पिन श्राद कर्म फिश्चित्समारभेन् ।
। वि शासातपोक्त थादे स्पमाणलान् । कामेति ।
साध्यादिनाऽनाचरणे तु नदोषः । “सर्वभूतभयं व्याधिः" इत्येका.
दश्यां स्फान्दार । असत्यागे साह-तत्र प्रायवित्तमित्या-
दि । मुण्डन मिति । मायविता मुण्डनं राधाराप कार्यम् ।
सोर नैमिचिफ का निपेथे सत्पपि भाम् ।
पित्रादिसतिदीसामु प्रायश्चि च तीर्थके ।।
इत्यप्रिवचनात् । गपादिदेश राज्यपराक्षादिकाले च
निपेपः । मुतिनिपिचं तु दिने एन । "शस्तनी वपनाक्रिया"इति .
विशेषाद । दिनप्रयोपासमार्दमामापरयरूपः । एवं च मुण्डनपसे
दक्षिणा नास्ति।
राणा प्रतरूपाणां मश्रुधादि वारपत् ॥
इति पासिष्टं पुरापदादरादौ न वपनमिति मुक्तावली.
रिखनन पनेऽर्दकन्ट्रव्यतिरेकलाभात् । सधवाना तु न मुण्ड
नम् । तत्राहुलपयाचिकर्तनासम्मगान् ।

गम्यते । पत्तु-
जयोसविधानं पकमितिदिनप्रगांEAL
हिन्या मार-मनांगमा 'मुनामा
भार पांगमानदिणादायमानागिरी
निरंथात यथारोmurti
बीदास ANTRai
सटीकनिर्णयसिन्धुमधर्मपरिकद्दे-
इति मायश्चित्तामानादतिमान्तवतानुष्ठान मास्त.
प्रायश्चित्तं ततः कृत्या पुनरेष व्रती मरेन ।
इति वचनादतिमान्तमपि प्रतं कार्यमेवेति शून
णि, तत् मध्ये घ्रतलोपे व्रतशेषप्तस्ये शेयम् ।
जाफविषयम् ॥
अशक्ती तु फालदेमाती पुराणान्तरे-
उपयासासमधदक० विमं तु भोजयेत् ।
तापदनादिया दमाद भुक्तये विगुणं तथा ।
सफः मृतभोजनः । ग्रामणभोजनं विनतिशः।
गहनासमिता देवी जहा माणसंगमान् ।
पूर्वादशसयाकान् पधाशयमातुरोम
शुदिता मारस्पे-
शिदिनीणा नेष्यंत केशवापनम् ।
प. मारिनो गोहन्नुमायकोर्णिनः ।
। বিখ। ওরাথমিল্লানাধিকাথায়?
माय मागवितस्य तमांपूर्णतावासम्मवान् ।
মাখপৰি গা ধুন । ।
मादा । - मालागि। STAR
माना मुगि-प्राणा,
दिन

. स्त्रीरतनियमनिरूपणम् । उपचासशक्तानां न भोजनमिप्यते । मदनरते पायधीये- द्रपदातोपवासस्य फलं प्रामोत्पसंशपम् । तथाऽपराक दंघल:- प्रध तथा शो सत्यमामिप०पर्जनम् । भोप्येतानि पत्यारि घरिठानीति निश्चयः । मास्ये- सस्मात्कृतोपपासेन लानमभ्यर्यफम् । पजनी प्रयोन पर तत्परं सूप ।। अन्ये च नियमास्तन समापणीयाः। अप स्खीयतेपु विशेष रूप सत्र हेमाद्री प्रसकाण्टे गारंट- . गम्भालंकारसाम्यूलपुष्पमालानुस्टेपनम् । उपपासे न दुप्पन्ति दन्तपापनमानम् ॥ इति । च समतकोपपासविषयम् । अय पा रिमाख्येभ्यो दपादान र शक्तिः । इति स्मृतर्पयाकिदानपतोऽपि यः । प्रायव्यासपास्यते । शापमतिविनत्वा तूपते बसस्प- माणास्पये, दापरिप्रोप पधारतान्पारपातकानि । इनि पनौकानि पशान्तानि, (ग्रीपु मर्मपिका पाप माणगंकटे । गोमासणा हिमायो नानुन स्पारगुत्सितम् ।। इस्युकानि तानि) पणिनीतियो पर ना मापन्न पदव ॥ सापादि घागृतं, नदपारमाभाnामिपं-पाम पारि रापमाणे, पारिभापियामि प । अन्य पेति । म रसायनानिय पत्कर्म, नद पम ।

1 सेन स्थलत्रयमालम्व्य व्रतानानां नियमानां लिखनादन्ये ताशाने "अश्रीरा तनुर्भवति रुशती पापयाऽमुया। पतिपदाची बाससा स्वमरमभिषिरसत" इति दाशतपीश्रुतिः । स्मृतपय सत्र प्रसि. संटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- अञ्जनं च सुताम्बूलं फुकुम रक्तवाससी । धारयेत्सोपवासाऽपि अवैधव्यकरं यतः॥ विधवा पतिमार्गेण, कुमारी यां यहच्छा ।। इति तत्रैय भविष्याक्तः । तथा विष्णुधर्म- सर्वेषु तूपयासपु पुमान्याऽथ सुवासिनी। धारयेद्रक्तवस्त्राणि कुसुमानि सितानि च । विधवा शुक्लवसनमेकमेव हि धारयेत् ॥ मनुरपि- पुष्पालङ्कारवस्त्राणि गन्धघूपानुलेपनम् । उपवासे न दुष्यन्ति दन्तधावनमञ्जनम् ॥ मदनरने व्यास:- दन्तधावनपुष्पादि व्रतेऽप्यस्या न दुष्यति । इति । यद्यपीदं सर्वोपवासविषयं प्रतीयते, तथापि शि. टाचारात्सौभाग्याच क्रियमाणनवरात्रिराम्राग्रुप पासविषयमेघ, न त्वेकादश्यादिविषयम् । नियमस्तु स, यत्कर्म नित्यमागन्तुसाधनम् ।। इतियमनियमयोभेदादिह ताशा वस्रग्रहणादयो नियमा नामा क सन्ति?,इति परास्तम् । राससी-रजितवाससी । पचनं कञ्चुकाभिमायम् । दक्षः- श्रुतिस्मृतिममाणेन यत्रं ग्रामं च धारयेत् । इति । दाए योपवीतोपरसादि पोध्यम् । पादानारफलापनुकरयाना नियत्तिः एवं यतिधान्द्रापण एक विषयानामपिकारो न तु गवमध्पादी इत्यादि योध्यम् । . । यतिमागणेत्युपमानो or- आशौचादौ प्रतनियमनिरूपणम् । असम्मलपानाप सकृत्ताम्बूलघर्षणात् । उपवास: प्रणश्येत दिवास्वापाच मथुनात् ।। इत्यपराके देषलेन तरिपेधात् । न चास्प पुंपिपपः पेन सावकाशत्वात् खीणां माम्बूलादि प्रामोतीति च्यम् । ताम्बूलादिमापकस्यैषैकादशीतराविषयत्न पैपरीत्पस्यापि सुवस्यात् । यत्तु हरिवंशे- अञ्जनं रोषनं चैध गन्धासुमनसस्तथा । मते वोपचासेच नित्यमेव विपर्जयेन् । शिरसोऽभ्यजनं सौम्पे यमेतरप्रशस्पते । न पादयोर्न गात्रस्य स्नेहेनेति स्थिमिः स्मृता।। इति, तत्रयोक्तपुष्पफनतषिपपं न तु सर्वन, पूक्तिविरोधा. ति मदनरले उक्तम् । तष- अश्रुमपासो रोपन कलहस्प कृतिस्तथा । उपवासाहतामापि सथो भ्रंशयति स्त्रियम् ।। नयमित्युपलक्षणम् । मदनरसे शिवधर्म- दानं व्रतानि नियमा ज्ञान पान हुतं जपः। पोनापि न सर्व शोषितस्य था भवेत् ।। अप सूतकादो निर्णयः तत्र शायरत्याशीयोः स्मारकर्मनिवृत्तिनिपधेपु पटैप । गौशास्तु क्षता- चादायपि तामाहा जानध्य क्षतजे जाते नित्यकर्म न पाचरन् ।' नैमित्तिकंप तदधा सयन्द्रको न पाचरेत। पावनताम्भूलचर्पणादिकीयतावास्यम् । परीस्पस्यारी- गुमगाविहान सीमापार्ययत एवौचित्पात्यपि प्रष्टव्यम् । साम्पति सम्पुदिः । पप्टेयति । स्मार्चकर्मपरित्यागी सरन्यत्र हमके। 11 रिति । यादिना रनावयाग्रहः। गनिकापदंगियादिदिनान. सटीफनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- अलोतकेच समुत्पन्न ज्वरकर्मणि मैथुने। धूमोद्गारे तथा वान्तो नित्यकर्माणि संत्यजेत् । द्रव्ये मुक्तं त्वजीर्णे च नैव मुक्त्यापि किञ्चन । फर्म कुर्यातरो नित्यं मूतके मृतके तथा इति कालिकापुराणात् । वस्तुतस्तु पूर्व देवीपूजोपर- मात्तन्मात्रयिषपत्यमस्पेति युक्तं प्रतीमः । सपा हेमा- द्रो पाने- गर्भिणी सतिमादिश्च कुमारी याsथ रोगिणी। पदाऽशुदा तदाऽन्येन कारयेत, प्रयता स्वपम्॥इति । घुमोऽप्येप निधिः। लिगस्यायिवाक्षितत्वात्। मेन पस्मि न्यते परजायुक्तं तदन्येन कारयेत्, शारीरनियमान स्वयं कुर्यात्' इति हेमाद्रिव्याख्यो । 'न तिना प्रत' इति विष्णूतेय । आरम्भस्तु न भवत्येय । सदाह-शुद्धितरवे विष्णु:- पट्टकालिकमकन्यो गृहीतच पुरा पदि । मूतक मृतके व प्रतं तनय दुष्पति ।। एनाकाम्पमतपरम् । नित्यं स्वनारयमपि कार्पमिति गोहमदनर- यमंः। मोत-नासंपनः फोटभेदः। पएम् । यति। (वयना तु सपंपादित्याम मियाना समायुदो, ना प्रतिनिधामा प्राधिका “रसार-शुदिना तिry 'पायामा परी मा-नायो नुनिया सार (२) निकाति 1 आशौचादी व्रतनियमनिरूपणम् । पूर्वसझल्पितं पच प्रतं सुनिपतवतैः । नकर्तव्यं नरः शुद्धं दानानाविधार्जितम् ॥ 'माधवी कोमें- काम्योपचासे प्रफान्ते स्यन्तरा मृतस्तके। : संत्र काम्नतं कुर्यादामानिषिधर्जितम् ॥ इति । एतेन साङ्गेऽधिकाराद् व्रताङ्गदेवपूजादि कार्यमिति य. धमानोक्तिः परास्ता प्रारब्धं पूजादि कार्पमेय । नय. राने तु तच विशेषं वक्ष्यामः । एवं रजस्वलाऽपि । पसु सत्पता:- ) पदि । एतफे मृतके चैव मर्न तमेव दुष्पति' । एतत्काम्पत्रतपरम् । नि समारम्पमपि कार्यमिति गौडा" इति । अप पाण्या गौडपनमाइ-पतदिति । अत्र निरपे शौचरूपाइबाधापचिरि. } सरुषिः । दानेति। अनन्यसाध्यापहोमाधुपलक्षणम् । प्रारब्ध पूजादीति। 'न प्रतिनो प्रति विष्णत: 'पूनापन्पेन कारयेत्' इति निषेपस्य प्रारम्पपूनाशेपपरवासम्भवादन तप दाने सूतकान्ठे कापीपति वक्ष्यति । अर्चनं वन्येने कारयिम् । स्तके तु नरः स्नाला प्रणम्प शिरसा हरिम् । इनि तु स्वयं पूजा विनाशनाकरणमतपरम् । “मणम्प मनसा रिम"इनि पाठे कापियाः पूजापा भन्यनै कम्पत्वाम्(१)। शतकामा समारम्भमनेका तु यद् मनम् । कापिकं तनु कुवात, न तु दानानं जपम् ।। एनकाहे तु यत्किनिदानापन्वरित भरे । पतानन्तरे स्वनिफर्तम्पमान्दिनः ॥ इनि । नरो मारम्पमापदपाग बोधयति, कि दानादरसारम्भ- पादानापनारितम्'इस्पोक्तीपर नापापापः कर्वा न . मन:पहमिति) - पटन्तिप -- हवनः। यनाय दक्षिणा न देया गुण्या सपा १४२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- पारन्धदीर्घतपसां भारीणां यद्रजो भवेत् । न तत्रापि बनेस्य स्थादुपराधः कदाचन ॥ इति, तत् प्रतिनिधिना कारयोदित्यतत्परम् । मदनरनं मात्स्ये- अन्तरा तु रजोयोगे पूजामन्येन कारयेत् । इति । प्रतिनिधपश्च मिर्पयामृते पठीनसि:- भार्या पत्युर्वतं कुर्याद्भार्यायाश्च पतिव्रतम् । असामों परस्ताभ्यां व्रतभङ्गो न जायते ॥ स्कान्देऽपि- पुत्रं विनयोपेतं भगिनीं भातरं तथा। एषामभाव एशान ब्रामणं या-नियोजयेत् ॥ पितृमातृभ्रातृपतिगुर्वर्थे च विशेषतः । : उपवासं प्रकुर्थाणः पुण्यं शतगुणं लभेत् ॥ .. मातामहादीनुदिशा एकादश्यामुपोपणे ! ते, कन्नरेण दुष्करय पूजाविशेषस्तय गतकान्त इत्यर्थः । म मिति । दानादिकमन्ते कुर्यात् , इनरत्स्वयं कारयेदिरः ।। तिनिधिनति । यधपीद दीर्घकालव्यापियामोपपासादावर विधिविषये प्रान्ने इनि मनीयते, तथापि यादिपर्यन्तमाया फटमायनेपपि योजयितुं शक्यस्यासमापि पाते इति मात्र पुण्यामिति । भगृहीतवतः प्रतिनिधित्यादि। का शतगुणं पुर्ण प्रामारपान गराः। यमुश्यि कृनं मांऽपि मम्पूर्ण फ.समाप्नुयान इम्युनः टीनाय तुलस्य स्वागतासफलपति। सामना गमनं ममवापने। फ़ारपायन:- + दादापल्यापरम्प- घतादी प्रतिनिधिनिरूपणम् । कृते ते तु फलं विधाः समनं समाप्नुयुः। मदनरने प्रभासवण्डे- भनी पुत्रः पुरोधास भ्राता पती सखाऽपि । पावापां धर्मकाणेपु जायन्ते प्रतिहस्तकाः ।। एभिः कृनं महादेवि स्वयमेष कृतं भवेत् । प्रेष पापपीपे- स्वयं कर्तुमशककारपीत पुरोधसा । दं च सर्ववर्णसाधारणम् । अधिशेषात् । यत्तु कमिन्म- होक्ष आह-शद्रस्य प्रारमणादिरेव प्रतिनिधियुक्तो न जपस्तपस्तीसेवा प्रज्पा मन्यसाधनम् । विः संपादितं पस्प संपन्नं तस्य तत्फलम् ॥ इति मरीपिपचनात्' इति, तत्तुच्छम् । प्रनयादीनां रद्धेऽसंतयात, "विशये प्रायदर्शनात्' इनि म्यापेनास्प प्राणादिगोचरत्पात् । पदापि- दक्षिणा नात्र दातव्या शुश्रूषा विहिता हि सा । इति वचनाश । भय कनिष्ठस्साः कन्यादेः पुत्रादेय ये. धानादिः प्रतिनिधिर्भवस्येच भार्यायाः पनिरिन । सत्र कापि नद. क्षिणा । 'अभूपा विहिता हि साइनि हेतुपधिगदान । यत्तु सर्प कामशक्तयेत्युपप्रम्प हिरण्यं दक्षिणा दयावयतया पानुरूपतः । इनि पुरोधसे दक्षिणादानमुक्तं, मत् तदपिने इष्टव्यम् । विश हति । विशये संशपे पापा पदानागमभिव्याहस्तस्प दर्शना. नियामकत्वोपगमादिसः(१) । तया व प्रमाणपण प्रान. :: (१) मनिहोत्रमोहाधिकारे "पासमार:भेत"रति भुतम् । नियमन पारमानावाला पशुपाणी विधीयते उता. समामिति संशयः। अत्रोपते-वासालामो पशिलम मानिदान 4 4. घरमालम्भे रित चोदकेनानीपोमीयस्य विध्यन्तातिदेशाद्देवतालामसियांगन्दा नात्रापि प्राणिकर्मतया प्रयुज्यमानत्वाविशेषात्पूर्व पामा तस्यावा ध्ययसाय इति पूर्वपक्षे सिद्धान्तसूत्रम् "विशये मायदर्शना" और शये माये-दोहनादिसंस्कारप्रकरणे दर्शनात्-पाठात संस्कारयिधिान घेत्यपः। भयं भाव: "वायव्यमालभेत"इत्यत्र मागातया "मायु- फरवमेष । न घोनानुमानेन पागायत्याध्यवसापः । सामान्य एशनुमानस्य वैदिकार्य प्रस्मसम्मयात, "मम्पयुमालगन".. व्यभिचारापाग घ स्पशी दोहनला "वासमुपाययमति"गुप भनिनामा गुत्रियः। एतराय होमयं पधगम्यं पयाविधि" मागताय धगध्यद्रव्यापपति "गोमूत्रं गोमयं शीर परकम निविरं पश्चगध्यं पवित्र पापशोधन kिime १४४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- उपचासो व्रतं होमस्तीर्थस्लानजपादिकम् । णाधिकारिकमातिनिध्यमेव तद्विषय इति भावः । होम इति। स्त्रीणां होमो न दातव्यः पञ्चगव्यं तथैव च । इति (१)ब्रह्मकूर्चहोमनिपेघोऽपि साक्षादेवा विमद्वारा स्त्रीशूद्रय... कालम्भत्वाद घायव्यवदित्यनुमानेन यागत्वाध्यवसाये माग लम्भ इति । यदि च यागस्य द्रव्यदेवतास्वरूपत्वेन देवतासंयोगामावान यागावाध्यवसायETA "भाज्यं द्रव्यमत शे देवता मान्नवर्णिको इति "पासीति वत्समुपसृजति पनि स्सालम्भे 'पूपासि' इति-मन्त्रविधानात्तत्यपूपदेवतायाः गोऽस्त्येवति वाच्यम् । उपजतः समीपधारणार्थकतयाऽऽलम्मा कत्वामाधेन तेन वाकोनाक्तमन्त्रस्य विधातुमशक्यत्वात् । असिशब्दमामानाधिकरण्येन च पूषाप्दस्य पत्सपरतया देवतापरत्याभावाच ल्युच्यते, "धायव्यं वेतमालभेत भूतिकामः"इत्यत्रालभते. १०२५३-६-१६)। विशये-संशये, योगविधिः संस्कारविधियतिक लभत" 'ব বয়ানথা ঘ বামঃ মঙ্গগােষ सर्जनपलाया मिर पति वियानयमिति मायम । उक्त বলােমাবাবাবকাঠখানায় গ্রাম मरिवि पामालम्मम्तरसंस्कार पति सिमारता। (१) महापूध होमा-गयामा सय "सारा का पारिनHिEAlfare: PALPAIकारशामा - Nainfansferrer | Hilan retin | "ORTERRIOR ) RIनसर. STINUTE Ringitik Rose, RAINEETI nerमामा पापन् । Priti AIERINigital in Hindi) RELER गुम पर । भामा १११ पाणी पनप 14 . गोग गर्षिः परम् । SITE ११. सांस ॥ म. sivani, नविकार पनि ! १५:५६(३) नि। समयाभा मागाधनम् । देवमा पनि सानानि पर ॥ इति । !) अ Rai inianRY नोकोऽपगुमने, mere tirituRRIERIF नि ! itorignaturt मथए, हाय ritrespenrarevasaenion RT PATEL. FAIRIR Pार्ण मंपगार को दान I IRAधदागब PAur win" - Home Pit-MIRAHIR agarimang पीत्या प्रगs. बश्यद राय, प, नो नन, मणे गाते पsarifm."inirer TET Epis अनुगमranAREIानायर निषधर यस्य गुरा. तिरोध संत कायम । (३) annनं साकमपि साधयेत् कि पुनरम्यामि ---- मा- रवान्

अभावेशातयस्नेपनि स्वातम्यं चिद निगाः(पा०-८०)
१४६ सटीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिच्छेदे-
प्राधणो हीनयर्णस्य यः कुर्यात् कर्म किं च न ।
स तां जानिमवाप्रति इह लोक परत्र च ।
इति काल हेमाद्रौ मरीचिनिषेधाच ।
यद्यपि स्त्रियाः शुद्रस्य च तीर्थयात्रा वर्तते, भारते पुष्कर
जन्मभृति यत्पापं स्त्रिया वा पुरुषस्य वा !
पुष्कर गतमात्रस्य सर्वमेव प्रणश्यति ॥ इति ।
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
न वियोनि व्रजन्त्येते स्नात्वा तीर्थे महात्मनः॥
इति च लिङ्गाद, तथापि सपवायाः खिया
नास्ति स्त्रीणां पृथग्रहो न व्रतं नाप्युपोषणम् ।
पति संसवते या तु तेन स्वर्गे महीयते ।
नास्ति स्त्रीणां पृथग्यको न वनं नाप्युपोपणम् ।
भयुश्रूपवैता लोकानिष्टान् यजन्ति हि ॥
उत्पादौ यज्ञादीनामुपलक्षणत्वात्तीर्थयात्रादावपि भी विना, ५.
तिनुश्रूषात्यागे च नापिकारः । विधवायास्तु
पाल्पयौवनात्या वा रदगा वाऽपि योषिता ।
न स्वातन्त्र्येण कर्तव्यं किञ्चित्कार्य गृहप्वपि ।
इति मनूक्त,
रसत्कन्या पिना, (१)विना पतिः, पुत्रास्तु वाईके ।
पनि याज्ञवल्सयोक्तथ पुज्ञास्यायनुमति विना नाविकारः । एवं
गुदातु दिनशुश्रूषाविरुद्ध धर्ममाचरन् ।
नरकं पश्यते तददश्रवणकी तनात् ॥
पनि भारतात
निरन्ना नीर्यगवा सन्मामो मन्यापनम् ।
देवनारायनं ध्यान सेषां पापाय परम् ॥
(१) पनिगरानीम्।
Ph

पसारी प्रतिनिधिनिरूपणम् । १४७ परतुमस्तु मपूर्णतायाधनमानमनोगत हाले प्रति- निका पापहम् । अन पिशपमाह निफाण्टमण्डन:- का प्रतिनिधि त नित्ये नैमित्तिके नमः। •फाम्पुपमा कपिम् प्रतिनिधि निः । न स्पास्मतिनिधिमन्नस्वामिदेषाप्रिकर्मसु । स देशकालगोनास्ति नारणरमिरेष मा(१) । नापि प्रतिनिधातम्यं निपि, यस्तु फुचगित् ।। हिरण्यकशिसप्रेऽपि न स्वामित्वस्य भार्यायाः पुनः निशातातपोक्तष विममेराविरोधेन निरन्तरं च तीर्था. वादी शूदस्य नाधिकारः । एवं मति अनधिकारिखीदहनतीर्थ- मेवायो पातित्प मनुना पोध्यते । शानामपरायणे प "तेपाम्" हतिसन्देन शूद्राः प्रतिलोमनाथ परापगन्ने । सेन प्रतिलोमा यथा धर्पहीनातया निरन्तरं तीर्थयात्रापराः शूद्रा इत्यर्थः । धामणो हीनरर्णस्य यः कुर्यात्फर्म किं च न । सता नातिममामांति इस लोके पर प॥ इति पापयस्प विप्रथेत क्षणिपादः प्रतिनिधिस्तदा नरम(२) सम्पूर्णफलापातिरस्त्येव, विमाप ( दोष इत्पः । एतेन 'शूद शूदस्य ग्राह्मणादेश नाधिकारः । रोमानाधिकारात् शूद्रस्य । दतके च नाधिकारः । दधकत्वमयोजकहोमानधिकारात्' इति भन्यूनतम् । स्पष्टं चैतदने । पर शुमतिनिधिस्ता विणकर्ष सम्पादनमित्यमाइ-पस्तुमरिस्वति । याति । ताश- सम्पादनमामामागुण्यमानन पोध्यने न तु मनिनिधिरित्यर्थः । जाम्य इनि। सामर्श परीक्षोप काम्यस्यारम्भादिति भारः। भ. (१) सा-भरणि माग्नरप, तरसम्पादकस्यात् । भानेर प्रतिनिधि निपारियर्थः । (दिमजातीपश्योययः।

मक्कभक्ता समानरूपदोय तुल्पा ! नत्रापि गुणफलानामपि ११) धनुनम्तु पिपरकाकादी पुराय प्रतिनिधियय । किशापानीn"मादियानात हिरणपकशिपीमिया मादीन मुबानमानेकादश यपोदिनान् । दुवमनिनिधीमार "मसन योनिमा लामाविमाना" पाराशंगAm पुरीये मान "अमुरम्य पिता पसले" रनियायनेच पुतिन १४८ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- स्प देशस्य कालस्याग्नदेयतायाः कर्मणः शब्दस्य च तिनिधिर्विद्यने इनि(१) ॥ अथ बनादिसन्निपाते निर्णयः । तत्र निधिदयसनि पाते नवोक्तं दानहीमादि कर्मणानुठंयम् , अविरो घात् । इदं पूर्वारब्धेप्वच । एकमध्येऽन्यकाम्यकार म्भम्तु न भवत्येव गुणफलादृते । “यस्य यज्ञ प्रतनेऽन्त रा यज्ञस्तायत में यज्ञं नितिहानि" इतिराणकधुन- श्रुतेः। गजः-बनादिकर्ममात्रम् । अनड्रेन व्यवधानदो- पण सर्वत्र माम्पान् । शिष्टास्तु माधकार्तिकस्नानादि मध्ये लक्षहोम-तुला-भारतश्रवणाचाचरन्ति, तन्निध्य मोऽस्तु. काम्पमध्ये तु चिन्त्यम् । यत्र तु दो विरोधस्तव प्राथम्यादेकमक्तं कार्यम् । नक्तं तु परेपु. न्तरा मामाभाव वाह-काम्येऽपीति शब्दम्य-मन्त्रस्या प्रामेति । यत्रोपनामदयमेकभक्तादिद्वयं वा तत्रागिनस्तन्यम् । मिन्नदेवत्यवादिना विरुदं पूनाहोमाय सदैव कार्यम् । पाफयज्ञान् समासाद्य एकाग्यानकवाहपः । एकस्विकृतः कुर्यान्नानापि सति दैवते ।। नि न्यायात् । इदं पूर्वाग्न्भेषेव । पूरिकर्ममध्ये च कर्मा रम्भा न भवति । तस्य यमनायने तं या निक तिहानि"इति श्रुतेः । यो इति यादिकोपलक्षणम् । अनन घरपारायः।

मनिपाने प्रातिनिरूपणम् । मास । न "गोदामन पशुकामग प्रणपन्" इत्यादी पुरुषा. पार मचान(१)। पशिान मापकार्मिकम्नानादियण लमहोम-तुलादान- भारमगाघागरणं. तमिपण. न त फाम्पमध्ये । धम्तनस्तु यो पुस्पायरिताटिकणार्म विगंधस्तपोरेकमध्येऽपरानुष्यानं पुगपदारम्भीपापपायगाकाम्पफातिकादिम्नान-काम्यनन मर मर्यागिहाण स्वयं नाशयस्य मुफरत्वात् । भन्यत्र प्रथमोपन कार्य प्रायम्नाद् - अनुपसनातविरो. पिन्गन()। (१)संपूर्णकारी भूप "नमसनाप. प्रा. गोहिमेन पशु. पाय"रान । गायो दुग्ने पम्मिान गादोहन-बोधनपा तेने- 11 गत्र गोदीदनम्प मापुरषोभयाधरयमुन पुरपायाधमेति सं. । अपने नामममभिसा पियार्यकतया स. मुमा पुग्पायगः प्रदूपकारकतया अभ्यर्थतापगतेपोमगार्थ ग्वाति । म चापकारकम्पपशम्य तृतीये निराकृतस्यात् श्रुति. तपस्यग्यानयोः कथं सत्यमिनि पाध्यम 1 उपकारका मनि मयंपायप्राहिणा प्रयोगविधिना गोदोहनस्य मनूपकाराया- यययययया कल्पयन्योपपत, रति पूर्यपक्षे मिसान्तसूत्रम्- "परिन् प्रीतिः पुराणस्य, मर लिप्पापलक्षपाऽधिमक्तव्यात्" ते (जाग ४-६-२) यस्मिन्-स्वगांदायनुभूचनाने पुरुषस्य तृप्तिम- पनि स्प म्यगारिफलम्य लिप्मा अर्यालणा-स्वारसिकी, फ. लम्प प्रायश्मियादिपधः । अयं भायः यस्मिन् घाफ्ये फलधु- निम्नस्य पुरवायंग्यपाधकत्वमति भुग पुगन्यमेय । न चौ. पकारकायन प्रयोगाधिना मारपर्थनास्थ विधानात् प्रत्यधस्य- मगीत । क्रावधप्रयोगविधिना गांवोहमस्य फत्ययस्याविधानात् । पुरुगाना गावाहनेन समान मनुपकारसिसः । तस्माद् गो- दोहनम्य पुष्मावति । एवं च तस्य परयनरपे फलमयुक्तय (२)मपंच म्यायो लघुप्पमीमांसाधिकरणकौमुदीपविधि- रिपु विस्तरेण प्रतिपादितो मयेति तत पचायगन्तव्यः । मनुष्ठानम्।

जन प्रासमा . मदीकनियामादि- स्तविधी गोणमाले कार्यमा समकालीन तु ' एस कृयादिना कारतति पा। पत्र तु शिराम्यादी विशिमगं पारणयाद সুনাগার যুগ বা সুখ গ ঘণি एकादश्यामहारानं मुस्त्या गान्द्राण भान् । সি এরিণঘশ, এ বাগাগা মহিষ ম जनम् । निपेषस्तु रागमाप्तभाजनयिषयः । एवमटर दिनकवते संमान्त्यादी रयो संकष्ट चतुयी चरा भोजनम् । पन त्यष्टम्यादी दिशा मुजिनिषेधः, सेन च राप्राविति निपेशदयं तमोपचास एवं कार्य:।' यपि पुत्रिण उपचासोऽपि निपिद्धस्तथावि- उपयामनिपंधे तु भक्ष्यं किंचित्प्रकल्पयेत् । इति वचनात्किचिक्षयित्वोपचासः कार्यः । न्द्रायगमध्ये एकादशादौ तु ग्राससंख्यानियमेन , जनं कार्यमेय । धान्द्रायणस्य काम्यत्वेन नित्यया फत्वात् । अयाधेन गत्यसंभयाच । एकादश्यामेकार रोपवासादिपारणा जलपारणां कृत्वोपयसेत् । " . गौणकाल-गौणकालमम्भवे । कालस्यात्यन्तबापामा दिति शेषः । तदसम्म वाह-समेति । एतेन तिथिद्वयोदितं कर्म तद् यतं पृषगारभेत् । तिथ्यो।धे तु स्नानादि सकृदाह्निकमाचरेत् ॥ इति मरीचिवाक्यं व्याख्यातम् । पृथगाचरेदिति पाठे एकं स्वय अन्यद्भार्यादिनत्यर्थः । नैमित्तिकं चान्द्रायणादि संगृगा55-% पाधेनेति । चान्द्रायणादिवाक्येषु चन्द्रोदयकाले ग्राससऽपाई- ।

तिधिषिशेषनिरूपणम्। पोहा अशिममतितं "इति श्रुनेः । पचं दा. १च्या मापामधामपदोषादिषु राम का मिसिनित्यस्यादित पलाएक घरमामिति दि. म् ॥ इमि कमलाकरमाने निर्णयसिन्धो बतप. रिमापा ममाहा। अ५ प्रतिपदादिनिर्णयः । शुक्ला परिषद अपराह- शपिर पूर्ण प्राशा । युरयायत । प्रतिपरममुखी कार्या या भवेदापराहिकी। समकृष्णपशोपएकालनिशिष्टपोजनपिपेरुपगमान । मा. शामिनि । दाम्या प्रातः पारणा, मामोपचासे उपवासा, भादादो मापानमादि, मप्र पारपालोः कार्पः ! मा नि । पत्र काम्पे को निपनापतिकोरपनः मिदिल का एसीय इस्पर्धः। पुरमेषित 'प्रतिपमानास्पा' इत्पादि। न सापापा. VामाSपि पूविदा भइनानि किरापारयेत्पमाह-पति- पदिति । निहतं च संमुखी संपुरखी ना सापातापिनी यते यदा। पनि पूरीन । इदं च प्रतिपदा मा विदवरूपै सामु मापराविरूपं सदिश षि, प्राकानि प्रधानानि भातःकालसामान्य मा "पुरा वाचः प्रदिनानिरपेव"इनि नदि- परिधित्, RAITIGERar: सांगुरूपं गौरवान् । यविदया- रादिकपिपविषपपिति, मन्न । मनिन्सर विनया या भवेदारागिनी। कर्म तपाइयं पियं व मनुरमरीत् ।। इनि मावशीपरचने देवकर्मपद एकमत-नक्त प्रतिपदिष्टीनों पनिर्णयमान उपनामपरता मिनाहादम् । एको शुलती स्पर्शेऽपि पूर्वदिनग्रामवामित्यभिमानः । अत्रापराण्डव्यालेरनिर्मा। इनि प्राय से उपवास परनिदानिशच । 'उदा का पोशामविषयः पूर्वाव: महागात , उपयामेडयनngs अनियमिपं च । उपवरदयकममु शुत्रा विदा प्राशा परययान पुग्वारपादागात पूर्वपदासाद्विसीम १५२ सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- इति स्कान्दोक्तेः । *शुक्ला स्यात्प्रतिपत्तिथिः प्रय मतश्चेत्साऽपराहे भवेत्' इति दीपिकोक्तश्च । अपराह- श्व पञ्चधा भक्तं दिने चतुर्थी भागः । तदभाचे सा. पाहव्यापिनी ग्राह्या । तदभावे तु सायाहव्यापिनी परिगृह्यताम् । इति माधवोक्तः । कृष्णा तु परा* । कृष्णा तृत्त तोऽखिलानि दीपिकाक्तः । कृष्णाऽपि नवत्यनन्त भट्टाः । सतिपिपु वान्युक्तानि मुहदीपिकायाम्- दिष्टादेः "आपश्राद्धं तु"इत्यादिना विशिष्यकालोक्ते. 1 * दिनान्तरवदेवापराण्डिकत्वे प्राप्त पुनर्वचनं प्रतिपदोक्तापरा यकत्यापत्तिररुचिः । तदभावे इति । परेऽपि भवत्येव शेपिलोपस्यान्यारत्वात् । परेनि । "प्रति परसद्वितीया स्यात्" इत्यस्य कृष्णपक्षे प्रवृत्तः । प्रतिपन् पश्चमी चैव उपप्या पूर्वसंयुता । इतिजापाल्युक्तेः, पञ्चमी सप्तमी य दशमीच प्रयोदशी । मनिपनियमी चव कर्तध्या संमुखी निषिः । इनिपटीनस्युक्तंय, मतिमत्पश्चमी च सावित्रीभूतपूर्णिमा | नवमी दामी व नांपोप्याः परसंपुनाः ।। सस्यनि सामान्यवचनं तु वायने । प्रनितमनाया स्पास्तापवायं नु उपासनादेवकमविषय मा कथंचित्पूर्वदिनान्निराणे कृष्णापनि प्रतिपतिस्पणम् । हम । मनिपगतिमीया स्थानान्युक्तोः । इदं च पचनं सामान्य- पगत्वाद् विशेषविपण पुग्मानापरातिकपूर्वविदशुगपति- बपिये पापिनमपि पुग्मगारपानिपपसंपु पाने । "पापफाभावे यस्थ निरादरसा "नि न्यापात् । अत एव सारशदेपकर्मः कृष्णोगविला ग्राधा पूक्तिसामान्यरचनादिनि परिप्कुर्वन्ति । अदाचीजम्-भातु उपधामनरदैवकर्मणि भरदुक्तमेव, उपरा- से तु कर्य पूर्ण ?, तहिायकानां शुमापसपरत पा संकोचसम्भाव, भतिपत्मदिनीपात्रप सामान्यतः कृष्णपक्षपरत्वादिति । उपचा- मथ मतिपिपु नारदेनोकः । शुमान् पा दिया कृष्णान् पनिपमभूती स्तिपीन् । उपापचर पलिं दास विधिना पर दिने । प्रामणान्भोमपित्वा तु सर्वपापैः प्रमुच्यो । इति । उपचापोतरदिने घ पारणं कार्य, तप भोजनम् । उसासेपु सर्वेषु पूर्ण पारणं भवेत् । अन्पा तु फलस्पार्दै धर्ममेवोपसर्पति ।। इनिदेवलोक्तः। धर्मो-यमः । पारणं-फर्म समाप्तिः, अभोजना. उसकोपराप्तममाप्ति भोजनमेय। न प रागमाप्तं भोजनमनूष पूर्वा. रूपा विधीयताम् । शास्त्रीयकर्पसमाप्तस्यापनादिवच्छातीयत्वाव. पंमावाद । "भोयेऽदं पुण्डरीफाम"इति साल्पाविपयत्तादमारान. रूपमतिनिधिविधानाए । सए पारणं दिने उपोप्प विध्यनुनी दिवा तिच्यन्तमनीसा भोजनकालघल्लभ्यते सदा तिश्पन्ते कार्यम् । पूर्व विदामु तिपिपु भेषु च श्ररणं रिना । उपोप्य विधिवत्वर्यासचदन्ते प पारणम् ।। इति निगमवचनान् । यदा दिया सादृशः पारणकालो न सभ्यते, तदा तिध्यन्तो न मवीक्ष्या, फि तु दिन पारणं फार्पम् । सर्वेशेपासेतु दिवा पारणविष्यते । अन्यया पुण्यहानिः स्पारने धारणपारणम् ॥

कृष्णनि । “दिनीपा मतिपयुता"इत्यापस्तम्पास्य "यमा"
इति पुग्मवाक्यं पानयोः गुरुकृष्णयाक्यं च व्यवस्थापनम् । नमः
सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छदे-
कूष्माण्ड (१)वृहतीफलानि लवणं धज्य तिलान् तथा
तैलं चामलकं *दियं प्रवसता शीर्ष कपालान्त्रकम् ।
निप्पायांश्च मसूरिकान् फलमयो पृन्ताकसझं मधु
घृतं स्त्रीगमनं फ्रमात्प्रतिपदादिष्वेषमा पोडश ।।
शीर्ष-नारिकेलम् । कपालम्-अलावु। अन्न-पटोलम्।
भूपाल:-
फूप्माण्डं वृहसी क्षारं *मूलकं पनसं फलम् ।
घात्री शिरः कपालान्त्रं नखचर्मतिलानि च ॥
क्षुरकर्माङ्गनासेवां प्रतिपत्मभृति त्यजेत् ॥
नख-शिम्मी । चर्म-मसूरिका ॥
'दितीया तु कृष्णा पूर्वा, शुक्लोत्तरा' इति हेमाद्रिः।
इति ब्राह्मवैयदि । धारणमाहारं विना शरीरस्य, तदुत्तरदिने
चपारणं-तत् चतुर्थकालभोजनविधिना विहित, तद्विहायेत्यर्थः ।
न रात्री पारणं कुर्याहते थे रोहिणीवताद ।
तर निश्यपि कुर्वीत पर्जयित्वा महानिशाम् ।।
इति भविष्योत्तरे रात्रिपारणनिषेधाथ ।
यामप्रयोर्ध्वगामिन्यां मातरेव हि पारणम् ।
इति यापं तु निर्मलमिति विवेचनकृतः । दियं मयसता:
सगेच्छुना । मूलक-गलफमिति पाठे शाकभेदः । सिला
मनिलाः, प्रसिद्धतिला या । शिम्पी-तदुद्भवा निपावादपः ।
सर्वकर्मा परस्यासिदी
हनीयकादशी पष्टी तथा चाहमी तिथिः ।
पादपस्नादन्यस्ता उपवास नियामित्वमाः ।।
(१) '
रिहि महाराष्ट्रमा यातानवः |

दितीपानिरूपणम् ।
'कृष्णा धिमीणादिमा । पूल पदि सा सिता तु
परमः सर्ग इनि दीपिकोफेः । मायानन्तममते
मलि हिमोगा परा। माय:-
पुरसती प्रातः परपुत्रिमुहर्नगा।
सामितीया परोपोगा पूनिटामतोऽन्यथा इति।
पति परास एन हनीपाविदितीयानिपेधः,
एफादस्पष्टमी पछी दिनीया पपईशी।
प्रपोदशी अमापापा उपोप्याः स्युः परान्विताः ॥
इन और तनिधिश पर्षः, नयोरपि शुमकवाक्याम्पो
परिपत्यादिति । सामानः सर्वकर्ममु उपवस्थाषा उपना.
से निषेन पापो मा ममासीदिति रीत्याऽर्थववाद । एतेन
मतिपदिदा यपादिनीयादिवतविषयमित्पपास्त, मानाभावाद ।
मते स्थिति । तुनाऽरुचिः । सा च--
मतिपत्संहखी फार्या या भवेदापराज्ञिकी ।
पीपीक्षिकीच फच्या द्वितीया सारशी विभो ॥
प्रति स्कान्दे ताशीति हटान्तन पया पतिपत् मा पूर्वा, तथा
दिनीया शुनोत्तरेत्यस्प, पया कृष्णा प्रतिपदुपरा तथा कृष्णा
दिनीपा पूर्वेत्यस्पातच लाभान्, न तु प्रतिपत् शुगष्णभेदेन
दिनीपा तु.धभेदैनति । वैषम्पात् । विवेचनकतातु या कृष्णदि.
मीयोपासन्यत्र या पूर्वविदोक्ता, सा-पूर्वदिने घेत्पूर्वानमाविष्टा
भवति, तदेव । नो पेपरव ।
प्रतिपरसंमुखी कार्या या सोदापराविकी ।
पौर्याद्रिकी पफर्तम्या रितीयापि प ताशी ॥
इति स्कान्दात् । सःशी--मुखी पूर्वविदित्यर्थः । पूर्वाहस्त
मरः पूर्वी भाग इति योगेऽपि न देधाभक्तदिनाघभागःतथा सति
वापरोऽ इति योगेनापराहो देवाभक्तदिनान्स्पमाग एव स्पात् ।

निघोरताम(१)पुत्यानुवादः गणो गणेशमग्यापा
स्पषः । रम्माया पपिनि पर्पदामात मागीली
सम्यने । नम्मा निमुनोधायनेति गागानिः ।
ना पांदिया पाविदारपामयायिभिमायेगा.
गायिनि। *Patiति फलामाठादित पिहन
11) मापसाय,नर्मापामा हानिया
सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
तृतीया तु सर्वमते. रम्भाव्यतिरिक्ता परैय । -
न युग्मवाक्यं रम्भाव्रतविषयम् ।
रम्भाख्यां वयित्वा तु तृतीयां विजसत्तम ।
अन्येषु सर्वकार्येषु गणयुक्ता प्रशस्यते ॥
इति ब्रह्मवैवर्तात् । गौरीचत तु विशेषमाह माया-
*मुहर्तमानसत्वेऽपिदिने गौरीवत परे।
न चेष्टापत्तिः ।सायामात्रव्याप्तानापराहिमवानापतेः । अतस्ता
पञ्चषा विभागेनापराहवत पूर्वाक्षः पञ्चधा विभागेन प्रातरात्मकः ।
तत्र पविष्टा पूर्वा । इदं च वचनं कृष्णद्वितीयाविषयमेव । तत्र भरहे
पूर्वविदले पाहिकवरूपविशेषमात्रविधाने लाघवाद । तेन या
पतुः सर्व प्रातःकालं परित्यज्य पत्ताऽपरेयुनिसुदूर्ना तषि
का ना, मा कृष्णाऽपिपरैया पूर्वेयुः पालकत्वाभावान्, विमान
सचिन घ पाविधायकवचनाना प्रत्तेः । या तु पूर्वेयुः सर्व माता-
फालं परित्यज्य प्रताप परदिने नास्येव, त्रिमुर्गन्यूना या
सा पूर्वय । एवं या शमा द्वितीया परदन नास्त्येव त्रिमुर्गन्ग
नासा, पाऽपि पूर्वध, परेशुचिमुटुसम्यादिति हेमाद्रिमान.
पोर्मतका चक्रुः ।
मर्यकाव्यिति।
पकादश्यपी पाटी पौर्णमासी शी।
अमाराया हनीया पता उपाध्याः परामिनाः ॥

पतुनिरूपणम् । शुराधिकापामप्पेचं गणयोगप्रशंसनात् ॥ इति । चतुर्यपि सर्वमते गणेशप्रतातिरिका परेप ! युग्म- घाफ्यात् । एकादशी राधा पठी अमावास्या पतुर्घिका । उपोप्याः परसंयुताः पराः पूर्वेण संयुताः ।। इनि माशीपे वृद्धवसिष्टोनेल । 'नागपती तु म. पाहण्यापिनी पचमीयुना व ग्राह्या' इति निर्णयामृते माघाये घोकम् । युगं मध्पंदिने पत्र तप्रोपोप्य फणीश्वरान् । क्षीरणाप्पारप पञ्चम्पां पूजपेत्मयता नरः।। पिपाणि तन्त्र नश्पलिन तान् हिंसन्ति पपगाः । सद्भारानावश्पफरवाभिमायम् । चतुर्थीमारिता या च मा दीपा फलमदा । भवेधच्यफरी स्त्रीणी पुश्पात्रमर्दिनी ।। इमि विषेः पयागारमने एव परूपसाहित्पनीतेः । दिनीपाशेषसंयुक्तों या करोनि विमोहिना । सा पम्पमवामीति मादन्ति मनीषिणः ॥ इति शेपनि पेपरन् । यदि किपिपि परेपुर्न लभ्यते, तदार प्राया। एकादशी हनीपा च पष्ठी और प्रयोदशी। पूरिदापि कर्मा पदि न स्पानि पविएरापिठात् । व्रतान्तरे प सुहायावर्षीपुरावा . रणं, त्रिमुदिनीपारिदाया पर वर्ननम् । पदि परेसिपुर्ण ने सपने मक्ष सिदापि कारानुरोधन प्रधानत्यागापोगा. ३। गणेशपतति-गारीमतोपलक्षणं तपसा उपास यसारे स्पर्धा पुग्मेति । "पुगभूतानाम् "इस्पादि। बनते . परेत्याचक्ष रीबहुला व्यतिरिक्ताः" इत्यग्रिमवचनापलक्षणमेतत् । अन्ये त्विति । अवारुचिः। तथा हि-वेधवचांसि दिवावेधे एव प्रवचन्ते मिरुक्तेः । महालक्ष्मीप्रतसमाप्तौ दिनये चन्द्रोदयकालेऽष्टमीसो • इति वाक्पस्प कमुत्पन्यायेन तृतीयायुक्ताया प्राशत्वायत्वान् । सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- सर्वत्र गणेशमते पूर्ययेति सिद्धम । संकष्ट चतुर्थी चन्द्रोदयव्यापिनी माया । दिनहगे तत्य मामयी गस्य मत्यापूर्वति फेचित् । अन्य तु दिन मुहूर्त .नादिरूपस्य तृतीयायोगस्याभायात् परदिने मा धयोक्तमध्याहव्यापिसवात्संपूर्णत्याच ते। दिनदये तदभाये तु परैय । गौरीवते तु पूर्णव गणेशगारीबहुलाम्पतिरिक्ताः प्रकीर्तिताः । चतुर्थ्यः पञ्चविद्धा देवतान्तरपांगतः ॥ इतिवाक्याय । अवामान्तो मासः । “ग्रते शुक्रादिमेव च इनि पचनात् । *मातृयोगस्पेति। न च "मावृषिद्धा मशस्यने त्यस्य कथमिह प्रवृत्तिः ?, दिया विशुद्ध नवेधे हि तत्प्रवर्तते, न । अहःसु तिथयः पुण्याः कर्मानुष्ठानतो दिवा । नक्तादिवतयोगेषु रात्रियोगो विशिष्यते ॥ इति वाक्याद्रात्रिवेधस्यापि रात्रिसाध्यकर्मम हेमाद्रिभाउपादि भिरुक्तत्वात् । दिनद्वये तदभावे पूर्वव मायुक्तत्वात् । इत्यत्र पानामावः । जन्माष्टम्यादौ राषिवेधस्यापि माधवादि "कृष्णपक्षेऽष्टमी चै"इति पूर्वविद्धवाक्यस्य रात्रिवधेऽपि मरते- हेमाद्यादिभिरुक्तरिति । गौरीवते इति । तच्च- माघशुरुचतुर्यो तु गौरीमाराधयेदुध । इत्यादिनोक्तम् । पूवेति । जया च यदि सम्पूर्णा चतुर्थी इसते पुनः। नया संच हि कर्तव्या नागविद्धा न कारयेत् ॥ रात्राविति वाच्यम् । | "गणेशगी १३१ पश्चमीनिकरणम् । नि मानरम पत्र) पक्षमी तु मारमो मर्याऽपि पर्या । पतुर्थीमपुना कार्ग पचमी परपा न तु । ०६ पर्मणि पिगे पासपक्षे मागित(२)॥ पनि हारीतो माद्विपन तु *Pा पूर्वा, मि. पा परा । 'गृष्णा पूर्वयुगा, मिमा परयुता स्थापना मार दीपिफो। वस्तुनस्तु हारीनीतिकरुपया- तपिपगा। মানববী শ মাৰি ধুমাঃ । दशे इति-"पूर्णता देवानाम् यादग्पादाम्,पिये इति. FIERE I gणेति । "एफारशी तथा पष्ठी"इनि पूर्वविदत्वं "पश्चमी तु पनपा पप्या युक्ता"न्युनरावदसं च शुकृष्ण. रायन(३) व्यवस्थापनम् । अत्र "शुमक्ष ताऽसिते इत्पनेन विरोध ११ भार-स्तुतस्थिति । पयासति । न च- माय: मानरुपीपा हिनिधिदैवफलेपाभिः । इम्पनन विरोधः, सेनोपासे उतरविदाविधानादिति वाच्यम् । मायापोरा तय विधायकवाभाव साधिचीघटामा । (१) संकरी उभयेमन्द्रोदयशा सरसरये या पर। मास्योग भागवतुर्थीपरस्यात् । सविधेयस्य मामी. धनुविधानाष पूषिदाय न चन्द्रोदयाकाले हतीया- पालन समिमा पनुपरपरे प्रमाणाभापात् । अपि तदये শ্বিনবীয় গুণাবধা। যাব পা युति पुरवाचितामणिः। (रामसिहाणे इत्यर्थः। १३) शुक्लपक लिपि यस्यासम्युदितो रविः। माझं तिधिनाया यस्यास्तमिती रयिः। उपनेत्यर्थः।

। नागपूजाविषय- भूनं-चतुर्दशी । पूर्णिमा-घटपूर्णिमा । उपवासातिरिक्तवने निर्णीतायास्तियेस्तत्सहचानायां ग्राह्यत्वात् । अत्र स्कन्दोपवाने सम्पातायातम्, उपचामपूर्वकपूजाग्रहणार्थ वा । उपचासे प्रशन (२) चतुर्थीयुमा पशमी शुभरूलप्रदा, पष्ठीयुना धाशुभफलदार तयांधा युतपशम्पा नागस्य मित्रमापुर्याहनं, पष्टीयुक्तम्या सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- नवमी दशमी चैव नोपोप्याः परसंयुताः ।। इति ब्रह्मवैवर्तात् । यत्तु- पश्चमी तु प्रकर्तव्या पठ्या युक्ता तु नारद । इत्यापस्तम्बीयं, तत्स्कन्दव्रतपरम् । स्कन्दोपचासे स्वीकार्या पश्चमी परसंयुता। इति पाक्यशेषादिति माधयः मित्यनन्तभनिर्णयामृतादयः । चमत्कारचिन्तामणी- पश्चमी नागपूजायां कार्य पष्ठीसमन्विता । तस्यां तु तुपिता नागा इतरा सचतुर्षिका ॥ इति । *नेन नागपूजादौ परैव । यत्तु-मदनरत दिवोदासी ययोः श्रावणपञ्चम्यतिरिक्ता पूर्वत्युक्तम् । श्रावणे पञ्चमी शुल्ला संमोक्ता नागपञ्चमी । तां परित्यज्य पञ्चम्पश्चतुर्थीसहिता हिताः ॥ इति संग्रहोक्त, गणेशस्कन्दयोगाभ्यां झमान्नागः शुभाशुभः। अरिमिने तयोः पत्रं नागानामाखुबहिणी(२) ফুনি বহুৰিহানা ঋষব্যানাযা না म्याश्च युनत्वमुक्तं, तद् उपवासादिविषयम् । पत्रे-- वाहने । परेति लभ्यते तदाह-तनेति । *उपवासादीति । परा कार्या। बरछत्रुमंयाध पाइनमिरयः ।। । आदिप

withral
पक्षानामारमा परन 1 0युम.
Krant,
विका नयाnar mm कदापन ।
Marai
महापापभयो परसपुना !
किरना ।
पारि उसमे एरा "भार.
सपी TRE AITी। मा परिय"नि पत्र
पा गपाप परमिरी नागासासादिपराया
तुपासपो परा शेर्मानान्दोपरा नागरगाव
ऐति (पापि मर्गय र तारा परतुर्षिका'
न परणात् । विशेषगापेषु उपोप्यादिपदान्युपरानम् । “दरे
पण इनिरपनादिनि माय पिने कम्पपेर सपने ।
न्याना घोपरासादिषदामामुपलर न पगते शनि पी.
पम् ।
स्पन्देति।
पही लिपिहाराज सादापामा ।
पायामपन बानियपिया सदा ॥
इति समासोपारपपाम्,
आपापा निधिः कोपारिकी स्मृता ।
नि बामपपाप, पदोपरासे
कृष्णामी सन्दपष्टी शिरसावतरंगी।
एता पूर्व पुना कार्यास्तिभ्यन्ये पारणं भान् ।।
इनि सान्देन पूर्वविदोक्तः । कृष्णाष्टमी-माटी ..
या प्रकाण्टामा कृष्णाष्टमीसपास्पायाममधिनी वा।
कृष्णजन्माएमीदि फेषिम् । युग्मेति । "पान्यो"इत्यादि।
नागति।
पथस्थया नियमेनापः ।
.

पश्चमी तु - १६२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- नवमी दशमी चैव नोपोष्याः परसंयुताः ।। इति ब्रह्मवैवर्तात् । यतु- प्रकर्तव्या पष्ठया युक्ता तु नारद । - इत्यापस्तम्बीयं, तत्स्कन्दव्रतपरम् । स्कन्दोपघासे स्वीकार्या पश्चमी परसंयुता। इति धाक्यशेषादिति माधयः । नागपूजाविषय. मित्यनन्तभनिर्णयामृतादयः । चमत्कारचिन्तामणी- पञ्चमी नागपूजायां कार्या पष्ठीसमन्विता। तस्यां तु तुपिता नागा इतरा सचतुर्थिका ॥ इति । *न नागपूजादी परैव । यत्तु-मदनरनदिवोदासी. ययोः श्रावणपञ्चम्यतिरिक्ता पूर्वेत्युक्तम् । श्रावणे पञ्चमी शुल्ला संप्रोक्ता नागपञ्चमी । तां परित्यज्य पञ्चम्पश्चतुर्थीसहिता हिताः ॥ इति संग्रहोक्के,- गणेशस्कन्दयोगाभ्यां क्रमानागः शुभाशुमः । अरिमिने तयोः पत्रं नागानामाखुबहिणी(१) ॥ . इति पत्रिंशन्मताच श्रावणपञ्चम्यतिरिक्ताया नागपश्च- म्पाश्चतुर्थीयुतत्वमुक्तं, तद् उपवासादिविषयम् । पत्रे- चाहने ॥ भूनं-चतुर्दशी । पूर्णिमा-वटपूर्णिमा । उपवासातिरिक्तयते . परेति लभ्यते तदाह-*तनेति । *उपवासादीनि । आदिपदं सम्पातायातम्, उपासपूर्वकपूजाग्रहणार्य वा । उपवासे प्रयाने निर्णीतापास्तियेस्तत्सहचानायां ग्राह्यस्तात् । अत्र स्कन्दोपवास परा कार्या। (१) चतुर्थी युक्ता पशमी शुभफलप्रदा, षष्ठीयुक्ता चाशुभफलमदा । तयोधतुर्थीयुक्तपञ्चम्या नागस्य मित्रमाखुर्याहन, पष्ठीयुक्तपश्चम्या बर्मयाय पाहनमित्यर्थः।

पछीगिषणम्।
पछी सर्वमने सन्दयतानिरिका परैव । युग्म
पापपात,
मागविना न फतच्या पछी गय कदापन !
इति स्कान्दापा
स्कन्दोपवासे स्वरोका पशमी परसंयुना।
इति विशेषचना । पारणाशंम्पपि सामे परा "श्रा
पश्चमी शुमा सम्मोक्ता नापी । तो परिस्पति व
नात् । तपा च परेशापमुझ नागाभम्पादिः पराऽन्यथा पूरी
परंतु या पचपी परा स्वीकार्यामा स्कन्दोवाले नागना
पेसि (१)पपपपान्या मापि समते पक्षन, इतरा सचतुर्षिक
इति स्मरणात् । विशेषधारयेपु उपोप्यादिपदान्युपलक्षणम् ।"
कमणि"इविषयनादिति माहुः । यस विवेचने पैतम्मन स्या
अन्यकृता पोपवासादिपदानामुपलक्षण न मन्पत्ते इति ।
पम् । स्कन्देहि।
षष्ठी तिथिमहाराज सर्वदा सर्वकामदा ।
पोप्या सा मयोन कार्तिकेयप्रिपा सदा ॥
इति सर्वपासीपशुलपष्टयाम्,
आपादमपघा तु नियिः कौमारिकी स्मृता ।
इति भाषाशुभपष्टयां च, स्कदोपवासे
कृष्णाऽयमी सन्दपष्ठी शिरराविशी ।
एता पुना फास्तिथ्यन्ते पारणं गर्वन् ।
इति कान्दैन पूर्वविद्धयोक्तः। कृष्णामी कृष्णाष्टमी
देवत्या यसकारोक्ता कृष्णामीसमास्याम्धिनीय
कृष्णजन्माएमीति केचित् । युग्मेति । "
पन्यो"इत्यादि
नागसि।
(१) व्यपस्था नियमेनेत्यर्थः।

. १६४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- सप्तमी पूर्ववयुग्मवाक्यात्, *पष्ठया युता सप्तमीन्य कर्नव्या तात सर्वदा । इनि स्कान्दाघ । निर्णयामृते- पष्ठी च सप्तमी चैव वारश्चेदंशुमालिनः । योगोऽयं पद्मको नाम सूर्यकोटिग्रहः समः॥ - (१)नागविद्धा न पष्ठी स्यास्पक्षयोरुभयोरपि । देवे फर्मणि तां कुर्याद पिव्ये पूर्वेण संयुनाम् ।। 'इनि सहमपि सौगन्तवं मर्यते । एकादश्यष्टमी पष्ठी पौर्णमासी चतुर्दशी। अमाचार या च ता उपाध्याः परान्विताः ॥ इत्यादयुगोप्यग्रहणं प्रतसामान्योपलक्षणम् । "नागो द्वादशना- सीभिः"इनि नागरेकः । तेन पण्मुन्यूनपञ्चमीयोगे पूल । . सिपिक्ष तु- एकादशी तृतीया च पष्ठी र प्रयोदशी। पूर्वनिदाऽपि करपा यदि न स्यात्परेऽहनि । पनि वासिष्टं स्मनव्यम् । युग्मेनि"गण्मुन्योः" इत्यादि । प. टया युगति । या पूर्वेयरात्रिमारय महत्ती निधिक्षयादष्टपीवि. दामामा प्राधा । गुणामुगयेन प्रधानलोपस्पान्याय्यत्वात् । अनम नागरिदा तु या पाठी मदविदो दिवाकरः। कामविधी पवेदिष्णुन ग्राह्याने तु वासराः॥ इति नियोऽपि न न प्रार्गत । नाग:-पक्षी :-भटमी। दिसा:-मी 1 कामः-प्रयोदशी विष्णु-दादशी । पष्टया पुत्रा मम्मी च फानच्या नान गर्वदा । पष्टीपमापी यमनामनिहिनी रविः ।। निकान्दा (१)नाग-पक्षी अमीनिहा। अष्टमी तु सर्यमते कृष्णा पूर्वा, सिता परा। নদাধর্মী চুদা দুষা, গাঙ ধৰ। हति माधोतो, 'परयुक् शुक्लाष्टमी,पूर्वयुक् कृष्णा इति पठीसपेता का सप्तमी नापीयुता। पतोपासनापेह पठपामाहरुपोषणम् ॥ इति भविष्याच सौरोपशम एव पूर्वा युज्यने न मध,इति चेत्रा "मतमी नापीयुक्ता न सप्तम्या युताऽटमी । सर्वेषु प्रताप "इति ब्रह्मवर्षात् । एच पष्टयकादमास्या पुरविदा तयाऽमी । सप्तमी परविदाच नोपन तिपिशकम् ॥ যনি যা ভয়াবহ মানবমণ । বিহু यत्र पर मामलोपापसिमपेन विदा यो तत्र पस्योपगा. सनियात् पुत्रादिप्रतिनिधिना प्राहाणभोजनादिप्रनिनिधिना योपवास त्याः । सति । रुपपऽएमी पैर कृष्णपक्ष चतुर्दशी । परविदा तु कसंध्या परविदा न करिपिन् । उपवासादिका एप धर्मः सनातनः । शुभपापी पर शुस तुमा ।। पूर्वमिदीन फध्या कर्णम्या पसंयुमा । उपवासादिकापु ५१ धर्मः सनातनः ॥ इति निगमति पतु "गुरपनि पुस्परा, पर- नागरिंदा त पा पो भानुग्दिी(मः। पतुर्दशी कामचिदा तिमाता मलिनाः मता ॥ इस्पादितास रसमायाम् । प (१)भा- समस्या-मामी। - सटीकनिर्णवमिन्धुपयमारिच्छेदे- दीपिकोक्तेश्च । शिवशक्त्युत्मये च कृष्णाऽप्युत्तरा। पक्षदयेऽप्युत्तरीय जियशक्तिमहात्मये । इति माघयोः । दियोदासीये भविष्य- शुक्लपक्षे तियिाद्या यस्यामभ्युदिनी रविः । कृष्णपक्षे तिथिर्माना यस्यांमस्तपितो रविः ।। इति, तत्तु नेह प्रवर्तते । सामान्यतः प्रसक्तयोव्र्यवस्थापक तव, न चेह तथा मसक्तिरस्नीति । नन्वस्तु उपवासे कृष्णाऽयुत्तरा। एकादश्यहमी पष्ठी अमावास्या चतुर्षिका । उपोप्याः परसंयुक्ताः पराः पूर्वेण संयुताः । इति स्मरणादिति चेन्न । कृष्णाष्टम्याः पूर्वविदलयोधको क्तनिग. मवाक्यान्ते उपवासादिकार्येषु एप धर्मः सनातनः। इत्याहत्योपचासोक्तेः । न चेदं रुद्रोपवामपरम् । रुद्रव्रतेपु सर्वेषु कर्तव्या संमुखी तिथिः । अन्येषु व्रतकल्पेषु यथोद्दिष्टामुपावसेद ॥ . इति स्मरणादिति शमम् । 'एप धर्मः सनातनः' इत्यनेन मवि- पपकत्वस्प स्पर्ट प्रतीवेः । रुद्रवतेविति च व्रतमात्रपरं, न तूपवा- समाप्रपरमिति समानविपयत्वाभावान तेनोपसंहारसंभव इति भावः । शिवशक्तीति मिलितशिवशक्तिदेवत्यः पूजोपवासादि, उत्सवः-व्रतम् । अष्टम्या नवमी विद्धा नवम्या चाष्टमी युता। अर्द्धनारीश्वरमाया उमामाहेश्वरी तिथिः ॥ अष्टमीनवमीयुग्मे महोत्साहे महोत्सवः । शिवशयोः शिवक्षेत्रे पक्षयोरुभयोरपि ॥ इति पाझे विहितः । अत्र शिवस्य शक्तेश्च य उत्सरः पक्षद्वय 'नवम्पा वा विहितः, स नवमीयुताष्टम्यां अष्टमीयु. वनवम्पो च कार्य इत्येतावविक्षितं, शिवक्षेत्रे इत्यनुवादः। शिवो. .

नयमीदवामीनिगपणम् । पदा गदा मिताष्टम्यां घुश्यारी मोरसापिस । सदा सदा हि सा प्राधा एकमतानन मृप। संध्याफाले मथा प्रसुन न जनार्दने । पुगेष्टमी न कतध्या हानि पुष्पं पुरायनम् । गपंप हमाद्री न मम । नपमी तुमयंमत पूर्ण युग्मायणात, नाममा तान दशम्पा तु कदाचन । इति कान्दाचा दशमी गुर्ग पराति तिः । कृष्णा रारामा सम्प पिता। माय: तुरतु शुमा नयाji me दशमी तथा दुर्गा int याताया- . REPA परणात् । पोऽदए सा मी शरमपुतदिनम् । समयमा लिपि: TRIM निराशियामि, मायाRIRAIL सामादिति ष्यम् । पदा पनि meat antrwirlixA पी. प, सय पाप foRRIEens onmmm. पाति-UMENTRE प्राधा १३ दिने मासि दिने पानि and, सामति प्राय नि: irmirent पुरमा मnt HAIRATRIKAugairala ! Rive- पुस मपिता परमादत marati ।

No text on this page.

. . एकादशीनिरूपणम्। गृहस्थो प्रामधारीघ आहितामिस्तपैय च। एकादश्यां नामुनीनाक्षयोगभयोरपि ॥ इति । म पात्र पर्युदासन प्रतविधिः। तहेतुबंतादि- शंदाभापात् । प्रारूपरतु-नामधाते- प्राप्त हरिदिने सम्यग्यिधारा नियम निशि । दशम्यामुपपासप प्रकुद्धिष्णयवतम् ॥ इति । ५६ प शिवभकादिभिरपि कार्यम् । पंपणयो पाऽय दो या कुर्यादेकादशीव्रतम् । इति शियधोक्त। पप्णयो याऽथ शेयो पा सारोऽप्तममायरेण ।। इंति निन्दादी न पचेन्नपात्मना इत्यादिवदनशब्दोऽदनीय पर इति । निपेयपालने सपामधिकारमाह-गृहस्थ इति में शाग्रेति । एफमूलकल्पनालापादित शेपः । *पदांस:- विध प्रशनवं मतिपंधेऽप्रधानना । पर्पदामः स विज्ञगो यौनरपदेन नश् ॥ इनि रीत्या नमः मकहालक्षणया । उत्तरपदेन सोतनाग धावपतराधितार्थपतया ! तस्विति । यथा “नोतोयन्त.. मादित्यम्"इत्यादी "तस्प बातम्" इत्युपक्रमे, शब्दोऽस्तीति संथाल्ये लक्षणा, न ह तथाऽस्नीत्यर्थः । ननु प्राविध्यपनियो नोरणम्पने, चोरफीगमा लामगादेति चेन..। तथा पनि संक्रान्तिरनिवारादिवटुपयांमनिषेधे भोगनाय गम्भवात् किचिदशगविधानयात् । मानि तु परनिषेत पालनाय म. घनस्य निरतः संकल्लाविनाभावात् । संकटये नोपरांसनिपेधाति- मामकानिट गये मिचिन्नाणविपरवान् । .....दशम्यां निशिः उपासप नियमित्यायः । मने सर्वे: पामधिकारमाइ-१६दं पति । निषधानस्य फेवलीनत्यता 1 २२ - सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छेदे- इति मौरपुराणाय । सोऽपि देवा-नित्यः काम्यश्व ) उपोगकादशी निस्पं पक्षपोरुभयोरपि । इति गारदात पक्षे पक्षे च कर्तव्यमेकादश्यामुपोषणम् । इनि नारदोश्च नित्यता। पदीच्छंदिष्णुसायुज्यं श्रियं सन्ततिमात्मनः । एकादश्यां न मुत्रीन पक्षयोगभगोरपि ।। इनि फौर्मादिपु फलश्रुतेश्च काम्यता । उभयैकादशीव्रतं गृहस्थातिरिक्तानामेव नित्यम् । गृहस्थस्य तु शुक्लायामेय प्रतं नित्यं, न कृष्णायाम् । दा-सोपीमि। तरूपोऽपत्यय:। नित्य इति । नित्यन साराकानि सह- नित्यं सदा पावदापून कदाचिदतिक्रमेव । इत्युत्तयाऽकरणे(१)दोपश्रुतरसागनांदनान् । फलामेामपा च तग्नित्यमिति कीर्तितम् । इति । साधन्तनपं अन्धकारणांक्तम्(२) सदाशद : सनरा. मारमंहितापाम्- एकादशी सदापोप्या पापोः गुमायो । पारदापुम्दी विष्णुपुराणे- प्राचीन प्रमोक्तच्या याबदायुः मुतिमिः । শাখানায় কানাক एकादपावपमेन कदाचिदनिकन् । বিলুবি- मायामोहयुष्याति" इति पाद (२नियमनियम Titani fm पर Vi' arean AIIT साभुतिmrata Kinal - एकादशीनिरूपणम् । एकादगन भुशीत पक्षयोरुभयोरपि। घनस्थयतिधमांऽयं, शुक्लामे सदा गृहो । इति देथलोकः । न चानन निषेपपासनमेष धन- स्थपतिविपये उपसंहिते, न तु मतामति पाव्यम् । अ. स्प पर्युदासेन प्रतविधियरत्यात् । अन्यथा पूर्वोक्ता- मिपुराणश्चने निषेधपालने गृहस्पस्याधिकारोफ्पा वि. रोधास्पात् । कनिषेधस्य निवृत्तिमात्रफलस्वेन विशेषा. एकादश्यां न भुआत कदाचिदपि पानः । इति । अफरणे दोषः सनत्कुमारगोक्ता- न करोमि पदा मूह एकादश्यामुपोषणम् । स नरो नरकं याति रोसं तमसाहनम् ॥ भत्पागचौदना विष्णुरहस्पे-- परमापदमापनो ह वा समुपस्थिते । इतके मृतके व न पहादशीघ्रतम् ।। फलाभुविः कात्यायनादिवास्ये- एकादश्यां न भीत पसपोरुमपोरपि । इति । वनस्पति ममचारिवियरपोरुपलक्षणमित्यग्ने स्फुटम् । पदासा-नभुजीतेस्पा भोजनाधार संकलर्षिकत्तम(२)। अन्यथा-पदासाऽनुपगमे । नमामिपुराणे एकादशीसामान्य .. गृहस्थरपाधिकार प्रतीयते, स व गुमापामुपसंहियते । सामान्यविपिरस्पटः संहियेत विशेषतः । इत्युक्त या च धनियहिनियानी रापा निषेधपा. लने शुस्मा, डिभिमानां तु व कृष्णेत्यापदेवलवारपगानिक मार्थ इत्यत्राह-निपेघस्पेति। विशंपा-मधिकारिविशेषो च. निस्वादिः। नन्वेरमपि नः प्रधानीभूताल्पानाद सापानिपेष (१)तिशेष ..

. १७२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- नपेक्षणाटुपसंहारयोगात् । अभावस्य धर्मस्वाभावा- च्च | तस्मादनेन सर्वेपामकादशीवधिधापिनां मामा. न्यवाक्यानां वनस्थयतिविषय उपमहारान गृहस्थ. स्प कृष्णायां नित्यवतप्रातिः । कथं तर्हि- संफ्रान्यांमुपयामं च कृष्णकादशिवामरे। चन्द्रसूर्यग्रहे। चैय न कुर्यात्पुययानगृही ।। इति नारददियचनेषु कृष्णानिषेधः !, प्राप्तयभावा- दिनि चच्रूपताम् । गयनीयोधिनीमध्ये या कृष्णकादशी भवेत् । सैयोपोप्या गृहस्थेन नान्या कृष्णा कदाचन ।। एवार्थो न पर्युदासः । वनस्थत्वादिकं नूदाहरणपात्रपिन्यत्राह-अ. भावस्येति । तथा च यथा “नक्षनोयन्नमादित्यम्" इत्यादी प्रम- तोऽपि नः प्रधानान्वयो बतानयार्य त्यज्यने, तया प्रकृने धर्म- 'स्वान्वयार्थ स त्याज्य इति भावः । नन्वेवं- यथा शुल्का तथा कृष्णा विगेपो नास्ति कथन । इत्यादिसामान्यवाक्यांनी का गतिस्न्यिवाह-मस्मा. दिति । उपसंहारादिति । यवियानो दिवलांदिवाक्पैर्वनस्थादिविपयन्वनोपदारे गृहिणः सामान्यांच्या मुलायां अमाप्तः "शुकामेव सदा गृही" इत्यस्य प; यग्विधायकत्यापति: इष्टापत्ती चकारवयध्य, वाक्यभेदश्च अनुपसंहारे तु सामान्यवनरय गृहिणः गुमामाः 'शुभमेव'- इत्येवकारस्प परिमंख्यायनापतिः। परिसंख्यायो यो दोषाः! वायरयागः, पररार्थस्य क्लूप्तिः, मातस्य धाधनम् ! इमि यायपादिति चन्न । विधिशक्तिकुष्ठरकारदर्शनागद्धटि- तंगावपस्यांनुवादवाय पादपोपादानशाका सहपाच्या कृष्णा. पुहिभिनेनोपोप पुपसंहारोगमा । प्राप्त्यभायादिनि। यस्तु . ननु “उभयकादशीविप. .

एकादशीनिरूपणम् । १७३
मि पाये गृहस्थप आपाटीकार्मिकीमध्याधा या
कृष्णा' विहिता, मा पुप्रयतो निषिध्पते । अन्यकृ.
mri तु न घिधिः । सर्पविधीनां धनस्थागपूपसे.
रात् । न निवेषः, प्राप्त्यभावात् । शपयादिवाक्यं
स्यपुत्रगृहिगोचरमित्यनन्नमहिनामादिनन्याः । दीपि-
पाऽपि-असिना तु शयनीपोपालरी न
स्थात्माऽऽत्मयोऽपि इति । मदनरले भविष्य-.
यथा शुक्ला तथा कृष्णा द्वादशी मे सदा मिया ।
शुला गृहस्यः कर्तध्या भोगमन्तानबर्षिनी।
मुमुक्षुभिस्तथा कृष्णा नगेनोपदर्शिता (१)
निपेमपाल काम्पन पसरणापा सर्वहि-
णां भवत्येचा
सस्तु नेते शाखामार्थनिया विकलमसात् । सामान्यस्यादि
हि विशेषगापि विधिनोपनीयले तुल्पपलर दुर्गार किंतु
पदासः । नमः पुत्रवरातिपदानपारपुश्वारिभिः संमाया.
दायुपरमेदित्याद । 'गुगामेव सदा,यही इस्पा च हिपदं पुनः
पदादिपरम् । एनं च पुत्रवहिगः कृष्णापामुपपासामा दिशे-
पेशपन्पादिवान विधीपते इति सारम् । वस्तुतस्तु संग्रानयादी
पुषबहिण उपवासनिधो यर्थः । यहिणतामिपधादेव सिदः ।
अवा गृहिपदस्सातन्त्रत्वात्पुरता (२)विधुरविषवादीनां तनिषेपः।
एवमेवानुपदमने 'पुरभि समाध'इति पृपायोपादानं मनाउने
इति । *आत्मवता-पुत्रवता(३) कर्तव्यति मतादेशः ।
मुमुक्षुभिरिति । गृहस्थानी मुमुक्षायादार्थम् ।दिभिः
'(१)ति सम्पयते।।. (२) विधुरो गृin !
(३) "मोरमो ये पुमनामासि" इति निस्तात् ।
६
-

१७४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमारिच्छेद- অথবাঘ বা যন্ত্রাংসগণ । उमयोः पक्षयोः काम्प्रतं कुर्यानु रणवम् । इति नारदोतः। एतत् मय कालादणे उक्तम्- विधवाया वनस्यस्य गतवैकादशीपये। उपवामो, गृहस्थत शुक्लागामेय पुत्रिणः मुजेनिषेधः कृष्णापा, सिन्दिरतम्य ततो वो ॥ इति । মাথা ঘোষাখানা কূগোণ্ড নিথা। नित्यं भक्तिसमायुगनविष्णुपरापणैः । पक्षे पक्षे च कर्तव्यकादइयामुपोषणम् । • सपुत्रश्च सभाश्च सजनो भक्तिमयुतः । एकादश्यामुपवसेत् पक्षयोम्योरपि । कृष्णोपोप्पैति पूर्वोक्तार्यस्याक्षरारुहत मुचितम् । निषेधपालने गृहिणामधिकारो 'गृहस्पो ब्रह्मचारी इत्यनेन दर्शिनः । ॐने-- तव । पूर्वपत्तेऽरुचि व्यञ्जयन् ससिद्धान्तमाह-वाच्यास्थिति । * पक्षे पक्षे चंति प्राप्य नित्यत्वार्थम् । मपुत्रश्वेत्यादि पुत्रादेर- परासाधिकारार्थम् । बहुप्रीदिणा च पुत्रवदपुत्रगृहस्पोनिषेषोऽपि चाध्यते । अवैष्णपदस्थषु पुत्रवद्गृहस्यनिषेधो दोपाधिक्यार्यः । अपक्षयोरुभयोरपीति कृष्णाला । पपा शुका तथा कृष्णा यथा कृष्णा नपतरा । तुल्ये ते मन्यने यस्तु स वै वैष्णव उरपते ॥ इति वैष्णवला । मगर कलमेरेत्यारिकतुं रिपुस- पारति . रविवाऽमकानयाकादश्या सिनेतरे । पारणं चोपरा न कुर्यारपुत्रवान् हो । पनि रविवारादौ पुनरिण अपरामनिवस्तु नेह श्वन । समिमितापवासापुन: पीपालादारामानरस्तु काम्पो. - ..

74 एकादशीनिरूपणम् । १७५ इति नारदोफेरित्याएः । प्रशदद्यापापमान पचनः । नारायणवृत्ती-'पुमांम एप मे पुमा जापेरन्' स्पधापायमात्राषियो(१)। 'जनयहुपुराणि'इति लिङ्गात् । 'पौत्री मातामहरोन'इति मनः। पुष्पा भपरपमिस्य तु "स्त्रीयो एक्(पा.स. ४-१-१२) इति पीय इत्यार 'पुमान पुत्रो जायते' इति । उपचासनिषेधे विशेषो पायागे उस:-- पासपर इति । पुनशन्दति । इदपापातनः । नारायण- यादौ विशिएशचिशदान प्रशनोपणपभिस्याहारे विशेष्य- मात्रपरलमिति व्यापादेव तदुक्तः । इतरथा 'न कुर्मद पुत्रवान् एडीइत्पादो पुत्रशतः कथमपत्पमात्रचनः ! 'पांत्री मातामह इम्पन च पात्रो दौहियः । पुषपदस्य सीलिदस्य दुहिर्थत्वात् । वाचामर:-- आत्मनस्तनयः मनुः मुनः पुयः नियों त्वमी। माहुदीतरं सर्वेऽपत्यं नो नपोः समे ।। इति । अधात्ममादिशम्दाना पुदिनादिः पृथगर्यो, ऽपत्पादेसभष- ..साधारणोऽध इति स्पष्टम् । “जनयेमपुत्राणि"इस्पनेकान्यपा. नीत्यर्थः । तत्र पुमपपानापेर पुत्रपदार्थले अनातकुमास्यकना- सायफनादेदिवादिगामित्वानुवासनाशप । मन मानेकापयानि न विधीपत ! एकपुत्रस्य दरकादिसंपादनाप- से: । किं व माद कने कृतः शाखार्थ इनि न्यायो निवर्यते । एवं प एकौरसस्यौरसान्तवाचकादरेकदनकस्य षा दयकान्तरस. नशाखविरोधः। भपुमो मृतपुयो पा पुत्राय ममुपोप्य प । (१) सयपापप्यास्यतया ' पुति पिपासानेन पुत्रवादस्पापत्यमाप्राधियोसरिम्पः । स

..
सटीकनिपसिन्धुप्रथमपरिच्छे दे-
*उपवासनिषेधे तु भक्ष्यं किंचित् प्रकल्पयेत् ।
न दुप्पत्युपयामेन- उपयासफलं लभेत् ।।
भक्ष्यं च तयोरतम्-
न हपियानमनोदनं का.
फलं तिलाः क्षीरमधाम्बु चाज्यम् ।
पपग यदि याऽपि वायुः
प्रशममत्रोत्तरमुत्तरं च ॥ इत्यलम् ।
सन दशमोधी घा-अगोदावे: मोदयवेध.
मोनिआघा मागहे-
इस्यमापुत्रागुपादानं मायिक रार्थम् । 'एटच्या बहना पुत्राः' इत्य
प्रारनि । मनिष यिनि । ननु मागायत विष
निलामालमिन) सिंगितमपितामफलं पाया
दिक पानानीयः मान पर या वामनिवपिन
भनि नेत्रा कप्तापदादा करीया नागोपा, माप्त
काम पनीरपान विरोध:, निषिद दतिको दोप: स्यात् ।
किंतु गांपुषमाणः मलकादशीमाधारणा गोगा.
गिरिको निधन पालगिनुकापाय 'हनि विशाय नमा
दिसनादन मिति भाननशानPIATRI
सामनियानिटमा शनि नnि fifaran.
पादिः । स मोशन निगमानं भानुनिक
- (0) "य: गाrn feafxnix"RT ii narir
Aamirsini fizEATIET
SENails TiTATIRANT
Karnaaniin aantil nunt
PREHEAryanirnar RATEERExtin.
Teriara iti tir inities IT.
Prem Ratan att.R1
Ram RTRAITAlsiit RAI

एकादसानिमपणम्।: दशमीपर्मयुंगो पदिशादरचोदयः । नवागं पलनमरि गादसामना । अरणोदपया मापाप मान्द- TAIT TRA Treatment . । उदारमारपदा विप्र माना। पूजारी मामापदरी निमारमादिचपनम, पण भवि-, गादिपादपरमायाः प्रारमHEETA एकादी तुणांविदानि हन, दप्युपमहान्यापन Xer । दमामा, पY Fri- माग - Imricultul पष्टपविताiise Entiartient रापपापा । अतिरेको विभाग मारपीऽपि raniamin रपयापympilaffiliation • भोगनितिक RRErrior सिमामाwिrittenurint विमोदित ARE THetert तिलिप I PREMInter! पादित RH KI PEHaine Girnar NAREER TER RIA ANVEERINitictiothe MITTERTAINEER RECENE ११ सटीकनिर्णमिनियम तुरीपन विहिलो गोगा । इति,fromnोपिरति माधी मदनाको नाममा amrusपि मापनमामी- उदपारमाण दिwिीपमम् | art समनपूर्वकालम पाएमा | RAATER पागलपिति मदः । अनि । प्रतिपादोदपवादगा- दपपरवामिय: दो नि! मविपादपः म पे शानिधि मताः । सर्वेऽपदेपा सिपाप गोंद १२:११ इति वचनानुदपारपाक पार्दण्डायमणोपरादमिनिषितम् । मत पर काम्पोपवासवावधवा परिकारदीपादानमित्युपो. मलमै दर्शयति-तति । एकादशी पेशा--पूणां पडा विदा पति भेदात् । तत्र या दागिन्मुहर्मव्यापिनी, मा पूणो । प्रतिपत्मभूतिः सी उदयादोदयादयः । सम्पूर्णा इति विठयाना दरियामरवर्मिना । इति स्कान्दे हरिदासरपदासात् तत्र-~~ उदयात्माग्यदा विष मुहर्शयसंपता ! . संपूर्णकादशीलाप सोपसे गृही ।। इति गारुष्टात् । अत्र विशेषापेक्षापार- आदित्योदपलापा आरम्प पष्टिनाटिका सम्पूर्णफादशी नाम कार्या धर्मफलेप्मुभिः ।। इति गाई द्रष्टव्यम् । अरुणोदयव्यापिन्याः परदिने न्यूनले खडा | अरुणोदपाध्यापिनी तु विदा ! मादित्पादचायाः मा मुहूर्तक्ष्यान्विता । एकादशी दे सम्पूर्णा विद्धाऽन्या परिकीर्तिता। पप्पा । विदाऽपि द्वेषा-सन्दिश संपुकापात - .

.. .. एकादशीनिरूपणम् ।। - उदपोत् माक् विघटिका व्यापिन्कादशी पदा। संदिग्धकादशी नाम पज्यपं धर्मकादिभिः॥ - उदयात् मार मुहर्तेन पापित्येकादशी पदा। संयुक्तकादशी नाम पज्यं धर्मवृद्धये ॥ हेमाद्री राप्रेरनपोऽटमो भागोऽप्परुणोदय पत:- निशः प्रान्ते तु पामार्धे देवपादिग्रवादने। 'सारस्पतानध्यापने चारणोदय उच्यते ॥ इति स्मृतेः । अवैके 'एपा सर्वपक्षाणां मुहूर्तदयेन मोडीफारात्, 'निशः प्रान्ते' इति पचनाय रात्रिमानष. शारसानिदण्डादयोऽने केऽरुणोदया। तदाह हेमाद्रि:- सार्धघटिकायोक्तिरप्टार्षिशतिपटीमितरात्रिपिया ।। महत्तरास्तु राम्रीरपेक्ष्य पतस्रो घर्टिका इत्युपामिति' पुत्रराज्यमसिस्यर्थ दादापामुपवासपेत् । तर ऋतुचतं पुण्यं प्रयोदश्या तु पारणम् । इवि विदितं काम्योपवासं सन्दिग्पा छापित्वा सत्र निपति- *उपादिति। पुत्रपौत्रपसिाथै हादश्यामुपवासयेत् । तर अनुभव, पुष्यं प्रयोदश्या तु पारणम् : .इति फाम्योपदासं संयुक्त समित्यावर नियति- उदयादिति। पाप पायपदप पाणवहाररिपेयम् । भगवान प्रति निषेप.. पात् । "चोपाध्यं पणवेन ति सामान्यतः एव नित्यसा. घोरण्पेन: निषसांवात् । ६ प सदम्पा फोम्योपवासविषान- ममानसंपरसरत्यापियाम्पमपोगविषय, न तूपसमरिएपम् । तस्य विपन्वरकाम्पमतपत् संपूर्णापामेशौपित्यात् । महान्तविपए- सेनाप्यतासोपाराप्रेरएमभागत्वं सत्सतिनिमिसमिति हेमा. दिमतमा हेमाद्रादित्यादिना एतन्मदायितुमत्यापपति- -7 सटीकनिर्णयसिन्धुपपमपरिच्छेदे- इत्याहुतामणोदयशन्दस्पानेकार्थत्यापत्तन प मुहर्सद्धपमधादण्डदयकमहादिवेघानां सपाऽप्यनुपप- महिपांयामात्यमरुणोदपत्यं पास्ति । मुहर्तय. पत्य यामापतम्रो घटिका" इत्यनेनोपसंहाराप नमान 'माय तु घटिकाप्रयम इत्यनेनापि तदा पति: शासन पतुर्दण्डपस्वोक्तः । चतुर्दण्हे. दशमीमध्ये हि पेस्तदधः । विघटिफादौ सद गोगाय । पशु मतम्-कियाSणोदयध इत्पपेक्षा सापटिकाययनियमादकणोदयेऽपिटिकानो न्यूनाश- मन दोपः' इति काम् । मिदण्डादायपि तदाप:01 ...दशमीशेपमंयुगी पदि गादरणोदयः । ঘাণা এলেন নাঃ কায়স। मगाः भविध्यप गोगमाप्रनिषेधा । नारदी- यनि- धेsपि धिमेन्द्र दशमीकादशीपजेत् । गुराग पिन्दना राष्टं गवामय निर्मयम् ॥ देपि- फलादिगणेष सदाने दामीविभो । नया इति निमर्शनिलिमा मानवानि. गिक पास-दर-लप. सार aificarein riaर्ष कर दी. ना नदीगा-यामानामा TE AIR मामाm REATादानानिmat. T: । सदी titer

No text on this page.

-. मीफनिर्णयसिन्युमपमारिच्छेदे- विधतारतम्यं दोषमारतम्पापपात ! दोपnt. पंप मागितलारसम्पादषगम्मत साफ हेमा. ही स्मृग्यारे- सामादिगा महारपोकादशी मा। दमागपगुफा प्रापलिमिदं गरे गई मरगीर गांगणापागकाम् । गुना देणं तितोगसगितम् ॥ पिEAtIRT . imitram রাণাগগগগ rirroriri शेत: । गाय पीने Primaraनारिमादि। Smita गाभागी गोलिता । T: THAK मा परिन् । गर निकादशी मोन्। HTTARTI am भाई मन् ।। Tyामा ritiनगीनगर। पनामा ॥ int शाबिनमोनमः। ति amrita ॥ * Prinetritrary Ex Treer Teriaprofitmera RTERT:- एकादतीनिरूपणम्।। १३ प्राणाम्भोजपेरिन दशावासकाम् । रणस्पार्धक देपं तिलोणमपानिपाति . . फरणे कनियोकोर्गन तुमति निन्दा गायन प्रतं स्तोतमेवः । सय प्रगुण्यं तदशानिएकाम्पान्यतरतरफलक्ष्य पारशेयरंवर्ग- विष्णुपीरपादेरसिदि। : भापक्षित तु फर्सपं शुद्धा तु पतस्प थे। निदि नापते पेन धर्मः संतानमेव च ॥ इस्पर्यादेन पर सपा भनीतः । प्रायविनमपि प्रतिमम्पमाण- निमित्तभून निधोपस्यापिनयतात्यो संसामानार्थम् । सदाचरणे फलश्रुतिया फल तित्वान् प्रधानतत्पर । एवं प गुम्परूप फर्मदोष पर पातिवधारुपः संधारतम्यानच तदतिममानामा स्प सारसम्पपिति । धरण-सुवर्ण इमचत्वारिंशन्मापाii. तुल्या पपापा कपिता गुंआ बद्धसिगुओ धरणं च तेऽष्टी। गवाणकरदपमिन्द्रतल्पे- पेटस्तथको पटका मदिष्टः ॥ PETER इनि ज्योतिपं तुने प्रवर्तते धार्मिकसंप्रदायभापत्तः । इन्छपादसवत्सगोदानोभयं फेवलमेकाग्रिंशद्राह्मणभोजनेन, बैक पिकविलद्रोणमुवादिभ्यो पा. समुचिन्दपेन बाऽधिकेन युक्तः मिति पवारः पसा धातिवधमहायपोग' क्रमेण योग्य ननु पातुपानमतं योगे महावेधे तु याफले। 1. I res 'जम्मामुरस्पतिवई मोहिनी पेपरेशिनी ।। रवि जम्मामुरवेघलेनोक्तंऽतिवेप पर्यतत्मापधित पान की दशम्याः मान्तमादापायदादेति दिवाकरः । मेन स्पष्ट हरिदिनं दक्ष जम्माएंरोय.तु ।। . .."

. :- .. सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- अन्न वेघतारतम्याहावस्थेनि हेमाद्रिःनि प्रान्त इस्पपि दोपाधिक्यामेव स्माचतुर्वदिक स्मक एवारुणोदय इति सिद्धम् । तेन पदपशाशदण्ड नन्तरं दशमीप्रवेशेऽरणादपवेध उक्तो भवति । नरपोऽपिच कण्षेनोक्ता- उदयोपरिविद्धा तु दशम्यैकादशी पदि। दानवेभ्यः प्रीणना दत्तथापाकशासनः ॥ इति स्मृत्पन्तरेऽपि -:: दशम्या प्रान्तमादाय यदोदेति दियाकरः। तेन स्पृष्टं हरिदिनं दत्तं जम्भासुराप तत् ॥ इति तारुणोदयवेधो वैवावविषयः । तदाक्येषु वैष्ण यग्रहणात् । तत्स्वरूपं तु माधय स्कान्द- परमापदमापनो हर्षे या समुपस्थिते । नैकादशी स्पजेधस्तु यस्य दीक्षाऽस्ति वैष्णवी । विष्ण्वर्पिताखिलाचारस हि वैष्णव उच्यते।। इति यद्यपि पित्रादेरागमदीक्षायां तन्मात्रस्य वैष्णवत्य इत्यप्रिमवचनादित्यवाह- १- अति उच्चावचाना पक्षाणां व्य वस्यवं निवेशद्वापपशेपरक्त निन्दामात्रमिति भावः । ननु दोपता रतम्पेन पेपतारतम्यमयुक्तम्, अरुणोदयवेधे दोपतारतम्याभावा- दित्यनानिश इति । स्मादिति । एतच सर्व जप- कपा प्रत्यकृताऽभिहितम् विरक्ततरक्त महत्तरसतररात्रिवाणी- दपसाम्पस्पायदत्त्वामुर्नयमरुणोदय इति सिदान्तः । घटिका- दिपदानि पहार्दपराणि । येधनारतम्यं च मुर्समुपजीपति सिटाना हमादिमतपेद सम्पगिति । दशम्या इति । सम्मपदं १- लथानकयातुपानपरम् । उनी निदर्शनासदाक्येषु दापीपेस्पादि- पारंपविशुपन्नासावा वैष्णयसमालोप शपथपीति .

"एकादशीनिरुपणम्। तु पुप्रादे, तपापि स्वपारम्पर्यप्रसिद्धमेव वैष्णवत्वं स्मातत्वं च मन्यन्ते जातपसागरे भविष्यमा . यथा शुला तथा कृष्णा, पथा कृष्णा तथेतरा तुल्ये से मन्यते पस्तु सवै वैष्णय उच्यते कचित्त दशम्पांनषमायेधमपि स्पजन्तिगतलं मुम्पम् । उपपेधस्तु परिशेषात् स्मार्सगोप: दाद माधय:- अरुणोदपयेषोऽत्र पेपः पूर्णदप सपा उको मो. दशर्मायेधी वैष्णपस्मार्तयोः प्रामात् ।। हेमाद्रिस्तु फेपानिदरानेऽपि दशमीषेपमाह- । . अर्धरात्रे तु फेपांपिगम्या पंध इप्यते ।' ri कपालध इस्पाहुरापार्या गं हरिप्रिपाः ॥ नम्मम मतं पस्मानियामा राधिरिष्यते। इति प्रयपात्। , . . परिशेषादिति । अतिपादयः स प धास्तिवित स्पूना ! सर्वेऽपरेषा विप्रपा पेप: गोदये स्मृतः 11 ! इत्युक्तर्वष्णवान मति भतिशादीमा पेपरवनिराकरणापादिपर्यः। हरिमिषा इति। मपमर्थ:-अनीतरा पथानागामि पनि सह दिसतोऽपतना, स एकादश्यामुपोप्पा १ मा दशमीमांश पिदा सा स्पारगति । एमभिराफरोति-न तन्मममता मिति नियामेति । ममारादस्य पतुमहरादरप पद मासन्धिता या चिरियामा रात्रि सिणि पाएर पारा दिनाणि भरणादयमारप. म त .

सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
अस्पार्थः-'अनद्यतने लङ् (पासू०३-२-१११ इत्यत्र
'अतीतायारात्रे पश्चिमपामयमागामिन्या रात्र पूर्व
यामध्यं दिवसच सकल एपोऽपत्तनः काल'इन्युक्तं
महाभाप्ये । स पप धर्तमानः काल एकादश्यहोराम
उपोतन्मध्ये दशमीप्रवेशे विद्वा । सा त्याच्या
मता एवं हेमाद्री-
दशम्याः सङ्गदोषेण अर्धरात्रात्परेण तु ।
धर्जयेचतुरो पामान मंकल्पाचनयोः सदा ॥
इति दोष उक्तः । चतुरो यामान दिवसस्पेत्यर्थः ।
स्वमते तु रात्रेस्त्रियामत्वात् प्रहरप्रयं पूर्वशेषः ।
तेन चतुर्थप्रहर एप वेधो युक्तः। सोऽप्यरुणोदय एव ।
सूर्योदयं विना नैश लानदानादिका कमः ।
इति मार्कण्डेयपुराणान् । 'प्रत्यूपोऽहर्मुग्वं फल्यम्'
इति कोशादरुणोदयमारभ्य सूर्याशुप्रवृत्तेस्तयेय नि.
पेधः । तेन मतभेदादयवस्थति केचित् । कैमुतिक
न्यापनारुणोदयवेधस्पधेपं स्तुतिरिनि तु माधवः । प.
विदा हेपा । यस्तु कपालवेधो नामादरायवेधः, स परेऽहनि उ.
पवासे न स्याम्पः, किंतु दिवा संकल्पे एन ।
दाम्पासोपेण भर्दरामारपरेण तु ।
पपेचतुरो यामान संकल्पाचनयोः सदा ।।
: इतिहमाद्री वरनादिनि। ये तु-राखिपापम्पासहरप्रयं -
शेषः । सेन पतुर्षमहर एरा बंधा युक्त इति वदन्ति, सदामा त
एव मानन्ति । अन्तु-
मोदयं विना ना नानदानादिका प्रमा: :: Thi
इतिचना 'प्रत्यूपोऽkष कारयम् नि कोसादलगादपमारम्प
पाँगाम निपानि न सन्मम तमिरपसार्यमा
4
..

. एकादशीनिरूपणम् । स्तु दिपपदाभिस्तया' इति पेश, स उपवासाति. रिक्तपिपपति मापः। सर्थकारयेधाऽपमुपयासस्य दूषकः। माससंयारितु पोगोऽयं साधते प्रतम् !. हात निगमादित्यलम् । तत्र माधयमते पेटणरेस- जादपषिदा पापा । पर्दा वफादश्येय शुद्धा सती पर्धत, मादशी घी, उभौ घा, सदा परोपोप्या एकादशी दादशीपाधिका धेापज्यतां दिनम्। पूर्व, प्राप्यं तूशी त्यादिनि घेणपनिर्णयः ।। हति माधयो । स्मास्तु सूपर्पोदयविदा स्पाज्या'। यदा स्खेफादशी शुदा सती घर्षत, दादीपसमा *ष्णवैरिति। दशमीशपसंयुक्तो यदि स्यादरुणोदय: नोपोप्पं णवेन सस्नैिकादशीमनम् । इति पचनात् । इदमुपला वैष्णवेगरेरपि काम्पमते अरुणो. परिदायापारपत्तात् । मापते इत्यभिधानं च केला. चिद्वन्पे पैष्णवमपिकल्पोपालो न लिखितस्तयावर्सनाय । एकादशीति । नारद:- संपूर्णकादशी पत्र दादया रदिगापिनी। बादश्या लाने कार्य प्रयोदशा त पारणम् ॥ संपूर्ण प-"उदयालाग्यदा मि मुहद्रयसंयुता । संपूर्ण फादशी नाम"इत्युका-सागरतनन् संपूर्णकादशी स्पाम्पा परतो दादशी पदि.।. उपोया दादमी,पदा प्रपोदरपा च पारणम् ।। । । एकादशी पदा रक्षा परतो दादशी पेत् ।

१८५ मी कनिmgana.
am:-मTI.ma
'HAIR Timlaint Ti
पामार्ग सिम मान : nar
महामाणे MARRIERTI
उपशीरमेश मिला । म
पदमात्रा-
मा गोरा गयाrimनु ।
पपेपतुरो पमान सामना
स दोष मनु मानलमimit
स्थमने तु राबग्निगालात मारा गया ।
तेन चतुदर पर धो गुरतः । मोSARAI
सूर्गादपं पिना र नानदानादिक प्रमः ।
इति मापदपपुराणातू । प्रत्यूषोऽहम कल्पम्'
इति कोशामोदरमारभ्य भूषांशुमालय नि.
पेध: । न मामेदारययस्थति कोविन् । मुनिक
न्यापेनारणोदययपस्पेयेयं स्तुनिरिति तु माधवः । प.
विदा ऐया । पन्तु कपालधो नामादरावधा, स परेऽनि उ.
पवासे न पाया, किंतु दिवा संकल्पे एर।
ifrदशम्यासादोषेण अर्द्धरापरणं तु ।
वपेचतुरे यामान संकल्पार्चनपो. सदा...'
'; इतिहमाद्री वचनादिति । ये तु-रात्रेनियामस्वामहरम पूर्ण
शेष तेन चतुर्मप्रहर एवं वो पुक्त इति वदन्ति, सदाशय
एव जानन्ति । अन्येत--
सूर्योदयं विना नैव सानदानादिफ FAITRATE
इति वचनाद 'प्रत्यूपोऽहर्मुख कल्पम् इति फोशादरुणोदेयमारगर
सूर्याशुपतेः सपनि इति न सन्मम तमिल्पस्वार्थमा
.

. एकादशीनिरूपणम् । स्तु दिपाशभिस्तथा', इति वेषा, म उपवासात- रिफाषिषष इति माधपः । सर्वप्रकारयेधाऽपमुपयासस्पदपकः। माससमानस्तु पोगोऽयं पायते प्रतम् !! हित निगमादिपलम । 1 माधयम वर. जादीपदा या पदां स्वफादषय शुदा सती वर्धते, बादशापी, मां पा, सदा परोपीया। एकादशी माशी पाधिका शायम्पादिनम् । पूर्ण, धातूशर गाणियनिर्णय हाति मधिपो AIREतु गणेदयविदा पाया । पदायिकादशी गुदा ममी पधत, मादी पाममा रिति। दशमीपयुको पदिल्यादणोदया नरोपोवन बनेकादशीयम् । इमि पपनात् । इपलाणं णयगरेप कापने पाणी. परिक्षापासारपस्वाद । पपरे पपिपान . पिद्धन्धे रिपोपो न शिविरमानाय । एकादशीतिमारदा- संपूर्णकादशी यमाया दिगापिभी। PREET का प्रयोदापात पाण॥ संग -"उदयारमारपदा पिig . कादमी नाप"स्युमा । गत संपूर्णकादसी स्यामा परतो की पाई। उपोपा दादी पमा प्रयोदापी पवारण । 'प-पास एकादशी या मा पो Emai भाइ । .

-- - सटीकनिर्णयसिन्धुपमपरिच्छेदे- न्यूना वा, सदा गृहस्यः पूर्वा, पतिभिरुत्तरा कार्या। मपमहान संपूर्णा व्याप्पाहोरात्रसंयुता। म द्वादश्यां प तथा तात ते पुनरेव घ॥ पूर्वा कार्या गृहस्पैम पतिभिवारा यिमो॥ इनि फान्दोक्तः । वर्षमानोऽप्युवमाह । उभपासी एं शुग पिग वा सर्वेपा परप । पोरया दादशी ,समा पदीछेत्परमा गतिम् ।। पनि, तगुन शुदाधिकद्वादश्यो मवर्तते । सोपोति प्रपोदयापरिव नपानमदिन पर सवेन विदापा एक सामान न प सोपोनदिती पालोदगारशिवम् । “उप्तादौ दशमीमिश्रितत्वाद" तिषिदा. पानापानविरोषादिति । हेमादी- कादमी पत्र दादशीप परेशानि । मोतोमा द्वादशी पादादपाव पारणम ॥ पनि । गरिति । या-- माकानी या प्रमाने पुनाव सा । पिकापी निष्कामानु परायसेन ।। पनि कामी-गृया, निश्कामो- गतिरिके निपातु ही कयादतीकादशी गदा । प्रामवतु नामा वा दादनी म दिनोगा | १. विधामगिर पनि मापा गोत. कमात् । पतवारिग कार्य पूर्ण निशानानि सा. बनायनाना- पुरमामय परिका गदा पान । मी शिदिन मनाया। itterदीन । : पानि मिसm. 147 स्पायर ..

एमालीमिरूपणम् । - * कारीगरमभाने पुनरेव सा। in कापामोदासी पदि॥ रिनारदोग। बादशीमाप्रश्नी तु शुभाय। मनासीरct माजी पाना शिता! उपाधपादतीत पदारपरमं पदम् ।। निमारदाता मादीमात्रा शुदापिद पवस्थित राधा पोतरा विटा स्माननिर्णपरिश.. पनि मापोतम । मदनरोऽप्येषम् । पशु- पिपपिदा विशेण परतो मादशीन पेत। अपिदाऽपि पिरा स्पारपरतो मादशी पदि ।। , परिभापिमा म प्राया। मापकात्मकसिपिला विना परेपु पाटकासावासम्भवाद सारपिपिटदो चाकस्मिकदासस्य ज्योतिः- पाराविरुदन्वादियुदयमाययापिपर पाया। प्रभातपदं . दिलीपदिनमालपरमिति । 'प्रयऽहाने संपूर्णा इत्युक्त 'संपूर्णकाद- भारम्पनिमय 'उदयाभाई'इनि परिभापितव। मापदरावाद । पपनदारपदर्प स्मार्सपरमेव, न पैष्णरपर तेपा. विदत्वमांत्रण परवादिति 10संपूर्णति । मापरतावीनमुक्तम् । विद्धानिपे. पापरति मतप्पम् । पूर्वधेति । संपूर्णकादशी शुदा द्वादश्या नेव मिश्चन । -दादनी प प्रपोदापामपि सत्र कथं भरेन् । - पूर्ण परः कार्या स्पानुचरा पतिभिस्तिथिः । इति तु निर्मूलम् । विदाऽपिति स्मार्चपरम् 1 वैष्णवाना विदानिषेधात् । 'भविदाऽपि यति स्मार्सपरन पेशवपापा दादापामेवोपपासविधानात् । कि तु.स्मार्थपरं परंतु पापारिद- मटीकनिर्णयसिन्धुभयमपरिकोदे- गि मादी पासवान, नंदकादइया डी ज्ञेयम् । मदत मायन- एकादशी बादशी पत्युभवत गदा । नदा प दिन या स्माता दिनदति। शिकायदादीमादी मांग परय। म मात्रा दी गाणTi, पहरा Oॉग.पायोगः reat दानका कशित। रगोन मा 'हगार पांमधमद गुहा । rinaमागायत माना। --- - १२ पाना१य१६4.10 या I thatलि) सामना 411 गरिमामाया दिन । मा.आमदायन नागार भागमा KRITI IRAM 1 Ent Tiifa firrfarmir om. FREETE ME ASHAIN ETirt: ११ मा Mutton १ ९ Territterms tattirineerginit text" TER पराममा । rintinREE EMIERRRit. Futari MERMER RAI | HTARunia- MailRE THEREMEnrict PREMirst , raitrinापि मारवाण: पदिए REET मान, पिलानि पी. पनि बतियन, ना एकाकारण पनि एसारिक्षामान पारसमनिगतक । नरप्पा - FEM ! दिन विनापीमा हामीमा । iii गदा या पामधेपोदनी ॥ मानिदिना पानिरिमादमीतापामुपागनिपाइ । दिनसम्मेलदर्शदादशाहप, तु एकादशीमादधीपी. दशम् । परि देश मेरिध्यदेवादा निविषयम् ।.. म मातुन पुष्पं द्वादशी पारणे भवेद ॥ करायमान् । इत्थं प सनि तपादन "पाशी' पादपश्षिा दिनपयुकदापीषिदाया एक सामगों न परामीमाप्रपन्यपण विशि: "परं करोद्यम् तिन् । 'नोपो. पापीयुमा निवन. गिरागि"निबदनुमान मापापनि शिविरंप, मिलनुवादः । पारस्परिस्थिति- हटकरीत राणा दादापसाप पारादित्यापाय- . .

सटीकनिर्णयसिन्धुपंधमपरिच्छेदे-
प्रयोदश्यं न लभ्यन द्वादशी यदि किश्चन ..
उपोप्य कादशी तत्र दशमीमिश्रिताऽपि च ।
इति कान्दात् ।
अविद्यानिनिपिडेश्च न लभ्यन्ते दिनानि तु ।
मुहतैः पञ्चभिर्दिता मायकादशी तिथिः ।।
इत्पृष्यशृङ्गोक्तश्च । मुहर्नपञ्चकमणोदयमारभ्य शेष.
म् । अन्यथोत्तरेऽहि एकादश्यमायासम्मवात् । तथा
घस एप।
सर्वत्रैकादशी कार्या द्वादशीमिश्रिता नरैः।
'मातर्भयतु या मा भृद्यस्मानित्यमुपोषणम् ॥ इति ।
অতি যা-গুমানা গা ঘষা
शिका सर्वेषां परव' युक्तं, तदपि वैष्णवपिपपम् ।
स्मातानां तु पधे त्याविरोधा।
-
दिलान्चयापचः। मैवम् । कालाशादी-
- सरंकादशी कार्या दशमीमिश्रिना नरी।
पारस्तु का मामा यो नित्यमुपोषणम् ।।
যুব বিথিকাৰকা বিমাৰ যাব -
कलनाकारान् । अन्यया माननियामा २१ प्रो.
दयाहादानी मानवनि मदः । दशमी मिथिनेयुक्तलाय.
गरिनोतरामात् । अत्र संकराला एकादयाisi
सं यदि नया दिना रि"कादमी का"
पापोरिसरमाय परिणा पूर्वा यानि यस्या
पदामामिति बारपद दिपा तायो पसीना पा.
रिपोग्यारनामम् । अधिशोध इति प्रामानित

एकादशीनिरूपणम् । माहिमा गाते- 'पिला दगी नन्दा, पेशा न्यूनसमाधिः । पदमगारा पुनर्गमा मादषयूनसमाधिमा यहादशादीमामाऽधिकान्पूनाद ति, गुलाफा ममाविमा धमकामा निः कामगार कार्या। मधमेहनि सम्पूर्णा' इति पूति स्मान् प्रति हेमाद्रिनाला- माग्रीति । माधिपायरपोः मानि पति न हासभेद इति स्मनेयम् । रेति । शुदनना न्यूनदादनिका १, परन्यूना समदादाशिका २, पदन्यूनायकदादाशिका ३, गुद- समा न्यूनापाका ४, शुदप्समा समादायका १, रादसमाऽपि पादादशिका ६, गलाऽधिका न्यूनदादशिका , शुदाधिका सप. दादाशिका ८, शुदाधिकाऽपिकदादविका ९, एवं विमापीरप. पादाभेदा इस्पर्पः । परादनगोंदपापा समाप्तिनवं, . दपारिकशिनत्वं सावं, पर्पोदयोघरसमाधिरपम् । सम- आपामु पद्नु पूर्वच पपायाऽनन्तादपे। एमधिपनीन! स्लानाम्पा स्पापरेशनि । एदाधिका न्यूनसमोसरा पेट पूर्वा एहस्पतिभिः पौष । सा पेपराधिस्परती परंच, पास्तु रादा मयमा उपोपाः॥ विधाये ह पूर्ण पामरस्याऽनन्तरष्ट्रये । अपरेऽहनि पापुः सतनी तु स्थपा ।। रिक्षाममा न्यूनममोपरा चंदिदाधिका युगपरा प त । रोष परस्पा, पदि विदीना मानोगामे प्रयपर सबका विलासमा पधिकोपरा यादिवासमा विरामोधरा स्यात् । तदा पौष मतिमुकशौकादशी हर्षनरपोपा. हानि कारिफाऽनुसारेणार- शुद्धत्यादि । मधमे इति । . ...

मनियमिrrit.
जनगाशिकागो frejीनिवासमामय
मार्गमा
गानि मन TIMES
शवयोग 11TH ॥
Trial I निpिufami
इगि सादादेगः । HTETime Pati
मणकारी र ममान पुनान गा!
पूर्वामुपकावी निnt mms
इमिमार्गण्डकारपसात । महागा.
रेय पहिषतिपरसमात, पापो . 'गt HAIt faran.
सत्पादित पास्यम् ।
निष्कासन ही कोकादशी सहा ।
भातर्भयतु या माया दासी न दिनाना ।
इति स्कान्दे एहस्पस्पावि निकामनापामाधानान् । इन
पहेमादेगोकमानमिति । सुन्दाधिकानयिकदादाशिक, गुदा
नधिकाऽधिकद्वादशिका २, शुदाधिकाधिकादमिका । गुदा
विकानपिकदादशिका ४ इनि पवार १३ भदाः । नाय
चतुर्थो भेदः । दिनीयस्पोदयसमापा पर नियोतिरे प्र.
सिददिधिषकान्तरेण समा नदपिकातरेण न्यूना चतुभम्पा
एकाधिकरवेगारासाद ।
पासययमिति। न झाधिकारिकमुश्वासघं कथं
विधीयते !, एकनिमितकपाटचरयुक्तवाद फिन्त्वयं गृहियति-
भेदेन विहितस्यानुवादोऽस्तु, तथा मति अधिकार्यन्तरमपि न
फरप्पमिति वाच्यम् । 'निथी' इति दन्दसमासार्यकशेपेणेतरे-
तरयोगप्रतीतस्तदनुरोपनाधिकार्यन्तरादेरपि युकत्वात् । अत्र
.

एकादशीनिवपणम् ।
सम्पूर्णकादशी यमभाने पुनरेष सा।
शुप्पो शादी, सस्मिन्नुपथासः कप भषम् ।।
1. पोट में लिपीतम पियुषीणमतपः ।।
' पुरनियोगः ।
মূনা পিন্ধা গয়না বিমূনা হয়-
ममा पाऽधिरुयादाशिफा पासपी परेपति हेमादिः ।
বনম ই ঘা বা কাছাধী যয়’
इति पूतिः । अन्या पूर्वा ।
उपदे पापोनेपपी।
माझादली १२ परमः पुनरेव मा ।
पोदी सफाळे उपका भने ।
उपशेप लिपीन विष्णुपणनमय।
इति स्फाल्दे 'प्रपोदशी उपकापुस्तदेफारवादिस्पा.
सपनोनदादाशिफापावित्पुक । कानुनः समहादशिफायापरिनि.
पीतिकायस्योपकामदयं पुरुसोदिनीय योदयात्रिय.
पीति नपा अपि संप्रदाम् । 'प्रपोदशी उपकाळे नि स्वतन्त्र
मिदिनपीना।
घनश्यादिषयेऽपिकादमियः । एतरा रा.
मिमापम् । सान मनि ENT-महनेति । साधिोगि।
अषिपदासाविस । भ प गुमारिकालाभिता.
पाहतायो । पूर्णति ।
संपूर्ण फारशी पत्र प्रभाने पुनरंबा ।
गोरा फार्या परतो द्वादसी पदि ।।
इस्पर्षः।
पूर्णाऽपकादमी पापा पद दिनपं पदि।
पिप्प | सम्पति । शुरना गुदम पागा.

सटीकनिर्णयसिन्धुपथमपरिच्छेदे- *शुद्धा यदा समाधाना समा हीनाऽघिकोत्त एकादशीमुपथसम शुयां वैष्णवीमपि ॥ इति स्फान्दात् । शुसा-एकादशी। उत्तरादाद 'न चेदेकादशी विष्णो' इति नारदोक्तश्च । पशु-'अपि ऽपि ध विधा स्यात्' इति पानं तच्छुदाधिकापरम् । यषु संपूर्णकादशी त्याच्या परतो मादशी पदि। उपोप्या बादशी शुद्धा बादश्यामेष पारणम् ॥ इत्यादि, तोष्णयपरम।स्मार्तानां तु पूर्ववेत्युतम्। दशिकेत्यर्थः । अयं च शुद्धानधिकाधिकद्वादशिफेति द्वितीयो भेदः । *शुद्धति । एकादशी यदि शुद्धा सती समा द्वितीयसूर्योदयपर्यन्ता ततो न्यूना या, द्वारशी ततो न्यूना ममाऽधिका वा तदा शुद्धामेवो. पवसेत् न वैष्णवींद्वादशीमित्यर्थः । एतेन शुदानधिफानधिकद्वाद- शिकति प्रथमभेदोऽपि संग्रहीनः । नत्राविवादास ग्रन्थे नोद्वितः । *प्णवेति । वैष्णवप्रन्थान्तर्गतत्वात् । पूर्ववेति । यतु- उदयात्माग्यदा विमा मुहूर्तद्वयसंयुना संपूर्णकादशी नाम तत्रोपवसेद्गृही। इति वचनाद् गृहिणां पूर्वा । संपूर्णफादशी पत्र द्वादशी चापरेऽहनि । तत्रोपोया द्वादशी स्याद दादश्यामेव पारणम् ।। न गर्भे विद्यते जन्तुरित्याह भगवान् हरिः । ति वाफ्यायतीना परेति; तन्न । प्रथमवाक्यस्थ उक्तरीत्या - सकामोऽवैष्णवः । तस्यारुणोदयविदापो काम्योपचासनिवर्त.. गन् । संवत्येवकारपद्यात्तद्भिने उपचासो नेत्यर्थात् , द्वितीय- पप गृक्षिणामेवोभपाधिस्यविषयसात् । सत्र पराया एप में विद्यते जन्तुः" इयर्थवादषितगर्भावेशशासविशेष- कता। निदान दयाला रिहान असीमान एकादशीनिरूपणम् । रिदापि एकादसी मोका स्या निदानीकान. भवदनिका १, निभानाधिकाधिकाशिका २, रिदाधिका- विपदमा ३.विदाधिकानपिकदादमिका पनि परमारो का मध पिलाना विदममा नाऽपिकदादाविका पेस- प एकादशी प्रदा सा परमो द्वादशी मोन् । Sraशी एदा पदीगो परम गतिम् ॥ रियुः । तमा दिन पूदिपालन पं गता। न पेदं . परं परसो गतिमाशापसान. भन्या तु पूर्ण "भविदा- नलिपि "रत्युत्तोरिति वाच्यम् । एफादमी यदा विला द्वादश्यन मनीपते । दादमी प प्रयोदश्यामस्ति सप्र कथं भव ।। पप्पा द्वादशी मुदा सोरेन न संशप । इनि नारदीये सरस्वत्युकः । “न देकादशी विष्णो"इति तु उदारम् । 'अविदानि इत्यादीनि सिद्धानवापानि परव एफादायमारे द्वापदादेव मन्ति । एकादशी दिशा पुका परतोऽपि न पूर्तते । विभिपातभिधेव सेवोपोया पये लिपिः। इति वारपर "प्रपोदयां न सभ्यत"इत्यादिवावपादिति । तदुक्तं-विन्यूना विद्धममाऽपिकदादाशिका सर्वेषां पराइति । अपं विदानधिकाधिपादादशिकायो हितीणे भेदः । पारणपर्यादा- दायका सामसाध्य पारणं भरतीत्युक्तम् । यक्ष विदानाधिकान- पिकदादविकारूप: प्रथमभेदः, स पतुर्दा एकादशीन्यूनत्वे- दादशीमाये १, सपनाये या २। एकादशीसाम्पे-दादशी साम्ये ३, सपनायेन पाम तापे माह-कपिरेति । मुमु. धूणामिति। -

सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छदे-
घिरन्यूना समयादशिफा तुमुगुक्षण पुत्रया ग
परा । अन्येषां पूर्वा । पुम्रयतोऽपि पूर्वेति मदनरो ।
पिदन्यूना न्यूनमादशिका प सैप सः फाति है.
मादिः । मुमुक्षुग्णां पराऽन्येषां पूर्वेति मदनर। वि.
दिनागे । शुश हायशी गोशानिभिः ।
उपोष्या, दशमी विवा नोपोध्येकाशी सदा ।।
• इति सौमनाया । गा बिनायो न तिपिपरपावं, किंतु
शिवस्मारकापमा दिगापमानम् । पुनयनामिति ।
एकादश्या गदा परम दिनानिधिोत् ।
भनीया माशी पाप्रपादश्या तु पारणम् ।।
इनि पितामहो।
दिनारामा सोणा द्वादशी भीत् ।
सयुक्त नील कदाचन ।।
इति कामगि | पथप्योमपण गुना न पो
एकादश नशा रविशंक्रमणेता।
पारगंगापवास पन परिपुत्रवान प्रहरी ॥
पनि मापन
दिना उमा करोति ।
मानिन म दिया।
पादन प iranimTRAIPामा
दरभावना पनि "भामा यात" (१.० ६.
10 मा 14.
FIRST TIMEmmssir
मिति नितिन
hifi

एकादशीनिरूपणम् ।
सममा ममदापशिफोनवादशिफा १ मुमुक्षुभिः परा.
पः पूषा कार्या।
दामीमिभिता पूर्ण मादशी पदिएप्पते।
शुदेष मादशी राजन्नुपोप्पा मोक्षकाशिमिः ॥..
इति प्पामोके । मोक्षफाहिग्रहणादन्पंपा पूर्वप।
मात्रैकादशी का शादीमिश्रिता न।।
मातभपतु पा मा पा पतो निश्पमुपोपणम् ।।
पति पामोसो । वियाधिका समवादाशिफा मर्य:
पा पूर्थय।
एकादशी दशापिदा परतोऽपि न पर्दने ।
पनिभिरादिभियय सापांच्या अपे विधिः ।
इसि पाचार । 'अब परसोऽपि न पर्द' उत्पननकादायाः
साम्पमपि एप्रने सयोऽपि तस्याः साम्येऽपि ययापि सम्भवनि एका.
दम पूर्णोदपालयात तथापि गृथक् सान्दानरपापपं: क्षयः
सम्यूनत्वरूपो प्रापयत्यर्थम् । साम्पे गुमधुणारापमा
परिपाना । ना पाप पतिभिहिणिय सोपोप्या, साम्पतु
परिभिः समोपोपत्गमः।
टुप्पनेदिन पामोति । "पूर्णा पवादशी परा".
इति पादान्तरात् । परापरदिनगतेय न पूर्णताराप्रावित.
रपाया एकादपाः पूर्योदपपनवडामा ( भन्यथा पारदर्षया
पूर्णाद । पगापाठ पापि द्वादपा भनापियन पते तपादि
दिनपपते देवि नोपाच्या दामीपुता ।
रोरोपोज्यादा पुष्पा परमप्रपोदशी ।।
इनि सान्दे
पदि देवा देयादम्या तिधित्रपप ।
वध माग पुण्य द्वादशी पारणे भवेत् ॥

No text on this page.

एकादशीनिरूपणम् । पक्षविष्णुप्रीतिकामे। परा फार्ण । पदस्थन तु बनत कार्पम् । एकादशी मादशी घराधिशेष पोदशी। ভগবান । ঘন ঘণীবিন। इति यी दिनक्षपे उपपासनिपात् । दशम्पैकादशी गिरामाशी पक्षां गता। . क्षीणा सा दादशी शेण न तु गृहिणः स्मृतम् ।। इति दशातातपाय पाहणः पूर्णतापपासः 10ए. कादश्याः शुद्धन्यूनत्ये शुरसमरये पा बादश्या न्यून- समरपोरेकादशपामुपपासः । पानि तु- दशम्पनुगता हन्ति मादशं बादशीफलम् । पीपरपधनापि प्रयोदश्यां तु पारणम् ।। इति फोर्मादीनि दशमीषेषत्रयोदशीपारणगोनिप. घकानि तानि विधिभिमपराणि । अन मूलवचनानि तापस्था पाssफरे ज्ञया। पतु फालहेमाद्री- पटवाफपविरोधेन सन्देदो जापते पदा। मादशी तु तदा प्राशा प्रपोदश्यां तु पारणम् ॥ इति मार्फण्डेपोक्ता, सन्दिग्धेषु च पायपेषु मादी समुपोषपेत् । . विषादपु प सापु मादश्यां समुपोपणम् । पारणं च प्रपोदरपामाशेपं मामकी मुने ॥ , शिकापयर्षभेदोऽपम्।०नजनकभोजनम् । गृहिणः पूर्व त्रोपपास इति । नकका विभिनेति शेपः, "उपवास- निपे तु"इति वचनात् । ०एकादश्या इति दरवनासंदेहास् ।

सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- इति पानोरोश्च धसन्देछ ज्पोतिर्यिदां विमतिपशी पा परा फार्पत्युक्तम, तद् वैष्णयपिपपमित्पलं पहुना। अपानोपयुर्फ किभिदुच्यते । तत्र दशम्पामेकाद- शीपोंगे शमीमध्य एय भोजनं कार्यम् । 'एफाद. श्यां न भुशीत' इति तस्पा एय निमिराश्यात् । निषेधस्तु निवृत्पात्मा कालमाप्रमपेक्षते ॥ इति देवलोक्तश्च । केचित्तु एकादशीव्रतालयन पूर्य- कभाविधानाविधिस्पृष्टे च निषेधानयकाशाम काम्पनता भोजननिषेधः प्रवर्तते । तेने कादशीमध्येऽपि पूर्वदिन भोजनमित्याह । प्राधिकारी माधवीप कापापनेनोका- । . परजयति । मंदे माफ्लिक्षणम् । दशमीमा पवेति । एकभक्तविधी पातादनादिनि शनिबद्धनाश्ता दिनापमानननिगिरेव विधीपत छायमान , न नशिप मोरनी गौरलाय । नेन गुदायिकदादणापास मानिएकमति। খেযাণমন্ত যানববৃননি। एकादशीपत्रमेयापरमपोरपि ।। देवतास्तए पनि कामिन पास्य गिध्यति । गन् । कामि च काम निरपेडणेकमन कार्पम् । "सनिपातु पुनः गां" इम्युन:। आहरिरपाnिnel दुसमन विशेष मानन नार्यः । मायमापनयादी मात्रा मध्यमे । জানৰ পাম্ । प्रशादियवामिराना पायाला কােথা দিয়াৰ দ্বাৰীয়াৰমায়ায় पकाएनीमितपणम् । २०३ अधिक मोक्षीसिन्युन प्रत्यार। एमादामुपमेश्पक्षपासपोरपि।वि। प्रारी नारी पामेष सदा ही इति। पा विगु:- परपोजीपति का नारी उपाप्प समाचरेत्। भापुष्पं परते भतुन र भैप गति ॥ निर्भनगुशापिपामिनि मागुतम् । অথব্যায়াম ও গান্ধী:- पोतरामीयले कपं भोजनपिति विभावनीम् | अह- धति । पनपनोपलक्षणम् । “भरि रायेदतरपस्वादपायेन :- पारन्"पापा नवपटरप्राणं म्पर्य,फि परे न्या. पत्रासानुपादियम्, मन्यांचे पाविधायफत्वमिति रूपमिति पापम् । "मातपुरा रुष्णकंश"इविदिशापि पदपेनोपवासपो- पारस्यापिटणपासीतकमपि भएरपरिमागपि समर्थस्यो. पास पदवरमायुक्तरेयस्प दुरित्वात् । तेनैव रूपेणाराष्ट- साधारणस्पोपमासस्य विधानाम वैरूपमिति चेत् aft पनीतत्व- माणेच दिशने रूप्पासम्भवाद, लापवाय, वापि पारस्प समरपालनापनपनस्याप्यधिकारमान सपापोपनपपटिलता- पफमाप । मप स्वनपुरपायादरुपनीतस्याशतरपानुफपेनापि मतसिस्साधिकारनिवादि । पदापति शक्तिपास्थिति । नारी पेति नारी सपा या गुलायामेवोपरासी एकादश्या दिना रहा पतिम मुमहामते । पस्यने प्रत्यवापिस पायदाभूलवम'। इति नारदीप रापदाद । नित्योपकासासाऽनुकरमः । सत्र मपमं मियानुस्सा, भानुकल इवि क्रियानुकस- .

२०४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रामपरिच्छेदे-
कएकमन नक्तंन तयायाचितेन च ।
उपयासेन दानेन न निर्यादधिको भवेत् ।।
.
एकभरेन पो मर्प उपचासवतं चरेत् ।
स्पेकमकादिपूपयासशन्दस्तधर्मानिदेशार्पः । तेन
मरप्रयुक्ताः स धर्मा! स्थानापोऽपि भवन्ति । सं.
परपमन्त्रे कमकादिपदेनोहः कार्य इति मदनरौ ।
पार-एकमतनेति । "नक्तं हविष्यानम्" इति नक्तमुक्त,
नदयमा अपापितमेशभक्तं पा कार्पमिरपत्र तारपर्यम् । अत्र प
एकभक्तन नक्तेन पादातर सिपेत् ।
पोमसोऽपि न निवि शिको भवेत् ॥
पादप लेकपोतम्यायनैव एकभक्तादंक्तिः, न राकमा ।
"मसातमोत्तरतर "इसव तदुक्तः । कमवाय प फलग्रहण
मारिमाणं पदम्पादेपठाणम् । उपयारीनेनि यसत्तरप.
साम। दानेमेनि। "तावदनादि वा दयार" स्यायुक्तम् ।
दति। एषा कमक्तनकायाचिनदानानासपवामप्रनिनिधि-
नया नियानुष्ठानं निणीतम् । पानि लिमानि समन्याणि नत्र
दारिदा स्याम्या । दीपम पमानाचा "दिन
पमालिया निनाद ।
पूर्णारिदो दिनार्दन नया नामति स्पंनन् ।
परमनं २ पदानं पापानि ॥
नन्दा नदिमा विशाल
मनिम्ननिय बिदा हरयांका ! एम 'गा.
मग पाहापाप्दा पमनायाणा । मन या-
'मानि मायदत्यागीमापदादमा भार
RTI स पपमा गुरा

एकादशीनिरूपणम् ।
सपासामध्ये प्रतिनिधिना फारयदिति मागुफम् ।
व्रतारण भापयितमा मापीपे कालापन:-
अर्को पर्षमये रात्री पतुर्दश्याष्टमी दिया।
एफादयामहोराध मुक्या पायापर्ण घोता इति।
अथ काम्पमतविधिः लघुनारदीये-
दशम्पादि महीपाल रिदिन परिवर्जयेत।
गन्यताम्बूलपुष्पादिखीमभोग महापर
ध दशम्प पिधि: को-
*फॉस्पं मांसं मसूरीश्च घणकान फोरपफान् ।
पाक मधु परा प स्पजेंदुपपसर त्रियम् ॥
-
..
इत्याr-nयति । चान्द्रायणमिति । एनप तरस्पानिकरय
वस्यमाणवादस्यपदासस्पाकरण पोष्यम् । स ममारादिनाऽकरणे
पुरमपं, नास्तिकपादिना तु पिपीलिकामध्य, प्रतिनिमि नैमि.
विकाधिय । भक्तस्याकामत पार्दै फरायम् । दक्षिणा त कस्य
फामती पा स्यागेऽगा, बतादेवगसान परविवारादिसा.
पानिपातिकम एवंदम् । प्रतातिकमस्यापि 'मुरापात्पनेन
पाध्यत्वात् । प्रतनिषेधयोईयोरपि पुरुषार्थहया नैमितिकस्यापि
सयारवान् । शम्यादीति । सामान्यतफांस्पमिति ।
मधु-सौदप । पंप सौद्रादीना पुरुषार्यों निधोऽस्ति सेप
प्रत्वोऽयं पापा
फार मासं पुरोगोई ने वितयभाषणम् ।
व्यायाम घ वा प दिशा व धुनम् ॥
'अधाअनापत्तिा पाठ
लिपिष्ट पप सम्पादि विवर्मा ।।
इति मात्स्यप एग्यम् । उपसमिति पर्वमानसावीपे ।ते-
नानन्तरदिने उपोष्यमित्यर्थः । अस्पडपानामिति । अनं

सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- तियां- शाकं मांसं मगरांच पुनभोजनमधुने । धूनम्मत्यम्युपानं च दशम्पां वैष्णवस्त्यजेत् ।। मदनरने नारदीये- अक्षारलवणाः सर्वे हविष्याननिपेविणः। अपनीतल्पशयनाः प्रियासंगमघर्जिताः ।। व्रतधान्याह हेमाद्री देथला- असकृजलपानाच सकृत्ताम्बूलचर्षणात । उपवासः प्रणश्येत दियास्वापाच *मैथुनात् ।। च बोध्यम् । कैमुतिकन्यापात् । पुनर्भोजनमत्याशं दशम्या परिवर्जयेत् । इत्युक्तेश्च । अक्षारालवणा इति पाठऽक्षाराथालवणायेति वि. प्रहः । असारलवणा इति पाठेऽपि क्षाराव लवणानि चेति समा- सानन्तरं न समासः । समान एवार्थः । सारलवणं खारीति प्र. सिद्धम् । तनिषेधोऽयमिति केचित् । तन, क्षारलवणपदयोः एक- वैपाच । संकपानपात्रं भूमावनाधाय पानम् । 5 , पानीयादि पियेपेन तत्पात्रं द्विजसत्तम । 1. अनुच्छिष्टं भवेचावद्यापद् भूमौ न निक्षिपेत् । इति शातातपवचनात् । यतु शातावपेन पीतोच्छिष्टं तु पानी पीत्वा तु माझणः कचित् । निरानं तु व्रतं कुर्यादामहस्तेन पापुनः। इत्युकं, तस्मात्यहिकमलपानपरम् । तथा प ताशं जलपानमुप- धांसदिने सकर अन्यदा स्वसादियर्थः । मैथुनादिति । अयं पुंश्चली स्मरणं की कोर प्रेक्षणं गुम्नमाषणम् । संसोधपरसायम क्रियानिधिरेन ॥ . . । .

एकादशीनिरूपणम् ।। अशक्ती तुमदनरने देवाल:-- भत्यये पाम्बुपानेन नोपवासः प्रणश्यति । त्य-कष्ट। विष्णुरहस्पे- गानाभ्पटं शिरोप नाम्बूलं पानुलेपनम् । प्रतस्थो यजपेत्सर्व पणापत्र निराकृतम् ॥ एपु मायसिसमुफ निर्णयामने संग्रहे- होनाहिसायोः सरूपं या स्तन्यं प हिंमनम् । भापषितं प्रती फुर्पानपेमामशाप्रपम् ॥ - হবধুনমঃ এবার নাবিলা। पापापि निशा, न तु सतीपु। "सालम्पने के पुनशापाम्" इनि गौतमेन शोल्या सामु नदभावात् । पदारेषु तुझियानिषिपाए। वीणाणामाभिा शंकपनादपि । विपदते समपप सारे ए गंगमात् ।। इति देखलोन दारतसंगमादिति रा पा सम्प. प्रेमि। पुरुषानिषिदस्य सराप्य प्रत्ययों नियः । पचाय. दसरागादिति का पाठ पादरपि।सिने कहा। नाम्नांविनाम्ना शत न रेपेर नाम पर ल्यापा: परस्पनिशात् । मालोपो न पत्कुकाणा जिनम् । हनि । लोप पति पूर्ण भुमिर्मिनस-पासेन फर्याद किणार विधिमणमिस्प: । पत्रमापषित- छोपी भरेल्वर्यादातरमनपिम् । पति पाछे पापम् । संभोगासदारपु, परदा माथाप. विन स एवरमारा मापासे । अपांसा - , २०८ सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- मिथ्यावाद दिधास्थापे पटुशोऽम्बुमिपेयणे । अष्टाक्षरं प्रती जप्रया समष्टोत्तरं शुपिः॥ : प्रणवं पूर्वमुच्चार्य नमो नारायणः पदम् । चतुर्यन्तं पदेपचारमनुरष्टाक्षरो मतः॥ तपापेठीनसि:--. ताम्बूलचर्यणे त्रीसंमागे मांसनिपयणे । प्रतलोपो न घेरकुर्यात्कृष्णायजिघर्जनम् ।। इति । कृष्णकादशीवोजननिषेधमात्रपरिपालने तु ता. म्बूलचर्षणादायपि न दोष इत्पधः। संभोगे तुकाला- दन्यत्र रेत सेकास्मसंभोगमृतेऽपत्र क्षपः स्मृतः। -इति कात्पायनोक्तः। - हेमाद्री यसिष्ठः- *उपयासे तथा श्राद्ध न कुर्यादन्तधापनम् । ऽस्पिहिंसने चस्मार्चमायचित्तेन समुच्चयः । रेत इति। रेतासे 'फात्मसंभोग ऋतुकाल योन्यतभ्रंशः। 'रेतःसंक्रमणाभोगाझोगे' इति पाठे रेतसः संक्रमण-गर्भकोशे तयोग्यं गमनं ऋतुकाळगमन. मेव तदात्मकाल स्त्रीसम्भोगादन्यत्र स्त्रीसम्भोगे इति म एवार्थः । ऋतुगमनाभ्यनुशाऽपि मागसन्निहितस्य पांडश्यामेव रात्री सन्निहि. वस्पानन्यगंतिकत्वात् भावं तदनुज्ञायत् । अवानुकमायधिषु फापिका मतसंभोगस्प .न भवेशः । तेन- जपोशाक्षरमन्प्रस्प नामशतप्रयस्प पा । इवि अचरार्दोकं विकस्पितमायथित कापिफसामान्य सिध्यति । जपे संख्या वएशस्वं पूर्वोक्ता। उपवासे इति । अत्र दशम्पामेकमक्तं तु कुर्वात नियतेन्द्रियः । : भाचम्य दन्तकाष्ठं तु खादेत तदनन्तरम् ।। 5 सधानन्तरं विमो ब्रह्मचारी निन्दिपः। . .

२.९ ग . " 5. एकादशानिरूपणम् । 'एमानापोगो पदमाससम कुलम् ॥... Oकामालापांनपेय इतिदेमाद्रिः- विष्णुरहरपे- आरोपवादिवाने स्वादिस्वादापापनम् । गाया तमतमा प्राप पिशुपा। निर्णयाने पास पपत्पारणे मांस मतादेऽपीप, संदीदति . रात्रि नपेतः पयार पात: स्नामा समाहित IR उपपास सरप मंत्रतं मई-पिवेद ET इति पारपन पुरेकभाकानन्तरं फाठेन दत्तपापनमुक.स्मर्स. प्यम् ! काठेति । "भक्ताः सर्फरा उपदधाति मोरे घृतम्" इत्पादोरिधरिष निपेपरपापि विशेपर वारपशेषाएर धीमम् । संया पानात्काष्ठेन दिनानिमित्पर्य हवे रिपनिपेषः शेषाभ्यनुमानक इति भारताब्लोठादीति आदिना ... अलामे बा निधे रा काठाना दन्तपादनेnari12 दिना निशुपत मिनोहवासदेव हि ... Pr एति पैठीनस्युतम् । दन्तपदोपादानाकाष्ठेन निहोरलेखौदति। असा दन्काहाना निपिदापातपा वियो, भपा दादागाह विदध्यान्तपांगनम् nrn. इति पासेन याक, पद पदादिसहितमसहित पाया। "हणपर्णोदकनारपा दा दन्ताम् पाद प्रदरितार्मम्"वि पैठीनस्युक्तो, MERENT पथात् दादागष्ट्रपरिक्षापाताम् । स्पत्योहारप गांपा नियमीमाथि सते. वि शौनलोकेश पासनिषेरणे इतिह, पासादिने समसतरंभापातयपिपत्रातपेदिति रणदिनारि .

- " IPTET । २१.. सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- एकादश खमासीमाधयीय कात्याना आह- उपासो पंदसिनित्यः प्रा नैमिशिक भवेत्। उपवासं तदा कर्यादाघाय पितृसेवितम् PATE प्रताहः । पारणान्तं भूतं यम"इत्युक्त।। तथा च तत्र मासमक्षणे पतलोप इति वदर्थः । औपधरूपं च "अश-तान्पमतमानि" इयभ्यनुज्ञातमपि मांसासरुपवताहेऽपि वर्जयेदित्य:-मांसतु. स्पाना वसारुधिरादीना-तद्वदेव वर्जन - "यहूनामेकधर्माणाम्"इति न्यायात् 1 0एकीपश्यामिति TITY .... भादं करवा तुल्यों मत्यों नं. मुझे पितृसेवितम् । 'हविर्देवानामन्ति कम्पानि पितरस्तया :: इविधाक्येन समारपतः । व्यतीपाते कसे सादे पुत्री नोपयसेद् यही । .... : इत्यादिना विशेषतच पादशेषभोजनं विहितम् । तत्र पुरुषार्यस्यो- पवासस्प,फत्वयन,श्रादशेपभोजनेनः बापा स्पादित्यर्थः । नित्य इति नैमित्तिकोपत्रणम् का काम्पोपवासे तु बोपमोजनं, नत्स्या- नाप सवाघाण पान कार्यम्जी:काम्पस्पः नित्यपापफलान् । सद्धिषित कान्दे',S... परिपन दिने पिता-यांदामातुर्वाऽयमने-गुह । तस्मित दिने सात मवेदेफादशीयतम् ।.. भन्यद्वाऽपि न कसदा-कार्य त रेणुः ।। तदा कृत्वा तु ,प्रादं मुकशेपं तु यद्भवेत् ।। वरमा दक्षिणे पाणी पूहीत्वाऽग्नं शिसिध्वन ! भरमिदननायसेनःभाई शिलियन !' पितॄणा हप्ति मा प्रभारी ने वियते । इति । एतक रूपोपचासपरम् । कन्दमुलापनको निर्दिवपितषाने वरपरिसरमाणाबाहामायापमानना रिमोऽपि . r. . .. ६

-
-ऐकादशीनिणम्
मानापिनी क्षणे प्रासाभयेदेकादमी पदि...
पर्प पिदेयांश आजिपिसेपितम् ॥इति ।
हेमायादिपनियन्दधम् । एरोनैकादशीनिमि-
तर्फ मामाकामितिपदन्तापरास्ता ।
किंप महालपे-
सापक्ष: समसाम्पादपोरा:मति।
इति श्रुतं(पोवाय, पोकादश्यां मन्वादिप्राद,
अपाहापरिक्षाने तरकारी पिहित भारंपा.
पितमेनस्पति परमिस्मृतिधिकार पति-
भागभितानि पापानि तोपतुतुरंप.पा।
मजति पिरताप पर शाahit समावति।
पाति(२) मामजिगीपरस्प थादं गीपर.
पतां पहरसाइममिपालम्पोऽपि
কামাখা সংবিut বিনা তো।
ति लपुमारदीप एकादा मायादिनिभा स
मातापिभिसपिपः । पूर्वपारणे सरणात् । परा.
भासरगुपया पद मातापिनोरिति धाराए.
मरणम् । मातापिमितपय मासापिइसामादिमिर भाई
नैमिपिकमिपपारंपरिपर्वाद ।
एतके एक मादेमाकान्त विशेषत।
सरकादशीमादेशादार कारयेत् ।।
इति व मझापा-मममिति।
HOMEम पा प्रतिपाय पतिistaftar
परप पिघासादित भाषः।
(२) निषेधराया।रासियायेन निवाNEVERY
ममिति ताम्।
,

. . २१२ सटीकनिर्णयसिन्धुपमपरिदे- भाद्वनियामा प्रतिग्रह(.) | अवतमान्याह मदनरो देवला:- -सर्यमृतमय व्याधिः प्रमादों गुरुशासनम् । 1वतमानि पठ्यन्ते संकृदेतानि शान्ता.. स्कान्देऽपि अष्टी तान्यग्रतमानि आपो मूलं फलं पः। विर्घामणकाम्पा च गुरोर्वचनमाधम -10 इंदं चातिसकटपिपयम् । नारदीये- -अनुकल्पो नृणां प्रोफाक्षीणानी बरयनिनि। मूलं फलं पयस्तोपमुपभोग्यं भवेच्छुभे । कोनत्येप भोजन कैश्चिदेकादश्यां घुधैः स्मृतम् ॥ इf "अस्यापनादः- शयने च मदुत्थाने मत्पार्श्वपरिवर्तने । : . . सर्वेति । सर्वेभ्यो भूतेभ्यः सकाशाद् व्रतकर्तुर्भयम् मदन में भूतमपेभ्य: सर्पादिभ्यो भयम् । तेन सर्पादिभयाद् व्रता फल्येऽपि न.वतहानिरित्युक्तम् । सकृदिति । असकतु"कामा क्रोधाद इत्यादिनोक्त मायश्चित्तम् । इदं चेति । यथा हेमा प्रतस्थ व्यापितं दृष्ट्वा समर्प.च तपोधनम् । दृष्ट्वा त ब्राह्मणस्तस्य कुर्यात् सम्यगनुग्रहम् ।। अमृतं पायसं क्षीरमिच्छमाने सन्निशि । यह न वियुध्येतं प्राणः क्षुत्पीडितो मैती । पाययित्वाऽशृतं और रसदत्वा फलानि च । 15 एवं गोसोपवासस्यमालदमाणसंशपम् ।। इति मासोपवासवतपरं संकष्टविषय, तद्वत् 'अष्टौ तानि (१) तेन भासमतिमहातुरयं तदिने निषेधो न तु भासकर्तुरिति माय M 4. । : - ताकि मरो पक्षमा ममाया। पानिम्(ि)। नेपानिकोधिनी मिसपुशपा। काप onment- पौरपर पानं पारिपूर्णपुदरमुका। उपचा दुग्रहीपारामा पाच पारपत् ।। rनिमापी पाराहो । मामा विष्णु:- एकादण निराहार घिरपाऽहमपरेसन । मायामि पुण्यकाक्षरणं मे भवाम्युम ॥ इति । मादीनामा सौरपुरा- माविम्याप या नाना साल्पं तु समाचरेत् । तिपादिमायाको पगुदे प्रसिदा पाराई- मर्पयापरमपि महरिपपविरपर्यः । नरो मूलेति । पपीभूल' पनि पुनः पाठः । पपःप दापादेपलसणम् । सल्प तिभा सम भाव सम्पोचरं कार्पः। भातासमपा : करवा सकता भारद । इति अपनात् । सापमादिसल्ला अपि सापादिसन्या. उनकामे) #पाहीनोऽचिनिरपपना साकर्मसु । पति अपनात् । निराहार इति । फलाहार यापूहो पोमा देशकासी की विजया एकादशीव्रतमा करिष्ये इति पहिरो को परे । “मोहयामि"पत्र पारंपदमनुवर्तते अध्पाहा । । सर्वपापदामा पाणिनिस्पत्या कर्यचिद प्रयोगसम्भवेऽपि प्रतवैगुण्पाव(२)10शिवादीति । "arपुरुपाय (पं पद्धिमुंदिगपुस्तनास्ति।. (२) अनुवा अपमानारावादापप पा.मापेक्षा Aar. 1 . AA

सरी निर्णयसिन्धमपरिषदे-
न्युमार्गममा विजान पुष्पातिमधापयेत् ।
OTI पिये।
Maratण मा प्रिजरोनाभिनितम्।
माप्सुः पिपरवानगो लम् ॥
नामोरा उपप गाली-
गाजा II
armपीपी मोहर गोपाव"निnिt
wrimini(TAARTIYE
Amrit RAIm
Amit RAITRIपातमागा
atti नागना । 7 Tamant
॥१॥l OTHTHAति मापा
orgetarन rentinum
writTARAIL मा iii
ranti fam
" are tranmant anamitagraj
NUMARITA नामnिata
At Terminimali
2 #FrthatanAINA TETARIA
raja ram in In
MERIAntamataint
Kiry TANTRA
- kruaran Aamar
.

No text on this page.

सरीकनिर्णयसिन्धुमपमपरिच्छेदे- पामा मामाहानुने । पर नानोपनारो नेत्यप्रिम परास्तम् । KATHA सिमषि- पान पुगे मासे पापे पर पगा। पार पोरेकासी पिया ।। मी नाप शिलपापनाशिनी। nirmitinाता समनितम् ।। Triraraiminit मोका RT मामीयते ॥ ६५.१ INigh भर्गमाला- नागानि मागमेनन । कामना ननितम् । witt दुर्गतिगमनम् ॥ भDiarम दिन पारीषिका । मनोपि राणालाई ॥१॥ gfmn मिलेकापनी गुमा। Tiमरतनगुनाता aaiए गण। मनकामना । Anital) Ear, SATH xix AACATEM एकादशीनिरूपणम् । २९७ फत्यापी कृष्णपक्ष तु न्यसेदरं हरि शुभम् । पशिल्पपत्र। महिनं श्रीसुमिपया फहारेण प्रपूजयेत् । ददेदर्थ शुभो दाला नैरेपं तरं पर । ताम्ररपिति भाषा, घृतपरमिति केचित । दानानि दीपते दुग्मं दिभ्यो नृपपुर ॥ ४ ॥ माये कामपदा व सुरल माघवदेवता । जपाभिषेत्पन्यत्र । रूपिम पा सहितो देवः पूजपाकुन्दकैः शुभैः ।। सुनकोररप-पत्र । पीमपूर ददेव नेरेय मण्डकास्तपा। दिनाय विष्ठनोश फापित दानमुत्तमम् ॥ गुहादिकपिरपुवा धेनु, सतास्तनिष्कयो पा देय इति संप दाय:॥५॥ एकादसी जपा करणे अत्युतं पूजयेद सुरम् । पापा व सरिद देव्या पूजयेत् तुलसीदलैः ।। सोमालिका च ननम्नरिणाय समम् । उपानीपते दानं दिनाप विष्णुवरालः।। विजया एकादशी, सीफलं नोपं, पहाभहोम इत्यन्यत्र ॥ फारगुनै कादसी एक्ला सापात्री नाय भूपते । गोविन्दं पूजयदेव पन्द्रकान्त्या समन्वितम् ।। पूनपर पुष्परकोटेनापतयम् । कंसारकं पनवयं तिलपा पदीयते ॥ ७॥ सौम्या पैकादशी कम्णे भनिरुदं अपनपेन् । सहि मिरिन्दाया समर्मुचुइन्दः ।। अर्व परोभवी दवावपं एका भाम् । .

, २१८ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छदे- तिलधेनुः प्रदातव्या दिनाय कृष्णमपिणे । खरी अध्र्य, घटकं नैवेद्यमन्यत्र ॥ ८॥ चये च दमना नाम विख्यातकादशी शुमा । विष्णुं संपूनयहवं विशालाक्ष्या समन्वितम् ॥ प्रमोचूनपुष्पय चिर्भटनाय॑मुत्तमम् । नैवेद्यं सक्तुकं चैत्र फर्परागुरुचन्दनम् ॥ फामदा एकादशी एलाऽध्ये एक्षको रसो दण्डो वा नैवेयम्।।९।। बहुला कृष्णपक्षे च वासुदेवं पुरं नृप । शैव्यया सहितं देव्या मरुपुष्पैश्च पूजयेत् ।। अध्य जातीफलं चैव नैवद्य वटकानि च । दीयते वस्त्रयुग्मं च विनाय विष्णुरूपिणे । घरूथिनी एकादशी, सक्तु नैवेद्यम् ॥१०॥ एकादशी नरश्रेष्ठ वैशाखे मधुसूदन । मधुसूदनदेवं च माघव्या च समन्वितम् ॥ पूजयेइमनैः पुष्परयं तु पनसं स्मृतम् । उपानयुगलं दानं पायसं शर्करान्वितम् ।। मोहिनी एकादशी, राजनीकफलाध्य, गुलावशकी नैवेद्यं दुग्ध दानम् ॥ ११॥ सिद्धा चैकादशी कृष्ण प्रद्युम्नं देवमर्चयेत् । फालिन्या सहितं देव्या अर्थ चूनफलं नृप । नैवेद्यं कथितं दुग्धं गोदानं दिनमूनवे । अपारानमनाम एकादशी,यकुलं पुष्पं,फर्कटी अय छत्रोपानदानम् १२ ज्येष्ठे त्रिविक्रमा शुक्ल देवं चंय त्रिविक्रमम् । पूजयेधूपिकापुष्पैः पद्माख्या या तयाऽन्वितम् ।। फरणेन देदेदय नैवेधं घृतशालिजम् । दानं च दीयते छत्रं विनायानन्तरूपिणे ॥ निर्मला एकादशी, दथ्योदनं नैवेद्य, जलपटदानं परमान .. .

एकादशीनिरूपणम् । २१९ मारपंच ॥ १३ ॥ एकादशी कृष्णपक्षे विरुपाता पापनाशिनी। नृसिंह स्थापयेवं क्षेमकान्स्पा समरितम् ॥ पूजयेद् पारानेन अध्यमात्रफलं स्मृत । फरम्पकैश नवे जलनुदिनाय च ।। योगिनी एकादशी, क्षेमकरी देवी, पहा मरेछ, पष्टिकाय. न्दनदानम् ॥ १४॥ एकादशी शुक्लपक्षे आपाट सुगतिपदा । पूजपेदामनं देवं देष्या फपलयाऽन्वितम् ।। नारिकेलं ददेदमपामार्गेण पूजपेत् । खण्डमीका च नैवेधं भूमि छत्रं प दीयते ।। पद्मा एकादशी, गधुमती देवी, पक्वा नैवेद्यम् , सुदानम् ॥१५॥ एकादशी पविख्याता प्रसिते पारिनाशिनी। युक्त विजपया देख्या नपरपुरुषोतमम् ।। पुगन्ध हुल: पुपैर पिस्वफलं स्मृतम् । ने पूपी का नवनीतं प्रदीयते ॥ कामिका एकादशी, पलिका पुष्पं, मालपुवा नेरेय, कास्पपात्र- दानं नवनीतदान मिटानभोजनम् ।। २६ ।। श्रावणस्य सिते पसे सळिलकादशी नृप । श्रीधर पापयरेने फान्तिमत्या समन्वितम् ॥ पुयातपय अ पनसर्फ बरम् । नरे पोलिका श्रेष्ठा पुस्तकं दीपतेऽनघ । पुत्रदा एकादशी, पार्म नै; ध्यताम्पूलंदानम् ॥ १७ ॥ घर्षपदाभिधा कृष्णेऽधोसनं पूजयेत् गुरम् । रुचिमण्या सहित मप पुष्पैः पाटल।। अर्थ पूगीफल पंप नेपं परिका पता । दीयवे पात्र विमाप विष्णुरूपिणे ।। .

+। -- . २२२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- प्रसीद सुमुखों नाथ ज्ञानदृष्टिप्रदो भव ॥ इति । नारदीयेत: *ब्राह्मणान् भोजयेच्छत्या दया दक्षिणां ततः। स्कान्दे- कृत्वा चैवोपवासं तु योऽश्नाति द्वादशीदिने । नैवेद्यं तुलसीमिश्रं हत्याकोटिविनाशनम् ।। बादश्यां च ययान्याह वृहस्पति:- दिवा निद्रा परानं(१) च पुनर्भोजनमथुन । मातः स्नात्वा हरि पूज्य उपवासं समर्पयेत् । इति पूर्वम् । ॐ ब्राह्मणानिति । सतः स्वपन्धुभिः सा नारायणपरायणः । कृतपञ्चमहायज्ञः स्वयं भुञ्जीत पाग्यतः ।। इत्युत्तरार्दोक्तं पारणं कार्यम् । तत्र वानि ब्रह्माण्डे- 'फांस्य मांसं सुरा सौद्रं लोभं वितयभाषणम् । पायाम च प्रवासं च दिवास्वापमाननम् ॥ तिलपि मघरं व द्वादशैतानि वैष्णवः। दादश्यां वनित्यं सर्वपापैः प्रमुच्यते ।। तथा- फांस्यं मांसं सुर पूतं व्यायामं क्रोधमैथुने । हिंसामत्यन्तलौरपंच तैलं निर्मात्यलहनम् ।। दादा दादशैतानि वैष्णवः परिवर्नपेत् । द्वादश्यां पारणं कुर्यादयित्वा पोदकीम् ।। पोदकी पोई इति महाराष्ट्रमसिदा । फास्य मसि मरं पचण कोरदपकाः ।। (१) पत्र-पारामं गुरोरनं मातुलानं सय घ । पितापमान पुवामा परा नव दोषत् ॥ पाप नोपयुश्यते । तस्य मतादिमिल रिमाराममणविषयवाद।

fia rint rimurt Race पर। fattitrine माanururi I पापामाने । Engर्दिषा निद्रा पक्षी। - Imaपी विभाषणम् । पावलोप: विष्णुप- RRERIME भाप पिलायम् । धु पापिये फरम् । मायामिति । भागम्भारपाय- पHिISTAR एति पनि राम् । पसमाधिपापा मम प्रमागरे । प्रमादिनांका nisha-"नितानाशादिया মাথপাষাগোয়া ঘনাই। সাব- ती मशिद पहप पाणारे । गौग्रासणा का नानृतं पानगुपितम् ॥ श्रीपाद नाया:माप्रासापामाका. पागोमागणीपनायें, पदा गोग्रामणाजीरनारिगापा सिमामा। भए पदर भापषितं पाप शाखामा तपाहि- म्भावना विपदं चिममा पुषः। दि पोदारेमम्पद मृत्वा तस्मरणं पना शारीरमन्नापारणोपपात पापप भिगानोषम् ॥ उमनपारस्तु पमह शर्म पापादनन्ते हदि समिविष्ट ।

२२४ सटीकनिर्णपसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- अन्ताशुदि पदि यदि शुदी धर्ममयोऽन्युतः । स करोतु मर्मतस्मिन् शुचिस्वास्मि सर्वदा । 'पाधोपघाताननघान् पादश्च मगवाननः । धर्म नपत्वनन्तारमा विष्णुवेतसि संस्थितः ।। पतत्संभाष्य जप्तव्यं पापण्डिमिरुपोषितः । इति ॥ पापण्डिभिरिति बहुवचनानसदृशानां ग्रहः । यद्यपीदं सर्वो- पघाते प्रतीयते तयापि समापण एव । "एतत्संभाष्य नसल्या म्"इत्युपसंहारात् । हारीत:- चण्डालैः सह संभाप्य द्विजसंभाषणाच्छुचिः । गायत्रीं व्याहरेद्वाऽपि इति धर्मों व्यवस्थितः ।। अनेन सापापमापधिचन समुचयः । सपटालादिदर्भने तु विष्णुपुराणे- तस्यावलोकनासूर्य पश्येत मतिमानरः । इति सूर्यावलोकनं च शुचिपदपाठोत्तरं कार्यम् । नमः शुचिपदेत्युक्त्वा सूर्यं पश्यते दीक्षितः । इति विष्णुधर्मात् । दीक्षिताकतनियमः । रात्रिस्पर्श तु पराशर:- अस्तं गते यदा सूर्ये चण्डालं पतितं त्रियम् । - : 'मृतिको स्पृशतवैव कयं शुद्धिविधीयते । जातवेदः सुवर्ण च सोममार्ग तथैव च । ब्राह्मणानुगतिश्चैव स्नानं कृत्वा विशुध्यति । रात्रिस्नानीयं तोयमाह देवल:- दिवाऽऽहजलैः स्नानं निशि कुर्यानिमित्ततः । प्रक्षिप्य च सुवर्ण च समिधाप्य च पावकम् सुमन्तु:- • साक्षात स्पर्श तु पत्मोकं तदसान्तरितेऽपि च । दिवारपणे तु तत्रैव- . । -- བ བ ས པ སྶ༔:༢༧ siii, ir tyyvi༣ ད Fruitm.... निंग rinkini Timire | marriनिगुराग । wimrani puri Kiramine Turmamtan। tiramIRAINRालिकामा काम्। Raran raryा मार्दनम्। पिन मलाप फरमग ॥ Ramain ript:पि *r༎ བ བ ཙ: སཾའiftཀjai༣ (༥ རྣ་འི ་ भाग- पनि पानिए कप पन। नानानादिया र पारः । Ticharपिपम् ।। इस्पादिमान- पनि परेणिनामयम् ।। पनि पोप । एवं प्रवाधिका- रितिपाननुपानादियानामनुपदः । मिपिरमानं निरपं पनी परमतः ॥ होत सुमन्तुगती, जपोशाक्षरमन्स्प नामसमपरप वा। इनि पाप सामापपिन समुधितं पापम् । पंदमानागापरी । दानमिति । प्राह्मणभाननमपि - २२३ सटीकनिर्णपसन्धुमधमपरिच्छेदे- प्रएकाददगान मुजीन नारीहटे रजापि। इति पुलस्स्योगाः । पदा यादयां अपण तदा शुद्धामप्येकादशी त्यक्त्या योपयामः कार्यः । शुक्ला या यदि या कृष्णा मादशी अषणाऽनिता। तपोरेयोपयामश्च प्रयोदश्यां च पारणम् ॥ इति नारदीपोक्तः । एप नियमाः काम्यवत नि. पता नित्ययते सति संभवे कार्याः । शक्तिमांस्तु पुनः कुर्यानियम सविशेषणम् । इति कात्यायनीतः। अशक्ती तु माधवीये प्रवर्त- इति विज्ञाप कीताबदयमेकादशीव्रतम् । विशेपनियमाशक्तोऽहोराचं मुजिवर्जितः ॥ इति ।। अपाप्टी महायादश्यः । तत्र शुखाधिकादशीयुता बादशी उन्मीलिनीसंज्ञा यादव शुदाधिका वर्धते पेस्सा पञ्जुली। धासरनयस्पर्शिनी निस्पृशा३। अग्रे पर्वणः संपूर्णाधिकत्वे पक्षपर्धिनी। पुष्यसंयुता जपाया श्रयणयुता विजया। पुनर्षसुयुता जपती। रोहिणीयु. ता पापनाशिनी८ । अत्र *मूलं हेमाद्रो ज्ञेपम्। एताः प्रामपनदानत्वात् । एकादश्यों न भुजीतेति । संमत्तेऽपि रजसि न त्याग्पं द्वादशीव्रतम् इति यतमपि द्रष्टव्यम् । नियता इति । "सायमाद्यन्तयो- "इत्यादौ "पुनर्भोजनम् "इत्यादौ च फलपदोक्तेः । "मूलमिति । अलवैवतें- उन्मीलिनी वजुली च विस्पृशा पक्षवर्दिनी । जया च विजया चव जयन्ती पापनाशिनी ॥ दादश्योऽटी महापुण्याः सर्वपापापहा द्विजाः। तिषियोगन जायन्ते चतस्रथापरास्तथा ।

utriliary rarART The Engiri पीना मा errieti jादिमा पापनाशिनी ॥ Tamtari पारणम् । सीमाप गा मोगा मानविनाशिनी ॥३॥ रजोर मापा मापी गप दिनम् । जापानी भासा मा सीमित पापा की। पादप-पादपं । "रानी सी ए रात्रि पोदनी । पार सरायम्" पनि समारा निषित्रपांगोलेः ॥५॥ हा रामा हरि प दिनी। रिपाची नवादी गापयंत ॥४॥ पापापरिया संपुनारसपा । Frare पोषिताः सपा पोऽयो पप पर ।। इति । सपना र मामा काम्परएं, न तु निरपस्यम् । मरियलिलो पाटो पापा । नेपा पपपुरे दामो पाएदामनसंपुरम् ॥ पारणे दोपस्मरणं बनाकरपिस्पासना-पाति। हार पर पुराणादौ निरूटमेर । मप्र निधियुक्ता नगंदा पन- पिंपदी तर वादी समुपोपपेन् । शनि, परामपासप मति, भरणादशीगन् । नक्षश्योगः पुसाए श्रापाशी निर्गयो । नासीपितरशादती परेऽति भरासपोगेऽपि वसपुतापरासादि कार्पम् । "तिपिनायो। पोग"स्पानिपतचना । पशु परिप्रसगरोहिग्योरपिपानं द. . । -

niདiattainཏུབuཀའ་{སྟེ–
ཀུithin ལུའཀའི། | fནit=
rika;
ཀ[ཞ:1 བའི ཀུ ཀnfའི་འwittག། |
ཝབfr:| ity-༑ ntirst i?i
སཱ ཙ:•བྷཎ་སཱཝཀd:; at wtiབཀ བཀདེiiiii 1:|
Tiiirrསrnata
1: དཀii;ཟུtiti༣ tifriན t
: 1:xzའiirafiatrixt དེ་བསམ་
** ཨ11 fiit1:tig: ཀཀཀཀ
• in ནིའ། ཤུ irit བl1twiiiiii {!
, : ཀ་།འ' ནixtaf1IP༣uiiii) at 1:|
r:31༑ 11t fait na༎ l!
༔ ཏ11:51
gs,,*it irt+; at•1 «I attrint:། |
ཡཾ ༔ ན { ༣ ༈ r༣ 14>: 2:43 fifit

एकादशीनिरूपणम् । २२२ एकापीमुपोप्य वादी सनुपोपपेत् । पनि विप्रहस्पात् । अगरको तु बादश्यामेर। एपमेादा मुस्वा बादशी समुणेषपेत् । খুৰামল ও মা গামা-যমান। शनि तमोक्तः। गदा स्वल्पा द्वादशी दो मास- पदा भपति अल्पाऽपि मादशी पारणादिने। उपकाले पं कुर्यात्मातर्माध्याहिक तदा ॥ नारदीयेऽपि- अल्पापागप विमेन्द्र यादशमनोदये। सानार्धनमियाः फार्पा दानहोमादिसंयुनाः ॥ इति । सैफटे तु माधपीपे देषल:- संकटे पिपमे प्राहे दादरणं पारपेरकपन । अभिस्तु पारप कुमारसुनभुन दोपहत् ॥ इति । मक योदशीमादमदापायी। , समसारमेर निर्णयः । श्रति फलाहारपरम | स्परले पाउंगी नपरमेशा एकादशीपारणा मापनीय सूत्पन्तर- फसादप प्रयं वाऽपि दादी न वतिक्रमेन् । पारणे परणे मृगा निपिस्तात्कालिकी सपना इनि | ARISSIमार-पदा रियति । अतोदपे इति विकालमा यस्ताप सरपादि संपोनापि कार्यम् । মানী বোমী ফ্রশ না। करोति परमानाने सरस्वती ॥ शनिशानीलने दोषोक्तः । अनामेति स्नारपोलपिकराई- भाप । संकटेल रिचारमा अर्मभो । पोदशी- =নামায- শযানাঘাষমানাব । प्रदोपादाविरि । भादिना स्नानदानादिकमन्याकिजिनार

དབུrtiའིarrལུབའམn't༠༢ -
ས་དེf
གེ་ཀ*འ་མའིའབའrfa vailaria
རིག | པཉྩི་ཀrilf itariataniའདིri=
f ཀ ཏཔའrnཀིrtའt# རrཙན|
ཙ| ནཙ''རྨཀཱ། ཀནitཀt t nirལ་ཀཱཀia
ཚལ བཀt ༡༣:,niའི ཀནturiiའི སrit | riut a{་
rtaif ༩ ནནri ཀtut qiiir37 |
•if itsའི ༥intralགས། l
བཝ 'ཀr'' zst | ཀའུ ija:iirti wནiri13
t''iiiའནt:|
tr•ནyri༣ འགའniy་ཀ|
•» སjix: tivདའit darill4 h
༣༣ ,,113iit tfi nt, ན་ tiiritr ti་་་་
• ༈ ༔ * 1; ན, ཨ14jrief it ricཀfirriiinni''། ཟླi
ཨུ ༔:• ༣isf1f trif 4༣འུ «འiininite1ait!
ཡ'' ༡༩༣༤ ༥་ * •ilvirginij (ཀiltiurizན་ནjiit
༔ ༔ཏཾ ༣༣ 4 4f'ti[41xt:fr 4:4irifiuའxiii]
* 1 • : 1 ༣ ༔ སཱན༔ t: fi34 Jཀ'itནས | སྨradl
༔ མཱུ ཙྪཱ ཙ vཊི༌༣ att.iiii ༥rit aiii-r:nifi
-ཎཾ ༔ ༔ ༣ བྱཱ༠པf༣ བ་4413ff; wiift{14 ཝtf
* : 1 tr 131 1 1 1 1 1/4" 144
* :, ༔ ༔;!, ••s:༔ tw/•} སྨི ཚ
ཀ༔ ཙ:༣་* ༣4, G•: ༔ ༔tat 11:ཙfY
སྶ་ཎ ཤཱ ཙ •༌ ༩ * , • * }wirrt,
* rt v༔ སྒྱུy“་༔ ; ་ ཚ}༔ * :4.v: 1.f ༔ ཨf t

एकादशीनिरूपणम् । यादा प्रश्मः पादो हरियासरसंशितः। onमतिमय कुषीत पारणं विष्णुमत्परः। इति नियामने मदनरो पपिप्पुरोग भन्न फेधित्सशिरन्ते 'पदा भूपती बादशी सदाऽपि प्रात. हवयं पारणं कार्यम्। सपामुपपासानां प्रानरेग दिपारणम् । इति पचनात्' इति। সময়-বনা ফানা ধিনা ফা বাবাঘগা মাথা ব্যাথামোবাব, पानापराह एप कार्पम् । मादस्तु- माजातीनामानं श्रुतिपादिनम् । इतिपदपराहयाचियेऽप्युपपरः । नग वापत, দুলালবাবধায়ানিষাদ-। भमादन पकादश्युपातिमा रा राई- एकादशी पिता दादी परमरिया। पोपा बादशीमय पदारपरमं पदम् ।। कैबिन विष्णुना पंदित पटिनम् । अमापिरोमिनो निगमा सर्वसनेषु वांग्या: । अन्य पाच द. पनि दिक। इति श्रीरामपणमात्मजकमलाकरमाइते निर्णयसिन्धी एकादशीनिर्णयः। अदिवादिपिनादि । मनुदिलोमिन पास RIMIRENT- रोप इति भाति मतिप्रतिमा शरणा (৫)নি খােমনে। নিখিযোবায় पती मिनपा समासः । (मेरी ए ! - -- सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- अथ शुद्धाविद्धादिभेदेन स्मार्तवैष्णवयोः स्फुटज्ञाना- श्रीवासुदेवोपाध्यायविरचितो धर्माधिस्थोदाहरण- सहितश्चैकादशीनिर्णयपट्टो लिख्यते । श्रीकाशिनायोपाध्यापरेकादगा विनिर्णयः । कृतोऽटादशभेदात्मा स्मातवैष्णययोः पृधा ॥ १ संलक्ष्यांदाः सिद्धि मंशोध्य ग्रन्धपत्योः । विभाज्य प पहेऽस्मिन्म यथामति लिख्यते ॥ श्रीरामपन्द्रनामा नामप्रागर्धष्टजिहाना। स ग्रामयित्पिता में जयतितरामेप जानकीजानिः। नामस्मृत्या पस्य च विघोधितां धर्मशास्त्रोधम निर्णयमेशादा निःसदिग्धं सुखन पिलिपानि ।। सत्र समत्वं सूपदयापक्षणाव्यपरितपूर्वक्षणान लिपिमरवं पष्टिटिकारूपम् । न्यूनत्यं तु किभिनय লগ্নিহিতাষাঃ হ্যাথিৱল নিগিল্প पिटक्षणम् । यथा ययाईकादशीप्रथम दे दशमी- ५५५९, एमादी-४९२५९, मादशी-४॥५१॥ यं पर मारे पानगारपारिंगीमित नरयम् । परमे स्मानवामी शुदाविद्याभदरिलक्षणम् । पटे यायानामादा शुद्धानेदाः। প্রয়াতৰিগনি। মা শাখা লাখ दाहरण मदन- -

No text on this page.

............... ... दशमी पए TashatrTREार भे०७॥ पैष्णवानां शुदकादशीपः। द्वादशी: प० प०प० पमेकावनीमात्राधियवती शुद्धा । अम स्मातंगृह- ५९ ५८ स्थानां वंकादश्यां, यतीनां घेणवानां वोपरितफा. दस या दश्यामेवोपचास इति माधवमत, कामावा अफामाटा धैष्णवी द्वयमुपवसेदिति हेमाद्रिमतम् । समुदाहरणं विचार्यम् । ६० ५९: ५९: यमप्येकादशीमात्राधिश्यपती शुद्धा । अनापि स्मा. १. गृहस्थानों पूर्वकादश्यां, यतीनां वैष्णवानां चाय- शिटैकादश्यामेघोपचास इति माधवमतं, कामाता ५८. अकामाता वैष्णयो दयमुपवसेदिति हेमादिमतम् क्षः यः મે ૮ यमुमयाधिक्ययती सुद्धा । अत्र स्मातेप्णयैश्च परे। १५: पैकादश्युपोयत्युभयमतम् । परिवादालम्। ५५ नापिकामाशिफा: ..... .... : परियागुतापम् । . ... ............. ... PATTI पुराभिराधिकार धर्मगुराहरणम् ।५ भे०९) . ~ इमि पणवानां शुदकादशीभदाः।

यणयानां विद्वैकादशीपदः । पते वैष्णवानां पिकादशीभेदाः । मत्र विश्वममगादगे दामीयम् । प्रमोदगातु मोदयात्सार गतुटिमात्मकः । .............. शनी:: परा.:: द्वादशी :००:०प०: प० प यमनुमाधिस्यपनी पिदा । अत्र स्मातांनामेकार. पिना प्यूननाशिका ५१ ५९:५०: रामयोगवामी वैजयाना पित्यार वावरणामुए। पायपदारणम् ।:५७:.:: ५८ः . :५९: ..पासः। घिजसमा पमहानिका सूर्यमप्यनुभयाधिश्यरती विदा ! मत्रापि स्मातांना. पाधिामुपाक्षणम्। मेकादश्यामेयालयामो, घेणयाना विमाया मार यामुश्वास। शिक्षणना:विषादायका .: दादीमाधिपती विधेयम् ! अब स्मातरकार- 1.सुपोया, पायांवरयुगांया । हेमाद्रिमते तु सधै. मा ...:...: १ वयोशेप्या। सिममा पनि १२:५९: यमनुभगापिम्पयती पिया । अत्र स्मातांतामेकार. दशमे पापयासो पैष्णयानो मिसत्यार माध्यामुपः मे. १ . ........

.... . .. वादशी: . .... ... . . पैष्णवाना विद्धफादशीपरः । पसामी :: प. ५.:५०:५०: प० यमप्यनुभयाधिषयवती विदा। अत्र स्मार्तानाकार frre महाशिफा: ५९: १ श्यामेयोपचासो वैष्णवानां विद्धत्वाव. द्वादश्यामुप- Hinघरगुपहरणम्।। ५८.५९.० यासः। भे०५८ বহুমাািঙ্কিা। ৩। ६०:०:६० • इयं द्वादशीमानाधिक्यपती विद्या । अत्र मातेरेका- १० वश्युपोप्या, वैष्णवैद्वादश्युपोप्या । हेमाद्रिमते तु सर्वे पविधताहरणम् ।। ५८ .:: ६०: १.दिश्ययापाप्या। भे०६ पर भिकामनाशिका ५९ ५९. .८ : इयमेकादशीमात्राधिफ्यवती विद्धा । अन स्माता- म्धेः, पूर्वकादश्युपोप्या, यतिभिर्निष्फामगृहिभिर्वन- पमाम्पिायगुरादरणम्। ५८ ६० म्धविधयाभिषणवेश्च परेयोपोप्या । विष्णुप्रीतिकाम:' क्षः यः : स्मार्तरुपवासद्वयं कार्यमिति केचित् । भे०७१ देशाभिमासमवाशिम ५९ ५९ रामप्येकादशीमाधाधिक्यपती विद्धा। अत्र स्मातेह- क्षः यः : म्यै पूर्वकादश्युपॉप्या यतिमिनिष्कामगृहिभिर्वनस्थ wiमियमुनाइएपम्। ५८ . पिधवाभिणध परेयोपोप्या । विष्णुप्रीतिका सः यः स्मर्तिरूपयामद्वयं कार्यमिति फेचित् । भ०८ গাথিয়াকারি ५. . मुभयाधिक्यपती विदा । अत्र सर्वः स्मतिवष्णवे. वाशिमा परवकावश्युपोप्या। पमाग्धिापराहप्पम् ।:.५८ ! ६०१ निष्णानां पिटादशीमदा! १ . ... . ० .... ............ भे०९। ...

No text on this page.

....................... .......... ..................... ".२३८. स्मार्तानां शुद्धैकादशीपदः । दशमी : एकाद. द्वादशी शुद्धसमाऽधिफवादशिका | ० प ० ० ० यं द्वादशीमात्राऽऽधिप्पयती गुवा! मर गुरत्यास्माता- ५९ ५९ ६० ६०० नामेकादश्यामेयोपयासोन वावग्यामिति माधयमतम्। १. माविमते तु म परा वारयेयोपोप्या। केचिन मुमुक्षुभिः धर्माधिस्थमुदाहरणम् ५८. .: ५९०६०. स्माता परोपोयत्याः। भा ................ .............. ... ..... ... शुखाधिकाम्यूनद्वादशिको। ५९ ५९ ६० : ५८ ५९: इसमेकादशीमात्राऽऽधिषयवनी गुरा. अब म्मानविनित १. सः यः कावस्युपोप्या, पतिभिनिएकामगृहिभियंनस्यर्षियपालि. धर्माधिस्थमुदाहरणम् । .: ६०. १.५० प्णध परयोपोप्या । विष्णुप्रीतिकामरुपयास कार्य- :क्षा यः: मिति फेचित् । शुदाऽधिका समद्वादशिफा। ५९: ५९ ६० : ५९ . यमप्येकाशीमापाऽऽधिक्यपती गुजरा। अम्मा गतिभिः स: या पूर्वकावास्योप्या, यतिमिनिकामगृहिनिनस्पर्गिक धर्माधिस्थमुदाहरणम् । ६०१:५८: पाभिवेणीध परैयोगप्पा विष्णुमीनिकामेरूपयामा क्ष : या कार्यमिति केचित् । शुखाधिकाऽधिकवादशिकारा: ५९: ५९: ६० उपगुभयाधिफ्यपती गुमा । म स स्मातामा पशिश परेपैकादश्युपोप्या। धर्माधिस्थमुदाहरणम् । : ........ .................. ... . ... ... ...................... ........ इति स्मातांना शुदैकादरगा।

No text on this page.

. . १ २४ स्मार्तानां विद्धैकादशीपः। दशमी एकाद. द्वादशी घ०ः न्ध पघि प. पियसमा समद्वादाशकां । ५८.६० यमनुभयाधिक्यपती विद्या । यत्र स्मार्तानामेकादश्या- .क्ष': यः: - मुपयासः। वैःणवानां द्वादश्यामुपवासः। भौम्धिस्थमुदाहरणम् । भे०५॥ क्ष: य:: विसमाधिपादशिका । •यं द्वादशीमात्राऽऽधिफ्ययती विज्ञा। अकाया पिरत क्षयः १०ल्या द्वादश्यामेप स्मातानामप्युपास तत्र किमु पनाव्यं धर्माधिस्थमुदाहरणम्। ५८ ० ६० • धैष्णयानामिति । पूर्वपदा स्मार्तानां पिचायात्यागः । पिसाधिका न्यूनद्वादशिका। २ ५५ : ० : यमकादशीमात्राऽऽधिक्यपती विज्ञा। अब स्मादिभिः क्ष: य: पूर्वफादरयुगोप्या, यतिभिर्निकामगृहिभियनषिधपाभिः धर्माधिस्थमुदाहरणम्। ५८ वणवैध पायोपोया। पिष्मीतिकामः स्मार्तण्यामपं क्ष: यः कार्यमिति फेचित् । पिखाधिका समद्वादशिका। ५ ५८ ० इयमेकादशीमात्राऽऽधिस्ययती विदा ! अब मातगाहाम: :क्ष: यः पर्योपोप्या, यतिभिर्निफामगृहिभिपनस्थैविधयाभि धर्माधिस्थमुदाहरणम् । ५८०: च पौधोपोप्या । विप्रीतिकामः स्मातेरपपासायं क्ष: या फार्यमिति केचित् । विवाधिकाऽधिकद्वादशिका ७० ३० यमुभयाधिक्ययती पिता । अत्र सई रमतियणधाप- धर्माधिस्थमुदाहरणम् । शिरा परधैकारयुपाया। एतदुदाहरणऽपि माता पित इति स्मातीनां विकादशीभेदाः । . २ . भ. २ ० भाटा ० डायास्त्यागः। भ०

बादशीनिरूपणम् ।
मादशी तु पूर्वप युग्मपापात् ।
दादशी तु प्रफरेया एकादश्या युवा प्रभो।
झाले कान्दाय॥
प्रयोदशी तु समरे शुका पूर्वा, कृष्णोत्तरा।
•पुरमेति । देग द्वादशीयुक्तस्पादितकार्यपरमिदम् ।
उपवासे तु विशिष्सपि।
एकादशी तपापी.भपापा चनुषिका ।
उपाः परसंयुका परा: पण मंयुताः ॥
इति गाण प्रविदाविधानात् ।
द्वितीया पसमी वैशाशरी च योदशी।
चतुर्दशी वोपासे न्युः पूर्वोचरे तिमी ।
इति पसिष्ठेन बोत्तरदानिशम । सर्वमते इति ।
"एकादशमी पो" इनि सामागत उत्तरा पिहिना । 'दितीया
पथमी पधादति निपिदा ।। एवं च--
पष्टरटमी अमावस्या पक्षे प्रयोदशी।
पताः परपुनः पूष्पा पराः संयुतास्तथा ।
इति - निगमचा परा, गुलमोदी । पूर्वा
इनि । सामान्यविशेषन्यापार 1 एवं -
प्रपोदशी तु फर्नका बादशीसहिता बने।
पनि ग्रामवन सापापाचनापत्रपोदशामेर मरने । पा
तु पूर्वा मा परादिकी।
प्रयोदशी तु फा पा पोहाistu
इस कान्दात् ।
पाएमा पते पूर्स पृष्ता साडपराहिकी :
.

मटीलनिर्गणीसन्मभमपरिणेदे-
'प्रागनिधिः पूषः सिनोऽभाऽमितः पानहानि
वीकिको
शमा प्रमोशी पूर्ण, परा कृष्णा पोरसी।
मिपाए।
"
AT मालिनि । पीने का ना
"en"मना। नपारेका
rint HinITEma..
limभार।
HTRA Timi पानां ॥
TRAI ना मानिए।
Exiffail मारा।
काamilitमानि ।
TERTAITणामिन
HeritaTamil wat
ka totall कमाना | failer
4 Tamil
Hikingal
reTMEHTimit
*TRATAH
hiti infarma
18144trifts
*Prk 14.१५।
Mar 1
भ
& 9

पतुशाभिमपणम् ।
परदेशी तु मम गृष्णा पूर्या, सुलोरारा ।
पचास तु सदस्यपि पनि मदनरो ।
भारभेग यतं तत्र समानफलीपदये ॥
इनि मोकः । पपशानिषदांपयले छ एतदेवविवि प्रकाशा
कृष्णति।
कृष्णपक्ष मी पैर कणपक्ष चतुर्दशी ।
पूर्णविदेर फरपा परविदा न कुप्रचित् ॥
सपासादिकापु एप धर्मः सनातनः ।।
इस्पापस्तम्पराक्पा । ०शुप्लेति । “चस्पा पपूर्णिमा"ति
पुग्मपारपाद ।
सदा कार्या प्रयोदश्पा न तु पुक्ता चतुर्दशी ।
पौर्णमासापुता सा स्थापतर्दश्या च पूर्णिमा ।
इति भविष्पाप । उपचासे स्थिति । कोपरासभि इति
नेपः पतीति।
एकादश्यष्टमी पष्ठी उभे पक्ष चतुर्दशी ।
अमावस्या तृतीपा च ता उपोपाः परान्विता।
इति पासिष्ठात् । रुद्रौपवासे तु पादपगताऽपापतिकी .
पेट पूर्ण।
चतुर्दशी तु फर्मव्या प्रयोदश्या पुता मभो ।
मम ममदापादो भवेधा पापराफिी ॥
दर्शविदा न फष्पा राकाविदा तथा मुने ।
विस्कान्दे "मपम"इतीघरोक्तिलिोन रुद्रप्रताविषयत्वमती-
ते। आपराद्विपया भलाय तु परा। "ता उपोप्या परान्विता"
इति दर्शितवासिष्ठात । पदि कृष्णा पूर्वा न लभ्यते तदा परा!
भष्टम्पफादशी पठी फष्णपणे पतुर्दशी।
भमापास्या तृतीपा प फर्सम्या परसंपता ॥

- मटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- पौर्णमास्यमावास्य तु सावित्रीव्रतं विना परे प्राधे। भूताविढे न कर्तव्य दर्शपूर्ण कदाचन । घर्जपिया मुनिश्रेष्ठ सावित्रीवतमुत्तमम् ॥ इमि व्रत्मवैवर्तात् । अमायां योगबिशेपमाहापरा. "के दातातपः- अमावास्यां भघेदारो यदा भूमिसुतस्य धै। जाधीस्नानमात्रेण गोमहम्रफलं लभेत् ॥' अमा पा सोमवारेण रविचारेण सप्तमी। चतुर्थी भौमवारेण चिपुवत्सदृशं फलम् ।। तय व्यास:-- सिनीवाली कुहूर्यापि पदि सोमदिने भवेत् । गोसहत्रफलं दद्यात्स्नानं चेन्मौनिना कृतम् ।। हेमाद्री बृहन्मनुः- श्रवणाविषयनिष्ठाद्रीनागदेवतमानकैः पद्यमा रविवारेण व्यतीपातः म उच्यते ॥ नागदेवतम्-आश्लेपा, मस्तको मृगशिरसमधमपा- द इत्यन्ये । स प सर्वेपाम् ॥ इति ब्रामयात् । * भूतपिद इति । तथा च दश्या च पूर्णिमाइति युग्मवाक्यम्- दर्श प पूर्णमासं च पितुः सांवत्सरं दिनम् । पूर्वविदमकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते । इति पूर्वबिद्धाविधान- पूर्णिमा परविदा प नोपोध्यं निधिपयकम् ॥ पति परविदानिधय सावित्रीयतविषयः ।। एकादश्पटमी पष्ठी पर्णिमासी, चतुर्दशी.। ममावास्या तृतीया पता नपोष्याः परान्विताः ॥ " 7 टिकालनिरूपणम् २४५ अष्टिकालः । गोभिल:-'पक्षाना: : उपपस्तव्या: पक्षादयोऽभिगष्टया' इति । उपपासोऽन्याधानम् । इति विष्णुशर्माता- पप्थ्यएमी नया दर्शः कृष्णपणे चतुर्दशी । पता: पापुनाः पूषाः पराश मंयुनाः ।। ........ इति पाय- नागविदा चयापही सप्तम्या च तपाइएपी। दसम्बकादी विद्धा अगोदश्या तुर्दशी । भूतविदा स्वमावस्या न प्रात्या मुनिपुर। उत्तरोतरविदानाः कर्तव्याः काठफी धुतिः ।। इति मातसं पतसाविधीवतेतरमनविषयमिति भावः।' अन्वाधान यर क्रियमाण यागदेवता परमानसमिती निधान्त ती मादिगपादनरूपयोगारम: । "पू पुरनि एकाति, परमहर्यगनि दति, "पूर्वेपुरिमापदिः करोति, यापारम्प पहातोपसति"इति शुन: उरास फत्यायमनियमः 1 पर्णिमा पोर्ण पारश यत" "अमावास्यायायमाRT- सपा यमेन"इति अनिरुपम्पपरा । मय । संविधा पापमतिपत्समुदायलक्षणया रस्नयोगकालाविधायि- नी। "संधी यम"इम्यादापि लगेर । अन्यथा संपले. स्यत्वेन तापमानात पिपितो - यत: इत्यापेफनापरवाप । सदुकंपाधापने- पक्षमसासरिफालस्य संस्पिय उपस ! . . . सामीप विप प्राणादा परे । समाखण्डपणि परमविपदयातपयरपरस्बे पैरंग वास्ता समालो पा न कोऽपि रिचार: "श्रीनशानात" स्पादिवत्यमाणयागामापानकासपोरसापा । ..

" - - २४३ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- तत्र मध्यार तत्पूर्व था पर्यप्रतिपसन्धी ताहिने पूर्वाह पाऽय मध्याले यदि पर्व समाप्यते । उपाध्य तत्र पूर्वेगुस्तदर्याग इप्यते ॥ इति लौगाक्षिषचनात् । अत्र च मेघा विभाग:- आवर्तनात्तु पूर्वाहो अपराहस्ततः परः। ।- मध्याहस्तु तपोः सन्धिर्यदावर्तनमुरूपते । तु आह-तति । पर्वण आधशत्रयमन्त्रापानस्थ तञ्चतुर्थीशसहित प्रतिपदोंऽशत्रयं मातरवच्छिन्नं तु यागस्य त्रीनंशानोपयस्तस्य यागस्य चतुरो विदुः।। -:, .. द्वावंशावुत्सदन्त्या यागे च ब्रतकर्माण। इति लौगायुक्तान ह्ययं स्वतन्त्रो यागविधियाय पर्वणो यश्चतुर्थोश आयाः मंतिपदस्त्रयः ।। ..: पागकालः स विज्ञयः मातरुती मनीषिभिः।'' इति वचनान्तरमशादंशान्तरे प्रसत्यभावाच, कि तुप चतुर्षीशभिन्नस्त्रिीनिति पर्युदासविघया पूर्वशेषः । एवं प्रति चतुर्थाशभिन्नाश्चतुर इत्यर्थः ।। न यष्यं चतुर्थेऽशे यागः मतिपदः कचित् । . '. रक्षांसि वद्विलम्पन्ति श्रुतिरेपा सनातनी ।' इति फातीयं तु पर्युदाससिदार्यानुवादः । आचाः प्रतिपः इत्येतायमानोक्तान चाया प्रतिपदनप इत्येव पर्युदाससिद्ध पादः, प्राप्त फर्मणि पर्वचतुर्थाशमविपदायत्रयांशमातःकालरूप पंविधायकत्यासम्भवादिति पाच्यम् । "अर्दमन्तादि भदै प मिनोति" इति न्यायेन एंकस्य सन्धिपार्भपवर्तियूलकालनि विधानात् । न हि पर्वचतुपाशमतिपदाचभागप्रययोः कि विधेपरवम् । तथा सति एफवाक्योपादानात् कालदपसाव " M २४७ . 1 M . .. इष्टिकालनिरूपणम् । पनि मदमरो पपनात् । मध्याहार्य सन्धीमा. परमात परऽहि पागः। अपराहऽपना रानी पदि पर्थ ममाप्यते। पाप्य तस्मिपनि सामन पागाप्पते ॥ इति वंगाक्षिणाः । हमाद्रिस्त्वपरासन्धाप- पिपरदिने भनिपचतुर्थाश पन्द्रदिप ए सति मिती: पादिप्यारपक्षपे सति पांगः । पर्यणांऽशे.मिनोग तु परयं तु मिजामिभिः।" मितीपासहितं परमाद दूपान्याश्वलापनाः इति। 'बिनाप रियति फेमुनिकन्यायेन तुर्गाशपरम् । रोपे स्थिति शलपाणी पाठः स्पष्टार्थ एघ । नया- भूता पथदशी पूणो मितीगा क्षपगामिनी। परिष्टिरमाप स्पाइन फल्यादिको ग्रिपा ॥ इति पाधापनपचनांचस्यूधियान । मदनरोऽपि-- पौर्णमारपा प"निवदभुतमारस्यापतेः । प्रातरिनि तु पाच- भदंन, पीरुपंपवारंप नस्यादोपत्वाद् अवच्छदकं या मातरछिम उत्पाद । भपिकमन्यनोऽवगन्तव्यम् । माधषमने इति । एनन्मने माया द्वितीया पिमहत्ता चदित्पादे दीयम्पति । तत्र हेमाद्रिमनं दापति-हेमाद्रिस्त्विति। अपराहसंघाप- पोनि । "दिनीयाधिमुहर्ता पद"इत्यादीन्पारनसमिकटापराई उमाप्रतिपरसन्धिपराणीवि सन्मतम् 1 परदिन इति । अप. पर्पः-दितीपानिमुहर्या दित्पग्रिमवाक्पा द्वितीयेव यागनिवर्तिका न पन्द्रदर्शनं, मंपादिना पभिपारा । "परत: सोमदर्शनात". इति रक्तितस्तु चन्द्रोदयो सम्पते । स प प्रतिपदएमां भवती- नि पन्ददर्शनपोग्यतारमणापारपन्नक्षयानुधावनम् । तृतीये स्विति । तृतीयांशस्पापूर्वविधिः । दिलीपे विनि पाठे तु कैमः

सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
'पतुर्दशी भतुर्यामा अमावास्या न दृश्पते ।
श्योभते प्रतिपपेरस्यात् पूया तनय कारपेत् ॥
निकन्यापन तृतीयांश तात्पर्यम् । द्वितीयायाणिलं होक्तमित्या
-भूतमिति । भूतस्य पूर्णत्वं नियन, न पञ्चदश्या इत्यार-प
सुर्दशीति। पापा तुर्दामा न यते इत्ययःपूमि
मपंप मानकालः । तदनुरोधन चतुर्दशामन्यापान कार्यम्।
करमादिको यादेपदात् । भांदमरुचियीन-हमाद्रमत प्रातिपया
पादिकोस्पपराताम्य धारभक्तांदनान्यदलयाचित्र
पपरिवारमा लिमुहत्तीदतीयामशंग चन्द्रदर्शन मति पनि
गानिमामा परादने यागनिपधानि पापभिशागी
कियापन धाप पार्दिने गागमिदी "भपह
पाति विशार गर्ग गादत पन्द्रदमाननिषापार
पापियामशान मार्गकमिति वारणम् । अपरामादन पोगना-
गानीमादमाभिधान मनिकन्यायन तापनि
বিনমা বানানগাগবাগিৰি
पाना पाप मापदानादिनि स्तुतिः गहने, मारिए
संबायो। नत्र भन्द्राशनाप भिगारात । एतप दिमागमां-
रातन गधिगगां । पोगनाया पास्मात् ।
बाराशे दिनदिनीमा नयाari
mein HIT ग्रामात् । भनिन
इपानागासा द्वारा Runt
.
मा.विदामा
पाययति॥
Tirail
TR"

इटिकालनिरूपणम् ।
M
पतु माधष:-
पस्तु पाजमनेपी स्पारा मन्धिदिनापुरा ।
oन फाप्पयाहितिः, किंतु सदा मन्पिादिन हिसा"
इत्पाद।-
पप फालादर्जेऽप्युकम्-
मापर्तनादधः मन्धिर्षपन्यापारिने।
पोपुरिष्ट्ररिस्मार्षिप्रा वाजसनेपिनः । इति ।
पर मदनरो-
मध्यन्दिनारस्पादहनीह पस्मिन्
मापपर्थनः सन्धिरि हनीपास।
सा प्यपिका पाजसनेपिमापा
तस्यामुपोप्याप परेपरिष्टिन।
যতবীপমানবোধ নয়। ৫াধনাখা-
मस्तामात्री पा समाप्ती में मध्याहादी समास सती.
आतापमधिदि नरिमन्नुपममः ।
पांगिहिरिपेप पदाधिनिर्णयः ।।
इति गोभिलमने भीगाना' 'भाषर्धनार ME
दसरसाद 'भारतनान पूति' इति प्रथिरारपान
फानुरादो, न तु परिभाषा । पेन तलातमापराधारित
भरादिनापरभागो भनेन । नामा दिनान्यो परदिन पारि.
भादेवचतुर्थभागरूपसरलापराहम्पापिदिनीपारा पाया.
माधान, पशिदिने पाग हनि । गोश मोहापापिन
अयं पायागुरमे । बन कापीति। ताप पहियेऽपि R.
मापानका स्पभिमानः । पपेतिपासननिरपसा-
भापतिरिस्पभिमानः नीति पूरणपरपपराइपमार-मा.
मोमिनि । पर्णिपापापेर पानसनेपिनादेर म

२५२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
अभ्युदेत्यस्मिन्नेयास्मै लोफेधुकं भवति' इति । श्रुत्प
न्तरेऽपि-'यदहः पश्चाचन्द्रमा अभ्युदेति तदहर्षजाग्नि-
मालोकानभ्युदेति' इति । इदं यधापस्तम्पविषयम् ।
मदनरोऽप्येषम् । आपस्तम्पभाप्पार्थसाहेऽप्पेयम् ।
'*अत: पक्षपस्प स्वस्वसूत्रात्ययस्थेति तत्त्वम् । *दूप
पन्याश्वलायनाः' इति तु पूर्वाह्नसन्धियिषपमिति
माधयः।
तैत्तिरीयेति । *श्रुत्यन्तरे-ऐतरेय ब्राह्मणे । *आपरत.
म्पेति । तत्र च फारिकाः ।
अपराध पा रात्रौ यदि पर्व समाप्यते ।
'पोष्पा सत्र राफा स्यात् सा पूर्णोत्सर्पिलक्षणा ॥
पूर्वा पाय मध्याह यदि पर्व समाप्यते ।
उपोप्याऽनुपतिस्तत्र सा शापूरितलक्षणा ॥
भपराहे सपायां वा यदि पर्व समाप्यते ।
उपोष्या तु फुहन्ता यदहति लक्षणा
पूर्वाहि पाऽथ मध्यारे पर्वसन्धियंदा भवेत् ।
सत्रोपोपा सिनीवालीको न दटारलक्षणा ॥ इति ।
पर्णिमामीयदेवामावास्यानिर्णयकरणादेनन्मते चन्द्रदर्शनेऽपि
अमावास्याप न निषेध इति ज्ञायते । अत इति । तैत्तिरीय
प्रामगादपिरवापगमाघग्दर्शनदिने पागनिषेध माश्वलापना
स्तम्माभिमविषय इनि भायः बन्यायनिऽपि "यदावा
पन्दया न न नामपायास्पा कुत" ति पन्द्रदर्शनस्प पर्प:
दसवारकयं ना नदनुष्ठानम् ? मरयम् । दयोरपि गन्द्रदर्शनरहित
दिनमानम्। भापण पूर्णापा प्रतिपदिप तगमयतिपदा
संडामा दिने चन्द्रादनं तदा यो सकालरयासम्ममा
गुगीरोपन्यापन चन्द्रादर्शनदिन पागा, पूरिसमन्दरनदिने

अधिकामिपणम् । বন্ধী বিদ্যা শামীম -- प्रतिपयनशिधापदिपछि ममाप्यते । पुनः प्रणीय पस्नेष्टिः पर्तच्या पागरितमा सनीयं निपम इति मनपारिजाल एवं . a . पामाधान कापमानेयेके"पनि गोभिलोर। सदके रप्लोपनमन्नि इतिgnा एके प्रोपरमति सदयुक्तपिति तदा। "ए" इति न पासिफाभिमायं, किंतु परदिन यागानधाना- भिमायम् । तस्मात् "पदेन न पुरस्लाम पपारपतको पपरोत्"इति शुनिष परप्रतिपदोः पूर्णता फिति। मानास्तु गिरीपादिगुतिपन्द्रदर्शने मसलतो न पागं निघने कि नाति । स्तुत्या तु न विधि। कल्पपित चारपते । पन्दादर्शने पागविधायकमस्याभुतिविरोधात् । स्तुतिष नापामत्यारिपिशेपार अतिशतमपि पन्ददनदिन चन्द्रा दर्शनदिनाद दोनमेवेनि पयोबिपिशेषतया अतिलगवेघुकस्ताति- पत् । मस्त पा विषिः, परंतु रासिपी शोभूने पन्द्रदरीनदिने पागइति तद्विपयफ इत्याहुः। प्रकृतमनुसरामा-ननु चन्द्रदर्शनेऽपि पागानुष्ठाने । हितीपासहितं यस्माद् दूपपन्न्पावालापनाः । इत्यसगत स्यादिपमाह- कृपयन्तीति । अपूहिति । भागने तसिन्ध्योसो विद्याप परेपुः पूर्वचतुर्पाशे पागे इद- मिम्यर्थः । न वपरासन्धी परेपुर्यागे दोप इति भाषः ।इटो सपातापा विशेष भापधित प्रणीय अग्निम् । फर्सष्यति । एमझपेन प्राङ्गणमोननादि। कश्चन पदार्थ प्रतिपदि कार्य इति रहस्यमनुसन्धेयम् |तो माध्यान्दिकाएपक्रम इति स्पर्षव्यम् । गृह्यामेरिति । इष्टिपदपारस्पात् । भोपमापित-- ..

सटीकनिर्णयसिन्धुमधमपरिच्छरे- नापकर्म दर्शष्टिं यथाकाल समापरे । अमिपति समिको प्रशस्त मासि पुष्पमे ॥ गरा गर्गपनादिति प्रयोगणारिजाते । एतं मनन योगरो भो । कालादर्श तु-'नामकर्म पा. हिनताः। शिकार-- माधानासारा पौर्णमासी पेन्सलमामगा। सामरमणीमान फवामन ।। IAATEITAIनामामाल पा विटेखि THISonारिरणाकालाय स्मृतिगमति- HIMAirlोरपिहोचम्म पादिया। AT Tमा मल निषगतात HT मशीतो पाप पारिता निगालोनी नामपदी नि मागासेन न मा गरमगंभना । नान पौ. गिरा दिना रामा पानि । : TITI ARनि। RAMA मागा I Aal1 १० मालित Trataka या antaritime RATHI REFEATitant १ . rainiatulan 14 RITE rra । मनः THI का rশ। খ খte । লাগান। এ গুণ। ৫ এ পা রাখা যায়? ৫। ' । ৪ সি বা ব ণ rণ জিকা। পোণা পাইনা। খা - গাখানার পালা । বল ন? সারা ? মহানবrrentनिया पनि EिRITRA ( লা লিম, খান ধলা বাও পথ্য মিঃ বিন্যা। সংখাঃ না না ঘা গায়েবিয়া সস বাদ। শিবায়দুঘ্যষনা।‘বাআ' নি - রাখা খুলঃ বাংলা মা খান খাদ্যনালী ব্যাংঘানি না বোধন। ও এখ। টুথালানসহ বাবা- সংখায়া যাৰাবাৰ ঘৰত ধমাখা পান। ব্যথানিয়লগ থবা গালা গান ঘনঘনায়মাথমিমানঃ বলে ধাপধষষবাহাহ বিঘিনা না। ‘ন বি বানি খাবার। সেমি গ্নিাশ । মাধঃখগবান গায়নে নিনি, বরং মদ যোগা যোগ দিঘিতে রাধার্থ বিবা খাঁচায় মানাখা- o ঘন।নান্না পােবন। ধ মাৎ শাহাব্যথা ও মাথাব্য যুণা বিভিন্ন सरीकनिर्णपसिन्धुमधमपरिषदे- बिमभितो पजेतनिकमणः प्रतिपदि समाप्तिरिक पात् । प्रकुरपनन्तरं प्रतिपदि पियरपपोगात पूर्ण बिकृतिरिरयुफ तन्यरसे पार्थसारधिना । प ०'तः पूर्वपापपूर्वमत स्पाइपापस्तम्पमोत्तमा नमः रंगी पासपः कामका लागिनी तिथिः। र पग परिनिया तरित भय Kimat माया गर्दिन को पीने, मसे Timili पात भुतपर्यापिकरणाने पाहमपाती दिन पनि समिरिने पनि तरिति। मपोगदापnिim "RY RRA NE" नि मनमान- FArunाई प्रतिपरिणामहरापाषा- fixime RTR प्रातिनि वाणा । अधिकरण ई-nिiminान " PrafframPER पिकामना Harmf मनावित Pier, कमगि काम मन दिन मंगी निगhि. Taif मम प्रमिस ननु THE ! अगवा पांगवाना नान का मानना गमा rxrainiनामा xxiiiiiभाग ghaghritam इटिशालनिरुपणम् । तपाऽपि तुपादेन भुतिमूलवाभावाद वा सम. भिष्पादारातिपदामापमिति दामापः । आप. पणे तु विशेष यक्षपामा 'अपारम्भणीपा तु पतुर्दयां का इनि हिरण्यक्षेपित्तो मातृवत्तीपे । भाषा पर्यापेष। पशी सोमे प कालानरमप्पात पापापन:-'. मायास्पेन पा हरिपेष्ट्वा नक्षत्रे पाइति । शुक्लपक्षे कृप्ति. फादिषिशायान्तेषु देवनभप्रेपियति বাবা? ध्यापक पातुर्मास्पेमपि बादशाहपधाप्रपोगपक्ष. पोर्नक्षपणापारम्भः । पाजीपसायरसरमयोगयोस्तु फाल्गुनपा पे पाऽऽरम्भः । पशौ तु विशेषमाह. अर्धादहो भवति निपार पर्वसन्धिः परस्तात् फरपास्मिसहनि तु पशु सप एप मपदं पा। ३ काश्यापन:- . करपनुष्ठानपिसमिपान:1 भवेति । "पित्यशः स्यकासपिया. नादन (० ० ४।४ । १९इति सिद्धान्तमूमा । . अन्येषामिति । निष्पापर्धवेन प्रधानपरतन्धस्यात् । वारि रोधन पासणान् । एदारयादीनां तु निमितानन्तरमनाने ए मपतिसम्भवे तु मातेष्टिवत् । जातषिशेपिपिरोन नि. मित्तानन्तरमाम्यापितकातीतायां पितुर्मातम दारिश तिरातिरमे पर्वाण भनुष्ठेपा । रविदोषादिनिमितकार- परतु सिदनन्तरं सपिष्टपशुपः मार निमित्तस्पती तन्त्र- सपनीम्प निरीपनितदानीमेर, समिटपोऽनन्तरं स्मरणे वनसपोग समाप्पेनि । मायादेति । माविक पर्प, धतु वरुणापासम्, मपनरमपो साफमेध, दादरे सुना- - .. '. . . सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- ' आरभ्याऽध प्रकृतिरथ घेरपर्वसन्धिः पुरस्तात कृत्या तस्मिन् प्रकृतिमथ तु स्यात्पशुः सय एष ॥ 'भधिकारपशुस्त्यग्नीपोमीण सबनीपेन या समान नतन्नः कार्य:' इति त्रिकाण्डमण्डनः ।. सोमे स्याहाऽऽपस्तम्य:-'अमावास्यायां दीक्षाप- नीपे घामावास्यायां पजनीये या मुत्पमहः, पौर्णः मास्यां दीक्षायजनीये या पौर्णमास्यां पजनीये. या सुत्पमहः इति । लाट्यायनसूत्रेऽपि-'पूर्षपक्षस्प प्रभ. मेऽहनि दीक्षेत दृष्ट्वा या नक्षप्रयोगम(१) इति । पूर्व पक्ष: शुलपक्षः। नक्षत्रयोगे चंति अपमर्थ:-चम्पादितः र्णिमापाधिमादिनक्षत्रयोगे दीक्षतेति। आधानं सुपर्वणि मक्षा गोक्तम् । तत्र पर्य 'नक्त गाई पस्यमादधाति । स्यादिधर्मकाप्लम्पापि प्राधम् । दिनमपे तस्ये पर प्रायम् । सरपस्प पर्यणि लाभात् । पूर्वनक्षत्रपांगे तदेय प्राधम् । 'पन प्रीणि सनिपतितान्पृतुनक्षत्र पारीपमित्येकः पतः। क्रमेण पचतुष्टयमिनि द्वितीयः। फारगुणा पोर्गमापामारभ्य चतुर्प पासेषु ममेकर पर्यस्पे पारजापपिनि सनीपः । एकापं तया करवा सयनेटिनुमोमायतन पनदिति दुरी । एकारचातुर्मास्यमयोगोऽपि नाडापनेनोr:-nit बायकामिनि । पजनीये येति। पीरपादिकारण मवारपारिषदरप संधिमदाराववापियविनि पाक्षिकमरे भावनापोस्तपैक । नया प निकाण्डमण्डमा- महाणि मोमोपनियमिप्रनि । मारगुन्गा प्रतिमेचार कोपीन श्रुतिः ॥ इति । मामा मापदपणा तिरपान पिनाया बोट (१) सम्मपदमामांगे|

rirfणम् ।
एन.पिनि गनुमान पria
Irritiwarm 'मायोडरमीमारपी.
Prmajiram -
मायादिमागमारणं नापिने गया।
माशाभापानमा कारत
पुणग सत्र म पापम् । भापाननक्षत्राणि
स्मातापाने inा-मोहिणी-गशीर्ष-पुनरंतु-
गरा पाल्गुनी-ताल-निमा-पिताना-नुरापा-
भरती-रामापा' कि । पापापाने वियो.
TAITISTIAr:-'मॉमन परुपमाण मादधानो माई
रेस मक्षयमरलि भिन्न प्रकरणादापानमालपा.
भ: । म गोपाल पमाणकाटना न पापति द.
it माराणसी पोतम् । तत्परत पार्तिके
-पाए उभो भपहापाप्माना पाता । एप
पादिप एप पाप्मनोऽपता। पदेपनं पदाचन
उपपनमेदवारपीनापनोत्तरापणरूप दे, दक्षिणा
परमपंच विपमिरगुपपमप्र गोमापाने सातपंधे
वितिय विदितम् । तदेशपाएपनपा शालान्तरेऽपिन.
तन पानपत्र मोमशालपाप एवाभापानफालपाय:
पिपपुरेष भूपापोगेकदेशप्पारितिभाधानकालापन.
पादिननु भानुनिपमो परदातादिभिराभित पवार-तेने
लिमीमामानामपि पावनिपमा सम्मन इमार-तन्यरतपेति।
प्रतिपादने भपानापान प्रताप एपमादिप एपी
पापनापानापन पदापन पत्र उपनदयापीत इति पतपपे
एचरापणरूपं देवं, दक्षिणायनरूपं पिम्पमिरयुभषप्तश्पमपात.
पाणा परीपाराया सीमापान पिरितपातदेकरारपतपासाला.

। २६२. सटीकनिर्णयसिन्धुपमपरिषदे- स्थ 'पदेवनं प्रदीपन मेत्तदादभीत' इति तशावापी पाक्पानसरेण सिद्धत्यास्मोमकालयापार्थमेवेदमित्युकम्। धूर्तस्थामी तु सोमस्यापि य ऋतुस्तस्यापि'न सत्'इति लिखनादुमयकालयाधं मन्यते । श्रीरामाण्डारस्तु काला न्तरेऽपि 'न अनून एसेन्' इत्यादी सोपकालपापा । 'यदेवनं श्रदो. पनपेदयादधीमति सच्छासास्यवापान्तरेणाधानफालयाभरण सिद्धत्वायतस्य सोमफालपाधान्यमिति । दिगर्थस्तु उदगयनादेः भाशस्त्पमात्रम् । न चामिहोत्रं दर्शपूर्णपासावप्युत्तरापणे उपक्रम्य यथाकालापासीरन् द्विजातयः । सोमं च पशुपन्धं च सांश्च विकृतीरपि ॥ सौम्पायने यथाकालं विदध्युष्टरमेधिनः ।। इतिवघनादगयननियम इति वाच्यम् । तद्यथा पशी काश्यपरम्, अन्यथा 'पशुः प्रसयनं तया'इत्यनेन विरोधादा तया सोमाशऽपि तत्सहयारात् । अत एनामिहोत्रादिकमपि साम्पमेव,न तु नित्पमपि। पाह्मणाधिकारिकस्य सस्य नित्यमानत्वात् , वैश्यायधिकारिकस्य च यापजीपश्रुत्याऽनन्तरसापशालादावेव माप्त-पात् । उपक्रम्पेति तु द्वितीयादिप्रयोगेऽनिपमार्थम् । फेचिन्तु आंधानानन्तर्यमनपक्ष्यापि सर्वसोमानुष्ठाने फालयाधमाहुः । वसन्ते माझणोऽभिमादधीत'इति. सूत्रोत्तरं कृत्तिकास्वादधीत' इति सूत्रम् । तया च पिकल्पः,न त सा श्वयंः। तथासति'वसन्ते कृत्तिकास्वादधीत' इत्येव स्त्रयेत् । एवं सी. मेऽपि ऋतुनक्षत्रयोर्विकल्प इति श्रीकुमारः। 'सोमेन यक्ष्यमाणो नर्तन सूझेंग्न नक्षत्रमिति, तदेतस्पातस्यातियेलं वा श्रद्धायुक्तस्य' इति संत्रम्, तदासस्पेव विशिष्टअदालोरप्पधिकारार्थ वाशब्दात् । तत्र फेवलापानेऽपि . अतोनीदरः 'पदहरेव विरजेव' इतिवत् 'यदेवैन श्रदोषनमेधादधीत' इति श्रुतौ यदैवैनमित्त्युक्त प्रदायाः सामान्य तोभरपेऽपिवाधिकारितावच्छेदफत्वं यदेवश्रद्धपा फरोति'इत्पादा- --

दर्शकालनिरूपणम् ।।
गामिपा यामकालानादरो पति पक्षयगापपान् ।
सारे कृतिकादिकालान्तरस्प गया आधाने पमन्ता
सपाधेन विधानम, तथा 'सोमेऽप्युद्गपनपूर्णपक्षपु.
गाहससिपाते पशकालो नादेशः' इति छन्दोगगनो
तोदगपनायान सोमाभिसन्धिरूपफालान्तरापिधाना
दगपनं स्यपेक्ष्यत इत्युक्तम् । द्विनीपपक्षे तु पदेवनं
पज्ञ उपनमेत्' इति सर्वकालानादर उफ इति भारमा-
जम्मारमर्षशब्दस्प प पिजिसपछातिपापो.
रमपोगात् मर्यकालपाप हानि । तेन दक्षिणापनेऽपि
भवतीत्युक्तम् । पहगुरुभाप्पे देयत्रातभाप्प सन्धरले
पपदम्पपि तुपु भपतारयुफमिति दिक् ॥
श्राद्ध षमाधास्पा अंधाविभादिनतमीपांशे पो.
ऽपराहमागस्तयापिनी सापिका
चिव । आतस्पति सपकालापानपरपरप । तदाविदधीत
पौर्णमास्पा सघकालम्' इति कर्मान्तसूत्रान् ।
भतिसपरसरं सोमः पशुप्रत्यपनं तथा ।
फर्सपाऽऽप्रयोष्टम पाहीपनि घर हि ॥
.. एपामसम्म पुर्यादिहि बयानरी दिनः ।
इति जारी हु अत्यान्नापरवापरकर्मकाल एए । संस्था
पाजपेयाप तु पातन्तः कालः माधयकाल एष गुणानां पतेः।
मन्पप तु सस्प शारदादिरित्पन्य रिस्तरः। सानिरिति ।
भन्नाधानपिण्डपितृपक्षमादा पेफदिने अनुष्ठातृभिरिति रोपा
पसान्नं कर्म निर्प दे च सामिका
पिता पुर्यासपोभादायकं पुरः ।।
इति वचनात् । पतपापन्यापानादित्रपस्पैकदिनकपस्या

२६४ संटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिकदे- पिण्डान्याहार्यकं पाडे क्षीणे राजनि शस्पते धोपिरामापेशगात् । एवं पीयांश योऽपराध माग इत्या सतिसप्तमीवशानृतीयांशापराहमायरियो तात्पर्य, पञ्चपाभाग स्पामधेशान् । पिग्दान्याहार्य पिग्दापित महोत्तरपिया दादीम् । तच सत्सख्यन्यायेन कर्मनामधेयम् । 'पिहपकं तु निर्वस्पै विपश्चन्दमयेऽभिमान । पिण्डान्दाहार्पफ पादं कर्यान्मासानुमासिकम् । इति. मानवेन सपैय प्राप्तः । मामानुसासिकं मासे मासे मां वीप्सापर्यायस्यात् । तेनावश्यकर्तव्यतासिदिः । यन- पितृयकं तु निर्वफ् तर्पणाख्यं दिनोऽनिमान् । पिण्टान्वाहायकं कुर्यास्ट्रादमिन्दुसपे सदा ॥ इति मात्रूप, तद्वलिदानरूपपितृयज्ञासमर्थप्पानुकल्पेन तर्पण रूपतत्परम् । न चेह- एकमप्याशपेहिम पित्रथै पाश्चयजिये । 'इत्युक्तं ब्राह्मणभोजनमेव पिठ्यज्ञोऽस्त्यिति वाच्यम् । तर दार्शन मसङ्गसिद्धः पृथगसत्यात । न च-पिण्डा=पितरः तत आरभ्य पितरः पिण्डसंख्यां तु लेभिरे। इति मात्स्यात् । तेपामन्वाहार्यतत्सम्बन्धिपिण्डमक्षणमिति कुतो नार्थ इति वाच्यम् । सर्वस्मृतिषु पिण्यैकदेशभक्षणविपदर्श नात् । अत एंव- यस्मादन्वाहता मात्रा भक्षयन्ति द्विजातयः । अन्दाहार्यकमित्युक्तं तस्मात्तच्चन्द्रसंक्षये ॥ इति मात्स्यम् । पिण्डेभ्यस्त्वल्पिको मात्रा समादापानुपूर्वशः । तानेर विमानासीनाविधिवत्पूर्वपाशयेत् ।। इति मनूकमकारविशेषानुष्ठाइपरमित्युक्तमाकरे । क्षीण हति।

शंकालनिरूपणम्.. २६५ पासरस्प तृतीपांशेनातिसपासमीपतः।।. इति कास्पापनो। *दर्शश्रादं तु यस्पोरा पार्पणं तरप्रकीर्तितम् । : अपराह पितृणां च तत्र दान प्रशस्पते ॥ इति शातातपोक्तश्च । दिनरपे तत्र सत्ये सी. पराहव्यापी दशों प्रायः । 'पशुभपेपुरेप विहितः मर्या- ऽपराहस्थितः' इति दीपिको। " : पन्द्रसपफालः मास्तः । सोऽयं । नातीति। सापानिमः स्याणादं तत्र न कारयेत् । राक्षसी नाप सा भोक्ता गहिता मर्मकर्मसु ।। इति निषेधात् । तसर्थकादशहादशमुहर्मपरिव पिण्टामादाय तीन- अपने पितृपयां फत्या थादोपक्रमात् । शिपिलपकृतस्तु तत्पूर्वभावि- ददाममुहूर्तेऽपि सदुपक्रम इत्याशयेना-दर्शति । अपरामा पश्चया. विभक्तदिनरतुर्थों भागः । मातुनस्तु पितृपशादिश्यानुष्ठाना विषसरतीयभागरूपापराहोऽपेक्षितः । तपानपहल एर नाती- स्पनेन · पर्युदस्यते । सापार इति वाक्यं स्वीशपिपणे हेय. मेव । एनं प दाममुदिरपराक्ष इस्पातमिति दिए । अनकदीर्घापराहन पक्षा: हिताधिकसयसोरभान कांक्षकालपातिदपपयोरसंभवात, किंतु पंवार एन । तकस्मिन् दिने कारस्पन पाप्तिदिविधा-तदितरदिनेऽपरा. स्पर्शेन सदस्पन छ । उभयपि दिपा- पूरे पुरेद कर. व्याः, परपुरेष मा । तपा पूर्वेपुरेव करतकर्मकाल पापिनी प्रारदिने तदेकदेशमपि न स्पृशति.सा पूयादेवा । पा १ पूर्वेपुरेप करनसर्मकामप्पापिनी उतरदिने तदेकदेश पति, सा धा-परदिने धन्दरप दर्शनात्, तददर्शनादातापायभिमरपार- दिनहरे हात भिरपाया तुपरदिने पदानात मतिर २५ २६६ सटीफनिणर्पसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- जयतु काणाजिनिः- भूतविद्धाममायास्यां मोहादज्ञानतोऽपि वा। श्राद्धकर्मणि पे फुर्पस्तेपामायुः प्रहीतपे ॥ इति । तदपराहक चतुर्दशीवेघपरमिति श्राद्धहमाद्रिः अपराहाव्याप्तिपरमिति माधवः । *दिनदयेऽपराहव्या. पागस्तदाऽन्वाधानानुरोधिन श्राद्धमप्येफदेशव्याप्तिदिन एक कार्यम् । पाणामेककालत्यनियमात् । तथा हि-पक्षान्ता उपवस्तव्याः रपाद्युपक्रमकं "पदहस्त्येव चद्रमा न दृश्यते ताममावास्या,कुर्वीत" गताध्वा भवति" इति मूत्रद्वयम् । संमिश्रा या चतुर्दश्या अमावास्या भवेत् कचिद । खर्षिको त विदुः फेचिद् गताध्यामिति चापरे ।। इति गताध्यालक्षणम् । तत्रायस्य दहितोपवासपरत्वे तदर्षि फारिफलादविषयत्यमिति गांभिलगृधमाष्यकारादयः। पातु उत्तरपुरेव कसकर्मकालव्यापिनी पूर्वे शुस्तदस्पर्शिनी सौतरम, न परस्पा फालव्याप्तिलामात् । पूर्वेपुरेफदेशस्पर्शस्याप्यमायाव, अहि दप्रवेशामााथ । या तु ताशी पूर्वगुरफदेशस्पर्शिनी तामापुनरा छलनी दर्शयति- परियति । अपराह इति । एतेन पूर्वक देश उत्तः । एवं च तांता कार्या उतरदिने गतिपरमार सामावेन यागासंभवात् । अन्यापानादरेवतमानुपातमुपितवाद । पर्दमानाममावास्यां सक्षपदपरेऽनि । पामाग्रीनधिकान् याऽपि पित्यस्ततो भये ॥ इति परिशिष्टाच ! अपराबादपाशति । सन्मने पाया विभक्तदिनयतुषों मागोऽपरा नगापमा प निर्णय पूर्वाधाव नमानी मंत्र प्रायाः । कामशानात् । पात्र नियमान् । अतस्तदभावरमियःभारापानी हरमितम्। raani TRक्षिये निमादिः। TEE पागुरोपमनुप्रयता rrier RIME भारमियत rin arginalinis पर्दाम पाम दर्शः रंगेन् । गधी HARपादियः। पीपमाणा=परदिनऽपरा. पापिनी भएपरिकमार- लिपाटे पुरिनि औपः । दा पनिदापा भौषिपा दिनपऽपराहपापपमा पनि । मा स्पाति- पोपमहानाइ पापातुरको पनि मा रिपः । कुन बापत मार-पदनि । पारंवादिनस्प पतुर्य पाममारापा- गुरपे सर मरिमोदित्यः । शीणमाता-पागदिने पन्द्र दर्शनमासी । अंशती पासो च तिपिक्षपे हाने। दिनपऽपि पण संम्पानी परेप: । पदार्ग मम्यानपारा । नपत्र पस्या प्रादानछानेलापा- ममपि और करप्य, तदनुपपमम् । यो पन्द्रदर्शनार. पम्भारा तत्सम प पक्षस्थर पदमा न सपते नाम- पाम दुरीति पपनरिप इति मस्यम् |स्प पन्द्र सपपरवार । पदुक्तं यददस्तरेर दर्शने भनि पदया। बाद सपापलया, सोणे राजनि घरपपि'इनि रचना । या तत्त- रंगसम्पारिनी सोहरेर, पुरेशाभावात् । पम्पे- परदेशम्पाही स्वाभिरपती प्राशामा पूर्वस्पास्तयारले पूर्ववरपत्र पनं पोनयति-क्षीपमाणेनि अपराहप्पापिनी नेति। भाधिश्पनापराव्यापिनी नेरपर्यः । पूपरेलारिपेनापरा. गिदि पाप । सदापिपरवी पूरेत्यर्पः । इनरपोधरामवतारपति- + - -4 दमन तु सत्यर्थः । निषिद्धी पेनि पकाराव माय. मटीकनिर्णयसिन्धुप्रयमपरिच्छेदे- : वर्धमानाममायास्यां लक्षयेदपरऽहनि । पामांस्त्रीनधिकान् घाऽपि पितृयज्ञस्ततो भवेत् ।। ततः श्राद्धं च । दिनययेऽपराहव्याप्त्यादौ तिधिवृद्धौ च हारीतः- *त्रिमुहर्ता च कर्तव्या पूर्वा खर्या च पहचैः। फुहरध्वर्युभिः कार्या यथेष्ट सामगीतिभिः । *त्रिमुहूर्ताभावे तु पूर्या नेत्यर्थः ॥ दिनदये इति । दिनद्वये घेपम्पेण एकदेशेनापराहव्याप्ती इत्य थः । *तिथिहौ इति । पूर्वदुरिति शेषः । इदं च पूर्व पुस्तदाधिक्यमुत्तरत्र यागादिनगतचन्द्रादर्शनमयोनकं प्राह्यम् । तदेव' यर्द्धमानावापपादुपवासानुरोधाचोत्तराया ग्राह्यतात् । *निहर्ता पनि । यद्यपि पञ्चधाविभागपक्षणदं प्रतीयते, नयाऽपि त्रेधाविभागपक्षेऽपि सुयोनम् । या दशमैकादशद्वार- मुहूर्ततपा त्रिमुर्ता सा त्रेधाधिमागपक्षे पूव । या खा स विकाच, (खविकालतणमुक्तम्) मा पूव । कुदः परा । 'यचे. रध्वर्युभिः'इस्पायुपादानं पूनार्थम् । चन्द्रदर्शने पूर्वा तददर्शने त परेनि पायत् । अत एवाह-पष्टभिति वाभिमायान्तर पपति-प्रिमुष्टुभिाषेविति। दिनदये वैपम्पेकदेशपात, उत्तरस्या आधिक्ये स्थिति पावत् । पूर्व नेति । उत्तरेसः । पपुलरदिने चन्द्रदर्शन न भवतीनि शेषः । उत्तरदिने पर ममुष्पगः । तेन नियः गाम्नामि काफदेशस्य पम्प गप्पामा पन्द्रदचनमपुक्तोऽपिकाग्रहणापापवादो पोपः । परेन या दिनदयनी मायन देशव्यापिनी, सा-परि सपेण साधी, सोपानापान, बरिरसादा परापपाना .

TimriERARI
TED IMEI नाममा भार ।
मापन, ना पनि समापने परा; न त
nei पाप । एपणावापानादियाकदिना.
7. निपिनुमा यो पोमिनः।
मविपापानापानापानाविधागदिने
कपिपरा भोपादप सन्धिपदापरने
पायारानिमितानानान् माप प्रपो पाप-पारि.
भगत । मंपूर्षदनोऽपाभिमापः । नानासादिवर गु.
पिप गए । प पत्रायदिनपतर्पभाग पर
माप पारा मन पार-मार्ट रिवति ।
ए पापा ममापर निर्गया। "कलो पप : काला"
पनि सपनान् । एप पसाराहपापिनी और
पापमपात: मोमो सनामपिर पते ।
अपरादतु पानापा पिप्दाना करणं धुरम् ॥
पारीताफ.ए । पापांपरंपरावयापिनी सारेर फर्म
मारा।
भरायः पितृणात पारामानुपापिनी ।
सा मा पितृका तु न पूर्यास्तानुपापिनी ।।
इतिहासमाप । एतदेव हमाद्विसंपादन दरपरि-दिनप
दनि । मापदनाप्यार-अपराहप्पाशनि । उपरस्पा
एवंपादिः । अपराहपापभाषे-अपरावासन्पिामिति
पारन् । सामान्यग्निभेदन परस्पा ।
'भारामपारपापी पदि दस्तिपिपे।
मारवान: मिनीपाली निरम्पादोर्मता ।
इति जापालियापनात्।
सिनीली दिम कार्या सान्निः पितामणि ।
तामिः हर कार्य सपा पाननिकादिनः।
.

.. सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिकदे- इति लौगाक्षिवचनाच ... -सिनीवालीकुहोः स्वरूप मग्रे । एतन्मते यः पञ्चधाविभक्तदिनचतुर्थमागरूपापराहमाश्रित्या- दित आरभ्य सान्तो निर्णयः स एव निरग्निकान् स्त्रीशूद्रादींश्च पनि योध्यः । तथापि स्वयं साग्निकरित्युपक्रमातदनुसारेणाह-क्षये- चैति । सिनीवालीत्यर्थः । याम तुरीयमनु इति तुरीयभागोत्तरमि त्यर्थः । अपराहव्यापिनी-अपराहस्पृक नेत्यर्थः । तेन दिनदया- पराकास्पर्शिवलामः । अंशतां व्याप्ताविति । दिनदये साम्ये- नेकदेशव्याप्ती ग्राह्यतिथेः क्षयसाम्यवादसम्भवाव क्षये - पूर्वा- साम्यद्धयोः परत्यर्थः । खर्वादिवाक्यात् । तिथिक्षये सिनीवाली तिथिद्धौ कुहूः स्मृता साम्येऽपि च कुहूया घेदवेदागवेदिभिः ॥ इत्युक्तेश्च । दिनदपेऽपराहव्याप्त्यादाविति । दिनद्वपे अपराहव्याप्ती उपरतियः क्षये पूर्वा, वृद्धिसाम्ययोस्तु परा। अमावास्या तु या हि स्यादपरामदयेऽपि सा । सये पूर्वा परा द्धी साम्पऽपि च परा स्मृता।। इति शिवराघवसंवादात् । अत्र च सयादिर्न ग्राह्यतिथिगतः । तस्याःक्षपेऽपराहद्वयव्याप्तरसम्भवाना एकदेशादानुपादाने स्वरसन- स्नपा मनीतः। तथा च तिथिदी इत्यस्य उत्तरतिदिौ साये पेत्यर्थः । एवं प पिमुहूती चेति वाक्यमेतदनुमारेण कुशलमनि मिपाग्यम् । दिनदये पम्यणकदेशव्याप्ती अधिकतम्यापिनी माया अपराहदपध्यापिन्यमास्या यदा भवेत् । अधारास्वमहासाभ्या निर्णयः पितृकर्मणि ॥ इति वचनान् अधिका मागेत्यर्थः । सरसनः सम्पूर्णापराह पत्रपति पसरवाशाया. एकदेशलामः । एतघ सम्पूर्णोऽपराह पादकाल इनि विवचनमतन अपरायकादशवादमुक्त पागे मुण्यः काट नि मयूमनेन पापापो-पारि भनेति । घरामाग एकादशवादन! . . - दर्शफालनिरूपणम् । 'सायाहनिमुः स्पारष्ट्रादं तत्र न कारयेत् ॥ . इनि सापानिपान । एनम पावणे । एकोहि त तपा. रूपे अष्टमे भारम्भा, नवमे रोहिण समाप्तिः । कुतपं प्रथमे भागे एकादिष्ट पक्रपान । भावनसमाप या तंत्रय नियतात्मवान् ।। इति पासोः । आरम्प कुन पादं कुर्यादागहिणं पुशः । विधिको विधिमास्याय रोहिणं तु न लपेद ।। इति गौतमोतोच । पशु नारद:- मध्येहनिमुहूर्तस्तु पदा पलति भास्करः । स फालः कुनपो अंगः पितॄणां दसमक्षयम् ॥ इति नारदेन फुनपो महतप्रयात्मक उक्तस्तत्र मुहुर्तत्रपा. स्पफमध्याहस्य कोहिएकालनया विधानेऽष्टमनपसमुदूरी पोस्नका. लतया विनियोगाशिष्टस्प दरामस्प गौणकालनाविधानार्थम् । ऊ मुनिपार्न चतुष्टयम् । मुर्नपर्क नन स्वधाभवनमिप्यते ॥ इति तु कोरिएपार्वणयोः मोटीकाराभिमायम् । मामि. कैरिति । एतन्मने निरग्निकग्रीदोपलक्षणपतन् । प्रधान्मने त न नदुपला कुनपव्यापिन्पा पारपाचात् । पारणे एकादश द्वादसमुपूर्वपोरेव पुरुषफालत्वं दर्शितम् । सप्र पम्ये. फदेशष्यासावधिका मापा 'पपरापपापिनी इत्युक्तरपनाद । एकदशममपातायुमपापराहव्याप्ती प सपे पूर्ण दिसाम्पयोः परा 'भगाराम पाहि पान'पति शिवराघवसंवादात् । पादिया तत्तिपिगतः, अन्न्पे परतिपिगतः । दिन काला. स्पन भाहिताग्नेः, सिनीवाली, निरम्याद छहः । 'भपरा. उपम्यापिनी इति जापालिसपना । "सिनीली दिनः कार्या"वि लोगाक्षिापनेन सीरदान निभानामपि महादिति . । .

२७२ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
पिण्डपितृयज्ञस्तु कात्यायनीगदिनात्पूर्येयुः कार्यः
'पूर्वो वाऽत्वात् पिण्डपितृयज्ञः' इति तत्सम्रात् । व्या
ख्यातं चैतत् कर्काचार्य:-'पूर्व एवं दर्शात् पिण्डपि
तृयज्ञो न पश्चात् । कुतः *अङ्गत्यात् । तथा च श्रुतिः-
'तस्मात् पूर्वेयुः पितृभ्यः क्रियत उत्तरमहर्देदान्यजन्ते
इति । 'पूर्वेषुः पितृभ्यो पज्ञं निपृणीय प्रासदेवेभ्यः प्र
तनुते' इति च । तेन तन्मते अङ्गमेघासौ । तदुक्तम्-'भ
शंषा समभिव्याहारान्' इति । तेन फर्कमते चतुर्ग
शीयुतदर्श पिण्डपितृयज्ञ इति । श्रीअनन्तभाष्ये तु
परेछुरित्युक्तम् । अत्र देधाऽप्याचारो दृश्यते ।
आपस्तम्पानां तु परदिने मुहूर्तमपि दर्शसत्य तय
पितृयज्ञः। तदाह आपस्तम्पः-'अमावास्यायां यदहम
न्द्रमसं न पश्यति तदहः पिण्डपितृयज्ञं फुरुने इति। अस्य
रद्रदत्तीया व्याख्या-
:-पिण्डयुक्तः पितृपज्ञः पिण्डपितृग
ज्ञः स च फर्मान्तरं न तु दर्शशेषः । यथा वक्ष्यति-'पिर
पक्षःस्यकालबिधानादन स्यात्'इति।हंघ पदयन्द्रम
संन पश्यति पश्चदश्यां प्रतिपदिया तदहः कुरुते । पदर
अन्यस्तु योनितः । अगत्यात्-दशर्यागं मतीति शेषः। अमापु-
कापराहनियम निराकर्तुमाह-तथा चेति । अमावास्यायाम
पराग पिण्डपिप इस्पमावास्यापदं च करपरमिति तदभिमायः!
चतुर्दशीयुक्तति। चतुर्दशीयोगेन गोवा पस्याः सा गाय
तिघ्युत्पत्तैः अवास्यानम्। चन्द्रायपदपराहणः परपुरि
अमावास्यायामपराण इत्पमावास्यापद पसंधिमदहोराप्रपास
तस्मादपुरियादिश्चतिस्तु कायिकाभिमायेति तदाशयः ।
मंत्रम् "अमावास्यापापरानं पिटीपपन पानि
शुनिविशेष स्पा-मतदाइति ।
प

বিবিষন্ধানতা रसगो माधिस्सदाहरिस्पर्षः इति । श्रीरामाण्डारोsar. ह: पिण्डपितृयज्ञस्तु पर्षसन्धिमदहोरामापराह इति । भतः पर्षमम्पिदिने पितृगतः । तपश्रुतिरपि--- "यदयेष न पुरस्कार पसाद दररोऽध पितृम्पो ददा. मि" इति । पर्यमन्भिदिने हिपूतः माया पन्द्रो न हात या मरणापादोऽपि पितृप प्रभम्प '. उपमाने तूपीपा शोभूने पजते' इस्पार माद्रि: मा-अमापादस्तिधिषधन पथ । पूषाकात. म्पा मग 'न पनि हानि, नत्र अपांडमिनः । भगमनयां पन्द्रस्प क्षीणायारामद पितृपः। पितृपयं तु निर्य विभाद्रसपेऽमिमान् । इति मनूगः । पर्ण पदाम्पेष दर्शनं मन . द्रमा: -क्षणापेक्षा क्षीण राजनिमार' इति, गणं मानेऽपि, तपगंधा're फारगानोदपमान कति गामिायो । पर मारा: मामी प्रणालमिया अपराक्षास्तरां पिपदानां पारणं भुपम् ।। इतिहासागरक्षकालभोगापापनेन- Hisगधाक्षीणो भपति नन्द्रमाः । अगायाणाष्टोतु पुनः मिल्द अपंदणु नि। तेन पूर्वेपुरंप लिया निशान umr. पि-शाराहे पिण्यतिपातापायाम्' दति पामर्शमन पोत : 'nfir. माणे ददाति तितका पीयुग पितृपशे पनि परदिने पागोऽधरितः तर Omiraनि गद्रकादिपायानमापस्मान पामिति अपापापाय निnिaram ।

२७४ सटीकनिणर्पसिन्धुप्रथमपरिच्छेद- भ्युपगमारकातीययौपायमादिविषयम् । आशलायनानामपि शपपर्वणि पिण्डपितृयज्ञः तथा च सूत्रम्-'अमावास्यायामपराहे पिण्डपितृ शा' इति । अप्र नारायणत्ति:-'अमावास्याशब्दः प्रतिपत्पन श्याः संधिवचनोऽप्यघापराहशब्दसमन्वयात्तवत्यह रात्र पर्तते । तस्यापराह्नऽहश्चतुर्थे मागे पिण्डपितृयज्ञ कार्यः । औपयसथ्ये यजनीये घाऽहनि । पदा त्यहाराष्ट्र संधी तिथिसंधिः स्यात्तदोपयसथ्ये एचाहनि क्रिया इति । अत एष मुहर्तमप्यमावास्था प्रतिपद्यपि चेद्भवेत् । तात्तमक्षयं पर्घ ज्ञयं शेपं तु पर्ववत् ॥ हेमानौ पचन पिण्डपितृयज्ञपरमिन्यु प्रयोगपारिजात । अयं च स्मार्ताग्निमता संग दर्जे श्राध्यतिपङ्गेण कार्यः । व्यतिपलो नामोभयं सहानुष्ठानम् । एमय 'स्थालीपान साह मृत्य' तिसमे स्तिकृतोराम् । खण्डपणि तु फेचिदाहुः । पूर्वऽहि पिण्ड विहार मना सणाविसाप । आइयरसायनानामिति । शाहापनान स्वनाधानानतरं पितृयशः । तमेव सत्पात् । माया पनि । पितृपक्षाधीन परमापूर्वपर, पाद विदामा घ नदारममयपति अाफरणादापीनम् । গি সদ্যনামিকাৱাৰাগানৰ শিখৰ, অৰৱাল হযাবাকাস্থ্য দিবানাংরামাণু भाग वामपत्राप्येक पानीकरण न पा विप मारपीः पानुष्ठान कार्य बविगंधादित्याह- तुमचति पिण्यपियज्ञकालनिरूपणम् । सुयशव्यतिपङ्गेण प्रा स्वा परेजलि फेवलः विपिन 'तृयज्ञः फार्यः। धृतिकृता तु- आन्पष्टपर्ष च पूर्वधर्मासि मास्पथ पार्पणम् । काम्पमाभ्युदयेऽष्टम्पामेकादिष्टमाष्टमम् ।। इत्युदाहस्य पूर्वपु गतुपु स्थालीपाकाहापानांक- रणमित्युक्त दर्शश्रासे स्थालीपाको नियत इति गम्यते । स्पालीपाका पिश एवेति पूर्षदिने पतिपय सिरः। प्रयोगपारिजाते तु क्यापिफनाद्वादेरपि ध्पनिया TME, ফি বাংথ। पायपिस्त्या:-पत्रस्य वृत्तथ संपूर्णदर्शविषय स्यात् खण्डपर्वणि पूर्यदिन फेयतं भासं परदिन पके • पलः पितृपज्ञा कार्य: । अत एघोकं पृत्तिना-नाना- पूर्वस्थालीकियोपले, सर्वप्रादपु प्रमात्' इति । प्रो. पार्पिफोति । "पघदनमुपमुक्त तत्तास्थालीपान सा पिहा. सुद्धृत्य"इति सूत्र सहोदरण स्थालीपाको करणतीयारलार, उपपदनिमत्तिनः कारफरिभक्तलीपरत्वात् । तथ थालीपाक: पिण्डाय:, यार्षिक १ पार्वणविकृतिलात्तस्मासिरिस्पभिमायः । समस्येत्यादि । "सह शापमा प्रस्तर महरति निरसा कृती. या। सा पोदरण एवं कर्मस्वनाममाहित्पयोधिका मनोन पिटा- वसम्म । पिण्डदान वापभागातीयस्यैवानस्पकरणसम परुश्रणापेक्षेति भावः। पूर्वदिने नि कालमेरेन सन्ध- भागामी I नाति सियालीपाकानुनातिन "जपाविभक्त इति , पायपस, नापि पाणि युः स्थालीपाफमाप्तिः । न च- पिय त पुर्याचतोऽन्याहार्प पुषः। पति श्यनावरसासिरिति वाच्यम् । तस्य एकदिनीयवाका- " -४ . ', गर्दीकनिमि-शुप्रभारिजोदे- गपारिजातोगिरप्येवगछिपा दिन न मानी करणमय, न पाणिहामः। चतुष्यांग साग्नीनां यही होमोगिणीपणे । पिपन्नाम्ने स्यादुतरेपु गतु गि। इति परिशिष्ट नियमात् । न च लौकिकारनौ पारण कथं गृयाग्नी होमः । 'नागानीमगारनी हयात इति निपंधात् । मेयम् । प्राय यस्येन स्मातानी अपचनाग्नी या फर्तबगलात्। तस्मात् पूर्वयुः केवलं श्रा, न कतिषणः । इदमेव च युक्तम्। आहिनाग्निना शिनकमविधायकवनोपपतंगनाकाशितभिन्नदिनीगापूर्व विधायक মানাশৰাৰ। ৰাষ্টা=ষিক্ষয়ান্টাৰিব। অল্প विस्तरः । पचनानाविति । लौकिकामी श्रादानुष्ठान न पाणिहोम एव । आनलापनभिन्नानां तु अपग्डवण्या पि न व्यनिपङ्गः तन्मत्रानुक्तः । तैत्तिरीयाणां पृयश्रादेऽपि नं पाणिहोम इति स्मर्तव्यम् । अधिकाग्रे । इदमेव चति । तया, च पृत्तिः-यत्र स्थालीपाको : विहितः तत्र तेन मुक्तशे- पेण च पिण्डनिपरणम् । यत्र स्यालीपाविधिनास्ति तत्र फेरलेन भुक्तशेपेणैव :पिण्डनिपरणम् । आचाणाष्टौ श्राद्धान्युक्तानि- "मान्यष्टक्यं च पूर्वेषु इत्यादि । तत्र पूर्वेषु चतुर्यु स्थालीपाका. दभमुद्धृत्यामोफरणम् , अशिसपीपे भुक्तशेषेण स्थालीपाकेन च। पिण्डनिपरणं पिण्डपितृ यज्ञकलास्य तेषु विद्यमानलान् । उपरेपु चतुर्दा भोजनादिनमुद्धृत्य धृतातं कृत्वा पाणिहोमः, वाह्मणसमीपे सुकशेपमात्रेण पिण्डनिपरणं तेषु स्थालीपाकविध्यभाषाद, पिण्ड पित्यज्ञकल्पमाप्त्यभावाच्चेति । स्थालीपाकनेति करणतृतीया वादिनामुत्तरेषु चतुर्षपि स्यालीपाफमाप्त्यापत्तेः । किं च सर्व श्राद्धेषु अतिमणयनादिपितृपक्षेतिकर्तव्यता न मानोति । "आन्द- टायं च पूर्वदुः"इस्पायुयत्वा आचार्येण--

.
पिण्डपिपशकालनिरूपणम् । २७७
तु मांशानिनाऽधानिना था मंपूर्णे खण्टे या दर्श
*श्रीताग्नौ पृथंगम पितृयज्ञः कार्यो न तु दर्शनाख्या,
लिपट्णेति विस्तरभीविरमामः । मंपूर्ण दर्श पषि.
शेपमाह लीगाक्षिा-
पक्षान्तं कर्म निवर्प पैश्वदेवं च साग्निकः ।
विण्यझं तर फुपात्ततोऽन्यालायक बुधः ॥ इति ।
पक्षान्त कर्म-अन्याधानम्। अन्शाहार्यदर्शा.
म'। अपमेय साग्नेर्जीवरिपसार पिण्डपितृयज्ञकालो
ज्ञपः । तस्यापि कात्यापनेन "होमान्नमनारम्मो पा"
इत्पानानात् । पिण्डपिपज्ञापरणे मापयितमा
पराशरमाधीये कात्यायन:-
पितृयज्ञात्यपे पैच पैश्वदेवात्यऽपि च ।
मोजने पतितामस्य रुपैश्वानरो भयेत् ।।
इत्पलम् ।
चतुवपिपु सानीना वही होमो विधीयते ।
इंति पितृयज्ञानिदेशमसम्पमानाः यादान्तरे परिमख्यानात् ।
पिध्यमानणहस्ने स्पापरतु चतुर्नपि ।
इति स्वनुवादकं विधान पारपभेदादित्यारपत्र विस्तर दियादे
तु पाणिहोमः । अर्द्धशानिना पेति । अत्र मयूष्य:-"प%3D
समानामा सत्र पर्व पारणम् । सद् आहिलानिः पिपिप कत्या
फरोनि । अनाहिनामिना हमरेण पतिपति परिशि.
टम् । तत्राहिनाग्निशानी, अनाहितामिस्त भपानी,
फालस्माचीमियाचा अर्थाशनेऽपि ध्वनिपानुरोधादिति । प्रध.
कारस्तु कौमासी दक्षिणायौ । निरन्तरगतोऽनुपदपने
सानिकादीन दर्शविष्यति । तदनुसारेणानुपाने पदाविरोधः ।
पाधिसमिति। अप मा श्रीसप्रायोक्तमापधितान्त समारो.
होमो पोष्पा । साग्निकान् प्रत्यमावास्या निर्णा भराधाना.

न अत्र -०माग्निरोपामना- " मटीनियमिन्युप्रणमारिनरेंद- प्रकृनमनुसरामः | निरग्निकादिभिमन्यमा पराहगाप्रपलामे फुनुपकालगापिनी:ग्राया। সুবিদখাম্বা এনিমিলিব স্বা। पिग कर्मणि मिशिला कुतुपकालिकी - इतिहारीतोक्नेः। दं च निरग्निकादिविषयम् । सिनीयाली दिजः कार्या माग्निकः पितृकर्मणि । म्त्रीभिः शूद्वैः फुद्धः कार्या नथा, चानग्निदिजः॥ इति लोगाक्षियचनात् । ग्निरपीति मदनपारिजाते उक्तम् । कुतुपचापराह- व्याप्त्यलामेऽनुकल्पः। अपराल्टयापापी यदि दर्शस्तिथिक्षये । आहिताग्नेः मिनीयाली निररन्यादेः हर्मना ।। इति जापालिना विधानात् । तेन सानीनां नि: रग्नीनां चापरालगापिन्येय मुख्या। तिषिसाम्य धृद्धिक्षपः समव्याप्ती खर्वादिना निर्णयः । वैषम्ये दिवपस्यैककास्यनियमनद्रहितान्पति यथामतं ग्रन्योऽपि योजितः । तस्मस्तावे च निरग्निकादीन् प्रति माधधमा दर्शितम् । इदानी हेमाद्रिमतमनुरुध्याह-निरनिकादिभिरिति । आदिना खी. शूद्रग्रहः । *साग्निरिति । य आहितानमः : स्यात्म औपासनिकस्य तु । इति वचनात् । हेमाद्रिमाधवयोविशेष सूचयितुं माघ चमतं स्मारयति-कुतुपश्चेति । अपराह्नति । दिनये अपराहरुपर्शाभावे इति यावत् । मुख्येति । पूर्व युरेवापराहपाप्त पूर्वा । उत्तरेयुरेव तद्व्यासावुत्तरा, फर्मकालशास्त्रात् । “यस्था संध्यागतः" इत्यादिविशिष्यापि वास्यद्वयं पूर्वमुक्तम् । *तिथी ति। प्रकृततियीत्यर्थः । समव्यासाविति । एतेन निषिक्षपे सिनीवाली"इस्पनिमम्, ।

फुतुगकालनिरूपणम् । ऽधिका 1 दिनमऽपरालस्पर्श फुपच्यापिनीति मा. भयः । दमेप प युगाम् । हेमाद्रिमने फुनुपध्यापि. गय निरगन्मादेर्मुरुमा । सिनीयालीष्टपमा । तथा चपास:- - दृष्टचन्द्रा सिनीयाली, नष्टचन्द्रा कुहः स्मृता इति। पूर्णदिने परदिन एप पा तयापित्ये संप माया । शष्यापित्ये पेपम्पऽधिकारसध्यापिनी प्रासादिन- सपेंशतः समपाती तिथिक्षप पूर्वा, पृदी साम्ये पपरा। तिधिक्षपे सिनीपाली तिथिद्धी फुहः स्मृता। साम्पेऽपि प फादर्शया पंधेदादिभिः ।। इगि मनेलोपनात् । दिनयधे संपूर्ण फुनुपम्पासिस्तु निधिद्धाप भवनीस्पनरयनान् परंथति। पुत्तुस्तु- अपाशस्या तु या स्यादपराहणे मा क्षपे पूर्वा पराएदी साम्प्रेऽपि प परा स्पना ॥ इस्युक्तं व स्पर्तप्पम् । अधिकेति । “अपरामदयारापि" इति शिपराघवसंवादाद । ननु हुनपरण मुख्यकाल युक्तम् । भन्पपा- सिनीवाली पुत्र श्रुत्युक्त यादफर्मणि । स्पात से पदि मध्याई धानादि स्पाक तदा ।। इस्युपमम्प "तिथिक्षय सिनौराली पनि प्रताप नि. पपत्वं स्पान्त्यमा-कदमेप पेति। "स्पात ते पदि मध्या. बा" मामानिकपागम तपो मुख्य इति मा I मह. माद्रिमतमनुपरयाह-हेमाद्रिमते इति । समापिनीन. पप्पापिनी । तिषिद्धीति एलविनापागादिस्यर्थ: ।

२८२ सटीकनिणर्पसिन्धुमधमपरिच्छेदे-
पारिजानेऽध्ययम् । इदमेध सानिकाननिफर
पापम् ॥
भय प्रणं निर्णायो । मन पन्द्रहणे परिमायाम
महा स्मारव महरनन भुशीत । सूर्यप्रहे तुमार
पगुट न मुनीग।
गर्णमहे तु नाश्नीपारपूर्व पामतुरम् ।
गाहे तुपामग्रीम्पासपदातुमिना ।
मापी गोगा।
मोमोगादपि पाता ।
मनापू IITE: ॥
ritोग | Narin a मा गयो
पागलपुर नितो गार्गम, गीता
•ritam Timit
HTTATTI मागनियात् । पर
RTAIT मा गुnिg:-
Himfilm axiजमानांना
नाम नाम:
Amriti irairat
oriमा। मत
•iterat ElEntertainment
१४ नया fafalmma
viri .M.41
*4

• ग्रहणनिरूपणम् । अहोरामेन' भोप चन्द्रसूर्य ग्रहो पदा। . , मुक्ति दृष्ट्वा तु भोपं स्नानं फरया ताराः परम् ॥ होरामनिपेषः . सूर्य प्रस्तारते । मदनरोगा:- संध्याकाले पदा राहुर्भसते शशिभास्करी । ' - . . इति च द्रष्टपम् । अहोराममिति । इदमर्याद प्रस्तास्तपरं, मुकिस्नानं पत्र परेपुरित्यर्थः । प्रामाण्देऽपि- नानीपादय तरकाले ग्रस्नपोषन्दर्ययोः । 'मुक्तपोध कृतमानः पयाद् भुज्यास्ववेश्मनि ॥ • इति परामनिपेषः । मुक्तावपि भोजनं महानिशाता मागेन । मुक्त शाशनि भुजीत यदि न स्पान्महानिशा ।। इति शातातपोक्तः । महानिशा प घटीट्यम् । महानिशा दे घटिफ रात्रिमध्यपपामयोः । इति मायोक्तः घटिकाचतुष्टयं तु युक्तं, तथा कल्प. तरूपः । पन्द्रप्रस्तास्ते पारदयमभोगनेन स्यातुमाकानां माणागतमुक्तिफालभूताहर्भागानन्तरं भागदयकभाग पा हित्वा भोजनं मरवीत्युकं विषेचने । ग्रहणकाले घ स्वापादि निपिदम् । सूर्पेन्दुग्रहणं यावचारस्र्याजपादिकम् । • : 'न सपेन च भुमीत स्नात्वा मुशीत मुक्तपोः॥ . इत्युत्तो।। निद्रापा नापते रोगो मूत्रेदारियमाप्नुपान । पुरीपे कृमियोनिः स्पान्मपुर्ने ग्रामस्करः । ५ अम्प प भषष्ठी भोजने स्यादघोगतिः।, पचने स भवेत् सर्पो बघे प नरकं प्रनेत् ॥ "इति निन्दोफेथ । महोरात्रम्-भारः पूर्वा रात्रिरिस्पायेनाह- अहोरायमिति । वस्तुनोनच रात्रिभेत्यर्थः, तेन चन्द्रग्रस्तास्तस्यापि सांभः, सदाह-गार्प इति स्नानेति। स्नानं घनित्यं मोश. . ..

.. - दारी वनारणामाने पर, प्राण पारमानित वर । पारणे नि । विगः प्राणं पारगम २८६ . सटीकनिर्णयसिन्धुपपमपरिच्छेदे- येयकाले ग्रहणे भोजने प्रायश्चित्तमुक्तं माधवीये का- स्थापनेन- चन्द्रसूर्यग्रहे मुक्त्वा प्राजापत्येन शुद्धनि । तस्मिन्नेय दिने भुक्त्वा त्रिराणायं शुष्पति इति। ग्रहणे धनिराममेकरात्रं योपचासःश्रेयोऽभिना कार्पः। एफराघ्रनुपोष्यय लात्वा दत्या घशक्तितः । कम्युकादिय सर्पस्य निधासः पापकोशतः ॥ H; निराध समुपोप्ययं ग्रहणे चन्द्रसूर्णयोः । सात्या दस्था च विधियन्मोदते व्रप्रणा सह ॥ पनि हेमाद्री लल्लाः । इदं च पुष्पतिरिक विपाम्। आदिपेहान मंफ्रान्ती ग्रहणे चन्द्रमर्पयोः । पारण चोपयामं न कुर्या-पुप्रयान नहीं ॥ पनि सोमिनिगमनात् । यदा स्वस्तारतस्ता पु. कुशालरान ग्रहणे पदम्बयोः ।। आग्नाकामि, नमामि धागाहमादिमित कठिनाई का बदामामिति वाया मामासस्य, नाय गितामः । ग्रनास्लोभानिदिकालभोमनलि गए बाय: । "अस्मिना दिन" । "गोपालादाना दायम्" इति विगने । निराधनियादि । एक থয়ামী লীগ এর। এর মান নিয়ােগ ৰাষ: মানব মূল কার বিশি'? मागिता: नीयमीरा प्राणाय । यो निवदन्यत्र मदिन मदिन गीram ram है । *पदा नियामा ' २८७ प्रहणनिरूपणम् ।। त्रिणः प्रारमयं दिव्या पालांदिवलोजन न पपासः। 'सापाहे महणं पत्स्यानु' इति पूर्णतामार्फण्डपषपनात् । सापामगपेनीपाच्छारदे मनायादयः ।। मध्याह परतोऽनीणोपपामो रविग्रहे । इप्ति स्मृतथेति हेमादिः । शारदोऽपराहः । माधष- मते तु पुत्रिणोऽपि तनापयाम एय । 'अहोरात्रं न भोपाम्' इति पूर्योपानिपंधस्य सेनापि पारसनीप. स्यात् । उपपासनिषेधंस्तु घराल्पोपपासपरः कृष्णका. दशीनिधपदिति । मदनरसंऽधम् । इदमे १ युगम् । पर्वमानस्तु 'अहोरा न भोग-पम्' इति शातानपीपाये। सचन्द्रमामालीकानक्षपान्यानि मानवः । इति फलभुतर्मुरयदर्शने उपधामः काम्यः न स्वर्ग निषध इत्पाद IRR! अन प्रापंपिकमागुपितुषम निधायभायात् । नपा पप्पाम:- रायग्रहः पारे मग सामग्रासपा टापणिरितिपातस्ता दामनातकम् ॥ परिप्पा परशुण्य प्रारणे पन्द्रग 1 स' पण मारदरवर्मन, तत्र घामादीनां महादयन रुप. म्, एफमारभिन सनुकल्पा। पुत्रिण इनि। पुत्री पाठा. दिवत् "नोपचासो रविन" "म पुर्षापुरधान पीहरपगारेका रिपपानलामा । स प पुपिणि नैरूपहर, सिमप. तस्पः । इदमप निपालादिभिस्तु दिन न.पा भाग विना स्थापयरयापियो म पानीपः,किन पत्या. गुफापो काशित भाषःमषयमितिमलिनिन्दादा- 'पादित मायामागुपतिनापकापानिपोर.

4 . पनि शानातपोरासदाशम्दान् । मन पर मनमानी परियामानविपरिणा-गुrism २८८ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- । तत्पुण्यं कोटिगुणितं योगे चूडामणी स्मृतम् ॥ |अत्र चाप्यन्तयोः स्नानं कुर्यात् । अग्रस्यमाने भवेत्लानं मस्ते होमो विधीयते । मुच्यमाने भद्दानं मुक्त लानं, विधीपते ।। -इति हेमाद्रौ पचनात, । सानं स्यादुपरागादौ मध्ये होमः सुरार्थनम् । इति प्रप्रवर्ताच । सर्वेपामेव पर्णानां मूतर्क राहुदर्शने । सलं तु भवेत्तानं सप्तकाप्नं च पर्जपेम् ॥ पासी भरपोति भाषः । प्रस्थमाने इति । एतथ स्नान राग्रारपि। तोपरागपातादौ स्नान दाने निशा शुभा। स्नान दानं तपः भादमनन्तं राहुदर्शने । आगरी रापिरम्पन तस्मा परिवर्मयेत् ॥ इल्पनप । दानं धारयावश्यकम् । भयनादौ सदा दपं ट्रष्यामि गृहेषु यत् । परीनिहरु पय विमासे पन्द्रपर्ययोः ॥ कामिन्युनम् । दानं धापामापारि । योधिपः प्राधियो या पापात्रमेया। पिता नाति चिो ग्राणदानमानि ॥ हरि पौधापना । पुनः अयोधियाजदयानपा- ৭ fiথা বঞ্চন্তা বা পা রাখা। नधि नाम दिपा निम् ॥ रयुक्त . श्रोधिमा सादापपनाम २८१ C मरणनिरूपणम्। तिमिमोगांश । पला मुशिनानपारामिति मदनरी उम् । भार्गवारनदीपिका पतुशितिमते- मुफ्ती पस्तु न पुर्गी ग्नानं प्रणतक । सगुनको भपेशायधारस्यादपरो महः ॥ इदं ग्नान ममन्त्रक कार्यमिति स्मृतिरमावस्याम् । घोषिशेषो भारत- महास्नानं प्रकृति प्रहणे पन्द्रसूर्यकार: महानदीपु पापासु स्नान पुर्याद्ययावपि ॥ महानदीप्यपि मामविशेपे फाशिच्या अपागं देविका रेषा समिहत्या च पारणम् । सरस्वती पन्द्रभागा कौशिकी नापिका ar ॥ मिथुर्गदक्षिका पंप सरयूर कार्तिकादितः ।। मूलं हमादी स्पटम् । पास:- ध्यपनादिरादि। माध्यापपति नाधीते स भवेद् माझणवः ।। इति चतुयशानियतात् । मनकामेहणकाले सतः प्राग्या पकममम् । कमलस्वामिति । ग्राणेशामाशांचं विमुक्ती सीति स्पतम् । क्षयोः संपत्तिमाण उपस्पृश्य क्रियाझमः ॥ इति प्रवाण्टे पर्चा मात्र प सपिण्टमनमातिवदनियो- सया योरिव जनपोरपि सलमेर स्नान कार्प, सदुतरं पक- पाधिकारः । एवं-- पत्र पुंसः सर्वल स्पाद लाने सम सुवासिनी। पुतियाशिरः स्नानं शिरोरोगी मी तथा ॥ इत्यपि न प्रवर्तते पायाभिधानाद इस्पभित्राय: । मुक्ति स्नान घायापकमित्याद-मुसाविति । अमन्यामिति । मन्या नामविधानाद् विकवरमावेनातिदेचामश्च । मूल.

१२० सटीकनिणर्पसिन्धुप्रथमपरिषद- मिति । हमाद्री- इन्दोर्लक्षगुणं पुण्यं रवेदेशगुणं ततः ॥ गढ़ातीये तु संप्रासे इन्दोः कोटी रपेर्दश ॥ गयां फोर्टिसहस्रस्य याफलं लभते नरः। ताफलं लभन मत्यों ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । असंभये तु माधयीये काह:- यापीपातमागेपु गिरिप्रस्रवणेऽपि । मग मदे देयग्वाते सरमीपताम्युनि ।। उष्णोदकेन पा लामा ग्रहणे चन्द्रसूर्पयोः॥ मा तारतम्यमाद मार्यपहेय:- भीतमुष्णोदकारपुण्ामपारकर्ष परोदकात् । मुभिटगुफ़्तारण नतः प्रनयणोदकम् ॥ ततोपि मारसं पुष्पं ततः पुण्यं नदीजलम् । तीतो पुणे महानगर तनाsपि गतागु गु गुणस्ततोऽपि काीि प्राण प्रष्ट गायमुनगामे । माणे तुरणं नाम देरियामागुने । पोनदा गुणा पाप गमिहिना सुमा। बालगुनं वागा या मंत्र पुषा Hin नया मापानमागासदार नीति गा पापनापिasin गिनाना मांगी। अगदा नगा मानना मीराम प्रमाविना प्रामा .महणनिरूपणम् । २९१ अपणोदकमातुरविषपम् । सपा- गोदावरी महापुण्णा चन्द्रे रासमन्धिते । सूर्ये च राष्ट्रणा मस्ते तमोभूत महामुने । नर्मदातोयसंस्पर्श मृतकृत्या भवन्ति ते । पृथ्वीचन्द्रोदये प्रभासखण्ठे- गायो नागास्तिला धान्यं रत्नानि फनके मही । संप्रदाय कुरुक्षेने परफलं लभते मरः ।। तदिग्रहणेऽम्भाधी लानाशयति पद्गुणम् ।। सत्रैव सौरपुराणेऽम्पधिनानमुपक्रम्प- दानानि पानि लोकेपु विरुपातानि मनीपिाती। सेवां फलमयाति पक्षणे चन्द्रसूर्पयोः ।। देवीपुराणे- गता कनखलं पुण्यं प्रपागे पुष्करं तथा । फुरुक्षेनं महापुण्यं राष्ट्रमस्ते दियापरे । स्नानासंमये स्मरण फार्पम् । स्मृत्वा समतुफलंदा सर्वापनाशनम् । स्वा गोमेघपुष्पं तु पोरषा सौग्रामणलभेत् ॥ इस समन्दोपादानात् । मते जन्पनि मंगानी प्राण पदार्पयोः । अस्पृश्यस्पर्शन पर न नापााणकारिणा । स्पाइ-जोदफामिति ॥ भादित्यकिरण पूर्व पुनः पूर्व प पहिना । भोपाध्यातुरः नायागाणेऽप्युष्णशरिणा॥ ति पामीरातः । पिनारपृस्यस्पर्शनादीनां । प्राणो. कापोपोगिणस्तु- आतुरे नान उपभ दशकको मनातुः । 1 तथा 'च. अननिवेदनये . 'इदमन्नम् इत्यत्र- पिण्डदानवाक्ये सटीकनिर्णयमिन्धुप्रधमपरिच्छेदे- स्नात्वा पाजिमावं पुण्यं प्राप्नुयादविचारतः । रविचन्द्रोपरागे च अपने चात्तरे तथा ।। पति मार्कण्डयोक्तः । अयं श्राद्धमाद ऋष्यः-- चन्द्रसूर्गग्रहे यस्तु श्रान्ह विधियदाचरेत् । तेनेय सफला पृथ्वी दत्ता बिप्रस्य च करे ।। भारत- सर्वस्वेनापि फर्तव्यं श्राद्धं ये राहुदर्शने। अंकुणिस्तु नास्तिक्यात पङ्के गौरिव सीदति ॥ विष्णु:- : राहुदर्शनदत्तं हि श्राद्धमाचन्द्रतारकम् । इदं चामानेन हेना या कार्य, न त्वनेन । आपद्यनग्नौ तीर्थ च चन्द्रसूर्यग्रहे तथा । इत्यादि अग्रिपक्रमेण स्नातगं, गौरजःस्नानादिकमपि कार्यम् । ॐ श्राद्धमिति । श्रादं तर्पणं च स्पर्श कार्यम् ॥. त्रिदशाः स्पर्शसमय तृप्यन्ति पितरस्तथा । । मनुष्यां मध्यकाल तु मोक्षकाले तु राक्षसाः ।। इति वासिष्ठात् । मस्येनापीति । यदि सङ्केपणापि सामग्रीसम्पादने सर्वस्य व्ययो भवति तदाऽपीत्यर्थः । विशिष्टे ब्राह्मणे प्रास सूर्येन्दुग्रहण ऽयने ।। जन्मसंग्रहपीडासु श्राद्धं कुर्वीत चेच्छया । इत्यत्र इच्छया चेति "श्रादं प्रति हार्विश्व"इसेतत्समाना थम् । अतथाफरणे प्रत्यवायमाह-पके' इत्यादि । मधुमः स्पेति । घृतस्य मानुर्य योध्यम् । तेन न पाफानुपपत्तिः । च 'अयं पिण्डः' इत्यत्र 'इदं घृतम् इति प्रयोग इत्यर्थः । 'होते राष्ट्रणा आदमोस्तु'इति ग्रहणकालीन-श्रोदतरं-मोजन वा ... 1 . 1- पानिपणम् । आगामी मनाप्रमथापिपा॥ (निामापरिनिमाद्रिमापादयः । अपराधस्तु एतद्विजातीनां पायाभाय द्रष्टगती- प्रादपत् । पामामाय मिजामीनामामादं पिर्शयते । पनि गुमन्नृगः । माको पदा सूर्ण प्रममे पर्यसभि । गाणा तु मा मोका तस्यां प्रासं प्रकल्पात् ॥ पृतेन भाजगदिमान्नं भूमी समुत्सृजत् ॥ नि पापपीगोकरीस्याह । पिज्ञानेश्वरोऽप्पाह-'परणे प्रादेभोगदापी दातुस्त्यभ्युदयः इति । मत के मृतक मुझे गृीते शशिभास्करे । मापापां हस्तिनभय न भूपः पुरुषो भवेत्॥ इस्पापस्तम्येन भोजननिपंधात् । अयं च निधः भा. भागहस्तिजापासाहपात् । मन परणनिमित्ता प्युदामार्यम् । सप गरछापापा थारभाजने यत्मापवितं रसाय "न भूपः पुगपो भवेत् "इते दोषमाम्पात् । अपरार्क- स्थिति । तुनाऽरविः । सा पाऽऽमहमश्रादपत्र का विधानात् । पाकामाचे इत्यस्य पत्र पासम्मवस्ताऽऽमप्रादमिति नापः, किन्तु पर पाको रिहितोऽपि फेनविदेतुना न.,सम्माति पत्र पादं न स्याम्पं, किंतु भाममादं फार्यमित्यर्थः । ग्रहणे, तु पाको न विरित इति न पाकश्रादमातिः । तेनेति । आम. पादे पापृतस्य मिश्रादे व नद्रव्यस्य दाना, धृतमिति तु यामोमपादपोः मनुरघृतपकपिण्डदानार्थम् । भोपतु- रिति । पिज्ञानेपरोऽपि मासपालनि भोगनार्थक शामिल पादेः प्रतिमन यथेष्टविनियोगोपटक्षणम् । श्रादभोपतुरिति । -

.
थाशीचे राहोगदपरामादन्यत्र सदापनिमित्तकाना स्मार्पणा
पमा "मॉग कमियो दमामा नि नागरिक
२९४ सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
श्राद्धेनैयामासंफ्रान्त्यादिनैमित्तिकानां सिद्धिः ।।दा.
शिकालभ्ययोरपि' इति कालादर्शक्तः।
अप्राशौचमध्येऽपि स्नानेभाडादि कार्यमेव ।
मृतके मृतके चैय न दोषो राहुदर्शने ।
तावदेव भवेच्छुद्धिर्यावन्मुक्तिर्न दृश्यते ॥
इति माधवीये वृद्धवसिष्ठोक्तेः ।
अस्मातकर्मपरित्यागो राहोरन्पन सूत।
इति ध्यानपादोक्तेश्च । कालादर्श आङ्गिरा-
सर्व वर्णाः सूतकेऽपि मृनके राहुदर्शने ।
स्नात्या श्राद्धं प्रफुरिन्दानं शाठ्ययियर्जितम् ॥
मदनपारिजातेऽप्येयम् । तेन
स्नानमानं प्रकुर्थीत दानश्राद्धविवर्जितम् ।
इति निर्मूलं यदन्तो गोडाः परास्ताः । इयं पशु
भस्य पादीयं प्रतिग्रहीतरित्यर्थः । तस्यैव "न भूयः पुरुषो भने"
इनि दोष इति । ग्रहणेति । देशकालायविशप,न तु तदियो ।
मायदेवति । ग्रहणविहितसकलगु इति शेषः । स्नानमात्र
नदेपथ्यात् । अत एवानुपदमियं प्रत्यादि। स्मारोति । एताद
परित्यागो.न तु निमित्तकानामि नननमरणनिमिन काशी
चमत्तानाधिकारः भविशेषण प्राणनिमित्तफर्म सामाग्ये ना
पन्द्रगर्यो नागाव तक मनर तथा ।
हल्यादिगिरिविष्नु स्नानानियोपना
माहिः पतय माना गाहोमादिनपरिकादिगोणका
भारला "मागायलकामो पन"पादित
।
-
नाति पारन् ।

No text on this page.

-
सटीकनिर्णयसिन्धुप्रथमपरिच्छेदे-
इति पदचिशम्मतात् । ग्रहणदिने धार्षिकादप्राप्ती
तु प्रयोगपारिजात गोमिला-
दर्श रविग्रहे पित्रोः प्रत्यान्दिकमुपस्थितम् ।
अन्ननासम्भये हेम्ना कुर्यादामेन वा सुतः ॥ इति ।
अन्न रविपितृसुतशब्दाः प्रदर्शनार्थाः, न्याय
साम्यात् । तेन चन्द्रग्रहणेऽपि सपिण्डादिधार्पिकमन्ना-
दिना तद्दिने एव कार्यमिति मदनपारिजाते व्या
ख्यातम् । पृथ्वीचन्द्रोदयेऽप्येयम् । तेन यानि-
आमश्राद्धं प्रकुर्वीत माससंवत्सराहते ।
अन्नेनैवाब्दिकं कुर्याद्रेग्ना वामेन न फचित ।
इति मरीचिलौगाक्ष्यादिवचनानि, तानि ग्रहणादि
नातिरिक्तविपयाणि । निर्णयामृतप्येवम् । यानि तु-
ग्रहणात्तु द्वितीयेऽहि रजोदोपात्तु पञ्चमे ।
ग्रस्तोदये यदा चन्द्र प्रत्यब्दे समुपस्थितम् ॥
'तदिने चोपयासः स्यात्प्रत्यब्दं तु परेऽहनि ।
'तथा-
ग्रस्तावेवास्तमानं तु रवीन्दू प्राप्नुतो पदि ।
प्रत्यदं तु तदा कार्य परेऽहन्येव सर्वदा ॥
चन्द्रसूर्योपरागे च तथा श्राद्धं परेऽहनि ।
इत्यादि घचनानि, तानि महावियन्धेपु काप्यनुः
पलम्मानिर्मूलानि, प्रत्युत पूर्वोक्तनिपन्धेषु तदिन एप
आदमुक्तमिस्पलम् ।
दानत्वात् ' सदरः । श्रादं च दियाभाजनमकृत्वा फाप न
व भागनं हत्या ! पादारमा तदिनभोजननिषधस्पहापिनि
पत्यूदं भए । तर्पणं तु क्यानित्यतर्पणवदिति
सम्प्रदाया।

- पाणनिपणम् । पणादिममदिनपनि रामगोपालापागमदीक्षामा नियामपन्द्रिका शानाण- ORAपारम्म पुर्याद्रहणे चन्द्रायो। प्राणामाऽपि देवेशि कासः ससदिनापधि ।। रस्नमागर- पतीविधुपामे तन्तुदामनपर्वणि ।' मन्मदीक्षा प्रणो मामादी शोषपेत् ।। मन्मादीनि । आदिना पुरपयादिमाः सती इ. स्यादि । भातर मतमी न तु निपित्तत्व । तेन पुसदकरणेऽपि मदोपः । तुलादिमहादानादारपि प्राणस्याहत्यमेन निमि- परवमिन्यूयम् । मनियति । परिवारोपणदपनारोपणकाळपोः। मन्प्रदक्षिामन्त्रोपदेशः। महादीक्षा सपा दीक्षा उपदेशस्तथा परः। पुणे पुगे ए कप उपदेशः कसौ युगे । . -- इयुक्तः। पन्द्रसूर्यग्रहे ती सिदोरे शिवालये। मन्त्रपारकपनमुपदेशः स रम्पत ॥ इत्युपदेशरापम् । गुलाभे तु मन्त्रशाग्ने- गुरोरमारे विमेन्द्र मन्त्राणमुगते । कृष्णपक्षे प्रयोदशा दक्षिणामूर्तिसनियो । वाटप (२)मन लिरुप स्थापयीत तदननः । सारसग्दादि नैवे स्थापयीन सतः शिव ॥ ताटप समालोच्य पठेदशोचरं शतम् । पर होतो मन्त्रद्रोपि विशिष्यते ॥ (१) 'वगन नी महापादिक तथा' इतिजविणाः। । (२)म-प्राधमत्रम् ।

नुत्पर्य पनि दयम् । निशाकरे इति । दिवाकराhि mart . ." -- मानारतमन्द्रादीपर्वात् । चन्द्रग्रहं रियति । निमापी सटीकनिणर्पसिन्धुप्रधमपरिच्छेदे- अब सूर्यग्रहणमेष मुख्यम् । सूर्यग्रहणकाले तु नान्यदन्वेपितं भवेत् । सूर्यग्रहणकालन समो नान्यः कदाचन ॥ . ने मासतिथिवारादिशोधनं सूर्यपर्वणि । इति तत्रैष कालोत्तरवचनात् । *चन्द्रग्रहे तु या दीक्षा या दीक्षा व्रतचारिगाम् । 'वनस्थस्यं च या दीक्षा दारिद्रयं सप्तजन्मसु॥ इति तत्रैव पोगिनीतन्त्रे निषेधाच ॥ "ग्रहणे च जन्मराश्यादौ निपिद्धम् । तदुक्तं ज्योतिष- त्रिपदशाऽऽयोपगतं नराणां शुभमदं स्याद्रहणं रवीन्यो। मिसानन्देपुषु मध्यमं स्था- सपेप्यनिष्टं कथितं मुनीन्द्रः।। इति । आया-एकादश, नन्दा-नय, इपुःपञ्च दनरत्ने गर्ग:- जन्मसप्ताष्टरिफाइदशमस्थेनिशाफरे । ष्टोऽरिष्टपदो राष्टुर्जन्मचे निधनेऽपि च ॥ सिन्दादश, अनव, नियन=सप्तप्रतारा । पृथ्वीचन्द्रोदये विष्णुधर्मे- पक्षप्रगतो राहगंमते शशिभास्करी । तत्रातानां भवेत्पीडा ये नराः शान्तिजिता ॥ गुरो भाविता दोपाः प्रायेण तु कलौ युगे। एवं गृहीने मन्त्रस्य सिदिभवति पार्वति ॥ इति । मुरम्पमिति। स्नग्रादीमापा मारत्यार्थमिदम् । जम्मा म.

অংগন। • কম বাস- না না বাধি শোঁ শাখা। নষ্ট না ৰীমা শা রাশি। # ন দ ম গ ইৰানী খ্য। ঘামান এ মিলিমাযগান যুগৰ বাখ বিষ্টন স্কুৱা মণব থানি। graখা ই স ব্যয় না । এলন মামুলি বসিয়াম। শখেরখানাস প ঋণ। বাথ বান্ধায় ঃ। মামী বা पप राजपाप नक्षत्रे स्वभानुकारते । গেম গুয়ােহা স্বলে বাথ নিই । থে লৱশমুমিনমিন না টয়া বেশমু। মামধাধনাঘষাঘা ব্যাসবাব- মাথা ঘেরা বনাথ থানঃ। বন দিন বা দাদিক শম। অধ্যায় নিষাঘায না মিথ। ফয এ ব্যানা যা থ শামিল। पन्द्रमहेतु रूपप पिम्पं दधात्सदक्षिणम् । पति राणे ग्राणे - যাঁ রে এ এ বা মলয়াৰ। যাণ যেমূ। ফায় বাণ । বিশৰ না, যশোর থষ্ট ঘানুযাৰ। গৰখনৰথমে। মধৱম্বৰষযময়ুয়াবিধিঃ होम कुर्यास्पपवेन वपमन्त्रान् जपेरापी: । इति । মাে=াগাংনয়াৰি, শীঘবাধিৰণৰ রাঃ। বাঘাইহাক। যুৱ ৰাই-ফীঘামায়। * । *

.
सटीकनिर्णयसिन्धुपयमपरिच्छेदे-
नागं रुक्ममयं सूर्यग्रहे पिम्यं च हेमजम ।।
तुरगारथगोभूमितिलसर्पिश्च कायनम् ॥
कालायियेऽपि-
सुवर्णनिर्मितं नागं सतिलं कांस्पभाजनम् ।
सदक्षिणं सपखं च ग्रामणाय नियेदयेत् ॥
सौवर्ण राजा याऽपि पिम्यं कृत्या स्पशक्तितः।
उपरागभवलंशच्छिदे विप्राय कल्पपेत् ॥
मन्त्रस्तु-
तमोमय महाभीम सोमबपिमर्दन ।
हेमताराप्रदानेन मम शान्तिमदो भय ॥
पिधुन्तुद नमस्तुभ्यं मिहिकानन्दनाच्युत ।
दाननानेन नागस्य रक्ष मा धजामात् ॥ इति
अशान्तिरप्युफा हेमाद्री मास्ये-
यस्प राशि ममामाच पाणमम्मयः।
स्नानं तस्य प्रवक्ष्यामि मन्त्रीपधिमशितम् ॥
पन्द्रोपरागं सम्प्राप्य त्या ग्राहाणयाचनम् ।
मंग पतुरी विमान आलमारपालपन॥
पूर्वमेयोपरागण ममानीपोपधादिकम् ।
पापेशरा शम्मानप्रणामलिलाविता |
गजायरतापसमीकममा हदगोला।
राधारमशान मृदमानीय निविपत् ।।
रद्वति । गनादेदनिमामाच्या पापागम् । रापारि
जातोपरान दान मारिमारिदान
लिया । गुरमरणपत्रिकाया-
भयानर मन परगनियो ।
यदी तिः ॥
समस्या वापिस

प्राणनिरूपणम् ।
पथ पमरान पायक पमपाकरम् ।
रोपन पराई में मापादनम् ॥
भूमिफटिकीपांग्युमिनमर्पपगुन्गुस्लान् ।
मधु देपदान विष्णुका रीम् ॥
पली मदयाप निवास्नियमेष
जनं नवशरिपन्दनम् ।।
एमाम विनिक्षिप फुभिणापाहरपुरान् ।
मय ममुद्रा मतितार्णनि जलदा नदाः ॥
आपान्तु पलमानरप दुरितक्षपकारफाः ।
hrs
मरो देय आदित्यानां प्रभुमतः ॥
सानपनः शमो प्रहपीदा पोहतु।
मुष प. सर्पदधानां महानिरमिततिः ।
चन्द्रोपरागसम्भूताममिः पीडा पपोहतु ।
पार्मिमाक्षी लोकानां धमों महिषवाहनः ।।
एमबद्रोपरागोरपा प्रहपीडां पाहतु।
रोगणाधिपः साक्षालाशनसमप्रभः ।।
सहारतोऽतिमामा ग्रहपीहां व्यपाहतु।
नागपशपरो देषः सदा मकरयाहनः ।।
सजलाधिपतिर्देवो ग्रहपीडा पोहतु।
प्रारूपो हिलोकानां सदा कृष्णमृगपिपः॥
पायुपन्द्रोपरागारमा प्रहपीडा पोहतु।
पोऽसौ निधिपरियः पशूलगदाधरः॥
पन्द्रोपरागकापं पनदोऽत्र व्यपोहतु।
पोऽसापिन्द्रधरी देवः पिनाकी एपवाहनः ।
पन्द्रोपरागपापानि स नाशपतु कर
लोपये पानि भूतानि स्पापराणि पराणि च
চবিতে ছর মগ্ন থানক।

1
३०२ सटीकनिर्णयसिन्धुपमा परिच्छेदे-
एवमायाहये देवान्मन्त्रैरभिश्च वारुणैः ॥
एतानेव तथा मन्त्रान्स्वर्णपट्टे पिलेखयेत् ।
ताम्रपोऽध वाऽऽलिरुप नयबस्ने तथैव च ॥
मस्तके यजमानस्य निदध्युस्ते द्विजोत्तमाः ।
फलशान् द्रव्यंसंयुक्तानानारूपसमन्वितान् ।
गृहीत्या स्नापपेद् गूढ़ भद्रपीठोपरि स्थितम् ।
पूर्वरेव तु मन्त्रैश्च यजमानं द्विजोत्तमाः।
अभिषेकं ततः कुर्यान्मन्त्रैर्वारुणमुक्तकैः ।
आचार्यमर्चयेत्पश्चात्स्वर्णपदं निवेदयेत् ।।
आचार्षदक्षिणां दद्यानोदानं च स्वशक्तितः ।
होमं याऽपि प्रकुर्वीत तिलाहृतिभिस्तथा ।।
दानं च शक्तितो दद्याद्यदीच्छेदात्मनो हितम् ।
सूर्यग्रहे सूर्यनामयुक्तान्मन्त्रांश्च कर्तियेत् ॥
अनेन विधिना यस्तु ग्रहणे स्नानमाचरेत् । ।
न तस्य ग्रहणे दोपः कदाचिदपि जायते ॥
इति ग्रहणशान्तिः।।
भार्गवानदीपिकायां ब्रह्मसिद्धान्ते-
सधैः पटस्थितं वीक्ष्यं खस्थं तैलाभ्युदर्पणैः ।
ग्रहणं गुर्विणी जातु न पश्येत पदं विना ॥
सधा मङ्गलकृत्येपु विधिविशेषो हेमाद्री-
प्रयोदश्यादितो पर्य दिनानां नयकं ध्रुवम् ।
मारल्येषु समस्तेषु ग्रहणे चन्द्रसूर्यपोः ॥
प्रकारान्तरं तनयोक्तम्-
बादश्यादिततीपान्तो पेध इन्दुग्रहे स्मृतः ।
एकादश्यादिकः सौरे चतुयन्तः प्रकीर्तितः ॥
इदं प पूर्णमासे यह खंण्डग्रहे तयोः' इति ।
मिति तदुक्तं दीपिका-"खण्डग्रहे स्पेतयोः प्रारूप

-
महानिरूपणम् ।
श्रेयोक्ताद मास्ने मिदिन पूर्वम्' इति नारदेन
घस्तास्ते विशेषाप्रताभिसग्रहणपरम् । पोतिर्मि-
पन्ध पपन:-
আগাম বাথরকন্তু অনুগল্প।
यावर रषिणा भुश्या मुफ भं दग्धकाष्ठयन् ।।
अन्पानि पानेपादिमण्डलानि तत्पलं गर्षिकारा-
दिफलंप देयशेभ्यो शेयम् । पुरशरणपन्द्रिकापाम् -
पन्द्रसोपरागेप स्नात्या प्राममानसः ।
REAशादिपोक्षपर्यन्तं जन्म ममाहितः ।
न्याय दिनं मया प्राणदिन नियति मारने इनि। 'प्रस्तो-
दये तूतरं रिदिनम् इति केचित् । अग्निपादीनिम्नपधारणपा-
पपदाणि । अापक्षांना शान्नयो राजभिः कारणीपा ।
भामेपी फारपरछान्ति शान्ति पुर्यात पाणीम् ।
वापी घ तथा कुर्मान्माहेन्द्री तर कारयेत् ।।
इति कारयापनो राजभिस्तदितरश नाटीदीपवारणाप
स्नानादि कार्यम् ।
महपरिपीदिननादीनप्रदीपसपनाय ।
सह शतपुष्पैः स्नायाफलिनीनन्दनोशी ।।
ताम्रपा तिलः पूर्ण पूर्ण Enपिप !
मारकरण दशाम दोपशान्तये ॥
भोपरि निहित रह नानीमपरित दशात् ।
. नास्पादिदोपशप मिजाय दोषाफामहणे ।।
पादिवाणाद। गन्द्रमर्शपराग ति।
पदा पुरुषोदक रनारा मुषिः पूर्वमुपोपिना।
वि पाठाराव ओपवासानन्तरं नाभिपात्रोदके पिता पनु-
पर्वत पर्शादीनि तय मापदपे प्रातास्ते पन पुरवल।
1

No text on this page.

. प्रहणनिरूपणम् । मनियादी कुरक्षेत्रे न भूपः पुगपो भवेत् । तथाऽपि मनसः शुध्ध प्रापधि समाचरेत् ।। nageमय अगदिन्दन समन्वितम् । संप्रेण या पाच अपेक्षा लक्षसप्तकम्।। यापीपसमागादिखननर्षिरजेदनम् ॥ इति । एरष- पहिनापन्गि फर्मणा मारणा धनम् । तस्पोन्मर्गेण शुद्धयन्नि दानेन तपसैव च ॥ इति मनूशंसन्सगोतरं झेपमिति दिक । प्रहणान्त. रितस्प पूर्यसंकल्पितपस्य देगुण्यं भवाति शियः । पटन्ति प प्रामवत- अन्वेषां तु- . पद्गुणं पाप्टगुणितं पपासंख्य दिनातयः । पाखीणां तु विज्ञेयरनेपामेव समो नमः ।। पं वर्णमाश्रितः शुदलग्नपस्तस्य कीर्तितः । इरपपिएष्यम् । पपदा विहीन सप स्पाद् दिगुणी जा । इति मन्त्रशास्रं तु भरातपरम् । ततत्सत्याम्नायः मागापरपापम् । ऐन्दपंपान्द्रायणं, मानापसारकम् । पग्रोक्त पत्र का नीतामिह पानकनाशनम् । भामापसेन कृष्ण शोधयेगान संशयः॥ इति रचनात् । तदुभयोत्तरं स कार्यम्, अप या तदुमपोचरं स. सलसगापत्र जपः। ममप्य भोज पैदिक्षान् शतं साप्रमतन्दितः । इत्युतरार्दम् । पाप्पाचफरणे त विमेभ्यो देपमित्याह-एतो- ति । ग्रहणमोमनेस्पतदेव मायधिस "न भूयः पुरुषो भ.

परीमिगmagranfirotamana Entrust गिरपिन ! meifer गुण ॥ दशांग Arvi Timi महानतम् ॥ पत्र गEिTTI मनिहारतुमा आतु:-"प्रा. निभिगमन funnn Miaminांति:- पनि ननिमि arisia- ग्नान दाना प्रादमन गरने। मगंगानगांगरे । সি শালগাথু গিন্নালালাগান स्वोपन निमियमा मामी लक्षणा स्थानन मेवामानशादीमा जन्मममाटेगादिनि বিঃদালানা নানগাল্লা নাসিকা:"সি। কল तारयाद-दर्शनशन्दन पाशुपज्ञानं गृहने, न ज्ञानमा प्रम् । अक्षतस्प निमिरास्वाममपानिमित्तत्यमाहिय सानलामा दानपदयापः । मेन पाचपघीयोग्यः কালঃ থুথঃ। যা ব ময়নানগনগণাগুণানন্নাম पन्याराहित्यम् । न मेघच्छने योग्यताऽभावान स्ना. नादि' इति । निर्णामृतेऽवम् । तदेतत्तुच्छम् । यदि पाचपज्ञानं निमित्तं स्मात्तदा सर्पग्रहो पदा राम्री दिया चन्द्रग्रहस्तथा । तन स्नानं न कुर्वीत दद्यादानं न च कचित् ।। इति याक्यं व्यर्थ स्यात् । चाक्षुषज्ञानाभायन प्राप येत्" इत्युक्तः । शीति । राहुदर्शन इत्यस्य कृदभिहितन्पा येन दृश्यमागे राहावित्यर्थः। तेलि । "दृष्ट्वा स्नाया३" "मुक्ति दृष्ट्वा त मुजी" स्यादौ च नानादिकई गतस्यैव दर्शनस्य धातु सम्बन्धाधिकारविहितवत्वामस्ययाविशेषणावतीसा स्नानादावष्य । ।

३०७
प्राणनिरूपणाम् ।
भाया I जाकरपार
नियम पदं प्रतारम् ।
रविषम्न मारतानन्तरं रात्रिदिशामहणादिगि याच्य.
म सपए प्रहपरत्येऽपिफरणावापोगातिमिरापरत्वे
पनिमिरास्नानदानादेरस्तात्मागाभापापः ।
भधाति राम्रिदिने उणे कसा बर्दघीतिगत
अपि ARE ORIENमन्त्रलिजाभावात् नानिमिसरचे
ऽधिकरणले पाऽन्पमयुगलानापभावाशपिंप
नक्षतोद्यन्तमादिपं नारसं पन्तं कदापन ।
नोपरन चारिस्थं न मध्य नमसोगतम् ।।
इति मनुषधन पापेन, टोऽरिषदो राहुः इत्या-
दि। न बाघ विहित दर्शने निषेधापत्तियापर्युद.
सनीपताऽपि न युफति पापम् । दर्शनस्प निमित्तस्या-
नुषादेन विषेपवाभावात् । एतच्चाने पक्षपामः ।
।
स्वयः । भन्पपा दर्शनापगमादौ स्नानापचेरिति भाषः । दर्शनो.
पपान निशे एकरपापि फर्मणस्तस्फाले कर्तुशवपत्यायोग्यतानिये-
दामिति । सारनाऽपि न पर्ण परिवारान् । सेति ।
"तले पपसि दानपनि सा देवी"इनि भुतो, गुणीभूत
पपस्त उदार्थः । ताशेति । देवीपादाविपेन
मात्राणिकदेरणासंबन्धिान पागे नियोगलामापपोलाभः, न
सिर तपा शिशिरतारा: । ननु भन्पनिमित्तानानादि
भीषपनि निपल्यापादिस्पा मार-फि पेप्ति । पाये।
सेनि। उपरोक्षणस्पासिदे । विधेपत्येति । येन "RT
स्पिा"इस्पारपानीपोषीपादिपिपिने मत दर्शनापपिनाविपश्य
रागमालगोपरत्व पापदेव तु नेसः । ननु-
: एमाराममुपायर राई सास नरः ।
पुष्पनामोति का पलाना विधान

1०८ मटीकनिर्णमधुमशमरिसोदे- पार घा दर्शनानि नानविधी परि- मद्धप्रियागरो । अस्तु मानयियानन मेकोष इति चना मुक्ति हवा ततालागा' इगि मुक्तिनानेऽपि घानुपानस्य निमित्यापत्तः । अस्तु किं नदिछनमिति चेत् । न, मत्ताने नयोः परेमदो दृष्ट्वाऽभ्ययाधुचिः । दति दर्शनोत्तरं भाजविधानादन्यस्य पूर्वधकाल হয় বাবান ম্যানালগালিঃ। মানুষ सुतरां पायच्चक्षुःशप्त्युपत्रासमसाश्च । अयामलोलुप- मया तत्र ज्ञानमानं वियाने । नामपि मिस बेन इश धाक्या उपनामदर्शनोभयपूर्वकस्नानश्राद्धे विधाय तापपुः परफलमबन्धो बोधनीया, न नुपनामदर्शनयानाशफलमवन्धः । যন্ত্র বস্তু নানা দাশমন। ন্যায় वफलवादात्या विधिरस्ता माप-प्रत्यवति । विरुद्वेति। दर्शनस्य विषौ तत्र स्नानादिविधौ च दर्शनस्य उपादेपत्तविषेपत्य गुणत्वानि त्रीणि उद्देश्यन्वानुवादस्वमुख्यानि श्रीणि इति विरुदै सर्थः । यथा "वाजयन साराकामो यो।"इत्यत्र वाजपेयेन पागं कुर्षात यागेन स्याराज्यं मगदपदिसमाशयप यहादे. यस्तविशेषलगुणतानि उद्दे३१वानुवादसमुहगत्वामीति विरुद्ध निकट्यापादितम् । तदुक्तं माधवन- उपादेपावधेयत्वगुणवारूयं त्रिकं पा उद्देश्यानूक्तिमुख्यत्व त्रिकं तप गुण प्रति ) इति । सदिति कार्य तन्त्रेण समदर्शन विधेयम् । सन विरुद्धांत्रिकद्वपम्, अनुवादस्वानुपगयात, "eोsष्टिषद"हात "जोपरकम्" इत्यादि च रागमासणनिषेधपरम् । म पनौपरक पेदक तपा, रिप्रदेविषयमा

tort
meerurt
.ining Entrior
mrnt at the
+-+rner-titin.ririter Ranit
tiriti it, Parwant taim
--
fetimmiticientiretri
mirememlatainment KRRIMER
Preet criita: TETTE.
Entribari RIT INR
refer together.
Primantrit rasini Remix
Ratin rinient TRAIN citittee
rigranit pat AREATHE.
Priti ARRHEarnaithititin.
print MITRARIESindiaRIRAre.
writincienाप । मामानी सविधानामा ।
neोप समान , भानु
ARREARTHEATREETमननपुEARRARI.
IAS H
शाच माEिERIAL
FIRikrisis माधमनी नपर.
म. परंगुम्पायन प्रापं, पुस्पा.
ali Trimmitalion साम् II.
Parelimani ममादिना दर्शन नानादि सभापति पार
ortinाविना पानी डा.

मटी निर्गमिथुप्रयापरिक- शप गतिः। शेषमविशेषणम्याद पहेका पाद- पियक्षपात: मिदानमायानुयादव मन स्थम् । अल्पायनादेव्यग्रहव्यात्या या दर्शनस्पाय घन्यम् । न घोक्तयोग्यताऽपि माया दर्शनासरं मेघच्छन्न योग्यतामायापत्या दानायभायापतेः । अनेन तत्तवायच्दन ज्योतिशास्रायत्यमेय योग्यता । . किंच- रजसो दर्शने नारी विरामशुचिर्भयता इत्ययाप्पन्धस्त्रीणामा शौचामावसः। दिसाधारण्या यधिकरणस्यापि दर्शनस्य निमित्तारच्छेदकलेना- वयाचन्द्रस्योपरागः पस्मिन् देशे पारकर्मपर्याप्त चापमानयोग्यः सतदेशे तावत्कर्मसु निमित्तमिति निष्कर्षः । देशलाभश्च "सूर्यग्रहो पदा रानी"इयादिद्वापानरस्यपर्युदामाद, द्वापानरम्यान प्रति तपो. द्रष्टुं योग्यतात् । प्रतिमूक्ष्मनपाउनादेश्यं तु न निमित्तमपोपवाद । रात्रौ पूर्वप्रहः स्पादिवा चन्द्रग्रहस्तथा । नादेश्यमुभय राझे पत्र मूक्ष्मतमं भवेत् ।। इति गणकः पाठाच । तस्य च शास्त्रको मानमानुष्ठानमपी- ज, कालच ताश न तु संक्रान्ताविव पूर्वापरकालः । तयार पाशुपज्ञानयोऽल्पकालीनेऽपि ग्रहणे स्नानदानादि स्नानपेर वा यापक शस्पं सावरकुद | मानमेव हि ग्रहणं निमित्तं न स्वती मावि वेति वक्तुं पातपमिति निष्कर्षः । उद्देश्य ग्रहणम् । अविवक्षया चाक्षुषसस्येत्यादिः । *ज्ञानमाप्रेति । पुदुक्तं चाशुपानयोग्य इति शासनो ज्ञानमामो पार्थः । इदानी अपमानयोपचाक्षुपलानमतियन्धकराहित्यरूपा तोपता दूधपति- न घेति । पं पोपतामा-सेनेति । 'आशोधाभापति मापि रजोदर्शनस्याशौचाहवापरया ATRIसम्मवाद । पदि तु मावासी सहाहापि तुपैर पीस परिणम् । 'पग मागोम-शानो शधिकारों का हामा माना जानाभावात् । पर्ष दर्शनो गिम पापोनि, तदपि प्रतिशामा. रम् 16फिस प्रातारने पोपरग्दो राम्परहरंतुषिः । ইয়াঘাবধা। বাঃযথা- पागे स्नानमिदः । मनु मुगिस्नान वानीप. दरपणास । तपा प श्रीमपि विपिसमाधी रिन्यो । तदा 'रष्ट नापास्यपापि दिपाल एए । 'रष्टा स्नापाव' यादी सुकमुनिकमायनेय, नर नाप पापीयत्तादिति भारा। शानोतरापमानातरम् । न ज्ञान काटा पासमानकाले । पापमानास्पाधिकारसमादकरा. दिन भारः । ज्ञानाभापात्मनाभावापान्धा- देरपिसारः शनोत्तरमिनि । योग्यताशाजातस्य सह- मिस्र दानादिमयोगात्रोपगमादित्याश: 1 प्रतिज्ञामान. मिति । मानपाप माररासन निपम्यो, न सर्व विधी- पो, भाषामद | या पापादीनामारपसेन दासम्भवेऽपि पारनेर नैमिति के शिकारो दुवाः । नवपाहा. पापा मारकाविपियापधारेऽपि अधिकारः स्यात् । गरपाद । कर्मपपोगविषयमपोम्मे हि पपाक्तिपापरिपप. सम्पयामिदनपा कर्मानुरोधेन कपशपेपु देशकालक.. कस्बयाणरामवादिपु पपा पा विपन्नतरामदनपा वारशेपु मा. पानविविभिदेवापु, मध्यपपिमिदायां विधायी पनपेगासो दर्शननिपम इति मपति पपारारपुपारविषयः । तस्मादम्पादेस्तर हामायेऽपि स्नानं दुरिमिति मारः। एतदर्शनाप स्नाने समुत्प दूपणमुक्तम् । दानी रस्तुतस्तस्पागलमेर म मगरतीरपाह-कि पति।

No text on this page.

প। जोमनि मामामामाक्षेपेष दोपतुल्य हो मे पूर्णानि । पदि शानबाग पदं भूत, HTETTITो विचार रवि भूगत पेप. पम् । शान | 'मंकानो साया' Treदियहि । अनस्यादेश नारदपयिमोप विषक्षातो पापपमेदोऽपि । अस्तुत प्रह- मिमिमिति पत् । प्रसास्तोमरं स्नाना विटिश पापामेदार । नयापेस्पपिनि. त् 'पापाजगोचरे' ति पमनेन सिपात् । सप स्पत्यमाप प्रस्नालेऽपि रात ! पा-टेनिर्धादितिान का नापारिकर पु न'ऐ राइपादो, टे इति प्रणादिनि पेन् । भप्राः-टे इति। "प प भारन भाषराणम्" म्० २-1-३७)ति एरेण मममी | सानहरभारलाभाराविषयकभावानरापेक्षा तप निपिनसन लक्षणस्यात् । सरस्वभावलायो हानरपो भागो दर्शनेन सा । पया "पप इरिनिरुतं पधाइ पन्द्रपा मापदेवि"इत्पादौ निभान्देन भतिमात्रम् । अमलाप हरिपो- মিলীবাবা। বলা। মনমুন सम्पन्नपानुरोपेन गुणसूने मातिपदिक सस्या भदोपवाद । मातिपदिकार्थानुरोपेन सपा एवारपागे सस्पा पासाघुना. पाशारनीयज्ञान इयरभिधपणा "पापानालोपने" "पद दर्शनानि"इति भयोगा ! या कमक्षणाऽपि । पान पर भेद:-"कान्ती नापा"इस्पादीनिमिषाला "रो मापा"इस्पादौ तु साणमहिम्ननि । दर्शनविशेषण- तपा निपिसान्तारं आने-स्पिति सिधादिति । पोपमान निमिधापदफन्यस्यायेदितवान् ।

--
महानि पनि
मिश दर्शनाविनुपात ! -
शिम मिnिzarafafnera
मारगर नावति । अदना
गाने नागानाDIT I amir irati.
from: I amin ARE दशा
निािाि । IIT मनादो
प्राविधि: air ! TERATHIMITATr
पpिaraanti, कांगमा दर्शने नि
पित्तामा स्नानमाविधि: । RT OFमानम्प प्रधान
स्य धामी नाशिः,
नानिमिन मनि
स्मानमिरपानगावात । ननिधी मनि
inमितपस्नानविधिः । न प प्रधाना
नम्नागि
पदर्शनपिभिः । कार मे पो
पपिपवियोमगमन नियममाप्या बाप.
भेदैन । मानायाययिनि निधारणमामी । इपिए
" सायाद"इम्यादी दानाप मामालम्य दापति-
मानस्पोनि । नवस्तु वा स्नाया: पाटी दर्शनविशि
मानविधिः "एतस्यैव पारवतीयांसोममाम कृत्वाति
विशिष्टविधिवदिति चंन । "पारवतीयममिष्टोमसार कृत्वा"
इत्यादी सविसमास्तमत्त्वा तदुत्तरक्रियाकरणाशक्यतयैव वि.
विविधिः, इह तु कचिदपि प्रा लायवाय न तविधिः । भो
हिन विधायक, स्नात्यादेः परस्य लिडादेस्तदर्थविधान एवं
पव्यापुनस्वमिति विशेषात् । अधिकार इत्यादि । स्नानापपि.
फारिणः सिदस्प दर्शनाधिकारसिद्धिः तस्य स्नाधायात्वावर
नाप मधानाधिकारिकत्वाद्दर्शनाधिकारिणय स्नानाधिकार:
सिद्धिः तस्य दर्शननिमित्तकत्वात् । एवमान दर्शने प्रयोग

पनि।
पE INTrriyaविशी गाय AREI
VITAममपि नगरपात निमित!
Rधानाने मानदेय । ननु मौत
नगाभा पुग्मगिरिभिरारतिyि.
HT. गुपेशे निषिमोर मान रिपाप मापदया
पनि शेयार ! नपा निपिलर पाणी
यो म मरितिकागो विशनान् । सान स्वपिनलया ।
सपा पपानिमानयोग्य प्रापं निमिप धर्मनायाए
समिपि पुरसमापन सामान्य नाम पुया दर्शन.
भक्तिानि न मयुनोनिरोधः, नापि पुरते: । शाशीपापातपाः
भावासानिमिप निपिनतर्भाग । मन पर
न विधिः, नापभिकारस्य । भधिकारो हि कई तक
फला विषेपपरिधानपरिकोज करेन मदाक्षिप्तया:
मशनरपान परिपाप दर्शनगन्या-त्या.
निनिरूपिपरन् । ननु विशानानिद्वितम्प दर्शनापा-
गरपानरूपणनानुदिनापागाइ प्राणदर्शनं नानादित पनि
निपिरासत
पापापेर पानां न दर्शन ।
निपना, मदेव पास भापति तथास्तु । भन्या "मा.
एची राहनारफा: नि निधान निपालकानां शियानां
নানাবনাথ, অংক ১ খুব নিষাৰ বসন্যরা
निमियान्तरेणासुपर्दामारास्नानादेरभागः, अरक्त च नि.
धानिकपनपत्यापपरिहारस्पोपापासन तदर्षनपा-
पन्द्रसूर्यप्रद नापात् मनके एनसे नया !
हदि सानादिविधानं पुरापानादिनिमित्तामापषितरि-

सरीकनिर्णयागिन्धुप्रथमपरिच्छेदे- न कालनियमः सेतो समुद्रस्नानफर्मणि । सनिधि सप- पिप्पलादसमुत्पते कृत्ये लोकभारे । पापाणो मया दरा आहारा प्रकल्प्यताम् ।। इति पापाणं प्रक्षिप्त- विश्याची पगाची पविश्ययोने पिया पते । साvिi मे देश मागरे रुगणाम्भसि ॥ नमस्ते विषगुताय नमो विष्णो अपांपते । नमो जलशिम्पाय नदीनां पतये नमः ।। गमामागदापार गागदाधर । देय देहि ममानुशता नीतिगणे॥ बितायातकमीशानं नमो यिमुपागनिम्। गावि मदेश गागरे ठरणागि ॥ अप्रिय योनिानिलादेही संतांचा विष्णु नागिः । पसायन्मापा मगर नायगा पनि नदीनाम् ।। पनि मारतो.मामापरि विपिनाया- मनाशी मथान श्रीमान गरा। मप्रधान गृहाणामहार॥ दया गया मागोयामा पिनाद निकल नाraril पमिट नामदन परानामपानम् ॥ सामान कामना बन गणं गायमारना।

गमुलामनिरूपणम्। सापक सुग्रीयं नाथा। पपदं परभंगरगं तथा ॥ रामं पसमां मीना ५ पास्पिनीम् । TAIT नतिजा नलप विशेषतः ॥ भास्तम्पपर्णत परिश्मिणरापरम् । सपा न तोपेन कृषिपाभिगच्छतु ॥ इति । इति श्रीमीमांमानारापणभदररिगनुरामफ. भरात्मदिनपरभारानुजकमलाकरभ- पहने निर्णयसिन्धी मधमः परि- द: समासः॥ गुणररोभमनायपिनासका- पिफनभस्प सिनेमिफातियो। गुग्गुरारलिग्वालपमूनानि स्मयनिर्णयसिन्धुटिपणम् ॥१॥ हुनभुरविभपन्द्रसमागता- धिरनभस्प सिनामिकातियो । मपमनिर्णयसिन्धुपरिविदा विपरणं परिसल्लघुमुलजिन् ॥ २॥ इति प्रपमस्य पृत्तिः ॥

३२२ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेद- चने मासि जगमा ससज प्रथमेऽहनि । शुलपक्षे समग्रं तु तदा सूर्योदये सति ॥ इति हमाद्री ब्रामोक्तः । दिनदये तदद्याप्तापव्याप्तीक था पूघ । तदुक्तं ज्योतिर्निपन्धे- शकवत्सरभूपमन्त्रिणां रसधान्येश्वरमेघपतीनाम् । भवणास्पठनाच वै नृणां शुभतां यात्यशुभं सह मिया ॥ चैत्रे मासि महाबाहो पुण्या या प्रतिपत्परा । तस्यां वै निम्बपत्राणि माश्य संशृणुयातिथिम् ।। तम (१)यष्टीप्रवेशः कार्य: । उपरिचरवनुकथायाम- यष्टिं च बैणवीं तस्मै ददौ प्रनिपूदनः । इष्टप्रदानमुद्दिश्य शिष्टानो मतिपालनीम् ॥ तमः शक्रस्प पूनार्य भूमी भूमिपतिस्तदा । प्रवेश कारयामास गते संवत्सरे सदा ।। ततः प्रमृति घाधापि यष्टेः क्षितिपसत्तमः । मवेशः क्रियते राजन् यया तेन प्रवर्तितः ।। अपरेगुस्ततस्तस्याः क्रियते तूग्छयो नृपः। असनायाः पिटकॅर्गन्धेर्माल्यैव भूपणैः । मारपदामपरिक्षिामा विधिवत् क्रियतेऽपि च । इति भारतात् । पिटकः काष्ठादिरचितपामभेदः । अव्याप्तापितिताऽमावास्यासचापि संकरा माता 'प्रातः संकल्पयेत् इति घायपात्, सल्पवयनाथ मनिपरसंकीर्ष नम् । भापायमाकल्यस्य प्रयोगाविषपत्ये संफरपरिपपराद । फेपिनु तनोऽप्युपः कालः प्रातः 'सायनित यकारी स्यान'इति श्रुनिस्यारुपाने पेदभाप्ये गर्योदपारमागारमा गतामपि गावातदोषाणामुगायकम्यो, मीमामा पुरा (१) गोहापानिपत पुरत पाट।

এমনিবে। ই ৪ মিলিমি যা ধাধা গ} সি ঘুণ। লাখপণি মুখ গ)। নাৰসায়ান। এদিন । খ। বলা বা ইং । খুবিধে থালা মলিবাবা । যন দূতাবী। রাব খাজা মথা মাথা। সবাই চায় বা গণধান্ত বুনন । থমথামাৰ নাথাপি শুনুন। মি মাছ। বিদ্রেমা। বাবু গা মাগী প্রধান সহাথ শর নিবিগার গান ঘমাংশ: ফখ নি কবি। নির্ব- অামামা বামনাস গ্য। গােবিনামিংঘাথানান্মনানগায়ে पमहत: गुमास्तादाविप मलमास एवं कार्य इति এর সানী পর হালধী মানববাশা- * সনদে গুণানুষ্ঠান। নাৰ 3 গুণ- मपदिको निपैद' पप नियमविपित्वानुषःकालस्यापि मात. পৰাষৰথমাধ। অক্ষীয় মাস বং লিখিত্তা ন भाषस्यति सरूपान्या: । निपिसापादित (पा दिगदपेदापमा पशुपतिपत मा पूर्वस्मिन् दिने पोपारस शायदा दिनदयमावे Rतिपादित तदा ১টি গুৰি থাৰী ঘরে।

सटीकनिर्णयसिन्धुमितीपंपरिकांदे-
रए सम्भधारा शुद्ध एय यरसरारम्भा गुरु हति
मालोऽसिन हि प्रतिपदनारस प्रपन, निक
रणापरोः वर्षेशम(१)पापरोश । अपि तु परपरारम्भः
ग तु मलमासेऽपीयुक्त मार । न हि प्रशुपमा
নামায় দুবলীগ সব সুখ।
अनलागलो नित्यः।
पररारा रातादी पलिराता।
तामांगो नरपतिपयते॥
अलि सिमोना ।
भराव गगनार मागपुराती-
भागका महापूजा मिगत पानवापिकीला
परयुग सामा
भीनमा दादर्श मानि कीर्तिताः ।
शोना निरिकी गताः ॥
मामाको मागमान कपमा ।
पायांदापातमम ॥
मिना । माननाsaire
मा प्रतिमा माग दाताई।
Aftwarन पारिना गुदा मनमा
जय मलयामा नम, THEmanuftiit It
कानापमान
RITER, 140 सानादिमाना।
• माNिinik
को 4 timr
"
" try tiruinment Entert

মানিয়ে। কমা ন ফ মসিবাদান। ন্য ফলচ্য বিনাখাবিনি। নি ধীমাথায়। মা বাঃ খ মচ্যান? বলল। নিকাহলৗৰিায় যাব লাল। इति हेमाद्री प्रायोः परारयुताः । কাল্পধাত্বঃ ব্যাখ্যান গাৰাঘৰ। ৪ মারা মমি-- গুম কান নাম এম মানব। पुष्पेऽतिविकधिने प्रपादान समारभेत् ।। शपुपमाम्य- নবানন মানষ ? ‘সব ঘামায মূল প্লাগাইয়া ওয়াঃ সানাদিঘলবন্তু। মিয়া। अनिवार्य तमो देयं जलं मासमतुष्टयम् ॥ इति । মা বাধন বিবাগীশুনা। সংখা গযজো ঘৰখাৰণঃ }} প্রায় দুই ঘণঃ ধানতলতঃ বিঃ । ‘থ, যাঘা তো প্রথধোয়াম। अस्प प्रदानारसमला मम सन्तु मनोरया ॥ নন বিঘিনা যমু ঘর্মম ময়দার। প্রায়ান মাৰি মাৰাৰ থ াম। জানি। ধারাবনবিথযাদ্ধাৰাধানৰমান- মিয়াব মাধব শাৰঃ মুন সি। পরিমাণ सटीकनिर्णयसिन्घुवितीयपरिच्छेदे- अंग्रशुलतीपांगां गौरीमीश्वरसंयुनां संपूजन दो रसषं पुर्यात् । तदुतं निर्णयामुळे देवीपुराणे-- सूतीपायां पजेरी शंकरण समन्विताम् । फामागरूकपरमणियरमसुगन्धः॥ सग्गन्धधूपदीपम दमनेन विशेषतः । भान्दोलपेशतो घरस शियोमातुष्टये सदा ॥ हति अन तुर्थीयुता प्राया। मदर्तमानमापेऽपि दिने गौरीमतं परे। পিনাখবা। অল্প মীমান্নানয়ন্ত্রণ বাঁ- नगममासमामा तृतीया समाधेि । गौभागापमा नीति का पुनरोमिः॥नि onानि परपुनेक * বনপাববি। মাথার गीत(१) तामामा दीपिकापागfini लिपिस्तिथ्याशे कृष्णोपोऽनलो पहा निम शिवोऽश्योऽमानिधी वारपासपो॥ तिपिर्णिमा। अमितीनतिशा ना लीग माशाशमी । मामी मनमानीगा। प्रीति मग गासिएकादशी । HEART मात्रादारांना माग | गणार TAI नानिमा गत मा एमवासी सिमाना या मान॥ PreetirgirTeri Hera Mittarti -01.mar

No text on this page.

..
३२८ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
मन्मादिश्राद्धं नित्यम् । अकरणे प्रायश्चित्तदर्शनात् ।
तयुक्तमृग्विधाने-
स्वं भुयः प्रतिमन्त्रं च शतवारं जले जपेत् ।
मन्यादयो यदा न्यूनाः कुरुतेनैव पा पिपः ॥ इति ।
एवं यन प्रायश्चित्तीप्सादिदर्शनं तानि पण
यतिभाहानि नित्पानि । तानि तु-
भमायुगमनुकान्तिवृतिपातमहालयाः।
अन्वष्टका घ पूर्वेयुः पण्णवत्यः प्रकीर्तिताः ।।
इत्युतानि । चकारादष्टकामहणम् ।
चैत्र शुक्लतृतीय मत्स्यजयन्ती । अप्रैध प्रसRT
दशावतारजपत्यो निर्णीयन्ते । नत्र पुराणसमुचये--
मरस्पोऽभूदुतभुग्दिने मधुसिते को विधी मापने
पाराही गिरिजासुते नभमि गद्भुने सिने माधये ।
सिंहो भाद्रपदे सिते हरिनिधी श्रीधामनो माय
रामो गीरितिपालप्तः परगमृद्रामो नयम्या मयोः ।
फष्णोऽष्टम्यां नभमि मितपरे, धादियने पहशमां
चुरः, कल्की नममि ममभुच्छालपटयां मेछ।
आहां मणे यामना रामरामी
मास्या मोरयापरा विमाग।
कर्मः मिहोपांडकल्की मार्ग
फूलगो रात्री कालमागे न पूर्ण लि
केपित कटान कान पठति । तपा-
शिशानिर्देश गुमाः I amMERI यस
विमानादि ना नामानि पिता या
प्रमाद । दामनमानीगाविपुःनाक
मिरित्रामुकाममा । भूमीमा गोड

No text on this page.

सटीफनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छंद- नभर तु द्वितीयायां बलभद्रोऽभवति ॥ श्रावण याटुलेऽष्टम्प कृष्णोऽभूलोकारक्षक **ज्येष्ठ शुक्लमितीयायां पादः कल्की भविष्यति ॥ यत्किश्चिद्दीयते दानं तदान मेणा समम् । इति । *हरिरिति । बलभद्रकृष्णयोर्मतभेदेन गणनायां भेदः । पलभद्र एवावतार इति स्वाभिमायः। *रक्षक इति । अर्द्धरात्रं च रोहिण्या सा निधिः सर्वकामदां ॥ अद्धरात्रेऽटमी पुण्या पूर्वा वा यदि वा परा । रोहिणीसहिना स्तोका मुक्तिदा सर्वजन्तुपु ।। तत्रोपवासं कुर्वीत नात्र कार्या विचारणा । उपोपणं जागरणं विशेपेण प्रशस्यते ।। स्नानं दानमित्यादिश्लोकः। जानः कंसवधार्थाय भूभागतारणाय च ॥ दानवानां वधार्याय दैत्यानां निधनाय च । परित्राणाय साधूनां जातः कृष्णः स्वयं हरिः ।। गृहाणार्यं मया दत्तं देवक्या सहितो हरे । *ज्येष्ठ इमि ॥ भाद्रे बौद्धः, ज्येष्ठ कल्कीत्याहुः । भादगुलद्वितीया च हस्तनक्षत्रसंयुता ।। चन्द्रोदये समुत्पन्ने योद्धरूपोऽभवद्धरिः । नन्दायुक्ता न कर्तव्या द्वितीया विष्णुतत्परः ।। फामान्मोहात्मकुति दुष्टानां विजयो भवेद । . तस्मात्सर्वप्रपरलेन गोरीयुक्ता प्रशस्यने । सनोपयासं कुर्वीत विष्णुसायुज्यमानुपाद । जात: फारुण्यमायाय दुराना निधनाय च ।। परित्राणाय साधून जातो यौदा स्वयं हरिः । शहाणाय मया दरी श्रीदेव्या सहितो हरे॥ "

दायमारनिरूपणम् ।।
गि । फोरणास्तु पाराहपुराणस्यस्पेन पापयामि
पति-
'आपादे गएपक्षे तु एकादश्यां महातियो ।
जान्ती मत्स्यनाप्पीति तस्यां कार्यमुपोषणम् ॥
नभोमासि गृतीपाया हारः पामठपपृक् ।
नमस्परामपथम्पो पराहस्प जयसिका।।
शाखे तु पतुर्दश्ण मामिंट. समपद्यत ।
मास भाद्रपद शुलकादरण पामनो हरिः॥
शाय शुलपघं तु तृतीपायां भृगपहः ।
पत्रे नवम्पा रामोऽभूत्कौशल्पायर्या परः पुमान् ।।
प्रापणे पहलेऽष्टम्गा पासुदेयो जनार्दनः ।
पौपशुले तु सप्तम्पा फुर्याद् पौद्धस्य पूजनम् ।।
माघशुलहनीपापणं कल्फिनः पूजनं हरेः ।
प्रातः प्रामस्तु मध्याहे मायं सापं तथा निशि ॥
मायाले मध्पराये च सापंप्रातरनुफमाम् ॥
इति । तदा समूलरपनिर्णये सति करपभेदेन प.
पस्था द्रष्टश्या । एतामपासकानां निस्याः, अन्येषां
तु काम्याः । जन्माष्टम्पादौ तु विशेष पक्ष्यामः॥
स्नान दानमित्यादि।
ज्येष्ठ महितीपा प पुनर्वासपयिता ।।
एर्पोदये समुम्पने फरकी विष्णुस्तदाऽभयत् ।
निीया गौरिसंयुक्ता उपपमा प्रमादिपु॥
नन्दायुक्ता न कतव्या विष्णुसापुष्यमिछता।
स्नानं दानं प परिकभिचदायमुदाहनम् ।।
जातो म्लेषधार्थाय दुष्टाना निधनाय च ।
परित्राणाय साधूना धर्मसंस्थापनाप प॥

मीनियमिशिगरिलोद- पशुपममी फरमादिः । तदुर मात्रा माग- प्रामणो या दिनस्यादिकल्पादिः मा प्रकीर्तिता। पेगासस्य एतीया या कृष्णा गा फान्गुनस्य च । মাশনাঃ সাখাঃ সখা । गुला प्रयोदशीमा कार्तिकम्य तु मप्तमी । नयमामार्गशीर्षस्थामसेताः मंस्मराम्यहम् । फल्पानामादो घंता दत्तगासपकारका गृहाणाय मया दांपाचार्गण हेहरे । इति । *प्रशुक्छति । ब्रा- যুবসখ থঘা বাদ যাননা। श्रीमामलोकान्मानुष्यं संपाप्ता केशवाझया ।। ततस्तां पूजये तत्र यस्गं लक्ष्मीन मुञ्चति । इति ।। अन्त्या-अमावास्या ॥ *सप्तेति । निंगदमी कल्पादयः । अप कल्पादयो राजन् कथ्यन्ते तिथयः शुभाः।। या श्राद्धे कृते तृप्तिः पितृणामक्षया भवेत् । चैत्रशुलपतिपदि खेतकल्पः पुराऽभवत् ।। तस्प शुलत्रयोदश्यामदानः समजायत । फल्पस्तु नारसिंहाख्यः कृष्णायां प्रतिपधभूत् ।। अथ कृष्णपोदश्यां गौरीकल्पोऽयकल्पत । पैशाखस्य हतीयायां शुक्लायां नीललोहितः ।। पतुर्दश्यां तु शुक्लायां संजातो गारुडाभिधः । समानस्तु तृतीयायां कृष्णायामुदपयत ॥ माहेश्वरचतुर्दश्यां कृष्णपक्षे समागमत् । ज्येष्टरकतृतीयायां वामदेवस्य संमयः ॥ पर्णिमास्पा तु तत्रैव कूर्मः प्रवटते नृप ।

.
पाल्पादिनिरूपणम् ।
हरणपो हनीपायामाग गत }
पए कृष्णाय पितृफल्म गमागमन ।
पापाढे पाप नारायणोऽभवत् ।।
पतु साप पूरा मामफसातत् ।
भारणे शुटाम्प शरवः सपरत ||
तस्पच रुपणपजम्मा माननः मत्पपधन ।
पही मोपदे पाप माणाभिषोऽभवद ।।
पितराप पातु तस्प नापुरुपाहपः ।
पारकल्पस्तु सप्तम्यां शुमायापापिनाप ॥
कृष्णायामपि कुण्ठः परिवेश विज्ञपिते ।
कार्तिफरप मिताटायो फल्पः कः ||
भमितापो पुनर्नो लक्ष्मीफाय फल्पना ।
मार्गरागरा तु फल्सयोऽपरत ।।
यसितापाय सावित्रीकरपा मारम्भमभ्यगाद ।
पनि जापापीशाला पारात ।
मासमायामपारस्प फरापापक्रमाऽभवत् ।
एकादशं तु शुमापा पा पाना मजज्ञिरान् ।।
पामेव तमिलापो वारा माप भुपते ।
सारस्तु द्वादश्यां शुमाया फारगुनस्प ह ।'
कृष्णापामपि राम विरराम पहामनाः ।
इति शिक्ष्मी रस्पास्तियपः परमेष्ठिनः ।।
भारम्भतिपयस्ता सला: पुष्पतमा मताः ।
भाग पादं कृतं पुष्पमाकल्पस्पापिफसते इति ॥ .
दीपिकाऽपि
'युः पसरपणा मारमतिपदाचाथैत्रमासनमात्
भती माघरगो मोह मदनी, हरियो पर्वणी.!
-
.

ནཙཌིཀ་གནཙེtrai#irvfr@f
Fii; ten) •rt+wཔའིr: ༔ ༔
སྨrtiw༔ ཀ ཀ •nf s; triit gyi) 't t
ད༔ ཀཱ ཝfrf:uri ri'irt , ནུ། ཨཱརཱ ཀྐ ''༣ 'f
བས ན ཀiviན ཀའི ཀyriti ཀཱན+ 'i
ཏཾ བ པ :nf r༣irit ཝཱ ཀfn: | ཀr # 1ti*
༤
''' it witiiq*rt ifནif uttirzt
བ rt 1 ཀན | 3rས 1ཀijiirinirt {1
'' i: དཀུ ༡༣:༣ ནུ«ri+inf ད : it 1
་ ༣| + 31 * ༢།, 111 1,:uit ༥ ན ་
སྶ 1• ད ད ཎ * : * 1:jjj4༔ ཨt ཙཱ༔ ༩ :
** 1:1 * • " ༈ཟདདrt ༥ [14 (: 1:irit །
རཾ ༔ མ1?t {tiའ་བtif " ནདདr དབtr༣ཙཱ།
ན
+
r f
,
E

रामनवमीनिम्म् ।
पुनर्यमुयुधांपना पने मामि मिनामी ।
मानानु विभिनाया गायकममा पनि
nिfoatणे हानिहापुराणे-
मामि हिमाष्टम्यांगो नग नियनियः ।
ग्गादाहिनीगु म पनि प्राणः पदम ॥
गंतु मम पापं शुचिः प्रयतमानपः।
साnिtinu: माशाम पं.यायमान
माहिती प्रामप्र: । माता-
'माय महामागममा कृपापामय ।
गांधागगनपानातिर
प्राकलनमा पनी । gurat.
मम माप nि Tमगी।
१.गुपगीयोrani
गणिrintinा।
भाविmarinent साथ।
पिन दिनमानmusunnnnnn
नागा मा give urint
ritaifगमी MILA
शार ी गुनमा
ས ག་འtiir* uriynntni nཐན |
#niiton rin!
xilemnineni mimi nitament
team
-HITrtant ६५ :
Rurint PERMERatri ...
---
.

सटीकनिर्णसन्धुदितीयपरिच्छेदे-
परयन्यापेन काम्यं नित्यं च । तदुक्त हमाद्राय
संहितापाम्-
उपापणं जागरणं पितृनुदिशग सर्पगम् ।
सस्मिन् दिने तु फर्तव्यं ब्रमप्राप्तिमभीभिः ।
मामप्यां धर्मो भुक्तिमुत्यमापनः ।
अशुभिर्वापि पापिष्ठः कृत्येदं प्रामुरामम् ॥
पूज्य सामर्षभुनानां पधा रामस्तव सः।
गस्तु रामनगम्य तु मुहणे मोहादिमी
गम्भीपापोरं पच्यते नान मंशयः ॥
माति"नि मा निरया गादिरो विधीयते । "nstal
पापा पूरीन"इति कामः ।
मर गपाणयामादलय, नमागेऽपिकरणमा
गदिनादिम नया निम्प पूरुपातमा काम
गाभामिनि यपणे मायने, तदा 'पाTER
न" भरि गार्गकाम:" यादी :
intri न मंगलम गुदाहरण मापम् । pril
पामा गायमुझम पाप मन का
नाममा मादा । मन का
हामा पानी Ring milar
बदमागम् ATHAIRamam
नयमानामिति
पत्र माया Rim sairat
कमला finit
११ या amit
मान

गमनमामिपण থানীয় মাগম। नापनि पुरा म पो फरभाग | मागधीरामनवमीदिन गायों मिमीः । उपोषणं पुराने कुम्भीपारेषु पगा। भर पोषितपालकानामधेदं पर निस्पन गे गाणा विविदिपनि यमन दानेन नपसाऽनाशकेन" सादी रापाषा निन्यानो यादीनाम् भारमरिरिदिपापा विधानापोगनभेदार भेदः, तापामेषीति । तर कापमपो. गण गानो निस्पसिदि। फाम्पेऽपि निस्पसिदिः पारससनोमयापिका । इति स्मनः । पाद नियन्त्रितग्राह्मणस्पेकस्पादेव भोजना. एफई पाभादसिदिः महार समिरितिवन् प्राविधार्थमनुछि. तेन पक्षादिना निस्पतम्मिदिन । एनेन काम्यं परित्पम्प फेवलं निममनुपातुं सपन-नित्यं परित्याप फाम्पपिति कथं प्रयोग- भेद स्पपानम् । नन्वयापि मनुष्टानेन फयमनेकासिदिः । दीपूर्णपामयोः एण्णा शनाना मरे श्रीवोन्मनि सामयानादि- नानापफारममिपं काम्यं घोपवाने प्रति सहरसहानुष्ठानस्प न्यायपादिति घमा सास्तीकारान् । यपा पमनुष्ठितन मया. नादिना तत्पपोगपम्पपानिपरपुरोटाशोपकारवदिनि भावः। न स्वयंपामिति । विष्णुपरायणरित्या विष्णुशन्दस्प महतरामारमकविष्णुपरत्वात् तपरायणाः सन्मन्त्रदीक्षित, निसमा तपामेव, तस्मिदिने तु कर्तव्यमुपासमनं सदा । इति नित्यमपोगाधियो सदासम्देन तदनपा । .पूर्यग्रो शुरले पहादानमः। वफलं समरामोति श्रीरामनवमीयतात् ॥ इति काम्यमयोगध सपाम् । न प दिपी विष्णुपरावरित सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- पामित्याहुः । अन्ये तु अकरणे दोपश्रयपात तस्मात्सर्यात्मना सर्वः कार्य प नवमीग्रतम् । इमि पूर्वोतमननाथ जन्माष्टम्पादियदिदमपि म पां नित्यम् । अन्यथा जन्माष्टम्गादायपि सापासका मेष नित्ययां पकतुः को पारमितस्याहुः । अन विशेषो हेमादायगस्त्यसंहिमायाम्- आगाप अवसपूज्य पृश्यात्मार्पशिशि। श्रीरामप्रतिमादानं करिप्पे बजोत्तम । भपापापागो भय मीत श्रीरामोऽसि समेत ग। स्पयो पोरारे देशे दानस्पोजलापम् । चारप्रमागमभिः प्रारमारे समलंगम् ॥ गामापा दागिणे ममलंगतम् । गदापार पशिगे सुणिभूषितम् ॥ नातिनीय कापरे गमायनम् । माणे मनुष्कादा पेदिकापुरमाना॥ नगंकर राममय स्मरन्गुने । समां मनां रामारापन गोगाट गाने पांगला पाविधि। मार्गमग रामनिमांना mmifilafar लाया गया भी मानाTHATANTR मालयन BिIRTE- Mahenfirstinine

रामनवमीनिरूपणम् ।
श्रीरामप्रीतये दास्य रामभकाय धीमति ।
प्रीतो रामोहरत्वाशु पापानि सहनि मे॥
भने जन्मसिद्धान्यपस्तानि महानित ।
ततः स्पर्णमपी रामप्रतिमा पलमानतः ।।
निर्मितां यिभुजां दिव्यां पामास्थितजानकीम् ।
पिभ्रती दक्षिणकरे ज्ञानमुद्रां महामुने ।
पानाधाकरेणारापीमालिङ्गय संस्थिताम् ।
मिहासने राजन पलमपिनिर्मिी ॥
अनारको पो महाभागः स तु मित्तानमारतः ।
(१)पलेनाथ सदन तदधिन पा मुने ।
सौवर्ण राजतं पापि कारपेद्रसुनन्दनम् ।
पायें भरतशी तकरावुभौ ।।
पापगसमायुर लक्ष्मण पापि कारयेत् ।
दक्षिणाई दशरथं पुधापेक्षणतत्परम् ।।
मातुरगतं राममिन्द्रनीलसमप्रभम् ।
पशामतम्नानपूर्व संपूज्य पिधियत्ततः ।।
पन्न प पजमानाचार्ययोरभोजनं विप्पादित परपापन्य.
तोऽसातव्यम् । ज्ञानमुद्रालणं -
तन्याएको सतावग्रनो हदि विपमेन् ।
वामहस्ताम्युनं पाममानामसनि विन्यसेत् ।
भानमुद्रा भरंदपा श्रीरामस्य सदाप्रियापति ।
मज्पेलि पूगादान मूलमन्त्रेण अन्येपो ह पुरुपय.
प्रशिक्षादिक्तः नामपन्षेण पालीददाणा तनामन्त्र पर।
(UThariyaपिन वा गुति मुद्रितपुरतरे पाहा।

दिनमाय नमः, form III पर, RRRIER,रिपाबाना शाnfring- सदीकनिर्णयसिन्धुधितीयपरिच्छेद- फौसल्यामन्नस्तु- रामस्य जननी चासि रामरूपमिदं जगत । अतस्यां पूजयिष्यामि सांकमातमोऽस्तु । नमो दशरथायेति पूजपेटिका || अधदशायरणपशायरणादिजा यज्ञया। उमरण ग्रहण गुग्गुणे सन्दौ नवम्ग निधी म करो पुनमुदिने मे गते पृाण । निदेय निगिलाः पलामयिशो मध्यादयोपारणे- राषिभनयभुदनभर पस्किदिकं पान ।। त समभानो बनायानि वामपन् । माना गया तो मोगल हमा प्रमादिहिगामा । नाना शायरम्यादि। Harin} मादी प्रणयः सर्वत्र गोदामम् 114 पर मार मा पर दमा TIPणागतम् । सामान किनन् । सिमानत MEEN Arrent avat: UTTER नमः, या nirnar mami Avi wit अपना Puri Angrezirmirriagrt, Friti ARTHAT Hit wrimini sexi भ रामनयमीनिरूपणम्। नाय मौराष्ट्राय भोपाय पर्मगनाय गुमन्ताय इति पञ्चमम् ॥ भय दादशपरपए वसिष्ठाय बामदेवार जावालय गानमाय मरवागाय कोशिकाय यात्मीकार नारदाय सनकाय सनन्दनाय मनातनाए सनत्कुमाराप नि षष्ठम् । भय पासपप्रपा नीलाय न. लाप गुणाय मन्दाय शरमाय निविदाय चन्दनाय गवासायशि- रीटाप कृण्डलांग श्रीवत्माय कौस्तुभाष गहाय पाप गरा पचाय पनि मतमम् । अर दायित्वप्रपा भुषाय धाय मो. माप भयः अनिलाय अनलाप प्रत्यूपाय प्रमाणाय धीरमाप राम्भ गिरीज्ञाय अनेकपदे रिध्याप पिनापिने भुवनाधीस. राय फपालिने दिपतये स्थाणवे भगाय परुणाय माय दानाप भान इन्द्राय रथये गतिने पपाय हिरन दिवाकराय मि. प्राय विणणे धार इस्टमम् । अथ भुर लन्द्रा ग. धिपतये सायुधाय सवाहनाय परिवाराप सशक्तिकाय नमः ।। भाये नमोऽधिपतये इत्यादि पूर्वपन् । एमपि। माधिपतये। निनपे रोऽपिरणाय समाधि पवाय माणाधिपतपे। गोमाय नक्षत्रापि शनाय विधाषिपत भाँ प्रमाणे लोकाधिपाप परेशानगामध्यं । file गरे भूनाधिपतपे निपानिपाधमयोप्य ति न दी। पचार पदण्याप पहाय पाशाप मनाप गदागं शुमाप प्रा. नाग पमा नि दशमम् । तदुत रामानमREER- 'पदकोणे गमाणिः स्यादादिति। दिलीपाऽऽरमादिगियरामाय मम ।। मृतीपासायपत्र पाए। धनुषां पापाय पाने पूर्व प्रामा ।। एएमा पचमातिदिनीपाएर तपा। पादपरिभिः ।। पपाप . . इति रामार्चनचन्द्रिकावचनात् । तत्राशक्तस्य पश्चावरणमा मी निगमिती BRITTEगामा | दशानमनपmin raman राक्षमान frनाग देगाना निधनार । परित्राण माना जागा राम मर्ग हरिः ।। সা মণ দগ গগগ: সাল। पुवाशर्मि पुनगा ना नाम प्रणेत् ॥ दियं निषियमा गत्री जागरणं तरः । तमामः ममुमाग ग्नानमंणादिकाः मिया ममा निधिशाम जनिभिगन्मुने । तती होम प्रति मममग मन्त्रमित् ।। प्रयोक्तपण्टे या स्थनिल पा ममाहिता। लौकिफामी विधानेन शामटारारं ततः। सप्तमी पोडसाने स्यानीलायः कपिपुरः। धुवाघरटमी या दाशिलपयके ।। इन्द्रा गृह या नवमायरणं भवेत् । तदनशयस्यायेर्दशमावरणं भवेत् ॥' इति । भत्र पूज्यपूजकयोर्मध्ये प्राची । 'देवा ये स्वस्य चाप्य माची मोक्ता विचक्षणः । पारपत्र माची नादिष्टा मुफ्त्या देवस्य पूजनम् ।। .. भवति । सापि तत्रैव । पूर्वपदकोणकोणेषु हृदयादीनि पदक्रमात् । दले हनुमत्ममुखान सृष्ट्यादीन् दलमध्यतः॥ दलाने लोकपालाश्च तदस्त्राणि ततो वहिः। इति । अर्थो रामार्चनचन्द्रिकायां द्रव्यः । *अशोकेमि। 'दखा पुष्पांजलि पूर्व गृहीत्वा शङ्कमुत्तमम् ।

३४७ । . रामनवमीनिरूपणम् । माज्येन पायसेनैव स्मरन् राममनन्यधीः । ततो भत्त्या सुसन्नोप्य आचार्य पूजयेन्मुने ।। . ततो राम स्मरन् दद्यादेपं.मन्त्रमुदीरयन् । 'इमा स्वर्णमयी रामप्रतिमां समलंकृताम् । चित्रपरयुगनां रामोऽहं राधयाय ते.। श्रीरामप्रीत दास्पे तुष्टो भयतु राघयः ॥' :...: इति इत्या विधानेन दद्यादै दक्षिणां मुषम्। ग्रामहत्पादिपापेभ्यो मुख्यते नात्र संशयः ॥ इति। इयं मलमासे न का। 'सुजप्तमप्पज स्पापयासः नो भषेन । इनि, 'न कुर्यामलमासे तु महादानप्रतानि । इति प माधवीये सहरचनात् । नंनु रामनवमीव्रतस्प निस्परपादेकादशीयन्मलमासेऽपि फर्तगता स्पादिति चेत्, अन्न घूम:- फलपुप्पाम्पुसंपूर्ण युकं घ तुलसीदलैः । रस्पादि भुधमितिः। विमान्संभोग्य विधिवत् माघार्पः पारयेद्वनम् । इति पोयम् । अथ दुर्दशाप्रस्तान दशादित्यय हेमाद्रीवर- मादित्यगरयुक्तायामेर एमदशम्या कार्यम् । 'रविवारेण युक्तापा दशम्यां पूजयेगा।' इत्युक्तेः । निषिष मध्यापापिनी । दिनपे परसर पपरा, परदेशप्पास तु मासारपत्वाम्या निर्णयः । विधिम रविवार वासतिपियोगे । तरप्रयोग:-तिथितारकीर्तनान्त 'मम शानितिपूर्वकाशामा दशादित्यप्रतका करिपति साल्प तदावा गणपतिपूजापुपासाचनदियादा कसा ३४८ सटीक निर्णसिन्धुमितापपरिषद- नैकादश्युपधासस्य प्रतत्यंन मासिः। किन्तु 'एकादश्यां न भुशीत पक्षपोम्मगोरपि । इस्पादिनिघस्प मलमासेऽपि पालनापरवात पणकादयां पुत्रवद्गृहिण याचादण्यासः प्रसज्यने नायिह तथेति प्रतस्येन प्राप्तिर्गच्या सानिषि श्यप्रसा स्पष्टमामधिोषागपायिहित पर्जन्मले। इति निषेधारय । एवं जन्माष्टम्पादावपि पोदव्यम् इति रामनवमी॥ घशुक्लंकादश्यां दोलोत्मय उक्तो ग्राहो.. 'चैत्रमासस्प शुक्लायामेकादश्यां तु वैष्णः। आन्दोलनीयो देवेशः मलक्ष्मीको महोत्सव चैत्रंशुलदाद दमनात्सव, 'दादश्यां चैत्रमासस्य शुक्लायां दमनोत्सवः। पौधायनादिभिः प्रोक्तः कर्तव्या प्रतिवत्सरम् ॥ इति रामार्चनचन्द्रिकोक्त। . सूर्य पञ्चोपचारैः सम्पूज्य माङ्मुखो पहिर्देशे गोमयोपलि. इशाललिखिता दशदुर्दगापुत्रिकाः पूजयेत् । ताथ- 'दुमुंखा दीनवदना मलिनाऽसत्यवादिनी । दुईदिदापिनी हिस्सा दुष्टा मित्रविरोधिनी । उघाटनकरी नाम पचिन्तामदायिनी। एनाथपर्यन्तनामभिः एकपत्रिकायामापाश धौदोपचार पूज्याः, फलानि दश, दश वराटिका दक्षिणति । तना 'नित्यं पापरते पापे देवदिनविरोधिनि । गया दुर्दशे देवि नीतिशास्त्रविरोपिनि ॥ इति प्रत्येकं विसर्गपत् । ततः शीतोदन स्नापावं - - A दोलादमनात्सयनिरूपणम् । जे व्रतं मधो दोला भावणे तन्तुपूजनम् । बघ दमनारोपमीणो बजत्ययः ॥' इति तय पानपचनाच। शिषभरकादिभिस्तु चतुर्दश्यादी कार्यम् । 'तत्र स्थायितिधिपु घायादेर्दमनार्पणम् ।' : इति तयोक्तः । (ज्योतिप्रकाशेऽपि- स्वस्थ देयप्रतिष्ठाण मन्त्रसंग्रहणे सपा । पषिप्रदमनारोपे माया तत्तत्तिर्विधैः ।) तिधपस्तु- पद्धिपिरिभिगिरिजा गणेश को हस्तौ पादौ प प्रक्षालपेत् ॥ ततः शुनि शुभ्रं पत्रं परिधाप प्रवियोन् । ततो भित्तो काट्रफलकेन अष्टदलं - लिखिता: तत्र गन्धिनन्दनादिना दशपुत्रिका लिखेत् । साध- सदिदा मुखकरी सर्वसम्मत्मदायिनी । इष्टभोगमा लक्ष्मी कीलिंदा सुखदायिनी ।। पुत्रपदा प विजया दशमी धर्मदापिनी । इति ।। लिखितमुदशापुत्रिकाणा पुरः दशान्थिन पट्टदोरक सत्रदो. (कं पा मतिष्ठाप्यता रविनयेन् । पोदशोपचारे पूजा करवा 'भोपसम्पनी दान भ निमगतां सदा । जगनः कामदारे प नगरपूरपाय ते नमः ॥:- इनि पिसपेत् । ततपतुन्वनामभिर्दश गुचा ताप पु. त्रिका पूजपेत्, दश मधुरफलानि कादिदक्षिणा, ना वित. भनम् । दशभिमादरायन, भुपालवार्निवम् । इति संक्षिप्तो दशादित्यप्रतमयोगः॥ ऊर्ने इति नित्यतम् । १-पंसारतत: पाठो निप्रितपुस्तके मास्ति।

- , १५. सटीकनिर्णयसिन्धुदिनीयपरिच्छेदे- फणी घिशाखो दिनकृन्महशः। दुर्गाऽन्तको विश्वहरिः स्मरश्च शर्वः शशी चेति तिथीपु पूज्याः॥ . इत्युकाः। अपागमोक्तदीक्षावतो दमनारोपणविधी रामान न्द्रिकापाम् । सबैकादश्यां- 'मियालोपविघातार्थ यत्वया विहितं प्रभो। न में वितो भवेदन कुम नाथ दयां मयि-11 . सर्वथा सर्वदा विष्णा मम त्वं परमा गतिः। उपवासेन त्वां दंच तोपयामि जगत्पते ।। कामक्रोधादयोऽप्यते न मे स्युर्घतघातकाः । अधमभृति देवेश यायदैषिक दिनम् ।। तापद्रक्षा स्वया फार्या सर्वस्यास्य जगत्पते ।। इति देवं संमार्य दमनमादाय पश्चगव्यन प्रोय पारि णा प्रचाल्पाशोकमूले देयामे चा- 'अशोकाय नमस्तुभ्यं कामस्त्रीशोफनाशन । शोकार्ति हर में नित्यमानन्दं जनस्य में । इत्यशोक, 'टयादिकालपर्यन्तः फालरूपो महायल। कलते थैय यः सर्घ तस्मै कालात्मने नमः इति कालम् । 'पसन्ताप नमस्तुभ्यं पृचगुल्मलताप। सहस्रमुखसंयास फामरूप नमोऽस्तु : इति यसतम्, 'कामभस्मसमुद्भूत रतिपाणपरिपत। प्रापिगन्मदेवादिपिमोहक नमोऽस्तु ते ॥ इति दमन च संपूज्य- । . .

-
. दमनपूजानिरूपणम् ।
'नमोऽस्तु पक्षपाणाप जगदाइलादकारिणे ।।
मन्मयाप जग रनितिपिपाय
इति दमनमुपस्थाप मामाय नमः' इति मंत्र
निशापां देयताने पसरणः चन्दनन ना अष्टदस फत्या
पहिमतुरग्रं तरहितुलन समितं घशुरयं च कृत्वा
सत्र फुम्भं संस्थाप्योपरि यग्नंऽष्टदलं. दमनं पूजपिया-
'पूजा देयदेवाण पिणो समापन समां ।
दमा त्यपिहागर मांनिध्यं पुरनमः।
कामदेवाय नम:' हा रस्यै नमः पापा
दिक्षु पूर्वादिता-मी फापारनमा (पाजादिनमा मयंत्र)
भस्मशारीराप. अनला. मम्मधाप गमनावाप.
रमराप. पापाप पुराना नि तिा-
Grपाप विहे कामदेवाय धीमहि तनः
प्रमोदयात् ॥ गटोगरगंमाग पूजपिया हा
मगहन पुप्पाशनि दाया-
'नमोऽस्तु पुप्पपाणार जगदाहादयारिण।
RANIजगनिमीनिमिया'
इति माया-
'मापति देश पुराणपुण्यातम।
म पnिfurior राष।
क्षीरोदधिमहानागभारताविपर।
मातरम गामि मभि: मम॥
निमा माई मम शुभार।
पापा विणी RANI'
हरदयं पुलिंदा सण .
पाral MRI माननिया पुम.
२iru गुरा. दाममादाप गुलम
-

Artfirmlexit. -- Tirrarian THE REMEETTERTimes TA Tarain rat mummit Mirru हतिया Train mins XIIVITIERTAmain- 'fontipuri मांuth ATAR पनमाल fori मद। मनही माग | जानNISAIRAT न मानम् । माम : पातु ग्ययमादामा । शि पुरीमा नपान विद्यमान নমার প্রথা মান” 'मन्महीनम् 'तिर माश्य पञ्चोपचार पुनः पूज्य नीराज्य पारदिति । दीक्षारोहतानां तुना समर्पणम् । अत्र च अदापतन्नीकृत पारग ग्राहम् । 'पारणाहे न दोन दादी घटिकाऽपि चेत् । सदा प्रयोदशी प्राधा पवित्रदमनापणे, इति ननयोक्तः । गौणोऽपि काल उक्तस्तन्नव- गहरीन दमनारोप: स्यान्मधा विततो यदि। वैशाग्वे श्रावण वाऽपि नत्तियो स्यात्तदर्पणम् ॥ । -- हरीद्वादश्यामा

নামাণ।
গাধাগণ গুদাই নিদি
इति पाठान्तरम् । दंप मलमामे न शार्यम् ।
‘
থান ও ।
নি তা নাথ বাগনার।
থাম শer ও ফল খাম সখা
লিখন কৃথাৰ ষ্টি শ}}
মিগীর মাংসিঘনাথ। পাশা। ৪
ব্যাবহ। বাবু।
‘
ণার বিষয়।
ঘনত্ব ৫ বিলী প্লান খান।
ঙ্গে শাশি বিনিয়ো।
ছাদ বীন বাঘগঘনাল।
নি পাণঃ
বগুয়াংগান {গাছ। এঘি~ে
গাং ঘন।থিম।
খt বাদি খ বসল।
থে সাথে তুলনা tita
tirশাবসানঃ নাহ।}
এর ৪ রানা।
।
‘পাষা ছাগ। যা জানি।
যা ভাব দুঃশা 1
সি ।
সং} যা খাবে?
{ণ গাল খা? খifখ ? ?
(গাইursdৰ মংগg gir
===

परे तु मायाहव्यापिनी आपराज्ञिकी पेदिति सामान्यतो नि म: 1 अनाप्रयोदनी मनापराह पापिनी सापाव्यापिनीर पारपदपं गार्यकपिश्याः॥ पूर्णति । दपनपविचारांपादी पति : । पराम्पासान्तरवासिनी एका पूर्वारगामिनी सटीकनियसिन्धुद्वितीयपरिच्छद- 'त्रयोदशनिधिः पूर्वः सितः' इति दीपिकाक्तः । चैत्र शुक्ल चतुर्दशी पूर्या ग्राधा। 'मयोः श्रावणमासस्य शुल्ला या तु चतुर्दशी । सारात्रिव्यापिनी ग्राह्या नान्या गला कदापन । इति हेमाद्रौ धौधायनोके। 'परा पूर्वाह्नगामिनी' इति वा पाठः । अत्र केरि. थधाश्रुतमेवाध वर्णयन्ति । 'निशि भ्रमन्ति भूतानि शक्तयः शूलभूयतः। अतस्त्र चतुर्दश्यां मत्यां तत्पूजनं भवेत् ॥ इति ब्रामवैवर्तात् { हेमादिमाधयादिलिखनमप्येवर । संप्रदापचिदस्त्यातुन 'चतुर्दशी तु कर्तव्या प्रयोदश्या युता विमो । इति स्कान्दमुत्सर्गः । तदपवादश्व- मृतीयैकादशी पष्ठी शुक्लपक्ष चतुर्दशी । पूर्वषिद्धा न कर्तव्या कर्तव्पा परसंयुता ॥ इति नारदीयचन, तदपवादश्च-मधोः श्रावणमासा इति, मन 'अपवादाभाचे पुनरुत्सर्गस्थ स्थितिः । इति न्यापेन पूर्वविद्धय ग्राति सिध्यति । म पतं तु सामान्यरूपमन्यत्र साकामिनि । तेन पूर्व माशा किन्तु भापराण्डिकी पूर्वविदेपर्ष इति कोनिन ।

- चैन्ने महापागणीनिरूपणम् । दिने मुहर्तघ्रयवेधे पूर्या अन्पयोत्तरेति ॥ चनपूर्णिमा सामान्पनिर्णगारपरैव । अन विशेपो निर्णपागले विष्णुस्मृती- चन्नी चित्रायुता घेत्स्यासस्पां चित्रपस्नप्रदानेन सौभाग्यमाप्नोति' इति । तथा ग्रामे- 'मन्दे पा गुरी वाऽपि पारेषेतेपु चधिका। तप्रायमेधजं पुण्यं स्नानश्राद्धादिभिर्लभेत् ॥ इति । अन सर्वदेवानां दमनकपूजोक्ता सय पायपीये- संयरसरकृतार्थापा साफल्पापाखिलान् सुरान् । दमनेनायेचया पिशेपेण सदाशिषम् ॥ इति । अन स्वतिया समुथप इति फेचित् । अस्थीपति- ध्यामकरणेऽत्र दमनपूजनमित्यन्ये । दीक्षिततदितरपिप- यत्येन प्यपस्पेत्यपरे । इपं मन्यादिरापि । सा प पूर्वमुता॥ प्रकृष्णप्रयोदश्यां महायारणीसंशो योगो गो. च्याप्पसात्तयोक्तम् । एनेन 'पूर्वाहव्यापियस्यापि विधाने पाय- भेदः । मधुश्रावणरामचतुर्दशी भिन्नानी पूर्वागानां प्राणस्पा- मातेरनुवादकस्वासंभवाद'इस्यपास्तम् । स्वीपेति ॥ कर स्यास्त्रीपतिथिपु'इत्युक्तः ।। पत्रपणेति । तिथिकसत्वाकृष्णादिर्मासो नला. दिचित्रातः दातभिप एफादयत्वेन पमहासेऽपि पैघोरपो. दश्या असम्भवात् । गास्नानं च राज्यादापपि कार्यम् । 'दिपा रात्री प संध्यायां गदायां प मसङ्गतः।. .:(मायापा) स्नात्वाऽपमेपमं पुण्यं योऽप्युनतमसः।' इति ब्रह्माण्डात् । एवं महानिशायामपि । 'महानिशा तु विनेया मध्य प्रहरदूपम् । . - - . . सटीकनिर्णयसिन्धुविसीयपरिच्छेदै- हेपु प्रसिद्धः । तदुक्तं वाचस्पतिकृती शुलपाणी च स्कान्दे- 'वारुणेन समायुक्ता मधौ कृष्णा त्रयोदशी । गगायां यदि लभ्येत सूर्यग्रहशतैः समा । शनिवारसमायुक्ता सा महायारुणी स्मृता । । गायां यदि लभ्येत कोटिसूर्यग्रहै: समा । 'शुभयोगसमायुका शनौ शतभिषा यदि । महामहेति विख्याता त्रिकोटिकुलमुद्धरेत् ॥ तय ज्योतिषे- "प्रासिते यारुणऋक्षयुक्ता - प्रयोदशी सूर्यसुतस्य पारे । योगे शुभे सा महती महत्या गगाजलेऽग्रहकोटितुल्पा ॥' इति । घिस्थलीसेती ब्रह्माण्डपुराणे- 'थायणेन समायुका मघौ कृष्णा प्रयोदशी। गष्तायां यदि लभ्येत शतमूर्यग्रहः समा ॥ इति । 'कल्पनरी ग्रा- 'मपी कृष्णप्रपोदश्यां शनी शप्तशिपायुता। पारणीति ममारपाता शुभे तु महती स्मृता'। तर स्नानं न कर्तव्य काम्पनैमित्तिकारने ।' पनि देवप्लोर। पत- 'प्रपोदयां हनीयायो दशम्या पविशेषतः । सूदविटात्रिपाः स्नानं नायरा फर्ष घन ' 'स्नान वन्ति या नापयभिपाते। मा जन्म भयपुरमा दुगा विमा धुरम् ॥ इति निषपदपातु भागार्यस्नानगरम् ।

नामानिरपणम् । ईपी विदोष: पृथ्वीचन्द्रोदये। मनुगांगा स्नापारिसिधी। Finमयामीति गातु निमः' इति । अन्नपूर्ण प्रामा कृष्णपक्षरपार गोटरस्वतदेष गरपदयामित्य देशलीपरपेन पटिमम् ॥ rin श्रीरामभहमरिगनुकरसाकरमाने का. নিয়ৰখা বাবা । मंपर्ममा प्रागरा दश दश घटिका: पुण्यकालः | TET तु प्रागुणम् । अन्न धर्मघटादिदानमुन पृथ्वीप- प्रो पात्र- 'ती गानुदिनं साने तिलय पितृतर्पणम् । दानं धर्मपरादीना मधुमदनपूजनम् ॥ मापय मामि पुर्यात मधुमदननुदिम् ॥' जय शालानम् । तत्र पृथ्वीचन्द्रोदये विष्णु शनिपायो:- 'तुल्लामपरमेषु मारलानं विधीयते । हषिष्य प्रापर्प प महापातकनाशनम्' । इति सौरमास TITrपरपक्षययमुरा तप पाभे- 'भोगाय कियते पनु स्नानं पारिप नरैः। समिपि दशम्पादौ नित्यनैमित्ति न " इत्युक्तः । संप प पारम्पादिवान्देस्तन्मासतिष्पादिहेऽपि सादीनामधिकरणस्नोपामासादिशम्दय पाहण्पादियोगा- पि निमित्तवन पोगानाम् । दशहरादिप्वपपमेव ।::.. चप्राप्येति । पूर्णिमान्तमानेन तिपिछरपस्यात् ।।...!

+
तन्त्रमन्त्रः-
:-
तत्तत्तीनामेति । अपिः पुरणीयः । तेन विष्णुतीमा
पयामतीर्थनाम विष्णुनीपिति चेत्यर्थः । सीपस्य देव
विगुः सत्रापि पति सर्वप्रपदाद । एवं नया नयन्वरस्सविसी
सरीसनिणयसिन्धुमिनीयपरिन्दे-
'मधुमासस्य शुक्लायामकाददगामुमोदितः ।
पञ्चदश्यां च भो धार मेषसंभामणे तु वा ॥
বন্নাব্যনান ফ্লাগালাদশা,
मधुसूदनमभ्यर्च्य कृत्सिंकल्पपूर्वकम् ।।
'मा मफलं मासं मपसममणे रवः ।।
प्रातः सनियमः साप प्रीयतां मधुसूदनः
मधुहन्तुः प्रसादेन ग्रामणानामनुग्रहात् ।
निर्विघ्नमस्तु मे पुण्यं वैशाग्बस्नानमन्वहम् ॥ .
माघ मेपगे भानी मुरारे मधुसूदन ।
मातालानेन मे नाप फलदो भव पापहन' । इस
तविशेषोऽपि तत्रैवोक्ता
'पसंकमणे भानोर्माधये मासि.पाता।
महानद्या नदीतीधै नदे सरसि निझरे॥
देववाऽथवा स्नायायथा प्राप्त जलाशये।
दाधिकाकूपयापी नियतात्मा हरि स्मरन् । हानि
सङ्कल्पे च ततनाम माधम । अज्ञाने है
पिप्णुतामिति यदेत।
'पदा न जायते नाम तस्य तीर्यस्य भो विज्ञा।
सयुधारणं कार्य विष्णुनीर्थमिदं स्विति ।।
ताधिस्य देवता विष्णुः सर्यप्रापि न संशयः।
इति तोके।
निधो गहमरण न पवते ।

पेशालामनिरूपणम् ।
Autis पिच पा-
'गुगनी कृष्णगोगा RISTO आधुनिपम् ।
मिपंग तु मागे नरो मारापणो भोट ।
पाप सफार माग गुलरमा पोऽपेपर।
प्रिय गदन्तारं नाहितरप पुनर्भया ।।
"AMस्नात्या गिधानम मापये माश्यपियम् ।
पोsधमलमामिशेलीगेन पहना गदा ।।
पुनमदक्षिण से तु सर्पदेयमपं I
पितृदयमनुप्पांच पेरस परागरम ।।
पोऽश्वस्यमपेदेय मुदकोन समन्ततः ।
सुलानामयुतं तेन सारित पा संशयः ।।
पाण्य पृष्ठतो गां तु स्नास्पा कपिप्पलतर्पणम् ।
परया गोपिन्दमपर्यन दुर्गतिमवाप्नुपान्' ।।
'एभरकमपो नामपापिनमतन्द्रितः।
माय मासिपः पुमने मर्प मीमितम् ।।
यशाचे विधिना स्नानं देषनधादिफे पहिः।
हावि प्रवच प भूशय्या निएमस्थितिः ॥
'सानकालेपनी फोर्य ने जानली जल।.
विना विपशुपदीमन्पत्समय नावनोपने "
पति स्फान्देनान्यनीय भागीरयास्मरणकातायोपनाद । के-
पिनु गंगापमुनासनदुसरातीनां स्मरणे न दोपः । 'इम
में गड़े यमुने सरस्वती इति मन्त्रणाघमर्षणोक्तरिति प्राहुः । भा.
गीरभ्यामपनीरमरणं न कार्यम् । पपागादिमणियार्णिका-
६ः स्मरणं कुर्वन्ति । पिपलतर्पणम्-मवयसेपनम् ।

नेतका सन्ततपतद्धारमुदकपात्रम्(१) | निषेधादि मटीनिnिik पानं मोतिनमनन । आजमगादही दागम्' ।। मानगोहा- ' प्रगामिका उपनियमनमायामांगिननम् ॥ जसपात्राणि देगानिमा गुहागिन বানান শ লিগা মাণি” तिमिग- 'ददानि गा हिमपादी मन्नगुपटावितान् । मिनारमा निमः मर्यपाः प्रमुच्यते ॥ इ. 'वैशाणे गापर्ट Tण ममागं दिजन्मने । ददानि मुगाजेन्द्र म पानि परमां गतिम् ॥' एवं मम्पूर्णग्नानाशक्ती गई या रनायात् । तदुर चय पाने- अपोदा चतुर्ददगा यशायां अपि सम्पग्वियानन नारी या पुरुषोऽपि प्रातःग्नानः मनियमः सर्यपापः प्रमुच्यते ॥ दा तु वैशाग्यो मलमामो भवति तदा कान्यान -समाप्तिनिषेधा* मामला ननिधमाश्य करें । मासोपवासचान्द्रायाणादि तु मलमासे पयेत् । तदुक्तं दीपिकायाम- निपतत्रिंशाधिनत्वाच्छुभे मास्यारभ्य समा मासोपचासव्रतम्' इति । -- ग दिनप्रपर। घा॥ . 'भलिअरः स्यान्माणकः कर्कर्यालुर्गलन्तिका' । इयमा বহালাবাগে। अब दानविशेष उफोऽपरा धामनपुराणे- 'गाश मालगानि नया पेशाग्वे सुरणिय देगानि बिजमुख्यभ्यो मधुमृदनतुष्टये ।' एवं स्नाने कृते तस्योपापनं फार्पम् । तदुक्तं मय- माममेयं पहिः स्नात्या नद्यादौ विमले जले। एकादय पदादा पौर्णमास्यामयापिया। उपोप्य नियतो भूत्वा पुर्यादुधापन पुगः । मण्डले फारणेदादी कलशं न चिन्यसेत् ॥ निस्केण पादन दर्धाधन पा पुनः । शल्या या कारयेद्देपं सीपण लक्षणायितम्॥ : लक्ष्मीयुग जगसायं पूजपेदासने घुधः । भूयन्दनः पुष्पपनसंप। एवं संपूज्य विधियायी जागरणं परन् । षोभूते मनोऽथ ग्रहयेा महान्यजेत् ॥ होम पुर्यात्मयतेन पायसेन विपक्षणः । নিশান এবি বা লিঃ अष्टोत्तरमहायं पातमोरारं तु था। मनमिष्णु(१)रनेनेय दिविष्णुरनेन पा॥ भारम्भ कर्म परिकधित कार्यमनिम्नु । रिपनुनिययनारपपि द्रष्टव्यम् | dir=पिप्रदेशवाई. पादिभूतमोहादमिति कोषित । Img मात्रा म्यरमहिना दिनापाक frient-2 तमिलते लोग मुगाव भीमा बगेगि पायो पिए विक्रमाधिक्षिपति भुषमान पनि भन्सा:- महा. सुभायो विन्' पोप स्पीन पीरकर्मना पूसरे sm. बते व पते पीक म्यमानये CARE -गोर- 7117tणी 41 MINT - Dura TH Truaryanfra...mart famitimaterighalaman wittamnaturiKantra सटीकनिर्णयसिन्धुमिनीयपरिकोदे- प्रगसंपूर्तिसिद्धी धेनुमका पयरिगनीम् । पादुकोपान हो एवं गुरये उपजन राया। शाम सोपस्करां ददाहीपिका दर्पता। प्रामणान्भोगगेप्रिंशरोभ्यो दवाय दक्षिणाम् । फलशासलसम्पूणीनेभ्यो दद्यायवांस्तथा। पर पूरी मापप गीगापनविधी शुगे। फलमामोति सकलं विष्णुगायुगायुगात् ॥ पताशको तपोयम्- ‘নালা বিগিনা না মানাগাথা। पर गर्वपापेको गुच्यत ना || गामातीपा लीगोगा । Tri- Hiमागिनी गादि । गोgiririt दिपाया। मागासी । न RTI Main TRAागिटात IRRITI Furful milan Tanne levifeet minatrai TIMATTERanfreya मंत्र - Initisfar rajniti maraitem -- INTRO riwar xiaf far ke

पंगामासनिरूपणम् ।
पापिनी ग्रास दिनायऽपि तयासी परंथात
निर्णयामूनेमारदीपे-
वा शुलपक्ष तृतीया रोहितायुना ।
दुर्समा घुयारेण मोमेनापि युवा तथा ॥
रोहिणीयुत्रयुगापिकपूर्वयि वियर्मिना ।
मारा नाविमांशतः पुष्पं नि पुरानम् ॥
गारी विनायता रोहितायुपगंगुता।
बिनापिरोहिणीशेगपीरिया मा urin
पं पुगादिररिमा गोला रसमामापाम:-
माघे पसीणा मभरय पत्रपोली।
हनीया माधये मामयम्पूर्ण युगादEnrint
पगार
'माय वर्णिमा घोर कलियुग मम।'
पनि प्राय
শিল্পা গা মাথা
Heritanni
मभायपानिपतं
प्राणी, पासीमा ॥
nि farmपुराणे चारेण fuRRIfori.
गुरोधापामारचा ''.
गुलमिया
पपीतीपाशी पोहता।
परिमाया दिन पाएन ।'
मानित पनि
पादिम cिerta
writicial
wome

१. - सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- 'दर्श तु माघमासस्य प्रवृत्तं द्वापर युगम् ।' इति भविष्पविरोधात् । एतेन नामानुसारात्पुर्णिमायामेव युगादिनार दन् शूलपाणिः परास्तः । ॐन कल्पभेदागुगर्भदाम व्यवस्थेति तत्यम् । एतेन- 'कार्ति नमी शुक्ला माघमासे प पूर्णिमा ।' इति वृहमारदीयं व्याख्यातम् । निर्मूलत्योक्तिनार दीयाज्ञानकृता । अत्र श्राद्धमुफ मात्स्ये- 'कृतं श्राद्धं विधानेन भन्यादिषु युगादिषु । दापनानि यिसाहस्रं पितृणां तृप्तिदं भवेत् ॥ इति । भारतेsपि- 'पा मन्याचा युगादाम तिथपस्तासु मानयः। स्मारमा एत्या पदत्या पजपरयाऽनन्तफलं लो।' प्रादेऽपि पूर्याहव्यापिनी ग्राहगा। 'पूर्वा तु मदा का शुक्ला मनुयुगादपः। देये कर्मणि मिठो ग गृष्ण वापराहिमा ।' पनि पानी। 'देश तथा कृष्ण युगादी कयो नि। शुद पीयाति के प्रावो कृष्णप्रयागरादिक ।' मपिनि। 'नाम शुमय कार्मिक निगमम् । नास्तितृतीयायांचागं गमय' परिपांग- कामगारांना मागिन ।' in , पर निभा र वायूमा मालिन .

पैशाखमासनिरूपणम् । इति हेमादी नारदीपयचनारच । दीपिकाऽपि- 'कर्मतिथपा पूर्वालिफाः स्युः सिते विशेण अपरा. लेकाश पाटुले' इमि । स्मृत्यर्धमारेऽपि मन्यादिश्रासेषु गुलपक्षे उदयव्यापिनी सिधिहिया, कृष्णपक्षेऽपराह- पापिनी' इति । देषोदासीये गोभिल:- "शाग्यस्य सृतीपां यः पूर्वबिद्धां करोति थे। एपं देषान गृहन्ति कन्यं च पितरस्तथा ।" इति। गोविन्दावेऽप्येयम् । तेने पूर्वाहम्पापिनी । दिन- प्रपतपेपरधति धर्मतस्यचिदो हेमाद्रयादपः । अन. तभस्तु- 'सतिष्यतीपातो युगमन्यादरास्तथा । सन्मुखा उपपासे स्युर्दानादापन्तिमाः स्मृताः ॥' हरपार । दानादाविति मादसंग्रहः । उपपास. श्य वक्ष्यने । हेमादायप्येषम् । माधवस्तु जातीपाता प्रादेऽपराहव्यापी पाहा इस्पाइ । स्मृत्यर्थसारे तु फुतु. पफालपोगीत्युगम् । यचु मार्कण्डेय:- 'शुक्लपक्षप पूर्याले भाई पुर्यायिपंक्षणः । कृष्णपक्षापराहे हि रोहिणं तु नसहपेत् ।' रोदिणो-नपमा महतः, अन शुलपक्षयुगादिशादं पूर्णाहे कार्पमिति शूल- स्वोतिरिति । मालस्यत्यादि । परेषेति । कार्यकालका पाधिस्वत्यादि । श्रादेनि । पोर्शहिकरयेऽपराहावदेन का. पंमिति भावः । सिदान्तपाद-अति । पूरति। "PRस्प" इति मार्फपपराक्येन प्रणपसे भादासम्म इस शुनपसमादसमाप्ती गीरणस्पोजे ।

इति उदकपाना पत्तम्यकोपतिनम्य प्रतिगंधाया धयः परिधारका कृषस्वाच्छारका शामिनाहारपणामांकि ननु ज्येष्ठवेशासादिशब्दाश्चान्द्रा एव मुख्याः तत्कयतु पुरण जज्ञिरे। तथा यसतिरायः गमातम्-' सरणा पतसर पकतोऽजापन. मतीयमभ्यपानयत् तमो बिमा नवराति धीमामायणागागागा भरपत्र यत्र गात्रामा सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- अपरा यमः- 'कृनोपवासाः सलिलं ये युगादिदिनेषु च । : दास्यन्त्यन्नादिसहितं तेषांलाका महोदया: इति' घशाखे मलमासे सति तत्रैव युगादिः कार्या । तथा च हेमाद्रौ ऋष्यशृङ्गः- 'दशहरासु नोकर्पश्चतुषि युगादिषु । उपाकर्मणि चोत्सर्गे येतदिष्टं घृपादितः ॥'इति! एतद्दशहरादिकं धृपादिसंक्रमे इष्टम् । 'कन्यागन्द्र का रयो' इत्यादिना सौरमासोक्तरित्यर्थः । कालादर्शऽपि- अब्दोदकुम्भमन्यादिमहालययुगादिपुछ। इति मलमासकर्तव्येपु परिगणनाच । महालयशमन मघाप्रयोदश्युचात इति माघयः । स्मृतिचन्द्रिका तु मासदये कर्तव्यमित्युक्तम् । पोक्तिरियवाह-एनदिमि । यद्यपि पे रखा इति सोरमुपजी ध्यैर दशहरा न त युगादिस्तयाऽपि एनदिष्टं पादितः' इति मि दादतनिर्देशादेव युगादिवायेऽपि सौर एक मासी ग्राम पित भावः । “युगादिपियति मन्यायालक्षणम् । युगादिकाएँ । पुगादितिथिमध्ये एक कार्यम् । निशिश नत्र मनित्रजन रमेय । जनाले मानसिम भाप এস নিপলিসি সমমাংসা tf नधितोपरामरयागत किया। पितापनि नाग युगादिनिरपणम् । प्रांगादिक मामि ग श्राद्धं गापरपक्षिाम् । 'मन्यादा प गुगादी पणे चन्द्रगुपयोः । ध्यापति बनो न नरकालव्यापिनी क्रिया ।' इनि रकान्दात् । माधय इस्पाः । महालपादं कम्पापपु. कमेव सष- 'स कन्यागु पार गफिनापि यो वसन् । ' परम्पारन्तरं दपाद पोराप पक्षयोः । इति विपानात् । 'य कन्पास्थित आर.पो. न कुर्याद पाश्रमी । साफनापि दरिद्रोऽपि सोऽस्यमत्वमुपेष्यति ॥' इत्यादिनिधाप तथा प पदासिनोपक्रमः फन्पासमाप्पः प्रथमः पक्षः, न्योपफमस्तुलासमाप्पथरमस्तदा पूर्वत्र पशम्यादिपक्षण परम पा सकोण कन्यामागे श्रादमा पदात दर्शन्त्यभाग पर पन्यासक्रमः तदनन्तरदर्शतिकण प्रतिपदि तुलासंकास्पा फन्पा. यामधिमासस्नदा दर्शश्रादला यात्मिहव्यासररिकमास एवं प.पापा पेन फेनापि पसेण श्रादप । "रोगे चालभ्ययोगेजपे" इति पचनान् । तथा च मालपराम्दस्य तत्परत्वसम्भोऽलं मघा. प्रयोदशीपरत्येन । पतु-. 'मासः पन्यागते भानापसंगान्तो भवेयदि । दे पियं तदा फर्म तुलापे क रसपम् ॥' इनि पयन, समोत्कर्ष विधी मानाभा । किन्तु पिपपिनि सामान्यतः अवणात् महिपाकादिश्रादविपपम् । वस्प भारदि रि. पानेनादिवनभातेरिति । महाप्टपपदं तीविशेषपरमिति के. चित् । महालपविषावाग्निनादिशदाना पान्दारवायत्पचिस्य. मेवेस्पाये ॥ ४७

No text on this page.

.f. शाखे युगादिनिरूपणम् ।' २७१ 'युगादौ तु नरः सात्या पिभियाटपणोदधौ । गांसहसपदानस्य धुरक्षधे फलं हि पत तत्फलं लभते मयो भूमिदानस्य च यम् ॥ इति । अपं निर्णय: सर्पयुगादिपु पोछापा ॥ इति युगादि- निर्णयः॥ इपमेय तृतीया परशुरामजयन्ती । सा प्रदोषव्या. पिनी प्राहा । तदुक्तं भार्गपार्घनदीपिका कान्दभः चिपपो:- 'वेशावस्प सिने पक्षे तृतीयायां पुनर्वसौ। निशायाः प्रथमे पामे रामाख्यः ममये हरिः॥ स्योधगैः पाहग्रह युस मिथुने राष्ट्रसंस्थिते । रेणुफापास्तु पो गदिपतीणो हरिः स्पपम् ।। इति । दिनरपे तह्याप्सायंशतः समस्याप्तीपरा, अन्प. था पूर्वध । तर सय भविप्पे- 'शमा सृतीया देशाचे शुद्धीपोप्पा दिनदये। निशाया पूर्ण पामे दुरारापत्र पूर्मिका ।।' इति । शापशुप्लसप्तम्या गद्गोपतिः । तदुक्तं पृथ्वीचन्द्रो. पे प्रा- "येशाखे शुरलसप्तम्यां सानुना जाहवी पुरा। मोधारपीता पुनस्परता कर्णरन्मातु दक्षिणात् ॥ त तत्र पूजपेपी गहां गगनमेपलाम ॥ इति । भन शिष्टापारान्मध्याहष्पापिनी प्राधा । दिनये तासापध्यातायेकदेशपाती या पूर्वा । युग्मपाफ्यात ॥ पैशात राष्ट्रवादश्यां पोगविशेपो हमादी ज्योति सार- करणे तर्पण प्रामणभोजन पार्यः । पक्षपनान्य-१५ । उपमा- लखा । *परेति । संकल्पकाले सत्रात् । गौणकालति। इति स्कान्दात् ।. जयन्तीषु जन्मकालस्यैव पूजास्पकर्मका मटीनिमितपरिद- 'माननायी गुरुमिपुत्री मंप गया मागदिशुमा। পানিগমা মগ যু तिमिर्गीपारा तीर गोगः ।। अस्मिस्तु गोममिहिरपयात्रा दानेन मा परिहार पापम् । सुरस्यमिन्द्रस्यानामयर मरपाधिपर हमने मनुष्यः ॥ इति । पमानना=सिंहः, पाशाभिधाना तिपि:दादशी फरमाइस्ता॥ पैशापशुलातुर्दशी मुसिहजयन्ती । सायदो प्यापिनी ग्राया। तदुक्तं हेमाद्री नृसिंहपुराणे- 'यशाने शुरूप तु चतुर्दश्यां निशामुखे । मन्नन्मसम्मयं पुण्यं व्रतं पापप्रणाशनम् ॥ वर्षे वर्षे तु कर्तव्यं मम सन्तुष्टिकारणम् ॥' इति। दिनदयेऽपि तद्याप्तावंशतःसमयासी च परावि पमध्याप्ती त्यधिकम्पाप्तिमती दिनद्वयेऽप्यव्याप्ती परदिनेगीणकालव्याप्तेः सत्त्वात्पूर्वदिने च तदभावात या- से तु पूर्वा । सबैतिर्व्यतीपातो युगमन्वादगस्तथा । सन्मुखा उपवासे स्युर्दानादावन्तिमाः स्मृताः॥ इति पचनात् । प्रदोपेति । 'अवतारो नृसिंहस्य प्रदोपसमये विजाः। । . परा पेशाग्वे रसिंहजपन्तीनिरूपणम् । 'रातो मध्याहचेलायो नयादी विमले जले'। पुषमारप--- 'परिधाप ततो पासो व्रतकर्म समारभेत् । इति तभैयो, तत्संकल्परूपवनोपशमविषपम् । न स्पेतायता मध्याहव्यापिनी ग्राति भ्रमितव्यम् । पू. घोत्तयघनपिरोधात्। शास्वस्य चतुर्दश्यां सोमवारेऽनिलर्भके। अयतारो नृसिंहस्य प्रदोपसमपे द्विजा" इति टोसरानन्द स्कान्दात् । “कूर्मः सिंहो पौडकल्की च सापम्" इति पूर्वोक्तपुराणसमुपवचनानि फेचित् । तत्त्वं तु पूर्व वचसामनाकरत्वेन निर्मूलत्वात, हेमाद्री नृ. सिंहपुराणे- 'मजन्मसम्भवं पुष्पं प्रतं पापमणाशनम्'। इत्युपमन्य- स्वातिनक्षमपोगे च शनिवारे तु महतम् । मिडयोगस्य संयोग पणिजे करणे तथा घुमा सौभाग्यपोगेन लभ्यते देवपागतः ।. सपैरेस्तु संयुक्तं हत्याकोटिपिनाशनम् ॥ :. एतदन्यतरे पोगे महिनं पापनाशनम् । फेपलेऽपि प्रकर्तव्यं महिने प्रतमुत्तमम् ॥ अन्यपा नरकं पाति पापपन्द्रदियोफरी ।" इत्युक्त्वा- पस्तु नृसिंहपुराणे- शासयमासस्य पतु विति। अस्नगामिनि सॉप पुरस्तात्रयम्भमध्पतः । F " सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छंदे- 'पञ्चाननस्थौ गुरुभूमिपुत्रौ .. मेपे रविः स्याद्यदि शुक्लपक्ष। पाशाभिधाना करमेण युक्ता तिपियंतीपात.इतीह योगः ।। अस्मिस्तु गोभूमिहिरण्यवन्ना, ., दानेन सर्व परिहाय पापम् । सुरत्वमिन्द्रत्वमनामयत्वं माधिपत्यं लभते मनुष्यः' इति । पश्चानना=सिंहः, 'पाशाभिधाना' तिथिद्वादशी । फरमा हस्तः ॥ पैशाखशुलंचतुर्दशी नृसिंहजयन्ती । साध्प्रदोप- प्यापिनी प्राधा । तदुक्तं हेमाद्री नृसिंहपुराणे- 'वैशाखे शुरूपक्षे तु चतुर्दश्यां निशामुखे । मसन्मसम्भयं पुण्यं व्रतं पापमणाशनम् ॥ घ घ तु कर्तव्यं मम सन्तुष्टिकारणम् ॥ इति । दिनवयेऽपि साप्तावंशतःसमव्याप्ती च परायि. पमश्यासी त्यधिकच्याप्सिमती। दिनदयेऽप्यव्याप्तौ परा। परदिन गाणफालण्यासः सत्त्यारपूर्यदिने च तदभावात्। ܝ܀ सेतु पूर्ण। संतिव्यतीपातो युगमन्वादयस्तथा । मन्मुसा उपवासे स्युर्दानादावन्तिमाः स्मृताः ॥ इति पचनान् । प्रदोपेनि। 'घरमारो नृसिंहस्य प्रदीपसमये दिनाः। निस्कान्दात । नयनी MM पूनापा ता

धैशाखे नृसिंहजयन्तीनिरूपणम् ।
'ततो मध्याहवेलायां नद्यादौ विमले जले'।
इत्युपमान्प---
परिधाप सतो पासो व्रतकर्म समारभेत् ।
इति तनयोक्तं, तत्संकल्परूपवतोपममधिपयम् । न
स्वेतायता मध्याहव्यापिनी मालेति भ्रमितपम् । पू.
घक्तियपनधिरोधात।
वैशाखस्प चतुर्दश्यां सोमवारेऽनिलर्भके।
अयतारो नृसिंहस्य पदोपसमये हिजा
इति टोपरानन्दे स्कान्दात् । "पूर्मः सिंहो पीटकल्की
घ सायम्" इति पूयोक्तपुराणममुघपययनानि फेचिन् ।
सत्वं तु पूर्वघचसामनापरत्येन निर्मूलत्यान, हमान
सिंहपुराणे-
'मजन्मसम्मयं पुष्पं प्रप्तं पापप्रणाशनम्' ।
इत्युपमान्य--
स्थातिनक्षप्रयोग घ शनिधारे तु महतम् ।
मिरपोगस्य संपोगं पणिजे फरणेसा ॥
घुमा सामाग्पगोगेनयत दरपांगतः ।
सर्परेतेस्तु संयुफ हत्याकोटिषिनाशनम् ।।
एतदन्यतरे पोगे गदिनं पापनाशनम् ।
कपलेऽपि प्रपणं पहिने समुपमम् ॥
अन्यथा गरर्फ पाति पायपादियापरी ।'
इत्युक्रवा-
पस्तु नृसिंहपुराणे-
शायरय पशु विधानि ।
अरगामिवि सपा पुरस्कारमाभपायः॥

३७४ सटीफनिर्णसिन्युधितीयपरिच्छेदे- 'ततो मध्याहवेलायां नयादी विमले जले।' इत्यादिना मध्याह एवं प्राविधानाच्चतुर्दश्युवरा- धंयणिजे करणे मध्याह घ सष्टं जन्म प्रतीयते । सं. ध्यायां जन्म तु फाप्पनुक्मीरुपकृतं, तदशानिर्णयश्च हेप एपेति । (२)इयमेव योगविशेषणातिप्रशस्ता | रा. दुकं तत्रैव- 'स्वातिनक्षप्रयोग च शनिवारे च मनतम् । सिद्धयोगस्य संयोग वणिजे करणे तथा । पुंसां सौभाग्ययोगेन लभ्यते दैवयोगतः। । एभिर्योगविनापि स्यान्मदिनं पापनाशनम् ॥ सर्वेपामेष वर्णानामधिकारोऽस्ति मते । मद्भक्तैस्तु विशेषेण कर्तव्यं मत्परायणः ।' . तथा--- .'सिंहास्वर्णमयो देयो मम सन्तोपकारकः।' तथा- 'विज्ञाय मद्दिनं यस्तु लइयत्पापकृतरः । स याति नरकं घोर यावच्चन्द्रदिवाकरौ ॥ इदं च संयोगपृथक्त्वन्यायेन नित्यं काम्यं च । अधा- भवभूव महाविष्णुनरसिंहाकृतिनृप। सस्या प्रतं नरैः कार्य महाविष्णारतिप्रियम् ॥ वियस्वत्यस्तगामिनीति सापालाभः । भविष्ये च-- 'अवतारो नृसिंहोऽभूत् त्रेतायां चादिकल्पके । सायंकाले सदसतो रसोदमनकारणात् ॥' इति । स गौणः । मदोषस्य मुख्यकालत्वेन तत्पूर्वस्य सायासस्यैव पहुए गौणत्वदर्शनात् । वस्तुतस्तु- (१) कविापुस्तके 'राधा'त्यधिकम् ।

.: शारखे नृसिहजगन्तीनिरूपणम् । प्र विशेष:-मध्या मुदोमपतिलामालकलानं कृत्या- सिंह देवदेवेश सय जन्मादेने शुभे। उपपास फरिष्यामि सर्पभोगपिवर्जितः।' इति मन्त्रेण संकल्पं कृत्या आचार्य पृत्या सायंकाल- "हमी तुम मन्नतिः स्थाप्यालयास्तथैव प। पालन पा तदर्धन धिन पा पुनः ।। पपाशक्ति तथा पुनिराशायाधिवर्जिनः ।। रयुगां सिंहमूशिरमा मृतं सुवर्णमिदं पफ. एशोपरि सम्पूज्य रात्री जागरणं कृष्ण प्रातः पुनः सम्पूज्प- त्रिगृह पदोपः स्पान्नानावनावे मति । इत्युक्त पदोपः । मविप्प प सायंकालो न सापाः । 'नसरदर्शनामध्या सायं मस्एरतः पितम् ।' इति लक्षित: 1 नक्षप्रदर्शन प घटीप्रयात्मकः कालः । 'सायंसंवा प्रियटिका भस्तादुपरि भास्वनः।' इत्युक्तः । अस्तगामिनीत्यस्यापि अपमेवाः । एवं यमदी. पमापकालान्दाभ्यां सासंध्या पटीयं पकाना सायास्तु निता गौणकाल इति 1 मानिसली. गसिहाभिमापम् । मानःकृतानन्तरं पूर्पादिभ्यो नमाgrat पापमाणेन मन्त्रण प्रत निषेपापम्य माणानायम्य पारा हीया गंकल्पं कुर्यात् । "निप प प्रदुर्ग दानपूर्वकम् ।' इति नारमिक्षात् । दनधारमशादः पातोपरपम् । दनपानं चहणपणादिना हादशगंपरा कार्यम् । रामदिन पानिपान । प्रतिमा पबिध्याभारणपारादिसंभ नि.

सटीकनिर्णयसिन्युवितीयपरिचंदे- 'नृसिंहाच्युत देयेश लक्ष्मीकान्त जगत्पते । अनेनार्याप्रदानेन सफलाः स्युमनोरथाः ।। इत्याचापीय दस्या- 'मदंगे ये नरा जाना ये जनियन्ति चापरे ।। । , तांस्त्वमुहर देवेश दुस्तराद्भवसागरात् । पातकार्णवमनस्य च्याधिदुःखाम्युबारिभिः। तीच परिभूतस्य महादुःवगतस्य में !! फरायलम्यनं देष्टि शेषशायिन् जगत्पते । -श्रीनृसिंह रमाकान्त भक्तानां भयनाशन । क्षीराम्युनिधिधार्मिस्पं चक्रपाणे जगार्दन । व्रतनानेन देवेश भुक्तिमुक्तिप्रदो भय ॥' . - राकार्यम् । 'प्रतस्थेन न कर्तव्या संगतिः पापिभिः सह ।' इति वचनात् । संकल्पमन्त्रश्व- 'श्रीनृसिंह महोग्रस्त्वं दयां कत्वा ममोपरि । अघाई च विधास्यामि ब्रां निर्विततां नय ॥ इति । ततो मध्याहे नयादौ मृद्गोमयतिलामलको नाला नित्यकत्र छत्वा गृहमागच्छेत् । । । मध्याहे संकल्पलिखनं चानुकल्पः । अन्यथा 'नियमं च प्रक- पोस' इत्पादिना संकल्पमभिधाय व्रतस्थेनेत्यादिना मिथ्यालापादि वजनं च मदर्य ततो मध्याह्नवेलायामित्यायभिधानविरोधात् । 'नि. त्यकर्म ममाचरेद'इति पाठे नित्यं मध्याहसंध्यादि । ततो गोमपनो पलितेऽष्टदलं कृत्वा नत्र फलशं संस्थाप्य प्रतिमा हैमी पलतदर्घतद ििमता संस्थाप्य नूतनायामग्न्युत्तारणप्राणप्रतिष्ठे कृत्वा मूल मन्त्रेण , वैदिकन नाम्ना वाऽऽचाहनादि कृत्वा पञ्चामृतेन शुद्धो- रफेन प संस्नाप्य यापीतवस्ने दया आचमनं दद्यात् ।

पैशाससिरपन्तीनिरूपणम् ।
'स्नाने वसेच नोघेदपादायपनीयकम् ।"
इत्युक्तेः।
'चन्दनं शीतलं दिव्यं चन्द्रपमिश्रितम् ।
ददापि तर तुष्पयं नासिंह परमार
चन्दनम्।
"कालोवानि पुष्पाणि तुनापादीनि चे भो ।
पूनपापि नासह या सा नमोऽस्तु ने ॥
पुष्पम् ।
'कालागुरुमपं मदिरमुरम् ।
फरोमिने मारिनो सामसपदो।'
--
पूपम्।
'दी: पापर: सोनाममोराशिपिनासनः ।
दीपेन सम्पने सेगमपारायं ददामि ॥'
दीपम् ।
'नमे एपद पार भाग्यमानम् ।
ददामि से रमाकापा.'
पिम् । गत फार तानं दक्षिण पदया। मनोहर ।
'मिलापमा ।
अनादानेन सपा मोरया
तमो गुणामी शदिन,
'पोमा पाहारगा।
पानामन पो"
सो त मरादिभिर म
मा पर Egin समािरा
IREहिनि । मोirar

३७८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेद- इति प्रार्थयेदिति संक्षेपः ॥ . वैशाखपौर्णमास्यां विशेपोऽपरा जापालिनोका- 'शतानमुपकुम्भं घ वैशापांच विशेषतः । निर्दिष धर्मराजाय गोदानफलमाप्नुयात् ॥ सुवर्णतिलयुक्तस्तु ब्राह्मणान्सप्त पञ्च च। तपेदपावस्तु ब्रह्महत्या व्यपोहति ॥ इति । उदकुम्भदानमन्नस्त्वक्षय्यतृतीयाप्रकरणे भविष्येऽपि- 'यशाखी कार्तिकी माधी तिथयोऽतीय पूजिताः सानदानविहीनास्ता न नेपाः पाण्डुनन्दन ।' , अत्र कृष्णाजिनवानं कार्यम् । तथा च विष्णुः-- 'कृष्णाजिने तिलाकृष्णानिहरण्यं मधुसर्पिपी। ददाति पस्तु धिप्राप सर्व रति कृतम् ॥ इति इति श्रीरामकृष्णमहमरिसूनुफमलाकरमते का निर्णयसिन्धी वैशाखमामः समाप्तः ॥ दया मार्यपेत् 'मदशे ये नरा' स्यादि । एवं प्रार्य ततो देखें विएप प ययाविधि उपहारादिकं सर्वपाचाग निवदयेत् । 'दक्षिणामि गुमनाप प्रामास्तु विसर्मयेत् । मध्यान त समायुक्ती नरो मुभीत पन्धुभिः । इति । यनु पध्यान नृमिहानन्य, जयन्ती तरकाम एव पूनाकाला, तत्कालीना च लिपिरितिनदा माया प्रातरंग या प्रारम्प पालः मध्यानु मानानाTER इपभिषापगार-at- पनि मिनपनीनवरात्र महोदी- पामार कार्य मनुदेश मापनम् । नापिति तो गमियरमैगि पनि । इन शायः। .

जोठे दशहरानिरूपणम् ।
वृपसमान्तो पूर्वाः पोडश घटिकाः पुष्पकालः ।
राम्रो समामे सनि प्रायोक्तम् ॥
उपेटशुलतीया रम्भाव्रतमुकं माश्वीपे भपिये.
'भद्रे कुरुष्य योन रम्भारुपं प्रतमुत्तमम् ।
अपघलहतीयायां लाता नियमतस्परा ।' इति ।
सा पूर्वषिद्धा प्राया।
'स्पृहतपा तथा रम्भा०सावित्री वटपैतृकी ।
*कृष्णाष्टमी व भूता च कर्तव्यासमुवी तिथि।
इति स्फान्दोगः।
ज्येष्ठलदशमी दशहरा । तदु हेमादौ ब्रा--
.
पेटएलमविपदि दंशपेपस्नानम् ।
'उपे मासि सिने पक्षे माप्य प्रतिपदं लिपिम् ।
वामधफे स्नाया मुस्पते सर्वपान।'
इप्तिकाशीषण् । हत्तपा-धारणकणदिनीया ।
सापिग्रीहनापधिपूर्णिया! घटपरकी-तनका.
माशस्या | कृष्णाष्टमी-PARAामी ! सम्मुवी-मापा.
दव्यापिनी विहीमारे तु परा।
पतिशम्पाः धीमापार प्रोण वारसत्तम् ।
दानि मनुनोकानि-
'पप्पमनन पर पशु पापिसा
मसम्पदालापथ पाया म्याचरिषम् ॥
अदनानामुपादान मिा मेराविधानमः।
परदारापराच कागि विविध परम् ॥
पाध्याभिष्पानं पनमाऽभिष्टविनम् ।
रियाभिनिश्चय मान प्रिति माम् ॥ इति ।
.

- . ३८० मटीझनिर्णयसिन्युमिनापपरिच्छये- : : 'जये मासि मिते पक्षे दशमी हस्तसंयुना। हरो दा पापानि तस्मादनहरा स्मृता " इति । चारापि- 'दशमी गृहपचे तुज्य मामि कुजेऽहनि। अवतीर्णा या स्पर्गात् हस्तक्षेप मरिदरा.. हरते दशपापानि तस्मादशहरा स्मृता ।' इति । स्फान्दे तु दशयोगा उताः । ज्येष्ठ मामि सिते पक्षे दशम्यां बुधहरलपोः। व्यतीपातेगरानन्दे फन्पाचन्द्र पे रवा ॥ दायोगे नरः स्नात्या सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ इति । *अत्र युधामणेः कल्पभेदेन व्यवस्था । इयं च यत्रैष योगयातुल्य मय प्राधा । योगाधिक्ये फलाधि. क्यात् । ज्पेठे मलमासे सति तत्रैय दशहरा कार्या न तु शुद्ध । ज्येष्ठे इति। ज्येष्ठश्चान्द्रमानेन न तु सारमानेन । 'पे रवी' इत्यनेन पौनरुत्यापातात् । प रवौ इति पुण्यतमत्वार्यम् । नन्दवं 'देशहरासु'इत्यनुत्कर्षवाक्यस्य का गतिः? दशहरास्वरूपस्य साराध टिगत्वादिति चेन। अघिमासे दशहरासु तत्तनक्षत्रयोगस्यैव वृषस्थः रवेरपि लाभात्तत्रापि सा कार्येत्यर्याद । अत एव दशहरास्थिति अगेकसमुदामाभिप्राय बहुवचनम् । भन्यया तद्गतदशम्या एकत्वात्तः दनुपपत्तेः । एतच्च राशिविशेपस्थरवियोगघटितालभ्ययोगस्य महाप हीपदं सदिरालभ्ययोगस्य युगादिपदं च मन्त्रादीनामुपलक्षणम् । 'नच बुधहस्तयोग एवानन्द इति कथं पृथक्तदुक्तम्, एवं इस्तस्य दिननक्षत्रस्य फन्याचन्द्राविनामा एति वाच्यम् । प्रवृत्तिनिमित्त- भेदेन तद्भेदात् । युधनक्षत्रयोः प्रवृत्तिनिमित्तमकैकमानचि आन. न्दपदन्तूभपयोगि। एवं इस्तस्य शुरूपक्षाविनाभावेऽपि गरं कर- गभेदः । 'कुजेऽहनि' इत्युक्तेराह-अति । न तु शुद्ध इति। -

নিবো।
শান্ত নীলাব যুগান্ত।
fল না। গবে: {া ~~~
‘বাদ মাগ গা শিল্প।
যুপ মিঃ বা ৪ মাথায়
গুর বা পানীল~
‘ঃ গাব নিৰ বৰ ঘৰ মানব শিখি।
বাঘাস না মৃণমাধান:
র্য ন্তু লিখিপ্ত মনোখী না ।
গুলবার্মা মানমঘমুন।
১
‘তি বগারগাঁ প্লে বরখা।
স্যারঃ যখন কার মহাব।
সখা প্রবনোপ্তাশীশ্বযো:-
‘নি না বৃথা যন্ত্রণা গলিঃ।
যুলার নয় বগাথা।
কথা ধাঃ শাম্মুঃ ঘুষসানি।
स्मारया मस्त्या तु जावयां दशरयो विधानता।
বাম নিয়ে সিদ্ধানঃ ওঁ নষ্ট।
মাবিল শুবিঃদ্য বয়খ
মান্না টা মাথা ব্যথা।
মাথা মানা চূদা সমগবাধ।
থাৎ পূবং বাম মুধি খ।
থ মাগ্লোবাল
অন্নান মগ্ন থানা বিবিয়ঃ।,
‘মান বয়াই। ফাবিনি।
যা খায়।

२८२ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीपपरिच्छे दे- नारायणं महेशं च प्रमाणं भास्करं तथा । भगीरथं च नृपति हिमवन्तं नगेश्वरम् । गन्धपुप्पादिभिः सम्यग्यथाशक्ति प्रपूजयेत् ॥ दशप्रस्थास्तिलान्दयादाविप्रेभ्य एव च । दशपस्थान्ययान्दद्यादशसञ्जयागधीस्तथा ॥ प्रस्थाघोडशपलानि । पलं तु 'मुष्टिमानं पलं स्मृतम्' इति महार्ग ये उक्तम् । 'मत्स्पकच्छपमण्डूकमकरादिजलेचरान् । इंसकारण्डषयकचारहिममारसान् ॥ कारयित्वा पथाशक्ति स्थर्णन रजोन वा। सदलाने पिष्टमयानभ्यर्य कुसुमादिमिः॥ गहाया प्रक्षिपदाज्यदीपायर प्रयाहयेत् । पुपायैः पूजपेतां मन्त्रेणानेन भक्तितः ॥ 'अनमःशियायै नारायण्यै दशहराये गदायै नमो नमः इति मन्नं तु यो मत्यों दिने तस्मिन्दिवानिशम् । जसमहमाणि दगाधर्मफलं लभेत् ॥ काशीपण्डे स्यम्यो मन्त्र उत्त:- 'नमः शिया धर्म नारागण्य पदं ततः। दशहरायै पदमिति गङ्गाग मन्न एप ‘स्वामः प्रणयाविश मयेदिशाघरो मनुः । पूजा दानं जपो होमलनय मनुना स्मृतम् । इनि! अन गद्गारतान(१)पाटमपि दशयारं कुर्यात । तदुरू १-योपविलोपमापीपा-प्रकार मम गिराये गा शिवाय नमो नमः माने afrim नमो नमः मम प्रिया भनी नामानिमा mirint धोना निमोस्तु नाविना मी - म : उपेठे दशहरानिरूपणम् । भविप्पे- 'तस्यां दशम्पामतघ स्मोनं गङ्गासले स्थितः। प: पटेदशरयस्तु दरिद्रो पाऽपि पाचमः॥ सोऽपि तरफलमामोति गङ्गा संपूज्य परतः ॥ इति । ममः । भौगोपभोगदायिय भोगवाये नमो नमः मादानिय नमस्तु स्वर्गदराय नमः सा नमसंलोपपभूगये अगवाध्य नमो नमः IRR खिसगंस्थाये जोपरये ममो नमः । मन्दाय लिाधारिये माराय- ज्ये नमो न । नमस्ते पियगुरुपाने पाच ते नमो नमः । दृदाय के ममनेऽस्तु लोकपाध्ये नमो नमः गमरते विम्याम त्राव मन्दिा ते नमो मम ॥ पप्प सिपाताप सप नमो गRE सताये च. froid परदाय नमो नमः ॥ उपाय पुरोग नमो ৪। প্লিাই দুয়ো প্রায় মা নমঃ ॥ সানশা जगन्माचे नमोस्तुते । सर्वापरमतिपक्षाय महलाये मम ममःमरणा. गतमापत्रिवाणपरायणामयातेहरे देवि नारायणि नमोऽस्तुan मिलेगा दुर्गम शाप ते नमो नमः ।परापरतरे गुम्पं RRE मौसमयमामलो भागो मे देखि धनगमे पार. पोरेविग्यपि परेऽस्तु मेरिपनि मासयमात मायेनानांनी सिवमेप मूलपातिम दिनारायण पासपने मरमाण शिवाणुपंगमाशिप पति सोभाव नियंत. पात् भरपा पुला कापमा विता। राधा iful सपैरेव ममुष्पपर्णकामामपामानि मेरमाणीपते । मासि सि पोसमी वायुना पाए पोनंग हाल स्थिता । पटरावस्तुदो यार पासमा Rist ताफदमामोलि ग संपूरप परमता मरतामागुगामा. पाविधामा परापपरपावकापिकं शिपिमम् IV. नत पेय पशुपं चापि सःHAREमलाप पाय यार. पिंधम् । पादरपणालियानं ममानिena inाभा. EN मा विविध गुतम् । एनानिनिय REजा. पिपरा यातमा मृताfrena Trip पिन बिनमहान ॥ उमाप संसारमामाने निर्मा माया सापाप नारायचे रेप सारे गए.

१८४ सटीकनिर्णयसिन्धुधितीयपरिच्छेद- स्लोप पनि पदादिदशीपंयन्तं दिनतिमरुपया पठनीयमिति शिष्टाः । अत्र साऽपि विस्तरः स्तो. धादि च भकृतत्रियीमतोरवधेयः । विस्तरभीतस्तु न लिख्यते । एवं कुर्वतः फलमुक्तं काशीखण्डे-- 'एवं कृत्वा विधानेन विराशाव्यविर्जितः । उपपासी घक्ष्यमाणैर्दशपापैः प्रनुच्यते ॥ 'सन्किामानवामोति प्रेत्य व्रह्माणि लीयते ॥ इति । अस्यां सेतुपन्धरामेश्वरस्य मतिठादिनत्वाविशेषण पूजा कार्या । तदुक्तं स्कान्दे सेतुमाहात्म्ये- 'ज्येष्ठे मासे मिते पक्षे दशम्यां बुधहसायोः । गरानन्दे व्यतीपाते कन्याचन्द्रे वृष रयो । दशयोगे सेतुमध्ये लिवरूपधरं हरम् । .: रामो वै स्थापयामास शियलिगमनुत्तमम् ।।' इति । इति दशाहरा॥ ज्येष्ठ शुद्ध कादशी निर्जला । तन्त्र निर्जलमुपोप्य विप्रेभ्यो जलकुम्भान्दद्यादिति निर्णयामृते उक्तम् । म- दनरत्ने स्कान्दे- 'डोप्टे मासि नृपश्रेष्ठ या शुल्लकादशी शुभा। निर्जलं समुपोप्यान जलकुम्भान्सशर्करान् ॥ प्रदाय पिप्रमुख्येभ्यो मोदते विष्णुसरियो।' ताप विश्वरूपिण्य नन्दिन्य ते नमो नमः ॥ मिनमकरनिषाणां गुम्रयः जो निनवां करघृतकलशोचसोत्पलामत्यभीष्टाम् । विधिहरिहमपा सन्दुकोटीग्जुष्ट फलितसितदुफूलां जारी तां नमामि आदायापि पितामहस्य निगमध्यापारपात्र जलं पश्चापनगापिनो मगधना पां. वादक पायनम् । भूगा दशभुजटायमूपमाणे होमहवरियं देयो काम पनातिनी भगवती भागारपी श्यने ति यो प्राजिनामा संरपि । गुच्यते सर्वपापग विष्णुलोकं सगलतिइति -" यो मानिधीममनिरूपणम् । उपाणमा माविनीताम् । तदुर्ग. स्कान्दभः वियो:- जामि मि पक्षमाया रजनीमुप।' दररमा- 'म मिरानमुरिद दियारात्रि स्थिरा भरत ।' इति अमेऽप्युपगंदनम् । मामि मिते पक्षे पूर्णिमापां सपा प्रतम् । चाणं पुरा महाभतरा कधित रोमपानप ॥ इति । दाक्षिणास्पातदेवामिषन्ते । एतपामायास्पापाम. प्युफ निर्णयामृतं भविण- 'अमाप पतपा स्पेष्ठं पटगले महासती। निराम्रोपोपिता नारी विधिनाभन पूजपेत् ॥ मदनरतो त्पिदं षाफपम्-'पधारण तथा ज्पेष्ठ' इति पठित्या ज्येष्टपौर्णमास्पामुताम् । 'अशषौ तु प्रयोदश्यानतं कुर्गजितेन्द्रिपा। अयाचितं चतुर्दश्याममा समुपोपणम् ।" इति । ता पायारया आदिपन्ते । हेमाद्रिसमपोद्दपोतादि- पु तु भाद्रपदपूर्णिमायामुकम् । तनु नेदानीं अपरति । गांरास्तु- 'मपे पाएपमे पापि सावित्री तां विनिर्दिशेत् । ज्पेष्ठलचतुर्दश्यां सावित्रीमयन्ति पाः ॥ पटमले मोपपासा न ता पंधष्यमाप्नुयुः ॥. इति पराशरोतोचतुर्दश्यां प्रदोपे घतम । दिनयये त. व्याप्ती परयेत्याष्ट्रः । तनिर्मूलम् । भन्न पूर्णिमामावास्ये पूर्वविद प्राहो।' । 'मृतविद्धान कर्तप्पा अमायास्पा घ पूर्णिमा। .

- . सटीपनियसिन्धुद्धितीयपरिच्छेद- ..: वर्जयित्या नरश्रेष्ठ मावित्रीवनमुत्तमम् ॥" इति प्रमर्षयात् । स्कान्देऽपि- 'भूतषिद्धा सिनीली न तु तत्र प्रतं चरत् । पयित्वा तु माविनीयतं तु शिखिवाहन ॥ इति । मदनरत्ने ब्रह्मथैवर्सऽपि- 'प्रतिपरपञ्चमी भूतसावित्री चटपूर्णिमा । नधमी दशमी धैय नोपोप्याः परसंयुताः ॥ इति । पदा त्यष्टादशघटिका चतुर्दशी तदा परा ग्राया। 'पूर्वषिद्धय सावित्रीयते पञ्चदशी तिधिः । नाड्योऽष्टादश भूतस्य स्युश्चत्तध परेऽहनि ॥ इति माधयः । वस्तुतस्तु- 'भूतोऽष्टादशनाडीभिपयत्युसरी लिपिम् ।' :इत्यस्प प्रशान्तरे साथकाशत्वाविशेषप्रवृत्तपूर्वपिता. . सावित्रीत तद्वनसंवन्ध्यमावास्या । घटपूर्णिमा मतसंवन्धिपूर्णिमा ॥ नन्वेवं पण्मुहर्तपरिमितपञ्चमीवषय त्पां पट्टा स्कन्दव्रतमपि न स्यात् । 'नागो द्वाददानाडीभिः' इति यापन पण्मुमितपञ्चम्पा पकत्वात् । फिंच स्कन्दबने तिधिक्षपे पूर्वेतिमाधयादिग्रन्योऽसंगतः । त्रिमुर्ताऽधिकमयाभा- येनोप्सरदिने तापिदायाखिमुदुसगावश्यम्भावेन एकादशी तृतीया च षष्ठी चैत्र प्रयोदशी । पूर्वविद्धाऽपि कर्तव्या पदि न स्यात्परेऽनि ॥ इनि पासिष्ठवपनाविषयवादित्या-वस्नुनारियति ।। 'नागो दादा इत्यादेपानाऽनुवादेन नाडीविशेपविधायक काय पान् । विशिष्टदपकताविधाने गौरवाद । सया च पत्र प्रते पक्षमीपिदा पष्ठी निपिदा तदिपयामेनन् । स्कन्दमते पक्षमीदि. ।

ज्यो साविधीमतनिरूपणम् । विधायकवचनेन ताप पाशादष्टादशनाडीयेऽपि पूर्वये. स्ययं पन्धा: साधुः । अन पूर्णिमानुरोधेनैप यथा प्रि- राप्रसंपत्तिर्भवति तथा प्रपोदशादि प्राप्यम् । सस्थाः प्रधानाषाम् । अपं निर्णपोनापामपि शेषः । पारणं तु সাকা সায়ংকাৰ নৰ বৰ্মীৰথবাৰাৰ । বৰবষী- युनापामा तत्कम्पपेर तदन् । यत्र यते चतुर्दशीविदा निपिदा सतिपयकतया साविधीवते - दशपापा रम्भा गावित्री मटकी। कृष्णामी च भूता प.कर्सव्या संमुखी तिथिः॥ इति पूर्वविदाविधानेन तस्या प्रास्यासन पतुर्दशीवियो न दूपक इस्प: ।। उक्तयासिष्ठं च परेऽहि एफमकादिकाले मापदादी पापापमारे सामान्यतो निपिदापा नागविद्वापाः मतिमसरार्ध- मिति स्मर्स म्पम् । ननु कंचन सोपपदा त्रिवादिचन्दाः। पपा साविधीत्रिरात्र-पिल मिरा-त्रिराष-दुर्गाननराशादिमपगा। तानि कर्मनामधेपान्य तदरताततत्काल संपन्धपो: ममाणान्तर. गोपरत्वेन प्रतिनिपिपराभवरान् । ननु निरुपपदाखिरामरामादि. सदाबही समासान्ताऽसंभषेनाकाफमपान 'म विरा. प्रमुपसेव नराने विशेषतः' इत्पादो भायातसंपोगार्थकरितीपणा साम्पा या गुणविधी भवति सपणया नामपत्यानीपिस्यात. प्रपोदण्यादिवापानि प मास दिरामादिसामान्ये विपधिपः गुणविधित एष विरामादिसले रात्रिसदस्लिपिपरा । पत्र परमनिधित्पपेव पानं निभ्याएर सई ता सामधानमयोगः । तावकालिक मान- निष्पनुरोधमतरनिविप्रोऽयुतः । पूर्वापानिधिहरपाकादशी. प्रसाद तु विशादिष्यवहामिदनासपाप नुयोग्यता- । पकते तु लिपिमा मभानमा फरिया- भनि। अपानापादित पर विपि प्रभान पापर.

सटीकनिर्णयसिम्युमितीपारिदै-
पुर्णिमानो कार्यम् ।।
अन त्रीयने गिशेषः परिक्षारापागुरुतः । म
विशेषो मषिप्पे-
'कीरा पालुका पाने मधमा युमिहिर ।
शमरे नाप्ने युग्गेन गेष्टित ।
मात्रिीप्रतिमा सुधारसायणी पापि ममापीर ।
मा मापनमा मामी फलने यादी ||
रगना कपडप्रेश शुभ मशः ॥'
पति शेषः । रगनी-हरिद्रा । कण्ठntarni.
मा
'माEिATE वाविपापपात मिनारामा
रात्री जागरण का प्रमात Anirl
Amruो दाणा प्रणिपरमाणे
मामा-
'माग्री मना ना ग महती।
An:पता प्राण प्रतिमानाम् ।।
नाना imनागि
ཙྩiritunf fའགའril4rsgr1 -
'टेमबियाmantI
Ramnmaunia Marat
matiPAT MAftge
Ramri Anirat
*
40minit
गावाम
.

आपादे रथयात्रोत्सवनिरूपणम् । २८९ मेष्ठी ज्येष्ठायुता मेस्स्यास्यां एत्रोपानप्रदानेन नरो नराधिपत्यमाप्नोति' इति । हेमाद्री ज्योतिप- 'ऐन्द्र गुराः शशी पैच प्राजापत्ये रविस्तथा । पूर्णिमा जोटमासस्प महाज्येष्ठी प्रकीर्तिमा इति । इयं मन्यादिरपि। सा पौर्वाहिली प्राया। विशेषस्तु उक्तः । तपाऽपराकै यामनपुराणे- 'उदफुम्भाम्बुदानं पताल सपन्दनम् । निषिधामस्प प्रीत्यर्थ दासम्पं उपेष्ठमासि तु ॥ इति । इति कमलाफरमाते निर्णयसिन्धौ ज्येष्ठमासः ॥ मिथुनसंझान्ती परा: पोडश घटिकाः पुण्पकालः । रात्रौ तु प्रागेवोतम् । आपारालयितीपायां रथोरस- पः। तदुकं लिपितरपे स्कान्दे- 'आपादस्प सिते पक्षे दितीया पुष्यसंयुका तस्पा र ममारोप्य रामं पे सद्रया सह ॥ यात्रोत्सपं प्रयापध प्रीणपेन दिजान्पान् ।' मक्षाभाये तिची कापी यानासा मीपते मम।' तधा- शापातपत्राणां कुरु मे फैशर प्रमों। उभं स्वरमीतपेच ग्राह्मणाय मया RI' राधयात्रा। 'उपानही मदास्यापि फटकादिनिवारण । सर्वस्थानेषु पदे भतः शान्ति परमे।' उपानमन्त्री ताल-तामध्यननः॥ इति ॥

३९२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
निशि स्वापो दियोत्थानं मध्यायां परिवर्तनम् ।
अन्यन पादांगेऽपि द्वादश्यामेव कारयेत् ॥
आनाकापु मासंपुरमिथुने माधयस्य च ।
यादश्यां शुक्लपक्षे च प्रस्वापावर्तनोत्सवाः ॥
इति भपिप्पोक्तः।
पाद पूर्णिपायां तत्तभक्षप्रयोगस्य प्रायिकत्वाच्च । न च तदत्य
न्तायोगव्यात्या योगः मानाभावात् । तस्मादिह कचिल्लभगया
एकादश्यपि ग्राह्या इति । अयाहुः अस्तु तथा माघी सप्तमी
मौदी अष्टकेत्यादी मघायुक्तः फालो मापी यत्र मासे स मायः
माघरपे माघी साम्यन्यपानुरोधात । प्रथमतो नक्षत्राण ततो
मासा ततः पिफाण कर्त्तव्यः । एवं प्रौष्ठपदीत्यत्रापि अटका
चपाऽनुरोपात् । पठन्ति च ।
'नक्षमाणं च मासाणं कृत्वा मोपदीपदम् ।
विशेष्यं चायफारूपं शपिकाणां पयोधयेत् ॥ इति ।
तु भाषादी फार्तिकी च अत्यन्तायोगव्यायापाऽSIEn
दियुक्तव नसमाव अनुरोपविशेषविरहात् । पार्णमासीलामानु
'मापाराक्षान्ते भगवान्मधुरादनः ।
भौगिभोग निना मापा पोगनिदा समानुपात् ।।
पुनः । मिथुने इति ॥ आमावानपि । भापत्र
वाया । यहादश्यां शयनायुक्तं तन्मियुनाई एयरपो हत
मयूमः । उत्सवो-जागरः।
'आपास्यमयादश्यां मौशान्तिकरं शमम् ।
य पान विधानेन शास्वा ये कप कायन् ॥
गपुमान प्रणत गमारेषु युगे युगे ।'
इयं पानी देवयांपाय निर्षिा।

-
..
आपार विष्णुमायापादिनिरूपणम् ।
पा मा पनापिना" इति
परिपऽपिादन प्रातामा सपिदिनसमादिषु
अनुरापासणीमा मेगादिमा मातभाग पागपादि कार्यप।
'भामाकासिमपस मरणानी ।
मादिमापारमानंY मनापानी'
नि भविष्यात
यापपाद सपिनी विपुः
सुनेश पे परियति ।
पोणारसाने व मुरासिन्ता
मपु-यत पासपतएपन ॥
रविनारदीपाए।
'निशि सापो दिपोत्यानं सम्पापा परिवर्धनम् ।
इम्युगो निशादी नक्षत्रपादपोगाभार नाषमाप्रपोगो पाया।
पादपोगो पदा न पाव कोणापि तदा भवेन् ।
इदि पाराघात ।....
"विष्णुर्दिया न सपित्ति न प रात्रौ भयुपते ।...
दादापामृतसपोग पादपोगो न कारणम् ॥
इति विष्णुधमांतरान् । द्वादश्यामदेभेनापि नक्षत्रपोगाभा.
वे एकादश्यां प्रपोदश्यां वा नसभाग एवं निशादिवेलानादरेणैर
भस्वापादि कार्यम् ।...
'अमाप्त द्वादशीम, उत्पानसपने हरे।
पादयोगेन फर्सपे नाहोरात्र विचिन्तपेत् ॥'..
इति जीमूतवाहनोदानरचनात् । उत्यानापने इति परि-
पर्धनोपलक्षणम्, महोरात्रमिति मध्पादिवलापाः। एतं च द्वादश्या
निशापादरे अत्यतिथौ च नसत्रादयोगादरे व नियते सति यदा
दादशीषु निशादपत्र तपासमागपोगः भन्पतिया । दि.
Fun

सटीकनिर्णपसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे-
'यशदश्यां सन्धिसमय नक्षत्राणाममम्भये ।
'. आभाकासितपक्षेपु शपनावर्तनादिकम् ॥"
। इति धाराहोक्तेश्च दादश्यामित्यत्रापि पारणाही.
मानं विवक्षितम् ।
'पारणाऽहे पूर्वराने घण्टादीन्यादपन्मुहुः ।
पनि रामाननचन्द्रिकोक्तः । अत्रैकादशीदादश्यो.
दंशभेदेन व्ययस्था।
तरनशास्त्र योगः तदा दादीपु संध्यायां सापादि कार्य
मिस्पार-मादयामिति । निशादौ तमक्षप्रयोगाभा सति
सपना नपयोपाः संघिसमय-संध्यासमय एष, न ।
नाप्रमाणपोगे।
'वस्यन्तो पदा राम्रो दादया प समागतः ।
नदी पिने विष्णुदिनान्त प्रावतीम् ॥'
যদি যথনা। ঘষাঘাথমণ নাথ।
चत्रण
খাগৰিষাৰ সম লগ বিলুনিখগা। স মশাখা
इति नानावाको गतुर्षमागार्थकादशमात अनरापारकापी
पढदा विषयाऽध्यालादयोग्य स्वापोधी काया श्रवण
या नियमागे परिवन कार्यम् । श्रुतग मर्ष परि
सनीति मादा 1 पारद मिल पारगार पर
समाचादि कि : : । अव दादशीपमा
पाधिया-अनि । " रमा पौपादित
जागागागापानमा
'मा पारमिता|
माना गयानादितम् ।'
विजयावारिधागातार
ध्यम:। नयाmaina

• आपा गातुर्मास्यपतनिरूपणम् ।। मलमासे न फार्यम् । ईशान पलिर्षिण गपनं परिवर्तनम् ।' पति कालादर्श निषेधात् । यदपि-, 'एकादशं तु गृहीतात्मकान्तो कर्कटेशपा। आपादा पो नरो भत्या चातुर्मोपवतमिपाम् ॥' इति हेमाद्री घायवेयत, तदपि मलमासेऽसति द्रष्टव्यम्। ''मिपुनस्थो पदा भानुरमायास्पादपं स्पृशेत् । दिरापाटस विज्ञेयो विष्णुः सपिति फर्कटे । दनि तय मोहचूलोत्तरीके। तीराधो शेषपर्य"इत्यादि । एकादशीपारम्प पश्चाइमपि मस्त्रा- दि पुराणान्तरे तदितरः कर्करस्येति । मसापचनुपर- पस्प चातुर्मास्पमतस्य मिथुन :एवं न्यायपत्तात्कथमेतदित्य. भपानः । मलमासे मिथुनेऽधिकमासे न । तया च हरिशयने बेधुने दादशीस्थाने कर्मों द्वादशी सभ्यते तदुतरफर्तव्यचातुर्मास्प. से, मैव , सक्रान्ती फर्कटस्यत्पनेन पर्न व्यत्यर्थः । वस्तुतस्तु तुर्मास्यमतारम्भ घसारः पRI: I मापादे-गुरुकादशी तदा शी-तसौर्णमासी-कर्फसक्रान्तिभेदात् । "एकादरपान्तु गुलापा- "इति वाफ्यात् । 'भापायलद्वादश्यां पौर्णमास्यामयाऽपि वा। चातुर्मास्पमवारम्भ कुर्पाकटसंक्रमे इति धाराहम् । मिथुनस्थ इंति। । .'मापायेषु पचंकमासि दर्शदप पदा ।. द्विरापास विमेपा शेते कटकरयुतः । इति दिरापाहमयनं तु व्यवस्था । 'मेपादिमिपुनान्तेषु पदा दर्शदयं भवेत् । अम्दान्तरे दावश्पं मिथुनाफें हरिः सापन् ।

. ३१६ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- अत्रय चातुर्मास्पग्रतारम्भ उक्तो भारते--:.' 'आपादे तु सिते पचं एकादश्यामुपोपितः। चातुर्मास्यव्रतं कुर्यायत्किचिशियतों नः इति । अस्य नित्यत्वं तत्रैयोक्तम्-... '. 'धार्पिकांश्चतुरो मासान्याहयेत्केनचिन्नरः । " मन नौदामोति फिल्मिषं वत्सरोद्भयम् ।। असम्भपे तुलाऽपि कर्तव्यं तत्पमतः ॥ इति । नापाशुकादश्यां द्वादश्यां पौर्णमास्यां यार म्भः । समासिस्तु कार्तिक शुक्लदादश्यामेष । तदुक्त हेमादी भारत- 'चतुर्मा गृध पे पोण पातुर्मास्वत नरः! फार्तिक शुलपक्षे तु यादयां तत्समापपेत ॥ इति । अपारम्भःशफास्तादापति कार्पः । 'नशिर्ष न मादयं पशुमगुवान पातिपः। बार पिस्तपेदादौ चातुर्मास्यविधी इति हेमाद्री पृद्धगायो । इदं च हितait मिपिपगम् । प्रथमारम्भानु न भवाय । माशीचम বি দাপ্তাখানা গসি। 'भशुचिर्चा शुचियपि पदिनी गदिपा पुमान। पटादियिक पापि पहा दर्शद्वयं भान । अदाला तदारस्य पियुना परि २ ॥", पनि म अनि एकदिन गरापारः १४ा अनुगमन 1 एकादशादिना की नामांप्रमाणे यानि पापा 1 आदमपt. राशनादरमामाया अनिवाई माया IIRTNER नरः॥ .

आषाः पातुस्पिनरनिरूपणम् । परमेतारः त्या मुच्यते सर्पपाता।' रति भार्गपानदीपिकापा सान्दोः । 'भारन्धे सुन न स्यादनारधे तु मृतकम् ।' इति विष्णुपनाप। : 'अममान्तंना माम दे पिम्पेन कर्मणि। बमलमासमशीचं पजन्मतिमारः || इति हेमाद्री पातुर्मास्पवतप्रकरणे भविष्ययनं, मत पूपानुमन्प्रणमन्प्रयदसम्पर्ड मध्ये पठित्तमिति ज्ञपम् । अन्यथा पियस्पोप विधाहादेश पा. तुमीस्पते का प्रसार करणनिपेशेऽपि या प्रथ. मारम्भविप पम् । फेजित प्रतिवर्ष चातुर्मास्यव्रत. प्रपोगाणां भिनत्यादाशीचादिगते दितीपादिप्रयोगो न भयस्येयेत्याहुः । तर .... 'प्रतिवर्ष पपः कुर्यादेवं घे संस्मरन हरिम् । देहान्तेऽतिप्रदीन पिमानेनासा । य: । वस्तुतस्तु वर्गभेदेऽपि तव मानाभावात्मऽपि ममार- म्भा एवेति । अत एव पहुए पुस्तकमिदं पेरपादिपागे न तस्यते । समझानगम-मधिकम् । मलमासंझपयासम् । पेति। दर्शपूर्णमासफरणे 'पूणाई देव मनपा पशुभिष जनिपीप' इति पानमन्त्रणमन्त्रः पठितोऽपि स तत्र न चिनियुज्यते ..तर तोवनाविण मकरणस्प दौत्पाद विनियोग्यसपसामर्ष- मनरुप विनियोगाभारा । अतः स पागे नेम्प स्पर्पः ।। भफरणदोषत्पमाइ-०भन्पति । देवाविवाहादि पातुपरिपप्रते देवपिति पत्यार-प्रकरपोमि। प्रतिवर्षचति । बस्नुनस्त्विद फरिशेपार्यायपियोधक प्रयोगायपो मानाभाषा | चातुर्मास्यम- . ॥ । ३९८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- मोदने विष्णुलोकऽसौ गायदाभृतनालयम् ॥ इति हेमाद्री भविष्यवचनादित्यास्तां विस्तर। इदं च शिवभक्तादिभिरपि कार्यम् । 'शिवे या भक्तिसंयुक्तो भानौ वा गणनायंफे। . कृत्वा व्रतस्य नियम यथोक्तफलभाग्भगेत् ॥'... इति ब्रह्मवैधात् । प्रेतग्रहणप्रकारस्तु हेमाद्री भविष्पे- 'महापूजां ततः कुर्यादेवदेवस्य चक्रिणः । .: जातीकुसुममालानिमन्त्रेणानेन पूजयेत् ।। सुस त्वयि जगन्नाथे जगत्सुसं भवेदिदम् । ५ थिबुद्धे च विबुध्येत प्रसनो मे भवाच्युत एवं.ता प्रतिमा विष्णोः पूजयित्वा स्वयं नरः । प्रमोपताग्रतो विष्णोः कृतालिपुटस्तथा । चतुरो पार्पिकामासान्देवस्योत्थापनावधि । इमं फरिप्पे नियम निर्विघ्नं कुरु मेऽच्युत ।। इदं मनं मपादेयगृहीतं पुरतस्तव । निर्षिन मिद्धिमायातु प्रसादात्तय केशय ॥ गृहीतेऽस्मिन्नते देय पञ्चत्यं यदि मे भयेत् । नदा भवतु संपूर्ण त्यत्प्रमादाजनार्दन । 12 गृष्टिीनेऽस्मिन्नते देय यद्यपूणे मृतो घाम । तन्मे भयतु मपणे स्परपसादाअनार्दन ॥ इति । য় সাবানবিস্কা चमविणे- 'प्रायणे यजोसाकं दषि भाद्रपदे तथा। इग्यमाययुग मामि कानिफ विद स्पजतात! कान्देऽपि गातुमास्पकरप- दारामा सपनाका काइनिगपापिमहानामिति। . . -- नृसिंहपरिवागा

,
आपादे पातुर्मास्पतनिरूपणम् ।
३९९
'पत्मायेंतानि निष्णानि चतुराश्रमयर्णिनाम् ।
प्रपमे मासि कर्तग नित्यं शाकवतं नरः ॥
हिती मासि कर्त दधिवतमनुत्तमम् ।
पपोयतं तृतीये तु चतुर्थेऽपि निशामय ॥
दिदलं पाहपीजं च पुन्ता च पिवर्जयेत् ।
नित्यायेतानि पिपेन्द्र प्रसान्यामनीषिणः॥
जस्यीरं राजमापांच भूल रफमूलकम् ।
फूष्माण्डं पेक्षुदण्डं च चातुर्मास्य :स्पद बुधः ।"
तपा-
'विशेषाददरी पात्र कूष्माण्डं-तिनिती त्यजेत् ।
..जीर्णधामीफलं माहां कथशिकायशोधनम् ॥ इति ।
तीसौख्ये स्फान्दे-
.; पार्पिकांशतुरो मासान्मसु ये जनार्दने:.
मथववादिशरनं पर्जयक्तिमारः॥
अमृता बर्जपेझाया मांस मधु परोदनम् ।
पटोल मूलक पेय पुनता च न भक्षपेत् ॥
अभक्ष्य पर्जयेद् रामसुरं सितसर्पपम् ।,
राजमापान्फुलियांच आसुधान्यं च सन्त्यजेत् ।।
शादधि पमा मापान प्राधणादिषु सन्त्यजेत् ॥
अत्र स्पशेदिति पर्जनसङ्कल्परूपपर्यु(१)दासो शेपर
प्रतापमामात् । अन फेषित्-
., 'शाकाय पत्रपुष्पादि'. इत्पमरकोशस्य शक्यतेऽ
शासनाविनमंकाः । यही जननं च मासपतष्टगे।
रामपापाचल्या हति महाराष्ट्राः । मधु-ौद्रम् । पटो.
लं यमपि । आराधान्यम्-'भावी पाटलः स्थान' इति
1) पासो निषेधा।
.

४०० सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छदे- शितुमनेनेति शाकः' इति क्षीरस्यामिना व्याख्यानात् व्यञ्जनमात्रस्य निपंधमाचक्षते । अन्ये तु शाकशदस्य पन्नादिदशविधशाके योगरूदत्यात् पोगाच्च रूडेयली- यस्स्चात् सपादीनामपि त्यागापत्तेश्च तत्मत्याचक्षते । तेन 'मूलपप्रकरीरामफलकाण्ठाधिरूढकाः । त्वक पुष्पं कवचं चेति शाकं दशयिधं स्मृतम् ॥ इति क्षीरस्थामिनोक्तस्य शाकस्य निषेध इति । अघि रंडकार:अङ्कराः । वस्तुतस्तु *तत्तत्कालोद्भवाः शाका पर्जनीयाः प्रयततः। । घगुयीजमवीजं च विकारि च विवर्जयेत् ॥ 1 इति भयिष्यवचनात्तत्कालोत्पन्नानां दशविधशा फानां निषेधः। तत्र तत्कालो(१)वजातीयत्वं विवक्षिः तम् । तेनातपादिशोपितानां वर्षान्तरोद्भवानामपि निषे- - कोशानुच्छधान्यम् । योगाचेति । फेवलयौगिकत्वमते । * मूलति । मूलं कन्दोऽपि योध्यः। करीरं वंशांकरः । अग्रंपच्च- घः । काण्डो-दण्डः । कवचं छत्राकमदृशम् । अङ्कर इति क्षेत्रा दिनफलमूलादः, स्वेदोद्भिन्नोऽङ्कर इति केचित् । अत्र फलपत्रे त्यादेः सर्वस्य न निषेधः किंतु फलमूलादेरेव । तेषां पञ्जनत्वेन भूयो लोफव्यवहारादिनि फेचित् । तवायत्रापि तयपहारभूपः स्त्वादित्यपरे । तत्तदिनि । यम काले चूतं तस्य तदन्यस्प च' इत्येवं वर्षाकाललाभात् । एतेन तत्चत्कालेति संवत्सरलाभे वरका सोत्पन्नानामित्यग्रिमग्रन्यविरोधः। इतरयावीसावैय्ययमिति समा. हितम् । तत्कालंति तत्तकालयभिशतव्य दिनीपतरउन्मभृतयः नुवादः । एनथ वकालोद्भवशाक्यूनमित्यभिप्रायेण । शाकमामा- (१) चित् 'तत्तकालोद्यजातिषिपक्षिता'त पाठ:1'.'.

-- आप मालपमनिमरणम् । tranापानीमा पान tritin नि: । यहाजपिपना. चलगिनिगमापापेक्षपापीमामा पर पागमपि । अपी पदमादि गुगातु नियमानामिनमेष । सापारमदीप नाबानि पिल्यापाभिमटाः । पर पायजीपनि तप दररो परिः ।' ISA: देवमः-- 'प्राय तणावं मपमामिपपसनम् । मानि परारि परिठानीति निमपः॥' भामिपाणि पनि रामानन्द्रका पारे- पापूर्ण पर्मायु गम्पीरं पीजपूरकम् । भवाविष्टमापादि परियारनिवेदितम् ।। दम मपरंप मांग पेस्पष्टयाऽऽमिपम् । गय तरादेशलापं सुस देव पिपर्जपेत् ॥' पापानियमादाम्प- 'गाच्यागीमहिपीरपादनगद दुग्धादि पामिपम । पान मसरिकाः मोका भार पर्युलितं तथा ॥ रिजमीमा रमाः सर्व लपणं भूमिज तथा । स्पतपिपासना-सातिसदसमिति । भगुदरा फन्पे. तिबद् सत्यल्परीजामिन्पर्धादाप्रफणमिति । भिःसटा-दग्धामम् । भीमटाने पाठे 'भीमर मानकम् इति पवारिनिपण्दुः ॥ भाग्या-मांतिकादि । हप-हचिकादि । पान्यं कुस्तु. म्युः । भर पप्पुंपितम् - 'अयं पर्युपितं भोग्यं स्नेहाक्तं चिरसंस्थितम् ।। ममेरा भपि गोधूमपरगोरसरिक्रियाः ।"

तथा- .. मिदम् ।वास्तुकं पपुवाइनि मसिदागाकः। हिलमोचिकागार ૪૦૨ सटीकनिर्णपसिन्धुद्वितीयपरिच्छेद- *'ताम्रपानस्थितं गव्यं जलं पल्यलसंस्थितम् । आत्मा पाचितं चानमामिपं तत् स्मृतं बुधैः ।। *'निष्पावान् राजमापांश्च ममुरं संधितानि च । घृन्ताकं च कलिङ्गं च सुप्ते देव विवर्जयेत् ॥' संघितानि-लवणशाकादीनि । तत्रैव विष्णुधर्म- 'चतुर्वपीह मासेपु हविष्याशी न पापभाक् ।' हविष्पाणि तु पृथ्वीचन्द्रोदये भविष्ये- *'हैमन्तिकं सितास्विन्नं धान्यं मुद्दा यवास्तिलाः। फलायकङ्गुनीघारा वास्तु हिलमोचिका ॥ पष्टिका कालशाकं च म्लक केमुकेतरत् । फन्दः सैन्धवसामुद्रे गव्ये च दधिसर्पिपी ॥ इस्पायुक्तम् । आरनालादि च विनाक्रीताः । ताम्रति । 'यापाने तथा दोहे पाके च परिवेषणे । स्नानतर्पणदानेपु ताने गव्यं न दुष्पति ।' इत्युक्तम् । आत्मामिति । 'पराफरनश्च यः, सायुभी पफर्माणोति निषेऽपि दापापियाय विभागनश्वदेवापर्य- कहानः परपाकनिवृत्तः । निष्पाया पावटे इति महाराष्ट्राः। 'यद्योरकोचादिना प्राप्त पतितायपार्जितम् । फन्याविक्रयतो लग्यं मुप्ते देवं विवर्षपेत् ॥' इत्यादीनि त्यतिदोपानि । मन्तिक हेमन्तोद्भवम् । सितं तिमविनम् भन्मकं किंचिदमिपान जात खिन्न सक्रिय तेन पुकादिनिषः। पानपं-नण्डलाः । कलायातीनका, मटरी इनि कासशाकम्=तईशे मुसक स्वाय का मूलानि न तमूसाका आपाटे पातुर्मास्यमननिरूपणम् । पपोऽनुमसारं पपनसाम्रहरीतकी । पिप्पली जीर नागरच तित्तिणी॥ पदलोलयलीपानीफलामगुटमक्षयम् । अलपर्फ मुनयो हषिष्पाणि अपक्षने । इति। मितास्थिमम-अनुष्मपफम् । धान्यन्तण्डुलादिक । मुकं फेमुताति प्राध्ये प्रसिद्धः कन्दः 'कलापस्तु. वतीनकः' इत्यमरः 'पटुरी' इति प्रसिद्ध धान्पम् । बदनरोऽप्येयम् । अगस्त्यसंहिताणं हेमन्तापुरत्या- 'मारिकलफलं चष कदली लपली तथा। आमामलफ गैर पनसं च हरीतकी प्रजान्तरमशानं प हविष्यं मन्यते युधाः ।। अन्यान्यपि चूतान्युतानि हेमादी भविष्ये- 'स्त्री या नरो पामरको धर्मार्थ सुहदमः । गृहीयानिपमानतान्दन्तप्रायनपूर्वकान् ॥ तपां फलानि पयामि तत्कनृणां यम् पृथक् । मधुरस्परा भद्राजन् पुरुषो गुहयजनात् ॥ যে ঘনাদাল বা সব। फाटुलपरित्यागायुनाश: पजायते ॥ योगाभ्यासी भवेधस्तु स ब्रमपदमाप्नुपान् । तस्य हत्ते मदिरोपमताद । मुनरवलकमक फेमुना इनि मारप- मसिदं मूलं तमिम इतोऽपि च न मूलशाक: भम्पावतं. फरलेन एतदन्यात् । कन्दः पपपि 'भर्सेनः परणः कन्द इत्युक्त- स्मथापि तस्य निपिदसातदल्या ग्रायः ॥ अनुसारमि. ति।पन्यपि यो पम् | पनसंस्पादि। 'फले लर । नार. नारिजम् । नागरमिति पाठे गुण्ठी । अतलपकमिति कवितपिप्पाणामेर रिशेपणम् । arera

V
मटीकनिर्णयमिन्धुदितीपारिकोंदे-
ताम्बुलवर्जनादागी रहाण्ठश्च जागने ॥
तत्यागारुण लावण्यं सर्वरितम्घातानुर्भयन् ।
शाकपत्राशनाङ्गोगी अपकादोऽमलो भवेत् ।।
भमा प्रस्तरशायी च विमो मुनियरो भवेत् ।
एकान्तरोपचासन नामलोंके महीयते ॥
धारणानम्वरोग्णां च गगासानफलं लभेत् ।
मौनबूती भवस्तु नस्याज्ञायलिता भवेत् ॥
भूमी मुझे सदा यस्तु स पृथिव्याः पतिर्मवेत् ।
प्रदक्षिणाशनं यस्तु करोति स्तुतिपाठकः ॥
इंसयुक्तविमानेन स प विष्णुपुरं व्रजेत् ।
अयाचितेन प्राप्नोति पुमान्याधिशेषतः ॥
पष्टानकालभोक्ता यः कल्पस्थायी भवेदिति ।
पर्णेषु यो नरो भुते कुरुक्षेत्रफलं लभेत् ॥
गुडवर्जी नरो दद्यात्त ताम्रभाजनम् ।
सहिरण्यं नरश्रेष्ठ लषणस्याप्ययं विधिः ।।
सुप्ते देवे तु यो विष्णोः शिवस्याङ्गणमयेत् ।
पञ्चवर्णस्तु यो नित्यं स्वस्तिकैः पद्मकैस्तथा ॥
स याति रुद्रलोकं हि गाणपत्पमयाप्नुयात् ॥
अधैपां समाप्ती कार्तिक्यां दानानि । 'एकभक्तवते
दम्पती संपूज्य धेनुर्देया, नक्त वस्त्रयुगं, एकान्तरोपधासे
गौः, भूशयने शरया, पष्ठकालभोजने गौः, ब्रीहिगोधूमा.
दित्यागे हैमवीह्यादि, कृच्छे गायुग्मं, शाकाशने गौः
,
*एकभक्तपने इति । विहितदानानन्तरं
"चतुरो वार्पिकान मासानियमो येन यः कृतः ।
कथयित्वा द्विजेभ्यस्तं दद्याद्भत्या सदक्षिणाम् ॥
दया विसर्जयेदिस्तितो मुझीत पाग्यनः ।" .

- HTI पातुनि | नयाने पदसिनपाए पापी गाय, प्रासप . मानित करणे यामापुगं, पौने एफम्मा गरगं पदामारिकापरणे धेनुमान, दीपि पानीपिका पादुगन, भूमिमानने पभाजनमा प.inा गाम, पायलीप गांपाग न गाहपो, म. TRam परम अनुगा स्वर्ण गांग' इत्यादि एमाद्रीपम । गधाण यानदीपिका पा. पापीधिनामध्ये समाधिमार्ग। भृराजन देवांग्तु नापीत कदापन माती पा- 'भापादादिगुर्मापानापनंगेपरः । ममा पुनर्दवासियतलयुतं घटम् ॥ भापादादिगातुर्मा बजगमपान्तनम् । हमा गइन ए मधु मर्पिघंटानियतम् ॥ पातिएपनि मालपाप निपेदपेत् । अपामार्प (नादिषजनकल्पानुरूपाणि पृप्तीपदादप पानि । दोरानन्दे स्कान्दे- 'कान्तरं म्पतरं था कुर्यान्मासोपपामकम् । मनोदनं फलाहारं नफमतमधापि पा ।' अग्रेस समुदाधारणमु. रामापन पन्द्रिकायांमः चिप्पे- .. . । i इत्युत्तर्मतसमापन कार्पम् । पानमिति । सन्ध्याकाले दीपदाने गुषणयुमा दीपिका पात् । अनुकम्पिति । चातुर्मास्यग्रतं फरवा 'वृतान्त गोपपद इनि पारपादेनु या दधात् । व्यास:- () माशंपुस्तकमादिति मारिन ।

४०६ निर्गमिन्मुदिनीपगरिक दे-
Sani लिगमनाय ।
नागमनिषानन पहिली भन्नरः ॥'गि ।
(१) समर्न दामी भन्नुहागि प्रयदात, 'म
কাণ ঘাস লাগোনালিথিকবি সরল।
सुश्माकमोलमपिपिना मंदा' इति शप
शुषः, 'प्रदियो भजन सुन जन्मामाजिक
गणीन्द्राः । मले पाहदिया ये पुराणा लिङ्गान्य
तापकायापानित' नि मामदात।
'योऽधीने मारगं पुणं ग्रामणो नियनयतः ।
पतुरी यानिकान् मासान् मर्यपापाममुच्यते ।
सस्पानियमसंयुक्तः श्रोतव्यं प्राह्मणरिदम् ।
कृष्णमोक्तापिमा पुण्यां भारतीमुत्तमां कथाम् ।।
श्रावपिम्पन्ति ये विमा ये च ओपन्ति मानाः।
सर्वथा वर्तमानावे न ते शोच्याः कुनाकने ।' इति ।
नियमाः ब्रह्मवर्षहविष्याशनभुशरणादयः ।, एवं सङ्कट
पूर्वकं श्रुत्वा समाप्ती सति सामध्ये पर्वसमाप्त वाचकं पायसेन भी.
जयेशस्म रनकाश्चनगोभृगृहयस्त्रादि दद्यात् ततो द्विजान् भोजाय
स्वा तेभ्यो दक्षिणां दद्यादेवं सर्वपुराणश्रवणविधिरिति । अतः
थेन्तरितुम् । चर्पणीन्द्रा:ज्ञानपूर्णाः ।
(१) इयं श्रुतिष्णवैः स्थमतपरतया व्याख्याता । अस्या धास्त.
पार्थस्तु-तत् पचित्रं अतततः पयोमतादिना असन्तप्तगात्रः आमः
अपरिपको नाश्नुते न व्यामोतिइति धीमसायणाचार्य ऋक्संहिताः
माध्ये उक्तः। एवमन्यान्यपि श्रुतिवाक्यानि पस्तुतो भिन्नार्थानि बलादा
कृष्य व्याख्यातानि सन्ति । सायंजनीनं तु अन्यकृदयप्रे वक्ष्यति-यस्तु
संतप्तशलादि'इति।
-1

४०७
-
बापा मुद्रापारणादिनिरूपणम् ।
अमिहोन पथा नित्य पेशाध्ययनं .
प्रामणस्य धैयद समुद्रादिधारणम् ॥"
पति पद्मपुराणामति ।
'भामणः क्षग्रियो वैश'शुदा पापदि पार।
पमानिमनुस्तुस्टमीमारीधरः ॥
गोपीचन्दनलिताद्गी छसदधं पुराः ॥
ति फाशीरवण्यात् । सम्मकारस्तु रामानचन्द्रि-
फातोः ।
पृथ्वीमन्द्रोदगदपस्तु-
"पस्तु संगसरातादिलितचिहानुनरः ।
स नपानाभोगी पण्डालो जन्मकोटिषु ।।-
निजं तुमसशद्वादिलितातितनुर्नरः ।
संभाप रोरयं पाति पादिन्द्रायतुर्दश ।'
शीत पहनारदीयो।
शायमानं च गीतनत्यादिकं तथा ।
एफजातरयं धर्मो न जातु स्पादिजन्मनः ॥
शवयम मुदा पस्तु फुर्पासतायसेन था।
मसूद्रयदहिः कार्पः.सर्पस्माद्विजकर्मणः |
पधा शमशान फाठमन मर्पकर्मसु ।'
तथा घमालितो विप्रः सर्वकर्मसु गर्हिता
• राधा-
'शिषफेशयोरालयकादिकाबिजः ।।
म धारयतिमान्धदिक परमनि स्थितः ॥..
ছবি বিয়াঘাষনাবিযঘনা দৰকাৰখননিন:
भन्यापादनमधुप्तीनो चासरयामादिधारणं शूद्रः
भन्धार्थस्यात्नमादिपदस्य कट्रपान्द्रायणादिपरत्वाद ।

व 1. सटीकनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छेदे- विषपमित्यूचुः । नृत्यं घोदरा निषिधम् ति श्री. धरस्वामी। यद्यपि निषेधस्य प्राप्तिमापेक्षतगविधि विना चत दपोगानुपजीव्यविरान न ती पशी करीनिहातिर विकल्पो युक्तस्तथापि 'एकजानेरयं धर्मः' इत्पनन(१) सामान्यराश्यानामुपसंहारराहिमांतिनिधो नित्यानुसार इति तदाशयः । अत्र शिष्टाचार एव संकटपाशनि. सरणसराणिरिति संक्षेपः । आपाढपीर्णमास्यां कोष्ठिः लावतमुक्त हमाद्री भविष्ये- 'आपाढपौर्णमाम्यां तु मध्याकाल शुपस्थिते । संकल्पयन्मासमंक भाषणे प्रत्यहं यहम् ।। रनानं करिये नियता ब्रह्मचरें स्थिता सती। भोक्ष्यामि नक्तं भूशय्यां करिष्ये प्राणिनां दयाम् ॥ इति। अस्य नक्तयतत्यात सायाहव्यापिनी (२)यांहां। अग्रंप शियशपनोत्सय उत्तो हेमाद्री धामनपुगये- पर्णिमास्यामुमानाथ: स्वपते चर्मसंस्तरे। घेयाघ्रं च जटामारं ममुद्रशाहियर्मणा ।' मापादेति । भाषकापाहपर्णिमास्यामारमा। 'भापाटी दोपदा स्पात कोकिलावनमारत ।' इत्युक्तेः । अधिकार्णिमासीविर सम्प्रतिनिधि श्रावणमभिय्याय गुदं कार्यम् । मायापापिनीति- (मुरादापुस्तक वाधवायामाम् ति पाठ १२) भाषादी दो यदा स्याना पाहिलाम् ILL हने मागं न मा धारामानुगा धायामि Art जियुतम् । मटमामे किसीmami shay जानिा मलमामे प्रा Hिaमाग निया माधिमास माय EMAntants . आपापासपूजानिरूपणम्। । मदनरोऽप्येषम् । इयं च पदोपध्यापिनी । अप्रेय पासपूजोका निमुहर्मा यत् परयेति(१) सम्पा. । सपद्धती। 'प्रिमुहाधिक ग्राएं पर्व क्षारमणामयोः।' । इति पचनात् ॥ १ :.इति श्रीरामकृष्णमहारमेजदिनकरभानुजकमला- : करमहा निर्णयसिन्धी आपादः समाप्तः ॥ 'कसंफ्रान्ती पूर्व शिदण्डाः पुण्यकालः । सूर्यो। म्याकाल व्यापिनीति मयूग्ये । प्रदोपेति । स्वापस्य पदोप. फालीनत्वात् । आपापनिमायाँ किरियम् । 'भापाही फातिकीमापातिथयः पुष्पसम्भवाः । अमदानरतो यान्तु यस्पाशेऽनुमतो गतः ॥' इति भरतशपधेपतः। 'भापाठीकानिकीमाघीतिगपाऽनीय पारनाः । सानदानविनास्तान नेपाः पाण्दनन्दन । इनि, 'भाकामा सनन्तकम्' इति प पारपात । 'इत्यापाया। (सम्पासिमा मावास्यावासपाहवेनसारासपूमाविक विहितम् । तत्रादी सारं विधायं मारा गृस्तिकामानामि प्राणायाम विविधिध करपा प्यारापूजा कुपात पूजाम्न 'भापति प्रतिमा बनुरो पार्विकामासामिद पसामिपति मनसा साप-महंतापविम्यामि संभूनहिताय । प्रापण प्राधि माणिसफुल पार्म ज्यते । भतस्तेषामहिसा पशा अतिभवान् । स्थायामय मासान- चात पाकनि पाशकासकरूयात् । ततो गृहस्था मतिमुगु-विसात गुना गमिष्यामः तापताम । पचालित पशुभषा करिप्पामो पर्य पुरा इति । भम्पोक्सिविविधि धमलिगुतीयतापः। 7.

सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेद- दयोत्तरं संकामे तु परत एय पुण्यम् । रात्रौ तु निशी थात्माक : परतश्च संक्रमेऽपराहेमान्यनन्त महादिमने पूर्वोत्तरदिनयोः पश्च नाडयः पुण्यकालः । 'धनुर्मानाचतिमाम्य कन्यां च मिथुनं तथा। पूर्यापरविभागेन रात्रौ संक्रमते रविः ॥ .: दिनान्ने पञ्च माध्यस्तु तदा पुण्यतमाः स्मृताः। उदयेऽपि तथा पच देवे पिथ्य च कर्मणि || .. इति स्कान्दोक्तः । 'पूर्वापरविभागनेति मकरकर्क भिन्नसंफ्रान्तिपरम् । यक्ष्यमाणयचोविरोधात्' इत्युक्तं मदनरने । तेनायमर्थ:-रात्रौ पूर्वमागे मकरे उदये पश्च नाड्यः पुण्यकालः । रानावपरभागे कर्कट दिनान्ते पञ्च नाड्यः पुण्यकालः । वियुवतोस्तु पूर्यदिने पश्चापरदिने च पश्चेति वाक्यान्तरानुरोधात् । तेन हेमाद्रिमा श्वयोः सर्ववचनानां चाविरोधः । माधवमते तु- 'अर्धरात्रे तय वा संक्रान्तौ दक्षिणायने । पूर्वमेष दिन ग्राह्यं यायनोंदयते रविः ॥' इति वृद्धमाग्योक्तः। 'मिथुनात्कर्कसंक्रान्तियदि स्पादंशुमालिनः । प्रभाते वा निशीधे वा सदा पुण्यं तु पूर्वतः ॥' इति भविष्योक्तेश्च पूर्वदिन एघ पुण्यम् । दाक्षिणा त्यास्त्येतदेवाद्रियन्ते । अत्र रात्रायपि स्नानादि भवती त्युरा प्राक् । अत्र दानोपवासादि पूर्वमुक्तम् । तथा क शादिकर्तनं० निपिद्धम् । 'कुम्भे कटके यापि कन्यायां कार्मुके रवी । शादीति । 'नखानामनुकत्वात्तत्खण्टने न दीपः' इत्याहुः । करीनमिति । पपनस्यापि न ग्रहः 'रोपखण्डम् इवि

प्राण नदीदोपनिमाम् ।
art Priram :
rin गुमनुमानजीरशामिण गुमिः।
अप मदीना जादारमाप्रि:-
मिzोम माना AIRS
मामानि मणिना गुमान मामः '
दंगनी
'मिaniliuni ariram |
मागुमा म Tinniform Rey
पानाम: AMRETI
Indian Armyा,
ARTrials
पENTIRE AITE:
'TimeMEAuriinfiryi।
नालाप
timing.....
"urgeneRETrinti fonts
DiarriIRL Rain'
नामदापुgaleria...-
Maruti in reji.r:-
यापि राणे पिन । surammam
Punal
uparrial ।
hifast tael |
arji terests : rk : *
IRANI firsR I Ranie
मा un.tr
Umwwwmum

सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छंदे-
'आदौ तु कर्कटे देवि महानद्यो रजस्वलाः।
..: त्रिदिनं घ चतुर्थेऽहि शुद्धाः स्युर्जाहवीपथा ।
महानद्यश्च ब्रा--..':
'गोदावरी भीमरथी तुगभद्रा च वेणिका ।
सापी पयोष्णी विध्यरंग दक्षिण तु प्रकीर्तिताः ।
भागीरथी नर्मदा च यमुना च सरस्वती।
विशोका च थिहस्ता च विन्ध्यस्योत्तरसंस्थिताः।
मादशैता महानद्यो देयर्पिक्षेत्रसंभया ।'
मदनरो पुराणान्तरे-
'महानयों देविका घ कावेरी यारा तथा ।
रजमा तु प्रदुष्टाः स्युः फटादी उपहं नृप।'
कात्यायन:-
'फर्फरादौ रजोदुष्टा गोमती पामरत्रपम् ।
पन्द्रमागा सतो सिन्धुः सरयूनर्मदा मया ॥'
इदं गङ्गायतिरिक्तयिषयम् ।
'रजोदरेऽम्माम स्नानं यस्य नयादिषु द्विजः ।
कदापिन रजस्नेगा सभ्योगस्तिय तर्पणम् ॥ इति ।
कदर्षित=निन्दिनम् । एतबाराक.मसामान्यपरम् । "प्राम
मोगी न दुष्पनि"इति यनान् । जाहीति । यथा नारी
मकाले गृदा, नपा मदन्या । त्रिदिनानातरपियय: । मा
पापविनमुक्तम्-
का नसरा स्थान विरानगरम् ।
অন্যায় যে ব্যাৰ নাথানিয় । {ন
सारपानामकरणे तु राि हाम्रो या बापः ।

. प्राण नीरजादापनिरूपणम् । 'गताप यमुना जाता सरस्पती । रजमा नामिभन्ते पे पाना नदमंशिताः ॥ शोणमिन्मुहिरण्पाम्या: फोकलोहिनधा। शयनदार सम पापना परिकीर्तिताः।" तिदयालागाः । -- प्रथमं पर्यटदेषि पई गहा रजस्वला ।' पादि पपनं तमाभिागोदापदिगङ्गानारपर- मिति मदनरते । अन्पे स्पलगनरजोयिषपम् । 'गदर्भया पुण्णा यमुना र सरस्वती । Trainrजोपासीयस्थासु धामला: दति निगमोर तीरवासिनों तु रजोदोषो नास्ति। 'न तु तसीरवासिनाम् इति निगमोफः । रजोदृष्टमपि जलं गलाजलयोगे पायनम् । 'गहाम्भसा समायोगाद टमप्पम्यु पायनम् ।' इति मायोक्ता नानपादौ तु पोमियाज्ञवल्क्य:- 'अजा गायो महिष्यथ प्रामणी च प्रसूतिका । भूमेनवोदक चव, दशराण शुस्पति ॥ इति । कपिपदोपमा प्यायपादाः 'अभाये फूपयापरीनामनपापिपयोभृताम् । :... रजोऽपिपपमि प्रामभोगो न दुष्पति गौशास्तु-'अन्येनापि समुद्धृते इति दितीय पादे पाठः। लक्षजाता क्षेत्रस्था । पाश्ना इति । रजोदोपहीन नदस्तमित्याश: । 'नदा कृष्णा प वैणिका' इति । पिपेचने पतुर्थपादः। मोदी-नवसानितरूपापुदकम् । एतच प्रसादुपापम् ।

+ श्यां परिवाच । युतनि । मध्यारम्पति ४१४ सटीकनिर्णयमिन्धुदिनीयपरिच्छेदे- तेनोधृते न दोपः। तथा च तासु लान नेति प्रागुक्तम् इत्याहुः । वसिष्ठोऽपि- 'उपाकर्मणि चात्समें प्रेतरलाने तथैव च ।। चन्द्रसूर्यग्रहे चैच रजोदोषो न विद्यते ॥''इत्पर विस्तरेण ॥ आपण शुक्लतृतीया मधुम्रवाख्या गुर्जरेपु पमिद्धा सा परयुता मायेति दिवोदामः । श्रायणशुक्लचतुर्थी पूर्वयुता*। 'मातृषिद्धोगगेश्वर इत्यादिवचनात् । श्रावण शुक्लपञ्चमी नागपूजादी परयेति सामान्यनिर्णये उत्तम्। चमत्कारचिन्तामणी- {पश्चमी नागपूजायां कार्य पष्ठीसमन्विता । : तस्यां तु तुपिता नागा इतरा सचतुर्यिका इति। 'श्रायणे पचमी शुक्ला ममोक्ता नागपञ्चमी। तां परित्यज्य पशम्पश्चतुसिंहिता हिताः।।" इनि मदनरोऽभिधानाय । तेन परपति । अन्न हेमाद्री भविष्य- 'श्रापणे मामि पधम्यां शुलपक्षे नराधिप। पारस्पोमपतो लेख्या गोमन विपोल्यणा ॥ पूजयतिषियवीर दधिरे कुशः। गन्धपुष्पोपहारय प्रामणानां तर्पणः ॥ ये पस्यां पूजयन्तीह नागान शक्तिपुररामराः। न तेपा मातो पीर जयं मयति कुपिस्।' इति। मेनि 'माया मग्रारणिका निमापनात् । ' - . . . विश विनया भाषणे पिप्रारोपणनिरूपणम् । । श्रावणगृहमादा(१) दधिमतं मागुतम् | समा. नां त्वनिपधः । तत्र दधिव्यवहाराभावादिति प. श(२)। अप्रैव विष्णोः पवित्रारोपणमुक्त हेमाद्री पिष्णुरहस्पे- श्रावणस्य मिते पक्ष फर्कटस्थे दिवाकरे । मादश्यां वासुदेवाय पषिप्रारोपणं स्माम् ॥ दादा पाषणे मासि पवम्यामध घा बिज । आनुकूलपेपु कर्तब्य पदणामयापि पा॥' इति । शिव तुमय कालोत्तर- 'आपादान्त चतुर्दश्यां मभरंगनमसोस्तथा । अष्टम्पांच पतुर्दश्यां पक्षणांम्भोः ममम् ।। इति । अन्यदेवतानां तु,यत । अधिवासनं दीपिकायाम्- 'गोदोहान्तरिते काले पूर्वपुर्याऽधिवासनम् । इति। गांणकालो समानचन्द्रिकापाम्-. 'पपित्रारोपणं पिसाच्छापणे म:मयपदि । फार्मिक्यधिकशुपारने कर्मपमिमि नारदः ॥ हमरीप्यताम्रक्षामः गुः कोशेपपना। शुमार गुमास्तऽपि । 'शुमा ति पाठे गुदादापा. (धातुर्मास्ये भयाभापपिधारे 'दितीये मालि, wi मिन-एपरिमेम्प मस्यामंध प्रापद मास्या.. जनमतस्प AIRAT 'मानणाय शादानं करियेत संप मा. मणं परम-'यामि देश प्रतिम । साजिपर्या. पदिय नाम्पसमाश्मिानंश परमाम पा शापात् । तती-दधि भाद्रपोमामि सदा हरे।तर पाप. पेत् । इति धर्मांसा (२) भ.पामानिनगरमागरगो दुग्धरिपार एवं पिरत मतमादीमा मिपाडायादि। . .

. - सटीकनिर्णयसिद्धितीयपरिचंद्र- कुणैः काशश्व कार्यात्रामण्या कर्तिते. शुभैः । • कृत्या. त्रिगुणितं मत्रं त्रिगुणीकृत्य शोधयेत । सत्रोत्तमं पवित्रं तु पष्ट्या सह त्रिभिः॥ सिसत्या सहित दाभ्यां शताभ्यां मध्यमं स्मृतम् । साशीतिना शतेनेय कनिष्ठं तत्समाचरेत् ।।" माधारणपषित्राणि विभिः मूत्रः समाचरेत । उत्तमं तुभ्शनग्रन्धि पञ्चाशद्रन्धि मध्यमम् ॥ कनिष्ठं तु पवित्रं स्यात्पत्रिंशद्रन्धिशोभनम् । पत्रिंशच चतुर्विवादशेति च केचन ॥ चतुर्विंशद्वादशाष्टावित्यकं मुनयो विदुः । हेमाद्री विष्णुरहस्य त्वन्यथोक्तम्- 'अष्टोत्तरशतं कुर्याचतुःपञ्चाशदेच वा। सप्तविंशतिरेबाथ ज्येष्ठमध्यकनीयसम् ।। अधम नाभिमानं स्यादृरुमात्रं द्वितीयकम् । मलम्यतो जानुमान प्रतिमायां निगद्यनं ।।. शिवपवित्रं तु तत्रैव शैवागमे- 'एकाशीत्यवा सृस्त्रिंशता घाष्टयुक्तया पश्चाशता वा कर्तव्यं तुल्पग्रन्थ्यन्तरालकम् ।। मित्यर्थः । शुभरिति । कन्यया वा पवित्र स्यान्न पुंश्वस्यादिभिः कृतम् इति पाठः । शोधदिति । पृथक्या पश्चगव्यादकादिना । 'पृथक्पृथक्ण्नगपरद्भिः प्रक्षालयेत्ततः । मूलेनाष्टोत्तरशतं गायच्या रामसज्ञया ।। माहोदनाभिमन्य पवित्राणि विनिर्ममेव । । इत्युक्तः। शतग्रन्धीति । ग्रन्धिप्रमाणं, तब- 'अष्टपर्वमा तु कुर्याद्रन्थिमयोत्तम । । " -- . प्रापणे पंषिप्रारोपणनिरूपणम्। हादसाइनमानानि यामादधामुलानि पा! लिपिनारमानानि परालकानि पी। ६मादी कालोतरे युगधर्म- 'गने मणिमपं का ता ममम्मषम् । पायापरे प्रो कासं तु फली स्मृतम् ॥ अधिकारिणोऽपि जय विष्णुर- ‘ামল ঘড়ি। বাংলা গ য় । स्पषमापस्थिता भाया परित्रकम् ।' . • अतापनि मन्त्रेण हिजो निष्णा निदान । शमय गुलमन्त्री या न था पगोटम' एतप निरागम् । न.पति शिमिम पिप्रारोपण दुपा। गरीमा मिषणा गर्मित नामाजियापुमारिणपरायणः । सई परे प्रति परिवारो। योगदाशिंपनियोतिष- 'धमदम गा गारी गणेश! MATA AAI भारमविकासपासवातियR॥ नगपाणिनमति नन। प्रतिमलियन पानिधिः । minपनि धारणा ॥ मान- चतुर्दपार मसभार नुनमन नाम समाना- , ४८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- 'ततस्तानि पवित्राणि घेणवे पटले शुभे । | संस्थाप्य शुचियस्त्रेण पिधाय पुरतो न्यसेत् ॥ । अरनिसंमिता घेणी कुर्यात्पत्रिंशता कुशः। मियालोपविघातार्थ,यत्वया विहितं प्रभो ।। मयतक्रियते-देव-तव तुप्ट्य पवित्रकम् । :- न मे विघ्नो भवेद्देय कुरु नाथ दयां मयि । सर्पधा सर्वदा विष्णो मम त्वं परमा गतिः ।। उपवासेन देव त्यां तोपगामि जगत्पते । फामफोधादयोऽप्यने न मे स्पुर्जतघातका ॥ भद्यप्रभृति देवेश पायदेशपिकं दिनम् । सायदक्षा त्वया कार्या सर्वस्यास्य नमोऽस्तु ते ॥' इति देवं संमार्य कुम्भं संस्थाप्य तत्र यशपाने- 'ॐ सांयत्सरस्य यागस्य पयित्रीकरणाय भो! विष्णुलोकात्पविनाच आगच्छेह नमोऽस्तु ते । अनेन मूलन घावायोत्तममध्यमकनिष्ठेव विष्णु प्रश्रमदान्, , सत्यरजस्तमांसि, देवप्रयं, पनमालापा सदन सदन मध्यमे व कनिष्ठिक । इति । तत इति । पविग्रेषु कृष्पगोरोपनादिनाऽनगुत्तम- ध्यपा-मानां तेषां ऋण द्वादशातरमन्प्रेण त्रिदिसदभिमवर्ग पक्तिं, तन' इत्ययः । दयनपं ग्रा-विष्णु-दान् । बनया मारपा ना- 'पारध्य मुहर पारंगप्रविधिमा गुमा । थादम्पिनी माला पगाला कीाि इति()। (मन्या -सुनमाकुममदापारिजातानाganisit प्रपिता मादा माया निनाति । .

४९९ •ाषणे पषिमारोपणनिरूपंगम् । प्रकृति पापांए.प्रिय ब्रामविष्णुंरुद्रात् प्रन्धिपु-कि- पा, पामती, पीरा, पिजपा, ईशा, अपराजिना, मनो. न्मनी, जपा, पदा, मुक्तिवत्यायाध सम्पूज्य । ॐ संवत्सरमायाः संपूर्णफलदोऽपि पन् । पधिप्रारोपणापैताकुरु फन्धर से नमः ":", विष्णुजोयं रम्यं सर्वपासकानाशनम् । सर्वकामप्रदं देय अपाङ्गे धारपाम्यहम् ॥". इनि देपकरे मङ्गलमचं पडा देवं संपूज्य, निमन्त्रपेन- 'आमन्त्रिमोऽसि देवेश पुराणपुरुषोत्तम, प्रातस्यां पूजपियामि सानिध्यं कुरु केशव ॥ क्षीरोदधिमहानागशपापस्थितविग्रह। मातस्त्यां पूजपिप्पामि सन्निधौ भपते नमः ॥ निवेदयाम्पई तुम्यं. मातरतपपियकम् । सर्पधा मर्षदा यिष्णो नमोऽस्तु प्रसीद मे ॥', ततः पुष्पालि दत्या रात्री जागरणं कुर्यादिति भ. पिपासनम् । प्रातिनित्यपूजा या गन्धक्षितपुर्न पधिप्रमादाप- देपदेव नमस्तुभ्यं पहाणेदं पपिचकम् । पनिग्रीकरणाधीय पर्पपूजाफलमदम् ॥ पवित्र पुरस्कार पन्मपा दुष्कृतं पूनम् । शुदो भाम्पर देष स्परमादान्महश्वर ॥" मूलमंपुटिनानन दायाऽदेवताभ्यो नाना समद महानदेयं दरपा नीराजा-'मणिगिममालामिला. दिभिर्दमनारोपणोकमान्य प्रापिया पुरये प्रामणे पर दादास्प पारपेत् । तपा--1, . 'मासं पक्षमहोरा शिरानं पारपेसपा । - - , १+ - ४२० सटीफनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छेद- --, देवे तं सूत्रसंदर्भ देशकालविवक्षया.' अकरणे तु तत्रैव- 'पवित्रारोपणं काले न करोति कथंचन । तदाऽयुतं जपंन्मन्त्रं स्तोत्रं पाऽपि समाहितः ॥" इत्युक्तम् ॥ 17: । इति पवित्रारोपः। श्रायणशुक्लचतुर्दशी पूर्वयुता' ग्राह्या । अत्र वक्त ध्यो विशेपश्चैत्रचतुर्दशामुक्तः। अथोपाकर्म तत्र म. म्यूचानां प्रयोगपारिजाते शौनकः-- 'अधांता श्रावणे मामे श्रवणःयुते दिने । पापण्यां श्रावणे मासि पञ्चम्या हस्तसंयुते ॥ दिवसे विदधीत तदुपाकर्म यथोदितम् । अध्यायोपाकृतिं कुर्यात्तीपासनयहिना ।' इति । अत्र पौर्णमास्युपसंहारन्यायेन पजुदिपरति हेमादिः । अघ्र हस्तयुक्ता पक्षम्युक्ता। फारिकाऽपि- 'तन्मासे हस्तयुकायां पञ्चम्यां धा सदिष्यते। इति। उपाकर्ममि फर्मनामधेयम् । अध्यापोपाकरणमित्पादस्तु अधीपते पः सोऽध्यायो यदा, सस्पोपाकरणम्-उपक्रम इसपः। मादिरित्याचः । श्रावण्यामित्यस्य यजुर्वेदिपर शौनको को तषप पाव । तस्मासहचानां पौर्णमासी विषसे इस्पेर पायम् । पर्व प प्रवर्ग निर्णायकम् । पिण्यादपिक पर: म्य पहपाः थावणे कुर्पः' इत्युक्तः । सदलाभे रामपञ्चम्पाम् । तम्पायनयुक्त दिने साकापा पनिमायामिरयनपो पक्षपो. रापारावाति नियन्ति। समारो इनितिन्माम् । एत. पते पे यामपि पर समापापुल, पापति हसपुर . 'श्रायणे उपाकर्मनिरूपणम् । *फेवलपमम्या हस्तयुतेऽन्योरमन् दिने इति तु हेमाद्रिः । उपासनयहिनेति तु 'कर्मयपमिदं चिल्लौकिकामो प्रर्पत .:. 'इति 'कारिकोकलौकिफामिना विकल्पसे । तर ' अध्याप्परन्धारमा इति सूत्रान् सशिष्यस्य कर्तृत्वे मदधिकारिकस्यापार्यस्यानो नापस्याग्नापन्यो जुनुपा. दितिनिघालौकिकं गया सदभाय तु स्मात इति निगः पद्यपि दीपिकापा- ܝܪ . . 11 शम्पेष योगा । अनुक्तपञ्चमीकैस्तु मौष्ठपदी प्रात्यो । अफे- पलपलम्पामिति । स्यादुपाकरण शुलंपसम्पा धारणस्य तु। इत्यग्रिमवचनात् । हस्तयुते इति । 'प्रीष्ठपदी हसनापारी, इति गोभिलीये फेष्टास्तस्याप्युपादानासहिशिवपापीलक्षणाप मानामा.......... :: 'भष्पापानामुपाफर्म थामण्यधिवणेना। इस्तेनापधिभारे या पश्चम्पा यापणाप''. इति : पाझपल्फोन.: प्राणीविकल्पितरणयोरिव ए. पनि इस्तपसम्पारक्या अध्यायरिति 1. चार- पादिभेदेन पिकल्पानामपि तपापविकार, 'भापजामदग्यो नामदग्न्यापप. कुर्यात् पनि सत्यापादोक्त: । दाहपु. रोहितो सापुग्यफामा बनेपाताम्' इति वितिकुलाययात्र हल्पाल्पानापजाधिकार इत्यस्य अपवादपकरणे प्रतिष्ठानमा मिपाना नाराशंसोदितीय: मपान नपाद-ऐ. पा नारासातीपमपानराः सनूनपादितीपपानमाधुरोहित पंचायोरपिकार, इनि . शबरपामिनोतो. मात . । ४२० सटीकनिर्णमिमुचितायपरिकछेद- देवेतप्रसंदर्भ देशकालविक्षण' करणं तु तय-. 'पषिप्रारोपणं काल न करोति कषंगन । सदाऽयु जन्मन् स्तोत्रं याऽपि समाहितः।" शरयुक्तम् ॥ इति पवित्रारोपः। श्रायणशुक्लचतुर्दशी पूर्वयुता प्राधा । अत्र वक्त ध्या विशेषश्चत्रचतुर्दश्यामुक्तः। अथोपार्म । तत्र यूचानां प्रयोगपारिजाले शौनकः- 'अाता श्रायणे मामे श्रवणर्फयुते दिने । प्रापण्यां श्रावणे मासि पञ्चम्या हस्तसंयुते ॥ दिषसे पिदधीनतदुपाकर्म यथोदितम् । अध्यायोपाकृतिं कुर्यात्तोपासनयहिना इति । अत्र पौर्णमास्युपसंहारन्यायन यजुर्वेदिपरेति हेमाद्रिः । अत्र हस्तयुक्ता पञ्चम्युक्ता। कारिकाऽपि 'तन्मासे हस्तयुक्तायां पञ्चम्यां वा तदिप्यते।'इति। *उपाकर्मति कर्मनामधेयम् । अध्यायोपाकरणमित्यादेस्तु भधीयते यः सोऽध्यायो-वेदः, तस्योपाकरणम् उपक्रम इयर्थः। *हेमाद्रिरित्याचः । श्रावण्यामित्यस्य यजुर्वेदिपरत्वे शौनको रको तययं स्यात् । तस्मात्तदृचानां पौर्णमासी विधत्ते इत्येव पापम् । पर्वधे च श्रवणं निर्णायकम् । 'पण्योदयिक'इत्युपत्र म्य 'यचाः थावणे कुटुंः' इत्युक्तेः । तदलाभे शुक्लपञ्चम्याम् । तस्माषणयुक्त दिने तयुक्तायां पूर्णिमायामित्यनयोः पक्षयो. राचाराद्यवस्थेति मतियन्ति । तन्मासे इति वृत्तिकृन्मतम् । एत. न्मते ये यजुषामपि यत्सूत्रे,हस्तपञ्चम्पायुक्त, सेषामपि इस्तयुक्ता

४६१
प्रारण पाक्षिणम् ।
परपया मयुगामिन् दिने तु
Funाममहिना -
rier पिालिकानी ।
rik पारितीक्षिणाधिना विफम्पते । प्र
'reverrivधारम"नि गमात मतिर फारसे
नाधिकारिभरापारपानी मायरामायो नापा.
निमिया फिर एप । तदभाष तु स्मार्गक पति
मियपपिदापिका-
भागेर कोपा । अनुकपरीकन्तु भाँचपदी प्रात्यो । फे-
এবানাস।
पादुपाकर पा श्रारणाप तु :
रपतिमरपनाउ । हस्तपुते इति । 'पाठपदरी रस्तेनोपाकर्म,
ति गोमिमीपे फेरपालापाप्पुपादानादिगिटपभीलक्षणापा
मानापारा ।
'मापापानामुपाकर्म थारप्या धरना
नापधिभारे । पशम्पा मारणाय त
The 'पायस्पोन प्रारणारिफरिपतयरपोरिर प.
पानन रसपम्पोरलेप ! अध्यापरिति । पतसंचार
पादिभेदेन पिलानामपि पापधिकारः । मादन्यो
मापदम्पमापळप कुर्यात्' इति .मस्यापादोक्तः पु
रोहिती सापुग्यशामो याताम् इति चिसिकुला
तुल्य कल्पानामेराधिकार इस्पाप अपराधिक कि
विरामपाना नाराशंसोदिनीयः पर्य
पा मारासदितीपरपानरामा बन्नादि तिम् गरि
एप चोपोरधिकार, इति . शपररपाNिE
मात
कार्य

४३४ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेद-. मुख्या* । परेयुः सङ्गयाभाये अपूर्येषुरुदयाभावे - कैफसचे पूर्वेपुश्चतुर्दशीघनिषेधावसामान्पवावपादो- दपिकी कर्मपर्याप्ता ग्राह्या, न पूर्वा । सवानिमित्त पूर्वविद्धापवादाभावात् । 'नान्यदादायकी' इत्यस्य पूर्व विद्वापरत्वाभावात् । तेन भाद्रादौ कालान्तर स्थान फर्मकालः । तादृशे साम(१) तेन मशवस्पर्शश्रवणेन । मुस्पति। यथा न विऋतं सङ्गवात्परतः पण्मुहूर्तरित्यतल्लभ्यम् । एतन्मो 'विष्ण्वः घटिकाद्वयं" सङ्गवस्पृक्' इति चानुवादः। अपराहोपाकर्मिणी वचनात्तत्कालव्यापिनमपि पूर्वहस्तं बाधित्वोत्तरदिन एवं तदनुः धानम् ।) अत्र परेयुः सङ्गवाभावे पूर्वेचुरुभयाभावे चैकफस में पूर्व पुश्चतुर्दशीवेधनिषेधात्मामान्यवाक्यादौदायिकी कर्मपर्याप्त पाया, न पूर्वा । सङ्गवानिमित्तपूर्वविदापवादाभावात् । नान्यददिपिकीयस्त पूर्वपिदापरत्वामावाद । तेन भादादी कालान्तरं स्याम तु निषिद। न हि नीलाभे निषिद्धपापग्रहणं युक्तम् । इवष्याता पूर्वविद्धानिधः, तदभाव तु नेनि मूर्सव्ययस्थाप. पुक्ता । विधिवैषम्यात् , मापनिऽपि तथाऽऽपनेथ । पूरिदार घनसावे हि सा पुज्यते । एवं श्रवणेऽपि शेयम् । तम, fourt पटिकादयम् इति पूर्वोक्तविरोधात् । तेन माशयमाप्रथामिदम्पनि कचित्पाः । सुदर्शनभायमा प्रपश्चपति-परपुरिति । सनामारे सायास्पर्शे । पूर्वगुरुभयाभाय-उदयसबाम पामा पैककमा इति यावत् । एतेन पुम्दयरायोमयमा पनि व्यमितम् । तत्रापि न पूर्वा, प्रतिपयोगाभावादिनि मनाना मागुतम् । मामापवाश्यादिति । सुदर्शनमाप्यता सतपस्यानुवादकत्वात् । (२)(यति गरि (१) मगरमतमातिापीमिसिंगापमा (२) सान: पाटो लिया। अत एव परपुःस .

श्रायणे उपाकर्मनिरूपणम् । तु रिषिदे। न हि नीहालाभे निषिद्धमापग्रहणं युक्तम् । अत एष परेपुः मङ्गन्याप्ती पूर्वषिदानिषेपः । तदभाये तु नेति मूZगयस्थाप्पयुक्ता, विधिषपम्यात् । माप- निषेधेऽपि तथापतम । पूर्वधिद्धायचनसरये हिसा युज्यते । एवं अयणेऽपि ज्ञेयम् । सन । 'विष्णवः घटि- कादयम्' इति क्तिविरोधात् । तेन प्राशस्त्पमान. परामिदम् । तसं तु एतच्छुडाधिकपरम् । तेन पयाग्नि. होवादी सायंप्रातःकालपाधे सामान्पे जीवनाप- छिनकाले दर्शादी वाऽनुष्ठानम्, पथा या नीषश- फायभाये पागाक्षिप्तनिपिरपजदम्पेण, तथा सङ्ग पाभाये निपिस्कर्भपर्याप्तीदपिके कालान्तरे पानुष्ठान न तु कदापि निपिरे । अपपादामाये मितको यस्तदपरादः पूरिदापायवरादः, सस्पाभावादित्यर्थः।) विधि पम्पं विश्णोति-पूर्वयिद्धावपनेति । इदं तु चिरयम् । 'अतो भूतदिने तस्मिनोपाफरणमिप्यो ।' इति न निषेधः । हेतुपूर्वपेच 'नेप' इस्पभिपानात । तस्मात्सायच्याप्तौ परा, अन्यथा पूति मतं सम्पर । मत्र "सर स्वेतामुदाधिकपरम् । तेन यथाऽमिहोपादौ सापंमातःकाल- मा सामान्य जीवनारपिछमकाले दर्शादी पाऽनुष्ठानम् , पपा पा नोमवसफायभावे यागातिनिपिदच नद्रव्येण, तथाऽन्न सारा- भारे निपिदवकर्मपतिदिपिके कालान्तरे पाऽनुष्ठाने, न तु कदापि निपिदे । भग्वादाभारे उत्सर्गस्पैव माः" इति कचिव पाठः । 'परफर्भपपीत पत् परमेष' इति सुदर्शनभाप्पम् । ए. सपने सान नियामक इस्पाशपः । अप्रापि 'अतो भूतादिने' इत्यस्प न निषेपत्वमिति स्पर्तव्यम् । सनिसरीया' इति पदोपदान. फसं स्पष्टपति-पर्शादापिति। पदिसापापकालेप मतिपय

.
बनम मा गुगत पाणीगमग, fing
सटीकनिर्णपसिन्धुद्धितीयपरिष्दे-
मुख्याः । परेण सङ्गयाभाये पू गुरुदपाभावे
कैकसाधे पूर्वपुणतुर्दशीयेनिषेधात सामान्य
दपिकी फर्मपर्याप्ता प्राणा, न पूर्या । मजयनिकि
पूर्वविदापयादामारात् । 'नान्यदादापी' पर Th
पिदापराभायात् । तेन भाद्रादी फालान्तर l
ककालताशे साम(१) नयापभान । मुर पनि
या न कि मारतः पण्मुइनकरिनामम् । सय
'नि पटिकाइप"मनस्यानि मानवादः। अपराहकारिता
मनातला सम्पाणिनमपि पूल पापियांगरदिन पर
धानम् ।) पत्र परंगुः सम्पाभा पाँघुम्मामा चोकमा
सुभदंशोधनिषधागामापागादपिकी कमर माश', '
गयानिमित्तापदापपादाभावात् । नागदापि पर
Tireरयामानातन भादादी कामाला जाप निधि
नीमा निषिदपापग्रानं गुनग ।
पानी Tinानिक, सदभार तु नति गुप
पुन्हा । मान, मानिsी ABSTITHI
परिवादगम्' नियोकगितात् । न पाITTER:
सितारः । सुदवान मागम AIRaningfits
*मनाममा । Tirsaks
काम पनि पान TimixRTAL
मनम्। नातिन Ti, militthat
दर । मामान गुमATH
ENणाम) angikinik
samrikinities
•remir urintimate-441
मन पराम

. मागणे पापानिप्पणम् । पादिन काविधी कमिनिटे पा भादपिकपर्व. विधी पापपभेदापः । तस्मात्तैत्तिरीपकपदापिया सपा मदिनामीदपिकमेव परयुगाम् । सर । न नापापरिशिष्ट पाषामायक निधिः । 'पमिधामनिपात स्थापासममन्धितम् ।' इत्यादिनमाने पर परिशिष्ट वंदामधर्मविधीनां दर्शनाम् । नाप्नुयादोऽयं कालिकापुराणादायपादी- नामपि तदापरी।। पुयुरित्याप विधिवन स्पंपापा. दापनेप्राप्तानुपादिम्याप । न न नत्तिरीपका गृहये नामधिरणि, पेनानुशादः स्यात् । न च पाएपभेदः। शिरीषकमांप्रस्थ कर्ममानस्य पा उपत्यायोगेन =bধান, ‘ছু মাম नपीस' इतिषच्चाग. पा यिनिष्टस्योगस्यात् । अन्यधीसरा यषपद. पाप्पषिषक्षापया अपणस्य सर्वसाधारणपापः । स्मान हमादिमतमेष युक्तमिति दिम् । इदं च शि. पानध्यापयत भापसरेऽना, अनध्यापपतो नाधिकार इति फरः । श्रापण्यामपि ग्रहणादिष्टायां फातीपभिन्न तमा पुनस्तदुपादानपिनि शेपः । हविरिति । इविरादे- रस्पषरूपानन्तामा उदेश्यवस्पायोगात् । तैत्तिरीयफमात्रस्य' इत्यत्राटपर्पमिति दृष्टान्तः । ब्राह्मणमाघस्योद्देश्यत्वापोगान् । 'कर्म- मात्रस्प' इस्पर एपिरिति दृष्टान्तः । मातिमायस्पोद्देश्पत्वायोगात् । नन् पाक्पभेदपरिहारेऽपि तुल्यकक्षाणामेव समभिष्पाहा. रापाजुषसामान्यं लभ्पले । न हि पत्रिपरिदं कर्म कर्तव्यं पश्यै. रिदं कठरिदमिति भपति, भवति तु प्रामणेरिदमितीत्यत्राइ- अन्पपेति । समभिष्याहारस्य तैत्तिरीयफपदमरवेन सस्पेरा. विवसाय पश्चपदस्पाप्पविषतापपिरिति भारः । तस्मादि.

मिति । 'श्रावण्यां प्रौपद्यां वा' इत्युक्तः। परंतु येषां गृह्ये श्रार. स्पनापत्तेः । किं तु येषां वाजसनेयिनां मूत्रे पश्चम्युक्ता गरी १८ मटीकनिर्णगमिन्धुद्रिीयपरिच्छेद- *प्रीष्ठपयो कार्यम् । तैस्तु श्रावणपत्रम्- 'संक्रान्ति ग्रहणं वाऽपि पौर्णमास्यां गदा भवेत् । । पाकृतिस्तु पशम्यां कार्या वाजसनेथिभिः ।' इति स्मृतिमहार्णये वाजमनेयिग्रहणादिति हेमा द्रिा(१)( इदं च सूत्रोक्तकालपरत्वादचपरमपि । मा. ह-यापनस्तु हस्ते कार्यम् । आपस्तम्बरायणेश्च प्रीष्ठप धाम् । ) यत्तु यौधायन:-'श्रावण्यां पौर्णमास्यामाषायां पोपाकृत्य' इत्यूचे, तत् प्रोष्ठपद्यामपि दोपे आपायां कार्यमित्येवमये, तच्छाखीयविषयं वा। सामगास्तु श्रायणे हस्ते कुर्युः । ' यचाः श्रवणे चव हस्तः सामवेदिनः।' इति निर्णयामृते गोभिलोक्तेः । सोऽप्युत्तरः । ति । 'धनिष्ठाप्रतिपयुक्तम्' इत्पादौ यजुःपदस्य तैत्तिरीयपर स्वादिति भावः । दिगर्यस्तु कालिकापुराणमपि नैत्तिरीय परमेवेति । विवेचने तु हेमाद्रिमतं त्यक्तम् । पौरपद्या- यसम्भवे श्रावणहस्तपञ्चम्यावुक्ते तैस्तत्र कार्यम् । म्भवे भाद्रपौर्णमास्यां तद्गतहस्तपञ्चम्यो कार्यम्, येषां ने नोक्ते तैर्भाद्रपयेव ग्राह्या वाजसनेथिभिरिति । अनाहुः-अत्र वाजसनेपिभिरेवेति नार्थः । बवाना. पत्र पर्षदोपे पञ्चमी, अन्येषां तु प्रौष्ठपदीति । एवं च मैत्रायणीया. नां पौर्णमास्येव न । सदगृह्य श्रवणस्यैवोक्तरिति द्रष्टव्यम् । .. पाखीयेति । यौधापनर्षिकसमाख्या चारित्वाऽऽपादी ग्रा- तयोरप्यस - पर्यः । एवं - (१) मास्तर्गतो प्रग्य आदर्शपुस्तके नास्ति ।

. शापर्ण उपाकर्मनिरपणम् । निजामनियामाक्षपमधिशम् । भार का कृरिन् मापजामामाका' त मदनरमे परिशिष्ट मापॉप- "मिहे रपोतु पुप्पई पहाविर पहिः । रान्दोगा पिहिताः पृयुमा स्पस्यान्दमाम् ॥ मा तुमन उपाकर्मापराहिमाम् ॥ बात। अपिपरग्रहादिदोपहीन । पिपरोदिति पाठोशा. पूनः । (१)(पुष्पई०पूर्वाह उत्सर्गः । भाराहिसमुपा- मापनप: । ) उपाकरणं नाम पक्षऽपि स्याप्याय. गटस्प स्वीकारा तथा र मुत्रम्-'पण्मासानीपीत' ति । एवं प पपागृह्यमुपाफर्म फरमा सार्शमतुरः पग पर था मामानुस्मनकालयशाद पयस्थपा स्मृतिसि. दानापापपरिहारंण शुष्ठरुष्णपक्षोः स्थापापमधी- पीरन, अध्यापप्पछानि । उत्सर्जन परमापूर्ण पक्षद- पिपापपाठस्य त्याग । उत्सर्सनोपरं शुम्लपक्ष. पेय पदापपनपिपानाम् । पाप मनु:- 'पपाशाग्नं तु स्पषमुरमर्गन्दमा पहिः । पिरमेन पक्षिणी रात्रिं यमाऽप्पेफमहर्निशम् ॥ 'धारणस्प तु मासस्प पौर्णमास्या दिनोत्तमाः । आपाया मोहपयो का वेदोपाकरणं मतम् ।।' इतिपरायपपि पाधापनपरमेवेति भावः । अधिषरेस- मान्सादिदोपहीने । रिपोदिति पाठशान कृतः । शुक्लपक्षे विति । सिंह राविति पर्तने । हस्तेनेति । 'मौपदी इस्तेन' इत्पादौ सौरमोष्टपदोपादानेन सन्मामस्या हस्नयुक्तां.को पन तियि मापति सम एवार्यः । पुणः इति। एतेन हस्ता. (१)माप्ततो प्राय मादर्शपुस्तके मास्ति ।

४३८ मटीनिर्णयसिन्धुदिनीयपरिच्छेदे-
*प्रोष्ठपयां कार्यम् । तैस्तु श्रावणपञ्चम्यां-
'संक्रान्तिर्ग्रहणं वाऽपि पौर्णमास्यां यदा भवेत् ।
जपाकृतिस्तु पञ्चम्यां कार्या वाजसनेपिभिः"
इति स्मृतिमहार्णवे वाजमणिग्रहणादिति हे
द्रिा(१)( इदं च मृत्रोक्तकालपरत्वाद्र चपरमपि । म
चयायनैस्तु हस्ते कार्यम् । आपस्तम्वैराधर्षणैश्च प्रौछ
घाम् । ) यत्तु बौधायन:-'श्रावण्यां पौर्णमास्पामाबाद
घोपाकृत्य' इत्यूचे. तत् प्रौष्ठपद्यामपि दोपे आपाठ
कार्पमित्येवमय, तच्छाखीयधिपयं वा ।
सामगास्तु श्रावणे हस्ते कुर्युः ।
'यहचाः श्रवणे चैव हस्तक्षं सामयेदिनः।'
इति निर्णयामृते गोभिलोक्तेः । सोऽप्युत्तरः ।
ति । 'धनिष्ठापतिपयुक्तम्' इत्पादौ यजुःपदस्य तैतिरीपण
स्वादिति भावः । दिगर्यस्तु कालिकापुराणमपि तैत्तिरीय
परमेति । विवेचने तु हेमाद्रिमतं त्यक्तम् । पौष्ठपध
मिति । 'श्रावण्यां माँठपयां वा' इत्युक्तेः । परं तु येपो एवं श्रा
प्पसम्भवे श्रावणहस्तपञ्चम्यायुक्त तस्तत्र कार्यम् । तपरिणा
म्भवे भाद्रपौर्णमास्यां तद्नहस्तपथम्यो कार्यम्, येपा पुग्ने
नोक्त तेर्भाद्रपद्येव ग्राघा वाजसनेथिभिरिति ।
अनाहः-अत्र वाजसनपिभिरेवेति नार्थः । पहचाना
म्पनापत्तेः । कि तु येषां पाजसनेपिनी सूत्रे पञ्चम्युक्ता
पर्षदोपे पशमी, अन्येषां तु प्रोष्ठपदीति । एवं पापणीय
नां पौर्णमास्येव न । सदगुये श्रवणस्योक्तरिति प्यम् ।
यावीयेति । पौधापनर्षिकसमात्यो पारिवाऽऽपाही प्रा
यः। एवं -
(१)तर्गत प्राय माशंपुस्तके मालि।

- - श्रावण उपाकर्मनिरूपणम् । 'धनिष्ठाप्रतिपयुक्त स्याष्ट्रपक्षममन्वितम् । भाषणं कर्म कुरिन् अग्पजुःसामपाठका ।' इति मदनरसे परिशिष्टोक्तः। गाग्योऽपि- 'सिंह रयो तु पुष्पर्दे पर्धा ऽपिपरे पहिः । एन्दोगा मिलिताः कुर्युरमर्ग स्थस्यछन्दसाम्॥ *शुरूपक्ष तु हस्तेन उपाकर्मापरालिगम् ॥ इति । अपिघरे ग्रहादिदोपहीन । विचदिति पाठोऽज्ञा- नमः । (१)(पुप्पई०पूर्वाह उत्सर्गः । अपराहिकमुपा. फत्पन्यपः ।) उपाकरण नाम पक्षमयेऽपि स्वाध्याय- पाठस्प स्वीकारः। तथा च सूत्रम्-'पण्मासानधीपीत' इति । एवं च पधागृधमुपाफर्म फरया सावितुरः पक्ष पद पा मासानुत्सर्जनकालयशाद् व्ययस्थपा स्मृतिसि. धानध्यापपरिहारण शुभकृष्णपक्षयोः स्वाध्यायमधी. पीरन, अनध्यायेप्यानि । उत्सर्जन प धापूर्ण पक्ष- पंऽपि स्वाध्यापपाठस्प त्यागः । उत्सर्जनोतरं शुक्लपक्ष. प्पेय घेदाध्पपनविधानात् । तथा प मनु:- 'यधाशानं तु कृत्यमुत्सर्ग छन्दमा पदिः। घिरमेस् पक्षिणी रानि पदाऽप्पेफमहर्निशम् ॥ 'भाषणस्प तु मासस्य पौर्णमास्यो दिमोशमाः । आपायां मोष्टपर्चा पा पदोपाकरणं मतम् ॥' इति क्रमाक्पपपि बाधायनपरमेवेति भावः । अविषरेस. दुकान्सादिदोपहीने । विचरदिति पाठाऽज्ञानकृतः । शुक्लपक्षे स्थिति । सिंह राविति वने । स्नति । प्रौपदी इस्तेन' इत्यादी सौरमाएपदोपादानेन तन्मामा हस्तयुक्ता.का पन तिथि प्राप्येति सम एवार्थः । पुष्पः इति। एतेन रस्ता. (मास्तर्गतो प्राय माशंपुस्तके नास्ति । 1 मिति । 'श्रावण्यां पाठपयां वा' इत्युक्तः। परंतु येषां गृह्य धार- पर्वदोपे पञ्चमी, अन्येषां तु प्रौष्ठपदीति । एवं च मैत्रायणीया. मटीकनियमिभुदिनीयपरिच्छेदे- प्रोष्ठपयां फार्थम् । संस्तु प्रायणपत्रमां-- 'संगान्तिग्रहणं वाऽपि पार्णमाम्यां गदा प्रवेत् । उपाकृमिस्तु पशम्यां कार्या याजमनेथिभिः ॥' इति स्मृतिमहार्णये चाजमणिग्रहणादिनि है- द्रिः(१)( इदं च मृत्रोतकालपरत्यादचपरमपि ! म हुन्थापनस्तु हस्ते कार्यम् । आपस्तम्यरायणेश्च मे याम् I ) यत्तु पौधायन:-'श्रावण्यां पौर्णमास्यामापार- घोपाकृत्प' इत्यूचे, तत् प्रोष्टपद्यामपि दोपे आपान कार्यमित्येवमयं, तच्छाम्बीयविपर्य वा। । सामगास्तु श्रायणे हस्ते कुर्युः । 'यचाः श्रवणे व हस्तक्षं सामयेदिनः।' इति निर्णयामृते गोभिलोक्तः। सोऽप्युत्तरः । ति । 'धनिष्ठापतिपयुक्तम्' इत्यादी यजुःपदस्य तैचिरीयपर स्वादिति भावः । दिगर्यस्तु कालिकापुराणमपि तैत्तिरीय- परमेवेति । विवेचने तु हेमाद्रिमतं त्यक्तम् । पौष्ठपया ण्यसम्भवे श्रावणहस्तपञ्चम्यायुक्ते तैस्तत्र कार्यम् । तयोरप्पस म्भवे भाद्रपौर्णमास्यां तद्नहस्तपञ्चम्यो कार्यम्, येषां ने वे नोक्ते तैर्भाद्रपद्येव ग्राह्या वाजसनेपिभिरिति । अनाहुः-अत्र वाजसनेपिभिरेवेति नार्थः । यहचाना. पत्र म्यनापत्तेः । किं तु येषां वाजसनेयिनां सूत्रे पञ्चम्युक्ता देश नां पौर्णमास्येव न । तदगृह्य श्रवणस्यैवोक्तरिति द्रष्टव्यम् । पछाखीयेति । पौधायनानिमाया चारित्वाऽऽपाटी ग्राम । । यर्थः । एवं च- (१) साम्तर्गतो प्रग्य मादर्शपुस्तके नास्ति। .

प्रापणे उपाशमनिरूपणम् । पनिठानिन पाटपाक्षममधिनम् । भाषणं कर्म कुरिन भरपामामपाठकाः ॥' अनि मदनरो परिशिष्टाः। गाग्योऽपि-- "मिरे रयो तु पुप्प पुहिऽपिपरे पहिः। सन्दागा मिलिसाः युगहमर्ग स्वस्थान्दमाम्॥ शुपक्ष तुलनेन उपाकर्मापराहिमम् ॥ इति । अपियरे महादिदोपहीन । पिपदिति पाठोऽशा. मनः । (१)(पुप्पई०पूर्वाह उत्सर्गः । अपराह्निकमुपा. पापन्यपः।) उपाफरणं नाम पक्षद्धयेऽपि स्वाध्याय. पाठरण स्वीकारः । तथा प सम्रम्-'पण्यामानीपीत' इति । एवं र पधागृधमुपाफम फरमा मातुरः पभ पर या मामानुरमर्जनकालपशाद व्ययस्थया स्मृतिसि. दानध्यायपरिहारण शुमकृष्णपक्षोः स्वाध्यायमधी. पारन्, अनध्यापेप्यतानि । उत्मर्जनं च पधापूर्ण पक्षद. पेऽपि स्वाध्यापपाठस्य त्याग । उत्मसनोत्तरं शुरूपक्षः पेय पदापपनाविधानान् । सा प मनु:- 'पपाशारनं तु हत्येषमुरमर्ग छन्दमा पहिः । पिरमेत् पक्षिणी रात्रि पदाऽप्रोफमहर्निशम् ॥ भाषणस्प तु मासस्य पौर्णमास्यां दिनोसमाः । आपान्या मोटपा का येदोपाकरणं मतम् ।।" इति क्रमवारपपपिपाशायनपरमेवेति भायः। अपिपरेस- इफ्रान्सादिदोपहीने । विवादिति पाठीशामकृतः । शुक्लपक्षे स्थिति । सिंह राविति बनने । हस्तेनेति । 'पौष्ठपदी स्सिन' इत्यादी सौरमाप्टपदोपादानेन तन्मासस्था हस्तयुक्तां.का प न निधि प्राप्येति सम एवार्थः । पुष्यः इति। एतेन हस्ता. (१)माप्तगतो मम्ध भादशपुस्तके मास्ति ।

४३८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे-
*ौष्ठपयां कार्यम् । तेस्तु श्रावणपनम्-
'संक्रान्तिग्रहणं वाऽपि पौर्णमास्यां यदा भवेत् ।
उपाकृतिस्तु पञ्चम्यां कार्या वाजसनेथिभिः ॥'
इति स्मृतिमहार्णये वाजमनेपिग्रहणादिति हम
दिः (१)( इदं च सूत्रोक्तकालपरत्वादचपरमपि । मा
न्यायमैस्तु हस्ते कार्यम् । आपस्तम्बरायणेय प्राप
चाम् । ) यत्तु पौधायन:-'श्रावण्यां पौर्णमास्यामापा:-
योपाकृत्य' इत्यूचे, तत् प्रोष्ठपद्यामपि दोघे आपा
कार्यमित्येवमय, तच्छारलीयविपर्य वा।
सामगास्तु श्रावणे हस्ते कुर्युः ।
'यहचाः श्रयणे चव हस्तक्षं सामवेदिनः।'
इति निर्णयामृते गोभिलोक्तः। सोऽप्युप्तरः ।
ति । 'धनिष्ठापतिपयुक्तम्' इत्यादौ यजुःपदस्य तैत्तिरीया
खादिति भावः । दिगर्यस्तु कालिकापुराणमपि नसिरीया
परमेोनि । विवेचने तु हेमाद्रिमतं त्यक्तम् । पोष्ठपधा
मिति । 'श्रावण्या पाठपयो वा' इत्युक्तेः । परंतु पेपा गृप भार
ण्यमम्भवे श्रावणहस्तपञ्चम्यायुक्त तेस्तय कार्यम् । तपोरम
म्भवे भादपोर्णमास्यां तद्तहस्तपथम्पो कार्यम्, येपा पुगे
नोक्त तेर्मादपर ग्राना वाजसनेपिभिरिनि ।
अत्रा:-अत्र वामसनेपिभिरवेति नार्यः । पहरयाना. पर
म्पनाः । किंतु येषां पानप्लनेयिना मूरे पक्षमता,
पर्वोपे पचमी, अन्येषां तु प्रोष्ठपदीति । एवं पत्रायणीया-
नापमान । तदा पणत्ययातरितिष्पम् ।।
यापीयेनि । वीपायनाममा वाशिवाseuri
पः। एवं -
(१)मातint प्राय झाल नारिता
ith

मायण उपाकर्मनिरूपणम् । भनिछानिएगा स्याटपाक्षममन्वितम् । भाषणं कर्म पुरिन् भाग्यजुम्मामपाठकाः ।' इति मदनरटो परिशिष्टोतः। गाग्योऽपि- 'मिहे रयो तु पुप्पचे पहिऽपिपरे पहिः। एन्दागा मिसिताः कुर्युमस्मर्ग स्पस्वछन्दसाम्॥ शुलपक्ष तु काम्नेन उपाकर्मापराहिमम् ॥ इति । अपियरेन्ग्रहादिदोपहीन । पिपरोदिति पाठोऽज्ञा. नफूतः । (१)(पुप्पई०पूर्वाह उत्सर्गः । अपराकिमुपा. फर्मत्यन्यपः।) उपाकरणं नाम पक्ष पेऽपि स्वाध्याय. पाठरप स्वीकारः । तथा च सूत्रम्-'पण्मासानधीपीत' हति । एवं च पधागृहामुपाफर्म कृत्वा सार्धातुरः पभ पद या मासानुत्सर्जनकालपशाद् व्ययस्थया स्मृतिसि. दानध्यापपरिहारण गुप्लकृष्णपक्षयोः स्वाध्यायमधी. पारन्, अनध्पापेप्यङ्गानि । उत्सर्जनं च पधापूर्व पक्षम- पेऽपि स्वाध्यायपाठस्य त्याग । उत्सर्जनोत्तरं शुक्लपक्ष. प्पेय पदापपनषिधानात् । तथा च मनु:- 'पपाशारखं तु त्वैवमुत्सर्ग छन्दमा पहिः। पिरमेस् पक्षिणी रात्रिं पदाऽप्यफमहर्निशम् ॥ 'श्रावणस्य तु मासस्य पौर्णमास्या दिमोत्तमाः । आपाव्या मोठपयां वा वेदोपाफरणं मतम् ॥' इविक्रमनाक्यमपि पोशायनपरमेवेति भावः । अषिषरेस- कान्सादिदोपहीने । विचरेदिति पागज्ञानकृतः । शुक्लपक्षे विति। सिंह राविति वर्नने । हस्तेनेति । 'प्रौठपदी इस्तेन' इत्पादौ सौरमोष्टपदोपादानेन तन्मासस्था हस्तयुक्तां.का घन तिथि प्राप्पेति सम एवार्यः । पुष्पः इति। एतेन हस्ता. (१) मास्तर्गतो प्रग्य मादशपुस्तके मास्ति । .

पर्वदोपे पञ्चमी, अन्येषां तु प्रौष्ठपदीति एवं च पैशायणीया.
मटीकनिर्णगमिन्धुदिनीयपरिच्छदे-
*पोष्ठपयां फार्मम् । तस्तु प्रायणपश्चगां-
'मंकान्तिग्रहणं वाऽपि पार्णमास्यां गदा भवेत् ।
जपाकृतिस्तु पशम्यां कार्या याजसनेपिभिः॥
इति स्मृतिमहार्णये याजमणिग्रहणादिति हेम
दिः।(१)( इदं च मृत्रोक्तकालपरत्वादचपरमपि । म
सन्यायनैस्तु हस्ते कार्यम् । आपस्तम्बरायणेच पाठ
धाम् । ) यत्तु पौधायन:-'श्रावण्यां पीना HIN
योपाकृत्य' इत्यूचे, तत् प्रोष्टपद्यामपि दोषे ।।
कार्पमित्येवमय, तच्छाम्बीयविपयं वा ।
सामगास्तु श्रावणे हस्ते कुयुः ।
'
यचाः श्रवणे चव हस्तक्षं सामवेदिनः।'
इति निर्णयामृते गोभिलोक्तेः । सोऽप्युत्तरः ।
ति । 'घनिष्ठामतिपयुक्तम्' इत्पादौ यजुःपदस्य तैत्तिरीया
त्वादिति भावः । दिगर्थस्तु कालिकापुराणमपि तैत्तिरीय
परमेवेति । विवेचने तु हमाद्विमनं त्यक्तम् । प्रौद्यपथा
मिति । 'श्रावण्यां प्रौंठपया वा' इत्युक्तेः । परं तु येपा गृह्ये श्रार
ण्यसम्भवे श्रावणहस्तपञ्चम्यायुक्त तैस्तत्र कार्यम् । तयोरप्पस
म्भवे भाद्रपौर्णमास्यां तद्नहस्तपञ्चम्यो कार्यम्, पेपा पुग्ने ते
नोक्ते तैर्भाद्रपद्येव ग्राह्या वाजसनेयिभिरिति ।
अनाहुः-अत्र वाजसनेपिभिरेवेति नार्थः । बचाना. पत्र
म्पनापत्तः । कि तपा वाजसनेयना सूत्रे पञ्चम्युक्ता ने
नां पौर्णमास्येव न । तद्गृह्य श्रवणस्यैवोक्तरिति द्रष्टव्यम् ।
छाखीयेति । बौधायनाषिकसमाख्यां चाविस्वाऽऽपादी ग्रा
सर्थः । एवं-
(१) मास्तर्गतो प्रन्थ मादर्शपुस्तके नास्ति ।

-- प्रापर्ण उपाकर्मनिरूपणम् । मिछानिपग स्याटपाक्षममन्धिम् । भाषणं कर्म फुरिन् भन्पजुमामपाठकाः ॥' इति मदनरो परिशिष्टोः। गायोऽपि-- 'मिहे रयो तु पुष्प, पहिऽपिपर पहिः। एन्दागा मिलिताः पुरम, स्पस्यान्दमाम् ॥ शुलपक्ष तुहम्नेन उपाकर्मा पराहिमाम् ॥ इति । अपियरेन्याहादिदोपहीन । पिचरोदति पाठोज्ञा. नमः । (१)(पुप्पकपूर्वाह उन्माः । अपराहिकमुपा. फत्पन्यपः।) उपाकरणं नाम पक्षपेऽपि स्याध्याप. पाठप स्वीकारः । तथा च मृनम्-'पषमासानधीपीत' इति । एवं प पपागृह्यमुपाफर्म फरवा साधतुरः पभ पद था मामानुरमर्जनकालपशाद् व्ययस्थपा स्मृतिसि. दानध्यायपरिहारण शुमकृष्णपक्षयोः स्वाध्यायमधी. परिन्, अनध्यायेप्यनानि । उत्सर्जन प पधापूर्व पक्षम- पऽपि स्वाध्यापपाठस्य स्वागः । उत्सर्जनोतरं शुक्लपक्ष. प्पेय पदाध्पपनयिधानात् । तथा च मनु:- 'पधाशाग्नं तु कृत्य यमुत्सर्ग छन्दमा पहिः । पिरमेर पक्षिणी रात्रिं यदाऽप्यफमहर्निशम् ॥ 'थावणस्प तु मासस्प पौर्णमास्या दिनोत्तमाः । आपाच्या पोटपा या वेदोपाकरणं पतम् ॥' इति पराक्पमपि पाधापनपरमेवेति भावः । अधिषरेस- कान्सादिदोपहीने । विचौदिति पाठोऽज्ञानकुतः । शुक्लपक्षे विति। सिंह रवापिति वर्तने । हस्तेनेति । 'प्रौपदी हस्वन' इत्यादी सौरमाएपदोपादानेन तन्माणस्था हस्तयुक्ता.का प न तिथि माप्यति सम एकार्थः । पुष्यों इति। एतेन हस्ता. (१)माम्तगतो प्रन्य मादर्शपुस्तके मास्ति ।

४४०
सटीफनिर्णयमिन्धुमिनीयपरिकदे-
अल अध्यं तु छन्दांमि गुलंयु नियतः पठेन् ।।
अन्यस्तु विशंपः पूर्वमयांततः ।
गामिल:-
'उपाकोत्सर्जनं च वनस्थानामपीपते ।
धारणाध्यपनाङ्गत्याद गृहिणां ब्रह्मचारिणाम् ।।
उत्सर्जनं च घेदानामुपाकरणकर्म च ।
त्पूर्वः पुष्यो लभ्यते ।
विशेषामलमासे सामगानां प्रथमोपाकर्मनिषेत्र इसादिः
'उपाकृत्याधीपीत' इनि मूत्रादुपाकरणं ग्रहणाध्ययनाद्गम् । तर
धिकारिणश्व ब्राह्मचारिणः अमावस्नातका गृहिणोऽपि ।
समाहत्तो ब्रह्मचारिकल्पेन' इत्पाश्वलायनेन
'वेदं व्रतानि का पारं नीत्वा ह्युभयमेव वा ।'
इति व्रतमात्रानुष्ठानेन स्नानं वदना योगीश्वरेण च ग्रा
गाध्पयनध्वननात् । अतो धारणाध्ययनार्थत्वमप्याद-3.
पाकर्मेति । ग्रहणधारणत्रमयज्ञपारायणादिकरणहेतु कर्मविशेषः-
उपाकर्म । तत्त्यागहेतुकर्मविशेष. उत्सर्जनम् । हेत्वन्तं च परिचा
पकम् । तत्रोपाकानन्तरं पावदुत्सर्जनं स्मृतिसिद्धाननध्यापान्ति
ना पक्षये वेदोऽध्येतव्यः, अनध्यायेवानि । उत्सर्जनानन्तरं
तु शुक्लपक्ष एव वेदः।
'यथाशास्त्रं तु कृत्वैवमुत्सर्ग छन्दमा बहिः ।
विरमेत्पक्षिणी रात्रिं यद्वाऽध्ये कमहर्निशम् ।।
अत ऊर्व तु च्छन्दांसि शुक्लपु नियतः पठेत् ।
वेदाङ्गानि रहस्यं च कृष्णपक्षेषु सम्पठेत् ॥'
इति मनुक्यात् । एतच धारणाध्ययनं न तु ग्रहणाध्यम
नम् । उपाकृत्याधीपीत' इत्युक्तेः । उत्तरायणं पारण्यकाध्ययन
तूपाकर्मदिनस्पोत्सर्जनकालयमादापोपपायम् .
| #धारणेति।

प्रायणे समजननिरूपणम् । ४४१
अश्या पेदजन फलं नामोनि मानयः ।'
सधा लोपे तु कृच्छ उपासश्च । 'दोदिनानां
नित्यानाम इति मनुनाऽभोजनोः । एवमुत्सगंऽपि ।
अथ प्रसङ्गादयोरमर्जनमुच्यते । सच पारमार्ग
रोहिप्पा तस्कृष्णाष्टम्यां या फार्यम् ।
'पापमामय रोहिण्यामष्टकायापापिया।
जलान्ते छन्दमा कृपादृरमा विधिपतिः ।
इति पायल्प पागः । श्रा० मीटप योगा.
कृती प्रमेण शुलप्रतिपदि माघशप्रतिपदि का का.
.
'भोरमागोऽध्यापरवार इनि । अपाण भना-
पयिष्यमाण: 1 अध्यावासभिव्याहारान् । अनमगा.
रणानरूपपिनि मना कण लटो पनि निम्म.
तीतिः । दापनापपि पारणापना. । एप
समर्पयाध्यानाऽप्यूपाफांदि माफम् । नाना
पोत्सर्गः । तनधानपानिरपवासालोप मागभिम गधा त
करः । पाफगालोपे विधानान् ।
दोदिनान निपान फर्मनी रामनिकाप ।
नालय मोरेप मागविगपभाजनम् ॥ इगि ।
अधानि पेनि।
'जलाग्ने छन्दमा पुर्यादामा।'
हरतारा प्रापानसिपः प्राविति ।
'पुणे दगा दुपांतदिया।
पापस्य गम्मा मधऽहनि ।'
इति प्रानपान् । पुष्पाप मागे । हादरपमः ।
पदा प्राचामुणकर्ष ना पापरनिति, पा.

,
फार्यम् ।
पा पदाधमानिरियादिवत् । शारस्तु कास्थिiri
शिना, दमन मानnिt
४४२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदै-
पम् । 'अर्धपञ्चमान्मासानधीगीत' इति तेनवोक्ति
अर्धः पश्चमो येषु सार्थचतुर इत्यर्थः । यत्तु हारीम:-
र्धपञ्चमान्मासानधीत्पोमुत्सृजेत, पचाप
इति; तदापादयुपाकर्मविपपम् । पाँधाणनास्तु पा-
माध्यां या कुर्युः । 'पोयां माध्यां चोन्सजेस्' इमित
प्रात् । तैत्तिरीयैस्तु सेप्यां कार्यम् । 'ने पाणमा
रोहिण्यां पा यिरमन' इति तस्त्रात् । यहधातु मा
'अध्यापोत्सर्जनं माध्यां पौर्णमास्यां मिषीय
इति कारिकोक्तः । कातीपास्तु भाद्रपद फुयुः ।
'उत्सर्गत्तदा तिप्यतिमा मोष्ठपदेऽनि था।
इति कात्यायनी । सामगास्तु मिहाके पुणे कुएं
तयार 'सिंहे रयो तु' हमि गार्ययषनं पूर्णमुरूम
सर्वपाकर्मदिन था कार्पम् ।
मायरामपतिपदीत्यर्थः । अति । भः पनपी ।
विग्रहः । सापांचवार इत्यर्थः।
'श्रावण्या मोठयो वाऽप्युपाकरय पपारिधि।
युनादास्पधीपीन मामाबिमोडविपान ।।
परपय तथैव प्रनीतः । पोप या पनि
विज्ञानेश्वरस्तु पाप पूर्वाष्टमात्रामयः न तु ममासु
'मामानीपान' इस्पादो भय नमो
पार-पठानिति । भा पट it air
एमयः।
ममिति । भवाति पर भादपिका पा
.

भाषणे उत्सनीनरूपणम् ।
'पुष्प तससनं फुयी दुपाकमदिनेऽध या ।
इतिहमाद्री वादिरगृलोग।
“पदा सिंहस्थे मर्ग मति तन्मध्यस्थहस्तानक्षत्रा.
माम् पुष्पः फर्कटस्थो भवति तदा तस्मिन्पुष्पे उत्मग
प्रत्वा तदुपरहस्ते उपाकर्म सामगाः पुर्युः ।
'मासे पौष्ठपद हस्तारपुष्पा पूर्वो भषेधदा।
तदा घायणे कुर्यात्सर्ग छन्दसा मिजः ॥"
इति मय परिशिष्टोक्तः । अत्र दापि सौरी मा.
सौ शेगी। तेषां सौरस्पैवोक्तः ।
अब विशेषमाह कापर्णाजिनिः-
'उपाकर्मणि चोत्सगें पधाकालं समेत्य च ।
त्यनेनोपाकर्मोत्सर्गपोर्नक्षत्रयोः इस्तपुष्पयोः सिंहस्थत्यमुक्तं नमो.
सर्गनक्षत्रपुष्यस्पं यत्र फर्कस्थावं तर तल्लोपापत्तिः सिंहस्य.
स्वाभावादिपत्राइ-पदेलि । तत्र 'उपाकोत्सननं भवेद इति
मोक्तानाम । आपायामुपाकृत्य माघशुक्लपतिपयुत्सर्ग तु सार्थ.
पठापपनमपि योध्यम् । कथाकस्य एन न तु सिंहस्थः ।
सिंहस्थ पुष्पे तु तत्पः । ज्ञेपाविति । अन्यथा यत्र
घान्द्रपाठपदे पत्र सौरमारणे पुण्यः, सौरभाद्रपदे च हस्तः
तदाऽपि घान्द्रश्रावणग्रहणं स्पा । विशेपमिति । अत्र पदं
इष्टव्यम् ।
'भारती ने कुति स्वकीयं परशापया।
भमादायदि बुनि पुनः संस्कारमईति ।
पत्र नास्नि शाखोक्तमनशाखोक्तं समाचरेत् ।
पुन हति संस्कारमन्पदाऽईति चेत् पुनः ।।
यजुःशाखाविधानेन पचैर्यदि फर्म
तव
कृतं पेत्तर्हि तत्कर्म पुनः कुर्षापयाविषि
।

दिन माग
सटीकनिर्णयसिन्धुमितीपपरिच्छंदे-
यम् । 'अर्धपश्चमान्मासानधीगीत' इति नियोक्त
अर्धः पञ्चमो पेषु सार्ध चतुर इलार्थः । यतु हारानः
र्धपश्चमामासानधीत्पोर्षमुन्मजेत, पचास पठान
इति; सदापादयुपामविषयम् । योधागनास्तु पां-
माध्यां या कुर्युः । 'पौष्णां मागं चोन्सजेत' निक
प्रात् । तैत्तिरीगैस्तु तेयां कार्यम् । तां पाणमा
रोहियां या पिरमत' इति तस्मात् । पातु मा
कार्यम् ।
'अध्यायोत्सर्जनं मायां पौर्णमास्यां निकाय
इति फारिकोक्तः । कानीपास्नु भाद्रपदे फुर्युः ।
'उरमर्गमेशदा तिप्पसिना पाठपदेऽपि था।'
इति कात्यायना।। सामगास्तु मिहार पुणे कप
था च 'सिंहे रयो तु' इमि गार्गयगन पूर्णम
गरुपाकर्मदिने या कार्यम् ।
मापतिपदीय: । ति । भ पक्षमा 11'
सिमराधांधमार :
'पापा मोरयामागुराग गायिका
एनन्दमयीपीन मामाविषपान ॥'
पत्र प्रनीत । Tint I TRout
विजनिक रस्तु पाप मात्रायः तु मामाइएका
'पा-मामानी यादो भाई nawar
परंपदामाजिीपादिया । बाका पाnिfiere:
या-पटनिति | virit att
पः।
•मगि । भाfi mm भाषा

. 4 भाषणे उत्पनीनरूपणम् । 'पुष्प तसर्जन फुगी दुपाकर्मदिने था।' इतिहमाद्री वादिरग्रपोगा। पदा सिंहस्थ गर्थे मति तन्मस्थहस्तानक्षधा .मा पुष्यः कमंटस्यो यति तदा तस्मिन्पुप्ये उत्सर्ग स्वानसरहन उपाकर्म सामगाः कुर्युः । 'मामे प्रोष्ठपद हस्तारपुष्पा पूर्वी भयेपदा। सदा पाषणे कुर्यादुरसर्ग छन्दमा विजा.' इनिमय परिशिष्टाफः । अत्र मायपि सौरी मा. सी शेगी नेपां मारस्पयोक्तः । अघ विशेषमाह कार्णाजिनिः-- 'अपामणि चोत्सगें पधाका ममेस्य प। त्पनेनोपाहर्मोन्सर्गयो सत्रयोः हस्नपुष्पयोः सिंहस्थत्यमुक्तं नमो. समर्गनशषपुष्यस्पं यत्र फस्य तय तल्लोपापतिः सिंहस्प. स्वाभावादित्याह-यदेनि । तप 'उपाकोत्सननं भवेत् इनि मोक्तचना । भापायामुपाकृत्य माघशुरूप्रतिपात्सर्ग तु सार्थ. पठाप्पयनपि योग । कस्य एन न तु सिंहस्यः । सिंहस्थ पुष्ये तु तपः । अज्ञयाविति । अन्यथा पत्र घान्दोपदे पर मोरथावणे पुष्पः, सौरभाद्रपदे घ हस्त: सदाऽपि चान्दभारगाणं या विशेपमिति भत्र पैद रूपम्। 'परशाखी नैन ति वकीयं परशापया। ममादापदि कुरीत पुन: संस्कारमईति ।। यत्र नास्ति सशास्त्रोक्तमशाखोक्तं समाचरेत् । पुनहिति संस्कारमापदाइति चेत् पुनः ।। पशुशारणाविधानेन पर्पदि फर्म तत् । इन पत्ताई सकर्म पुनः कुर्यापयाविधि। . - . त । - ।

...
"
--
विज्ञानेश्वरस्तु पाप पूर्वाहमायान्ययः, न तु मयमाराम
परं चन्द्रार्धमालिरिस्पादियन् । याकारस्तु व्यवस्थित
शिनः काया, न देन पूर्वारकामाबाद । ननु सिंह
४४२ सीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छद--
म् । 'अर्धपश्चमामासानधीगीत' इति नवीके
अर्धः पञ्चमो येषु सार्धचतुर इत्यर्थः । यत्तु परी
र्धपञ्चमामासानधीत्योर्ध्वमुम्भूजेत,
इति; तदापादयुपाकर्मविषयम् । यौधायनास्तु पौ
माध्यां या कुर्युः । 'पोप्या माध्यां चोत्सृजेत्' इमि नन्न
प्रात् । तैत्तिरीयैस्तु तेध्यां कार्यम् । तयां:
रोहिप्पां वा विरमत्' इति तत्सूत्रात् । यहचैस्तु
कार्यम् ।
'अध्यायोत्सर्जनं माध्यां पौर्णमास्यां विधीयते"
इति कारिकोक्तेः । कातीयास्तु भाद्रपदे फुर्युः ।
'उत्सर्गश्चत्तदा तिप्यतिनां प्रौछपदेऽपि वा।'
इति कात्यायनोक्तः । सामगास्तु सिंहाः
तथा च 'सिंहे रवी तु' इनि गार्यवचन पूर्वमुरूम
*सरुपाकर्मदिने या कार्यम ।
मापसुलपतिपदीत्यर्थः । *अर्धति । अर्धः पश्चपो ये।"
विग्रहः । साधारवार इत्यर्थः।
'श्रावण्या मोठपया याऽप्युपाकृत्य यथाविधि ।
युक्तश्छन्दास्पधीपीत मासाविमोऽपश्चमान् ॥
इस्पा तर प्रतीतः । एतेषां पाणी पथा परिमई गरी
'अपामासानपीपीत' इत्यादी अर्थप प न समोर
इस्पाइ~अर्धपठानिति । भः पठो येपा ना
पम्पः।
मरिति । अत्रापि सण्डरले भादपिका एक गा!

भाषण मानापम ।
pm गानुपादिम या!'
Time यादियोगः।
मि गंगे मगि तम्मनपा.
Ter 2ी पति सदा पुष्प मग
एमागरात उपाफर्म मामगाः कृर्पः।
'मा प्रोपरनामा भपक्षा।
सदा प्रापण पुर्यादिमन्दमा सिजः ॥'
पनि परिनिरः । अत्रापि मारी मा.
मोगा मारा।
भन पिपमा, काजिनिः-
'अपामणि पोष्मगें पशामा ममेप |
- स्पनेनांपाकर्मोन्सायोन सत्रयोः पुष्पपीः सिंहस्परपमुक्तं नमो.
'गगन पुष्पम्प पत्र फस्या त तन्लोपापतिः सिंहस्थ.
भाषादिपार पनि । नत्र 'उमाफपारसननं भरे पनि
मोत्तरपनाप । भापायामुपास्य मायामपनिपारसगै तु सार्थ.
'पापनमा कोषम् ।
कस्य एन न तु सिंहस्यः ।
मिर पुष्पे त तपः । पापिति । अन्यथा यम
पादपाठपद पर गौरभाषणे पुष्पः, मौरभाद्रपदे प रस्तः
तदाऽपि पान्द्रधारणग्रहणं स्पा । विशंपमिति । अत्र पेदं
पापम् ।
'परशाली नेर ति स्वकीयं परशापया।
ममादापदि कुरी पुनः संस्कारमईत्ति ॥
पत्र नास्ति समारोत्तमशाग्यक्ति समाचरेत् ।
पुनर्नाति संस्कारमन्पदाऽईति घे पुनः ।।
पजुमाखाविधानेन बर्यदि फर्म तत् ।
कृनं पेनार्ड नर्म पुनः कुर्यापपाविपि ॥

है
कार्यम् ।
इस्पत्र तथव मतीतः । एतेपी पक्षाणां यथा परिन पापा
परं चन्द्रार्धमौलिरिस्पादिवत् । वाफारस्तु परिपतरिकता
शिनः कायाः, ने देशवेन पूर्वाहकाललान् । ननु सिस
सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदे-
यम् । 'अर्धपञ्चमान्मासानधीपीस' इति नेनेवा
अर्धः पञ्चमो येपु सार्धचतुर इत्यर्थः । यतु ।
र्धपञ्चमान्मासानधीत्योयमुन्सृजेत, पचा
इति; तदापादयुपाकर्मविषयम् । यौधायनास्तु ,
माध्यां या कुर्युः । 'पोप्या माध्यां चोरसृजेत्' इति
प्रात् । तैत्तिरीयैस्तु तैष्यां कार्यम् । तेणं
रोहियां वा विरमत्' इति तत्सूत्रात् । यहचैस्तु
'अध्यायोत्सर्जनं माध्यां पौर्णमास्यां विधीप
इति कारिकोक्तः । कातीयास्तु भाद्रपदे कुर्युः ।
'उत्सर्गश्चेत्तदा तिप्यतिथ्यों पौष्ठपदेऽपि वा।'
इति कात्यायनोक्तः । सामगास्तु मिहा। पुष्ये ५
तथा च 'सिंहे रवी तु' इनि गार्यवचनं पूर्वमुतम
*सरुपाकर्मदिने वा कार्यम |
माघशुक्रपतिपदीत्यर्थः । *अति । अर्धः पश्चमो ये
विग्रहः । सार्धाश्चत्वार इत्यर्थः ।
'श्रावण्या मोठपयो वाऽप्युपाकृत्य यथाविधि ।
युक्तश्छन्दस्यिधीयीत मासाविमोऽर्थपञ्चपान् ।'
विज्ञानेश्वरस्तु पापे पूर्वाण्डमात्रान्वयः, न तु मथमाइराजा
'अर्थपशामासानधीयीत' इत्यादी अर्थपदं खण्डपरं न सम
इत्पाह-अर्थपछानिति । भर्यः पठो येपा तार
पत्यर्थः।
"सपैरिति । अग्रापि खण्डस्वे भादपिका एक साल
प

प्रापणे उत्पनीमरूपम् । ४४३
'पुणे मजनं पाकदिनेश पा।'
निमादी वादिरगयोगः।
पहा निदस्थ गुर्ग मति सम्मानक्षपा.
मा पुष्पः करंटस्ची पयति तदा तस्मिन्पुप्पे उरमर्ग
हत्या तदुपरहस्त उपाफर्म मामगाः पुर्युः ।
'मासे माछपरे हतारपुष्पा पूर्यो भषेधदा।
तदा पापणे कुदुरमर्ग छन्दमा मिजा"
इति नग परिशिष्टोक्तः । अनापपि सौरी मा.
साक्षेपीतेपां मौरस्पोफे।
अब पिशेपमाह का जिनिः-
'उपाशमणि पोत्सर्गे यथाकाल समेत्य प ।
यनेमोपोन्सर्ग यौनक्षत्रयोः हस्तपुष्पयोः सिंहस्थत्यमुक्त नमो.
सर्गनक्षत्रपुष्पप या फस्यामा तल्लोपापणिः सिंहस्थ.
काभानादिरपत्रा-पदेति । सम्र 'उपाफमोत्सननं भवेद'इति
पोक्तरचनाप । भाषाभ्यामुपाए माघशुलपतिपयुत्सर्गे तु सार्थः
पापपनमपि योणम् । सकस्थ एन न तु सिंहस्पः ।
सिंहस्थ पुष्प तु सत्पः । झेपायिति । अन्यथा पत्र
पान्द्रपाठपदे एस सौरभाषणे पुष्पः, मौरभाद्रपदे परस्तः
सदापि पान्दधारणग्राणं स्यात् । विशेषमिति । अत्र पद
द्रष्टापम् ।
'शारखी नैव ति यकीय परशासया ।
प्रमादापदि पुरील पुनः संस्कारमईति ॥
पत्र नास्ति सशाशक्तशाखोतं समाचरेत् ।
पुनर्नाति संस्कारमन्पदाऽईति पेत् पुनः ॥
यजुभावाविधानेन यहहर्यदि कर्म सत् ।
कृतं तर्हि तरार्म पुनः कुर्यापपारिपि ।

४४४
महाशार पत्रा-निभPair
मटीकनिर्णसिन्धुदिशागपरिच्छदे.
ऋपीन्दर्भमयान्कृत्या पूजयेत्तर्पयत्ततः । इति ।
'उपाकर्मण्यत्सर्गे च त्रिरात्रं पक्षिणीमहारा
ऽनध्यायः' इति मिताक्षरामामुक्तम् । अन्न नदीनां र
दोपो नास्ति।
'उपाकर्मणि चोत्सर्गे रजोदोपो न विद्यते।'
इनि गायोक्तः।
अनय रक्षायन्धनमुकं हमाद्री भविणे
(१)( संप्राप्त श्रावणमान्ते पौर्णमास्यां दिनोगे।
स्नानं कुर्मीत मतिमान् श्रुतिस्मृतिविधानमः ॥
उपाकर्मादिकं प्रोक्तमृषीणांचा तर्पणम् ।
शद्राणां मन्त्ररहिम स्नान दानं च शस्यने।)
उपाकर्मणि काव्यमृषीणां चय पूजनम् ॥
सतोऽरालगमपे रक्षापोटालिका शुभाम् ।
कारणेदक्षतः शस्तमिद्धाश्रमभूषितः । इनि
अग्रोपाकर्मानन्नस्य पूणांविधायाधिकरणानु
न तु विधिः । गौरधाम् प्रयोगविभिनंदन प्रसाir:
मद्रादीनदयोगाय न परेशुपाकरणऽपि पूरी
राकरण मिरम । इदं महागौन कार्यम।
"महापां न कसंगे श्रायणी फागुनीया
मनापाविग्निा की गदि म्यादसमाविनाम् ।
नमक पुनः शादिनि पाविदा मनम् ॥ इति ।
मनु-
सामादि मानमणीगा नर्गणम् ।'
पारम्प नगपादिकम् ।
(xi gmage II

प्रापणे उस्मसननिमपणम् । भागणी नृपति इनित ग्रामं दहति फाल्गुनी।" जति मंग्रहागरातमाये तु रामायपि तदने कुर्ग. दिनि निर्णयामते । (.) इदंपनियता न कार्यम् । नन्दामा दर्शने रक्षा पटिदानं दशासु । भतापां गोफुलपीडा देशनाशाप जायो।' इति मानरो प्रापश्या । भविष्य- 'उपसिस गृहमध्ये समतुफ पसेकुम्भम् । पीठ तवोपविशंद्राजाऽमागयुग सुमुहने । मदन पुरोधा लपत रक्षां पारी मन्य। इदं रक्षापन्धनं नियमकालत्याद्रापर्णग्रहणदिनेऽपि कांगहोलिकायस् । महसंमान्त्यादौरक्षानिषेधाभाषात् । 'सपामेय वर्णानां मत राहुदर्शने ।' इति तत्कालीनर्मपर एप न स्यन्यम्र । अन्यथा होलिका फा गतिः । अत पय- 'नित्य नमितिके जप्ये होमे पज्ञमिपासुप। जगकर्मणि पोत्मगे महवेधो न पियो ।' ति नियतकालीने सदभाय इति दिक् । उपाफर्मणि तहिनामपरं तन्न तनिषेधादित्युक्तं प्राक् । मन्यस्तु- मेन पदो परली राजा दानवेन्द्रो महायलः। तेन स्वामपि पारामि रक्षे मा चल मा चल ॥ दिनदष्पाप्ती पूर्वा 'प्रावणी दुर्गनवमी' इति वारपात् । तस्स. ये स्विति । भद्रा विना पैदपराहे सदा परा। सरसमेत रागावपात्पर्पः । पेन-रसापनामावेन इतना । नेत्यापापि (१)पालमामिषधाप्रपोदयादितो पाय दिनाना नपर्क सुषम् । मारल्यपु समस्त प्रहरी पन्द्रराया. 'तिपोनिष्पा सोध्यमिय रति विशेष कम्मिधिरपुस्तके ।

ও 'গানাহাবি বাসা। মানবনিঘিনিই- মান: গাইবা: যঃঃ মান। রূপা মিশাণাগ হাসঃ n't अत्रैव हयग्रीयोत्पतिः । तदुर्ग कल्पतरी- থানা অষী ভানঃ যুবারা । আমার নাম সর্বনবনান। নাগা মধু ও কাশাদ।' তায়ালা নন সাকিব। খাবার গান শাসি। সারাদিন মাথা । সমিস খাবো অথবা সি যুগ্না। ' খ নিরামিষাশীপানিমাৰ মনৰ fা ধা। গলা বাবু: যা কঃ গ ঘ ৪। ঝাল না থাকা। বাগান ম্যারোসিমাখা শিখি শাবান । । এক সকালে মণিবন্ত। শম শি। কাপনকাৰ। দিনসামালসা বা f। " শাখ।। লালন ও । বা নিঃfigংগষশালা প ৭ নিন । ঋfrag ম: নগরfzfণ, লিঃ। st ity in। সনা । শানবাগ মাপণী । * বাঃ। * : সাগর !!

-
...
भाद्रपद सिंह गयादिप्रमशान्तिनिरूपणम् । १४७
গহসাবমানবনুষগুঘরহিমাপ্তি ঘ
पायातम् । स गोदामागिनी, दिनमो गये
परति निर्णयामृतं ॥ इति फमलाफरभाकृने निर्णय.
सिन्धी भाषणमासः ।।
सिंह पराः पोरगरिफा पुण्यकालः । अन्नपूर्ण
पर। अप्र गोषसऽ गमागरे नारदः-
'भानी मिहगो पेय पप गौः ममापसे ।
मरणं तस्य निर्दिष्टं पइपिसिन संशयः॥
तव शानि प्रयष्यामि पेन संगमने शुभम् ।
प्रसनां मरक्षणादेष तां मां विमाप दापपेत् ।।
सनो हामं प्रकुति घृतात राजसपः ।
आहुतीनां पताकानामयुतं जयात्ततः ॥
[पातिभिक्षापं होमः ।
पनघ अषणाकर्मसर्पपरपानपुनीकर्यानपणमस्परोहणेषु मक
तने । तत्र मायश्चित्तान्तरादर्शनात् । चन्द्रादयति ।
'एकभक्त दिवानक्त निशि चन्द्रोदयपते ।
नियिस्तारपालि की प्राना पारणे स्वपरा तिथिः।'
इति स्मृतिसाहात् । इ घ चन्द्रोदययनम् ।
'चन्द्राय पाइयों दाव्यो दध्यक्षतविभूषितः ।'
इति चन्द्रोदय बहादानविधानात् । परेनि ।
'चतुर्मसिनपसेषु मामेषु श्रावणादिषु ।
अशून्पारूपं प्रतं कुर्याजापया त फलाभिकम् ।।'
इत्युक्तः । अत पर दिनदये तदभावेऽपि परा ।
मास पूर्णिमान्तः । हेमाद्रिणा तथा व्यारपानात् ।
इति थायणः ॥
सिंह परा इति । पूर्वा इत्यापाठः ।
1

दिवोदासीये उक्तम् । *वचनं तु हरितालिकामारणं भाद्रकृष्णतृतीया कजलीसंज्ञा । सा परा ग्रायात पक्ष्यामः । *भाद्रकृष्ण चतुर्थी यहुलारुपा मपदेश कृष्णतृतीयायां कार्यमिति मनं निरसितुमाह-वचनस्विति। दान । पूर्णिमाम्तमानेन प्रावणकृष्णे द्रष्टव्यम् । भादपदहण सटीकनिर्णयसिन्धुमितीपपरिचंद- सोपयासः प्रयत्नेन दद्यानिप्राय दक्षिणाम् । इति तथा- 'सिंहराशी गो सूर्ये गोप्रतियंदा भयंत् । पौषे च महिपी मृते दिवैवाश्चतरी तथा ॥ तदाऽनिष्टं भवकिचित्तच्चान्त्य शान्तिकं चरेत् । अस्ययामेति मुक्तंन तद्विष्णोरिति मन्त्रतः ॥ जुहुयाच्च तिलाज्येन शतमष्टोत्तराधिकम् । मृत्युंजगविधानेन जुहुयाञ्च तथायुतम् ।। श्रीमूक्तेन ततः सायाच्छान्तिमूक्तेन चा पुनः । मध्यरात्रं निशीथे वा यदा गौः क्रन्दने सदा " ग्रामे वा स्पगृहे वापि शान्ति पूर्ववदिशेत् ॥ एवं श्रावणे वडवापसवा दिने निपिद्धः । तदुक्तम धर्ववेदिनां गार्यपरिशिष्टे- 'माघे बुधे च महिपी श्रावणे वडवा दिया। सिंहे गावः पसूयन्ते स्वामिनो मृत्युदायकाः अन *तदुक्तामृताख्या शान्तिः कार्या । तदुक्ता=भयोक्ता । फजलीघ्रत पूर्णिमान्तश्राम पतु मिश्रिता' इत्युकम्प भास्य फजली कृष्णा' इत्युक्तः *माद्रकृष्णेति । भमान्तमानेन श्रावणकृष्णोपादानं इनिा पतुषों सङ्कटचतुर्थीयतं स्कान्दे- 'श्रावण पहले पक्ष चतुश्या तु विधुदये ।

भाद्रे जम्माटमीनिरूपणम् । प्रसिद्धा । सा सापाहव्यापिनी प्राधा। दिन तश्ये पूर्ण प्रायो। गोयतुर्गपटनुपूजा दुर्गानं उभरहोलिकेप। परसस्प पूजा शिपराधिोना परान्विता मानिन 'सराष्ट्रम M .. इति दिगोदासीपे पचनात् । 'प्र परमपूजापा: पृथगुपादानात् भेनुपजाशन्देन पहलाया गृखने नि 'म पय पाचही । मानरपेऽयम् । अत्र गोजा- पामाशनं पतयेकोलम् । मागपष्ठी इलपली । मा सामीपुतमि दिगंदास पाकृष्णमसम्यां सी. तलामतम् । यी प्रायमि हेमाद्री । अजन्माष्टमी । मा गणादिमान भाद्रप. गणेश मपित्या पदापाम दीपो । इमि । श्रावणोऽमान प्रमादिप प पुनः पन्द्री. दपयोगिनी प्राधा । नाकाले पदार्थदानांका चन्द्रोदय. बारवाद । १ -- - 'चन्द्रोदयनन पर निरिमामालिकी पना। स्पन दिनो पदोगे निकल तरसामान्यनिर्णयापानिपालिका गोपूनामः। rit:सम्पम्धिनी पी । परतिपाधिनी slogपनी So+MR मानाादशी | FAIRary कभीमाने मातापिनी । 'गान मारपापिनी लिपि पुसः । दिन जो पूर्ण पाशदिया। कणादीनि । 'पारणेल परमादिक BERI.

सटीकनिर्णयसिन्धुखिनीयपरिच्छंदे-
कृष्णाष्टमी।
'तपा भाद्रपदे मामि कृष्णाष्टम्प कलौ युगे।
अष्टार्षिशतिमे जातः कृष्णोऽसौ देवकीसुतः ।"
इति फल्पतरौ नामोक्तः । अत्रेदं माधयमतम् ।
टमी देवा-जन्माष्टमी जयन्ती पैति । तमाचा कर
लाष्टमी।
'पेन कुर्वन्ति जानन्तः कृष्णजन्माष्टमीग्रनम् ।
ते भवन्ति नराः प्राज्ञ याला पाघ्राम फानने ।'
इति स्फान्दात,
'विषा या पदि या रात्री नास्ति चद्रोहिणी कला।
राप्रियुक्त प्रकुर्थीत विशेषणेन्दुसंयुताम् ।।
इति पुराणान्तरात,
'प्रापणे पाहुले पो कृष्णजन्माएपप्रितम् ।
न करीति नरो पस्तु भयनि फरराक्षसः ॥'
इति वियोरथ चालाष्टम्या पापोयत्यागी
मेष रोहिणीयुक्ता पाती।
'कृष्णाष्टम्यां मगन कटेका रोदिनी पर
लपी नाममा प्रांगा सा प्रया'
पनि वहिपुराणात्।
'अष्टमी गृष्णाक्षरोहिगीमापुता।
भाटपमानिसममी मागमा स्ममा
पनि विगुरहस्पादिपचनाय । गतिरादिया
दियान गुमाया तिमिले। माया तिमि
मूलनिदानः गाम्याम् PTNIZाया ITS
गामापनासायाप । oniनितिदिन ।
| "witri irl Miniatia mat

भाजनमाष्टमीजपतीनिरूपणम् । ४.१ ज्ञया कर्मभेदः । रोहिणीयोगवाहोरानं मुख्यः, निशी- पमा मध्यमा, दिघसादायधमः । 'अहोरा सपोपोंगो घसंपूणों मवेयदि । मुहूर्तमपहारा योगक्षेत्तामुपोषपेत् ॥' इति पमिष्ठमंहितोगः । 'अर्धरा तु योगोऽयं तारापत्युदये सति । निपतारमा शुचिः स्नातः पूजांना प्रोत् ।' इति विष्णुधमा। 'यामरे या निशापां पा पत्र स्वरूपाऽपिरोहिणी। विशेपेण मभीमासे सैषोपोष्या मनीषिभिः ।' इमि पुराणानाराय। विशेषणेनि शुगेर्भाद्रपदेऽ- पीदम् । श्रामणे पानमस्प पा' पनि पक्षमाणा गौडा- स्तु निशीष एम रोहिणीपोगे जगन्नी नान्पधेरपाः। AI.यासरे पानिशापा' इति विरोधात योगपि. रिन पजेत" इत्या महाविदफनापगम्देन एमसम्मान मकृतज्योनियोमानुपादागम्भापत्र गुणपिपि न सम्परतीति क्योतियोमादिसंझाभिमा ज्योतिरादिसंझपा फार्मभेदः । मया जन्माष्टपासंझाभिनपा जयन्तीमायाशीत्यर्थः । अहोरात्रमिनिहोरात्रयोग प्रापार प्यानरको भाद्रपदेऽपीति । शुशादिमासमभिमेश्य । नापति। अहोरायोगे निधीययोगः सम्भरति । मुहर्तपदं च निसीधा- एपमहर्नपरम् । पामरे पेनि । सापक, निशीयना. स्पातविमर्षात् । फेपापिन्मनमान्दयवि-गांगेतिय. माशया-रोहिणीगरप जपतीवि संशा सा नि मामा. साधिय 'परिणी व पदी Ser दिनोत्तय ।

५५२ मटीनिर्णामिदिमीपपरिकदे-
दोषागुणाफलमियागेले रणे दोष
सत्र जन्माष्टमी निलं, पूतियणने हा
निन्दा ।
माती नाम सा मोक्ता सपापहरा निषिः॥'
पादितमनः फलाय पियो । 'दबिएRE "
मन मेगामियो फमा दपित् । पान महानि
मायालयाने गम्मानीमिमा जपतीति ।।
ITI काशिनापागा ARE I, 'नमो
rift in AIRATIासन ANणात् । भाषा
पिनमा ATTण इति| Hari
11 नाता पी पिगंन मतमतान
•ग सीन नागपो रे
'rmiri नि नोTITI Raht,
BiHifipril
नाना पूनानागाणाain |
RELATI
'म मानिनी
Kamanthan
मंगसित गरमान।
Nimilinni
TORRRinानापानाम् ।
miths.
KATARIA

भाद्र जन्माष्टमीजयंतीनिरूपणम् । 'वर्षे वर्षे तु पा नारी कृष्णजन्माष्टमीवतम् । न करोति महामाज्ञ पाली पति कानने ॥" इति स्कान्दे वीप्साश्रुतेश्च । 'न करोति नरो पस्तु' इति पूर्वमुफरन स्त्रीलिङ्गमतन्नम् । इति नारदीयाच्च । जन्माएम्पो तूपवासमा प्रतशरीर नापिफम् । 'एभ्रमांसं वगं पोतं शेनं च मुनिपुङ्गव । मांसं च द्विपदा भुक्तं कृष्णजन्माष्टमीदिने । जन्माष्टमीदिने माते पन मुक्तं दिनोत्तम । त्रैलोक्यमम्मर नापं तेन भुक्तं न संशयः ॥' इति तदकरणे दोपस्मरणात् । तथा च पथा तो पयसि दध्यानपति सा पैश्वदेवी आपिया, पानिभ्यो वाजिनम्' इत्पत्र महत एवं विश्वेदेवदेवताफ पाजोऽनपामिक्षारूपं येषां विशेषादे- पानापिति व्युत्पमाऽपि समुपेन पिकल्पेन पान वाजिनापगु. पविधिः । उत्पविशिष्टामिक्षारूपगुणावरुदत या गुणान्तरानपेक्ष. पान, किंतु फर्मभेदः, तथा उपसरूपताशे गुणावरुदे जन्मा. एमीयते न पूजादिरूपगुणविधिः, किंतु फभिः । अधिकमाय- सोऽयगन्तव्यम् । नारीति चीत्वमतन्त्रम् । 'न फरोति नरः'इति दर्शनात् । पीप्सति । न पास्या अकरणे निन्दायामन्तर्भाव इति मा. यम् । 'वर्षे वर्षे जन्माष्टमी प्रतं कुर्यात्' इति विधौ सात्पर्यात् । कृष्णमन्मयताऽकरणे मायचितं घ 'प्राणायाम कार्य सर्वपापापनुचये । उपपाताजातानाम्नादिष्टाप पर हि॥ इस्पादिकम् । विशेषतोऽनुपदिष्टवान् । प्रतिनिपिरपि प.

मीनिमिभूधिनीतीदे.
मदनरो कान्देकर फणमाफ।
'जन्मारमी में प्रति नरोशमा
कारपनमा समीरले
मिति समेहापाणि सम्माभी ने
निहार
'HAN पुस्ता जगत गुहनप।
hini का मोशन गुनि॥
infruीगेगातिल
rin Iो पy
'गप्रनिता शहाज।
Hit Rai fonीविगुणा ।
Rifan (remininaintain
ARITAITR रामाराम
meri fani Latiy.
(Mrinmat.nirani
Epinition in 1 ।
14 420 AME, Aartiafe
FittiriHITAmit
KI. Anantation
"44440211
*HAMp4n:
44tीता | Fil
Finार #int 40 Mittal
Ratin7 PATREATMEntri #
Relamilitati
-

in nemrriti mriti...1 .......martertainment Arritiirtferre.nijre kut frontigriminariririentinent rimentamater tin ti in nt tim. niarunifnain' ponpromisomit niieita re tiltaininen ain. sem mirnufti tam ronibirf Instr. territat-attiren It i wil •ermitti interritterstitin IMMUmr tit RERN. #COCINIKUSIC tegenri's: a mangiartina ming IRS: ! ninener: "Int NEEr" urintineiled "MRA "PREMIER Nisit " AATMAITMENT teriAR ARE RE- Premargirit rrierating similar rinki.imire पर। 'rrismiri पिन Html Articipant पापा ।' ratecomदिति सागर प-agri. पानादिमा "जाको मापा TETraiदिया निरपेशतिक ध्यानाया एवावयादिति पापम् I. RAM दिपरम् । वस्तुत ऋसयोगस्तावमिदम् । अपिशन्दवशेन सारे प्रतक्यभ्रमहेतुरिति माधयोकं प्रत्युक्तम् । वस्तुमो प्रनाभेदाशित सूचितम् । ननु गुणविकृतिस्वादस्तु कर्मभेदः, उपवासाम्पेऽपि म. पन्या पूनादिरूपाधिकगुणसवान बादशस्तोत्र कारयोनिटांपा वादावरिफरतापवदिति । अतः पृथक् जपत्या गुण कर्मकालस्यम् । तत्र पापरासायासान गुणविकृतिविमिरपाः। ननु "ये न कुर्वन्ति" इत्याधुक्तरुपमासः प्रधानं माऽपि । यंग फलगंबन्धात् । न प प्रयोगभेदापनिःधिोति ४५६ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेद- योगेऽप्युपपत्तेर्न जयन्तीव्रतं भिन्नम् । तत्त्वं तु इमादि- मतेऽपि जयन्तीव्रतं भिन्नमेष । 'उदये चाष्टमी' इत्यय तेन जयन्तीपरत्वोक्तः । किञ्च- 'रोहिण्यामर्धरात्रे च यदा कृष्णाष्टमी भवेत् । तस्यामभ्यर्चनं शौरेहन्ति पापं त्रिजन्मजम् ।।' इति विष्णुधर्मोर, 'समायोगे तु रोहिण्यां निशीथे राजसत्तम । समजायत गोविन्दो यालरूपी चतुर्भुजः।। तस्मात्तं पूजयेत्तत्र यथावित्तानुरूपन: इति पहिपुराणाच्चाधरायस्प कर्मकालत्यमवमी यते । अतः 'कर्मणो यस्य यः कालः' इत्यादिषचनापूर्व त्रैव प्रासेः परदिने सतोऽपि रोहिणीयोगस्य न प्रपोज- फलादिपदग्रहः । *अर्धराति । मुहुर्तादिपदं निशीपमुहर्नकल तात्पर्याभावात् । न जयन्तीव्रतं भिन्तमिति । एतेन मा वणकृष्णामीमाश्रित्य जकत्वं निराकरोनि-किति मालri=Tाहिए, जन्माष्टमीजान्योक्तेराश्रमानपिमा भाजन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् । फेवसं पानसरोकार स्वीकृत्य 'श्रावणे पहुने पक्षे इत्यादि। कालारिधिषु कृष्णजन्माएम्पादिपदेनोभोपादानशादर्शपूर्णमास. रामम्पादिर मपोगेश्य एव लापरात् । एवं प 'वासुदेर समुश्यि मर्मपापोपशान्तये । उपनाम करिष्यामि कृष्णाम्प नभस्पहम् ॥ भय कृष्णाष्टमी देवी नभनन्दसरोहिणीम् । अयित्वोपासन भोक्षोऽपरेऽहनि ।' इति संकल्पनारये उपासपदं भोपलक्षणम् । अन्यधोपवामे उद्देश्यानपेक्षणेन 'वासुदे समुर्दिश्य इत्यस्यानन्वयापत्तेः । न घ पामुदेवपदे समीती लक्षणया सदन्वयः। जपन्यतपोपवासपदे एव सपा याप्पस्चात् “सोपामो हरेःपूनाम्" इत्पादौ उपवासस्प पूजोपसर्जनत्वदर्शनाप । ततयापर्यायप्रतिकात्यातरूपारछन्दार न्तगदापि कर्मभेदो दुरि इति पेमा एकपदोगदानस्य "प इप्ट्या पराना सोमेन" इत्पादिवदप्युपादापितुं शक्यतेनोक्तरीत्या प्रयो. गविषिभेदो दुरुदरः स्यादित्यतः फलिसंस्कार एवोपवासः स्वी. कार्यः । “पास भादपदे" इत्यादी 'शुचिः सम्यगुपोपितः' इति गुणत्वमतीतः न तु प्रधानम् । पाराासूपवासारये फलोटसः पर्णतादिनदर्थवादः । मकरवाक्ये उपवासस्य कार्यस्वेनोहखश मन्त्रस्प कियास पन्ध्युपारामकाशमसेन फरणलात् । क्रियां क्रियापन्धिनं या प्रकाशपमन्त्रः करणतं भनने इति न्यापात् । प्रवरा चोपवासेनेति उपलक्षणे तृतीया । पूजाकरणत्वासंभवा- व । पूजेच नित्या । 'श्रावणे पहले पो' इति तस्या एवं निन्दार्थ- पादान तत्र प्रतशम्दन पनामहणात् । एतेन रूपभेदोऽपपाकृतः । उत्पपिशिष्टगुणस्प वाक्पान्तरेऽश्रवणात् । पारपर्यभेदस्तु न रूप. भेदः । कर्मभेदकतयाऽऽमिताधिकरणोपन्यासासंगतः। न प्रपो. जकरयमिति तथा प क स कर्म भेदयेत् । एलेन-निपिचभेदान मीनिगमतीद- पांगेऽप्युपारीनं जानी भिनमा पतेऽपि जपनीय मिन्नग । 'उरी पाटम न जयपीपरन्थोन: 10ftar 'सरोहियामगच पक्ष कृष्णाष्टमी भवन् । मायामयनं रिहनि पानिजन्मजम् ॥' इति विपशुधमोर, 'ममायोग तुरारि निर राजमसम ममजात गोविन्दो पालरूपी पतुर्भुजः ॥ मस्मा पजपत्ता पावित्तानुपात: সি বাবুঘাষায় মানুষ पते । अतः 'कर्मणी परायः कालः' इगादिपचना प्रय प्राप्तः परदिने सनोऽपि रोहिणीयोगम्य न प्रा. - फलादिपदग्रहः । अर्धराति । मुहादिपदं निसीयाहन दिपरम् । वस्तुन आयोगस्तावकामिदम् । अशिन्दवभेन । तात्पर्यामावात् । न जयन्तीव्रतं मिनमिति । एन पणणामीमाश्रित्य जन्मापीन योरुतराश्यापित भ्रमहेतुरिति माधवोक्तं Y बनाभेदात । ननु गुणविकृतिवादस्तु कर्मः स्यां पूनादिरूपाधिकरणसाला , स्दा जकत्वं निराकरोति, कर्मफालत्वम् । तत्र ननु "पेन : - -

RIENTRIEममानिनाम |
torientire पारणे एवं पयादि.
wity मरादिषोनोमोगदानमार्णमाम.
समयादि सागर पर गया परंप
'
गरि ।
परिपापिणार नमाम् ।
मामी रा नभनीम् ।
पापाजामेन
भनि ।'
सिमपदं मापापम् । भषापराम
पानसन 'पागुदर समित्यापानवापः । न प
पाएदेशप मी सानदानमः । नरपतपोपरामपद पर
सम्परा "गापरापीमाम्"त्पादी उपरासरप
नाप नगदर्शनाप । मावापामानिकारुपानरूपान्दा.
नगरभिदो दुरि इति पेमा एउपदोपदानस्य "ध्या
राना गोमेन" दिशापित भरपोनोकरीपा प्रपो.
गांवधिभती दुष्ट पारिस्पतः फलिगकार एरोपरासः स्त्री.
फाप । “मामि भाद" इत्यादी सुधिः सम्पगुपोषितः' इति
गुणवानः न तु मानम् । पारातिमामगरये फलोडिंग
पतादिदराः। मंगलवार उपवासाय कापरेनोदेसय
मन्त्राप पिपासपुरमागरकागान फरणवाद । क्रिया
प्रियान्पिनं प्रशपमन्त्रः करणत्वं भरते इति पापात् ।
एचरा, पोपरामनति उपसरणे तृतीपा । पनाकरगत्वासंभा.
दापूर नित्या । 'पारणे बहने पर इनि माया एवं निन्दा-
सादा ना मानन्दन पृद्धाप्राणान् । एन कपभेदोऽप्यपानः ।
सत्तविगिएगुणस्य रामपानराणान् । थापर्यभेदस्तु न प.
भदा कर्मभेदकनगाऽऽपिसाधिकरणोम्पामाभंगनेः । कम मपी.
जारयमिति सपा य क स कर्म मेदयेत् । एतन-निमितभेदान

- ४५८ पटीशनियमिभुप्रितापपरिमांद- फत्यम् । अन्यथा बुधवारादेरपि नरपत किम जपतीशदो रानिविशेषयनः । শিল্পাস নম্বরী বা না রাখা। मुहती विजय नाम ग जाती जनार्दनः ॥' इति ब्राप्राण्डपुराणान् | तन तयोगिरोहिणणगी. पत्यान्न व्रतभेदः । यगु गामरे या निशायो घा' इति, समुतिकन्यागेन निशीपयोगस्य स्तुग पूर्वदिने- ऽर्धराम्रयोगामाये प्राशस्त्यार्थमित्याः । अन्य तु पयपि- फर्मभेदः । जयन्त्या योगनिमित्तफत्वात् जन्माष्टम्या अनयावाद । जन्माष्टम्यां तु पोगो न निमि जन्मन्यष्टम्या पर प्रधानप्रयोज- फत्वात् जन्माष्टमीसमाख्यानात् । न स्वत्र कलामानोऽपि रोहिणी. योगो मृग्यः । कचित्संभवस्तु युग्यारादिवदप्रयोजकः । जन्मरोहिणी- जन्मयोग इन्यायममाख्यानादित्यपास्तम् । जयन्तीव्रतस्यैवालीक स्वाद । “तत्त्वापत्तेरिति । यत्तु बुधवारस्य न रोहिणीतल्यत्वं 'दिवा वा इत्यादि हि रोहिणीपापकं दृश्यते न तु बुधपापकं किंचित "किं पुनर्बुधवारेण'इति तु स्पष्टमेव प्राशस्त्ययोतकमिति, तत्तुच्छम् । पचनान्तरमाप्तस्यैव तौल्यमित्यस्यामयोजकत्वात् । भवदाभिमतस्य नवमीयोगनिर्णायकत्वस्य भापत्तेः । तया च सरोहिणीमप्यष्टमी हित्वा युधनवमीयुताया एव ग्रहापत्तिरिति भावः। अय नाम्ना कर्म- भेदमाशय जयन्तीति न व्रतनामति धनयन्नाह-*किं चेति । अष्टमीरात्रिरेव जयन्तीपदार्थः । रामावतारमादुर्भावतियिष्वपि जयन्तीपदप्रयोगादिति न संज्ञाभेदः । अत्र मानमाइ- अभि- जिदिति। गौणत्वात् गुणवत्तायाः प्राशस्त्यार्थत्वात् । एवं च कृष्णाटम्यां भवेदित्यादौ रोहिण्या न नामभेदकत्वमिति भावः । पत्कर्मकालशास्त्रमावल्यं तत् रोहिणीयोगाभाव एवेति शङ्कते-य. पपीति । "दिवा वा" इति दिनारच्छेदेन राज्यवच्छेदेन का भाद्रो जन्माएपीजपतीनिरूपणम् । 'दिपा पा पदि पा रात्री नास्ति चंद्राहिणीकला । राप्रियुगां पर्याप्त विशेपेन्दुिसंयुताम् ॥' इत्यनेन रोहिणायोगाभाघेऽधराम्रख्यातायतोक्ता, तपानि पस्मिन्य जयनीयोगो नास्ति रान जयन्ती. मतलोप प्रारो अएमामानेऽपि जगन्मीनतं फार्गमिस्पे. पंपरमिदमिति तदाशः । अत्र हि 'सम्रापागू पि. खजिना पजेत" एपामसम्भषे फुर्गादिष्टिं पैश्वानरी विजः। इतिघद्रोहिणीयोगाभाघे विधानात्तस्कार्यापतिः स्प. एवं । अत एपोक्त-'जयन्ती नाम शरी' इति । पच्च स्कान्दे- फलामात्रापि पेद्रोहिणी नास्ति तदा राधियुक्तो परामिति या. पद । फुतिति। दिनदये निशीये अष्टम्यभावे पस्किविहिने तरसम्वे इन्दुगयुतापर्धरायव्यापिनी विशेषेण प्रकुर्वीतेत्यर्थः । ज. पन्तीयांगो माधयाभितः । जयन्तीमतलोप माप्ते अष्टम्पा जय. न्तीत्वेऽपि रोहिणीयोगनियन्मस्वभ्रमेण पुनादिमपानलोपमसा. पारणाय अनेन वचनेन पूमादेष्टमीनिअन्धनत्यापनादिति भारः। केपितु इन्दुः सोमबारः "सोमनापि विशेषतः" इस्पेकमूल- फरपनालायरात् । तथा च सोपारयुक्तां विशेषणाधिक्येन राषि युक्ता प्रतिस्पर्यः। सेन दिनदये निशीयास्पर्श सोमाराधिक- व्याहनिर्णायकत्वलाभारकर्मकालशास्त्रापानोपपत्तो सदाधो न फरपते इत्याहुः। परे तु राविपदमधिकराधिपरम् । रोहिणीयो. गामावऽपिकराविध्यापिनी प्राधा । सोगे तु तयुक्तनिधिगा कात्पर्य इस्पाः।अपरे तुरीहिणीयोगाभावेऽपिफनिशीयम्पा. पिनी प्राथातियोगे त्वधिकनिशीपव्यापिनी रिहाप स्वल्पनिशीपमा प्रायस्पा:-रात्रियुकां प्रकृतिति । नरं कर्मकाहसारन. -

मदी निर्गमिभुमिपरिदै-
'उदय पाष्टमी किसिमी गाना पदि।
भगने शुभमंयुका प्राजापपर्धामंयुगा ॥
पिमर्पगनापि तो माऽधमान पनि
पा पाने-
'मेगानिगतान नाशि ।
पकमा भागणे मामि गठमी रोहिणीयुता ॥
कि पुनमगारंण गोपनाणि विशेषतः ।
निर्मीयुगा पुलफामा गुनिदा ।'
गि नमाविमा | गागाभणानिया
पनि मानिस
ant नागनियम। वागवानगगतिका गति
सालाना न निस्ताप वापनि पापात् । भग
मांगी मालिक पायी गीता
भाग, मंशिष्टपमा int
* पानीant विगन affini |
amitiiiiii raniumia
#MAHA TERMet.
मगरनिin Hinmuft.
41a.inmittariusafiti grin
writtential Tinnitin Amit
4 , fairfasutifmt
10.
मनमा
*1802. TIMITERAarful
४ - TRA पाना 144 AIR
metariani
thi: माft at
स

भाद्र जन्माष्टमीजगतीनिरूपणम् । दए इति पित् । मर । चन्द्रोगमस्येऽसंदेहानवमी स. फलेपयोगाम्मानाभारान । नेन पूर्वपुः सप्तविधे पर दिने सूर्योदये घटिकाऽपि प्राधा । पूर्वविद्धाऽष्टमीति पा- दोगः । इति युक्तम् । अतो न प्रतभेदो नाप्पत्ती. य इत्यूनिधान् । गांडास्तु नघमीक्षपपरमिदं वचनम् 'नघमी साला पदि इति विशिष्योः । नापूर्वदिने जपनपभाष. मीति परैव भयन्ती । "पि वशितेनापि" इत्यर्थवादास्यादि. त्पर्याद । न वा जगन्तीव्रतं हमादेमिमस्तीति भ्रमः फार्पः । उदय इति । "नाशयत्युदये सया" इति नास्पान्तरसंवा- दाद । यत्ते सति नवमी सकलेखननयः । निशीपोचरनवम्या: साफरपासम्भवादिति, सतुच्छम् । न हि पष्टिदण्डपापिलं सा- फल्पं सूर्योदय कलाकाष्ठादशमीसचे तदापात् । उदयमार• भ्यापरोदपपर्यन्ताया एव सफलवाद । किंतु एकाहोरात्र मूर्योद- येऽष्टम्याः सत्त्वे तदुघरकालण्यासत्वं साफल्यम् । नय चन्द्रोदये निशीथ अष्टम्पां तदुत्तरनवम्या अप्पातमिति । तथा च दिनदपे पम्पेण निशीयस्पर्श पूर्वाधिकनिशीपमाऽपि न जयन्ती रात्रिः, किंतु रोहिणीसाचे स्वस्पानिशीयगा परवैति जपन्तीराविनिर्वचन- मित्यर्थः । उदये सूर्योदये इति तु नोक्तम् । फिभित्सकलपदयो- पित्तेः । सफलति । सूपोंदपान्तरासाशिवरूपसाक- पेनापीविद्धापा नबम्पाः सपलामादिति भाषः । एतदिति। 'सिंहाः रोहिणीपुक्ता नराः कृष्णाष्टमी यदि। राज्यर्धपूर्वापरगा जयन्ती फलयाऽपि च ॥' इत्यादिवचनादर्घराय पर रोहिणीयोगे अश्मी जपनीयुक्तम् । । तत्र जपती शिवरात्रि' इतिः 'जपनयो पूर्वविधापाम्' इत्पा- सटीक निर्णयसिन्धुटिगीयपरिच्छेदे- परमित्याहुः । जपनत्पादिसपवादोध्यमित्यापाय- चूडामण्यादयः । वयं तु सत्यं ब्रतमंदः । लोकास्तु *जन्माष्टमीमेयानुतिष्ठन्ति । न हि- 'श्रायणं या नभस्ये वा रोहिणीसहितारमी । यदा कृष्णा नरैलब्धा सा जयन्तीति कीर्तिमा॥ श्रावणे न भवेद्योगो नभस्ये तु भवेद् ध्रुवम् ॥' इति माधवीये वसिष्ठसंहितोक्ताऽपि भाद्र जयन्ती फेनापि न किरते । (अतः पूर्वेघुरेवोपवासः) । यया . दिना पूर्वा न स्वयम्या एवं पूर्वदिने निशीथे मचे तदुत्तरं च रोहिण्यादियोगे तत्र जयन्त्यमावाद । किं तु तत्र परा नवम्या सूर्योदयान्तराननुत्तिरूपसाकल्यसत्त्वाव । एतन्मते ह्यह एक वेषः । या तु न विद्धा नापि जयन्ती सा कर्मकालशास्त्रादेव ग्राहोति भावः । अत्राष्टम्या यदा कदाचिद्रोहिणीयोगेऽपि जयन्ती. स्वसाधनादरुचिः। *जयन्त्यादीति । 'जयन्त्यां पूर्वविद्धा. पाम्' इत्यादिविरोधोऽरुचिः । सत्यमिति: उपलभ्यमानस्मृत्या. देरसन्निध्यनुपलम्भेऽपि कृष्णाष्टम्यां भवेद्यत्र' इत्यादभिन्नवाक्य- त्वमेव प्रकरणान्तरत्वसम्पादकं "स्यानं ते सदनं कृणोमि" इत्यादिवदित्यभिमायः । *जन्माष्टमीमेवेति । एवकारो जय. न्तवितव्यावृत्यर्थः । तेन जन्माष्टम्या उपवासमात्रेण सिदेरभावन वक्ष्यमाणपूजादि तय भवत्येव शिष्टाचाराद । 'शुचिः सम्प गुपौपिता' 'पूनां तत्र प्रवर्तयेत्' इति वचनादा न स्वेता. घता तर जयन्तीमम्बन्धित्वनमः कार्यः । जयन्तीवतं तु म. स्थादिनयन्तीसाधारण्येनानुष्ठातुरेवेत्यभिप्रायः । अस्तु केवल नयन्तीप्रतमपि परं तु तदपि न तदा क्रियते इत्याह- न हीति । जयन्तीम्रताप कदाचिल्लोप इस्पेसभिराकरणाय । भाद्र जन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् । ४६३ गुपारफलम् । 'मसमे प्राणपर्चमकाममुपनपेन इतिपदि. स्पगे । ता । अनिम्पत्यानुपपरोः । अत्र गौणमुरुपधा. ग्राभ्यामेक एष माम इत्यन्ये । न । एकवाक्य उभ- पनिर्देशे धाशन्ददयायोगात् । अतो जपतीव्रतस्यापि नित्यत्यानुपपासमयं फार्गमिति घूमः । अत एव हेमा. द्रिमदनरमादी जन्माष्टमीयतं जगन्नीवतं च सिन. मुगम् ! भिमकालस्यात्सर्या तापदन्नीको नति मिद्धम परापि पूर्या परा पाल्पापि रोहिणीयुतंय का. पति प्रन्यानां तवं प्रतीयते तदपि जगन्नीपरमेव । इदं च काम्पमेयत्सनन्तभः। तद्दूपगं हेमाद्री शेषम् । नियं काम्पमिति तु पहवः। ननु पथा विष्णुशृङ्खलपोगेन अषणवादशीषाम- मजपणादिसर्यसिदिर्पया यैकादशी स्वल्पापि परा, 'कला फाटा मुहूर्ताऽपि यदा कृष्णाष्टमी तिधिः। नयम्यां सैप प्राधा स्पारसप्तमीसंयुतान हि ।' इत्यादिध पनाघोंपादियद्योगाधिक्ये फलाधिक्या. गुणादिति। पपा नित्योपनपे फलविशेषार्थः सप्तमवादिरूपकाल. विधिः, तथा नित्योपवाने जयन्तीगिधरित्यर्थः । नित्यत्वेति। हटाने केवलफाम्पसन नित्यत्वाभावः, दाष्ट्रान्तिकं तु जपनय. पूसिस्या जम्माष्टम्पा आश्रपत्वाभाव इत्यर्थः । मास इति । तथा च भाटे जपन्रपा एमाणाभाव इति भावः । शाशब्देति । समुच्चयार्थत्वे तु पौनरुत्वं स्यात् । श्रारणे न भवेत् इति शेपवि. रोधोऽपि दृष्टव्यः । जयन्तीम चेति । हेमाद्रिमो दशज. पन्तीग्रतान्तरमस्तीति तदभिप्रायेण । पामनेति । पापनमयन्तीय प्रकारभेद इत्गशयेन । तथा सटीकनिर्णयसिन्धुठितीयपरिच्छेदे- स्परैव जन्माष्टमी युक्तति चेत् वार्नमात्य । न हि तनवन- भेदो योनित्यत्वं द्वयोरकरण दोपो वा श्रुतः । इह त्वे- तस्त्रिभिहेतुभिः संज्ञाभेदाभेदाकालभेदाच्चा- पचासभेदः स्पष्ट एव । एकदैवतत्वाच्छ्रवणद्वादशीयन पारणालोपदोषोऽपि । तेन व्रतद्वयमेव युक्तम् । दयो- रपि नित्यत्वात । केचितु- 'बेतायां द्वापरे चैय राजन्कृतयुगे तथा । रोहिणीसहिता चेयं विद्वद्भिः समुपोषिता ॥ अतः परं महीपाल संप्राप्त *नामसे कली। *एतैरिति । जन्माष्टमीव्रतं श्रावणपात्रकालक, योगवतं यो. गवशेन श्रावणभाद्रपदान्यतरकालकमिति वायदः । नित्यत्व-नि- यतस्वम् । माधवोक्तानन्यानपि हेतूनाह- संज्ञेति । धर्मभेदा- माधवमते जन्माष्टम्यामुपवासः प्रधान, जयन्यां पूजादि। ग्रन्धकृन्मते च तत्र पूजयोरेव भेदः जन्माटम्यां पापनाशमात्रं जयनयां तु 'महाजयाय कुरुतां जयन्ती मुक्तयेऽनघ ।' इत्यादिनोतफलभेदः । न चैतदुभपत्रापि नित्यकाम्यतया संयोगपृपक्वन्यापेन वाच्यं, तच्च न संभवति काम्पले कादाचि. स्फवं निसले तदभाव इति विरोधादिति वाच्यम् । कामनापयुक्ता सदनुष्ठानारफलसिद्धिारसय कामसंयोगफलपित्याविरोधात् । . नेति । रामादिजयन्त्यां कचित्तग्रतमुपक्रम्य जन्माष्टमीयतोनरदि. ने तदाचरणमित्यभिमायः । *नित्यत्यात=भवश्यकतव्यत्वात् । नामसे इति । तया च जयन्तीप्रतनिधाविधिकलपनं न संम. बतीत्यर्थः । "श्रावणे पा नमस्य पा" इतिवचनं जयन्तीपरमिति पश्चि .

भाद्ने गन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् । "जन्मना वासुदेयस्प भाषिता प्रतमुरामम् ॥' इतिहमानी पल्लिपुराणात् फली जन्माष्टमीयतमेष न जातीयतामिमपातः । तस । 'तामसे फलो' इत्युक्तः परमपातोरस्प फलो पापिना दुर्लभस्यमुच्यते । सेन फलो तामसा न फरिप्पन्ति फिन्तु धन्पास्त एवेस्पः। अन्पया 'शुदाय प्राणाधारा भपिप्पन्ति युगे कलो।' इत्यादी विधिकल्पनापत्तेः ।। तम् इदानीं जन्माष्टमीपरपिति दर्शयति तत्वं स्थिति । दिनदपे रोहिणीपोगे तु पररेति स्मतव्यम् । इदं प-नयन्तीतं प। काम्पमेषेति । सामेनस्यादिपापमयरूपफलभरणात् । न । सन्माण नित्यत्वं रियुनादिपागानामपि सत्यापतेः । तद्प- णमिति । भवपापेक्षितफलतापनत्व-निस्यत्वम् । तच पापक्षप- सावपस्वादसतम् । अन्पया नित्यकर्मणामपि काम्परवापरि- ति। नित्यति । भकरणे अपायमनक-निरपरमम् । शूद्राननेत्यादिना दर्शिनम् । महानपार्यमिति स्पबन्धफलप्ररणा. रफाम्पत्वम् । वस्तुतस्तु तप- 'एनसो मोक्षकामोऽस्मि पद्गारिन्द विपोनिजम्' । इनिपापक्षपकापवणाकाम्पलमेर । कामनोपाधौ : चोदिव. स्थान, न त कालनमितिकतं. कापनोपाधावविहितानां पायधि सादीनामेव तपास्यात् । नापि केवलकाम्यस्त्रम् । पत्र न निमियो. पापी विधानं तत्र फेरल काम्पावमिति' हि मीमांसकाः । पया रियूनादियागेषु । मको पन क्या। 'भामापत्यृक्षसंयुक्ता मारणस्यामिताष्टमी । वर्षे व कर्वव्या तुध्ध्यर्थ चक्रपाणिनः ॥' इति नैपिठिकलेन निस्पत्तोपदक पाथणात्, एतत जप- सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेद- अग्रनिशीथयेध एच ग्रायः । पूर्वोतयथनेपु तस्यैव मुख्यकालत्यो। न्तीपरमेव । 'मानापत्यृक्ष' इस्युक्तः । नन्वाष्टमीविशेपावच्छिन्न नीवनं निमितम् । बीप्सायुक्तो वरान्तो हि निमित्तत्वेन गम्यते ॥' इति न्यापात् । तुष्टिश्च फलमिति उद्देश्यद्यान्वये वाक्यभेद इति प्रेम । चक्रपाणितुष्ट्यर्थ पद्धत वारयान्तरविहितं तदर्षे वर्षे फायमित्यर्थात् । परे तु एतं सति लिमिरास्म विधेयरय पादतो पपाश्रुतमेव सम्पम् । तथा हि यया जाततिविधी जननं निमि पुलस्वादिकं फलमन्वेति तपा मतेऽपि प्रमेय निमित्तं फलं प। तस्करप हेनोरिति घत् यत एकरूपमुपदपं निमिषरू फस. संवा एकस्मिन् विधी मामेति एकैनेय मेराफाचार । परण पिता पितामह इनिरत, भिमरूपं स्वरस्यैष । अस्मिमिपिरो भनेनेई फर्म मावयेदिनि षयनव्यक्तिसंपादिया। निमन्धे माशा गनमामीयामकरणे एतदास्पस्य दर्शनातच निरपवमाप. कसं नायपातिः। ननु पापविनादीनां केवलनमित्तिकसम्, एतापत काम्यवमिनि कमिति पत्र । 'एनमो मांसामास्मि परिद ममानितम।' एनन्ययाकामनापायी चदिनमारण प्रताप मम । प्रायविनाय तु कानापावावीदिन एनानिमनपा मिनिमममिया • निधन। Sus: पाया Afriमपीपति.नि। काय.

- भाद्र जन्माष्टमीजयनगीनिरूपणम् । अष्टमी शिवरात्रिम पधरामादयो पदि । सपने घटिका या सा पूर्वत्रिदा प्रकीर्तिता।' इति माधवी पुराणान्तरात् । 'अराने तु रोहि पदा कृष्णाष्टमी भवेत् । तस्पामध्यर्पने शोरहन्ति पापं प्रिजन्मजम् ।।' इति भषिपात। "अष्टमी रोहिणीयुक्ती निश्पर्धे श्पते पदि। मुण्यकाल इनि रुपातस्तत्र जातो हरिः स्वपम् ॥ इति पसिष्टसंहितारोध ।। सम्राटमी मेधा । रोहिणीरहिता सगुप्ता च । आ. 'रोहिणीसंयुतोपोपा सर्षापापविनाशिनी । अर्घराबादचोद फलपा वा पदा भवेत् ॥ इत्पनेन खण्डतियो नवपीयुक्तायो राषिपूर्वार्धावसानिककला. सभापपनूप तत्पथार्दै तहिषिरत् सप्तमीयुक्तायो रामिपूर्वा पसाने फलासमारो विधीयते तदुपरा सस्प सिद्धनादिति बन सप्तपीरेशो पेपः । "नतादिननयोगेपु" इति मामा-पवाक्याच । अस्पातिदुर्खपत्वेऽपाह-अष्टमीति । घटिकेति । .'अर्धरापदिषयोमेकायटिकानिता। रोहिणी चाष्टमी ग्रापा उपवासयतादिपु ।' इति स्मृत्यन्तरे एका पायटिका चेति व्युत्परया प्रोपर- निशीशियोरेकति घटीदप मुरूपतः काल इति माधपेनोक्तः ! 'शिफालं पूजपेईचे दिवाराधी विशेषतः । अर्धरामावपि क्या पुष्पैनर्नानाविधैरपि । इति भविष्पोत कालान्तरस्यापि मुख्परचमिपमाह-. अपरा स्थिति । मुख्यकाला मुख्याप पूजादिमधानस्प काला, अंशकालानुरोधेन तु न यो युक्त हवि भारः। .

-
सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
धाऽपि चतुर्षा ! *पूर्ये घुरेय निशीथयोगिनी परपुरेपो.
भपेयुरनुभयेभेति । तत्राययोरसन्देह एव कर्मकाण्ड
व्याप्तः।
'जन्माष्टमी रोहिणी च शिवरानिस्तथैव च।
पूर्वविद्वैय कर्तव्या तिथिभान्ते च पारणम् ।।
इति भृगुकेश । अस्मारकेवलरोहिण्युपचासोऽपि
सिहः । अन्स्पयोः परैय । प्रातःसङ्कल्पकालव्यारा
धिक्यात
'वर्जनीया प्रयोन सप्तमीसंयुताष्टमी ।'
इति प्रत्येपर्माध । एवमंशतः ममयातायपि ।
पिपमध्यातो त्याशियन निर्णयः।
रोहिणीयुप्तापि चतुर्धा | पूर्वेपुरेय निशीथे रोहि-
०पूपरेवेति । इयं शुदा विदा ति देवा । परंतु तत्र
नविशेषः । परपुः कर्मकासेऽसन्यात् ।
पूर्ववियति । दिनप पर, न राधियेधे । केगिरी
'रिणादं जयापरं जन्माष्टमीरोगियां जयन्तीलामो या.
हुः । तत्र दितीयपक्षे कंवमाटमीपरत्वं नास्तीनि निरस्प.
ति-भरमादिति । 'प्रने ये रोहिणीयता' इस्पदिसण.
म् I आधिषपादिति । माघे विशेषणेन्दुसंयुतामिति एप.
कारल्यामः । कारये 'रायियुक्त प्रधान पति गौण हायपा।
पजनीति।
'विना न करण्या मतमार्ग पुलामी।'
इति मनपनि ख्यम् । ०भाविपन-निजीपेरम्या
भरिपाया।
रेनिना निती प्रानपा गया
दिरा का निदेश,
मदारित दानपि.

भाने जन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् । जीपुता परेपुरेषोभषेरनुभयुम । अप्राप्यायपोलर सन्देहः। का पिदापि सम्पारोहिणीसहिमाष्टमी।' इति पायोक्ता 'जयर पूर्वविद्धायामुपशर्म समारत।' fষ মাতে। 'समयीमयुगाप्टम्गां निशील रोहिणी पदि। मपिता साटमी पुण्णा पासमान्द्रदिवाकरी।।' इति यहिपुराणा! तोपडसादेह एप । तृतीय. पक्षे पर। का मा पराष्टपमानापन्देार I पोरिति । पोग- श्या एर प्राया। 'भामापरगृतसपुरका कृष्णा नमाम पापी । सहमपि ये सोयोया माफमा ।' इति पापा । y पनीषा पनि मिरेपान पनि मतमानि । निशानियन दिनापेरो. रिलीयोगे यदि पूननिशीथे रोहिणी ना नि मिरम् । हमार- 'परिक्षामा र सपि भामरे देवि मदन ।' इतिष्पम् । तर जन्मधरणारा ससारिपाया। पीपाति । परदिने निकाय गमोर अन्यपा- पती शिषि कामदार पास निष्पाते तदा तपारपए ॥ इति निरोधात् 'अपर लिपा साद ।

४७० मटीकनिर्णयमिन्मुदिनीगरिजादे- वर्जनीया प्रपतन मसमीमपुमाष्टमी। मनापि न संम्पा मप्तमीमयुगाटमी ' हाति प्रामय यर्मात् । गतु पि बंधा । युनिशी. घेऽष्टमी परेऽहि रोहिणी, परेऽजयष्टमी पूऽहि रोहिणी, उभयेधुरुभयस्य निजीपासम्बन्धी ग्रेति । आप पर- गुजपनीयोगम्प मत्यारपरगति माधयः । तदुक्तं नव- 'यस्मिन्य जयन्पाम्यो योगी जन्माष्टमी तदा । সনমুনা না কারেন্থাগালমঃ ॥ান। पूर्व विदाउटमी या तु उदय नरमीदिने । मुहूर्तमपि०संयुक्ता सम्पूर्णा साष्टमी येत् ॥ कला काष्ठा मुहुर्ताऽपि यदा कृष्णाष्टमी तिथिः । नवम्यां सैय ग्रााया स्यात्सप्तमीसंयुना नहि ।।" इति पामोक्तेश्च । केचिनु हेमाद्री-'अष्टम्याः प्रा. धान्यात्तस्याश्च पूर्वेयुः कर्मकालव्यापित्यापूव । पानं तु पूहि निशीऽष्टम्यभावे ज्ञेयम् । अन्तर्रायोक्तिस्तु मूर्ख दन्धंगामात्रम्' इति आहुः । अन्ये तु 'पूर्व- विद्धाष्टमी' इति वाक्येन जन्माष्टम्यांमृर्योदये सप्तमी घेघनिषेधाकलाघटीमात्राप्यौदायिकी ग्राधा । 'कार्या तिथ्यन्ते चोत्सवान्ते च व्रती कुर्वीत पारणम् ।। इति गारुडादिविरोधात् । माधवाचार्य मनं दर्शयति-*परे। इयुरिति । परेशुरष्टम्या अस्पत्वात्कथं ग्राह्यत्वमित्यत्राह-पूर्व- विद्धति । *संयुक्ता-रोहिण्या । माधयमतस्य प्रारदक्षि- तत्वादाह-*फेचित्त्विति । कमेति । अवाधेनोपपत्तौ कर्म- फालशास्त्रयाघस्यान्याय्यस्वादिति भावः । *दन्ध्रणाप्रता- रणा । माधवहेमाद्रयुभपविरुद्ध मतमाह-*अन्ये विति । मूर्योदये इति । काकाक्षिगोलकन्यायनोदयान्वय इत्यभिमानः।

भाद्र जन्माष्टमीजपन्तीनिरूपणम् । विमाऽपि साम्या' इति जगन्तीपरम् । 'जपत्या पूर्वपिडापामुपपासं समाचरेत् ।' हस्पेशवाफ्यस्यात् । तत्रापि दायित्वाकाल मे दापोपवामपं० भवत्येव । यदा तु फेयलाष्टमी शुद्धा. पिया तदा स्पागहतो. मसीधस्याभापारपर्यय । पदिपा पिदन्यूना तदा परदिने प्रायतिधेरभावारपूर्ण- य। एवं सण्विोदपिकाक्पानि सप्तमीषेधपराणि । पे तु- 'जन्माष्टमी पूर्वविहां समाक्षां सफलामपि । पिहाप नयी शुदामुपोप्य प्रतमाचरत् ।' इति ध्यामोक्तर्षिदापाः क्षये शुद्धनयम्यामुपवासः। दशमीषेधे दादश्युपयासवदित्याहः, ते निर्मूलत्यादुपे. क्ष्याः । 'मुहर्तमपि मंयुता' इति रोहिणीयोगे स्पाय- त्योतः तिथ्यन्त पारणयाफ्यांनां निर्पिपपस्यापत्तः । न घ जयन्तीपराणि शुढाधिकापराणि घा तानि । उपयामयम्=पूर्वेपुर्न पन्तीमयुक्तमुत्तरेनन्माष्टमीप्रयुक्तम् ।। मादपिकापानि'उदयं पाष्टमी. किंचित्' इत्यादीनि रो. हिणीपोगे इति संयुक्ततं च नाष्टम्पाः, दिनये रोहिणीराहिल्ये परामसहान, किन्तु रोहिण्या एव अष्टम्पास्नयात्वं स्वार्षिक पूर्वविद्धाष्टमीत्युक्त्या सल्लाभात् । तथा प तत्कथमष्टम्याः कर्मका लत्वं साधयेदिति भावः । “त्पाज्यस्येति । दिनदये जपत्ती योगे सेन जयन्तीप्रपुतोश्वामे पूर्वदिने स्पाग्यवं पोयते, न तु ग्रामस्वम् । यत्र पूर्वेपुरेष जयन्ती नत्र 'जगत्यां विदाया. म्' इत्यस्य सावकाशस्वादिति भावः । सप्तमीपदस्पाएमीसंयुक्तार्यत्व प्रतिकूलमप्पाइ-तिध्यन्तेति । अस्पैनैव तिध्यन्तळाभाव.।

No text on this page.

.
.
भाद्र जन्माटमीज़पन्तीनिरूपणम् । ४७३
: प्राजाप द्वितीयेsहि महर्षि मयेदि ।
तदाटपामिक पुष्पं प्रो च्यासादिभिः पुरा
इति स्कान्दात्।
'मुहर्तनापिकसंयुका संपूर्णा साऽष्टमी भवेत् ।
किं पुनर्नयमीयुगा फुलकोटवास्तु मुक्तिदा ।'
इति पामापति दिए । निम्पादिपोषामकास्तु जन्मा.
मारामनवमीशिवरायादी पूर्वेऽहि फर्मकालीनां तिथि
स्पपरया विनिमुहर्ता परेप तिथिमाया।
'उदपप्पापिनी प्राधा पूरी लिपिकपोषणे ।
• 'নিখোন্ধী মাথায়ী বাটিনোমঃ {{
इति (१)हेमाद्री मारस्पोमुनिससमीधूत भवि.
पगिरिस्पात
'यदि हिताय दिवसे तु प्राक्ष
तिभ्योयुतिः स्पार दोपपाम:।
पूर्व प्रफुदिपसे मिली।
दिनेशभरातय तदा यतापम् ॥"
इति मारपपाययेन तष उपसंहारापरपन
সনাশাবা। গয়ন=ংলম্বী। শা
पानापानोपपनि नापो पुनः । एवं प पत्र पsit निशी
एमी तशीप पूर्वक पुक्ता न पोरपरुपिः | हामिल।
तर पापनि संपूर्णरथमिश्याशप | पुणाnिi
दिगस्तु पोगविषिष एकान गुदाधिकापि विरिपारो.
हिण्यसापन, निसीधा प्रागारम्प मापा मा
पता प्रापि । आरपोर्मितीप जपतीपागाइ भन्द
मपानीसूनाम्या कारादिति की दिने
(माद्री पास्तारित।

No text on this page.

भारे जन्माष्टमीमपन्तीनिरूपणम् । इति प्रामवीत, 'तिध्क्षयोर्गदा दोसनक्षमानामधापि धा । तिपिमान्त पति तिर्भस्वान्तो यस्मिमिति व्युत्पत्या पृदयन्तर- सामेत्यादिवषिविभयोतिरेतरयोगहन्दं विध्युपवासे विध्यन्तः. नक्षधोपमासे नक्षत्रान्तध लपत इति जन्माष्टम्युपवासे केवल. गोदण्युपका पासवान्तमिद्धिः । दर्शितं च जन्माष्टमी रोहिणी पति स्वतन्त्र भार्गवम् । एतेन "तिथिनसनियम तिथिमान्ते प पारणम् । अतोऽम्पपा पारणायां मतभइमाप्नुयात् ॥' इति व्याख्यानात् । 'निदा तिथिषु भेषु च श्रवणं विना । उपोप्य विधिवद कुर्यात्तत्तदन्ते च पारणम् ।' इनि तिथीनामेर सर्वासामिरयायसमासनिर्देशाध तातेर सरोहिण्यष्टम्युपरामे उभयानुसावुभपान्त एष लभ्यते । जयन्ती शिवरात्रिश्चेति जयन्तीपदं च जन्माएपीपरम् । तव तियन्त- पारणसंपत्तेः । एतेन जन्माएपीयतमाप्रानुष्ठातॄणां परेपुरष्टमीमध्ये गान्तपारणं चिन्त्यम् । ननु पापरात्र एनोभयान्तः तप फपं पारणम् ? भोनननिषेधात् । "अन्यतिध्यागमो राम्रो तामसस्नै नमो दिवा । तामसे पारणं फुस्तामसी गतिमानुने ।' इति दोपभरणापेस्पाइ-तिध्यक्षपोरिति । नक्षमान्तम्- तिध्यक्षपोरेकतरान्तम् । 'रोहिणीसहिता पेयं विद्धिः समुपोपिना । वियोगे पारणं चतुर्मुनयो ब्रह्मवादिनः।।" इस्युक्त। 'सांपोगिक प्रवे मा परेकोऽपि विपुज्यने । .

.
४७६ सटीकनिर्णयमिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
अर्धरात्रेऽयया फर्गापारणं त्यपरऽहनि ।'
- इति हेमाद्री पचनाचार्यरात्रेऽप्युमयान्तरन्यारा
घेप्ति मुख्या पक्षः।
'सर्वेप्येवोपवासेपु दिया पारणमिप्यते ।'
इति ब्रामवयत त्यन्यविषयम् । दिनेशमुख्यकाला-
लाभेऽपितरान्ते या शेपम् । गोडास्तु~-
'न रात्री पारणं कुर्याहते थे रोहिणीनतात् ।
तत्र निश्पपि तत्र्यावर्जपित्या महानिशाम् ।'
इति ब्रमाण्डपुराणादात्री सार्धप्रहरमध्ये कार्यम् ।
'महानिशा तु विज्ञेपा मध्यमं मध्ययामयोः।'
तथा-
'मध्यमप्रहरे रात्रेर्विज्ञेया तु महानिशा!'
इति स्मृत्यन्तरात् । कल्पतरौ मदनरने चैवम् । काम
धेनौ गर्गस्तु-
'महानिशा तु विज्ञेश मध्यमं प्रहरदयम् ।'
इत्याह । वृद्धशातातपस्तु-
.
तत्रैव पारणं कुर्यादिति चेदविदो विदुः ।।'
इति सामान्यत उक्तश्च । अधेति । प्रतिपदाघुपवासेत्यर्थः ।
अन्यतिथ्यागम इत्यपि द्रष्टव्यम् । *मुख्पेति । उक्तदिवापारणवि-
घिरात्रिनिषेधयोरेकवाक्यतया दिवान्यतरान्तलाभे तत्रैव अनु.
कल्पत्वेनानुज्ञातस्य मुख्यतयैवोपादानाद न तूभयान्तप्रतीक्षया रा
प्रावपीति मदनरत्नादयः । एवमेव दिवान्यतरान्तस्याला
महानिशातः प्राक्तल्लाभे तत्रैव, इतरथा महानिशायामपीति द्रव्य
म्। तिवृक्षयोरित्यस्प--
'अर्धराने ततः कुर्यात्पारणं त्वपरेऽहनि ।'
इत्युत्तरार्धे वदतां मतमाह-गौडास्त्यिति । रोहिणी.

। भाद्रे जन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् । 'महानिशा दे घटिक रात्री मध्यमपामयोः।' इत्याह । पेदपाठपरमेशादित्यन्ये । महानिशाया. मन्यारान्ते तृतीपदिने पारणम् । 'अपरऽहनि' इति पा. रणोत्तरदिनपरस्यात् उभयान्तापेक्षणादित्याहुः । तस्य तु. महानिशानोऽर्धागन्यतरान्तला महानिशानिया महानिशापामेष लाभेतोय पारणमिति । दियोंदासस्तु- 'रजनीप्रहरं पायपत्तिः फर्मणो मता। पारणं सायदेथेष्टं प्रमादान भगदि ।' इति कान्दाय निषेधमा । तनिर्मूलम् । अशकी तु पहिपुराणे- 'भान्से फुपातिर्वापि शस्तं भारत पारणम् इति। गामहे विष्णुधर्म प- 'जपा पूर्णषिकापामुपपास समाचरेत् । तिपत योत्सवान्ते पा प्रती कुर्वीत पारणम् ।।" प्रतादिति ।मधुक्ताटभीमतादिपदिति गुपदिदि- भेदेन मारपदपतिस्पर्धः सापादिपरमात, मछने तुमय पनी । 'वक्त शशिनि शुभीम पदिन पाहानिशा ।' सादिपदिति भार! | महानिशापामिति सर्मपि. स्वा महानिशामिति सत्र भोगननिषेधात् । अत्र तासा. पल्पने पविया महानिशामिस्पतदेव पीजम् । अराध. षेति पाठे शिोधात् । तपायुक्त कृतीदिनारनी. विरपान । महानिशानोऽपहिताक्षणे सन्दावादरम्यापका- निगोचरमन्यवराने सर पारणे तदुपरनिरप रागमा गोपरत्वेन धेऽमणे, महानिहायत परेपरिस्पनाविला. स्पापिसाव रिस परिसरनि-तापिति ति! -

No text on this page.

भाद्र जन्माष्टमीजपतीनिरूपणम् । ४७९ अशी तु- . 'तिथपन्ते तिपिभाले पा पारणं पन घोदितम् । पामप्रपोर्षगामिन्यां मातरेप हि पारणा ।' स एवात्सपान्त:- निष्यन्ते पोत्सयान्ते या व्रती फुति पारणम् ।' इति कालादर्शोक्तियति सझंपः ।। अष्टम्प विशेपो हेमाद्रौ भविष्पे- 'ततोऽष्टम्पा तिलैः लातो नद्यादी पिमले जले । पा पारणाणम्' इत्यादिदर्शनादन्तापेक्षागमुभयान्तो मुख्यः । तिथिरगुणमिति वचनाइ । अन्पतरान्तस्तु गौणः । 'भान्ते कुर्पा- चियेपि'इति वचनात् भय वा यदि वोभयान्तोऽन्यतरान्तो पा रात्रौ सदाऽपपरान्त दिवेव तिवृक्षयोरिति वचनात् । तत्रार्थ राप्रशन्दस्य राज्यकत्वात् । तथापि यत्राधरावात्मागुभयान्त. स्तत्रापरावारणाय सधैव व्याख्येयत्वात् । समिति मतीक- पारणं तेनान्परिपयामित्यस्य दर्शितश्लोकान्तर्गतम् 'ऋते घातृत- पारणम्' इत्येततदुपास रिपयं किन्तु केवलरोहिण्युपवास. विषयपिसर्थः । मुख्यति यत्रान्पतरान्ते गौणकाले दिवा उभयान्तो मुख्यकालस्तु रात्री तमान्यवरान्त गौणफाले एकवारयताद्वारा मुख्यत्वात्ययार्थमित्यर्पः । तस्वं स्वित्यादि तु मतान्तरमिति तिथ्यन्ते भन्यतरान्ते । उत्सवान्ते-जागरान्ते । एतरा. विगमेऽपि नापिविरोधापत्तिरारणाय । एतदेव 'तिष्पन्ते तिषिमान्ते घा पारणं पर चोदितम् । : याममोर्ध्वगामिन्यां मातरेव हि पारणा ॥' इति गोपते माघधाचाः । उत्सवान्तस्यैव प्रातस्त्वान् या- पश्येत्पशक्तपिरणाघ । एतभिर्मलमेरेति तु विषेचने । तत इति पूर्वनियमार

४८०, सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
सुदेशे शोभनं कुर्यादेवपाः मृतिकागृहम् ।।
: तन्मध्ये प्रतिमा स्थाया सा चाप्यष्टविधा स्मृता।
।
'सप्तम्या लघुभुक्कुयादन्तधावनपूर्वकम् ।
उपवासस्य नियमं रात्रौ कृत्वा जितेन्द्रियः ॥',
इत्यादयः । परेयुः कृतनित्यक्रियः
'मर्यः सोमो यमः कालः सन्ध्ये भूतान्यहः क्षपाः।
पवनी दिक्पतिभूमिराकाश : खचरा नगाः॥
ब्राह्म शासनमास्याय फल्पध्वमिह सन्निधिम् ॥'
इति पठेत् । एतदेव सूर्यादिदेवताभ्यो प्रतनिवेदनं गीयते ।
तत आचम्य प्राणानायम्प माङ्मुख उदङ्मुखो वा दर्भपाणि:
फलपुष्पाक्षले वारिपूर्ण ताम्रपात्रमादाय मासाशुष्टिरूप श्रीकृष्ण
भीतये पापक्षयार्थ वा जन्माएपीव्रतमहं करिष्ये इनि सङ्कल्पयेत् ।
सङ्कल्पेऽधिकरणतिरुल्लेखः । ततः 'श्लोकचतुष्टयं पठेद -
'वासुदेवं समुद्दिश्य सर्वपापप्रशान्तये ।
उपवासं फरिष्यामि कृष्णाम्यो नभस्यहम् ॥
अथ कृष्णाटमी देवी नगन्द्रसरोहिणीम् ।
अर्चयिलोपवासेन भोक्ष्येऽहमपरेऽहनि ।
एनसो मोक्षकामोऽस्मि यद्गोविन्दनियोनिनम् ।
तन्मे मुञ्चतु या ग्रादि पतितं शोकसागरे ।
मानन्म मरणं यावद् पन्मया दुष्कृतं कृतम् ।
तत्मणाशप गोविन्द प्रसीद परमेश्वर ॥ इति ।
सना पायस्पं जलं क्षिपेत् । तत आह-ततोऽभ्यामिति ।
निठस्नानं मध्यान्हे मानास्नानस्य गत्यात् । प्रतिफागहम
पच्या देठया अधिष्ठिनं गृहम् । प्रतिमति । प्रतिमापामान्यु:
सारगर्ममारं कृर्यान् । स प ऋग्वेदे-'माग्नः सतिं पामाम
दानि पनि कमग्निपदहीने पहिल्या भग्निपरसारिन पण स.
.

भावजन्माष्टमीजपतीनिरूपणम् ।
कानी राजनीताम्री पैतली मृन्मयी तपा॥
पाक्षी मणिमपी चष थर्णकालिखनाsपया |
सर्पलक्षणसंपूर्ण पर्यो र पटायते ।
देवकी तन कस्मिन्प्रदेशे निकाह ।
तां जलधारा पातयेदिति । मतिमापूजन पाकमाणप्रतिष्ठापा-
स्वस्पा माणति कृता कार्यम् ।
'मतिमापाः फपोली दो पंवा दक्षिणपाणिना ।
माणपनि कुर्वीत स्पा देवस्य या पर
अकृताया प्रतिष्ठायां प्राणानां प्रतिपाप।
पथापन तथा भाषः स्वर्णादीनां न देवता ।।
भन्यपामपि देवानां पतिमास्यपि वार्षिक
माणपतिता फर्गम्या तस्या देवत्वमिदरे ॥
पागुदेशप पनि लाटिरगारिपनन ।
तय हृदयेऽष्ठं दावा य मन्त्रविद ।।
एमिमा मतिष्ठा दपेऽपि समाचरेत् ।
भस्म प्राणाः प्रतिष्ठन्त भस्मे प्राण ॥
भस्म देवासपा सदनि एजुरीरयेत् ।
मामन्मन्धरदिकरित्यनेन प ।।
মাগমণি সিমার বার।
पीजन-पूलपण।
'मयादिनमोऽम प पतुध्यन पसाप ।
देवतापाप मा मलमा प्रतिका
तितलसणम् । पदागदपे पमा मियो हादर.
मा मन्त्रा। पहनी प्रतिमा पर वा
एनए श्रीहष्णमभिपेय दपादिमाभाग भतारणt
सतमानाम् दिपाय पठेत् । भाइरस .
.

४८२ सटीमनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- प्रसुनां च प्रसूनां च स्थापयेन्मश्चकोपरि ॥ *मां तत्र पाल सुप्तं पर्य) स्तनपायिनम् । यशोदां तत्र चैकस्मिन्प्रदेशे मूतिकागृहे ॥ तच कल्पपेपार्य प्रसुवरकन्यकाम् । कश्यपो वसुदेवोऽयमदितिश्चैव देवकी ॥ शेपो चै पलभद्रोऽयं यशोदा क्षितिरन्यभूत् । नन्दः प्रजापतिदक्षो गर्गश्चापि चतुर्मुखः॥ गौधनुः कुचरचव दानवाः शस्त्रपाणयः। लेखनीय तत्रैव कालियो यमुनाहदे ॥ •इत्येवमादि यत्किचिच्छपते चरितं मम । लेखपित्वा प्रयदोन पूजयेगकितत्परः ॥ मन्त्रेणानेन कौनोय देवकी पूजयेन्नरः । पन्तं तत्तंदवतानामयुक्तं स्वाहान्तं मन्त्रं पठन् मागप्रतिष्ठा कुयात् । भगा देयकीम् । प्रमुना-जातक्षाराम् । मां तनि । ध्याने उपयोगः। गोरिति । एतच मोहितास्लप लरूपाः । 'तत्र कंसनिपुक्काम मोदिता योगनिदया।' इति वाक्यशेषान् । गोपादयस्त्वग्रामोहिता लगया इत्यर्थः । संरपच कान्पादिमतिमाभिफिल्पते प्रतिमायान् । पूर्वोक्तस्याया परफलमाह-दस्येयमिनि पूजपदिमि । पूना घमाण टोतरं काप । ताम्लदक्षिणा च पुनासानुपाय विनोदामन साचाराग्निवेदपेन् । उदामनं तु पति कार्यम् । तत्र देवकी यगुः पोदा नन्दं गुमश्रीकरण परदे गायिका च गमागमाय- पन्न वर्गका मनिमायावती फलेषु भातशेपु या मयंन् । 'हत विधिमा चापागनुभो। देशवर माग्देवान वापर

भा मारमीजनिरूपणम् ।
-गायिनिहरायः सतपरिमापेपुषीणानिनाद
पहारामुम्भमपरतरः किंकर सेगमाना
परपास्त गागुदिनारगुती परिणी सम्पगारले,
सादेवीदेमाला जपनि सुतनपा देवी पासरूपा ॥
पादी पापाती सीईपणाभरणाशि।
निपया पगं पूरा नमो दे भिषे इति।
परदेशप नन्दाय पशोदा पर पर ॥'
इति भषिपोतरात्।भियं नमो दे कि ति मनोग।
भन्येषां तु शिक्षियमानुफायपि 'गर्गावापारिसमापो नमः
रवि मोजापि । गापरिनि पागम् । भरि एकप.
नमन्वा दर्शिताः।
'सिपी देषिर गरयः।
इरपुका
'योगेश्राप देशाप पोगानां पनपे रिभो ।
पोगोराप निसार गोषिताप नमो नमः ॥
पति माने,
'पोप यज्ञाय तथा पशोररामप।
पताना पाय माय गोरिएमपो नमः॥
ति पायो,
"
विहारासप तथा रिसाए ।
रिसस्प पतपे तुभ्यं गोरिमाय नमो नमः ॥'
इति पे, गायरे पाप पराप पापा पराभ.
पाप गोरिदापनमो नमः १५ धर्माय
भरतपे
धर्मसम्भाप गोरिमाप ममो ममा ति साततिरोभे,
समाप सराप सोपपतपे सोमाभरापनमोनमति पा

४८४
.
सटीक निर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छदे--
अर्धराने घसोर्घारा पातपेद् गुडसर्पिपा।
नाडीवर्धापन,पठी नामादेः करणं मम ।।
तो मन्त्रेण च दद्याचन्द्रायायें समाहितः ।
शङ्केतोयं समादाय सपुष्पकुशचन्दनम् ।।
जानुभ्यां धरणीं गत्वा चन्द्रापार्य निवेदयत ।।
क्षीरोदार्णवसंभूत अत्रिगोत्रसमुद्भय ।
गृहाणाऱ्या शशाङ्केद रोहिण्या सहितो मम ॥
ज्योत्मापते नमस्तुभ्यं नमस्ते ज्योतिषां पते ।
नमस्ते रोहिणीकान्त अर्ध नः प्रतिगृह्यताम् ॥
गधा पुत्रं हरि लब्ध्या प्राप्ता ने नितिः परा।
सामेव निति देहि सुपुत्रं दर्शयस्व मे ॥'
इति देवकरायः।
'ततः पुप्पाजालिं दत्त्या पामे यामे प्रपूजयेत् ।
मभाते ब्राह्मणान् शाया भोजयेद्भक्तिमाभरः'
'ॐ नमो यासुदेयाप गोग्रामणहिनाप च ।
शान्तिरस्तु शिषं चास्तु इत्युक्त्या मां विसर्जयेत् ॥
इदं प्रतिमासकृष्णाष्टम्यामप्युक्तं मदनरो वरिपुराणे
पूजायां मन्या सत्ताः अर्धरात्रे इति। ततो गध्यपृतना.
ग्नी सोग दि । पिहरसपिपति पाठ | समाति
भातकर्मनास च्छेदनपष्टीपमानामकर्यादीनि संपेगा on इति।
पन्द्रोदये प्रतिमादौरोहिणीसहिम चन्द्र गम्पृश्य 'भानुम्पो पर.
भी गत्वा नवोपमित्यादिषन्द्रायशप
'पारनामा: पातु स्पोनियां पाये नमः ।
नप गरिमाकान्त सुपाराम नमोस्तु ते॥
ममो पारदीपाय शिरोररनाय ।

.
भाद्र जन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् ।
फलाभिमानाय नमश्चन्द्राय पारये ।।
इति मन्त्राभ्यां मणमेद, देवपपयोंधरं देवकी प प्रण
देवयध्यों नासपफ इति फेषित् । सन:-
'भन पामनं गारिपाठ पुरुषोत्तमम् ।
पामुदेवं हपीक माधवं मधुसूदनम् ॥
पारा पुष्टिरीकासं नृसिंह देस्यपदनम्
दामोदरं पनाम केशवं गरवनम् ॥
गोविन्दमयनं कृष्णमनपं पापगनिनम् ।
अधोक्षनं नगदीनं सर्गस्थिम्पन्न कारणम्
अनादिनिधन विष्णुं प्रिलोक पिरिम.मम् ।
नारायणं पतुर्राई राह ममागदापाम् ॥
पीताम्परधरं निरपं पनमालाविभूषितम् ।
श्रीसरसाई, गगरी श्रीकृष्ण श्रीधर रिम् ।।
पपपंड दाद कामप्रमिदथे ।
मणमामि सदा देवं पाएदे नगरपतिम् ।।
इति पत्र पनामनिर्ष मणग्य
प्रालिमाईलोश हर मामारा ।
पाहिमा पानोपार्णकारमभो ।।
परलोकारवाहि पनि भराणी।
देवकीनन्दन धीर सारा ॥
पारिया सदिपप्न रोगकापार।
दुर्गालाप विष्णोपे मानिसकार
तो देशातिदुर्शन प्रादि को शोकसागरा ।
पुराल निमग्नोऽपापारिहानसागर॥
पारिमायचो मापति रक्षिा।
पमा पर पारे पारने एएबापी।
.

. ४८६ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- तत्पुण्यं वृद्धिमामोतु पाप हरे हलायुध ।' । इति प्रार्थ रात्रिशेपं . स्तोत्रपुराणश्रवणादिभिरतिवाहयेत् । ततः परदिने प्रातः स्नानादिनित्यकृत्यं कृत्वा पुनः सपरिवार श्रीकृष्णं यथाविभवं संपूज्य यथाविभवं चण्डिकामहोत्सवं कृत्वा यथाशक्ति ब्राह्मणान्संपूज्य भोजयित्वा तेभ्यः, सुवर्णमेदिनधेिनुव नादि यद्यदिष्टं तकृष्णो में प्रीयतामिति .दत्या मां प्रति यं देवं देवकी देवी वसुदेवादजीजनत् । भौमस्य ब्रह्मणो गुप्त्यै तस्मै ब्रह्मात्मने नमः ॥ ॐ नमो वासुदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताप कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः ।। शान्तिरस्तु शियं चास्तु इत्पुका ब्राह्मणान् पिसाए इटैः सह स्वयं पारणं कुर्यादिसर्थः । सुजन्म वासुदेवायेति पाठान्तरम् । आदेवताविसर्जन कार्यम् । श्रीकृष्णप्रतिमादिदानं तु विसर्जनम फुत्वैव । एवं श्रीकृष्णप्रतिमाया अवार्यत्वे ॐ कृष्णाय नमः' इति मन्त्रण ॐ पामुदेवाय'इति मन्त्रेण या तदिसननमपि । उपापन तु नैतस्यानुक्तत्वात । 'यदि वोधानं नोक्तं मनानुगुणतचरेत् ।' इस्पादिमागुतत्वाधापनमायापीमति स्मार्ताः। प्रभार तून पयवा सम्पूर्णनानुष्ठान कार्यम् । युधिष्ठिर उपाय- संपूर्णतामनुष्टान प्रतानां च जनार्दन । कुरुमसा गुद्यार्थमनम्मे परतुमईसि ॥ श्रीकृष्ण उयाघ-- साय साधु महाराहां हरान युधिष्टिर। रस्यानां रहस्यंत करायामिनीतर विश्विद्भानं प्रमादन पर निना प्रतम् । नर्मग मरत नेनानन पार ।।

૪૮૮ सटीकनिर्णपमिन्धुदितीयपरिच्छेद- *प्रतिमासं च ते पूजामष्टम्यां य: करिष्यनि । विप्रहस्ते प्रयच्छेन दाता चैवोत्तरामुखः ।। मन्त्रेणानेन कौन्तय सोपवासः प्रयत्नतः । इदं प्रतं मया खण्डं कृतमामीत्पुरा दिन । तत्सर्व पूर्णमेवास्तु तव मूर्तिपदानतः । वाक्यं पूर्णमतो धूयाद् व्रतनानेन ते पुरा सम्पूर्ण स्यात्मसादेन तर पूर्णा मनोरथाः । ब्राह्मणा यत्मभाषन्ते तन्मन्यन्ते दिवौकसः ।। सर्वदेवमया विमा न तद्वचनमन्यथा । जलधिः क्षारता नीतः पावकः सर्वभक्षताम् । सहस्रनेत्रः शक्रोऽपि कृतो विर्महात्मभिः ब्राह्मणानां तु वचनाद् ब्रह्महत्या विनश्यति ॥ अश्वमेधफलं साग्रं लभन्ते नात्र संशयः । व्यासवाल्मीकिवचनात्पराशरवसिष्ठयोः ॥. गर्गगौतमधीम्यात्रिकश्यपाङ्गिरसस्तथा । वचनान्नारदादीनां पूर्ण भवतु मे व्रतम् ॥ एवं विधिविधानेन गृहीत्वा ब्राह्मणो व्रजेत् । दाता तस्मैपयेत्सर्व ब्राह्मणस्य गृहं स्वयम् ॥ ततः पञ्चगहायज्ञाग्निपदोजनादिकम् । एवं यः कुरुते भक्त्या व्रतमेतन्नरोत्तम । तस्य सम्पूर्णतां याति तदनं पत्पुरा कृतम् । खण्ड सम्पूर्णतां याति प्रसने व्रतदेवते ।। भग्नानि यानि मदमोहवशाद गृहीत्या जन्मान्तरेयपि नरेण समत्सरेण । सम्पूर्णपूजनपरस्य पुरो भवन्ति सर्वत्रतानि परिपूर्णफलमदानि ।। इति । प्रतिमासं पति। चण्डिका मनि श्रीकृष्णाम् । भार• १८७ . J . भाद्र जन्माष्टमीजयन्तीनिरूपणम् । काश्चनं रुप्यकं वाऽथ शिरिपना तु घटापपेन । भनयतस्य यो देवस्तरस्वरूपं विनिर्पितम् ॥ दिसुन पङ्कजादं गौम्यं महसिताननम् । दिभुनपितिचतुर्भुजादेरुपलक्षणम् ।। निप्पादितं शिल्पिना च तस्मिन्नेर दिने पुनः । तन्मासे तु पुनः मा ब्राह्मणो विधिना गृहे ॥ स्नापयेत्पयमा दध्ना मृतसादरसाम्युभिः । गन्धचन्दनपुष्पैध पूजां कुर्यात्समाहिनः ॥ पूजा चाग्न्पुनारणपाणपतिष्ठानन्तरं कार्येत्युक्तम् । अणे प्रदघाचनाम्ना मन्त्रणानन पाण्डव । शरणं वामपनोऽस्मि कुरुप्पाप दयां पुनः॥ प्रसनो भाभीतस्य भिन्नचर्यतस्य च । कुरु प्रसादं सम्पूर्ण प्रतं संजायता मम ॥ पपिछदं नपनि पच्छिद्रं यज्ञमणि । वस त्वमसादेन संपूर्ण जायतां मम ॥ पूर्वदक्षिणपश्चात्सु उत्तरे प पलि हरेन् । पर्यधस्नासाभगो दिपालेभ्यो नमो नमः ।। इदमर्पमिदं पापं तेभ्यस्तभ्यो नमो नमः । पादौ च नानुनी पा फर्टि शीव पसासि ॥ कुक्षि तु हृदयं पृष्ठं पापक्षय शिरोमान् । पूजयित्वाऽस्प देवरुप ततः पयाद समापयेत् ॥ पुनितस्त्वं पधारा नमस्तेऽस्तु परोस । ऐहिकामुष्मिी देव फार्पसिदि विशस्त में ॥ एवं समापपिता तु देवं मामानमेन् । तन्मति पापि विधाय विधिवत् प्रतिपादयेत् ॥ स्थित्वा मूलो रिपो पूरीयादर्भपाणिना । दर्भयुक्तेन पाणिनेत्पर्यः।

No text on this page.

भाद्रे गणेशचतु/निरूपणम् ।
इति माधवोक्ता चतुर्षीयुरकापां फलाधिपम् ।।
माधीये आपस्तम्पः-
'चतुर्थीसहिता पा तु सा नृतीया फलपदा ।
अबैधव्यारा बीणां पुत्रपौत्रप्रपर्धिनी ॥
द्वितीयायोगे पत्स्यायमाह स एप--
'दितीयाशेपसंयुक्तां या फरोति विमोहिता ।
सा पैरव्यमघामोति प्रपदन्ति मनीषिणः ॥ इति ।
'आधा मधुखापणिका फसली हरितालिका ।
चतुर्भामिनिता नीभिर्दिधान विधीयते ॥
सूनीया नमसः शुक्ला मधुस्रायणिका स्मृता।
भावस्य कजली कृष्णा, शुस्मा पहरितालिका
इति दिवोदासोदाहतपचनाच्च ।
মাঘী বাঘাবনী মাদ্ধা।
'प्रातः शहतिले रनावा मध्याई पूजगन्नृप ।'
इति हेमाद्रो भविष्य तय एजोक्तः । मदनरसंवेय.
अन्पु प्रतापपु पयोहियामुपासेत् ।।
इति प्रलयात् । भाषा-परेपुरोदपिकी, पधुरसावनित्यम
नपा मझारो न त चालल्या शफारः । मधुसरारुपेत्युक्तः ।
दिवान-महाराप्रसाध्पंयो। भादस्पति नभम -
ती करणा' इति दियोदासपाटाधारणहष्णनीया फजली.
ते कृत्परमापली।
परदेति ।
'पुरासुरानाप्नुरतो गणेसं दुदिकम ।
तस्या पारादरे याचस्यादरचर्षिका ।।'
पति पुराणान्तरे दिवरणान् ।
योनति । परपुरपिकात परेपुराधिस्यादिवि के.

.
-
४९२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीपपरिच्छेदे-
म् । परदिने , एवांशेन साकल्येन ' या मध्यावन्गा-
प्स्यभाषे सर्वपक्षेषु पूर्या ग्राह्या। तथा च वृहस्पतिः-
'चतुर्थी गणनाधस्प मातृषिद्धा प्रशस्यते ।
मध्याहत्यापिनी चेत्स्यात्परतत्परेऽहनि ॥' इति ।
'मातृविद्या प्रशस्ता स्याच्चतुर्थी गणनायके।
मध्याह्ने परतश्चेत्स्यान्नागविद्या प्रशस्यते ॥'
इति माधवीये स्मृत्यन्तराच । तत्र गणेशरूपं स्कान्दे-
'एकदन्तं शूर्पकर्ण नागयज्ञोपवीतिनम् ।
पाशाकुशधरं देवं ध्यायत्सिद्विधि(१)नायकम् ॥'इति।
इयं रविभीमपोरतिप्रशस्ता।
'भाद्र शुक्लचतुर्थी या भौमेनार्केण वा युना।
महती माऽम्र विनेशमर्थित्यष्टं लभेन्नरः॥'
इति निर्णपामृते वाराहोक्तः ।
अन चन्द्रदर्शनं निषिद्धम्। तपाचापरा मार्कण्डेय:-
'सिंहादित्ये शुरुपक्षे *चतुभ्यां चन्द्रदर्शनम् ।
चित् । या तु पूर्वेयुः किंचिन्मध्या व्याप्य परेणुः फरसं म.
माई व्याप्नोति सा परा; संपूर्ण कर्मकालव्याप्तेः। संदिग्धेहि 'मा
विदा मायने' 'मातृषिद्धा प्रशस्ता स्यात्' इत्यादीनि प्रवर्तन्ते ।
मिहादित्य इति । कन्यादित्यतिहादित्यादयोः चान्दो
मादपद इत्यर्थः । चतुर्ष्यामिति । अत एव कृत्यरसाय
(१) अब 'गुम्मयादिमा प्राणप्रतिष्ठापूर्वक विनायकं पोrit
चार संमोदन नवे पाया साधा शितियां ही
स्था-'गायोमापुआयाघनानाय विनायकायापुत्राय सft.
दिशानियाय मायानाय कुमारगुण्य नाम:
मियाय ३य मांशिका मुनयनाममा समय
महान् या दश स्य भुति HITE :
viiiiiiiigःनिनु Raranयोग।

भाई पापिषश्रमीनिरूपणम् ।
मिताभिप शिम्मIRोर तंदा,.'
पप्पा न पदिश्यपः । प्रभान मियाम्पगला.
भाम् । तन पनुलामुदिप पक्षम्पां न निषेधः।
गौरा भयमा पराशरोऽपि-
'कम्पादिर मनुष्यों तु शुसे पन्द्रस्य दर्शनम् ।
जिलाभिपणं कुर्यातमापन सदा ॥
महापमान्त सिंहः प्रसेनमिति पं पठेत् । इति ।
मोफस्तु पिपुराणे-
'सिंघः प्रसनमसिहो जाम्पयता इतः ।
सुपुमारक मा रोदीस्तपोपः स्पमन्तः ॥ इति ।
भाद्रपदरालाशमीम्सपिपशमी । सा मध्याहन्या-
पिनी प्राधा।
'प्रजायनंपु मईपु मापागापिनी तिथि:
TA माधणे हारीतोकः । दिनहगे तस्थे हेमा.
दिमा परा । 'सिता परयुता स्थापशमी' इति दीपि.
स्पाम्-
पचाननगर्न भानी पक्षपोरुभयोरपि ।
पतुर्यानदिनयन्दो नेसितम्यः कदाचन ।'
इति मिधितस्वयं चतुभ्यो नेक्षितव्य इति सम्बन्ध इति
पारुपातम् । दिनदर्शने च न दोषः । सकरपाठेऽपि तनिधिः ।
पाठय मान्मुखनादानुसैन । फार्पः । तथा च पुराणान्तरम् -
'नधनु रागां तं प्रमादादी मानः ।
पंटतौराणिक कार्य प्रारमुखो वाऽप्युदङ्मुसः । इति ।
सिंहः सनमिति मन्त्रणायन्त्रित जलं पियन, स्पमतको.
पारस्पान च श्रीसम्पमापारादिति स्मार्ताः।
मानाति । तवं तु सापापनिर्णये दर्शितम् । वस्तुत.
म

सटीकनिर्णयसिन्धुयितीयपरिच्छेद- फोक। माधयमते पूर्वा । सयंत्र पञ्चमी पूर्ण' इत्युक्तः। युग्मवाक्यान्निर्णयस्तु युक्तः । प्राषिपञ्चमी पठीयुतयति दिवोदासः । अत्र ऋषीन्प्रतिमासु पूजयित्वाकृष्ठभू- प . स्तु मध्यान्दव्यापिनी ग्राह्या । 'पूजानतेषु सर्वेपु मध्यान्हव्यापिनी तिथिः ।' इतिवचनात् मनुष्णदेवत्यत्वाचः । मध्याह्नव्याप्त्या निर्णयाभावे तु पूर्वविद्धा ग्राह्या युग्मवाक्यात् । अत्रेति । 'नभंस्ये शुक्लपक्षे तु यदी भाति पञ्चमी । ...नद्यादिपु तदा स्नानं कृत्वा नियममेव च ।। विधायनित्यकर्मादि गत्वा द्वारवतीमृपीन् । (द्वारवती अनिदोघशाला धूमनिर्गमनद्वारेवहुभितत्वात् ।) स्नापयेद्विधिवद्भक्त्या पञ्चामृतरसैः शुभैः । चन्दनागरुकविलिप्य च सुगन्धिभिः । पूजयेद्विविधैः पुष्पगन्धधूपादिदीपकैः॥ समाच्छाध तथा स्वैः सोपवीतैर्यथाविधि । ततो नैवेद्यसंपन्नमध्ये दद्याच्छुभैः फलैः फश्यपोऽत्रिभरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ गौतमः । जमदमिसिष्ठश्च सप्तैते ऋपयः स्मृताः ॥ गृहीतायं मया दत्तं तुष्टा भवत सर्वदा ।' इति । 'कथिवीजात शाकाहारं प्रकल्पयेत् । यीत ब्रह्मचर्येण ऋपीन ध्यावा समाहितः ॥ अनेन विधिना सप्त वर्षाणि व्रमाचरेव ।' इति च ब्रामात् । अत्र ब्राह्मण्यादीनां सर्वासामधिकारः। 'ब्राह्मणी क्षत्रिया वैश्या शूद्रा वाऽपि वरानने । इति प्राह्मात् । भादशुलपष्ठी पूर्यपछी । सा परयुता, युग्मवाक्यान ।

'भाद्रे सूर्यषष्ठीनिरूपणम् ।
मिजशान निम् । एवं मसरपाणि कृत्या ससकुम्भेषु
प्रतिमा सम्पूज्य परेऽहि सत्तामन्त्रंगाप्टोत्तरशतं तिला.
त्यो सप्त ब्रामणानभोजयेत्' इति निर्णयामुने।,,.
भाद्रशुलपष्ठी=सूर्यपष्ठी । सा सप्तमीयुतयेति दि-
घोदासः।
'शुले भाद्रपदे पप्ठ्या मान भास्करपूजनम् ।
प्राशनं पचगव्यस्प अश्वमेधफलाधिकम् ॥' :
इति वचनात् । कल्पतरौ भविष्ये-
'येपं भाद्रपदे मासि पष्ठी स्पाझरतर्षभ ।
'शले भाद्रपदे पायो सान भास्करपूजनम् ।
मारानं पश्चगव्यस्य अश्वमेधशतापिकम् ।।"
भविप्पे-
'येयं भाद्रपदे मासि पष्ठी स्याद्भरतर्षभ ।
योऽस्या पश्यति गायं दक्षिणायवासिनम् ॥
यात्यादिपापेस्तु मुस्पते नात्र संशयः।'
गाय स्वामिकार्तिकम् ।
इयमेव भीमा विशाखाधृतियोगे चम्पापष्ठी । तदुक्तं स्कान्दे-
"पछी भाद्रपद शुक्ला नन समन्विता ।
विशाखाभोमारामा सा पोती कीनिता ।।
पश्चम्पाकभत्ताधीचम्पापच्यामुमोपिता।
: रये दलाद पूनार्षदेस्तामा
.आदिपस्तानः पूषा भानुमान् भानुरर्पया।
विषयोऽशुमान् देवः सहसांगुनिायकः ॥
पुरः मूर्पः पगः कोपादिस्यः पार दलादिषु ।
सपनादाय संपूज्य सप्तम्या जुहुयाशिलान् । वि।
देव पति विशेषणम् । रोगनिष्पर्पमिदं यतमिति मवीयः ।,
.

सटीकनिर्णसन्धुद्वितीयपरिद- मायां पश्यति गाय दक्षिणापयासिनम् ।। प्रामहत्यादिपापस्तु मुच्यते नात्र संशयः ॥' गाङ्गेपास्यामिकार्तिकेंगः ॥ . । भाद्रपदशुरूससम्यां-मुक्कामरणवतम्। नत्र मप्तमी पूर्वयुना माया । 'पण्मुन्योः इति युग्मयाक्यात् । भाद्रपदशलाष्टमी दूर्वाष्टमी । सा पूर्वा ग्राह्या । 'श्रावणी दुर्गनरमी दर्या चैव हुताशनी ॥ पूर्वविद्धा तु कर्तव्या शिवरात्रियर्दिनम् ॥ इति हेमाद्रो वृहद्यमोक्तः। 'शक्लाष्टमी तिषिर्या तु मासि भाद्रपदे भवेत् । दूर्याष्टमी तु सा ज्ञेया नोत्तरा सा विधीयते ॥' इति पुराणममुच्चयाधः। यत्तु- 'मुहूर्ते रौहिणेऽष्टम्यां पूर्वा वा यदि वा परा। दूर्वाष्टमी तु सा कार्या ज्येष्ठा मूलं च यजयेत् ॥' इति तत्रैवापरार्के उक्तम् , तत् पूर्वदिन* ज्येष्टादियोगे द्रष्टव्यम् । 'दूर्वाष्टमी सदा त्याज्या ज्येष्ठामूलांसंयुता। अपूर्वेति । 'शुक्लपक्षेऽष्टमी चैव'इत्यस्पापवादः । हुताशनी- होला, वहिवततिथिर्वा; रम्भा तृतीयेत्यन्ये । त्रिते भाद्रशुक्लाष्टमी. पूर्वा ग्राह्यत्युक्तं तत्रैव । भाद्रशुक्लाष्टमी ज्येष्ठामूलशून्यरोहिणमुहू- तव्यापिनी ग्राह्यति दर्शयति-*यत्नु मुहूर्ते इति । विवेचन- कृतस्तु वितं ज्येष्ठामूलयोगरहितायां सिंहस्थे . मूर्येऽगस्त्येऽनु- दिते मध्यान्हव्यापिन्या कार्यमित्याहुः .. पूर्वदिने इति । रोहिणे मुहूर्ते इति शेषः । यत्र दिनद्वये गहिणे मुहूर्तेऽष्टमी पूर्व- दिन च ज्येष्ठादियोगस्तवति यावत् । दिनये रोहिणे ज्येष्ठादि- योगे पूर्वर 'श्रावणी दुर्गनवमी इति वचनात् । एवं परदिने - भाद्रे दुर्गाष्टमीऽनिरूपणम् । ४९७ तधा- . 'ऐन्द्रः पूजिना दर्या हन्त्यपत्यानि नान्यथा । भर्तुरायुहरा मूले तस्मात्तां परिवर्जयेत् ।।' इति तय तनिषेधात् । इदमगस्पोदये कन्या प्र न कार्यम्। .'शुक्ले भाद्रपदे मामि दुर्यासंज्ञा तथाऽष्टमी। सिंहा एक कर्तव्या न कन्याः कदाचन ।।.. सिंहस्थ मोत्तमा सूर्गेऽनदिने मुनिसत्तम ।' कर्मकालस्पर्शाभाने ज्येषादियोगेऽपि पूर्वच । कर्मकालशास्त्रादिति भावः । 'कन्याः च'इति निधो व्यर्थः । "न कन्याः कदाच. नइति तु 'नान्नरिक्षे न दिपि'इतिवद । यथा कन्या न कदाचन तथा मिहाजपि भगस्त्योदयानन्तरं नेति वाऽर्थः । लौगाक्षि. । स्त्वन्यवाप्पाह- 'उद्यानिकाशिवपवित्रकमेघपूजा- दुर्वाटपीप्रतविरुटकनागराणि । स्रीणां प्रवानि निखिलान्पपि वार्षिकाणि कुदिगस्प उदिते न शुभानि लिप्सुः ॥ इति । अस्पार्थ:-उद्यानिका-उद्याने स्वष्टदेवतापनादि, . वृत्ती- त्ययं प्राह्मणभोजनादिरूपवतविशेपः । शिवपनिकम्मापाद- श्रावण-भादपदान्यतमचतुर्दशीविहितं शिवपवित्रारोपणम् । मेघाना मनविशेषः। दुर्गाष्टमी-भाद्रामाष्टमी । व्रतविरूद्ध भादराम चतुर्द- शीविहितं पालीसंझं फदलोवतम् । जागरम्भानिनपूर्णिमा निहितं फोजागरम् , कार्निशुलाचतुर्दशीविहितं जागरं ।। अत्रोभयत्रापि अगस्त्योदयागायनपा विध्यनन कासाविकता । वापिफा. णि भवन्ति, न तु वर्षागु भवानि इति । शरदादि- ग्रीमान्तमगस्त्योदयानस्तत्र . सीबवानामनारम्भापविध्यन- सटीकनिर्णयसिन्धुधितीयपरिच्छेद- इति नत्रयोक्तः । अस्यापवादः- 'यस्मिन्दिने भयेज्ज्येष्ठा मध्याहादूर्ध्वमप्यणुः । तस्मिन्हविप्यं पूजा च न्यूना चेत्पूर्ववासरे।। इति । *इदं केवलतियों नक्षत्रे चोक्तम् । तत्राचं केवल. नियो कार्यम् । अन्त्यं केवलः । तदुक्तं मात्स्ये- 'प्रत्याब्दिकं तिथावुक्तं यज्ज्येष्ठादेवतव्रतम् । प्रतिज्येष्ठावतं यच्च विहितं केवलोडनि । तिथाववाचरेदाद्यं द्वितीयं केवलक्षतः । इति । अत एव मदाने भविष्य नक्षत्रमाने उक्तम्- 'मासि भाद्रपदे पक्षे शुक्ले ज्येष्ठा यदा भवेत्। रात्री जागरणं कृत्वा एभिर्मश्च पूजयेत् ॥' इति । दाक्षिणात्यास्त्वृक्ष एव कुर्वन्ति । हमाद्रौ कान्देऽपि-- 'मासि भाद्रपदे शुक्लपक्षे ज्येष्ठःसंयुसे । पस्मिन्कस्मिन्दिने कुर्याज्येष्ठायाः परिपूजनम् । इनि प्रमाणं राधीवि । सामान्यवाक्यापवादः। अस्प-रात्रियोगस्य । 'त्राभ्यां यदा वारो भानोज्यक्षमेव च । नील ज्येष्ठति ता मोक्का दुर्लभा बहुकालिकी ।' इति । स्तावकम् । एतय तियिसापेक्षमेव यतं ज्येष्ठादिवशेन । पूर्व परं वा भवतीति माधपः । स्वसम्मत मतमाह-दामति । यंदा यदेति । अष्टमीसम्यन्धव्युदासः । एम्- 'मासि भाद्रपदे सं पसे ज्यपक्षसंयुते । यस्मिन्नमन्दिनं कुर्याजम्येष्ठायाः परिपूजनम् ॥ इनि । "नमानी नरः कुर्यात्तस्यामन्यत्र वा दिने । भक्तियुक्तः शुचिर्भूत्वा ज्येष्ठायाः परिपूननम् ।। पनि प । अब नापीमंन्धः । नसमपामापसे यस्मिन् कस्मिन् दिने' 'दस्याम्पत्र वा दिने' इत्यस्य पश्या काय विधियापिर. । .

भाई अरणमादशीनिरुपणम् । ५०१ राधा- 'मणानरावी गटायां तुमपूजपत् । मूले पिसजोरजी प्रिदिनं घनमुत्तमम् ॥' इति । . मन्प्रस्तु- 'पहित्य महाभाग मुरासुरनमाने। पंव मपदेशानां मत्समीपगता भव ॥ (इस्यायाल सामाननम्' इति संपजग) उठायने नमस्तुभ्यं अंधारी नमो नमः ।। गाणे ते नमस्तुभ्यं शक ते नमो नमः ।। ज्येष्ठ श्रेष्ठ तपोनिळे प्रनिष्ठं मायपादिनि । पयहि त्यं महाभागे अय गृह सरस्वति ।' इत्पर्यः॥ भाद्रपद शुलवादश्यां अयणपोगरहितानां पारणं यात् । 'आमामासिरामधेपु' इति दिवोदासोदाहमय- चनाम् । 'उपोपकादशी मोहापारणं प्रपणे पदि। पदि । तप नक्षत्रस्प खण्डवेऽमीभानुनारयु तदन्यतरयुमा नस प्राप "म्राटम्या पदा वारो भानाधक्षमेव च । नीलम्पटेनि सा मोक्ता दुर्लभा पहुकालिफी ॥" इति स्कान्दात् । नीलज्योति नक्षत्रनामेव । न च 'नीलज्येष्टेति साइनि गुणभूताप्टमीपरामर्शः, तस्या एवायव्याप्यत्वेन प्राधान्या. सा बनदेवी तिवदिति वाच्यम् । तब देवतामयाब प्राधान्य नवि तथेति वैपम्पा । धन्यवरयोगस्याप्यभावे मध्याहार्भ मनुपानं ग्राम् । "यस्मिन्दिने भवेत् ज्येष्ठा" इवि वचनादिति। . मंणेति । निणीवपूजादिनाव पूर्वपुरनुराधापामाचाहनमुघरे- . सीनियमिन्नीगार- फरीति इम्निमपर्ण बागादशीमाम् ।। इति वा स्मादाय । यस प्रतिम माग:- 'विशेषण महीपाल अयणं वर्मी पदि। सिभिक्षन भोगवादी लोहित कधिनु- 'पदा त्यारिहार्ण गोगस्तदा अयणनक्षत्रे धाधि- भके मामधिशनिघटिकायांग त्यक्त्या पारणं का पम् । तदुक्तं विष्णुधर्म- शुतेय मध्ये परिवंशति सुप्तिपयोधपरिवर्तनमेय यजाम् । इति । फेचिचतुर्धा विभा मध्यपादयपं वर्गमाहुः । अत्र मूलं चिन्यम् ॥ अत्रैव विष्णुपरिवर्तनोत्मवं कुर्यात् । सभ्यायां विष्णु सम्पूज्य प्रार्थत् । मन्त्रस्तु तिधितत्त्वे उक्तः- 'ॐ वासुदेव जगन्नाथ प्राप्त दादशी तय । पार्चन परिवर्तस्य सुग्वं स्वपिहि माधव ॥' इति । अत्रैव शमध्यजोधापनमुक्तमपराकै गर्गण- 'बादश्यां तु सिते पक्षे मासि प्रौष्ठपद तथा । शकमुत्धापयेद्राजा विश्वश्रवणवासवे ॥' युश्च मूले विसर्जनमित्यर्थः । *तिथिक्षये-एकादशीक्षये । अन्न हेतुमाह- *द्वादशीमिति । विवेचनमतमाह-कचित्रिवति । वस्तुत 'आभाकामित' इति मंत्राद्यपादे स्वपितीह'इति च निर्मूलम् । वदाऽप्युपोप्यकादशीमित्यादि बोध्यम् । पिपिण्वति । "श्रुतेथ मध्ये परिवर्तपति" इति "सन्ध्यायां परिवर्तनम् इति चोः ।

. - भाद्र श्रवणमादशीनिरूपणम् । ५०३ इसमेघ धरणवादशी। तकादश्वादशीप्रवण. पोग सपोपोप्या । 'एकादशी दादशी च वैष्णगमपि नत्र घेत् । तमिष्णुशृद्धलं नाम विष्णुमायुज्पकृद्भवेत् ।' इति विष्णुधर्मोक्तः । नारदीयऽपि- 'संस्कादशी राजन्दादशी पदि मंस्पृशेत् । प्रवणं योनिपा श्रेष्ठं ब्रह्महत्वां व्योहति ।। दादशी अषणस्पृष्टा स्पृशंदकादशी यदि । म एयपष्णवां गांगा पिप्णुशालमक्षितः ॥' इति हमाद्री मात्स्पतिश्च । दिन यादीधयण- गोगऽपि पूर्वा । निर्णाममे स्पस्य धिमन्या पठितम् - 'बादशी प्रवणक्षेप स्पृशंकादशी यदि ।' इति । सन हमाद्रिमने एकादश्याः श्रवणपोगाभायेऽपि त. गुक्तवादशीयोगमायण विष्णुरवलं भवति। निर्णया- प्रगणयादशीति । अस्या पाराश्रमणयोगेपि वनि. पिचमुपवासादि कार्यम् । 'दादशी धरणस्पृश कसा पुगतमा नियि' । शति माणात एकस्मिर दिने प्राणपागनती शुदाधिका पिदाधिका या, तब न सन्देहः । गफारशामिणादि योग इबन्तम् । एकादशीदिन एस एकादशीदादागोभषोः प्रणयोग इस्प: मशित इति। 'उपाय नरिमनानि नरः संक्षीणशिलिपः। मानास्यनुपमा सिदि पुनराचिदुर्लभाम् ॥ इनि, मध एकादशीवादशीमयुकोपचासदयं मन्त्रेण भाति । दि. नवप पेगिरिमारिफाया दिनपे धागे एकादशी गुता प्रायसः । द्वादशी भरपाइयुरिति भारः । भो.

- सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- मृतमते . तु-'श्रवणस्यकादशीद्वादशीच्यां योग पर विष्णुशृङ्खलं नान्यथेति । आपदा निशीपानन्तरं मर्याद यावधि विकलामात्रमपि श्रयण भवति तदाऽपि पू. प । तदुक्तं तत्रैव नारदीये इमां प्रकृत्य- 'तिनिक्षत्रयोपोंगोयोगबैर नराधिप । मिकलो यदि लभ्यत स शेयो घटयामिकः ॥ इति। योगः शियराध्यादी शिययोग आदिः। बादशी अयणस्पृष्टा कृत्रला पुण्यतमा तिधिः । मन तु मा तेन संयुक्ता तायत्येष प्रशस्पते।' इति मदनरम मारणाच्च । दियोदामागे तु- 'रायः प्रथमपाद चायणं हरिचामरे । नदा यांमुपय मम्मानभान्त पारणम् ।' प्युतम् । इदं तु निलस्पायचापिरोपाय. शाम् । युधवार:तिशस्ता। 'बुभवण युमा सय गादशी भगत । भयन्तमहती मा स्पारनं मगति पापम् ॥ नि मादा कान्दात् । पानि तु पठन्ति- सपनचंगादशीवादीमयुकम्पपामा यति । ni विति । तुनामावः । मालगामि महिलामा Titur निजामति । गांगाति। मायामयादा योनsairani मावासन.पानादिगांगा दानादिलिया, 1114 मन ARTimidioमानुदिन दीनाना तीन । 114144 1. Atit Himal 1

५०५
।
भारे अक्षणमादशीनिरूपणम् ।
'उत्तराषाढसंयुका प्रोणामध्याहगाऽपि पा।
आसुरी मेष तारा स्याडन्ति पुष्पं पुराकृतम् ।।
उदगव्यापिनी माया प्रोणा मादशिकायुता।
विवध संयुता सा प नैषांपोप्पा शुभप्सुमिः।।'
इत्यादीनि विष्णुधर्मस्कान्दभविष्पादिघषनानि तानि
निर्मूलानि । यदपि स्मृत्यर्धसारे 'उदयव्यापिनी माधा'
इत्युक्तम्, पप वृहन्नारदीपे-
"उदयव्यापिनी ग्राधा श्रवणवादशी व्रते। इति,
तपदा शुदाधिका मादशी परदिन एवोदये
अषणयोगः, पूति च तद्भिने काले पोगस्तत्परम् ।
दिनदो उदपांगे पूर्वय पहुकर्मकालव्याप्तरित्युक्त
मदनरने। यदाकादश्येव प्रवणयुतान दादशी सदापि
पूर्वव । श्रवणद्वादशीव्रतं तु दादश्याः श्रवणयुक्ताया
अलाभे एकादश्याम तयुक्तापा लाभे तत्रैव फार्यम् ।
'यदा न प्राप्यते भाक्षं मादश्यां पंष्णवं फचिन् ।
एकादशी तदोपोप्या पापभी श्रवणाधिता।'
इति मदनरत नारदीपोकः । पदा परैवर्षयुता तदा
परा । मप्र शफनोपवामयपं कार्यम् ।
'एकादशीमुपोप्पय शदशी समुपोपयेत् ।
लिफ तदेव स्यात् । इह तु श्राणसंबन्धन पूर्वोचरपोरपि काल.
स्वादुपरासादि मुकरमित्यर्थः। उत्तरापादेति । उक्तस्पले
पूर्वेत्युक्तमतातम्, उत्तराया औचित्पादियभिमानःपदानेति।
श्रवणद्वादशीप्रयुक्तमुपवासादि सर्वपप्पकादश्यां कार्पमित्यर्थः ।
विदाधिकापा अपि पादने श्रवणयोगाभावे श्रवणपोगवती .
विदाऽपि प्राप्ता(१)
(१)'प्राधा' इति कपुस्तक पाठः।
।

५०८ मटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिचंदे- इति नारदीयो । पारणं तूभयान्तं पराये । कुर्यात् । 'तिधिनप्रनियमे तिधिभान्ते च पारणम् ।' इति कान्दात् । 'सिथिनक्षप्रसंगोगे उपचासी पदा भवेत् । पारणं तु न फरीपं पायकरण मंशयः॥' इति नारदीगानिति हमाद्रिः। यशपत्र नक्षयमामा. गि पारण प्रतिभाति, तशागि तिपिमामात शेपमा नशा । तिथिमोऽपि- 'या कावित्तियाः प्रोका पुप्पा नक्षत्रपांगतः। सात पारणं कुर्याविना अवरोहिणीम।' पति विष्णुधर्म अगणान्तमा पारणनिपात् । ianid-भात परिपाल' प्रति क्षिाराणा isemid, न यस्तीति न पाक्षातोऽनुकल्पाता मदनार अतु- ' तिमात या पारणं गचागिता गागामि मानवारण निगम | मना-काशीयमे vant नाAATA TEM गान। uri girl ! वृद्धा नादान निमामिम् । म. E ETERTAPrifi Ratinift. ने 41 minist 1 HuntTimiti ti it 1.4 11111ti it ani 14 Pam- म भाद्रे प्रवणवादशीनिरूपणम् ।. अषणयुक्तकादशीविहितषिजधैकादशीवनपरं न तु क्षणवादशीपरमिति मदनरो । गौडास्तु अयणयाद. तीपरमाणुः । अत्र विधिमदनरत विष्णुधर्म- *तस्मिन्दिने तथा स्नानं यन्त्र फचन संगमे।' घमध्यपातिश्रवणदावीतं तु प्रासद पशुपुरोदाशरदिति, तनु एम् । न्यायादाप वचनमारल्याव । मदनरने इत्यरुचिः । सा । विना अरणरोहिणीमिति पर्युदासः रोहिणीनिमिनके व रगनिपिनफेऽप्युपतासे उभयान्तपक्षस्य मुख्यत्वार्थः । एवं चो- (पत्राप्यन्पतरपक्षो गीण इनि सिद्यति । अन्यथा रोहिण्यामृ- आन्तपारणस्य सर्वथा निपशक्यतया वैरूप्यापोरिति । रवासम्भवे तु- 'निध्यन्ते तिथिमान्ते वा पारणं यत्र नोदितम् । यामप्रयोगामिन्यां मातरच हि पारणम् ।' इति पाउँ फल्पपन्ति फेषित । उद्धाविति पाठः । वृदौ- र्यादिति पाठे सुद्धाइदावित्येवाः। पिहितेति । एकादशी दा सा स्थान' इत्यप्रिमरचनात् । नस्पिति । तत्र तिष्यन्तपक्ष- पापि सम्वाद । वस्तुतस्तु विजयकादशीव्रतं भिन्ममिति प्रमादाद दादश्यास्ते विधिः इत्यादिना पजामकारभेदस्य एपा व्याप्टः इत्या. देना तामयुक्तफलभेदस्यैव चाभिधानाद तस्मात् पारणानिविदा- वत्येतद्विष्णुद्धलं पारणापरमिति। तस्मिमिति । भविप्पे- 'मासि भाद्रपदे शुलवादशी श्रवणान्विता । सर्वकामपदा पुण्गा उपवासो महाफलः ॥ माणे सङ्गमाः सरें परत्यष्टिमदाः स्मृताः । विशेषा दादशीयुक्त युश्युक्त विशेषतः ॥ समे मरिता स्नात्या दादी समुपोपितः । समय समवामोदि हादशाहादशीफलम् ॥' 4.... ।

सटीकनिर्णयसिन्नभिनायपरिकद- " 'दष्पादनयुतियां जलपूर्ण घट बिजे। वनसंर्याप्टतं दमा मोगान हमेव च ॥ नं दुर्गनिमयामांति गतिमागां च निन्दनि ! मन्नस्तु भविष्णे घटे जनार्दनजामभिधाग- 'नमो नमात गोविन्द बुधश्रवणमंझक। अघौघसंक्षयं कृत्या समासादो भा ॥ प्रीयतां दयदेवशी मम संशयनाशनः ॥ इति । वामनावतारनिमित्तोपवासस्तु व्रतहमाद्रौ भविष्पे- 'दादश्यास्ते विधिः प्रोक्तः अवर्णन युधिष्ठिर। सर्वपापप्रशमनः सर्वसौख्यप्रदायकः ॥ एकादशी यदा सा स्पाच्छ्रवणेन समन्विता । विजया सा तिधिः प्रोक्ता भक्तानां विजयप्रदा ।' इत्युपकम्य- 'अथ काले पनुनिधे गने सा गुर्विणी भनेत् । सुपुत्रे नवमे मासि पुत्रं सा वामनं हरिम् ॥' 'इत्युका 'एतस्स समभयदेकादश्यां युधिष्ठिर । वरुणासगमे स्नानमुक्तं लैङ्गे- . अतः परं तु संसेव्यं गङ्गावरुणसङ्गमम् ।' इति । भविष्ये- 'सवत्सा तुल्यवर्णा च शालिनी गां पयस्विनीम् । चन्दनादिभिरालिप्य पुष्पमालाभिरर्चयेत् ।। । अर्थ ताम्रपये पात्रे कृत्वा पुष्पाक्षस्तिलः । - पादमूले तु दद्यादै मन्त्रणानेन पाण्डव ॥ क्षीरोदार्णवसम्भूते मुरामुरनमस्कृते ।

No text on this page.

५१२ सटीकनिर्णयमिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
(ततो विधिवत्संपूज्य)
हिरण्मयेन पात्रेण दद्यादध्ये प्रयत्नतः ।
नमस्ते पद्मनाभाय नमस्तं जलशायिने ।।
तुभ्यमध्य प्रयच्छामि घालवामनरूपिणे।
नमः कमलकिचल्कपीतनिर्मलवाससे ॥
महाहरिवपुस्कन्धधृतस्कन्धाय चक्रिणे ।
नमः शाहसीरयाणपाणये वामनाय च ॥
यज्ञभुक्फलदात्रे च यामनाय नमो नमः ।
देवेश्वराय देवाय देवसंभुतिकारिणे ।
प्रभवे सर्व देवानां वामनाय नमो नमः ।।
एवं संपूजयित्वा तं द्वादश्यामुदये रखे।
शृङ्गारसहितं तं तु ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥
वामनः प्रतिगृह्णाति वामनाऽहं ददामि ते ।
वामनं सर्वतोभद्र मिजाय प्रतिपादयेत् ॥' इति ।
अनन्त भट्ठोऽप्याह-'श्रवणद्वादश्यां जनार्दननामा वि.
प्णुः पूज्यते श्रवणकादश्यां वामनावतार' इति । श्र.
वणयुतशुद्धैकादश्यलाभ तु दशमाविद्धाऽपि श्रवणसंयु.
ता कार्या।
दशम्यैकादशी यन सा नोपोष्णा भवेत्तिधिः ।
श्रयणेन तु संयुक्ता सा चेत्स्यात्सर्वकामदा ।।'
इति पतिपुराणादित्युक्तं मदनरने । पूजा च मध्या
६ कार्या । 'अहो मध्ये वामनी रामरामी' इति पूर्वा
मषचनात् ॥
अमेय दुग्धननं संकल्पयेत् । तदुक्तम्-'धमाल
दशमीति । विजयकादशीव्रतस्य मिनारमते परंतु प्रा.
गयोगामा तन्यमेन न परोऽपवास इति भाषः । भागनाव

- भादग्धव्रतनिरूपणम् । युजे मासि' इति । अग्ने पिन्स्यते-दुग्मनने पारमादि पाय न नि । नचिन् । न हि प्रकृतिजने विकार- चजनं युक्तम् । दपिनादीनामपि वर्जनापत्तः। न ध पत्र प्रकृतिरसोपलम्भस्तदर्शन मिति वाच्यम् । मांसवि. फारस्पोट्राध्यादेशावर्जनापत्तः । तस्मादणादियापाप- सादि भश्यामिति । अत्र घूमः-पत्र विकारे प्रकृतिरमोपः लम्भस्मस्पभिज्ञा या मप्र विकारस्यापि निषेधः । अस्ति मांसविकारे मांसस्यभिज्ञामांमत्यानपात् । पनु-आधादिरनिषेधापत्तिरिति, गन ! आमिति विकारतदिन निपंधात् । तथा पविभानवर:- 'आमरुशर्फ नेणमारकमधायिकम्। इस्पत्र 'भीष्ट्रमिति विकारतद्भिवारन्मूनादीना. सपि निषेधा' इत्पाह। नन् ‘বাবনিময়াবিযঃ বধি। पति सामन्यादिक्षीरनिपरेऽपि दयादियण स्वात्। रस्पं पासम् । पपनेन पर निशानदाहापस :- "धाराणि पापभाणितविकाराशने पुषः । सप्तराचं तं कुणीमरामेन ममाEिR: "riti पतंगोमूत्रायकम् । तस्मापापसे दुग्धरमपाल मार्जनम् । अत एवाऽमिक्षापा दधिमपि मागो. उम्भारपोरूपस्यमुफ मामाम तम्- 'पपपपीभूनमानिक्षलभिया' । पदिनगनोनयतीत्यादि । भर पोत्यापनम् । "शाप तुसते पले पागि प्रौपदपि ।। सम्पापपदामा विषAS" .

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेद- 'दध्यादिषु तु तदभायादवर्जनम्' इति । एवंन्दध्यादिमते न तकादीनां निषेधः । उक्को हेस्वभावादिति केचित् । पूर्वोक्तशचनात्सर्ववित निषेध इति युकं प्रतीमः ॥ इति दुग्धव्रतम् ॥ भाद्रपद शुलचतुर्दश्यामनन्ततम् । तत्र त्रिमुद्र प्योदगिकी प्रात्यति मात्रयः । तदुक्तम्- 'उदय निमुहापि मायाऽनन्तयते तिधि 'मस्या भोग्यवेलायाम्' इति कथायां अगण 'उपरि हि देनेभ्यो धारयति' इतियषिधिकल्पनात् । 'पूजामतेपु सपु मध्याहगापिनी निधिः।' पनि माप यमनात माणालगापिनी माति दिवोदास प्रामाण्यम् । इदमेय प गुप्ता निर्णयामोतु घटिफामानाsaanीयुतम् । 'तथा मापदणान्त चतुर्दशा मिजोरम । पोगमाया ममायांगेमधानन्तपरत ॥ हनिमवियोग। "मुहतमानि मंदाद पनिमार्ण भतुर्दशी। मम्पूणी ता विस्तामा पूनयिमगम" पनि मान्दानि अग्र मलं नित्यम् | amiri अधिमूहमानानि । अnि | पूना पा । रमाननानिमिया । 411211 मगार नि ! it rint inlist. is + + नम् । पहले intent jिal Tarai न मिति नदिन ११ in in Hindismiritik t

-
भारे अगामार्थनिरूपणम् ।
दपिकतो पूर्णाति युक्तम् । (तसं तु विपना
दोमित्रायस्वे एकपात्यायोगात् 'मन्दिग्धेपु एफया.
पापात्' इति न्यापेन पूर्गा परा पा मध्याध्यापितोष
मुख्या । माधयस्तु सामान्यपाक्पानिर्णय फुर्वन् भ्रान्त
एप । अनन्तयतस्प पुराणान्तरेयभावाप्रिपन्धानतरेय.
भाषा पपनं निमूलमेति ॥)
भधागस्या: कालो तहेमाद्री भाषणे-
"कल्यायामागतेम अर्पाग्या सप्तमे दिने ।
फन्पायां समनुमास अर्घकालो निवर्तते ॥"
न उदगोतरमपि सप्तदिनमणे इत्यर्थः । यत् पाने-
"आ ससराप्रादपायमस्य दातव्यमेतत्सकलं नरेया।
पावसमाः सप्तदशाऽध पा म्युरोलमध्यत्र पदन्ति॥
फेचित् ॥"
यम-अगस्पस्य । उदयकालम दिवोदासीये उक्त:-
"उदेति पाम्पां परिसंफमावे-
रंफाधिक किंशतिम घगस्तपः॥
स मसमेऽस्सं पौफमाघ
प्रयाति गर्गादिभिरभ्यभागि।"
भन विधिषिप्णुरदस्पे-
"काशपुष्पमयी रम्या कृत्या मूनि तु पारुणः ।
प्रदीप विन्यसेत्तां तु पूर्णकुम्भे स्थलकताम् ।।
कुम्भस्यां पूजपेत्तां तु पुष्पधूपविलेपनः ।
दध्यक्षतपलिं दगादात्री फुरजागरम् ॥"
पूजा प पक्ष्यमाणार्णमाण फार्या-
"प्रभात तां समादाय पागारपुण्यं जलाशयम्।
इति । या परेऽदिन प्रिर्चा तब विदापि पूर्वा पोध्या।
.

सटीकनिर्णयसिन्धुमितीय परिच्छंदे-
निशावसाने तां पशन जलान्त प्रनिमा मुनेः ।।
अध्यं दद्यादगस्त्याप भाया सम्यगुपोषितः ।"
मास्ये तु-
-
.
"अष्ठमा पुरुष तथैव सौवर्णमत्यायनबाहुदण्डम्।"
पूर्व काशमपीस्वशक्ती-
"चतुर्भुज कुम्भमुख निधाय धान्यानि सप्ताइरसंयुतानि।
सकाशपुष्पाक्षत शुक्तियुक्तं मन्त्रेण दयाद्विजपुयाय'
पेनुं यदुक्षीरवतीच दशासवरघण्टाभरणां विजापा'
भविष्ये-
"विरुदैः सप्तधान्पैश्च वंशपाग्रे निधापितः।
सौवर्णरूप्यपात्रेण ताम्नवंशमयेन वा ॥
मूर्ति स्थितन नम्रण जानुभ्यां धरणी गतः।"
विष्णुरहस्ये-
*"अगस्त्यः खनमानेति पठन्मन्त्रमिमं मुनेः।
अध्यं दद्यादगस्त्याय, शूद्रे मन्त्रविधिस्त्वयम् ॥
काशपुष्पप्रतीकाश वलिमारुतसम्भव ।
मित्रावरुणयोः पुत्र कुम्भयोने नमोऽस्तु ते ॥
विन्ध्यवृद्धिक्षयकर मेघतोयविपापह ।
रनवल्लभ देवेश लङ्कावास नमोऽस्तु ते ।।
वातापी भक्षितो येन समुद्रः शोपितः पुरा ।
लोपामुद्रापतिः श्रीमान्योऽसौ तस्मै नमो नमः ॥
येनोदितेन पापानि विलयं यान्ति व्याधया।
तस्मै नमोऽस्त्वगस्त्याय सशिष्याय च पुत्रिणे॥
अगस्त्यः खनमानेति विप्रोऽध्य विनिवेदयेत् ।
राजपुत्रि महाभागे ऋषिपनि वरानने ।।
*अगस्त्य इति। "अगस्त्यः खनमानः खनित्रः प्रजामपत्य

भाते अगत्यार्यनिरूपणम् । टोपामुद्र नपस्तुगमध्य में प्रतिगाताम । दवयम कोरग मणिपत्य विसोत् ॥ अर्चितस्वं पधाशतया नमोऽगस्त्यमहर्पणे। ऐहिफामुष्मिी दया कापसिरि बजाय में॥ विपरित्यागस्यं तं विभाग प्रमिपादत् । अगस्त्यो में मनमोऽस्तु अगस्पोऽस्मिन्घट स्थितः।। अगस्त्पी निजरूपेण प्रतिगडातु सस्कृतः।" दानमन्त्र:- "अगस्त्यः सप्तजन्माचं नाशयत्यापोरयम् । भतुलं विमलं सोल्यं प्रयास्यं महामुने ।।" प्रतिप्राइमन्यो विष्णुरहस्पे- "स्पजंदगस्त्यमुहिय धान्यम फलं रसम् । होमं कृत्या मता पायजमाना फलम् ॥" होममार्णमन्त्रेणापेन । भविणे- "दस्याऽर्ण सायपाणि कमेणानेन पापहर। মালগঃ যাঘবঃ ছিঃ বুথিবীখনঃ ॥ पळपिपानःभी नाशपरमा पुपोष सपा देशमाशिषा न. गाप"इनिमन्तः । (१)पर्जन्मान फसमिति भया. दानं फाम्प न कुदिप: । अधिकाम् । 1- मापसाता बिलीयाएक धनुर्धामा । भ स्पध्यापया भांमासापासाला-जयमायो मरगुबनि पालस्योपासा यस्तोगतिमि नमान: ARREARTrn. दपन ai ण पुनपुजाएRIMANTI- Trint gan. • पि माना स, . भूत्यारियर • faavatदा महानुभाष TREATYण ससा receir भी पी-वर्षापाका पभ पुपाप ! साति. पोरनभ्यो समाचार eats महानुभावसरमामार पायधः । .

- . ५१८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छंदे- এ ঘ ঘামাননি সুস্থ ঘনঘন पायदायुश्च यः कुर्यात्स परं ब्रह्म गच्छति।" इत्पगस्त्याध्यः *भाद्रपार्णमास्यां प्रपितामहात्परांस्त्रीनुदिश्य द्धं कार्यम् । तदुक्तं हमात्रौ ब्रामणमार्कण्डययोः- "नान्दीमुखानां प्रत्यन्दं कन्याराशिगते रवी । पौर्णमास्यां तु फर्नव्यं वराह पचनं पधा "इति । नान्दीमुखत्यं घोक्तं बार- "पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः। अयोधश्रुमुखा यते पितरः परिकीर्तिताः ।। तभ्यः पूर्वतरा ये प प्रजायन्तः सुखंधिताः । ते तु नान्दीमुखा नान्दी ममृद्धिरिति कथ्यते !" एतष मत्पन्दमित्युसंः पक्षभानपक्षे सन्महाल *भादंति । भायां फगायोगाभारे तयुक्तापामानि न्या पूर्णिमाया कामिति तु राममन्त्रः, तदसत् । यपिस्ता मोपदीमिति भाया एन पदासारकन्यायोगः स्नायक इति । बदलामेऽपि भाव्या ९वाग्राह्यत्वात् । प्रौपदीने पादमिति शिक्ष: ध्यवहाराध । अत्र धरिलोचने विश्वदेवी कन्यानिमितरा । नान्दीमुबानामिति । इपं च नान्दारसंशा दिपार था। दिशादीपानां तु नत्माधारणी पितृगार। 'असमानु ये तय नादीमुमताइन ।' इत्युतः। "नान्दीपेम्पो देवरः प्रदक्षिणमासन । ranनन्मुगम्पमाऽपदक्षिणयिनि fuit In" पसराय । क्षार पासपmsairat 'सानुमालीया पाना .

भाद्र प्रपितामहादनिरूपणम् । पप नापाकमिति प्रमोगारिजाते. । माता. मा अपिकापा "पितरो पत्र पूज्यन्ने त मामामहा अपि।" इति धौम्मान । पितृशन्दरण प जनकपरस्प पहु- बनविरोधन पिसभापासपरस्पात् । पार्पिके तु पप- नाधिपतिः । नप जीपहिमालपान्पष्टफापां मातृभाडे तदापतिःटापत्तेः । अत एव स उमादेपु स्पमात- मातामहपोर्दयादिति मदनरसकालादशौ । एतच जी. परिपतफमारे पक्ष्यामः । फेपिनु अजहरलक्षणमा पि. मादी पप्रमत्र मामामहास्तेनाय नेस्याहुः । न पात्र नाना नान्दीमाद्धधर्मानिदेशः । वैष्णशदिशन्दय देव- गापरस्य कर्मनामत्याभापात् । नापि नान्दीमुग्पत्तं पि- तृपिरणं पारिभापिकस्तादिति दिक् । तपा निर्णप- दीप गार्म:- "पौर्णमासीषु मर्यासु निपिदं पिण्डपातनम् । बपित्वा पाठपदी पधा दर्शस्तष सा॥" इति ॥ इति श्रीमीमांमारामकृष्णभहात्मजाकमलाकरते निर्णयसिन्धी भाद्रपदमासः समाप्तः । इति वचनाद दिपादस्य नान्दीमुखश्रादमिति · नामधेप च । एतेनाय नाना नान्दीधादयातिदेशः मत्युक्तः । वि. वादिशदपदस्प देवतापरत्वेन फर्पनापत्वाभावाच । नापि पित्रादर्नान्दोमुखत्तम् । अवमुखत्वात् । अन्पर पारिभाषि- फवाध । 'पूर्ववरा' इति बहुवचनाद सपत्नीकत्तादिपाण-. विधान १ बोध्यम् । अविरोधात् । फेसानिमतमा---' प्रति । दिगर्यस्तु पिप्रपितृसमुदाय पितृशब्दळपणास्तीफा. रापचिमपेक्ष्य उक्तार्यस्यापिरामिति अवेदं दूषणम् । अतोऽत्र' 7 - सटीकनिर्णयसिन्धुवित्तीयपरिच्छेदे- मातामहान कार्याः मापकाभावात् । न च 'पितरो यत्र पूज्यन्ते' । वाक्य मापकम् । तत्र हि पितृशब्दो न सपिण्डीकरणान्तश्राद्धन न्यपितृभावापन्नपरः । तथा सति- "कपूसमन्वितं मुक्त्वा तत्रायं श्राद्धपोडशम् । प्रत्याब्दिकं च शेपेषु पिण्डाः स्युः पडिति स्थितिः ॥"'. इति परिशिष्टे पोडशश्रादपयुदासानुपपत्तेः । तत्र भवनी त्या मातामहापाप्तः, फिन्तु जनकादिसमुदायपरः । लिङ्गसमता यन्यायात्' । 'माणदुपदधाति' इति बहुवचनान्तमाणभृच्छ न्दस्य प्राणभृदभाणभृत्समुदायार्थकत्ववत् । न चैवं तवापि पोडशश्राद्धपदासानुपपत्तिः । पितृणामुद्देश्यत्वेन तद्दनसंख्याया अविवक्षितत्वात् । नापि चतुर्दश्यां मातामहमाप्तिः । 'श्राद्धं शस्त्र हतस्यैव' इत्येवकारेण तथा वृत्तः । न च पितरो यत्र इत्यादिना तदमामावपि सर्वश्रादानां दर्शविकृतित्वात "मातामहानामप्येत. म' इति वाक्पाद्वा तत्प्राप्तिरिति वाच्यम् । वैकृतदेवतान्तरविधि ना माकृतदेवतावाधात् । यत्र हि सङ्क्रान्त्यादिश्रादे न दवती।दे. शस्तत्रैव प्राकृतदेवताप्राप्तिर्न तु मौठपधादिश्रादे इति। एवम्-. "मान्यष्टक्यं गयामाप्तौ सत्यां यच्च मृतेऽहनि । मातुः श्रादं पुनः कुर्यास्पितर्यपि च जीवति ।।" इति जीवस्पिनुकस्यान्वष्टक्यथादे मातुः सपिण्डनान्तश्रादन न्यपितृत्वेऽपि न मातामहाः कार्याः । पितरो यत्योदरमापद. स्पादितत्वादिति । विष्णुधर्म- 'गोदाने प्राकृपया च पौर्णमास्या महाफलम् । मदनरटो मात्स्ये- "पाधिकृत्य गायीं वर्णत धर्मविस्तरः। दृत्रासुरवपापेतं तद्भागवताच्यते ॥ लिपिन्या तप पो दरादमसिंहसमन्वितम् । d - भाखिने महालपनिरपणम् । फायामसमे परापोर टिका पुष्पा,शेष प्राग्यम्। अध महालात धिनीचन्द्रोदणे' पृद्धमनु:- "आपादमी कामा पममं पक्षमाश्रिताः। काहन्ति पितलिया असमप्यमहं जलम् ॥" पाणपारपणारयांस पानि परमं पदम् ॥ भष्टादशसामाणि पुराणं नस्पकातितम् ।" इति ॥ ननु 'मापिने श्राद्ध कर्यात्' इसादो भामिना सार एव । "पागते सविनर पिनराजानुशासनात् । भवेद मैनपुरी शुन्या याद किदर्शनम् इति कमासम्मन्न प्रादानशनात् । पतं नमोऽपि सौर पर बोनमेपपोपपपासन्ता' झते सर्वमासानो दैविध्येन क- पारा भारतस्यापि सम्भवान् । "मामः कम्पागने भानामंकानो भोपदि । देवं पिश्यं तदा कर खलास्ये कर्नुक्षयम् ॥" पनि नबनादनुकल्पयन तुलोक्तपत्राह- आपातीमिनि । इदं पक्षपदम् 'आयुरुकृष्णपक्षे नु' इति पक्षपदं चापिनादेवा. न्द्रले लिन । 'मासः कन्यागते भानो' इनि तु न पहालयपर• पित्युकं माफ । पहालपधादं घ निस्पं काम्यं च । 'आपाहयाः पममे पक्षे या श्रादं न करिष्यति । सानापि दरिद्रोऽपि सोऽनपजस्वमुपैष्यति ॥" पनि नागरखण्डात् । "शवजनिपाताडो पा स्पारपसस्तु पशमः। स वियोड: 48: प्रादं ना विधीयते ।। पुमानायुस्तपारोग्पश्चर्यमतुलं आया । मामोवि पशमं दवा यादकामांस्तु पुष्कलान् ॥" इति कार्णाजिन्युफे।

-
५२२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
कन्यायोगे पुण्यतमत्वमाह शाट्यायनि:-
"कन्यास्यान्वितः पक्षः सोऽत्यन्तं पुण्यमुच्यता
इति ।
अत्र विशेषमाह मृद्धमनु:-
"मध्ये या पदियाऽप्यन्ते यत्र कन्यां बजेद्रषिः।
स पक्षः सकलंः श्रेष्ठः श्राद्धपोदशकं प्रति ॥"
तथा ब्रह्माण्डमार्कण्डेययोः-
"कन्यागते सपितरि०दिनानि दश पत्र ।
पार्वणनेह विधिना श्राद्धं तत्र विधीयते ॥"
नया प तय पोडशदिनान्युक्तानि-
"कन्यागते सवितरि यान्यहानि तु पोश।
फतुभिस्तानि तुल्पानि देयो नारायणोऽब्रवीत".
अग्र हमाद्रिः पोडश मेधा व्यासपी । तिथि,
या पक्षस्य पीडशदिनात्मकत्ये श्राद्धयसका पक्ष'
मध्ये पति
"भापाढीमरधि कन्या य: स्यात्पक्षस्तु पथमा ।
थादं तय प्रकृतीन कन्या गच्छतु वा नया॥"
पनि भादिस्यपुराण । 'मप: पशोपक्रम इनि शेगात्मक
पक्षस्य कन्यायोगी नारक्षित इत्यर्थः । कन्यायोगनैपरीन यथा
श्रुतासनः । दिनानीति । दिनपई चान्द्रदिनाानमा नि.
विपरम् ।
अिधिन न दिममान्द्रमाने मतिता।
इति विष्णुधमांना पाम् 'हानि इत्यादि.
.
"भाभार हम तु धाईदिने दिन।'
हनि पारनंग दिनासतिपिपरला ATTARAI

- आम्धिने महालपनिरूपणम् । ५२३ भाद्रपदपूर्णिमया सहति मितीपः, आश्विन शुलपतिपदा सहति तृतीयः । अन्त्य एव तु युक्तः। "अहापोडशकं यत्तु शुलपतिपदा सह । चन्द्रक्षपारिशेपेण सापि दांत्मिका स्मृता" इति देवलोकातन पथ पक्षा1दुकं हेमाद्री ना- *"आश्श्युरुकृष्णपक्षे तु प्राद्धं कार्य दिनदिने । विभागहीनं पक्ष या विभागं स्वर्धमेव वा ॥" दिने दिने इति पक्षपर्यन्तस्वमुक्तम् । प्रिभागही. नमिति पञ्चम्पादिपक्षः, 'भौजङ्गी सिधिमार पाषायन्द्रार्कसङ्गमम् ।' शति पाश्चात् । अधमित्यष्टम्पादिपक्षः। विभागामिति दशम्पादिपक्षः। विभागहीनमिति पतुशीमहितपति. अत्र विधिरस्वनि पक्षो न युक्तः पोटशतस्य नित्पन्नणवि. रोधात् । नापि पूर्णिमामाहिसेनेति पक्षः । अपरपसतिपिरोपादन आर-मनप एवेति । चन्द्रति । न रश्पते चन्द्रोऽस्पामिति गुपया पावोरचाक्षुपमानार्थकता तलभ्पदवन शुमतिप- दोपफीकारामापरावविरोध इत्यर्थः । श्रनु परेपु पोरस तिपिपाः पसदसतिपिपक्षयोजौ, पान् दर्शयितुमा-माध्य. पुगिति । दिनपदं तिपिपरमित्युक्तं न तु- 'भरावण न सानो दिनमा मनः।' इति साबनदिनपरः पशोपक्रयात् । नर परस्य पदमारना. स्मक पोरसवदासको वा कपं परिभादानीपमा-दि. नेदिने इनि । दास तिषियमयुक्तरयोगदपाय वयं सौर पय- प्येकदिन एस पानावि गुणानुरोन प्रधानारत्यारमत्वान् सहकरणादर पथदरमादसिदः तयार भयरप्पन' इति पारपादारिदनानुष्ठानलाभापाराराकविपिपपुकं धार .

५२४ सटीकनिर्णयसिन्धुरितीयपरिच्छेदे- • पदादिचतुष्टयवर्जनाभिप्रायेणेति कल्पतरुः। *अब दि पदं तिधिपरं वीप्सया तत्पक्षीयतिधित्वं श्रादपाः- तावच्छेदकम् । तेन पश्चदशतिथिव्यापि श्राद्ध सिद्धा- तेने चतुर्दशीनिषेधोऽन्यकृष्णपचपर इति गौडाः । तम 'श्राद्धं शस्त्रहतस्यैव चतुर्दश्यां महालये।' इत्पादिविरोधात् । पच्च कश्चित्पूरणप्रत्ययलोपेन तीयभागहीन पष्ठ्यादिपक्षं तृतीयभागमेकादशा नदी प्रयोदश्यादि, उत्तरोत्तरं लघुकालोकरिनि तन्न । गौतमादिधचनेन मूलकल्पनालाघधात् पच मित्रानन्ययापत्तेचा मावर्तनीयम् । तथापि यस्यां तियो कर्मकालव्याप्तिदिन तमय- कस्य पादस्यात्तिा एवमग्रिमपशेष्यति पक्षम्यादीति विभाग नीयो भागः पक्षस्य पथदशातिययस्तैन हीनमित्यर्थान् । पासस्या । उतपक्षयोः पाव विशेषत्वादत्रापि तदनयात् । एक तृतीयो भागा दशम्यादिः । पशु पक्षे गतुर्दशी पर्या। प्रतिमा दिपक्षपोरेसनद्रहणेनान्यत्र तदनप्रवीतः । ननु नन्दादिमा हानिAREIL दिन दिने इत्यस्य ममपक्षाभिमाकर वहां गोहाना मनमा-अति । उत्तरोति । 'रादपनादाजन् श्रेष्ठं पाक्षिणायनम् । याम्पायनायतुमाम ना मुमे । मोटापा पर सना| पयाय च नमामि दशम्यूधनोपनि ॥ माहा नापि या राजन पादची । it याचति शेगा। गीतमा भनि iii विमानहानमितियRIA R, वाया Ant writt- एसई- - आश्विने महालगनिरूपणम् । मम्यूज़ च तत्रापि दशम्यूचं तनापति।' इति विष्णुधर्माता । पप्यायकादश्पादिपक्षायपि शंगाविति सस्यम् । कालादर्णोऽपि- "पक्षाचादि घ दर्शानां पशम्मादि दिगादि । अष्टम्यादि पाशक्ति कुर्यादापरपक्षिकम् ॥" पक्षादि-प्रनिपत्, दिक्-दशमी, दर्शान्तामिति सर्वत्र । गौतमोऽपि-अधापरवं श्राद्धं पितृभ्यो दधात् पश्चगादि दर्शान्तमष्टम्पादि दशम्यादि मस्मियति । तस्मिन्नति दिने प्रारमुक्तं माद्री नागरपण्डे-- "आपाट्याः पचभे पक्षे कन्याम दिशकरे । यो प्रादं नरः फुपदिकस्मिन्नपि पासरे । तस्प संवासरं पावरसंतृप्ताः पितरो ऽयम् ।" इति। अन शक्ताशापरा व्यवस्थेति प्राश्वः नया. पकपदाभावात्। त्रयोदश्यादिपक्ष पर निस्पः । तय निन्दाभ्रतः । माय एषकारेण तस्येप पक्षमपक्षापांग- गपदोक्तिः इति गोटा । तन । एकस्मिनपीति पिरोधात । सेन फलभूमाधिनायानि कार्याणीन सत्यम् । तर पतुर्दशीमादाभायं पक्षम्पादिदम्पादित पक्ष । तस्मा गठ्यारोकादश्यादिको । एपं चतुर्दष. माय मादशादितस्मस् प्रमोदरादिरितिष्पवस्था मिधपापास्तु पिशंपः । स्मृतिसंग्रह- म्यूमिति । तथा च विष्णुधर्मगीनमा या आपका पतिपत्पीपीभभादशमीएकादसीपति पद पक्षावा. सतया समान्तर योग्यपिदि रोध्यम् । गौतमतमाह-प्र. पांदपावति । एषकारेण भरेत्यकारण। पिरोपा.

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
*"चत्वारः पार्चणाः प्रोक्ता विधायाः सदैव हि ।
स्वभर्तृश्वशुरादीनां मातापित्रोस्तथैव च ।।
ततो मानामहानां च श्राद्धदाननुपक्रमेत।".
तधा-
'श्वभ्रूणां च विशेषेण मातामधास्तथैव च । इति ।
अशक्ती तु स्मृतिरनायल्पाम्-
"स्वभतप्रभृति त्रिभ्यः स्वपितृभ्यस्तथैव च ।
विधवा कारयेच्छाद्धं यथाकालमतन्द्रिता ।।"
विधवा स्वयं संकल्पं कृत्याऽन्यद्राह्मणद्वारा कारये.
दित्युक्तं प्रयोगपारिजाते ।
दिति । सकृपक्ष एव नित्यो नान्य इति भावः । चत्वार इति।
विधवाया पाणचतुष्टयं पार्वणपदकं पार्वणयमिति पक्षयम् ।
पक्षत्रपेऽपि भ्राबायकोदिष्टानि भवन्ति । पार्वण एव तनियमात् ।।
अत्रेदं योध्यम् : विधवाया दर्शश्रादं पुवाभावं तदेवोधिकारः ।
'अपुत्रा पुत्रवत्पनी पुत्रकर्म ममाचेरत् ।'
इति वचनान् पुत्रादिति यतिना प्रकरणानुरोधात् श्रा.
क्रियातुल्यतोतया पुत्रककादवदेव देवताः, उश्यत्वं तु
पित्रादीनां भवादिना नन्मातामहानां च पितृत्वादिना । यं प्रति
येन कोण सम्बन्धिता तं पति ननव रूपगारपसात् । अत एर
स्मृनिदर्पणे समर्मभृतिविभ्यः' इत्यादि। भपियोश्च पधागोग्य
सपनीकत्वमपि । इदं पदेवयं दर्शश्राद्ध एन । स्वपितरि जीवति तु
दारलोपापाणलोपः । दीयमहालपादियाद तु मृतावस्यादेः श.
धादिपावगमपीति नरदेवत्यम् । तथ छनास्तमित्यो । फेचिन्मन.
मातृका ससानादिपार्वणमनि दादवदेवत्यमाहुः । भारे स.
पानामागेन पञ्चदासस्यपाहः भन्ये समादियान
मायादवदेवत्पमाहुः । अब सवाण्यापनीयने दारलोपः । परं
M

आश्विने महालयनिरूपणम् । सकृन्महालये च ज्यतिध्यागुतं पृथ्वीचन्द्रो' दयप्रयोगपारिजातादिपु । पसिष्ठः- "नन्दापा भार्गयदिने चतुर्दश्यां ग्रिजन्मसु । एषु भाई न कुर्यात गृही पुप्रधनक्षपात् ॥" *जन्मभं तत्त्तरे च प्रिजन्मानि । पृडगाप:- "प्राजापत्ये च पौणे च पिचः भार्गवे तथा। घ घस्वारः पार्वणा इति । अश्रूणां विशेषणनि ध निमूलं प्रति. भाति । एकोदिष्टानि न तीर्यपहालयादौ स्वसम्बन्धनास्याः पुत्र- कभवन्त्येव । २तु- “भर्नुः साढे तु या नारी मौव्यापावर्णमानरन् । ननेन वप्पने भर्ना स्वयं च नरकं वजेत् ॥” इति, वसाह एफोदिपसमा न तु सर्वथा परिणनिधा- यमिति । सन्महालये इति । कृष्णपक्षमामान्यनिर्मितक- श्रादहमाद्रिमते भास्या,विवेचनकारादिमते तु समन्वय यर्षि काम्ये श्रादे यायलयेन चतुर्दशी पर्मिता तथापि नि. स्पेऽपि वध नभस्यस्पारे पक्षे इति कापाजिनिना भादपदा. परपक्षे चतुर्दशीवजननिपधादयध प्रतिपदादिपले सामनारग. मात । दाम्पादिपले - "कृष्णपसे दशम्यादी वर्मपित्वा चतुर्दशीम् । यादे प्रास्तास्विषयो पता न तपकरा" प्रति मनुगमनात् गुतरी च पश्चम्पादिमविपदादिपक्षपास- धर्मनारगमाघ कृष्णपालसामान्य पर तदननं नन्दादि प. ज्यम् । इदंप चतुर्दसानन्दादिर्जनं भाद्रपदामपसंऽपि.गा- फिर तदमानि जलान् । पक्षातरेषु न न नन्दादि कर संख्यापार, परभक्षयोस्नु न नुवाद। चतुर्दश्यामिति । प्रयोदश्यामिवि विवेचने । नि।

५२८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेदे- यस्तु श्राद्धं पकुर्वीत तस्य पुत्रो विनश्यति ॥" . माजापत्यं रोहिणी, पौष्ण-रेवती,पिठां-मघा। अन्यान्यपि प्रत्यरादीनि तत्रैव ज्ञेयानि । केचित्तु- "नन्दाश्वकामरव्यारभृग्वग्निपितृकालभे । गण्डे चैधृति पाते च पिण्डास्त्याज्याः सुतेप्सुभिः।" इति सङ्ग्रहात्। नन्दाः-प्रतिपत्यष्ट्येकादश्या, अश्वास- समी, कामाव्रयोदशी, आरो-भौमः, भृगुः-शुक्रः, अग्निभं कृत्तिका,पितृभं-मघा, कालभं भरणी, अब पिण्डास्त्याज्या इत्याहुः । तत्रमूलं. मृग्यम् । एतच्च सकृन्महालयविषयम् । "सकृन्महालग काम्यं पुनः श्राद्धेऽखिलेषु च । अनीतविषये चैव सर्वमेतद्विचिन्तयेत् ॥" इति पृथिवीचन्द्रोदये नारदोक्तः । अस्पापवादो हेमाद्री पृथ्वीचन्द्रोदये च- आत्मभार्यापुत्राणां जन्मभानीति । जन्मदशकोनविंशतिभानीति रघुनाधः। एवञ्च- "भानौ भौमे प्रयोदश्यां नन्दाभृगुमघामु च। पिण्डदानं मृदा स्नानं न कुर्यात्तिलतर्पणम् ।।' इति स्मृत्यन्तरे पिण्डदानपदं श्रादपलक्षणं योगम् । अन्ये पिण्डदाने कालविशेषनिधास्तु प्रत्यविषयाइनि विचने मित्या रादीयादिना विपादादयः । एनमतकृत्यविषयमित्यन्ये । पाते इति । पालमरण्यादावपि समन्महालये पिण्डदानं कार्गम् । पा. वादिनिपिनकवाद एव नग्निपात् । 'भापाले भरण्यां च स्य ग्रिपननादिनि योध्यम् । मूलं मृगामिनि । सप्तपीरविभी. पभरणीगण्डसंतिव्यनिपानेपिति मयूसः । पुनामाद-माया क्रिपाणे पादामसिळेपुचीहियामादिनादा। तब काठाव.

स आवियने महालपनिरूपणम् । 'अमापाते भरण्यां चबादश्यां पक्षमध्यके। तथा तिर्षि घनक्षत्रं पारं च न विचारयेत् ॥ पराशरमाधपीये मदनपारिजातादिषु चैयम् निर्णः पदीपिकायां तु- 'पितृमृताह निषिद्धदिनेऽपि सन्म- हालयः कार्यः' इत्युक्तम् । 'आपायाः पञ्चमे पक्षे फन्पासंस्थे दिवाकरे। मृताहनि रितुणे वे श्राद्धं दास्पति मानवः॥ सस्प संवत्सरं यावत्सन्तृप्साः पितरोधृवम् ।।' इति नागरखण्डोक्तः। 'या तिधिस्थ मासस्य मृताहे तु मवर्तते । तिपिः पितृपचे तु पूजनीया प्रयततः ॥ तिपिच्छेदो न कर्तव्यो विनाशाचं गहच्छया । पिण्डमा च कर्तव्यं पिच्छित्ति नैय कारयेन् ।। अशक्तः पचमध्ये तु करोस्पेकदिने यदा। निपिपि दिन फुत्पिण्डदान गधाविधि। इति कात्यायनोनोय । अत्र मूलं चिन्स्यम् । ता पक्षप्रारकरणेऽपि न नन्दादिपु पिण्डनिषेध इस्याह पराशरमाधवीये फार्णाजिनिः- 'नभस्यस्पापरे पक्षे भार कार्य दिने दिने । नेय नन्दादि पर्ण स्थान निन्या चतुर्दशी ॥ इति। अत्र प्रारमित्येकवचनाद् दिन दिने इति पीप्साय. रसम्भरा । अपितृमृताह इति । शिष्टाचारसिदोऽयं पक्ष इलि रघुनाया। नन्वेवं नव निन्या चतुर्दशी' इति चतुर्दशीग्रहणं वनपि- वा चतुर्दशी मिति तभिषधेति विकल्प: स्पादित्यवाह- अने. ति। एफेरि । प्रत्यर्पानामिवि म्युत्तामा अत्यन्त संयोगार्थक- .

.. ५३० सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- शाच सोमयागयदेकस्याभ्यासन प्रयोगपरमिदम् । अत द्वितीयातच एकत्वविशिष्टश्राद्धस्य भाद्रपदापरपक्षीयतिथिवीनयमो लभ्यते । ततश्चतुर्दशीलाभाचद्वर्जनं पक्षान्तरम् । न च- 'स पक्षः सकलः पूज्यः श्राद्धपोडशकं प्रति ।' इति दर्शनात्संख्यया श्राद्धानां भेदो दुरिः। तत्र च काभ्यासः!! 'नैव निन्द्या चतुर्दशी'इति च चतुर्दशीग्रहणार्थमिति वाच्यम् । संख्या या अनुत्पत्तिवाक्पगतत्वात् । वचनस्यैकदेशकन्यासम्बन्धमाणस- कलपक्षपूज्यत्वमात्रप्रतिपादकत्वेनोत्पतिविधिलासम्भवात्। श्राद पोडशकमिति द्वितीयानिमित्तभुतकर्मप्रवचनीयप्रतियोगेन श्राद्धानाः मुद्देश्यत्वप्रतीतश्च पक्षरूपकालविधौ तत्सम्वन्धिलेनोपादेयानामपि कर्मणामनुवाद्यत्वे वाधकाभावात् । 'यदि ब्राह्मणो यजेत' इसादौ हि स्वरूपेण यागस्योपादेयतयाऽनुवाद्यत्वं पितमतो न तद्विरोधः । तस्मात् 'नभस्यस्यापरे पक्षे' इति श्राद्धोत्पत्तिविधी संख्यायुक्तति- थिममुच्चयेन यातिथिसिद्धानामभ्यासानां श्राद्धपोटशमिति संख्ये त्यर्थः । पद्यपि पक्षस्य पञ्चदशतिथ्यात्मकत्वात् कृष्णपक्षसामान्ये ऽपि प्रतितिथि श्रादात्तिः प्राप्नोति न तु सत्करणम, तथापि तत्र पक्षम्याखण्डस्यवायोगव्यावृत्त्यासम्, अयनर्तुमासादिविशे- पवन, न तु स्वरूपेण विधीनाम् । अन एसेदं कर्मास्मिन्नयनेऽस्मिनृता. चस्मिन्मासेऽस्मिन्पो इति सम एर व्यपदेशः तस्य सत्करणेऽय. व्याहतः। महालयापरपक्षे तु यावनिथ्यभ्यास इति विशेपे वीजमा- दिने दिने इति । एकप्रयोगति । यत्त्चत्र हेमाद्रेरन्त्यदिने दक्षिणादानं नदशाच्च पाकामिति मतं, तदयुक्तम् । निमन्त्रणा दिविमर्जनान्नादमयोगस्यवायत्तेः फालस्य प्रयोगानुपन्यतन नासमुच्चयवशात्मयोगाचरेवौचित्यान् । फिश दक्षिणादानमा स्यैव कृतः सकलरणं प्रधानमायाभ्यासोपगमे सर्वपापपि प्रधान शोचरभाविनामनां पायानत्यानां पाभ्यासस्वीरित्या ।

आदियने महालगनिरूपणम् । • 'प्रतिपत्प्रभृतिका वर्जगिया धतुर्दशाम ।' हति याज्ञवल्कीय प्रयोगभेद न तु परम्पादिपक्ष पियम् । प्रतिस्प्रभृतिषु' इति विशिष्यांग निर्णय iनिमन्त्रणादिसिर्जनानयादरयोगस्य भेदं पदि नामणा- मतदाऽस्तु नव प्राणः सः। 'शा दियो यात्रा प्राणाथ पहनाः । नले निस्पना यानि विनियोज्याः पुनः पुनः इति प्राणानां विनियुक्त विनियोगाग्गिंधान । वरणभरणको तु मन्त्रणदक्षिणादाने निश्रादयोग भिन्न परान । बार समादा माण: सा सकदेवापसंपादेऽपि तपामा-मा- निरं त्यागोऽन्यपानुपादानम् । "निमप्रिय रिया-पायादिरमाय । दो पिवर निष्ट नापिकनिन् । पति वा चासोनिमन्त्रणामादनापसः। अपांगमहरा न्य सम्भूयसपल ननकर सामानामिहोत्रम् । 'पनिषदि प. यस्परशाद करि दिनीयाय पहालयापारिप' नीगायो सारपसाई कादिविवि मा. मंदाणादापारा मनिपानिमयर कापाय- रे यालादं गाना यादका, नहा 'धाई परिनिराकारूपमाराभारालापानाप शारे (ो नास्ति' परामरनाकारा RTER: श्रावोगा nagn mafuriasiमासRATri lit. पदयोग पनि म पनि बा५५ । ११. नानापानापार्या किया तपादना।' परिकारAnameोता Frase मनमानसमारनामा दहिप हामी - . ५३२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदे- -दीपे मदनपारिजाते चैवम् । अन्यकृष्णपक्षपरं यः । ल्फीयम् । एतत्परत्वे नैवनिन्द्याचतुर्दशीविरोधात गौडाः । तन्न- 'श्राद्धं शस्त्रहतस्यैव चतुर्दश्यां महालये।' इति विरोधात् । तत्वं तु- मेव दर्शानुष्ठानम् । तथा प्रकृते शुद्धिपर्यन्तश्रादप्रयोगाणाम पातारपूर्वमेवानुष्ठानं स्यादिति वाच्यम् । तत्रानिहोत्रहाम्दशेटे वाचनिकत्वादिह वचनाभावात् । आशाचमध्ये श्राद्धप्रयोगाण करणे च कृताना प्रयोगाणां न फलम् । सहकार्यन्तराभावात् ए देशादेव फलस्य कल्पयितुमशक्यत्वाच्च । एवंविधस्थले चा चापगम- व्यम्। दिति अभ्यासमात्रेण दृष्टान्तः । तत्र प्रधानस्वरूपानुबन्धभूतदेवता समुच्चयवशात् प्रधानस्यैवाहत्तेः । प्रधानमात्रातिश्च देवतादिस: चयकृता सोमयागग्रहयज्ञादिषु, उत्पन्नमतसंख्याकृता वा एका शप्रयाजलसहोमकोटिहोमादिपु प्रकृते तु तगोरेकविधाऽपि न सा किन्तु कालवशात्मयोगारत्तिरेय । सायंमातरग्निहोत्र होमदर्शपौर्णमा सिकानयादीनामिवेति विशेषः । याज्ञवल्कीयं पञ्चम्यादिपक्षविपय- मिति पाठः । यद्यपि याज्ञवल्कीयं काम्पादपरमित्यग्रे स्पटम् . तथापि नैव निन्या चतुर्दशी' इति कार्णाजिनिझापितं तत्मा तच्छन्देन ग्राह्यम् । तत्पश्चम्यादिपक्षविषयमित्यर्थः। याज्ञवल्कीय प्रयोगभेदपरम्, न तु पशम्पादिपक्षविषयम् । प्रतिपत्ममृतिविति विशिष्योतरितिपाठान्नरम् । काम्पादपकरणस्थं पाज्ञवल्कीपं कृष्णपक्षश्रादस्य सत्कर्तव्यपरं न तु महालयस्य पञ्चम्यादिपसपर• मिति तदर्थः। आश्विनापरपस कस्मिनार पक्षे चतुर्दशीव नास्ति इनि मतं निरस्पति-भम्पकृष्णपक्षपरमिति । फेषिन- भानन महारामितपणमा - नपिनमारादिनियो । उदारमा मानसं सानुको मो.' पनि दिषांदामी परमानसमिक्षातरे 'कृष्ण यादी पिता पर्दयाम् ।' गि मनपर्दशीजन सम्पादिप । अन्य पहाल. पश्रादगता मंगा पाम्पेन । भा पन र निम्पा पाशी' इत्यस्यापि पारिरियाः । --.' •णमा यस्ता प्रदीपने।' इतिहरदेलान मानाना देनाशिानापमानो नुष्य । यISगुदयी मावदेवनारामाचनान्तानिधानापोपा- शुपामः । मानयकाणांजिनींग अपि सातपितृ पत्र सानासान दाम्पादारित्यादिपदेन पक्षातराणामपि ग्राणम्। जीरविकानीवरिपतृकाऽभावास्यायो तनिपितदुपरमतिपदादि- पिर सामनपिनापभिमापिकारिफनादर श्रादंगता पोदशल्पापपते । मनो देवतारिण चतुर्दशीवाद लुप्यत एरोति पुसमुत्पपम्ति । ता स्विनि कपि पाठः । निधीति । निध्यादौ पिदानादिनिको 'नन्दापकामरव्यार' इत्यादिफा । मिमिनन्दादिनिमित। भनुपरहनेनन्दादिसम्बन्धेन कते मालपादी नेत्यानमः । यदा नन्दादेनिस स्पेवाः । नन्दापा भांगरदिने' स्पादिपुवीणो निधी नन्दादिनिमिचफ एन न तु नन्दादी पश्चगादिपक्षण क्रियमाणे महालये इत्यर्थः । प. धानतरे इति । कृष्णपक्षानरे इत्यर्थः । 'न नन्दाम भगोवारे रोहिण्या न प्रिजन्ममु । रेवल्या च मपाच कुर्यादापरपाशिकम् ॥' इति नारदमंहितावनात् । एषन नन्दाश्व कामेगरि भाप- रपलिकपरमेव एकवायत्वात् । नम्मे सन्मााळयेऽपि नन्दादि.

५३४ सटीकनिर्णसिन्धुदिनीयपरिच्छेदे- , च जगः । सकृन्महालय तु वचनानिषेधः । अन्यत्र * कोऽपि निषेधः काणजिनिस्मृतेरिति । अतो *न- न्दादौ सपिण्डकश्राद्धे पुत्रवतोऽप्यधिकारः । अत्रिरपि- 'महालगे क्षयाहे च दर्श पुत्रस्य जन्मनि । तीर्थेऽपि निर्वपत्पिण्डान् रविवारदिकंष्यपि ।' पूर्वोक्तनन्दानिपेधस्तु अमृताहातिममे सकृन्महा- लपेपौर्णमास्यादिमृतश्राद्धे तनिमित्ते च ज्ञेयः । यत्तु स्मृत्यर्थसारे- 'विवाहबतचूडासु वर्षमय ताकर । .पिण्डदानं मृदा लानं न कुर्यात्तिलतर्पणम् ॥' इति । तस्यात्रापवादो दिवोदामीये वृहस्पतिः- 'तीर्थे संवत्सरे प्रेते पितृयागे महालपे । निषेधो न स्यात्तस्य नन्दायनिमित्तकत्वादत आह-सदिति) *अन्यत्र पञ्चम्यादिनमृतिपक्षेषु। ॐन कोपीति। पञ्चदशपोड. शपक्षयोरेव चतुर्दशीग्रहात्तदन्यपक्षे तनिषेधः स्मर्तव्यः । एनाश्ता प्रथममतमुपपादितम् । इदानी निर्णयदीपमनुरुध्याह- अनन्दादाविति । पुत्रगृहिणो निषधस्य नन्दादिनिमित्तश्राद एष मातर्महालगनिमित्त के तदनांतरित्ययः । मन्महालयेऽपीनि शेषः । एलेन 'तिथिच्छेदो न कर्तव्यः' इति युक्तिदोकना । महालये इति सामान्यन उपादानासकन्महालयेऽपि प्रवृत्तरिति भावः। पर मति सहन्महालये इत्पस्य को विषय इत्यत्राह-पूक्तिति । मृ. तानि । केन चितुना मृताइप समन्महालपकालस्यातिक मे इत्यर्थः । पाणमास्यादति । पौर्णमास्यां मनस्य महालये निपिनास्ति नः नाय सहन्महालप: नन्दादिनिषिदकालं विहाय फस्पानियां कार्य इत्यः । आदिना चतुर्दशग्रहः । इ-अन इति।

आशिने महालयनिरूपणम् । पिण्डदानं प्रफुर्वीतयुगादिभरणीमधे ।। महालये गयाभाडे मातापिघ्रोः क्षयेऽहनि । कृतोदाहाऽपि कुर्शत पिण्डानपणं सदा ॥ इनि । निर्णयदीपे तु नन्दादिनिषेधः प्रत्यहं भिन्नप्रादांवप यः। पोडशाहव्यापिधाडमयोगकत्ये तु प्रत्यहं पिण्डदानं कार्यनये युगम् । तदगमः सम्पन्नः-पोडशाहळ्यापि- श्राद्वैक्ये न पिण्डानांधः। मृताह सन्महालगऽपितधे. नि फेचित् :नापि निपेश्स्तु युक्तः, प्रत्यहं प्राभेदेऽपि उपतीपातादौ नशा। अन्पन मनाहातिकमे महालये च पिण्डनिषेध इति। मंन्यासिनोतु मादरगं श्राद्धं फार्गम् । 'पतीनांचयनस्थानां वैष्णयानां विशेपतः। यादश्यां पिहिम श्राद्धं कृष्णपक्षे विशेषतः ॥' इति पृथ्वीचन्द्रोदये महतिः । अन पक्षे पादाकरणे गौणकालमा मात्रौ यम:- 'हमें कन्यामु वस्थि शाकेनापि गृहे पसन् । पंचम्योरन्सर दगादुभांगरपि पक्षयोः ।। आधिनकृष्णलपराम्पोमध्य इत्यर्थः । ताप्प- सम्भव भविष्ये- तविमिन्मालपनिमि। पित्यागेपियेटपाम् युगादीनि। सति सतपी, मनाई इत्यधिकरणसप्तपी, तया च न पिम्पनिमः। 'अमापात इत्युक्तः । परं च पादभेदे कदाचिसाप सादाचित. पिदामित्यष्टारचिवाध्या । भन्यनारपर पर्णिमास्यादि. मतभाई ।। मृताहेति।समन्महालये हानि शेषः पतीना- भतिसकन्महालये निपपः देन तेषी पक्षातराप्यपि भान्य। तयाप्पसम्भषे इति । आशिनसम्पले कसिलिने . ५ ।

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- 'यपं दीपान्विता राजन्याता पश्चदशी भुवि । तस्गं दद्यान्न चहत्तं पितॄणां वै महालये ॥ तत्राप्यसम्भये भारत- श्रादयाकरणे तुलासक्रान्ति यावत् कस्मिंश्चिदिने, तत्राप्यमम्भरे रधिकसंक्रान्ति यावत् । "न ददाति नरः श्रादं पितृणो चन्द्रमंहये । अपिताशाः परीताङ्गाः पितरस्तस्य पिताः ।। पंतपक्ष प्रतीक्षन्ते गुरुलाञ्छासमन्विताः । करेंका जलदं पदादियाननमन्दिनाः ।। मेनपोऽप्यनिकान्ने गावस्कन्यागतो रविः । साधादं मरान्ति दर्गत पितम मुतैः ।। नास्तुलागतऽण गण वाच्छन्ति पार्थिव । आई सानदेय भुमिपासासमालाः ।। तस्पिषि गतिकान्त झाले अधिक खो निरामा मिनरी दीनासतो पानि निजालयम् ॥ माम प्रतीनं गृहारं समाश्रिताः। वाता पिसाना सामाः पितो गाम् । या न्यागतः पूर्णस्तुलाध महीने ॥ इति नाममा कन्याम तुम्हाया पटनुमाना। पदापारी प्रतियः पार्मिकामा | अपमान का इति वदीपदानाना . du मिपानी दीपदानविनsit waii: It या र दिदी WI-14 191 यादापति महालयमा ६५17 1 ईसा मा पाtaat iii fFIT, पमा दाlients क आरिपन महालयनिरूपणम् । 'गावप कागानुनमा फमादास्यदिवाकरः। शन प्रेतपुरं नापट्टमि गावदागमः ॥' प्रान- 'पृषि सपतिमान्ने पिरो देवतः सह । निविस्प प्रतिगच्छन्ति शापं दण्या सुदारुणम् ॥ पतु जातूफपी- 'भाकादन्ति स्म पितरः पत्रमं पक्षमाश्रिताः । तस्मासष दातव्यं दत्तमन्यन निष्फलम् ॥2 इति, तस्फलातिशयहानिपरम । 'फन्तु या न पाइनि तुरीपपादे पा पाठः । तेन फन्यायोग माश- स्पमात्रम् । अतः प्रारविषकोक्तं प्रामपं पम् । इर पप्रादममेनेव का नाऽमानादिना। 'मृताहं न मपि प गपाश्राद्धं महालपम् । , आपसोऽपि न फुर्वात आरमामेन कार्दषित् ।। इति स्मृतिदपणे गालबोक्तः। अणच देषताः । सहे- 'तानाम्पामिनगं, सपनजननी, मातामहावियर्य सखि,खीतनयादि,मात-जननी-स्व भ्रातरः सखियः। माताम्मास्मभगिन्यपत्यधपयुक्, जापापिप्ता, सहका, मनुषरतुलादीनां वदनुफरपत्वात् । दिवाकर इति । 'तावच्छादस्य कालः स्यादन्यं प्रेतपुरं तदा।' प्रत्युत्तरार्दै माझपाठानुमारण रके कन्यातुलयोः प्रमावस्थाना- स्कमावादस्य फाउः स्पादित्ययः समंतिमानतारषिके महालगादं लुप्यते पाहादिना तस्करणेऽपि कः प्रयषापा- नुगाराव इस्पा तात्पर्पम् । १८

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
शिष्याप्तापितरो महालयविधी, ती, तथा तर्पण।
तपणे इति । तर्पणस्य मध्यान्ह एव मुरूपः काला
कात्यायनादियः पाध्यामिकादिकम् तत्पाठात् ।
"स्नानं पापान्हिकं कृत्वा सन्ध्याकर्म निवर्स च ।
ब्राह्मयज्ञ विधायाध गृहमेत्याचरेत्परान् ॥".'
इति भाग्रेपनाये मध्पाने तदुक्तंचे । ब्रह्माया च तर्पणम् ।
'सं पाहीनोऽशुचिनित्यमनः सर्वकर्मसु ।'
इति वाया मध्याहसंध्यानन्तरं कार्यम् ।
"उपाय विश्वित्सम्यामुपस्थाय च भारारम् ।
गायरी हितो जप्ता तर्पये देवताः पितॄन ..
पनि गृद्धपराशरोथ, इति भन्या पितरः ।
पण नाणं -
"मामदेव कपमा मनमा ।
पुज्यने मानणा हुन विनमतविभाग न" इति.
12 मापदप पानीमपिया।
"पारागन्ना पि: गुधी बयान महाअलीन् ।
दिसाय त यो देश ननीय मन्नर "
मिलनुनयः ।
पन स्वामोदयात मागे न in 44
माना रमेत नमाण कार्य
मात् । यसमा जाने हुना
Riमः । नान
पदा पुनः आम्'नि, 14 | indiainftst.
तांगमा चाया मागायोगा।
अाणि मनु
"त"
| अलि
-

.. आश्यिने महालयनिरूपणम् ।। अस्पा:-सातपी-पितृत्रपी अम्पायी घ। स्मृ. स्पसारेपि-'महालये मातृश्राद्धं धरु प्रशस्तम्' इति । अन विशेषः स्मृतिदर्पण गालक:- *अनेका मातरो यस्प प्रादे पापरपक्षिक। अर्थदान पृथक्कृरिपण्डमे तु निर्यपेत् ॥ जीवन्मातृफस्तु सापटमातुरेफोदिष्टं कुर्यान पार्य- वर्णानामिति न कर्मपठी । सवणेभ्यो जल दयम् । सवर्णेभ्य एव च'इति पौगिताशयल्पपात् । एनव मातापिन्यनिरकणेति प्रायः। जीरति तर्पणं भवत्येव । 'जीवस्पिकोऽपता- न्' इति फास्यासमोर । एनान्-देवपिदिभ्यपिस्सनकादि- मनुष्पान् । पितुजारनेन तर्पणाधिकारात् . संम्परतपितृकादो- "पेप पर पिता दशाभ्य एन प्रदापयेत् ।।" इति बननाव : तस्य । नीऽऽयेत नापिनुकादाद । मा- वमरणेऽपि न र्पणम् , उदाह इत्यादिन प्रतिसवाभावात् 'भ. पितुः पिचकत्येपु' इति निशाप । पगिति । "भवकास पौष मतिसम्मत्सरन्तथा । महालपे गाया ग मरिण्डीकरणापुरा।। मातुः पादं मुतः कुदिन्यत्र पतिना मह" इति पारपात् 'नरदेवनपटम्' इवि. रचनार अनेका. मातर इति । सापप्रपातुर्पाश सांगवेगापित च्यादरदिस्य पः । इदपपदम् । पर इदं पनपानप र पर तरिय महाळपादारपि समात्ययानातरं सापनमातुः । जीवदानीवनमायोः प्रकारमंदानाचियार। अस्माकं तुम प्रापि सापमपावरफोदिष्टपति वदभेदात् । भकिमानोगत. .

सदीकनिर्णसिन्धुनितारिद- णम् । आद्वीपतिकापां तु पाषणमुक्तम् । 'आन्पष्टयां न गन्मातुगंगाआई मालगम् । पितृपतीपु पाद्ध का पाणवनयत् ।। इति वृहन्मनकः । सनीति मातामहाना मपसी करवं. पिविभः सति मातामहीनां पार्यम् । 'महालये गपाश्राद्ध यदी चान्यष्टकामु य । शेयं दादशदेयत्य ती प्रांठं मघामु च ।।" इति निगमोरोः। हेमाद्रिमते त्यत्र नयदेवत्यमेव । 'महालगे गपाश्राद्ध घृती चान्यष्टकासु च । नवदेवत्यमोष्ट शेपं पदपौरुषं विदुः । इप्ति विष्णुधर्मोतः। तातभ्राता-पितृव्या, जननीभ्राता- मातुलः, तत्निपा-पितृभ्यन्त्रीमातुलानीभ्रातृजायाः ।। पितृष्वसमातृष्यमुस्वभगिन्योऽपत्यभर्तृयुक्ताः । तेन सापत्याप सधयाय इति प्रपोगो ज्ञेयः । एतासु सतीषु न सादेर्दानम् । मारलोपात् । जायापिता-श्वशुरः । व्यम् । कलिकायां विति । तुनाऽरुचिः "सपिण्डीकरणादर्ख पित्रोरेव हि पार्वणम् । पितृन्यभ्राइमातृणामेकोदिष्टं न पार्वणम् ।।" इत्यनेन विरोधात् । तस्मात् 'पितृपत्रीषु च' इत्यत्रानटक्यादे- नन्वियः किं तु पादमित्यस्याऽऽन्दिक श्रादमित्यर्थात् । वच्च ध्ये. छापरम् । आब्दिकं प्रकृत्य- 'पितृव्यभ्रामातॄणां ज्येष्ठानां पार्षणं भवेत् ।' इति वचनात् । यद्वा कलिकामते सर्वासामेवान्दिकं पार्वणमि- ति । वस्तुतस्तु कलिकावचनं निलमिति । 'पाठे' इत्यादिसतिस- सम्यो तत्र पड्दैवत्यस्यैव भावाद । मते स्विति तुनारुचिः । विभने दादशदेवत्यन्तदंभावे । . -

.
भादिधने महालपनिरूपणम् ।।
पूरप्पानोपलक्ष्पा । अत्र मूलं स्मृतिचन्द्रिकायां जे.
। अत्र पार्षणकोधिष्टयोपयस्थोक्ता ईमाद्री पुरा.
तरे-
उपाध्यायगुरुश्व पितृव्यामार्यमातुलाः ।
श्वशुरभ्रातृतत्पुनपुनविशिष्पपोषकाः ।।
भगिनीस्वामिदुहितृजामातृभगिनीसुताः।
पितरी पितृपसीनां पितुर्मातुंथ या स्पसा ।।
नयमिति व्यवस्थासम्भवात् । 'सखिया इतिपाठः 'नस्त्रियः
पाठो न युक्तः, पिम्पादेः सपीकतस्वीरित्यात् पितृम.
Frन सश्वात्तवन । सापसत्वं तु परणीयम्। सतीपुरिचमाना-
*मूल मिति ।
"आदी पिता ततो माता सापत्र जननी तथा!
मातामह पीफा: सपनी तदनन्तरम् ॥
तभ्रातृपितृन्याय मातुलाय सपना।
दुहिता भगिनी र दाहियो भागिनेयः ।।
पितृवसा माहानसा पश्रुरो गुरुरधिनः" इनि ।
भस्या:-गुतान्तान कपो विषतिना 1 वा सदनम्बरपद
दि । ततो दुनिर सापल्या मना । संन्यास दौषिमा
तत्र विशेषणस्वम् । गुते पापुषयोरि ।
'गुतस्तत्वरिन्दारिता भानुफा स्नुपा।'
ने पचनान्तरेऽपि पर गायां तु फेरिद प्रांगालि।
-यमातुछ पारने भ्राता पितापपारन्त भगिनी सम्ममा
11 उपायापति । घर सजीका न त पर सभा,
स्पधानापि शरारं जीवति । धाता सास्पो न तु पूप
पुषा, सपयोकय । भगिनीति सप सापत्य, न तु भ.
पता तापी नामावा प पम्। 'पिपरी लियोना

A सटीकनिर्णयमिन्धुदितीयपरिच्छेदे- सखिद्रव्यदशियाचास्नीर्थ चैव महालये। एकोद्दिष्टविधानेन पूजनीया प्रयत्नतः ॥ इति । इतरेपां पित्रादीनां पार्वणमसिद्धम् । अत्र क्रमा न्यत्वेष्याचाराह्यवस्था । अशक्तौ तु पृथिवीचन्द्रोदय चतुर्विंशतिमते- 'एकस्मिन्नानग्ये सर्वानाचार्यादीन्यपूजयेत् । *दश बादश चा पिण्डान्दद्यादकरणं न तु ।' एकोद्दिष्टवरूपं चाह याज्ञवल्क्या- 'एकोद्दिष्टं देवहीनमेकाध्यकपवित्रकम् । आवाहनानौकरणरहितं त्यपसव्यवत् ॥ इति । इति सापनमातामहौ । तत्राचागविसंवाद आचारपक्षे मापत्रमा ताप्रपूर्णः पित्रादिस्वत्रोः सापत्यसवात्वं बोध्यम् शिष्यपोपका' 'शिष्यायपोपका'. इति पाठी पोपकद्रव्यदायवान्तरभेदमालम्ब्य 'शिष्यपोपकम्' इत्येकं वा, विद्याकलाभेदेन शिष्यो वा, पोप. कादीनामवार्भावः । आयपदेन सतीर्थः । अएकोद्दिष्टति । "तेन प्रदानं यत्र स्यात्सपिण्डीकरणास्परम् । तत्र पार्वणवत् कुर्यादेकोद्दिष्टं त्यजेद् बुधः ॥" । इति गालवं वाध्यते इति सूचितम् । अब प्रत्येकोद्दिष्टं ना. मणभेदः । *दशेति । पनीप्रभृतिगुर्वन्ता दश आचार्यान्तास्तु दादशेत्यर्थः । वक्ष्यति च- "सपिण्डीकरणादच यत्र यत्र प्रदीयते । भ्राने भगिन्य पुत्राय स्वामिने मातुलाय च ॥ मित्राय गुरखे भादमेकादिष्टं न पार्वणम् ॥' -हेमाद्री- "सपिण्डीकरणा पित्रोरेव हि पार्वणम् । • 'पितृपभ्रात्मातृणामेकोदिष्टं न पार्यणम् ।" इति । . - -.

. . आधिने महालनिरूपणम् । ५४३ अप्रेरणाको शयनन्नं पिछ पर्हिम एक- मिति स्मृत्पर्धमार उपाम् । अन्य पाणिोमा पिण्ड- मात्र विजानिक इत्या प्रांगारिजारो आमा:- ' 'काम्गमभ्युदंडटम्गामेकोपिष्टमयाप्टमम् । पनुपु फर होमः पिपजस्थान विजान्तिक । इति । पाणलोटियोः ममानतन्प्रत्ये तु असिसमीप अत्र धुरिलोपनी पैश्मदेगे। पाणफोरिटपो: झपमा मरीवा- "यकर भरेत्स्थानमेमोरिय पार्षणम् । पाप स्वमिनिर एफीरिएं समारंभेत् ॥” इति । एकाविषकम् -एका सलाका। अधिकम । एकपाक शतिः "महालये गपाश्राद गनाम्नां सानि ।...... तन्त्रेण प्राण छत्ता पादं कुर्यात्मयाना ::.:. इति पौलस्स्यात् । अवश्यदेयेति । यिका भवेत्स्यानम्' इति वास्यापाराभादस्य. पारणपूर्वकत्वादप्तानविरोधितपो. पक्रममापल्यावर वैसंदरसिद्धः 'देवहीनम् इति । निको नामा रतने । एकमिति । 'एकत्र भवेत् स्थानम्' इस्यस्पान्यथा ऽनुपपत्तेः । प्रधानानुरोपेनः गुणाषिश्च तंत्रव-पत्र ता.विना न समानासिदिरिति । पाणिहोम इतिः। पारणे इत्यादिः न सफोरिष्ट इत्पर्यः । पिण्डवेति । पिण्डपितृ पक्षकल्पामा चात् । पार्वण कोदिष्टयोः समानतन्यस्वे स्वग्रिसमीप एवेति पाठः । तर मापाप पयाग्रहः वदामावस्या पालपकरण(१) (कथं चिपोरयः । यदा बचपभाष्यकारेकोदिष्टः पाणिहो. पानीकारापत्र तन्मते तमिपंपों न मरतते इस्पारयेन) भएको दिष्टमिति । भान्वष्टम्यातिदेशेन यस्पा कस्यां चिचियों श्रा. (१) साम्तगतो प्रन्धा उचित पुस्तके नास्ति। 07 . ५४४ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- 'अपि कन्यागते सूर्य काम्ये च धुरिलोचनी।' इति हेमावावादित्यपुराणात् । अत्र प्रति दि भिन्नप्रयोगत्याइक्षिणामंदो या प्रयोगक्यादन्त = वा दक्षिणेति हेमाद्री उक्तम् । एतच्च संन्यस्तपितृकादिन जीवपितृकेणापि कार्गम् । दे पितृयज्ञकल्पमत्वाचतुधिति वचनादनौ होमः अग्निसन 'पिण्डदानमिति पाठान्तरं नेयम् । कन्यागत कन्यागन निमित्तके भाद्रपदापरपक्षश्राद्ध इत्यर्थः । कन्यासंक्रान्तिनिमित के श्राद्ध इति वर्णयता मते तु पुरुरवावी, तचिन्त्यम् । धर्मिल सूर्यस्य शान्दनिमित्तत्वमुपेक्ष्य तद्धर्मस्य संक्रमणस्य अशान्दनि मित्तताया आश्रयणासम्मवाद । हेमाद्रिमतमाह-अप्रेति *प्रतिदिनमिति । "आदी मध्येऽवसाने वा यत्र कन्या रविव्रजेत् । सपक्षः सफलः पूज्यः श्राद्धपोडशकं प्रति ॥" इनि कार्णाजिनिवाक्याकर्मभेदः "तिम आहुतीर्जुहोति इतिवत् । यदि वाक्पान्तरमाप्तमकं श्रादमन्य तिथिसमुच्चयो विधी येत तदा न भेदः स्यात् । पकृते तु न तथा । तेन ब्राह्मणभेद- दक्षिणानां भेदेऽपि न दोषः । अमावास्यालेन प्रतिपद एका फाराभिमायण पक्षपदम । तेन न पोदशत्ववादः । *प्रयोग- फ्यादिति । "नमस्पस्यापर पक्षे तिथिपोडपकं तु यद । कन्यास्थाकान्वितः श्रेणान्म कालः भादणि ॥" इति शाट्यापनिवचन 'मस्यायुक्तंपु समुचयः पात्' इति न्यायेन तिथीना श्रादे समुपयावगपात तस्य श्रादाति विना अनुपपत्तेरेकस्य श्रादस्य मायंपानरमिहोत्रहोमस्यैवातिः। तत्राने फदिनसाध्य एफ एव पादपयोगः । अतो ब्रामणदेशदक्षिणाना .

आदिपने महालपनिरूपणम् । 'पृशौ ती पसन्यस्ले ताते ग पतित सति । भ्य एय पिता दयाभ्यो दद्यारस्पयं सुतः ।' इति कात्यायनो । पनु कौण्डिन्य:- 'दर्णधागपाश्राद्धं श्रारं पापरपक्षिफम् । न जीयपितृका पुर्णात्तिलस्तर्पणमेश ॥ इति, तत्संन्यस्तापघायतिरिक्तविषयम् काम्यासपर पा । भव पाटु पतलगं श्रीपितृकृतजीपरिपतृकनिर्णये शेषम् । एतच जीपरितृकेण पिण्यरहित फार्पम् । *'मुण्टनं पिण्डदानं प प्रेतकर्म च सर्वशः । पैश्यामिति । भवेदमरुचियोनम् । शाट्यागनिनास्यस्पोत्पतिए- रतपा कोत्पतिः क गुणनिधिरिति विनिगमनापिरहात् समुचिता. नेफतिपिरिशिष्टधादविषी 'पदाऽऽपोऽष्टाफपालोऽमावास्यायो पौर्णमास्पा चानुनी भति' इत्यप्रेय समुधितानेककाळविशिष्ट. फर्यविधिकृतभेदरदिहाऽपि प्रादभेदस्पयाचित्पात् । संन्पस्ते इति । पिएपो होमान्तपनारम्भो वेति सदूपम् । आरम्भपक्षे होमान्तः पिप्रादिदेवताना वा पिण्डदानमित्यो सयम् । सर्व- स्मिन्नपि पसे संन्यस्तादिपितृमस्यामावास्याश्रादं स्मृस्पुकं भवति स्मृतीना सर्वसाधारण्यान् । काम्येति । नित्यनिषेपवार्धन का. पस्य प्रायः। ननु एदी चेति सर्वबादमतिप्रसवस्पापरपतिक- निधी यापकोऽस्वित्यत आह-अयेति । सामान्यत:- 'सपितुः पितृकत्येषु अधिकारो न वियते । इति सामान्यतोऽपरपसे धादनिषेधे सिदे फौजिन्यनिषेधस्प पवारणाय कृष्णपक्षान्तर्गतमप्यनकाशाद पिण्डपितृपक्ष- फोन न कार्पमिति व्याख्येपम् । न चानेन तदुपसंहारः । तया सस्पतदन्पसर्वश्रादमा जीपरिपत्फस्प मतिमसान्तापात् । मुण्डनमिति । पस्तुतस्तु एतस्प निमूलसात्सपिदं भवस्य ।

सरी कनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- न जीवरिपतृकः कुर्याद गुर्विणीपतिरेव च । इति दक्षेण तस्य पिण्डनिषेधात् । अन्यष्टक्यमान: वार्षिकादौ तु पचनालयतीति पक्ष्यामः । तथा छागलेपर- 'पिण्डो पत्र नियतत मघादिषु कथंचन । सांकल्पं तु तदा कार्य नियमापयादिभिः ।। साकल्परूपं च पक्ष्यते। अग्र आवागतर्पणं पक्षश्राद्ध प्रतिदिनं भारोत्तर म । सान्महालये तु परेऽधि कार्पम् । ताफ नारदीये- 'पक्षश्राद्ध पदा पुर्यासर्पणं तु दिने दिने । सन्मालपं घेय परेहनि तिलोदकम् ।' गगापि- पक्षमाद हिरप ध अनुयज्य तिलोदकम् ॥ ति। पापोगपारिजात गगी- 'कृष्ण मारपीमाति पार प्रतिदिन भवेत् । पितृणां प्रत्यहं फार्प निविदापि तर्पणम् ।। गन्महालपे का स्पावफाप्यन्त पथ हि निविद्वनिवि का। तिपितीविशेष कार्य त प मयंदा। पति गापमान। 'तातिधियितापाया पक्ष। निपिपिदिन मांगतिला पनि मतियारस्पा पपना॥ पर पार मतमाम नागा :-- 'रिधादं नया मापमानामा राभिषामनगमानन! - . . आधिने महालगनिरूपणम् । हेमाद्री नागरगण्टे- नभी पाय नभयो या मलमासी पदा भवेत् । मसमः पितृपक्षा स्यादन्यत्रय तु पक्षमः।' एतय पित्रोमरणे अपमान्दै ताफ्तमिति पि. स्थलीसती महा। दंघ निस्पं फाम्पं च। 'पुमानायुस्तधारोग्गमदपर्यमतुल तया। प्रामोति पथमे दया प्रादं कामान्यपुष्कलान् ।' इति(१) जापारगुफा 'धिक समतिकाने पिमरी देवी मह । निशस्य प्रतिगमित शा दावा सुदापणम् ।।' इति फाणानिनिपनापनदारिफ पापभिन- मुफग्विधाने- (२) पुरोभयस्य' मन्त्र पदावा बिमामयोः । भोपेति । नन्वय पदाऽपिनोऽपिरमासानदाया. ससा श्रापमा भानध्या- 'यापानपिपी मासा पम्पा भायत पदा । ३ विपं बदा फर्म उपरे पास पुष्प इति सपनानुका कार्यवित्पा: 1 तालामाल । (1) ARREE हि पुस्तकात पा (९)स मनोवाहिना मा पाप-'ए॥ भरपापपुर गांभि in Hindfunar रिपो भRAI सपा मगम: RAM HIROER HIT nasina Au वाभि तथा पारेviLaरय पुगे URing. निधनामायामा पनि पाRIL TOHIRGin. निर्मा।क्षिा तालिमप. Makal .

. ५४८ सदीकनिर्णयसिन्धुधिनीपपरिच्छदे-- महालयं यदा न्यून तदा संपूर्णमति तत् ॥ इति । हिमासयोः कन्यातुलयोमहालयश्राद्धं यदा दीनमित्यर्थः अम्र भरण्यां श्राद्धमतिप्रशस्तम् । तदुक्तं पृथिवी- चन्द्रोदये मात्स्पे- * भरणी पितृपक्षे तु महनी परिकीर्तिता। अस्यां श्राद्धं कृतं येन स गपाप्राकृतयेत् ।' पृथिवीचन्द्रोदये श्रीधरीये वृहस्पतिः- 'नभस्यापरपक्षस्य वितीया यदि याम्यमे । तृतीया पाग्निताराभिः सहिता प्रीतिदा पितुः ॥' एतत्पक्षे पष्ठी योगविशेपेण कपिलासंज्ञा । तदुकं वा राहे- 'नभस्यकृष्णपक्षे तु रोहिणीपातभूसुतैः। युक्ता पठी पुराणज्ञैः कपिला परिकीर्तिता ।। व्रतोपवासनियमैर्भास्करं तत्र पूजयेत् । कपिलां च विजाग्न्याय दत्त्या ऋतुफलं लभेत् ।' पुराणसमृचये- 'भाद्रे मास्वसिते पक्षे ।भानी चैप करे स्थिते । पाते फुजे च रोहिण्यां सा षष्ठी कपिला भवेत् ।। अम्र दर्शान्तत्वेन महालयो भाद्रपदकृष्णपक्षो तेऽभ्युदयः, अकृते तु न दोषः । द्विमासयोमहालयं यदा न्यून मिति सम्बन्धः। भरणीति । इदं च पिण्डरहित कार्यम् । विषसा पस्मिन् स तथोक्तः । भकामकर्शनः कामान् कर्शयति नाशयः तीति कामकशनः न कामर्शनः अकामकर्शनः इपित्तवतां यज- मानानां कामानभिनतफलमदानेन प्रयतीत्यर्थः । सखिभ्यः समाना: स्थानभ्य अधिग्भ्यः सखा सपियदत्यन्तं प्रिया, पयंभूतो य इन्द्रस्तं प्रति इदं स्तोत्रलक्षणं पवा गृणीमसि चूमदे।' इति श्रीमस्सायणा. चाणाम्।

भारियने महालगनिरूपणम् । ५४२ -शेप इत्युक्त निर्णपामृत, हेमात्रौ च । हस्तास्तु फ- लातिशयार्यः। 'संयोगे तु चतुगी निर्दिष्टा परमेष्ठिना।' इति मप्रैवोक्तः । अब विशेषां हेमाद्री स्कान्दे- *'देवदारुं तपोशारं फुसुमैलामनःशिलाम् । पत्रकं पनर पष्टिं मधु गम्पेन पेपपेत् ।। क्षीरणालोम फल्केन मानं फुर्णसमन्त्रकम् । आपस्त्वमासि देश ज्योतिषां पनिरंय च ॥ पापं नाशप मे देव पासनाकापकर्मजम् । पश्चगव्यकृतमानः पचभनेतु मार्जयेत् ॥' पसभः पचपल्लयैः । तथा- रीनानाविधैर्युक्तं सोपण कारपेद्रविम्। शक्तितस्तु पलाय तदर्धे कर्पतोपि था ॥ सौवर्णमरुणं कुर्यातीका चैव तथा रथम् ॥' 'अल्पवित्तोपियाकधित्सोपि कुर्यादिमं विधिम्।' प्रभासखण्डे- 'स्थापपदवणं कुम्भं चन्दनोदकपरितम् । रतस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपाण संयुतम् ॥ "अपनदितये श्रादं विपुदिनपे तपा। भरणीपु च सर्वामु पिण्डनिर्वपणं न हि " इति पुलस्त्यनिषेधात् । 'युगादिभरणिमघ' इति मोकं तु सति सतम्या व्याख्यातम् ! 'नियिनाचारादि' इति वचनात् । ननु वाराहे पोगचतुष्टयं पुरागसमुच्चपे च तत्पशामिनि कयं कपि. लापप्वपमिसबार-हस्तास्थिति । इयं च पठी योग. विशेषेण क्ष वा परास नाया। देवदासमिति । तथा- .

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
रथी रोक्मपलस्यैव एकचक्रः सुचित्रितः।
सौवर्णपलसंयुक्ता मूर्ति सूर्यस्य कारयेत् ॥
ततः सूर्य कापिलां च पोडशोपचारैः संपूज्य दद्यात् ।
'दिव्यमूर्निर्जगच्चक्षुद्वादशात्मा दिवाकरः।
फपिलासहितो देवो मम मुक्ति प्रयच्छतु।।
यस्मात्यं फपिले पुण्या सर्वलोकस्य पावनी ।
प्रदत्ता सह सूर्येण मम मुक्तिपदा भय ॥ इति ।
विशेषान्तरं तत्रैव ज्ञेयमिति दिक् ।।
इयमेय चन्द्रपष्ठी । सा चन्द्रोदयव्यापिनी प्राया।
उभयत्र तथात् पूर्वा । तदुक्तं भविष्ये-
'तराद्रपदे मासि पाठयां पक्षे सिततरे।
चन्द्रपष्ठीव्रतं कुर्यात्पर्यवेधः प्रशस्यते ॥
चन्द्रोदये यदा पष्ठी पूर्वाह चापरेऽहनि ।
चन्द्रपष्ठपसिते पक्षे सेवोपोष्पा प्रयदाता पति ।
अष्टम्पामाइशलापनेन मधावसंशं श्राद्धमुतम् ।।
'एतेन माध्याय प्रोष्ठपण आरपक्ष' इति । ni
"पश्चम्याकमक्तं तु कुत्तिय विचक्षणः ।
पछया पातः समुत्थाय कृत्वाऽऽदौ दन्तपावनम् ॥"
লবনবিবি নিয়মাবলম্ব। লেখার শঙ্কা •
नेति स्म म्यम् ।
"जला:अलि रखा इयं मन्यमुदीरयेत्
निराहारोऽय देवेशवनस्पायणः ।
पूजयिष्याम्या भल्या शरणं मर भामर ।
अध्यं दसायम कला माया रास्ता।"
पिकलादिमागम्पनीला पिal=गामसिनाला र
सिमानान्तरमाणमितिमाभनमा

आशिने महालक्ष्मीवतनिरूपणम् । सप्तम्पादिपु निवासु कार्यम्' इति नारपणपत्तिः । हरदत्तस्तु मपायुजवपांसु भयं प्रयोदशीभासमितिःपा. परुपौ । एयीचन्द्रोदप नाही- 'आपामा पत्रमे पक्षे गपा माध्पाटमी स्मृता। प्रपोदशी गजच्यापा गयातुल्या तु पैसके । आदिवनकृष्णाष्टम्यां महालक्ष्मीनतम् । तत्र निर्ण- पामृत पुराणसमुपपे- 'भिपानं भाद्रपदे सिताप्टनी प्रारभ्य फन्पामगते प सूर्णे। समापपेत्तन निधी व पायत् सूर्यस्तु पूर्वार्धगतो युषत्पाः ॥ इति । संव- 'कन्यागतऽर्फ प्रारभ्य कर्तव्यं न श्रियो ऽधनम् । हस्तमालदलस्पेऽमें तद्वतं न समापयेत् ॥ पूजनीपा गृहस्थानामष्टमी प्रापि श्रिय:। दोपश्चतुर्भिः संत्यक्ता सर्यसंपत्फरी तिपिः ॥, तपा-- न्युफा एतेनेत्युक्तःपाध्यावर्षपिति पठित्वा मम्पे वर्षामु भामिति फचिदाहुः । महालक्ष्मीव्रतमिति । तदनुरोधेन पूर्वाणि पञ्च- दश दिनानि ग्रापाणीति भावः । अत्र भाद्रशुलाएमीयार पापिन- कृष्णामीपर्यन्त पोदशदिनेषु,महालक्ष्मीयावा कार्या। ((१) महालक्ष्म्यष्टमी प्राप्प वर यात्रा कता नृणाम् । संपूनीतह रिपिवन पो म प न मुञ्चति ॥ इति काशीबण्डात् । पहालक्षपष्टमी-भादगुलामी । ज्येष्ठापूजामत्त्वाचां पारम्प महालक्ष्म्यष्टमी-प्राधिनहष्णा. (१) साततो प्रयासपिपुस्तके नास्ति।

सटीकनिर्णसिन्धुमितीयपरिच्छेद- 'पुप्रसौभाग्गराग्यायु गिनी साप्रकीर्तिता। तस्मात्सर्वप्रपनन त्याज्या कन्यागने रया। विशेषेण परित्याज्या नयमीदूपिता यदि ॥' इति दोपचतुष्टयं तनयोक्तम् । 'त्रिदिने चावमे चैय अष्टमी नोपवासयेत् । पुग्रहा नवमीविदा स्वामी हस्ताधगे रयो । इति त्रिदिनावमदिनलक्षणं च रनमालायाम् - 'यत्रकः स्पृशति तिथियावसानं पारश्चेदवमदिनं तदुक्तमाः । यः स्पर्शाद्भवति तिधित्रयस्य चाहां विद्युस्टफाधितमिदं दयं च नेष्टम् ।। एते च सर्वं निषेधाः प्रथमारम्भविषयाः । मध्ये सति सम्भवे ज्ञयाः । व्रतस्य पोडशान्दसाध्यत्वेन मध्य त्यागायोगात् । इयं चन्द्रोदयव्यापिनी पाद्या । तत्रैक पूजायुक्तः । परदिने चन्द्रोदयादृष्य त्रिमुहर्तव्यापित्य परैच कार्या, अन्यथा पूर्वय । एमी तां प्राप्य तावनपर्यन्तमित्यर्थः । कन्यामगते चेति कन्यापगते सिंहस्थ सूर्य प्रारम्भः । युवत्याः कन्यायाः पूजा सूर्येऽवस्थिते सति समाप्तिरित्ययः । इदं च वाक्यं पोडशदिनानां समप्राधान्येन बताङ्गत्वार्थम् । 'मासि भाद्रपदे शुक्लपक्षे ज्येष्ठायुताष्टमी । प्रारब्धव्यं व्रतं तत्र महालक्ष्मी यतात्मभिः । इति वचनाच । तत्र समाप्तिदिननिर्णयमाह- इयमिति पूजादीत्यादिना चन्दादानग्रहः । 'चन्द्रोदयग्रते चन तिथिस्तात्कालिकी स्मना।' इनि स्मृतेः । पूर्ववेति ।) M . भाधिने महालक्ष्मीनतनिरूपणम् । 'पूर्ण पा परविन्दा पा प्रामा पन्द्रोदगे सदा। त्रिमुहर्ताऽपि मा पूजा परतोयगामिनी ।' इति मदनरत्ने निर्णपामृत प सनसोक्तः । 'अभरात्रमाप्तिमाग धर्तने गोत्तरा तिधिः। तदा तस्य निधी कार्य महालक्ष्मीवतं सदा ।' इति पचनापेलि महंपः ।। इति महालक्ष्मीप्रननिर्णः ॥ अथ नवम्पामन्यष्टकामाखम् । तत्र कात्यायन:- 'अन्यष्टकासु नाभिः पिण्डः सामुदाहृतम् । पिचादिमातमध्यं च नमो मातामहानाकम् ॥' पृथ्वीचन्द्रोदय नपाण्डे- 'पितृणां प्रथम दयान्मानृणां तदनन्तरम् । तता मातामहानां च अन्यष्टक्ये प्रमः स्मृतः ।' श्रादहमानौ अगलेपः- 'फेपलास्तु क्षये कार्या वृद्धापादौ प्रकीर्तिताः। अन्वप्टफासु मध्यस्था नान्याः कार्यास्तु मानरः॥ "कृष्णपक्षेऽष्टमी नैव कृष्णपक्षे चतुर्दशी। पूर्वविदैव फर्नच्या परविदा न कुत्रचित् ॥" इत्युक्तेः । अत्र अप्टम्याः श्रादं मचायादसपफलम् । "भापाट्या पथमे परे गपाम-पाष्टमी स्मसा। प्रयोदशी गजाया गपातुल्या तु पैतृके ।" इस्युक्तः । भाद्रकृष्णनवम्पामन्वष्टकायादं मातृश्रादं च । मा. पभिनेत्याह- अन्यष्टकास्विति । हेमन्तसिधिरयोचतुर्णाय. रिपक्षाणापटपीप्वष्टका अपरेयुरन्पष्टपपमिति पतसोऽन्वष्टकाः पादकृष्णाष्टम्युचरा चावटका, पञ्चमी 'पोष्ठपयुचराभूपः' इति चिनात् । अथवा आपलायनानां माध्यामाचरनाम्यामन्यष्ट- जागा कर्मेति । प्राय देवनाझमः । अयमेमोगरावट प्रापः । .

- ५५४ सटीक निर्णयमिन्धुमितीयपरिच्छेद- दीपिकायां तु मातृश्राद्धमादौ कार्यमित्युक्तम् ! में तृयजनं त्यन्वष्टकास्वादित इति हेमाद्रौ। ब्रालेऽवि-- *'अन्यष्टकासु फमशो; मातृपूर्व तदिप्यते । इति अम्र अशाखाभेदेन व्यवस्थेति पृथ्वीचन्द्रोदय *जीवरिपतकाविषयमिति निर्णयदीपः । इदं च जीव पितृकेणापि कार्यम् । तदुक्तं निर्णयामृते मैत्रायणी यपरिशिष्टे- 'भान्यष्टक गयाप्राप्ती सत्या गच्च मृतेऽहनि । मातुः श्राद्धं सुतः कुर्यास्पिनर्याप च जीवति ॥ इति यपि जीयरितकस्य पञ्चाप्यन्वष्टका अपश्यं फव्याः, तथाशक्तस्यैयमावश्यकी। 'पोष्ठपयष्टका भूयः पितृलोके भविष्यनि ।' इति हेमाद्री पाभोक्त। ॐ सर्यासामेघ मातृणां श्राद्धं कन्यागते रयो । नपम्यां हि प्रदातव्यं नापलब्धयरा पतः।।' इमि मृतेनावश्यकयोक्तश्च । अप्र मसार इत्युक्तः स्थमातरि जीपस्यामपि सपटामातृभ्यो दंगा वतन्मरणे सति तस्यै साभ्यय दयादिरयुक्त जीव शाम्वति । यपानां पितम्। तरम्य तपोळे अन्यामा म् । जीयदिति। नास पितृतर्पणाभावात्रामा क्रमानुपपनेर निः। माना-मादाणा नरमी। श्रादमानियापन शङ्का- अपपपीति । तदेवात्य समाय-तथापीति | भन्नका सोपस्थादमन्यायमू। 'भपरपुरम्यष्टम्पम् इत्युक्तरिति भETI सम्पादिनीय नीतिमस्य मनमानुकाय समिति। मोगामितियRAIRTE का सानियों: । म मिा-अति । . .

आश्विने महालयनिरूपणम् । स्पिातकनिर्णय गुरुभिः । अब सर्वासां नामनिर्देशनको ब्रामणोपः पिण्डय । नामपे तुधियानादिम. योग इत्युक्तं नारायणकृत्तौ । अन्यष्टकानाद्धं तया. - गझ गोभिलीयानां मध्यमायामेर, न सर्यासु। 'अन्वष्टको मध्यमायामिति गोभिलगातमी।' इन्दिोगपरिशिष्टात् । अन भतमरणोत्तरं पूर्व- मृतमातृभ्रारं न कार्यमिति केषिदाहुः । पठन्ति ब- 'प्राद्धं नषभ्यां कुर्यात्तन्मने भर्तरि लुप्पो । ति। तदेतानमूलत्यान्मतारणमात्रम् । श्राद्धदीपक लिफाप नाप- पितृमानुकुलोत्पना या काचिन मुमाः स्त्रियः। प्राद्वारे मातरा ज्ञेपाः प्रारं तत्र प्रदीयते ॥ इति । अब देशापाराद्यवस्था । . . मान्नएक्पमधिकृत्यवेयं दधिः पातृश्रादेऽप्यालम्वनीपा पापका- भावात् । तत्र ब्राह्मणभेदेऽदानभेदवाक्यं व्पमित्यत उक्तम्- एक इति । अर्घ इति । अर्घ्यदानं तु पृषक् । 'अनेका मातरो पस्य' इत्युक्तगालपवासात् । अविषचनादीसि । एफशेषोतरमित्यादि । नामभेदै इन्दोचरम् । द्विवचनादः सवात् । एतष सधापा एवं पातुपरणे अविस्वानवमीस. माझ्यानाद इस्पेके । 'अविशेपादिधवापा अपिइति मयूम्बः । सपागो-मायागः । न सर्वामुन पूर्वपरयोः 'सीशुदो नापीयाता. प'इतिदिशेषतः पातरनिपेशात् । पिविति । प्रत्यासविवि- पपरियायेदम । पाकाचिदिति दर्शनात । तेनापुवपत्पादेरपि भादसिदिः । पितृवसादेः पादपरमिति रदवा मते वाह--- अति । यस्तु जीरपा मावरि पितृपसादिभिः पालिका तदा नग्रादी वावस्परमिति तु प्रतीमः। भव भार्याविरहिता अविवाहित ५५१ सटीफनिर्णयसिन्धुयितीयपरिच्छंदे- इदं चानुपीतेनापि कार्यम् । तदुक्तं श्रादश- पाणी मारस्थे- 'अमावास्याप्टकाकृष्णपक्षपञ्चदशीपुच।' इत्यभिधाय- 'एतचानुपनीतोऽपि कुर्यारसपु पर्वनु । श्राद्धं साधारणं नाम सर्वकामफलप्रदम् ।। भार्याविरहितोप्येतत् प्रवासस्थोपि नित्यशः । शूद्रोप्यमन्त्रयत् कुर्यादनेन विधिना बुधः ॥ इति तेन सारेवेदमिति परास्तम् । अन्यष्टकात- पृथगवेदं मातुः श्राद्धमित्पपि परास्तम् । लाघवेन अमू- लैक्पादष्टकापवादाविशेपाचनान्यत्रान्वष्टकानाद्धस्य ता, मृतभार्यश्च । प्रवासस्थ इति । पल्यभावाभिमायम् । तेन- भार्याविरहितायुक्त्या । साग्रेवेति । अन्यष्टकायां पिण्डपिन्य प्रकल्प सत्वात् तस्य सानिकमात्रविषयवाद.। परास्तमिति । निरन्पादेस्तु पाणिहोमः । आपस्तम्बीयानां तु लौकिकामौ हाम इति स्मर्तव्यम् । नन्वत्र सर्वेपी साग्न्यनमिनीवदजीवपितृका- णामधिकारे 'मातुः श्रादं सुतः कुर्यात्' इति कुत इत्यत्र के चि. समाधानमुत्यापयति-अन्वष्टकात इति । लाघवेनेति । अन्यष्टकाश्राद्धं नवदैवत्यं च मृतापितृकंमत्येव सम्भवनीयतस्तदन्त र्गतमातृवाद एव जीवपितृकस्याधिकारी मातुः श्राद्धं सुतः कुर्या- वइत्यनेन वोध्यते । इतोऽपि च न मातामहचर्चाऽपि । तदेतदुक्तम्- अमूलक्यादिति । अयं भावः-भवद्रीत्या श्राद्वये भिन्नैव श्रुतिः फरप्या स्यात् । मम तु सर्वाधिकारिक धादं मूलभूतश्रुत्या बो. ध्यम् । तत्र मृतपितृकस्य प्रधानत्रयम् । जीवस्पिटकस्य स्वकं प्रधा- नमिति विशेषव्युत्पादक 'मातुः श्राद्धं मुतः कुर्यात्' इति वचनम् । "पितरो यत्र पूज्यन्ते तत्र मातामहा अपि". . .

---
आश्शिने महालपनिरूपणम् ।
अनस्याप्पप्रधानर वचनात्। ०(१)अवेटेरिय राजा
सूगान्तर्गताया एतयामायकाम गाजपेत्' इति फला.
इति बहुवचनानि पिचपदस्य जनकपरत्वादिह तदभारादपि.
न पाताना मसक्तिरिति भारा । अति । नानाऽपि
तदन्तर्गतमायादे समायायमस्वत्यप्याः । वस्तुतस्तु 'भपा.
पास्पाष्टका' इति निधिः साप्रिकार एन । अनाप विपकता
नियतत्वात् । अनुपनीतादीनां च तस्करासम्भोनामाप्टपेर श्रा-
दमन्वष्टापानिदेशेन विर्धापते इनि पवमु-यापपति-नेति ।
मूलेरयादिति । पानि फररावाणि पुराणानि च तेषां सरेंगा एकर
श्रुतिमलत्वेन फरम्यने । सामिनिरमिभेदन पियसभामाबो तु
प्रयोगविर भेदको नापचिविपरिनि भारः । ननु फधन म.
गोगः पितृपक्षफन फपितु तं शिनापीति कामुत्रविविधन
भेद स्यबार-अति । न चायमभ्यामः । अन्पपरपुनःपर
अभ्यास 1 न पापपरतति भाषा मूलय विमोग.
सुका ध्युत्पादयवि-नेति । अन्यत्र साग्निपांगे। 4%3D
निरधिपयोगे । पपनारतापानुपनातोऽसीति पाया ।
घस्तुतस्तु
"भएकामकास्तिसस्वर पपांन ।
पतास्तु प्रादकालाने निस्पाना मनापति।"
इति मापदेन निर्देशाइनएकापादं समरेर न प.
rant न प तिरदापापि प्रयोग
पारविमरस्प पम् निशाभारेन विशेषादिति ।
नम कपंताप पारिरिसमा-अमेरिकामाNि.
। (रि. मतमंदि।

. .. सटीकनिर्णयसिन्धुयितीपपरिच्छंद- कारिकराममूपान्तर्गताया अोष्टरमाप्ती "यदि वामगोयनं ५ यानाधकाम याजव"इनि एतच्छन्देनोपादानं नत मृतपितकारि कारिकान्वष्टायान्तर्गतस्य माश्राद्धस्यामाप्ती एनचत्यतच्छन्दना पादानमित्यर्थः । एमनेष्टी विमो राजा चाधिकारिणी मातृश्रा ऽपि जीवदजीवरिपतृको तथैव तुल्यमेवेन्युभयवाप्युत्पनिविपर्न स इत्यपि बोध्यम् । ननु जीवस्पिकस्प 'सपितुः' इतिनिधनान धिकारे माते "मातुः श्राद्धं सुनः कुर्यात् पितपि च जीवनि ।" इति तस्माप्तिफलकोऽयमपूर्वविधिरेव स्मात् । ब्राह्मणस्य 'राजाधिकारिकराजम्यामाप्ती 'पदि ब्राह्मणो यजेत इति विनि वत् 'यदहरेव विरजेत्तदहरेव प्रवजेत्' इति ज्ञानार्थतया काम्ये सं न्यासे सर्वानोपसंहारसपर्धस्यैवाधिकारादतथाभूतस्यातुरस्याधिका रामाप्तौ 'ययातुरः स्यान्मनमा वाचा वा संन्यसेत्' इति तत्पारि फलकविधिवदिति मैवम् । यदि ब्राह्मणो यजेतेत्यायवेष्टि प्रयोगविधायकवाक्ये तस्या राजम्यान्तर्गतत्वेनेतरसापेक्ष व साधनत्वावगमादाजसूयसाध्यत्वेनावगतस्य साध्यत्वेनोपस्थानासम्भवाद्विश्वजिदादिन्यायेन फल 'एतयामाद्यकामम्' इत्येतेन फलं समर्पत आतुरवाक्ये तु ति संन्यासस्य निरपेक्षसाधनत्वावगमात्मागेव तत्साध्यालेनाद गतस्य ज्ञानस्यामत्यूहमुपस्थित्या फलान्तरोपस्थापकापेक्षेत्र नास्ती. वि प्रकृतज्ञानमेव फलमन्वेति तदष्टकान्तर्गतस्य मातृश्राद्धस्यतरः सापेक्षवेन साधनतया तत्साध्यत्वेनावगतस्य प्रत्यवायानुत्पाद स्यैव जीवपितृकाधिकारिकमातृश्राद्धेऽपि फललं न तु स्व. गैस्यान्यस्य वा कस्पचित् । यथा यावनीवादिवाक्यस्य उपस्थित मपि स्वर्ग विहाय निष्काम प्रति प्रयोगनिहाय पापस यात्वन्त दनान घाले फलसम्भवात्पर्णतादिवदिति माधान्यं नापि प्रत्या आशिने महालपनिरूपणम् । पम् । अप्रामा-पटका पूर्वानुरोधात् । तथा. मिपुराणे- 'भन्यटकासु पदी न गवाणे नक्षोऽहनि । अन मानु: पृषक् प्रामन्यत्र पनिना सह ।' आपस्तम्पानांतु अष्टमासुप गृद्धी 'इति साकारः पाठादटका मातृभादम् (न्दोगस्त्य मातृ. मानामान का किन्तु निरुपमेय। 'म पापियः पृथग्दयादवसानदिनारनं। (कममन्रितं मुक्त्या तथा प्राद्धपोडशम् ।। प्रत्यान्दिक शेषेषु विण्डाः स्युः पदिति स्थितिः ।' इनि छन्दोगपरिशिष्टात् । 'अन्यष्टकासु तप कर्पू: पिधानात्' इति शलपाणिः । यत्तु- 'अमिम्रपक्षे नवमी पुण्णा भादपदं दिया। पस्वारः पार्यणाः कार्याः पितृपक्षे मनीपिभिः ॥' हात, तशाचारतो पयस्थितं शेषम् । इदं जीवस्पि- पानुत्पादस्प फलतम् सेपलादिति विशेपणमभिमेत्य दाष्टान्तिक प्रधान, शान्ते च फलायत्तमित्येवोक्तम् । अन्यथा दान्तिके फलार्थ यूयात् । एनारवाऽयमधिफारविधिविशेपमा नोति. विधिमंद इति भावः। एवं यथाऽऽतुरस्य मनसा वाचा वेत्युतया कर्य चित्मधानपावेण फलसिदिः । तथा जीन पिकस्य पायाधमाने- तिन कोऽपि दोपः। ननु अपावास्याटफेति अष्टकायामेवानुपनी- वादेरधिकारः स्पादित्यवाह-भप्रेति । पूर्येति । मौष्ठपधष्ट- केपः। छन्दोमैरिति । मृतमारपीत्यादि । मिस्रति (दोगा सामदिनः। (२) प्रकारस्तुतीपपरिसरोवरा दरम्यः ।

PREntrition ki tit T१४. Atainingfinit 1111 FM tan Maritmlt 10 HAmitti ter, Int 'HITrt RStatulattest Hindi 11111111that 11 tantra at: Mint: AATE HERamaka - fluigai Entire untinentifiiliKHI माता simultita.... "भAT AR माता का नया तिवान पा'। मादी पिनाम- 'भमावास्या पतीपातीमापा। निजामति नयाः । भनुरिति । बिरामर मु- (१) धर्मामम्मी नु-'यत एवास्या भविष Aimix भतः पन्या मरि नवमाधार आर्यम् । अस्यापिERRRRR बालपण्यापकिन गोपा' युक्तम ।

आशिषने महालपनिरूपणम् । विज्ञान प्रामीणो नरकं प्रतिपपते।' अफरणे म प्रायमित्तमुफग्विधाने- 'एभि()दर्युभिर्जन्मन्नं जातवारं तु.तरिने। आनाटपर पान्यून संपूर्ण पाति सर्वपापति एतत्पक्षे बादश्यां विशेषः पृथ्वीचन्द्रोदये पायपीपे- 'संन्यासिनोप्यानिकादि पुनः फर्यापपाविधि। महालये तु पाद बादपा पार्षणं तु तत् ॥ रिस्पनारश्यकतार्थम् । एतदेव मातुरादिकादिसपस्वभादे : पामिनीपापकम् । भाननं भोज्यमय । सहदारेनेति । एसप सरदापापा मारान्दिफादारिश नमीश्रादे सुरासिनीपाप नरमीमादपपि प्रापपनि । परसम्मआईवणम्, कक्षगुणवणम् । उपोपद-दाद । अयं प- अग्निना या दोकसं थादकाले उपागते । कृणानि वा गरे दयापिणान्नाऽप्यप निरीपेन् ।। इस्पन पचनात्मर्षश्रादानुकरः । 'भएका पति पकारा दमकामा । अस्पापेर नाम्पा रिलपासापां देरीपन पापति । मादणामिति । सत्करणपसे पानमस्थादेरपि उक (१)- पूर्ण ममाम्पएफयाकरणानिमायबायपरिहारात गारमेभिरभिा समना ति मापस लिप नि सप्त पात। मम्मतु-पभिरभिः पुमना एभिरिएभिरिम्पानोभमति नाभिराईवमा । एण यस्Y पन्त मुभिर्युषस समिपा ने हासं१.४ । अस्प-म.पनिरस्माभि रिमितासभरपुरारावारिभिः पभिरिनुभिः पुगेपतिभिनुभय से सोमेश मीतसर्प मामामति in गाभिसा र पा भिरपिनावगुणेन धन व निकाधामो वायर राममा रकम रामपापांमानुमिरम्मानिसभिः प्रीतमदेव र सपि. पारस्यता दिसम्ता भत पर पुपमा पग्नू भूश परामरमान सरभेमहि संस्था भोमासस्यमय रास भीमासारापातापाया।

11 ५६२ सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छंद- आयोदशीयान्हम् । तत्र चन्द्रिका- *'त्रयोदशी भाद्रपदी कृष्णा मुख्या पितृप्रिया। तृप्यन्ति पितरस्तस्पांस्य पञ्चशतं समाः ॥ मघायुनायां तस्यां तु जलाधैरपि तापिताः। तृप्यन्ति पितरस्तदवीणामयुतायुनम् ।।' प्रपोगपारिजाते शस:- 'पौष्ठपद्यामतीतायां मघायुक्तांप्रयोदशीम्। प्राप्य श्राद्धं तु कर्तव्यं मधुना पायसेन च ।। प्रजामिष्टां यशः स्वर्गमारोग्यं च घनं तथा । नृणा श्राद्धे सदा प्रीताः प्रयच्छन्ति पितामहाः एतन्नित्यमपि । पृथ्वीचन्द्रोदर विष्णुधर्म- 'प्रोष्टपद्यामतीतायां तथा कृष्णत्रयोदशी। माक् । अय- यस्किश्चिन्मधुना मिश्र प्रदधातु त्रयोदशीम् । तदप्यक्षय्यमेव स्पार्पासु च मघासु च ॥ इति मानवे अघासु चेति पृथक् चकारात् मघापादयोर्भेदः । “यदाग्नेयोऽष्टाकपालोमावास्यायां पौर र्णमास्यां चाबुतो भवति" इसब चकारादाग्नयभंदवन् । तेन दिनान्तरगाम मपासु मयाश्रादं भवति । एवं च मघाप्रपोदश्योगों गे फलाधिपं दर्शयति-प्रपोदशीति । अत्र "आपाट्याः पञ्चमे पो गयामध्याष्टमी स्मृना । प्रयोदशीगजरछाया गयातुल्य तु पहक ।" इत्यादितोऽपरपक्षनिमित्तकपेय सकपक्षाभिन्न पक्ष महालपत्रयोदश्या क्रियमाणं पादं प्रयोदशीश्रादमिति पती ते । अनः पालयत्रयोदशीभादस भपरपक्षश्रादानेदं व्युत्ता दपति-प्रयोदशीति। मुझया पितृप्रियति ।मायुक्त प्रयोद- सीमावि दया करना प्रयोदशीनि पक्ति। अपरपसादरप 1 ।

आश्विने महालयनिरूपणम् । इत्पुरत्या- 'एतांस्तु प्रादकालान्दै नित्यानाद प्रजापतिः । प्रादप्यकुर्वाणो नरक प्रतिपयने ।' इत्यु एनधाषिभरपि पृषकापम् । तथा नहे. माद्री- विभका पाऽपिभरता पा फुयुः प्रार्चा प्रश्न सुना। मघासु पनतोन्पम नाधिकारः पग्विना । इति । अपरा धाराषीपे-- से इस्तस्थित पातु मघायुमा प्रयोदशी। तिपिषस्वती नाम सा छापा फुचरस्प तु ।' . भत्पभिमानाप मालपत्रयोदशीवादमारपक्षश्रादाभित्रम् । अव एर दिशेपान्महालपधादादपि भिन्नम् । एतधयोदश्याः कृपक्षाविनाभूतत्वेऽपि न प्रपोदशीवाद कृष्णपक्षमा दाविनाभूतं सकृतरणपसे प्रयोदश्यां तदभावाद । अस्य नि. स्पताप काम्पकृष्णपक्षमादादपि भेदः । युगादियादान प्र. यांदवीधादं न भिपते. प्रयोदशीरिशेपस्प पुगादित्वाविनामा. पात् । युगादिशादं रिशय प्रयोदशीवादविधान त अपनादि- श्रादविधानसदावश्यकतार्थम्, फलातिशयार्थश्च । हंसे इति । पारिभापिकी गनाया ! उक्ताचनेषु सचिन्मयायोगः मर्य- ते चितु नेत्यतो विचारमारभते-अप्र पति । केरलमघाना- पाना फेवलप्रयोदशीवाश्यानाचार्यादतोपरामादर्थवादानों कि- पित्वेन वदनुरोधन नेपत्वादिति भावः। अवेदमरुचित्रीजम्- लापमात्रणेकरिषिकसनास्तीकारे गजरछायारुपयांगयुक्ता- यामेर प्रयोदश्यां कुअरमामछाये एस श्रादं स्थानापति । अध प फेनापि प्रयोदशी कालः दारपबरोदशीदस्प यक्ष- अवार्यकत्लेनैवोपपपायुकनपरले मानाभासद !

सटीकनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
'अपि नः स कुल भूगायो नी दद्यालयोदशीम्।
पायसं मधुसर्पियों प्राणये कुअरस्य च ॥'
इति विष्णुमनुषचने केवलप्रयोदशीभुमघा गुणा
'ति कस्पाता | शूलपाणिस्तु-कयलयाक्यानामा
दस्वाविधौ च मघायोगभुतविधिलाघवाविशिष्टमेना)
"अपि जोपेत सोरमा कुले कधिमरोतमः।
मानुकालेऽसिते पक्षे प्रयोदश्यां समाहितः ।।
मधुप्तनेन यः भादं पायसेन समाचरेत् ।
हाति सकलं पाऽपि मारणाये कुमरस्य च ॥"
इति मन्यादिस्मृती प्रयोदशीमाप्रशंसनाप । कातिक
पापीति पथर मंशसाया। साल कार्तिकम्पापिनाम
तपायसदायका पादस्य विधिः माकुसरस्य यति ।
पूगा आपरादिकास्तिवापाशाप । अत परम
हामारते-
"पति नः स मुले नापान यो नो पाव प्रपोदीन ।
मया सपा युक्तं पा दक्षिणायन ।
भनेर सलोन मागु प पतयतः ।
हरिनापाचा कर्णग्यतनीनिनम्" | ति।
"परमानं न यो दपारिसमा पशुना सा।
सापाया नन्दा दक्षिणामुरा ।"
निसामिग्री infrint
समावि II Aमितिापने
मपिन या NिII योदयाम् ।
मरामु ५॥"
मानना IRI sal
(R: xHaursai |

१६६ नेरूपणम्। मित पाह। वस्तुतस्तु- 'मधुमांसभ शाम पपसा पागसेन च । एप नो दास्पति श्रादं पपासु पमपासु।' इति पसिष्ठपचने केपलमघाश्रुतरिनिगमकालाar. भि निमित्तं, प्रयोक्तधनाप पोगाधिएपे फला. चम् । अत एष पासवरूपः। नपा परियोदश्यां मपासु प विशेषतात। पोदशीमा निस्पम् । भन्यरकाम् । नत्र 'अयोदश्यां पुत्रा पुपमारिणस्तु नित' दे मासं तया पति पारपाद इस्पभियाr-ar. पनि परस्परनिरपोकप्रिसारपसणसमुपाय- त पर न गुणा । आभयोभूमापासपोपा अगा परिवति । पवित्सराभिप्रापेण । वासरनु मभिमेत्य- पातिमामान पोबारा परिपन । -पदापानीति कीर्तिपापुर्पको पतम् ॥" बारा । एतार प्रयोदारिशणम् । सिंऽतितप त्रयोदश्याम्" "तयाचयोदापार" पागाविस पापोपुपपपोग- पाप्रपोदायो गुप्रासपस: । सिपअधिन्य करे पिता ॥" परसायोगे माशपाशा ! • aanाविपंपादिकलाई कम्पार दात पसभादाभाभि पुयासिफिरि. सासापासमिति -भनि । मोसीमाप्रा. सविस्पेशामाशेले । माxिse .

1
.
सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
इत्यापस्तम्बोक्तयुबमारित्वमपत्यदोषं सहिष्णोरपल
मात्रार्थिनः स्मृत्यन्तरीक्तधनार्थिनो वाधिकार इति
ल्पतरुः । *अपस्यनिन्दया तदर्धिनीऽनधिकारात् फला
न्सरकामस्यैवाधिकार इति हलायुधः ।
कार्यम् ।
'मघायुक्तप्रयोदश्यां पिण्डनिर्वपर्ण दिजः।।
ससंतानो नैव कुर्यानित्यं ते कवयो विदुः ॥'
इतिबृहत्पराशरोक्तः । इदं मलमासेपि कार्यम् ।
'मघात्रयोदशीश्राद्धं प्रत्युपस्थितिहंतुरुम् ।
अनन्यगतिकत्वन कर्तव्य स्थानमालम्लुच ॥'
इत्यायप्रिपग्रन्थस्तु महालयवयोदशीश्रादपरः । तत्र निरोमा
यकनिन्दापाह-माहिति । युनानः समनन्तरजनिष्यमाणापेक्षा
पूर्वोत्पमा इति यावत् । ते म्रियन्ते इति व्युत्पत्त्या पुरतीयो
न्यवहुपुत्रलाभार्थं तच्छादनिधोयम् । अत वसापानी
एमूलक एव शिष्टानामेकमात्रपुराता बहुपुत्रकामनया पुत्राविधिक
हरिवंशश्रवणादिकर्मानाचार: साछन । अत एन मनानी
स्य तदनोऽपि वा तदतिरिक्तमोक्षादिफलाधिनः न वाशीमा;
मान्यश्रादनिषेधः ।
"पो वानि नरो मुक्ति पितृभिः सह चात्मनः ।
असन्तानय यस्तस्य प्राये मोक्का प्रयोदशी ।"
इस्पादिस्कान्दात् ।.चार: असन्तानस्याधिकारान
यः । तदेवाह-अपरगति । तस्मादपमर्थः । सापETEENE
योदसीयादा पुराना बहुगुच्छयान गया महालगायार
सीवादं च पितृवर्गमायसन का पानाATE
पिनापि तिमदान न कर्न, किन्तु मनानापमा
मा बामणोजनमामिति । परिणगानु मुमतिबिमानी
सीवादिसनीआमा बलमघापाई कालोनीमाई १

- आशिषने महालपनिरूपणम् । इनि काठमरायोक्तः ! पानि तु अङ्गिरा- 'प्रयोदयां कृष्णपक्ष प. आई फुरुते नरः। पाय तस्य जानीगाठपुत्रस्य निधितम् ॥' पामनपराण- अपादश्या तु पादं न कुर्या:पुनधान् गही।' इत्यादीनि घमनानि तानिपुत्रयमिपणाणि पा, ()(महालपस्थभिरघयोदशीपिणाण था, म्पमाविषपाणि पा) सपिण्डकाद्धपिपपाणि ये. मि कापत् । हेमान्द्रिप्रमुग्वारस्यकपर्गप्रासविषयाणि । विभिटनिमित्तानेन सगतिफवेन प शुदपास एर कार्य न म. ले इति भूचितम् । पुनस्गेति । समनन्तरजनिष्पमाणा- पेक्षा पूपिमो पंठ इति कषित् । " पिण्डपदानं तु ज्येष्ठपुतो विपर्न गे" ॥ इति यत्मज्येष्ठ एरेस्पगे । आपुत्रपदिति । पुरवत्पद प्ररणाव । महालपेति । गनच्छ.यापाः भादकालत्वात् । काम्यति । निस्पस्य निपेडुमशस्यतात् । सपिण्डकति । उकाचने गपक्षत्रयोदशीमायतीतावपि- "कस पेय पदा चन्द्रो सथैव फर स्थितः। प्रपोदर्श तु सा छापा विझेपा कुशरामिधा ।। भादेप्रतिशस्ता सा पितृणां दृप्तिकारिणी । अता मयाश्योदयापतरेर दिसापनः॥ फरोति पदमा धादं तत्मभावमनुस्मरन् । 'तस्य तदनं श्रुत्वा पे चान्येऽपि जना भुवि ।। नभस्यस्प प्रपोदश्यां धादं कुर्मुदानिताः ॥ इति । अधमभूति प. प्राद पोदश्यां करिष्यति । फापासंस्थे सासांशी तप स्वादशसंक्षयः॥ कंसासगंठो प्रन्ध मादपुस्तके मास्ति। . + शेषतस्तनिषेधो व्यर्थ इति वाच्यम् । प्रागुक्तवचनरेतत्रयोदशी, सदीकनिर्णयसिन्धुमितीयपरिषदे- 'भादं नैवैकवर्गस्य प्रयोदशामुपक्रमेत् । न तृप्तास्तत्र ये यस्प प्रजा हिंसन्ति तस्य ते ।। इति काजिनिस्मृतः । यद्यपि इति मध्य महालय प्रयोदशीपराप दुपकप्याविरोभन तत्परत्वात्तत्रापि श्रादं प्रतीयते । तस्य 'बहुफलाशिक विहितस्पात्यन्नं निधायोगाद पोडशिप्रणवद्विकल्पासंभार निषेधे फस्मिश्चिदिपये वाच्ये सपिण्डकत्वं विपप उपेयते । अतः श्रादं विना देयं वहिने मधुपायसम् । खड्गमर्मासं फालशाकं मांसं वाणिसस्प तु ॥ तस्याभावेऽपि दावव्यं क्षीरोदनमनुनमम् । तस्मिनहनि विप्रेभ्यः पितृणां तुष्टये नृप । तस्याभावपि दातव्यं जलं तिलविमिश्रितम् । इति नागरखण्डात् । अत्र श्राद्धं पिण्डदानम् । अग्रे वाम- भोजनस्पोक्तत्वेन तनिपेशासंभवादिति भावः । न च--- "अयनद्वितये श्रादं विषुवद्विनये तया। युगादिषु च सर्वासु पिण्डानपणार ॥" इति सामान्यतो युगादिश्रादत्वात् पिण्डदाननिषेधे सिद्ध कि थादस्यात्यावश्यकत्वात् सपपितृप्तिहेतुत्वयोरक्गमाव । पि. दानस्य चात्यन्तप्तिहेतुत्वात्सत्यपि युगादिश्रादत्वे मामा न्यनिषेधवाधेन पिण्डदानं भविष्यतीति शङ्कानिदृश्यर्थवाद । असन्तानस्तु या श्रादे तस्स प्रोक्ता त्रयोदशी । सन्तानयुक्तो यः कुर्यात्तस्प बंशक्षयो भवेत् ॥" इत्पनेन असन्तानस्याधिकारी न योध्या किन्तु मघायुक्तप्रयो दश्यामिस्यायेकवाक्यतया ससन्तानस्य पिण्डवर्जनम् । असन्तान स्पर्धे तु स्तावकम् । तस्मादिमानि सर्याप्पपि पुत्रवद्गृहस्थमा सपिण्डफधादपिपयाणीसि मयूखः । एकवर्गस्य-पितृषितामा .. आधिपने महालपनिरूपणम् । 'पितरो यन पूज्यन्ते तत्र मातामहा अपि।. इति धौम्पोर्न फेवलपितृवर्गस्प माणिस्तथापि व्यामोहादिप्रासनिपेयोऽपमित्यायः । अयं तु पश्या- न:-पुत्रवदिपपाण्यपेति। 'असंतानस्तु पस्तस्य प्रादे प्रोक्ता प्रयोदशी। संतानयुक्तो या फुत्तस्य पंशक्षयो भवेत् ॥' इति ईमानी नागरखण्डोक्तः । पूर्वयाक्पमापसंता. मायण । आहुरिति । येषां मचे मानामहा नानावास्तान्म- ति सामान्यतः एकपागमेव प्रामाति "पाररिकश्चितगृमोक्तं यस्प फर्म प्रचोदितम् । तस्प तारवि शाखार्थे कते सर्व तो भवेत् ॥" इति पचनाव नप्रिपेधार्थत्वमम्भायामाहानुसरणं पर्यम् । यनु उभपवर्गमाप्तनिपंधे पचौपापस्या जीवन्मातृमातामार्ग मलयं निषेधस्तस्यैकवर्गमाप्तरिति, तप न बना इत्यापीपराधिकार्यपादा- संगतेगिते । पस्तुतस्तु दर्भयाद एक पातामहानायकत्वस्प मि. तासराया दर्शनासपोदश्यामकरर्गवादममको तमियो पुग्पते । एवंरदिधादादी परयः पितृभ्यस्वदनु भाददानमुपकोट । इति मातामयादपुनपनादिति । परमारि पाउपा- कारणे तु नेन प्रयोदश्पादिधालाना पसमितिः । त्यस- पित्यासिभिषिपापा । सेन पालयमादस्प तन्यताजिय नादेश । नयाऽपमोफस्प पिधारे, प्रयोदश्यादी व सामीकाप यस्पति देवताभेदे तु न मससिदिरपीति । (१) पदेपणानहालसकरपे मु महालये पिनापारमारि- पस्यापि सस्यास्पस्ये, साबपतामहास्येनु अपशि. पवाय, पोदयाहानु सपणीहस्पति मरेन सपनु पर।

- . सटीफनिर्णयसिन्धुरितीपपरिच्छेदे- नस्पैयकवनिषेधकमिति । अत्र मघाचयोदशीमहालए युगादिश्रादानां तन्त्रेण (१) प्रयोगे न तु प्रसङ्गसिदिति त्पन्पत्र विस्तरः॥ अप चतुर्दशी । पृथ्वीचन्द्रोदये प्रचेता:- 'वृक्षारोहणलोदायुिजलविधामिभिः। नखिदंष्ट्रिपिपला पे तेषां शस्ता चतुर्दशी।' भ्रा- • 'युषानः पितरो यस्प मृताः शन्त्रेण पाहता। मेन फाय चतुर्दश्यां तेषां तृप्तिमभीप्सता॥ नागरवण्ड- 'अपमृत्युभयोषा शस्रमृत्युरथापि या। भाद्ध नेपा प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप।' पतय मापीनाशकशनानिषिषोदकोअन्धनमानेर पपीप कन्या कन्या दिननि काम्यष्णपाश्राद- "प्रतिपय मनिका वपित्या चतुर्दशीम् । गत ना ये यस्तस्य मदीपत।" पनि पाशवल्क्येन सवैष्णसाचतुर्दशीमु, तथाषि- 'श्रादं शाननायक चतुर्दश्या महालये।' पनि कालादशीमालपचतुवामप्यापकम् 1 वा रसाद यामुगलाण, नाना-शेत्यादि । RATE पा, नदार-युयान इति । अपमहासंग अमर्गा ग्रहमायानन पस्य। INR प्रधानमनिdisi ArraniEETAIMEmagixit farmiravitatiti. मारा Ari -

मादिपने महारपनिरूपणम् ।
आमिति गीतमोजमरणोपलक्षणम् । एकपोगनिर्देशात
"सपा नुरूपपर्माणामेकस्यापि पशुच्यते ।
सपा तत्सम शेगमेकरूपा हिने स्मृताः॥
स्युशनसोफेभ । तप कृताफपाणामेति पक्षपामः |
परीष:-
'विपशखयापदाहितिग्नापणघागिनाम् ।
चतुर्दश्यां हिप कार्या अन्येषां तु पिगर्हिता"
अन माणघाती हेन हमानतु प्राणहा, सस्पष
तितपादिति शूलपाणिः । अग्रोइंश्वाशिंपणस्याविष.
क्षितत्वात्स्त्रीणामपि शनादिहतानामेमोदिष्ठं कार्य
१)(न पार्पणमिति)श्रीदत्तोपाघ्यापा। इदं पिपादिहता.
नामेव न मसपादिमृतानामिति पापस्पतिः । पनु पा.
फटापन:-
"जलामिभ्यां पिपमानां संन्पासे वा गृहे पधि।
प्रासं पुति तेपांप पर्जपिस्था चतुर्दशीम् ॥" इति,
तत्मापमित्तार्धजलादिमृतषिपपमित्याकरे उक्तम् ।
"उपसर्गमनानां च विपमृत्युमुपेयुपाम् ।
भादं सपा प्रताप चतुर्दश्या नराधिप"
विवारपात् । प्रामणेति । विपादिभिर्घातो पापि-
विग्रहः । एनय मायोनाशकशनानिविपोदकोद्वन्धनमपटने-
जतामिति गौतमोक्तदुर्मरणोपलक्षणम् । एफयोगनिर्देशात् ।
"सपा तत्पधर्माणामेकस्यापि पदम्पते ।
सर्वेपा तत्काईमेकाहि ते स्मृताः ॥"
इत्युशनसोफेः । इच्छपेत्युक्त मसवादिस्तानां नैतत् ।।
मायचित्तेति । सदिः साहचर्याजलाग्न्यादयोऽननुमाता एवं
सान्तर्गतो प्राप आयपुस्तके मास्ति।
+

सटीफनिर्णयसिन्धुमितीपपरिच्छेदे- नस्ययकवनिषेधकामिति । अत्र न युगादिश्रादानां तन्प्रेण (१) प्रयोगे न तु प्रसङ्गसिद्धिति स्पन्यत्र विस्तर ॥ अथ चतुर्दशी । पृथ्वीचन्द्रोदये प्रचंता:- .'वृक्षारोहणलोहाद्यपिशुञ्जलयिपामिभिः। नखिदंट्रिविपन्ना ये तेषां शस्ता चतुर्दशी।।' मा- * 'युवानः पितरो यस्य मृताः शस्त्रेण वा हनाः! तेन कार्य चतुर्दश्यां तेषां तृप्तिमभीप्सता ॥ नागरखण्डे- 'अपमृत्युसंवेद्यपां शस्त्रमृत्युरथापि वा। श्राद्धं तेषां प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप ।' एतच प्रायोनाशकशस्त्राग्निविपोदकोद्वन्धनप्रपतनैन यद्यपि कन्यां कन्या दिनश्चेति काम्यकृष्णपक्षश्राद्ध- "प्रतिपत्ममृतिम्वका व पित्वा चतुर्दशीम् । शस्त्रेण तु ता ये वै तेभ्यस्तस्य प्रदीयते ॥" इति याज्ञवल्क्येन सर्वकृष्णपक्षचतुर्दशीमुक्तं, तयापि--. 'श्रादं शास्त्रहत्तस्यैव चतुर्दश्यां महालये। इति कालादर्शान्महालयचतुर्दश्यामप्पावश्यकम् । तत्र शस इतपदं येषामुपलक्षणं, तानाह-वृक्षेत्यादि । अपमृत्यु:-अका लमृत्युः, तदाह--*युवान इति । अपमृत्युरुपसंगमृत्युष्टव्यः । उपसर्गो ग्रहभूताचावेशस्तेन मृत्युः । [१] अङ्गानामिक्यं प्रधानमाप्रभेदस्तन्त्रम्।तेन विश्वेदेवपाका नाक्यं विप्राध्यपिण्डादे द एय । प्रसङ्गसिद्धिस्थले तु प्रधानमीप भियते इति । प्रयोदशीयादेऽपरपक्षया धरिलोचना विश्वेदेषा यसारं उफा इति धर्मसिन्धुः।

आशिषने महालय निरूपणम् । तामिति गौतमोफतुर्मरणोपलक्षणम् । एकपोगनिर्देशात 'सर्वेषां तुल्पधर्माणामेकस्यापि पवुच्यते । सर्वेषां तत्सम शेपमेकरूपा हि ते स्मृताः।। इत्युशनसोफेध । तप कृताफिपाणामेति पक्ष्याम: मरीन:- 'विपशखचापदाहितिर्यग्नाप्रणघातिनाम् । चतुर्दश्यां क्रिया कार्या अन्येषां तु विगर्हिता." अग्र प्राणघाती तेन हतो नतु प्रणहा, तस्य प- सितस्यादिति शूलपाणिः । अनोश्यारशंपणस्याविप- क्षितस्यात्स्त्रीणामपि शस्त्रादिहतानामेकोदिष्टं फा (१)(न पार्यणमिति)श्रीदत्तोपाध्यायः इदं पिपादिहता. नामेव न प्रसपादिमृतानामिति पापस्पतिः । पनु शा. फटापन:- 'जलामिभ्यां घिपमानां संन्पासे पा रहे पधि। प्रा फुति पाप पर्जयिस्या पतुशीम् ॥ इति, समापमित्तार्धजलादिमृतपिपपमित्याकरे उकम् । "उपसर्गपताना परिपमृगमुपैयुपाप । भादं सपा प्रफर्तव्यं पतुर्दश्या नराधिप ।" 'इति पास्यात् । घामणेति । विपादिभितो पापि. ति विग्रहः । एतप मायोनाशसापिरिपादकौनधनपटने. थेच्छतामिति गौतमोक्तामरणोपलक्षणम् । एकसयोगनिदेवा । "सपा तुल्यधर्माणामेकस्यापि पदच्यते । सपा सरकार्यमेकाहि ते स्मृताः ॥" इस्युशनसोफेः । उपत्युको प्रसादियाना नैतन् । मापमितेति।मदि। सारचर्याजलाम्पादयोऽननुहावा पर सतर्गतो प्रम्प आरपुस्तमालि।

५७२ सटीकनिर्णयसिन्धुयितीयपरिकदे- अत एव वैधत्यात्सहगमनेऽपि न कामिति हेमादिः एतच देवयुक्तमेकोषिष्टं कार्यमित्युक्तं प्रयोगपारंजाते- 'प्रेतपक्षे चतुर्दश्यामकोदिष्टं विधानतः । देवयुकं तु तच्छाई पितृणामक्षयं भवेत् ॥ तच्छावं देवहीनं चेत्पुत्रदारधनक्षयः। एकोद्दिष्टं देवयुक्तमित्येष मनुरब्रवीत् ॥' भविष्यपि- 'समत्वमागतस्यापि पितुःशस्त्रहतस्य । चतुर्दश्यां तु कर्तव्यमेकोद्दिष्टं महालये। चतुर्दश्यां तु पच्छ्राद्धं सपिण्डीफरणे कृते। एकोद्दिष्टविधानेन तत्कार्य शस्त्रघातिनः ॥ इति । संवत्सरप्रदीपे हारीत:- 'विश्वेदेवांश्च तत्रापि पूजयित्वा दितोऽमरान् । ये वै शस्त्रहतास्तेषां श्राद्धं कुर्यादतन्द्रितः। अत्रैकोद्दिष्टवचनानां निर्मूलत्वं, समूलत्वेऽपि पा र्वणशक्तपराणि । विवादिवचनैः प्रकरणात् कृष्णप क्षीयपार्वणापगतेरिति शुलपाणिः। तन्न । अवाक्येन प्र. अाशाः । अतः असाध्यव्याध्यादिपीडिताना जलान्यादिश्वोन म हमरणनिमित्तकाभिशेन च मृताना नेदं श्रादमित्यर्थः । युद्धस्तो प्रायोनाशके च वैधत्वेऽपि वचनाद्भवतीति बोध्यम् । एवं च- "मातिश्रेष्ठ त्रयोदश्यां चतुर्दश्या तु सुमनाः । पीयन्ते पितरयास्य ये वै शत्रहतारणे ॥" इत्यादिकं त्ववैधगृतिविषयम् । पितरित्यादि पितृमुतपद श्राद देवता तदधिकारिपरम् । विष्ण्यादीति । कृष्णपक्षप्रकर णे "संभूते पार्वणं कुर्याद "इत्यादीत्यर्थः । अचाक्येनेति । श्रुति लिगवाक्यमकरणस्थानसमाख्यानां समवाये पारदौस्यमर्थ- }

माश्चिने महालयनिरूपणम् । ५७३
रणस्प पाधात् । पिप्रादीनां पाणं भ्राबादीनामेकोहि-
मिति गौडाशितल, पितुरिस्पनन पिरोधाषि-
पापपर्यापतेध ! अन शस्त्रहतस्य चतुर्दश्या.
ति नियमान तु चतुर्दश्यामय शत्रहतस्पति ।
'भाई शस्त्रहतस्य चतुर्दश्यां महालगे।
इति फालादादू धार्षिकादीनामकरणापत्तथा
महालये एप दिनान्तरे पार्पणं मातामहादितृप्त्यर्थ
पफोदिति बलाबलाधिकरणश्यम् । दर्शपूर्णमासमफरणे'.
पावापूपिरी भद्मभूत्' इति रक्तवानिगदे "इद्वामी इदरि.
पतामीरपतामहोज्यायोऽकायाम्, अमोपोमाविदं पिरजुपे.
पीरता महोज्यायोऽक्राताम्" इविवारपश्यं श्रूयते । वा पी.
पास्याम दामी न देवते इति तत्पदमपनीयने असमतावाद ।
। च पेन सा यदेकारपतापमं तेनेर सह ससपनौचिया.
पास्येन भरीताम्' इत्पादीन्यापपनेयानि । अपासमता-
पा देवतापायापनपेऽपि अनीताम् । इस्पारिविक.
ताफासारूपप्रकरणाद प्रयोगो दुबार इति पन् । न, पा.
स्प विनियोज्यस्वरूपसामध्यमनपेक्ष्य न विनियोजलम् ।
व एस दर्यपूर्णपासमकरणपतितोऽति 'कृष्णो देवयम्पायति
(नुसन्धमन्यस्तरवारिरिणावरोर्न प्रो । एसियर
रिपोपसदो द्वादशाहीनस्पैति एकासाच्यसामयागरू सारे
दशोपसपनोपयति सा पुनर्नानादिनसाध्यसोपयागपा.
नं नीयने तयारफरमेनाकाहारशा संपन्य फलपिता ते
पेण करिता या सापयविमा पाजे निगो
। भतः पाद व पापेन सा पलापिया भुवि
स्पेधितोपका विनियोग विबलीयसा पान पसरणं
पसे । एवं पलिन पा-दाधिभागोमनीप' पदा.

1 ६७४ सटीफनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- कार्यमेव । पितामहोऽपि-शस्त्रहतवेदकोइिष्टवयं कार्य तदुक्कं हेमाद्री स्मृत्वन्तरे-'एकस्मिन्बयोकोद्दिष्टम् त्रिपु शस्त्रहतेषु पार्वणमेव कार्यम् । पतु देयस्वामिनोतं त्रिष्वपि शस्त्रहतेषु म कोद्दिष्टवघं कार्य न तु पार्वणमाहत्यवचनाभावादि- तदयुक्तम् । पिनादयस्त्रयो गस्य शस्त्रोतास्त्वनुममात् । स भूते पार्यणं कुदान्दिकानि पृथक् पृथक् ।। इति वृहत्पराशरोक्तः स्पेन तच्छेपभागः, तन पदाना संयन्त्रस्य प्रत्यक्षसिदलाव मारते च 'समत्यमागतस्य' इति मास्यस्प झटिति पतन कम- पक्षप्रकरणं वाध्यते इत्यर्थः । विशेपेति । "सपिण्डीकरणादर्भ पित्रोरेव दिपाणम् । वारयान यध्यपधः। एकोद्दिष्टप्रपमिति । 'एकस्मिन् यो पतययास वास्यभेदभपन तस्योपळागला उनानने निमिधे पो विषिमाप्रारम् 'एकस्मिन्, दयौः' इति तु 'एक गुणीत, दो युग स्यादिवदनुवाद इत्यया । कोरियादिनन्णेति पान । पिप्रादप इति । 'ग्रेण तु ता य नाता नियमाडादरण सोती अनादिमरणेम्पयाprata न पयस्मिन इस्पादिनानी न पीना l देवस्याति सि पिपो मायाम् ' सारिनु पनायाम मारिएपEिRE vanditaiमलियापnिi arth.

भाषिने महालपनिरूपणम् । 'एकस्मिन्या पोपि विगुण पाइने । एकोरिष्ट सुना फुर्पाप्रमाणं दर्शयनयन् ।। इति स्मृत्यन्तरापंक्ति पृथिवीपन्द्रदिपं उक्तम् । अ. परा हमात्री अपम् । गस्तु अप्रेय शरनादिना पतस्ताप पापिफमप पार्पणमस्कोदिष्टं पा कार्य न तु श्राप प्रसद्गसिरिनि पृपिपीचन्द्रोदगं । अप्रमाद्धाफरणऽ. प्रिमापरक्षं दिनान्तरपार्वर्णय कार्गमिति तपोरकम् । पति- 'दानविप्रहनानां पदिष्टमरीसः । आत्मनस्त्पागिनां पंच श्राद्धर्मपां न गारपेत् ॥ कुद' इति सपिन्टनोत्तरभारित्वेन सामान्पवाक्पमात- पार्षणस्यारामात् पार्वणमेव भवति । तया च भोक्तरापान नि. मूलत्वं पदतामपि नैकोदिएसिदिरिवि तु वस्तुगीतः । एकोहि पेति । पथाचारमिति शेपः । प्रसङ्गसिरिति । चतुर्दशी प्रादे न भवतीति भावः। संझान्तिव्यतीपातादिनिमिचर्फ तु चतुर्द- श्या पारंपपेर । चतुर्दशीनिमितकं तु पृथम् कार्य सपिण्ड. फत्वरूपविरुदधर्मसवात् । श्राद्धाकरणे इति । यदि महा. ये चतुर्दशोधादं न कृतं तदा चिफदर्शनपर्यन्तं कस्मिधि- दिने कार्यमित्यर्थः । पार्यणेनेति । "संक्रान्तानुपराग प पर्वोत्सवमहालये । निदा पिण्यांसानिति प्राह प्रजापतिः॥" इविवाश्यप उसावानां दिनान्तरे पार्वणमापकत्वादिवि मयूख. भाषः । एकोदिष्टविधिनक अन्तरितं कार्यम् । पयामाप्त एव गौण. फालविधानात् न तु पार्वण देवताविरहादिवि नव्याः । चतुर्दश्या पारणे मा देवताभूतपित्रादिदुरणनिमिचक एफोरिऐतिफतष्पता- का प्रयोगो रिषीपद न विदं फर्मान्तरं पार्वगलादने पार्षण का.

-
५७६ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
इति छागलेयाद्यः शस्त्रादिहनानां श्राद्धं निपि,
धापि प्रमादमृतानां श्राद्धाहत्वात्कार्य, ...!
द्विपूर्वभूतानां तु न कार्यम् । यत्तु-
'चतुर्दश्यां तर्पणीया लुसपिण्डोदकक्रियाः।'
इति ब्राह्म, तद्गौणमिति शुलपाणिः ।।
मानाभावात्।
*'पत्तितेनापि कर्तव्यं कर्तव्यं पतितस्य च ॥
इति गयादिवदिशेपविधियलात्पतितानामपि कार्य
मिति नव्यगौडाः । तत्वं तुसमत्वमागतस्येत्यादिषशा
स्कृतक्रियाणां कार्य नान्यपामिति वयं प्रतीमायत्तु मनुः-
'न पैतृयज्ञियो होमो लौकिकानौ विधीयते ।
न दर्शन विना श्राडमाहिताग्नेर्विधीयते । इति,
अत्र पूर्वार्धे *हेतुत्वेनोक्तम् । तद्यथाश्रुतमेव मन्य
यमिसर्थ इत्यन्ये । गौणमिति । श्राद्धं निपिद्धामवातस्तदभाव
तर्पणमेव कार्यमित्यर्थः । लक्षणापामिति । लुप्तपदस्य निषिय
इन्यादिः । यथाश्रुतार्थत्वे तु शस्त्रादिहतानां श्रादं मुख्यं तर्पण
मनुकल्प इति लभ्यते इत्यर्थः । *पतितेनापीति । अपतितस्ये.
ति शेषः । पतितस्येति । अपतितेनापति शेषः । सम
त्यमिति । दुर्मरणमुनानामौदेदिकं वर्षोध तत्काळ चा फार्यम् ।
तत्र यावदोदिहिक न कुनं तावत्पर्यन्तमिदं न कार्यम् । एक
क्रियाणां तु फार्य 'समत्वमागतस्य' इति निरोपणादित्यर्थः ।।
निच्छागलेपचरनं तु दुर्मरणमृनाना मागश्चित्तं पिना तरकार
पौर्वदेहिकं न कार्यमित्यैतदर्थकम् । अहेतुत्येति । 'न दर्शन
वि. याम्यं ष्णपक्षश्रादविषपम् । आहिनामिना सधानिमा
श्रादरूपपिपराभूतो होमः 'कर्ममा विवाहानी' इति शित
भोपामने
दुप्परः । सोफिफे तु स न लिपीयते । प्रतिनिल

आशिषने महालपनिरूपणम् । ५७७ भावाद । मत्युत "सापिरमारनपिस्तु दिनपाणारयाप्मु बा। कुर्यादौ क्रिया नित्य लोफिनेति निधितम् ॥" इति स्मृत्या त निषेधः । नायनामिकविहिने पाण्यादौ सा. मिस्वात् । तस्मात् परिपातायात कार्पः । तत्रापि दक्षि- मापारेर पिपकर्माधिकरणत्वेन इष्टतात् "भयं पितॄणामामः" इत्यादिमन्त्राांश । स च दर्यान्पदिने न लभ्यते । पदिक मादीपहामेऽपि सावपा तस्य विहरणमारणं वा प्रयुजीत वतस्तत्रापि स लभ्येत । स च तदा तत्मयुजीत पदिकापि तत्म. मुक्ति चिना तम अभेत । शमोति त दर्थे तो विनापि दर्भपा- गार्थ विहरणादेरेय ते लन्धुम् । तस्मात्सर्गधान्याहितामिना दर्श पर कृष्णपक्षधादं कार्य नान्यदिने इति । अत्रेदमस्वरसचीनम् । साक्षादचनं रिना धादीपहोमः श्रीतामा फर्तमशः । तथा दि श्रीवानामपीना प्रयोजनाकापा पार्ने फर्मणि विनियोगः । असंयुक्तोत्पमानामपि ते पाचनिकैदमादिभिरेव प्रयोजनाकार शान्तः । 'दुत्वामौ पिस्पशवत्' इति च अमिपदं न भौतामिपर 'माणि क्ष्यामः' इति प्रतिज्ञा नागृनमतस्यानिपदस्प 'फर्म स्मात विसामोइत्युक्तः । स्मृतिगतस्प प तस्योपासनाग्निपरता । नापि पित्यारदित्यतिदेशाइक्षिणापिप्रगतिः । अरुपदेश- सिदलेनातिदेशस्य नियधरिपयसा । अन्यथा 'भौ' इत्यस्य वर्षात् । न प सस्प दक्षिणापिपरत तथालेऽति. देशाक्षिणामिरेच मानुपादिति तमस्य वस्पोपासनारि. रत्वात् । एकस्यैवापिसन्दस्प पापिपन्त प्रति नत्परतं सवा. निनं ५ मति दक्षिणाधिपरत्वं च फ स्पान् ! तसा स्मृतिषु पापिपदेन वापरेव ग्राणाचदमारे निरवि का. पर पादीयोashan 1 ७३ मार.दा. ५०८ सीनियमितपरि- ने ध्यानयोगामामादिशानि.' नादानिमामि सामान 'भाम्यभार मिल पागापपाद । पति मनुगमनात | मन पर होमायाधिकरणामाया ममरिस्पपि न रागनिम्न पानिनवामाशानिनः संसा पदिप- 'आहितामिस्तु नुहयाक्षिणामा समाहितः। इत्यादि वक्ष्यमाणान मेर सोधानिनामारिना दक्षिणानिमापमिति मन्यते तदा नापि तस्प विहरणादिम युक्तिसंभपाद दर्शान्यदिनेऽपि दक्षि सुलभ एव स्यात् । तस्मान दर्शनाया न पैतृयविष इत्या हेतुत्वेन व्याख्यानममंगतमेति गुम्मनमा-ते इति । अपं भावः-दपौरप्पादिताम्यो: 'नदन मिना आदम्' - पाचनिक एवार्यः । 'न पत्यज्ञियइति वाक्यं तु पृथगे। "आरुष दक्षिणाग्निन्त होमा वै प्रयव्रतः । अग्न्यथै लौकिकं वाऽपि जुहुयात्कर्मसिद्धये शति पुराणोक्तलौकिकनिषेधार्थम् । निषिध्यते च कमप्यन्तरेण यदुच्यते द्विजातीनामितिवत् । न च घायुपुरा णे-'अग्न्यय दक्षिणामकार्या लौकिकं गृह्यम्' इत्युक्त्या और फरणहोमे दक्षिणामिमुख्यस्तुदभावे नामिरित्येवास्विति वारः । म् । स्ववाक्यगतमकृतपरामर्शस्य सर्वनाम्ना तत्तविशेषरन्दना पा दृष्टत्वात्सामान्यत्राचिनाऽग्निशब्देन दक्षिणाग्निपरामर्शानुष पत्तरिति । इदमिति । न द”त्यस्य यथाश्रुवार्थो न ग्रास तथा सति मृतपित केल्यानटक्याधरणमसहाद , किंतु अ. निसाध्येषु दर्श विना पिण्डपितृयज्ञकल्पं विना सामिको नाषि फारीत्यर्थः । अनिसाध्येष्पित्यन्याहारफलमाह-न विति। - F- .

भारियने महालयनिरूपणम् ।
प।। कृष्णपक्षश्राद्धमन्पदिनेषु मासमाहितादर्श नि-
पम्पत इति तु पम् । दर्शन पार्यन पिना भादंन ।
न फापि पार्पिकादाय फोदिष्टं नारि हरिहरः ।।
इति चतुर्दशी ।।
अमापां विशेपमाहापरा पमा-
"से फरस्थित पातु अमावास्या कराषिता ।
अब दपदे लपणापपिपिसापानापनHिRIATIAt R B.
पामनुवादले परमाने पारमा सिद्धानमा-कृष्णपक्ष.
ति । न दननि मानपं नाहितापादागिरिकासनि.
पाथ मनिसारसरिकादरकरणमा : दो पादसा.
पाताप, नियमाप्रपाले सम्भवति मनिपर गोष
किन्त कणपसमादे पापा का विषयी पदार
पमार्यम् । एवं बालयापारधामपि ममपरं दस दि.
मतिमा RITERA सहारे नारिये
सायन और पसे पूरन | ARIABAR
पेभर सेर, पपा पाया मरण पासिका.
स्पपिपिपी कर्तव्य रसीकालो नि RR SEIR RI.
राणि भयार, नसिकिएनानिधार नियन
निISI नताप निपतापान anity
मेपानियिरिया , शर्षिामिERRIER
सिमरकोरियविपिना पाकामाTERRRI
मेतिको । सोमsecitis ai.
गादिषा-भगिकी महिमा
"पिसोसinik
विपिपीतामाता"
कादोकारिक HuRE
म

५८० सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- सा ज्ञेया कुजरच्छाया इति पौधायनोऽब्रवीत् ।। वनस्पतिगते सोमे छाया यो प्राङ्मुखी भवेत्। गजच्छाया तु सा मोक्ता तस्यांपाद प्रकल्पयेत् । भारते- *"अजेन सर्वलोहेन चपासु नियतव्रतः । हस्तिच्छायासु विधिवत्कर्णव्यजनीजितम् ।" श्राद्धं दद्यादिति शेषः॥ आश्विन शुक्लपतिपदि दौहित्रस्य मातामहादः मुक्तम् । हेमाद्रौ संग्रहे च- *"जातमात्रोऽपि दौहित्रो विद्यमानेऽपि मातुले। कुर्यान्मातामहश्राद्ध प्रतिपद्याविने सिते ।" इति। प्रयोदशी। तथा च रवौइस्तथे द्वादश्यां मघासच ग्रन्थोक्ता, दश्यां मघासत्वे चयमिति फलितम् । इदं कालाकम् । यौगिकीमा -ह-वनस्पतीति । अपराह्नोपलक्षणम् । इस्तिनइति शेषा : स्यामिति । अपराहे गजच्छायायामित्ययः । इदं च देशाकमि ति विशेषः । अजेनेति । वास्विति त्रयोदशीश्राद्धपरम् । मघास्विति पाठान्तरं मागुक्तम् । हस्तीति देशावलाभः। कर्ण-युपा । दानात् कर्णो मुखावयवविशेषः । अय वानस्पतिरश्वस्य सोमवार सया च सोमवासरयुक्तामावास्यायां प्रामुख्यामश्वस्य छापा आदं कुर्यादिसर्यः । कर्णः पल्लव इति । आपराण्डिकं गनच्छायाए देशाङ्गक चेदम् । फर्णशब्दस्य यथाश्रुतार्यकत्वाद ! जातमात्र इति। जातमायोऽवीयविवक्षितार्थम् । अपिपदो. पादानात् । एवं च "गर्भच्युतोऽपि दौहित्रः कुर्यास्पितरि जीवति । श्रादं मातामहादीनां पक्षान्तादपरेऽहनि ।" इति, परन्तु गर्भच्युतोऽपीसराय एवं कस्यचित्कारिफापामपि-- प्रयो - , भाशिषने महालयनिरूपणम्। इपं संगरम्पापिनी ग्राला इति निर्णयदीपे उक्तम् । "प्रनिपपाश्चिने शुरले दौहित्रस्पेभार्पणम् । भादं मातामहं कुर्यात्सपिता संगवे सदा ।। जातमानोऽपि दौहित्रो जीपत्पपि च मातुले । प्रातःसंगवयोर्मध्ये आर्यस्य प्रतिपन्न येत ॥" इति वचनात् । असमूलत्वं विमृशम् । प मलमासे न फार्पम्। 'स्पष्टमासविंशपाख्याधिहितं घर्जयेन्मले। इति निषेधात् । इदं च जीवस्पितकणय कार्यमिति "पुत्रः स्वोत्पतिमात्रेण संस्कुरणमोचनात् । पितरं नान्दिकाचौलासंवमेधेन कर्मणा ॥" इति वचनात्मपवर्षचूटाया असाचे यथापिशादेऽनधिकारस्तथा- ऽस्मिन्मातामहादेऽपीति प्रतिभाति । मयूखकृतस्तुनावमात्र इति अधिकारी नात इवार्यः । तस्मादुपनपनोत्तराधिकारो न त. सामान इत्याहुः। आर्पस्प-मातामहस्य । अन सपत्नीकाना. मेव देवात्तम् । अमानाक्षान्तर्गतमातामहपार्वग इहापि सत्य- पिपितृपारणाविकृतित्वे सपत्नीकत्वगुणलम्भकममाणस्य 'समपिन्दपायाभ्यस्ततिरासा यतः स्मृता।' इति पसः प्रतिबन्धासम्भवात् । समूलत्यमिति । सार- व्यापिनीग्रामवायेकरचनस्य निर्मललात् पार्वणवादपराहन्पा- पिनी प्राप्रेत्यर्थः । इदम्धेति । मातामहादस्प कन्योपलक्षि- सारपसनिपिचकत्वात्कन्यापापधिमासे तदुत्तरमतिपपेर फन्या- युक्तापापपरपसम्पवधान र कार्यमिति भावः। तत्र कचिदन्द. रापे तु शुक्लपशम्पादिगोणगौणोपरकाले कार्यम् । एरमेव जीव- पितृफस्प मानवमीश्रादान्तरायेऽपीति । जीपरिपतकेणये. ति । ननु सपिवेत्युले शिष्टा इति किमतव शुशु ।

उवाच
५८२ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
शिष्टाः। इदं च शिष्टाचारात्सपिण्डक कार्यमिति को
त् । पिण्डरहितं तु युफम् । जीवस्पितृकस्य-.
"मुण्डनं पिण्डदानं च प्रेतकर्म च सर्वशः।
न जीवत्पितकः कुर्याद गुर्विणीपतिरेव च ॥"
इति दक्षेण पिण्डनिषेधात् । आन्यष्टक्यचविशेष
पचनासावाचेति संक्षेपः ॥ इति श्रीकमलाकरम
निर्णयसिन्धौ महालयनिर्णयः॥
अथाश्विन शुक्लप्रतिपदि नवरात्रारम्भः। तनिर्णय
तत्र भार्गवाचनदीपिकायां देवीपुराणे । सुमेधा
"शृणु राजन् प्रवक्ष्यामि चण्डिकापूजनक्रमम् ।
"कन्यागते सवितरि पितरो यान्ति वै सुतान् ।
शून्या प्रेतपुरी तायद यावद्वृश्चिकदर्शनम् ॥"
इत्पर्थवादेनपा श्राद्ध ये अधिकारिणस्तपा कन्योपलक्षिता
परपक्षश्रादं कर्तव्यमिति विधिः कल्प्यते । पितृसुतपदं श्रादे दे
पतातदाधिकार्यर्थकम् ।
"ततस्तुलागतेऽपके सूर्ये वाञ्छन्ति पार्थिव ।
श्राद्धं स्ववंशजैर्दत्तं क्षुत्पिपासासमाकुलाः ॥"
इति सामान्यन नागरखण्डाभिधानात् । तर प्रतादिक
स्प पितृश्रादेन सहैव मातामहश्रादं, जीवस्पितकस्य तु तेन विनेति,
मतिपदि तत्करणं तु फेवलमाचारान् । कल्पितेनोक्तविधिना प
"दर्शश्रादं गपाश्राद श्राद्ध पापरपसकम् ।
न जीवस्पिन्फः कुत्तिलः कृष्णय तर्पणम्
इति नीवस्पितकस्यापरपक्षकसामान्यनिधो पाध्यते, एवं मा.
तृनवमीश्रादेऽपि तद्बाध इति क्रमेण सपितति सिद्धरिति । 'मुण्डन
म्' इति पास्पस्य निर्मलत्वं पदतां मवे तु सपिण्डमिति ।
इति महालयनिर्णयः॥

भाभिषने नपराबारम्भनिरूपणम् । ५८३ आश्विनस्य सिते पंक्षे प्रतिपत्सुशुभे दिने ।" युपफम्पोक्तम्। "शुद्ध तिषौ प्रकर्तव्यंकप्रतिपार्श्वगामिनी । आणस्तु नाडिकास्त्परत्वा पोडश यादशापिया॥ अपराहे च कर्तव्यं शुदसंततिफातिभिः॥" इदंघापराहगोगन्पाः प्राशरस्पं वितीयदिने प्रति. पदोऽभावे शेपम् । तथा तप देवीपुराणे डामरतन्ने पदेवीवध:- "भमायुक्ता न फतव्या प्रतिपत् पूजने मम । मतमात्रा कर्तव्या वितीयादिगुणान्विता ॥ आधाः पोडश नाडीस्तु लन्ध्यायः कुरुते नरा। • फलशस्थापनं तत्र घरिष्टं जायते ध्रुवम् ॥" माण्डपदेवीपुराणयो:- "पूर्वविद्धा तु पा शुक्ला भवेत् प्रतिपदाश्विनी। नपरायतं तस्यां न फार्प शुभमिच्छता।। देशभनो भवेत्तत्र दुर्मिक्षं चोपजायते ॥ मन्दायां दर्शयुक्तायां यत्र स्पान्मम पूजनम ॥ इति । स्कान्दपि- "प्रतिपाश्विने मासि सा शुदा शुभदा भवेत् । भाद्रपश्चदशी कृष्णा तया युक्ता न शस्पते ॥ विरुफलदा सा हि पुनदारभयायहा ।" इति । शुद-अमास्पर्शरहित । अमास्पर्श वाह-प्रतिपति। अगामिनी अमोगा। इदति। एवारताऽमायुवापासपर- दिभ्या क्रमेण प्रापरवाग्राखले दर्शिते, तदनुरोधेन स्फुटममापुकान् निधास्वविधीय प्यवस्थापयितुं पत्रिपानाह-अमायुफेति । आ इति । परेणुः मनिषादौ१ एतदेव सापति- ५८४ . सटीकनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- . तथा- "वजनीया प्रपनेन अमायुक्ता तु पार्थिव बिनीयादिगुणैर्युक्ता प्रतिपत्सफामदा॥' ' तथा देवीपुराणे- "यो मां पूजयते नित्यं वितीयादिगुणान्यिताम प्रतिपच्छारदी ज्ञात्या सोचते सुखमव्ययम् ॥ पदि कुर्यादमायुक्ता प्रतिपत्स्थापने मम । तस्य शापायुतं दत्त्या भस्मशेपं करोम्यहम् ॥ आग्रहास्फुरुते यस्तु कलशस्थापनं मम । सस्प संपविनाशः स्याज्ज्येष्ठः पुनो विनश्यति ॥ अमायुक्ता न कर्तव्या प्रतिपचण्डिकाचने । घनामिविशंपण शहानिश्च जायते ।। न दर्शकलगा युक्ता प्रतिपचण्डिकापने उदपे विमुदतीपि प्राधा सोदयदायिनी ॥ जति देवी पुराण- "पा चाश्वयुजि मासे वारप्रतिपलवयागिता। शुदा ममानं नस्यां शतयशफलप्रदम् ।" रद्रयामले- "अमायुक्ता मदाय प्रतिनिन्दिमा मना । मायाकुम्भ दृभियां जागते गम् ।। पतिपरमपिता तु कुमारोपणकमणि "ति यापि रागामलं धारयनिगल गपाप्पा माराम पनि लिमात सिभिनव गिरि- . 'मिहिनीया नागिन तथा- आश्विने नपराप्रनिरूपणम् । "मातरापास्येवों मातरेव प्रधेशगेत् । प्रातः प्रातम संपूज्य प्रातरेष पिसर्जयेत् ॥" तय- •"शरस्काले महापूजा फिपते पा च वार्षिकी। सा फार्पोदयमामिन्यांकन तन तिपि()युग्मता।" "फुहकाठोपसंयुक्ता पजपेत्प्रतिपत्तिपिम् । राज्यनाशाग सा मोक्तानिन्दिता पाश्यपूजने॥"इति। एपु वचनेषु फलशस्थापनग्रहणात्तदेय प्रथमदिने नि. विष्यते, न तूपयामादि। सप प्रतिपद्यप्पमापास्पाइति युग्मषाक्पात, 'राला स्पात्प्रतिपत्तिपिः प्रथमतः' इति दीपिकोकः, 'शुक्लपक्षेदपिडा इति माधयोक्तमदिने मासस्प पाधे मानाभावादिति केचित् । पस्तुतस्तु पूर्वोत. पायपेषु पपिडकाचनपूजामहणादुपवासादेवा गत्यात् मतिपत्मदिनीपा पेचदावाहनकालानमार-मातरिति । पथरीदं पत्रपुनाविषयमेर तपाति देवीपूनापागपि पोनितं पाप. फाभावाद । एक्श मावस्तदभारे पूना न, फिन्तु तल्हाम एवेत्यर्थः सोऽमापुक्तापाशतिः । शरत्काल इति । पापिंकी पांदी संवत्सरादी चैत्रशुलपतिपदमुपक्रम्य नवम्यन्ता पूना विधीप. से । घरदसन्तयोस्तुल्प एव दुर्गसिका फार्प इत्यर्थः । न सत्र विधियुग्मेति । युग्मनास्पानुरोधन दुर्गापूनापा न निर्णय इस. निन्दिता पनि । लोहाभिसारिफाभिपायम् । पहा भरपू. जनम् आसिनमासीयदेवीपूजनं, रेवन्वनामा देवानामा अा. पीहासानपक्रियमाणं तत्वजनं वा । इत्यादिति । 'आशिनस्य सिने पले नवराप्रपोपितः। (१)पुग्मवाक्यानुसरणम नेमिय।

५८६ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छंदे- प्रधानदेवीपूजादापपि परेति युक्तम् । कलशस्थापनग्रह- ण तूपलक्षणम् । अत एव देवल:- "व्रतोपवासनियमे घटिककापि या भवेत् । सा तिधिस्तहिन पूज्या विपरीता तु पैतृके ।" इति । अन घटिका मुहूर्त इति गौडा । यदा तु पूर्वदिने संपूर्णा शुद्धा च भूत्वा परादने वर्धते तदा संपूर्णत्वादमा- पोगाभावाच पूव । यानि च वितीयायोगनिषेधकानि वचनानि फेचित्पठन्ति तान्यपि शुद्धाधिकानिषेधपरा. णि । परदिने प्रतिपदोऽत्पन्तासत्वे तु दर्शयुत्ताऽपि पूर्वय प्राया । तदाह लल्ला- तिथिः शरीरं तिधिरेप कारणं तिथिः प्रमाण तिधिरेच साधनम् । इति । पानि तु अमायुक्ताप्रकर्तव्या इत्यादीनि नृसिंहप्रसादे पचनानि तानि समूलत्व सत्सेतावषयाण । अभेदं तत्य. म्-पूर्वोक्तवाक्यानां सर्वेषां हेमान्यायलिखितस्पेन निर्मूलत्वात्तश्चान्यनिर्गस्पानुक्के सामान्यनिर्णयात्पूर्व मुस्नातस्तिलतैलेन पूर्वार्दै पूमयेच्छिवाम् ।। इति देवीपुराणे । गौडा इत्यरुचिः, अनुपदं वषीज स्फुटम् । हितीयोति। 'द्वितीयाशेषसंयुक्ता प्रतिपाण्डिकार्चने । मोहादीपदेशाकुर्यात्पुत्रविनाशनम् ।।' इत्यादीनीत्यर्थः । इदानीममायुक्तविधीमध्यस्थापयति-पा. नि रिवति । अमेति । "अमायुक्ता मनव्या मनिपञ्चण्डिका न पाया परसंयुक्ता पदमः इसादीनीत्यर्थ: । सामाई ।

भाखिने नपराननिरूपणम् ।
साप्तावपि गौरनिपन्धेषु विशेषनिर्णयादीदपिफी मापा।
मप्रापि घटिकैफेल्पस्प मिमुहानिर्मिमुहर्ता मा.
पा । (१) उदिते देवतं भानी' इस्पन बिमुहर्त विराय'
इति औदपिपवा विमुहस्तनिषमात | मन उदये शि.
मुदापि इत्यापनुमापि 'मुहर्तमाया तम्पा' इति
सिमुहतस्तुतिः । अन्यथा लिमुहतविधियपात । फे.
पिनु मुनमाचेति पपनात्तता न्यूनने परा नेपाः ।
पिशपनिर्णयात 'गा फायदपगापियाम्' इति देपुरा.
णार । उपे होता
'उदये विहर्ताऽपि माया सोदएमापनी ।
इसः । गोया अपीता
'मुनातास्तिलमिन पू िपनपेक्षिा।
इत्युतरमनारक्षिा फर्मका पकाउमादाय ह
ध्यापिनी मतिमात्रा।
'सरकाले महापना क्रियते या प पापिकी।'
'सा पार्योदयगाविम्याम्' इत्यादि मनमुरापारि
पूरप्पापित एति तय ताप न तु सहया
'मातरामायदेशीम इनि मानोऽपि पर पर।
'पल्पादित म पदिनुपाम् ।
उपवास्तथा दात, पयायिरंगदा।"
गन्धं पुषपदी नवपेपर।
भधारे पुपतोपामा पक्षिा।"
पिपूमापदनात्, तिारमाया YEART.
(4पने-
चरित मानो nिd IAN
fapra पसा तिषियो
aml

- ५८६ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदे- प्रधानदेवीपूजादापपि परेति युक्तम् । फलशस्थापनग्रह णं तूपलक्षणम् । अत एव देवल:- "प्रतोपवासनियमे घटिकैकापि या भवेत् । सा तिधिस्तहिन पूज्पा विपरीता तु पैतृफे ॥" इति । अन घटिका मुहूर्त इति गौडाः । यदा तु पूर्वदिन संपूर्णी शुद्धा च भूत्वा परदिने वर्धते तदा संपूर्णत्वादमा पोगाभावाच पूर्वच । यानि च वितीयायोगनिषेधकानि वचनानि फेचित्पठन्ति तान्यपि सुद्धाधिकानिषेधपरा. णि । परदिने प्रतिपदोऽत्यन्तासत्वे तु दर्शयुताऽपि पूर्वध ग्राया। तदाह लल्ला- तिधिः शरीरं लिधिरेय कारणं तिथिः प्रमाण तिधिरेव साधनम् । इति । पानि तु अमायुक्ताप्रकर्तव्या इत्यादीनि नृसिंहप्रसादे घचनानि तानि समूलत्वे सत्येताविषयाण । अत्रेदं तत्व म्-पूर्वोक्तवाक्यानां सर्वेषां हेमाद्याद्यलिखितत्वेन निमूलत्वातश्चान्पनिर्णस्पानुक्तेः सामान्यनिर्णपात्पूर्व- मुस्नातस्तिलतलेन पूर्वार्दै पूजयेच्छिवाम् ॥ इति देवीपुराणे । गौडा इत्यरुचिः, अनुपदं वद्वी स्फुटम् । *द्वितीयति। 'द्वितीयाशेषसंयुक्ता प्रतिपचण्डिकार्चने । मोहादयोपदेशाञ्चकुर्यात्पुत्राधिनाशनम् ॥ इत्यादीनात्यर्थः । इदानीममायुक्तविधी व्यवस्थापयति-पा नि रिवति । अमेति । "अमायुक्ता प्रफर्तच्या प्रतिपचाण्डिकाने । न ग्राया परसंयुक्ता शुद्धसन्ततिकाक्षिभिः ॥" इसादीनीत्यर्थः । सामान्यनिर्णयात् युग्मादिवास्यात् ।

आश्विने नवरात्रनिरूपणम् । मातापि गौरनिपन्धेपु विशेषनिर्णयादीवापिकी माला। समापि घर्टिकैफेल्पस्य दिमुहर्नस्तुतित्यतिर्मिमाहर्ता ग्रा. या । (१) उदिते देवतं भानौ' इत्पत्र 'मिमुहूर्त निरहश्च' इति औदपिक्पा बिमुहतस्वनियमात । तेन 'उदये दि. मुहूर्तापिप इत्पायनुसारोपि 'मुहर्तमाना कर्तष्पा' इति निमुहूर्नस्तुतिः । अन्यथा मिमुहूतविधियैपात् । के. चित्तु मुहूतमात्रेति पचनात्तातो न्यूनत्ये परा नेस्याहुः । *विशेपनिर्णपात् 'सा कार्योदयगामिन्याम्' इति देवीपुरा. णात् । उदये इति। 'उदये दिमुहूर्ताऽपि प्रापा सोदयगामिनी । इसः । गौडा अपीति । 'मुस्नातस्तिलन पूर्वाने पूजपेच्छिवाम् । इत्युक्तरचनात्पू: फर्मकालः । कर्मकाळशासाथ पूर्वाह- ध्यापिनी मतियाणा। 'शरकाले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी।' 'सा कार्योदयगामिन्याम्' इत्यादि समस्तमुदयम्यापित्य पूर्वाहय्यापित्व एवेति तत्रैव तात्पर्य न तु दिमुहूर्त पापिते । 'मातराबाहदेवीम्' इति पातासम्दोऽपि पुझिपर पर। 'सम्यफल्पोदिता पूजा यदि फर्तुं न शक्नुयात् । उपचारांस्तथा दात, पञ्चैतानितरेचदा ॥" गन्धं पुष्प च धूपं च दीपं नैवेद्यपेर प । अभावे पुष्पतोपाभ्यां सदभावे तु भक्तितः॥" इति संक्षेपपूजोपदर्शनात्. विस्तारपूजापा: पूर्वाह विना दु. (अपसवनं नु- 'उदित यतं मानो पिपास्तमित रखो। मिमुहूर्त निरम सा विधिम्यकम्पयोति ।

उपा
देवी
५८८ सटीकनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
गोधा अप्पयम् । अत्र देवीपूजैघ प्रधानम्,
सादि स्वङ्गम् ।
*अष्टम्यां पनयमांच जगन्मातरमम्पिकाम् ।
पूजपित्याऽऽश्विने मासि पिशोको जापते नरम
इति हेमाद्रो भविष्य तस्या पच फलसंपन्धात,
'नवमीतिषिपर्यन्तं पृया पूजाजपादिकम् ।
इति तत्रैव देवीपुराणाम,
'शरकाले महापूजा फ्रिपते पाप वार्षिकी।'
इति मार्फपोपपुराणाच्च । पूर्ववचनादष्टमीनयमीत
प्रधानमन्परसमसमिति गौडा । पकाहपक्षोऽपि(१)
कालिकापुराणे-
फरत्यादिति नगमोडास्तदनुपापिनो दाक्षिणालाय ।
जतिसकारण 'विध्यवासियाम् इत्यापविना
नौपवासादिनानामभिधानापो प्राधान्यमिति शानिमः ।
मटम्यामिति
"माभिने मासि मेमन्त महिलासुरमर्दिनीम् ।
देवी पूनीयवाय भन्दगयेऽमी ॥
मोहति विभागदेवलोक भा।
नायो मानिन म भ भार"
इति कान्दे नसावपूनापा प्रति फळमागमारियो
व्यम् । यदा कुलागार पदनाम्यां वा नपिका पूना समाय:
स्या समातिनीयानि पाप ins
नादिरदिवामिति स्तुतिः ।
x filianfanादिना नामापा गाना
बानमा पस्यादिनुस यि | rias
(iian ।
-

भाविपने नवरातनिरूपणम् । 'परस्पेकरपामघाटम्गा नपामय सापकः । पूजपेयरदा देवी महाषिभवमिस्मरः ॥'शी। on तु राजमार्गः सममधानायाः सहितापा अपेप्टेः "एतपापकामं पालत" इस्पेकरमान्मध्ये विधानाच्य पथा फलापों पहिमपोगस्तपा नवरात्र. मापस्थापा अष्टम्या नपम्पा या फलाः पृषकप्रयोगः। रूपनारापयतदेवीपुराणे- 'महानवम्प पूजेपं सपंफामप्रदापिका । सधु पेष वर्णेपु सय भाम्या प्रकीर्तिता ॥ त्यामोति पशोराज्यपुत्रायुर्घनसंपदः ॥' सा प फाम्पा निस्पा | 'पयमन्परपि तथा देव्याः का प्रपूजनम् । विभूतिमतुला लन्धु चतुर्वर्गप्रदायकम् ॥ इति, 'पो मोबाधयाऽऽलस्याहेवी दुर्गामहोत्सवे। न पूजपनि दम्भासा पायाप्पध भैरवी। मुखा अगपती सस्प कामानिष्टानिहन्ति धै।" इति फालिफापुराणे फलनिन्दाश्रुतः 'य प विधातव्य स्थापनं च विसर्जनम् ।। इति तिधित देवीपुराणाच । *अष्टम्पां नपम्पामिति । पठपादिपक्षस्तु पनिापामैन । तस्यनियति । दन्त पिनयम् । एतयेवि सर्वनाना प्रकृतप- रामपुक्तोऽहरेक परिः प्रपोगः, न वि वपा परामर्श कि- बिदति अमीनसम्योः पृथगने पूजाविधानादेववनस्प तदेकरा. स्यता सम्भवति। 'शरकाले महाजा किपते पाच वार्षिकी'! इवि मार्कण्डे पन्तु न नित्पत्वम्पज वीप्सामावात् ।

, घने वनेम्वच्छ अथवा स्थानादी सर्वत्र प्रामणादिभिरित्या ५९. सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेद- अनोपवासादिकमुक्तं हेमाद्री भविष्ये- एवं च विन्ध्यवासिन्यां नवरात्रोपचासता। एकभक्तेन.नक्तेन तथैवायाचितेन च । पूजनीया जनैदेवी स्थाने स्थाने पुरे पुरे । गृहे गृहे शक्तिपरामे ग्रामे बने वने ॥ लातैः प्रमुदितह टैमिणैः क्षत्रियैर्नुपैः। वैश्यैः शरैर्भक्तियुक्तम्लेंच्छरन्पैश्च मानवैः । पत्तु रूपनारायणीये भविष्ये- 'एवं नानाम्लेच्छगणैः पुज्यते सर्वदस्युभिः ।। इति, तत्तामसपूजापरम् । 'पिना मन्त्रैस्तामसी स्पा०किरातानां तु संमता इति तत्रैवोक्तेः । मदनरने देवीपुराणेऽपि- 'फन्पासंस्धे रवौ शक्र शुक्लामारभ्य नन्दिकाम अपाची मधयेकाशी नक्काशी (वाधवान्यदः । भूमी शपीत चामन्ग कुमारीभोजपेन्मुदा। विन्ध्यवासिन्यामिति सम्भवाभिप्रायम्।एकभकादयः योऽनुकल्या व्युत्क्रपेगोकानाANA पूमाधिकारितामा स्याने ग्रामणः,पुरे पुरे शधिया नृपः,गृहे गृहे वैश्यो,ग्रामे प्रामी भन्यः प्रतिलोमानुलोमा तामसजेमिनाशिधा भक्ति [पनसी] सा धूपचारनपयरिंना तु या। रिना पत्तापसी पाकितानान्तु सम्मना । इति । नत्र साधियो यानणाय गपिका या विषादर रिम्म । किरानानामिति । गणुपक्षमा मानामा-क-यामधिरयाविति मानिया (१)प बाप्यांत पाटातरम्।

आश्विने नपराम्रनिरूपणम् । पखालंफारदाने संतोप्पाः प्रसिपासरम् ॥ यलिं च प्रत्यहं दद्यादोदनं मांसमापवत् । त्रिकालं पूजपेहेषी जपस्तोत्रपरायणः ॥ इति । नन्दिका प्रतिपत्तिपिरिति मैधिला, पष्ठीति गौडा। तप पूजनं रात्री कार्यम्। 'आशिषने मासि मेघान्ते महिषासुरमर्दिनीम् । निशासु पूंजपेद्भस्या सोपवासादिक फमात् ॥ इति देषीपुराणात् । संग्रहऽपि- 'आश्विने मासि मेघान्त प्रतिपदा तिपिभवत् । तस्यां नक्तं प्रफुति रात्री देवी व पूजपेत् ॥ राधिरूपा पतो देषी दिपारूपो महश्परः। रात्रियतामिदं देपि सर्वपापप्रणाशनम् ॥ सर्पकामप्रदं नृणां सर्पशमुनिपईणम् । राप्रियतमिदं तस्य रानी कर्तव्यतेप्यते ॥ नफरतमिदं परमादन्यथा नरके गतिः।' इस्पादियचनाय । रानियतमेपाभिप्रेप माधनोगाम्- नन्दिका मतिपत्प्रथमोपस्थितस्यात् । सपा प आभिनयमाविक दमारभ्याग्रिमनवमीपर्यन्तं देवीपूजन कार्यमित्यर्थः । तप- मानवम्पा पून स्वर्गमोसमदायिनी। इत्युत्तरसंदर्भात् । अपपेर मुरुपफलः । पछपादिपूनाफाना. मग बाप्पलाद 'मासि पापपुजे रामे नवराधे विपता।' * इसनिमवार नरामजतिय । परन्तु बेर तन्मते नाप पातिकोपवासादेपलाणम् । पलिमिति । मांसादि मानणा- पपरम् । -निकालामिति । 'मानापी जिन्दधिकाऊं विषपुनका।'

11
५९२ सटीकनिर्णयसिन्भुमितीयपरिषदे-
'तम नफरतस्यादिति, न तु रात्रिभोजना
'मामि पाशगुने शुरले नयराने विशेषतः।
संग नामुर्गीपन कुगीरममाहितः ।।
मरामि फर्म नराममिदं स्मृतम।
भारम्भ नारायण
मापिस्तानात मासपोरेशनमा प्रधान ।
च, नरायोगारात पार !
arii HTRIनुपातम् । नित्यानित्यसंयोग
शिम HIT VIE हो।
(मनमानात पात (TH
Hilargin पानिप्राणिना
Turtifrautन हामपनमा
titTHIगात पंग HAI?
similai TITI REMAIN
Martianit in राम.infift unfinitel
offiliat Times
initisatitiirmiti111111111
transitimate atta
...titilant aftinguilt३"
।

॥" आश्विने नवराप्रनिरूपणम् । पा निशीथे सनीमपि पूर्वी जन्माष्टमी त्यक्त्या रोहिणी. प्रदोप-पापिनी प्राप्मा तिपिनक्तमते सदा । पनि वारपात् 'कर्मणो यस्य यः काल'इति कर्पकालशानाप। अन तर पूर्वपुरेर प्रदोपपातो पूर्वा, अमायुकाविधानानुदिनी पापुक्तानि । दिनपे तयाप्तौ तत्परों का परा, दिनीपापुता- विधानादमायुतानिधाप । भव एव दिनदप तदन्याप्तावपि परेर 'अथाले परन स्पादस्तादाम्पतो हि सा।' इति । "प्रदीपन्यापिनी न स्यादिवानक्तं विधीयते । तमक्तं नक्तमित्याहुन नक्तं निशि भोजनम् । इति च सापाहरूपगौणकालपातिमत्वात् । भोजनं तु रा. प्रारष सापाझे तु भुजिक्रियाम्' इतिदिन विशेपवननाभावनाव. पराधिसम्बन्धस्पागे मानाभावात् । न चान पूर्वोक्तयुक्त्या 'स. फालादुघरः कालः' इति रीत्या गोणकाललाभान पूनाशुपक्रमस्य विध्यस्पोऽपि भदोपे 'तिध्यादौ च भरधावान इत्याधापादिवसा- फरपस्पाभावाति चेम । एवं विसपस्प माधवादिनन्येऽदर्शनेन सर्वस्यापि नकनिर्णयस्प वदनियतत्वात द्वितीयायुताविधा- नादमायुक्तानिपेपाच । दिमहूतापीत्पपिशन्दे मुत्पन्पापोप. न्याकलादिवन्दा अप्पविरुदाः । न च- 'आपास्तु नाटिकारस्पाग्याः पोटश द्वादशापि वा। इत्यादिपोत्यादिनारीत्यागानुपपषिः, प्रदोष पर पुनोपकावि- पानादिति वाच्यम् । सस्य कुलाचारविशेपमाप्तकलशस्थापनमा परत्वात् । 'आधा: पोदशनाडीस्तु लग्नापः कुरुवे नरः । फलशस्थापन' इति वचनारकलशस्थापनं चामायुक्तविषदि न फार्पम् । "भपायुक्का सदा घर पविनिरिता था। .

4
इत्युक्त: । पतग माधयायनुसारेण । वस्तुतः परदिने दिमहती.
इति तदनना । पूजाप मानमिति तु पुहम् ।सा.
दोष मिनोगामारचा पारादिमीरा.
सटीफनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
युक्ता परैवेति माधवेनोक्तन्, तथाऽत्रापि । वस्तुतस्तु.
रात्रेकर्मकालत्यपचसां हेमाद्याचलिखनात्समूलत्वं वि.
सृश्यमेव, 'त्रिकालं पूजयेत्' - इत्यादिपूर्वविरोधाच । मा
धयोक्तिस्तु पाक्षिकनक्तानुवाद इत्युक्तम् । तस्मात्सर्वपक्षे.
पु परैव प्रतिपदिति सिद्धम् । अत्र केचित् नयराम
शब्दो नवाहाराप्रपरः।
'वृद्धी समाप्तिरप्टम्यां हासे या प्रतिपनिशि।
प्रारम्भो नवचण्यास्तु नवरात्रमतोऽर्धयत् ।'
इति देवीपुराणादित्याहुः । तन अतिहासमृद्धयो
तत्र चेत्स्थापयेत्कुम्भं दुर्भिक्षं जायते ध्रुवम् ।।
प्रतिपत्सद्वितीया तु कुम्भारोपणकर्मणि ।'
इति रुद्रयामलान् । एवं पूर्वदिने चित्रायतिमात्रसमेत
न दो । 'सातवैधृतियुक्ता चव' इति वाये 'कलशारोपण :
प्रायोतिस्तदनुमारणाह-वस्तुस्थिति । पूर्वापानी
ग्राम-बमने तु या पुदिन पूर्णा सती परंगुटध्या चिमुहूती, सा
व ग्रावा। सम्पूर्णलान् ।
'आदित्योदयवेळायामारभ्य पहिनाडिका।
तिथिस्तु सा हिशुदा स्यात्सानिध्यो ifift"
इति वचनान् । मन्दा मनिपापिनी द्वितीयाति प्रथा
'पा चास्युनि मासे सासा मनिषदमामिला।
इम्युन्द्रागारविदानियारालगाध ।
पुशोसीम्' इत्यूनानि वाताना मा niti
५.रात्रामा नागरात distant
।
पतमा पनि

. आम्बिने नवरात्रनिरूपणम् । न्यूनाधिकस्यापतेः अत्र मूलाभावाच । न तिधिकारये. शापम् तिकम- "तिथिवी तिधिहामे नयरायमपार्थकम् । अटरान दोपोऽयं नयरातिषिक्षणे "इति । सपनपराग्रशन्दः कपिलक्षणया फर्मवापीया 'प्रारम्भो नवरात्रस्य' इत्पनि दिक्॥ प्रतिपदिप धृत्यादियोगनिधो भार्गयापनदी. पिकायां देवीपुराणे- सोरिति । अपापापाराशौ प्रतिपत्ताभावेऽपि प्रतिपक्ष. भूपेनापन्नापचयेनाऽष्टरानमनिरभ्याम्यहारामासगिनी नवी रहरीया दारा लिपिरदायिन सायामा-भराने इति । रासिन्दप तिपिशाचित्वादिति भावः लक्षणति। 'रथन्तरसामा मोमाइयादी सोमादिपरन् । दिगातु 'नराशपि. धं फर्म त्यादी भाभिधापदं न सार्थकम् । 'घरा सानिने परा सोय' इति नामातिदेवशक्तिपत संशसिम्पल या. सपमेयतामाराव तमस्य सामानापियरपारभारपोर- पूजापानमा दिनम्यूनता- यो तत्वेग, तदाधिरये हसतमयोगस्य सकसतिपि१५५ART. किरात भपियं--- 'ती सम्पनयारी सम्पादिदिन। दाम्या पोलिसा" इत्युकम् । न in हो । उपासादिकमा . निपास तिवापर, स्वात् । षा एकदिने शिरमाये रमेतादे पानानामे देरकाका समानुपाने सके सम्मुदिनानुन पान, उरासादिक इ.

सटीझनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- "त्याष्ट्रवैधृतियुक्ता चेत्मतिपचण्डिकाऽचने । तयोरन्ते विधात कलशारोपणं गृहे ॥” इति । चित्रावृतियुक्तापिद्वितीयायुता चेत्सैप प्रावस्तुए दुगोत्सवे- "भद्रान्विता चेत्प्रतिपनु लभ्यते पिरुद्धपोगैरपि संगता सती। सेवापराह विबुधैर्विघेया श्रीपुत्रराज्यादिविदिहेतुः ॥” इति । यदा तु वैधृत्यादिपरिहारण प्रतिपन लभ्यते तदार तष कात्यायनेन- 'प्रतिपद्याश्चिने भास भयेयधृतिचित्रपोः । आयपादौ परित्यज्य प्रारभन्नवराप्रकम् ॥इति । मविप्येऽपि- "चिनावैधृतिसंपूर्ण प्रतिपद्यमृग । स्पाग्या यशानपत्याचास्तुरीपांश तु पूजनम्॥"f- रुद्रयामलेऽपि- "वैधुनी गुमनाशः स्पाचित्रागां धननाशनम् । तस्मास स्थापंपस्कुम्भ चित्राणां कृती तया ॥ मंपूर्ण प्रतिपदय घिमायुरता पदा भयेत् । धृत्पा यापि युका स्यात्तदा मध्यदिन रयी। अभिजिन मुन पत्तय स्थापनगिष्यते ।" इति। विवादिनिपये मूलं पिरपम् । इयं कलशस्थापन । ग्रीन कायम् । मन्यायागात् । 'नारायोनाममाष तिnिना पानादिति। स्वाति । देवाननादी कयामा बानित

.
.
आशिषने नपराग्रनिरूपणम् ।
'न रात्री स्थापन कार्य न प फुम्भाभिपधनम् ।'
इति मात्स्पोक्त।
"भास्करोदयमारभ्य पार दश नाडिकाः।
प्रातःकाल इति प्रोतः स्थापनारोपणादिषु ।"
इति विष्णुधर्मोफेश्च । रुद्रयामले-
"स्नानं माङ्गलिकं फूत्वा ततो देवीं प्रपूजयेत् ।
शुद्धांभिर्मत्तिकाभिन पूर्ण कृत्वा तु पेदिकाम् ।।
पचान्धे पापोत्तम गोधूमैशापि संयुतान् ।
सत्र संम्धापपत्कुमा विधिना मन्त्रपूर्वकम् ।।
सौवर्ण राजतं पापि तानं मून्मपजं तु पा॥" इति ॥
अधपूजाविधिः-सा प जयन्ती मन्त्रेण नचाक्षरेण पा
कासवुक्तं दुर्गाभक्तितरङ्गिण्यां देवीपुराणे-
"कुहिव्यास्तु मन्त्रण पूजां क्षीर एनादिभिः।
(इत्युपत्यां-)
जगन्ती मङ्गला फाली भद्रकाली कपालिनी ॥
दुर्गा क्षमा शिया धात्री स्वधा स्वाहा नमोऽस्तु ते ।
अनेनैव तु मन्त्रेण जपहोमो तु कारयेत् ॥" इति ।
'ॐदुर्गे दुर्गे रक्षिणि स्वाहा' इति नयासरः ।
ते पतभेदः | भास्करोदपमिति । पूरिस्प फर्मकालत्वपक्षे
रतदप्पनुकूलम् : एतत्परिभापावशाद 'भातरायाइये देवीम्' इत्यादी
पात:कालः पूर्वाहः । फलशस्थापनं च सति सम्भने प्रविपद भा.
उनाडीपारश त्यस फार्पम् । 'आधाः पोटसनादीस्तु इति मा.
गुक्तवचनात् । स्नानमिति । तप 'मुनातस्तिलवेलेन' इत्युक्त.
स्तिल लेन कार्यम् ।
दुर्गे दुर्ग इति दिएकं, मणवस्तु नवासरानन्तर्गनइति वो.
-पम् । अषाक्षर शास।

।
५९८ संदीकनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
'वल्लिङ्गः पूजयन्मन्त्रैः सर्वदेवासमाहितः ।
इत्यानेयात् । यधा-एनदाक्पाहर्गालिक आगमक एम्पादि
तथैव वैदिकोऽपि 'जातवेदसे सुनवाम सोमम्' इत्यादिस्वादश
ग्राह्यः। प्रणवादिचतुर्थ्यन्त नमोऽन्त नाम वा 'नाम्ना सर्व समापयेत्र
इति वाक्यात् । पूजा च कुम्भस्थप्रतिमायां कार्या 1 'पूज्य
मण्डलकुम्भस्या' इति वचनात् सर्वतोभद्रमण्डलदेवतावाहनमा
कार्यम् । तत्र स्थापयितुमशक्या मृन्मयादिका तु प्रविमा पश्चादास
स्थाप्या। आचाराद्वेदिकोणेषु चत्वारः कलशा विपिना स्थायाः
"चतुरः कलशान यस्तु दद्याद्देवगृहे नरः ।
चतुःसमुद्रालयां स तु भुते वसुंधराम् ॥"
इति विष्णुधर्मोत्तरात् । सर्वतोभद्रं स्कान्दे-
"प्रागुदीच्या गता रेखाः कुर्यादेकोनविंशतिः ।
खण्डेन्दुत्रिपदः कोणः शृङ्खलाः पञ्चभिः पदैः ।।
एकादशपदा वल्ली भद्रन्तु नवभिः पदैः ।
चतुर्विशत्पदा वाऽपि चतुर्विंशतिभिः पदैः ।
मध्ये पोटशभिः कोठैः पद्ममदलं स्मृतम् ।
झतेन्दुः शृङ्खला कृष्णा वल्ली नीलेन पूरयेत् ।।
भद्रारुणा सिता वापि परिधिः पीतवर्णकः।
यावान्तरदले श्वेता कर्णिका पीतवर्णिका !!
परिध्या वेष्टितं पम वाले सवं रजस्तमः ।
तन्मध्ये स्थापनान ब्रह्माधाव सुरानिति ।।
आवाह्य मध्ये ब्रह्माणं लोकपालानुदम् यजेत् ।
सोम ईशान इन्द्रोऽय वहिमध निऋतिः ।।
पणवापि यायुध लोकपालाः क्रपामताः।
पायुसोपान्तसको रुद्राः सोमेशमध्यगाः ॥
चिन्दान्नस्यादिसा महेन्द्राम्यन्नाशिनी ।

आश्विने नपराप्रनिरूपणम् ।
तत्र प्रतिपदि प्रातरगत्या देशकालोसंकीय मम
यमान्यतः सपिवमान विज्ञान्देवान्यजदुधः ।।
यमनितिमध्य-तु सप्तपमानधो यजन ।
रक्षावरुणपोमध्ये भूननायानयो यजेत ।।
गम्भापारसो देवान्मध्ये वरुणवावयाः ।
फिन्दनन्दीश्वरी मूलम।काली च सोमनः ॥
प्रहाणः समयमादीनीशानादिन्द्रतो यजेत् ।
(ग्रामसोममध्य शानमीमम इत्यादिरः।)
दुर्गाविष्णू स्वधाममा मन्गुरागान् ।।
निने श्रीगणपति परुणादय पर च।
पागुतो मरुनधेष्टा प्रमादे पर पजेन
फर्णिकापस तव नदीगडादिफा पजेन् ।
तर सागराम पूजपेद्रणालयाद ।।
(प्रानपादमूले फार्णकाप: पृथ्वी नदी सागगंध पदियर्थः ।
तदन्तो पदिको पा नाममन्त्रो पा पूनादाममन्त्रः।)
तस्पोपरि गुर प मण्डलामाबमोदर ।
(उदीवीप्रमेण सोयादि कपणेनि पान।)
गौतमय भरदानी विवामित्रय फ:१५ ॥
नपदमिसिरियस्या पनि
पादितय ताप पंन्दी पोपामिपि ॥
माजी मया पी पामुकाणी ना।
गोरीनापानष्ट की। समर्पद " RI
सांमारायुशनी क्रमेण पापपेटुमः ।
नाभूमे मणी दगावगे तब च ।
बातो मत प्रणा पीन।"
रिति नाकाबीनालादिसकस.net
4.
N

. सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- जन्मनि दुर्गाप्रीतिबारा सीपच्छान्तिपूर्वकदीर्घायुरि लधनपुत्रपौत्रायनयच्छिन्नसन्तनिवृद्धिस्थिरलक्ष्मीकी लाभशत्रुपराजयसभीष्टसिद्ध्यर्थ शारदनवराप्रपति दि विहितकलशस्थापनदुर्गापूजाकुमारीपूजादि करित्र इति संकल्प्य 'मही द्यौः इति भूमि स्पृष्ट्वा ओषधया म्' इति यवानिक्षिप्य 'आकलशेषु'इति कुम्भं संस्थान 'इमं मे गङ्गे' इति जलेनापूर्ण 'गन्धदाराम्' इति गन्, '. ओषधीः' इति सयौषधीः, काण्डात् काण्डात्' इति दूर्वा 'अश्वत्थेव'इति पञ्चपल्लवान् त्योना पृधिवी' इति असष्ठ- दः 'पाः फलिनीः' इति फलं 'स हि रतानि इति पञ्चरता नि हिरण्यं क्षिप्त्या 'युवा सुवासाः' इति वस्त्रेणावेट- कृत्वैव कार्यः। 'प्रातःसन्ध्यां युधः कृत्वा संकल्पं तत आचरेत् ।' इति वचनात् । संकल्प्पेनि । कदलीस्तम्भवनादिमण्डि गृहे चतुईस्तवेदिकोपरि सर्वतोभद्रदेवता आराम गणेशकलशं स्थाण दुर्गा कलशं संस्थापयदिति । तत्र 'महीधौ'इत्यादिना । सर्वोषधी:- "कुष्ट मासी हरिद्रे द्वे मुरा शैलेपचन्दनम् । चचा चमकमुस्ता च सर्वोपध्यो दश स्मृताः" ॥ इत्युक्ताः । *पञ्चपल्लवान- "अन्नस्थोदुम्बरप्लसचूतन्यग्रोधपल्लवाः । पंचमका इति मोक्ताः सर्वकर्मा शोभनाः ॥" इत्युतान् । सप्तमृद:- "गमावरच्यावस्पीकमहमदगोकुलात् । रामदारमदेशाम दमानीय निक्षिपेत ॥" इस्युमा । पथरतानि आदिस्यपुराणे- दुर्गाकलशस्थापनमा

तपा--
भाषियने नवराणनिरूपणम् ।
'पूर्णा दर्षि' इति पूर्णपात्रं निभाप तब परुर्ण संपूज्य जी.
नयां नूतनापां पा प्रतिमायां दुर्गामाया पूजपेत् ।
पूर्वोक्त मन्त्रमुक्त्या--
"आग परदे देवि देलदर्पनिदान ।
पूजां गृहाण समावि नमस्ते शंकरप्रिये ।।
सर्पतीधमपं पारि सर्वदेवसमन्वितम् ।
इमं घटे समागच्छ सिध देवगणैः सह ।।
दुर्ग देषि समागच्छ सानिध्यमिह फल्पप ।
पलि पूजां गृहाण स्यमाभिः शक्तिभिः सह ॥"
प्रत्यायाध पूर्वोकमन्येण पोडशोपचारैः पूजपित्वा
मापभक्तपलिं कूष्माण्डादियलिं घा निषेदयेत् ।
"गुवर्ण रजत मुक्ता रानार्वे प्रवालकम् ।
पभरत्नं समारूपात पावनं पावनेषु तद ॥"
फालिफापुराणे-
"फन हीरफ नीलं पपरागं च मौक्तिकम् ।
एतानि पथरमानि रत्नशास्त्रविदो विदुः॥"
जीर्णा प्रतिमाश्च कुम्भे ततः पवारा स्थाप्य नूतनायां तु पा.
तमप्पामग्न्युचारणं कार्पम् । तता प्राणप्रतिष्ठा कार्या। मृदादिम.
याच फेरळप्राणप्रतिष्ठेच नान्युचारणमिति विशेष: । पूर्योक्त'
'जयन्ती माला फाली' इति, नशारा।'आगच्छ स्यादि अयं
पटे दुर्गावाहनप्रकारः । मतिमाया तु-
"एहि दुर्गे महाभागे रसाय मम सर्वदा।
आवाहयाम्पर देवि सर्वकामार्थसिद्धये ॥
यस्यां मनी समागच्छ स्थिति मछपा कुरु ।
रक्षा कुरु समा भदे विशरि नमोऽस्तु ते॥"
'भगवति दुर्ग सागर वेष्ट इह सविहि पिरा भव सु.

सटीकनिर्णपसिन्धुबित्तीयपरिच्छेद- प्रसन्ना भव" इत्यावाह्य पूर्वोत्तमन्त्रेण वैदिकन वा. अगवादिनमा तनाम्ना वा पोडशोपचारेश्छत्रचामरादिराजोपचारैच संपूग्य प्रणम्य महिपनीत्यादिवक्ष्यमागमन्त्रैः प्रार्थयेत् । यदि पठ्या- दिपक्षस्तदा मतिमास्थापनं प्रतिपदि न का किन्तु पप्ठ्यापैवेति । स्कान्दे- "दुर्गमे दुस्तरे कार्य भषदुःखविनाशिनीम् । पूजयामि सदा भक्त्या दुर्गा दुर्गातिनाशिनीम् ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण जपहेमादि कारयेद ॥" न्युक्तम् । गौडास्तु प्रतिमापुरः अपने कमले अष्टशकिस्थापना दिफ कुर्वन्ति । ताथ- "उग्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा बण्डनायिका। चण्डा चण्डवती चैत्र यण्डरूपाऽविचण्डिका " इति । सत्र पूर्वपन्ने उग्रचण्हा अष्टादशभुजा । तयानं यथा- "उग्रचण्डां धूम्रवर्णामष्टादशभुजैर्युताम् । खटक कार्मुकं घण्टा दर्पणं तर्जनी ध्वजम् ।। फपालमशं चर्म विभ्रती वामबाहुपु । दक्षेषु धारिणी खड्ग वाणं शूलं गदा तया ॥ राई डमरुकं चक्रं मुसलं पट्टिशं तथा ।" इति ध्याला 'उग्रचण्डे इहागच्छ'इत्याबाह्य 'ॐद्री श्री उग्रचण्ड 4 नमः' इति पपाशायुपचारः संपूज्य प्रणमेव~~ ॐ"उग्रचण्डे नमस्तुभ्यं चण्डवैरिवनाशिनि । सर्वपापहरे देवि वरदा भव सर्वदा ॥ इति । तवोऽमिपत्रे प्रचण्डा पोटशभुना । तदमानं यथा-- ."द्रचण्डा नालवणी पाहुपोइराशालिनीम् । खेटकं फार्मुकं घण्टा दर्पणं तननी भनम् ।। कपाळमनु वामे दक्षिणे धारिणीमासम् ।

भादियने नपराननिरूपणम् । पाणं मूलं गदा श म पकम्मलम् ।" इति ध्यात्रा मचा विदावास की भी मपणा नमः' इति मन्त्रेण रद पूजयेत् मणमेप- "भव पुपदे नित्यं पचण्डगणसंस्पिते । सर्शनन्दकर देवि तुभ्यं नित्यं नमो नमः" इति । मणःही थी सर्वध तारक्तिनाम चतुध्यन्तं सतर पोयम् । वतो पाम्पपत्रे चतुर्दशनमा चण्डोगा । सदपानम् । "चामुण्टा पोरमेपाभी चतुरभुमानिताम् । खेटक कार्मुकं घण्टा काले फलई भनेम् ॥ दर्पणं वामतो दक्षे धारिणी सदशलः । पाणे असं दमरुकं चक्रं मुसलमेर " इति ध्पाला चण्डोग्रापाराम संपूज्य मणमे- धात्री व सर्वभूतानां सर्वभूतभयंकरी। देवि सरकापु परदा भव सर्वदा ।" इति । मिसिविपत्रे दादशभुजा पनायिकाध्यानम्- "अपनापिकी कृष्णा भुनेदिभिर्युवाम् । खेटकं फार्मुकं पटा कपालं फलकं वनम् ।। रामेषु पारिणी दक्षे खर्ग पागं त्रियलकम् । सप मुसळं धनं सर्वपिनाशिनीम् ।। 'पनापिकाबाहनादि कत्सा प्रणंमद "या सिदिरिवि नाना व देवेशवरदायिनी । फाकरमपनासाय नमामि पटनापिकाम् ॥” इति । বাগের বনাৰাযানমু "तपालामा चण्डपो दशस्त प सेटकम् । कार्मुकं फल पटा कपालं वामपाइए। दक्षिणे खड्गरले पे चर्चा महमूसले ॥"

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- इत्यावाहनादि प्रणमेद: "देवि चण्डाम्बिके चण्डे चण्डारिविजयप्रदे। पार्थमोक्षदे देवि निसं मे वरदा भव ॥" इति । पायव्यपने अष्टभुनां चण्डवतीं ध्यायेद- चण्डवती घनश्यामामबाहुं च सेटकम् । कार्मुकं च कपालं च धनं वामेपु पारिणीम् ॥ दसे खड्गं च त्रिशूलं च पाणं चक्रं च दरम् । सतपण्डवती मावायप्रणमेव- "या यष्टिस्थितिसंहारगुणपसमन्विता । या पराः शक्तयस्तस्यै चण्डयसे नमो नमः ॥ इति । साम्यपये पदभुनाचण्टरूपाध्यानम्-- "पइमुना चदमपि कपालं रोटकं धनुः । पामेन विनती दो सगं वाणं त्रिशूलकम् ॥" भारा पूननं च फवा प्रणमंत्- "चण्डपास्मिर चट चण्डनायकनायिक। मसिदिसते देवि निस्पं तुभ्यं नमो नमः ॥" इति । शानाय चतुनापतिचण्वाध्यानम्- "चन्दाऽमुरस मधिनी रुप्मावण पत नाम् । चार सालं वाम दक्षिण गुलमायो ।" भविमा संम्प प्रगमेन्- "बामा या मांदा भावासला। पाप मपिता वासनिया" नि । का कुछ कुम्माया पविदानादि नालिया। दुनी पदिका मतिनीया मात्रा प्रतिमापा मारे !

.
भारियने नवरायनिरूपणम् ।
तता कुमारीपूजा । तदुक्तं हेमाद्री स्कान्दे-
"एफेका, पूजपेस्कन्यामेकपृया तथैव च।
निगुणं त्रिगुण वाऽपि प्रत्येक नवकं तु पा"
"नवभिलमा भूमिमैश्य मिगुणेन तु ।
एफपल्या लभेक्षेमकैकेन नियं लभेत् ॥
एफपी तु पा कन्पा पूजार्थे तो विषर्जयेत् ।
गन्धपुष्पफलादीनां प्रीतिस्तस्पा न विद्यते ॥"
सेन दियामारभ्य दशवर्षापर्पन्ता एप पूज्य न
स्वन्पा: । तासां प मामेण-फुमारिका, त्रिमूर्तिः, क.
स्पाणी, रोहिणी, काली, पंण्डिका, शाम्भवी, दुर्गा, सु-
भद्रा इति नामभिः पूजा कार्यो । आसां च प्रत्येकं पूजा-
मन्त्राः फलपिशेषाय तष शेपाः।
एकामिति पत्र पक्षाः । देव्युपासफस्तु शुक्लाटम्यादाव.
पि कुमारी भोजयेत् ।
"शुलाष्टमीचतुर्दश्योर्नवभ्यां प विधेपतः ।
कृष्णपसे विशेपेण भोजपेतु कुमारिकाम् ।।"
इवि देवीपुराणात् । विवामिति ।
"दिवर्षकन्यामाप दशवर्षावधिकमात् ।
कुमारिफा दिवपी च पिवर्षा च विमतिनी ।।
चतुर्वर्षा तु फरपाणी पंचवी तु रोहिणी।
पवर्षात भत्काली सप्त तु चण्डिका ॥
अपनी शाम्भवी तु (१)सन्पा तु नवभिः स्मता ।
दशवी मुभद्रति नामाभिः परिकीविता॥"
(१)यप्पा सण्यापपुस्तक 'कम्पा' स्येष पाठोरयवे वपा
ऽपि मूलेपूजामम्पु धात्र दुर्गाया एप दर्शनात् 'दुर्गा तु मपमि।
अमृता' एपेय पाठोपेत्यते इति मोध्यम्।
का

६.४ सटीकनिर्णपसिन्धुमितायपरिच्छेद- इत्यावाहनादि प्रणमेल- "देवि चण्डाम्बिके चण्डे पण्डारिविजयमदे। पायमोक्षदे देवि निसं मे वरदा भव ॥" इति । पारम्पपये अष्टभुना चन्हवती ध्यायेत्- परवती घनश्यामामटाएं च सेटकम् । का व कपालं च मनं वागेपु धारिणीम् ॥ दसे सगं च विशलं च याणं चक्र च मुदरम् । नामती मागपणमेव- "या गतिवितिसंहारगुणत्रपसमन्विता। पा पराः यस्तस्यै नमो नमो नमः" इति। साध्याप नारापानम्- "पसना पायपिन कपाल संपतुः । पारिधनी दस सगं वाण त्रिशूलकर ॥" पाननं मला मणमन्- "नामि धनानापिक। Hiममा निरनमा नमः ॥" inaitमातिवापानम्- "पारण विना मी तु माम् । Hit दक्षिगलमा" पिगमेन्- "मामांना नामांकन पEिELIMIR isitisfit In it मायामा निरूपणम् । ततः फुमारीपूजा । तदुक्तं हेमाद्रो कान्दे- "एफैकां पूजयेत्कन्पामेकपृया तथैव च । विगुणं प्रिगुणं वाऽपि प्रत्येकं नवकं तु पा॥" "नयभिर्लभ भूमिमैदप दिगुणेन तु । एफपता लभेक्षेममैफैफेन प्रियं लभेत् ॥ एफपी तु या कन्या पूजार्थे सां विषजगत् । गन्धपुष्पफलादीनां प्रीतिस्तस्या न विद्यते।" नमिपामारभ्य दशवर्षापर्यन्ता एप पूज्या न स्पन्याः । तासां प ममेण-पुमारिका, त्रिमूर्तिः, क. त्याणी, रोहिणी, फाली, पंण्डिका, शाम्भवी, दुर्गा, सु. भद्रा इति नामभिः पूजा फार्या । आसां च प्रत्येक पूजा. मन्याः फलपिशेषाय तष शेगा। एकामिति पश पक्षा! दम्युपासफरनु गुमाएम्पादार- पि कुमारी भोजपेत् । "शुमामीचतुर्दश्योर्नरम्पो पविशेषतः । कृष्णपक्षे विशेषेण भोमा कुमारिकाम् ॥" इवि देवीपुराणात् । विवामिति । "दिवर्षकन्यामाप दाराषधिकमात् । कुमारिका दिपी प वि प विलिनी पतु तु कल्पाणी पंथ तु रोहिणी। पवर्षा तु भरेकाली रात त परिका । अपी शाम्भनीत (Oपातु नमभिः परता। दार्मा गुभति नामामा परिकीतिता" या सर्वपापपुस्तकंतु या स्पेश पाडो एप तया गुल, पूजाम पान तुगांया एष परांनात् 'दुर्गा बर्षमा संप पाठविपते इति पम्।

६०४ सटीकनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- इत्यावाहनादि प्रणमेल- "देवि चण्डाबिके चण्डे चण्डारिविजयपदे । धर्मार्थमोक्षदे देवि निसं मे वरदा भव ॥” इति । वायव्यपत्रे अष्टभुजां चण्डवतीं ध्यायेद- चण्डवती धनश्यामामष्टबाहुं च खेटकम् । कार्मुकं च कपालं च धज वामेषु धारिणीम् ।। दक्षे खड्गं च त्रिशुलं च वाणं चक्रं च मुदरम् । सतवण्डवती मावाह्यप्रणमेव- "या सृष्टिस्थितिसंहारगुणत्रयसमन्विता । या पराः शक्तयस्तस्यै चण्डवी नमो नमः ॥ इति । सौम्पपत्रे पड्भुनाचण्डरूपाध्यानम्- "पभुजा चण्डमथिनी कपालं खटकं धनुः । पामेन विभ्रती दक्षे खड्ग वाणं त्रिशूलकम् ।।" आवाहनं पूजनं च कृत्वा प्रणमेव- "चण्डपात्मिके चण्ड चण्डनायकनायिके। सर्वसिद्धिमदे देवि नित्यं तुभ्यं नमो नमः" इति । शानपने चतुर्मुजाऽतिचण्डाध्यानम्- "चण्डाऽमुरस्प मधिनी कृष्णवर्णी चतुर्भुजाम् । चापं कपालं वामे वै दक्षिणे शूलसायफे ॥" अतिष्टिकापावास संपूज्य प्रणमैत्- "यासारुणनेत्रा या सर्वदा भक्तवत्सला । घण्टाऽसुरस्य मयिनी परदा स्वतिचण्डिका । इति । पेपा कुले कुम्भस्थापनं यलिदानादि नास्ति स्तम का दुर्गा माविमा महिम्नीत्यादि मार्थना मतियापा अमारे प्रकार सोपा भाषिन नपरामनिरूपणम् । तता फुमारी पूजा तदुक्तं हेमाद्री स्फान्दे- "एफेका, पूजपेकपामेकमा सधैप प । विगुणं त्रिगुणे पाऽपि स्पर्क नरकं तु या " तथा- निभिर्लभी भूमिमैश्वयं मिगुणेन तु । एकस्सा लभेक्षेममेकेन प्रियं लभेत् ॥ एकप तु या कन्या पूजार्थे तां विर्जयेत् । गन्धपुष्पफलादीनां प्रीतिस्तस्या न विद्यते॥" तनामिवर्षामारभ्य दशयापर्यन्ता एप पूजपा न स्मन्याः । तासां प प्रमेण-फुमारिका, निमूर्तिः, क- रूपाणी, रोहिणी, फाली, पंण्डिका, शाम्भवी, दुर्गा, सु. भद्रा इति नामभिः पूजा कार्या। आसां व प्रत्येक पूजा- मन्त्राः फलविशेषाय तष शेयाः। एककामिति पच पक्षाः । देन्युपासफस्तु शुलाष्टम्पादाव- पि कुमारी भोजयेत् । "गुलामीचतुर्दश्योर्नवम्पा प विशेषतः । कृष्णपक्षे विशेपेण भोजयेतु कुमारिकाम् ॥" इवि देवीपुराणात् । ०विवर्षामिति । "द्विवर्षकन्यामारभ्य दशवर्षावधिकमात् । स्मारिका विपी च विवर्षा च प्रिस्तिनी ॥ चतुर्वर्या तु फरपाणी पंचवां तु रोहिणी। पवर्षा तु भवेकाली सात पण्डिा । अनी शम्भनी तु (१)पा त नमिः भवा । दशवर्षा गुभद्रवि नामाभिः परिकीर्तिता।" (Omप्य सम्पापुस्तक 'कन्या'त्येष पागे रयते तपा. ऽपि मुले, पूजामत्रपु पात्र दुर्गाया एष दर्शनात् 'दुर्गा तु मामा मूता' स्पेष पाठोपेपवे इति मोयम् ।

६०६ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
"जगापूज्ये जगहन्ध सशक्तिस्वरूपिणि ।
पूजा गृहाण कौमारि जगन्मातर्नमोऽस्तु ते।"
इति कुमार्याः पूजागन्त्रा
"त्रिपुरा त्रिपुराधारी शानमार्गस्वरूपिणीम्
प्रेलोपपवन्दिता देवी त्रिमूर्ति पूजयाम्यहम् ।।"
इति (२)प्रिमाः।
"कालातीत फालमूर्ति फरुणाहृदयां शिवाम् ।
फल्याणजनीं नित्यं फल्याी पूजपाम्पम ।"
इडिफरपाया।
"भाणिमादिगुणाधारामफारायशरास्मिकाम् ।
भनन्तशक्तिका लक्ष्मी रोहिणी पमपाम्पहम् ॥"
इति रोहिग्या।
"कामधारी कालरात्रि कालगकररूपिणीम् ।
कायदा फरुणाधा फाली संपूनाम्याम् ॥"
निकाया
"चहारा परमाया गुण्डमभानीम् ।
पूनापि सदा देशी पिडका चण्डीक्रमाम् ॥"
पमिकामा
"मदानन्दरी गाना मदिनानाम् ।
सानामि ari nail नपापा "
समस्या
"संप सी मीनागिनीम् ।
पानि माया गifiनाविनीम् ॥"
ही सांगा
Tecenमिमांसामा पदापिनीम् ।
सदन मना पापा।"

भारिपने नपरावनिरूपणम् । इति शुभशापा । अथ पूजाफलानि । "आयुष्परला कमारी पूजये। आयुष्कामस्थितिन्नु घिवर्गस्य फलाप्तये ॥ अपमृत्युरूपापिपांगदुःखानामपनुपये। सारूपधान्यपनारोग्यपुत्रपौत्रादिद्धये ॥ फरपाी पूजयेदीमानित्यं फल्पाणसिद्धये । आरोपमुखफापी च नपकामी तथैव च ।। पःकामी नरो नित्य रोहिणी परिपूनपेत् । विधार्थी विजपा च राज्यार्थी प विशेषतः॥ राणां च विनाशार्थी कालिका पूनयेभरः । देवभकामी च स्वर्गकामी प पो नरः॥ संग्रामे जयकामी प चण्डिको परिपूनयेत् । दुखदारिम्पनाशाय नृपसंमोहनाय च ॥ महापापविनाशाय शाम्भवी प प्रपूजयेत् । मर्वोत्कटान सपूणामुग्रसोधनकर्मणि ॥ दुर्गा दुर्गाविनाशय पूजयेधनतो बुधः । सौभाग्यधनधान्यादिवाञ्छिताफलातये ।। मुभद्रां पूजपन्मयों दासादीनां विद्धये ॥” इति । अलाभ तु देवीपुराणे- "तावरसंपूनपेत्फन्पा यावत्पुष्पं न पवे ।" पूनाप्रकारो देखीपुराणे--तम्रोयाप- "न तथा तुष्यते शक होमदानपेन तु । कुमारीभोजनेनाम यथा देवी प्रसीदति ।। (भत्र नवरात्र) प्रसारप पादौ सर्गसा कुमारी च पास।

-- सटीफनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेद- चण्डीपाठंजपेचैध जापपदा विधानतः ।। तिधितस्ये पाराहीतन्ने- 'प्रण घादितो जप्त्या स्तोत्रं पा संहितां पठेत् । अन्ते च प्रणपं दद्यादित्युवाचादिपुरुषः।। आधारे स्थापयित्वा तु पुस्तक प्रजपेत्सुधीः। इस्तसंस्थापनादेव यस्मादै विफलं भवेत् ॥ श्रुस्याऽन्यवर्णनाद्राजन् वाचकानरक व्रजेत् ॥" इति भविष्यात् । एवम्- "अध्याय माय विरमेन तु मध्ये कदाचन । फते मध्ये विरामे तु अध्यायादि पठेत् पुनः ॥" इति द्रष्टव्यम् । कामपाठफलं च देषीपुराण- "चण्डीपाठफलं देवि शृणुष्य गदतो मम । एकावृत्तादिपादाना यधारतकथयामि ते ।। संफल्पपूर्व संपूज्य न्यायागु मनून सार । पाठरावलिमदानाय सिदिमामोवि मानयः । उपसर्गोपशान्सथै निरासं पठेन्नरः । प्रोपगान्तो कम्पं पधारतं वरानने । मामय समुत्ल सप्लाट समुन्नपेत् । नानानवेशान्तिाजपेयफलं लभेत् ।। रानाय भूप प दारचमुदीरयेत् । मम कामसिदिरहानिय नापते ॥ मन्नामादिशुहस्तया ग्री वश्यतापिपाद । मांस्य पदमारियपानानि मान | पाया पुस्मीयरमधाम्यागपं विदः । म मानिसमोसाय बायोपादनाय || फुगामा थारा ।

मारिमाणिपणम् ।
सविपिन
पग सिनितं भवन् ।
SHमान लिपि पापि विफा भो॥
पापियन्दादिगार पठेरस्तो शिक्षणा।
नोनयन पत्र प्रण पिम्पोन्।
सच पाडो पिशेयसम्पपा पिफर्स भवेत् ।'
एवं समीप प्रापई पार भय विशेष मा.
ऐरीपुराणे-
पदाचे दिषसे फायण्डिकापूजनादिकम् । .
पारणरिमोशाय चि गुपी
पसचिनानु परेमविपोषणम् ॥
पफट समनुमासे दुधिकिरपा तथा
माविन हमादमापूपो नाश भाग।
परिवली पाशिदी पनना नया सपे ।
विरिपोपा वा पानिपात।
कुर्याद पानामार तापने एमम् ॥
यो पादः तारादारपरदिनपा १ ।
मनसा चिन्तित देशि मिलेदो पराउनाद ।
वापपमान फसमानावि मुको।
माननालक्ष्मीराणोनि स्वयं स्थिरा ॥
भुपता मनोरयामासान नए मोसमरानुपान् ।
पपासपेपा प्रतूनी देशना र पया हरिः॥
नानामपि स तपासावीस्ता
अपरा पहुनाकन फिमन परानने ।
पया नारसिपालारस सिद्धान्त सिद्धया। रवि
शति । 'कदिना' इति पापा | फारुणा लेसोपनी.
बिनवि पापन् । अव्राह्मणेनेति । वदनुपजीप मोदिदि ।

६१२ सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेदे-
द्विगुणं तद् वित्तीयेऽहि त्रिगुणं तत् परेऽहनि ।
नवमोतिथिपर्यन्तं घृद्धया पूजाजपादियन् ॥ इति ।
एतेन नचरा पूजेच प्रधानमुपवासादि स्वामिति
गम्यते । तिधिहासे तु तिथिव्यानिमित्तं पूजादि *महाल'
यत्रायदेकदिने आवृत्रया कार्यम् । वृद्धौ तबदेवा:
त्तिः । ततो नवरात्रोपयासादिसंकल्पं कुर्यात । स्वस्या
शकावन्पेन वा पूजादि कारयेत् ।
'स्वयं वाप्यन्यतो धाऽपि पूजयेत्पूजगीत का।'
इति तरङ्गिण्यां देवीपुराणात्। इदं च देवीपूजनं शुमा
स्तादापपि कार्यम् । तदुकं धर्मप्रदीपे-
'नटे शुफे तथा जीये सिंहस्थे च वृहस्पती।
फार्या व स्वदेव्यर्चामपन्दं फुलधर्मतः । इति ।
मलमासे तु पचनाभापान भवति ।
अन सावस्याचपुजनमुक्तं मदनरने देवीपुराणे-
'आश्ययुकशुलपतिपत्स्यातीयोगे शुभ दिने ।
पूर्वमुच्चाश्रया नाम प्रथम श्रियमायहम् ।।
मस्मात्सायनरस्तव पूज्योऽसौ श्रद्धया सह ।
पूजनीयाय तुरगा नवमी पायदेष हि ॥
"शुदैनानपरितन पठितम्पं प्रपातः ।
फार्यासतमानसा कार्य
महालपेति। एकस्मिन्दिने आया पोन अनुष्ठानेन,
सन्णेनि यात् । क्या पहालये या ततया देवीपनाया
पपीन: 1 यात महालपन । प्रत्यदामिति आरम्भनि
पार्य।
"प्रसंगने गुरां शुळे सिस्य यमुपापि।
सामनमुहिर पनि पाठवा !!
स्य वाचनम् ॥” इति।
1

भाश्विने नवरात्रनिरूपणम् ।
शान्तिः स्यस्पयनं कार्य तदा तेषां दिने दिने ।
धान्यं भल्लातकं पुष्टं पचा-सिद्धार्थफास्तथा ॥
पश्वर्णेन सत्रण ग्रन्धि तेषां तु पन्धयेत् ।
चाय-पारुणैः सौरः शाक्तमन्त्रैः सवैष्णपैः ।।
वैश्वदेवस्तधाग्नेपैहोमः कार्यों दिन दिने ।'
कल्पतरी स्वेतदमेऽन्पपि-
'ज्येष्ठायोगे पुरा त गजाबाटो महापलाः।
पृषिधीमावहपूर्व सशैलपनकाननाम् ।।
फुभुदैरापती पद्मः पुष्पदन्तोऽथ वामनः ।
सुपतीकोऽशनो नीलस्तस्मात्तांस्तव पूजपेत् ॥
शाकारक्षारसमारभ्य नवम्पन्तं प पूर्वपत् ।'
अश्षपोमादीस्पः॥
अप प्रतिपदादिपु विशेपोदुर्गाभक्तितरङ्गिण्यां भपिप्पे-
'फेशसंस्कारद्रव्याणि पदयात् प्रतिपदिने ।
०पफतलं वितोपापां फेशसंपमहतो।।
(पदारमिति गौडपाठः।)
पर्पण प तृतीपापां सिन्दूरालाकं तथा ।
भापारम्भ रिरामः स्याद् द्वितीयादो न चिन्तपेद ।
मलमासे न कर्तपं नवदुर्गोत्सवातम् ॥"
इति देयी पुराणात् ।
शान्तिा:भवशान्तिर्गनशान्ति शान्तिमयूरवादी.
सदा । चाप-परिति । पैदिक पपन्धोऽशेघर होमः ।
पश्यतेलमिति । परदोरम्' इति या पाठः । सिन्दरं भा.
-, अलत पादयोः। दिववि पोपने नवपीपूर्वा:काल दि.
उपयोगे तु भादोपोगः । उपराSARIYE |
"वस्मादियं महापुरा नामी पापनाशिनी।

-
हरे रति पूर्णिमानमानेन । दान पूनाम परिहाना
६१४ सटीकनिर्णपसिन्धुवितपिपरिच्छेदे-
मधुपर्क चतुपी तु तिलक नेप्रमण्डनम् ।।
पञ्चम्यामङ्गरागं च शत्यालंकरणानि च ।
पप्ठ्यां पिल्पतरो पोध सायंसंध्यासु कारयेत् ॥
सप्तम्यां.प्रातरानीय गृहमध्ये प्रपूजयेत् ।
उपोपणमथाष्टम्यामात्मशल्या च पूजनम् ॥
नवम्यामुग्रचण्डायाः पूजां कुर्याद्वलिं तथा।
संपूज्य प्रेषणं कुर्यादशम्पां शायरोत्सवैः ॥
अनेन विधिना यस्तु देवी प्राणपते नरः।
स्फन्दयस्पालयेदेवी तं पुनधनकीर्तिभिः ॥'
कृत्सतस्याये लैने-
'कन्या कृष्णपक्षे तु पूजयित्वाभऽपि धा।
नवम्यां पोधयेदेवी महाविभवविस्तरः।।
शुक्लपक्षे चतुर्थी तु देवीकेशविमोक्षणम् ।
प्रातरेय तु पचम्पा नापपेसुशुभेजलैः ॥
पप्ठयां सायं प्रफुति पिल्ववृक्षेऽधिवासनम ।
सप्तम्यां पत्रिकापूजा अष्टम्यां चाप्युपोषणम् ॥
पूजा च जागरचय नवम्पां विधिवदालिः।
विसर्जनं दशम्यां तु फीठाकौतुकमालैः ॥'
'भन नपम्ण पोधनासाम पाट्यां पोधनामिति
स्माता: । फलभुमाधिनः समुघय इत्यन्यै नियम्यांमार
कालिकापुराणे-
'पं मास्यमिते पक्ष नवम्पामा दिया।
श्रीक्षे पोधयामि स्वां पायानां करोम्यहम् ।'
ओणानुन र महा"
इति भविष्यात् । वारने पष्टीनामाराधादा-अति

। भादिषने नराघनिरूपणम् । मन स्त्रीयो पिशपः परिभापायी शेगः ॥ भप्राशागे विशेपो निर्णयामृते विश्वरूपनियन्धे-- 'आदिषने शामपक्षे तु मार नपराप्रके। मापाशीप समुत्परे मिणा फार्या कथं पुधै।।। सूतके पर्तमाने प सोपो सदा बुधैः । देवीपूजा प्रकल्पा पशुगशविधानतः ।। साके जन मोफ दान मेष विशेषतः । देषीमुहिम कम्पं तन दोपो न विद्यते ॥ इति । कालादर्श विष्णुरदस्पेऽपि- 'पूर्व मंकल्पितं पच वसं सुनियततः। सत्कर्मध्यं नरैः शुद्ध दानाचनपियर्जितम् ॥ इति । गौरनियन्धे तिपितस्पेऽप्युक्तम्-'आश्विन कृष्ण- नयम्यादि शुक्लमतिपदादे पप्ठ्यादि सप्तम्पादि के फर्म । अतस मध्ये आशौचपातेऽपि न दोप, 'संकल- पोव्रतसप्रपोः इति विष्णतः इति । प्रारब्धं स्वयमेव कार्यम् , अनारन्धं त्यन्पन फारपदिति दिवोदासार- जस्वला स्वन्येन फारपेत् । सूतकाविवदिशेपवचनामा. पापापकृत्यार-दानापनेति । नन्वस्तु प्रधानयोरप्पनदान- योनिषेध इत्पा-गोडेति । संकल्प इति । एतधागोपन संकल्पसागो मा मसालोव इत्येवमर्थम् । आशौचं निमिचीकृत्यापूर्व संकल्लविधी गौरवान् । वतय कर्तव्यत्वेन सापानं प्राप्नुपाद । सप दानानिविवनियमित्यायोरेर दानार्चन पोनिषो न तु मपा- नयोनयो । अन्यया प्रवान्तरपारत्र तु मपान योरिवि वैरूपाद् अंत्र पानपोखपोनिमारपराध । एचश्च मनन्दन पानभूत- नापलिदानादियवस्थापि प्राशी मारः।माने तोप है। त्यनयोः फलमा-आरधमिति। पूर्वसंकल्पितत्वाविशेषणाय ।

६१६ सटीकनिर्णपसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
त् । स्त्रीयां च नवरात्रे ताम्बूलादिचर्वणं भाति । तर
कं व्रतहेमाद्री गारुडे-
'गन्धालंकारताम्बूलपुष्पमालानुलेपनम् ।
उपवासे न दुष्पन्ति दन्तधावनमचनम् ॥ इति ।
एतत्सभर्तृकोपवासविपर्यम् । अन्यथा विशेषा
परिभापायामुक्तः।
आश्विन शुक्लपक्षम्यामुपाङ्गललितावतं महाराष्ट्रेपु प्र.
सिद्धम् । तत्र पपि कथायां कालविशंपो नोक्तस्तथापि--
'रात्री जागरणं कुर्याद्गीतयादिग्रनिःस्वनैः।'
पति राम्रो जागरोक्तः शक्तिपूजाया रात्रौ माश
सपाय रात्रिपापिनी ग्राधति केचित् । पस्तुतस्तु या
नं विना राधिपजायां मानाभायाजागरस्य चाहत्याए
ग्मवाक्यात्
'भुक्त्याजागरणे नके चन्द्रायवते.तथा ।
तारानतेपु संपु रानियांगो विशिष्यते ॥'
इति कालहमाद्री वचनाय पूर्वपिरा प्राया। रात्रि
शन्दा विद्यावचन इति हेमाद्रिः । भग
भुस्याजागरणपस्यादिति माधु प्रतीमः । भुषाल
जागरणं यत्येकं पदम् , तस्मिन्नने इत्यः । अपना
भुकावत्यसंगतः। दिगोदामीप्येवम् ।
पाश्विनशुलपक्षे मूलनक्षत्रे पुस्तक सरस्वतीका-
पनम् । यो निर्णपामृत देवीपुराणे-
'मूले स्थापनं दंगा पूर्वापारा पूजनम् ।
उसरामु पलिं दयारागन निगपत् । शनि
स्यादिति निधि भ्रमनीत्या या
दितिान -
.

भारियने नवराप्रनिरूपणम् ।
रुद्रयामलंपि-
'मूलपाक्ष सुराधीश पूजनीया सरस्पती।
पूजपरस्पर देव पायरीष्णयमूक्षफम् ।
नाध्यापपेल प लिखनाधीपीत कदाचन ।
पुस्तके स्थापिते देष विधाफामो विजोत्तमः।'
(१संग्रहे-
'भाधिनस्य सिते पक्षे मेघाकाम: सरस्वतीम् ।
भूलेनायाहयावा अयणन पिसर्जपेत् ॥')
मूलस्पापपादे आवाहनामिति शिष्टाः । अयणाप.
पादे च विसर्जपेत् ।
'आदिभागो निशापां तु अषण पहा मरेत् ।
संमेपर्ण तदा देव्या दशम्मा महोरखपः।'
इति चिन्तामणी प्रामाण्डपुराणात ॥
अप पछी । गौरनिपन्धे देवीपुराणं---
'प्रतस्यास्य फलं मोक्के नागरे मुनिसपम ।
इति नागरस्प फसम्पन्धात् मानमिति पम् । राषित
पानं मास
'सत्पूजपपिनी पदिपरापयति ।'
इति फलाममात् पूजैव पानं "पातसमन्धे म"
(पा० २०३-४-१) इति पाणिनिस्सरणाद, नागरम्न बा.
पनदानाविषपाम् । फलस्सविधायफलं तदाविवि पाया.
वस्पास्पति तु नागरपिसावन मातस्तस्यैर नागर सवि फलम.
सोधन नागरमापान्यामिवि भानुमानु मा.
भागरणरायं परमपानयतपरम् । भानुराधेन निवासात.
नाकामादिश मध्यापार निर्णय पूजापित
(UKalani बापुरवास्ति।

.
..
११८ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
दिनइये सऽसचे च युग्मवाक्पादिति । सान्दे--
"शुरूपक्षस्य पश्यामिपे मासि चरेद्वतम् ।
गर्जितं सन्ध्ययोत्पाज्यं दिनद्धी क्षये तया ॥
निर्वावश्यक कर्म शुची रागविवर्जितः ।
चसारिंशच्या चाष्टौ करिपतानि विधानतः ।।
दन्तकाष्ठान्युपादाय तडागं वा नदी बने ।
दन्तधावनपूर्याणि मज्जनानि समाचरेत् ।।
"आयुर्वलं यशो वर्चः प्रमापशुवरानि च ।
मा प्रज्ञा च मेधा च वं नो डि वनस्पते ।।
प्रसदुर्गन्धिनाशाय दन्तानां च विशुद्धये।
छीनाय च गात्राणां कुऽहं दन्तपापनम् ॥"
(इति मन्त्रा।
ततो यथाविधि तात्या मुख्यासा गृह बनेत् ।
शुगौ देश मण्डपिका कस्वा पातिमनोहराम्॥
मावणी प्रतिमा हत्या स्थापित तम नयेत् ।
(पतिमा च पिधान, सौवीत्युपलाणम् ।)
अप दरासायश्चित्वारिंशताभिः ।
अधिकास्न पादाय मन्यमंतं नांदुधा ।।
'वसरोहा सनतममता हरितालिका।
पधेयं ठित मातस्नया में गुमनारथाः ॥'
(दानापन्यः।)
रत्यारा पूनसीमेवमवियां मुशा।
भत्तामा बस: सपाचोन्
ifai TRAINIKार समाचदिन
TIपने
" दारणा मि""
सोमादिमिनाinik

भाभिने नपराननिरूपणम् । उपेठानक्षमपुक्तायां पप्पा पिल्यांभिमन्प्रणम् । ससम्पर मूलयुताय पत्रिकापा। प्रवेशनम् ।। पूर्षापाढायुताष्टम्प पूजाहोमागुपोपणम् । उत्तरेण मपम्यां तु पलिभिः पूजयेउियाम् ।। श्रवणेन दशम्यां तु मणिपरप विसर्जपेत् ।' कालिफापुराणे- पोधपेशिल्पशाखापा पप्ट्यां देवीं फलेषु च।। पैदपेत् । वत्र मन्त्रः- "पानं फळसंयुक्त संघृर्व दक्षिणान्वितम् । दिनरपि दास्यामि मवसंपूर्तिहेवने ॥" - अपना- "उपाइललिवे देवि यतसंपूर्तिदेतो। राण दिनचर्याय सहिरण्यं ददाम्यहम् ।।" "वतः फयां समाफर्य वाणकात्रस्य संख्पया। स्वयमचाचदेवानं वाग्यतसह पान्धवैः।" घदेरानमित्यपान्तरपरिसंख्या न प दोयमेरकारेणाऽन्यनि- रुकत्ताद । “भव वारपन्ति" इवियद । सप्तम्या पिवशाखा- पूना कार्या। "आधिनस्य सिवे पक्षे समुहूर्धेन सप्तमी । सस्य च पधिकापूना फर्चन्या नरनायकैः ।। Heat सफला विलगखामारुन पूजयेत् ॥" इति वचनात् । तत्र पोधनकालः कृष्णनरमी तदुत्तरपष्टी वा, तत्र पष्ठीमभूति पत्रिकापूजाविधानं प्रपत्रपति-ज्छति । तिगि. नायोगलाभार्थमापिनकामनरम्प:दिएकमनिषदादिरसा निस् पिको, नत्रासक्तस्य पछ्यादिपमाधिमा-पोषपदिति । पू. फरसपोरपि पापा बोधनं पूर्वमेयोक्तम् । एतरकले सत्र कार- सटीकनिर्गपसिन्धुधिनीपपरिषदे- ससम्म पित्वशाखा तामाइस्प प्रतिनग ।। पुनः पूगा तथाष्टम्पा विशेषण समाधरेन । जागरंप स्वयं कुपोलिशान महानिशिश। प्रभूतपलिदानं तु नवम्पा विधियपरत! पिसजन शम्मत हुोई शापरोस प्रतिमिनिटे फ्रीरामौतुकमले।' Hai तिमिशनपोगावरी मुममा THIRTAftग प्राया। fafe सपण निधो नामाभितRI नामाशिसन्ति नक्षत्रन falifa firulinलानावनात् । Haftaगांग गानुपासतार। antifi Tiru' inाला। मीशा पाहा पाउमा rituiti iranishita Saint THIRI (॥३॥ 4.insaninil ministifilimit" 1.1.1 1 attentiiiiiiiii. .. hri+ttittal.ratist in its ta.itititin | - ས | iཝཱའiའiའrལ། གནགི ག སྨནi iཨནྣཏྭཱafས་ཀqY དit wiiti༣ ཎix: + at 5: +རྒྱུན་ གའnfན་ནi མནུ ནསཾtiན ཨཱ་ན་ཧྥཔས་མis; 1ཝཀྐ སྨན་བགས་id ttཟ༣i ་ ་ གriན F, ན { ནགt- •དཔག ་ནiiin rtnativན་ actiq མགt fiit initi༥ g:; yrt་ ཅདནntain unf wirit trurity, རྒྱtitlejq་སf alai ནrit། ནtsi •་ས་ས z༣it ཝཱji r ,, ༔ •ཟig་ ༥ ༣༥༩། ར་ ན་ ་་ཝཾ ༥ ༥z་ཝཱ : ་་]ut༥ ནས་i༔ བutigsitliiita * འབt at ་་ ༩༩༥[ 4tg ;f ་ཙཙ༣ Ri ། ཀ[སviya] ནird ཐt;,: ་སt , 11t titji ཌྷ tit༥ ༔ ༔ ན་ at ༔{ད་ ༥tit༥{s༔ ཙ •ད tiན trut,ti4t ༑ ༔ ༴i ཝཱ*ས ས : ht•དit༥1I•f༥༥ ༥1•fl 4༥༣ (461qt tli+ iཝཱན༔ •ཙན་4f it ༑ ༔ ༔ ༔ • • མི ༣•༔ ༥ itt•l swift་ tiivi•༔ if ༣, ༣ 、 ཅ •itཙ༥tif ༑ [ཝ་4:44༣༦ ་་ iivitk f it it i•t : , ས དྷཱ 1: 4:༥i tvd•t 1 ཙfist *iff; •་ if ial. *# 4 ,• · • : ति | केशमस्कारद्रव्यादिदानमभूति पष्ठीपूनान्तं पति का सटीकनिर्णयसिन्धुवितीर्यपरिच्छेदे- एवं देवीमधिवास्प परदिने निमन्त्रितपित्वशाखाप प्रवेशपूजां कुर्यात् । तदुक्तं हेमाद्रौ लैने- *मूलाभावे तु सप्तम्यां केवलायां प्रवेशयेत् । युग्माभ्यां नवविल्वस्य फलाभ्यां शाखिका तथा अतधैव प्रतिमां देव्या नात्याभ्युक्ष्य प्रवेशयेत् । अत्र चोपवासपूजादावौदयिकी सप्तमी ग्राह्या, न तु युग्मवाक्यात्पूर्वा । 'युगाया वर्षवृद्धिश्च सप्तमी पार्वतीप्रिया। रपेरुदयमीक्षन्ते न तत्र तिधियुग्मता ।' इति कृत्पतत्यार्णवोदाहतवचनात् *भगवत्याः प्रवेशादिविसर्गान्ताय या क्रिया। निघावुदपगामिन्यां सर्यास्ताः कारयेद्बुधः ॥ इति तिधितत्त्व नन्दिकेश्वरपुराणाय । दुर्गाभक्तित प्यामप्पेपम् । तत्रापि घटिकातो न्यूनत्ये परा कार्या 'यतोपयासनिपमे घटिकैफापि पा भवेत् । इत्यादि । आपूजा कुदिति । तदुत्तरकप पाने पूनियाश्य- वरिलमपीपं गत्वेसादि वक्ष्यति । 'सप्तम्या मूलयुक्ताया पत्रिकायाः मवेशनम् ।' इत्यहम् । मागण्या-मूलासाये स्पिति । तय हा, न पायापारम्प तस्यापेर गमुगपेन भाविना स्येति गोकाना स्नानादिनियालाभार्थम् । पत्रिका वेग दीगो युमा । मगवस्या ति । पापा Hिai मम्यादितिप्रियमुनरोनातिथिदादपि प्राNि नवम्यामिति गहिनीdislik .

आश्विने नयराननिरूपणम् । ६२३ इतिदेवलोरिति गौशाक्षिणात्यास्तु पूर्यरचन- महता युग्मयाक्यापूर्वी कुर्वन्ति । पत्रिकामा च अपू यहि एय फाी न तु मूलानुरोधानपाडादापिति कृ. स्पतवार्णये उफम् । पत्रिकास्तु- 'रम्मा की हरिदा च जपन्ती पिस्वदादिमी। अशोको मानवृक्षय घान्पादिनपत्रिका ' इति तपोकाः। अस्यामेय ससम्पा देयीत्रिरायमुर्फ हमात्री । प्रतिपदा- दिनपतिधिषु उपपासफरणासात सयम्पादिदिनअपे पा फुर्णत् । तदाह धीम्प:- आश्विने मासि रस तु फर्म-पं नपराप्रकम् । प्रतिपदादिममेण पाप नषमी भवेत् ।। घिरानं पाऽपि फर्तम् सप्तम्यादि पधारमम् ॥' भत एय हेमाद्री देवीपुराणे मजलायो- 'आश्विन पापया मा पन पा पापणे पिता। हणाष्टम्पादिफत प्रत चलाहिरी । पायलाहमी शक उपांच्या तु विधानता। दान हामी जपा पूजा पान्या भांउपाधापदम् ।। फेषित । दाक्षिणारयास्पिति । महरि | ' पमोतिराम्' इत्युक्तः । पूह एति । तम् - "पूर्वाद नरपत्रिका शुभकरी सासमिक्षा आरोग्य धनदाफरोनि विनय पाप शुभा । मध्या जननायकरी संप्रापोराला सापा परधनादिकला ससशा।। सम्पापस्तगापी पदि विशति पत्रिका भीमापा KARE CHITA अनमुखमणि हनि मृगनुरोग ।

मिति अन्धकका पूर्वाहण्यापिस्वमिति वस्तुगतिः । माधयमले
सटीकनिर्णपसिन्धुमितीयपरिच्छेदे-
महाभैरवरूपेण अस्थिमालाधराश्च ये।
पूजनीया विशेषण वनामपुरादिपु ।'
इति मासचतुष्टयेऽभिधाय । अन्यत्रापि-
'अथवा नयरात्रं च सत पश्च त्रिकं दिया।
एकभक्तेन नक्तेनायाचित्तोपोपितः क्रमात् ॥ इति
'पूजयेताश्विने शक यावच्छुक्लाष्टमी भवेत् ।
सर्वकार्याणि सिध्यन्ति शक नास्त्यंत्र संशयः॥
इत्युक्तम् । दिवेत्ये करानमुक्तम् । गोविन्दार्णधे देव
पुराणे-
'नवराबवतेऽशक्तस्त्रिरात्रं चैकराचकम् ।
व्रतं चरति यो भक्तस्तस्मै दास्पामि वाञ्छितम् ॥
*तम्रापि सप्तम्पाः पूजने पूर्वोक्तो निर्णपः । भE
तिथियोगपये तन्त्रेणोपवासः । तिधिदयतिमिसं पूजा
दिकं तु भेदन।
तस्मात्स्योदयस्था नरपतिशुभदा सप्तमीं प्राप्य देवीं
भूपालो वेशपत्ता सालजनहिती राक्षसनी विहाय ॥"
"पावरावाहयईवीं पातरेव प्रवेशयेत ।
मातः मातच संपूज्य मातरेव विसर्जयेत् ॥"
इवि पाक्यस्य पीपमापरत्वात् । मातः मपूजयेत् इति पाठान्तर
म् । माताम्दयह पूकिपर इत्युक्तम् ।
एकरानमिति । अष्टम्यामेव नाम्यामेव वेत्यर्थः । तत्रा
पीति । विरात्रेऽपीत्ययः । 'शरकाले महापूमा क्रियते या चका
पिंकी ! सा कार्योदयगामिन्याम्'वि पचनात् । आदपिका दिन
तु नववस्त्रास्त्रदोपड्यापिरक निर्णायकम् । अन्न पत्रोमोशे ।
इति ।
.

आशिन नराधनिरूपणम् । ६२५ भध विशेषो निर्णयामृने भविणे- "सप्तम्पां नप गेहानि दारुजानि नवानि । एक पा वित्तभायेन कारयेस्सुसमाहितः।। दुर्गागृहं प्रकर्तव्यं पतुरस्रं सुशोभनम् । तन्मध्य पदिकां कुर्याधतुर्हस्तां समां शुभाम् ॥ तस्मा सिंहासनं क्षौम फम्पलाजिनसंयुतम् । सन्न दुर्गा प्रतिष्ठाप्प सर्पलक्षणसंयुताम् ।। भुजैतुर्भी रुचिरैर्दशभिर्वा विभूषिताम् । सप्तहाटकवर्णाभ मिनेत्रां शशिशेखराम् ॥ "मती संपूनदेवी सप्तम्पादिदिनत्रये । दाभ्या चतुरहोभिना हासदिशातियः ।" इति भविषपात् । त्रिरात्रमने तु मुख्यफल्सरदेव निर्णपस- समानाकाला। वित्तभावेनेति । विधासमेत पूषयमा प. सादिभिः, कदलीस्तम्भादिभिष भूपणापमिति एचितम् । ३. गामिति । लसणानि मामलाखांतानि मारस्पे- "नटाजूटसपायुक्तापर्देन्दुत्तशेखराम् । लोचनप्रयमयुक्तां पूर्णेन्दुसाशाननाम् ॥ भासीपुष्पवर्णाभा सुमतिष्ठा मुलीचनाम् । (नकाशनवर्णाभाम्' इति प्रमाणावरदवसीपुर्ण सणपुष्प प्राणे, तच पीतम् ।) नवयौवनसंपतो सर्वाभरणभूषिताम् ।। सुचारुदशना तहसीनश्रोणिपयोधराम् । प्रिभास्पानसंस्थाना माहिषासुरमर्दिनी ॥ विशूलं दक्षिणे दपालगं चक्रं सादयः । दक्षिण पाणं तथा कि वामतोऽपि निपोषत ॥ पटक पूर्णचापं च पाश्मशम्दजम् । .

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छदे-
अनेककुसुमाफी कपन सुशोभिताम् ।
नितम्पपिम्यसंनद्धकिङ्किणीकाणनादिनीम् ॥
शूलचक्रपदण्डशक्तियनचापासिधारिणीम् ।
घण्टाक्षमालाकरकपानपात्रलसत्कराम् ॥
सदने छिनशिरसं माहिपं साधिराप्लुतम् ।
निःसृतार्धतर्नु कण्ठनाले धर्मासिधारिणम् ।
घण्टा वा पर वाऽपि वामतः सनिवेशयेत् ॥
(दशभुनेऽयं देवी।)
अस्तान्महि तद्विशिरस्क प्रदर्शयेत् ।
शिरदोन तहानव खड्गपाणिनम् ॥
दिशूलेन निभिग्नं तिर्यग्दन्तविभूषितम् ।
रतरक्की कताई प रक्तविस्फारिसेक्षणम् ॥
बेष्टित नागपार्शन भाटीभीपणाननम् ।
सपासकामहमोन निकेशं च दुर्गपा।
वदविरवायच, देव्याः सिंहमदर्शयेत् ।
देयास्तु दक्षिणं पादं सपं मिहोपरि स्थितम् ॥
शिविर्ष तथा वाममठ महिपोपरि ।
नयमानं च नएपमा सनिारयन् ॥"नि
HTART कर्मव्यम्-
"प्रमादना दे देयवानसहाम्।
शायरी नर मादा शुभाम् ।।
उपमा मना मनमांना यदनागिता।
नापमानीना पापानिया|
नशान क्रिमिनामिरिकामा
गित माराम् "
नाति । RATE A

भाषिने नपराप्रनिरूपणम् । ६२७ देवीकृतफरपी शलेनीरास ताडितम् । नागपाशेन विक्षिप्तं हर्पक्षणापि पिलुतम् ।। पममुभिरवण धुन्यतार्य समान रुपा । सरतो मातृपण सेम्पमानां सुरैस्तथा ति। "त्र देवी प्रफर्तध्या हेमी पा राजती तथा। मृमी लक्षणोपता खड्गशूले प०पूजपेत् ।।" धाक्षी-दाममपी । देवीमूर्तिधापने विशेपो दुर्गाभफितरलिप्पा देवी. पुराणे- 'पाम्पास्या शुभदा दुर्गा पूर्यास्पा जयवर्धिनी। पश्चिमाभिमुखी नित्यं, न स्थाप्या सौम्पदिश्मुखी।।' मतिमाभा विशेपस्तव- "हेमराजतमहातुशैलपिार्पितापि धा। खड्गे लेऽर्षिमा देयी सर्वकामफलप्रदा।। पपयस्पायुधं प्रोक्त तस्मिंस्तां प्रतिपूजपेत् । देवी भक्त्पार्थिना पुंसां राज्पायुः सुतसोप्पदा ।" कृत्यतयाणपे कालिकापुराणे- "लिङ्गस्थां पूजयदेवी मण्डलस्थां तथैव च । पुस्तकस्पां महादेयों पाचके प्रतिमासु च ॥ चिने पनिशिवे वइगे जलस्थां पापि पूजपेत् । पिल्यपत्रैपजहेयी तथा जातीप्रसूनः ॥ नानापिष्टमनैवेधूपदीपमनोहरैः ।। आयुधपधारणेन दशभुजा । पूजपदिति । "एन्मी मनिषा करवा पिले पा यस्तु पूजपेत् । भआत्मरिसानुमारेण स लभेन्मौक्ति फरम् ॥!

मंशाध्यति । 'कतामालिः' इत्यादिः । ॐति छेदन सटीकनिर्णयसिन्धुमितायपरिकोंद- मगलिमाभिधानख भगलिङ्गमगीतः।। भगलिङ्गफ्रियाभिश्व प्राणपत्ररचण्डिकाम् । परे क्षिप्यते पस्तु यः परान्नाक्षिपत्यपि ।। पस्य पुन्हा भगवती शापं दद्यात्सुदारुणम् ॥" चिप्रमृन्मयादी लानाथसंभवे तत्रैवोक्तम्- 'अन्तिके स्थापित खड़गे लापयेहपणेऽथवा 'हदि अथ सप्तमीपूजाविधिः । प्रतिपयुक्तविधिना फलसंर तनान्ते नयपत्रिकापूजनमृन्मयदुर्गापूजापालिदानानि रिप इति संकल्प्य पूर्वनिमन्त्रितविल्यसमीपंगत्वा पूज्प-'आगच्छ सर्वकल्याणि'इति पूर्वोक्तमन्त्रं पठित्वा "पिल्ववृक्ष महाभाग सदा त्वं शङ्करप्रिय। गृहीत्वा तव शाखां च देवीपूजां करोम्यहम् ।। शाखाछेदोद्भवं दुःखं न च कार्य त्वया प्रभो। गृहित्वा तव शाखां च पूज्या दुर्गेति च स्मृतिः उत्तिष्ठ पत्रिके देवि सर्वकल्याणहेतवे । पूजां गृहाण सकलामस्माकं वरदा भव ॥ मेरुमन्दारकैलासहिमपच्छिखरे गिरौ । (१) जातः श्रीफलवृक्ष त्वमम्बिकायाः सदा प्रिया इति संप्रार्थ-अछिन्धि फट् फद अहुं फट् स्वाहा'इति इति च योध्यम् । शायरोत्सवैरित्युक्तं, तानुसवानाह--- गेसि । शवराणामिमे शावराः । प्रतिपदिति। मनिपदि दुर्गाप्रतिष्ठापने तत्समीप एवं पत्री स्थापने सहैव इति संमदायः | संपूज्यति । विस्वं दुर्गा च'इति शेषः । *उत्तिष्ठति पत्रिकायाः प्रार्थना पूजां कृत्वा का (1) 'जातः धीवृक्षपिल्व रपम्' इति पाटान्तरम् ।

भारियने नगराननिरूपणम् । विधासंपूज्य-वामुण्टे पल पल'इतिच्या पंज देवी मां प.गृह प्रवेदप- न्यः । उपदेशादिीनानान्तु पानापत्यमन्त्रः । म च 'कानप सि पाइपयोसि' इत्यादिः । फलदप युनामरगजितां दिगः शाखा संपन् । मपूज्यति । नापमन्त्रण चिन्नास तर निमावी चाचानक मंप मापभक्तादिकाल दमा दोरना- दिना साना देनी च मानगन् । नया-वानि। "गीतादियनियों देग पकारपन् । पटा भवेदाताप रायमयी पतः" । पनि मास्यात् । गृहाग पीटायपियमा मुदौरान स्नायवि. सा भावभरकादिरा पदामा पूनास्पानि भूतानि नाममा ण मादिभिः संपूज्य सादिवान् । तर पत्र:- भूमा मनपिशामाप ये समस्या भूम। ते गृहन्न ममा दमा पमिरेप ममापिना। पनिता गन्धपुष्पाणिभिमानामा । दवादमादिनिहाप पुमा १८पात नाम् । भूय एप मापकपलिन मम इनि I RE indi- "अपने भूना पं. भूता भूपिपासा । भूनानामपिरोन देशमा रा " पद' इति तान्यभारपेत् । एमाप । " पिता भूनना। रिम्पन्ति मारामान PREM सामान व भूतानापसार " कालिकापुराणात। 'सामनामिना कसा पुषHARI राति संभावितरिना

मन्त्रा-
प्रय नारी सायन् । गृहं पनायाम् । आगाानं गाना-
६३० सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
"आरोपिताऽसि दुर्गे स्वं मृन्मय्यां श्रीफलेऽपि
स्थिरा नितान्तं भूत्वा च गृहं त्वं कामदा भव
इनि स्थिरीकृत्य रम्भादिपत्रिकाः पञ्चगव्येन
धामृतेन च लापयित्या वस्नणावेष्टय स्थापयेत् ।
पूर्ववत्संकल्पं कृत्वाऽक्षतानादाय देवीमायाहयेत् ।
"आवाहयाम्यहं देवीं मृन्मयां श्रीफले तथा ।
कैलासशिखराइवि विन्ध्याद्राहिमपर्वतात् ।।
आगत्य पिल्यशाखायां चण्डिके फुरुसन्निधिम्
स्थापितासि मया दुर्ग पूजपे त्यां प्रसीद मे ॥
आयुरारोग्यमैश्च देहि देविश्नमाऽस्तु ते ।
दुर्गे दुर्गखरूपाऽसि सुरतेजोमयेऽचिते ॥
सदानन्द कर देवि प्रसाद मम मिद्धये ।
एहि भगवत्यम्य शत्रुक्षयजयप्रदे ।।
भक्तिता पूजगामि त्यो दुर्ग देघि सुरार्धिते ।
पहयथ फलोपतः पुष्पश्च सुमनोहरी ।।
पाये सस्थित देयि पूजपे त्या प्रसीद में।
दुर्ग दयि यहागच्छ सानिध्यमिह कल्पप ।
शिफिरान्विफिरंगत्र सात नसान घराणुना ॥"
इति मद्रमामलान् । पुनः भासाया प्रतिमाया पदी में
विधानमा पापम् । धिमिताभगानि
यूपयांगानिया
हातिम यादी मन्यो श्रीफली का।'
भी ना ! मोतुत Antirgist
दि स्थापित in | mule' in

आश्विने नवरात्रनिरूपणम् । यज्ञभागान गृहाण स्वं योगिनीकोटिभिः सह।" ततो मूलमन्त्रेण पाद्यादिगन्धान्तोपचार:- "अमृतोदयं च धीवृक्षं शंकरस्य सदा प्रियम् । पिल्यपनं प्रयच्छामि पवित्रं ते सुरेश्वरि ।।" इति पिल्वपत्रम् । "प्राप्रविष्णुशिवादीनां द्रोणपुष्पं सदा निपम्। तत्ते दुर्गे प्रयच्छमि मर्यकामार्थमिद्वयं ।" इति द्रोणपुष्पं निपेयपादिदक्षिणान्तां पूजा मूलेन त्या प्रार्षपेत- "महिपनि महामाये चामुण्ड मुण्डमालिनि । आयुरारोग्यमैश्वर्यं देहि देवि नमोऽस्तु ते॥ पुन समाल चन्दनेन पिलेपिते । पिल्वपत्रकृतापी दुर्गऽहं शरणं गतः || रूपं देहि यशो देहि भगं भवति देहि मे। पुत्रान्देहि धनं देहि सर्वाफामांय देहि मे ॥" 'सर्यमङ्गलमागल्पे' इति प संमार्ण पत्रिकाः पूज. अलि पठेन । मूलमन्त्रेण जयन्तीमन्त्रेण 'दुर्गायै नमः' इत्पनेन पुष्पगन्धाक्षतकुलुपदाधिसनिलपिलपनयनन नार्थमान. पथामृतं मानादि पुनराचमनीयम् । एसयुगमागमनं गपु. लिन मयूगे । भूपातीति । पुषपदीपरेवापान- वदक्षिणा: मूलन जयन्तीपण 'दुर्गाय नमः स्पनेन वा स्तुतिभिः स्तुत्वा प्रणम्प पनामादिः मापेदित्यया । .. दति। मालमारपशिष सपिसापि । पे परके गौरि नारायणि नमोऽस्तु " एवमग्रेऽपि 'कविस्थकालिके इहागच्छ' इसावा होकवि • 'जयन्तीस्थफातिकि' इत्याधावा-ही जयन्तीस्थफातिम (१)'मान'(तियादेश माननासा प्रसिदा कन्दः कषिपवितुमयमा ६३२ . सटीकनिर्णपसिन्धुयितीयपरिच्छेदे- येत् । कदल्पांत्रमाणी,दाडिमे रक्तदन्तिकाम, धान्ये क्षमी, हरिद्रायां दुर्गाम् (१)माने चामुण्डाम्, कवों के लिकाम,मिल्ये शिवाम् अशोके शोकरहिताम् , (२)जा त्यां कार्तिकी चायाध संपूज्य दुर्गायै यतिं दद्यात् "भूतप्रेतपिशाचेभ्यो रक्षोभ्यश्च महेश्वरि । देवेभ्यो मानुषेभ्यश्च भयेभ्यो रक्ष मां सदा ॥" इति श्लोकानन्तरं संप्रायत्यर्थः । भावाह्यति । पूजा स्थं कार्या-अनलि वधवा "एहि दुर्गे महाभागे पत्रिकारोहणं कुरु । तव स्थानमिदं मन्ये शरणं त्वां बजाम्यहम् इत्याबाह्य तत्र पाद्यादिदशोपचारैर्गन्धादिधिः पञ्चोपचार न्धपुष्पाभ्यां वा संपूज्य 'कदलीस्थे ब्रह्माणि इहागच्छ' इत्यावा एप गन्धः 'ही कदलीस्थब्रह्माण्यै नमः' इत्यादि संपूज्य प्रणमेव "दुर्गे देवि समागच्छ सानिध्यमिह कल्पय । रम्भारूपण सर्वत्र शान्तिं कुरु नमोऽस्तु ते ।" इति । स्यकालिकायै नमः' इति संपूज्य प्रणमेल- "महिषासुरयुद्धषु कविभूतासि मुव्रते । मनुप्याऽनुग्रहार्थाय आगतामि हरप्रिये ॥" इति । हरिद्रास्यदुर्गे इत्यायावाह्य-'हो हरिद्रास्यदुर्गाय नमः' इति संपूज्य प्रणमेद- "ॐइरिने वरदे देवि उमारूपासि सुयते । मम विघ्नविनाशाय पूजां गृह प्रसीद मे।" (२) जयन्ती टाहायला भमरसिंहटीकायाम्। . .

मादिग्न नपराप्रनिरूपणम् । नादि संपृश्य प्रणव- निशुम्भशुम्भपपने ममरगणेः सा। निनास जपली समस्या परदा भर॥" 'पिल्लस्पति' इत्यापापासीसिपाशिरापै नमः । संपर प्रणमे- "महादपिरो नामसमियासदा। उपातिक सूतो पित्वास नपोऽस्तु ते॥" 'दारिमस्परक्तदन्तिक' इत्पापाराम-नी दादिमस्परकद. निकाय नमः' इति संपरप प्रणान- "दादिम पुरा पुदे रकरीनस्स सम्मुसे। उमाका तं तस्मादस्माकं वरदा भर ॥" 'अशोकरपकनि: इस्पापा-१ असोकस्पोफर- हिताय नमः' इत्यादि संपृश्य प्रणमेर- "रमीतिफरी सो अशोकः सोफनाशनः। दुर्गापोतिफरो पस्मान्मामार्फ सदा कुरु ॥" 'मानस्पपामुनस्यापाराम-मानस्थचामुण्डा नम:' त्पादि संपूज्य प्रणमे- "यस्य परसोजी मानहरा चीमिय। मम पाऽनुग्रहार्याप पूना गृह प्रसीद मे॥" 'धान्यस्पलादिमाग' इत्यापासप 'ही पापस्पलक्षम स्यादि संपूज्य मणमे-- "जगतः प्रागरसा प्रमाणा निमितं पुरा। उमामीनिफर पान्यं तस्मा रसमा सदा ॥" इति । संपण्यापराजितास्पटनया वा आवेष्य 'भपरानिदान. टिकवि पाठातरम्।

है
.
ने हानिमारिकामा र प्रनिगालमant
नाराय। पापमपारम्पारा
६१४ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
अन शस्त्रादिपूजा यक्ष्यते । तत: स्तुति पठे
तदुक्तं शिवरहस्ये-
"दुर्गा शियां शान्तिकरी ब्रमाणी ब्राह्मणप्रिया
सर्वलोकप्रणेत्री च प्रणमामि सदाशियाम् ॥
मङ्गलां शोभनां शुद्धां निष्कलां परमां फलाम्
विश्वेश्वरी विश्वमातां पाण्डिकां प्रणमाम्यहम् ।
सर्वदेवमयी देवी सर्वरोगभयापहाम् ।
ब्रह्मशयिष्णुनामिता प्रणमामि सदा उमाम् ।।
पपग्रिफास्यदुर्गे इहागच्छ' इत्यायावाद्य एप गन्धः 'ही भार
नितानवपत्रिकास्यदुर्गायै नमः' इत्यादि संपूज्य [ प्रणमैत् ]
"पत्रिक नवदुर्ग वं महादेवमनोरमे ।
पूजो समस्ता संग्रह रस मा विदशेश्वरि ॥"
ततः तामलिः पठेत--
"पन्योऽहं कतारपोऽहं सफलं जीवितं मम ।
भागताऽसि यतो दुर्ग माइभरिमदाश्रमम् ॥"
अनापत्रिकाम्यो नमः इति दुर्गपा सहति । ततो वैदिक(१.
मागपकं वा दुर्गामन्त्र जपेत् ।
'दुर्गायनो जन्मन्त्रीकवितासमाहितः।
इति देवीपुराणात् । अवा मनारम्भे माग
रानाक चोपाई हुन ।
"माम्यं मातस्यारा पुराणादिपु कीनितम् ।
पटेय शुष गाहानि कामसंपदये ।"
जीवनमा । म सानाति यति देवी
(माया।

भाम्बिने नपराअनिरूपणम् । विन्यस्यां विन्ध्यानिलयां दिपस्थाननिपासिनीम् । पोगिनी पोगमातां प पण्डिका प्रणमाम्यहम् ॥ ईशानमातरं देवीमीश्परामीश्वराप्रपाम् । प्रणतोस्मि सदा दुर्गा संसारार्णवतारिणीम् ॥ प इदं पठते स्तोत्रं शृणुपादापि यो नरः। स मुफा सर्वपापैस्तु मोदते दया सह ॥" अध महाशमी । सा पपरयुता । "शुक्लपक्षेऽष्टमी पैप शुरूपक्षे चतुर्दशी। पूर्वयिता न कर्तव्या फतव्या परसंयुता ॥" इति प्रादेवात् । मदनरले .स्मृतिसंग्रह- "शरन्महाष्टमी पूज्पा नवमीसंयुता सदा । सप्तमीसंयुता नित्यं शोफसंतापकारिणी ।। जम्भेन सप्तमीयुक्ता पराजिता तु महाटमी । इन्द्रेण निहतो जम्भस्तरमाहानयपुद्गयः ।। तस्मात्सर्वप्रपतन सप्तमीमिश्रिताष्टमी। पर्जनीया प्रपोन मनुजैः शुभकादिभिः॥ सप्तमी शल्पसंयुक्ता मोहादज्ञानतोऽपिया। महाटमी प्रफुर्वाणो नरकं प्रतिपपते ।। सामी कलपा पत्र परतवाष्टमी भवेत् । तेन शल्पामिर भोकं पुधपाधक्षपदम् ॥" 2 "पुमान्हन्ति पशहन्ति हन्ति राष्ट्र सराजकम् । हन्ति जातानजातांस मसीसहिताटमी" तेन नाम निमुहूर्तयेधः तदा घटिकामात्रापदि परयुनेति । पीपुमाऽतिरिके देवीपूजायापिरयादिः । सुदापिका ने और संपालाइ । तेन 'सपी फलया इति , ६२६ सरीफनिर्णयसिन्युक्तिीपपरिवे- यिकी ग्राधा। 'व्रतोपवासनियमे घटिकैकापि या भवेत् ।' इति देवलोक्तः। गौडा अप्पेचमाहुः । अत ए- भोजराजेन-'नच सप्तमी शल्यसमोपहता' इति. भौमेऽतिप्रशस्ता। "अष्टम्यामुदिते सूर्य दिनान्ते नवमी भवेत् । कुजवारो भवंत्तन पूजनीया प्रयततः।" इति मदनरने पचनात् । "सप्तमीशल्यसंपिडा वर्जनीया सदाष्टमी । स्तोकापि सा महापुण्या यस्यां सूर्योदयो भवेत इति मदनरत्ने स्मृतिसमुच्चयवचनात् । *'अष्टमी नवमीयुक्ता नवमी चाष्टमीयुता। इति पाप्रवचनाच । इयमेव मूलयुक्ता पमहानवमी संज्ञा। "आश्वयुश्शुक्लपक्षे याऽष्टमी मुलेन संयुता। सा महानवमी प्रोक्ता त्रैलोक्येऽपि सुदुर्लभा ।" इति हेमात्रौ स्कान्दात् । मूलयुक्तापि सप्तमीयुमा पेच्यावत्युक्त निर्णयामृत दुर्गोत्सवे- "मूलेनापि हि संयुक्ता सदा त्याज्याऽष्टमी युधैः । फलापदोपादानेन । गौडाइति । नव्यगौडास्तु मूर्योदये फला फाटादियुतामपीसन्ति । 'यस्यां मूर्योदयो भवेत्' इति क्षयेणाटम्या सूर्योदयामारे तु सप्तमीविदा प्राति सूचयति । अष्टमीति । एक्श नभ्याः पूर्वविदात्याद्राधिपूनायामष्टम्पभावेऽपि पातन्त्र मेव सन्धिपूजाम्पामष्टमीनवमीपूनाभ्यां तापम् । पशु- 'उपोपता विश इति उपासपर पनवम्पार .

भाषिने नवरात्रनिरूपणम् । लेशमाण सप्तम्या भपिस्यापदि दूषिता ॥ इति । महाएमी पूर्णत: पूहिपापित्ये पूर्वाऽन्यथा परपे. ति निर्णपदीपमतम् । एतपन्तुच्यापेक्ष्यम् । रूपना. रायगने देवीपुराणे- "ससमीपेपसंयुका कृता तु महाष्टमी। पुनदारधनहीना भ्रमन्तीह पिशापयात् ॥" पतु- "सप्तम्पामुदिते सर्प परतो पाऽष्टमी भवेत् । तत्र दुगोत्सषं फुल फुर्षादपरेऽहनि ।" इति विइयरूपनियन्धवचनं सदाधिनकृष्णामीविषपम्। "कन्यापां कृष्णपक्षे तु पूजयित्वाष्टमीदिने । नयम्पा पोधपेडी गीतपादिननिस्पनैः ॥" इति देवीपुराणे तत्रापि पूजोक्तेरिति हेमाद्री नि. पामृते पोक्तम् । पानि तु- "भद्रायां भद्रकाल्पाय मध्ये स्यादर्चन किया। तस्मा सप्तमीपिदा कार्या दुर्गाष्टमी बुधैः । इति, पध मोहलोत्तरे माह प- "आश्विनस्प सिताप्टम्पामधरात्रे तु पार्वती । भद्रकाली समुत्पमा पूर्वीपादासमायुता।" इति, सम्मवाद । तुच्छत्यादिति । कायोगेऽप्यनादरवचनाद पर त इति । 'जदौ इति नेपः । अव एव 'न कुर्यात्' इसादि । ए- वेनेदं पदिने रसभावे सप्तमीविलापावलापकमिति पदकाऽt: स्वा पूलोफेरिति । नवीमबोधनापुनाया कृष्णपक्षाएम्पा पविद्धावस्प पुकत्वात् । भद्रायां सप्तम्याम् । आशिषन- स्पेति । निशीपो जन्मकालः । स एष फर्मकाल इति सप्तमीयोगो

सटीकनिर्णपसिन्धुरितीपपरिषदे-
तपा-
"तपाष्टम्यां भद्रकाली दक्षयज्ञविनाशिनी।
मादुर्भूता महाघोरा योगिनीकोटिभिः सह "इति,
पच मदनरते-
"महाष्टम्पाश्यिने मासि शुल्ला फल्याणकारिणी।
सप्तम्पापि
युत्ता कार्या मूलेन तु विशेषतः ॥"ति,
तानि परदिनेऽष्टम्पभाषविषपाणीति मदनरोउ.
फम्पनु तव परदिनेऽष्टमीसापेऽपिपिराविधा.
पर पपनम्-
"पदाष्टमी तु संप्राप्य प्रस्तं पाति दिवाकरः ।
सत्र वर्गासवं पवन कुर्यादपरेहनि ।
मित जानीपानपम्पा गा पूज्यते ।" पति,
तर परदिने दशम्पां नशम्यभावविषयम् ।
'पदा मर्यादपेन स्पानवमी पापोलि
दाटमा प्रधान सप्तम्पा सहित ना ||"
इति तय स्मृतिसंप्रहार
"उत्सास्तिपपी पर क्षयं याति नराधिप।
मी तदा फर्यादन्यायशुम भगत"
पति गोमवारयति मदनर
परमटमानयागो मूगीदययामंगा I
परीति काण्टमी
Tetri न दिनानानि ।
auretitisinition that
ganisia Aasur
| पाता
पातिपनि

५ आधिपने नपरावनिरूपणम् । पहप चनादष्टमी नवमी दशम्युक्ता । अन्यथापूर्वोकपि- रोधादिति दिक। । "अहं भद्रा घ भद्राई नावपोरन्तरं फचित् सर्वसिद्धि प्रदास्पामि भद्रायाचिता पहम् ॥" इति देवीपुराण, तदिष्टिकरणमध्ये पूजाविधानाम् । "विष्टि पपत्या महाष्टम्पा मम पूजां करोति पा। तस्प पूजाफलं न स्पानाहमपमानिता॥" इति तयाक्करिति निर्णयामृते । तथा कालिकापुराणे- "सप्तम्पां पनिफापूजा अष्टम्यां चाप्युपोपणम् । पूजा व जागरवैर नषम्प पिधिषवाल" इति। पहुस्न वन्त्रम् । अपीसपे वापत् । पूर्वोक्तति । सप्तमीरप- संविदा' इति स्प-al योदयो भो' इत्युक्तरित्पः। नाटभीसपे सहभीमाबत्तव्यअनाव । दिगर्थस्तु- "महापारियने मामि एलो फल्याणकारिणी। सप्तम्याऽपि युता कार्या मूलेन तु विशेषतः" । इसपि अधीक्षप एर सप्तमीविधानार्थम् । मिन्त मनधि यरियो ससमीरमानन्दवरणादर्यवादः देरे न. सवि निषे विनयुकास्यविदरदिति। पिष्टीप्ति । निर्णाताgrप विधिमागे सर्पः BE- म्पामिति दिवानाभिपापम् । अपंप नसरासर. स्तुतस्वयं पप्ठ्यादिपमा परिकापूजापदाद । सम्पादिविदिन. देशप्नापसोऽपि-- 'प्रती संपनपी साम्पादिदिनत्रयम् । इति भपिप्योत्तरे पोक्तः । भनियम्योग र देवी पूग्या।

शुदापाम् । दिवसे विपनाविधायकम् । अरावेऽपि निगेन
इनि कालिकापुराणाच्च । राना तु पिनयनामोदराय
६४० सटीफनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
- अष्टम्युपवासश्च पुत्रवता न कार्यः।
"उपवासं महाप्टम्यां पुत्रवान्न समाचरेत ।
यथा तथा पा पूतात्मा व्रती देवीं प्रपूजयेत ॥"
इति तत्रैवोक्तः । रूपनारायणीये नाले-
*"अत्यधं पूजनीया सा तस्मिन्नहनि मानवैः।
"अष्टभ्यो च नवम्यां च जन्ममोक्षमा शिवाम् ।
पूनयित्वाऽऽश्विने मासि विशोको जापते नरः ॥".
इति वचनात् । केवलाएमीपूजोक्ता ब्राह्ये-
"तत्राटम्यां भद्रकाली दक्षयज्ञविनाशिनी ।
प्रादुर्भूता महाघोरा योगिनीकोटिभिः सह ॥
अतोऽध यजनीया सा तस्मिन्नहनि मानवैः।
उपोपित पदीयस्मात्यानुलेपनैः ॥” इति ।
*अष्टम्युपवास इति । फेवलाएम्युपतास इत्यर्थः । अन्य
या नवरात्रोपवास इत्यनेन विरोधात सम्पादिपक्षेप्याप पूर्वो
चरदिनसमानयतानुरोधेनाष्टम्युपवासमाश्च । केवउनवमीपूना
पभविप्पे-
"लम्बाभिपेका वरदा शुझे चापपुनस्य च ।
सस्पारसा ता संपूज्या नवम्पा पण्डिफा पुः ॥इति ।
अत्यमिति। अष्टम्यां विष्टिसले वदत्या तमागे, तसर
देवीपूजनं कार्यम् ।
"पुन: पूना नयाऽष्टम्यो पिरोपेग समाचांद ।
जागरं च सगं कुयांवलिदानं महानिशि ॥"
।
-
नाव बसि दयान्-
"नयापिनी निसाय नाममा ।

. भादियने नपराननिरूपणम् । रुपोषितनपुपमाल्परसानुलेपनः ।। पशुभिः पानहरी रात्री जागरणेन च । भगांगह न शम्नाणि पूजितम्यानि पण्डितः। पापभाण्डानि पिहानि कपचापायुधानि प॥" अम पिशेपो हंगादो निर्णयामृ च भविष्य- "भाश्ययुमशुक्लपक्षस्य अष्टमी मूलसंयुता। सा महानपमी नाम प्रैलोक्येऽपि सुलभा । कन्यागते सपितरि शुक्लपक्षेऽष्टमीयुता। मूलनक्षप्रसंयुक्ता सा महानयमी स्मुसा ।। नवम्या पूजिता देवी ददात्पभिमतं फलम् । सा पुण्या सा पषिमा च सा धन्या सुखदापिनी ।। तस्पां सदा पूजनीपा चामुण्डा मुण्डमालिनी ॥ (सदेत्युक्तनित्यतापि) तस्यां ये छुपयुम्पनो माणिनो महिपादयः । सत स्यगति यान्ति मतां पापं न घियते ॥ पावन घालणेद्गात्रं पशुस्तावन्न हन्यते । म तथा पलिदानेन पुष्पधूपपिलेपनैः ॥ पधा संतुष्पात महिपैर्षियपासिनी। एपंप विध्यंगासिन्या नवरात्रोपवासतः।। एफभुक्तेन नक्तेन स्वशस्यायाचितेन ध । पूजनीया जनैदेषो स्थाने स्थाने पुरे पुरे ।। पश्चान्दं लसणापत गन्धपसगार्चनम् ।। विधिनत्कालिकालीति जपला खइगेन यातयेत् ।।" इति देवीपुराणात् । पयानं महिपमनं वा । अष्टम्प होमो पक्ष्यते । *दुर्गागृहे इति । अष्टम्पामसादिपुजा । लोहाभिला. रिकापूना वन्य तस्याः प्रविषपंवारम्भा । विशेषा दिवा- ६४२ सिटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- गृहे गृहे भक्तिपरंग्रामे ग्रामे वने वने । स्नातैः प्रमुदितहबामणः क्षत्रियर्नुपः ॥ पैश्यैः शुभक्तियुतम्लेंच्छरन्यैश्च मानवैः । स्त्रीभिश्च कुरुशाईल तद्विधानमिदं शृणु ॥ अजयाशिलापी नृपतिः प्रतिपरमभूति क्रमात् । (१)लौहाभिसारिकं कर्म कारयेद्यावदष्टमी । इति । लोहाभिसारिककर्मविधानं तत्रैवोक्तम् । "प्रागुदक्प्रपणे देशे पताकाभिरलंकृतम् । मण्डपं कारयेदिव्यं नयसप्तकरं परम् ॥ (पोडशहस्तमित्यर्थः 1) आग्नेय्यां कारयत्कुण्डं हस्तमात्रं सुशोभनम् । मेखलात्रयसंयुक्तं योन्याश्वत्थदलाभया॥ राजचिहानि सर्वाणि शस्त्राण्यत्राणि यानि च । आनीय मण्डपे तानि सर्वाण्यत्राधिधासयेत् ।। ततस्तु ब्राह्मणः लातः शुक्लाम्बरधरः शुचिः । ॐकारपूर्वमन्त्रस्तल्लिर्जुहुपातम् ॥ शस्त्रास्त्रमन्त्रैहातव्यं पायसं घृतसंयुतम् । जानन्तरवलिदानरूपः । ब्राह्मणस्यात्रैवाधिकार इति वक्ष्यते । ते. न ब्राह्मणेन मापभक्कादिवलिः कूष्माण्डादिवाला कार्य इति स्म तव्यम् । अष्टमीकसं दर्शयित्वा नवरात्रोपवासादीन्देवीपूजा च 'एवञ्च' इत्यादि 'शृणु' इत्यन्तेन स्मारयित्वा तत्र प्रतिपदाधष्टमी- पर्यन्वं जयार्थिना राशा लोहाभिसारिकाख्यं कर्म कार्यमित्पाद- जपाभिलापीति । प्रतिपचामावास्यायुता निषिद्धा । "कुहकाठोपसंयुक्ता पजयेत्प्रतिपरिधिम् । राज्यनाशाय सा मोक्ता निन्दिता चावपूजने"। • (लोहाभिलारोऽसभृतां राक्ष नीराजनाविधिः।' इत्यमरा आशिषने नयरात्रनिरूपणम् । हुतशेपंचतुरङ्गाणां राजानमुपहारपेत् ।। लोहाभिसारिक फर्म तेनेय शापिभिः स्मृतम् । धृतपल्यपनानवान् गजांय समलंकृतान् ॥ भ्रामपंनगरे निस्पं पन्दिघोषपुरःसरम् । प्रत्यहं नृपतिः स्नास्पा संपूज्य पितृदेवताः ।। पूजयेद्राजपिदानि फलमाल्पविलपनैः। तस्पाभिसरणाद्वाज्ञो पिजपा समुदाहनः । प्रजामन्माप्रपक्ष्यामि पुराणोक्तानहं तय । यः पूजिताः प्रपन्ति कीर्तिमायुपशो पलम् ॥" अप मन्या विष्णुधर्मोत्तरोक्ताः । "पपा म्युदणदपति शिवापेमां पमुन्धराम् । सपा छाइप राजानं पिजयारोग्यपदये।" पामरस्य- "शशाकुकरसंकाश क्षीरहिण्डीरपाणुर । मोत्सारणारा दुरितं चामरामरदुर्लभ ।" अपानां वृद्धर रेवन्तजनमहं करिष्ये। - इति वचनात् । . तुराणामिति । हुतशेपदान र श्रेष्ठ गोऽपि- 'हुनशे मदाम्पपापनापनि गर्ने। पनि पास्यात् । तत्र मयता पूमको प्रामणा मापद- यथा पन्दरादयति पिरामेसो सुन्धराम् ! तपाइप रामानं त्रिपाम्पादये।" वि। पूना प पोशोपचारा पदापोऽनुमयपेर फाऽनुसन पास का वध पारिमा पत्रादिदेवा पास गा. दिपशोपरारानन्तरं फसवाम्मूदक्षिणाता, रिसर्मनस्यारपु. पालिका | Gaमापरपोष सापरानन्यादिपणेति। .

३४४ सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेदे- "सूर्यपुत्र महाबाहो छायाहृदयनन्दन । शान्ति कुरु तुरङ्गाणां रेवन्ताय नमो नमः॥" अनेन मन्त्रेण पूजा । अथाश्वस्य- "गन्धर्वकुलजातस्त्यं मा भूयाः कुलदूपकः । ब्रमणः सत्यवाक्येन सोमस्य धरुणस्य च ।। प्रभावाच हुनाशस्य वर्धप त्वं तुरनमान । तेजसा चैव सूर्यस्य मुनीनां तपसा तथा ॥ रुद्रस्य नपचण पचनस्य पलेन च । स्मर स्पं राजपुत्रं स्वं कौस्तुभं व मणिं स्मर ।। यां गतिं ब्रमहा गच्छेन्मातहा पितृहा था। भ्रूणहाऽनृत्यादी घ क्षत्रियश्च पराङ्मुखः ।। मर्याचन्द्रमसौ घायुर्यायत्पश्यन्ति दुष्कृतम् । ग्रजाश्य तां गतिं क्षिप्रं तच्च पापं भवेत्तय ॥ निप्कृतो यदि गच्छेया युद्धाध्यानि तुरङ्गम । रिपून्विजित्य समरे सह भ्राना सुखी भव ॥ इति । "शफनो महावीर्य श्यामवर्णायाम्यहम् । पधिराज नमस्तेऽस्तु तथा नारायणपज ! काश्यपेपारुणम्रात गारे विष्णुवाहन । अप्रमेय दुराधर्ष रणे देवारिसूदन । गरूस्मान्मारुतगतिसर्याय सनिहितो पतः । (१)मावषर्मायुधान्योपान रक्ष स्यं परिपून्दछ । "हनमुग्यममा रुदा वायुः सोमो महर्षयः । নাদিয়া মীমুলার। . . अथ ध्वजस्य- अधपतानापा:- ..

• भाश्विने नवराप्रनिरूपणम् । शक्रः सेनापतिः स्कन्दो परुणवामिनास्पपि॥ प्रदहन्तु रिपून्सनराजा विजयमुनातु । यानि प्रयुतान्यरिभिरायुधानि समन्ततः। पतन्त्रपरि शमूणां हतानि तय तेजसा । हिरण्यकशिपोयुदे युद्धे देवासुरे तथा । • फालनेमिषधे पापयसिपुरधानले । शोभितासि राधेयाच शोभपास्मांध संस्मर।। नीलान्सानिमान्दष्ट्वा नश्यवान नृपारयः। व्याधिभिषिविधयोः शम्य युधि निजिता पूतना रेय नाना कालरानिय या स्मृता। दहत्याशु रिपून्सपिता स्पं मपाति अधगजस्प- "कुमुदैरायणी पद्मः पुष्पान्तोध पामनः । सुपतीकोऽनो नील एतेष्टी देवपोनपः। सेवा पुयायपोग्राम नापी समामिला। मन्दोभद्रो मृगशय गगः संकीर्ण पवा पने पने पतासी युधानि सुमहान्ति । पान्तु स्वां पमपी या आदिस्या समरणा भोर रक्ष नागेन्द्र सामिवाप्रतिपाल्पताम् । अयाप्नुहि जपं युरे गमने सक्ति को प्रस। श्रीस सामाले विगोस्लेगा पूजाविहार स्मरोज रुग्रायशो पारपुरंदरा। पुढे रक्षन्तु नागारस्पो दिश सहदेवतः ।। अश्विनीसह गन्ध पान्नु स्वासता सदा"rial धानि समातिनि सरसोने मदा ६४६ सटीकनिर्णयसिन्धुषितीपपरिदे- अप सामन्त्र:- "असिपिशसनः खड्गस्तीक्ष्णधारो दुरासदः । श्रीगो विजयश्चैव धर्मधारस्तधैय च। एतानि तथ नामानि स्वपमुक्तानि पेसा । नक्षत्रं कृत्तिका सेतु गुरुर्देवो महेश्वरः ।। रोहिप्पथ शरीर त दैवतं च जनार्दनः। पिता पितामहो देवस्त्यं मां पालय सर्वदा।। नीलजीमूतसंकापास्तीक्ष्णः कृशोदरः। भाषशुग मर्पणय अतितजास्तधेय ।। शंपन पृता क्षोणी हतथ महिपासुरः। सीणधाराप शुद्धाय तस्मै खगाय नमः॥" पथरिकापा:-- "मायुधानां प्रथम निर्मिताऽसि पिनाकिना। शूलायुधाविनिष्कृत्य कृत्या मुष्टिमहं शुभम् ॥ पण्डिकायाः प्रदाऽसि साष्टनिपहिणी। माप्तिारिता धामि देवानां प्रति गदिता ।। समाभूतामि सामनिपहिनी। पुरि रक्षमा निराशास्ति गण नमोऽस्तु " . भRIFar- 'रक्षावानिगा रक्ष रक्ष यानिधनानि । मममदार हार नमxyini पारको माग 'तिमिला। मन- " महामाय मदनापिन। मामा मामाamatire ॥ हा महारा -- .

भासिने नवराभिरूपणम् ।
प्रीतिगतं देवं परम्न नमाम्यहम् ॥"
"प्राम पातप घूसपमनपा नाकमाया।
गहाण जीवित सपा मम सेन्गं प रक्षताम् ॥"
अप पपजा-
"मस समर धर्म सना पशोप में।
रक्ष मां रक्षणापोज तापनेय नमोऽस्तु ते॥"
अप फनकदण्डमन्या-
"मास्सारणाप दुष्टानां साधुमंरक्षणाय ।
प्रणा निर्मितयासि व्यवहारप्रमिये ।।
पशो देहि सुगंदेदि जयदो भष भूपतेः।
तादयस्व रिसपान्हेमदण्ड नमोऽस्तु ते ॥"
अप दुन्दुभिमन्य:-
"इन्भेश्यं सपमानां घोरो हदपकम्पनः ।
भर भूमिपसन्पानां तथा पिजपपर्धनः॥
पधा जीमूतघोपेण महप्यन्ति च पहिणः ।
नधास्तुप शन्देन हपोऽस्माकं मुदायहः ।।
पधा जीमूमशन स्त्रीणां प्रासोऽभिजायते ।
तपान तप शन्देनस्पत्यम्माहियो रणे ॥"
अथ बमन्त्रः-
"पुष्परस्पं शत पुण्याना मद्गलानां च मालम् ।
विष्णुना पिकृतो नित्यमतःशान्तिप्रदो भव ॥",
अथ सिंहासनमन्त्रः-
"विजयो जपदो जता रिपुपाती शुभकरः।
पाठः । इदयरर्धनः हृदयरोदना, हृदयफम्पनइति वा पाठः कि.
अपन: विना !! पुण्पद्वाना शहपुण्यानामिति वा पास।
.

६४८ सटीकनिर्णयमिन्धुमितीयपरिच्छदे-
दुःखहा धर्मदा शान्तः सर्वारिष्टविनाशनः ।।
एते चे संनिधी यस्मात्तय सिंहा महायला।
तेन सिंहासनेति स्यं देयमन्त्रैश्चगीयमे ।।
स्वपि स्थितः शियः शान्तस्त्वयि शकः सुरेश्वरः ।
नमस्ते सर्वतोभद्र भद्रदो भव भूपतेः।।
प्रैलोक्यजयसर्वस्व सिंहासन नमोऽस्तु ते ।
तथैव फर्मचिहानि स्वानि पूज्यानि शिल्पिभिः॥
लोहाभिसारिकं कर्म कृत्वैवं *मन्त्रपूर्वकम् ।
अनित्यं कृत्वा तथाष्टम्यां पूर्वाहे स्नानमाचरेत् ॥
फुमुमचन्दनचम्पकचतुःसमैः शलपिष्टश्च ।
चर्चितगात्री देवी कुसुमैरभ्यर्चये बहुभिः ।।
"महेन्द्रनिर्मिते दिव्ये देवराजादिसेविते ।
शिपिके पाहि मां नित्यं सदा त्वं सन्निधौ भव ॥"
“इति शिविकाम् । दोलयोर्मन्त्रः कचिन्न दृश्यते ।
मन्त्रपूर्वकमिति।
'जयं मामोति नृपतिस्सर्वान्कामान्समश्नुते।' इति ।
उत्तरार्धेन तदन्वयः । 'अत्यर्थ गजनीया सा' इत्युक्तम् । त.
त्राष्टमीकसं विशेषतखिकालदिवापूजाहोमबलिदानानि, रात्रिपूजा
'निशीयपूजा बलिदानानि सन्धिपूनाश्चेति । तत्र विशेषेण त्रिकाल.
पूजा मोक्तमायैव । तत्र पूर्वाहपूजायां स्नानविशेषादिकमाह-अनि..
त्यं कृत्वेति । स्नानं देव्याः। चतुःसमं गारुडे-
"कस्तारकापा दो भागों चचारश्चन्दनस्य च ।
कुङ्कुमस्य प्रयश्चकः शशिनः स्याच्चतुःसमम् ।।
शशी कपुरः।
फपरं चन्दनं दर्प कुङ्कुमे च समांशकम् ।
सर्वगन्धमिति मोक्तं समस्तसुरवल्लभम् ॥"
1

आश्विने नपराननिरूपणम् । ६४२ फुमुदैः सपद्मपुष्पैः सधूपदीपी सनैयैः । मांसपल्युपहारैमंगलशन्देः समुछलिनेः ।। घिहितच्छत्रानः स्पन्दनसितशखधारिजनलोकः। तुष्टेः पम्वनादि तु निवेद्यते समय भगवत्यै ।। दुर्गा सा पूजनीपा च तहिने द्रोणपुष्पकैः । ततः खगं नमस्कृत्प शत्रूणां पधसिद्धये ॥ इच्छेत पिजयं राज्यं सुभिक्षं चात्मने नृपः। पुनः पुनः प्रणम्पापों संस्मरदयं शिवाम् ।। सर्व फुत्वति कौरव्प अष्टम्यां जागरं निशि । नदनर्तकगीय कारयेप महोत्सषम् ।। एवं पटर्निशां नीत्या प्रभाते अरुणोदये। घातपेन्महिपान्मेपानप्रतो नतरुन्धरान् ।। शतमर्धशतं पापिस पा पधेन्मया। सुरासवभृतः कुम्भस्तर्पपेत्परमेश्वरीम् ।। फापालिफेभ्यस्त हेपं दासीदासजने तथा । ततोऽपराहसमये नवम्पां रथे स्थिताम् ॥ भवानी भ्रामपेद्रानं स्वयं राजा सशन्दपान् । दर्पः कस्तूरी शैलं दलियम् । सामान्पेवि कुन इस्पशाह- *सुरेशान्पा इति। यतस्तस्पाः मुरेशान्पा अग्रेऽयं सापको रदहसमयः । श्रर. माने तु तमेर नारान् इति भावः । मसिदय श्रीमद्भागवते जडभरतरलिदाना मधाना दाणापेव ना देकना । सबंदिवाकरपं सायंपूनान्तम् । निसीयसमार-भटम्पामिति। "पुनः पूना वाटपां रिशेपेण समाचरेत् । जागरं पस दुर्शनिदान महानिशि॥" इति फालिफापुराणसमादार । पुनः सापंपूजानवरं

.
पास पननभधारणाय पहानाम्पा पूजारलिदानंद
सटीफनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
फश्चिचोपोपितो पीरोपिधृतोऽन्येन खड्गवान
मतेभ्यस्तु पलिं दद्यान्मन्त्रेणानेन सामिषम् ।
सरक्त सजलं चान्नं गन्धपुष्पाक्षतैयुतम् ॥
नीखीन्वारान्समूलेन दिग्विदिक्षु किरदलिम् ॥
मन्प्रश्व-'यलिं गृह्णन्विमं देघा आदित्या वसयस्तथा
मानवाश्विनी रुद्राः सुपर्णाः पन्नगा ग्रहाः ।।
असुरा पातुधानाश्च पिशाचोरगराक्षसाः ।
दाकिन्यो यक्षवेताला योगिन्यः पूतनाः शिवाः ।।
जृम्भकाः सिद्धगन्धर्षा (१)माला विद्याधरा नगाः
दिक्पाला लोकपालाच ये च विघ्नविनायकाः ।।
जगतां शान्तिकारी बनायाश्च महर्षयः ।
मा विप्नं मा च मे पापं मा सन्तु परिपन्धिनः ।।
सौम्पा भवन्तु तृसाथ भूत प्रेताःसुखापहाः॥ इति
इति महाष्टमी।
महानवमी तु पूर्वयुता ग्राया। पूर्वोक्तवचनात् । 'न
धमी दुर्गावते श्रापणी' इति दीपिकोक्तः।
'श्रावणी दुर्गनगमी दर्या चैव हुताशनी।
सूर्यषिद्धा प्रकर्तगा शिवरानिपलर्दिनम् ।'
इति हेमाद्री पानातश्च । भविष्पेऽपि-
भासयुमशुक्लपक्ष तु अष्टमीमूलसं पुता।
सयमपि वक्ष्यति-अष्टमीमाये भवसेवेत्यादिना । राम विन
पार्य निशीहिः गुरामया माणस्य निषिद नि ।'
गायः । पिधृतोयोति ।
ma
अपं हत्यम्, तय नामामा-आयुगिति भयुमीमुसा
१-बागायपाधाना।

भारियन नपरात्रनिरूपणम् । सा महानयमी प्रोताप्रैलोक्पेऽपि सुदुर्लभा । इति। मूलमुपलक्षणम् । 'दुगांपूजासु नयमी अमूलागृक्षवपान्यिता । महनी फीर्तिता तस्यां दुर्गा महिषमर्दिनी ।' इति मदनरने मेगात । अन पूजपदित्यग्रे शेषा पानि तु-सा (१)कार्पोदयगामिन्पाम्' इत्पादिमागु. सानि तानि नवमीभिप्रतिधिपराणि । नयम्यां विशे. पो। पेपम मुहर्तयपेर्णय शेपः । पयपि हेमाईयते मुहूर्तयपात्माऽपि पंधोऽस्ति, तथापि सूर्योदय एष सः । सायं तु निमुहूर्त एप । तदुक्तं दीपिकापाम्-'त्रिमुर्त- गा तु सफला सापम्' इति । माधयोऽपि- 'सापं तूसरपा तमन्न्यूनपा न तुं पिष्पते।' इति । तेन त्रिमुहूर्तयोगे पूर्षा नवमी, पूर्वोक्तवचनात 'न कुर्याप्तषमी तात दशम्यां तु कदाचन।' इति कान्दे परानिषेधाप । त्रिमुर्तपोगाभाषेतु निपिदाऽपि परेप कार्यति निष्कर्षः। संयुता नवमीत्यर्थः। मूलादीति । आदिना पूर्वापामपरिग्रहः । "पूर्वपापाढया पाऽपि सत्ययुवाध्य पा"। इति वचनाव। "मूलाभावे तु फतम्या अष्टमी नोपसंयुता । विश्वयुक्ताऽपि कर्तव्या अष्टमी नरमीयुता ।" इत्युचरापादावास्यं त्वनर्यकम् । "मुलेन पूजयेदेवी तया सलिलदेवते। पदेव तु नक्षत्र पूजिता दाखदा भवेत् ॥" इति वचनात् । निष्कर्ष इति । पूर्वविद्धायां नवम्पा १-पवने-'तियाधुसरगामिन्याम' स्यधिका कवितपाठा। -

सटीकनिणपसिन्धुवितीयपरिच्छदे-
'नयम्यां च जपं होम समाप्य अयणेऽपि वा।'
इति संग्रहोक्ता,
'व्रतं च जागरश्चय नबन्यो विधिवदलि।
इति देवीपुराणाच नवम्यां होमपल्यादि विहितं,
'आश्वयुश्शुलनयमी मुहूर्त या कला यदि ।
सा तिथिः सकला ज्ञया लक्ष्मीविद्यालयार्थिभिः ।
इति सौरपुराणात
'सूर्योदये परं रिक्ता पूर्णा स्थादपरा यदि ।
यलिदानं प्रकर्तव्यं तत्र देशे शुभावहम् ॥
पलिदाने कृतेऽष्टम्यां पुत्रभो भवेन्नृप ।'
इति मदनरने देवीपुराणाचवल्यादौ परा कार्या।
उपवासादौ तु पूर्वति मदनरने उक्तम् । प्रतापमार्तण्डे
पूजाहोमादि कृत्वा नवम्यां मभूतबलिदान कार्यम् ।
'प्रभूतबलिदानं च नवभ्यां विधिवचरेत् ।'
इति कालिकापुराणात् । यदा तु नवमी अष्टमीविद्धो भूत्वा
द्वितीपदिने कियती वर्धते तदा नवमीप्रयुक्तस्य पूजादेः पूर्वदिनेऽ.
नुष्ठानेऽपि महायलिदानमा द्वितीयदिने कार्यमित्याह-*पत्ति
त्यादिना । आये समाप्येत्युक्त्या द्वितीये व्रतनागरोचरं वल्यु-
क्या च सन्देहः।
यल्यादाविति
.::...
पूर्वे
धुरेवोक्तः, तथाऽपि tarahti
"अष्टम्यामुदिते सूर्य दिनान्ते नवमी भवेत् ।
"प्रमाने वलिदाने तु कियन्मात्रापि लभ्यते ।।

आश्विने नयरात्रनिरूपणम् ।
पेवम् । पतु-
,'अष्टम्यां पलिदानेन पुननाशो भयेद् भुपम् ।
इति फालिकापुराण, सरसंधिपूजापरम् ।
'अष्टमीनयमीसन्धाश्तृतीपा म्बलु कथ्यते।
इति तप तमुक्तंः । फामरूपनियन्धे-
'अष्टम्पा शेपदण्उय नबम्पर पूर्व एप प ।
तन पानिपते पूजा पिज्ञया सा महाफटा ।।'
अष्टमीमाप्रेमस्पेप।
'आश्यिने पूजपित्या तु अर्थराष्टमीपु प ।।
पातपन्तिपशन्भस्या भवन्ति महापसा।'
तपा-
'फन्पासंस्थे रपापी शुल्लाप्टम्प प्रपूजपेत् ।
सोपचासो निशा तु महापिभवपिस्तरः ॥
'पशुपातम कर्तप्पो गपपाजयपस्तथा ।
नयम्यो तर सम्पूष्पा दुर्गा दुर्गानिनाशिनी।"
(ति) मातरम्या पस्पर्षपूनास्सिना परेपुर्नरमी, पार
तु पूर्वेपुनरमीयप एर पत्यादि कार्य ।
"दाम्प पलिदानानु दापते पत्र पान:।
सदा; नाशपापाति मारफॉप सपम् ॥"
इति गुददशम्पा नरपिपुषपरिदानकरण दोषा। प
पिति । अपीयुपरिदानस्प और पम्प !
तृतीति । सायंपूना पयमा विशीपपून। दिनी माना
तृतीयेत्यर्थः । रिमारिश्मिा - टम् नि ।
भाति । रखिदानमित्यादि । विति ।
साचाराभिमा काम्यं स । रामा नु महाप

६५४ सटीकनिणयसिन्धुमितीयपरिच्छेदे-
इति रूपनारायणीये देवीपुराणात् । तत्रैव भाष्ये-
*'तस्मादियं महापुण्या नवमी पापनाशिनी।
उपोष्या *सुप्रयतेन सततं सर्वपार्धियः ।।
निर्णयदीपे . तु महानवमी परदिनेऽपरालम्पापिषे
परा, अन्यथा पूर्या।
'आवर्तनात्पूर्यफाले नंचमी स्यात्परेऽहनि ।
दुर्गा तत्र पूर्वेयुः पूर्वाह्न त्वष्टमी यदि ॥'
इति धौम्यवचनादित्युक्तम् । अस्य तु शारदानघ
मीधिपयत्यं समूलत्वं च विमृश्यम् | पानि तु-
'नन्दायां ज्यलते वह्निः पूर्णीयां पशुधातनम् ।
"भद्रायां गोकुलमीडा तत्र राज्यं विनश्यति॥'इति,
'नयम्पामपराहे तु पलिदान प्रशस्पते ।
दशमी पजपेत्तव नान कार्या विचारणा । इति,
'नन्दाया दर्शने रक्षा पलिदानं दशासु च ।
भद्रापां गोकुलमीठा देशनाशाय जापते।'
इति ब्रह्मवैवर्तनारदादिवचनानि, तानि शुदाधिकनि.
पंचपराणि-इति मदनरने । तथा फालिकापुराणे-
'नयम्मा पलिदानं तु फतव्यं पे पधाविधि।
जपं होमं च विधिवत्युत्तम पिभूतपे ।'
कोधिनु:-
'पूर्यापादयुताष्टम्यां पूजाहोमायुपोपणम् ।'
इति पानदेवीपुराणादष्टम्यां होगमाहुः । अन्ये तु
विविधवाक्पपशादृष्टम्पामारभ्य नयभ्यां
मेर कुर्यादिस्पा-मादिति । सुमयसेनेति । एक
पदनितिः । अधिः गेला । पशुपातनं यद्धिदानम् ।
मंद्रापार गरिदिनीयापार । बरचा रसापानम्
समापप.

भाषिने नपराधनिरूपणम् । निस । समुपस्तु पुतः। रुद्रपामले तु विकल्प उthi, ता निर्मुलम् । दुर्गाभक्तितरङ्गिण्पादिगौरमधेष्यपि नयम्पां होम उक्तः। होमे च विशेष उरतो डामरतन्ने- . 'पागसं सर्पिपा युक्तं तिले। शुलर्षिमिभितम् । होमोदिधिषनरया दशांशेन वृपोत्तम । रुद्रापापे सपा होम मन्केन साधपेत् । तपास्तोत्रजपे होम लोफेनकेन सापपेत् ॥ शुराधिकेति । नन्दापूर्णाभदाययेवि शेपः । समुच्चय- स्पिति । वस्तुतस्तु पथपि 'जाहोमसमायुक्त कन्या भोजपन्मुदा। अपनान् प्रस्पर होगा प्रतीयते तयापि अष्टम्पामेक नरम्पामेव का कार्यः । वाया भदकालि' इत्युपकम्प 'होमेची- क्षणवः' इति माले अष्टमीसमध्ये पागत् नरमोहत्यमध्ये- 'नवम्या पलिदानं च इति कालिकापुराणाच्च । अपवा-- 'पूर्वापामायुवाऽष्टम्प पूनाहोमाग्रुपोपण'। इत्यएम्पाम् 'नरम्या पलिदानं च फव्यं वे यपाविधि । जपं हो पविधिवत् इति नाम्पा च विधानाचया शिष्टाचा- राघाटम्यापारम्प नवम्पा समापनीय होमगं च तिलाम्पादि। 'पूनयेचिलमेश दपिक्षीरघृतादिभिः।' इवि देवीपुराणात् । सेमच गुरूपदिष्टमन्त्रेण सप्तसतीम- श्रेण जयन्ती मन्त्रण इति मन्त्रययम् । तनाथमभिसाह- होम. चति । कात्यायनीतन्योक्तमार्गमायं होम इति मात्रिकाः । द्वितीपमात्साह-रुद्रापापे इति । रुदाम्यामै मन्त्रविमा. गी पौधापनापुरका, भत्र तु कात्यायनीवन्त्रोकः । स्तोत्रज.

. १ सटीकनिर्णयसिन्धुवित्तीयपरिच्छेदे- पदा सप्तशती जप्य होममन्त्रो नयाक्षरः।" 'ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चे' इति नवाक्षर हति फेचित् । अपूजोक्तो ग्राह्य इति तु युक्तम् । रुद्रयामलेऽनि *प्रधानद्रव्यमुद्दिष्टं पायसानं तिलास्तथा। किंशुकैः सर्पपैः पूरी जादूर्वारैरपि । पवैर्वा श्रीफलैर्दिव्यैर्नानाविधफलस्तथा । रक्तचन्दनखण्डेश्च गुग्गुलैश्च मनोहरैः ।। *प्रतिश्लोकं च जुहुयात्सर्पद्रव्याणि च फ्रमात् । *नवाक्षरेण याहुत्या नमो देव्या इतीति च ॥ इति पे इति । सप्तशतीस्तोत्रजपे इत्यर्थः । तृतीयं वक्ष्यति । सप्तश- तीपक्षान्तरं सप्तशतीपाठे आधन्तजप्यो यो नवाक्षरस्तावन्मात्र एव होममन्त्र इत्यर्थः । स च- "एं वीजमादीन्दुसपानदीप्ति ही सूर्यतेजोतिमहिनीयम् । क्लीं मूतवैश्वानरतुल्यरूपं तृतीयमानन्त्यमुखाय चिन्त्यम् ।। चा शुद्धजाम्बूनदकान्तितुर्य मु पञ्चमं रक्ततरं प्रकल्प्यम् । ण्डा पष्ठमुनातिहरं सुनीलं ये सप्तमं कृष्णतरं रिपुनम् ।। वि पाण्डुरं त्वष्टममादिसिद्धं च्चे धूम्रवर्ण नवमं विशालम् ।।" इति डामरतन्त्रोक्त एवेति मतमाह-*ऐं ह्रीं क्लीं चा- मुण्डायै विचे इति । *पूजोक्त इति । 'कयित पूजनाध्याये तद्धोमो भेवदस।। इति वचनात् । प्रधानेत्यादि सप्तशतीस्तोत्रहोमपरम् । म तिश्लोक प्रतिमन्त्रं च कात्यायनीत तन्मन्त्रविभागो नागोजी- भमकाशितो ग्राह्यः । तेन दशांशहोमः प्रत्यहमेकपाठे अन्ने एकाचियः प्रत्यहमेकैकपागतिटदौ चोह्यम् । अनवाक्षरेण सप्तवतीस्तोत्रपूर्वोचरस्थान नप्तनवाक्षरेण । "नमोदेव्यं महादेव्प शिवायै सततं नमः । 4 ।

. आशियन नवरामनिरूपणम् । ६५७ रहस्ये तु- 'प्रतिश्लोझ प जुष्टुगात्पायसं मिलसर्पिपा।' इत्युक्तम् । दुर्गाभक्तितरविण्या तु अतिजयन्ती. मन्नण प होम उमः । 'पुरमरणका तु पिल्मपप्रयुतस्तिले।' इति कालिकापुराणाहिल्यपप्रैवेति स्माता, सम | अन्य मानाभायात् ।। पथ पलिदानम् । तत्राममेपच्छागमहिपरूमांसा. नामुत्तरोत्तरमाशस्पं फलर्षिशपयापतोऽपसप इति दिक । मलिपकारस्तु देवीपुराणे- 'फामासंस्धे रवी शत शुमाष्टम्प यग्यतु । द्रोणपुप्पैम पित्याग्रजातीपुषागपम्पका ॥ नमः प्रत्यै भद्राप नियनाः प्रणवाः पताम् ॥" ज्रहस्पेरिपनि । विलसपियोपादान पावरोक. दध्पादरुपलक्षणं तदायकवा वा । द्वनीपमा-भी- सि।मिरिति मिलागादिभिरिपः। 'नतिलोष दषितारपुनानिषिः । इति देवीपुराणात् । मन्त्र जपन्तीत्यादि। 'भनेनेव व मप जपामादि कार ।' विदेषीपुराणात् । रोपदम्पमा सिलामतमोर- 'होमपममाणानि पs पारम् । कर्पप्रमाणमा स्पान्मनक्षीरं एसप । शबाना शुझिा पाप यःमर । कर्पमात्राणि भावाणि लाना मुष्ट्रिपिता मा अमं प्रासस प्रमंशा प्रासावा. मुहानान्त विभायः स्पारमन्दानाममोडnu ८३ - ६५८ सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेदे- इक्षुः पर्वप्रमाणं स्यांदगुलद्वितयं लता। मादेशमात्राः समिधो बीहीणां मञ्जरीसमाः॥ तिलसक्तुकणादीनां मृगीमुद्राप्रमाणतः । पग्रपुष्पफलानान्तु समानाहुतिरिष्यते ॥ चन्द्रश्रीखण्डकस्तूरीकुङ्कुमागरुकर्दमाः। हरिमन्थसमाः प्रोक्ता गुग्गुलुबदरीसमः ।। आहूतीनामिदं मानं कथितं वेदवेदिभिः ॥" इति । हरिमन्धाचणकः । मृगीमुद्रालक्षणमनुपदं वक्ष्यामः । गाई- "कर्पूरमगुरुश्चैव कस्तूरी चन्दनं तथा । फङ्कोलं च मवेदभिः पञ्चभिर्यक्षकर्दमः ।" इति । पदार्थादर्श- "घृतस्य कार्मिको होगः क्षीरस्य मधुनस्तथा । शक्तिमात्राहुतिर्दनः ममृतिः पायसस्प तु । खण्डनयन्तु मूलानां फलानां स्वप्रमाणतः। प्रासमात्रन्तु होतव्या इतरेषां च तण्डुलाः ।। अक्षतास्तु यवाः प्रोक्ता अभावे वीहयः स्मृताः। सदभावे तु गोधुमा न तु खण्डिततण्डुलाः ।। सर्वप्रमाणमाहुत्या पश्चाङ्गुलगृहीतया । फर्पमात्राणि भक्ष्याणि खाद्यानां खण्डपश्चकम् ।। चन्दचन्दनकापीरकस्तुरीपक्षकर्दमान् । फलापसंमितानेतान् गुग्गुलं यदरास्थिवत् ॥ द्रवं हविः रूणव पाणिना कठिन हविः । रुवपूर्णा दवा प्रोक्ताः कठिना ग्रासमात्रकाः । यीहयो यवगोधूममियातिल शालयः । स्वरूपणे हातव्या इतरेषां च तण्डुलाः । होमे मुद्राययं प्रोक्तं मृगी.इसी च मुफरी। मुद्राहीनस्तु यदीपस्नत्सा निष्फलं लभेत् ।।

भाचिने नामनिरूपणम् ।
परी मलपी सी मुनकनिष्ठिका।
पनी कनिननन्या मुद्रापसारतम् ॥
भाभिचारिफराये पगी करने पर।
पानिपल्याणे पुगीगी प्रकीर्तिते ।।
सात विदा पगो सा हो सफलदा।" इति ।
शारदापाम्-
"माय पदम्पाणी पमाणमभिधीयते ।
फपार्थ पूरा शकिपा पयस्पतम् ॥
उक्तानि पधगम्यानिमानि पनीसिभिः।
सस्मयं ममापसमाधमुदाहनम् ।
दपि भयसिपा स्यान् लानाः स्युट्रिसम्मिता।
पशुकारनाममाणाः स्युः मतप तपोदिताः।
गुरु पलामानं स्पाराऽपि सपा स्पा ।
प्रामा रुपानं स्पादिक्षः परिधिः स्मृतः ।।
एफ पपुष्पादि नया आदि फत्स्येत् ।
बदलीफलना फलाम्पेको विदुः ।
मातीनं पास पनत दशा स्मृतम्।
अशा नारिकेलानि सन्टिनानि विदुर्पशा।
घिया कवं फर्क रत्वं कपिरपं खण्डितं द्विधा ।
उर्वारुकफ होमे घोदित खण्डित विश||
फलान्यन्यान्यवरानि समिधा स्युदंशाहला ।
दुर्वाधयं समुरिष्टं गुडची चतुरगुला
पीयो मष्टिमात्राः स्युमपापपका अपि।
सगलास्त तदर्भाशाः कोदना मुष्टिसम्मिना।
गोधूमा रक्तफलमा विहिता मुहिमानतः ॥
मिलाइनुलुकमाणाः स्युसर्पपास्वत्मपाणतः ।
पतिप्रमाणं समर्ण परीचान्येविंशतिः ।
.

कत्वा स्नान कार्यमित्येके । अन् तु शत्रुसृत इति भावनपा
६६० सटीकनिर्णयसिन्धविशीपपरिये-
पचान्द लक्षणोपनं गभगुणसमम्पितम् ।
विधिवत्कालि कालीति जप्त्या सगेन घातय
('ॐ कालि का िपजेश्वरि लोहदण्डाय नमः।
मन्त्रा)
तदुत्थरुधिरं मांसं गृहीत्या पूतनादिपु ।
(आदिशन्दाघरकीविदारीपापराक्षस्थः।)
नातेभ्यः प्रदातव्यं महाकौशिकमन्वितम् ।।
मन्त्रस्तु वक्ष्यते । तथा-
*'तस्पाग्रतो नृपः लायात्कृत्या शg तु पैष्टिकम
खड्गेन घातपित्या तु दद्यात्स्कन्दविशाखयोः ।।
अशक्ती ब्राह्मणेन च कृष्माण्डादिभियलिदानं का
पम् । तदुक्तं कालिकापुराणे-
पुरं घदरमानं स्याद्रामठं तत्सम स्मृतम् ।।
(पुरम् गुग्गुलुः)
पन्दनागरुकपरकस्तूरी कुश्मानि च ।
तिम्तिणीधीजमानानि समुद्दिष्टानि दैशिकः ॥
पैश्वानरं स्थिनं ध्यायेत्समिद्धोमेषु देशिकः ।
भयानमाज्यहोमेषु नियम्यं शेषवस्तुपु ॥' इति ।
"उचमोऽरणिनो पहिर्मध्यमा सूर्यकान्तनः ।
उत्तमा श्रोत्रियागारामध्यमः स्वग्रहाद् द्विजः ॥"
इति च मयोगरने।
रुपया महिपम मेप वा। तस्याग्रतो नृप इति। अग्र
अलिदानानन्तरं तद्वतंसलिपयित्वा अशक्ती तिलकादिफ
नमिच्छन्ति । त्रामणेन चेति । यद्यपि अमीपोमायपशु-
पर्प तथापि सत् सधियादिविषयम् ।।
-
4

आश्विने नवरात्रनिरूपणम् । 'फूष्माण्डमिक्षुदण्डं चमांसं सारयमेव च । एते पलिसमाः प्रोक्तास्तृप्ती छागसमाः सदा ॥' रुद्रयामलऽपि-. 'छागाभाये तु कूष्माण्डं श्रीफलं वा मनोहरम् । पत्रसंपष्टितं कृत्वा ऐदपेरिकादिना ।' - 'माणेन सदा देपं कूष्माण्डं पलिकर्मणि । श्रीफलं पा सुराधीश छंदं नैव तु फारपेत् ।। (दे विकल्प:) “मापाचन पलिदयो ब्राह्मणेन पिजानता। कालिकापुराणे- ब्राह्मणस्पत- 'सायिकी जपतोपानरपेच निरामिपः । पति पचनात् सावियोमरतापूनापामधिकारात् धीमनग. घद्गीतादिपु प्रामणस्प सारिसक्याममाधिकारान् । एवं पुरपा स्वगायपिरेश प पूजाऽपि न मानणस्य । 'मयं दसा प्रामणस्तु प्रामण्पादेव हीयते। सगारुधिरं दसा प्रमायामाप्नुयात् ।" इति फालिकापुराणे एर समिधान् । मयूचे तु- पशुरली रार देयः "विजपा नृपोचम" इति पनाति रयुक्तम् । मासं सारयमेव पेति । 'पचास पवि पाठ: । वत्र सारय पपम् । मधं पासं प मामणस्प यग्यम् । 'गजसी पनिदानापनविषैः तपा। हदि मांसरलिदानादे राजसत्वोपनिधान । मा. पामेनेति। 'भिसा खो भकमन्धोऽसीदनोऽत्री स दौदिलित।

६६२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- *उत्तराभिमुखो भुत्या पलिं पूर्वमुख तथा ॥ निरीक्ष्य साधकः पश्चादिम मन्त्रमुदीरयेत् ।। 'पशुस्त्वं यलिरूपेण मम भाग्यादुपस्थितः । प्रणमामि ततः सर्वरूपिणं पालरूपिणम् ॥ चपिडाकाप्रीतिदानेन दातुरापविनाशनम् । चामुण्डापलिरूपाय यले तुभ्यं नमोऽस्तु ते॥ यज्ञार्थं पलयः सृष्टाः स्वयमेव स्वयंभुवा। अतस्त्वां घातपायथ तस्माद्यज्ञे वधोऽवधः ।। ऐ-हीश्रीमिति मन्त्रेण तं यलिं मत्स्वरूपिणम् । चिन्तयित्वा पसेत्पुष्पं मूर्ध्नि तस्य तु भैरव ॥ रसना त्वं चण्डिकायाः सुरलोकप्रसाधकः । न्हींहींखड्गेतिमन्त्रेण ध्यात्वा खड्गं च पूजयेत् ॥ पूजयित्वा ततः खड्ग ॐ हुंफडिति मन्त्रकैः। गृहीत्वा विमलं खड्ग छेदयेदलिमुत्तमम् ॥ *ॐव्हीएंन्हीकौशिकीति रुधिरेणाप्यायतामिति । इति कोपान्मापभक्तनेत्यर्थः । कुल्पापभक्तोपलक्षणम् । 'मापं कुल्मापमांसाधैर्देयो दिक्षु वलिनिशि ।' इति कालिकापुराणात् । वलिदानप्रकारमाह-उत्तरेति *यज्ञार्थ पशव इति । अघातयामि पातयिष्यामि कचिदयं पाठः । भैरवेति । 'अभिषिच्य वलिं पश्चात्करवालं तु पूजयेत् ।' इति बोध्यम् । आँ की फडिति या पाछेदनमन्त्रमाह- मित्यादि आप्यायतामित्यन्तम्।रुधिरं च स्थाने पारयम् । 'स्थाने नियोनपेद्रक्तं शिरसय प्रदीपकम् ।' इति पचनात् । राजा वश्वपीडाशतये नवम्या रेवन्तपूजा कुर्यात् । रेवन्तय बढवारूपापां छापायो सूर्यास्पोऽवगणाधि- " . आशिषने नपरामनिरूपणम् । पलिदाने तु दुर्गायाः सर्पमापं विधि स्मृतः ॥ मत्स्यसक्त- नवम्पा यत्पूजा कर्तव्या भूतिमिराता। दधिणां यनयुग्म र आचार्याय निदपेत् ॥ अपात्र प्रसदाच्छतपण्डापिधानमुच्यते । रुद्रयामले- 'शतपटीषिधानं व प्रोच्यमानं शृणुष्य तत् । सपोपद्रवमाशा शतपण्डी समारभेत् । पतिः। पूनापन्नः शालिदोघे- "नमो देवाधिदेवाय तुरङ्गालधारिणे । एम्पुषाय देवाय तुमसरिताप च ॥ तुरपरिपयस्य नृगजोपरि धावति । सानपत्राधिपं लप स पूर्ण त्वां मनाम्यहम् ॥ मन्त्रणानेन रेवन्तं पायापरचंपत्सुधीः ॥" इति 'सूर्यपुत्र महाबाहो छापाहदयनन्दन । शान्ति कुरु तुरबाणा रेवन्ताय नमो नमः ॥" इति मन्त्रेण प्रार्थये । एवं नाम्या होमादि कताऽनन्तरं स्तु. (क)त्यमा-मषम्यामिति । पूवरपूजेति । कुमारीपूजा इस्पर्यः । अत्र माझणपूर्वकं ब्राह्मणभोजनादि द्रष्टव्यम् । "भभानपित्वा विधाग्यानसम्पूज्य च तानपि । अदा दक्षिणां तेभ्यो भूपसी चापि पापछत् ।। यो मां पूजपते दृष्टः स मा देष्टि नराधमः ।" इति वचनाद 'गनाशय्याखादि दधादर्मादि वा पुनः। इति वचनाद 'यवान्त रिमभोजनम्' इति वचनात 'पदन्वे भानपेक्षिान्दानं दयाप शक्तितः।

सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- *पोडशस्तम्भसंयुक्तं मण्डपं पल्लयोज्ज्वलम् । पसुकोणयुतां वेदी मध्ये कुर्यात्रिभागतः ।। पकेटकचितां रम्यामुच्छाये हस्तसमिताम् । पञ्चवर्णरजोनिश्च कुर्यान्मण्डलकं शुभम् ॥ पञ्चवर्णयितानं च किङ्किणीजालमण्डितम् । आचार्यण समं विप्रान्वरयेद्दश सुव्रतान् ।। ईशान्यां स्थापयेत्कुम्भ पूर्वोक्तविधिना चरेत् । वारुण्यां च प्रकगं कुण्डं लक्षणलक्षितम् ।। मूर्ति देव्याः प्रकुर्वीत सुवर्णस्य पलेन वै तदर्धेन तदर्धेन तदर्धन महामते ॥ *अष्टादशभुजां देवीं कुर्याद्वाऽष्टकरामपि । इत्पग्रिमवचनाद्विपभोजनदानादेरावश्पकत्वाच्च वत आचा- र्याप दक्षिणादि दद्यादिसर्थः । *पोडशेति । सर्वग्रन्थमतेन पोडशमहादानेपु रुद्रे वषा- "वापीकूपतडागपूजनविधौ स्यान्मण्डपोक्तो विधि- इँदाखादिसमस्तकुण्डसहितो देवमतिष्ठाविधौ । आरामोत्सवलक्षहोमविधिपु मोक्तश्च चपढीद्वये" इत्यभियुक्तसिद्धान्तात्कुण्डमण्डपी ह्यावश्यकः । तत्र च- "पूर्वमेव विभक्तव्याः स्वस्वकुण्डेऽग्नयो युधैः । तथा स्पिष्टदायन्ते समारोप्य समित्सु च । मुख्यानी मलनं कार्यमिति नहिविनिर्णयः ॥ इति च । अष्टादशभुजा यथा- 'आयुधान्यत्र वक्ष्यन्ते दक्षिणाधः फरक्रमाद । समाला व कमलं पाणोऽसिः कुलिशं गदा ॥ चक्रं त्रिशूलं परशः पालो घण्टा च पाशका। उचिदण्डयम पापं पानपानं फमण्डलः । .

आश्निने, नयराप्रनिरूपणम् । १६५
पहलयुगच्छना देगी मध्ये निधापपेत् ॥
दवी संपूज्य विधियज फुयुर्दश विजाः ।
शतमादौ शतं पानी जपेनगन्य नाणेयम् ।।
पण्डी सप्तशती मध्ये संपुटीमुवाहतः ।
एकं ये प्रीणि पत्यारि जपेहिनचतुष्टपम् ।।
रूगणि फमशस्तपूजनादिकमाचरेत् ।
पसमे दिपसे प्रातहोम फुर्याविधानतः ॥
गुडूची पायसं दूर्वी तिलान्गुलाम्पगनपि।
पण्डीपाठस्य होम तुप्रतिश्लो दशांशतः ।।
होम कुर्याद्रहादिभ्यः समिदाज्यचक्रमात् ।
हुस्पा पूर्णाहुति दयाधिमभ्यो दक्षिणां ममात ॥
फपिलां गां नीलमणि पताइषं पचचामरे।
अभिषर्फ तत: पुयुगंजमानस्य अस्यिजः ॥
अलकनानामभिरायुधः कमलामनाम् ।
सर्वदेवमीमी पहालक्ष्मी मिमा नृप ।।
पूजोत्सन लोकानां स देशना प्रभुर " इति ।
अष्टभुजा यथा-
"ददी पाभुना पाणमसले प्रलपमभूत् ।
राय पण्टा लाल ग कामुक सुधारिप ॥
एपा सम्भूजिता भास्या सम प्रयपवि।
"खगाणगापारम्भुमुदिन ।
परिघं का भी निधोतदिएन ।"
इति दशभुना प नोक्ता । पुरानट्राया भीषEL
. गुलरा नपा भायुप्रतार । प्रतिरला कमिति । Rs.
सतिभागो नागोमीमहाका । दक्षिणामिति ।

६६६ “सटीकनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छेदे- एवंकृतेऽमरेशान सर्वसिद्धिः प्रजापते ।। अथ सहस्रचण्डी। सा पोका- 'सहस्रचण्डी विधिपच्छृणु विष्णो महामो । राज्यभ्रंशे महोस्पाते जनमारे महाभये ॥ गजमारेऽश्चमारे प परचफभये तथा। इत्यादिविषिधे दुःखे क्षयरोगादिजे भपे । सहस्रचण्डिकापाठं कुर्यायां फारयेत्तथा । जापफास्तु शतं प्रोक्ता शिद्धस्तथ मण्डपः ॥ भोज्पा सहस्रं यिमेन्द्रां गोशतं दक्षिण दिशेत । गुरपे विगुण देयं शय्यादानं तथैव च ।। सप्तधान्यं च भूदान श्वेताश्वं प मनोहरम् । पचनिष्कमिता मूतिः कर्तव्पा यार्थमानतः । भष्टादशभुजा देवी सर्या युपविभूपिता भवारितानं दातव्यं महलं प्रस्पर प्रभो। पातं या निपताहार: पपापानन पतिपत् ॥ एवं पण्डिकापार्ट सहस्र तु समाचरेत् । ताप स्पास्कासिद्विस्तु नाम का विधारणा' ति, एतयं यचषि महानियधेपु नाहित पाणि अपरात्यानिति दिम्। पारादीनन्य- 'संघटे समनुमा शिकिरणाम तपा। "दपानामिनाम्य भानापांग मुनिता। पतिमस्यागपागमा तिमो दद्यानोमिन माम् । विषयमापन प्रारभूषिता। गि हिमायझोरामाय?int ३ स भाचिन नपरापनिरूपणम् । जातिप्रेशे फुलोचणेदेऽप्पायुषो नाश आगते । पैरियरोगाधिपृद्धी धनना तथा क्षपे। तर प्रिविधीस्पात तथा पैवोपपातके। फुर्यागमाछतावृत्तं ततः संपयते शुभम् । अंपोटदिः शतापृत्ताद्वाज्पद्धिस्तधापरा ॥ मनमा पिन्तितं देपि सिहोदष्ठोत्तराच्छतात् । सहस्रानालक्ष्मीरापूणोति सपं स्पिरा ॥ भुक्षा मनोरथान्कामासरो मोक्षमपाप्नुपात् । पण्मशतात्तिपाठात्सर्याः सिद्ध्यन्ति सिदपः। इति शतपण्डीसहस्रपण्डीयिधिः ॥ अथ नयरात्रपारणानिर्णयः साप दशम्पा कार्या। 'आश्यिने मासि शुल्ले तु फर्मपं नयरात्रकम् । प्रतिपदादिकमेणैर यावध नवमी भवेत् ।। प्रिरात्रं वापि फोगं सप्तम्यादि पपाश्रमम् ।' इति हेमाद्री धौम्यवचनात । नयमोतिधिपर्पन्तं पृद्धया पूजाजपादिकम् ।' इति प्रागुरुवचनैर्नवमीपर्यन्तं प्रधानभूमपूजायुक्त रुपपासादयास्पन तापर्पन्तस्वादादिशन्दनोपवासो. कपूर्वोक्तचिराधयत नपम्पा अप्युपोप्पत्याच्च । सा पेति । विसर्जन दशम्यां संपूज्य भैपणं कुर्याद । 'दशम्या चारदोत्सवः' इत्युक्तभविष्यात् पारणस्य नियमत्याग. रूपस्य विसर्जनाचरकाललादपि विसर्मनीचरं दाम्पापेर कार्यमिसः । तत्र नियपं नमीपर्यन्नं दर्शयति-मानिने इति। पावरान्दो न मर्यादापः किन्वभिविस्यः । मतं एवाह- नीति । परिशन्दोऽनका, नामीतियवमिस्पर्यः । नन्ना मक उपनासो नरम्यान कार्य इत्पाद-पूयोंकेति । पिरा. - . सटीकनिर्णयसिन्धुधिनीयपरिच्छेदे- भन प पारणान्तस्येन विराग्रत्यम् । विष्णुमिरा- प्रादौ तथा प्रसः । न पानोपयासे मानाभाय इति घान्यम। "एवं पविनाशासिन्या नगरानोपयासतः। एकभन नफेन सवैयायाचितन ॥ पूजनीया जनेदयी स्थान स्थाने पुरे पुरे ।' इति मात्रौ भपियांपर. नवराप्रसमाख्याता ना. गा अगुपयायाम । ननु तिधिहासेऽटायायुपमा सा भयनीत का समापन कर्मविशेष नरा. पशमीका भत पोदेशीपुराण- निषियी तिपिठाम नराप्रपाका ।' fit in i fríugrisit 7917ıſlation?T1H वान रात्री प्राधान्यात हा अगा. मानमिति पति परास्ता | On: 'मक शलामा नाकार। गानी काशीनाsnist प्रति 414garमुग, मामि 14nidinut-मनि । Hai kat: Nitin | । Visit ani antaminatil - आश्विने नवराप्रनिरूपणम् । 'जगाभिलापी नृपतिः प्रतिपत्प्रभृतिममात। लोहाभिसारिक फर्म कारवायदष्टमी ।' इति भविष्येऽष्टमापन्नियोक्तः । रूपनारायणेन तु नन्दादिवतप्रयोगं पृषाक्त्या तस्प नयम्यां पारण- मुक्तम् । यदपि निर्णयदीपे- 'आश्विन शुक्लपक्षे तु नयराममुपोपितः। नवम्पां पारणं फुधीशमीमिश्रिना न त । दशमीमिश्रिता पत्र पारण नवमी भयंत । दुग्नदारिद्रयदा ज्ञपा तथा प्रतपिनाशिनी ।' इति नामनामा लियतं पचनम् , पच्च कद्रपामसे इति पदानित- 'अष्टम्या मा फापी स्थायमी पारणादिने । पो माहाशमीबंध नयम्य परिकां गंजत् ।। पारणं प प्रकृयाय तय पुण्ण निरर्थकम् । नाम्य पारिता देवी नदि पानि । दसम्म पारिता दी फुलना करोति। तस्मामु पारणं फर्मानपम्प पियुधाधिप ।' इलादीनि, तानि पदि समूलानि कदा लहामिमा रिकनन्दादियतचतुष्टगविषपाणि । नाऽष्टमीप. वाकरित्युषां मार । अम्पा महाप्टम्ग परपिदार्गा. रणाविधान पूनियन्धविरामो दूर्वारस्पात् । पानि तु फमिलपितानि नयी पारणाधिपापकानि यप. मानिहानि मायादिविदामानिमलानि । समद धेऽपि पदा०दिनपं मपी, महाबिर्तापदिन उपर भाभीति । विरोध इति । ममारिकाप नापान विधानादिति भावः । दिनपं नवमीति । मारिदा नबसी सटीकनिर्णयसिन्धुवित्तीयपरिच्छेदे- तिथ्यन्ते पारणा न, किन्तुनवमीमध्ये कात्यवं नेपा. नि शिवरात्रिपारणावत् । अत्र केचित्पारणाहे सूतकादिप्राप्तौ तदतिक्रम्य पा. रणां कुर्यादित्याहुः । तन्मन्दम् । 'काम्पोपचासे पक्रान्ते स्वन्तरा भृतसूतके । तत्र काम्यननं कुर्यादानार्चनविवर्जितम् ॥ इति माधवीपे कौमोक्तः। त्रिमुहूर्ता परेशुश्च नामीत्यर्थः । दितीयेति । दशमीमिश्रिता न चदित्यनेन उत्तरनवम्पा नवम्यन्ते प्राप्तायाः पारणाया याधर- पक्तिरिति भावः । नवमीनि'ननम्या पारणं कुर्यात्' इत्य- पोक्तः । वस्तुतस्तु अपरावादिपक्षा अपि वर्तन्ते । "अथवा नवरात्रं च सप्तमं च विकादि वा। एकभक्तन नक्तनापाचितोपोपितः क्रमात् ॥" इति धौम्पारने आदिपदेनाष्टरावद्विरात्रैकरावपापग्रहात तबाट रात्रं भविष्य- "प्रथमा द्वितीया वृतीया च चतुर्थी च नराधिप । पतास्तु एकभकेन प्रवदन्ति मनीषिणः॥ (नया इति शेषः।) पक्षमी च तया षष्ठी सम्मो चापीय। उपवामपरी भूखा पूजपेन् पधिको युधः ॥" प्रथमादिचतुष्टये परासादिकषितो पाम्पवचनात् । सम राधपक्षी मद्रयामले- "दात्मा स्मृत दे। वामस मतरुप । अये दिक्षस होमसा घिन भायेत् ॥” इति । पथरावसामविणे- "पारस्तु पमन्या या नवं यत् । .. . - भाषिने नपराप्रनिरूपणम् । 'प्रतापिताहेषु भार एमेऽपने जो। मारम्भे सूतकं न स्पादनारन्धे तु.सतकम् ॥" इति विष्णुयपनामाशीपमध्येऽपि तरफ म्यतायग. ते । पारणातत्याध्यतस्प । मारम्भस्तु सेनयोकः- 'पारम्भो परणं पशे संकल्पी प्रतसत्रयोः। नान्दीमुवं विवाहादी प्रादे पाकपरिमिया' इति । रुपामलेऽपि- 'मतके पारणे फुषियम्पा होमपूर्वकम् ।। तदन्त भोजपैदिमान्दानं दयाच शक्तिमा इति। सदसूतकानसे । एनं स्त्रीभिरपिरजोदर्शनमध्ये फ- अपाचित त सप्तम्पापम्पा समुपोपितः ।। नरम्पा पारणं दिस्प पश्चरात्रकम् ॥" इवि देतानणे विस्वरः । वषा पाष्टरावादिपक्षाभिमायण नरमीपारणविधिः सार्थकः । किं च पां द्वितीयापुक्तमतिपदि घटस्थापनं वनिपार पैर गपपजाधुपवास नरमीपर्षदिनपर्यन्व- मिति कुळाचारस्पा नवम्पा पूनाहोमबाह्मणभोजनादि कला पारणं भवत्येव कुलाचारादिति । तस्पेति । प्रनसन्देन पारणाया अपि प्राणमिति . भावः । सत्तकान्त इति । ग्राह्मणभोजनं भूपस्पादिवानं प सनकाने इत्यर्थः । रामचन्द्रहास्तु-'नराने होमस्य पुजारूप- स्वन प्रधानता तस्स पानन्यसाध्पनाशीचे ऽसम्भवाद 'न तु दानार्चनजपम्पति निपापसमाप्ति बिना प नियमरूपोपवा. ससमाप्त्यसम्भवादाशौचान्त होमादि कता पारणं कुर्यात् । पस्तु होपो न क्रिपते वेषां सतकादिमध्ये पारणं भवत्येवत्या. । जति । पूजा सन्येन कार्या। . .

६७२ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे- तन्यमेव पारणम् । 'संप्रवृत्तेऽपि रजसि न त्याज्यं द्वादशीव्रतम् ।' 'इति माधवीये ऋष्यशृङ्गवचनात् । दादशीव्रतमित्युपल- क्षणम् । *'प्रारब्धदीर्घतपसां नारीणां यद्रजो भवेत। न तत्रापि व्रतस्य स्यादुपरोधः कदाचन ॥' इति तत्रैव सत्यवतवचनात् । किंच एकादश्यादी (१)पश्चपाशीचपात मासान्ते पारणापत्तिः, मासोपवा. सान्त पञ्चपोशांचपाते जीवनासंभवश्व । यतु- 'नियमस्या गदा नारीप्रपश्येदन्तरा रजः । उपाप्पैय तु ता रात्रीः लात्वा शेपं चरेद् व्रतम् ॥ इस्पगिरोवचनम्, यच हारीतवचनम्- 'नियमस्वतस्था स्त्री रजः पश्येत्कथंचन । निगमं तु क्षिपदृध्य व्रतशेपं समापयेत् ।' तब्धियोग्यासविषयम् । तासां तन भोजननिपे. धादिति केचित् । वयं तु प्रागुक्तसत्यवतवपने, दीघाप सामिति विशेषगोपादानात् मादीपतिरिक्तमकले. कादापयासविषयोऽर निषेधः । निरावनयरानादिदीघ ग्रतेपु तु रजीमध्ये पारणति मः।आशीचमध्ये तु मया पिपारणा मयति प्रागुणाकामवचनादिति मिद्धमा अपं चोपवामपारणानिणगः सचनपु पोडव्य पराल भूपमा दशम्या देवी गिमगत् । तदुक्तं दुर्गाजितराष्ट्र । मां दयापुराणे- 'अन्नस तु जाप मापन कारयेत् । इत्युतमात्रमात् । मारण्यांत पाई दी। (Uण्यार वासीयापारी। .

आश्विन नवरात्रनिरूपणम् । 'तत: प्रातः पूजयित्वा दशम्यां विधिपूर्वकम् । संप्रपणं तु कर्तव्यं गीतमादिप्रनिःसनः ।। रूपं देहि पशो देहि भगं भगवति देहि मे। पुनान्देहि धनं देहि सर्वकामांश्च देहि में। महिपनि महामाये चामुण्डे मुण्डमालिनि । आयुरारोग्गमेश्वर्य दहि देवि नमोऽस्तु ते ।। इति संमार्य देव तु सप्त उत्थापयेधः । उसिष्ठ देवि पशि शुभां पूजां प्रगृह्य प॥ फुरुप्य मम फल्याणमष्टाभिः शफिमिः सह । गच्छ गच्छ पर स्थानं स्वस्थाने देशि चामि। प्रज स्रोतोजलं पृद्ध स्त्रीयां पजले पिछ ।' इनि उत्थाप्य जलं नात्या- 'दुर्गे देवि जगन्माता स्वस्थानं गच्छ जित । संगमरे व्यतीते तु पुनरागमनाए थे ।। इमा पूजां मपा देघि प्रधाशस्योपणादिनाम् । रक्षापं समादाप प्रज स्पस्थानमुत्तमम् ॥' पापिमासोश्यामापेकपयोगविपर्ण तथाऽपि वादिषयमा ध्यासन फलसाधनेगरि मारपु योजपितुं समिति भावः । रन:पदमाशोपोपलक्षणम् । फेचिरिस्परिक निधाप रागमातगोपरसन धारणाचाहापांगा I या मानन- निपधादर्शनाति । ततात्युपलारणम् । 'ततः संपेपणं कुर्यादसम्म शत।' इत्यपि एम्पम् । शापरोस मागुनाः । एवं पू भाप मणम्प 'दुर्गा वि शान्तिकरीम्' हाले पूर्णोक्तं सा परेछ । माध्यति। "निधिहीन क्रियाहीनं भक्तिन पदार्गतम् ।

सीनियमिन्धुदितीयपरिद- इति जले प्रयाहयेत् । इयमेव विजयादशमी। सा च द्विगीयदिने प्रया गाभावे पूर्या प्राया। तदु हेमाद्री स्कान्दे- 'दशम्यां तु नरैः सम्यक् पूजनीयाऽपराजिता । ऐशानी दिशमाश्रित्य अपराहे प्रपटानः॥ पा पूर्णा नवमीयुक्ता तस्यां पूज्याऽपराजिता । क्षमा विजयार्थ च पूर्वोक्तविधिना नरः ।। नयमीशेपयुक्तायां दशम्यामपराजिता । ददाति विजयं देवी पूजिता जयवर्धिन सधा- "आश्विन शुक्लपक्षे तु दशम्यां पूजपेन्नरः । एकादश्यां न कुर्मत पूजनं चाऽऽपराजिनम् ॥ इति । पदा तु पूर्वदिने श्रवणयोगाभायः, परदिने चाल्पाऽपि तयोगिनी, तदा परैया तथाच हेमाद्रावतकाण्डे कश्यप 'उदये दशमी किंचि संपूर्णकादशी पदि । श्रयणक्ष यदा काले सा तिधिजियाभिधा ।। श्रवणक्षं तु पूर्णायां काकुत्स्थः प्रस्थितो यतः। उल्लइयेयुः सीमानं तद्दिनः ततो नराः।' इति । काले अपराह्ने । परदिनेऽपराले श्रवणाभावे तु सर्वप पूर्ण भवतु तत्सर्वं त्वलसादान्महेश्वरि ॥" इति निगमय्य क्षमतेत्युक्त्वा एकं पुष्पमीशान्याम् 'ॐदुर्गायै नमः' इति निक्षित । प्रवाहयेदिति । ततो गृहमागत्य ब्राह्मण शान्तिकलशादेकनाभीपक्तो यजमानो दुर्गापुनामनिष्ठासिद्धार्थ ब्राह्मणेभ्यो दक्षिणा दया ब्राह्मणान् भोजयित्वा बन्धुभिः सह मुजीतेति मयोगशेपो वोध्यः ।। सम्पूर्णेकादशी पदीति कर्पकाले दशम्यनादरार्थम् ।

क
-
भाश्विने विजयादशमीनिरूपणम् ।
क्षेप पूर्वष । मइनरनेऽप्येषम् । ज्योतिर्निपन्धे रसकोशे
घ नारद:-
पसंपामनिकान्ना किंपिनुसितारफः ।
जिपो नाम कालोऽपं सर्वकार्यार्थसिद्धिदः ॥
इपस्प दशमी शुक्ल पूपियां न फारयेत् ।
भयणेनापि संयुक्त राज्ञां पहाभिपेषने ॥
सर्पोद्गे पदा राजन्दश्यते दशमी तिथिः ।
आगिने मामि शुरले तु विजयां तां विदुषुधाः ॥
अनागं निलितो:-अपराहो मुख्याकर्मफालः, सचैव
पूजायुक्ता प्रदीपो गौणः । ननदिनबषेऽपराहन्पापित्वे
पूर्वा । प्रदोषव्यासेराधिक्यार । दिनम्ये प्रदोपव्यापिस्वे
परा । अपराहणाराधिफ्यात । प्रषणस्तु ()रोहिणी.
यदमपोजमः । दिनययेऽपराहास्पर्श तु पूर्या । तत्रापि
परदिनऽपराहे अषणसत्त्व परवति दिक।
इदानी मतान्तरमरतारपितुं प्रदोपरूपं फालान्तरमाह-ईप.
दिति । अप्रापमिति । इदं पुनरिह विधातव्यम्-दशमी शमी-
पूनाया रात्री नसोदपम्पाणिनी, 'परसंध्यामतिकाra:' इति
पचना
मानिनस्य मिते पो. दशम्पा तारकोदये।
स कालो विजयो क्षेपः सर्वकामार्थसिद्धये ॥"
इति चिन्तामणायुक्तध । दिनदो तमासौ पू । 'पा पूर्णा
नरमीयुक्ता' इति रचनात्
"दशमी : समुल्लाप मस्पानं कुरुते नरः।
तस्प संवत्सरं राज्ये न कापि विजपो भवेत् ॥"
(रोहिणीवविति पथा जन्मारमोनिये रोरिणी मप्रयोधिका.
तदित्य।

सटीकनिर्णयसिन्धुयितीयपरिच्छेदे-
अत्र विशेषो भार्गवार्चनदीपिका भविष्य :
'शमीयुक्तं जगन्नाथं भक्तानामभयंकरम् ।
अर्चयित्वा शमीवृक्ष मर्चयेच ततः पुनः॥
शमीमन्त्रस्तु हेमाद्री गोपधन्त्रालणे-
'अमङ्गलानां शमनी शमनी दुष्कृतस्य च ।
दुःस्वपनाशिनी धन्यां प्रपद्येऽहं शमी शुभाम् ।।',
तथा भविष्ये-
'शमी शमाते पापं शमी लोहितकण्टका ।
धारिण्यर्जुनपाणानां रामस्य प्रियवादिनी ।।
फरिप्यमापायाबायां यथाकालं सुखं मया।
तत्र निर्यिकी स्पं भव श्रीरामपूजिते ।
गृहीत्या साक्षतामाद्री शमीमूलगतां मृदम् ।
गीतवादिननिर्घापैरानयेत्स्यगृहं प्रति ॥
ततो भूषणयन्त्रादि धारयेत्स्यजनैः सह ॥ इति ।
इनि एकादश्यां यात्रानिपेघाघ । दिनद्वये तारकोदयकालाला
एकादशे मुहूर्ने परदिने पात्रा कार्या ।
"भाविनय सिने पक्षे दशम्या मराशिपु ।
सायंकाले शुभा पाया दिया विनपलक्षणः ॥
एकादको यो मुनों विजयः परिकीर्तितः ।
तस्मिन्समिधातव्या पाया विजयकातिभिः ॥"
इति भृगको।पादिन एकादशमुहर्नन्यायमाऽपि प्रयोग
धनदर पाया कार्या । 'प्राणों । पूर्णायाम्' इपि वायामिति ।
यायो मतान्नरपर इति दिए ।
भयेदिति । समी गानोगता।
"पा मारतानाजानाशामिना ।
संसाय पश्य वीगानी गुमुधो भव"

माश्पिने मियादशमीनिरूपणम् । इति भविष्यात् । पीरहितदेशे तु अमन्तक पूजयेद समानारा। "अस्पतकक्ष पदोपनिवारण । इष्टांना दर्शनं देहि धूणां च विनाशन ॥" इति प्रार्थ पेत् । राना तु विनामो विनयमहर्ने प्रस्थान करवा अपराजिताना कुर्यात् । प्रस्थानं तु प्रास्थानिकविधि कृत्वा कार्य- म्।मास्यानिविविध गोपषमाणे विवाहमुरिश्योक्तः। स पया- जन्यपु गमिष्पत्तु पार्थिवा वानस्पत्यदुन्दुभयास्युः, वीणाधोपवाद. पेरन, दायालंकनावारदन। फेरामथुलोमनखानि वापयित्वा सम्भारानुपफलप्य मंत्र मुहर्वमुपसमाधाय शान्तिमतिसरं कारयित्वा पासो गन्धान सनधारध्य पुरस्थातारं स्थापयिता फर्ताऽन्मालम्य जोनि-अभयः, अपराजितः, आयुष्यः, स्वस्त्पपनैः, धर्मधर्मभिः, मनवेदनय हुता पापिरस्य इति 'मादगाम इति च हुत्रा आगच्छता. गम्पतीन्दं स्थालीपाफेनेष्टा 'आतिधनिष्णुः' 'अक्षरा ऋजर सन्तु पन्या' इति पन्धानमास्थाय जपेत् । इमो पादौ "यत इन्द्र" "प्रातरमिन्द्र" "पादिमभयं" "मोमो वृहस्पतिनः परिपात पया" इति श्रीन् विष्णुकसान झान्त्वति प्रस्थानम् । यथा-- "अलंकृनो भूपितभूसवर्गः परिष्कृतो नारगनागः । पादियनादमतिनादिताशः सुपडलानारपरम्पराशीः॥ रामा निर्गत्य भवनापुरोहितपुरोगः । मास्पानिकनिधि कृत्वा प्रतिष्ठेत्पूर्वतो दिशि ॥ गत्ता नगरमीमान्तं वास्तपूना समारभेत् । संपूज्य पाऽय दिसालान् पूजपेत्पधि देवताः॥ मादिकपौराणैः पूजयेष शीतरुम् । अपालानां शपनी समनी दुष्कृतस्य च ॥ दुसमशमी पन्या पपेरं मी शुभाम् । तत: कनाशी स्यां दिशि विष्णुकमान् फ्रमेत् ॥

६७८ सटीकनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छेदे- रिपो प्रतिकति कृत्वा ध्यात्वा च मनसा च नम्। पारेण स्वर्णपुन विध्यदू हृदयमर्मणि ॥ दशाविजयमन्धाश्च पाठितव्याः पुरोधसा । एवमेत विधि कुर्यादाक्षिणादिदिशास्वपि । पूज्यान द्विनांश्च सम्पूज्य सांवत्मरपुरोहितौ । गजवानिपदातीनां प्रेक्षाकौतुकमाचरेत् ।। नयमहल शब्देन ततः स्वभवनं विशेन । नीराज्यमानः पुण्याभिागिकाभिः मुमालम् ॥ य एवं कुरुने राजा वर्षे वर्षे सुमद्गलम् । आयुरारोग्यमैश्वर्य विजयं च स गच्छति ॥ नायो व्याघयस्तस्य भवन्ति न पराजयः। श्रियं पुष्पमवाप्नोति विजयं च सदा भुवि ॥" इति । ततोऽपराजिता पूजयेद । सा यया-आश्विनशुलदशम्यो क्षेमसिद्ध्यर्थं पात्रायां विजयसिद्धयर्थ चाऽपराजितापूजामई करिष्ये इति सङ्कल्प्य चन्दनादिनालिखिताऽष्टदलमध्ये 'अपराजितायै नमः इत्यपराजितां तदक्षिणतः 'ॐक्रियाशक्त्यै नमः इति जयां तद्वामवर ॐउमायै नमः' इति विजयां प्रतिष्ठाप्य अपराजितायै अंजयाय विजयाय इत्यावाहना|पचारैः सम्पूज्य प्रणम्पं--- "चारुणा मुखपोन विचित्रकनकोज्ज्वला । जयादेवी शिव भक्त्या सर्वान्कामान्ददातु मे ॥ काश्चनेन विचित्रण केयूरेण विभूपिता। जयमदा महाभागा शिवभावितचेतसा ॥ विजया च महाभागा ददातु विजयं मम । हारेण सुविचिण भास्वत्कनकमेखला।। अपराजिता रुद्ररता करोतु विजयं मम ॥" इति मार्य हरिदारक्तवले दर्वायुक्तसिद्धार्थान प्रदक्षिणं वलयाका रेणाऽऽध्य- - ,आधिपने विजयादशमीनिरूपणम् । भय पारिनीराजनमुक पर सप्र मन्त्रा- 'भातुरापलं मई निगरिय प्रगविह। मप्र पिजपो मेऽस्तु स्यामसादारपुरेश्वरि ॥ इति । गोनियन्पातिप- 'रानीराजनं राजा पालख्य पथामामम् । शोभनं वशन पश्यंजलगोगोठसंनिधौ ।' "सदाऽपरामिने यस्मा सतागपमा स्मना । सर्वकामार्थमिस तस्माचा धारपाम्यहम् ॥ भरापराजिता देवी मम मममृदये। पनिनायो स्वपि अयो ममास्तु दुरित रतम् ॥" इति बालपमभिमन्य- "जयदे परदे देवि दशम्यामपराजिने । भारपामि भने से जपलाभाभिन्दगे॥ पसमाहिमपि च मम शो परामपम् । पदारणापुर्षे एनधान्यसपदयः।" इति मग दक्षिणराही धृत्वा- "हम पूमो मपा देखि पायरया निवेदिताम् । रसायन्तु समादाय मज स्वस्थानमुत्तमम् ॥" इति विमर्नयेत् । सर्वे च जनास्तस्यामपराहे ग्रामसीमामुलय अपरानित पूजपेयुः । तदुकं अन्य एर 'दशम्पा च अनेः सम्प इसादि । वसनमिति । तत्र मन्त्रस्थितितो- "नीलग्रीन गुभग्रीव सर्वकापफलप्रद । पधिपामरती!ऽसि परीट नमोऽस्तु ते ॥" बसन्तराने- पोगयुक्तो मुनिपुत्रकरवं संघश्यतामपि शिखोदमैन । संस्यस मावपि निर्गतायो वं खअनाथर्य नमो नमस्ते" पदा पुनिशीथव्याप्तिः परेणुः पदोपण्याप्तिस्तदा परंपुर का पति वनात् । अन्ये तु 'निनीय स्पन्द दिन पर निजी ६८०, सटीकनिर्णयसिन्धुक्तिीयपरिच्छेद- *अस्य फलानि शुभाशुभदेशाश्च तत्रैव ज्ञेयाः आश्विनपर्णिमासीपरा ग्राधा। 'सावित्रीब्रतमन्तरेण भवतोऽमापौर्णमास्या परं'। इति दीपिकोक्तः । अत्र विशपस्तिथितत्त्वे लैङ्गे- 'आश्विने पौर्णमास्यां तु चरजागरण निशि। फौमुदी सा समाख्याता कार्या लोकैर्विभूतये ।। फौमुद्यां पूजयेल्लक्ष्मीमिन्द्रमरायतस्थितम् । सुगन्धिनिशि सदेष अवैजागरणं परेत् ।' अस्पति । तदर्शनफलं तियितत्त्वे- "अन्जेषु गोपु गजवानिमहोरंगषु राज्यपदः, कुशळदः शुचिशालषु । भस्मास्थिकेशनखलोमतुपेषु दृष्ट दुःख ददाति पहुशः खल खरीदः ॥" "विचं ब्रह्मणि, कार्यसिदिरतुला शके, हुनाशे भयं, पाभ्यामनिभयं मुरदिपि कलाभः समुद्रालपे । पायच्या वरवनगासलिलं, दिव्यागना चौतरे पेशागा मरणं धुत निगदितं दिग्लक्षणं खाने ।" परति । कोनागरवने पनिमा प्रदीपनिशीथाभपव्यापिनी! पूनापमानकालय्यामिसयात् । यदा निशीपच्याप्तिः पर पुशन मदोपण्याप्तिस्मदा पूना। 'नकादिवतयांग तु रात्रियोग विनिष्यने । पम्यान पूोउमरगुरत दिना या निधीयज्यामी नागीया में मानाया। भरिति।

आश्विन कोजागरंपूर्णिमानिरूपणम् ।
तधा-
'निशीधे घरदा लक्ष्मी को जागर्तीति भापिणी ।
तस्मे विसं प्रयच्छामि अक्षः झीडां करोति यति।
अप्रैयाणयुजीकोकमावलापनेन- आइययुस्यामा
बयुजीकर्म' इति, तपपणि कार्यम् । पितृनिस्यात् ।
तापूर्षाहव्यापिनी माझा । देयकमरयात् । भानपणं
तु पर्वणि कार्यम् ।
"नारिकेडोदकं पीला भौः क्रीडा समारभेन् ।
नारिकेलेय पिटके पितॄन्देवान्समपन् ।।
पन्धुंध मीणपेचन सप सदानो भान् ॥"
इति च पम् । अत्र नारिफलोदफपानमत पनि ।
"पात्रान्तरगतं गनु नारिफेलाम्पुसंवनम् ।
तालाईतालमधुकफलानो रसमेर प
खरोष्ट्रमानुपंक्षी पुरापानसमानि वै ॥" .
इति हरितगृती पाध्याय भाकरे वापान मायरियोक्त।
पपि निषधी रागमानारिफरांदफपानपरस्तथापि निमि भापू.
वजागरण लक्षम्पादिपूननं पमपानम् । नारिफलारियोजना
दिनारिफेलोदकाने पाम् । ॥ र पेषा वरपानेऽधिकारसर.
rai का नायाभन पर 'उपानिका शिक्षिका
नागरपने विहिनमतिपिदसारिकर इत्युतम् । स प शो
पास्थित प्रत्यभिस्य अन्धे नारिफमोदरपानसरणं नाig.
खितम् । अस्पो प पर्णिमा दीपदानासम्भः ।
"सदमपुन सासं समेर या।
पृतन दीपीपीतिलतलन पुनः॥"
इति पायात् । ० पूर्णाति ! पण कार्य किमि
इति पायो नारायणरतिसम्म भाजयुमणा

६८२ सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेदे- *'शरद्याग्रयणं नाम पर्वणि स्यात्तदुच्यते ।' इति शौनकोक्तः । तत्रापि शेषपणि कामिति प्रागुक्तम् । तच-बीहिभिरिष्ट्वा ब्रीहिभिरय यजत पवे भ्यो वैरिष्ट्वा यवैरेय यजेत नीहिभ्यः' इति श्रुत्या दर्श पूर्णमासपोरेककर्मत्वेनैकद्रव्यनियमाद्दर्शष्ट्याः परं पौर्ण- मासेष्ट्याश्च प्राग्भवतीति हेमाद्रयादयः। 'दर्शष्ट्याः परमुक्तमाग्रयणकं प्रापौर्णमासाच तत। इति दीपिकोक्तंश्च । तच्चाग्रयणं वेधा । बीन्यायपणं पधारयणं श्यामाकाग्रयणं चेति । एपो कालः श्रुती-- समानागतन्त्रतायास्तसमतत्वात् । अन्ये तु एवं सत्याभूतक्रमलो. पेनोभयोरपि वैगुण्यापत्तेरामयणस्य कालान्तरसम्भवन तद श्रीकारस्थानुचितत्वात् पर्वान्तर शुक्लपक्षे देवनक्षत्रे वा कामि साहुः । तत्तु वृत्तिफारानुयायिभिहेयमेव | *शरदीति । केव- लस्मातामिमा पचानामाश्चिनपौर्णमास्यामेवाग्रयणं नान्यः देत्ययः । शरदीति आश्वयुजकातियोः पौर्णमास्याभमाना स्यापा वा शुक्लपक्षरेवत्या वेति सागरे। शेषपर्वणीति । अप. राक्षसन्धी तादेन एव पूर्वाद्वसन्धौ तु नदिन एव शेषपर्व परन्तु क: पर्याप्तपर्चा लाभ तस्याग इति स्फुटमग्ने । इदानीं श्रौताग्निमदा बलायनानामाश्वलायनभिनानां च फालमाह- तच्चेति ! ननु विकृत्यन्तरवदाप्रयणस्य आवर्जनात्मा सन्धौ प्रकृत्युत्तर तदुत्तरसन्धौ च प्रकृतिपूर्वस्वं कुतो न स्यात् । "यस्मिन्काले अ. मावास्या समधने तयेष्वा एतया यजेत यदि पौर्णमासी स्यादेव पाया अथ पौर्णमासेन"इति श्रुतिविरोधात् । यदि च पौर्णमा 'स्यामेवाग्रयणं क्रियते तदा एतच्छुतियलारपूर्वमाग्रयणं घस्फाला प्रकृतिरिति केचित् । यदि तु एतदर्शनिमासाभ्यो स. मानतन्त्रं कुरुने "अपि वा पौर्णमासे अमावास्ये ना हरिषि अनु' । तता.

भाषिने आम्वयुजीनिरूपणम् । 'गृहमंधी माहिपयाभ्यां शरम सन्तयोर्यजेत पा- मानापाररिचापमानान्धेन पुराणे' इति । मापस्तम्पाऽपियासु शशामाफैर्यजेत शरदिपहि- भिमन्ते पधर्तु पेणुगोः' इति । तत्रापिशामाका- पर्षपेत् देवताना स्वस्वनामपरिहाणाय" इति श्रुते, तदारयणा- विपु भाकुनहरिरुत्तरफालत्वमेव पशुपुरोटाशकरक्दिा] पसाहित्यात् । मारुतस्यैव तन्यस्य भारादिति देवयाशिकादपः। पस्तुतस्तु पदिपपा चर्प पुरोटासमनु निवर्तयेत्' 'नपमनु पार्षद पतिपत् 'पौर्णमासेन प्रचारपणहविपि निपेत् पौर्णमासमनुनिर्वपेत् इति पत्वाकर्मप्रवचनीपानुपागनिमिचादिनीपान्पस्मादपि तदा तप पूर्व. युतिबाधेनोत्तरफालत्वमस्पयः । तदेव तु न 'अनुवर्तयेत्' इत्येव श्रुतेः । अयं धनुरुपसर्ग एवं सलामभृत्यासमाप्ति सम्बन्धे ता. स्पर्पग्राफ एष 'प्रेवाष्टं पदं सूत्रान्तरादनुवर्तनीयम्' इत्यादिव. छ । नन्नत्रापि 'अनु अन्ते वर्तनीयम्' इति एव कुतो नार्यः आदी. मध्ये चानचदर्शनात् । अत एवं श्रुविहृदयान व तप्तस्म- मानतन्त्रा पा दर्शपूर्णमासाभ्यापिति तन्त्रपदमेवोक्तम् । पानि प्रतिसाधारणान्यनानि विहरणादीनि तात्पवाधापीसतावदेव । वस्मादुक्तविरोधादारपणोपरत्वं मर्पयापर्य भवति इति की. स्तुभकारादयः । शरत्आश्विनकार्तिकी, वसन्तः चैत्र शाली, वर्षा श्रावणभादादौ । नन्ना मानमेपपोः' इति न्यापेन मासान्तरमपि ग्रहतुिं शक्यम् । शास्त्रान्तरे विशेषरूपेण ततन्मासप्र- हणान् । अपपर्नु घेणुपवैरिति । कात्यायनेन तु वैगयोग्राप्य इवि घेणुपवाग्रयणे ग्रीष्म एनोक्तः । एता पारपणाना प्रकृतावुपयो. गा। ग्रहभिरिष्ठ प्रीहिभिरेव पनेत यवेभ्यो परिष्का परेम पर वीडियः' इति श्रुनेः । दर्शपूर्णपासपोरेफकर्मलेन दम्पाय- निपमा । परिशिष्टेपि-- । '६८२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीपपरिच्छेद- *'शरयाग्रयणं नाम पर्वणि स्पात्तदुच्यते ।' इति शौनकोक्तः । तत्रापि शेषपणि कामि प्रागुक्तम् । अतच-'नीहिभिरिष्ट्वा वाहिभिरव यजेत या भ्यो यवरिष्ट्वा यथैरेव यजेत बीहिभ्यः' इति श्रुत्या दर पूर्णमासपोरेककर्मत्वनैकद्रव्यनियमादर्शष्ट्याः परं पोर मासेष्ट्याश्च प्राग्भवतीति हेमान्यादयः । 'दर्शष्ट्याः परमुक्तमाग्रयण प्रापौर्णमासाप तना इति दीपिकोक्तयतच्चारयणं धा । नीयाममा पषाप्रपणं श्यामाकाग्रपणं चति । एषां कालः श्रुती- समानागतन्यतापास्तसमतत्वात् । अन्ये तु एवं सत्यभूतकमलो- पेनौमयोरपि गुण्यापरामयणम्य फालान्तरसम्भवन ता- श्रीकारस्पानुचितत्वात् पर्मान्तर शुलपक्षे देवनाने या तरकाभिः गाह । तनु प्रतिकारानुपापिभियमेव | शरदसि । के. छपातापिपना बचानामाशिनपौर्णमास्यामेराग्रमणं नाय. देख्यः । शरदीति भावपुमातियोः पौर्णमास्यामा स्पापा वा शुमारेयस्या नि सागरे। शेषपर्वणीति । भा. राइसन्धी तादन पत्र पूर्वाद्धमन्या तु नदिन ए शेप पातुर पयांवाला बापाग इति स्फटम सानी भौतामिया मलापनानामावळापनामिनाना कालमाइ-ORध्यति । बनु महत्पन्नावतामणस्य भावनासार सन्धी महत्त बदनामन्यौ पमहनिय कुनो नपान Arमाणे : माया ममप ममा पता यत यदि पौणमाती It पाहा भय पागमामेति निरोपा । परि ५ पाया यातायनं निदा एतधुनितापमाप्रयाण पाया तिरिति पिता परितु ints. मान " श्रीवा मा iii . .

भारियने भाश्वयुजीनिरूपणम् । ६८३
'गृहमंधी बीहियपाभ्यां शरम सन्तपार्यजेत श्या.
मानवारपास्वापकालंनापेन पुरागैर्या' इति ।
भापस्तम्पाऽपि-वर्षासु पामार्फत शरदिप्रा.
भिर्वमन्ते यधर्तु पेणुपयः' इति।तत्रापि श्यामाका.
पपत् देवताना स्वस्वनामपरिहाणाप" इति भुने, नदाप्रपणा.
विपु मातापिकचरकालत्वमेव पशुपुरोहारकर [६] पसरवाव।
मातस्यैव वन्यस्य भावादिति देवपाशिकादयः । मनुवान
यदि वपपा प्रवर्य पुरोदाममनु निवर्तयेत्' 'अपमनु मानिसद
'पौर्णमासेन प्रचग्रियणपिपि निपद पौर्णमाममनुनिरपे"dि
रत्वाकर्मप्रवचनीपानुपांगानिमिचादनीपानपरमादपि वा.
भुविधापनोपरकालसमत्ययः । तदेव तु न 'अनुगपत् पर
श्रुतेः । अयं अनुरुपसर्ग एस सरामभूम्यासपालि पमधे ना.
स्पर्षप्राइफ एस 'प्वाष्टं पदं सुशान्तरानुनीयम् स्वादिर
। नन्नप्रापि अनु अन्त वर्तनीयम्'ति पर वो नापः मादी.
मध्ये चानतिर्शनात् । अत एवं भूतियान गु म.
पानन्या रा दर्शपूर्णमासस्यापिति समपदमरोहर । पानि
मातिमापारणान्पनानि शिरणादीनि वाराशता
तस्मादुक्तरिरोपादाय पणोपर महापाप मावि
स्तुभकारापः । भारतभासिनमातित पसm.
वाली, धारणभादपदौ । नम्बर बानपा विमान
पासातरमपि प्रगत धारणम् । शाखाकार पकोण पास
गा। पशुपरिनि। कालापनेन
तुम
पशुपारपणे प्रीप एपोकः । एता पापणारा ताली.
नारिया यादिपिरेप पोर पर०या पसी
पंजा पीाि इति भुदर्शापारेका
नियमान । परिशिपि-

'६८२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेद- 'शरद्याग्रयणं नाम पर्वणि स्यात्तदुच्यते ।' इति शौनकोक्तः । तत्रापि शेपपणि कामिति मागुक्तम् I -नीहिभिरिष्ट्वा वीहिभिरव यजत यवे- भ्यो यरिष्वा यवैरैव यजेत व्रीहिन्यः' इति श्रुला दर्श पूर्णमासपोरेककर्मत्वनैकद्रयनिगमादर्शष्ट्या परं पौर्ण- मासेष्ट्याश्च प्राग्भवतीति हेमान्यादयः । 'दर्शष्ट्याः परमुक्तमाग्रयणकं प्रापौर्णमासाच तत्।' इति दीपिकोक्तंश्च । तच्चारयणं धा । बीन्यानपणं पषाग्रयण श्यामाकाग्रयणं चति । एषां कालः श्रुती- समानाङ्गतन्त्रतायास्तसमतत्वात् । अन्ये तु एवं सत्याभूतक्रमलो. पेनोभयोरपि वैगुण्यापत्तेराग्रयणम्य कालान्तरसम्भवन तदा श्रीकारस्यानुचितत्वात् पर्वान्तरेशुरूपक्षे देवनक्षत्रे वा तहकार्यमि- याहुः । तत्तु वृत्तिकारानुयायिभिडूयमेव | शरदीति । केव- लस्माानिमतो वहचानामाश्विनपौर्णमास्यामेवाग्रयणं नान्य देत्यर्थः । शरदीति- आश्चपुजकार्तिकयोः पौर्णमास्याभमावा- स्यापा वा शुक्लपक्षरेवत्या वेति सागरे। शेषपर्वणीति । अप. राक्षसन्धौ ताहेन एव पूर्वाद्वसन्यौ तु तदिन एव शेषपर्व परन्तु क. पर्याप्तपर्वाला तक्याग इति स्फुटमग्रे। इदानीं श्रौताग्निमदा श्वलायनानामाश्वलापनभिनानां च फालमाह- तच्चेति । ननु विकृत्पन्तरवदाप्रयणस्य आवर्तनाला सन्धौ प्रकृत्युचात तदुत्तरसन्धौ च मतिपूर्वत्वं कुतो न स्यात् । “यस्मिन्काले अ मावास्या सम्मपते तपेष्टा एतया यजेत यदि पौर्णमासी स्यादेत. या इसा अथ पौर्णमासेन इति श्रुतिविरोधात् । यदि च पौर्णमा 'स्यामेवाग्रयणं क्रियते नदा एतच्छुतिवलारपूर्वमाग्रयण घरकाला प्रकृतिरिति केचित् । यदि तु एतदर्शपर्णिमासाभ्यां स. मानतन्यं कुरुते "अपि वा पौर्णमासे अमावास्ये वा हविपि अनु. ततःस.

। भाषिने आपयुजीनिरूपणम् । 'गृहमधी प्रीहियपापांशरम सन्तोर्यजेत इया- मानीयावास्यापकालंगायन पुरागैर्या' इति । मापस्तम्पाऽपि वर्षासु श्यामाफैजेत शरदि मोहित भिर्वसन्ते पपकर्मधर्तु पेणुपयः' इति। तत्रापिशामाका पर्सपेत् देवताना वसनामपरिहाणाय" इति श्रुतेः, तदारपणा- विपु मातहनिरुत्तरफालतमेव पशुपुरोटाशकरविदी] सक्रित्वात् । पाहतस्यैव तन्यस्य भानादिति देवपाक्षिकादयः । वस्तुतस्तु पदिपपा प्रचर्य पुरोटासमनु निवर्तयेत्' 'अपमनु पावर्षत् इतिवद 'पर्णिमातेन प्रचप्रिपणहविषि निर्वपेद पौर्णमासमनुनिपत" इति पस्वाकर्ममवचनीयानुपोगानमिवादिनीपान्यस्मादपि तदा तर पूर्व सुविधाधेनोपरकालत्वमत्ययः । तदेव तु न 'अनुवर्तयेत्' इत्येव श्रुतेः । अयं पनुरुपसर्ग एर सङ्कल्पप्रभृत्यासमाप्ति सम्बन्धे ता. पर्यग्राहक एव 'स्प्रेवाष्टं पदं मखान्तरादनुवर्तनीयम्' इत्यादिव. द। नवप्रापि 'अनु अन्ते वर्तनीयम्'ाते एक कुतो नार्यः ? आदी. मध्ये चानुचिदर्शनात् । अत एव श्रुतिहृदयमेन सूत्र तपस्म- मानवत्रा रा दर्शपूर्णमासाम्पापिति तन्त्रपदमोक्तम् । यानि मतिमापारणान्पनानि विहरणादीनि वावाप्रापासतारदेव । स्मादुक्तविरोधादामपणोचरल प्रकृतेर्यपापर्य भवति इति को- स्तुभकारादयः । शरत्भाचिन कार्तिकी, वसन्तः - शाखौ, वर्षा धारणभादपदौ । नन्वत्र मानमेपपोः' इति न्यापेन मासान्तरमपि प्रहातं शरणम् । शास्त्रान्तरे विशेषरूपेण तचमासप्र. हणात् । पपर्नु श्रेणुपपैरिति ! कालायनेन तु वैगयो गोप्य रवि घेणुयवाप्रयणे ग्रीष्म एवोक्तः । एषा चारपणानां प्रकृतानुपयो. गा। वहभरिष्टा पीहिभिरेर यजेत यवेभ्यो परिष्दा परेक पजत प्रीतिः' इति श्रुनेः । दर्शपूर्णपासपोरेफर्मलेन दम्परय- निपमान । परिशिष्टेऽपि- '६८२ सटीफनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छंदे- शरद्याग्रयणं नाम पर्वणि स्यात्तदुच्यते। इति शौनकोक्तः । तथापि शेषपर्वणि कामिति मागुक्तम् । *तच-बीहिभिरिष्ट्वा वाहिभिरय यजत यवे भ्यो यरिष्ट्वा यवैरेव यजेत ब्रीदिभ्यः' इति श्रुत्या दर्श पूर्णमासयोरेककर्मत्वनेकद्रव्यनियमादर्शष्ट्याः परं पोर्ग- मासेष्ट्याश्च प्राग्भवतीति हेमाद्र्यादयः । 'दर्शष्ट्याः परमुक्तमाग्रयण प्रापौर्णमासाच तत।' इति दीपिकोक्तंश्च । तच्चाग्रयणं वेधा । वीद्यानपणं पवाग्रयणं श्यामाकाग्रयणं चेति । एपां कालः श्रुती- समानाद्तन्त्रतापास्तत्समतत्वात् । अन्ये तु एवं सत्याभूतक्रमलो. पेनौभयोरपि बैगुण्यापत्तेरामयणम्य फालान्तरसम्भवन तद जीकारस्यानुचितत्वात् पन्विरे.शुक्लपक्षे देवनक्षत्रे वा तत्कामि- साहः । तत्तु वृत्तिफारानुयायिभिई यमेव | *शरदीति । केव- लस्मार्तामिमता बचानामाश्विनपौर्णमास्यामेवाग्रयणं नान्यः देत्यर्थः । शारदीति- आयुजकार्तिकयोः पौर्णमास्याममावा- स्थायां वा शुक्लपक्षरेवत्या वेति सागरे। शेपपर्वणीति । अप. राइसन्धौ ताहेन एव पूर्वाद्वसन्धौ तु तदिन एव शेषपर्व परन्तु क. पर्याप्तपर्वालाभे तत्याग इति स्फुटमने। इदानीं श्रौताग्निमदा श्वलायनानामाश्वलायनभिन्नानां च फालमाह-तच्चेति ! ननु विकृत्पन्तरवदाप्रपणस्य आवर्तनात्माक् सन्धौ प्रकृत्युचरत वदुत्तरसन्धौ च प्रकृतिपूर्वत्वं कुतो न स्यात् । "यस्मिन्काले अ. मावास्या सम्मघते तयेष्वा एतया यजेत यदि पौर्णमासी स्यादेत पा इट्टा अथ पौर्णमासेन इति श्रुतिविरोधात् । यदि च पौर्णमा स्यामेवाग्रयणं क्रियते तदा एतच्छुतिबलात्पुर्वमाग्रगणं घस्फाला प्रतिरिति केचित् । यदि तु एतदर्शपौर्णमासाभ्यां सः मानतन्त्रं कुरुने "अपि वा पौर्णमा अमावास्ये का इविपि अनु तवास.

गृहमंत्री ग्रीहिययाभ्यांoारमन्तीपंत दवा-
परियारयापकानागेन पुराणेषा' इति।
सम्पापि वर्षा यामात शरविवाहित
मन पर्षय पेणुपयः' इति। तथापिशामाका-
। देवताना सपनामपरिमाणा" इति धुने, नदायरमा
HERरिकालत पशुपुरोहास]पमाना।
यिक तन्त्र पारादिति देवपाशिकादया। पम्नु
पया प्रवर्ग पुरावापनु नियन्' 'उपपनु भागिन्
प्लेन राप्रपणाविपिनियन पाणामनियन"
मनपनापानुपांगानिमिधानीपाल्पामा BIRTi.
धनोपरकालसमपा संदेव तुन 'अनुर हादर
अयं धनुकसर्ग र समRTI माहा.
rक एप 'एमेच्या पद पारानुनीम् .
बप्रापि भनु भविपनारम्मा
पीना । अव १५ श्रुतिरान.
nा दर्शपूर्णमासाध्यापिनि नपरोस ।
पारणान्पनानि गिरणादीनि पारस
हविरोधादामोधरा पापाप .
रा: INRAHairfki, RRER ni.
पो धारणा बना पाप
मपि
प्रमाला ARIKE
कप बशुपतिकालापनेनर
अगणे श्री ५ पास at Rs.
Itihindifty an in india
ivityभासitain.
। परिषि-

'६८२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदे- 'शरद्याग्रयणं नाम पर्वणि स्यात्तदुच्यते ।' इति शौनकोक्तः । तत्रापि शेषपणि कार्यमिति प्रागुक्तम् । *तच-नीहिभिरिट्वा वाहिभिरव रजत पये भ्यो यचरिष्ट्वा यथैरेष यजेत प्रीहिन्यः' इति श्रुत्या दर्श पूर्णमासपोरेककर्मत्वनैकद्रव्यनियमादर्शष्ट्याः परं पौर्ण- मासेष्ट्याश्च प्राग्भवतीति हेमाद्रयादयः । 'दर्शष्ट्याः परमुक्तमाग्रयण प्रापौर्णमासाचं तना इति दीपिकोक्तंथ । तच्चारघणं वेधा । प्रीव्यासपणे पपाग्रपणं श्यामाकाग्रयणं चेति । एपां कालः श्रुती- समानानतन्यतायास्तसमतत्वाद । अन्ये तु एवं सरपाभूतक्रमलो. पेनोमयोरपि बैगुण्यापत्तेरामयणम्य कालान्तरसम्भवन तर जीकारस्पानुचितत्वात् पर्वान्तर शुरूपले देवनसत्रे या तरकाभि- साहः । त सिकारानुयापिभियमेव | शरदीति । केर. उस्मानामिमता 'पद्धचानामाश्विनपर्णिमास्यामेवाग्रयणं नाम्प देपर्यः । शरदीति आसनकातियोः पौर्णमास्यामा स्यापा वा शुरूपसरेवस्या ति सागरे। शेषपर्वणीति । भा. राइसली नाइन एस पूर्वाद्वमन्यौ तु तरिन ए शेषपर्व पातु र पयांतवाला तयाग इनि साटम । दानी भौताविमा मलायनानामासळायनामिनानां च फालमा-नति। ननु वित्पन्नावाप्रयगय भावनापार सन्धौ हत्यमा दरमन्यौ च निलं कुतो न स्याने "मिकाले . ANTERT समय नोटा तथा यत पदि पागमासी सास पाशा भय पनिमानति श्रुतिरोधात् । परि ५ पाया साताय कि तदा एतधुनियामाप्रपण पम्माया तिरिति केचिता परितु पापागाarsite पानाव"शिवाजीनपाने माग भाषिने आश्वयुजीनिरूपणम् । ६८ 'गहमधी नीहियपाभ्यांकरम सन्तयोर्यजेत या. रानीवारपोरयापकानाम्यन पुराणैर्वा' इति । प्रापस्तम्पाऽपिवास धामापजेत शरदि प्रीहि भसन्ते पपैपधर्तु घेण्यः' इति। तत्रापिषधामाका- पेत् देवताना वनामपरिहाणाय" इति श्रुतेः, तदारपणा- वापुमातहविरुत्तरकालसमंव पसुपुरोदाराकरविदा]प्रसात्विात् । सस्पैव तन्वस्प भावादिति देवयाज्ञिकादपः । वस्तुतस्तु दिवपमा प्रचर्य पुरोटाशमनु निवर्तयेत्' 'जपमनु मावर्पत इतिवद पौर्णमासेन मयनपणहविपि निपेत् पौर्णमासमनुनिपेव"ति स्वाफमवचनीपानुपांगानीमचादिनीपान्यस्मादपि तदा तत्र पूर्व- तिवानोतरफालत्वात्ययः । तदेव तु न 'अनुवर्तयेत्' इस्पक भुः । अयं धनुरुपसर्ग एवं सलामभृत्यासमाप्ति सम्बन्धे ता. पर्याइक पर सवाष्टं पदं सूत्रान्तरादनुपर्तनीपम्' इत्यादिव. ।। नन्नत्रापि 'अनु अन्ते वर्तनीयम् इति एव कुतो नार्यः ? आदी. ध्ये चानुचिदर्शनातू । अन एवं श्रुतिहृदयोन सत्र तसरम- रानतन्या या दर्शपूर्णमासाभ्यामिति तन्त्रपदमवोक्तम् । यानि विसाधारणान्यनानि वितरणादीनि तान्येवावापीसतावदेव । मादुक्तविरोधादाप्रपणोघरवं प्रकृतेर्यपाययं भवति इति को. तुभकारादयः । शरत्भाविनकातिको, “यसन्तः पत्र वाखो, वर्षा भारणभादादौ । नन्वय मानमेपयो पनि न्यापन सातरमपि ग्रहीत शाम् । सामान्तरे विशेषरूपेण तसन्मासप्र. रणात् । पर्नु वणुपैरिति । फात्सायनेन तु वैणयोग्राम इवि वेणुपवाप्रयणे ग्रीप्प एवोक्तः । एषा पानपणाना प्रस्तावुपयो- बहिमिरिष्ठ प्रहभिरेर समेत यवेभ्यो यरिया परम पनेर पीरियः' इति श्रुतेः । दर्शपूर्णमासपोरेफर्मवेन पाय- नेपमा । परिशिष्टेऽपि- ६८४ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- ग्रयणमनित्यम् । इतरे तु अनाहिताग्नेनित्ये । यवानग च कार्यमिति स्मार्तवृत्तायुक्तस्यात् सूत्रे व्रीहियवदेव- तासंबद्वानामेव मन्त्राणामानानाच्च । आहिताग्नेस्तु य- याग्रयणस्याप्यनित्यत्वम् । 'अपि चा मिया यवेषु' इति सूत्रात् । यदा बीयाग्रयणेन समानतन्त्रता । 'श्यामा कैस्तु (१)प्रस्तरं कुर्यान्नाग्रयणम् । यदि पा तदपि समा. नतन्त्रम्' इत्यादिनारायणवृत्ती परिश्रमतां सुलभ मित्यलम् । इदं च पर्वाभावे शुक्लपक्षे देवनक्षत्रे कृत्तिकादिवि. शाखान्त कार्यमिति स्मृत्पर्पसारे उक्तम् । पौधायनीये केशवस्वामिनाऽप्येवमुक्तम् । परिशिष्टे- 'श्यामाकै हिभिश्चैव पवैश्वान्योन्यकालता। "इशामावहिमिश्चैव यथान्पोन्पकालतः । माग्पष्टुं युज्यतेऽवश्यं न गवानपणापयः ॥" इति । पामा कानापानीहिभ्या गौणकालः प्रीहिणामायनेभ्यो पवाना मायामाभ्य इत्यर्थः । अनापत्तौ मायपित्तं छला गौणाले. अनुमानमापना तु तमहत्वैति विपः । अनिस्पमिति । अनुः पदमेनन् सष्टं-'इयापास्तु मातरम्'इस्पादिना । प्रस्तरा सामा तृणमष्टेः अमन्नम्भसिनिानछेदनादिसंस्कार कला दास्या नार्थ वाईप्येव पेलनम् । समानतन्नति यीमायणपो मपानंदवताकत्वाकन कालेम्पोच । ए चार्धापानिना शाखा ग्लो सगांधानिनो यौकिकाम्नी वा कर्मलेन मानविणातt गया नानाविकारात । याभरे इशामा प्रा या युगात भाग्न पनि तय BARMAnfafriris aft.

आश्विने आप्रपणनिरूपणम् । माग्पष्टुं युज्यतेऽपश्यं न पवाग्रयणात्यपः॥' प्रिकाण्डमण्डनोऽप्यम् । पदा स्पेसदाश्विनपौर्णमा- स्माफियते तदैककालस्वादापयुजीकर्मणोऽस्य प स- मानतन्त्रता भवति । तदेतदृतिकृता-'एकपहिरिमा- आश्वयुजीकर्मणोऽस्पेति । जीर्णतण्डुलचरुणाऽऽभयु- जीकर्मप्रधानहोपं कृत्वा नूतनतण्डुलचरुणाऽऽग्रयणप्रधान होमः, दसोयरिकस्तिएकदादिराजयुनीतीशाप्रपणयोस्तन्त्रण प्रयोगः । आयुनीयोगाग्रपणश्याकारणानां च वन्वेग प्रयोगो गुना- प्रिमागरादेश्वगन्तव्यः । इदं पात्र बोध्यम्-आवर्तनात्मा सन्धी महविरिकृतिमयोगमाप्ती पनि भानपुनीकर्माप्रपार्षणस्याळी. पाका:समानववा एव। "पारुपज्ञान्समासाप पकाम्पानेकाहिपः । एकस्विष्टकृतः कुर्यापानापि सवि देवते ॥" इवि तत्सत्रात् । तदपवादन तु पर्वणि पूर्वेपुरेव सतन्त्रमा प्रपणामधुनीकर्म परेपुः सन्धिपति -प्रकृतिः तस्याः प्रतिपचाप सुरतादिति । आप्रय च नवानं झोलाऽपि भवति । अन्यथा- "स दत्ताऽप्रयणं नवपनावि मोहितः । देवेभ्यः कलिलवं भाग भापिताऽऽर्तिमानुपात् ॥" इति दोपस्मरमा । आप्रपणदिने पहुंदैव प्रादमपि हेमाद्री- "सामारिभिर पितृणां सर्वकामिकम् । कुर्यादाप्रपणे यस्तु स पी सिदिमानुपाद ।। नधान्ये समापाते ही मार समाचरेत् । नसापला देवा दो कामकाजी सदैव हि।" . इत्युक्तः। प्रधऽपि- 'प्रोपिके व सर्वम्यं यथा च पारि।

- . पाविधाने तु- Airi.arinitial Targaalim ६८६ सटीकनिर्णयसिन्धुविसीयपरिच्छेदे- उप-' इति सूने सष्टमुक्तम् । तस्या करणे प्रायधिस- मुकं स्मृतिचन्त्रिकायां कास्पापनेन- 'नित्ययज्ञात्यपे चैव पैश्वदेषमयस्प प । अनिष्ट्वा नवयज्ञेन नवान्नप्राशने तपा ॥ भोजने पतितामय घरुपैश्यानरो भयेत् ॥' फारिकाऽपि- 'भाताप्राणोऽभायालयानं पदि ये नरः । वानराय फर्सम्पया पूर्णाहुतिस्तु पा॥ ति। (१)समिन्द्ररायामन्य पपई वर्षे जपेतम् । आपणं पना न्यूने तदा संपूर्णमेति तत् ॥' मुकर । पतपाल मलमास कापमा नतिमा. गुरम। भगोडवाहितारम्पादिविशेष: शौनका तिमलाकर मतं नियमिम्मी मारियन ............... mirmiu... हस्सासिनः। ११माया -ifram Haritait tant 4. निः आनामा MAIN Nirdoi-that Anguisit HARIR al *. Findinitial Minindian aint, Rial FortuitouTRUnा मnt (atil uttrimini बना। ......"

फात्तिके व्रतामासनिरूपणम् । भय कार्तिकमासः तुनासंक्रमे प्रागपरा दश पटिकाः पुण्या रात्री तुमागुतम्। अप कार्तिकस्वानम् । तत्र पृथ्वीचन्द्रोदय विष्णुस्मृ. বিপ্লব 'तुलामकरमेपेषु मातःलानं विधीपते । हविध्य ब्रह्मचर्य व महापातकनाशनम् ।" इति सौरमास उकः । प्रापाबैतदेवाद्रिपन्ते। दाक्षि- पास्यास्तु- आश्विनय तु मासस्प पा गुल्लकादशी भवेत् । कार्तिकस्य बतानीह तस्यां वै प्रारभत्सुधीः ॥' हानि पाना। भार्गवाचने प- 'भारभ्पकादशी शुक्लामादिना तु मानवः। प्रातःसानं मकुत्ति पावस्कार्तिकताकरः।' हति विष्णुरहस्यो। हमारावादित्यपुराणे- 'पूर्ण आश्वयुजे मासि पौर्णमास्यां समाहितः। इत्युक्त्वा- 'मासं समन परपा चमचा समाप्यते कार्तिकपर्णिमास्याम् । इलन्तेऽभिधानाचाश्विनशुल्लकादरणं पौर्णमास्यां पारम्प कार्तिकशुलनादश्यां पौणसास्यां वासमाये दिस्पाहुः । मदनपारिजाते विष्णुः- कार्ति सरलं मासं निष्पापी जिनन्द्रियः। भनितानाशारिनचादमातारमोट । दानि दर्श. पति-कार्तिकमित्यादिना।

६८८ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदे- जपन्हयिष्यभुक् शान्तः सर्वपापः प्रमुच्यते ॥ भत्र देशविशेषः पाने कार्तिकी कम्य- 'कुरुक्षेत्र कोटिगुणो गङ्गायामपि तत्समः । तत्तोऽधिका पुष्करे स्थाद्वारवायां च भार्गव ।। पुण्याः पुर्यश्च सप्तवं मुनयो मयुराऽधिका। दुलर्भः कार्तिको विप्रा मधुरायां नृणामिह ॥ यत्रार्चितः स्वकं रूपं भक्तभ्यः संप्रयच्छति ॥ इति । इदं च लानं काशीस्थपञ्चनदेऽप्यतिप्रशस्तम् । 'शतं-समास्तपस्तप्त्वा कृतं यत्प्राप्यते फलम् । तत्कार्तिके पश्चनदे सकृत्लानेन लभ्यते ।। कार्निक विन्दुनी यो ब्रह्मचर्यपरायणः । लास्घत्यनुदिते भानौ भानुजात्तस्य भीः कुतः ॥' इत्यादिकाशीखण्डोक्तः । भानुजो यमः। इदं च प्रातःलानं संध्यां च कृत्वा कार्यम् । तेन विने. तरकर्मानधिकारादिति वर्धमानः । यद्यपि प्रातासंध्या. थाः सूर्योदये समाप्तिः, तथापि वचनपला (१)दनुदित. होमवद्भविष्यति । लानमन्त्रश्च तत्रैव- 'कार्तिकेऽहं करिष्यामि प्रातालानं जनार्दन । प्रीत्यर्थ तर देवेश दामोदर मया सह ।।' अजपनिति । जपचेष्टदेवतामन्त्रस्प गायच्या या । सम्पूर्ण-. स्नानाशक्ती नाम कार्तिकाधिकार- "एकादश्यादिपु तथा तन पश्चम रात्रिपु। दिने दिने च स्नातव्यं शीतलामु नदीपु च ॥ वर्जपिता तथा हिमो मामभक्षणमेव च ॥" इति । अपिन्दुतो बिन्दुमाघयनीर्य । (१) यथा अनुदिते होति' इति उदयापूर्व होम प्रामोति तयत्।

RARनिकम् । ri Reीनामापान माघnar- Finaनिकमा प्राविपिनामम। Hai utam jagya II ofuiiपांगहरण कानिक पाTAIN | हामा महिता हो। ri Ratri inxii पनि। समाजमार गुपया ।। गुणगीन ना मग ति। पमानात सापार । 'पाणnt R नातु फातिके। समान उपपपपुष: पुण्यभानतिमिला। सरकाशापण्डाग अप मारामारणम् का मारकामाहात्म्पे- Rat मा गुमायागंभपाम । पानपान माया ताप नास्ति पातकम् ।। नजधानलमाला पापीमाली पिशेषतः। महापातलगंधी धर्मकामानापिनीम् ।। विशुधर्मgayानि नामानि भाग्रीमाला फली नृणाम् । तापरपंसहयाणि कुठे पमनिर्भपत। माटायुमंतु पो निस्पं पानीतुलमिभयम् । पहले कण्टदंग तु फरफोरिदिप पसेत् ॥ निस्पमितिकारािस्नान नमितिकनिका पा। कार्तिकरनानं प प्रात:स्नानपादनादि कसा फार्पनेन निनाफानपिपारा । न प सातासम्ध्या होदयानन्नर ३८८ मरी कनियमिप्रितीपा- जगदमियर शाम भत्र देशविशेषः नाम कार्तिी --- 'कुरुक्षेत्र कोधिगुणी गागामनिमः | ताभितः पुस्कर पाद्वारा भार्ग पुष्णा तुम मुनमो मागुराषिका। गुलभः कातिको निगमगुराग नामिम ।। पत्राति सामगः संघानित रद ग लानं काशीशानदेऽतिप्रशाम् । 'शतं समापासप्यात परमाने कलम् । तरकानि आनंद मनानेन लगने । फार्निपिन्दी पोनपपरायणः। लास्पतमनुदित भानी भानुगाराम मीः कुतः॥ इत्यादिफाशीमण्डोरफः । भानुजो पमः । इदं च प्रातःलानं संध्यांप कृस्ता कार्यम् । तन विने. तरकर्मानाधिकारादिति वर्धमानः । यद्यपि प्रातःसंध्या- पाः मूर्योदये समाप्तिः, तथापि वचनयला (१)दनुदित. होमवरिष्यति । लानमन्त्रश्च तत्रैव--- 'कार्तिकेऽहं करिष्यामि प्रातःलानं जनार्दन । प्रीत्यर्थ तव देवेश दामोदर मया सह ।' *जपन्निति । नपथेष्टदेवतामन्त्रस्य गाय या वा । सम्पूर्ण-. स्नानाशक्ती नाम कार्तिकाधिकार- "एकादश्यादिषु तथा तत्र पञ्चसु रात्रिषु । दिने दिने च स्नातव्यं शीतलामु नदीषु च ॥ वर्जयित्वा तथा हिंसा मामभक्षणमेव च ॥" इति । बिन्दुतीय विन्दुमाधवनीर्थे । (१) यथा 'अनुदिते जुहोति' इति उदयात्पूर्व होम प्राप्नोति तात् ।

फार्तिकस्नाननिरूपणम् । इम मन्नं ममुचार्य मीनी सापाहतो नर॥ इति अर्थमन्नोऽपि प्रैय- प्रतिनः कार्तिक मासि सातस्प पिधिपन्मम । गृमाणार्थ मया दतं दनुजन्द्रनिपूदन ।। नित्यनमित्तिके कृष्ण फार्तिके पापनाशने। गृहाणार्य मया दत्तं राधया सहितो हरे। इमा मन्त्री समुपाप पो म प्रपञ्चति । सुषणरमपुप्पाम्पुर्णशङ्खन पुण्पयान् ॥ सुवर्णपूर्णा पृधिधी तेन दत्ता न संशयः॥ इति । एवं संपूर्णस्नानाशक्ती व्यहं स्नापात् । वाराणस्यां पशनदे यहं स्नातास्तु फार्तिके । अमी ते पुण्पय पुपः पुण्पभाजोऽतिनिर्मलाः ॥ इति काशीग्वण्डोके। अथ मालाधारणम् । तत्र स्कान्दै बारकामाहात्म्ये- "निरोध केशवे मालां तुलसीकाष्ठसंभवाम् । पहले पी नरो भत्स्या तस्य पै नास्ति पातकम् ।। न जापानुलसीमालां धात्रीमालां विशेषतः। महापातकसंही धर्मकामार्षदायिनीम् ॥' पिष्णुधर्म- 'शिनु पानि लोमानि धानीमाला फली नृणाम् । तापदपंसहस्राणि पैकुण्ठे पसतियेत् ॥ मालायुग्मं तु यो नित्यं धात्रीतुलसिसंभपम् । पहने कण्ठदेश तु फल्पकोटिर्दियं पसेत् ।। नित्यनैमित्तिकै इतिशस्नाने नैमिचिके इति ना पाठः। कार्तिकस्नानं च मानास्नानसम्पायन्दनादि कुत्ता कार्य तेन विनतरफानपिकारात् । न च मातःसन्ध्यायाः सूर्योदयानन्तरं --- ६८८ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदै- जपन्हविष्यभुक् शान्नः सर्वपापैः प्रमुच्यते ।' भत्र देशविशेषः पाने कार्तिकी प्रकम्प- 'कुरुक्षेत्र कोटिगुणो गङ्गायामपि तत्समः । ततोऽधिकः पुष्करे स्माद्वारवत्यां च भार्गव ।। पुण्याः पुर्यश सप्तवं मुनयो मथुराऽधिका। दुलर्भः कार्तिको विप्रा मथुरापां नृणामिह ॥ यनातिः स्वरूप भक्तभ्यः संप्रयच्छति । इति । इदं च स्नानं कास्थिपञ्चनदेऽपतिप्रशस्तम् । 'शतं समास्तरस्तप्त्या कृत पत्याप्पो फलम् । तरकार्तिके पश्चनदे सकरलानेन लभाने ॥ कार्तिक पिन्दुनी पो ब्राह्मचर्यपरायणः । नास्पत्यनुदित भानी भानुजात्तण भी कुतः ।।' त्यादिकाशीबण्डाक्त। भानुजो गमः। वंश प्रातःलानं संध्या पर कार्पम् । तेन पिने. तरकमानधिकारादिति घर्धमानः । यद्यपि प्रात:sar. पाः पात समाति, तथापि पचनपला (१)नुरित होमवयिष्यति । स्लानमन्त्रय संय- 'कार्तिकर फरिष्यामि प्रातालान जमान। पील तर देवेश दामोदर मया सह ॥ अमिति मागवाया | Af. स्मानायको प्राय कार्मिकाधिकार- "पारमादियाना पशमु राषित। दिने दिने स्नान मानला नाग ।। विमाrint " नि। फिन्दुना किन्दपानी माया पनि HITari Adivat - --- - कार्तिकस्नाननिरूपणम् । इमं मन्य समुरुषार्थ मौनी सापाहतो नरः' इति अर्थमन्त्रोऽपिय- ममिनः कार्तिक मासि मासस्य विधिपन्म। गृहागार्ण मपा दत्तं दनुजेन्द्र निपूदन । निस्पनमित्तिके कृष्ण कार्तिके पापनाशने । गृहाणा मया दत्तं राधणा सहितो हरे । इमा मन्त्री समुपार्य यो मणं प्रयच्छति। सुरतपुष्पाम्पूर्णशङ्ग्रेन पुष्पपान् ॥ सुवर्णपूर्णा पृधिधी तेन दत्ता न संशयः ॥ इति । एवं संपूर्णस्नानाशक्ती व्यहं स्नापात् । 'धाराणस्यां पश्चनदे व्यहं स्नातास्तु कार्तिके । अमी ते पुण्पयपुपः पुण्पभाजोऽतिनिर्मलाः ।। इति काशीखण्डोके। अध मालाधारणम् । तत्र स्कान्दे मारकामाहात्म्पे-- 'निवेद्य केशवे मालां तुलसीफाष्ठसंभषाम् । पहले पो नरो भाया तस्य पै नास्ति पातकम् ।। न जह्यातुलसीमालां धात्रीमालां विशेषतः। महापातकसंही धर्मकामापदापिनीम् ॥ पिष्णुधर्म- 'स्पशन यानि लोमानि धात्रीमाला फलो नृणाम् । तापयर्षसहस्राणि घेफुण्ठे पसतियेत् ।। मालायुग्मं तु पो नित्य धाग्रीतुलसिसंभषम् । घहते कण्ठदेंश तु फल्पकोटिर्दिषं पसेत् ॥ नित्यनैमिसिमे इतिस्नान नमिषिके इति वा पा: । कानिफस्नानं प मातःस्नानसम्ध्यावन्दनादिकत्वा कार्प नेन विनतरफनिधिकारात् । न च मानःसन्ध्यायाः एर्षोदयानन्तरं

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
तुलसीकाष्ठसंमूते माले कृष्णजनमिये ।
पिभर्मि त्वामहं कण्ठे कुरु मां कृष्णवल्लभम् ॥
एवं संप्रार्य विधियन्माला कृष्णगलेऽपिताम् ।
धारयेत्कार्तिके यो वै स गच्छदैष्णवं पदम् ॥ इति ।
अन मूलं चिन्त्पम् । तथा फाशाखण्डे-
'फार्तिक मास में यात्रा पैः कृना भक्तितत्परः।
पिन्दुतीर्थकृतस्नानस्तेषां मुक्तिन दूरतः ।।
भावार्चनदीपिकायां हासिहपुराणे-
'अगस्तिकुसुमैदेयं यापेच जनार्दनम् ।
दर्शनात्तस्य देवपर्नरकं नाश्नुते नरः ।।
विसाय सर्वपुष्पाणि मुनिपुष्पेण फेशयम् ।
फातिके पोऽपाया वाजपगफलं लभेत् ॥'
स्मान्दै फातिमाहात्म्ये-
'मालतीमालया विष्णुः फेसक्याग पूजितः ।
एपाया 'नास्पत्पनुदित भानौ' इत्यनेन विरोध निवारयम् ।
वचनवलानुदिन होमपदयामागेय सध्यासमोन पगमान । वस्तु
ad मानास्तानं हत्या मातासम्ध्याता पूर्वमेत फाकिस्नान का.
म् । भनुदित भानी पिहिताय नम मा योगानुपानापा
संता यो तर ममाप्यपानका मप तु यौन
एक मासयाको कामना माता-
पार । न च कार्य नगि सामान निमा
म.गाराणामाला गुलामगितिमान
मनुस्ता नाना माना जाम् ।
मानन
मंदाia
धमा Mufare
HITTER
-

कार्तिके पात्रीमाहात्म्पनिरूपणम् ।
समाः सहस्रं सुप्रीतो भवेतु मधुसूदनः ।।'
पृथ्वीचन्द्रोदये पाने-
'कार्तिके नाभितो पैस्तु कमलैः कमलेक्षणः ।
जन्मकोटिपुं विमेन्द्र न तेषां कमला गृहे ।'
तधा-
'कातिके केशवे पूजा येषां नाना सुतैः कृता ।
से निर्भरर्प रषेः पुत्रं वसन्ति त्रिदिवे सदा ।।
तुलसीदललक्षेण कार्तिके.योऽनपेरिम् ।
पत्रे पत्रे मुनिश्रेष्ठ मौक्तिकं लभते फलम् ॥'
तथा स्कान्दे कार्तिकमाहात्म्पे-
'घात्रीछापे तु यः कुपिण्डदानं महामुने।
मुक्ति प्रयान्ति पितरःप्रसादान्माषवस्य तु ।।
धात्रीफलीपलिप्ताहो पात्रीफलषिभूपितः ।
धात्रीफलकृताहारो नरो नारापणो भवेत् ॥
धात्रीछापां समाश्रित्य पोऽपेचमाधारिणम् ।
पुप्पे पुष्पेऽश्वमेघस्प फलं प्राप्नोति मानव।।'
तथा स्कान्दे-
'कार्तिक मासि विप्रेन्द्र धात्रीवृक्षोपशोभिते ।
पने दामोदरं विष्णुं चित्रास्तोपपविभुम् ॥
"श्रुतपो विभिमाः स्मतयो रिमिमा
नानासपीणां च म विभिमम् ।
धर्मस्य ताप निदिवं गुहापा
महाजनी येन गतः स पन्या: ।"
इति मायोक्तः । सम्बस्वेत्यादिनन्यस्तु ननितानेर
प्रतितो न तु प्राचीनपुस्तके स्पो । धात्रीफटताहारः
भोपात्रीफलरिषरः, चातुर्मास्य नूतनस्प पनिवत्वात् ।

-
यात्रापैः
युक्तं स्मार्नसन्ध्यासंकोचफत्वं न तु कार्तिकस्नानस्य, स्मार्तत्वाविशे-
सस्नानेन भ्यते' इत्युक्तः । अग्र मुलं चिन्स्पमिति
६९० सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छदे-
तुलसीकाष्ठसंभूते माले कृष्णजनप्रिये ।
पिभर्मि त्वामहं कण्ठे कुरु मां कृष्णवल्लभम् ॥
एवं संप्रार्थ्य विधिवन्मालां कृष्णगलेऽपिताम् ।
धारयेत्कार्तिके यो वै स गच्छेवैष्णवं पदम् । इति ।
*अन मूलं चिन्त्यम् । तधा काशीखण्डे-
'कार्तिक मास मे कृता
भक्तितत्प।
बिन्दुनीयकृतस्नानस्तपां मुफिन दूरतः ॥'
भार्गवार्चनदीपिकायां हासिंहपुराणे-
'अगस्तिकुसुमैयं योचपेच जनार्दनम् ।
दर्शनात्तस्य देवर्नरकं नाश्नुते नरः॥
विहाय सर्वपुष्पाणि मुनिपुष्पेण केशवम् ।
कार्तिके योर्चपद्भस्या वाजपयफलं लभेत् ॥
स्कान्दे कार्तिकमाहात्म्ये-
'मालतीमालया-विष्णुः केतक्या चैव पूजितः ।
समाप्त्या 'स्नास्यत्यनुदिते भानौ' इत्यनेन विरोध इति वाच्यम् ।
पचनवलादनुदितहोमपदुदयात्मागेव सन्ध्यासमाप्तरुपगमात् । वस्तु
तस्तु प्रातःस्नानं कृत्वा मातःसन्ध्यातः पूर्वमेव कार्तिकस्नानं कार्य
म् । अनुदिते भानौ विहितस्य तस्य प्रातःसंध्योत्तरमनुष्ठानानुपए
नेः । तस्या उदयोत्तरं समाप्यमानत्वाद । होमस्य तु श्रोततेने
पात् । न च तन्मध्ये कार्पे 'न फर्मणि कौरम्भः इति निधान
सन्ध्यामध्ये करणाभावेऽप्युपपत्तेथेति। तुलामकरेषिति प्रातःस्नान
वनुकला प्रत्य नानाशक्ती सरस्नान कार्यम् । 'पञ्चनदे
संपदापानुगारेण वैणाल तुलसीकाठमाला धात्रीकाठपाला र
भाषा न मारित्या तात्पर्यम् ।

तपा-
कार्तिक पात्रीमाहात्म्पनिरूपणम् ।
समाः सहस्रं सुप्रीतो भनु मधुसूदनः ।।'
पृथ्वीचन्द्रोदये पा-
'फार्तिक नाभितो पेस्तु कमलैः फमलेक्षणः ।
जन्मकोटिपुं पिपेन्द्र न रोपां कमला गृहे ॥
'कातिके केशपे पूजा पेषां नासा सुतैः कृता ।
ते निभाय र पुत्रं पसन्ति त्रिदिवे सदा ॥
तुलसीदललक्षण कार्तिके पोऽपेरिम् ।
पने पत्रं मुनिश्रेष्ठ मौक्तिकं लभते फलम् ।।
तपा स्फान्दे कार्तिकमाहात्म्पे-
'धात्रीच्छापे तु यः कुर्यापिण्डदानं महामुने ।
मुक्ति मयान्ति पितरः प्रसादान्माधवस्य तु ॥
धाचीफलीपलिप्ताङ्गो पाश्रीफलविभूपितः ।
धात्रीफलकृताहारो नरो नारापणो भवेत् ।।
धात्रीच्छापा समाश्रित्य योऽर्चयेचकधारिणम् ।
पुप्पे पुष्पेऽश्यमेघस्य फलं प्राप्नोति मानयः ॥'
तथा स्कान्दे-
'फार्तिके मासि विप्रेन्द्र धात्रीवृक्षोपशोभिते ।
पने दामोदरं विष्णुं चिमास्तोपविभुम् ।।
"श्रुतयो विपिनाः स्मृतयो विगिमा
नानाऋपाणां च मतं विभिन्नम् ।
धर्मस्य तवं निहितं गुहायां
महाजनी येन गतः स पन्याः ॥"
इति माघयोः । समूलवेत्यादिग्रन्थस्तु केनचिदुषानेन
प्रतितो न तु प्राचीनपुस्तके दृश्यते । धाप्रीफल कृताहारः
जीर्णपात्रीफल विपणा, चातुर्मास्ये नूतनस्य पनिवत्वात् ।

सकृत्स्नानेन लभ्यते' इत्युक्त । अन मूलं चिन्त्यमिति ६९० सीकनिर्णयसिन्धुयितीपारिदे- तुलसीफाष्ठसंन्त माले कृष्णजनप्रिये । पिभर्मि स्वामहं कण्ठे कुम मां कृष्णवल्लभम् ॥ एवं संप्राय विधियन्माला कृष्णगलेऽपिताम् । धारयेत्कार्तिक यो चै स गच्छष्णवं पदम् । इति *अन मूलं चिन्त्यम् । तथा काशीखण्डे- 'कार्तिक मासि मे पाया पेः कृता भक्तितत्परः। पिन्दुतीधकृतस्नानस्तेषां मुक्तिन दूरतः।।' भार्गवार्चनदीपिकायां हासिंहपुराणे- 'अगस्तिकुसुमैर्देवं योचपेच जनार्दनम् । दर्शनात्तस्य देवर्नरकं नाश्नुते नरः ।। विहाय सर्यपुष्पाणि मुनिपुप्पण केशवम् । कार्तिके योऽर्चयेत्या वाजपयफलं लभेत् ॥' स्कान्दे कार्तिफमाहात्म्ये- 'मालतीमालया विष्णुः केतक्या चैव पूजितः । समाप्त्या 'स्नास्यत्यनुदिते भानौ' इत्यनेन विरोध इति वाच्यम् । वचनवलादनुदितहोमवदुदयात्मागेव सन्ध्यासमाप्तरुपगमात् । वस्तु तस्तु प्रातःस्नानं कृत्वा प्रातःसन्ध्यातः पूर्वमेव कार्तिकस्नानं कार्य- म् । अनुदिते भानौ विहितस्य तस्य प्रातःसंध्योत्तरमनुष्ठानानुपए नेः । तस्या उदयोत्तरं समाप्यमानत्वात् । होमस्य तु श्रोतवन युक्तं स्मार्न सन्ध्यासंकोचकत्वं न तु कार्तिकस्नानस्य, स्मार्तत्वाविशे- पात् । न च तन्मध्ये कार्य 'न कर्मणि कारम्भ'इति निपंधान सन्ध्यामध्ये करणाभावेऽप्युपपत्तेश्चेति। तुलामकरेषिति प्रातःस्नान त्वनुकल्पः । प्रत्यहं स्नानाशक्तौ सकृत्स्नान कार्यम् । 'पञ्चनदे संपदापानुसारेण वैष्णवैरेव तुलसीकाठमाला घात्रीकाष्ठमाला च पार्या न सरित्यत्र तात्पर्यम् । .

कार्तिके नियमनिरूपणम् । 'कार्तिके विष्णुमूप दीपदानादिवं व्रजेत् ॥' तपा- 'कार्तिके तु कृता दीक्षा नृणां जन्मविमोचनी ।' तथा- 'कार्तिकृच्छ्रसेषी पः प्राजापत्यपुरोऽयया । एकान्तरोपचासी पा निराम्रोपोपितोऽपि या॥ अफगासवीति । सप्तकरातिकशाप्रतिकशान्यतपमेयी- स्पर्पः । पञ्चति पर चेति वा पाठ: । गोपेत इस्प मापः । पपा प द्वादश्यां पारणा संपते दया दिसत्रादि कार्यम् । पथं. सादारभक्तापभाषेऽपि वपारणा दादार मागोपराममा पारणापा द्वादश्यापेर सपन तसमभिम्पासराव ना फरका. पारम्भोऽप्यासिनमुकादयामेर, तपामर सहाधिकार म्भाष । काशीखण्टवि- "कृष्ठं पापति रा मानापारा। संमा कारिक मासि कुत्यानिशुपन् एकान्त मतं रुधिरामतपेर ।। पधरा सतरा सम्माकानि । परत पाकुति मातोपापण ।। Want पयोहार फलाहारपणापि ॥ प्रम परे पहावनफलाये। पभोमी भरेदने कास्य स्वायं मयाननः । फाराप नियमे दपाकस्य सपिपूरितम् ॥" भाकरवादीनि ससा पापनामानि पनि पा. सोपस पा विष्णुरहस्पे। "नारस रार- भगन पोतुमि जापि महानामुत्तरप । मासोपसाप फरास यमोदिकर

No text on this page.

फाति के नियमनिरूपणम् । 'कार्तिके विष्णुमूर्य दीपदानादिवं प्रजेत् ।' तपा- 'कार्तिके तु ता दीक्षा नृणां जन्मविमोपनी॥ 'कार्तिक कृसेषी यः प्राजापत्यपुरोऽयया। -एकान्तरोपवासी पा निराम्रोपोपितोऽपि पा॥ *कृसेवाति । कातिकृच्छातिकशान्यतमसेवी- स्पर्थः । पश्चति पद चेति वा पाठः । उपापित इत्यस्य सम्बन्धः । यथा च द्वादश्यां पारणा संपवते वया विरात्रादि कार्यम् । पश्चे. सादारकभक्तायभावेऽपि वत्पारणा दादश्यामेन मासोपवासमत. पारणाया दादश्यामेर सापन तत्समभिव्याहारा । तदेव कला- पारम्भोऽपाशिनमुकादश्यामेर, तस्यामेर सर्वकातिकवतार- म्भाष । काशीखण्डपि- "वं चाऽप्यविन्ध्र वा माजापत्यमयाऽपि वा। संमा फार्तिके मासि कुर्याछमस्याऽतिपुष्पान् ॥ एकान्तरं मन कुदिरातमेव वा । पश्चरा सप्तरा सम्माप्ते फार्तिके प्रती। पसतं वा कुर्तत मासोपोपणमेव वा। शाकाहारं पयोहारं फलाहारमयापि वा ॥ प्रभाव परेदर्ने पहायतफलातये । पप्रमोनी भवेर्ने फास्प त्याज्यं प्रयत्नतः॥ फांसप नियमे दधारकांस्यं समिपूरितम् ॥" अब कहानि शरणा प्रतापनासतानि वा बोध्यानि । मा. सोपवासयत या विष्णुरंदस्पे । "नारद आच- भगवन् पोतुमिरामि यतानामुषमस्य च । मासोपवासस्य फलं शिपिं चास्प यथोदिनम् ।। . .

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे मूलेन पायसेनाथ होमं कुर्यादिचक्षणः । ब्राह्मणान्भोजपच्छच्या स्वयं भुञ्जीत यन्ती तथा कार्तिके विदलवनं प्रागुक्तम्-कार्तिक स्यजेत्' इति । पानेऽपि कार्तिकमाहात्म्ये- 'राजिकामादकं चैव नैवाद्यात्कार्तिकवती। विदलं तिलतलं च तधान्यन्मतिषितम् ॥ स्कान्देऽपि- फार्तिके वर्जयेत्तदद् विदलं पहुर्याजकम् । मापमुद्गमसूराश्च चणकाश्च कुलित्यकाः ॥ निष्पावा राजमापाश्च आढक्यो द्विदलं स्मृतम् । नूतनान्यपि जीर्णानि सर्वाण्येतानि वर्जयेत् ॥' अब केचिदुत्पत्तिसमये दलदयं यस्य भवति तद् मतपूर्वगल्या द्विदलमित्युच्यत इत्याहुः । उदाहरन्ति च- 'पीजभेव समुद्भूतं द्विदलं चाङ्करं विना। दृश्यते पत्र सस्येषु दिदलं तन्निगद्यते ।।' इति । अन्ये तु लक्षणायां मानाभावादचनस्यनिर्मूलत्वाद दिद लात्मकं यस्प स्वरूपं तदेव वर्जपदित्याहुः । तथा नारदीपे- 'कार्तिके वर्जयेत्तलं कार्तिके वर्जयेन्मधु । फार्तिके वर्जगत्कांस्पं कार्तिके शुक्तसंधितम् ॥ फांस्पं नपानभोजनम्, शुक्तं (युपितं, सन्धि तव रामः-- (१॥ एतघ्यायपानमयुक्तमिति भाति । 'भरवानांव सini मृगा माहि यिना । श्रीशार पायोनि सर्पगुनानि पहिति नपचनव्यायानापमरे 'स्यभायतो मgriदरमानि यानि कालयदोनो दिना चाम्लीमपनि नानि तुकयायाम नि मम्ममुकाय मुन्दम्या 'शुक्तं पर्युषित भय व्यत्र मनुम्गतिपयने ५ परित्र लवणशाकः। . ए राधापदणापा फातिक नियमनिरूपणम् । 'कार्तिके विष्णुमूमने दीपदानादिवं व्रजेत् ।' 'कार्तिके तु कृता दीक्षा नृणां जन्मविमोचनी।" था- - 'कार्तिक कृच्छ्रसेषी या माज्ञापत्यपुरोऽपवा। एकान्तरोपवासी पा निराप्रोमोपितोऽपि वा। अफजावाति । ट्रानिक किट्रायनपी. अपः । पति पर पेति स पाठ: । उगपित इस्पर मनः।' या पदास्या पारणा संपपने तपा विरामादि कापम् । प. बदारफभकापभारेऽपि वपारणा हादसा सामोरया. रणाया दादश्यापेर मान नाममषिभ्यारा । माया. रम्भोऽपाक्षिन कादयामेर, वासापर पुwिar. भाच । फाशीग्वपि- "पापतिहरा माजापरयपापिसा संमा पारिफ पासि पानिपुष्पवान् ।। एकान्तरं महाधिरामेरा पसरा सारा सम्मान काकिनी॥ पसरा सन मासोपारा। पाnt inर फलाहारपपापि ॥ प्रप्रपा पोद पाला। पानी भरने का सामाना। कासय रिपये दया :पूरिन " भारतानि सपा साम्पना मारास या विष्णुरहा। "नारद सार- भगमन पापिलापियानाgetal पामोसाय पनि पाय परिसर म . सटीकनिर्णयसिन्धुरितापपरिषदे- पद् या बादश पचं वा मासं या परवािने । एकातन नक्तन तथैवायाचितेन च ॥ उपवासन भक्षेण बजते परमं पदम् ॥' यथाविधा नरैः कार्या प्रवचर्या यथा भवेत् । आरभ्यते यथा पूर्व समाप्यं हि यथाविधि ।। पारसंग हि कर्तव्यं तावद् ग्रूहि पितामह । ग्रामोसन- सासु नारद यतत्पृष्टं पर तपोधन ॥ पारर मतिमता श्रेष्ठ तन्तुणुष प्रवीमि ते । पुराणां च यथा रिप्णुस्तपत यषा रविः ।। मेगः शिखरिणां यदैनतेयध पक्षिणाम् । सीयांनाच पधा गा मनानान्तु पथा पणि ।। श्रेष्ठ समनानान्तु तन्मामोपामाम् । सविता पर सनीति नन तु।। मदानानां चामिलमेन्मामोपास। भविष्मादिमियपदिमियः ।। २ नमामोनियमापरिना। नन नहु दर्म नाना ॥ य: गति नियनिन नगे मासगम् । सिमा नायनानम् । गुरी distीमानम्। मन मोहानिमianing समान titisunita 4.1111111 - ..sial.latfoliti

कार्ति नियमनिरूपणम् ।
अन्येऽपि निपमाः मागुताः ।
माधमुक्तं सान्दे-
'नीपो पगोधूमाः प्रियतिलशालयः ।,
एते हि साधिका पोकाः सर्गमोक्षफलप्रदा'
मासोपवासं कुर्वीत गुरुविमानपा नतः ।
भाधिनस्यामले पक्षे एकादश्पामुपोपितः ॥
प्रतमेवनुनीयापारविंशीदनानि तु ।
पासुदेवं समभ्यर्प फार्तिक लायनरः ॥
मासं चोपरमेयस्तु स मुक्तिफलभाग्भवेत् ।
अच्युतस्पालये भारपा त्रिकालं कुमुमैः शुभैः ।
मालामिन्दीवरैः पयः कुमुमस्तु मुगन्धिभिः ।।
कुलमोशेरकविलिप्य वरचन्दनः ।
नौचं धूपदीपायरयेत जनार्दनम् ॥
मनसा कर्मणा वाचा पूजपेद्रुधनम् ।
कुर्यानरखिपवणं वृाभक्तिनिसेन्द्रियः ।।
नाम्नामेर नपाऽऽलासं विष्णोः कुर्यादानिशम् ।
भरमा विष्णोः स्तुति चाऽपि पपा वादं विवर्नन् ।।
सरसनदयायुक्तः शान्तचिसिफः।
घुसो वाऽऽसनसंस्था वा समुदर प्रकीर्तयेत् ।।
स्मृत्वालोकनगन्धादिस्वादनं परिकीर्विवम् ।
अमस्य वत्स प्रासाना चाधिकाइसणम् ।।
गावाम्य शिरोपईनामूलं सचिलपनम् ।
बनायो बजपेत्सर यथापन निराकृतम् ।।
न प्रस्था स्थाकिनिदिधर्मस्थान चालपेर ।
देवतापवने तिन पुरस्पयरे मनम् ॥

सटीफनिर्णयसिन्धुवित्तापपरिच्छेदे- पद् या बादश पक्षं वा मासं या परवणिनि । एकभक्तन नक्कैन तफ्यायाचितेन च ॥ उपवासेन भक्षेण प्रजते परमं पदम् ॥' यथाविधा नरेः कार्या वतचर्या यथा भवेत् । आरभ्यते यथा पूर्व समाप्यं हि यथाविधि । यासंख्यं हि कर्नव्यं तावद् प्रूहि पितामह । ग्रामोवाच- साधु नारद पतत्पृष्टं वर तपोधन ॥ पारद माविमना श्रेष्ठ तच्छुणुष्प प्रवीमि ते । पुराणां च पया विष्णुस्तपता च यथा रविः ।। पेमः शिखरिणी पदैनतेयश्च पक्षिणाम् । सीपीनां च यथा गा मानान्तु यथा पणि ।। श्रेष्ठ पायनानानु तदन्मासोपाराकम् । सविता यत्पुर्ण सर्वती तन तु।। सदानोमा नापि लभन्मामोपमा छन् । अपिष्टोमादिमिग विभूरिदमणः ॥ ननयमानानि गम्मारिलानान् । नेन नहुने दम न मा। यः सनि विचनिन नो पासमुपीतमम् । सिनेमा यजमाना । गुगराtailsinामागमनम् । मानिनवान्नानिनि सदोनि मानिन मामist निनाद | -

'कातिक नियमनिरूपणम् ।
अन्येऽपि नियमाः प्रागुफाः।
प्राधमुक्त स्कान्दे--
'नीहगो पषगोधूमाः प्रियहुतिलशालपः ।,
एते हि सायिकाः प्रोक्ताः सर्गमोक्षफलप्रदा।'
-
मासांपवासं कुर्वीत गुरुविमाया ततः।
आधिनस्यामले पक्षे एकादपामुपोषितः ।
यतमेतानुगृही पापारशिदिनानि तु ।
पामुदेवं समपर्ण फाति लइयेवरः ॥
मासं चीपत्रभेषस्तु स मुक्तिफलभाग्भवेत् ।
अच्युतस्पालये भक्त्या त्रिकालं कुमुमैः शुभैः ।
मालामिन्दीवरैः पौः कुसुमैस्तु सुगन्धिभिः ।
कुलमोशरफपविलिप्य वरचन्दनः ।
नैवेध धूपदीपावैरर्चयेत जनार्दनम् ।
मनसा फर्मणा वाचा पूजयेद्रुडध्वजम् ।
कुन्निरनिपवणं यानक्तिजितेन्द्रियः ॥
नाम्नामेव तथाऽऽला विष्णोः कुर्यादानिशम् ।
भासा विष्णोर स्तुति बाऽपि पृपा बादं विवर्जपेत् ।।
सर्वसम्पदयायुक्त शान्तचिरहिंसाः।
Vतो पाऽऽसनसंस्थो वा वासुदेवं प्रकीर्तपत् ।।
स्मृत्पालोफनगन्धादिस्वादनं परिकीर्तितम् ।
अमस्य वर्जयस ग्रासानो पारिफाक्षणम् ॥
गावाभ्यनं शिरोऽपर ताम्बूलं सविलेपनम् ।
मतस्यो पजयेत्सर्व पञ्चापन निराहतम् ॥
न तस्या स्पृशकिचिदिकर्मधाम चालयेद ।
देवतायतने तिष्ठन एहस्थपर मतम् ।।
.

सटीफनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- पडू पा द्वादश पचं वा मासं या घरवर्णिनि । एकाक्तन नक्तेन तथैवायाचितेन च ॥ उपवासेन भैक्षेण बजते परमं पदम् ॥ यथाविधा नरैः कार्या वतचर्या यथा भवेत् । आरभ्यते यथा पूर्व समाप्यं हि यथाविधि ।। यावत्संख्यं हि कर्तव्यं तावद् ब्रूहि पितामह । ब्रह्मोवाच- साधु नारद यचैतत्पृष्टं वर तपोधन ॥ याङ् मातिमता श्रेष्ठ तणुष्व प्रवीमि ते । मुराणां च यथा विष्णुस्तपतां च यथा रविः॥ मेरुः शिखरिणां यद्वैनतेयश्च पक्षिणाम् । तीर्थानां च यथा गङ्गा मनानान्तु यया वणिक् ॥ श्रेष्ठ सर्ववतानान्तु तद्वन्मासोपचासकम् । सर्ववतेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु तेन तु।। सर्वदानोद्भवं चापि लभेन्मासोपचासकर । अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञविविधैरिदक्षिणैः ॥ न तत्पुण्यमवानोति यन्मासपरिलानात् । तेन ज हुतं दस तपस्तप्तं कृतं स्वधा ।। यः करोति विधानेन नरो मासमुपोपणम् । भविश्य वैष्णवं यज्ञं तेनाभ्यर्य जनार्दनम् ॥ गुरोराशा ततो लब्ध्वा कुर्यान्मासोपचासनम् । वैष्णवानि पयोक्तानि कृत्या सर्वनवानि तु ।। द्वादश्यादीनि पुण्पानि ततो मासमुपायसेन् । अतिकचं पराकं च करवा चान्द्रायणं ततः।। मासोपवासंकुति माया देहयलायकम् । मानसपी पतिपि नारी या विषया मुने ।

- কাশি নিমাৰৰণ। परमप्यायापिका मा। मारने का फरमान परित्रापि न पुगामि नापा। एवं यातना दिया। माधेयपानुमादा रिप्लाई सम्मान । परमभ्यरिता रिका देवनविन वदाय बन ज नरश्रेष्ठ विलो स्थानमा ! विमान पर दिय शमया परिकतिर । तेन विगुपदं पाहि मदानन्दमनापन् । तो निमनपक्षिान परिनुगम्य र ॥ ततस्तु पूजपेन्द्रका गुरुं शानदायाम । aiseयो फसिता मम्प गुरुं शानदारान् । प्रणम्य निरमा शान्यो गुरचे प्रनिशदपेन । कृत्वा मासोपामन्तुं नरो विजुलनु रिन् । कृतमामपितामनु विष्ानना। नपेच्छान्नपना कारं धर्मस्य सन्द्रियः । कुत्ता मामोपासाय निर्वाप्प पिपिपन्न । कुलाना उतनुत्य विष्णुला पर परिसावो महान्य ले पामेन्या सच । सर्वामिनिमको विशुनगर महीपते । गरी मामोपवामान की FRl ! . पितृमाकुलाम्यां च समं विष्णुपुरी नन् । नारी नाइ महाभागा यांचवास्पिात कृता सामोपनामांर वनदि धनातनम् । नारद उवाच- गुदापिदं देव मान्ठानियर माम् । बन मामारामा पनि उनपदया।

६९३
सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
फुस्ता मासोपतासन्तु संपतात्मा जितेन्द्रियः ।
ततोऽर्चपीत वै पुण्य द्वादश्यां गरुडध्वनम् ॥
पूजयेत्पुष्पमालाभिर्गन्धधुपविलपनैः ।
बखालंकारवाय तोपदच्युनं नरः ।।
नापयीत हरि भक्त्या तीर्थचन्दनवारिणा।
चन्दनेनानुलिमा पुष्पधूपैरलंहतम् ॥
वरदानादिभित भाजीत द्विजोत्तमान ।।
दमाश दक्षिणां तेभ्यः मणिात्य समापयेत् ।
रिमारमापयित्वा तु विमृग्याभ्यर्य पूज्य थे।
पांविनानुसारेण भक्तियुक्तन शक्तिनः ।
पो मासोपासं तु कला आर्य जनार्दनम् ।
भौगरिया दिनधिय विष्णुलो मीयते ॥
पर मासिमाना गरमा गोरच।
नियमनस्तान पिपिना येन तYणु ॥
कारयणा यम कादश्यामपिता।
नधि-या तु दोसमानागानुनया हरिम् ॥
अनगिना या अभिसम गुरु ना !
नगा माहिमामाजीगर पालिका
दिनाग्निानाननन् ।
अविना दिनाममा मानपि ।
निमाम्मानिनीनानानि ।
योगादान भाग प्रमाणिariri
मिस मिशनगमका
MariwarikRits ।।
भूft मा५५५)
indi bf
--

फाति के नियमनिरूपणम् । फाशीवपटे- कर्जे पयासमीयावानमा पुनः। गृन्ताकं पुरणं चय शकशिम्पीस पयत्। जितेन्द्रियः सदा शान्ता सम्भूनाहने रसः । वासुदेवपरो नित्यपलसं कर्तुमाति। छत्वा तं ययोकं तु गरं पुरुषो मम् । विष्णुलांफपयामांति पुनराहिलेभम् । ये स्मरन्ति मा विष्णु दिनानरापना ।। ते पान्ति भपं स्पारका रिकपनामयम् । प्रभाने पारापमा दिन। अणुनं पेऽनुमीवनि ने नरनि माना। भानन्दिनोऽप दुःलाः पुर वान्तारास्।ि यो ऽनुकीत पते भामा म गाणीपुरीम् । गर्मजन्मनरागःखसारसम्पनैः। निरात नरो नि पागदेवमनापान ।। स्पार जाप र प य शुभार। विराणु पश्यति सय पास विष्णुः ॥३॥ सविष्णुप नारा लोग सपा । पाप शान्ता पनि निको गम इति कल्पा नुकसान प्रमानामुनाए । सविलोमामावि सातापिना विपिसोपणासाप पा hिaay पुन स्नेहा- मनिष रिवार । भुस्या भुरा र पो पानdesh नापान में तिमी कारकairyराणे- "दोन मासिक परिक्षा सटीकनिर्णयसिन्धुद्धितीयपरिच्छेदे- पीडितस्य भृशं देव मुमुपतिनस्तया । त्यागो वाऽनुग्रही वा ऽय किन्नु काय पितामह ।। ब्रह्मोवाच- वनम्धं कर्पितं दृष्ट्वा मुमूर्तु वा तपोधन ॥ दृष्ट्वा तु ब्राह्मणस्तस्य कुर्यात्सम्पगनुग्रहम् । अमृतं पाययक्षीरमिच्छमाने सकृग्निशि ॥ यह न वियुज्येत माणैः क्षुत्पीडितो वती। अतिमूर्छावित क्षीणं मुमूर्षु क्षुत्मपीडितम् ॥ पाययित्वा शतं क्षीरं रक्षेदत्वा फलानि च । अहोरात्रं च यो नित्यं व्रतस्थं परिपालयेत् । पयोमूलफलं दत्वा विष्णुलोकं बनेत सः ।। एवं मासोपवासस्थमारूढं माणसंशये। अवतनगुणर्दिम्पैः परीप्सेद् ब्राह्मणाज्ञया । नेते व्रत विनिम्नन्ति इविर्विमानुमोदितम् । क्षीरौपधे गुरोराना आपो मूलं फलानि च । एवं कृत्वाऽभिरक्षेत सगुडं पायसं तया । पाययेद्रक्षितो यस्मासमाप्नोति पुनर्वतम् । अय विष्णुचतं विष्णुदाता विष्णुप्रती क्या! सर्व प्णुमयं ज्ञात्वा प्रतस्थ भीणमुद्धरेत् । यदा मुमूर्षुनिश्रेष्ठः परिम्लानोऽतिमूर्छितः । तदा ममुद्धरेत्क्षीणमिरछन्तं विमुखे स्थितम् । परिपाल्प व्रती देहं बतशेपं समापयेत । पयोक्कद्विगुणं नस्य फलं विप्रमुखोदितम् ।। इन्द्रियावसमक्ता संदेय विमला मतिः। परितापयत विष्णुं नौपचासो जितात्मनाम् ।। किं तय बहुभिस्तीणी स्नानहोपनपतेः पवेन्द्रियगणो घोरो निर्मितो दुष्टचेतसा ।।

-
फातिके निपमनिरूपणम् ।
• काशीखण्डे-
ऊजे पवानमनीयावासमा पुनः ।
वृन्ताकं सूरणं पंप शकशिम्पीन घपत् ।'
जितेन्द्रिपः सदा शान्तः सर्वभूतहिते रतः ।
वासुदेवपरो निस्पमलेशं कर्तुपर्हति ।
छत्वा प्रतं यथोक्तं तु वैष्णवं पुरुपो प्रतम् ।
विष्णुलोकमवाप्नोति पुनरावृचिमुर्लभम् ।
पे स्मरन्ति सदा विष्णु विसुदनान्तरात्मना ।।
ते प्रयान्ति भयं त्यक्त्वा विष्णकोफमनामपम् ।
प्रभाते चासत्रे च सम्पाई दिनसंक्षये।
अच्युतं येऽनुकीर्वन्ति ने वरन्ति मार्गरम् ।
मानन्दितोऽय दुःखार्चः पुदः शान्तोऽया परिन् ।
पो ऽनुकीर्तयते भतया स गणवीं पुरीम् ।
गर्भजन्मजरारोगःखसंसारबन्धनैः ।
निवार्यते नरो निस्पं वासुदेवमनुस्मरन ।।
स्थावरे नाम पर स्पळे सहमे शुभाशुभे ।
विष्णुं पश्यति सर्वत्र पास विष्णुः स नः ॥
सविष्णुमयं ज्ञात्वा त्रैलोक्पं सचराचरम् ।
पस्य शान्ता पतिस्तेन पूजितो गरुनना।
इति कल्पाऽनुकल्पान मतानामुनस्य च ।
स विष्णुलोकपामोति प्रसादाचम्पाणिनः ।।
विधिर्मासोपमासस्य पपा परिकीवियः ॥
पुन स्नेहा-मुनियेष्ठ सलोकहिताय ।
श्रुत्वा भूस्वा च यो भाया नरो विमपुरी ममेन् ।
नाभक्ताय मदान्य न देयं दुष्टतसे ॥ इति ।
शूकशिम्मीः फपिफमा नन्दिपुराणे-
"यो नरा कासिफ पासि पोसन्त परिपनपत्र ।
---

सटीकनिर्णयसिन्धुर्वितीयपरिच्छंदे-
संवत्सरस्प लभते पुण्यं मांसविवर्जनात् ।"
भारते-
'कार्तिके वर्जयेन्मांसं वजयेत्कार्तिक मधु।'
काशीखण्डे-
"मधुसागे धृतं दद्यात्पायसं च सशर्करम् ।
कार्तिक मांसनियमे प्रदद्यात्कार्तिकत्रती ॥
कूष्माण्डानि समापाणि दशस्वर्णधुतान्यपि" ।
ब्राह्म
"विष्णुश्मनि यो दद्यात्कार्तिक मासि दीपकम् ।
अग्निष्टोमसहस्रस्य फलं प्रामोति मानवः ॥"
विष्णुइति उपलक्षणम् । शिवादेविप्रादेच वेश्मनोऽपि ग्रहणार
"चतुष्टयेषु रथयामु व्राह्मणावसधेपु च ।
क्षमूलेषु गोष्ठपु फान्तारगहनेषु च ।
दीपदानादि सर्वत्र महाफलमवाप्नुयात् ।"
स्कान्दे-
मदीपमाला यः कुर्यात्कार्तिके माति वे मम ।
अवसानेषु दीपानां ब्राह्मणान भोनयेच्छुचिः ।।"
धाराहे-
"न रहे कार्तिक कुर्यादिशेपेण तु कार्तिकीम् ।
ती तु कार्तिकं कुर्यात्सर्वयमेन भामिनि ।"
काशीवपडे-
"फानिक मानभानी य: सोऽस्नात्पमूवमेव हि।
स घण्टा सतिला मौनी सहिरयां प्रदापयेत् ।।
फाति लवणं त्यक्तं येन प्रवदना सता।
सत्ता सं रमानेन तस्यागी गां मदापयेत् ॥
मायां कातक दुनिन म संशनी ।
प भूपगर्दघासातलं सोपधानकम् ॥"

> . - - पृथ्वीचन्द्रोदये पामे- 'नोजो पायो विधातम्यो नातिना फेनचित्कचित् ।' तथा नारदीपे- 'भनतेन क्षिपेचस्तु मासं दामोदराप्रियम् । तिर्यग्योनिमयामांति मात्र कार्या विचारणा अन्यान्यपि ताम्बूलतलकेशकर्तनादिर्जनसंफल्परूपा- लिागुक्तानि । तथा कार्तिके भाफाशदीप उक्तो निर्णयामते पुष्क- रपुराणे- 'तुलायां तिलतलेन सायंकाले समागते । आकाशदीप पो दयामासमेकं हरि प्रति॥ महतीं श्रियमामोति रूपसौभाग्यसंपदम् ॥ इति । तविधिय हेमाद्रापादित्यपुराणे- 'दियाकरऽस्ताचलमौलिभूत गृहाददरे पुरुषप्रमाणम् । यूपाकृति पशिषचदानमारोप्य भूमावध तस्य मूnि पालच्छिद्रयुतास्तु मध्ये विहस्तदीर्घा अथ पटिकास्तु। कृत्या चतम्रोऽष्टदलाकृतीस्तु पाभिभषेदष्टदिशानुसारी। सत्कार्णिकापां तुमहाप्रकाशो दीपःप्रदेयो दलगास्तपाष्टी। निय धर्माप हराप भूम्पै दामादरायाप्पथ धर्मराज ।। प्रजापतिभ्पस्वयं सहिपतृभ्यः प्रमेभ्य एवाप नम:स्थिताः इति । अपरा वन्यो मन्त्र उक्तः । यथा- 'दामोदराय नभास तुलापां लोलपा सह । प्रदीपं ते प्राच्छामि नमोऽनन्ताय वैधसे ।' इति। कार्तिककृष्णचतुर्षी फरकचतुर्थी । सा पन्द्रोदपम्पा- मागुक्तानीति । सर्वचातुर्मास्पमतान्पपि चतुर्मसम्भव

१०२ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
पिनीमाया दिनक्ये तत्वे पूर्वो, तत्रैव पूजायामाना।
कार्तिक कृष्णमादशी गोवत्ससंज्ञा | सा प्रदोष.
व्यापिनी नाथा । दिनरपे तस्ये पूर्ण । युग्मपारपात
वत्सपूजा बटव कर्तव्या प्रथमेऽहनि ।"
इति निर्णयामृतेऽभिधानाच । अत्र विशेषो मदनको
भविष्ये-
'सवत्सां तुल्पयों च शालिनी गां पयस्विनीम
पन्दनादिभिरालिय पुष्पमालाभिरपे ।
अभ्य साम्रमप पाये कृत्या पुष्पाक्षस्तिले।।
कानि पर कार्यागि।
पतुति च मासेषु न साम मते यदि ।
तो मतिना माध्यमायाफसमिता ॥"
शनि काशीसवात्। -लोलपति। तपा' इति या पास
of
नवति।
'नहादियांगत रात्रियोग शिशिगो।'
PM | गलामामारस्य ।
काहिनापी महासमिसिया राष्ट्रा सा भयो.
मनी यायादिना |
पनि।
'यो । परि नारीन सपना।'
पानीवागतम
नईनीजा।
Airitutify
मागमाnt मानिanti
GE MAnita, natil #st

कातिके गोपसद्वादशीनिरूपणम् ।
पादमूले तु दगासमन्त्रेणानेन पाण्डष ।'
'धीरोदार्णयसंभूते सुरासुरनमस्कृत।
सर्वदेवमपे मातहणिाय नमो नमः ॥
ततो मापादिससिद्धान् पटकान्धिनिदपेत् ।
सुरभि स्यं जगन्मातघि विष्णुपदं स्थिता ।।
सर्वदेवमये प्रासं मया दसमिमं प्रस।
ततः संघमपे देषि सपंदेरलंकृते ॥
मातर्ममाभिलपितं सफलं कुरु नन्दिनि ।'
इति प्रापेत् । तथा-
'महिने नेलपर्फ च स्थालीपर्फ युधिष्ठिर ।
गोक्षीरं गोतं चैव दपि तकं प पर्जयत् ।'
ज्योतिर्निपन्धे नारद:-
'आश्चिने कृष्णपक्षे तु बादश्यादिपु पासु ।
तिधिपूक्तः पूर्वरा नृणां नीराजनो विधिः ।।
नौराजयुर्देषांस्तु विमान् गाश्च तुरनमान् । .
स्पेठान्छष्ठाञ्जघन्यांथ मातमुख्यास पोषिताइति
निर्णयामृत स्कान्दे-
'कार्तिकस्पासिते पक्षे त्रयोदश्यां निशामुखे ।
पमदीप पहिर्दयादपमृत्युपिनश्पति ।।'
'चन्दनः कुर्गन्धः पुषी कालोद्भवैस्तथा।'
इति पाठः । मन्त्रेणति ।
"माता रुद्राणामित्येप मन्यः प्रोक्तो दिनपनाम् ।
स्त्रीशुदाणा महाबाहो मन्योऽयं परिकीर्तितः ॥"
इति स्पस्या तु सम्भवाभिमापेत्यभिमेत्य सर्वेपी पौराणपत्र
पलाडीकतः । नमोनमइति । नमोऽस्तु [ ] इति या पार
'दधार्य तनलं पुष्पं सास मर्षि विक्षिपेत् । इति ।

७०४
सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
मन्नस्तु-.
'मृत्युना पाशदण्डाभ्यां कालेन श्यामयां सह ।
त्रयोदश्यां दीपदानात्सूर्य प्रीयतां मम ॥ इति
कार्तिककृष्णचतुर्दश्यां प्रभाते चन्द्रोदयेऽभ्यङ्गं कु
र्यात् । तदुक्तं हेमाद्रौ निर्णयामृते च भविष्योत्तरे-
'कार्तिक कृष्णपक्षे तु चतुर्दश्यामिनोदये ।
अवश्यमेव कर्तव्यं लानं नरकभीरभिः॥
इनः चन्द्रः । मदनरो कालादर्श च 'विधूदये' इति
पाठः । 'दिनोदये' इति पाठासूदियोत्सरं त्रिमुहूर्ते ला
नं पदतां गौडानां तदनुसारिणां चाज्ञतैय ।
'पूर्वविद्धचतुर्दश्यां कार्तिकस्य सितेतरे ।
पक्षे प्रत्यूपसमये स्नान कुर्यात्मयततः ॥ इति ।
स्मृतिदर्पणेऽपि-
'चतुर्दशी पाश्वयुजस्य कृष्णा
स्थात्ययुक्ता च भवेत्मभाते ।
स्नानं समभ्यज्य नरैस्तु कार्य
सुगन्धलेन विभूतिकामः ॥ इति ।
पृथ्वीचन्द्रोदये पा-
लपफचेति । 'तापिकापकम्' इति या पाठः ! काले.
न इमामपा सहेति । 'कालनामलया सह' इति वा पाठः । हे.
माद्रावानेगे-
'कातिक सलु पासो ये सर्वदेवमयो महान् ।
कृष्णपक्षे विशेषण तय पञ्चदिनानि तु॥
पुण्यानि नेपु नाचमा सकामिका ।"
अप कृपांदिति । अभ्य या ना कुमादिस्य.
4: । अपास्नाने चन्द्रोदयकालिकी चतुर्दशी प्रति भारः ।

कार्तिक नरफपतुर्दशीनिरूपणम् । 'आश्वयुकृष्णपक्षस्प पतुःश्या विदये । तिलतलन फर्नव्यं स्नानं नरफभीमणा ।। इति । 'कम्पं मतलस्नानं नरनिरंपभीसभिः इति कालादर्श पाठः । उभयत्राश्वयुगिस्यमावास्पान्तं मासमभिप्रेस्पोक्तम् । तपा- 'मले लक्ष्मीजल गहा दीपावल्यामतुर्दशीम् ।' (मायति शंषः।) प्रातःस्नानं तु पः फुर्णधमलाकंन पदपति इति। दिनमऽपि पन्द्रोदपे पतुशासावे तरभाषय. रुणादणे संपूर्ण स्थडे पा दिनपं चतुर्दशीसमस्येप पूर्वदिनेऽभ्यं कुर्यात् । पूर्वपिदपतुशाम पनि पप- नात् । पूर्वदिन परदिन एप पा माप मेप प्राया। दिनमपेऽप्यसत्ये अरुणोदपप्पापिनी प्राधा । 'प. क्षे प्रगूपममरे' इत्युगा, परमाणपनाय । सद भापे तु चतुर्दशीहासं पूर्णतः प्रपेश हि प्रयोदशी. पतुर्दशीमारे पूर्वदिने इति, भग्रे पास पहुचीदासमितिमा भयमगणपिपेपनापनसारीमोदपेहरयापा-पाया। सता मदाप दीपानादि । ए दिन एर पन्नापे . नाऽपि । परदिन एपेति । भर दीपदानादि पूर्षित पक्ष्यति । प्रयोदशीमा पनि । पन्दार गए। प्रतिपादो "ति अप्रियापनेन शायसीमापा । पर 'नव इति पाल्पानं पर्पम् । इनः सूर्य परम्प दिति । गोदपा गोणाला 'सकारादुचरः कासो गाणा सरपणा।' इनि सपनादिति, समापिगमावति । भा परमस भाजपचोदपे सम्पूर्ण सा दिन प साम्पाव ७०६. . सटीकनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छेद- मम्प एवाभ्यां कुर्यादिति दिवोदासः । फेषिदम पर नमपि साधकस्येन पदन्ति- प्रतिध्यादौ तु भयेयावान्हासो पृद्धि परेऽतनि तावान प्रायः स पूर्वपुरदृष्टोऽपि स्पकमणि ॥ इति कविताउः । तदभावेऽपि चन्द्रोदये पतुर्दश्यभावे । म मिनिमेव मत्यूपमभातादिशन्दानी चन्द्रोदपे ताप के कप प्रन्यापारुणोदये इत्यस्य । पन्द्रोदये सम्पूर्ण चतुर्दशीसांना न सोना तरसनेति पूर्णाक्तदिनपसर वितमिति नातीपर- गरे । यस्ता स पागेराम पर । असाये याशीहासमिति पा साने भाडगोदयच्यापिनी नानापसे प्रत्यूषामने इत्यु मरमाणपनाग । सदभारे तु चतुचीनामम्' इति पा3r, समः । भगा पारिशेष व्याख्येया-जन दिना पदोयम्पाक्षमा का प्राधा पा-ममाsite भगादप इति दिने मागसमिरगनाममः। चन्द्रोदयर मालामा मत्यूषा नाममा कानाकर्मणी मामारियाः । एतम परदिन प्रागड | नाम vixital असन्देहान । मन्दोदयमान भाग 1 मनिगांसाहार-यति । गोइंग निक न नदीदा लिदासको माप हा-मान-निवsia wiiifai risinfringing जानकापनाmiyatimभायी ht TiministATHERaiftings REAnitiगमन ARRAILER infusiinar festifitsurin in Hदम गावि 26t. 1 - . कार्तिक नरकमतुर्दशीनिरूपणम् । तन्मन्दम् न होई पधनं पूर्वदिनस्पापूर्ण माघस्य पिपत्ते । नकमजन्मारम्पादौ दिनमये कर्मकाल पापभाये सर्वत्र पूर्वदिनस्य प्राहात्यमसदनात् । किंतु पधेफभकादौ दिनस्य कर्मफालपाप्त्यभाये पायान्त रेण न्पायेन पा पूर्णदिनस्प पाहात्यमुफ, तर मुरुपका. से तसिधेरभावेऽपि तयानुष्ठानपोधफमिदम् । न पात्र तरस्तीतियस्किथिदेतता न चतुर्थयामगामिनी मा. पा। अत एक सर्पज्ञनारायण:- 'तपा कृष्णचतुर्दश्यामाचिनेऽर्कोदपारपुरा। पामिन्पा पश्चिमे पामे तेलाभ्यङ्गो पिशिप्पते।' मृगानोदययेलापां पोदश्यां पदा भयेत् । दर्श पा मगलस्नानं दुःखशोकमयमदम् ॥' इति फालादर्श प्रयोदशीनिधाय । तेनापमर्थ:- 'पधामिहोने पायजीर्ष सापंप्रात:कालंपु ज्याप्पका- फापेक्षया शिपशिस्पष्टादशद्वादशघटिकादिक्रमेण सूर्योद- दपविधीनां चतुःपचाशनटिकासम्मेऽपि दासाव्यवहारात्साम्य- पवहाराप । परिकश्चिदेतदिति । इदमापात । पूर्वविद. पतुर्दश्यामिति पूर्वदिनमाबतायोधकवचनसावाद यादपरूप- गौणकालव्याप्तिलाभाच्च । एवम चन्द्रोदयरूपे मुख्पकाले तति. ध्यभावेऽपि तवानुष्ठानचायफतया तिपादाविति वास्यमवर. पायावाच । स्वमते चन्द्रोदयम्पापिनी प्रायति निष्टशितम् । इदानी मतान्तरमादर्शपति-तेनेति । एतच्च श्रेणपुरुषा. गामनुकूलम् । नन्ने चन्द्रोदयादेः स्नानकालत्वोक्तिविरोष इत्यत भारतेनति । अब तेनायम:-यथाऽमिहोने यावजी सायंमात:कालेषु व्याप्पफालस्प. गुरुत्व, वयान चतुर्दशी- पतुपामारुणोदयचन्द्रोदयाना परोसरप पापला गुरुत्व - ,

★
पटीकनिर्गपसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
छस्प गुरुत्वं तथाऽत्र चतुर्दशीचतुर्धयामारुणोदपथम्रो
दपानामुत्तरोत्तरस्प व्याप्पस्वाद् गुमरयमिति । यदपि
दिवोदासीये-
प्रयोदशी यदा प्रातः क्षयं याति चतुर्दशी।
रानिशेपे स्वमायास्या तदाऽभ्यङ्गे प्रयोदशी ।'
इति वचनं, तद्धमाद्विनिर्णयामृतापलिखितस्पेन निम्।
लम् । समूलत्येपि न पतुर्दश्याः पादपासंपनिय
रूपाक्षपोऽध विवक्षित सूर्योदयापार समासो पन्नो.
पएकालसापेच स्वयपाइकारात् । किं तु अभ्यासाला:
मार समाशिरूपोऽन हासः क्षयशम्देन विपक्षितः। स
पारणोदगाचतुर्थयामाया प्रार पदा हासातपरमिदम् ।
मत प शनारायणेन चतुर्थयाममा स्नानमुहम् ।
सपा गोदातम्-तथा कृष्णपक्षणामति । उपोति.
पिनारदोडगि-
पासितापश्यामितक्षतिपायपि।
मिति पागे पदिनास्तिनदा सम्पापपस्तिता पनि
पापी मामानकालनाका परियायत
Aai नामने ना गायनरमाmitinानात
नानाननुदान सा । मनोरमा
नाtaयानिanition
पानानि दिनोदिनोini
मिति प्रबासि समु. it.
infist Hidisirata iiire
infi RITERATHI Mi.
।
ब
"ti.11iatitis

कातिके नरकचतुर्दशीनिरूपणम् । ऊर्जादी स्वातिसंयुक्ते सदा दीपावली भीत् ।। फुरसंलग्नमय दीपोत्सपदिनप्रपम् ।। पे तु अपोदशीमध्ये स्नानमाहुस्सैपामाशयं न विम. सलं भूगमा । पदपि- 'अरुणोदपतोपन रिकायां स्नानि यो नरः। तपादिफभयो धर्मो नश्यलेप न संशयः इमिदिवोदासोपे भविष्यवधनं, तन्मुगएकालेऽरुणोद. चतुर्दश्यभायेऽपि तत्रैव स्नातव्यमित्लवपरमिति सय द्धम् । धतुपटिकारमकोऽरुणोदय इति तपोराम् । मदनरने पामे- अपामार्गमथा तुम्पी प्रपुग्नारमधापरम् । भ्रामपेत्स्नानमध्ये तु नरकस्प क्षपाप पे ॥' पपुलाटः धक्रमदः । मन्प्रस्तु- 'सीतालोसमायुक्त सकण्टकदसापित । हर पापमपामार्ग प्राम्पमाणः पुनः पुनः शनि अस्पामेय प्रदोपे दीपान्दमादित्युक्त मानो कान्दे- भरपर फतम्यं स्नान नरमभीरुभिः॥" रवि वरनारमातफाउम्यापिनी प्रापा । सोहपदिनोदय. माना पर्यापादिस्पा । पापीघारमावरम्यान Inो युक्तः । दीपावली पास भविष- 'भक्ष्मीपरिहारार्पपपास्नानमापद। हनि सपनाद । दिनहपेडन दोप: Amsin. हस्पप्रिमरपनाई। अपामार्गमिति अपामार्गशाखा सबसपार मईसीवालीटयुको स्नानपाये चिरस उपरि पुनः पुरधाम: प: । शोवालोटपोगादि ९ धापणयाला । जीता - ७१. सटीकनिर्णयसिन्धुदितीपपरिच्छेदे- 'ततः प्रदोपसमये दीपान्दद्यान्मनोरमान् । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां भवनेषु *मठेयु च ॥ इति । दिवोदासीये ब्रा- 'अमावास्याचतुर्दश्योः प्रदोपे दीपदानतः। यममार्गाधिकारेभ्यो मुच्यते कार्तिके नरः ।। *खण्डतियौ तु पूर्वेऽति प्रदोषे दीपान्दत्वा परेगुः स्नायादिति दिवोदासीये उक्तम् । अयं नरकोद्देशेन चतुर्वतियुक्तं दीपदानं कार्यम् । तन्त्र मन्त्रः- 'दत्तो दीपश्चतुर्दश्यां नरकप्रीतये मया। चतुर्वतिसमायुक्तः सर्वपापापनुत्तयै ।' सत्रैच लैङ्गे- *मापपत्रस्य शाकेन भुक्का तत्र दिने नरः। प्रेताख्यायां चतुर्दश्यां सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥' अत्र यमतर्पणमुक्तं मदनपारिजाते वृद्धमनुना- 'दीपोत्सपचतुर्दश्यां कार्य तु यमतर्पणम् । लागलपद्धतिः, तल्लोटः मृत्पिण्डः । फण्टकयुक्तदलं. फण्टकदळ घृहतीपत्रादि । चक्रमर्दः पवार इति, तरोडा इति प्रसिद्धः । *मठेपु चेति । "माकारोचानवापीपु प्रतोलीनिष्कटेषु च । मन्दुरासु विविक्तागु हस्तिशालासु चैव हि ॥" इत्युत्तरः श्लोकः । अखण्डतियो परदिन एव चन्द्रोदये चतुई- पीतये । यद्यपि 'पति स्नात्या मदातम्या दीपाः संपूज्य देवताः । इति स्नानानन्तरमेव दीपदान विहित तयापि ततः पदोपसमये" = इत्यादिना स्ववन्यकर्मविधानात् समानुरोपेन कालपापापास म्भवान् वपुरेष मदोपे दीपदानमा कार्यमित्यर्थः । मापे.

कासि नरकचतुर्दशीनिरूपणम् ।
मदनरने वाले-
'अपामार्गस्य पनाणि भ्रामपेरिसोपरि।
ततसमर्पणं कपि धर्मराजस्य नामाभः॥
पमाय धर्मराजाय मृत्यये पान्तकाय च ।
वैषस्यताप कालाप सर्वभूतक्षपाप प॥
औदुम्पराप दमाग नीलाप परमेष्ठिने ।
पृफोदराय पित्रार चित्रगुप्ताप पै नमः ॥'शत।
सर्पणप्रफारस्तु हेमाद्री-
'एकैफेन तिलर्मिमान्दद्यातीस्त्रीअलाअलीन् । .
संवत्सरकृतं पापं तरक्षणादेव नश्यति ॥'
सपा मदनरत स्कान्दे-
'दक्षिणाभिमुग्यो भूत्वा सिलैः सव्यं समाहितः।
देवतीपन देयत्वात्तिलः प्रेताधिपो पतः ।।
तथा-
यज्ञोपवीतिना कार्य प्राचीनापीमिनाया। इति
ति । अन्यदप्युक्तम्-
"तत: प्रवचतुर्दश्पा भोजयित्वा तपोधनान् ।
वानिमान्धर्मपरान् शिवलोके महीयते ।।
दानं प्रदाय वेभ्यस्तु यमलोकं न पश्यति ।
नकं मेवचतुर्दश्यां यः कुर्याग्छिवतुष्टये ॥
न तत्कशतेनापि मापते पुण्यमुत्तमम् ॥"
इति लक्षात् । सतयति। स्नानानन्तरं यमतर्पण कार्यम् । स्ना-
मानन्तरमेव पपतर्पणविधानाचस्प कालरिशेपानुक्केया पति।
'देवत्वं च पित्वं च परस्पास्ति दिरूपता।'
इति इक्किरलाद ।
"दक्षिणाभिमुसो भूतो मुल सम्पं समाहितः ।

।
.
.
७१२ सटीकनिर्णपसिन्धुवितीयपरिच्छदे-
इदं जीवत्पित केणापि कार्यम् ।
'जीवस्पिताऽपि कुति तर्पणं यमभीमयोः ।
इति पायोक्तेः ! *अब भीष्मतर्पणमप्युक्तं दिवोदा-
सीये । तत्मकारस्तु *माघे वक्ष्यते । इति नरकचतुर्दशी।
कार्तिकामावास्पायां प्रातरभ्पनं कुर्यात् । तदुर्ग
कालादर्शे-
*प्रत्यूष आश्वयुग्दर्श कृताभ्पादिमङ्गलः ।
देवतीर्थन देवत्वाचित प्रेताधिपो यतः ॥"
इति स्कान्दात् ।
'पृथक्पृथक् तिलमिश्रान्दयात्रीस्त्रींन जलाञ्जलीन् ।
पितृत्वापितृतीर्थेन कृष्णः मताधिपो यतः॥"
इति वचनात् । शुरुकृष्णतिलसकरात्यादिदेवपितृधर्मवि.
कल्पो द्रष्टव्यः । अब जीवस्पितकस्य सव्यादि, मृतपिटकस्याप.
सम्पादीत्यप्पुचितम्भाति । भविष्ये-
"यां काश्चित्सरितं प्राप्य कृष्णपक्षचतुर्दशीम् ।
पमुनाया विशेषण नियतस्तर्पयेथमम् ॥"
अप सरित इत्युपलक्षणम् । अस्या चित्रानक्षत्रभौमवारयोगः
मशस्त:।
"कार्तिक भौमवारे तु चित्रा कृष्णचतुर्दशी ।
तस्यामारापितः स्थाणुं नपेच्छिवपुरं धुवम् ॥"
इति भविष्यात् भवति पायाप इत्पयो माघ इति।
कार्तिकरयलाभावादिति भावः।
मत्यूप इति । चतुर्दशीस्नानमुस्या-
"एवं प्रभातसमये समावास्या नराधिप ।
माता देवापिन्भरत्या संपूज्याय मणम्य प॥"
पनि भविष्पोत्सरात् । नारदनापि विषिषयं दीपावलीन

फातिके दीपावलिनिरूपणम् । भत्त्या प्रजपेहवीमलक्ष्मीविनिवृत्तपे॥ अस्य व्याख्याने आदिशग्दात पथरषगुदकस्नाना. सिंग्रहः । तदुर्फ पुष्करपुराणे- 'स्पातिस्थित रयाविन्दुभदि स्पातिगतो भवेत् । पनत्यगुदफस्नापी कृताभ्पनायिधिर्नरः ।। नीराजिती महालक्ष्मीमयन् प्रियमनुने ।' वयुग्दर्श इति दर्शशन्दा प्रत्यूपे स्वातियुक्ततिधि. । तदु वार- अर्जे शुलवितीपाप तिपिपु स्वातिमादागे। मानवो मङ्गलस्नापी नैव सक्षम्पा वियुज्यते ।' व- ०'इपे भूते प्रदर्शन कार्तिकमधमे दिने । पदा स्थातिरसदाभ्यस्नानं कुहिनोदपं ।' शपमंहितागं तु दीपापतिदर्श प्रफम्प- 'इन्दुक्षपेऽपि संमानती रवी पाते दिनक्षये। समापदोन दोपाप माता पापापनुनये ।' तसानियोग विनायव उमारपे- 'दीपनाराजनादध सेषा दीपावली par ' प्रविशेषो हेमानो भविष्ये- 'दिया तपन भोक्तपमूने पालानुरासनात् । प्रयोपसमपे भी पूजपितामात् ॥ आपले लक्ष्मी स्यादिना पाहण्यस्मानाय । पत्र. -मस्यादुम्मरप्रसनन्यायपास निधिः पी पारस्यापतिपदम्पतपेसार- इति भयम्मान । भारे' इति पाउँ भीमः । कम्पपिति । Ram' मायमरेण मी संप दीपदान कारपिरपः। का.

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- दीपवृक्षाश्च दातव्याः शक्त्या देवगृहेषु च ।' सत्रैवाभ्यङ्गमभिधाय- 'एवं प्रभातसमप त्वमावास्यां नराधिप। कृत्वा तु पार्वणश्राद्धं दधिक्षीरतादिभिः । दीपान्दत्वा प्रदोपे तु लक्ष्मी पूज्य यथाविधि। दिविषदाद लक्ष्मीपूनानन्तरं मार्थना कार्या- "नमस्ते सर्वदेवानां वरदाऽसि हरिप्रिया। या गतिस्त्वत्ससमानां सा मे भूपाचदनाव ॥ इति । कुपेरपूजापि कार्या- 'मुखरायाः प्रदोपे तु कुबेर पूजयन्ति वै ।' इति वाक्यात् । तत्र मन्धः- "धनदाय नमस्तुभ्यं निधिपमाधिपाप प । भान्त समसादान्मे धनधान्यार्यसम्पदः ।।" इति । केचिन पनदपूनां प्रयोदशीपदो कुन्ति, वभिनम् । दीपवृक्षायेति। चकारेण दीपदानसमयमानुपाणिपाद पदा कनेम्पायस्पग्राह-सति । नराधिपति पनि 'स्नाता देवान' मादिमागुरत्या मातासमपे स्नानमेव सपते । HANIपोरकालान् तपास पागादे भपाताया पायान: वाराद्विरसान न तु प्रभाताचा सा समागम समाविधायलाए। 'दोषान्दामा पाप तु ममी मप यथाविधि।' इअरशदान मीननयोः नमो न सिसिता मी पपिला न मानन का विसपारया | निदानापानमा समानामिति नnine समय:- "मना सनिशन्दा मातिसार । । .

कातिके दीपावलिनिरूपणम् । स्यलंकृतेन भोफयं सितपनोपशोभिना अपं प्रदोपव्यापी प्राणाः । 'तुलासंस्थे सहस्रांशी प्रदोषे भूतदर्शयोः । उस्काहस्ता नराः कुर्युः पिना मार्गदर्शनम् ॥ इति ज्योतिपोफे। दिनयये साये परः। 'दण्टेकरजनीपोगे दर्शः स्याउ परेऽहनि । सदा विद्याप पूर्वेपुः परेऽपि सुखरात्रि ।। इति तिधितत्वे ज्योतिषचनात् । दियोदासीपे तु मदो. रस्प कर्मफालत्वात् उचमा सर्वज्योतीनां दीपोऽयं प्रतियताम् ॥" इति । स्वलकोनेति । एवं दीपदानादि कृत्वा धामणानन्यांध भुक्षिवान्भोजयित्वा स्वपमलङ्कतो यन्धुभिः सह भुमीत्यर्थः । 'बामणान् भोजयिताऽऽदो सम्माज्य च पक्षामितान् । लड्वेन भोक्तव्यं नवरखोपभोगिना ।। स्निग्धमुग्धैध निः[मुपेन्धिवैः सह ।' इस्पादित्यपुराणात् । नन्वर 'श्रादानन्तरतम्यं दीपदानं मती. पते, सम्भवति च पाददिनेऽपावास्यायाः पदोपे सरे, तम तद- से तु कथमित्यत्रा- अपमिति । द इयर्थः। तथा च यदा पूर्वेपुरेर प्रदोपे दर्शः भादाईस्तु परेगुस्तत्र पूर्वेपुरेव पदोपे लक्ष्मी. पनादीपदाने कार्य, बाद तुपरेष: कालनिरोधे क्रमस्थानादराद , सकालमासदादानुवादनाप्युपपई, मस्पात्राविधानाध, औत्स- निकाऽखन्दतिथिमालग्न्य 'कृत्वा तु पार्वणश्रादहतियत्तापर- हाराध । पत्र दिनदये मदोषम्यापिनी अमारास्पा बोचरामार- दण्टेति । एतदेर निकृष्ट द्रढपवि-दिवोदामीपे स्वित्यादिना इत्युकमित्यन्तन । अत्र पदोपस्य कर्यकालतेऽपि अर्दरावास न कर्मकालतमित्यरुचिः । भत्र रानापं भरिप्योत्तरे- सटीकनिर्णयसिमितीयरिक- 'अधराने भ्रमत्येय तमारामागितुं गृहान । अतः स्वलकुना लिसा दीपजाग्रतनामा सुधाधयलिता कायाः पुष्पमातोपशोभिता' इति प्रायखि प्रदापारायव्यापिनी मुख्या कन्याप्ती परपा प्रदीपस्य मुरुषत्वादरायेऽनुयामा च। पस्तु 'अपराहे प्रकर्तव्य पार पितृपरायणे। प्रदीपसमधे राजकर्तव्या दीपमालिका ।' इति शमः स संपूर्णतियायेव प्राप्तरनुगदोन विधि तत्तत्कमेकालन्यासयलयत्वात्संपूर्णतिथी प्राप्त्या स्वर तियायप्राप्पा विध्यनुवादविरोधाच्चेत्युक्तम् । अ दर्श पररावेऽलक्ष्मीनि:सारणमुक्त मदनरो भविष्य- 'एवं गते निशीथे तु जने निद्रालोचने । तावनगरनारीभिः शूर्पडिण्डिमवादनः॥ निष्कास्यते प्रहृष्टाभिरलक्ष्मीः स्वगृहाङ्गगात् ॥ "ततोऽपराह्नसमये घोपयनगरे नृपः । अर्द्धराज्यं बलेलीका यथेष्ट चेष्टतामिति ॥ लोफैशापि पुरे हृद्ये सुधाधवलिताजिरे । वृक्षचन्दनमाळाद्यैरचित च गृहे गृहे ।। गीतवादिवसंघुष्टे प्रचालित मृदीपके। दुकूलपटने मध्ये रङ्गमाणिक्यभूपणे ।। युवतीजनसंकीर्णे वखोज्ज्वलावहारिणि । दीपमालाकुले रम्य विध्वस्तध्यान्तसञ्चये ।। भदोपे दोपरहिते शस्ते दोषागमै शुभे। यात्राविहारसम्भार जय जीवेतिवादिभिः ॥ मित्रस्वजनसम्बन्धिस्वजातिगोत्रपूजिवे .

१०
फार्तिके दीपावलिनिरूपणम् ।
ततोऽदरायसमये सयं राजा मनेरपुरम् ।।
अवलोपितु रम्यं पयामेव शनैः शनैः।
महना तूर्यपोपेण मलास्तदीपः॥
पर्पशोभा तु सम्पपन उतरतः सनरः।
तर मादापर्य यादि चैवात्मनः शुभाम् ।।
पलिराग्यममोदं च वतः स्वगृहमाचरेत् ॥” इति ।
गते निसीधे स्विति छरपानन्तरं भयिप्पे-
"पुखरारुफफाले प्रदीपो जलनालये।
सन्निधूनरन्च वाया कुशलयापेत् ॥
मदीपमालं फार्प लक्ष्मीमालोतवे ।
गोरोचना चैव दयादवेषु सर्वतः ॥
विसाप भापोऽसि पणे पपालपे मुझे।
महालक्ष्मि नमस्तुभ्यं सुखरात्रि कुरुष मे ॥
पपीकाले महाघोरे यन्मया दुष्कृतं कृतम् ।
सुखराशिप्रभातेऽप तन्मेऽलक्ष्मीपपोहतु ॥
या राषिः सर्वभूताना या च देवेषास्थिता ।
संवत्सरं मिया या च मा ममास्तु सुमाला ।
माता तं सर्वभूतानां देवानां सृष्टिसम्भरा।
भारुपाता भूनले देवि सुखरात्रि नमोऽस्तु ते ॥ इति ।
कादानमपि मदोपे फार्यम् ।
"तुलासंस्थे सासांश पदोपे भूनदर्शपोः ।
उकास्ता नराः कुर्यः पितृणां मार्गदर्शनम् ॥"
ते ज्योतिपोक्तः । तमोरकापरणे पत्र:-
"शसाशखातानां च भूतानां भूतदयो।
उनलज्योतिपा दे दोयं व्योमनिना ।" इति ।

०१८ सटीकनिर्णयसिन्युषितीगारिदे- कार्तिक शुक्लपतिपदि गौकीदनमुकं निर्णा अस्यामय राम्रो पले पूजोका मानो भविष्य- 'कृत्वैतरसर्यमेवह रात्री देस्पतेयले। पूजां कुन्नृपः साक्षामी मण्डलफ गुमे॥ यलिमालिण्य देरपेन्द्र पर्षः परः। सहानमन्य:- "अनिदग्धान ये जीवा येप्यदग्धाः कुले मम । उज्ज्वलज्योतिपा दग्धास्ते यान्तु परमा गतिम् ॥” इति । वादिसर्जने मन्त्र:- "यमलोकं परित्यज्प आगता पे महालये । उज्ज्वलज्योतिपा वर्म मपश्यन्तो वजन्तु वे ॥" इति । अत्र प्रदोषस्य कर्मकाललाफैकदिने पदोपे चतुर्दश्यमावा. स्पयोः सबै पते एव, दिनये प्रदोपे तत्सत्ते परेपुरव, अससे तु पूर्वेति । गौणकालसचात् स्वकालादुत्तरस्यैव गौणत्वाद् नतो लक्ष्मीपूजादिः। *कार्तिकेति । एतत्पतिपयपि प्रातरभ्य] कुर्याद दीपाव हीत्वात् । "वत्सरादौ वसन्तादौ वलिराज्ये तथैव च । तैलाभ्यामकुर्वाणो नरकं प्रतिपद्यते ॥" इत्युक्तेश्च । परन्तु बलिराज्यं पूर्वेयुरेव बल्युत्सवामित्यर्थी पा । मातरम्पङ्गस्नानं कृत्वा गोवर्धनं संपूज्प यूतादि कार्यम् । *नृप इति । राजकपूनायां रात्रेरभिधानेन अन्यकईकपूजा- पामपि सैव प्राशा । रात्रैः कर्मकालवाभिधानात कैरिति । तत:- "सर्वाभरणसम्पूर्ण विन्ध्यावल्या सहासितम | प्रपश्चरज कात के गोमोहानिरूपणम्। गृहस्थ मध्ये शालापा विशालायां ततोऽयेत । क्लोफयापि गृहस्पान्तः शय्यापां शुक्लतण्डलैः । कूष्माण्णनम्भोरुमुरुदानरसंकृतम् ॥ संपूर्णदृष्टवदनं फिरीटोत्कटदलम् । दिश्नं देस्पराजानं कारपिता नृपः स्वपम् ॥" इति बोध्यम् । भर्षपेदिति । राजाईकानापा मघमास- पुरादिकं भवति । "गन्धपुप्पापनपैरावैर्गुपः। पघाससुरालपदीपरत्युपहारः ॥ मन्प्रेणानन राजेन्द्र समन्त्री सपुरोहितः। एवं पूनों ततः कृत्वा रात्री जागरणे नमः ॥ फारयेत्भेक्षणीयादि नरन नाटक।" इवि भविष्यात । लोफयापीति । भदं पोप्पम्--- भपिप्यासर- "यो पारन भावन तिष्ठत्पस्यां पुधिष्ठिर । हर्षदेपादिपेण सस्प र प्राविहि" इति । "हदिस रोदनं वर्ष हऐ पर्षे भरप्पति । ४को भोक्ता भरतर्ष सस्पे सस्पो भरिष्यति ।। मात्मस्तुष्टस्तु फया कौमुदी न।। देणी दानी पं तिथि: पौत्री युधिष्ठिरणादि। शप्पापामिति । पसलनिपा प्रतिपापि वार. पालसणसी शो निकम्मेपन्यांन साकिन मपि पावकम् । "भार निपद पाप र भावी समरः। तक नाशादल ए: पुष्टाः सताः। भादोपमहानेम भपिपनि मान"

७२०
सटीकनिर्णयसिन्धुरितीयपरिच्छेदे-"
संस्थाप्य बलिराजानं फलैः पुष्पैस्तु पूजयेत् ।।'
मन्त्रस्तु पा:-
'पलिराज नमस्तुभ्यं दैत्यदानववन्दित ।
इन्द्रशत्रोऽमराराते विष्णुसान्निध्यदो भव ॥ इति।
तथा-
'बालमुहिश्य दीयन्ते दानानि कुरुनन्दन ।
पानि तान्यक्षयाण्याहुमय संप्रदर्शितम् ॥ इति ।
तदेतत्पूर्वविद्धमतिपदि कर्तव्यम् ।
'पूर्वपिदा प्रकर्तव्या शियरात्रिर्यलेर्दिनम् ।'
इति हेमाद्रौ पादमोक्तेः । माधवोपि-
पल्युत्सयं च पूर्वदयुरुपवासवदाचरेत् । इति ।
निर्णयामृतेपि-
'या कुहः प्रतिपन्मिश्रा सत्र गाः पूजयेन्नृप ।
पूजनात् पीणि वर्धन्ते मजा गावो महीपतिः॥ इति ।
'भद्रायां गोकुलमीडा स देशो वे विनश्यति ॥
भद्रापां दितीयायाम् ।
तथा-
'प्रतिपय निकरण वितीयायां तु गोर्यनम् ।
क्षेत्रच्छदं करिष्येते विषनाशं फुलक्षयम् ॥' इति ।
तधा-
'तिपदशंसयोग क्रीनं तु गयां मतम् ।
परविड : फापनदारधनक्षय: ॥'
इनि गामनपुराणयामनन बरदानात् गोतानादि नर पूर:
प्रिनिदाद-पाकुरिति अप्रिकरणम्-गांजापनम् ।
ननु ' औरनं गाम्इति वचनाकोदो माहा.

कार्तिक मांझीदननिरूपणम् । इनि देवान सपना | एते च विधिप्रतिषेधाः पूर्वदिने प्रतिपक्षः सापाहरूपापिय वितीपदिने चन्द्रदर्शनसंभये पगा। गयां फ्रीदिने गत रात्री स्पेत पन्द्रम। मोमो रानापशन्हन्ति सुराभिः पूजकांस्तथा।' इति पुराणसमुपपात । दिनमपे सायापापित्ये तु परंप प्राधा। 'वर्षमानतियो नन्दा पदा साधियामिका । मितीपादिगामित्यानुत्तरातत्र घोच्यते ॥ इति । प्रियामगा दर्शतिधिभत्सार्धनिपामा प्रतिपयिल। दीपोत्सरो मुनिभिः प्रदिप्टेअतोऽन्यथा पूर्व युते यिये॥' ति पुराणसमुचणादिति निर्णपामतकारः । सार्वत्रि- गमित्यनेन चन्द्रदर्शनाभाय उक्तः । मितीयागः पश्च- गविभादिनपतु शरूपापराव्याप्तायेव चन्द्रदर्शन. संभवात् । अयं स्पेनमचनमणं पूर्वषिद्धासंभये पंदित. गपिनी परव युक्तपत्राह-एते चति । परैवेति । तत्र रन्दनापापान । तत्र गोक्रीदनादौ दीपोत्सवः गोपुजादिः कालानुमान , न तु बलिपूनादिः फाख्याधापत चन्ददर्शना. भावापोजकसादप्रियाक्तिशाच पूनायां दीपदानसचे दीपोत्सबमान्यस्य तप सम्भवाच । ननु 'दीपोत्सवे ते मुनि- भे: प्रदिष्टे' इनि द्विचनानुपपचिः। यदा नियामगो दस्तदा पूर्वपुरेच दीपदानावधानादिति चेच्छुणु । अस्ति हि 'सिपः कोदनयमावास्य गावो नन्दासु फातिके ।। इति वचनम् । तेन च स्त्रीकीटनं सीनीराजनं विधीयते । तर FIRRधात् दीपोत्सवपदेन तदुपादानाचप्रापं दर्शो ग्राम इति । श्वयं स्पिति । तथा च दिनद्रये सायाइच्यापित्रे पूर्वग्रा त्यभिः ७२२ सटीकनिर्णपसिमितीपारिन्दे- पमिति ममः । दिन प्रतिपदः सागागाप्स्यता तु पूर्वध । राप्री पलिपूजाविधानेन कर्मकालव्याप्तिध स् परदिने चन्द्रोदगे तनिषेपादिनि दिए । अमदनरस तु पूर्वविद्वायां गामीबानीराजनमा लमालिक परास्न कार्य। 'कार्तिफे शुरूपक्षे तु विधानयितयं भवेत। नारी नीराजनं मातः सायं मालमालिका। यदा घप्रतिपस्वल्पा नारीनीराजनं भवेत् । मिनीयायां तदा कुपीरसापं मालमालिकाम् ।। इति ब्रायोक्ता- 'लभ्यते पदि या प्रातः प्रतिपद्धटिकाययम् । तस्यां नीराजनं काय सायं मगलमालिका ।" इति भविष्योक्तः। 'प्रात; यदि लभ्येत प्रतिपद्धटिका शुमा। द्वितीयायां सदा कुर्यात्सायं मलमालिकाम् ।। *कार्तिक शुक्लपक्षादौ त्वमाषास्या घटीदयम् । देशभङ्गभयानैव कुन्मिङ्गलमालिकाम् ॥ इति देवीपुराणाचेत्युक्तम् । अत्र विशेपो हेमाद्रौ ब्राहमे पलिमतिपदं प्रकम्प- मानः । नन्दायाः साईत्रियामकत्वोक्तिया । *पूर्ववति । 'बलिपूजापां गोकोडायां च इति शेपः । राप्राविति क्रमेण हेतू प. रदिने चन्द्रोदयासवे परति दिगः । अत्र अन्यदपि कृत्यद्वयं स्थलतो दर्शयति-- मदनरने विति । *उत्तरत्रेति । द्वितीयाविद्धायो प्रति पदीत्यर्थः । स्वल्पेति । तत्र प्रतिपदखिमुहूर्तव्यापित्ववोधार्थ- म् । फार्तिके इति । नारीन रानने अमायुक्तानिमः *

कार्तिके गोवर्धनपूजानिरूपणम् ।
तस्मात प्रकर्तव्यं प्रभाते तत्र मानवैः।
तस्मिन् घूते जयो यस्य तस्य संवत्सरं जयः ।।
पराजयो विरुद्ध लाभनाशकरो भवेत् ।
दपिताभिस सहित पा सा च भवेनिशा इति।
अत्र गोवर्धनपूजादि मार्गपालीपूजनादि घोकं हे.
मादी निर्णयामृते च स्फान्दे-
'प्रातोपर्धनं पूज्प पूतं चापि समाचरेत् ।
भूपणीपास्तथा गा पूज्याम्याचाहदोदना
गोवर्धन गोमपेन फार्पचित्रेण पा । मन्त्रस्तु-~
'गोवर्धन धराधार गोकुलग्राणकारक।
पहुरूपानुकृताप गयां कोटिप्रदो भव ।'
तस्मादिनि । शिवाभ्यां पूनाऽऽचरणादित्यपः।
"शरस्त पुरा पून ससर्न सुमनोहरम् ।
कार्तिक शुरूप तु प्रपशनि सत्परान् ।।
निय शरस्त नभे च पाती।
अवोऽ शङ्करो दुःखी उमा निस्पं गुखोषिता ।"
इति आदित्यपुराणात् । दपितामिति । कस्पान्तरप ।
"श्रोवम्यं गीतरामादि सलिम सटन।
विशेषवन भोकम्यं प्रशस्तै पासा
वस्या रात्री प्रकर्व पंसस्यास्पानं मुशोभनम् ।
गन्धर्वगस्तया पुष्प ररर्यापरकर्नम् ।।
दीपमाळापरिसित व्या पेन धूपितम् ।
दपिताभिर सरितपा सा प भाभिमा।
ते यश संपूषा दिनसम्माधिपा
इति आदिस्यपुराणाद ।
मापारवाहना इति । 'पापे बानमो' शनि

सटीकनिर्णयसिन्धुक्तिीयपरिच्छेदे- *गोमन्त्रस्तु- 'लक्ष्मीर्या लोकपालानां धेनुरूपेण संस्थिता। धृतं यहति यज्ञार्थे मम पापं व्यपोहतु ।' तत्रैव स्कान्दे- *ततोऽपराह्नसमये पूर्वस्यां दिशि भारत । मार्गपाली प्रपनीयात्तुङ्गे स्तम्मेध पापे ।। कुशकाशमयीं दिव्यां लम्यहुभिर्मुने । दर्शपित्वा गजानवान्सायमस्यारतले नयेत् ॥ ब्रास्मात् । याहया वृक्षाः गोमन्त्रस्त्विति। "अग्रता सन्तु मे गावो गावो मे, सन्तु पृष्ठतः । गातो मे हृदये सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम् ।।" इत्यभिलपितं प्रार्य गोपूजा कुर्यात् । *तत इति ।। "प्रभातसमये राजा वोषणीयास्तु ते जनाः । सुवासिनीपो देपानि वस्त्रायाभरणानि च । सद्भावेन च सन्तोष्पा दानेन च तथा द्विजाः । घस्वस्ताम्बूलदानव पुष्पकपूरफुङमः ॥ भोजयेत्पूजयेद्यनादन्तःपुरनिवासिनीः (पद्यपि सुवासिनीशब्द अढासु कन्याम भगिनीपु रूढः । त- थापि विमादयोऽपीह ग्राह्या आचाराद् ।) पदाहिजनसंघातान ग्रेवेपैः कञ्चुकैः शुभैः । स्वनामा स्वयं राजा तापयेतजना पृथक् ।। तथा गणाधिपत्याश्च तथा मल्लान् नटान भटान् । घरमान्महिपाधव युद्धामानान्परस्परान् ।। गजाननाथ योधां च पदानीसमलंकृतान् । मनाका सयं पश्पेनटनर्तकचारणान् ॥ दापयवासयेध गोमहिप्यादिततः ।

फातिक पममितीपानिरूपणम् ।
हलाहोमे रिजेन्द्रस्तु पनीयानमार्गपालिकाम् ।
नमस्कार ततः कुर्यान्मन्प्रेणानेन सुव्रत ॥
मार्गपालि नमस्तेऽस्तु सर्पलोकसुगमदे ।
विधेयः पुनदाराः पुनरेहि व्रतस्य मे ।'
नीराजनं च तय कार्य राष्ट्रजयप्रदम ।
राजानो राजपुग्राम ब्राहमणाः शूद्रजातयः!
मार्गपाली समुलपय नीरजा स्युः सुखान्विताः।' .
पादित्यपुराणे-
कुशकाशमपी कुर्या (१) याष्टिका सुदृढां नवाम् |
मेकतो राजपुत्रा हीनपर्णास्तधान्तः ।
राहीशी कर्पपेयुस्ता यथासारं मुहुर्मुहुः।
जयेऽन्न होनजातीनां जयो राज्ञस्तु वत्सरम् ।। इति ।।
मितor तु प्रतिपाना प्रायत्युक्त निर्णयामृता-
यममितीपा मध्याहव्यापिनी पूर्वविद्धा चेति हेमा.
अत्र विशेपो हेमाद्रो स्कान्दे--
ऊर्जे शुल्लदितीयायामपराहेऽर्चयेद्यमम् ।
जाने कृत्या भानुजायां, यमलोकं न पश्यति । इति ।
- शुक्ल द्वितीयायां पूजितस्तर्पितो पमः ।
परितः किन टैस्तस्मै यच्छति पाश्चित्तम् ॥
उपापियझोभिरुक्तिमत्युक्तिवादिभिः ॥"
तं मावात्यानन्तरमित्यर्थः ।
अपराहे इति । अपरान्यापिनी प्राया, अपराहस्य
लिखा । दिनदो वदघासावपातौ परा गुम्मवारणान् । अप.
पश्चधाविभागपक्षेवि सम्पदाय: 1 दियापक्षणेति न
परिकारमा रज्ज।

सटीकनिर्णयसिन्धुक्तिीयपरिच्छेदे-
गोमन्त्रस्तु-
'लक्ष्मीर्या लोकपालानां धेनुरूपेण संस्थिता।
पृतं यहति यज्ञा मम पापंम्पपोहतु ।।
तत्रैव स्फान्दे-
* ततोऽपराह्नसमये पूर्वस्यां दिशि भारत ।
मार्गपाली प्रपनीयात्तुङ्गे स्तम्भय पादप ॥
कुशकाशमयी दिव्यां लम्पकैर्यहुभिमुने ।
दर्शपिस्या गजानन्वान्सापमस्यास्तले नपेत।
प्रास्मात् । श्यायः वृक्षाः गोमन्त्रस्थिति।
"अग्रतः सन्तु मे गावो गायो मे सन्तु पृष्ठतः।
गालो मे हदगे सन्तु गनां मध्ये साम्यहम् ॥"
इत्यभिलषितं प्रार्थ गौना कुर्यात् । तत इति।।
"मानसमये रामा तोरणीपास्तु ते मना
मुसासिनीभ्यो देयानि वस्त्रायाभरणानि च ॥
सामान न सन्तोष्पा दान न पा द्विनाः ।
वरनाम्यूलदानव पृष्परिणामः ॥
भीनयनादलापुरनिवासिनी ।।
(पपति मुगामिनीगद प्राणु कन्यागु भगिनी
पापादांगी माया भावारान् ।)
पदाकिननमयानान प्रायः रामः।
सनापास राना नामनाम ॥
मनपा महान नमान् मान।
मन मानायरान
RAHIN यी मान ।
सामान ।।
सारंग 111

R
कातिके यममितीपानिरूपणम् । ७२५
कृतहोमे बिजेन्द्रस्तु पनीयान्मार्गपालिकाम् ।
नमस्कारं ततः कुन्मिन्प्रेणानेन सुबत ।।
'मार्गपालि नमस्तेऽस्तु सर्पलोकसुगप्रदे ।
विधेः पुनदारायः पुनरेहि व्रतस्य मे॥'
नीराजन प तय कार्य राष्ट्रजपप्रदम ।
राजानो राजपुत्राय ब्रामणासहजातपः।
.मार्गपाली समुलपय नीरजः स्युः सुखान्विता'
सयादित्यपुराणे-
'फुशकाशमपी पुर्या () यष्टिका सुरदां नमाम् ।
तामेकतो राजपुत्रा हीनपर्णास्तपान्यतः ॥
गृहीत्या कयेयुस्तां पधासारं मुहुमुष्टः ।
जपेऽन हीनजातीनां जपो राशस्तु यस्सरम् नि।
पममितीण तु प्रतिपशुता प्रात्युमा निर्णयामृता.
दी। पममितीया मध्याहव्यापिनी पूर्वविद्धा पति मा.
निः। अघ विशेषो हेमाद्री स्फान्दे-
'ऊर्जे शुलदिप्तीपापामपरायगमम् ।
मानं त्या भानुजापा, पमला न पश्यतिनि।
'शास मितीमा पजितनर्पितो गमः ।
पटित फिरष्टस्तस्मै पति पाशित
पूपान्फरिपोभिकतिपयुक्तिवादिभिः ॥"
इत्युक्त भाव त्यानन्तपित्पर्यः ।
अपराह इति । अपरामपापिनी मामा, मसाप
फ.काला दिन तयातायात परा गुमरा भा.
राब पनपारिभागपति सम्पदा | विधान
।
(किमाए

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
गोमन्त्रस्तु-
'लक्ष्मीर्या लोकपालानां घेनुरूपेण संस्थिता।
घृतं वहात यशार्थ मम पापपोहतु ।'
सत्रैच स्कान्दे-
ततोऽपराह्नसमये पूर्वस्यां दिशि भारत ।
मार्गपाली प्रयधीयाने स्तम्मेध पाद ।।
कुशकाशमपी दिव्यां लम्पकैर्य टुभिमुने ।
दर्शपित्या गजानवान्सापमस्यास्तले नयेत॥
मारणात् । पाइयः वृक्षाः गोमन्त्रस्थिति।
"भग्रतः सन्तु मे गावो गायो मे सन्तु छतः ।
गारी मे हृदये सन्तु गा मध्ये बसाम्पदम् ॥"
इत्यभिलपिनं प्रार्ण गोगना कुर्यात् । मत इति । ।
"प्रभातसमये राशा तोपणीयास्तु ते गना।
मुसासिनीपो देयानि वयाण्णाभरणानि च ॥
मन्नान वानी या दानेन च तथा दिनाः ।
वताम्बूलदानेच पुणपुरमा ।
भांजगनयनादानापुरनिवाशिनी ।
(पनि गुनासिनीयर प्रतागु कन्यागु भगिनी त.
पादियांनी ग्राम भानासन)
पानियाना ग्रेगो का मः।
नाम राना नासपनाया
नमा गमाधिनमा महान् नान् भान ।
मासिका गुजारानामगरा ||
नारयो ।
REINसनन ।
मम ममता

फातिके पमयितीपानिरूपणम् ।
७२५
कृतहोमे बिजेन्द्रस्तु पनीयान्मार्गपालिकाम् ।
नमस्कारे ततः कुर्यान्मन्प्रेणानेन सुवत ॥
'मार्गपालि नमस्तेऽस्तु सर्पलोकसुराप्रदे ।
विधयः पुनदारापैः पुनरेहि प्रतस्य मे ॥
नीराज चव कार्य राष्ट्रजपमम ।
राजानो राजपुत्राय नामणाः शुद्धजातपः!
मार्गपाली समुदाय नीरजः स्युः सुखान्यिताः
तयादित्यपुराणे-
'कुशकाशमपी फुर्पा (१) वाटिका सुहृदां नवाम् ।
तामेकतो राजपुत्रा हीनयास्तधान्यतः ॥
गृहीत्वा कपेयुस्तां पधासारं मुहुर्मुहुः ।
जपेऽत्र हीनजातीनां जपो राज्ञस्तु यत्सरम् ।। इति ।
यममितीण तु प्रतिपशुता ग्रावत्युक्त निर्णयामृता-
दो। यमद्वितीया मध्याहव्यापिनी पूर्वविद्धा चति हमा.
दः। अघ विशेपो हेमाद्री स्कान्दे-
'ऊर्जे शुक्लवितीयायाम पराढेऽचपेद्यमम् ।
मानं कृत्या भानुजायां, यमलोकं न पश्यति इति ।
'ऊज शुलं द्वितीयायां जितस्तर्पितो पमः।
घटित: फिन हटस्तस्मै पच्छति पाञ्छितम् ॥
यूपान्कोपयगोभिक्तिरस्युक्तिवादिभिः ॥"
युक्तं माताकत्यानन्तरमित्यर्थः।
अपराव इति । अपराहन्यापिनी ग्राया, अपरानस्य
कालसात् । दिनो तयातायात परा युग्मयावशात् । अप.
पश्चधाविभागपसेणेति सम्प्रदायः । विधापक्षणति न
.
टिका मुममा नुः

सरीकनिर्णयसिन्धुर्वितीपपरिकदे-
गोमन्यस्तु-
'लक्ष्मी लोकपालानां धेनुरूपेण संस्थिता।
घृतं बहात पक्षा मम पापं व्यपोतु।'
तर तान्दे-
sailsराजसमग त्यां दिशि भारत ।
मार्गशाली प्रभागार स्तम्भेप पारो॥
कुशहाशमी विदा लम्पभिने ।
शेगिस्तानमालापमपास्तल नपेत।।
माधार याचा THE गोमनस्थिति।
"HTET में गाय गाओ मे स ।
Art as ""
littarimनो गीत
।।
"inा नागणीगा।
punisiltut tणानि ।।
1
14 Minik
+ 4141743Ttion: ॥
नकार गि
1111 )
:14.10atinik
... it I Hitti-IN

No text on this page.

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
गोमन्त्रस्तु-
'लक्ष्मीर्या लोकपालानां धेनुरूपेण संस्थिता।
घृतं वहति यज्ञार्थे मम पापं व्यपोहतु।'
तत्रैव स्कान्दे-
*ततोऽपराह्नसमये पूर्वस्यां दिशि भारत ।
मार्गपाली प्रयनीयातुङ्गे स्तम्भेष पादौ ॥
कुशकाशमयीं दिव्यां लम्बहुभिर्मुने ।
दर्शपित्वा गजानवान्सायमस्यास्तले नयेत् ॥
ब्राह्मात् । श्याहवः वृक्षाः गोमन्त्रस्थिति।
"अग्रतः सन्तु मे गावो गावो मे. सन्तु पृष्ठतः ।
गावो मे हृदये सन्तु गवां मध्ये वसाम्यहम्
इत्यभिलपित प्रार्थ्य गोपूजा कुर्यात् । *तत इति ।।
"प्रभातसमये राज्ञा तोपणीयास्तु ते जनाः।
सुवासिनीभ्यो देयानि वस्त्राण्यामरणानि च ।
सद्भावेन च सन्तोष्या दानेन च तथा द्विजाः ।
यस्ताम्बूलदानव पुष्पकपूरकुङ्कुपैः ।।
भोजपत्पूनोयनादन्तःपुरनिवासिनीः ॥
(यद्यपि मुवासिनीशब्द अढासु कन्या भगिनीपु कटः । त.
यापि विमादयोऽपीह ग्राणाः आचारात् ।)
पदातिजनसंघातान् वेयः कञ्चुकैः शुभैः ।
स्वनामा स्वयं राजा तोपयस्वगनाथम् ॥
तथा गणाधिपत्यांच तथा महान् नटान् भटान् ।
मामा-महिषाधर युद्धमानापरस्परान् ॥
गजाननाय योयां च पक्षातीरामलंगवान् ।
मश्चातातयं पश्येमानरुचारणानु ।
मायद्यासयेष गोपहियादिकं ततः ।

कार्तिके भ्रातृर्मितीपानिरूपणम् । भोफसतजापाम भगिन्या हस्तता परम् ॥ सर्वासु भगिनीहस्तारोक्तन्यं पलपर्धनम् । पस्पा सिधी यमुनया यमराजदेवः संभोजित प्रतिजगत्स्यसुसौहदैन । तस्यां स्वसाकरतलादिह पो भुनक्ति प्रामाति रमसुखधान्पमनुत्तमं सः॥' भगौडाम्तु- 'पमं प चित्रगुप्तं च यमदूतांय पूजपेत् । अर्पधात्र प्रदातम्पो पमापसहजययैः । एघेहिमाण्डज पाशहस्सयमान्तकालोपरामरेश। भ्रातूदितीयाकृतदेवपूजांगहाण चार्प भगवन्नमस्ते।' 'भ्रातस्तवानुजाप्ता भुक्ष्व भक्तमिदं शुभम् । पीतये पमराजस्प यमुनायां विशेषतः॥' ज्येष्ठाग्रजातति पदेदिति स्मार्ताः इत्पन्नदानमित्य । पाम्पायामाह-सहजाचा इति । भोकम्पमिति वर्त- ते । सर्वासु द्वितीया । ससापा: करवलादिति विग्रहा। आ- दन्तः ससान्दो द्रष्टन्यः । यमद्वितीया विधिमुक्त्वा . भावदिती. पाविधिमाह-गौडास्तु इति । आहुरिति सम्बन्धेनान्येपामप्प.. स्प कृत्यस्पारशफलं लभ्यते । असहजमवैरिति । भावभगि. नीभिरित्यर्पः। पूनानन्तरं प्रणाममन्त्र:- "धर्मरान नमस्तुभ्यं नमस्ते यमुनानन । पाहिमा फिलः साद मर्यपुत्र नमोऽस्तु ते ।। यमस्वसनमस्तेऽस्तु यमुने लोकजिते । वरदा भव मे निस्पं सूर्यपुधि नमोऽस्तु ते ॥" इति । भ्रातु ननदाने मन्त्रमा- भ्रातरिति । 'उपेठा तु ता.

-
-
७२६ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छे
• तथा भविष्ये-
'प्रथमा श्रावणे मासि तथा भाद्रपदेऽपर
मृतीपाश्वयुजे मासि चतुर्थी कार्तिक भव
श्रावणे कलुपा नाम तथा भादगार्मर
आश्विने प्रेतसंचारा कार्तिके याम्यकाम
इत्युक्त्वा प्रथमायांश्वत(२)दितीयायां स
जा तृतीयापां श्रादमुक्त्या चतुर्थामुक्तम्-
'कार्तिक शुक्लपक्षस्प द्वितीयापां युधिष्ठिर
पमो पमुनया पूर्व भोजितः स्वगृहेचितः ।।
अतो यमवितीयं विपु लोकेपु विश्रुता।
अस्यां निजगृहे विप्र न भोक्तव्यं ततो नरेः
नेहन भगिनीहस्ताहीकम्यं पुष्टिवर्धनम् ।
दानानि च प्रदेयानि भगिनीभ्यो विधानतः।
स्पणीलशरवनामजासस्कारभोजनः ।
सपी भगिन्पः संज्या अमाये (प्रतिपसक
प्रतिपाना मातृमगिन्य इति हेमाद्रिः।
'पितृव्यभगिनीहस्तात्पमा युधिष्ठिर ।
मातुलस्प मुताहातादिनीण तथा नए
पितुर्माना वसुः कन्ये तृतीपायां तयोः करात
प्याः । तति । पमदिनीयाय नापार
पपादिम्मंग काय माविमादिमिय:
बिन्याधिनन् । विगसम्मान भगिनी पितृस्यपुरी!
मस्स मुति दर्शनात् । मधमा कपाraniml निक
नागा वाराणी, Miln भीमापा:
mpaint afnai lanatil
(आलायो सsaigaln या

५. मा
नोपं सहजापाच भगिन्पा हस्तता परम् ।।
सासु भगिनीहस्तामोक्तन्य पलवर्धनम् ।
स्पा सिपी यमुनया यमराजदेवा
भोजितः पतिजगास्यम्मोहदेन ।
स्था स्थसाकरतसादिह यो भुनक्ति
मोति रमसुखधान्यमनुत्तमं सा॥'
डास्तु-
मं च चित्रगुप्तं च यमदूतांश्च पूजपेत् ।
समान प्रदातव्योपमापसहजयः ।।
हिमाण्डज पाशहस्तपमान्त झालोकधरामरेशा
रातयितीपाकृतदेवपूजागृहाण पाय भगवसमस्त
'भातस्तपानुजाताई भुक्षय मातमिदं शुभम् ।
तसे पमराजस्म गमुनायां विशेप'
अजातेति पददिति स्माताः इत्यवानमित्य
सम्पापामार-सहजापा इति । भारम्पपिति पतं.
सासु दितीया । ससा करतालादिति विसापा.
सामोरया । पमदितीया विशिरा भावस्लिी.
मा-गोसास्तु इति । भाररिति सम्पायनापामय
यस्थापकर लभ्यते । महापरिति । भामागे.
स्पर्यः। पूनानन्तरं पणाममन्त्रः-
धर्मरान नमातुभ्यं नमस्ते यमुनाप्रम ।
हिमा किसाई पूर्यपुत्र नमो ॥
मस्तसनम रतु यमुने लोकनित।
रदा मन मे नित्य पूर्यपुधि नमोहरतु नि
माननदाने पात्रमा-भातति । 'पेटा रा.

७२८
सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
प्पाहुः । ब्रह्माण्डपुराणेपि-
'या तु भोजयंत नारी भ्रातरं युग्मके तिथौ ।
अर्चयेच्चापि ताम्बूलन सा वैधव्यमाप्नुयात् ॥
भ्रातुरायुःक्षयो राजन्न भवेत्तत्र कहिंचित् ॥” इति ।
कार्तिक शुक्लनवमी युगादिः । सा पौलिकी ग्रा
या । शुक्लपक्षस्थत्वात् । अवापि पिण्डरहितं श्राद्धं कर्न
व्यम् । अन्यत्मायुक्तम् । अत्रैव विष्णुत्रिरात्र मुक्तं हेमा
द्रौपाने
'कार्तिक शुक्लनवीमघाप्य विजितेन्द्रियः
हरि विधाय सौवर्ण तुलस्था सहितं विभुम् ॥
पूजयेद्विधिवद्भक्त्या व्रती तत्र दिनत्रयम् ।
एवं यधोक्तविधिना कुर्याद्वैवाहिकं विधिम् ॥' इति
कार्तिकशुक्लकादश्यां भीमपञ्चकवतमुक्तं नारदीये-
ग्रजाता' इति पाठः | 'ज्येष्ठाग्रजाता' इति तु काल्पनिक पाउः ।
*या स्विति ।
'कार्तिके तु द्वितीयायां शुलाया भ्रातृपूजनम् ।
या न कुर्याद्विनश्यन्ति भ्रातरः सानन्ममु' ॥
इनि वेपः । भगिनी मति भ्रातुर्मास्यम्-
'भद्र भगिनि भो पात स्त्वदइघसरसीरुहे।
श्रेयमे ऽधं नमस्तुभ्यं मामती ऽस्मि तयानिके ॥
भ्रातुर्वाक्यं ततः श्रुला सत्वरं क्रियते तदा।
अब भ्रान्पती भ्रातस्त्वया धन्या sसि मानद ।।
भोक्तव्यं ते ऽय मदेव सायुपं मम मानता।' इति ।
सनी भगिन्यः पूज्या ज्येष्टा भपि कनिष्ठिरः।
वयादिना नपरसार्या निजविताऽनुमारना ।
धानुरापुष्पट्ट्यर्थ भगिनीमियमस्प ।

-
कार्तिके भीमपकनिरूपणम् ।
'अतोनरैः प्रयनेन कर्तव्यं भीमपञ्चकम् ।
.
मतिमा पूजनीया च प्रयवेन विधानतः ॥
मार्कण्डेयो बलियासो हनुमांच विभीषणः ।
कपो द्रौणिः पराम अते चिरजीविनः ।।
मार्कण्डेय महाभाग सप्तररान्ति जीवन ।
चिरञ्जीवी या सं भो तथा मे भ्रातरं कुरु ।" इति ।
फार्विकारूचतुपी नागय 'युगं मध्यं दिन यत्र' इत्या
पायुक्त कार्तिकरूपाचष्टमीनतमीकृपं कृत्परतावत्यादी
व्यम् । कार्मिके कप्पाण्डदानं कुर्यात् ।
"कार्तिक पासि कूष्माण्ड सहिरण्यं सरनकम् ।
गुप्तदानेन सहितं दीयते मुनिपुद्गव ।।
ने धन्या शतकापास्त तरात्मा तारितो सुने "
इति पानात् । नवम्यां तहान द्वाचाराद । तत्र मन्त्र:--
"बलदत्यादिपापाना ब्रह्मणा निर्मित पुरा ।
कूप्पाण्डं बहुवीजाव्याता शान्ति परछ मे" इति।
सयार्थमिति मेपः । न चेदं पठनीयम् । अनानातेप्रमान्यतमि.
वि चारपात् । कूप्माण्डस्तु नियान संघः ।
"दीपप्रशमनं पुंसः कमाण्डरोदनं सियः ।
अचिरेणेव कालेन तस्य वंशसपो भवेद ॥"
इति दीपश्रयणा । विष्णुप्रिरात्रमिति पाठ: तुलस्पपि सारी
इति केचित् ।
नररिति । सर्वेषामधिकारः।
"ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानस्यो ऽथ यतिः।
मानाति वणवं स्थानं कृत्वा भीमपञ्चकम् ॥
प्रमहा मयासपी गुरुगामी सदाऽनृती।
मुपते पातकान्मर्पः छत्व भीमाचकम् ॥"
।

७२८ सटीफनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- प्पाहुः । ब्रह्माण्डपुराणेपि- पातु भोजयते नारी भ्रातरं युग्मो-निधी । अर्चयेचापि ताम्बूलन साधम्पमाप्नुयात् ॥ भ्रातुरायुःक्षयो राजन्न भवेतन काहिचित् ॥ इति ।। कार्तिक शुक्लनयमी युगादिः । सा पौपालिकी ग्रा.. ध्या । शुक्लपक्षस्थत्वात् । अनापि पिण्डरहितं श्राद्ध कर. व्यम् । अन्यत्प्रागुक्तम् । अप्रैय विष्णुनिरागमुक इमा- द्रौपाने- 'कार्मिक शुलनयमीमयाप्प पिजितेन्द्रियः। हरि विधाय मौवर्ण तुला सहितं विभुम् ।। प्रगधिधिमक्या यगी मप्र दिनप्रयम्। पपयोगविधिना कुविवाहि विधिम् ॥ इति । फातिकशुकादयां भीमपमतमु नारदीय- । r । नाना इनि पा३ । 'नाना' इनितु काल्पनिक पा पास्थिति। कानि तु दिनापानामा प्राशुननम् । पान मातिनानि प्रात: मनमा' नि। भगिनी मति धातुम् - अनगिनि भी पान पाया। अंगना नपस्नु म सिनगाली। श्री गन्ना दिद। माधान माया मा मि माना। मसा माना म काम हा नाला निना।

कार्तिके भीष्मपश्रमनिरूपणम् । ७२९..
'अतोनः प्रपन्न कर्तव्यं भीपापमकम् ।
मतिमा पूजनीया च मयवेन विधानतः ।
मार्कण्डेयो पलियासो हनुमाय विभीषणः ।
कपो द्रौणिः पर्थराम अप्ते घिरनीविनः ।।
मार्कण्डेय पहाभाग सप्तकलान्तजीवन ।
चिरञ्जीवी यथा संभो तथा मे भ्रातरं कुरु ।।" इति ।
काफिगुरुचतुपी नागमा 'युगं मध्यं दिनं यत्र' इत्यादि
भागुतकार्तिकरूपाठपष्टमीनतमी कत्यं कृत्परतावल्यादौ द्रष्ट
व्यम् । फार्निक कूप्पाण्डदानं कुर्यात् ।
"कार्तिक मासि कूष्माण्डं सहिरण्यं सरनकम् ।
गुप्तदानेन सहित दीपते मुनिपुङ्गव ।।
ते धन्या कृतकत्यास्ने वरात्मा तारितो मुने ॥"
इति पानात् । नवम्या तहानं पाचाराद । तत्र मन्त्र:--
"ब्रह्महत्योदिवापाना ब्रह्मणा निर्मिन पुरा ।
कूष्माण्डं पहुची जाव्यपतः शान्ति प्रपच्छ मे ॥" इति ।
सयार्पमिति शेषः । न चंदं पठनीयम् । अनान्नातनमन्त्रसमि-
विवारपात् । कृमाण्डस्तु स्त्रिया न द्यः ।
"दीपप्रशमनं पुंसः कृप्माण्डच्छेदनं स्त्रियः ।
अचिरणव कालेन तस्य वंशक्षपो भवेत् ॥"
पति दोपश्रवणात् । विष्णुधिरामिति पाठः । तुलस्यपि सावर्णी
नररिति । सपामधिकारः।
"ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानमयो ऽथवा पतिः ।
मानोति वैष्णवं स्थानं कृत्वा भीमपनकम् ।
घमहा मधास्तपी गुरुगामी सदाऽनृती ।
सुरपने पातकान्मर्पः मुखेदं भीमपाम् ।
इति केचिन् ।

सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छंद- कार्तिकस्पामले पलात्वा सम्यग् यतव्रतः ॥ एकादश्यां तु गृह्णीयातं पञ्चदिनात्मकम् ॥” इति । तद्विधिस्तु गोमयेन लात्या मौनी पञ्चामृतः पञ्चग व्यर्विष्णुं संस्नाप्पणसंपूज्य पायसं निवेद्य द्वादशाक्षरम. प्टोत्तरशतं जप्त्वा-ॐ नमो विष्णधे' इति पडक्षरेण घु: ताक्तान्यवान्त्रीहीश्चाष्टोत्तरशतं हत्वा भूमी स्वपेत् । ए. इत्युक्तेश्च । लात्वति मातःलानादिनित्यकृत्योपलक्षणम्।अत्र- 'व्रती स्नात्वा विधानेन मध्माई च तथा पुनः।' इति वचनाद्रता प्रातमध्याहे च मनोमयाभ्यां स्नानमाव- श्यकम् । नद्या गोमयेन स्नास्वति ग्रन्थोप्येतत्परः । गोमयपदं म. दोप्युपलक्षणम् । ततो देवपिपितृतर्पणं कार्यम् । 'यचीहितिलैः सम्यक् पितृसम्तर्पयेत्क्रमात ।' इति वाक्याद् यवाद्युक्त्या देवपिलाभः । *संपूज्येति । पूजा चोक्ता नारदीये- "स्नापयेत्परया भक्त्या गन्धचन्दनवारिणा । चन्दनेन मुगन्धेन कुंकुमेनाथ केशवम् ॥ फरोशीरमिश्रेण लेपयेद्गुरुडक्षजम् । अर्धयेदुचितः पुष्पर्गन्धधूपसमन्वितः ॥ गुग्गुलुं धृतसंयुक्तं ददेदक्षयक्तिमान् । दीपकन्तु दिवा रात्री दयास्पश्चदिनानि तु ।। नयेचं देवदेवस्य परमानं निवेदयेत् । (परमानं इविष्यासं.पायसं वा ।) एवमभ्यर्य देवेशं स्तुत्वा चैव प्रणम्य च ॥ द्वादशाक्षरमयं च जोदष्टोतरं शतम् । (ॐनमो भगरने वासुदेवाय इति द्वादशाक्षरमन्त्रा) जुर्पानु पृताभ्यकं तिलबीहिया प्रती ॥

काकि भीष्मपकनिरूपणम् । पश्यदिन सात् । विशेपास्यादि हरे पानी कम मम्प धिगाम माम, पितापनि पिल्पपग्रेजी नुनी संपूप गोम्यम्, प्रयोदणे भृगराजन नाभि संपूजा क्षारम, पदणं फरवार स्कन्धं संपूग्य द. पि, पौर्णमारणा होमाते सोही पापप्रतिमा पागधकार मां रुष्णपण पेटितां प्रस्थसिलापरिस्था त्या धर्म. राजनामभिः फरपीरः संजए- 'पदन्यजन्मनि कृतमिह जन्मनि पा पुनः । सत्म प्रशमं पातु मरपापं तप पूजनात् ॥' इति पुष्पालि क्षिका कृष्णप्रतिमा प संप निमाय दाश पिमान्सभोज्प दक्षिणा दया पश्चगव्यं माश पार्णमास्यां नर्फ भुशीतलिलयनारदीये । पश्चग. पसरण दोपस्तु माहाकाराधितेन च।" नमो रिणति परः । अन्धे पतिकहोमोऽपि पोथ्यः । भापेऽहीति। "मपहिरेर पादौ पूजपेरफमलेर्दिन । दिलीप पित्तपम नानुदे समयेव ।। पनपेष नृतीयेऽहिनाभिमवारफेण तु । (भगारकं जरानः इति मयूम्या ।। पाणपिसजपाभिस्तु ततः स्मन्यो समर्पयेत् ।। अपित्वा हृषीफफादश्या विशेषतः। शि: माइप गोमयं सम्पम् गोम्बमपरेशानि । सीर चर प्रयोदश्यां चतुर्दश्यां तथा दधि। संमाय कायगुदा लड्नीयं च तर्दिनम् ॥ पचमे तु दिने स्नात्वा विधिवत्सम्य फेशवम् । पापस्प मनिमा कार्यारोदवमातिभीपणा ॥ .

सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेद- कार्तिकस्यामले पक्षे लात्वा सम्यग् पतव्रतः॥ एकादश्यां तु गृह्णीयाहृतं पञ्चदिनात्मकम् ॥ इति । तद्विधिस्तु गोमयेन लात्वा मौनी पञ्चामृतैः पनगा व्यर्विष्णु संस्नाप्य संपूज्य पायसं निवेद्य द्वादशाक्षरम• प्टोत्तरशतं जपवा r-ॐ नमो विष्णधे' इति पडक्षरेण घः ताक्तान्यवान्त्रीहीश्वाष्टोत्तरशतं हुत्वा भूमी स्वपेत् । ए. इत्युक्तेश्य । लात्वति मातालानादिनित्यकृत्योपलक्षणम्।अत्र- 'वती स्नात्वा विधानेन मध्मा च तथा पुनः।' इति वचनाद्ताङ्गं प्रातमध्याह्न च मृद्गोमयाभ्यां स्नानमाव- श्यकम् । नद्या गोमयेन स्नात्वेति ग्रन्योप्येतत्परः । गोमयपदं मू- दोप्युपलक्षणम् । ततो देवर्षिपितृतर्पणं कार्यम् । 'यवत्रीदितिलैः सम्यम् पितृसम्तर्पयेत्क्रमात ।' इति वाक्याद् यवाद्युक्त्या देवर्षिलाभः । *संपूज्येति । पूना चोक्ता नारदीपे- "स्नापपेपरया भक्त्या गन्धचन्दनवारिणा । चन्दनेन सुगन्धेन कुंकुमेनाय केशवम् ।। फराशीरमिश्रेण लेपयेद्गरुडध्वजम् । अर्चये दुचितैः पुप्पगन्धपसमन्वितैः ।। गुग्गुलु घृनसंयुक्तं ददेदक्षयभक्तिमान् ।' दीपकन्तु दिवा रात्री दद्यात्पनदिनानि तु ॥ नैवेद्यं देवदेवस्य परमानं निवेदयेत् । (परमानं हविष्यानं पायसं वा) एवमभ्यर्य देवेशं स्तुत्वा चर मणम्प च ॥ द्वादशाक्षरमन्त्रं च अपेदष्टोनरं तम् । (ॐनमो भगवते वासुदेवाय इति द्वादशाक्षरमन्त्रः ।) जुहुपानु धृताभ्यक्त तिळवीहिया बनी।

মীমেঘমনিবো। वं पञ्चदिनेषु कुर्यात् । विशेषत्वाभ्येति हरेः पादौ कम- लैः संपूज्प धिगामपं प्राश्पम, पितापहि पिल्वपत्रे - नुनी संपूज्य गोमूत्रम्, प्रपोदश्यां भृङ्गराजेन नाभि संजय क्षीरम, चतुर्दश्यां फरवीरैः स्कन्धं संपूज्य द. षि, पौर्णमास्यां होमान्ते लौहीं पापप्रतिमा खड्गचकह स्तां कृष्णवस्त्रेण घेष्टिता प्रस्थतिलोपरिस्थां कृत्वा धर्म राजनामभिः करवीरः संज्य- 'पदन्यजन्मनि कृतमिह जन्मनि पा पुनः । तत्सर्व प्रशमं यातु मत्पापं सष पूजनात् ।।' इति पुष्पाञ्जलिं क्षिप्या कृष्णप्रतिमा प संपूज्य घिमापदच्या विमान्सभोज्प दक्षिणां दत्वा पशगपं वाश्य पौर्णमास्यां नक्तं भुशीतेति लघुनारदीये । पश्चग. पहरण होमस्तु स्वाहाकाराधितेन च ।" नमो विष्णरे'इति परः । अन्धेप विलहोमोऽपि पोपः। आपेऽहति। "अपमेऽहि हरेः पादौ पूनयेत्कमलेभिः । दितीये विलपण नानुदेश सपयर ।। पूजपेष तृतीपेऽति नाभिपदारफेण तु । (भद्वारक रानः इति मयूखः ।) बागसिजपाभिस्तु ततः स्कन्धो समर्पयेत् ।। पित्वा हृषीकेशकापा विपतः । २. प्राश्य गोपपं सम्यम् गोमूत्रमपनि । रचर प्रयोदपा चतुर्दशा तपादपि । प कायसा लहनीय प तुर्दिनम् ॥ - तु दिने स्नात्या विरिपम्प चरम् । क्स प्रतिमा कार्या समाविभीपणा ॥

सीकनिर्णयमिन्धुवितीयपरिच्छदे-
व्यप्राशनं पाउचरणति माद्रिः हेमाद्री भाविणे तुशा.
फर्मुन्वनर्यापमाई पर्तनमुकम् । अन्तऽप्युक्तम् -
गडीपमपशकमिति प्रषितं पृथिव्या-
मेकादशीमभृतिपश्चदशीनिकडम् ।
मुन्याभोजनपरस्प नरस्य तस्मि.
निष्टं फलं दिशति पाण्डेय शाहपन्या । इति ।
तथा पाभे-
4
'पञ्चाई पचगव्याशी भीष्मायाय च पञ्चसु ।
अहास्वपि तथा दधान्मन्त्रणानेन सुव्रत ।'
इत्यादि । कृष्णप्रतिपादानानन्तरम् ।
दधादिरण्यं गा चैत्र कृष्णो में प्रीयतामिति ।
भोजयेद्राह्मणान्भक्त्या तेभ्यो दद्याच दक्षिणाम् ॥
व्रतोपदेष्टारमपि पूजयेद्वस्त्रभूपणः ।
ततो नक्तं समश्नीयासश्चगव्यपुरःसरम् ।।
एवं सम्यक् समाप्यं स्याद्यधोक्तं व्रतमुत्तमम् ॥"
इति लघुनारदीयोक्तं पाश्चादिकम् । *शाकैरिति । इदं
चाशक्तस्य।
"एकादशी समारभ्य विज्ञयं भीमपञ्चकम् ।
दुष्करं सत्त्वहीनानामशक्यं वालचेतसाम् ।।
शाकाहारेण मुन्यन्नैः कृष्णाचनपरैनैरैः ।
पसाज्ञया सघवया विधवाभिः पराज्ञया ।।
नित्यं स्नानेन दानेन कार्तिकी यावदेव तु ।
वैश्वदेवस्तु कर्तव्यो विष्णुध्यानपरायणः ॥"
वैश्वदेवः सर्वदेवस्य व्याहृतिहोमः अत्रापि पापपतिमा श्रीकृष्ण
मतिमा चावश्यं पूज्या देया च । अनयोः पक्षयोः भीष्मायदानमि-
छन्ति । पञ्चाहमिति । एतच्च पडहसाध्यम् । आये पौः पादो,

फाति भीष्मपरकनिरूपणम् ।
'मलाप शुमपे गारेगार माहात्मने ।
भीमापाइदाम्यर्षमागन्मनाप्रपारिणे ॥
(पामगंगामाय' इति प.)
सोनामन मन्ग्रेण सपणं सायंचर्णिकम् । इति
कार्तिकमयादवर्ण पतीनक्षत्रपोगरहित
पारणं फार्पम् । तदुतम्-
आभाकासितपक्षेषु मप्रश्नयणरेपसी ।
मंगमे नहि भोम्यं यादश यादशी हरेत् ॥' हा
पदा तुरेवतीपोगरहिता बादशी सर्वधान लभ
सदा रेवपाश्चतुर्भपादं पनपेत् । वचनं तु प्रागुतम् ।
द्वितीपे रिलानुनी, हतीये नानुनयनानि तुलसीपः, च
जात्पादिपुप्पः स्कन्धी, पथमे मालतीपुष्पैः शिरा संपूण्य ।
मार्प दरा गोपपगोमूत्रपपोदषितानि क्रमेण पञ्चमु दिने
विपत् । रामौ च सध्यामुपास्य मूलपात्रजपः । एवं पञ्चदिना
उपोप्प पाटदिने विधिवत्स्नात्वा पपयामेन पय माह्मणानसंभोग
पन्धुभिः सहरामी भुनीन । अत्र एकादश सुवर्ण, द्वादश्या व
प्रयोदश्यां गौः, रतुदंपा पृनपायसं, पूर्णिमाया तकृष्णतिल
सं प देपम् । मैधुनानृतमधुपासताम्बुलाभ्यवादि वर्जयेत्
पानं पापादिमतिमा नोक्ता ।
"पापगोमाय सांकरपमराय च ।
गापुत्राय भीमाप मदास्पेऽहं तिलोदकम् ॥
अधाप ददाम्पतरसलिलं भीष्मपणे ।
वसूनापरताराय शस्तनौरात्मनाय च ।।
अप ददामि भीप्पाय सोमवंशीवाय च ॥" इति ।
कार्तिक शुक्लबादश्यामिति । द्वादशीकृत्यमेकादशी.
त्यानन्तरं द्रव्यम् । अग्रेच न लिखति मन

- ७३४ सटीफनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेद- घुनारदीये- 'कार्तिक शुक्लपक्षस्य कृत्वा चैकादशी नरः । - प्रातर्दया शुभान्कुम्भान्प्रयाति हरिमन्दिरम् ॥" मदनरने वाराहे- 'एकादशी सोमयुक्ता कार्तिके मासि भामिनि । उत्तराभाद्रसंयोगे अनन्ता सा प्रकीर्तिता। तस्यां पत्क्रियते भरे सर्वमानन्त्यमश्नुते ॥' अस्यामेवरात्री देवोत्थापनमुक्तं हेमाद्रो वामे- 'एकादश्यां च शुक्लायां कार्तिके मासि केशवम् । प्रसुतंयोधपेद्रात्रौ श्रद्धाभक्तिसमन्वितः ॥ इति ॥ मदनरने भविष्ये- कार्तिक शुक्लपक्षे तु पकादश्यां पृधासुत । मन्त्रेणनेन राजेन्द्र देवमुत्थापपेद्विजः ।' रामार्चनचन्द्रिकादी तु यादश्यामुक्तम् । न निवर्तन्ते' इति न्यापात् । अरावाविति रमादान रात्री माप्त पित्यन्वयात् । अन्यथा 'निशिस्वापो दिवोत्यानं सन्ध्या परिवर्तनम् ।' इत्पनेन विरोधात् । अन्ये तु यथाशुतानुरोधेन रागाव वोधनमाहुः । ज्योधयेदिति । योधनप्रकारय ब्राणे- "नृत्पतिस्तधा यायम्पनुःसाममा। वीणापणवन्दच पुराणश्रवणेन च ॥ कामुदेवच्याभिश्च स्तविरन्यय" इनि नत्र इत्युन्धापनविशिक्षा सदस्या मधे सत्यवाहोप्राधः। "आभाळासिनपोपु मंत्र गरेवती। प्रदिपासानेगु मस्तापानीमा" (१) राम रति चास्न पादः।

कार्तिके देवोत्थाननिरूपणम् ।
'पारणाहे पूर्वरानं घण्टादीन्यादयेन्मुहुः । इति।
अन देशाचारतो व्यवस्था ।
'तप देवदेवस्य स्नानं पूर्व महद्भवेत् ।
इति वचनात् । मारस्पे-
"निशिस्वापो दिवोत्थान सम्पादौ परिवर्तनम् ।।
निशादी नक्षत्रपादयोगाभाचे नक्षत्रमाप्रयोगो प्रायः ।
"पादयोगो यदा न स्याहोणापि तदा भनेन ।"
इति धाराहात् ।
"विष्णुर्दिवा न सपिति न च रात्रौ प्रयुध्यते ।
द्वादश्यामृतसंयोगे पादपोगो न कारणम् ।।"
इति विष्णुधर्माच । द्वादश्यामेकदेशनापि सयोगाभा एका-
दश्यां प्रयोदश्यां वा तचासयोग एव निशादिवेलानादरेण मसा-
पादि कार्यम् ।
"अप्राप्त दादशीको उत्थानशयने हरेः ।
पादपोगेन कर्तव्ये नाहोरात्र विचिनापेत् ॥"
इति जीमूतवाहनोतरचनात् । एषश्च दादया निशादिशेलाय.
रेऽन्यतिथी व नक्षपादपोगादरे नियते सति यदा बादशीपु नि.
शादरपत्र तपासमात्रयोगः अन्यतिथी च तदितरनक्षत्रस्प योगा
तदा द्वादशी सन्ध्या प्रसापादिः।
"दादा सन्धिसमये नक्षमाणामसम्भवे ।
आभाकासितपक्षेपु सपनावर्तनादिकम् ॥"
इति पारावात् । सान्धिसमपः सापसन्ध्र रापनादी
दमयः। पोषोऽपि तर कार्यः।
"वत्यन्तो यदा रात्री दहापाप सपागतः ।
तदा विध्यते विष्णुदिनान्ते माप रेवतीम् ॥"
नि जीमूततराया । भर मेराया इत्यादिरहुपु प.

३३४ सटीकनिर्णसिन्धुयितीयपरिच्छदे- घुनारदीय- 'कार्तिके शुरूपक्षप कृत्या कादशी नरः । मातर्दया शुभाकुम्भान्पाति हरिमन्दिरम् ॥' मदनरो वारादे- 'एकादशी सोमयुक्ता फार्तिके मासि भामिनि । उस(:)राभाद्रपोगे अनन्ता सा प्रकीर्तिता। सस्पमिगते भो सर्पमानस्यमाने ।' अस्पामय रात्री देवोत्थापनमुक हेमामो माले- 'एकादशं पशुलायां फार्तिक मासि केशवन। मसुयोधपेदापी श्रद्धाभगिरामयिता ॥ इति । पदनभधिये- साक्षे तु पकादमां शास्त। मन्प्रेगन राजेन्द्र यमुम्पादिना' रामाननधान्तकादीनुवादशनामुमा । ननितिमापात् । माििन ममादान् गोमा fortal । अन्यथा 'निशियानं पावनम् ।' नंन संग । मातु पाथनानुरागेन । ना यादिति । यो नामावाली- "गगनवा पाय मा गमदं मन कापिया." httrientatistians "दिया। - F F कार्तिक देवोत्थापननिरूपणम् । ५७. गून पूर्णता पातु मायाजनार्दन ॥ इति । Hश पाराझोपतो पोपनीविषिः। एका रात्री पु. मो एगपायोपरि हम मापमित मस् पशामृतेन सला. प्प ममपानपरत युगमाय: संपूज्य मस्पादिदशाय- नारासपूण जागरं कृत्वा मातदेयमापाप प पसाये। संपूरप-- 'जगदादिजंगपो जगदादिरनादिमान् । जगदायो जग निः भीम जनार्दनः ।। इति नरया दक्षिणा दया प्राणान्मोजयेदिति । त. पाप्रा- 'महापूरव रात्री भ्रामपेरस्पन्दने स्थितम् । उधित देवदेवेश नगरे पाधिपः स्वपम् ।। चतुरो पार्पिकान्मासानियम पस्प पत्कृमम् । कपपिया दिजास्तपाइल्यासदक्षिणम् ॥ हति मन्त्रण प्रयोधानन्तरं पुरालियो मन्यालेगाव । अब पूर्वदिन गयो दद्यारनारान्सम्पूरप जागरणं कृत्वा प्रातर्देवमाचा-' पंश वापः सम्पूर- "नगदादिनंगपो जगदादिरनादिमान् । जगदायो जगमोनिः पीयनों में जनार्दनः ।।" इनि तान् नता दक्षिणा दसा माह्मणानसम्भोग्य स्वयं भुमी: वैति विधिमायाः । चतुर्दा एकादशीमादीपोर्णमाप्तीसइकानप. न्यतमपक्षण । एरं "चतुरो वार्णिकान्मासान्देवोत्थापनावधि". स्पनियममऽपि उत्पागनावीशभियानात् । मदधिणमिति। 'दमा विसनपदिय ततो भुजीत च सपम् ।। इत्युचरादम् । 'निद्रा त्यजति कार्तिक्याम्' इति पूर्णिमा-

No text on this page.

निरूपणम्। न्यून संपूर्णतां पातु स्वस्यसादाजनार्दन ॥ इति । अप पाराहोको शोभनीषिधिः । एकादश्यरात्री फु. पनपानोपरि हैमें मापमित मत्स्य पवामृतेन संला. फुकुमपानपानयुगमायः संपूज्य मत्स्यादिदशाव- डान्संजय जागरं कृत्वा पातघमाचाप प पत्रायः 'जगदादिजंगपो जगदादिरनादिमान् । जगदाधी जगानिः भीपन में जनार्दनः ।।' -नस्या दक्षिण या प्राणामोजोदिति । त. -- हातूगरवं रापी भ्रामयेस्पन्दन स्थितम् । धित देवदेवेशं नगरे पार्थिवः स्वयम् ।। तुरो पार्पिकामासानियम पम्प यत्कृतम् । पित्या मिजास्तचापा सदक्षिणम् ॥ रण प्रसोधानन्तरं पुजाअलिईयो मन्बालबार । भा पो दसातारानसम्पूज्य नागरणं कत्ता मानकापा- दादिगपो जगदादिरनादिपान । यो जगपोनिः मीयम में जनार्दनः ॥" बता दहिगा पासणामम्माम्प सपनो: माहुः । पतु एकादशीसीपर्णिमामीममार, एक "चनु कान्मासारस्पोरानावि". से उत्पादनावानिशाना । पामिति यदि ततो भुत चम्।" ।'नि स्वनात कातिपा' श पूजा-

No text on this page.

फातिक बत्तोपापननिरूपणम् । ७३९ दिने पोपपासा फा ततः प्रभाते विमलं कृत्या पूजा महाद्नाम् । {ण्डपार्महापानि बनेऽस्मिन्नपारणा ।' मधयोफेशियरहस्येऽपि पूजाजागरायुक्त्योक्तम्- तरुणोदप जाते स्नात्वा स्नात्वा च भस्मना । संध्या समाप्प विश्वशं मामभ्पर्य यथाविधि। काभोजगामासुषियो युभुजस्ततः ॥ इति । कार्तिकवतोयापन पान कार्तिकमाहात्म्ये उक्तम्, अधावतिनः सम्पगुयापनविधि शृणु । जलपतुर्दश्यां कुर्यादुधापनं मती ।। তথা ভাৰপ্লান ঘনিষাদ । ते पूर्वदिम् । देव्या सह अब मनिस्वरूपेणार्थवादेन छ- तरुणांदये मणिको स्नाता विशेर पूजपेत् । तस्य रमीतदिनत्गदित्पर्य । तत्पूर्वोदने चेति । मा. पारणावि दिन उपवासः चतुर्दशीयुकाणोदय- ये कार्य इत्यर्थः । पूजादावरुणोदयव्यापिनी ग्राणा, क स्य या काला' इति वचनात् । अत्र चतुर्दश्यामरुणोदये माया लात्वा विशवरनां कृतोपरासं साल्पपेत् । तु. पूनानागरणानन्तरं द्वितीपेऽकि अरुणोदयस्नानं महापूजा रणं र्यादित्यर्थ जनेमामानं विशेषपाकधिनानाति न तु रम्यान्या फवनेति उसता तफलं तु काशीखण्डे- मार्तिकस्य चतुर्दश्या विशे यो विलोकयेव । ता पोचरवाहिन्यां न तस्य पुनराकृतिः ॥ इति । | च मनसम्पूर्णत्वाधर्धम् । सम्पूर्णवापि विष्णुपीत्यमेव च ।'

सटीकनिर्णयसिन्धावतीपपरिदे-
तुलसीन्लश म.साभामा ॥
तस्योपरिधारकलशं पसरासमणिराम ।
पूसा नशं सोमण गुर्वानुसया ॥
रायी जागरणं डीसागादिमाता।
सीमापासपीसिलोसमान ।
faiमनाया सापा निम्नत।
Hijara गासिलपापसा॥
अभाभिनि।
int याभरघोमिनाम् ।
ITH Tamiमार ॥
Tigalistifmiiन।'
*hiiiiमिति
'मा
HI11AME
HindiTuntu'r
* Ftifitsiigirint. Aailte
ti...sitatilalitin |
141100 { ।
11 htttail
....... ...Aaiन।
.

फातिके प्रतोगापननिरूपणम् । ततो गां कपिलां दद्यात्पूजयेडिधिषद्गुरुम् देवदेवं ममप देवी व तुलसी तथा ॥" *गुरुमिति । खालदारादिभिरिति शेषः । "सपकि समभ्यर्ग ताय विभान्सपर्चयन् । युप्पमसादावेश असमो पर सर्वदा ॥ बतादस्याप या सप्तजन्मकृतं मया। तत्सर्व नाशमायात स्थिरा में वास्तु सन्नतिः ॥ 'इनि समाप मान् विमान्ममा पनिमनयेन् । तामचर्चा गुरु दयालपुन वदा नी । ततः गुहदगुरुयुतः स भुमीन भक्तिमान् ॥" इति। त्परत्नाण- "पर्णिमाप तु सम्मो भात्या दापोहरः सदा। तस्मिनानि यान कय नक्कभीमनम् अय तुलसीरिवानिधिविष्णुपागले- "आदादेवाय तुलसी बने शिवा मासपेण संवा तनी यजनपारभेत् ॥ सौम्पादाने मफर्तव्यं गुरुरामोदय नया। अथवा कार्तिक मासि बीमपभदिन रा॥ वादिषु पाक्षे पूर्णिमाया पितः । मण्ड कारपत्र पुण्ड बेदी विरारद ।। मामणान्दैशिक र परथ नया दिना। यापकं पुरः उवा मातृणा यजन। करवा नान्दीपुरसमा सार स्थापयेथीम् । कत्सा व रोपामसी बस्तमितता। गोभूलिए इस्पः ।) सम्पूरपास तोप पाविधिना हो।

सटीकनिर्णयसिन्धुधितीपरिच्छेद- वासश्रुतेन मन्त्रण कङ्कणे पाणिपलो। विवाहकर्मवत्सर्व कर्नगं दशिकोनः । को अदादिति मन्त्रण करणाही विधीयते ।। फर्तव्यच ततो होमो विशेषाद्विधिपूर्वकम् । आचार्यों वैदिका कुण्डे जुहुगाच नाहुनी।" स्विष्टकतोऽनन्तराः । ॐनमो भगवते शिवाय स्वाहा ॐनारायणाय, माधवाय, गोविन्दाय, विष्णवे, मधुसूदनाय, त्रि- विक्रमाय, वामनाय, श्रीधराय, हरीशाय, पमनाभाय, दामोदरा- य, उपेन्द्राय, वासुदेवाय, अनिरुदाय, अच्युताय, अनन्ताय, ग- दिने, चक्रिणे, विश्वासनाय, वैकुण्ठाय, जनार्दनाय, मुकुन्दाय, अधोक्षजाय। "यजमानः सपत्रीका सहामासैश्च गोत्रनः । प्रदक्षिणाः प्रकुर्वीत चतस्त्री विष्णुना सह ।" तुलस्या इति शेपः। "तुलसीपाणिग्रहणे वैदिकायां विभागसौ । शतकुम्भं जपत्सुक्तं पायमानीविशेषतः ॥ जीवमूक्तं पुनर्जप्त्वा नवमूक्तं तथैव च । पठेयुः शान्तिकाध्यायान् तथा वैष्णवसंहितान् ।। गायन्ति मङ्गलं नार्यों भेरियर्यादिनिःस्वनः । शह्वझल्लरिनिर्घोपमहल्यं विधिमाचरेत् ।। दद्यात्पूर्णाहुतिं पश्चादाभिषेकविधि ततः । ब्रह्मणे हपभं दद्यादाचार्य परिधाप्य च ।। गोपदं च तथा शय्यामाचार्याय मदापयेत् । आजन्मोपार्जितं पापं दर्शनेन प्रणश्यति ।। पापयेत्तुलसी यस्तु सेवयेच प्रयत्नतः । प्रतिष्ठाप्य यधोक्तन विष्णुना सह माधवः ।।

कार्तिक पौर्णमासीनिरूपणम् ।
फगतिकी पौर्णमासी परा प्राधा । 'अमापौर्णा
परे' इति दीपिकोफेः । अत्र विशेषी हेमात्रामा
'पुण्पा महाकार्तिकी स्थानीयेन्दो कृत्तिकासु
त
'भाग्नेयं तु पदार्श कार्तिक्पां भवति फचित्
महती सा तिपिपा स्नानदानेषु चौत्तमा ॥.
पदा तु पाम्पं भवति माक्षं तस्यां तियो फचित्
तिधिः मापि महापुण्णा मुनिभिः परिकीर्तिता ।।
प्राजापत्ल पदा सक्षं तिथौ तस्यां नराधिप ।
सा महाकार्तिकी प्रोक्ता देवानामपि दुर्लभा॥'
पाने-
'विशाखांसु यदा भानुः कृत्तिकासु च चन्द्रमा ।
स योगः पमको नाम पुष्करप्वातदुर्लभः ॥
पद्म पुष्करें प्राप्य कपिलां यः प्रयच्छति।
स हिस्सा सर्वपापानि पैष्णवं लभते पदम् ।'
'कार्तियां पुष्करे स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते ।
मायां स्नातःप्रपागे तु मुच्यते मर्पफिस्पिः ।
अस्पामेव सायंकाले मत्स्पायतारो जात इत्युकं पा.
प्रे कार्तिफमाहात्म्पे-
'परान्दया पतो विष्णुर्भत्स्परूप्पभवत्तनः।
तस्पा दत्तं हुतं जसं सदक्षयरफलं स्मृतम् ॥ इति ।
स मोक्ष समवे जन्तुर्विष्णुलोकं तपाक्षयम् ।
मामोति विपुलाभोगान् विष्णुना सा पोदते ॥
प्रतिष्ठा श्रीतुलस्पास्तु इत्युक्ता विष्णुपापले "
इति कार्तिकमासः

No text on this page.

७१ मार्गशीर्ष फालभैरवाष्टमी निरूपणम् । शियरहस्यमध्यादे भरपोत्पत्तः अषणात । तथा ध। प्रेय- 'नित्यपात्रादिक कृत्या मध्याव मंस्थित रवी । इत्युपक्रम्प ब्रह्मणा मरेऽवज्ञाते उक्तम्-- 'दीग्ररूपादनधान्मत्तः श्रीकालभैरवः । आपिरासीत्तदा लोकान्भीपयखिलानपि ।। इति अघोकपपास एवं प्रधानामित्युक्तं तय-- 'उपोषणस्याभूतमर्यदानमिह स्मृतम् । तथा जागरणं रात्री पूजा पामचतुष्टये ॥' संध्यागामपि पूजयोक्ता । (तेन(३)मध्याहव्यापिन युफा) दिनदयेऽशतः संपूर्णायां वास्तवासी पूर्वव । धारूपनात् । पारणा तु प्रातरेव । लि। मध्याह्न इति । नत्वावता जन्मकालव्यापित्वान्मध्या: च्यापिनीति धमः कार्यः । शिघरहस्पे मध्याह्नानन्तरम्- 'कृतिकासेश्वर प्रापुर्देवा विस्वादिसाधना।' इवि बहुकत्यकलापमुफ्ता भैरवाविर्भावमुक्त्वा 'सूर्योऽस्तमुपागम व'त्यभिधानेन पध्या तदाऽऽविर्भावनिक्षयात् । अस्तु वा मध्या दाविर्भावः । तथापि तत्कालीनतिधिनित्यत्र न फिचिन्मा नमस्ति । जन्माटम्यादौ तु पूनारूपकमकालस्वेनैव निधीधपाति गृखने न तु जन्नकालनेति । अत एव यापचतुष्टयपूजासन्ध्या पूनेत्यादिकर्मकालसेन रात्रिव्यापिनीमही कृत्य - मध्याहन्पापिन परित्यक्ष्यनि न चेसादिगा। उपवास एवति । उपासनागर प्रधानमिनि अपरं मतम् । पूजोपासनागरणानि प्रधानानीत्येकम् याप्तौरात्रिन्यात अत्रोपासादेः प्राधान्यादिवाराविननमि दम् । इतवादारापातिरेन प्राया। (१)सान्तर्गत क पुस्तके नारिख।

सदीकनिर्णपसिन्धुयितीयपरिच्छेदे. अन त्रिपुरोत्सव उक्तो भार्गवार्चनदीपिकापाम- 'पौर्णमास्यां संध्यायां कतपखिपुरोत्सवः । दद्यादनेन मन्त्रेण प्रदीपांश्च सुरालये ॥ कीटाः पतङ्गा मशकाश्च वृक्षा जले स्थले ये विचरन्ति जीवाः । दृष्ट्वा प्रदीपं न च जन्मभागिनो भवन्ति नित्यं श्वपचा हि विप्राः॥' अत्र वृपोत्सर्गोऽतिप्रशस्तः । तदुक्तं मात्स्ये- 'कार्तियां यो पोत्सर्ग कृत्वा नक्तं समाचरेत् । शैवं पदमवासोनि शिवव्रतमिदं स्मृतम् ॥' इति । अत्र कार्तिकेयदर्शनमुक्तं काशीखण्डे- 'कार्नियां कृत्तिकायोगे पः कुर्यास्यामिदर्शनम् । सप्तजन्म भरिमो धनाढयो वेदपारगः ॥' इनि श्रीकमलाफरभकृत निर्णयसिन्धौ द्वितीयप. रिच्छेद कार्तिकमासः ॥ पृश्चिके पूर्वाः पांडश घटिकाः पुण्याः ()(शेपं प्रा. ग्यत) मार्गशीर्षकृष्णाष्टमी कालाष्टमी। मा प रानि. व्यापिनी ग्राना। 'मार्गशीपमिताप्टम्यां कालभैरगसन्निधौ । उपोप जागरं कृर्वन्सर्वपापैः प्रमुच्यते ।' इति काशीखण्टावानिवतत्वावगतः । 'मयतेषु मर्चपु कर्तव्या मंमुखी विधिः ।' इति प्रायवर्ताय । दिनययंऽशनो राधिव्यातायुस' रेव । भरवास्पत्तप्रदोषकालीनस्वादिनि फेगित । त, अथ कालाश्मीनियः। कपाविपतमाह-०दिनयो 1)सात पुस्तक नारिता . - - - मार्गशीर्ष फालभैरवाष्टमी निरूपणम् शिवरहस्पेन्मध्याहे भैरपोत्पः श्रवणात । तप प्रैव- 'नित्यपानादिकं कृस्पा मध्याले मंस्थित रवी इत्युपक्रम्प प्रमणा रुदेऽयज्ञाते उसम्- 'तदोग्ररूपादनघान्मत्तः श्रीकालभरयः । आपिरासीत्तदा लोकाभीपयबिलानपि।' अनोपपास एय प्रधानमित्युक्तं तर- 'उपोषणस्याभूतमार्णदानमिह स्मृतम् । तथा जागरणं रानी पूजा पामतुष्ट ।' संध्यापामपि पूजेगोगा । (तन(१)मध्याव्यापि- युमा ।) दिनयऽशता संपूर्णा पायासी पूरा चारापनात् । पारणा तु प्रासरव । सि । माइति । नतारना नम्बकालपारिवायापार पापिनीनि धमः कार्य: । शिषरह मापादानन्तरम्- 'कतिरासेवा मापुदेगा पिल्लादिसाधना।' इति पत्यकलापमुपवा भरवारिरिमुगाया 'san हस्पभिधानेन पप्पां तदाऽऽविभागनिश्रयान् । भानुपा मगर दावभावः । तथापि तत्कालीनतिधिनिया न यिनमा पस्ति । नमाम्पादौ त पूगारूपकर्म कालमर निधीपEIR से न तु जन्मकालागि मा पर पापचनुपपनामा. स्वादिकर्मकालवन राविपिनीमाता मनी स्पानि न पेसादिना पचास पनि मनागाणे प्रधानमिति अपर पतम् । पूनापसासजागरणानि समानीकर। मासो राश्रियातायोपरामा मापामाथि. दम् । ततधारावाप्रिय मादा। (सान कपुस्तकासि ।

No text on this page.

७४७ मार्गशीर्ष पम्पा-स्कन्द -पष्ठीनिरूपणम् । 'पक्षमी नागपूजायां कार्ग पठीसमन्धिता । तस्पर्ण तु तुपिता नागा(१)इतरा सन्तुषिका ।' इति मदनरमे पचनात्॥ मार्गशीपरारूपष्ठी चम्पापछीति महाराष्ट्रेषु प्रसि. सा। सोत्तरयुना प्राप्पा । षण्मुन्योः' इति युग्मचाफ्या. त। 'पूर्वाह दैविक कुर्यात्' इति वचनादस्य च देषकर्म- स्पात् । इपमेय पोगर्षिशेषेण चम्पेत्युच्यते । तदुक्तं ब्र माण्डपुराणे मल्लारिमाहात्म्पे- 'मागे भाद्रपद शुक्ला पष्ठी पैधृतिसंयुता। रविपारेण संयुफा सा घम्पेती-कीर्तिता ॥ इति । 'विशाखाभीमयोगेन सा चम्पेतीह (२)कीर्तिता' इति मदनरते पाठः। 'मार्गशीऽमले पक्षे पप्ट्यां पारंऽशुमालिनः । शततारागते चन्द्र लिङ्गं स्पा दृष्टिगोचरम्।।' इति । इयं प योगवशेन पूर्वा परा पा कार्या । 'चम्पाप. छी सप्तमीयुता' इति दिवोदासः । इयमेय स्कन्दपष्ठी। सा पूर्वयुता। 'कृष्णाष्टमी स्कन्दपष्ठी शिवरात्रिचतुर्दशी। एता पूर्वयुताः फास्तिथ्यन्ते पारणं भवेत् ।। इति भृगुक्तः । परेऽशि रावायाचयाममध्ये पारणासं- चरयुतेति । पमाणपोगविशेषेण मल्लारिपूनाया पूर्ण परा या प्राधा, पदभारे तूतरविदत्यर्थः । स्कन्दपष्ठति। "येयं मागिरे मासि पष्ठी भाति संचम । पुण्या पापारा पन्पा शिवा साना गुरुमिया ॥" ११) क पुस्तके 'इतर ति पाठः। (२) 'विभुतावक पुस्तके पास।

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
'यामत्रयोर्ध्वगामिन्यां प्रातरेव हि पारणा'
इति वचनात् । अत्र च कालभैरवपूजोक्ता त्रिस्थली
सती-
'कृत्वा च विविधां पूजां महासंभारविस्तरैः।
नरो मार्गासिताष्ठम्यां वार्पिकं विनमुत्सृजेत् ।।'
।
तथा-
'तीर्थे कालोदके स्नात्वा कृत्वा तर्पणमत्वरः ।
विलोक्य कालराजानं निरयादुद्धरेत्पितॄन ।। इति
इयं च कार्तिक्यानन्तरा गौणचान्द्राभिपायेण ।
मार्गशीर्ष शुक्लपञ्चम्यां नागपूजोक्ता हेमाद्री स्कान्दे-
'शुक्ला मार्गशिरे पुण्या श्रावणे या च पञ्चमी ।
स्नानदानहुफला नागलोकप्रदापिनी ॥ इति ।
इयं नागपूजायां पष्ठीयुतय ग्राधा ।
"दिवारात्रियतं यश एक तिथौ गतम् ।
तस्यामुभपयोगिन्यामारभेनद्वतं व्रती ॥"
इति वाक्यात् । यदा पूर्वदिनं सागाह उत्तरंथ प्रदोषे तदा
पूर्वव 'रुद्रननेपु'इति वचनात् । पूना व काशीवासनिनितामिदंप.
यतया काम्येव इति मयूग्यः । मार्गशीर्ष शुक्लनीया रम्मातृती.
पा, तस्यामुपवासः कार्यः ।
"मार्गशुक्लननीयायां दन्नधावनपूर्वकम् ।
उपासम्य नियमं गृतीपात्पनिदेवतम् ।।
सौभाग्याय पुरा चोणं रम्भया रानमधम ।
तेन रम्मा नृतीपऽयं परसामागदायिनी ॥"
इनि बननान् । दानवानं च का; पिना कापम् । ५
संविदा माथा । 'ना नया रम्भा' त पचनाद । प्रार
हमतीया वृमिश

मार्गशीर्ष पम्पा-स्कन्द -पष्ठीनिरूपणम् । 'पश्चमी नागपूजापां फार्या पष्ठीसमन्विता। तस्पां तु तुपिता नागा (१)इतरा सचतुधिका- इति मदनरो पचनात्॥ मार्गशीपंशुलपठो घम्पापछीति महाराष्ट्रपु म. डा। सोत्तरयुता प्राहा। 'पण्मुन्योः' इति युग्मया- त। 'पूहि दषिकं कुर्यात्' इति वचनादस्य च देवक स्यात् । इपमेय पोगविशेषेण चम्पेत्युच्यते । तदुक्तं माण्डपुराणे माहारिमाहात्म्प- 'मागे भाद्रपदे शुक्ला पष्ठी तिमयुना। रविवारेण संयुका सा पम्पेती-कीर्तिता । इति 'विशावाभीमयोगेन सा पम्पेताह (२)कीर्तिता' इति मदनरटो पाठः। 'मार्गशीऽमले पक्षे पप्ठ्यां पारंशुमालिनः । शततारागते पन्द्र लिङ्गं स्पा रष्ठिगोगरम्॥ हति। इयं प पोगवशेन पूर्या परा पा पायो । 'पाप. ठी सप्तमीयुता' इति दिवोदामः । उपमेप कपी । सा पूर्णयुना। कृष्णाष्टमी स्कन्दपाठी शिपराविधतुर्दशी। पता: पूर्वयुताः फातिमा पारणं भवेत इति भृगूफः । परेऽधि रामापागाममापे पारपास- परयुसति । पापमाण योगविशेषण ममारिपूमा पूर्णा पा ग्रामा, तदभाने तूतररिंदरप। स्कन्दपति। " मानिमामि पष्ठी भरवसाय | पुण्या पापण या शिरा माना गुपपा ।" (१)कपुस्तक ''तिपादन (२) yिartaपुस्तके पा

७४८
सटीकनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छंदे-
भवे इदम्, अन्यधोत्तरैवेति दियोदासः। अन्दप
पष्ठीपु-
सनाविदारक स्कन्द महासेन महायल।
रुद्रोमाग्निज पद्य क्र गङ्गागर्भ नमोऽस्तु ते ॥
इति राजन स्कन्दं संपूज्य विप्राय दद्यादिति दियोद
मार्गशीर्ष शुक्लचतुर्दश्यां पिशाचविमोचनीती में
इंघिस्थलीसेतो भट्टचरणरुक्तम् । तस्य प्राप्तपैशायर
पित्रागुद्देश्यकत्वे पार्वणत्वादपरालब्पापिनी मात्र
अज्ञातनामपिशाचायुद्देश्यकत्ये त्वेकोद्दिष्टत्वान्मया
व्यापिनीति । फुलधर्मव्रतादौ तूत्तरेय । 'चैतनभोग
तरसिता स्यादृयम्' इति दीपिकोक्तः ॥
मार्गशीपपौर्णमास्यां दत्तात्रेपोपत्तिः । तदुरी का
६ सह्याद्रिखण्डे-
'मागशीर्ष तथा मामि दशमेऽमि सुनिर्मले ।
मृगशीपंयुते पौर्णमास्यां शस्प घ यासरे ॥
जनगामास देदीप्यमानं पुनं सती शुभम् ।
सं विष्णुमागतं ज्ञात्या अनिनामकरोस्पता।
दत्तयानस्वस्य पुनस्वारसाग सीना'नि ।
०३यं प्रदोषव्यापिनी ग्रायति ।
अभपरात नाnishing
सरवति'मटा चतुर्दशी ।
": श्रानामा 41 1
मागिनीयान AI"
HTTA

- . मार्गशीर्षऽष्टकानिरूपणम् । ७४९ मागशीपोर्णिमाननाराष्टमी अष्टका । एवं पोपा. दिमासप्रयेऽपि । 'हमन्तशिशिरयामतुर्णामपरगक्षाणाम. मीप्यष्टका एकस्य या इस्याश्वलायनो 'एकस्या- मटम्यां का कार्या' इति हरदत्तः। फचित्पश्चम्यप्युक्ता। 'प्रोटपाटका भूयः पितृलोके भविष्यति ।' इति पानरचनात् । तरपूर्वसप्तमीपु पूर्वगुः सत्परना घमीप्यायप्टकाभ्राद्धमुग कालादर्श- *'मार्गशीर्ष च पोपे घमाधे प्रौठे च फाल्गुने । कृष्णपक्षं प पूर्वयुरन्यष्टक्यं तथाष्टका॥ इति । भापमिति । पूर्वविदेत्यन्ये । मार्गशीर्षचतुर्दश्यां पौर्णमा- स्पो वा प्रत्यरोहणं कार्यम् । मार्गति अमान्तमानेन । मार्गशीपादिचतुपं भादहष्णा. हमी च फालः। एतन माध्या वर्पमिति ध्यान अष्टकाशन्दः परं त. प्र ? नास्ति । माध्यापशब्देन व्यवहारात भाद्रपदकगाएमी. नाम्ना । अष्टकास्वपिति पदं च नार्मलाभार्थम् । गौणमुरूपाभि- प्रायेण पवाष्टका इति व्यवहारः। नत्तावता माध्यावर्षे पष्ठम् इति भ्रमः कार्यः, नापि संकल्पादावष्टफापदमयोगः । अथवा पुराण. मते पशम्पष्टिकर। "ठिपघटका भूपः पितृलोके भविष्यति । आयुरारोग्यमैर्य सर्वकामफलमदा ॥" इनि पानं पसुनाम्नः पितुः शापोतराऽनुग्रहोके । हेमन्त. शिशिरी घामानमानेन मार्गशीर्षादिवासदनात्मकता मासचतु- ध्यरूपी, चतुर्णामित्यभिधानात् । अष्टकापदं पद्यपि कर्मपरम् 'अष्ट- फा पितृदेवसे' इति पाणिनिस्मृतेः । तथापि लक्षणया कालपरम- पीति समुचितकालानुरोधेन कर्मण आचारप्यम्पम् आनेपरन् । तपावलापनाना होमपादोभयरूपं कात्यापनादीनां तु होमपायम् ।

७५० सटीकनिर्णयसिन्मुक्तिीयपरिणे-
पतु विष्णु:-
'अमावास्गास्तिम्रोडकाशिमोऽन्य
पच कोमे-
"अमावास्याप्रकास्तिस: पोपमासाnिti
तरतुर्ग अनायसाधम् ।
'गा पापा पतुर्ग पास sainwati
इति पानामापुराणात ।
'
पाणी नापति
प्रति farmisinfo10 शामnal
ARRITamit-..
mintim umr k
Miginrnimumtitin
in kiti All #il 2011
1.11
.
.
.
.
.
14
.
.
भी

मागाकानिम्णम् । पादियामः । भाषका तुगंप निर्माता प्रापपापिनी प्रा 'भपादन भाद पाणगा।" पलायनwirsोरIकालमाप पार्य- पर पूर्णपEकामागास्तुभष्टानुन निर्णया। म पत्रम्-'पू: पिरगो दधात भपरंगुरन्य. REn' tin | भर कामकानी विद्यादेवी शष्टि- प्रारमनाक्षायरल फाममा मापणी श. द्वारा मन भालाफर प्रापभिरामुगम्विधाने- 'भिभिन्मन् पारे तु मदिन । कानन भापा इति सांकः । तदनन्तरं प 'पाप-पापम् । पूर्व प्रारम- "म्यान्नु धामापान शाः सन्तपेस्थिन् । भासा सोपा पसिनुरंय नपन् ।। (रादेः प्रदिपायुसनः । दिमः पावकः।) hinातीयाप पसंथ पधारमम् । वगु पापाय पनुभ्यामर सर्वदा ।" भोपपत्रापि पासा नोरात इस्पा-पापेति। 'पपि कृष्णाटकापान मा सारिन् ।' इति ब्रान पर फाटकालेन पोपमासीयस्वक्ति। 'तु फाल्गुनाष्टम्ग स पल्पपि वा पपेत् । पातुराकादि होमम कार्पः पाटकाता' इति छन्दांगपरिशिष्टे । पायुपुराणे-alकाटकानोता- पास्मृतीयाया एर फागुनमासोपलेनोक्तंय । "अमारास्पाटकास्तिपः पापमासादिपु विपु । विसमावटका: पुण्या मापी पश्चिमी वया ।।"

७५२ सटीकनिर्णयमिन्धुदितीयपरिच्छेदे- *आन्वष्टक्यं यदा न्यून संपूर्ण याति सर्वथा ॥ इति । अशक्ती स्वाश्वलायन:-'अथ श्वोभुनेष्टकाः पशुना स्थालीपाकेन चाप्यनडुहोयवसमाहरेदग्निना वा कक्ष- मुपादपा मंऽष्टकेति नत्वेषानष्टकः स्यात्' इति । मार्ग: शीर्षादिषु मलमासे सति तत्राप्टका न कार्या। चतुर्णा- मिति ग्रहणादित्युक्तं नारायणवृत्तौ । तथा काठकगृह्येऽपि- 'महालयाष्टकाश्राद्धीपाकर्मायपि कर्म यत् । स्पष्टमासविशेषाख्याविहितं वर्जयेन्मले ॥' इति । मार्गादिरपिचारपु काम्यं व्रतमुक्तं हेमाद्री । तत्र भ. 'पाण्युक्तानि संग्रह (सौरधर्म (१)- 'पत्रित्वं तुलस्यास्निपलमध घृतं मार्गशीपादिभश्पं इनि फौर्माच्च । एतेन मोक्तपुराणेषु छन्दोगपरिशिष्टे च 'पो. पादिनयममान्तपानन' इति मार्गशीर्षाष्टका हेया । अपवा- 'आग्रहायण्यामतीतायां कृष्णास्तिस्रोऽयकास्तथा ।' इति पिप्णुधर्मारकाल्गुनाइएकात्यागपक्षः स च 'पीपमासादिषु विधु' इनि मार्गशीर्षाष्टकात्यागपक्षण विकल्पते इति परास्तम् । उक्तमकल वचनानी कृष्णादिमासारत्ने पक्षमविशदत्तमम्भर नानापक्षपर मूलश्रुतिनाना कल्पनागौरवान् शाकादिद्रव्यपरल्या च माघान्याभिमायातीर्थादेनन् । 'गुन्यानं ग्रामगस्पोक्तम्' इत्यादिवत् च । वासादीन केरदाना भोग्यताममिदेः बाका. दिव्यभेद इन्द्रादिदेवतानां भदशामागनान्यविषयः । भा. लायनानान्तु परम्वार पदेवतमगाभेद र । भाग मिति प्रकोपलक्षणम् । पयसम्-आदरणम् । क्ष सुफ पम् । उपांपेन दान । इति मार्गशीर्षः। {"धनुपादानगंड पुस्ता मारिता

टीना प्रिस्तिलानां त्रिपक्षदधि तथा
धर्फ गोमपंध।
स्वंतापाअलीनां त्रिमरिचकमी
पला: सफप: स्युः
भू शर्करा संविरिति विधिना
नुवार फ्रमण ॥ इति ।
हमलाकरभकृते निर्णयसिन्धी मितीयप.
पिमासः समासः॥
पिरा पोडश घटिका पुण्या: अन्यत्मा-
गर्जननिर्णपोयाल्पोऽप्युपाकर्मप्रसारमा..
पतरी भविष्ये-
से पदा देपि शुक्लाष्टम्पो बुधो भवेत्।
नं जपो होमस्तपणे विमभोजनम् ॥
कृतं देवि शतसाहस्त्रिकं भषात् ।।"
पापोंग पुण्यतमस्वं तव शेपम् ।
शी मन्यादि।सा घोफा प्रार। पीपपी.
যমনধান্ধাবা মায়া,
स्यायामदियो योगविशेषः । तदुक्तं म
सरते-
तिथपर्युक्ता पेस्पीपमाघयो।।
स विशेष: फोटिसर्गप्रहः समः।
घिपोमध्यवर्तिनीपोपीपर्णिमास्युत्तरामा
বি গা। সার ব্যথা ও মাঘব
सप्लाईमाद्रिविरोधात सप्र हिमाप प
-
र्णिमास्युसरेति । 'मापामाया पतीपाते इस्य

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेद-. 'दिवैव योगः शस्तोऽयं न तु रात्री कदाचन।' इदमधमन्यनियन्वेष्वभावान्निर्णयामृतमात्रोक्त मूलमेव । तेनहेमायादिमते रामावदियो भ व । कचित्तु:-'किंचिदूनो महोदयः' इत्याहुस्तन्नि म् । हेमाद्री मदनरने च स्कान्दे- 'माघामायां व्यतीपाते आदित्ये विष्णुदैवतं । : अधांदयं तदित्याहुः सहस्राग्रह समम् ॥' . तत्रैव- 'माघमासे कृष्णपक्षे पञ्चदश्यां रवेर्दिने । वैष्णवेन तु मक्षेण व्यतीपाते सुदुर्लभे ॥' व्रतं कुर्यादित्यग्रेऽन्ययः । तत्रैव- 'ब्रह्मविष्णुमहेशानां सौवर्णीः पलसङ्ख्यया। प्रतिमास्तु प्रतव्यास्तदर्धन विजोत्तम ॥ (१) सायं शतनयं शम्भोद्रोणानां तिलपतः। ग्रिमवाक्यात । अत एव हेमान्यादिविरोधादित्यपि । हम ध्यादिमते इति । यस्तुतस्तु- "दिवैव योगा शस्तोयमुपाकालेऽपि वा यदि । न तु रात्री स वियो नरैर्मपरायणः ॥" इति नागरवण्डादायी योगो निमल एवेति नव्याः तानि मूलामिति । "पातस्यान्ते पूर्वभाग स्वमापा धोणामध्ये भास्करस्योदये ।। मानावारे पदमित्याराधिन्दोधारे तमामाहुः ॥" इति धर्मनिवारपनिरोपान मामा पापं भानी पुन्य भदौदपा स्यात्' इति तृतीपपादपाठ माया पूर्णिमान्नः । मानं शामिति । द्रोपानामिति दी. (९) साधम्' इति पुस्तक। । अत्र पूर्णिमान्नमानन मायामा

.
-
पौपे अदाँदपनिरूपणम् ।
कर्तव्यो पर्वतो विष्णुरुद्रयोः पूर्वसंध्यया । '
भुरत्र प्रमा।
'शपात्रय ततः कुदपाकरसमन्वितम् ।
होमं कृत्या प्रतिमां दयादित्युक्तं स्कान्दे-
अर्कोदपे तु सम्माते सर्व गहासमं जलम् ।
शुद्धात्मानो मिजाः स भवेयुभेनसम्मित
यत्किञ्चिहीपते दानं तदान मेरुसशिमम् । इति ।
। दानापशेपो निर्णयामृते स्कान्दे-
पतुम्पटिपलं मुख्यममग्रं तर फारयेत् ।
चत्वारिंशत्पलं पाप पशपिशतिरेव वा ।'
नं पापम् । तप कांस्यमपमित्युक्तं मय।
विप्पे-
'पलप तु प्रतं दिगुणं कुटन मवम् । :
स्तुभिः कुटनेः मस्या प्रस्थावार आदः ॥
पादकैश चर्षिय दोणस्तु कपितो ।।
उम्भो द्रोणदर्प शूर्पः सारी,दोगैस्तु पोदश"
मित्यर्थः। पक्षान्तरे-
पतंच कुट मस्य आपको दोण एव ।
मान्यमाने तु वियाः क्रमशो ऽमी चतुर्गुणाः ।।
रोण पोडशभिः खारी नियत्या कुम्भ उच्यते ।
उम्भस्त दशभिर्वाहो धान्पसंख्या प्रफीतिता ॥
विशत्यस्पनः । दोगाढकयोः परिमाणान्तरमा
अस्पदाविंशतिमीणा स्मृतो दिसाय
मावि ।
पक्षाणां शतादिना पवस्या मान इति पाठः।
शुदास्मान इति । पावापानपरीक्षानिपमा-
Intu.

. ७५४ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेद-. 'दिवेव योगः शस्तोऽयं न तु रात्री कदाचन।' इति। इदमधमन्यनियन्ष्वभावान्निर्णयामृतमात्रीकाम- मूलमेव | तेनहेमायादिमते रामावदियो भवत्ये व । कचिनु-'किंचिदनो महोदयः' इत्पाहुस्तकनिमल म् । हेमाद्री मदनरने च स्कान्दे- 'माघामायां व्यतीपाते आदित्ये विष्णुदैवतं । • अघाँदयं तदित्याहुः सहस्राग्रहै। समम् ।। तत्रैव- 'माघमासे कृष्णपचे पञ्चदश्यां रवेर्दिने । वैष्णवेन तु प्रक्षेण व्यतीपाते सुदुर्लभे ॥" व्रतं कुर्यादित्यग्रेऽन्वयः । तत्रैव- 'ब्रह्मविष्णुमहेशानां सौवर्णीः पलसङ्ख्यया। प्रतिमास्तु प्रकर्तव्यास्तदर्धन विजोत्तम ॥ (१) सामं शतत्रयं शम्भोणानां तिलपर्वत । ग्रिमवाक्यात । अत एव हेमाद्यादिविरोधादित्यपि । हमा: ध्यादिमते इति । वस्तुतस्तु- "दिवैव योग। शस्तोपमुपःकालेऽपि वा यदि । न तु रात्रौ स विज्ञेयो नरैर्द्धर्मपरायणैः ॥" शते नागरखण्डाद्रात्रौ योगो निर्मूळ एवेति नव्पाः । तति- मूलामति । "पातस्यान्त पूर्वभागे स्वमाया धोणामध्ये भास्करस्योदपे च । मानोवार यादीमत्याराधिन्दोधारे तन्मापूमाहुः ॥" इति धर्मप्रतिवावपविरोधाद माधा। पापे भानो पुष्प अर्दोदपः स्यात्' इति तृतीपपादपाठे मायः पूर्णिमान्नः । साग्रं शामिति । मन द्रोणानामिति दो. '. (१) साधम्' इति पुस्तके। । अत्र पूर्णिमान्तमानेन माघाउमा .

मापे माघस्नाननिरूपणम् । पाऽपि- 'पीपस्यैकादशी शुक्लामारम्प स्थाण्डिकपः। मासमा निराहारस्रिकादं स्नानमाचरेत् । निफालमविष्णुं स्पाभोगी जिनेन्द्रियः। माघस्पकादशी शुक्ला पापविद्याधरोनम ! त्रिकालस्नानं मासोपचासविषपम् । निराहार युक्तः। पृध्यापन्द्रोदये स्पन्यधारणम् । विष्णु:- दर्श या पौर्णमामी या मारमा स्नानमाया। पुण्यापहानि विशन मकरस्प दिवारे कि. भन दमिति रामादिमुपचान्नाभिप्रापंग । भां तु पक्षां नेदानी प्रपरति । अप्राधिकारणां भविष्य- 'मालपारी गृहस्थी का पानामा भिभुः। पालपदयुषानम नरनारानमा स्नास्वा माघे शुभता मानुपातिं पालम् ।' 'सधिकारिणो(१) विष्णुमा पाप' मामे- 'उष्णोदकेन वा स्नानमा ARTI रघु मर्षगापु णादन Masti पणवागत गौडनिष पका- पापा ममातापी पावरतिमा मारमामय तापरिपूजा विवियन पितृणां देवताना भूल नैव पद । प्राणो मूल मुरत्या पापात्रायण ३१॥ अन्पपा पानि मरक क्षषिरशा एप। (१) ta - सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छंदे- 'एवं सुघटितं कार्यं फांस्पभाजनमुत्तमम् । इति । 'निधाय पापसं तत्र पामष्टदलं लिखेत् । पास्य कर्णिकायां तु कर्षमानं सुवर्णकम् ।। सदभाये तदर्थं वा तदर्थं वापि कारयेत् । भूमौ तु तण्डले शुद्धः कृत्वाष्टदलमुत्तमम् ।। अम स्थापपेसन प्राधिष्णुशिवात्मकम्। रोपां पूजा त कार्या श्वेतमाल्पैस्तु शोभनेः । यत्रादिभिरलंस ब्राह्मणाय निवेदपेत् ।।' मन्मस्तु- 'सुवर्णपापसामत्र पस्मादेतग्रपीमपम । आपत्तेस्तारकं यस्मासद् गहाण मिगाराम || सगतमेला यी सम्पग्दातुध परफलम् । तलं समत मत्पः करवंदं वानमुत्तमम् ॥ इति । पति श्रीकमलाकरमत निर्णयसिन्धी वितीपर रिदगापमामः। अप मापानानम् । तत्र वि- 'तुलामकरमणु माता स्नायी गदा भोग। विष्यं प्रयच मागस्नान महलम।" निगारमा THE प्रायतु सायनTRE- शुरदां शुक्लपक्ष पोपमा समात् । मादा पागमागावाशुपारप रामापति प्रापिति मनस, बन्द दिया इनिपांगमा मानामा परयाविhिi aman {t. Nitingthin M-H

.
--
माघे माघस्नाननिरूपणम् ।
पारोऽपि-
'पोपस्पैकादशी शुक्लामारभ्प स्थाण्डिलेशयः ।
मासमानं निराहारत्रिकालं स्नानमाचरेत् ।।
त्रिकालमर्षपविष्णुं स्पभोगो जितेन्द्रियः।
माघस्यकादशी शुक्ला पापरिपाघरोत्तम ॥
त्रिकालस्नानं मासोपपासविपथम् । निराहार
स्युफे। पृथ्वपिन्द्रोदगे त्वन्यपोक्तम् । विष्णु:-
दर्श वा पौर्णमासी पा प्रारभ्य स्नानमाचरेत् ।
पुण्पान्पहानि त्रिंशत्तु मकरस्थे दिवाकरे." इति
अब दर्शमिति शुक्लादिमुख्यपान्द्राभिमापेण । अ
तु पक्षों नेदानी प्रधरति । अवाधिकारिणो भविप्पे-
'प्रमचारी गृहस्थो पा पानमस्थोऽध भिक्षुकः।
पालवृदयुवानय नरनारीनपुंसकाः ॥
स्नात्षा माघे शुभे तीर्थे पाप्नुवन्तीप्सितं फलम्
पा-.
'सधिकारिणी(१)ह्यत्र विष्णुभको पथा नृप।'
घ्राणे-
'उष्णोदकेन पा स्नानमशफ्पे सति कुर्यो।'
रदेषु सर्पगारेषु उष्णोदं न विशिष्यते ।
वैष्णवामृत गौरनिपन्धे व स्कान्दे-
'पाप्पां तु समतीतायां पावयति शर्णिमा ।
माघमासस्य तापनि पूजा विष्पोर्विधीयते ।।
पितृणां देवतानां मूलकं नैव दापयेत् ।
ग्राणो मूल भुक्त्वा चरेच्चान्द्रायणं व्रतम् ।।
अन्पधा पाति नरक क्षविद शव एप प ।
निसाना

. ७५८ सटीकनिर्णपासन्युवितीयपरिच्दै- पर्जनीयं प्रपोन मूलकं मदिरोपमम् ।" . पदा तु माधो मलमासा भयाति तदा काम्यानां तम समातिनिधान्मासव्ये स्नानं तनियमाय फापीमा- सोपचासचान्द्रायणादि तु मलमास एव समापपेत् । त. मुक्तं दीपिकापाम्-'नियतशिदिनस्वाच्छुभे मास्सार- भ्य समापयेत मलिने प्रमासोपवासनतम्' इति । मासो. पयासपदं चान्द्रायणादेपलचणम् । स्मानारम्भं च मन्त्री विष्णुनोक्तः- 'तन चोरथाय नियमं गृलीपाविधिपूर्वकम् । माघमासमिम पूर्ण स्नास्यहं देव माधव । तीर्यस्यास्य जले नित्यमिति संकल्प्य चतसि।' इति । प्रत्यहं मन्त्रश्च पाने-- 'दुःखदारिद्र्यनाशाय श्रीविष्णोस्तोपणाय च । प्रातःस्नान करोम्पद्य माघे पापविनाशनम् ॥ मकरस्थे रयो माघे गोविन्दाच्युत माधव । स्नानानन मे देव यथोक्तफलंदो भव ।। इमं मन्त्रं समुच्चार्य स्नायान्मौनसमन्वित!' इति । प्रत्यहं सूर्यायाय॑म् । मन्त्रस्तु पृथ्वीचन्द्रोदये पाने- 'सचित्र प्रसवित्रे च परं धाम जले मम । स्वत्तेजसा परिभ्रष्टं पापं यातु सहस्रधा ।' इति । स्नानकालचमूर्योदयः । त्रिस्थलीसेतो- ति । 'माघे' इति शेषः । *दर्श वेत्यादि पक्षान्तरम् ! "तुलामकरमेपेषु माता स्नायी सदा भवेत् । हविष्पं ब्रह्मचर्य च महापातकनाशनम् ।" ..इति च पंक्ष उक्तः । *मासोपवासति । चान्द्रायणादेह पलक्षणम् ।

4 माघे माघस्नाननिरूपणम् । 'भप्राप्त माघमास तु तपस्विजनपालभे । मोशान्ति सवाणि समुद्गच्यात भारफरे । पुनीमः सर्यपापानि विविधानि न संशयः।।' इति नारदीपोतः। 'यो मापमास्युपमि यर्यकरामिनसे स्नान समाचरति चारनदीप्रवाहे। বকুল দাবিদার स्यगं पापमरदहधरी नरो:सां इति भपिप्पांसरपपनायाग्रा योदय ! 'अरुणोदप तु समाप्त स्नानकार विपक्षणः | माधपारिमयुगं पापन्या स्नाप्ति मुरजिता FUT- ‘ তাহসাথে মাথালাবাগ মশা। मापस्नानयतां पुण्यं प्रमासप्रायधारणा ॥ उसमे तु सनधय मध्यम रातारकम् । सपितयुक्ति भूपतीने प्रकीतिर । नाप शापेक्षा स्पषस्थापनाप्रपाग निमशास्तम्। ' कामातगुणं मात गङ्गापामा सहनगुणिता प्रापि भापभिरादिनी । एयादपति। अयमाप | Up -भ. मणांदप इति । पछारमेन पासापा-ont विति। "संपात पापपास सिमनाया। शोधन्ति सरकारीणि समुपति पारधरे॥ पुनीयस्त५ पापानि पिरिपानिन संश" - सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- पश्चिमाभिमुखी गङ्गा कालिन्या सह संगना। हन्ति कल्पकृतं पापं सा माघे नृप दुला।' इत्यादिपादमादिवचोभ्यः । यिस्तरस्तु मत्पितामह कृतप्रयागसेतो ज्ञयः । ब्राह्म- 'यत्र कुंत्रापि यो माघे प्रयागस्मरणान्वितः । फरोति मजनं तीर्थ स लभंगाङ्गमजनम् ॥ तथा 'समुद्रेप्यतिप्रशस्तम् । तदुक्तं पृचिन्द्रोदये प्र. भासखण्ड- 'माघ मास च यः स्नायानरन्तर्येण भावतः। पौण्डरीकफलं तस्प दिवसे दिवस भवेत् ॥' माघस्नानं काम्यमेवेति भहाः । विष्ण्वादिवाक्ये सदावशशबानित्यत्वावगतनित्यकाम्यमिति तु युक्त म् । मासपर्यन्तं स्नानासंभवे तुभ्यहमेकाहं वा स्नायात् । 'महामाघी पुरस्कृत्य सस्नौ तत्र दिनत्रयम् । इंति लिङ्गात् । 'अस्मिन्योग स्वशक्तोऽपि स्नायादपि दिनत्रयम् । प्रयागे माघमासे तु म्यहं स्नातस्य यत्फलम् ।। नाश्वमेघसहस्रेण तत्फलं लभते भुधि ।' इति पाभादिचनात् । अत्र मकरसंक्रमो रथसप्तमी माघीति श्यहमित्येक माघशुक्लदशम्यादीत्यन्ये । मक- राद्ययह इत्यपरे । माघमासाद्ययह इति केचित् । प्र. योदश्यादीति यहवः । 'महामाघी पुरस्कृत्य सलो तत्र दिनम्रयम् ।' इति पायोक्तेः । एतस्यार्थवादस्वायत्किविहिनत्रयः इति तु नारदीपं स्नानाभिमायगर्भम् । *पामादीति। आदिना 'महामाघी पुरस्कृत्यत्पद्रहः । तपोत्या अनुकल्पतया मापीलाभाव । .

-
मापस्नामनिरूपणम् ।
मिति भाः स तु 'संदिग्धेषु घाफाशेपात्' इति
म्यापागोदशापयति । मयागं पिनापि पाने-
'अस्मिन्पांग स्पशफोपिसापादपि दिनत्रयम्। इति ।
माघस्वाने नियमास्तु नारदीये.
'न वाहि मेषपेत्स्नातो घस्नातोऽपि परानने ।
होमा सेययेहिं शीता न कदाचन ।
अहन्पपनि दातव्यास्तिलाशर्करयान्विताः।
प्रिभागस्तु तिलानां हि चतुर्थः शर्करान्वितः ।।
अनभ्पनी परारो सर्पमासं नये प्रती ॥'
-
तथा--
'अमातशरीरस्तु पः कटं मानमाचरेत् ।
पदे पदेऽश्वमेधस्प फलं प्रामोनि मानवः ।।'
तपा-
शपमधरं देवं माधवं नाम पूजपेत् ।
पधि हुस्पा विधानेन ततस्काशनो भवेत् ।।
भूशय्यानह्मचर्येण शक्तः स्नानं समाचरेत् ।
पागं पिनापति।
"तटागेपु ता स्नापात्कूपे भाग्दादिक क्या ।
माघमासे परारोहे शस्तं वे निम्नगानलम् ।।
(भाण्टाभिवे स्वयं विशेषः)।
सरिचोपं महावगं नवकुम्मास्पितं तथा।
वायुना दारित रात्रौ गातोपसमं स्मृतम् ॥"
विष्णु:-
"तः स्नाला उभे तर्षि दधा शिरसि वै मदम् ।
वेदोकानपिना राजन् सपापा निवेदयेत् ।।
पितृणां वर्पणं कृत्सा परीर्य ववो मग ।'

सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- *अशक्तो ब्रह्मचर्यादी स्वेच्छा सर्वत्र कथ्यते । तथा- . तीर्थ (१) तिलस्नापी तिलोदी तिलहोमी तिलोदकी। तिलमुक् तिलदाता च पतिला पापनाशनाः ।' इति । तथा प्रयागासंभवे काश्यादशाश्वमेघोत्तरस्थप्रयाग: स्नानमुक्तं काशीखण्डे- 'काश्युद्भवे प्रयागे ये तपसि स्नान्ति मानवाः । दशाश्वमेघजनितं फलं तेषां भवेद्धवम् ॥ इति । स्नानोत्तरं मदनपारिजाते विष्णुः- 'काष्ठमौनान्नमस्कृत्य पूजयेत्पुरुषोत्तमम् । अवश्यमेय.फर्तव्यं माघस्नानमिति अतिः ।।' 'मविप्पे- 'तेलमामलकार तीर्थ देयास्तु नित्यशः। ततः प्रज्यालयेहि सेयंना दिजन्मनाम् ।। एवं स्नानायसाने तु भोज्यं देयमपारितम् । भोजपेद् विजदाम्पत्यं भूपपेयप्रभूषणैः ।। कम्पलाजिनरवानि पासांसि विविधानि च घोलकानि च देयानि प्रच्छादनपटास्तथा ॥ उपानही तथा गुल्फमोधको पापमोचको। अनेन विधिना दद्यान्माधवा पीयतामिति ।। पाप्रे- एतानन्तरं पापपूनामा-गन्यादि। भको प्रय पर्यादाविति । ' अस्प पनाम्यस्य पनि पहिला पनाया सदानं न इस्य हति रामचन्द्र सिदानति! (१) विचापीयनवियुष्टारकन पान लिम्। -

माघे मकरसंकान्तिपुण्यातनिरूपणम् । ।
'भूमी शपीत होतापमापं तिलसमन्वितम्।'
'म प धाया देयं माघे नराधिप।
सुरक्तिकामानं दघामेदविदे तथा'
माधान तु पिशेपो मारपीपे-
'माघापसाने सुभगे पसं भोजन शूनम् ।
सूपों में पोपतां देखो विष्णुमूरिजन
दम्पापाससी सक्षमे सहपाम्पसमन्विते ।
प्रिंदा मोदका देय शर्करातिटसंयुतानि ।
'एकादशीपिधानेन प्रसस्योपापनं ।'
इति पायधनात पूर्वेऽमि उपासपूजनादिरा
'परेऽहि तिलपर्यापरष्टोत्तरशत होम हस्या-विम.
सविध-ति पूषोक मनाया-
"दिवाकर रामाप प्रभाकर मोस्तुत
परिपूर्ण कुरूपंह मापरनारमुपापत
इति ममापपेदिति संक्षेप।
मकरसंकासी हेमाश्मिते परतमारिश
शिकार नामों मरे nि
शशि मापतात् । मामा तु शिविर
'शिक पूषा मरे विति
"भाल्पानि दावस्याkaam variant
विभाग विज्ञान : ournam
Opमिति।
'यों पे पोहोरिनिरा
पुण्या।
..

७६२ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्द- *अशक्तो ब्राह्मचर्यादी स्वेच्छा सर्वत्र कथ्यते ॥ तथा- (१) तिलस्नापी तिलोवर्ती तिलहोमी तिलोदी। तिलभुक् तिलदाता व पतिलाः पापनाशनाः ।। इति । तथा प्रयागासंभवे कायादशाश्वमेघोसरस्थप्रयागः ती स्नानमुक्तं काशीखण्ड- 'काश्युद्भवे प्रयागे ये तपसि स्नान्ति मानवाः । दशाश्वमेधजनितं फलं तेषां भवेध्रुवम् ॥' इति । स्नानोत्तरं मदनपारिजाते विष्णु:- 'काठमौनान्नमस्कृत्य पूजयेत्पुरुषोत्तमम् । अवश्यमेव कर्तव्यं माघस्नानमिति अतिः ।' भविष्ये- 'तैलमामलकाश्चैव तीर्थे देयास्तु नित्यशः। ततः प्रज्वालपेयहि सेवनार्थ दिजन्मनाम् ।। एवं स्नानावसाने तु भोज्यं देयमधारितम् । भोजयेद् विजदाम्पत्यं भूपवनभूषणैः॥ कम्पलाजिनरवानि वासांसि विविधानि च।. घोलकानि च देयानि प्रच्छादनपदास्तथा । उपानही तथा गुल्फमोचको पापमोचकौ । अनेन विधिना दद्यान्माधव: प्रीयतामिति ॥" पाने- एतदनन्तरं माधवपूजामाह-शत्यादि । अशक्तो वाम- चर्यादाविति । 'अशक्तस्य धनाढ्यस्य' इति पठित्वा धनाढयस्य पदानं कुर्वत इत्यर्थ इति रामचन्द्रःतिलदातति । (१) तिलनायीत्यनन तिलयुकोदकेन खानं विहितम् ।

माधे मकरसंक्रान्तिपुण्यकालनिरूपणम्। ७१ 'भूमी शंपीत होतापमापं तिलसमन्वितम् ।। . अध- 'असं'पैष पथाशत्या देयं माघे नराधिप । सुवर्णरतिमामानं दद्यादपिदे तथा ।' माघान्त तु विशेषो नारदीपे- 'माघापसाने सुभगे पसं भोजनं शतम् । सूर्यो मे प्रीयतां देषो विष्णुमतिनिरसन।।' दम्पस्पोसिसी वक्ष्मे ससधान्यसमन्पिते । निभातु मोदका देपाः शर्फरातिलसंयुताः॥इति । ... "एकादशीविधानेनं प्रतिस्पोधापनं सपा इतिः पाप्रवचनात पूर्वेऽधि उपपासपूजनादि कृस्ता 'परेऽहि तिलपपिरष्टोत्तरशतं होमं कृत्वा-सवित्रे प्र. सविनं-इति पूर्णक मनमुपस्या- 'दिवाकर जगनाथ प्रभाकर नमोऽस्तु ते । परिपूर्ण कुरुष्पेह माघस्नानमुपापते।' इति समापपेदिति संक्षेपः। मकरसंफान्ती हेमाद्रिमते परतस्वारिंशद्धटिफार पुण्या: 'शिकोरफे नाज्यों मकरे तु दशाधिकार।' इति वयात् । माधयमते तु विंशतिः। 'शिरफाटके पूर्ण प्रकरे पिंशतिः परा।' "आन्यहनि दावग्यास्विकास परयानिवा। प्रिभागमा विळाना हि पार्षः परावा॥" मृतमिति 'पों मे भोपवा देरो विष्णुमतिमिरमाना। .

७६४ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- इति पृद्धवसिष्ठोक्तः । यदा तु सूर्यास्तापूर्व - संक्रा. न्तिभवति तदोसयमत पूर्वमेय पुण्यकाल रात्री तु प्रदोपे निशीधे वा मकरसंक्रमे माधयमते द्वितीयदिन एव पुण्यम् । 'यद्यस्तमयवेलायां मकरं पाति भास्करा। प्रदोपे याराने या स्नानं दानं परेहनि ।' इति वृद्धगार्यवचनात् । अस्तमय प्रदोपः । प्रदोष पूर्वराने। 'कामुकं तु परित्यज्य अपं संक्रमते रविः । प्रदोपे वापराने वा स्नानं दानं परेऽहनि।' इति भविष्योक्तंश्च । 'तदा भोगः परेऽहनि' इति हे. मात्रौ पाठः । कालादर्शनिर्णयामृतमदनपारिजातादयोः प्येवमूचुः । दाक्षिणात्याश्चैतदेवाद्रियन्ते । यत्तु हेमाद्रि- णाऽऽद्या वाशब्दो पथार्थे द्वितीयस्तधार्थे । यथा प्रदोपे पूर्वयुस्तधार्धरात्रे परेऽहील्युक्तं तस्मै नमोऽस्तु । तेन परे- ऽद्वि पुण्यं वक्तुं प्रदोषे इति । दिनमये पुण्यनिरासार्थ- मर्धरात्रग्रहणम् । हेमाद्विस्मृत्यर्थसारानन्तभटादिमते तु निशीथात्पूर्व पश्चाच्च संक्रान्तौ पूर्वदिने परदिने या पुण्यम्। 'धनुमानावतिक्रम्प कन्यों च मिथुनं तपा।, पूर्वापरषिभागेन रात्रौ संक्रमणं यदा ॥ दिनान्ते पच नाज्यस्तु तदा पुण्यतमाः स्मृताः। उदयेऽपि तथा पश्च देवे पिश्ये च फर्मणि ॥ इत्युचरार्दम् । परेऽहनीति । 'आसनसंक्रमं पुण्यं दिवा स्नानदानयोः।' वि पोम्पम् । पूर्वापरविभागेनेति । पुण्यत्वमभिमायः । - भाये मकरसंक्रान्तिपुण्यकालानिरूपणम् । इति स्कान्दवचनात् । पूर्वापरविभागेनति करक- भितविपणम् , पूर्योकवाविरोधादिति मदनरत उत्तम्। ‘বাবার সবার বাগণ। स्पादिविरोधाच्च । सन पूर्वकियातयाऽयम- राशी पूर्वभार्ग मफरसझमे परंऽदि उदय पय नासपु. বয়া, রায়থালা কম বুখানা বধ না इति । एवं सर्वेषामविरोधा। मकरे सामान्यन परदिने पुष्पत्पपि पुण्यानिशपार्थमिदम् । या दंबटगशाम्पी- 'आसनसंक्रमं पुण्यं दिना नानदानयोः । रात्री समामण भानावित्यपने दिया कि अप माप अपने दिया जात पम् । क. के पूर्व मकरेऽस्थम् । पतन्मदिनामपमिनि । मा. मिस्नु राघी पिपुपलाममदिना पुष्पम् । अपने स्वाम पादिन पुण्यम् । दिने हात पाठे उभपय दिनापमि त्याह । एतो दीपिकापाम्-'भधापनमा समाधि शोधायमाससमहसदधगया पुण्यम्' Rit तु भासमममियम विपुत्पपाया। अपने रात्री सति दिने पुण्यम् । फारमाक्षिा दिम. को परेशहित पाषपातरवशायमान विरोपापनातभर- 'अप संकमणं भानोनिमा भरता अपने विपुष मदिनानिमनाtara पञ्च पुण्पतमा पयानिशापाता। आपापरदिनरपापितरदिप निर्णय अपराप्ययम्- भरतं गते पाय मधे सानिदिया।

७६६ सटीफनिर्णयसिन्धुमितीयपरिच्छेदे- प्रदोपे पार्धराने या तदा पुण्यं दिनमयम् ।। इति पौधायनयनाहिनमयं पा पुण्यकालः । तदा पुण्यं दिनान्तरम्' इति मदनरदो पाठः । गुर्जरमाच्योदी- च्यास्यिदमेवाद्रियन्ते । अनापि पूर्वयद्यालयेयम् । वि. पितत्यादयो गौडग्रन्धास्तु महोपार्धरामा रामे पूर्ण भागे पूर्वदिने परभागे घ परदिने पुष्पमन्यसंगानिसयम, विशिष्य (९)तपोनिदेशात् । प्रदोषय- 'प्रबोपोस्लमपाध्वं घटिकारगमिष्यते।' रति परसोफ इत्याहुः । तम। 'अस्तं गोतिनि सत्यध्यापमता प्रोपपदेन तनिमेष रानिमय मत एक-पानोरपते रविः' इति पद्धगाग्यविनि दक्षिणापने रात्री संकमे पूर्वदिनगुरुम् । परसोक्ति रायनानिपराधिगहन गय प्रदीपः । मार दानशिपाहमानी मान- पर्नु तिसमयी राजदयाचश्चात्तरापर्ण । सामानयानोतिकित पार्मसुम्यम्। विमें- तर स्वपन विमानं मालम् । निर्णमनसाय रोग मुख्य नि। in- 'नमा रणनिता स्नानं कान ।। जिला गाविसमा india गुमा नाका- निin citieunil ..-.

। माघे तिल चतुर्थीनिरूपणम् । तान्यो देवाय विप्रेभ्यो हाटकन समं ददेत् ॥ उत्तरायणमासाय नरा फस्मात्स शोषति।' तथा मकर रामायपि भाडादि भयतीत्युक्तं माम् । माघामायां पोगविशेपो|दपः प्रागेयोक्तः। माघ कृष्णचतुर्दश्यां यमतर्पणमुक्त हेमाद्री यमेन- 'अनर्णाभ्युदिते काले माघकृष्ण चतुर्दशीम् । सातः संतप्प तु पमं सर्वपापैः ममुच्यते।। इति । माघशुक्लचतुर्थी तिल चतुर्थी । सामदोपव्यापिनी । माघशुक्लचतुथ्यों तु नक्तवतपरायणाः। पे त्यां तुण्देऽपिप्यन्ति तेऽर्याः स्युरसुरहाम् ।' इनि काशीखण्डात् । 'माघमासे चतुयी तुतस्मिन्काल उपापितः। अयित्वा तु पो देघि जागरं तर कारपत्॥ हाते त्रिस्थलीसेतो लैजाय । इयमंग इन्दपनु । *मकरकभिनेति । सपा प्रफरे परपुरंच पुष्पं कन: धुरेव तुलामेपपोष पुः परत्यर्पः । BRIन्य इति । तान् तिळान दाद नियम पुदिन्यः । देवायेति । देवं विषं चोदिप सदानं प कुदिन्यः । वैष्णवामृते- "पीपा तु सपतीतायो पारदरति पूर्णिया । माघमासप तारदि पूना विष्णोरिधीयते । पिमृणा देवतानाच मूलक नग दापयेत् । ग्रामणो मूलकं भुचा परंपान्द्रापपताम् । अन्यथा पाति नरपिशा एस। वर्जनी प्रवेन मूड मदिरोपमम् ॥" इति। *प्रदोपेति । नक्तवाद । तस्मिन्का मदीदा। ॥

७६६ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिकछेदे- प्रदोपे पार्धरात्रे या तदा पुण्यं दिनव्यम् ।। इति पौधायनवचनादिनद्वयं वा पुण्यकालः । तदा पुण्यं दिनान्तरम्' इति मदनरने पाठः । गुर्जरप्राच्योदी च्यास्त्विदमेवाद्रियन्ते । अत्रापि पूर्ववद्याख्येयम् । ति धितचादयो गौडग्रन्यास्तु प्रदीपारामानिने राजे पूर्व- भागे पूर्वदिने परभागे च परदिने पुण्यमन्यसंझान्तियत, विशिष्य (९)तयोर्निर्देशात् । प्रदोषश्च- 'प्रदोपोस्तमयावं घटिकायपमिष्यते ।' इति वत्सोक्त इत्याहुः। तन । 'अस्तं गते' इति त्रि- तयवैयापत्तेः अतः प्रदोपपदेन तद्भिव राग्रिरुच्या ते । अत एव-'यावनोदपते रविः' इति वृद्धगाग्र्यादिभि- दक्षिणापने पूर्वरात्री संक्रमे पूर्वदिनमुक्तम् । यत्सोषित रप्पध्ययनादिपरा । इह तु त्रिमुहर्त एव प्रदीपः । मकरे दानविशंपी हेमाद्रो कान्द- 'धेनुं तिलमयी राजन्यायश्चोत्तरायणे । सर्याकामानयामाति विन्दते परमं सुखम्।।' विष्णुधर्म- 'उत्तरे स्वपन विमा पस्नदानं महाफलम् । तिलपूर्णमनचाई दज्या रोगैः प्रमुच्यते ॥ इति । शियरहस्येऽपि- 'नयां कृष्णमिले। स्नानं काय पोयतनं शुभः। तिला देगाथ विप्रेभ्यः सर्वदेवोसरायणे ॥ तिबलेन दक्षाय देया: शिपगरे रामा' कल्पतरी कालिकापुराण- 'होम तिलेः कुर्यात सर्वदेवोत्तरायणे । (UT पर।

मापे तिलपतु निरूपणम्। Darपोदेवाय विप्रेभ्यो घाटकन समे वदेत् ॥ उसरापणामासापर कस्मात्स शोषति॥' सपा मकर रायायपि माजादि भवतीत्युकं प्राम् । भाषामायां पोगविशेषोऽदिपः प्रागेयोक्तः। माघ- हाणपतुश्या पमतर्पणमुक्त मात्रौ पमेन- 'अनीभ्युदिते काले माघकृष्णचतुर्दशीम् । मातः संतप्प तु पर्म सर्वपापैः प्रमुच्यते॥ इति । माघशुल्लचतुर्थी तिलचतुर्षी । सादोपव्यापिनी । माघशुक्लचतुप्पी तु नफरतपरापणाः । पे त्यां तुण्डेऽपिप्यन्ति तेऽर्पाः स्युरसरगुहाम् ।' इनि काशीखण्डात् । 'माघमासे चतुयी सुतस्मिन्काल उपोपितः। अर्षपित्या तु पो देचि जागरं तत्र कारयेत् ॥' हात मिलीसेतो लैगाच । इयमेव फुन्दचतुर्थी। -मारकर्फभिनेति । वपा मकरे परपुरेव पुग्पं फर्के तु पू. पुरे तुलामेपपोय पूर्वेषुः परपुश्वेत्यर्थः। तान्य इति । वान् तिलान् दाद तिलहोमं कुर्यादिपर्यः । देवायेति । देवं वि चोदिप सदानं च कुर्यादित्पर्पः । वणवामृते- "पोपातु समतीतायां यावद्भवति पूर्णिमा । माघमासस्य वाचदि पूना विष्णोविधीयते ॥ पितृगा देवतानाच मूलकं नैव दापयेत् । ब्राह्मणो मूलकं भुका चरेपान्द्रायणवतम् ॥ अन्यथा पावि नरकं सत्रविद एव च । वर्जनीय प्रयवेन मूलर्फ मदिरोपमम् ॥" इति । प्रदोपेति । नकमत्त्वात । तस्मिन्काले प्रदोषकाले। .

७६८ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे-
• साप्रदोपव्यापिनी ग्राह्या।
'माघशुक्ल चतुर्थी तु कुन्दपुष्पैः सदाशिवम् ।
संपूज्य यो हि नक्काशी स प्राप्नोति श्रियं नरः ।
इति कालादर्श कौर्मोक्तः।
माघशुक्लपञ्चमी श्रीपञ्चमी । तदुक्तं हेमाद्री पाराहे-
'माघशुक्लचतुर्थी तुश्वरमाराध्य च श्रियः।
पञ्चम्यां कुन्दकुसुमैः-पूजां कुर्यात्समृद्धये ॥
इयं माधधमते पूर्वा, हेमाद्रिमते परा । चैत्रशुक्ले श्री.
पश्चमोति दिवोदासः॥
माघशुक्लसप्तमी रथसप्तमी। साअरुणोदयव्यापिनी
..
ग्राह्या।
'सूर्यग्रहणतुल्या तु शुक्ला माघस्य ससमी।
अरुणोदयवेलायां तस्यां लानं महाफलम् ॥'
इति चन्द्रिकायां विष्णुवचनात् ।
अरुणोदयवेलायां शुक्ला माघस्य सप्तमी।
विधाय वार्षिकी यात्रा चतुर्थी प्राप्य वामसीम् ।
शुलान्ततिलान वधा प्राश्नीयालइडुकान्बती ॥
तो या नात्र यः कुर्यानवयं तिलकद्कैः ।
उपसर्गसहस्रेस्तु स इन्तव्योममाया ॥"
इत्यादि काशीखण्डे विस्तः । प्रदोपव्यापिनीति ।
नकायुक्तः । वस्तुतस्तु मध्याहव्यापिनीति बहुपुस्तकपाटा युः
तः नायनत्वात् , नक्कालनिर्णायकम् । प्रात्वात् । श्रीपश.
मीति । नत्र धीपूना कार्या।
"चतुर्थी वरदा नाप तस्यो गोरी मुनिना ।
सीमाम्यं मालं कुर्यात्तशम्यां श्रीरपि श्रियम् ॥"
इवि भविप्पे ऽभिधानात् । परमाराध्यति ।

माघशुरलेऽघलासप्तमीनिरूपणम् ।
प्रपागे पदि लभ्येत फोटिसर्पग्रहः समा ।।
इति पचनाय । यजु दियादासीपे-
.'अपलासप्तमी दुर्गा शिवरात्रिर्महाभरः।
दादशी परसपूजायां सुम्बदा प्राग्युता सदा ॥"
इति पष्ठीयुतत्यमुक्तम् , तयदा पूर्वनियटिकादयं पठी
धियो परं सललीफ विष्णुम् । यहसाध्यमिदं परम् । एवं
पिथपथम्पो रविकामपूनादिवसन्तरिसर कार्यः ।
"मायमासे गुरश्रेष्ठ गुमापा पक्षमीनियो ।
रविकापी तु सम्पप कम्पा पुमहोत्सरः ।
दानानि च प्रदेयानि वेन तुप्यनि मायः ॥"
इति पुराणसमुरपान । मध्यारः फर्यशाला पुनावात् ।
श्रीकृष्णभस्वा सलामीको भगरान् श्रीकृष्णः प्रमः । पर.
भाराष्प प प्रिपा इस्युक्तः । तर पारिभागन पूर्वाही REET
"धाविभक्कदिवसे प्रात:काले मुराननम् ।
सध्या तीर्यका पसायं रसाकरी किया।"
इति दिनकराचीतरचना । दिनपे तदेकदेवपासो :
नरोप परा।
'गुरुपो तिथिमा पस्पाम गुदिनी सरिता
इति शमशाद । पम्पभूनानामिति पुग्नता
तापोपा मारकापसाव । दिन
"तियादी पमपान हा भाव।
तारान मात्रा पूरा सनि।"
इति सपनात् । तर विसापाना पार । hindi
करणपीतपे पर । 'तन तुप्पविकासपसंहारादि।
अपवाससी सी अलासा

सी निर्णयसिन्युमितीवपरिच्छेद- ससमीप परेगुः क्षपयशामणोपारपूर्ण समायो तार शेयम् । तत्र पगारसमी प्रशासनाने म्नान कामपनरने भनियोत्तरे- 'मा मासिमिते पो समास्मिारक गोमानापानामामामुरारोगासा minin- माता मिल Hamari Hit It' ALLand anागो। imitragminsnar|| is lilian Cataता। 4. Mitwaginine 414-MAHI14नमः ॥ Anarieमोना' - 11 . का 4 माघशुरूंडगलासप्तमीनिरूपणम् । ७७१ किरणसमकान संपूज्य गएं गणेदिति । लानमन्त्री फाशीखण्ड- 'पपमन्मकृतं पापं मा जन्मसु सासु । तन्मे रोग प शाकंच माफरी इन्तु सप्तमी । एतजन्मकृतं पापं पभ जन्मान्तरार्जितम् । मनोचाफार पञ्च ज्ञाताशाते प पे पुनः ॥ इति समषिधं पापं लानान्मे ससससिके। ससम्पाधिसमायुक्त हर माकरि सप्तमि ॥ एतन्मन्त्र जपया मास्वा पादोदके नरः। फेशपादिलमालोक्य क्षणाशिकलुपो भवेत् ॥' दिवोदासीये मदनरसे च क्षुदण्डेन जलं घालपि- स्याससापत्राणि पदरीपत्राणि च शिरसि निधाय . बोक्तमन्त्रनास्वा तिलपिष्टमयापैहम सूर्य संपूज्प विश्राप दयात् । अर्पमन्त्री मदनरने- 'सससाप्तिवह भीत समलोकमदीपन । । सप्तमीसदितो देष गृहाणार्ण दिपाकर ।' "शाक दळे रविः पूग्यो भानुबानले वषा । पाम्पे विवसाळत्ये भास्करं पूजयेदुधः ।। पधिमे सरिता पुष्पा पुग्योऽयानिल दले। साम्ये सहसकिरणः सत्मिासया ॥ पूरुपाः प्रणवपूर्यास्त नमस्कारान्वयोजिताः । पुपैथ गन्धपाय परत्वेन युधिष्ठिर ।। विसर्प बसतंबीतः स्वस्थानं गम्यतामिति ॥" इति वचनात् । असताकति । अत्र प्रमाणं मदनरन एर बोध्यम् । इदा- नीन्दनाशाचरन्ति । स्नास्यति । स्नानानन्तरमपं दवान् ।

सरीफनिर्णयसिन्धुक्तिीपपरिदे- सप्तमी प परेगुः क्षययशादरूणोदपारपूर्व समापन तस्पर गम् । ता पाससमीक्षा प्रोपारपोरे लाने कार्यम् । मदनरी भविष्पोरारे- 'मापे मासि सिसे पशे सामी कोरिभारा कुगारलानापानामामामुरारोग्गसंपा। अन विधिभरण- (१)नारवा पापागेका राम्रा सनम रापत मालपारा शिरासदीयम् ॥ AL- पाहतातापाया। iixiरात पाय मालानुमाया ।। staff tigari ayirbof impi auri) मानिmurdana || timilar rasini 'IRIKLA INitistic Hingan rituality ... (4464.infixit : . 1. Iftalfitfittings •gati 1, है 4J.-. ont- । +.... .tirint 1 - -- माघशु भीमाटमीनिरूपणम् । सोऽमङ्गपागतिरेय महीं भुनाति ॥ इयं मन्यादिरपि । इयं १ शुक्लपक्षस्थत्वात्पीहि प्राणा । पदा माघो मलमासो भवति तदा मासयां मन्यादिश्राद्ध फुर्यात् 'मन्यादिकं तर्षिक च फुर्पान्मासययेऽपि ।' इति स्मृतिधन्द्रिफोक्त। माघशलाष्टमी भीष्माष्टमी । तदुक्तं हेमाद्री पाने 'मा मासि सिताप्टम्यां सतिलं भीष्मतर्पणम् । प्रादं च ये नराः कुर्युस्ते स्युः संततिभागिनः॥ इति भारतऽपि- 'शुक्लाष्टम्यां तु माघस्प दद्यानीमाय पो जलम् । संपरसरकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्पत्ति ॥ इति धवलनिपन्धे स्मृतिः। 'अएम्यां तु सिते पक्षे भीष्माय तु तिलोदकम् । मन्यो दिवाफराद दृष्टः कणेन मुनिना पुरा । पुप्रस्प रोगनाशार्य रुपाती लोकहिताय च ।" इत्यादिः । वय पादशो द्वादशमन्त्राः, अर्द्धशा पद्, राप्रप प्रवानप इति चतुर्विशतिमन्त्राः प्रणवादयः । मित्रः पिः सूर्यः भानुः खगः पृपा हिरण्यगर्भः मरीचिः आदित्यः सविता अभी भास्कर एतानि दादशनापानि पादान्त योजयेत्। 'ॐउपनयमित्र- महः अभिप्राय नमः इत्यादि १२, ततः अर्द्धर्चान्ते मियर- विभ्यापमा इत्यादि पद्, तत ऋगन्ते अमित्ररविमूर्यभानुभ्यो नम इत्यादि प्रयः । ततः प्राध्यान्ते अॅपितरविर्यभानुख. गपूपहिरण्यगर्भमीनिादियसविपर्कभास्करेभ्यो नम इति प्रय इति चतुर्विशतिरावर्तनं भवति । एवमपिण्यादि । तदुक्तम्- "चतुर्विशत्यर्पदानरकमावन स्मृतम् । -

७.२ सटीकनिर्णयसिन्धुयितीयपरिच्छेदे-
3
तित:-
'जननी सर्वलोकानां ससमी सप्तससिके।
सप्तमीसहितो देव गृहाणाय दिवाकर ।'
इति प्रार्थयेत् । सौरागमे-
'अर्कपत्रैः सयदरैर्दू-क्षतसचन्दनः ।
अष्टाङ्गविधिना चाध्यं दद्यादादित्यतुष्टये ।'
अव दानविशपो मदनरने भविष्ये-
'ताम्रपात्रे यथाशतया मृन्मये वाथ भक्तिमान् ।
स्थापपत्तिलपिष्टं च सघृतं सगुडं तथा ॥
काञ्चनं तालकं कृत्वा अशक्तस्तिलपिष्टजम् ।
संछाध रक्तवस्त्रेण पुप्पैधूपैरथार्चयेत् ॥'
दानमन्त्रस्तु-
'भादित्यस्य प्रसादेन प्रातःस्नानफलेन च ।
दुष्टपौभाग्यदुःखानं मया दत्तं तु तालकम् ।।"
तालकं कर्णाभरणमिति तनयोक्तम् । दीपपानामिति
हेमाद्रो । तत्रैव भविष्योत्तरे-
एवंविधं रथवरं रथयाजियुक्त
हमें घ हेमशतदीधितिना समेतम् ।
याच माघसितसप्तमिवासरं यः
सत्र मन्त्रमाह-अर्घ्यमन्त्र इत्यादिना अपाङ्गायिधिनेति ।
"पापः सीरं कुशाग्राणि दध्यक्षतनिलास्तथा ।
ययाः पिदार्थ कायति अयोध्या महीर्तितः ॥"
पत्रपदपर्कपुप्पोपलक्षणम् । अक्षता:-ययाः । प्रणा
दिरादित्याय नम इति मन्त्रः । कथित ग्विधानोतरकारेन
मध्यदारारम्भमपि वन्ति । प्रणिधाने
"उपयति मन्योऽयं सौर। पापणानः।

७८ माघशुले भीमाष्टमीनिरूपणम् । 'जीपस्पिप्तापि कुति तर्पण पमभोप्मयो।" इति पायोक्तरिति जीवस्पि(१)तृकनिर्णपे पितृवर रुक्तम् । एतचापसम्पन कार्यमिति दियोदासीपे । अ- भादं काम्पं, सर्प ध नित्सम् । ब्रामणाचाच ये पर्णा दयुभीष्माय नो जलम् संपत्सरफूर्त तेषां पुण्यं नश्यति सत्तम ।' इति मदनरले पचनात् । आदधिरेका पट्पटिमसः परिकीर्तिता। पतुर्विश्वविसल्याभिस्ताभिरशः प्रकीर्तितः ।। ऋविन्दुधन्पचमुवरिमिते पुस्तै. पैदाटवस्नियनेन्दुनवान्विततः। आर्यो भवेदपि पहान रसचन्दनेव. पातालनापरसदिःकरिचन्दनः ॥ इति । एवं साष्टाइनमस्कारा अपि फापी । साक्षणं च- "उरसा मनसा पा शिरसा वयसा था। पद्भ्यो फराम्प जानुभ्यो प्रणामोटा हरितः ।।" इति । अब फेषित् आगमानुसारेण हा हा हूँ इति धीनान्यपि विभागादिना लापपन्ति । नविस्तार: पद्धतौ पोदया। आहाधिः २४ । अंश ५७६ । का १३८२४ । अर्प ३३१७७६ । माय ७९६२६२४ । अथवा भारति ६६ । अंश १५८४ । लघु ३८०१६ । अर्प ९१२३८४ । महा। २१८९७२१६ । याप्रणाचा इति । केपिर 'वर्मत्वं क्षत्रिय माकम्' इति वचनाचर्पणादिके वर्मादसवानीप्पस्य सवियतेन तदुरेशक- श्रादतपणे प्रामणेन न फार्य। "ग्रामणो हानवर्णस्य फरोत्पादेदिकम् । (8) 'मत्र सोपरिमकस्य नाधिकारति कौस्तुभे ।

७७४ सटीकनिर्णयसिन्धुद्वितीयपरिच्छेदे-
अन्नं च विधिवद्दयुः सर्वे वर्णा विजातयः ॥'
सर्ववर्णाक्तर्दिजातय इति संयोधनम् । तर्पणमन्त्र
स्तत्रैव।
'भीष्मः शान्तनयो वीरः सत्यवादी जितेन्द्रियः ।
आभिरद्भिरवामोति पुत्रपौत्रोचितां क्रियाम् ॥
वैयाघ्रपदगोत्राय सांकृत्यप्रवराय च ।
अपुयाय ददाम्येतज्जलं भीष्माय वर्मणे ॥
वसूनामवताराय शन्तमोरात्मजाय च ।
अध्यं ददामि भीष्माय आबालवप्रचारिणे ॥ इति ।
एतज्जीवस्पितृकस्पापि भवति ।
आवर्तनं चतुर्विशत्यधिणीति प्रकीर्तिता ॥
चतुर्विशत्पर्षिणीभिरमेश मजायते ।
ध्वय चतुर्विशेरका प्रजायते ॥
चतुर्विधतिरश्च महार्णः सम्मकीर्तितः ।
महदयश्चतुर्विरस्यपः परिकीर्तितः ॥"
अथवा-
"आचिरेका प्रेक्षपाश्चतुर्षियतिरीरिताः ।
वावतीमिरिहेकांशस्लावनितळघुर्भवेत् ।।
तावनिरेव लघुभिरेकोऽय: स्यादसंशपम् ।
वावनिरध्यरफोऽध महार्यः परिकीविता
पदमताधि पश्चतरं प्रकीर्तितः ।
एकोनाशीनिलदिपशिभिय सहस।
महाध चतुर्विवत्पषिक: पशनर्भवम् ।"
ययवा-
रससम्मतसंपराविः परिशीतिता।
युगायाणपन्दनिरंशोऽपत्र प्रकीर्तिता।

माघशुक्ले भीष्माष्टमीनिरूपणम् । 'जीपत्पितापि फुति तर्पणं पमनीप्मयोः।" इति पाम्रोक्तरिति जीयलि(१)तृकनिर्णपे पितृचर रक्तम् । एतचापसम्पेन कार्यमिति दिवोदासीप । अ मार काम्पं, तर्पण प नित्यम् । ब्राह्मणाचाय ये वर्णा दद्युभीमाय नो जलम् । संपत्सरतं तेषां पुण्यं नश्यति सत्तम ।' इति मदनरसे पधनात् । आरचिरेका पदपष्टिमसपा परिकीर्तिता। चतुस्विमिसरूपाभिस्ताभितः मीविवः ।। शस्विन्दुश्पर मुवतिमितळपुस्त- दाटलास्नियनेन्दुनवामितता। अर्थो भवेदाप पाान रसचन्दनेष पातालनापरसदिकरिचन्दने । एवं पानपरफारा अपि कापीक्षणं - "उरसा मनसा रोपा शिरमा एपमा तया । पत्या कराया जानुपा प्रणामोऽशारिव अर फेषित् भागमानुसारेण Eittaनि भीमान्पपिरिधागारिना पापनिad पदको रोजा। आणि २४ । । ५७६ । ११५८९४ मा १७. मार्प ७९६१६१४ । भय भागि १५८५ । MY १८०१। भर्प ९११३८४ । । १५८९७१५॥ मायणाचा हनि । केचिन पर सिमा अपनार्पणादिस वर्षशपसमाजाप्य र पर. आरतपप्पे प्राणनन का। "बामणो नाणी यार। मग शापतितपापिtiative सटीकनिर्णयसिन्धुयितीयपरिच्छेदे- माघशुलवादशी भीष्मवादशी। 'पपा कृतमिदं वीर तर नाम्ना भविष्यति । सा भीष्मयादीत्येपा सर्वपापहरा शुभा ॥' इति हेमाद्री पायवचनात् । इपं पूर्वयुता युग्मघापा. तामाघी पूर्णिमा परेत्युक्त प्राम् । तथा हेमाद्री वामे- 'मधास्थयोच जीवेन्योमहामाघीति कथ्यत ।' तय ज्योतिष- सता गतिमवाप्नोति इहलोफे परम ॥" इति मरीचिनाद । एना माह्मणापा इत्यतागुणमति. शानबहमीक्षिणा तत्र शप्रियादेवाधिकार इस्याहः । नव्यास्तु म. शिरापानुरोधन वर्मवान्दयुक्तमन्ध विहाग 'पनामानाराम' राय नेर पत्रण नर्माण कार्यम् । मत पा माणाचा इति स. गुगानगीहिरिगाह । नभएपसर । भीमाप पगुन देवरा मीनियम पनुपरला हान नगर वनय मनुष्यगर्भवान् । " बयान मिनेपानाम्याय त निळोदकम् । अनxि मोनादिना ॥" इति नामदीदानान् । दिनानिधनम् । dunia: मधामगामि भीमनार कायम् । परन्तु नाम: मत प्रापमेनन । पासमानायी.. शिवदान। मायक्लवादाति भाpiendri in याद "नि Hindi ग 40

माघे तिल-गो-कम्पल-दाननिरूपणम् ।
'मपपठे तथा सोति सिंहे प गुरुपन्द्रमा।।
भास्करः अषणः च महामाघीति सा स्मता ।।
तथा भपिप्ये-
वैशाली कार्तिकी माघी तिथपोऽतीप पूजिता:
मानदानापतीनास्ता न नेपाः पाण्डुनन्दन ॥
सधा-
तिलपामाणि देशानि कञ्जुकाः फम्मलास्तथा।'
मापर्गिमानन्तराऽष्टमी माघी अष्टका निर्णयः
युरन्वष्टकानिपथ पूर्वमुक्तः । मलमासे चैता न
पन्तीत्येतत्सर्व मार्गशीर्षप्रकरणेऽभिहितम् । तपाच
सपटकास्यशकापा आवश्यकी। 'हमन्तशिशिर
मतुर्णामपरपचाणामष्टमीपष्टका एफस्पां पा' इत्यार
लापनो। तपा माघाप्टका प्रम्प-तामेकाष्टकेत्य
दशी युक्ता' इति वारपाद इति नव्याः । मेपपृष्ठे मेपरात्री
सौरिः शनिः महामाघीति । इयं च मयागेऽतिमरास्ता
"महामापी प्रयागे तु नैमिपे फारगुनी तथा ।
शालग्रामे महावी छत्ताः पुंसा महाफलाः ।"
इति गाग्यक्किा । तिलपामाणीति । तिलपात्रदानपन्न
"देवदेव जगमाय वायितार्थफलमद ।
तिळपाय मदास्यापि वा सस्पितरदम् ॥
विणा कापसम्भूनास्तिलाः पापारा स्मृताः।
तिलपात्रपदानेन मम पापं व्यपोहत ॥"
दिलदानमन्त्र:-
"दिला. स्वर्णसमायुका दुरितापकारकाः।
विष्णुषीविकरा नित्यमतः शान्ति प्रपल थे।"

७७८ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे- चक्षते' इत्यापस्तम्पवचनाचत्यादि प्रयोगपारिजाते म् । इति श्रीकमलाकरभकृते निर्णयसिन्धौ दिती रिच्छेदे माघमासः समाप्तः । कुम्भे पोडश घटिकाः पुण्याः । शेषं प्राग्वत् । ल्गुनकृष्णाष्टम्यां विशेपः फल्पतरौ- 'फाल्गुनस्य च मासस्य कृष्णाष्टम्यां महीपते।' इत्युपकम्प- 'जाता दाशरथेः पनी तस्मिन्नहनि जानकी । उपोपितो रघुपतिः समुद्रस्प तटे तदा ॥ रामपती च संज्या सीता जनकनन्दिनी ।। फाल्गुनकृष्णचतुर्दशी शिवरात्रिी । सा - गोदानमन्त्रः- "गतामा तिष्ठन्ति भुरनानि चतुर्दश । परमाचस्मा में स्थानिह लोके पाय च ॥" अप फाठमन्त्रः- "भोर्ण पदमनुध्येयं स्वर्णधीन तब प्रभो । दशं गृहाण देश पार्प संबर सत्सरम् ॥" इति माय:। शिषगपिरिति। शिवराविदो योगाविस निविरिनि योगः। नशिप का निर्मनेटमा लादो नियम अविनिमयतालपामिर । अप. या गोगमा गनिनितांविनीतामः । एतंग भि यो कानगिनिधि योगा । श्रीमान त्पादौ मोकानानेति योगन सेवनमाना सह- फाल्गुने शिवराग्रिनिरूपणम् । पिवचनेषु प्रदोपगापिनी प्राधेत्युक्त, फेपुचिनि व्यापिनी। तघ्राधा माश्यीय- 'त्रयोदश्यस्तगं सू चतरप्वेय नाडिपु । भूतपिता तु या तय शिघरानिमतं घरेत् ॥' स्मृत्वन्तरेऽपि- 'प्रदोषव्यापिनी ग्राह्या शिवरात्रिचतुर्दशी। रात्री जागरणं पस्मात्तस्मात्तां समुपोषपेत् ॥ अन प्रदोषो रापिः । उत्तरार्धं तस्या हंतुत्वोक्ताका मिकेपि- "माघस्य कृष्णपक्षे या तिपिः संव पतुर्दशी शिवरापिस्तु सा ख्याता सर्वपापनिपदनी ।" इति वाक्यं रूदिव्युत्पादकम् । अन्यथा मायादिपदानामुपलक्षण. सापचेः। 'तस्माधिस्य पा राषिः समापयात शिपिपा। तस्या सपुलिसदा कमने हर।' इति तु योगस्पेति। अत एव व शिवरापिकहियोगमारत' इति न्यायाद । अत एव 'विर एर सास्योपसी ta इशादी 'महीनोऽमधानाभ्याम्' पनि पांगेगानसम्मान लाभाव सप विफोन दादांपसदनप यायानन्दप "अमः खः फला"इति ध्याकरणगत्या पुत्रानन रा! नया दिरावादाव दादशोपमद Eurd, itihani - गोम्दादि पवारस्पानिमNA. आप कि, किन्तु योगमावनिपान पान योग दनपापाता । मते तु सिरिसायो साबिक ... शादिसम्बरद । भर नियामिरेर निषापिका । वि.

मटीफनिर्णयसिन्युक्तिीयपरिकदे-
'भादिस्यारतमगे काले आस्त या चतुर्दशी !
सदानि:शिवरात्रिस्यारसामवेदुरामोत्तमा
मितीयापि तय नारदसंहितायाम् -
'अर्धराप्रियुता यन मायकृष्णाचतुर्दशी।
शिवरात्रित तन सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥
स्मृत्यन्तरेऽपि-
'भषेषन प्रयोदश्यां भूतव्यासा महानिशा !
शियरानिवतं तत्र कुर्याजागरणं तथा ॥ इति ।
ईशानसंहितायाम्-
'माघकृष्णचतुर्दश्यामादिदेवो महानिाश।
शिवलिङ्गन्तयोतः फोटिसूर्यसमप्रभः ।।
तत्कालव्यापिनी ग्राह्याशिवरात्रित्रततिधिः। इति ।
'अर्धरामादधश्चोय युक्ता यन्त्र चतुर्दशी।
तसिधाचेव कुति शिवरानिवतं व्रती ॥
नार्धरात्राद्धश्चाध्वं युक्ता यत्र चतुर्दशी।
नैव तत्र व्रतं कुर्यादायुरैश्वर्यहानितः ॥'
अर्धरात्रश्व-दितीपपामान्यतृतीययामाद्यघटीदगरूप
इति.माधवः । वचनं तुक्तं प्राक् । एवं सति पुर्वेदयुरे-
पोभयव्याप्ती पूर्वव।
'प्रयोदशी यदा देवि दिनभुक्तिप्रमाणतः।
जागरे शिवरात्रिः स्थान्निाश पूर्ण चतुर्दशी ।।
इति स्कान्दोक्ता दिनभुक्तिरस्तमयः।
निसीयव्याति:
निशीपद
शत प्रत्यार: पा
परन्तु

फाल्गुने शिवरातिनिरूपणम् । 'जपती शिवरानिय कार्य भद्राजपान्यिते।' इति स्फान्दाप । दिनम(१)निशीधव्याप्ती हेमा मत पूर्षा। 'मरामात्पुरस्तापेजवायोगी पदा भवेत् । पूर्वपिदेष कतम्या शिवरात्रि शिवप्रिय पति पायपनान् । मदनरपेषम् । गौमा अर्ग पमा निर्णयामृते तु सर्यापि शिवरादिः प्रदीपम्पापिन्ये प। अर्धरात्रपाक्यानि(२)मुतिकन्यापेन प्रदोपस्तावका नीत्युक्तम् । तर, अर्धरायण पूर्व फर्मकालत्वोक्त पर. दिन प्रदोपनिशीयोभपन्याससत्यापरवैति तु माप पाइदमेघ घ युकं प्रामः । परेयुः मागुतार्धरावस्यै. फदेशपाप्ती पूर्वदयुः संपूर्णतयाती प सत्यपि परेयुः पदोपनियोभपयोगे पूर्वदयुः संपूर्णव्या पूर्वव। 'व्याप्यधिराधं यस्यां तु लभ्यते या चतुर्दशी। तस्यामेय व्रतं कार्य मत्मसादार्षिभिनरः।। पूर्वपठाम विशेषः। दमाद्रिमते इत्याचा सा च 'अरावात्पुरस्ता. पेन्' इति वाक्यस्य परेपुनिशीयव्याप्त्यभावेऽप्युपपचेः । तस्मायन पूर्वनिधेि परपुय पदोपे व पापुरेव । 'अदराबात्पुरस्ताद' इस्युक्तवापाद । दिनये निशीपपात वापरदिने इति । पोपुरिया- दिपाठोऽपि सपस: । स्फुटन पूर्वेपुरेव । निशीयव्यासी वाह- (परमो मुहतो निधीया । (२) मुतिकम्पायातु-परि अर्धराव्यापिन्पा मपि प्रहणं या किमु भयोपम्पापियाति!

सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
तदू धोन्विता भता सा कार्या प्रतिभिः सदा ।'
इति माघचघृतेशानसंहितोक्तः अपूर्वेदयुनिशीधरा
परेयुः प्रदोपस्येत्येकैकव्याप्तौ तु पूर्वैव । जयायोगस्य
माशस्त्यात् । तच्चो नागरखण्डे-
'माघफाल्गुनयोर्मध्ये असिता या चतुर्दशी।
अनड्रेन समायुक्ता कर्तव्या सा सदा तिथिः ॥ इति ।
पा:--
'अर्धरात्रात्पुरस्ताञ्चजपायोगो यदा भवेत् ।
पूर्वविदैव कर्तव्या शिवरात्रिः शिवप्रियः । इति ।
स्कान्देऽपि-
'भषेद्यत्र त्रयोदश्यां भूनव्याप्ता महानिशा ।
शिवरात्रिवतं तत्र कुर्याजागरणं तथा ॥' इति ।
: 'महतामपि पापानां दृष्टा यै निष्कृतिः परा।
न दृष्टा कुर्यता पुंसां कुहयुक्तां तिथिं शिवाम् ॥
इति स्कान्दे दर्शयोगस्य निन्दितत्वाच्च । पदा
'चतुर्दशी पूर्वेदयुर्निशोधाय प्रवृत्ता परंयुथ निशी
पादांगेय तदा परेदयुरेकव्याप्तिसत्यात् परेच ।
'माघासिते भूतदिनं हि रात.
न्नुपति पोगं पदि पथदश्याः।
जपाप्रयुक्तां न तु जातु कुर्या-
च्छियस्य रात्रिं प्रियकृच्छिन।'
इति ययनात् । एवं दिनदये प्रदोषव्यापामा नि.
शीषच्याठिसत्यापूर्वष । तिन दिनयंगनिशीषया.
युरियादिादिना निधीपालमाता-पता

७८३ फाल्गुने शिवरात्रिपारणानिरूपगम् । सौम्प्रदोपन्माप्त्या निर्णयः । दिनपये प्रदीपपाप्तोनि- शोधन निर्णयः। एफैकम्पाप्तौ तु निशीधन निर्णय इ. ति । इयं पारपिभीममोमवारेषु शिवांगे पातिप्रश. स्ता। हेमाद्री तीर्थस्वण्डे ले- 'फाल्गुनस्य चतुर्दश्यां कृष्णपक्ष समाहिताः । कृतियामेश्वरं लिङ्गमयन्ति शिवं शुभे ॥ ते पान्ति परमं स्थानं सदाशियमनामयम् ॥' [अ]शिपराम्रिपारणानिर्णयः । शिवरात्रिपारणे बिगडयाक्पानि दृशान्ते । स्कान्दे- 'कृष्णाष्टमी स्कन्दपष्ठी शिघरानिचतुर्दशी । तदेतदुपसंहराति-मनेति । निशीशपातापिति। नि- शोधास चति शेषः । प्रदोपणास्पति । परंघुरेसः । निशीपेनेति । पुरेवत्यः । सोपसंहारफलं प प्रतिमास- शिवरात्री एनानिणय संचारागिराने सप्टोकरियाव निम्यास्तु शिरात्रिने राषिः प्रधानम् । • "उदय अमिता प्राधाः कचिदस्तमपऽमिला। प्रतिभिस्तिपो पस्पादनीयता लिद पनम् ॥" इति वचनाद्राजियांग एक प्रधानमियाः । रवीति । "माघकृष्णचतुर्दश्या रस्सिा पदा भनेन । भामा बाप भरि पतम् मनमुत्तमम् ॥ शिवयोगस्प योग तु तमतमोत्तमम् ॥" इति स्कान्दात् । विष्णऽपि पाता। "प्रपोदशी फलायका यापेर चतुर्दशी। आने पर सिनौराली वियापरन् । इनि पनात् । मारम्भ पतपोगा। . -

७८४
सटीकनिर्णपसिन्धुदितीयपरिच्छेदे-
एताः पूर्वयुताः कार्यास्तिथ्यन्ते पारणं भवेत् ॥
जन्माष्टमी रोहिणी च शिवरात्रिस्तथैव च ।
पूर्वविद्धव कर्तव्पा तिथिभान्ते च पारणम् ॥ इति
तिधिमध्येऽपि पारणं स्कान्दे उक्तम्-
'उपोपणं चतुर्दश्यां चतुर्दश्यां तु पारणम् ।
कृतैः सुकृतलक्षैश्च लभ्यते पायवा न वा ।।
ब्रह्माण्डोदरमध्ये तु यानि तीर्थानि सन्ति ।
संस्नातानि भवन्तीह भूतायां पारणे कृते ।
तिधीनामेव सर्वासामुपवासवतादिषु ।।
तिथ्यन्ते पारणं कुर्यादिना शिषचतुर्दशीम् ।। इति
• अत्र यामत्रयादाक् चतुर्दशीसमाप्तौ तदन्ते तदृर्ष
गामिन्यां तु पातस्तिधिमध्य एवेति हेमाद्रिमाधवादय
व्यवस्थामाहुः । तन्न।
'तिथ्यन्ते तिपिभान्ते या पारणं यत्र चोदितम् ।
यामत्रयोपगामिन्यां प्रातरेव हि पारणा ॥'
इत्यादिसामान्यवचनैरेव व्यवस्थासिद्धरुभयविधवा-
क्पवैयापत्तेः । वयं तु 'तिथ्यन्ते पारणं भवेत् इति कृ.
प्णाप्टम्पादिविषयमेव, न तु शिवरात्रिविपघम् । तदुपा-
दानं तु पूर्वयुतत्वमात्रकथनार्थम् । कथमन्यथा स्कान्दे
एव शून्यहृदयवाक्यवत्तिथिमध्ये पारणविधानं घटते ।
तस्मात् 'बिना शिवचतुर्दशीर' इति पयुदस्तत्वाच्छिव.
तिधिमध्ये एवेति । ननु तिथिमध्ये पदि कदाचित्पारणा
न जाता वदा व्रतहानिप्रसङ्ग इति चेषुणु ।
"कृष्णाष्टमी स्कन्दपष्ठी शिवरात्रिचतुर्दशी ।
एताः पूर्वयुताः कार्यानिध्यन्ते पारणं भवेद ॥"

८५ फाल्गुनकृष्ण शिपराविनिरूपणम् । TER मप्रकारे निशिम एस पारणेति यूपः । शि. रामारोप्यमे दीपिकामं तु रातापपि सिधान्त एषागाम-'प्रातिपरमी निपिपि पानीपाती। मदनरमकादशेपास्तु- 'मा पस्तमा गापिनी पस्परेऽहनि । दिप पारणं फीतारणे नैष दोपभा इरगुणम् । तर तिधिमध्ये पारणविधानानिपेधे ; फलानोगाम सिंपन्तानपेक्षणापामसस्या पतुर्ष- पादामंगानेदं शिवराप्रिनिमनपर शेपम् । म(१)संयोगधासम्पापेन निस्पं काम्पं च। तथा माधवीधे स्कान्दे- इस्पादिसपनगीणकालो विधीपने न तु शिराविधिपयं तदुपादानं तु पूर्वप्तत्वमाप्रपनामिति । फकिकादये तु प्रन्य कमो निभरा पिशु पदिनिस्पकरपूर्वकारणसमाप्त चतुर्दशी नास्ति यदि मा पारणदिने याबादिममाक्तिः तदा तिभ्यन्ते पारणविधिः सापकः । अन्यथा 'संकटे विपम प्राप्त इत्यादि वा. स्पाजलपारणापरित्याः । दीपिकायां विति । तुना- रुपित मदनरया दपपनि-तमि । अम 'तम तिथि- मध्ये पारणाविशनामिपिदं फलायोगाच्च । तिघ्यन्तानपेक्षणाव दोपारसको पनुपादासने । तेनेदं शिवरागिभिनयतपरं पम्' इनि पाठन, स्पायमर्थ:-विधिमध्ये इति । 'चतुर्दश्या तु पारणम्' 'भूनायो पारणे कते' इति पपना ! निपिदै इति । 'विना शिरच. तुर्दशीम इति पर्युदासाप निपे पर्यवसाना । दूषणान्तरमाइ- दोगापस कापित्ति। (a)--एपस्योभयास्पे संयोगपृथक्त्यात्याया।

७८६ सटीकनिर्णयसिन्धुवितीयपरिच्छेदे- 'परात्परतरं नास्ति शिवरात्रिवतात्परम् । न पूजयति भत्त्यशं रुद्रं त्रिभुवनेश्वरम् ॥ जन्तुर्जन्मसहस्रेषु भ्रमते नात्र संशयः ।। इस्पकरणे प्रत्यवायश्रवणात् 'वर्षे व महादेवि नरो नारी पतिव्रता। शिवरात्री महादेयं नित्यं भक्त्या प्रपूजयेत् ॥' इति धीप्साश्रुतेः 'अर्णयो पदिया शुष्यत्क्षीयते हिमवानपि । चलन्त्येते कदाचिदे निवलं हि शिवनतम् ।। इति वचनाच्च नित्यता । 'मम भक्तस्तु पो देवि शिवरात्रिमुपोपकः । गणस्यमक्षयं दिव्यमक्ष शिवशासनम् ॥ सर्यान्भुपरया महाभोगांस्ततो मोक्षमवाप्नुपात' इति स्कादात्। 'बादशान्दिकमेतरस्पाचतुर्विशाबिक तुपा । इति तयेशानसंहितापचनात [प] काम्यता तोक- 'शिवरात्रिन नाम सर्वपापमणाशनम् । भाषाशाखमनुष्याणां शुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ अत्र जागरोरवासनसमुkिani, न मायकम् । समुदिनानांफल सम्पन्धातानु- 4 4- भापति fanfami Ramfict निमा लम्याधादिति। "मसमान मासी मारा।

७८७ फाल्गुनकृष्णे शिवरात्रिनिरूपणम् । 'अध या शिवरात्रिं ष पूजाजागरणैनोत् ।' 'अखण्डितव्रतोयो हि शिवरात्रिमुपोषपेत् । सन्किामानयानोति शिवेन सह मोदते ॥ कथिापुण्पविशेषेण व्रतहीनोऽपि यः पुमान् । जागरं कुरुते तन स रुद्रसमता मजेत् ॥' इत्यादि स्कान,दू अनुकल्पत्वादशकपरम् । मापंतरप्रतिमासशिवरात्रिस्तु-शियराविशन्दस्प माघकृष्ण चतुश्यामेव रूढत्वात, शिवरास्तथा तस्य लिास्यापि पूजया ॥ भायालभते लोकान् शिवमायुग्यमानुपा।" वि नागरखण्डात "सयं प लिपम्पर्य सोपवास: Rमाग । अमानमपि निष्पारो निपादो गणal matun वि. परकृतिसम्पावादाप । भय परस्परमारे पा. नामावेन आपेपादिपपागवरसममापापम् । विरार- पासादिश्ररर्ण सरत्यानुरादा। शानरविल्यापान । तर विशोकादिवानाकामोदधिरीरूपाऽमपरपरसयुमो राि. ट् पैश्वानरः । सत्र पस्यक मापीनादिपसातुभिर्विदापुराम- नमभिधाप रोपे विधानामुपासीति समुदायोपासनाम्नानादि कल्पोमा प्रसाइतीदिति रिपुष्पासनादियानो माया. नुरादकलाकारा । पनिमास शिवरात्रिषपिका-oमामी बर्ष निस्पा, दादरामासार । एतव पाईचाई सर्पपित्यनारस.

७८८ सटीकनिर्णयसिन्धुदितीयपरिच्छंदे- 'माघमासस्य शेपे या प्रघमा फाल्गुनस्य च । कृष्णा चतुर्दशी सा तु शिवरात्रिः प्रकीर्तिता।' इति हेमाद्री वचनाच्च नायं निर्णयस्तति रात्री या. मचतुष्टये पूजाविधानाद्यस्मिन्दिने अधिका रात्रिव्याति:- सा ग्राह्या, साम्पे तु पूर्ववेति हमाद्रिरूचिवान् । वस्तु तस्तु प्रतिमासकृष्ण चतुर्दश्यामपि- 'सर्वकामप्रदं कृष्णचतुर्दश्यां शिवव्रतम् ।' इत्युपक्रम्य- 'चतुर्दशाब्दं कर्तव्यं शिवरात्रियतं शुभम् ।' इति हेमाद्रौ कालोतरे शिवरात्रिशब्दप्रयोगात कौण्डपापिनामयनाग्निहोत्रे नैत्यकाग्निहोत्रधर्मा इव त. धर्मप्राप्तिः स्यादव । अतः प्रदापनिशीयोभयव्याप्त्यैव निर्णय इति वयं प्रतीमः । अस्यारम्भो हेमाद्रौ स्कान्दे - 'आदौ मार्गशिरे मास दीपोत्सवदिनेऽपि वा। गृह्णीयान्माघमासे वा दादशैवमुपोपयत् ॥ . तथा- 'दीपोत्सव तथा माघे कृष्णा पा तु चतुर्दशी। बादशस्वपि मासेपु प्रफुर्यादिह जागरम् ॥' " एवं दादशवर्षेषु दादशैष तपोधनान् । परयेदिति शेपः । चतुर्दश था धिमान् आचार्य च धृत्वा- प्रे स्पष्टम् । द्वादशवर्षमित्यनुकल्पः । पूजामाह-एवमिति । एतच प्रतिमासशिराषिजनमुक्तम् । अथ वर्षशिवराप्रियतमयोगा- . फाल्गुनहष्ण शिवराप्रिनिरूपणम् । 'कुम्भापरि न्यसे यमुमपा सहितं शिपम् । सोयणेप्यध पा रौप्ये गृपभे मंस्थित शुभे ॥ इत्युक्तम् । हेमी मूर्ति संपूज्य स्थिरं परं पालि मृतसहस्रशतपचाशत्तदर्भान्यामकुम्भः मम्राप्य में जागरं फुत्या परेगुस्तिलान्सहस्रं शतधा हुत्या प्रिय घस्राणि बादश गाय दपया आपाय धनुं शय्य दत्या पिप्रान्भाजपदिति मदनर उफफम् । 'विना भस्मत्रिपुण्ण विना यासपालगा। पनिनोऽपि महादेवां न स्यानास फलमदः ।। तस्मान्पदापि फर्नम्पं सलाटे वै प्रिपादकम् ।' इति गात विपुष्टू दासमालो पYRI 'एमोमो माया सन्ध्ये भूना-पहा पा।' इति पूर्यादिभ्यो मतं निरोपादामुपास रिपूर्ण ताप्रपा गृहीता तिघ्याधुनिख्य विपरिय- "शिवरात्रिमतं चतस्करिष्ये महाफलम् । निर्विप्रपातु मे पास स्वरमसादासागपत ।। पतु निरास भाषा पाम्मा पानि । भोप भुक्तिमय पार भाग इति जलमुस्यनेन । ततो निरयकर विधायी गपूमा करिष्य निसंकरप, प्रतिनिलिभनिदिने उतरेर कृतमाणमति, शिपधारण मण वर miti मधर्नाममन्त्रण ! मणरादिनमान भागमाvिiewisent: पूजपेत् । शिनाय नमः' इति Hit नाम । 'पिराधिन र पूमामपरायणा । करोमि विविषय राणामांपर।' इसपथ कार्यम् । सम्मान NIRAMERA भागरहि ।

d ७९० सटीकनिर्णयसिन्धुषितीयपरिदे- 'तजप्यजपनध्यानतत्कयाश्रवणादिकम् । उपवासकृतामते गुणा मोक्ता मनपिभिः ।। इति वचनात् । एवं द्वितीयमहरे 'ॐदी अघोराय नमः दना स्नपनम् । 'नमः शिवाय शान्ताय सर्वपापहराय च। शिवरात्रौ ददाम्पर्य प्रसीद उमपा सई ।' इत्यापदानं फार्य, पूर्वोत्तरपूजादि पूर्ववत् । एवं तृतीयमहरे 'अहो वामदेवाय नमः' इति घृतेन नपनम् । 'दुःखदारिद्यचौकेन दम्पोऽई पार्वतीपते । शिवरात्रौ ददाम्यामुमाकान्त गृहाण मे ॥' इत्या च दद्यात् । शेपं प्राग्वद । एवं चतुर्थमहरे 'अहो सयो. जाताय नमः' इति मधुस्नपनम् । 'मया कृतान्यनेफानि पापानि हर शङ्कर। शिवरात्रौ ददाम्पमुमाकान्त गृहाण मे ।' इत्यायै च दद्याद शेष 'अविघ्नन व्रतं देव त्वत्मसादात्समापितम् । क्षमस्व नगवा नाय प्रैलोक्याधिपते हर ॥ यन्मपाऽय कृतं पुण्यं तद् रुदस्य निवेदितम् । स्वत्मसादान्महादेव प्रवमय समापितम् ॥ मसनो भव मे श्रीमन्सद्वतिः मतिपाद्यताम् । सदालोकनमात्रेण पविवोऽस्मि न संशयः ॥' में नवं समर्पयेत् । परदिने यथाशक्ति ब्राह्मणान्भोनपिन 'संसारक्लेशदग्धस्य प्रतेनानेन शहर- यसीद एमुसो नाप शानाटिमदो मन ।' संमार्य पधुमिः सा पारणं कुर्यादिति । माग्वद् । वतः प्रभात- .

फाल्गुनकृष्णेऽमावापानिरूपणम् । ७९१ माघामावास्या युगादिः। ताम्-'माधमासे स्व. मायास्या' इति । अन्यस्मारवत् । तपास्पोऽपि विशेपो विष्णुपुराणे- 'माघासिते पञ्चदशी कदाचित उपैत्ति पोगं पदि पारुणेन । पाक्षेण, कालास पर पितॄणां न पल्पपुष्पप लभ्यतेऽसौ इति । शारुणं शतभिषक् । इदं ष कुम्भादित्पे पामिति हेमादिः) भारते- काले पनिछा पदि नामस्मिन् भवे भूपाल सदा पितृपा। दतं तिला प्रददाति तृर्ति पायुनं तालजर्मनुष्पः ॥ इति । माघति । अमान्यपानेन । पारणमिति । भाद्रपदोपक्षणम् । 'त मापदास्तु पूर्वा काठमदा परिकप किया। भादं पर तिमानुपति पुगान्सास पितरम वैन ।' पति रोके मर पाल्पादिपर्ष माग्मन्ये समाविम् | na- 'फाल्गुनस्थापरे पसे कुम्भरपे दिवमापि। नीरे धनुषि योगे पशोपने रविवासरे ॥ पुप्पो पदि सम्पूर्णा गोविन्दानी पदा।' तिपिता- 'फाल्गुने पाप पुष्प दाधी पदि। गोरिन्ददाइशी नाप मापनाशिनी।

No text on this page.

फाल्गुनगुप्ले होलिकानिरूपणम् । प्रदोषणापनी प्राणा पोर्णिमा फाल्गुनी सदा। तपा भद्रामुख स्पषवा पूजा होला निशामुखे ।' इति नारदपषनास्पदोषम्पापिनीत्युक्तम् । हेमाद्री मदनरले प भावे- 'अस्पा मिशागमे पार्य संरक्ष्पा शिशपो रहे । गोमपेनोपलिते घ सचतुप्फे गहाणे ॥" इस्पादिना राय सविधानाच्च। नेपंपूर्व विद्धा- श्रावणी दुर्गनपमी दूर्वाष हुनाशनी । पूर्वपिर फरीन्पा शिरांघ्रिर्पलेर्दिनम् ॥ इति वृहद्यमत्रप्रपाफेथ । दिनरपे प्रदोपल्यासो परष । दिने भद्रासयातन प होलिकानिपेषात् । त. दुर्ण निर्णयामृते मदनरने प पुराणसमुच्चपे- 'भद्रायां दीपितां होली राष्ट्रभझं करोति । नगरस्प प नैवेश तस्मात्ता परिपर्जपेत् ।" भिवापान फर्तम्पे पापणी फाल्गुनी तथा। भावणी शुपति शान्ति प्रामं दहति फाल्गुनी॥ । तपा- दिनार्धापरतोपि स्पात्फाल्गुनी पूर्णिमा यदि । दिति । 'सायान्हे मेनिको कुर्यात्' इत्यत्र सायान्हे म. तोते इत्पर्यावविरोधः । इसमेर निर्णयामृतोपर्यरुचिः । पूर्वविद्ध. ति। पुरेव प्रदोपन्याप्तौ इति शेषः । दिनदपे इस्पायले उक्त । प्रदोषव्याप्ती । साफल्पनेकदेशेन बेत्यादि । अन्याप्तौ लाह-. दिनादिति । भत्र-

No text on this page.

फाल्गुन शुलं होलिकानिरूपणम् ।
मुखं स्पफ्त्वेस्पा
'मदोषव्यापिनी चेत्स्यायदा पूर्वदिने तदा ।
भद्रामुखं वर्जपिस्पा होलिकापाः प्रदीपनम् ॥'
इति नारदवपनात
"निशागमे प्रपूजपेत होलिका सर्यदा युभो।
न दिया पूजोत् दुण्दा पूजिता दुःखदा भवेत् ॥
इति दिवोदासीपे पचनात्
'पामप्रयोयुका पत्प्रतिपनु भवेतिथिः ।
भद्रामुखं परित्यज्य फार्या होला मनीपिमिः।
इति विपापिनोदेऽभिधानाय भवामुवं विपाय पूर्व
दिन एप कार्यत्या । (१) भवामुग्वं तु-नाम पर
पे यिति । आहुरिति अरुषिः । सापभानपानमः
रित्यागो न सामाणिक इति । भत्र पूनिरिएपी।
'पृधिम्या पानि कार्याणि पानि पयमानि तु ।
तानि सर्वाणि सिम्पन्ति विधिपुन ः ॥'
इति लागवचनाद । रिष्टिपुर पति-
"भपानसनाटी-पो भनापुर पटीपम् ।
फ्रमेण पवळे पसे गुण मिनरे ।'
भ २५,६१ ५, १२,नार Him Fun1.
1) मनायुमासदार्थ पाधी-गदिमा मा.
पादप पुष्प, पानुपाप मा.
मान परिपीमितायो पEमा श्रमायुग सारित
Ingrevine un gran ensaríeuiauteluc N
नियांधार कामिता in Rastrint
पुतिपरिमांतरं मुसा finistrative
पम्।

No text on this page.

फागुन होलिकानपणम् ।
(प(१)माशालिका भागारमासस्युफम्।
सय ६मायावहाभापापनानि असिमानि हत्या
निना। भापंभिकरण ।) हमारानी मलमासे
में भवति । मायाविरपि। सातु पोलिकी प्रा.
या । मलमा पति मन्यादिभार मामयपे कार्यमित्यु.
माम् । स्पपितामणी प्रा-
'नरो दोलागतं ना गोविन्द गुरुपोत्तमम् ।
फाल्गुनपा संपत भूत्या गोपिन्दस्य पुरं प्रजेत् ॥
'समाथि परिकम्प गायग्नु पसग्नुप।
जापाठ स्पस्या ठोका निसा पस्य पामतम् ।'
ज्योतिनिध--
'पक्षमाप्रमुपास्तार विषयोऽमन्तपुण्यदाः।
दस्युशोभनास्तास काष्ठस्तेयं विधीयते ॥
पाणालपतिकाहाणिगुहारितपहिना ।
प्रासापो पूर्णिमाया गुरुपांतरकादीपनम् ।
प्रामाधि मध्ये पार्पनासमन्यितः।
पात्या राजा गुचिर्भूया स्वस्तिवाचनतरपरः।
दरया दानानि भूरीणि दीपययोलिकाचितिम् ।
सताभ्युस्य चिति सर्या साज्यंन पयसा सुधी
मारिकलानि देयानि पीजपूरफलानि च।
गीतपास्तथा नपे रात्रिएसा नीयते जनः ।
तमतिविपरिमाम्य सदलिगभगाड़िता।
तेन शम्मेन सा पापा राक्षसी एप्तिमाप्नुयात् ॥' इति ।
दोलिकादिन, करिसंधक तदुत्तरदिनं च गुभे यय॑म् ।
होलिकामहणभागुकायनं प्रेतदाहदियसोऽत्र पञ्चमः।
तत्परंप करिसंडकं दिनं धर्जिलं सकलकर्मएभयम ।'
रति पपनादित्यापि विशेषस्तश्रय ।
(१)अनायं धनुधियान्तर्यती भागः माचीनपुस्तके यनुपलम्भारमा
क्षिप्त इति गम्यते।

सटीकनिर्णयसिन्घुवितीयपरिच्छेदे-
चैत्र कृष्णमतिपदि पसन्तोत्सवः सा बौदपिकी
ग्रामा
'प्रवृत्ते मधुमासे तु प्रतिपादिते रयो।
शत्ति भचिप्पोक्त।। दिनयये तथास्ये पूर्वा ।
'वत्सरादी वसन्तादौ पतिराज्प तथैव च ।
पूर्वविय कर्तव्या मतिपत्सर्वदा बुधैः।
इति अवसिष्ठवचनात् । अन विशेषो हेमाद्री म.
विप्पे-
'पैमासि महापाहो पुण्ये तु प्रतिपहिने ।
पस्तर थप सवा लानं कुर्यारोतमः ॥
नमस्प दुरितं फिचिनायो ज्यायो नृप। इति।
'प्रवृत्त मधुमामे तु प्रतिपादित रखी।
हरसा पावश्पकापाणि सतपंपदेवता ॥
पन्दयतीलिकाभूमि सर्वदुःखापशान्तये ॥
-
वदितामि सुरेन्त्रण ग्राशंकरण ।
भतरवाहिना देवि भूते भूतिया भर
প্রশ্ন
ঘুরান সহ গুহাধমগা-
'नुवारगमो मितपय
मानमतामुनि !
निदिनासा, 411
पद Man
पनि मना int
HTR Tuisition

+ - प्राप्णे पसन्तोत्सपनिरूपणम् । संपाइप पूतकुसुम सह पन्दनेन सत्वं हि पार्थ पुरुपोऽध समा सुखी स्थात् ॥' मन्प्रस्तु- 'पूतमरण पसनतस्प माफन्दं कुसम तय । सपन्दनं पियाम्पय सर्पकामार्थसिद्पे ॥ इति । मामायास्या मन्पादि।सा पापराव्यापिनी मा. या कृष्णपक्षस्थत्वात् ॥ इति फाल्गुनमासा समासः ।। एवं निरूपितमिदं गहनं तु फाल- तर विचार्य पधनश्व नपैथ सम्पम् । सहपहामिपहाप विषेषनीय पियामिरित्याविरतं प्रणतोऽस्मि ते ॥१॥ मया समाऽसया पदिए गदितं मन्दमसिना फिमेतच्छक्पं याऽध्यपसितुमपि स्वल्पमतिना। सदेयं परिधिमादितमिह पिक्षणतमहिमा . प्रतापोऽयं सर्यो पिफमति तु पिग्रोवरणपोः ॥२॥ पो भारतन्प्रगहनायफर्णधार। शास्त्रान्तरेपु निखिलेष्यपि मर्मभेत्ता । पोऽत्र अमः किल फता कमलाकरेण प्रीतोऽमुनाऽस्तु सुकृती बुधरामकृष्णा" ! इति श्रीमनारायणभासूरिखनु रामकृष्णभसुतदिन- फरभानुजभरकमबाफरफते निर्णयसिन्धी संपतरकृत्यनिरूपणं नाम दितीय। पारदः समाप्तः॥ एवं पैकणदिवीपापो रामकृत्यमन्पताजगन्नम्पम् । इस मितीपः परिद समाप्तः ॥ .

No text on this page.

.

Nirnaya Sindhu-1

Author
Pandit Gopal Shstri
Title
Nirnaya Sindhu-1
File name
Nirnaya Sindhu-1
Text
OCR done
Citation
1930
Published
2011/07
Publisher
Banaras,vidyavilas Press
Language
Sanskrit
Pages
927
Library
Agarchand Bhairondan Sethiya Jain Parmarthik Sanstha, Bikaner
DLI number
313781
Barcode
99999990311174.00
Scanning centre
Banasthali University
Digital publisher
Digital Library Of India
VMLT id
jd08JegzKm7
Download PDF

Nirnaya Sindhu-1