·WITII AN INTRODUCTION AND NONSBRATY
RUDRAȚA'S ÇRNGÂRATILAKA
AND
RUYYAKA'S SAIIRDAYALILA
VIDY
ATIPA
B!!!
EDITED BY
D* {R. PISCHEL
FRUTTA on or RAXSNIT 1X Titr t'IVERSITY OY HALILAR
SA 4A
Atruy
ANA
Kiel,
C. F. Hacseler.
3.
ed it
Intants
VI &C

·VIDYA
ATIYA
: 378
LIBRARY
TO
F. MAX MÜLLER
IN GRATEFUL ACKNOWLEDGEMENT
OF
ALL THAT HE OWES TO HIM
TUIS YOLUME IS DEDICATED
BY
TJE EDITOR.

·LLAVE Ainongst the Indian rhetoricians Rudrata occupiés berpminent" place both by his age and the value of bis syorks. tliese two are known, the Kavyálamhara and the Grigâratilata, and as all the quotations from Rudrata I have come upon, with few exceptions probably due to an inadvertence of the writers, are actually found in either of these two, Radrata perhaps did not compose any other work. A shorter form of the name Rudrata is Rulra, and a longer one Rudrabhatta, Rudrabhata or Bhattar udra), and since the names Rudra and Rudrabhatta are frequently met with in Indian literature, it is at present impossible to make out with certainty the exact number of works of the famous rhetorician. After cxamining, howcver, the numerous Reports, Catalogues and Lists of Sanskrit MSS. accessible to me, I am of opinion, that of all the Rudras and Rodrabhatças hitherto knowo, there is none who with any probability might be identified with our author. All we know of Rudrata's parentage and circumstances is contained in the stanze Kávyálamkâra 5, 15 already pointed out by Prof, Bühler ): प्रातानन्दापराख्येन भट्टवामुकसूचना । साधितं रुहटेनेदं सामाजा धीमतां हितम् । From this we learn that he was the son of one Bhattayamuka, that Jie himself was also called Çatânadda, and that he was a follower of the Samaveda, if we are allowed to trust to the interpretation of thic word samej given by the commentator Nami. From Karyalaikira 1, 2. 9 (Peterson, Report for 1882/83 p. 18) and Çșigåratilaka 1, 1 we are further apprised, that he was a follower of çıva, a fact which is intimated already by his name; and from (ri- . 1) Compare below the colophons of the single adbyâyas, Aufrecht, ZDMG, 27, p. 80. Weber, Indische Studien 16, p. 5. ?) Detailed Report, Bombay 1877 p. 67; cfr. lucrson, Report for 1882/83 p. 15 note.

·6 gårat. 1, 129 ff. (cfr. 1, 7) we must conclude that he was a great admirer of courtesans, though possibly there holds good of him also what Professor Peterson is ioclined to suppose of Rajasekhara, viz. y that perhaps he was not such & rake as be professes to be.“ 1) That he was a native of Kaçmir, seems certain from obvious reasons. In order to fix the time of Rudrata, it is necessary to settle the question as to the anthorship of the examples occaring in his works. Buhler has already remarked that in po case has the source been given (Det. Report p 67), and Peterson has expressed the view that they are possibly of the same authorship as the rest of the book (Report p. 19). This at least, be thinks, was the opinion of the writer of his MS. in which rules and illustrations are nambered consecutively. The same as the case in the Puna MS. Bühler, Det. Rep. No. 248. That Rudrata is an old aathor, is naquestionable. He himself quotes only Bharata (Crngårat. 1, 5) and from this very stanza it Lecomes evident that be had not too many predecessors in his particular department. In his commentary on Kavyál. 1, 2 Nami names as older rhetoricians: Dandin, Afedhårın, Ilari, Bhamaha and others; Vrdyanátha in the Pratâparndriya 1, 11 (ed. Madras 1868) quotes Rudrata after Dandın, Bhamaha „the old one" (tad tilan gráci Bhamahena), Udbhata ). Ruyyaha, when speaking of the cirantanalankárakárás, cites him after Blámaha and Ualkata (Alamkåragarvagya DIS. Bühler Det. Rep. No. 237 fol. 1 and Ananta on Bbânudatta's Rasamañjari (MS. Bhandarkar Report for 1882/83 No. 215 fol. 20 reckons him amongst the old ones" (prañcal). Now it is a fact that the old rhetoricians, like the old writers on metrics, illustrate their roles by examples composed by themselves. Thus we learn from Pratíhårendurája, that Uduhala in his Kavyblamkirasamgraba, on extract from his larger Fork, a commentary on Bhåmaha (Blåmalavivarana), took all his examples from his own work, a kumårasambhava (MS. Kielhorn Report Bombay 1881 r. 87 No. 64 1) The Auchitzâlamkârs of Kshepeodra Bombay 1885 p. 29. I cannot find the quotation itself in Rudrata's works.

·7 fol. 11; cfr. Bühler, Det. Rep. p. 65). That Bhamaha likewise cited his owo stanzas, we may gather from Pratibârendurija fol. 45: या तु पदार्यसमन्वय उपमानोपमेयभावकल्पनया स्वात्मानमुपपादयति तस्य विनागेट- स्योदाहरणमुन्यपुस्तके म दृश्यते । तस्य तु भामहोदितमिदमुदाहापाम् । अयं मन्दयुतिरिवानरतं प्रति दियाराति । उदयः मतनायेति प्रोगतो बोधयनरम् । The same example is addaced by Abhinavagupta in his gloss on Ânandavardhana's Sahrdayaloka (BIS. Bühler Det. Rep. No. 257) fol. 2846 where he largely quotes from Bhåmaha. At fol. 656 Abhinayagupta gives as Bhâmaha's example the following verse (IAEETT- प्युदाल): गृहेष्वध्य या नानं भुमरे यथोतिनो') As Abhinavagupta goes on to say : विप्रा न भुञ्जत इति । एतठि भगवद्वा. सुदेवयचा पर्यायपा रगदान निषेधति । यारा एवाह । तच रमदाननिवृत्तय इति । it becomes probable that the verse is of Bhåmala's own authorship. Other stanzas of Bhâmaha have been published by Professor Aufrochi, Indische Studien 16, 207 'f., so that there can be no doubt that bo liko Udbhata was & poet also“). Viimana directly informs us that a part of bis illustrations has been composed by himself (Kavyalatukaravrtti 4, 3, 33). Of Dandin this is in a great many cases evident from the way in which rules and examples are connected with each other. We have besides other proofs. Sarngadhara in his l'addhati quotes no less than 17 examples of the Kůvyådarca under the very name of Dandin) nod so does Pratibârenduraja, who fol. 20 addaces as Dandin's Kivyâd. 2, 362, Appayadikgita in the Kurnlagapandn, who p. 16* (ed. Benares samyat 1928) cites Kayyad. 2, 36 and p. 49' Kd. 2, 341, and Bålakrsna in the Alankdragira who fol. 46' (HS. Lists of 1881/82 No. 23) qaotes Kargad. 2, 52. 53. 35. Aufrecht (Catalogus p. 201") is also of opinion that Dandin ) All three 21SS. hare it and Fri Of Uabhata and Blåmabr two stanzas are also quoted in Yallakladera's Subbişitirali. TJ Sufrecht, ZDUG. 27,31 f. The example lilásmilena cucine stands Karyad. 3, 43. ► ·8 composed his examples himself. Eren late rlictoricians availed them selies of the opportupity of showing their skil in making verscs. Thus the older Tagblata, Bhinadatta in the Rasamañjari and the Rasatarangini (with the exception of a few stanzas by his father), Jagannatha in the Rasagangadhara (cfr. 1, 6), Vidgånátha in the Pro. tåpnrudriya, Karnapûra in the Alamkirahaustubha, and with one exe ception Jayadeva in the Candråloka, illustrate their rules exclusively by their own verscs and nearly all the rhetoricians known to mo liko to display in some way or other their proficiency as poets. Verscs of their own are cited by Înandavardbana in his Sahrdayaloka and by Abhinaragupta in his commentary thereon, by Dbaniks in his commentary on the Daçarúpa, Kremendra in the Kavikanthabharana and the Aucityålamkara, Ruyzaka in the Alamkarasarrasta. the younger Vågbhata in the Alanıkâratilaka, Visvanatba in the Sahityadarpana, Balakrena in the Alamkarasira, Appayadik ita in the Kuvalayananda, Kavicandrs in the Kavyacandrika and others. It is therefore probable, that Rurata was so exception to the rule. Now Carngadhara in his Paddbati quotes 16 stanzas under Rudrata's name, which are all found in the Kavyalamkâra or the Crngåratilaka ). Many of the later rhetoricians, without naming Rudrata, make use of his illustrations in a manner which is not very far from downright plagiarism, and which at all events shows that those illustrations were regarded as standard examples. In the nipth and tenth allåsa of the Kavyaprakica for instance, where Rudraga is cited by name only at p. 243 (Kiyyål. 4, 32) the following examples are taken from his Kavyalamkåra: Kavyaprak. p. 233 all tlures examples = Kiyyål. 10, 27. 3, 15. 18; p. 235 sasára = Kl. 3, 35; p. 249 both examples K1, 5, 6, 7; p. 250 = Kl. 5, 20; p. 253 = KI. 5, 21; p. 286 kisalayaº = KI. 8, 50; p. 399 tynyi KI. 8, 95; p. 302 ksînah = Kl. 7, 90; p. 319 tad idam - Kl. 1) Aufrecht, ZDMG. 27, p. 80 f. and my remarks ibid. 39, 314, of the 9 stanzas quoted from Rudrata in the Subhâşitávali I cannot find the one muricata gundibhimanan in R.'s works.

·9 7,104; p. 321 vidalita' – Kl. 7, 28. p. 327 kauțilyam — K1, 7, 81; p. 328 avirala – Kl. 7, 83; p. 331 râjye = Kl. 7, 97; p. 335 ånandam = kl. 9, 47; p. 343 garvam=KI. 8, 78; p. 346 divam = KI. 9, 6; p. 361 bbana = Kl. 2, 22. To the same degree Rudrata has been laid under contribution in the fourth paricchieda of the Sarasvatikanthabharana, in the fifth and sixth adbyâya of the Alankaracadâmaņi, in the tenth pariccheda of the Sahityadarpaņa, in the third and fourth adhyâya of the Alamkaratilaka, in Rayyaka's Alamkaragarvasva, in Cobhakara's Alamkâraratnâkara and so on. I hardly believe that all these later writers would have used Rudrata's examples to such an extent, had they not looked at them as typical, which again would not have been the case, if he himself had taken them from other authors; for that Radrata and no other is their source, is unquestionable. At Crògårat. 1, 3 he calls this work a poem (kavya) and 1,4 he places those who bring together the boundless sport of Sarasvati in two or three verses, on the game level with those whose mind is not shaken by the arrows of the side looks of joyful women, and with those who have served as a boat to men, agitated by falling into the ocean of sansåra. That here he alludes to his illustrations seems to me beyond doubt, and, the tenor of 1, 42 also serves to confirm his authorship of the examples. Many of Radrata's examples in the Kävyålamkárs and still more those in tho Crngåratilaka are of high poetical merit. Indeed, putting aside tho rules, the çrigåratilaka reads exactly like the Amarugataka which I think we do not yet possegs in its original shape. William Taylor in his curiously unscientific, but not at all useless Catalogue Raisonné Dladras 1857—62 Vol. I, p. 343. 345. II, p. 56. 57. 58. 201. 368 mentions an Amaráka ,, by Amarika or as some say, by Çankaråcåryr" and two commentaries thereon a Rasamaðjari and a Crngåradipikê, and from his description of the work (compare especially 1, 345. 11, 201) it is obvious that it treated of the game aubject ag Rudrata's Çrngåratilaka. This is by no meang improbable; from this point of view the seeming incoherence of the single stanzas beconies at once intelligible. According to Tay- ·10. lor the work first treats of the mugdhe and the very first stanza of our Amaraçataka after the mangalácarana is an address to the mugehe. With the help of the çrngåratilaka it is now possible to assign to many stanzas of the Amarugataka their original purpose, especially as a good many of Rudrata's udåbaraņas are but imitations of Amaruka's stanzas, some, as mentioned in the Notes, mere copies. Ananta on the Rasamaõjarî fol. 196 quotes Amarus. st. 53 (båle natha) and calls it an old illustration" (práciņodå haranam) of the kini of nâyikå named dhirddhira; and for the same purpose it is cited in the Daçarů på valoka p. 78, Alamkâracûdâ mani fol. 43, Såhityad. p. 43, and it has been copred by Rudrata Crngårat, 1, 159. In those parts of their works, which treat of the pâyakas and the niyikâs, the rhetoriciang quote na author more frequently, in proof of their rules than Amaruka; cfr. for instance Sahityad. p. 39 ff. Daçarûpa p. 75 ff. Because of the stanza teri ang ari = Amaras. st. 31 Bhanudatta in the Rasamañjari sets up a ninth kind of bieroines, the prosyatpatid. I have no doubt that, if searched for, the original Amarugataka may still turn up one day or other, though it was current in its present form already in the ninth century '). A stanza which is complete in itself and not connected with others, is called by the rhetoricians muhtakam or muhtalah (scil. çlokal); cfr. Ânandavardhana Sahrdayâloka fol. 189* f.), Kavyâdarça 1, 13 with the commentary in Aufrecht's Catalogus p. 2030 note 2, Sahityad. 558. Agnipuräna 336, 36. To this kind of poetry also belong Amaruka's stanzas and Apandavardhana fol. 1906 makes on them the following remark: मुक्तकेषु हि प्रबन्धेष्विव सन्धाभिनिवेशिर, कवयो दृप्रयन्ते । तया हामरकरय मुनका. शूदायास्यन्दिन प्रबन्धायमानाः प्रसिठा एव । ,, In the 1) Where the MSS. described by W. Taylor are now preserved, I do not know, 2) यतः काव्यस्य प्रभेटा गुमाकं संस्कृतमातापभ्रंशनिबाई सदानितविशेषकर ला. पककुलकानि पर्यायवन्ध. परिकथा सकलकथालपटकर गायधोऽमिनेयामाण्यायिका कया । इत्येवमादय.. On which Ibhinayagupta comments: ufafa मुनामन्येन नालिङ्गितम् । तस्य सजायां क. । नेन स्वतन्तया परिसमापनिराफाणार्यमपि प्रबन्धमध्यवर्ति मुक्तकमित्युच्यो ।

·11 detached verses poets are seen carrying through as a tia tlie rasas (in the same manner) as in the connected compositions; for it is generally known that Amaruka's detached verses arc flowing with the ruga „love" and (by this) look like a connected composition". From this it is evident that already in Anandavardhana's time the Amaruçataka had been brought into its present shape, but as centuries intervene between Amaruka and Ânandavardhana, this cannot militate against the hypothesis started in the above. The Bhattikävya is another example of a poem composed with * view to instruction, and a third is Ananda vardhana's Prakrit poem Vigamabảnalila. At fol. 326. Avandavardhana expatiates on the practice of poets to personify inanimate beings like the Himalaya in the Kamaragambhava, and on this occasion he remarks: affiza Tinatai मार्गः । इदं च प्रस्थान कविव्युत्पन्नये विषमवापालोलायां राप्रपञ्चं दर्शितम् ।') This shows that Anandavardhana took regard of the instruction of poets“. Considering all this we cannot, I think, doubt that the illustrations are Rudrata's own composition and that therefore we are entitled to use them for chronological purposes. Now the oldest writer as yet known who quotes some of them is Pratihârendurâja who at fol, 25 cites the example rafu qe pa (Karyaprakasa p. 299) Kavyål. 8, 95 and at fol. 31 the example: फजलहिमानकरच. सुपर्णवृषहरावाहना: शं वः । जलनिधिगिरिपदारया हरिहरचतुरानना ददतु ॥ = Kâvyil. 7, 36 ?). Pratibârendurâja's time we are pretty sure of from his statement that he was a pupil of DItikula. At stanza 3 of the introduction to his commentary on Uabbata he says: विद्वदम्यान्मुफुलकाधिगम्य) विविच्यते । प्रतोहारेन्टुरातन काव्यालंकारग्रहः । and at the end fol. 62 he praises his tencher in the following stanza: Algienoporatzee sterfisfēETER ATTOTETT FETT- 1) cfr. fol. 3016 TIMU HEITT mang qua omfattar barang काव्यप्रवन्धेषु यथाययं दर्शितगेय । Abhinavagupta: पेविति । विषमवाणलोलादिए । 2) Also quoted by Rayyaka, Alamkårasaryasya fol. 786 where against metre the reading Office is given. 3) Ms. Tento - + ·12 1 साहित्य श्रीमुराधकममधोः गौरिपाटालाभृङ्गात् । Arar tilt-uferunfestata nirrifiarannatar- काव्यालंकारसारे लघुप्रिवृतिमात्झौडूपा 1) श्रीन्दुरातः Induråja a native of the Konkan composed this short commentary on the Kavyalamkárasára (by Udbhata) having been a popil of Mu- Kula, the best of the twice-born, who is a cloud of the rain ,Mimâmsa", a moon of the ocean , Grammar", a chest of the ruby Logic“, a Vignu of the çri „Poetry", a honey of the flower „Mercury“, a bee of the footlotos , Saturn"), a stream of benevolence, a water-basin of the creeper ,Fame“. -- Mukula was a son of Bhatta- Kallata, as he states in the colophon of his Abhidbåvrttamâtýká (Buhler, Det. Report p. CXXVIII) and Kallata, as pointed out by Buhler (1. c. p. 66) is said in the Råjataranginî to have lived in the reign of Avaativarman (855--884 A. D.). Granting the correctness of Kalhana's statement, Mukula must have fourished in the first half of the tenth century and hence Pratibârendurája about the middle of it). If we take into account that Rudrata at this time was already regarded as a standard writer, be cannot be younger than the middle of the ninth century. To the same date points the time of his commentator Nami, who compiled his work from older commentaries in A.D. 1069 (Peterson, Report for 1882/83 p. 16 f.). Nami, as mentioned above, names as older rhetoricians Dandın, Medhavin, Hari and Bhimaba. Of Aedhárın, whom Nami mentions again at fol. 178", nothing at all is known. Ilari's work was written in Prakrit, as we learn from the only quotation as yet come to light in Nami's commentary fol. 23, where he says that according to Ilari there are eight kinds of anuprisa: rê Efiutat I UZT 1) MS. Aaqlana :) If I understand the last two compounds correctly, they pro- Lably mean that Mululz was proficient in astronomy and astrology. 3) Whether Pratilärendarája is identical with Bhattendurija, the teacher of Abhinaragupta, I lase no meads to decide. Chronology apeaks in favour of it. of Dhattendoråja Abhinava gopta cites also Prakrit stanzas.

·13 महुरं फरसं कोमलमोतस्सिं निरं च ललियं च । गम्भीर सामनं च न भणितीउ नायव्वा ॥') A rhetorician Hari is mentioned by Kumarasyåmin on the Prataparudriya p. 296, 8. 302, 22, but he is probably the author of the Rasanirûpaņa who with his full name Naraharistiri is cited p. 186, 23; 244, 26, and since the quotations from him are in Sanskrit, it remains doubtful whether he can be identified with Nami's Ilari. Bhamaha's time is only go far fixed as Udbhata who lived under Jayipada (779—813 A. D.) wrote a commentary on Bhâmaha 4). How far back Bhâmaha is to be dated, I am at a loss to pay; his work was written in clokas. Dandin's time is now generally assumed to have been the sixth or seventh century A. D.9) Kâvyåd. 1, 2 he speaks of půryaçåstrani and 2, 2 of půrvâcâryâs, who have treated of what the alamkaras have in common, while he intends to illustrate them in detail“). At 1, 12 he mentions a Chandoviciti, 1, 34 the Setubandha and 1,38 the Bșhatkathâ, and Harinâtha informs us that Dandin in his rales followed Bhamaha 5). About his literary activity opinions are still at variance. Rajasekhara in a stanza quoted in the Cârógadhara- 1) I take this opportunity of remarking that there is probably pot do total a blanc between the first centary B. C. and the third century A. D. as Max Müller is inclined to state. Between the Vedic Literature and the Renaissance of Sanskrit Literature there lies a great mass of Prakrit Literature, which I trust, is not lost, but will come to light if searched for. Many a famous Sanskrit work will, I thiak, turn out to be an imitation of : Pråkrit original. 2) Pratibîrendurija fol. 10: 114&fapū estat prin pat EUTFCTTT deve terfifiiafaa: 1 A Bhimahavivarana is also mentioned by Abhinavagupta on Sahrdayâloka fol. 2146 *) Iveer, Indische Streifen 1, 312 ff. Max Müller, India, what can it teach us (transl. by Cappeller) p. 286. That the Setabandha ia a work of Kalidasa is by no means proved and quite improbable. The reading pralısanihartum instead of gratisamshartum given by Aufrechl, Catalog. p. 204* is hardly correct in spite of Kavgåd. 1, 2, 5) Aufrecht, Catalog. p. 2065. men ·- 14 puddhati (ZDNG. 27, 34) saya that three works of Dandio are famous in the three worlds". Two of these are generally known: the Kdeyddarca and the Ilaçakumiracarita, the third is to be found out. I'remacandra Tarkayigisa in the bhumikå of bis edition of the Kiryadarsa ascribes to Dandin the Kalapariccheda, the Chandoriciti mand a great many other works" and in his commentary on Kd. 1, 12, he starts the opinion that by the Chandoriciti mentioned there, is meant either the work of (lesa (i. e. Pangala) and others or a work of Dandia bearing this name. Likewise Rangapatha in the bhumika of Jibanunda's edition of the Mallikamaruta Calcatta 1878 p. 1 attributca to Dandin besides the Mallikümåruta itself, the Chandoviciti, the Kavyadarsa, the Daçakumiracarita ,and other extraordinary works". Of European scholars Professor Jacobi has pleaded in favour of Dandin's authorship of the Chandovicita'). flowever, I do not believe that in this he is right. In two of the passages adduced by Professor Böhtlingk in his Dictionaries viz. Âpastamba Dharmas&tra 2, 8, 11 and gana on Panini 4, 3, 73 no special work can be meant; thero chandoviciti is without any doubt a general term for metrics, na Bühler has correctly translated it (Sacred Books of the East Vol. II, p. 120). The same holds good of the passage from Kedârabhatta quoted by Professor Weber (Indische Studien 8, p. 430; cfr. p. 184) and nothing is to be gained from the third pasage adduced by Böhtliogk viz. Varábamihira, Brbatsamhita 104, 64. Nor is it beyond all doubt tbat Dandin Käryäd. 1, 12 and Vamana 1, 3, 7 refer to & special work called Chandoviciti. Dandin termg it a science (vidya) nod Vamana paraphrases it quite generally by chandahcastra, which they would hardly have done if they had had in view , dofinite treatine. If, however, this was the case, the work they referred to was the sixteenth chapter of the Bhåratiyapatyaçástra, which in South Indian MSS. bears the name of Chandoviciti and which on. der this name has been published by Regoaud ?). This is proved Indische Studien 17, p. 447. La Métrique de Bharata Paris 1880. cfr. Leymann, Nach- ·15 by Sabandhu who lived about the same time as Dandin and Va- , mana. At Vasavadattå p. 235, 1, in a passage fall of qaibbles, Sa. bandhu says of the heroine, that she had a thin waist shining like the Chandoviciti“ : Chandovicitim ira bhrdjamanatanumadhyam. Here the words tanımadhyd are an allasion to the first netre described in the Bharatiyaccbandoviciti, actually bearing this name (Regnand I. c. p. 17)). The Chandoviciti therefore must be struck ont of the number of Dandin's works. Nor can the Mallikamaruta be attribated to the old Dandin. It is not necessary to refate in detail the reasons for which the writer of the bhumika of the Calcutta edition ascribes this play to our Dandin; the author bimself has settled the question completely. From p. 9, 3. 14, 6. 16,14. 66, 15. 338, 11 it is evident, that the proper name of the author of the Mallikâmarata is Uddanda (or probably Uddandin) and that Dandin (p. 16, 6. 66, 13. 338, 9) is but an abbreviation. Uddangi he is called by Professor Oppert, Lists I, p. 476 No. 6115, Uddandakavi by Gough, Papers p. 188 No. 585 and by Lewis Rice, Catalogue (Bangalore 1884) No. 2402, while under No. 2403 the shorter form Dandi is given. Dr. Burnell (Classified Index p..170) calls the author Ranganatha, which according to the edition (p. 12, 10) is the name of Uddandin's father. To a Daņdin is further ascribed the Anâmayastotra (Taylor, Catalogue 2, 79) or Anamayastaya (Oppert, Lists 1, p. 513 No. 6859), and the Kalåpariccheda (Premacandra Tarkavågîça in the bhômikä to richten von der königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen 1874 p. 92. In Hall's Devanagari. DIS. (Heymann's MS. B) and in the two Púņa MSS. the tract on metrics forms the 15th chapter and in B is called Chandovidhana, in the Påna MSS. Chandovrttavidhi, ) On the metre tanumadhya cfr. Ind. Stud. 8, 366 f. - Op priority Lists 2 p. 573 No. 10133 meations a Chandoriciti by Patenjali. With this short notice nothing is to be done and I may be allowed to remark that such Lists as these, useful as they may be in some case or other, in the whole hardly pay the expenses.

·16 the Kärpädarça). Taylor also mentions a Daņdi alamkâra in Tamil language and informs us that Dandin has the traditionary reputation in the peninsula of having been ubhayakavi or & poet in two languages, the Sanskrit and the Tamil" (Catalogue 3, 2. 783). Ilow far this concerns the old Dandin, I have no means to verify, but that he is meant, seems certain. It is perhaps worth while to point out that according to Mallikâwâruta p. 15, 13 Uddandın wag proficient in six languages. That neither the Anåmayastotra por the Kalåpariccheda is Dandin's third work ,famous in the three worlds", would be best proved, if we could show that there exists another work which has a better claim to Dandın's authorship. And this, I think, can be done with a tolerable amount of certainty. At Kâvyådarça 2, 362 Dandın gives the following example of the figure samalaksatásamkirna i. e. a stanza where more than one alamkara occurs, the one of which is not merely auxiliary to the other, but independent and equivalent: लिम्पतीव तमो ऽङ्गानि धर्यतीवाननं नमः । Serignatiera fafafceristeri STATE 1) Every reader of the Kåvyâdarca must be struck with surprise by the fact that Dandın contrary to his ugual brevity has devoted to the first verse of this stanza a long discussion 2, 226—234, and this in a manner unheard of in the rest of his work. It will be best to translate the passage as far as it is to the purpose. „Darkneas, as it were, anoints the limbs; the heavens, as it were, rain collyrigm", this (verse) also is in a high degree an example of the (rhetorical figure) tatpreisd (226). Some, because they see here the word tra, erroneously believe that the figure made use of is erpami, not heeding the saying of a competent authority), that no simile 1) This stanza is quoted and discussed of by nearly all the rhetoricians known to me. In the second verso the best MSS. read निप्पलतां for विफलतां. Cfr. Sarasvatikanthabharana p. 375 ff.. 8) The aathority, as Professor Kielborn points out to me, is ·is made with a verbal form". (227) The mutual relation of a thing compared and another thing with which it is compared, to be possible, requires that both should bare some property in common. But in the present instance, what common property can you discern in manoints" and ,darkness"? (228) If you maintain, that , anointing" itself is that property, then what in the world is anoints" besides? Sorely eren e madman would not say that one and the same thing is property and possessor of such property at the same time. (229) If you say that it is the agent (denoted by the termination of limpati) with whom darkness is compared, (I rejoin, that) that agent, having become subordinate to the action denoted by the verbal base, is altogether occupied in bringing about that action and can therefore enter into no relation with anything else. (230) When on the other hand you say, that darkness is like one who apoints, then the limbs" cannot be taken as the object of the subject darkness" and besides the quality common to both has still to be pointed out. (231) When we say: „Your face is like the moon", we understand (something more than what is actually said, viz. we understand) that the face is lovely. Such is not the case here; for here we understand from anoints“ nothing else bat „anoints“. (232) .... The (rhetorical figare) uprel.sa is indicated by the words manye (I think), çarke (I suspect), dhruvam (certainly), práyas (generally), ninan (surely) and similar words; the word ira is also such & one". (234) From this it is obvious, that Daņdin is of opinion that the word ita is also indicative of the rhetorical figure uprcksa, a fact, which apparently had been disputed by other rhetoricians. In order to remove all doubts on this, Dandin bere espatiates on a no doubt very striking and characteristic verse, which afterwards has become the standard example of the utprekşâ, so much so, that even Jayadera in the Candråloka 5, 30 qaotes it?), though he otherwise only Patañjali, Mahâbhâżya Vol. II, p. 14 - Aurataratta and p. 143 न वे तिउन्नोपमानमस्ति ?) In the Kaşmir Recension, however, this stanza is wanting. b ·18 uses examples of his own. It is hardly without intention, that later on (2, 362), again contrary to his custom, Dandin repeats this very verse in order to show that it contains the figure ufpreise and it is evident that at 2, 22G be presupposes the knowledge of this example. If then we bear in mind, that beyond any reasonable doubt Dandın in the Kävyidarça has composed all the illustrations bimself, and that te whole stanza 2, 362 is directly ascribed to hin by comparatively so 'old a writer as Pratíhårenduraja (above p. 7), Dandia's authorship of this stanza seems to me certain. In the Garngadhararaddhati, it is true, it 19 ascribed to two authors, Vrkramaditya and Mentha (ZDMG. 27, 75), but against thus testimony, improbable in itself '), stands Pratihîrendurája's authority. In Vallabhadeva's Subhåsitivalı it is ascribed to Vikramaditya alone, a fact, wluch shows best that the real author of this stanza had been forgotten). Now it is well known, that this stanza also occurs in the Mrechakatika p. 14, 16 (ed. Stenzler), That Dandin should have taken it from a foreign source, it is quite inadmissible to suppose, since through the whole Kivyâdarça he has not borrowed from others; nor is it in any degree likely that the author of the MIrcchakatiki has taken this stanza from the Kavyadarca. Thus there remaing but one conclusion viz that Dandin at Kävyâd. 2, 226 IT. cites & verse of his own and that therefore he is the real aullor of the aircchahatıld, and that this play is his third work famous in the three worlds". I have myself shown elsewhere ) that no partiçalar stress ought to be laid on the simple fact that one and the same stanza occurs in two different works and that from this alone it would be rather husty to draw conclasiong as to the identity of their authors. I have not changed my mind sizce, but I think that the case is ) Aufrecht, ZDMG. 27, p. 3. 2) Peterson, Actes da sixièine Congrès international des Orientalistes. Leide 1885 Yol. III, 2, 420, $) Göttingische gelelirte Anzeigen 1883 p. 1939 r.

·19 very different here. Tradition ascribes to Dandin three famous works; two only are known, the Kåvyådarca and the Daçakumaracarita. There exists besides a very famous work, the Mșcchakatika, the author of which is unknown, but which has something in common with either of Dandin's two works. A stanza of the Mrcchakatika is quoted and discussed at length in the Ki vyâdarça, in which Dandin has not given but his own examples. Again the state of social life as described in the Mrcchakațikâ is precisely the same as that in the Daçakumaracarita, and the description agrees even in details). If nothing else, this certainly shows that the authors of the Mrcchakatika and the Daçakumaracarita must have lived at the same time and probably in the same country. That the Discchakatika is not so old a play as is generally assamed, but belongs to the sixth or seventh century A.D., will, I hope, have become evident from my remarks on it published in the Göttingische gelehrte Anzeigen 1883, p. 1229 ff. 2). Chronology therefore does not interfere. From Dandin's praise of the Vaidarbhamärga Kâryâd. 1,41ff. Premacandra Tarkavågica has concluded that Dandin was a native of the Dekhan and this becomes still more probable from the reputation which according to Taylor, justly or not, Dandin enjoys in the Dekhan. His namesake, the author of the Mallikamâruta, likewise was a dakşiņâtya (Mallikam. p. 12,1 ff.). The commentators of the · Dapakumârncarita largely quote from the Vaijayanti, a work particularly current in the South of India, and the two best MISS. of the Daçak. osed by Prof. Bühler came from the Deh han. Dandin therefore in all probability was a native of the Dekhan. That also the author of the Mscehakatiká belonged to the South of India would become *) Weber, Indische Streifen 1, 315 f, Bühler on Dacak. p. 57, 1. I cannot go into details here, all the less as, in spite of all my efforts, I could not yet get the dew complete edition of the Dacak. published at Bombay 1884. *) I herewith withdraw my remarks on Bhisa. In 1883 1 was not yet aware that all the illustrations of the Kavgadarça are Dandin's own composition.

·20 certain, if a gloss on Vimaba's Kárgálamkiravrtti p. 31, 24, preserved in the JIS. Bühler, Det. Rep. No. 260 fol. 184, should stand the test. On Vamana's words: Çadraládiracilesu this gloss remarks: raja Komalih Çadrala!'). Unfortunately the only king Komati at present known, is Komați Venka, the Redili chief of Konularidłu, who apart from his time (1395—1423) is quite out of question here. The gloss, however, would prove that it is to the South of India that we must look for finding out the Çadraka of the Miscchakatika; for Komați is a South Indian name?). That MS. A of the Mpechaknţıka (Stenzler's edition) contains traces of southern origin, I have proved long ngo). Strange to say, the Mfechakatika is not quoted much by the rhetoricians, except the stanza lima paliza tamah, which they took from Dandın. The oldest author wbo cites it is Yümany, himself a native of tho Dekban, as I hate shown) (p. 54, 5. 57, 11) and then only so late writers nika (p. 41.03. 83. 127) Visvanatha (Sahityad. p.36.46.168.191) and Yardhamana (Ganaratnimabodadhi p. 8. 102. 233) quote it. Ny the Kaçmiran rhetoricians not one line of it is cited. VÂmunn's quotations from it, he might easily be induced to think the Urechokațikå quite a modern work. It is not possible to proro from internal evidence, tłat Vamana's Kárzálaukäravrtti is later than Dandin's Kåvyadarçı. Aufrecht's statement (Catringur p. 207") that But for !) Abore ' is written za, bat whether it belongs to this gloss or is by the sime hiad, I am not sare of. -) Screch, Archaeological Survey of Southern India Vol. II, p. 187. cfr. also Yol. I, 70.139 nod Taylor, Catalogue 3, 511. 613. No chronological inference touching Dandin, is in my opinion dmdasıble from kivyad. 2,278 . The passage, bowever, should be lent in view, isce it may be usefal to knox to which work Daudio bere refers. ) Sachrichten ron der Lünigl. Gesellschaft der Wiesenschaften zu Göttingen 1873 r. 209. ") Jenaer Literatarzeitung 1875 r.:21. Hence he lik. D:1)- dis prefers the Vaidalli riti.

·21 Vamanı took some of his illustrations from Dandin, rests on an interpolation in the Oxford MS., as has been justly remarked by Prof. Cappeller in the preface to his edition of the Kavyalamkâravștti (p. LX note 1). The passage is wanting also in the Pâna MISS. It might be pointed out,' that Dandin Kâyyad. 1, 40 treats of only two different styles, the Vaidarbhi and GaadiFi riti, while Vamana 1, 2, 9 distinguishes three rítis, the Vaidarbhî, Gaudiga and Pancall and that from Kavyaprakaca 9,4 it may be concluded that Vimana was the first to do so. It might further be urged that Vamanı 1, 3, 23 ff. discusses three kinds of prose style, of which there is no mention in the Kâvgidarça 1, 25 ff. Nor is it perhaps useto stato that Dandin 2, 227 ff, is aprious to show that the word ila is also indicative of the figure ulproksi, while this is an established fact for Vamana 4,3,9). In the same mander it would be possible to show that Rudrata generally is still fuller and more cxplicit than Vâmana, as, for instance, he Kâryâl. 2, 3 ff. teaches four ritis and divides them into two classes, On the other band, as Professor Kielhorn jastlý points out to me, it might seem that Dandin Kavyad. 2, 51 criticizes Vamana's rule 4, 2, 8. AB, howcver, Dandia's remarks have had no influence on doubtless later authors, such as Alata, Kivyaprakaca p. 362 who quotes Vllmann's examples, we are allowed to suppose the same of Vamana himself and to presume that Dandin argaes against an older author whose rule was approved of by 'Arpana. Indeed, all this is not sufficient for chronological inferences as long as not all the older rhetoricians are known, and it must not be forgotten that the three sathors Bayc accomplished their task from very different points of view and to a very different purpose. In my opinion Dandin is older than Vitn.ina, but if Daudin's authorship of the Usechakațiha should not be approred of, I manot sce how this could be clown convincingly. 1) Cappeller lors failel to hit the correct reading here; read not fantin or stilt better with bonurj and comparo Borovah's edition.

·VAmans's time we are not pretty sure of. At Kiryal. p. 10,21 le quotes Subundlu's Viswadatti, ng pointed out by I'rofessor Cappeller (Våpana's Stilregeln, Strassburg 1880p. 38), and p. 68,13 Pina's Kadamburi, as first shown by Apundorsm Boroosh (Notes on Vimags p. l; cfr. Zachariae, Götting. gel. Anz. 1684 p. 301)'). llence Våmana cannot be older than the recenth century A.D. That ho can uo longer be placed in the 191 century, as Cappeller has done, has already been reinarhed bs Bühler, who first pointeil out that Vimana is quoted by Ibhinuvagupt. (about 1000 .1.D.) as one of his outboritice From Abbinaragupta's words, however, it is crident, that Tamans was an authority already in Amundarardhana's time. At Sabrdayal. fol. 59* Anandavardbana gires ag an cxample tho stanza y am Him, quoted also Kavyaprakasa p. 246. Sahityal. . 341. Kuvalay. p. 539. Alankûragira fol. 576. In his gloss on it Abhinavagupta informs us that the stanza is Anandavar- Jhana's own composition and that be composed it in deference to the different views of Bhåmala and Vâmapa: anafillonta TrêTIT भामहाभिप्रायेपा रानासोक्तिरियगुमायं रुदये गृहीला रामासोण्याक्षेपयोरिदमेकमेबोदादर otsarik para marcaFard rang Wandt ar för at-TTAT 27 i mam upiste रादिपु ध्यंग्य वाच्ये गुपीभवतोति ग. साध्यमित्याशयो ग्रन्थे गुरुमिनिवपित (fol. 625). From this it follows that Avanılayardhana was a good deal younger than Våmapa. According to Rajataraiguni 6,34 Avandavardhana became famous ander the rule of Avantivarman 855 884 A.D. In the passage adduced above, borever, Abhinavagupta calls Amandavardhapa guravas, at fol. 2466 he calls him asmadguratas and at fol. 2916 asmadupadhyayas and in both cases he directly refera to Anandarardhana's text. If this is to be taken li. terally, Ânanda vardhana must have been at least half a century later that Kalkan states. I am afraid that Kalhand even in this respect is not utterly trustworthy. At Râjatarangini 4, 496 lie 1) That Subandha and Bina are later than Dandin, Trof. Weber (Ind. Streifen 1, 312) is inclined to conclude from their aty lc. But from this notbing can be deducted, ·23 # # says, that Nnnoratha was amongst the poets of Japápida's court. This, liowever, is directly contradicted by Abhiinavagupta. Ânandavardhana in the Savrdnyåloka fol. 146 quotes the following stanza: ॥ या चात्र पृत एवान्येन भोका: परिमास्ति न वस्तु किं चा मा प्रनादि सालकृति व्युत्पते रचित च नेव वचनैर्वनोनिशून्यं च यत् । काव्यं तद धुनिना समन्विामिति प्रीत्या प्रसन्नडो of farit's furcunfit fi galerait qu: fundi ya: Abhinavagupta in his gloss on this states at fol. 16" that this stanza is by Janoratha, a poet contemporaneous with Anandarardhana: . TTT चायनेति । ग्रन्ययात्रामागकालभाविनैव मनोरथनामा कविना । Hence Manorathi. is later than Kalbana makes us believe. That his statement about Ratnakara is also not quite correct, Buhler has shown (Det. Rer. p. 42 f.). At all events Vimana was n recognised authority in the first lialf of the tenth century, since he is quoted as such by Pratihirendurkja fol. 56. 59. 61, who, as we have seen above p. 11 f. lived about the middle of the tenth century. Būbler (1. c. p. 65) is inclined to give credence to the tradition of the Kacmirian Pandits, that be was the Vamana whom Jayâpitla employed as one of liis ministerg". From Bühler's remarks I. c. p. 72 f., howover, this seems to be no real tradition, but a mere guess of the Kacmirians which so far is without any value, though I do not deny the possibility that Yamana may have lived in the time of that king. It must, however, be borne in mind that Vámana, the rhetorician, in all likelihood was a native of the Deh han nod that therefore probably he has nothing in common with låmapa, one of the authors of the Kaçika'), Against the date assigned to Våmanı by Duhler, Cappeller has entered his protest (Yamana's Stilregela p. III). The mention of Karirija sad the quotations from mnt all crents lato procts, seem in Carpeller's opinion to precinde au errlicr date than -) Zacharias, Gott. gel. Aoz. 1581 p. 300 is of opinion, that our låminn is identical with the grammnrisu, quoted largely in the Ganaratnam iodulhi ·24 . 1000 A. D. Cappeller lays particular stress on the quotations froin the eighth book of the Kumarasamblaya, but wrongly. Avandurar dhana kuew it perfectly well and ascribed it to a mahelari. Ak the passage is very interesting, I give it in full (fol. 181"): ffaut fa कवेदोष । व्युत्पतितोऽ शालिकृतश्च । तत्रायुत्पनिकृतो दोप, प्रातितिरस्पतत्वावदा चिन लक्ष्यते । ययातितो दोषः रा करिति प्रतोयो ॥ परिकाधोकशान । प्रत्युत्पत्रिकृतो दोषः शक्या सनियते करें । यसपातिकृतस्तस्य स कवि भामरे । तथा हि महाकवीगागणुनमदेवताविषयमगिठगंभोगनार निबन्धानीनियगुनगदेवोनि. वयं प्रशितिरस्कृतं ग्राम्यत्येा') प्रतिभागा । यथा पगाराने देखोगगवर्णनम् । in the Alamkarackhara fol. 3G the eighth book is duectly ascribed to Kalidasa: पाच। भगानीकरदोगा पित्रोत्री केलिवर्णनम् । अत्युमिनी ना सायं बनादा स्यानोचिनी इन्योनोलारित । यद्यपि कुमारांगवे कालिदारोग यतिनति सार्याचीन) याव्यम् । Stanzı 2 of this book is quoted alrendy by Nami in the Nu• dratikiryalamkaratipranaka fol. 175° and by Dhanika P.76.1833 st. 5. C. 11.63 in lemscandra's Alankiracutlanani fol. 13.6.15, st. 63 besides in the Alamkirnsarvasra fol. 1034 Alamkaratilsha fol. 23", llamkirodiharant (JIS. Būbler, Det. Rer. No. 210) fol. 35*, Sarasvatik. p. 226. Other quotations have been verified by Prof. Weber, Ind. Streifen 2,372. 3,226 note 1 and by Prof. Pacharine in Jacobi's prmphlet on Kalidasa's eric poems: Terbandlangen des 5. Internationalen Orientalistencongreasca 2, 2, 146. In this gamphlet Jacobi at all events les prorel that the eighth warga older than the rest of the attaraklianda and the testimonies adduced aborc low that in co cace can it be regarded as modern. That it contains expressions which are hardly Kshdisa's, I hre urged eleewhere). It 1) Mss. TI. Cir. Alimkiracidámani fol. 189: ng T03.17 दारोगामिनियामान दांपला in ! Sahi tyu. p. 233. १MS. " Gattingiche gelebrte Anzeigen 1871 P. 873.

·25 suffices to refer to Raghuvança 9,1 ff. Çiçupálavadha 19, 98 ff. Kiråtârjuniya 15, 38. 52, in order to make it evident that the illustrations given by Vâmana p. 36. 37 need not be taken from mat all events late“ poets. Nor can Kaviraja trouble us any longer. Because Aufrecht Catalogus p. 121* has shown that Kaviraja mentions king Muõja of Dhåri, it is generally assumed that he lived after the tenth century. This, however, is no longer tenable. Rajasekhara, when speaking of his family, boasts that one of his relations, Surinanda, was so proficient in diction that he beat even Tarala and Kaviraja (Bålarângâyana 8,19 f.). Now Rajasekhara is not only quoted by Abhinavagupta (ZDMG. 39, 316), but also by Somadeva in his Yaçastilaka, a work written in A. D. 959, and cannot therefore be later than the beginning of the tenth century'). From Bilarâmâyaņa 9, 1 and Viddlaçâlabbañjika 4, 1 (ed. Calc. 1873) where Rajasekhara is styled Daur duki (V. Dauhiki; Aufrecht ZDMG. 27, 77 Daurdubi), we learn that his father was Durdluha (Dohaka, Durduha), from Viddhag. 5, 6, that Alálajalada was his great-grandfather or rather his great-great-grandfather, since Bâlar. 9, 1 he is called the fourth in descent from Akalajalada. Surånanda therefore who Bålar. 8,19 is mentioned after Akålajalada, probably was his great-grandfather or grandfather. If we date him back only two generations, he must have lived about the middle of the ninth century and Kaviraja therefore must be still older. As Raghavap. 1, 41 he puts himself on the same level with Subandhu and Båņa, he probably is not very much younger than they aro' and may have flourislied early in the eighth century"). So far then nothing prevents ) Peter son, Report for 1883/84 p. 33. 45. We should get his exact date if the stanza Bhảso Rámilaº ZDMG. 27, 77 really wero by Rajacekhara. This, however, has now become doubtful. cfr. Peterson 1. c. p. 58 f. Cappeler'e ngerti in big, translating of lax Haller's Lulin p. 294 that I place Karirija in the eleventh or twelfth century, rests on misunderstanding. In the passage adduced by him I have not giren any exact date of Kavirija, but simply referred to Las son's and Aufrecht's statements. 0 ·26 us froin placing Vamana in the eighth century and if Kallana is to be trusted; lic must have been a contemporary of Uallata, wbom Kalhana places in the reign of Jaydpida 779--813 A. 1). That of the later rhetoricians some followed Tamana, sone Vábbața, is erident from thic Alankiravimarsin fol. 162 where the two schools of tho Vimanipis and the Andbhatus are spoken of. This also seems to me to farour, the view that Viinana was not younger than Udblata. Now Rudrats is everywhere quoted after Udbhata and thereforo he probably was younger than l'albata and Tůmapa, who does not quote any of his illustrations. We thus again obtain for Rodrata the date ascertained above p. 12 rız. about the middlo of the Dinth century'). This date enables us to settle in some degree an important literary question. As shown in the Notes, the stanza Crngarat. 1, 68 occurs in the l'ancatantra 1, 9 ed. Kosegarten, 4, 8 ed. Kielhorn- Bühler. It is given in all the MSS. and forms an integral part of the story related there. Since the illustrations, as we have seen, are Rudrata's own composition, it follows that the Paricatantra in its Nortlicrn recension must be later than the middle of the ninth century A. D. In the South Indian recension p. 73 ff. ed. Haberlandt Wien 1884 the stanza is wanting ?). The Vetâlapancasimçatıha in which stanzas of Rudrata's are inserted (compare the Notes), must likewise Le later' tban the period assigned to Rudruţa. There is one quotation from the Srogâratilaka which I bave not been able to identify, in the Pratâ parudriya p. 184, 12. That Rudrata's Crngiratilaka is meant, is not doubtful, since Yadyanaths whereaver he quotes from a Crngåratılake refers to our work, as will be seen from tlie Notes. It is not, however, the fault of our ?) It cannot be made out whether the Rudra Thom Bina mentions as one of his friends (Peterson, Kadambari p. 51) bas anything to do with our Rudrata. Chronology, as shown above, docs not fayour this view. That the Southern recension is in every respect older, I venturo to doubt.

·27 DISS. that tbe passage is not found there, but Vidyapitha's; for the subject mentioned in the verse is not at all treated in our Çrigåratilaka and Vidyanatha therefore, quoting probably from memory, has confounded it with an other work, Bühler (Det. Rep. p. 67 f.) asserts that Rudrata's Çrngâratilaka ,,has been known for a long time, and has been published by Professor Stonzler as an appendix to the Meghadůta". This assertion, however, repeated by Peterson (Report for 1882/83 p. 14), contains a double error. The Crăgâratilaka published by Professor Gildemeister in the appendix to his edition of the Meghadîta Bonn 1841, and often printed in India, has nothing to do with Rudrata. Tradition ascribes it to Kalidasa, but the real author of the 21,22 or 23 stanzas is still to be found out. With the exception of stanza 3 which is cited in the Daçarůpávaloka p. 187, though, as it seems, not in all MSS., I have not found a single stanza of it quoted by the rhetoricians. The last stanza occars in the Amarugataka st. 94. In the Såbityad. p. 202,13 a prasthâna, called Crăgâratilaka is mentioned, and in Oppert's Lists 2, No. 2216. 2618. 3850. 9222 a bhâņa of this name by Ramabhadra, which sub No. 8395 is attributed to Kalidasa. The nâțaka Crngåratilaka by Rudrata mentioned in the Catalogue of Sanskrit MSS. in the North-Western Provinces Part IX. (Allnhabad 1885) p. 16 No. 17 is doubtless the work bere published for the first time. Oppert I. c. 1, No: 378 also mentions a commentary on the Ramayana styled Çrngåratilaka by Govindarija, which seems to be a different work from the Ramayanatilaka. There exist probably still other works of the 8anie name. A compendium of the subject of our Srigâratilaka Rudrata has given in the 19th adhyâya of his Kavşålankâra. As an edition of this work is promised by Professor Peterson, I have refrainců from publishing it here. The Iasamañjari of Dhinadatta entirely rests on the Srngiratilaka, which it amplifies. Muyyala is a such more modern writer than Radrata, and he hias displayed a coasiderable literary activity, though the little trea- ·2A time publie liere is the first of leis works brought to the notice of Sun kritists from the colophun of the Sahſday alila we are afra prised that bus father was mijinallilala and that be hipself also lore the moune Raha Ilis father was like limself a thetorician. From Jayaratha's launhiravimarsini fol. 1504 we learn that Tilaka wrote on lielialancira or, as it 18 styled at fol. 254", Udbhalarimla and at fol. 1 Go' Jayaratha inſurins us that Ruyyaka generally followed the views of his father, Ruysaha's chief work, which is quoted very oftep by the later rhetoricings, is the Alam.dirasariasta, a sery obscure and difficult wurk, on sbxeh Jayaratha's Slamkaravimarsini is a commentary') A second work of Ruyyaka is the kiz yapralacasanlcta. a cominentary on Mammta's Kävyaprakasa (Bühler, Det. Report No. 247. Peterson, Report for 1883/84 p. 13 ff. Gotting.gel. Anz. 1885 p. 767)). Peterson's combinations regarding the Kivyaprakiga nre not at all tepable, as shown by Buhler and my self®). third work of his, the Stihityamiminsi, Ruyyaka mentions Alamkirasar pasta fol. 22, and it is also referred to by Jaya. ratha Alamkarayimarc. fol. 162'. A fourth is the Alankio nusirini (Alamkiravimars. fol. 66*. 926. 93. 95") which according to Peterson (Report for 1883/84 p. 17 and Actes du sixième Congrès p. 364) was a cominentary on Jallana's Soinapalavilása, a maliahilyam A fifth as the larsacarılavdrltın, n commentary on Bana's Ilarracarita (Alankárabai vasya fol. 296) and a sixth the Crikanthaslnva (ibid. fol. 4"), which according to Aufrecht, Catalogus p. 210" was composed in praiso of the region Srikantha, described in the Ilarşacarita, but which perhaps was rather a hyron on çıva to whom 1) Compare Bühler, Dęt. Rep. p 68 and my remarks Gotting gel. Anzeigen 1885 p. 766 ff., to which the reader is referred for gome details not repeated here. ? A fragment of this work I have since discovered in DIS. Baller Det. Rep, No. 264 Since i tiave do complete copy of tlic Samketr at my uis. posal, I cannot make ont the relation in which Rajahn stands to Alata or Alaka (Peterson, Report 1883/84 p. 17 f.).

·29 the only stanza as yet known from it is addressed (Gött. gel. Apz. 1885 p.766). The seventh work is the Sahrdayalild, here edited, not because I think it an important work, bat as a specimen of this kind of literary composition and because it gives some interesting details not known from elsewhere. Rayyaka's date has been fixed by Bühler, under the supposition that he is the Rayyaka whom Mankha mentions as his teacher. His time would then be the beginning of the twelfth century A.D. (Bühler, Det. Report p. 51. 68). The oldest author of known date who quotes him is Vidyanatha in his Pratâparadriya 240,18 f. Vidyanatha wrote in the reign of king Pratâpa Rudra II. of Orangal 1295--1323 A. D.). In his commentary on this work Kumárasvâmin mentions a gloss 'on the Alaikärasarvasva by Cakravartin p. 46, 27, whom he quotes besides p.264, 26. 315, 22. 324, 25. 329, 3. 375, 22. 389,5, and p 320,23 & gloss called Saijirini which perhaps is the title of Cakravartin's commentary. This serves to confirm my assertion that the Fimarçini is a very late work). The edition of Radrata's Crngåratilaka is based on the folloving MSS. : A very good birch-bark MS. in the Çáradá - character Bühler, Detailed Report' No. 264, origioally foll. 27, of which eight and a half are wanting viz. foll. 1. 3. 140 (left blank) 18. 20—23. 25. There are besides some small gaps at foll. 78. 106. 11. 12". 14'. 165. 24 and some leaves are injured. Size of leaves 71%,81/4 inches, lines on a page 11 - 14. B. - An excellent paper BIS. written pery well in the Devanagari-character. It is, I think, a Jaida MS. Bhandarkar, Report for 1882/83 No. 217. foll. 30; foll. 1 and 4 are missing. 1) Scucll, Archaeological Survey of Southern India II, 173. Burnell, Yoncalıráhwaņa p. VII (where I. 2 instead of son must be read grand-s00; cfr. Kumarasvåmin on Pratapar, 123, 1 ff.). Clas- Bified Inder p. 56. ? Götting. gel. Anz. 1885, p. 765.

·30 Size of leaves 10X4/4 inches, lines on a page 9. It differs considerably from A. Dated sapivat 1654, C. – A paper JIS. East - India - Office Colebrooke No. 1365. foll. 34, lines on a page 7. Devanagari - character. D. – A paper MS. East-India - Office Colebrooke No. 1121 foll, 16, lines on a page 10-13, generally 12. Devanagarî-character. E. A paper MS. Bodleian Library, Aufrecht, Catalogus r. 209 No. 491, very incorrect and apparently copied from an original in other than Desacagari-characters. It is not, bowever, withont value. For the loan of C and D I am indebted to Dr. Rost, of E to E. Nicholson Esq., the chief librarian of the Bodleian Library. To both geptlemen I beg to convey here my very best thanks. of these MSS. ADE and BC may be classed together. ADE with few exceptions do not give the headings before the siogle rules and illustrations, which are, again with a few exceptions, not oumbered in AD. Whether these headings are Rudrata's is questionable. Since traces of them are found in all MSS. and since in some cases they are absolutely necessary for perspicuity's sake, I have thouglit it advisable to follow the MSS. BC. MS. A contains all the peculiarities of the Cåradi-BISS. Instead of Visarga it writes before f and s before s, the Jihrâmůlisa before gutturals, the Upadhın inisa before labials'). I have not followed it in this, though on the last two sounds my view is very different from Whitney's (Sanskrit Grammar $ 69). For vant of types I have been obliged to quote A's readings eren in the critical notes in the usually adopted method of writing without the Upadhmaniya. It is due to the same eris and not to sa oversight that in some cases 1 fave written the Anusvåra instead of the vasals, e. g. 1,92 1 1, 114 Seth. I have thought this preferable to disfigurements ruch as THUT, TOTEET and so on. ) This is written once 2, 4 also in 0, which points to Cirada-archetyre.

·31 - In editing Rayyaka's Sahrdayalilå two MSS. were at my disposal: An excellent old paper MS. in Çáradà-characters, Būhler, Det. Report No. 266 bound together with Bühler No. 235, beginning on fol. 37! (in reality 385). fol. 376 (385) has 6 lines, 389 (39) has 25,38 (39) bas 26 and fol. 39(40) has 13 lines. Size of leaves 6/4 X 9). B. A recent Devanagari JIS. copied incorrectly from a good archetype in Câradå-characters, Bühler I. c. No. 266. foll. 3. Lines on a page 12. Size of leaves 13/2 X 6. The pumbering of the single roles, if rules they are to be called, is my own. The MSS. give a running text. In the Notes I have taken care to give the quotations of Ru. drata's illustrations as completely as possible. As to the rules, I have confined the references to printed works. I have to tender my sincere acknowledgments to Professor F. Kielhorn for the kind help which he has given me by going throagh this Introdaction and correcting it whereever'this was necessary; nor would I conclude without expressing my thanks to my friend Mr. C. F. Haeseler for the liberality with which he has undertaken to publish this book. Ilalle a/s., Febraary 1886. R. Pigchel. DISPRINTS. p. 31, 10 read sizzº p. 72,5 r. °ग्रहाः । In printing parts of some letters and even whole letters have occasionally dropred. I have noticed: p. 4, 2 stat; p. 7, 9 Tati; p. 7, 11 T; p. 21,5 397; p. 31, 1 Osná; p. 38, 3 .

·HY 84€ ·शृङ्गारी गिरिजानने सकरुणो रत्यां प्रवीरः स्मरे बीभत्सो स्थिभिरुत्फणीति भयकृन्मूांदुतस्तुङ्गया । रौद्रो दक्षविमर्दनेन इसकृननः प्रशान्तश्चिरा- दित्यं सर्वरसाश्रयः पशुपतिर्भूयात्सतां भूतये ॥१॥ याख्यातनामरचनाचतुरश्रसंधि- सदागलंकृतिगुणं सरसं सुवृत्तम् ग्रासेदुपामपि दिवं कविपुंगवानां तिष्ठत्यखएडमिट काव्यमयं शरीरम् ॥२॥ काव्ये शुभे विरचिते खलु नो खलेभ्यः कश्चिद्गुणो भवति पचपि संप्रतीह । कुरु तथापि सुजनार्थमिदं यतः किं यूकाभयेन परिधानविमोक्षणां स्यात् ॥३॥ 10 1) ODE ॥ श्रोगपोशाय नमः ॥ ) DE °rपो च भ D कृवत्रत्रये- णागुतः १) E वृक्षविमर्दो च UDE सात्मक ) Dom. रचना रस DE रस6) गुरसं ') E. om. या )E शुभे पि चिो ") D कुर्यातयापि 2 °मिद च कारणा DE ततः 1 ·२ 1,4-7. पघयात्मक विचमासा ॥ सानन्दप्रमदाकटानविशिचर्येषां न भिन्नं मनी यः संसारसमुद्रपातविधुरेष्वन्येपु पोतायितम् । यनिःसीमसरस्वतीविलसितं द्वित्रः पदैः संदत तेषामप्युपरि स्फुरन्ति मतयः कस्यापि पुण्यात्मनः ॥४॥ 5 ॥ अय रसस्थितिनिपपाम् ॥ प्रायो नात्वं प्रति प्रोता भरतापी रसस्थितिः । यथामति मयाप्येपा काव्यं प्रति निगन्यते ॥५॥ 10 ॥ अथ व्यतिरेकमुखेन रसप्रशंसा ॥ यामिनीवेन्दुना मुक्ता नारीव रमणं विना । लक्ष्मीरिव ऋते त्यागानो वाणी भाति नीरसा ॥६॥ ॥ अय स्वपापिंडत्यप्रगसा । सत्यं सन्ति गृहे गरे सुकवयो येषां वश्चातुरी स्वे हर्चे कुलकन्यकेव लभते जानर्गुणरिवम् । "दुःप्रापः स तु को पि कोविदकविर्यद्वायसग्राहिणां पएपस्त्रीव कलाकलापकुशला चेतांसि हर्तु क्षमा ॥ ७ ॥ ?) om. DE. ? CD ETIAZ 3) Dom. from fauco to u line 5 Eपूरोषतेषु गोमायितं corrected to गोपा' सहां om.DE.yom.DE.. ) D मुका कामिगोर प्रियं विना ") राताना Eg r) om DE; B mm. नश ") तात्यै ") - om. कोऽपि C, D1. hd., E कास्ट्पितिय D. hd. corr. "दमतिर्य° Dग्राहिणो °णो ") D पुण्य' • • ·1,8-13. ३ तस्मायनेन कर्तव्यं काव्यं रसनिरन्तरम् । - अन्यथा रसविहोघां तत्स्यादुद्वेगदायकम् ॥८॥ शृङ्गारकास्यकरुणा रौढ़वीरभवानकाः । बीभत्सागुतशान्ताश्च काव्ये नव रसाः स्मृताः ॥६॥ रतिहासश्च शोकश्च क्रोधोत्साही भयं तथा । जुगुप्साविस्मयशमाः स्थायिभावाः प्रकीर्तिताः ॥१०॥ निवेदोध तथा ग्लानिः शङ्कासूया मदः श्रमः । ग्रालस्यं चैव दैन्यं च चिन्ता मोदः स्मृतिधृतिः ॥ ११ ॥ ब्रीडा चपलता हर्प पावेगो जडता तथा । गर्वो विषाद् श्रौत्सुक्यं निद्रापस्मार एव च ॥ १२ ॥ 10 स्वप्नो वबोधी मर्षश्चाप्यवहित्यं तथोग्रता । मतिाधिस्तथोन्मादस्तथा मरणमेव च ॥ १३ ॥ 2) CDE शास्रविद्रो न स्याटुढेगदायिकं or °पिकं D तत्: (sic) स्यापुढे- गमारक E सवन्नत स्यात् । दुगोष्टोपूढेगदायक (sis) Cadds ॥ प्रय नव रसाः ॥ ') CD °श्च न काढो र E नव गाये र 5) After Am D adds 11 १) Brम° B adds ॥ अथ त्रयस्रिनानिपणं । 7 CDE °वामदभ्रमाः H) CDE मोर १) 0 चपला 1) C नियाद ") B स्यपारगोधाम श्या C स्पः प्रतोयो मर्षशष्यवाहिया D सुपिर्मियोधो गर्वका याहिल्या E सुपुत्रोधो गई। व्ययहिल्यमयोग्रता A मर्षय व्ययहि ") Dतिया ·1,14-18. 5 त्रासश्चैव वितर्कश्च विशेषा व्यभिचारिणः । त्रयस्त्रिंशदमा भावाः प्रयान्ति च रसस्थितिम् ॥ १४ ॥ स्तम्भः स्वेदोघ रोमाञ्चः स्वभङ्गोऽथ वेपथुः । वैवर्यमय प्रलय इत्यष्टौ साचिकाः स्मृताः ॥ १५ ॥ भावा एवातिसंपन्नाः प्रयान्ति रसतानमी। यथा द्रव्याणि भिन्नानि मधुरादिरसात्मताम् ॥ १६ ॥ संभवन्ति यथा वृक्ष पत्त्रपुष्पफलादयः । तसे पि रुचिरा विणेपा भावषिणः ॥ १७ ॥ प्रायो नैकरसं काव्यं किं चिदबोपन्नभ्यते । बाढल्वेन भवेन्यस्तु स तद्वत्त्वा निगम्यते ॥ १८ ॥ 1) : वितर्फस्तु 2) Esra CDE quifa eitiatit B adds: ft. विधावासनाभिमुखेन चरं । तोति व्यभिचारिणा ॥c adds: ॥ अन्य साविभागा. कथ्यते । In Athe order of the stanzas is: 14. 16. 15. 18. 19.17.20ff 2) AD स्वरभेदो .) A ममलयावित्य° AC °का पता D°या मता) एवेति सं° ) मरापिर A त्मनाम् C adds: ॥ प्रय भारलता ॥ BC • ins.: विलायेनाहतो (Con हलो) यो स्वानुभावैशा गम्यते । वागवामितरी. श भाव इति सत्तितः ॥ १७ ॥ After which B has: ग्रथानुभायो वागमगल्त अभिनयस्वभायक: C has: कवेमारंभावंगायनाव उच्यते । गाम् भावयति भावा । १८ ॥ ॥ श्रय जिंभावलक्षपां ॥ BC then have: वरतो या विभाव्य धागामि- नयाग्निता. । मनेर यस्मानेनार्य विभाग इति संजित. ॥१४ (C 11.) Cthen adds: धभिनय समाधियार्यानुत्पादयंतीति प्रिभागा. " यानुभावलक्षणं । धागंगरावत यभिनय एर भावालानुभाषः । B has: पवेन भा भाग्य भाव उच्यते । भाजय लत्तयां प्रोन विमात्र प्रोत्यते धुना 11. इति भावलक्षणं. have before: । घय निभावलत्तयां प्रीच्यते (om C) B) Dºgfaat C °पयुज्यते 19) ACDE तहत्या 10 . ) DC ·1,19--23. भ . 5 कैशिक्यारभठी चैव सावती भारती तथा । चतस्रो वृत्तयो या रसावस्थानसूचिकाः ॥११॥ धर्मादज्र्थतः कामः कामात्सुखफलोद्यः । साधीयानेप तत्सिद्धी शृङ्गारो नायको रसः ॥२०॥ चेष्टा भवति पुंनार्योर्या रत्युत्यानुरतायोः । संभोगो विप्रलम्भश्च शृङ्गारो द्विविधो मतः ॥२१॥ संयुक्तयोश्च संभोगो विप्रलम्भी वियुक्तयोः । प्रच्छन्नश्च प्रकाशश्च पुनरेष द्विधा यथा ॥ २२ ॥ ॥ संभोगशृङ्गारस्योदाहरणम् ॥ मदनकुज़रकुम्भतटोपमे स्तनयुगे परितः स्फुरितालिम् । सकरजक्षतवाममपि प्रिया दवितपाणिममन्यत दक्षिणम् ॥२३ ॥ विप्रलम्भोदाररपाम ॥ । संतप्तः स्मरसंनिवेशविवशैः श्वासर्मुखः पञ्चमो- द्वारावर्तिभिरापतद्विरभितः सिताश्च नेत्राम्बुभिः । "A चैव प्राश्वतो भा) A °सूचका: B margin adds here: शृंगा- रहास्यकल्पोरिल कैशिको स्यात् गा सालोद कथिताटुनबोररोः । वोराहतासित तो स्यादुला भयानकयतारभटो कत्रीतः । 3) D धर्मादारतत. कामः "E यानेव C सरिराच्यै ) D भवति C पुत्रार्योरत्युटया नातिरलायो: D पुना- योर गुदायानु" A ग्यानु° E रत्युत्यालिर) C संयोगो D ° पुनरेष द्विधा भन्)D संयोगो A पुनरेव ) om. DE; A प्रदरलक्षपां यथा Cया संभोगगारोदारपां 10F मनकुंजर° CD कुचयुगे CrA° ताडुलम् My DD सनि' E क्षिति° 12) om. DE; A प्रिलम्भो यया 15) A, BI. hd., D Arr D जिपमैः भारोर्मुर . चितः 1) D धारा A रोनय - 1 .. --- ·६ 1,24-26. एतत्याः प्रियविप्रयोगविधुरस्त्यत्वाधरो रागितां संप्रत्युद्धतवनिवारिविपमं मन्ये व्रत सेवते ॥२४॥ । प्रच्छन संभोगस्योदाहरपाम् । कान्ते विचित्रसुरतक्रमबद्वरागे 5 संकेतके पि मृगशावदशा रसेन । तत्कूजितं किमपि येन तदीयतल्य नाल्पः परीतमनुकूजितनावकोपः ॥ २५ ॥ 10 ॥ पकालिप्रलम्भोदाराम् । किं चिढक्रितकण्ठकन्दनवलपीतस्तनावर्तन- ०व्यायामाचितकञ्चुकं मृगटशस्तस्यास्तदालोकितम् । वाचस्ताश्च विदग्धमुग्धमधुराः स्फारीभवन्मन्मथा दंहो मानस किं स्मरस्वभिमताः सिध्यन्ति पुण्यैः क्रियाः ॥२६॥ ॥ अथ नायझनिवपणम् । त्यागी कुलीनः कुशलो रतेषु कल्पः कलावितरुणी धनावः । . 2 )A काले ') D °विधा न्याया° B स्यका Eाला १) नमारि d) om. DE; A प्रच्छनो यथा CM घय प्रश्नसमोगोदाहरण BCDE Osm In A from यह to p. 8, 11 दृशी is wanting ) 31. hd. 'तुल्यं )E माधिपत्रित्रयो २५ B°लाची C गय पनिपलंभोदावरगां १) CDE 'लदलत्यो नाला ॥ নীলা ) D 'माचिां कंचुकं ( मारतन्ध्यामतदा' Dलोकन ") Craमावस्फा ") orit. DE: C + य स्वयमाइ । १) om. DE;

·127-31. ७ 'भव्यः क्षमावान्सुभगो भिमानी स्त्रीणां मतज्ञः किल ना- यकः स्यात् ॥ २७ ॥ ॥ तम्य नायकस्य भेदा उच्यन्ते । तस्वानुकूलदक्षिणशब्धृष्टा इत्यमत्र चवारः ॥ भेदाः क्रिययोच्यते तदुदाहत्तयश्च रमणीयाः ॥२८॥ 5 . ॥ ययानुफूललायाम् ॥ अनुकूलतया नार्या सदा त्यतपरागतः । सीतायां रामवत्सो यमनुकूलः स्मृतो यथा ॥१॥ ॥ अयानुफूलस्योदाहापाम् ॥ अस्माकं सखि वाससीन रुचिर ग्रेवेयकं नोडवल नो वक्रा गतिरुदतं न हसितं नवास्ति कश्चिन्मदः । किं चन्ये पि जना वदन्ति सुभगोप्यस्याः प्रियो नान्यतो दृष्टिं निक्षिपतीति विश्वमियता मन्यामहे दुःस्थितम् ॥३०॥ ॥ ध्रय क्षिपालक्षपाम् ॥ यो गौरवं भयं प्रेम दाक्षिण्यं पूर्वयोषिति । न मुञ्चत्यन्वचित्तोऽपि ज्ञेयो सौ दक्षिणो यथा ॥ 10 . ॥३१॥ 15 रिवहना 1) CE क्षमो रियारुचि: गुभगा C मतः सुभावागिह ना D सोपामभीष्ट- E मत' शुभरचा इह ना १) om. DE; C भेदानार ॥ चत्वारो by ou. DE; CM रा कोपा उफूल्लादिलवाया। यो ना E यति तातया ना D रामचद्रो ) om. DE; C°कुलोदा 1) From न्ये to वियो stanza 41 deest in B. E किं चान्यो corr. to चान्ये । प्यस्याः पतिनान्यतो नानातो P) GE दुस्थितं Wj om. DE; C अन्यति By अनुरकाशा ·द 1,32-34. ॥ अय दक्षिणोदाहापाम् ॥ सैवास्य प्रणतिस्तदेव वचनं ता एव केलिक्रिया भीतिः सेव तदेव नर्म मधुरं पूर्वानुरागोचितम् कात्तस्थानियकारिणी च भवती तं वक्ति दोषाविलं किं स्वादित्यमहर्निशं सखि मनो दोलायते चिन्तया ॥ ३२ ॥ प्रय प्राठलक्षपाम् ॥ प्रियं वक्ति पुरी न्यत्र विप्रियं कुरुते भृशम् । मुक्तापराधचेष्टश्च शठो सौ कथितो यथा ॥ ३३ ॥ ॥ घय पाठोदाहरणाम् ॥ 10 सरलतरले अावां तावद्वश्रुतशालिनी पुनरिह युवां सत्यं शिष्टं यत्र कृतागसि । प्रणयिनि बने रस्तुं युक्तं न वेति वतावयो- धुंवमुपगते कर्णी प्रष्टुं कुरङ्गदशो दृशौ ॥ ३४ ॥ कोपाकिं चिदुपानतोऽपि रभसादाकृष्य केणेष्वलं नीवा मोदनमन्दिरं दयितया हारण बढ़ा दृष्म् । 15 '') om. DE) तिस्सव E मधुकरं 0 पूच्चोंनु° 00 कांतरय पिय" E °कारियोव भवती om. DE १) 0 मुजांगायचेन्मु : चेटनु sec. hd. corr. ° 0 °श्व फुटिलो गा (sic) पाठो या १) om. DEB C प्रय फुटिलोटा° 0 C हारां , D1. hd, E °श्रुति' ") E नत्र 2) E प्रणानि पुर्युसरंतु भवति यतायो. सन D गो युके रेतुं C°दृशोदी .३०. तया च उदाहरण : With दृशी A recommences 1) A' CD गतो A कोषुलं (sic) H) D वठो ·1,35-38. or 'भूयो यास्यसि तहकानिति मुङः कण्ठार्धरुद्धानरं जल्पत्या श्रवणोत्पलेन सुकृती कश्चिद्रहस्ताद्यते ॥ ३५ ॥ 5 ॥ अय धृष्टलक्षपाम् ॥ निःशङ्कः कृतदोषो पि निर्लज्जस्तांडितो पि सन् । मिथ्यावाग्दृष्टदोषोऽपि धृष्टोऽयं कधितो यथा ॥ ३६ ॥ ॥ अथ धृष्टोदाहरयाम् ॥ जल्पत्याः परुपं रुपा मम बलाचुम्वत्वसावाननं गृह्णात्याशु करं करेण बहुशः संतायमानो पि सन् । अालीनां पुरती दधाति 'शिरसा पाद्नहारानतो नो जाने सखि सांप्रतं प्रणयिनी कुप्यामि तस्मै कथम् ॥ ३० ॥ 10 धिक्कां धूर्त गतत्रप प्रणयिनी सैव वया राध्यतां यस्याः पादतलारुतिं तव इदि व्याख्यात्यसौ यावकः । इत्युक्तो पि न नाम मुञ्चति या पादावयं दुर्जनो मिथ्यावादविचक्षणः किमपरं कुर्या वयस्ये तदा ॥ ३८ ॥ ॥ यय गर्मसचिवलनपाम् ॥ गृहमन्त्रः शुचिर्वाग्मी भक्तो नर्मविचक्षणः 1) AD यास्यति A कपठायहडा ) om. ADE; C धृट ल' E अपि घिलततितो C निर्लनरततितो D धुष्टो सो 5) om. edd. ') D पुरुषं ) Dom. from मात्रोऽपि गा to तर 1. 10 १) E °प्रहा नतो CE प्रणयिने ") पूर्व ) A तलाहा D पावशः 1) D इत्यु Anामि C om. पाटा 1) E ययस्यास्तदा 1) om. ADE MODवामी मावि ·1,39-43. स्थान सचिवस्तस्य कुफ्तिस्त्रीप्रसादकः ॥ ७ ॥ पीठमर्दो विठश्चापि विदूषक इति त्रिधा । संभवत्प्रथमत्तत्र नायिकानायकानुगः ॥ ४० ॥ एकवियो विटः प्रोक्तः क्रीडाप्रायो विदूषकः । स्ववपुर्वेषभापाभिहस्यकारी स्वकर्मवित् ॥४१॥ दपा प्रवन्धविषये व्यवहारः प्रायशी भवेत्प्रचुरः । प्रत्येकमुदाहतयस्तथापि काश्चिनियते ॥ ४२ ॥ 5 ॥ पीठमर्दो यथा ॥ विमुच्चामुं मानं सपालय वचः साधु सुरुदा 10 मुधा संतापेन ग्लपयसि किमङ्गं स्मरभुवा । प्रियं पादप्रान्तप्रणतमधुना मानय भृशं न मुग्धे प्रत्येतुं प्रभवति गतः कान्तहरिणः ॥ ४३ ॥ विटो यथा । प्रणयिनि भृशं तस्मिन्मानं मनस्विनि मा कृथाः "रा नर्मसचितम्याय. °सचित पाय D प्रसाधक: Caddr: नांग. चित्रश्या त्रयः प्रकारा यथा । P) D सिरौर E सिाक्षेत्र १) F नायको नाय 4) With waat B recommences. B 5) E tam A 37° AF- कर्मकृत् BE च नर्मजित ; in margin of Rs gloss स्वकर्मकृत् । च कर्मत्रित ") AC एषां प्रकवि E यो A याहार om. प्रचाः ') B विजयते C निगयो D काश्चित्प्रदप्रयो 5) om. DE; B : घय पोठमटलक्षपां : C पोठमः। 9) A माराह यादव ME पारे ग्रा° Py c om. T A Pा 13) on. DE; B. भय विठस्योदावरण .Cविट 11) AH मान तरिममा M ·1,44-47. किमपरमतो युक्तायुक्तविना क्यमुना तव । अवमपि भवसंप्रत्येव क्षयानलसंनिभः सरसविसिनीकन्दच्छेदच्छविमंगलाञ्छनः ॥ ४ ॥ ॥ चिपको यया ॥ दूरात्कन्दलितई दि प्रविततः कण्ठे लुठद्रिकला- द्वनी संकटनासिकासरलितैर्निर्यद्विरत्यूष्मभिः । निःश्वासैः पृथुमन्मथोत्थवथुळतं तवविदितो मियालम्बितसौष्ठवे कृतमतः कोपेन कातं प्रति ॥४॥ स्वकीया परकीया च सामान्यवनिता तथा । कलाकलापकुशलास्तिस्रस्तस्येह नायिकाः ॥ ४६॥ 10 ॥ तत्र स्वकीयालक्षपाम् ॥ पौराचाररता साधी क्षमार्जवविभूपिता । मुग्धा मध्या प्रगल्भा च स्वकीया त्रिविधा मता ॥ ४ ॥ 1) DE 'मियो D युक्तायुक्तं विना 3) BETTISTATO A faf7170 D °चिसिनो° E सविनो° D °लांदनं ) om. CDE; B . यय विदूषको- दाहाणां by B प्रचन्तितः; in margin प्रवितो. is noticed 6) C सफा ABE गलिते; in B the r. 1. गरis noticed CE निश्वा° AC लया D वयाचे ) CDE °ध्ये B °वेन फिरत. D कतगितः १) Com. परकीया A 'कोयापि 19) ADE erreifa E TIFT: ADE 1%) C TETT A part After this line D ins.: rianta विपती च माणेचज गुंचति । या स्वोया नां प्रति प्रेम नायते पुपयशर्मपाः ily om.

·१२ 1,48-50. ॥ यय मुग्धालक्षपाम् ॥ मुग्धा नववधूस्तत्र नवयौवनभृपिता। नवानरहस्वा च लज्जाप्रायरतिया ॥४॥ 11 ॥ घय मुग्धाया नवयौवनोदाहरणाम् गतं काभ्वर्ण प्रसरति तथाप्यक्षियुगलं कुचौ कुम्भाकारी तदपि चिकोत्तम्भनरुची। नितम्वनाम्भारो गुरुरपि गुरुत्वं मृगयते कथं चिन्नो तृप्तिस्तरुणिमनि मन्ये मृगदशः ॥ ४ ॥ ॥ अथ मुग्धाया नवानगरहस्योदाहरपाम् ॥ १० यथा रोमाञ्चोज्यं स्तनभुवि लसत्स्वेदकणिको यथा दृष्टिस्तिर्यक् पतति सहसा संकुचति च । तथा शङ्के मुष्याः प्रणयिनि दरास्वादितरसं न मध्यस्थं चेतः 'प्रगुणरमणीयं न च दृष्म् ॥ ५० ॥ " अय मुग्धाया लातापायुदाहरपाम् " 15 विरम नाव विमुच्च ममाचलं । ?) om. DE; A om. 3) AC retfi In B margin the v. r. नवागंगा रहस्यापि is noticed; D समारंगहस्यापि and places 1. G before 1.5%3D E वयो रहस्यापि ') om. ABOE; C गुन्धायानगोदा G) BCD भाभी AD विधु' A सम्बन ) Bणामणि D°मपि १) om. AE%; Bom. चय cाग्योदा D : गुन्धिया गरयो । my E has before अपि च । E दि° D लरद ) गन्ने से 13) A ययाध्यास्यं च C सध्यचेत. A न तु ") om. AE; CD सोटा ·1, 51-64. १३ शमय दीपमिमं समया सखीम् । इति नवोव्वधूवचसा युवा मुदमगादधिकां सुरतादपि ॥ ५१ ॥ ॥ पुनरपि मुग्धागुरमस्वभावमाचष्टे । सकम्पा चुम्बने वलं हरत्येषावगृहिता । परावृत्य चिरं तल्प ग्रास्ते रतुं च वाञ्छति ॥ ५२ ।। ॥ इगगेवार्यमुदायापारया निपयति । 'अपहरति यदास्यं चुम्बने तिष्यमाणा वलति च शयनीये कम्पते च प्रकामम् । वदति च यदलक्ष्यं किं चिदुक्तापि भूयो रमयति सुतरां तच्चित्तमन्तनवोठा ॥१३॥ ॥ ॥ प्रय मुग्धानुनयोपायगार मुग्धामनुनयत्येव मृदूपायेन सात्वयन । नातिभीतिकरवाकोनिर्वन्धर्वालभोपितेः ॥ ५४॥ "E दोगियं PDE सो गालो.) BCD °धिकं ) om. ADE%; C गुग्धाया गुरुरामात्रमा ) A सम्प M) ACE सल्ये A चात Dom. ADL; } + गुग्धालनपा । P) D चतति Eग्रलनि E om. a ") Com.. । यदत्त; in margin the r... यद् (sic) is intimated. यदलसं BE "दुनाशि ") B गुरगाने घि; in margin the r. of the text गुगर त कत' E गुरगांवधिC मंग° ) omt. AL; C - गुन्धमा गुमयमाद । D गुभाग अनुगोमागमार " A गुन. पत्र : गुल्धानापेर "A"शिनि कयायोनियो C . माप्रिनिंगपाल शिवविदयाल' "कशि निर्यधमाल' RD भागिः D यदालन is noticed, ·1,55-57. । अय मुग्धाया अनुनयोदाहापाम् ॥ सरति सरसस्तीरादेपा भ्रमद्रमरावली सुमुखि विमुखी पद्मे मन्ये तवास्वपिपासया । इति निगदिते किं चिद्रीत्या विवर्तितकंधरा वदनकमले बाला भत्री चिरं परिचुम्बिता ॥ १५ ॥ 5 ॥ अथ मुग्धामानप्रकारमाह ॥ अन्यां निपेवमाणे तु यदि.कुप्यति सा प्रिये । रोदित्यस्याग्रतः स्वल्पमनुनीता च तुष्यति ॥ ५६ ॥ तथैवोदाहरणम् ॥ 10 मन्यो कूते प्रथममेव विकारमन्यं नो जानती नववधू रुदती परं सा। धूर्तेन लोचनतलं परिमय बाळं संचुम्च्य चाधरदलं गमिता प्रसादम ॥ ५ ॥ " om. AE; D मुग्धाया अनुप्रयोदा. " A गर्ग शासने° C रागो। तीरदे° A भ्रमभ्रम' 9) A निमुखे D निगदितं श्रया भी com. याला E puts म° before बा° C om. परि) om AE; B om. in Dom. थथ aud पार ) ACD °माने ACDE पि यदि A सा कु) D दिव्यंका रोहियेवायत: कि चिर्नु DATT प्रसीदति ) m. AE; D राध्योदा (sic) ) C मंती 1) पे ) D लोचन (sic) AE गाई BC MC D ST 1) A ; above 7 with small letters 7 is written; D तले Eदले ·1,58-60. ॥ अय मध्यालक्षणाम् ॥ ग्राख्यौवना मध्या प्रादुर्भूतमनोभवा । प्रगल्भवचना किं चिद्विचित्रसुरता यथा ॥ १८ ॥ 5 ॥ यय मध्यासंपूर्णतागुपयोदाहरणम् ॥ तरत्तारं चक्षुः क्षपयति मुनीनामपि दृशः कुचद्वंद्वाक्रान्तं हृद्यमकदः कान्न कुरुते । गतिर्मन्दीभूता हरति गमनं मन्मथवता- महो तन्व्यास्तुल्यं तरुणिमनि 'सर्व विजयते ॥५॥ 10 -- ॥ अय मध्यामनोभवाविर्भावोदाहरणम् ॥ दृष्टिः नियति निर्भरं प्रियतमे वैदग्ध्यभानो गिरः पाणिः कुन्तलमालिकाविरचने त्यक्तान्यकर्माश्रयः । वत्र संव्रियते.पुनः पुनरिदं लीलालसं गम्यते जाता सुभ्र मनोरमा तव दशा कस्माददास्मादियम् ॥६० ॥ 1) om. AE; D om. पथ ० मुग्धा ) B मुग्धा superscr. गध्या ABD चित्सा चित्र 1) om. AE; B om. धय and adds याद C मध्यापू. परयोदादर D गयारांपूषोद (sic, all) 5) BE farvefat In B margin the v. .. मर. for दृप्रा. is given ) B°दरकान D रुदं के तु कु° Eरुद 2. hd. c या i. of गगनं D°धगृता• ) B°मणि corr. in margin 9) oni, AC; BC om. C. मध्याकानाविभीयोदाहाणं ॥ 1) E has before अपि च : Instead of I. 10 A reads: शामिनिगमलवियाने मिति पुरा cir. Ind. Spriche 1079 C अंदम्मामा गिरा ) ACE का D काम i. of पाणि. A °पालिका° Act कर: DE PHद. 1) A उत्तरादितये C वत. गंवृप्रियते चक्षुः संवृ° E वक्ष: ° A लोलागं ·1,61-68. ॥ यय मध्याया, किं चित्प्रगल्भवचनोदाहरपाम् । सुभग कुरवकस्त्वं नो किमालिङ्गलोकः किमु मुखमदिरेच्छुः केसरो नी हादिस्थः । बयि नियतमशोके युज्यते पायातः प्रियमिति परिहासात्येशलं का चिदूचे ॥६१ ॥ ॥ अथ विचित्रगुरताया मध्याया उदाहरपाम् ॥ काते तथा कथमपि प्रथितं मृगान्या चातुर्यमुदतमनोभवया रतेषु । तत्यूनितान्यनुवहिरनेकवारं शिष्यायितं गृहकपोतशतर्यया स्यात् ॥६२॥ 10 ॥ प्रय मध्यापमोतरतिरवत्पमित्रपपाम् । गाव्याप्रियते कान्तं पिबतीव रती प्रियम् । विशतीव तदझेप मुक्यतीव सुख यया ॥ ६३ ॥ ') om. AE; BC om. प्रय स्मोदा 2) ADE पुरव) BD रेतु, corr. B margin A येगी 5) C क्षारयत ६) om. AE; BC om, I D has only: मध्याजिमोदाहरणा *) E has beforc: afo : E या $) Barfoi incat saperscr. the r. of the text; . गुरुरि C 11) Dगृहात° BE °गारया 11) ARL AE; Bom 1) A 0015 Can's Bezrę corr. in nargin ABD FOTP AE रतारम् एवं iि, in margin: म रोदिति पाठ. cfm. सायं in margia corr. to heri ") 0 गावोग गुसं D मुनया ·1,64-66. १७ ॥ तथैवोदाहरणम् ॥ कृत्वानेकविधां रसेन सुरते केलिं कथं चिच्चिरा- प्राप्तात्तःसुखमीलितातियुगला स्विचत्कयोलस्थली । सुप्तेयं किल सुन्दरीति सुभगः स्वैरं तथैवास्वतः हाहानङ्गविमर्दनिःसहवपुर्निद्रां सदैवागतः ॥ ६४ ॥ ॥ अथ मध्यात्रयभेदस्वपमाह ॥ सा धीरा वक्ति वक्रोक्त्या प्रियं कोपात्कृतागसम् । मध्या वदत्यपालम्भरधीरा परुपं तथा ॥ ६५ ।। 5 10 ॥ नत्र धीरामध्योदाहरणम् ॥ उपेत्य तां दृष्परिरम्भलालस- श्चिराभूः प्रमुषितचारुचन्दनः । धृताजनः सपदि तदक्षिचुम्बना- दिदैव ते प्रिय विदिता कृतार्थता ॥६६॥ ॥ अथ मध्यामध्योदाहरपाम् ॥ पत्राापितमिन्दुना सरसिजरङ्गारपुजायितं ) om. Ar ) A विधि विधा, B केली: D केली )A प्राप्या- न्तस्सुलमोलिताक्ष° ) A सुन्दोति A °वामत 5) गादा° D गाठालिंग DE, B margin = patata: ) om. AE; B ॥ मध्याया वयं भेदस्वपमाह । CM यथ मध्यात्रियस्वरूपमा । D अय मध्याभेट्त्रयस्वदूपमा ) ACD रोदित्यु Eरोदयु A पुरुषं ACE घया ) om. AE) D°लालसां चि. 1) ABE भूतप्रमु° E°मुखित ") B शतांतन: but above h is written y A तदक्ष H) 2 °हैव मे त्वयि A कता 1) om. ADE; B om. ग्रा मध्या 15) D places st. 67 after st. 69. D °ना कुवलयांगा 15 ·1,67-69. क्रुवायां मयि नाय ते कलिकाकाडेरलातायितम् ।। कालो न्यः खलु को पि सोऽमृतमयो नातो विपा- माधुना धिक्कां धूर्त विनिर्यदश्रुखला मोदं वदती गता ॥ ६७ ।। अयाधीरामध्योटाहाणाम् ॥ सार्ध मनोरथशतस्तव धूर्त काता सैव स्थिता मनसि कृत्रिमभावरम्या । अस्माकमस्ति न कथं चिदिहावकाश- स्तस्मात्कृतं चरणापातविडम्बनाभिः ॥६॥ 10॥ घय प्रगल्भालक्षपाम् । लव्धायतिः प्रगल्भा स्यात्समस्तरतिकोविदा । अाक्रान्तनायका वाळं विराजदिभ्रमा यथा ॥ ६ ॥ ॥ तत्र लब्धायतिप्रगल्भाया उदाहरपाम् । सेयं पङ्कजिनी मृणाललतिकामादाय यस्याः प्रियो ) B °दंर ) D यो मृतपयः सो य वि ) I. B margin the ... धिक् चाटूनि वि° is mentioned A वहन्ती ) om. AE; B om. प्रय Cघय धीरा D यय अधीरामध्या सारं )A सेवास्ति BC वास्थिता Eस्थिति 8) D न हि किं चिदि १) Dom. स्तस्मा 10) om. AE; Dom. ध्रयल ") लब्धापति D ला पतिं A om. स्यात् A रामरता AE °° D adds " 19) A C D 015 A FapTat After at.69 D has st.67 13) on. AE; B om. T D has crean LT (sic, all) ·1,70--72. F हारं मे कुरुते पयोधरतो प्रत्यग्रतारारुचिम् । वन्धूकं च तदेतदालि विद्लग्यनेन सीमन्तितं सर्वाशाविजिगीषुपुष्यधनुषो वापाश्रियं धास्यति ॥७० ॥ ॥ अय रामरततिशोविदामाल्भोदादरपाम् ॥ पत्र स्वेदजलैरलं विलुलितव्यानुप्यते चन्दनं सच्छेदैर्मपितिश्च यत्र रणितं नियते नीपुरम् । यत्रायात्यचिरेणा सर्वविषयाः कामं तदेकाग्रता सख्यस्तत्सुरतं भणामि धृतये शेषा तु लोकस्थितिः ॥७॥ 10 • प्रयाफ्रान्तनायकापोरया उदाहरपाम् । स्वामिन्मगुरयालकं सुतिलकं भाले विलासिन्कुरु प्राणेश ठितं पयोधरतटे हारं पुनर्योजय । इत्युत्का सुरतावसानसुषिता संपूर्णचन्द्रानना स्पृष्टा तेन तथेति जातपुलका प्राप्ता पुनर्मोहनम् ॥७२॥ "0°धरयुगे ADE °चम् ) 0 निलराव ग्रापााम्रर्य ) om. ADE; BC या करने को° 1) CE स्वदलयरल A शिललि° D जि. गुलि° दे° वदंदै° A om. पत्र A m. a B मिलादो A, D 2. hd. corr., C गपुरम् ऐमपुर (tic) com. 2. hd. margin या A farix C गदेवाना मना E राज्य सुA नमामि गये " om. AE; BD om. CD ORITE P) Coपिगमारक " ग्यागिनायर E रिंगाल CDE गरिष A यासे C लाने DE आतं A विला. (sp) E विलाप com. fron "मि ") curयु पार गनायोग्य My रणुगा यंE °m गाना ) A पहाग ·1,73-76. 5 ॥ अथ विराजद्विभ्रमाप्रगल्भोदादरपाम् । मधुरवचनेः सभ्रूभङ्गः कृताङ्गलितर्जने- रलसवलितैरङ्गन्यासिमनोभवबन्धुभिः । यसकृदसकृत्स्फारस्फरिरपाङ्गविलोकने- त्रिभुवनजये सा पञ्चेपोः करोति सहायताम् ॥७३॥ ॥ अथ रताकुलप्रीतास्वपं निवप्यते । निराकुल्ला रतावेषा द्रवतीव प्रियाइके । कोऽयं कादं रतं किं वा न वेत्त्यतिरसाग्यथा ॥७॥ । तयोदादरपाम् ॥ ० धन्यास्ताः सखि योपितः प्रियतमे सर्वाङ्गलने पि धाः प्रागल्भ्यं प्रथयन्ति मोहनविधावालम्व्य धैर्य महत् । अस्माकं तु तदीयपापिणकमले युन्मीचयत्यंभुकं कोज्यं का वधमत्र किं च सुरतं नैव स्मृतियते ॥७५॥ ॥ अथ धीरामगल्भालक्षपाम् ॥ ७ कृतदोपे पि सा धीरा तस्मिन्नाद्रियते रुपा। श्राकारसंवृतिं चापि कृत्वोदास्ते रतौ यथा ॥७६ ॥ . ') om. AE; BD om, भय B सजिभ्रमापालभाया उदाह° D रातिमा 0 °विभ्रम ) D सुभू D : | E रभरालि° BD °सेमंदोत्सवामधुभिः 1) A rस्कारहारेर° CE°लोकिते- ) om. AE; BCD om. घय D गाला C निदूपयति ) BD °कुलाता AD at CD इयतोत्र 8) ACE PETT ACD 1 देशि च D सा तथा ") om. AE; नयोदा ) n°च° A किं च तं सतं CAT E गै ") om. ADE M) A पाका सं° F ° ° C चाप D त्यो' 1) ET ·1,77-79. २१ ॥ तत्र धीराप्रगल्भाया स्पोदाहाणाम् ॥ यद्वाचः प्रचुरोपचारचतुरा यत्सादरं दूरतः प्रत्युत्थानमिदं स्वहस्तनिहितं यदिन्नमप्यासनम् । उत्पश्यामि यदेवमेव च मुङष्टिं सषीसंमुखी तच्छङ्के तव पङ्कजाति बलवान्कोऽप्यप्रसादो मयि ॥७॥ ॥ अय कृतदोषाप्रगल्भोदाहाणाम् ॥ . यत्पाणिन निवारितो निवसनयन्धिं समुद्न्थय- न्यूभेदो न कृतो मनागपि मुहुर्यत्खण्यमाने धरे । यनिःशङ्कमिवार्पितं वपुरहो पत्युः समालिङ्गने मानिन्या कथितोऽनुकूलविधिना तेनैव मन्युर्महान् ॥१८॥ 10 ॥ यय मध्याप्रगल्भाधीरालक्षपाम् ॥ मध्या प्रतिभिनत्त्येनं सोलुण्ठः साधुभाषितः । अधीरा तु रुषा हन्ति संतय॑ दयितं यथा ॥ ७९ ॥ . O 0 1) om. AE; D om. तत्र B °ल्माया लक्षणां C तत्र धीरायाः प्रा° D धोरण्याः प्रगल्भायाः रु° ) यदाचश्चतु° AE यत्साग्रहं D यासंभ्रमा 3)A हस्त न हि° 0 °हत ) E °ष्टिः A °सम्मुत्रं B °सम्मुखी 0 °सम्मुतां D यून्गुषी E °सन्मुखा ) BE तत् शंके E किं तब ) m. ADE; BO om. प्रय कृनदोघे प्रियतमे रती सर्वदुष्काययाः (sic) प्राल्भाय (sic) उदाहरपां ') AC तो पि वसन D गुंथन- A °भड्रो 0 °भगो E °गपि तया यत्वंय° 9) D यतीकनिवा° AC यविश° 1) D मानिन्याः ") om. AE; Bom. प्रधोरा ० धोरलक्षपोयोदाहरपी D margin मध्याप्रगल्भालक्षपां. In B °ल्भाल' is corr. from °भोदार ५) C प्रतिभपायेन A सोलुपठं C सोल्लुंठे E सोलुठं c चाटुभा) AD प्रयोग पुरुषं च रुपा E परपं ·२२ 1,80-83. 5 ॥ अथ मध्याप्रगल्भोदाहापाम् । कृतं मिथ्यावाद विरम विदितः कामुक चिरा, प्रियां तामेवोच्चरभिसर पदविखपदः ।। विलासश्च प्राप्तं तव कुदि पदं रागवडले. मया किं ते कृत्यं ध्रुवमकुटिलाचारपरवा ।। ८० ॥ ॥ अयाधीराप्रगल्भोदाहरणम् ॥ सा बाउं भवतेतितेति निविडं संघम्य बालोः सना भूयो हत्यसि तां शठेति परुपं निर्भय संत च । बालीनां पुर एव निकुतिपरः कोपाहणनूपुरं 10 मानिन्या चरणाप्रहारविधिना प्रेयानशोकीकृतः ॥ १ ॥ एकाकारमता मुग्धा पुनर्भूश्च यनोऽनयोः । अतिसूक्ष्मतया भेदः कविभिपदर्शितः ॥८॥ मध्या पुनः प्रगल्भा च द्विविधा परिभिगाते । एका ज्येष्ठा कनिष्ठान्या नायकमायं प्रति ॥३॥ Dom. ACE; Dom, यय 2) A a Fitº ACDE Fafari 9) तामेवेचैःर° E °चोपर) AE °बटुलैः ।) मया ते किं कृ ) om. AE; CE (i.e. इति) मध्याप्रगल्भोदाहरणां ॥ अथ धोरगल्भोदाहरणां • D प्रयोग पालमा उदा° (om. घथ) ') Bars D या E वादं D भयाः प्रियति cdd. निविडं () A ग्राहोः D घड 8) CD Cafe Emn, forf B T7 D twice संतच ) कोपासल 10 D कामिन्या B 1. hd. याथर्' इति धोरामाल्भोदाहापां । प्रियं शठ प्रति । ") D °कारा मता D ततो ") नसू भेटे A विगिर्न प्रकाशितः °मिन प्रतितः E fix दर्मित. ७) Aधा मुन्धा A °ल्भा या विविधा पगिने विधागो द्विधा सापि च भिपने E द्विधा शा पनि ") Cadds: य मध्यापरयो नविकम्य (sic) घटासाट् C adds:

·1,84-87. २३ उपरोधात्तथा स्नेहासानुरांगोपि नायकः । चेष्टते तां प्रति प्रायः कलासु कुशलो यथा ।। ८४॥ ॥ तदुदादरपाम् ॥ वदक्षिणी कुवलयवुद्धिरेत्यली रुणाम्यहं तदिति निमीत्य लोचने । ततो भृशं पुलकितगएउमण्डलां युवापरां निभृतमचुम्बद्नाम् ॥८५।। ॥ यय स्वकोयालक्षपाम् ॥ संपत्ती च विपत्ती च मरणो या न मुञ्चति । सा स्वीया तां प्रति प्रेम ज्ञायते पुण्यकारिणः ॥६॥ 10 । ध्यान्यदीयाहिधालक्षपाम् । अन्यदीया द्विधा प्रोता कन्योहा चेति ते प्रिये । दर्शनावणाद्वापि कामाते भवतो यथा ॥ ८ ॥ "E °ापि नायिका ) घेटेत E कुगला') om. ADE; Cadds घ ') B य° D नोगा) A रुपातम्यएं C°° B मंडली c°ला A पुराप° B°ममुंघरंगा corr, in margin. After thisst. Dins, तारले ete. = Amaru st. 16 (Ind. Spritche no. 29377 v. 2 निगी दसियो° 1.3 गोपल) om. ADE; Com. पप C कोया गरपोप धिमुमति DNA E पिन 19 BCD O Ed ADE; C. या पाठीमालतणं .देति च । म) Bान्यदीया रे Dगे मो tyD दर्शनान् प्रासापिदांतात प्र° °ाय' ") om.

·२४ 1,88-90. ॥ अथ कन्योदाहापाम् ॥ किमपि ललितः स्निग्धः किं चित्किमप्यभिकुञ्चितः किमपि वलितैः कन्दर्पषून्दसद्विरिवेक्षणः । अभिमतमुखं वीक्षां चक्रे नवागनया तथा ललितकुशलोज्प्यातीतोको यथातिविसिस्मिये ॥८॥ 5 ॥ अथ कामातन्यदीयाफ्रन्योदाहरणाम् ॥ निशमय्य वदिनोरमस्वरनिष्ट तथापरा यथा । तिलमात्रकमप्यभून्न हि श्रवणेन्दीवरलोचनान्तरम् ॥२॥ ॥ धय प्रियदर्दानाधिगतरतिसुखपरवधूदाहरपाम् । ७ कस्याश्चित्सुभग इति श्रुतश्चिरं य- स्तं दृष्ट्वाधिगतरतेनिमीलितायाः । निस्पन्दं वपुरवलोका सौविदलाः संतेपुर्विधुरधियो निशान्तवध्वाः ॥१०॥ . ') om. ADE; BG om.पय प्रियकामानान्यदीयकन्यादा १D चलितः E 1. hd. वलि° corr. 2. hd. AE °यति° 0 on. नि )A चलि° D ललि° A फन्देपूर्वहस D यु ह° ) Binाया; bore पा is written a 5) A कलनामाम्लो D शिरमरे E °गिरमये १) om, ADE; Bc om. n3; ०ीयक D विनिशम्य BD यहि° Com. अखि BC मनोरम D fitrat B aparez corr. in margia; C felfare D Farafarz 3) A कृपापा 0 दीपर' ) om. ADE; C माधिगतसुमार' ) A काधारित गुभा इति धितो यह ") D दृष्टायधिस्तर निमो' । दृष्टर विगC°च्या ") D निस्पंटे Gayr:

·1,91--94. २५ ॥ गुणावपादयन्तानुरागिणी परवधूः स्वचितं प्रत्याह । कार्यतागरसंतापान्यः करोति श्रुतो प्यलम् । तमेव दुर्लभं कान्तं चेतः कस्मादिक्षसे ॥१॥ साक्षाच्चित्रे तथा स्वप्ने तस्य स्थादर्शनं विधा। देशे काले च भंग्या च श्रवणं चास्य तथा ॥१२॥ 5 1 ॥ तत्र साक्षात्" सत्यं सति गृहे गृहे प्रियतमा येषां भुजालिङ्गन- व्यापारोच्छलच्छमोहनजला जायत रणीदृशः । प्रेयान्कोऽप्यपरोज्यमत्र नियतं दृष्टे पि यस्मिन्वपुः स्वेदोजृम्भणाकम्पसाधसमुखैः प्राप्नोति को चिदशाम् ॥१३॥ 10 " ॥ यय चित्रगतसुभामवलोक्य स्वसखों प्रति स्वपमाचटे चित्रं चित्रगतोऽप्येष ममालि मदनोपमः । समुन्मूल्य बलाबजामुत्कण्ठयति मानसम् ॥ ४॥ " om. ADE; C °सवप्रति प्राह ) A दुर्भग E°दृष्यसे B adds; " परवधूसुभगा विधा । "A साक्षात्स्वपे तथा चिने D निं यथा ) om. c: D काले या भ° D om. 2. च A धास्य ) om. ADEC°पया) A प्रयायिनो D°लिंग ६) E व्यापा । उक्लद° Aध्यायन्त 9) AC सुकृती i. of नियतं दृष्टो B तस्मि 10) A तृप्थपा " om. AE; B om. from स्व° 0 °मालोक्य स्वरात्री प्रति स्वयत्र° D has: चित्रगतोदारापां अय चित्रगत शुभागमवलोवा स्वसप्लो प्रति व 2) A चित्र चिन्नु E प्रोप: D ममा- लिमदनी 1) D समुन्नील्य E घलान् ल A om. ति ·1,96-97. ॥ 10 । भय मुग्धायाः स्वपसमागते प्रियतमे प्रपायकोपविलासलसचेष्टितोदादापाम् । मुग्धा स्वप्नसमागते प्रियतमे तत्पाणिसंस्पर्शना- होमाचाञ्चितया शरीरलतया संसूच्य कोपात्किल । मा मा वलभ संस्पृणेति सहसा शून्यं वदन्ती मुद्धः सख्या नो हसिता सचित्तमसकृत्संशोचिता प्रत्युत्त ॥१५॥ सौधादिप्रवेशानायकमवलोका रहः राहची सुभगां प्रति कथयति ॥ स्फारस्फुरत्प्रदीपं सौधं मधु सोत्पलं कलं गीतम् । प्रियसखि सकलमिदं नव विफल्लं यदि नो वसेत्सोत्र ॥१६॥ ॥ अथ परमाहादकारिचन्द्रोट्यादिकमासाय रहः सहचरी तदभिप्रायमाचष्टे । विकसति करवनिकरे सरति च सरसीसमीरणो सुतनु । चुम्बत्यम्बरमिन्दौ तव तेन विना रतिः कीदृक् ॥ १७ ॥ ॥ श्रय भङ्गीणपिनेरुदादरपाम् ॥ अजननिकरस्तु दशोस्तव कुचयोः पत्तभङ्गकं च वृथा । 1) om. ADE; BC om. अय (°ममे C प्रापायकोपविलालराटि गमे A °सन्दर्शना- E °संदर्भाने रो' )°चांचितगीर' A संयोग्य D संफूच्य E संकुच्य ') AD मा मां E मा मा संस्पृश वल्लभेति D सून्यं E शून्ये B वदंती D देती 5) 0 सचितमदाता° E °संसूचिता ") om. ADE; C प्रदेशारामपीय B राहचरी Com. प्रति ') B स्फारस्यु A रस्युन्म° A, B I. hd., CE °लं च ACE कलगी 9) A om. TZ A सफल भयेदि गोत्र C सफलं यदि दृश्यते सो H D राफल फिल (sic) यटि भने सो प्यत्र E सालं खतु यदि भने न सोऽप्र B बसेत्सोय १) om. ADE; B + घर सहचरी पति प्रोन - 0 °ा. दिदमा 1) A जिक्रमित° A °समेणे ") C रान वितिः ") om. ADE; C °भपानेर 2) A धतन B 1. hd.. निश्वस्तु corr. 2. hd. C प्रतनिरण समोरते । ननिमुशास्ते A कुचयोयोगतिरल मा भवतु । C कुचयोभयनिरल व तु मुन्धे E कुचयोभानिएलभर मुग्धे ·1798-102. २७ यदि दृश्यते न स युवा निर्भरमालिंग्यते नो वा ॥१८॥ ॥ घय प्रियसमागतान्यदीयकन्यास्वपनियूपणम् ॥ द्रष्टुं वक्तुं च नो कन्या रक्ता शनोत्यमुं स्फुटम् । पश्यन्तमभिजल्यन्तं विविक्त पि दिया यथा ॥१६॥ ॥ तथैवोदाहरणम् ॥ कामं न पश्यति विक्षत एव भून्ना नीतापि जल्पति विवक्षति चादरण । लज्जास्मव्यतिकरण मनोधिनाये वाला रसान्तमिदं ललितं बिभर्ति ॥ १० ॥ विज्ञातनापिकाचित्ता सखी वदति नायकम् । नायको वा सखीं तस्याः प्रेमाभिव्यक्तये यथा ॥१०१॥ 10 ॥ तत्र नायकं प्रति नायिकाभिप्रायसूचकवाक्योदादा पाम् ॥ कण्ठकिततनुशरीरा लज्जामुकुलायमाननयनेयम् । तव कुमुदिनीव वाञ्छति नृचन्द्र वाला करस्पर्णम् ॥१०॥ " A हि दृ न हि युवा c om. D सन om. ADE%3 Com. प्रिय C°टोक ) A रतुंरंतुं D रतुं ) A पश्यन्त मि°C °मपि A जिवतो के स्तजया यया " om. ADE; D या त तयेव गदुदा 6) दि क्षत एव E om. from त एवं to ति 1.2 ) D चाधरेपाल ndds: ॥ अथ सखीवाकां च । 10) BE °नायका चिंता ") E प्रेमोऽमि° P) on. AE; B . तत्र नायकसली प्रति नायिकोचे : D om. वाका 3) B गल्लला 1) कुमुदीन D कुमुदिनोवाकांक्षति .

·६८ 1,103-106. ॥ ततः सखों प्रति नायकवाक्यम् । संतापयन्ति शिणिरांशुरुचो यदेते संमोदयन्ति च विनिसरोजवाताः । यत्स्वियते तनुरियं च तदेष दोपः सख्यास्तवेव सुतनु प्रचुरत्रपायाः ॥ १०३॥ 5 ॥ अथ मुग्धाचेष्टितलक्षपाम् ॥ अपश्यन्तीव सा कान्तं स्फारिताक्षी निरीक्षते । दूरादालोक्यत्येव सखी स्वाति निर्भरम् ॥१०॥ निनिमित्तं वसन्ती च सखीं वदति किं चन । सव्यानं सुन्दरं किं चिद्गात्रमाविष्करीति च ॥ १० ॥ सध्या प्रस्थापितां मालां कामयादि रचपेत्पुनः । चेष्टां च कुरुते रम्यामङ्गभङ्गः शुभैर्यथा ॥ १०६ ।। 10 . घय प्रियतमे नुरागदृष्टिविनोदातर पाम् । *) om. ADE; B 777 DA यत्नाप° E वयनार° D रांशुफरा B margin. corr. यदेनाः पदेते ) DE मां मोर परोतविनिहवालाः ') B, C 1. hd. पल्लियले D स एस टोय: E °रिय स च दोष एप ६) om. ADE; Bom. In RC °चेष्टितोटाहरयां A प्रायन तु कागात Cश्यता च D प्रायंती तुE तं तु C एकता 8) A T CE GOTT D °लोकयंत्यत्र सबोस्वतन ) बदन्तोत्र B हसतीय MAE राध्यातसु° BCDE वि.करोति com. sisnza 106; A गयापि र B margin: सस्थान रयान्मा D सशोषपादिनांE सख्यादिस्वाति माला A शापि थाना A ग्यो सहभदेणु ) om. AE; B : प्रियतम नरामयाद : C# प्रियतमे मुराद D. मियतने गरमाभिव्यतझारित्रिो' ·1,107-109. २२ . अभिमुखगते तस्मिन्नेव प्रिये बडशो वद्- त्यवनतमुखं तूष्णीमेव स्थितं मृगनेत्रया । अथ किल चललीलालीलं स एव तथेक्षितः कथमपि यथा दृश्या मन्ये कृतं श्रुतिलचनम् ॥ १०७ ।। ॥ अथ प्रियतममुदिपयानुरागाभिव्यन्नकप्रियसखीसमालिनोदापाम् । तिषग्वर्तितगात्रयष्टिविषमोदत्तस्तनास्फालना- चुम्वन्मौक्तिकमालया सपुलकस्वेदोलसहएडया । दूरादेव विलोकयत्यभिमते तवदतेक्षणं दुर्वारस्मस्या तया सहचरी गाउं समालिङ्गिता ॥ १० ॥ ॥ उडतमन्मयोत्यचेष्टितोदाहापानि नोकत्रयेपाह अनिमित्तं यद्विसति निष्कारणामेव यत्सखीं वदति । दयितं विलोक्य तदियं शंसति तद्धीनमात्मानम् ।।१०।। प्रादुष्यद्गुनमूलकान्तिललितामुग्यम्य दोर्वरी वल्गत्पीनपयोधरस्थलचलन्मुक्तावलीसुन्दरम् । । 10 ') AD यस्मिनेव) B त्यनया 0°मेवास्थित ) B चलल्लता 1) A Zा मन्ये दृष्टा A कृति ) om. ADL; Bc om. अय; B only: ॥ सहचरीरामालिंगनोदाहरणं । ) AB तिर्यग्वक्रित° D °मो ° CDE °लन- शुराय ') A सुपुल° D रापुलकं A °ात्रया 9) A °कय मि° 0 मिहंत A) ACE मरतापया C प्रियराखो 10) om. ADE; B उन्मन्मनचेष्टा नोकत्रयेण 1) E यसति A om. ति BCE नि.कार° AC om. in 4 यति ") विदं HB कानिकलनामु° 0 °कांतिलतिकागु A "दूप दो' MLA पल 'ल° 0 °घलाम्मु D °लुमुलुलन्यु' ·३० 1,110-113. 5 अडल्याचलत्कलापवलयधानोपन्तस्मरं तन्व्याः कुञ्चितलोचनं विजयते तत्कर्णकण्ड्रयनम् ॥११०॥ स्रजोग्वतंसं रशनां च किं चित्प्रियं समालोका समासजती। पुनस्तरांमासुददो ददाति प्रत्यङ्गमावासमिवस्मरस्य ।।१११।। व्याजम्भणोलसितदन्तमयूखतालं व्यालम्बमौक्तिकगुण रमणे मुदेव । ऊर्ध मिलनल्लतावन्लयप्रपञ्च- सत्तोरणं ऋदि विशन्त्यपराध्युवास ॥१२॥ अन्धोडापि करोत्येतत्सर्वमुहतमन्मथा 10 दुरवस्था पुनः कान्तमभियु) स्वयं यथा ॥११॥ ॥ तद्वचनोदाहरणम् ॥ उल्लंघ्यापि सखीवचः समुचितामुत्सृज्य लन्तामलं 0 ') BE चंगुल्या प्रचलत्क° B raपोल° A °लापि° D लापविलसत्या गोप°A यस्यानो° 0 °स्थानोE°लीपनलायरखानो' A तव्या C सध्या. D तन्या: A °चनं रामभवत्कर्षास्य क. 3) BCDE सनां D तगालोदय : सदालोका AC समाप्रयतो D समासातो ) Dपुरतरी A प्रत्यग्रम .c°मायास 5) A°मयूखमाल- B मरीचितालं C साल E मधताल ) BD व्यालंबिE ध्यालं ! C समोर CDE मुदेव ) B मि° D उई लसटुतलतायताप्रलय 9) A सन्तोरपां D सतो° In A the r. विप्रात्य° is intimated. CE Fotº ACT mata E Stam १) C तत्पूर्व A गुपत° B °मुद्दा D °मुधन A यात् "D दूरावां C °चा च m ABDE "युगे ") on. ADE; B ताचो योगः ) A समुदिनामुल्लय तन्नानदो । गगुचितगुस्मृद्रय लळाभर CE °नामुन्मूल्य C लत्तामृ (sic) रात्य ·1,114--117. 5 हिबा भीतिभरं निरस्य च निजं सौभाग्यगव मनाक् । ग्राज्ञां केवलमेव मन्मथगुरोरादाय नूनं मया वं निःशेषविलासिवर्गगणनाचूडामणिः संश्रितः ॥११४॥ ॥ एतस्याः प्रियदर्शने सुखानुभवस्वरूपम् । चक्षुलिति सानन्दं नितम्बः प्रस्रवत्यपि । वेपते च तनुस्तन्व्यास्तस्यास्तद्दर्शने यथा ॥११५।। ॥ तथैवोदाहापाम् ॥ मीलन्मन्यरचनुपा परिपतत्काञ्चीयव्यग्रया गाहानगभरस्रवन्जघनया कम्पोपरुहाङ्गया । सर्वाङ्गिश्चदुकारको प्यवलया संकेतके कौतुका- दास्तां रतुमन्हो निरीक्षितुमपि प्रेयान्न संभावितः ॥११६॥ 10 ॥ अथ नायकं प्रति मुग्धावस्थाभिव्यनकराखीवचनेन लक्षपोदादापावाद ॥ नाभियुक्ते स्वयं कन्या मुग्धवाद्दुःस्थितापि तम् । तवस्थां तु कान्ताय तत्सषी कथयेग्यथा ॥११७॥ "त्यन्या E भिवा ) B माता D °दाय मूही मया ) A °विलास E°लास सिद्यपाना°0°गपानं BE °मपणे ') om. ADE; B. यथ प्रियट- नानुषंगः ॥ C भववम्व) B दिगालोकारयरांप्रोयो नितं प्रश्नवत्यपि A नितम्ब 6) E रतन्वी तरया' ') om. ACDE ) D पग्लिसत्यां° ) In B the r. माहानन्द° is roentioned ; AE °सबद्रमाया BD °अवल° 10) A साड़ो च Barat C T E srafui CD OSITÀ E °F17Fisc) om. ADE; B only ॥ नायकं प्रति मुग्धावस्या . C°व्यता C°पोदारणीचाद 1) RCD युनो E°युजि B°टुरिग° CD°वाटुरिय° A ताम् ") ACE तारपा A तसे ·३२ 1,118-122. निःश्वासेपु स्खलति कदलीवीजनं तापसंप- वेत्राम्भोभिरिति पतितः सूच्यते तत्त्तनान्तः । तस्याः किं चित्सुभग तदभूत्तानवं वद्वियोगा- बेनाकस्माद्वलयपदवीमङ्गुलीयं प्रयाति ॥११८ ॥ ॐ अनन्यशरणा स्वीया रतनार्या पराङ्गना। अस्यास्तु केवलं प्रेम तेनैषा रागिणां मता ॥११॥ ॥ अथ वेश्यालक्षपाम् ॥ सामान्यवनिता वेश्या सा वित्तं परमिच्छति । निर्गुणेऽपि न विद्वेषी न रागः स्वागुणिन्यपि ॥ १२० ।। तत्स्वपमिदं प्रोतं कश्चिद्भूमी वयं पुनः । बलवत्यानया युक्त्या तासामप्यनुरागिताम् ॥११॥ शृङ्गाराभास एव स्थायदि ता रागवर्जिताः । तद्यापारोघ वा तासां स्मरः किं भतितो बकः ।।१२२।। 10 E योगेना 1) BDE निश्वा° A निवास यत्सवलति A °चना com. संप मोमि स्थगितपतितः D नेताभोभिगिनिपतितः A °फैरिति E °मिः स्थिमितिगतित E रिच्यते दाहि रन A सूत्यते • • जानन. B°के व ज° Be° by A स्वया धनहाया C चनहार्या A सेनेवा रागिणो Dom. BDE%B A . वय या वपर्यत १) E पि न च द्वेषो A विटेप्यो AD नानुरामो गुपोयपि (गुणि) म दोषः स्यानानुरागी गुपियरि M) A सचिट्यूमो ") A अलवनया CE afयपनया (C °ा) A युगा नासा° E म्यामय AE रागिता ५) AC °रभारा E भार D सांवर्जितां B तिता १) Eध्यापारो BCD वः ·1,123-127. ३३ तस्मात्तासामपि.छापि रागः स्वात्किं तु सर्वदा । धनार्थ कृत्रिमविग्राम्यान्व्यामोल्यन्ति ताः ॥ १२३॥ लिङ्गी प्रच्छन्नकामश्च नरंमन्यश्च पकः । सुखप्राप्तधनो मूर्खः पितृवित्तेन गर्वितः ॥१४॥ इत्यादीन्प्रथमं ग्राम्याज्ञात्वाकृष्य च तद्धनम् । अपूर्वा व मुञ्चति तानेतास्तापयन्ति च ॥१२५।। किं तु तासां कलाकेलिकुशलानां मनोरमम् । विस्मारितापरस्त्रीकं सुरतं जायते यथा ॥१२६ ।। 5 10 दाहापाम् ॥ गाहालिङ्गनपीडितस्तनतट स्वियत्कपोलस्थलं संदटावरमुतासीत्कृतमतिभ्रान्तध्रु नृत्यत्करम् । चाटुप्रायवचो विचित्रमणितं घातेनखेश्चाशित वेश्यानां धृतिधाम पुष्यधनुपः प्राप्नोति धन्यो रतम् ॥१२७॥ 1) B स्यात्किन AC सर्वया A °ग्राम्यानगोह° C भाये ग्राम्यं भावे व्यामोहयति ताः E°ाम्य व्या ) B प्रश्नाभावश्च AC नामन्यश्च A पटक BC संडक: D पंडश: । षंकः 1) E मूर्य: B पितृवतेन E र्पितः ) B इत्यादि प्रय पात्या सम्यवति तदनं ० इत्यादि प्र° ग्राम्य भावाल्य च D°म ग्राम्यान. ध्रुत्काकृष्य च E इत्यादि प्र° ग्राम्या शाखा ") D पूर्वमिट E अपूर्वामित्र लिः s) A विस्मितात ) m. ACDE ") D संद° B ग°ि C समभिभात्या प्रत्य° D °समभिप्राम्य E °तमनोभाराभु ) D corr. भपि D प्रात: सोमांफिE धातेहनेत्राषितं ") A °धनुषा C°धनुयो AC धन्यो र रोजो 3 ·1, 128-133. ॥ ॥ पुनरपि वेश्याप्रांशा नोकत्रयेणा ईर्ष्या कुलस्त्रीषु न नायकस्य निःशङ्ककेलिन पराङ्गनासु । वेश्यास चेतद्वितयं प्रत्र सर्वस्वमेतास्तदहो स्मरस्य ॥ १२८॥ कुप्यत्पिनाकिनेत्राणित्वालामस्मीकृतः पुरा । उज्जीवितः पुनः कामो मन्ये वेश्याविलोकितः ॥ १२१ ॥ अानन्दयन्ति युतया ताः सेविता प्रति चान्यया । दुर्विशेषाः प्रकृत्येव तस्माद्वेश्या विपोपमाः ॥ १३० ॥ ॥ घय नायिकानामानि । 10 - स्वाधीनपतिकोत्का च तथा वासकसज्जिका । अभिसंधिता विप्रलब्धा खण्डिता चाभिसारिका ॥१३१ ।। प्रोषितप्रेयसी चव नायिकाः पूर्वसूचिताः । ता एवात्र भवन्त्यष्टाववस्थाभिः पुनर्यथा ॥ १३२॥ ॥ भ्रय स्वाधीवपतिकालक्षणम् यस्वा रतिगुणाकृष्टः पतिः पार्य न मुञ्चति । विचित्रविभ्रमासता सा स्वाधीनपतिर्वथा ॥१३॥ ॥ om. ACDE ) A इन्दा पल° BI) B यागु C प्रगिलं 5) यजो° D पुनारो A °वलोक: BC °वलोकित D विलोको °urg A याताम् । रोधिता. मान्यया ') तन्मादेप्या BD °मा १) OR AUE; B यार सदागितामा C पत्र पतिरुका च A तयासक ") Dom. घमि Aom. ता E om. Eि DE °धा च (ताभिचा 11) D चेति । नायका, 12) D पता चमत्व "s) om. ADE HD प्रिनित्रमात्रा हटा B°मा ग्वीनरनिया प्रथा ·1,134-136. ३५ ॥ तथोदाहरणम् ॥ - लिखति कुचयोः पत्त्रं कण्ठे नियोजयति स्रनं तिलकमलिके कुर्वन्गण्डादुद्स्यति कुन्तलान् । इति चटुशतर्वारं वारं वपुः परितः स्पृश- न्विररुविधुरो नास्याः पार्श्व विमुञ्चति वल्लभः ॥१४॥ ॥ अथोत्कालक्षपाम् ॥ उत्का भवति सा यस्याः संकेतं नागतः प्रियः । तस्यानागमने हेतुं चिन्तयत्याकुल्ला यथा ॥ १३५॥ 10 ॥ प्रयोत्कोदाहरपाम् । किं रुद्धः प्रियया कया चिद्य वा सख्या समुद्धनितः किं वा कारणागौरवं किमपि यन्नात्रागतो वल्लभः । इत्यालोच्य मृगीदृशा करतले संस्थाप्य वनाम्बुजं दीर्घ निःश्वसितं चिरं च रुदितं क्षिप्ताश्च पुष्पस्रतः ॥१३६ ॥ ॥ चय वासकरातालक्षपाम् । 1) om. ACDE) BCDE पत्रं ) A फुर्चनागाटु° 0 कुन् रागीटु D कुर्वनर्वानुट E कृर्वन सादु B दर च ) C a: A TOTES B यस्या: C वारया: B न मुंचति 5) om. ADE; Bom, लक्षणं ') A उता ACE यथा AE बासक ३) D तम्या: गा° D चिया 9) om. cda. 19) C ममोददेतितः D ममोढे° E ममोहे B °तितः 1) A नागारतिग्लम: C पनागतो DE यापागलो ) D°लोका 11) A निa B निरवगित C निवासितो D निसित E दीर्घति प्रसि C च रुचिा H) om. ADE: B वासकाग्याया ल.

·1,137-139. भवेद्यासकसज्जासी सन्जिताजस्तालया । निश्चित्यागमनं भर्तुरेक्षणपरा यया ॥ १३७ ॥ । 5 ॥ अय वाराकसन्तोदावरपाम् । दृष्टा दर्पणमण्डले निजवपुर्भूपां मनोहारिणी दीपार्चिःकपिशं च मोहनगृहं त्रस्यत्कुरङ्गीदृशा। एवं नौ सुरतं भविष्यति चिरादग्वेति सानन्दया कामं कान्तदिदक्षया विलसिता द्वारे दगारोपिता ॥ १३८॥ ॥ अयाभिसंधितालनपाम् । निरस्तो मन्युना कातो नमन्नपि यया पुरा । ७ दुःस्थिता तं विना साभिसंधिता कविता यथा ॥ १३ ॥ ॥ अथाभिरांधितोदाहरपाम् ॥ यत्पादप्रणतः प्रियः परुषया वाचा स निर्वासितो पत्सख्या न कृतं वचो बडतया यन्मन्युरेको धृतः । " Com. गपडले c " D भवेद्वा राजा गा D °लता' A °लये ) A शिप्राया D°तया पा १) om. ACDE; B. वासकारयोदारापा वपुरुषां ) B°कपिशा D°गदे E °गृह तन्व्या कुDr. C गुतरा ) Bहासदिद A तिलकिता C तिलमिया DE °सयातिलिता (D °n) B) om. ADE; B om. लक्षण ) यया पुन. पुरा यया पुनः 1B दुःनिता c पधिोति मता यया । कयिता बुध. uy on. CDE: D om. पर A only . या . My A प्रिया D पति. E पुल्पया B निर्मितो D निधारित 13) 0 यन्मन्यु इबादतः । वृतः ·1,140-143. ३७ पापस्यास्य फलं तदेतदधुना यच्चन्दनेन्दुघुति- प्रालेयाद्रिसमीरपङ्कजविसर्गानं मुर्दयते ॥ १४० ।। ॥ अय विपलब्धालतयाम् ॥ प्रेष्य दूतीं स्वयं दत्वा संकेतं नागतः प्रियः । यस्यास्तेन विना दुःस्था विप्रलब्धा तु सा यथा ॥ १४१ ॥ . ॥ प्रय विपलब्धोदारपाम् ॥ यत्संकेतगृहं प्रियेण कथितं संप्रेष्य दूती स्वयं तच्छून्यं सुचिरं निपेव्य सुदृशा पश्चाच्च भग्नाशया । स्थानोपासनसूचनाय विगलत्सान्द्राजनरश्रुभि- भूमावतरमालिकेव रचिता दीर्घ रुदत्या शनैः ॥ १४२॥ to ॥ ग्रग पपिउनाललपाम् । कुतश्चिन्नागतो यस्या उचिते वासके प्रियः । तदनागमसंतप्ता खण्डिता सा मता यथा ॥ १४३ ॥ ') D प्रायस्य फलं । यचंदनं दुसति C यचदन दुधुति यतिः सागा दुयुति A °च्युगी पालेयांनु° CD यौट यानु' A °°ि Bifrai CO ME त्रिो° ) om. ADE; B om. लप्तपाम् ) Eप्रेक्ष्य D गत्ला On टुणा C दुवा D टुंगो ! दुःस्या प्राधा गाभरपया BCD लब्धा च qu. ACDE 1 In A the r. rex dºis meutioned. E QET *) n गयं (sic) हान्यं D रिजेश A om. पुर ) D पान । - चाय A मुनिः MACE लिमिता B निहिता BDE रंल्या रुदेन्यानया ") om. ADE; Bom. सप्तशाग ) ग D ग्रागरे E वामिक "D सदामन B संग्रा ·३८ 1,144-146. । तथोटाहाणाम् । सोत्कण्ठं रुदितं सकम्पमसकृयातं सवाष्पं चिरं चचाक्षु निवेशितं सकरुणं सख्या समं बल्पितम् । नागच्छत्युचितेऽपि वासकविधौ काते समुद्विग्रया तत्तत्किं चिदनुष्ठितं मृगदशा नो यत्र वाचां गतिः ॥१४॥ ॥ श्रयाभिसारिकालक्षणम् ॥ या निर्लजीकृता बाई मदेन मदनेन वा। अभियाति प्रियं साभिसारिकेति मता यथा ॥ १४ ॥ ॥ तयोदाहरणाम नो भीतं तडितो दृशा जलमुचां तदर्शनाकामया नो गर्जिणिता भृशं श्रुतिसुखं ताचि संचिन्त्य च । धारापातसमुद्वा न च मता पीडा तदालिङ्गन वाञ्छत्या दयिताभिसारणविधौ तव्या परं तवरे ॥ १४६ ॥ ॥ अथ प्रोषितपतिकालक्षणम् ॥ ॥ 10 ') om. ACDE ) Y सकृद्रात्रं; in margia r. of the text. ABCD राजापं । रामायो D चिरा निरोपितं ) D धारार' ) CE om. तत् once Brian CDE aferi ) om. ADE; Bom. लक्षा ') BD गिल्लता कृ° A गा BC वा& D याला ADE मदनेग मदेन D घ A सारिकोति B °सारिकाभिमला D सारिका कविता C only has अभियाति ताभिसारिकति मता। ") om. ACDE A भोति Aन या instead of हमा ") गति (nic) DE गर्मिपिता C गतानि A "सप्तं CHET } A °यमुटता CD न पिता E न च महाक B °लिाग 1) या ") om. ADE; B + धय प्रोषिता ।

·1,147--151. कुतश्चित्कारणाग्यस्याः पतिर्देशान्तरं गतः । दबावधि भृशाती सा प्रोपितप्रेयसी यथा ॥ १४ ॥ 5 ॥ अयोदाहापाम् ॥ उत्क्षिप्वालकमालिकां वितुलितामापाण्टुगण्डस्थला- विविष्यदलयप्रपातभयतः प्रोग्राम्य किं चित्करी । द्वारस्तम्भनिपणागावलतिका केनापि पुण्यात्मना मार्गालोकनदत्तदृष्टिवला तत्कालमालिंग्यते ॥१८॥ निःश्वाससंतापसखीवचोभिश्चिन्ताग्रुपातादियुता सखेदा । वाच्या प्रलब्धा गतभर्तृकोत्काभिसंधिता खण्डितया स- हात्र ॥१४॥ विचित्रमण्डना सृष्टा भवेत्स्वाधीनभर्तृका ।. तथा वासकसन्जापि सा किं वागन्तुकप्रिया ॥ १५० ॥ कुलतान्याङ्गना वेश्या त्रिधा स्वाद्भिसारिका । यवेवोत्तास्तथैवान्याः स्वाधीनपतिकादयः ॥११॥ 10 . "पुतचि ) D om. गा D गपोरि° B मता) om. ACDE ३) हला . . 'भयरा. ACD प्रोगस्य B का चिन्य ) D पिन) मानिनिता B adds: • रति गायकोदारा । रापनायिकोटाएर पाशि s) nce iran D गलीचोशि: चिताg E त्रीचो°ि B °चोनिगात्रु A"मुगादि C gaा. गोदा.) A ग्राथ 1 या मि°C ता cि ofगा: CE मा u° ") P are amid D विdि गmid- EिT 1) A कुना ") Cसपा गाया , ' धाया. Bधान्या " घाला. D पनिझा सपा ·છે. 1,152-156. ॥ घय स्वकीयापरकीयाभिसारिकालक्षपाम् ॥ कुलनां संवृता जस्ता सनीडा तइदं व्रजेत् । नायकं परनारी तु समन्तादनवेक्षिता ॥ १२ ॥ ॥ अथ घेण्याभिसारिकालक्षपाम् । 5 सखीयुक्ता मदाधिक्यात्स्फारिताक्षी त्वशङ्किता । सशब्दाभरणा कामं वेश्या सरति नायकम् ॥ १३ ॥ त्रयोदशविधा स्वीया द्विविधा च पराङ्गना । एका वेश्या पुनश्चाष्टाववस्थाभेदतो मताः ॥ १५४ ॥ पुनश्च तास्त्रिधा सर्वा उत्तमामध्यमाधमाः । इत्थं शतत्रयं तासामशीतिश्चतुरुत्तरा ॥ १५ ॥ 10 ॥ अयोहमालक्षपाम् ॥ दोषानुपकोपा यानुनीता च प्रसीदति । रयते च भृशं नाथे गुणहार्योत्तमेति सा ॥ १५६ ॥ 1) om. ADE; C परकीयावश्यामि° ) A कुलटा ABC गोड A घ दु (sic) ° Eच छुर्त वतेत ) E च A सदायनीक्षिा D दायर घोषिता E सदान्याप्यतीक्षिता In B margin the gloes दृष्टा ia written ') on. ACE 5) B राण्या युD युता मदनिता स्का C ofan सा AE °क्षी H° C तो चमत्कृता ID तो गाविता 7) From this line to stanza 164, 2 Jost in A ४) • I) भेदता ता. - दतोत्र ता AB नारिधा मिना CD उनमाधमनमा 1) B ना. . ") om. DE 1) E सु प्रसो १) C°मा यथा मला ·1,157-159. प्रयोतमोदाहरणम् ॥ काले किं कुपितासि कः परजने प्राणोश कोपो भवेत् कोयं सुधं परस्त्वमेव दयिते दासो ऽस्मि किं ते परः । इत्युक्त्वा प्रणतः प्रियः क्षितितलादुत्थाप्य सानन्दया नेत्राम्भाकणिकाश्रिते स्तनतटे तन्व्या समारोपितः ॥ १५७।। ॥ घय मध्यमालक्षपाम् ॥ दोपे स्वल्पे पि या कोपं धत्ते कप्टेन तुष्यति । प्रयाति कारणादागं मध्यमा सा मता यथा ॥ १८ ॥ ॥ यय मध्यमोटाएरपाम् ॥ प्रस्फारस्फुरिताधरापि विलसदण्डस्थलप्रस्खल- दाम्भःकणिकापि भारतरथूभेदभूपाप्यलम् । पादान्तप्रणते प्रिये प्रकठयत्वन्तःप्रसाद प्रिया केशाबूपुरमण्डलीशवलितानुन्मोचयन्ती शनेः ॥ १६ ॥ 10 ॥ ययाधमालधयाम्.. ) om. CDE; B om. पण "c किं । पतिाने ) पासमेत com ) °शा E मा EFri com. . D पति: C पाय गादगा 3) Dalfata in D tlic st. maT Imaru 4. 53 (=Ind. Sprüche 4443) is interpolated 5) om. DE; C मायनता H) In B st. 168 in tom. C मुगि : गुंतति ) in. cdd. ") num.co. माणु" । "पा प्रविण ") E O CE IT HD पात प्र'E पादमियों ") D ले° ncp नि' Hym. DEB Bom. सत्तवान् ·ફેર 1,160-164. or या कुप्यति विना दोपः नित्यत्यनुनयं विना । निर्हेतुकप्रवृत्तिश्च चलचित्तापि साधमा ॥१६० ॥ ॥ अयाधमोदाहापाम् ॥ पत्राधःकृतकामकार्मुककयोद्राम्बद्रुवोर्विभ्रमः सम्यःप्रोढ़तचन्द्रकात्तितायिनी यस्मिन्कपोलच्छविः । यत्र स्वेदकणावन्तुप्तमहिमा हारो प्युरोजस्थले को ये मानिनि मत्प्रसादविमुखः प्रत्यग्रमानग्रहः ॥ १६१ ॥ जातिकात्तवयोग्वस्थाभावकन्दर्पनायकः इतरा अप्यसंख्याः स्युत्तिा विस्तारभीतितः ॥ १६ ॥ 10 इत्यादि सकलं ज्ञावा स्वयं चालोक्य तद्विदाम् । कवीनां च विशेषोत्या ज्ञातव्याः सकला इमाः ॥ १६३ ।। रोमाचवेपथुस्तम्भस्वेदनेत्राम्बुविभ्रमाः । वाच्याः संभोगशृङ्गारे कविना नायिकाश्रिताः ॥१६॥ संबन्धिमित्रद्विनरानतीक्ष्णवाधिकानां प्रमदा न गम्याः । " सिग्धत्वगुणं 2) D °वृतिश्च C व लचि° E °चिनेशि E साधना 9) om. CDE In CR twice ) C°चंविधत° D°चंद्रविता E चद्रगिंगा ) Bधलि पविलुप्त D पाप (sic) 1) B कामिनि मत्ापाामवि १) वयो twice E प्रातिपकलायरथा १) Bधुनम्ता अप्य° DE रिसार 10) D arsite B FTAZAT) Here A recommencer. A वारसं° B विनायका D करिनायिका ACE Iायका' ") c om. रान C सोक्षा° D होल° A वादिकानां ·1, 166-166. ३३ व्यङ्गास्तथा प्रव्रजिता विभिन्नमलाश्च धर्मार्थमनोभवः ॥१६॥ अनेन मार्गेण विशेषरम्यं संभोगशृङ्गारमिमं वितन्वन् । भवेत्कविवरसानुरत्तो विदग्धगोष्ठीवनितामनोज्ञः ॥१६६॥ ॥ इति श्रीमद्भवृविरचिते शृङ्गारतिलकाख्ये काव्या- लंकारे संभोगशृङ्गारी नाम प्रथमः परिच्छेदः ॥ 5 1) A व्यङ्गयारतया D व्यंग्या° A °मित्राश A पा A ममुं D विदिवा' ) E सानुविठ ०°गोवनि '), श्रीहविर° C श्रीरुद्रभट्ट D श्रीरुद्रा E श्रोभट्टरधि° BC °तिलो D om. शृङ्गा' Com. फाव्या 5) DE om. संभोग' नाम B शृंगारे om. नाम C adds ॥ 1 ॥ E रामायः ·॥ यय विप्रलम्भलक्षणाम् ॥ विप्रलम्भाभिधानोऽयं शृङ्गारः स्वाच्चतुर्विधः पूर्वानुरागो मानाव्यः प्रवाप्तः करुणात्मकः ॥ १॥ ॥ अय पूर्वानुरागलक्षपाम् ॥ दंपत्योर्दर्शनादेव प्रगुरुरागयोः । शेयः पूर्वानुरागोऽ यमप्राप्तौ स भवेन्यथा ॥२॥ • घय पूर्वानुरागान्वितनायिकावास्योदाहरपाम् ॥ किं चन्दने रचय मा च मृणालशयां मा मा ममालि धुनु कोमलतालवृत्तम् । " मुशायदं विकचपकनयोतनेषु तत्संगमः परमपाकुरुते स्मराग्रिम ॥३॥ ॥ यय पूर्वानुरागावस्थास्थितनायकस्वनिपपाम् । VE has before: प्रो नरः रोय. रामस्तेभ्यो नमो गुरुभ्यः; om. ADE; B om. अब जिलभ )A गितानो ) A प्रयाच्यx B प्रकारः) om. ADE CD सनुत्पत्रानुरागयोः (C °ना) १)E °प्रायो या दशा यया । संभवे° ) ot. ADE; B . पूर्वानुरागाय बिालभवतीयावयं रद गहची प्रति यथा गान्धिनाविकालो° A किं चन्दनाय न मुश मृ Cl. I D सणां 9)ATमा 1) A तदनियु 1) om. ADE; B. धानुरा- गायरियलंभावस्या ·2,4-9. છેષ - यत्सरिवि पङ्कजस्य घटितं यच्चन्द्रग दिव प्रोत्कीर्ण यदनसायकशिखाभासेव संवर्धितम् । वत्संसिच्य सुधारसैरिव तेरास्थानभूमीकृतं तद्रूवो पि कदा सरोरुदशः पश्यामि तस्या मुखम् ॥४॥ मृणालकन्दल्लीचन्द्रचन्दनाम्बुरुहादिकम् । तत्रानयोः स्मरातङ्कशान्तये नैव सेवितम् ॥५॥ 5 ॥ अथ दशावस्था । 10 यालोकालापसंपरागाकुल्लितचेतसोः । तयोर्भवदसंप्राप्तौ दशावस्थः स्मरो यथा ॥६॥ अभिलाषोऽथ चिन्ता स्वात्स्मृतिश्च गुणकीर्तनम् । उद्वेगोध प्रलापः स्यादुन्मादो व्याधिरेव च ॥७॥ जरता मरणं चैव दशमी जायते ध्रुवम् । असंप्राप्ती भवन्त्येतास्तयोर्दश दशा यथा ॥८॥ 15 ॥ ययाभिलापलक्षपाम् ॥ व्यवसायो भवेश्चन बा तत्संगमाशया । संकल्ल्याकुलचित्तवात्सो मिलापः स्मृतो . यथा ॥१॥ 1) यशंदविवादन A दिवः ) B°शायझ° C सावक्ष° 3) E रतिरा " A यड्यो A सटा om. ४) A मृपालो° ACD °कटली° E °लीकंद 9) Ang sodata ) om. ACDE $) A °675° 19 A on. stanzas 7 and 8 D स्यान्मृतिश्च 1) B प्रलाप DE दामं E तायत C यथा hy om. ADE; B °लापवत्या ल° 5) BDE वाई D °संगमेच्छया 10) AD भिलागे (A वि) मतो ·2,10-12. 11 3 ॥ तत्रोदाहरण प्रविशति यथा गेहे कस्मादिश्च विचेष्टते बति च यया सख्या सार्थ सहासमिवोत्सुका । दयितवदनालोके मन्दं यथा च चलत्यसौ मृगदशि तथा तस्यां शङ्के स्मरेण कृतं पदम् ॥ १० ॥ ॥ अथ चिन्ताललपाम् । कथं स वचाभः प्राप्यः किं कुर्या तस्य तुष्टये । कथं भवेदसौ वश्व इति चिन्ता भवेन्चधा ॥११॥ ॥ तयोदाहरणम् ॥ १० सत्यं दुर्लभ एप वल्लभतमो रागो ममास्मिन्युनः कोज्प्यन्योऽस्ति गुरुन चातिनिपुणाः सख्योऽस्य संवोधने। संचिन्त्येति मगीदशा प्रियतमे दृष्ट लायां मेखला बधत्या न गतं स्थितं न च गलदासो न वा संवृतम् ॥१२॥ ॥ अथ स्मृति ॥ देपो यत्रान्यकार्येषु तदेकानं च मानसम् । Dom. ACDE ) D has before: Sोगणाधीपाये पचाकरमाडे घहिमा CD °हि° E तस्मादी ) com. च B तया DFi B साकं C°मिहोत्तुका "AE दायितनयना B on, A वल° C यथापि वल 9) AE तदेतम्या CD यवाग्यां 6) O. ADE AD रावणं BE गिव्ये १) या 9) om. ACDE My C रावं वन्लभ रुप दुल्लभतमो 1) E को न्ययातिपुर AfD zi. of SFR DE #fT fino BC qui. 19) CD ETISHT E arimas ") om. ADE TEA देयोन्यत्र च का B ट्रेप्य यतान्यो प्रदेषोऽन्यत्र का ·2,13-16. .. 5 ॥ श्वासमनोरयैश्चापि चेष्टा तत्स्मरणं यथा ॥ १३॥ ॥ तयोदाहरपाम् ॥ इन्दु निन्दति पाकन्दलदलीतल्यं न वा मन्यते की किरति प्रवाति न रतिं प्रालयधारागृहे। श्वासः केवलमेव खेदिततनुचीयत्यसी वालिका यत्तत्को पि युवा सखि स्मरसुकच्चेतस्यमुष्याः स्थितः ॥१४॥ ॥ अथ गुणाकीर्तनम् सौन्दर्वासितालपिस्त्यिन्यस्तत्समो युवा । इति वाणी भवेचन तदिदं गुणकीर्तनम् ॥ १५ ॥ ॥ योदावरपाम् ॥ तहना हसितेन्दमएलरुचि स्पारं तदालोकितं सा वाणी जितकामकार्मुकरवा सौन्दर्यमेतस्य तत । इत्वं संततमालि वच्चभतमध्यानप्रसतात्मन- श्वेतञ्चुम्बितकालकूरमिव मे कस्मादिदं मुद्यति ॥ १६ ॥ 10 ৪ যী: । 15 "E मोरमेया A घेट स्म° B चेटो रमा° C पेटस (i. .. टो) E चेटा च स्मरा व्या ) om. ACDE ) D पद्मशांउदलो° E पठार कदली 5) पारी. AB खिपति गj (B) नातायसी E गनुरातत्यगो Myn m. sपि BE KE inst. of राधि ) on. DE; A om. mm adis या 0 • प्रय गुणाकोनचेष्टाततपोदारो PADE सदित्यं ") om. ACDE 1)A पडलमिति CDE मंटलतिरकार ") A नालि का ") "गति का Hmm. DE; A m. या गलगा लपोदारणा .

·हेर 2,17-20. यस्मितम्यमरम्यं स्वान्न च हर्षाय किं चन । प्रदे॒पः प्राणितव्ये पि स उद्वेगः स्मृतो यथा ॥ १७ ॥ लयोदाहरपाम् । अग्न्यागारं कलयसि पुरश्चक्रवाकीव चन्हें वोत्कम्यं शिशिरमरुत्ता दहासे पद्मिनीव । प्राणान्धसे कथमपि बत्ताहच्छतः शल्यतुल्यां- स्तत्केनासी सुतनु जनितो मान्मघस्ते विकारः ॥ १८ ॥ ॥ अथ प्रलाप. ।। वन्ध्रमीति मनो यस्मिन्नत्यीत्सुक्यादितस्ततः । 0वाचः प्रियाश्रिता एव स प्रलापः स्मृतो यया ॥१६॥ ॥ राघोदाहरणम् ॥ इत्थं तेन निरीक्षितं न च मयाप्येवं समालोकित. स्तेनोत्तं सुभगेन तत्र न मया दत्तं वची मन्दया । तत्सत्यं कथयालि किं स सुभगः कुप्येन मां गत इत्युक्त्वा सुदशा कयापि वलितग्रीवं दृशी स्फारिते ॥२०॥ . ') B रसात् म A यो च १) D संदेहः A प्रणि । तयो C गय ) om. ACDE ') A गार and enp ni B कार ) B गाठोठा B दारो ) चिपाडा A तुल्याए BD तुन्यान C तुल्यां स ) A १) om. CDE; A . प्रताशे यथा A यस्मिन्यात्यो 10) A प्रियाश ता य स पलागे मतो 11) om. ACDE 1) CRACT B च स मा सो समालो° A वित. D शित ") ET च गया ") Pen. A कुप्या प्रत्यु। मयुचर D मलं निशाद A Fती .

·2,21-24. ॥ अथोन्मादः ॥ श्वासप्ररोदनोत्कम्यवसुधोलेखनैरपि । व्यापारो जायते यत्र स उन्मादः स्मृतो यथा ॥ २१ ॥ ॥ तयोदाहरणम् ॥ देवीवानिमिषेक्षणा विलिखति क्षोणी श्वसित्युच्चकैः किं चिद्यायति निश्चलापि वलवडोमाञ्चित्ता कम्यते। रोदित्यङ्गगतां विलोक्य सुचिरं वीणामतिव्यापता स्वल्परेव दिनरियं वरतनुः केनापि संशिक्षिता ॥२२॥ घय व्याधिः ॥ 10 15 संतापवेदनाप्रायो दीर्घश्वाससमाकुलः । तनूकुततनुाधिरष्टमो जायते यथा ॥ २३॥ । तयोदाहरणम् ॥ तापः शोपितचन्दनोदकरसः श्वासो विकीर्णात्यलः कर्पूराभिभवप्रचण्डपटिमा गण्डस्यले पाण्टिमा । नायबालमृणालनालललिता प्राप्ता तनुस्तानवं तन्वंग्याः कथितः स्मरेण गुरुणा कोऽप्येप कष्टक्रमः ॥४॥ ') om. DE; A उन्मादः । B °दलक्षपां) D स्यारा° A °प्रमोदनो DE °ालेस' cो न्यत्र AC उन्माद A गतो ) om. ACDEE °क्षणां Cघरायु) चिट्यापयति C निशितापि A °ला घ_n om. पि ') A °ri B °nा °ai E °तिः ) A Zगानुरांति' ") om. ADE 1) c om. प्रायो ") . पृता गनुतनव्या न्य° Dam ") om. ACDE ") Cशोसित "प्रकारA यायो यो Bघासाटिको' यागात्री' ") A रमिलापत° B यमन प्रवर D E F MA स्वाट्या' DE OT afirma 11 °ETITI ") AC 2T A finº ABC of pea 4 ·५० 2,25-29. ॥ अथ नडता ॥ ग्रकाण्डे यत्र हुंकारो दृष्टिः स्तव्धा गता स्मृतिः । श्वासः समधिकः कार्य जडतेयं स्मृता यथा ॥ २॥ 5 । तयोदाहरपाम् ॥ दृष्टिनिश्चलतारकाधरदन्तं श्वासः कृतं धूसरं प्राप्तं वासरचन्द्रबिम्बपवीं वत्री विनष्टा स्मृतिः । हुंकारः परर्मक एव वचनस्थाने स्थितः सांप्रतं मन्ये ऽस्याः कुसुमायुधः सशिविरः प्रत्यङ्गमावासितः ॥२६॥ 10 ॥ घय मरपाावस्या ॥ उपायैर्विविधैर्नार्या यदि न स्यात्समागमः । कन्दर्पशरभिनाया मरणं जायते ततः ॥२७॥ पुंसोपि दि भवत्येता दशावस्था मनोभवात । मरणं किं वसौन्दर्यात्तयोः कैश्चिन्न बध्यते ॥३॥ अन्वे तदपि वधन्ति प्रत्युन्जीवनवाञ्झ्या । वृत्तानुवादे तच्छस्तमुत्याग्य प्रायशो न दि ॥२॥ 1) om. DE; AB on. 17 B adda qani :) A T CDE afa १) CE प्रायाः ममधिका' (०°मा) D°धिकं कार्ग A मता om, ACDE 5).० तारिका' A °तलं ), B वचनः E याने ताः ॥ शिनं ABD गणितियः CE समाधि. E°मानित १) om. ACDE ") A उपायनितानि DE येतनितेनीया ) 0 विटारा ) 1 मनात ") A मि च सौन्दया- नयोxचिन पायो BD या तु शिविर मृपयते ") A ran 1) D°चादेन A गगत्याद्वारे in margin B दाना प्रारमोदित FTT TH 15 ·+ . 2,30-36. ૫૧ 5 378 एकस्मिंस्तु मृतेऽप्यन्यो यदि जीवेत्कथं चन । का स्नेहगपाना तत्र म्रियते चेन संगमः ॥ ३० ॥ पूर्व नारी भवेदता पुमान्पश्चात्तदिङ्गितैः । ततः संभोगलीलेति स्वभावसुभगा स्थितिः ॥ ३१ ॥ अन्यचापि न दोषः स्यावदि प्रेम समं द्वयोः । रत्तापरतावृत्तिश्चेच्छृङ्गाराभास एव सः ॥ ३२ ॥ अयं च प्रायशस्तरित्वं हास्यो निवध्यते । निर्धनेन मया साधं वेश्ये मानय यौवनम् ॥३३॥ अनुरक्तो भवेवास्यां नायकस्तत्सखीजनम् । साम्ना मानेन दानेन वामावर्जयत्यती ॥३४॥ तस्याये तत्कयां कुर्वन्स्वाभिप्रायं प्रकाशयेत् । तदभावे नियुजीत कां चित्प्रव्रजितादिकाम् ॥३॥ तारण समाख्यातस्वभावो ज्ञाततन्मनाः । उपचारपरलेखः साधयेत्तामतन्द्रितः ॥ ६ ॥ 1) E एकस्मिनु A मते त्वन्यो B ते ऽन्यो A दधि १) CD गृयते BE 3) A पुमाया सदोदितः ) B°वृतिश ° CE वृति° B माय ) । धन प्रा° AE हारणे । हाप्येष मारो 8) In D this line is put before I. 11. १) भोपत्र D AIR. PIYA दानेन मानेन दाने मानेर BD घा° Y सणातक E हो । प्रकाराने MD न्ययुनोत याटिका BE यतिका तितादिका. रितादिकां ") B गदा CE Dard Coral VD मा ") B माना पाटोपा नेत्रीः 10 ग: Cय: D शंभ्रम. A प्रो यध्यते C प्रयध्यते A सावं .

·2,37-42. ततो दृष्ट्वा विविक्त तामिन्द्रजालकलादिभिः । प्रयोगैललितः स्वरं विस्मयं परमं नयेत् ॥ ३७॥ धात्रीसविश्मनि रात्रिचारे महोत्सवे तोत्रभये वने च । निमन्त्रणे व्याधिमिपेण शून्ये गृहे तयोतनसंगमः स्यात ॥३८॥ ७ यदा रागो गुरुः सा च लभ्यते नैव चाचिता । क्षीणोपायस्तदा स्यन्यां नायकः साधयेत्ततः ॥३॥ परस्त्रीगमनोपायः कविभिनेपिदर्शितः । सुन्दरं किं तु काव्याङ्गमिति मत्वा निगम्यते ॥ ४ ॥ वामता दुर्लभवं च स्त्रीणां या च निवारणा । ० तदेवं पञ्चवाणस्य मन्ये ऽहं परमायुधम् ॥४१॥ बहुमानाद्यावापि नृणामन्यत्र योपिति । प्रच्छन्नकामिता रम्या सतामपि भवेच्या ॥४॥ ॥ थोदादरपाम a Dो. 1) दृष्ट्या A °फयादि ) C प्रयोतर्विविौ E च ) चारधारे महोत्सवो E व्याधिनित च BE गृत्ये AC मेहे D गरी E दि ) ACE हा पन्या B°दा नारी साधये नामतादित AE साधयेदिति C सादिति पापा: CE प्रद° D तिा E °पटिप्यते ) A काव्य गकृत्ररमानिग E काव्यांगमेततेत नियत B माया P) From यामना to योधितist. lost in Am C तदेव Dता एव BD Pागाला CDE com. sहं CDE परगणा' 12) BDE FIN DDE I NE amofo 1) m. DE; CHदा ·2,43-46. ५३ जीर्ण तार्णकुटीरकं निवसनं तल्पीकृतं स्थपिडले नीरन्ध्र तिमिरं किरन्ति सलिलं गर्जन्त एते धनाः । गच्छामीति वदत्वसावपि मुहुः शङ्काकुला केवलं . चेतश्चित्रमहो तथापि रमते संकेतके कामिनाम् ॥४३॥ ॥ अथ मानप्रकारः॥ 13 10 स मानो नायिका यस्मिन्नीग्रंया नायकं प्रति ।. धत्ते विकारमन्यस्त्रीसङ्गदोपवशाग्यथा ॥ ४ ॥ ॥ तदादरपाम् ।। किं चिद्वाष्पजलावलेशललिते नेत्रे मनाक्कुञ्चिते रागो विस्फुरणानुबन्धरुचिरः संदर्शिती गण्डयोः । कम्पद्याधरपलवे विरचितः कामं कुरङ्गीदशा नोजाने किमयं प्रिये प्रकटितः कोपी भिलाषोध वा ॥४॥ स प्रायशी भवेत्रेधा कामिनीनां प्रियं प्रति । अवेक्ष्य दोषमेतस्य गरीधान्मध्यमो लघुः ॥ ४६॥ " अय गुरुनानः प्रतिनायी गते काते स्वयं दृष्टे नखाझिते । 13 ३) D बदनस्वसावपि C om. शंका 1) CE हरते BCE कामिनो) om. DE HD has before: स मानो गायिकामिना BE रामाना E नायका D यास्मि° C या ) c om. सङ्ग B °वसा' ) om. D; E मानान्यविप्रलं- भस्य श्रृंगारस्योदाहाणामार । १) C तलविले च ल° D°लेय E°लाविले गि D रामाकुंचिते 2) C कोप प्रसादो थवा D om. वा P)C मानिनीनां 15) om. DE; Com. अय B°मानभेट्. 18) C प्रतिभाया ·૫છે. 2,47-50. तदासोदर्शने गोत्रस्खलिते च गुरुयंघा ॥ ४ ॥ ॥ तगोदाहापाम् । बिम्बोष्ठः स्फुरति प्रयाति पटुतां गण्डस्थले शोणिमा यातस्तिर्यगमू दृशौ च बलव युग्ममुद्राम्चति । । इत्थं चण्ठि तथा तवैष रुचिरः कोपक्रमो नृम्भते जातोऽहं प्रणातीपास्य सुतरामेतद्दिदर्यथा ॥ ४ ॥ ॥ यथ मध्यममान.॥ दृष्टे प्रियतमे रागादन्यया सह जल्पति । सख्याख्याते तथा दोपे मानोऽयं मध्यमो यथा ॥ ४ ॥ 10 ॥ तयोदाहरपाम् ॥ वाचो वाग्निनि किं तवाग्य परुयाः सुश्रु ध्रुवोर्विभ्रमो प्द्वान्तः कुत एव लोलनयने किं लोहिते लोचने । नास्त्यागो मयि किं मुधैव कुपितेत्युत्तो पुरः प्रेयसा मानिन्या जलविन्दुदतुरपुटा दृष्टिः सखीष्वाहिता ॥५०॥ 1॥ अय लघुमान ॥ सविलासस्पुरश्चनुर्वीक्षमाणे परां प्रिये । DB °से वि 0 °a ?) om. CDE ३) D परवा पांडिमा " गाते ति° D याते तिर्य° B च चपलं भ्रू या कोपमा ") CE नितराने ) om. DE; BC om. घय C मध्यमान प वा दोष CE मानः स्यान्मध्यमो ") om. CDE "}B यामिनि Cent CE परुपा B भुमो जि 1.) DE ") B qua D ") Bरमुखा P) om. TE; Bc om. मग; B गानो यथा TH) ME सरिलागं पु° BD ध्यमाने Cोमाने D पर BE १) E गंग्यात ·-- 2,51-55. ५५ किं चिदन्यमनस्के च जायते सत्तधुर्यथा ॥ ५१ ॥ ॥ तयोदाहरणाम् ॥ मामेव ताय नितम्बिनि पञ्चकस्मा- त्कोपो भवेत्तव मुखं तु नितं किमेतत् । यानीयते शशधरानुकृति कपोल- पालीप्लुतेन धनकन्जलनेत्रवारा ॥ ५ ॥ देशकालबलात्कोपः प्रायः सन्चो पि योपिताम् । जायते सुखसाध्योज्यं कृच्छ्रसाध्यो पि कामिनाम् ॥ ५३॥ प्रज्वलितोज्वलदीपं रतिगृहमिन्दूज्वलं च सौधतलम् । मधुमधुरीकृतमधुकरमधुरधनिबोधितं च वनम् ॥ ५४॥ इत्यादिपु प्रदेशेषु मानिनीनामसंशयम् । मन्युगुरुतमो प्वाणु सुखसाव्यो भवेन्यथा ॥ ५५ ॥ दृष्ट्वा चन्द्रमसं मनोभववधूकेलिक्रियाकन्दुकं 1) CD a Basu om. CDE 3) E has before si: 5) प्रायते E कृति G) D°पालि° C ते धन° Cadds : पतंचनारता वारा धरा (read धारा) नृत्यंतु फेकिनः । यद्य कांतः वृतांतो वा दुःवरयांतं करिष्यति ॥ ५३॥ cfr. Ind. Sprüche 3881. In the following stanzas are accordingly numbered higher by one. B adds: । इति माना. " ) CDE asfa s) E °ध्यो पि यं E कामिभिः E°लं दोपं B तहमि° ") E मधुविधुरी' AB पनि योगितां बचन With wat A recommences. C°तिं वचन D° विपिन 1) A कामिनोनाम 19 मागो गु° A सुननीयो In D stanza 55 is placed before st. 54 130 °केलिप्रिया' D केनिकृपा फोनुकं (10 ·પર્ક 2,36-59. प्रोन्मीलनवमालतीपरिमलं चाघ्राय मानीपधम् । दीपार्चिःकपिशां विवितावलभीमालीक्य लोलशा मानिन्या चटुमात्रकेण रमणे मानो मनाङ मन्दितः ॥१६॥ मधुसमयशशधरोदयकन्दर्पमहादिकेषु कालेषु । मानो मनस्विनीनामतिसुखसाध्यो भवेदना ॥ १७ ॥ चन्द्रश्चन्द्रमुखीक्ष्यतां क्षणमियं संभाव्यतां मारी चूतस्य स्मरविद्विपि प्रियतमे कोपेपि केयं रतिः । इत्युक्ते सुचिरेणा तत्करतलं पादायसंवादना- हुन्वत्याः सुदशी वलात्पुलकित बड़े च दोल्लरी ॥१८॥ ० दृतीजनस्य पुरतो लघुरपि कोपो गुच्यते प्रायः । अभिनवदोषावसरे तथैव वनिताजनस्य यथा ॥ ६ ॥ चरणापतनात्पत्युमन्यौ मनाक् शिथिलीकृते त्यजति च किमप्युत्कम्पावं धनस्तनमण्डले । तदपि विलसत्सारङ्गाक्ष्या प्रियानुनयेच्छया 10 OD °कपिणं A°ां च चिनुवलभी° C°ां तिचित्रपल° C मा E ETIENCETT) E feiret BTA FE 7 T but for del., as it seems OD केन A मनामन्दित. C मनाक पडित. E नाक मंदिन ') E प्रशि- धोदये A महोत्सवेधु 1 °महोदयेशु p°महोटिको ) A "गुप्तसाल्यो ! तमिया ) BD इन्युला E इत्युक्ता प्रणातरण त°A °सले (यादा घारने A सुन्धाधार वंगा B मुन्या. ध धन्वंला B चलो mc - सो गु० 1) D सन्यस्य A जगण्य 2) B युगाये IA भाति च वृतति च । फिमणुकं प्रापं घमासाने C धनगतुले (sic) H) ADE दिन. हमार पित्तत्मा D °ा चिदनवेश्यया E चिनुतणेशा ·2,60-64. ५७ कथमपि पुरो दृष्ट्वा दूतीं पुनर्भृकुटी कृता ॥ ६०॥ चतुरचभिर्गामातेपैठात्परिचुम्बन- मधुरवचनवारं वारं गतोऽप्यतिमन्दताम् । अपरवनितासङ्गाजानं विलोक्य विलेपनं कुवलयदृशः कोपः काते पुनर्नवतां गतः ॥ ६ ॥ साम दानं च भेदः स्यादुपेक्षा प्रणतिस्तथा । तथा प्रसङ्गविभ्रंशी दण्डः शृङ्गारका न तु ॥६२ ॥ तस्याः प्रसादने सद्विरुपायाः पट प्रकीर्तिताः । सुन्दरास्ते निदर्शाते सहोदाकृतिभिर्यथा ॥६३ ॥ ॥ घय साम ॥ 10 15 दुर्विनीतोऽपि पाल्यो हं वया सुभ्र तमामृता । इति वाकां भवेन्यत्र तत्सामेति निगम्यते ॥६४ ॥ ॥ नदुदाहरपाम् ॥ सत्यं भामिनि दुर्जनोऽस्मि दयिते पात्यत्तथापि वया यो दोषः स लघुर्मूगाक्षि नियतं दीनस्य मे क्षम्यताम् । 1) C पुरो- कटो वृता A °(कुटी E°कुटिः A चाल- वचनैर्गा° 0 कुटिलबचना D चटुल° D हंसत्प° E °हतात्प° D °चुवित- 3) A लफवलनै° C प्रलबनने E रलककलतैर्वार ) A°ल्लानं C दृशः कामकोप. पु° E कोने कोष पु° ) A सामटाने ) A °विधुसो B °रदानिकृत शृंगा गनु E मारहाटे ) D om. पर D परिको° ) AC सदुदाति B °भिरतया 10) 0M. ABDE; Com. श्रय 1)A अग्निोतो D su DAE यापो ) om. ADE; B अय सामोदा' ") C माननि 15) A दोपस्सलो मृगाति E नो दोषः ·१८ 2,65-68. इत्यं जल्पति वनामे मृगदशा चक्षुर्तलं संवतं रक्तवं विरलीकृतं च वदने दत्तं च किं चिदचः ॥६॥ ॥ धय दानम् ॥ 5 u अलंकारादिकं दग्वान्नायको यत्र तुष्टये । उद्दिश्य कारणं किं चिदानं तत्स्वाच्च तथा ॥ ६६ ॥ तथोदाहरपाम् प्रणयिना निजहारलतां स्वयं किल तवेति निवेश्य कु. चस्थले । पुलकभानि पुरा कुपिताप्यसौ कृतकचयहां परिचुम्बिता ॥ धध भेदः । ५० यस्मिन्यरिजने तस्याः समावळ प्रसादितम् । तेनैव लभते कातां कातो भेदः स उच्यते ॥६॥ ॥ सदुदग्दरयाम् ॥ धुन्वाना करपल्लवं विद्धती दृष्टिं रुपा रागिणी तन्वाना वचनानि निठुरतरं मागाः शठत्यं मुखः । AA लात Bईदल: Cनले. E चतुलसतो संत ) Bार्य D Feat Britain on. before for 3) om. edd. 4) DT 5) B उद्देश्य E चिदानं लब्धात या ) om. ACDE) BCD °ला BE गति C तारेति B कुचो) From भाdि to rf 3, 6 lost 9) om. COE; B. भेदलनपा . 10) GSTEM गादने. ") C ददते BE कांत ) om. CDE F) Bाशियां C रागिनी जाति ") B तवा 1 गिर CDE निदुर B मागा राम्रोत्य ia A ·2,69.-72. 18 दूरादागतभीतिमत्वभिमते स्वैरं स्वसंज्ञाकृता पूर्वीवर्जितया चकोरनयना सख्यैव संबोधिता ॥६॥ ॥ अथोपेक्षा । 5 प्रसादनविधिं त्यका वाक्येरन्यार्थसूचकैः । यस्मिन्प्रसाचते योषिदुपेक्षा सा मता यथा ॥ ७० ॥ ॥ तथोदाहापाम् ॥ एतत्किं ननु कर्णभूपणमयं हारः सुकाची नवा वद्या का चिदियं वयाश्च तिलकः श्लाघ्यः प्रिये कल्पितः । प्रत्व स्पृशतेति तत्क्षणभवठोमाञ्चमालाञ्चिता तन्वी मानमुपेक्षयैव शनपुंर्तन संमोचिता ॥७१ ॥ 10- ॥ धय प्रणातिः ॥ केवलं दैन्यमालम्ब्य पादपातो नतिर्मता । अभीष्टा सा भृशं स्त्रीणां ललिता च भवेश्चया ॥ ७ ॥ ॥ तथोदाहरपाम् ॥ कुङ्गुमाईकुचकुम्भविम्बितं वीक्ष्य पृष्ठमितराङ्गनाश्रयम् । 15 1) D°दायत° E °दायति° 0 °मते दृष्टे ) om. ODE B प्रसा- दविधि D प्रसाधन CE °विधि D त्यता वागत्यर्य 5) E यत्र प्रसा by om. CDE ') E एतरिक तब कD हारस्तु कांचोलता ) D चिट्यं १) D°मांचमालविता 1) B °पेक्ष्यच 0 संमोहिता ") om. E; CD om. P) D om. केवलं B पादापातेन निर्मिता C पाती 13)C ऋमिष्टा E प्रमोट सो मता D ललित C सा म° 0 ललिता नायते यया ") om. CDE 15) 0°फॅमिलबितं D कुंभलिंगि CDE पृटमपरा B गयाअयं C°ना घय ·६० 2,73-78. 10 शंसदूनसमाशु सा मुदं प्राप पादपतितस्य कामिनः ॥७३॥ ॥ घय प्रसवि_पाः ॥ अकस्मान्जायते यत्र भयकर्षादिभावना । सोऽयं प्रप्तविभ्रंशः कोपभ्रंशात्मको यथा ॥ ७४ ॥ तथोदाहरपाम् ॥ कथं ममोरसि कृतपक्षनिःस्वनः शिलीमुखोज्पतदिति जल्पति प्रिये । निवृत्व किं किमिति ब्रुवाणयानया ससाधसं कुपितममोचि कान्तया ॥ ७५ ।। यथोत्तरं वत्तीयांस इत्युपायाः प्रसादने । यायालयो घनं कार्या विदग्धः पश्चिमाः व चित ॥७६ ॥ नातिखेदयितव्योऽयं प्रियः प्रमदया छ चित् । मानश्च विरलः कार्य प्रणामोत्सवलब्धये ॥ ७ ॥ इत्युपायान्प्रयुजीत नायिकापि प्रियं प्रति । क्रुदं नोपेक्षते किं चित्तत्रान्यत्कारणं भवेत् ॥ ७ ॥ ') B राजपून D गंगाधनानुना मुदं E रांगभूत° Bom. १) om. DE; B om. प्र ) D °स्माद्यायने com. भय Dभावनो ) om. CDE; B f प्रय प्राविशोदादरा ') निरन E नियन) E 5 खलादिगि १) E विर हिमेतदि. DE कि- निमिति C पाया युगाणा गाना ") C गायरा 100वलीयाग इत्युपाय ) cD सय. सदा BE पशिमा ) पश्चिम H) p om. मान D प्रपापोत्रा CD °तिउये 1) E नायका' ) B कुरा E कुलतार्यते किं नु रामन्य Df 15 प्राप ० हान्मतो . नत्रान्य ·2,79-83. नेदं विना भयं न स्वान्मन्मथो नेपया विना। तस्मान्मानप्रकारोऽयं द्वयोः प्रीतिप्रवर्धनः ॥ ७ ॥ प्रियसुभगनायवलभरुचिरस्वामीशकातचन्द्रमुखाः । दक्तिमनोरममणीजीविता इत्यादि नाम स्यात् ॥ ८॥ प्रीती भर्तरि सुदशामप्रीतो पुनरमूनि शम्धृष्टी । निर्लजदुराचारी निदरदुःशीलनामानि ॥ ११ ॥ गवीयसनात्यागादिप्रियकरणाच निठुरावचनात । लोगादत्तिप्रवासात्स्त्रीणां वैष्यः प्रियो भवति ॥ २ ॥ 5 ॥थय प्रवास:: 10 परदेशं नेम्वत्र कुतश्चित्कारणात्प्रियः । स प्रवास इति ख्यातः कष्टावस्थो द्वयोरपि ॥ ३ ॥ ॥ गोदाएरपाम् । दृष्टं केतकधूलिधूसरमिदं व्योम क्रमाद्वीक्षिताः कनान्ताश्च शिलीन्ध्रकन्दलभृतः सोमः कदम्बानिलाः । सख्यः संवृणुतात्रु मुञ्चत भयं कस्मान्मुधेवाकुला 1) स्यागमो ) B प्रति° C प्रोगिनिय प्रोतिर्वित्र ) CE Jr. गरियल्लागापरवागो° 0 °गु-चिचिायणलारागिनी ) D मनोदा CE 01.1" ml. afara ) पुगानि नामानि By: . दृष्टी 1) : दुर्यो विदुरदशोलप्रामादि (sic, all) CD निदुर' Enar C निg CPा पत्र' : हालात १) om. CDE १) Cोपनिमा ") om. DE: C सादा MOD के B का DE पंताकि पगादिति सिांE"रोगत "): कातामा CE: पाताग ") C गगे." man Cam, गया ल मुंग 15 Dो यत्र ·2,84-87. एतानप्यधुनातिवघटिता नूनं सहिष्ये धनान् ॥४॥ ॥ अथ देशान्तरकामुकरमावस्यावानरूपम् । कामं कर्णकरः कृती तिमधुरः केकारवः केकिनां मेधाश्चामृतधारिणी पि विहिताः प्रायो विषस्यन्दिनः । उन्मीलनवकन्दलावलिसा शव्यापि सीयते तत्किं यद्विपरीतमत्र न कृतं तस्या वियोगेन मे ॥ ५ ॥ कार्श्वनागरमालिन्यचिन्ता वै तत्र ज्ञायते । अवस्था विविधा स्त्रीणां मृत्युः स्यादवधेः परम् ॥८६॥ ॥ यय देशान्तरगतनायकस्य नायिकामुगुटिश्य काम प्रति समोसोपालम्भवाकम् ॥ १० अवैव यत्प्रतिपदुइतचन्द्रलेखा- सख्यं वया तनुरियं गमिता वाक्याः । कान्ते गते कुसुमसायक तत्प्रभाते वाणावली कथय कुत्र विमोक्ष्यसि बम् ॥ ८७ ।। ॥ भय देशान्तरशतनायकनायिकास्वपनिपपाम् । 1) D धुनापि यत ये धुना ) om. CDEO)B करोति मधुरः DE तो पि म° B फेकिनो 90°मृतदापिनो D मृतदापिनी E तार्पियो Bायेपा D बि स्य 5) D °वनिर° CD °मो महाप्यमायते E गर्यो । राशियायवे ) c om, यदू E चिदिप° तनय C ते C मेन किं 10 कार्य 1 °मालिन्यं DE तिताण D यत्र ) मृत्यु देवोः DE मृत्युचेना (E °घि.) Eपुर om. CDE ) रेया ") वावया ॥ B °साधक E गुमनाो W) B om. बापा 4 °लिं BD विमोनगि ") DE%; BC om म्रप B om, गत B नायकोगा C Pmयका (om. नाचित्रा) C पण om ·2,88-91. 5 निःश्वासः सह सांप्रतं सखि गता वृद्धि ध्रुवं रात्रयः साध लोचनवारिणा विगलितं तत्प्रवणकपाम् । प्राणाशा तनुतामुपैति च मुहर्नूनं तनुस्पर्धया कन्दर्पः परमेक एव विजयी याते पि कान्ते स्थितः ॥८॥ नीरागो धरपञवो तिमलिना वेणी दशौ नाजिते व्यालम्बालकमालिका धवलतामालम्बते अच्छविः । इत्यं सुधु विसंहलापि विरहव्यापद्विमादियं सख्येव स्थिरशोभया दप्तरं प्रत्यङ्गमालिंग्यते ॥६॥ किं तत्र नास्ति रखनी किं वा चन्द्रो न तत्र सौधरुचिः । येन सखि वल्लभामपि न स्मरति स मां विदेशरुचिः ।।१०।। 10 प्रसर शिशिरामोदक्षोदं समीर समीरय प्रकटय शशिनाशाः कामं मनोभव जम्भ्यताम् । अवधिदिवसः पूर्णः सख्यो विमुञ्चत तत्कयां हदयमधुना किं चित्कर्तुं ममान्यदिच्छति ॥११॥ इत्यादिविरहावस्थाः पुंसो पि हि भवन्ति ताः । 15 B 1) RCE निवा° D om. भुत्रं E पारा 2) D °वारिौब गलितं यत्याकृत कंकणं C तत्प्राकृत कंकप: D तत्याकापाकापोः E सत्प्राकृतं मे मन १) 0 गुदुरप° D न तु स्प° ) B जाते D यागो E स्याने रकांस्तरिणतः ८ स्थिति. ) Bल्लवे ) D व्यालंयालझ° B °विं D yि E गुभुर्वि' । वि. संस्पलाल CM ° 0 बिसयलापिE °यापास} edi. सत्येय Charm मोचया B°लिंगते E°लशिता ) D सनी B चंद्रोग किं त्यसाचि. E न किं हो यलचि, 10) Bom. - ") B°दादं GDE °मो C कोर्ट Dोरे कोर्ट E रामर । समीरणाः ") cm ni. ") 3 °दिदेने ·2,92-95. स कन्दर्पशचाताया मा भूवन्वैरिणामपि ॥१२॥ ॥ अथ करुणात्मिकः ॥ यन्नकस्मिन्मृते प्यन्यो मृतकल्पोच तहतः । नायकः प्रलपेत्प्रेम्णा करुणो सौ स्मृती यथा ॥ १३ ॥ 5 तदाहरणम्" दग्धा स्निग्धवधूविलासकदली वीणा समुन्मूलिता पीता पञ्चमकाकली कवन्निता शीतयुतेः कौमुदी। शुष्टः स्पष्टमनेकरत्ननिचयो नाहं रतिः केवलं कन्दर्प दस्ता हरेण भुवनं निःसारमतत्कृतम् ॥ १४ ॥ 10 ॥ श्रय पुरुषप्रलापोदाहरपाम् ॥ वत्र चन्द्रमसा दृशी मृगगणीः केशाः कलापिवन- मातङ्गैः स्तनमण्डलं भुजलतोलासश्चलत्पलवैः । सौगन्यं मलयानिलेन वलिना तन्वी विभब्यति सा सर्वेनिष्करुणईताकृतमहो देवेन किं चिन मे ॥५॥ इयती सुभगावस्थां गतोऽसि यस्याः कृते स्मरातात् । 1) E°रिपोरपि.) om. DE; Bc om. घय १) रिमन्विटेभ्यो D स्मिन्धिाटे न्यो E यत्रोकस्मिन त्रिपने न्यो मृ पिB नहा E तटे) B नायिका BDE मा B मृतो E मतो 5) om. CDE ") 0 °धू CE रामुमोलिना ) B स्रष्ट । नुटा E °नरिणा) CE हरता 10) om 4) D°लताणारा CE °ल्लासो लागंडप: 13) D°लेन दयिता पनी वि° C निले 1) BCD °FEFTO BE A D om. onा Emक्ता भुवा ते येत देके मे १) यंतो Com. Hि सगा लगा. D रममा 15 DE; Com. प्रथ ·2,96-101. ६५ 5 मूछी हरामि सा तव गतपुण्या नयनसलिलेन ॥१६॥ पाशो विपाशित उपास्ति एप सान्द्रः कर्पूररेणुरुपगूठमुरो नतानि । पापेन घेन गमिताप्ति दशाममुष्यां मूहाविरामललितं मयि धेहि चक्षुः ॥ १० ॥ नानो मुक्ताश्रुरुदियः स्रस्ताङ्गो नष्टचेतनः । सचित्तो दन्यभागस्मिन्नेवंप्रायो जनो भवेत् ॥१८॥ केषां चित्करुणाधान्तिः कारुण्यादिन जायते । एतत्व मिथुनावस्यां विस्मृत्य रतिमूलनाम् ॥६॥ स्त्रीपुंसोश्च भवेदेप सापेक्षः संगमः पुनः । शृङ्गारवचनप्रायः करुणः स्वात्त चान्यथा ॥ १०० ।। तस्माच्छमार स्वायं करुणेनानुमोदितः । सौन्दर्य सुतरां धत्ते निबद्धो विरलं बुधैः ॥ १०१ ॥ + ॥ प्रय वीपाां राखोजनः । . 1) B हरति । सग° 0 गतगत ) B पागो विपाशित CD उपासित BD सांद्र-) E °गूकतरो C नताश D नतांगो ) B केन D om. येर CE गमितेति D दृशा 'C °ममुमिन E मगुष्मिा ) Eगालो मुशागर° D दिन. ) भाग्य° D भायो गि°) B °दिषु °दिद ) D एलय ० विगृत्य । मति° 0D रविभागता ) CE सीपुरायो° D देप: CD सापेत्ते CE रांगमे D संगमो 1) F. यचो प्राय. D करणा C म्यान चा° D क्यासतां यया 1) BE तस्मात् शृं° D तम्मा शृं° D नागावं C फरूपो गानु° 4) om. DE; Bc om. ग्रय ·2,102-106. कारुदासी नठी धात्री प्रतिवेश्याथ शिल्यिनी । वाला प्रव्रनिता चेति स्त्रीणां ज्ञेयः सखीजनः ॥ १० ॥ कलाकौशलमुत्साहो भक्तिश्चित्तज्ञता स्मृतिः । माधुर्यं नर्मविज्ञानं वाग्मिता चेति तहुणाः ॥ १०३ ॥ विनोदो मण्डनं शिक्षोपालम्भोथ प्रसादनम् । संगमो विरहाश्वासः सखीकर्मेति तथा ॥ १०४ ।। 5 ॥ दुदाहरपाम् । - .मया कोज्यं मुग्धे कथय लिखितः सवरसखी. वधः श्रुवेत्युच्चैर्विनिहितदृशा चित्रफलके । 20 न वक्तुं तन्वंग्या शकितमय वोदामविदल- त्कदम्वाकारेण प्रिय इति ममाख्यायि वपुषा ॥ १० ॥ प्रत्यक्षं प्रतिकर्म नर्मपरया कृवाधिस्मरा- दौत्सुक्यं प्रविल्लोका मोहनविधौ चातुर्यमस्वाः पुनः । सख्या धावकमाउनं न रचितं पदि कुरङ्गीदृशः ७ सस्मेरं विशदच्छदे च शयने दृष्टिः समारोपिता ॥ १० ॥ नीरन्ध्र परिरभ्यते प्रियतमी भूयस्तरां चुम्ब्यते । 1) BE कारदासो । नदी कामाय E °वेना च जगा स्मृता. D या सखीतना "B माधुनर्ग° B यामिता ) D मिदं स्टोकर्मति ) on. CED BCD होणं मुग्धे My C प्राझितमय कि तु बिट्लाक° प्रशिग या चाहजिला- 3 °नि 1 कृयामिहरमDE कृत्वा निगरा- 1) : दोगुग E चाहर्य- मालोका च ") B यावगंडनं c चित्रं बीपा प्रेथ्य B मरनं प्रशासन लरा- ·2,107-110. . 5 । , 10 तहा क्रियते यदस्य रुचिरं चाटूच्चस्तन्यते । सख्या मुग्धवधूरियं रतिविधौ यत्नेन संशिक्षिता विज्ञातं गुरुणा पुनः शतगुणं पुष्येपुणा कारिता ॥१०७ ।। सुभग भवता हो तस्वा वलत्स्मरपावके अप्पमिनिवसता प्रेमाधिका चिरात्प्रकटरीकृतम् । तव तु ये शीते प्येवं सदैव सुखाप्तये मम सहचरी सा निःस्नेहा मनागपि न स्थिता ॥ १०८ ॥ कोपं विमुञ्च कुरु नाथ वचो मदीय- माश्वासय स्मरकृशानुकृशां कृशाङ्गोम् । एकाकिनी कठिनतारकनायकात्या पञ्चबमाशु ननु यास्यति सा वराकी. ॥ १० ॥ अमुं दधे शुकमनमत्र पाघे युवामलं निभृतमिहव तिष्ठतम् । रहःस्थयोरिदमभिधाय कामिनोः पुरो ययौ निपुणसखी.लतान्तरम् ॥ ११० ।। 1) BCD तद्वा E तदा D चाटुत्यमातन्यते E चाहनमः चार शून्यो गूश- स्तन्यते ) Eरतविधी 3) E नितारुणा 0 विज्ञात. D विशांत: C करा D करा ) B तस्यां D तस्य ) D°निविशिता E °निविता D रामाधिक ") EC सोते ) D निगेहा ६) BE मदीयं ) B मा वागय C या E °ना कृ°C कृत्रांगी ") CE 'तारकरान° D°तारकायक्रांत्यां ") B यास्यसि E यास्यति ) C ग्राह B दो CDE दधे म° E शुक्रमिर पत्रपादपे दमय पाट्ये D adds : युवामा पापे c युवागदं BC तितां D dिeai E शिक्षा ") BDE परायो Bom. from गनिधाय top. 68,1.1 गुर्घ 15) E लतांनो 13 ·2,111-115. 5 10 स्फुरति यदिदमुच्चोचनं तन्वि वामं स्तनतटमविधत्ते चारुरोमाञ्चमाला। कलयति च यदन्तःकम्पतामूरुकाण्ड ननु वदति तदा प्रेयसा संगम ते ॥ १११ ॥ इत्यादि विविधं सख्यो व्यापारं कुर्वते सदा । योषितामत्र सर्वस्वनिधानकलशोपमाः ॥ ११ ॥ इत्यं विरचनीयोज्यं शृङ्गारः कविभिः सदा । अनेन रहितं काव्यं प्रायो नीरसमुच्यते ॥ ११ ॥ तव नाधानुरागोऽयं मद्विधैः कथमुच्यते । येनकापि प्रिया नीता पञ्चत्रं पुण्यकारिणा ॥ ११४ ॥ स्त्यं विचार्य प्रचुरपयोगान्यो मुं निवधाति रसं रसाः । तत्काव्यमारोप्य पदं विदग्धवनोपु विश्वं परिवन्ध्रमीति ॥१५॥ ॥ इति श्रीरुद्रमविरचिते शृङ्गारतिलकाभिधाने काव्या. लंकारे विप्रलम्भशृङ्गारो नाम द्वितीयः परिच्छेदः ॥ ') : करति B°मुच्चधिनं ) c गयुगम° 4 °मनियन cli. शाला ) B च यदंगल. का च यत कल्प° D च यदत. चलंदन के° 4) C रा B संगमे य ) " इत्य च दि° 0 निजि स° ° ते राहा Dadels !! In the order is 1. 5. G. 9. 10. 7. 8. 11. 12. ) Etो गौ १) om. stanza 114_0) o यो पिया नित्यं 1) B प्रचुर 1) प्य पदा "), B om. 1r7; C°117° E Tigizº C pats it before to DCE OFT5 (om. भिधान) D कालामाल' ") Cr em. जिम गाग I "गगरे दि° C adds.

·5 विकृताङ्गवचश्चेष्टावेपेभ्यो जायते रसः । दास्योऽयं हासमूलवात्पात्रत्रयगतो यथा ॥१॥ ॥ प्रयोत्तमलक्षपाम् ॥ किं चिदिकसितगण्डः किं चिद्विस्फारितेक्षणैः । किं चिछायद्विजैः सोज्यमुत्तमानां भवेयधा ॥२॥ ॥ तथोदाहरणम् ॥ पाणी कङ्कणमुत्फणः फणिपतिर्नेत्रं ज्वलत्पावकं कण्ठः कुण्ठित्तकालकूटकुटिलो वस्त्रं गजेन्द्राजिनम् । गौरीलोचनलोभनाय सुभगो वेपो वरस्यति मे गएडोबासविभावितः पशुपतेहासोहमः पातु वः ॥ ३॥ 10 ॥ अथ मध्यमनीचहासलक्षपाम् ॥ मध्यमानां भवत्येष विवृताननपङ्कजः । नीचानां निपतवाष्पः श्रूयमाणधनिर्यथा ॥ ४॥ ') CDE °वच.कृत्य° ) D हासो : हास्योपहारामूलात्मा पा° BCD हाय Cत्रयागतो. B adds : हासन्निविधः । उत्तमो मध्यमो नीच. ॥) om. CDE ') B°द्विकृत° 0 "दिकासित° D°दिकाशित° BE °क्षण: B चिल्लराद्विजैः चिदिौ: E °दिन स्मृतो यया 1) B DE लगत्पा° 3 °वकः ) कुट्टित° ") BD नेहास्यो' ") om. DE; BC om. B मध्यनीच° Cोचच° B हास्य° 0 BD विकृता° B पंक 13) B विपतद्वा° C दायधू E निपतेद् घा' । श्रूयमाणो ° D मान o hom. CDE ·७० 3.5-7. । 5 ॥ य म यहासोदाहरणम् मुग्धे त्रं सुभगे न वेत्सि मदनव्यापारमचापि तं नूनं तेजादलेपिणायमलिना दष्टो न भीधरः । सख्येवं हसितं वधू प्रति सदा सानन्दमाविर्भव- दत्रान्तर्गतसीधुवासरसिर्भूगर्यथा धावितम् ॥१५॥ ॥ अय नीचहासोदाहरपाम् ॥ त्यत्का गुजफलानि मौतिाकमयी भूषा स्तनेष्वाहिता स्त्रीणां कष्टमिदं कृतं सरसिनं कर्णेन बर्दिच्छदः । इत्थं नाथ तवारिधानि शरिरालोक्य चित्रस्थिति वाष्पाकृितलोचनैः स्फुटवं दारैः समं तस्यते ॥६॥ 10 ॥ श्रय हास्यनुनात. ॥ अस्मिन्सखिकरघातनेत्रोलासाइवर्तनम् । नासाकपोलविस्पन्दो मुखरागश्च जायते ॥७॥ . ॥ अय कल्पाः ॥ ') om. DE; BC om. ग्रा B योदा E Tour Coin. 17 B CE यन् ते कमलं विधा° Dत जलनेटिना° नूतं । तालनपिपायमाला " दृष्टो Com. न 1 Breda E Top CDE ata ott's 5) कातर्धन° F °नातनीgiध° Gy om. DE; BC em. नोवलक्षणं ) यता DE स्याफ्रा om. भूया C शोभा 8) With mi in zmi A recominences. A Tई VD हि° CDE °च्छदं १) A नाम ADDE पारे Cशवरा° DE °ति ") A वा° B यापा. धागंधो° p वापांची B स्फुरतर B दास्यते ") om. ADDE M) BCD तरिगा D खो 13) B निपटो D विस्वंदो E प्रिमंदो Hom, ADE; B IT करपानिय चमोक्रयायिगाव.

·3,8-11. ७१ -- शोकात्मा करुणो शेयः प्रियभृत्यधनक्षयात् । तत्रस्थो नायको देवदतः स्यादुरावभाजनम् ॥८॥ भर्ता संगर एव मृत्युवसतिं प्राप्तः समं बन्धुभिः प्रौलानामनिशं दुनोति च मनो वैधव्यलाभादधुः । वालो दुस्त्यज एक एव च शिशुः कटं कृतं वेधसा जीवामीति महीपते प्रलपति बढेरिसीमन्तिनी ॥१॥ 5 ॥ श्रय करुणानुभावः " 10 भूपातो देवनिन्दा च रोदनं दीननिःस्वनः । • शरीरताउनं मोहो वैवयं चात्र जायते ॥१०॥ ॥ घय रोहः ॥ क्रोधात्मको भवेद्रौद्रः प्रतिशत्रूनमर्षणः । रक्षःप्रायो भवेचत्र नायको त्युग्रविग्रहः ॥ ११ ॥ पैः प्राणापहतिः कृता मम पितुः क्षु युधि क्षत्रिय 1) 0 °मृत्यर्धिन E °मृत्योर्दन°) AC तत्रेय B यत्रेयं E तत्रस्य देव BC °हत ) A भनी A°वगति. प्राया D मृत्युपंत्री प्राप्ताः A अन्धुगिर E बांधवेर 1) A यूनां छासमिय : दानाकाममिय A धुनोति E °व्यनावाद । एक एप च A घेदसा) विलति A तरि° ) om. ADE; B करपा तथानुभावः D अथ करुण रसानुभावकथनं ) A भूपती ( °पतो देवनंदा A ° चैव निरस्वनः 3 °निrai C स्त्रिन. D निश्वरांE निवतः 9) A चैत्र ") om. ADE; रोदावं . ") C शूगन D °NET B °गर्धितः In A मर्यपा. रज P) D भवत्यत्र E भवेत्रत्र नायको गुन) ArAI° B प्रापाप्रतिः D मयि मुरीः तु° From ति. to तु. broken off in A. C सुरैः कृते न°E °सुधा तय B °ये. Bn is broken off ·७२ 3,12-16. 5 रामोहं रमणीविहाय बलवनिःशेपमेपा हठात् । भास्वत्प्रोकुठारकोटिघटनाकाण्डत्रुटत्कंधरा- स्रोतोऽन्तःस्रुतविस्रशोणितभरः कुर्वी क्रुधी निर्वृतिम् ॥१२॥ ॥ घय रौहानुभावः ॥ मुखरागायुधक्षेपस्वेदकम्याधरग्रहाः : शक्तिशंसा कराघातो भृकुटिश्चात्र जायते ।।१३।। ॥ धय धोररत. ॥ उत्साहात्मा भवेद्वीरो दयादानादिपूर्वकः । त्रिविधो नायकस्तत्र जायते सत्वसंयुतः ।। १४ ।। 20 गाम्भीयौदार्यसौन्दर्यशौर्य धर्यादिभूषितः । ग्रावर्तितजनो जन्ये नि[प्रौछविक्रमः ।।१।। ॥ धयोन्नमवीरः अपि विहंग वराककपोतकं विसृज धेहि धृतिं मम मेदसा । शिविरदं भवता विदितो न किं सकलसवसमुदराक्षमः 11 -- "B रमी D रमतेगोवि° B घलयनि शंफपेयां D चलवानिशेधमेव नियोधमेका E बलवाननि) D तेयां प्रो°A Pटना ) A स्रोतात' BDE श्रो' DD °श्रुत° E °ति° BD °निध° C जि° C क्रुधां ) on. ADE%3 B om. अप 5) B गोपधादेवः । धाटे 4 °धो° °६° D कयो° AD ग्रहः 5) B शक्ति: ° A भृकुटी चात्र s) हादानाति° CE नामिपू ) निधिो 10) c Tir° E यशोडीयधर्म A°पिता: MACD °जनो बाउ (या) E जन्यनित्यादनिकम, निल्यू° 0पौर वि° By om. ADE; BG m. पर 11) ABufafai 3 om. ADVE ·3, 17--19. ७३ 5 ॥ ग्रय मध्यमत्रोतः मुपितो सि हरे नूनं भुवनत्रयमात्रलब्धितोपेण । वलिर्थितदोऽस्मि यतो न याचितः किं चिदप्यधिकम् ॥१७॥ ॥ ययाधमीरः । मत्तैरावणतीव्रदन्तमुसलेरैरण्डकाण्डायितं वश्रेणापि विकीर्णवह्निततिना माालनालायितम् । मद्वक्षस्यवलम्व्य किं चिधुना तद्विस्मृतं वनिणा युद्धं ययवलम्वते स तु पुनः सजो स्म्यहं रावणः ॥ १८ ॥ ॥ अथ घोररसानुभाव. ॥ धृतिगवौढत्यमतिस्मृतिरोमाञ्चा भवन्ति चामुष्मिन् । विविधा वाक्याक्षेपाः सोत्साहामर्पवेगाश्च ॥१६॥ 10 ॥ अय भयानकरसः ॥ stanza 17. ?) on. ADE; BC om. 79 ) In D stanza 18 is placed before AD सुपितो B हरेनं C हरे चूलं A om. मात्र D°लय° E °ल° AB °तुटेन ) B वलिर्थिदो corr. in margin to °र्थिदोदो (sic) C बलिदो D अलिलि A नियतो C गियते D om. यतो न E तो त या Bयाचित E याधितो है नोदये किं B °दत्यधिकं C किं चिदपि ॥ १७॥ E पा- बिका ') om. ADE; B °वोरो यया C सय बोरः ॥ 5) B यत्ररायपाद निदंत E यत्रैराजतरंगती C गत A°मुगुले उBCD °मुपालरे E7° ) D वलिरुचिता A मारनाला ) ET ते हि स्मृतं C तद्विलितं In A यक्षिणा is torn of 8) B नंबते त्र रा पुनD रा च ) om cdd. ) धृति- गडित्यं स्मृ° In A निर्वाह is torn of c°गर्योडतिमनि D धृतिगमतियोग- चा: E नित्यनतिरग° C भवति ") BE वायनेपा. C वाक्यानोपा. From गोसा' to पतस्य stanza 54 lost in A. B adds: । इति वीररसानुगार. M) om. DE R ·3,20--23. भयानको भयस्थायिभावोसो जायते रसः । शब्दादिविकृतादा बालस्त्रीनीचनायकः ॥२०॥ ॥ यय बालभयानकोदाहरणाम ॥ श्रुत्वा तूर्यनिनादं द्वारे भयवलितललितवाकुलतः । धन्यस्य लगति कण्ठे मुग्धशिशुधूलिधूसरितः ॥२१॥ ॥ अय बीमतभयानकोदाराम् । प्रणयकलल्सङ्गान्मन्युभाजा निरस्तः प्रकटितचकोरिः पादपदयानतोऽपि । नवालपरगजेभीर्तयासौ कया चित् त्रुटिततरत्तहारं सस्वजे प्राणनाथः ॥ २२ ॥ ॥ अय गोचातभयानकोदाहरणम् ॥ कम्पोपरुनसङ्गिर्गलस्वेदोदविन्दुभिः । बदारधर्मशोनाथ वैरिभिर्वनितायितम् ॥ २३ ॥ 10 ॥ यय भयानकानुभावः ॥ DB यायो मा A B शादे°ि किशोरिबील°C En D°द्घाक BDE वाल° D सोणा च ना ) on. DE; B वाल° C प्रामः नायको' ) B श्रुत्या च सूर्यनिधोप D तुर्य° CE यचन्तित D भयचकितयति' E on. shaa DD Pargº 9) om. DE; B F#777417 ॥ सोनायकोदा ") वाय My om. ME; 0 नोचायशोदा गयानमार H) कोषोपहर मल° CitizानC बिंदु' BE ft 1) वदामिन D मारोतर्ग° 0 हीपाल E दोशन C लिया ) m. pE; Bानुभाग: 1 C भयानु ·3,24-27. ૫ ॥ 5 वैवपर्यमत्रु संत्रासो हस्तपादादिकम्पनम् । स्वेदास्वशोपटक्क्षेपाः संभ्रमचात्र कीर्तितः ॥२४॥ ॥ अथ बोभसरसः जुगुप्साप्रकृति यो बीभत्सो हत्यदर्शनात् । श्रवणात्कीर्तनाद्वापि पूत्यादिविषयो यथा ॥२५॥ तयोदाहरपाम् । लुठत्कृमिकलेवरं सवसृग्वसावासितं विकीर्णशवसंततिप्रसरदुग्रगन्धान्वितम् । भ्रमत्प्रचुरपत्रिकं त्रिकविवर्तिनृत्यक्रिया- प्रवीणगुणकोणपं परिवभौ परेतानिरम् ॥२६॥ । 10 डा ययानुभावः ॥ नासाप्रच्छादनं वत्राकूणनं गात्रसंवृतिः । निष्ठीवनादि चात्र स्यादुद्वेगादुत्तमेष्वपि ॥ २७ ॥ 1) D वैवपर्यगदत्रासा E वैवपर्य गन्दसायो । संत्रासर १) स्वेदः ज्वारो य दक्तेप मं° D स्वेदः स्वासो य दकक्षेप. B दिसमक्षा E °दिकोजाः E जायते ) om. DE B वो° C भोल° 1) श्रीभन्सान ID वो° C हुनद ) B पूतादि° D प्रेतादि° E पूत्या°ि CDE °पयायगा ) om. DEB C यो 7) D लुरक्रि° cdd. °कन्लेयर ) B विनो° BE I Ca° From गु° line 10 M.D Bf B गर्दि E गधान्दितं 9) निवृतिकालिफ्रिय D°प्रिनतृत्य° ) Com. पkि' Bir वृतो परे पति ") om. DE; C तता गु' ") C प्रदा E Pान E °वानं B संहतिः C निः D "सहतिः ) CE नियो' B स्यादुद्वेगो जायते ·3,28-31. ॥ ययाहुतरसः ॥ विस्मयात्माती शेयो रसो रसविचक्षणीः । मायेन्द्रजालदिव्यस्त्रीविपिनायुद्भवो यथा ॥२८॥ ॥ नवोदाहाणाम् सत्यं दता वया हंस वनितानामियं गतिः । भ्रमन्त्वेतास्तथाप्येतदिन्द्रजातं तवागुतम् ॥ २१ ॥ ॥ 5 ॥ यथानुभार ॥ गद्गद्ः साधुवादश स्वेदः पुलकवेपथू । दृष्टेनिश्चलतारत्वं विकाशश्चात्र ज्ञायते ॥ ३०॥ 10॥ यय शान्तरण ॥ 15 . सम्बग्ज्ञानोदवः शान्तः समवात्सर्वजन्तुषु । गतेच्छो नायकस्तत्र मोहागपरिक्षयात् ॥ ३१ ॥ ॥ तयोदावापान । धनमहरहर्दत्तं स्वीयं ययार्थितमर्थिने कृतमरिकुलं नारीशेपं स्वखड्गविजृम्भितः । प्रणयिनि बने रागोद्रित्तो रतिर्विहिता चिरं Dom. DE) B मा महेंद्र D विलोकनभयो यया .) om. cud. 5) PE व्या रुता 9) 1 °ज्ञालि जाल तहतं तो मिश yam. DE; Bहलो सgwat R दर दु: Can (sic) E वेगपूकिारयात्र) om. BDE HB गती° CDE: समोरण B परिक्षयात् ) om. DE; C प्रयो' HD यति ! 1) D हिना on.

·3,32-38, ७७ ॥ किमपरमतः कर्तव्यं नस्तनावपि नादरः ॥ ३२ ॥ ग्रयानुभावः। निरालम्वं मनोऽन्यत्र वाठमात्मनि तिष्ठति । सुखे नेच्छा तथा दुःखे प्युद्वेगो नात्र नायते ॥ ३३ ॥ अष्टाविति रसाः पूर्व ये प्रोतास्तत्र निश्चितम् । प्रत्वनीको सौ द्वौ द्वौ तत्संपर्क विवर्जयेत् ॥३४॥ शृङ्गारवीभत्सरसी तथा वीरभयानको । रोहागुती तथा हास्यकरणी वैरिणी मियः ॥३॥ हास्यो भवति शृङ्गारात्करुणो रौद्रकर्मतः । ग्रगुतश्च तथा वीराद्वीभत्साच्च भयानकः ॥ ३६॥ घी बन्यजानकावती रसावुत्ती मनीपिभिः । युत्तया कृतोऽपि संभेदस्तयोवी न दुष्यति ॥३७ ।। के चिद्रसविभागेषु भावाः पूर्व प्रदर्शिताः । स्वातन्त्र्येणेह कीत्यन्ते रम्चास्ते कृतिनां मताः ॥३८॥ " BE मि. 2) om. DEB BI -) E fpirit CI 77 Pa VD 01:09 ET CE TERT AZ adls Sihityadarsının 211. पौग' .. comsafaria)) पावि . धगो DE om. Daगुकारता : गोमा' 6) Car Dadds: • पागविगेटो दी। ') गीगंगानोलागी $) Com, oft mit Brd Eri HT ") C रमाको गी प्रासी (it) Hyugalsr D , "योin In "ari.neो ") ". Mg in ") गोमेर लगा l 10 D ·3,39-45. स्त्यादय इमे भावा रसाभिप्रायसूचकाः । पञ्चाशत्स्थायिसंचारिसाचिकास्तान्निबोधत ॥३॥ प्रकारादिरसेष्वेव भावा रत्यादयः स्थिताः । प्रत्येक स्थैर्यतोऽन्ये च त्रयस्त्रिंशच्चा यथा ॥ ४० ॥ प्रायो नवस्थिते चित्ते भावाः संकीर्णसंभवाः । वाढल्येन निगचन्ते तथाप्येते यथा स्थिताः ॥३१॥ शङ्कासूया भयं ग्लानिाधिश्चिन्ता धृतिः स्मृतिः । यौत्सुक विस्मयो को वीरोन्मादो मदस्तथा ॥ ४२ ॥ विषादो जडता निद्रावहित्यं चापलं मतिः । इति भावाः प्रयोत्ताव्याः शृङ्गारे व्यभिचारिणः ॥४३॥ श्रमश्चपलता निद्रा स्वप्नो ग्लानिस्तवव च । शङ्कासूयावहित्यं च हास्ये भावा भवन्त्यमी ॥४॥ दिन्यं चिन्ता तथा ग्लानिर्निर्वेदो जस्ता स्मृतिः । व्याधिश्च करुणे वाच्या भावा भावविशारदः ॥ ४५ ॥ हो सूया तथा गर्व उत्साहो मर्प एव च । " DE भाजा. E कायति' ) B स्तनियोधत ) D स्मृता. प्रत्येक स्थायिनो B adds: । अय भावनाविपयोत्पनिमार । ') F शिशि- धाता धृति CD स्मृतिति. 9) D गादी रतिरता "D विघाट c °हिल्या ॥ वहिला D धृति ") D°गूगावहिल्या ३) विदो CM धृति. गिति (sic) 1) Cणे जेया D om. भाग E भावविचक्षणी 15) पाया गया गणु° CPE गट instead of : म 10 15 ·है,46-52. ७१ 5 चापल्यमुग्रतावेगो रौढ़े भावाः प्रकीर्तिताः ॥४६॥ अमर्षः प्रतिबोधश्च वितर्को व मतिधृतिः क्रोधो सूया श्रमो मोह आवेगो रोमहर्पणम् ॥ ४७ ।। गर्वो मदस्तयोग्रवं भावा वीरे भवन्त्यमो । संत्रासो मरणं चैव वचनीयं भयानके ॥४८॥ अपस्मारो विपादश्च भयं रोगो मतिर्मदः । उन्मादश्चेति विशेया भावा बीभत्ससंभवाः ॥४॥ ग्रावेगो जडत्ता मोहो हर्पणां विस्मयो मतिः । इति भावानिवनन्ति रसेऽस्मिन्नगुते बुधाः ॥ १० ॥ एवं संचारिणो शेया भावाः प्रतिरसं स्थिताः । साबिकास्तु भवन्त्येते सर्वे सर्वरसाश्रिताः ॥ ११ ॥ ॥ भय चतसो वृत्तय. . कशिक्वारभाटी चेव सायती भारती तथा । चतस्रो वृत्तयो शेया रसावस्थानसूचिकाः ॥ १२ ॥ 1) E यानोयमयताanो Dमना पत्र द CHTAR भागयो) E घमा प्रति जिता गति°Com. in ) कोपागणे C गृा प गदर योगो D पूर्णग्रु गंगोद E रागार गर्म पानी : D Omane' 5) वाया ') Diपिता. १) B मरा गोर पागो मोदी गित पति D निग्गयो हरणां धृति. निगा: माता निग्याति ॥ युधः ")। प्रतिगे ") "गाना. ति: गान्धिला. "im. ID:; Com. फासो ncam ") Stinra 62 is eml. in REE: Ca ") RC TRA 10 .

·८० 3,53-56. ॥ पय कैमिको। 5 10 या नृत्वगीतप्रमदोपभोगवेषाङ्गसंकीर्तनचारुबन्धा । माधुर्ययुक्ताल्पसमासरभ्या वृत्तिः स्मृतासाविक कैशिकीति ॥५३॥ शृङ्गारकास्थकरुणारसातिशयसिद्धये । प्पा वृत्तिः प्रयत्नेन प्रयोज्या विबुधैर्यथा ॥१४॥ सौन्दर्य शशलाञ्छनस्य कविभिर्मियैव तीते शोभयं धानु पञ्जस्य रजनीसंयोगभनविपः । इत्यालोच्य चिराय चारु रुचिरं त्रस्यत्कुरङ्गीदृशो वीक्षेते नवयौवनोन्नतनुषौ मन्ये स्तनावाननम् ॥ ५ ॥ हस्तेपुः कुसुमायुधस्व ललितं रागनियो लोचनं सौभाग्यकगृहं विलासनिकपो वैदग्ध्यसिद्धिधतः । साक्षीदं मधुवान्धवस्व निभृतं कस्यापि लीलानिधेः कक्षातनखमण्डलं सखि नवं प्रच्छाचतां वाससा ॥१६॥ " om. BDE; C °कोलक्षयां २) गीतनृत्यप्रम° Com, वेषाद्र । देशांग °बंधा १) CD वाणो F चापी instead of वृति: C स्मृता गा ए कोशि) 0 गानां परिवृद्धये ) मा वृद्धि. या प्र° : पायो वाच्या बुधैर्यथा ) In C st. 56 is placed before st. 55. सयत १) सौभाग्यं कु. E प्राले दृश् क With पतस्य A recommences ACD r° C °जिप: D विशा: रुचि रुचि रुचिमा CE अत्यन्गृगोचतुरो ) A बोहोते B दृशो A यवनोननगदुर्गन्ये C मणीयोडरा E नयोजनमोठागुनोसाता (sic1) HyA गोमायनिकता परिलरावेदाध्यामहद्विजः । निकयो C दग्ध' IB मिटियन. 17) Baia ADCD 797.1 riyi TTS IC प्रतिD. सया योजन MA लेला C लिला.लाधि A °छायो ·3,57-60. ८१ . ॥ - समुच्चासत्काचनकुण्डलोज्ज्वला प्रभापि तापाप बभूव ये- ज्वतम् । विलासिनोरम्यमुखाम्बुजन्मसु प्रतत्वलुस्तेष्वकृशाः कृशा- नवः ॥ १७ ॥ प्रयारभयो या चित्रयुद्धश्रमशस्त्रपातमायेन्द्रजालानुतिललिताया । योजस्विवर्णदुतदुर्विगावाशेया बुधैः सारभटीति वृत्तिः॥१८॥ रौटे भयानके चैव वीभत्से च विचक्षपोः । काव्यशोभाकरी वृत्तिरियमित्यं प्रयुज्यते ॥१६॥ शस्त्रोद्दारितकुम्भिकुम्भविगलहतातामुक्ताफल- स्फारस्पार्जितकान्तिकल्पितवृक्षच्चञ्चच्चतुष्कार्चितम् । क्रोधोदावितधीरधोरपिरणात्खडायमुग्राग्रहं युद्धं सिद्धवधूगृहीतसुभरं जातं तदा दुर्धरम् ॥ ६० ॥ नायं गर्जिरवो गभीरपरुपं सूर्य तदीयं विदं "A°शपरलोयसवापि BC °लप्रभा° D °सोचला नाEि°- • लममाति ID नाम सार प्रयभूर E ग्रभूयायाल D केवलं) A ot. कृl: A कृपापाय ) om. ADE ) A चि°C °°°° ADEE °म° C Am I गाईड' AC मु° F giveनाया B °धिनाanc तापा 1) F रियलगायंधा C घोरियासत्यंIT AD argam RD TET A रेलि) AD का मो° B पोशाम कोनिया "" गमोदागि' पासो' . °टारि° D सामु गल CMD पाले: ") B मिनि' (etc) C°° ACD nि ") BIोधातागिरी CiTº Drama E Tiite? AC OUT 1CD Am FOTOT E T ") Bom. gs lo labore In mare is written it "Bicinागु सदीया । 10 C ·२ 3,61-65. 5 नेते भीमभुजंगभोगरुचयो मेघा इमे तहजाः । इत्यं नाथ नवाम्बुवाहसमये वत्सेन्यशङ्काकुला स्वायत्रारुचो विरोधिवनिताखस्यन्ति नश्यन्ति च ॥६१॥ पिबन्नसृगदन्मांसमाकर्पनन्त्रमालिकाम् । कबन्धसंकुले क्रोष्टा भ्रमत्येप महारणे ॥६॥ । घय सायती॥ कर्पप्रधानाधिकसबवृत्तिस्त्यागोत्तरोदारवचोमनोला । अाश्चर्यसंपत्सुभगा च या स्वात्सा साधती नाम मतात्र वृ- त्तिः ॥६३ ॥ नातिगूफार्थसंपत्तिः श्रव्यशब्दमनोरमा । वीरे रौढ़े दुते शान्ते वृत्तिरेपा मता यथा ॥ ६॥ लक्ष्म्यास्त्र जनको निधिश्च पयसां निःशपरत्नाकरो मयीदानिरतस्त्वमेव जलधे तेत्र कोन्यादृशम् । किं वेकस्य गृहागतस्य वडवावङ्गः सदा तृष्णाया लान्तस्योदरपूरणे पि न सहो यत्तन्महन्मध्यमम् ॥६५॥- 1) B om. नने A येते .) B कल ) BE om. मा BCE वनिता ') A पियनस्य वदन्मां° D पिनक स्वदन्मां BC पिान B °मालि C°मालिका ") BD कवध° E °सकटे B शकलो B महापावे ) om. ADE; B गोमाइ ) किमत्स्ययुगा क्या B°n. स्त्रत्या' A "रोहार' BD मता चE मता प्रवृति. १) a Dre Rahोरात यात्र कग्यो " को न्याट्ट न्यादृशे । ग्वेवस्य cdt. घडवा ") D क्रांतस्यो° E पूर्णां न राहो A मध्यम् । यत्र न्गनामध्यम D गहामध्यम E यत्यन्मनारपकमध्यम 10 (in C twice) B नस्यति ·3,66--71. 5 स्पारितोत्कटकठोरतारका कीर्णवङ्गिकणसंततिः ‘क्रुधा। दुनिमित्ततडिदाकृतिर्वभी-दृष्टिरिष्टसमरांशुमालिनः ॥६६॥ अत्यगुतं तव नराधिप कीर्तिर्धवलयत्वपि जगन्ति । रत्तान्करोति सुरूदो मलिनयति च वैश्विद्नानि ॥ ६७ ॥ निवृत्तविषयासङ्गमधुना सुचिराय मे ।। यात्मन्येव समाधानं मनः केवलमिच्छति ॥ ६ ॥ • अय भारती प्रधानपुरुषप्राया सबक्रोत्तिनिरन्तरा । भारतीयं भवेदृत्तिवीरहास्यादुतात्रया ॥ ६ ॥ जन्मदेवधवेदनादिकं तुल्यमेतदितरः समं सताम् । यत्तथापि विपुलाश्चलाः श्रियः साहसैकपरतात्र कारणम्॥२०॥ यशोदावृतरक्षस्य शासितुर्भुवनगुहाम् । वाल्ये निभृतगम्भीरो हरेहासः पुनातु वः ॥ ७१ ।। !) A om. st. 66, C places st. 67 before st. 66 B Maart E फारिगोत्रर° D यांनप्रति ) ) मित्रघटसाकृ° C RE D ENTER- लिन. : रामोशमालिन.) इत्य° Bापते पर CDE नराधिप A लयनयपि ०°लयंग्यपि 'A मां C मिज° A गयति A om. च B निग्नि° AC म । गुचिताना मन E १) C°धोनं ADDE; Caddy FT: F) A°पाय: 2 पुल्या या गह गयोटिक M)A 1. hd. °न्दा corr. 2. hd.; D "देगुरद देनर A माधि A°दिगतराम गो D ना "). °ला घलम्रिा कला चना निग. " गोकग का पाया or are °फ्ना गुश "D am C गुर्गा ) तातो नि. दगी An. 10 . ') om.

·3,72-76. . 3 निर्भयो प्येष भूपालस्तदाति द्विषां युधि । दिगन्तेषु यशः शुभ्रमादत्ते चेमद्रुतम् ॥ ७२ ॥ इत्यादि रम्याः प्रविलोक्य वृत्तीदृष्ट्वा निवन्धांश्च महाक- वीनाम् । अालोक्य चौचित्त्वमिदं विद्ध्यात्काव्यं कविः सज्जनचित्त- चौरम् ॥७३॥ विरसं प्रत्वनीकं च दुःसंधानरसं तथा । नीरसं पात्रदुष्टं च काव्यं सदिर्न शस्यते ॥ ७४ ॥ विहाय जननीमृत्युशोकं मुग्धे मया सह । यौवनं मानय स्पष्टमित्यादि विरसं मतम् ॥ ७ ॥ प्रवन्धे नीयते पत्र रस एको निरन्तरम् । महतीं वृद्धिमिच्छन्ति विसं तच्च के चन ॥७६ ॥ नखक्षतीच्छलद्वत्ताप्लुतगण्ठस्थलं रती। "A गिय प्येष भूषानो बस्तद्द B भूपाल भयं ददाति D प्येष रा भूग. लस्तदा (sic) ) ....यु 'भ्रमा° CE परात्रेषु D प्ररातीधा B गाते D चेहुतं E येतदगुतं ) A रस्या: B रम्या A प्रचिलाराने दृ B प्रयोगांभ 2 D विलोक्य A वैचियमिदं B योचि° C चौचिंय° D वैचित्र्यमन E वैधिर्य गल A °चोरानू D °चोरं ) A प्रत्यमो 'टुस्म° ) CE च a (om. E) राहिः कायं न N° A om. च A राहिर्निश° C adds: - विरगं यया । ')D सानो° A °मृत्युलोकं E जनों शिवाय मृत्युगोकं टुःसे मया गर A स्ट ACD गिग या E रा ) B मोपने ACE यन्तु 10 मदतो घृतं निति AB वृप्तिगि गोरा तत्र D केवल 1 A गवनोदलापूनिता लगायुग D °लायागुतं गं नवतानान्तरागृतिमा B द्वारपुटगंड' 10 ·2. 3,72-76. 5 निर्भयोप्प भूपालस्तददाति द्विषां युधि । दिगतेपु यशः शुभ्रमादत्ते चेदमगुतम् ॥ ७२ ॥ इत्यादि रम्याः प्रविलोक्य वृत्तीदृष्ट्वा निवन्धांश्च महाक- वीनाम् । ग्रालोक्य चौचित्यमिदं विद्ध्यात्काव्यं कविः सज्जनचित्त- चौरम् ॥७३॥ . विरसं प्रत्वनीकं च दुःसंधानरसं तथा । नीरसं पात्रदुष्टं च काव्यं सदिर्न शस्यते ॥७४ ॥ विहाय जननीमृत्युशोकं मुग्धे मया सह । यौवनं मानय स्पष्टमित्यादि विरसं मतम् ॥ ७५ ।। प्रवन्धे नीयते यत्र रस एको निरन्तरम् । 10 महती वृद्धिमिच्छन्ति विरसं तच्च के चन ॥७६ ॥ नखक्षतोच्छत्लद्रतालुतगण्डस्थलं रतौ । 1) A निर्भय प्येष भूपालो प्रस्तादुर B भूपाल भयं ददाति D प्येष स भूपा लरतददा (sic) ) A""वेषु य 'मना CE घरानेषु D नसतोपून B मायने D चेटुतं । तदा ) A न्या: B रम्या A प्रविलारामृत ४° B प्रयोगांय ') D विलोका A वैचियमिद B ग्रोचि° C चीचिंय° D वैचित्र्यमल E वैचित्र मल A °चोरान D °चोरं ) A प्रत्यनो ..... "टुसां° १ CE च क (om. E) रादिः काव्यं = H° A om. च A सद्धिर्मि°C adds: . विसं यया । ') B द्वानो° A मृत्युलोक E नरनों मिलाय मृत्युमोफ से मया सर A पृट ACD निगा यया E स्मृतं ) B मोयो ACE यन्तु ) E महतो वृतं निति AB वृतिमि B मोरगं तत्र D केवल 1 नवोच्छलत्यूनित्रुत° °लत्पूर्वत" D लगयातं ग° E नसतानारलगत्यूवियुग । कम्युटगंड'

·१०
.
॥
D: ॥ इति शृगारतिलके तृतीयः परिच्छेद. ॥ इति रुद्रमविरचित काव्या-
लंकारे शृंगारतिलकाभिधाने तृतीयः परिछेदः ।
E: ॥ इति श्रोभट्टश्रीरुद्धविरचिते शृंगारतिलके काव्यालकारे तृतीयः परिदः ॥
इति शृंगारतिलक समायः ॥
भापृष्टिकटियोवस्तब्धदृष्टिरधोमुख ।
फष्टेन लिखितं ग्रंयं यतेन परिपालयेत ॥ १
संवत् १८७७ अपाठ शुक ३ गुरुवागरे ।

·3,83-85. व्युत्पत्तये निपेवते कवयः कामिनश्च घम् ॥ ३॥ कान्या काव्यकथा कीदृग्वैधी को रसागमः । किं गोष्ठीमण्डनं हन्त शृङ्गारतिलकादते ॥४॥ त्रिपुरवधादेव गतामुल्लासमुमां समस्तविबुधनुताम् । शृङ्गारतिलकविधिना पुनरपि रुद्रः प्रसादयति ॥ ८ ॥ ॥ इति श्रीरुद्रमविरचिते शृङ्गारतिलकाभिधाने काव्या- लंकारे तृतीयः परिच्छेदः । 5 ॥ B: . 1) A निषेवन्तु कयय कामिनस्वयम् B कामिनः स्त्रय C कामितचE B काम्या CD रस्या E काया B कीदृक् वेदग्ध्ये A ग्वेदग्धे १) c गोटो E गोष्टीवियुधैः साह पृ° ACD °लिलक विना D ° वतामुचितोल्ला° ता. ब्रतारपमाउतीमुल्लापुमा C °विद्युनतां D °विबुधनता E °विधाना B नुत A °ला वि° ") E Fः रादा प्र° 3 प्रकटयति ) A: ॥ इति श्रीमद्गुरविरचित कात्ये काव्यलङ्कारे गृतीय परिच्छेद. इति श्रीमृगारतिलक श्रीदविरचिी काव्यालंकारे तनोय. परिवेद. रामाय: ॥ सहानुभावव्यभिचारिमिः रामं समेत्य तहसर सात्विफेछ । यानंयते गर्वगानतो यमालवनस्तेन भवेदिभावः ॥ न चानुभावव्यभिचारियोग नापेक्षते सालिकमायो । उदोपयेत् केवलमेव यस्माद दोपनस्तेन मंदिभाव. . • राजत् १६५४ समये भाद्रशुदि १० प्रक्रे लिप्सितं । In margin of fol. 301 above stands with thick letters: कायालंकारे तु अगारः इति श्रोदभनिचित श्रृंगारतिलके काव्यालंकारे रगनिपपा ना त. गोयः परिदः समापूम् संपूर्णम् । ममापश्चाय मृगारतिलकनामको प्रमः । शुभमस्तु । प्रोगरामाकृटपाट नमः . प्रोतानझोरल्लभाय नमः । ६.६॥ Frone. in afia Written by an other hand with great letters. At fol. 34" stands: print fricta vini i E46 and with thin lelters : C: . काल २८ ·चन्द्रश्चन्द्रमुखोक्ष्यतां 2, 58. चरपापतनापत्युमन्यो 2, 60. चित्रं चित्रगतोऽप्येष 1,94. तन्मदेवधवेट्नादिक 3, 70. जल्पन्त्याः परुर्ष रुषा मम 1, 37. जो नाकुटीक 2, 43. निर्भयोऽप्येष भूपाजस्त° 3, 72. निवृतविषयाराट्रमधुना 3, 68. निशमव्य बहिर्मनोर्म° 1, 89. नि.प्रवासेषु स्खलति 1, 118. निःश्वारो. सह सांप्रतं 2, 88. गोरन्धं परिरभ्यते प्रियतमो 2, 107. मोरागोड धरपल्लवो 2, 89. नो भीतं तडितो दृशा 1, 146. तहत हसितेन्दु मपडलरुचि 2, 16. तरता चतुः क्षपयति 1,59. तव नाथानुरागोऽयं मद्विधैः 2, 114. तापः प्रोषितचन्दनोदकरसः 2, 24. तामेवानुचिता गच्छ ललिता 3, 78. तिर्यग्वर्तितगात्रयतिविषमो° 1, 108. त्या गुनफलानि मौक्तिक 3, 6. स्वदक्षिणी कुवलयबुटिरे° 1, 85. दम्बा सिग्धवधूधिलास 2, 94. दुर्शनो दयितः कामं 3, 70 दूरत्कदलिदि 1, 45. । दृष्टं केतकधूलिधूसरमिदं 2, 84. दृढिनिश्चलतारकापरदलं 2, 26. दृष्टिः नियति निर्भर 1,60. दृष्टा चन्द्रमसं मनोभत्र 2,56. दृष्ट्वा दर्पपामपउले दिन° 1, 138. ; देवोवानिमिवेक्षणाा विलिसति 2, 22. धनमरदहं स्वोयं 3, 32. धन्यारता. सति योपित. 1,75. धिक धूर्त गात्रप 1, 38. धुन्याना करपल्लवं 2, 69. नलक्षतोच्छलदारा 3,77. नार्य गरिबो गमोर 3,61. पायो कपामुत्फपा. फपि°ि3, 3. पाप्रो विपाशित उपाहित 2, 97. पिउनुसृगदनमांसमा° 3, 62. । प्रपायकलहसङ्गान्मन्यु° 3, 22. प्रणायिना नितहारलतां 2, 67. प्रपाणिनि भृशं सस्मिन्मानं 1, 44. प्रत्यङ्गं प्रतिकर्म नर्मपरया 2, 106. प्रचिति यथा मेहेऽ करमादब '2, 10. प्रसर निशिगमोदक्षोट 2, 91. प्रस्फारस्फुरिताधापि 1, 139. प्रादुप्याजमूलकान्ति° 1, 110. . . निम्बोठः स्युरति प्रयाति 2,48. . भती संगरं एव मृत्युवराति 3, 9. मनरावपातोवृदन्तमुसले? 3, 18. मदनमुलकुम्भतटोपने 1, 23. मधुरबचनैः सभूभः 1, 73. मन्यो कृत प्रयममेव 1, 57. मया कोऽयं मुग्धे कन्यय 2, 105. मामेव ताउय मितधिनि 2,52. मोलमन्याचक्षुया परिपतत्का° 1, 116. मुग्धा व्यानं विना त्या3,80.

·॥ अयोदाहरणप्रतीकानि ॥ Urrent फलागि पुरमा 2, 13. सम्पोस्टपोट्रालार टोद' 3.13 धनानिमा दृशोला 1,98. परयामागुन ति भुग° 1,90. माया ना नापि को 3.67. कानो फिक्षिागि क: 1,157. पर प्रतिगुमागार 2,87. पाप ,. निमित दिए निगराने 1.109. पालो मिचित्रगुणा 1.25. परी यदाय गुन्यो 1. 53. मा कपः पृit 2010 पनि गति 1.307. का दिया, 8. ujो तुमय 2.110. privingner. मगर 1, 1. frianार. 3.10. सागुरो मिति 13. uri firuta1,60r.1. ए विषया या xिran 1,110 पारितापगो 1.30. कि पदो क मा u 2,3. fr frRATERani20. पानगरमागर 1.2 किपिदिन'1.26. भारतिया : 1. 130, भालोनिया 1,00r.1. for TET 2,00. लिलो itiirta 2,20. Twifafar 2.3. भनि रन'2.11. Timi 2.61 ।। एसी गुwarat nt 2.96. JoiramanranRI.1. Erintfit It७. यो समानुER 1.16. समोर 1.6t. mumainst 1.148. ira fagug 2.102. रात 1.66. trirain it. Parm 1.11. Timiri, 2. हारिक बन xisi... F1:.. in a मम 2.0 .! शा..

·॥ अव सदयलीला .

·मुग्धा ग्वसमाते प्रियतमे 1, 95. प्रयोदारितकुम्भिकमा 3, 60 माधे त्वं गुभो न वेपि 3, 5. हारी गिरिजानने सकरुणो 1, 1. मुषितोऽसि हो नूनं 3, 17. श्रुत्वा सूर्यनिनाद दो य° 3, 21. यत्पाणिन निवारितो निवरान 1,78. सत्य रान्ति गृहे गृहे प्रियरामा 1, 93. यत्पादप्रातः प्रियः परुपया 1,140. सायं सति गृहे गरे सुकवयो 1, 7. यत्पापापात. वृता मम 3, 12 v. 1. मार्य हा त्वया ईरा यनिता° 3,29. यत्र स्वेट्सलेल चिलुलिता1, 71. रात्य दुर्लभ एप वल्लभतमो 2, 12. यत्राच कृतकामकार्मुक° 1, 161. सत्य भामिनि दुनो ऽ स्मि 2, 65. यायितमिन्दुना सासितैर° 1, 67. संसप: स्मानिताविौः 1,24. यत्रायसगर प्रियेपा कथितं 1, 142. रातापयन्ति निशिगंधरुचो 1, 103. याशिव पतरय धरितं 2.4. रामललगाकावनकुपरलोउवाला 3, 57. यथा रोमाञ्चोऽय स्तनायि 1, 50. सरणि सरसरतोगदे 1,55. यद्याच. प्रचुरोपचारचा 1, 77. सरलतरले घावां ताया I. 31. सानन्दप्रमदाकटात° 1, 4. यशोदाकृतर तस्य प्रारित ° 3,71. गा ग्राह भवतेक्षितति 1,81. येः प्राणापतिः कृता मम 3, 12. साथै मनोरथमतेजार 1, 68. मुर कुरयकरस्य नो 1, 61. लत्म्याज्यं जनको निविश्व 3,65. सुभग भजता हो तरया 2, 108. लिपति कुचयोः पत्र 1, 134. रो पसिनी मृपाल° 1, 70. लुठन्कृमिशलेन सबर 3, 26. गेवाग्य प्रयालिस्तदेव 1,32. सोत्रपठ रुदितं राकम्पम° 1, 141. वकं चन्द्रमसा रशी मृगगणे: 2, 95. सौन्दर्य लाग्नस्य 3.55. वाचो वामिनि कि याप 250. रसरगुरदीपं गोर 1, 96. विराति करवनिकरे 1, . रमारिनोत्कटकनारका 3.66. चिनिनाम्य धादिननांग 1,89 r.1. गुरम यदिदमुलाचन 2, 111. जिमुवान मार्न सफलय 1, 3. मनोवारां मना न 1,111. विम नाय विना 1, 51. ग्वामिन्भरयालक 1, 12. विज्ञाय अननोमृत्युगोश 3, 75. व्यातम्भपाोल्लसितदना 1,112. रजे. कुगुमायुधरा 3,50.

·-- श्रीमतामुत्कर्षपरिज्ञानाद्वदग्ध्येन सहदयत्वान्नागरिकता- सिद्धिः ॥१॥ युवत्यादीनामुत्कर्षो देहे गुणालंकारजीवि- तपरिकरेभ्यः ॥२॥ तत्र। शोभाविधायिनी धर्मा गुणाः ॥३॥ पं वर्णः प्रभा राग आभिजात्यं विलासिता । लावण्यं लक्षणं छाया सौभाग्यं चेत्यमी गुणाः ॥४॥ अवयवानां रेखास्याप्यं चूपम् ॥५॥ गौरतादिधर्मविशेषो वर्णः ॥६॥ काचकाच्यया रविवत्कात्तिः प्रभा ॥७॥ नै- सर्गिकस्मेरवमुखप्रसादादिः सर्वेपामेव चक्षुर्वन्धको धर्मो रागः ॥८॥ कुसुमधमी मार्दवादिलीलनादिपः स्पर्शविशेषः पेशलताख्य ग्राभिजात्यम् ॥६॥ अङ्गोपाङ्गानां यौवनोदी मन्मधवासनाप्रयुक्तः कटाक्षादिवद्विधमाख्यश्चेष्टाविशेपो विलासिता ॥ १०॥ तरङ्गिद्रवस्वभावाप्यायिनेत्रपेयव्यापि- स्निग्धमधुर 'श्व पीतिमोत्कर्पकसार इव पूर्णेन्दुवदालादको धर्मः संस्थानमुग्धिमव्यंग्यो लावण्यम् ॥११॥ अङ्गोपाङ्गा- नामसाधारणशोभाप्राशस्त्यहेतुरीचित्वात्मा स्थापी धर्मो 1) A0 स्वस्ति । Bधों घय सदयलोला लिप्स्यते । १) B देणा 2) A, राग: B यादिनात्यं 6) A काच्याच गफिः स्मेर ) D कुरा- H) A °ध्यडो A पाहामगाधारणा: . 10 15 मगधा सावादि° A °लीलतान्यो सूपरप शो° 15) A°चियारयायो ·5 पुलकरुधिराक्षभीष्मस्फटिकप्रवालपाणि त्रयोदश रत्नानि ॥३॥ हेम नवधा । जाम्बूनदशातकौम्भहाटकवणावशृङ्गीशु- तिजनातरूपरसविद्वाकरोइतभेदात ॥३॥ चतुधी रत्नहेमन- यः । प्रावध्यनिवन्धनीयप्रक्षेप्यारोप्यभेदात् ॥४॥ तत्र । ता- डीकुण्डलश्रवणवालिकादिरावध्यः । ग्रङ्गदश्रीणीसूत्रमूर्धम- पिशिखादृष्किादिनिवन्धनीयः । उर्मिकाकठकमज़ीरस: दृशः प्रक्षेप्यः । प्रालम्बमालिकाहारनक्षत्रमालाप्रभृतिरा- रोप्यः ॥५॥ चतुर्थांशुकमयः । वफलकृमिरोमजलात्क्रमेणा क्षोमकासकौशेयरावादिभेदात् ॥६॥ पुनस्त्रिधा निव- न्धनीयप्रतेप्यारोप्वैचित्र्यात् ॥७॥ तत्र । निवन्धनीयः। शिरःशाठकजधनवसनादिः । प्रक्षेप्यः कचुलिकादिः । ग्रा- रोप्य उत्तरीयपठादिः ॥८॥ सर्वस्वास्थानेकविधवं वर्ण- विच्छित्तिनानावात् ॥६॥ ग्रथिताग्रथितवशाद्विविधः स- बष्टधा माल्यमयः ॥१०॥ वेटितविततसंघाव्यग्रन्धिमव: लम्बमुताकमतरीस्तवकलक्षपामात्यभेदेन ॥११॥ तत्रोद- तितं वेष्टितम् । पार्थतो विस्तारितं विततम् । बहुभिः पुष्यः समूतेन रचितं संघाव्यम् । अत्तरातरा विपमं ग्रन्यि " टिकनिहुमपाणि als. प्रवाल B मुशियात° Ba "भेट्न ! om. Bom. तारे ") नापि अमिन्टक° ) मन A nagi AdiमिBrनि ।' more.) नियंत Bोप्य Am. nxnwin' ). पप्पा) B अनधि MB यागजिम ") A "गंधा' M.ALI orizr A omar ")! निगरिन् । .15 दरामा ·1,12-2, 1. 5 लक्षणम् ॥१२॥ तस्य युक्तप्रमाणंवादोपस्पर्शस्निग्धवक्रनि- पतलोमागसुप्लिष्टसंधानतानाहपरिणाहौचित्यचक्रपद्मा. दिलेखाङ्कनायोगेभ्यः प्रसिद्धापूर्णतादोपवैकल्यधर्मसौन्द- प्रमाणौचित्यलोकाप्रसिदविशिष्टाड्योगाख्याः क्रमेणा पडू भेदाः ॥ १३॥ अग्राम्यतया वक्रिमवख्यापिनी ताम्वूलप- रिधाननृत्तभणितिगमनादिस्थानकेषु सूक्ष्मा भङ्गिरवाया ॥ १४॥ स्फुरचदम्युपभोगपरिमलादिगम्बोअतःसारी रज- कतया वशीकती सकृदयसंवेवधर्मभेदश्च सौभाग्यम् ॥ १॥ तत्राये स्मरमदपुलकादयो भेदाः । अन्त्ये तु मणितत्पप- रिभोगाधरास्वादसौरभादिभिर्युगपदसवत्वात्पञ्चेन्द्रियसुख- लाभः ॥१६॥ 10 ॥ इति श्रीराजानकरुव्यकविरचितायां सहयलीलायां गु- पोखः : प्रघमः ॥ 15 रत्नं हेमांशुके माल्वं मण्डनद्रव्ययोजने प्रकीर्णं चेत्यलंकाराः सप्तवते मया मताः ॥१॥ तत्र । वधमुक्तापद्मरागमरकतेन्द्रनीलवेटूर्यपुष्परागकर्केनन- " B°पाता दोष A °दोषास्प A °नियतलेपाट्र) B°चित्याख्या- लोकापसिठावि ) B यहिराचन्या ) B भट्रिच्दाया म्मालक्ष्मोः : उपभोग 3) Bom. मलादि A तरसारे B न्तरमाणे 1) A Bोधारा- रायसोर° A "न्द्रियोसुन 11) Badds .. ") A यो प्रोपोप्राय P) कोलं 16) B पुष्पमा A °यतक° 1 करो नमः ॥

·3, 5-4, 6. ७ 5 10 धम्मिलरचनालकभङ्गनीविनहनदतपरिकर्मपरिष्करणदर्प- होक्षणपुष्पोच्चयमाल्योम्भनजलक्रीडाखूतानीलच्छेकमाणा- त्यनिमित्तलन्जानुभावशृङ्गारशिवाय यावर्तमानाश्चेष्टाः ॥ ५॥ अन्त्ये तु शृङ्गारानुभावतारतम्यं श्रेयः ॥६॥ ॥ इति सहयलीलायां जीवितोखस्तृतीयः ॥ शोभाया घारादुपकारकत्वाद्यजकः परिकरः ।।१॥ तस्य चेतनाचेतनयोः स्थाणुचलयोः प्रत्येकं विष्टसंनिहितमात्र- पत्वेनाष्टविधवम् ॥२॥ उत्सङ्गोपासीनकातल्यपरिवारवा- तायनविताननौछत्रादीनि दर्शनानि ॥ ३॥ तानि द्विधा व्यस्तसमस्तभेदात् ॥ ४॥ एवं शोभासमुत्पादकसमुद्दीपका- नुप्राणकव्यजकाः क्रमाद्गुणालंकारजीवितपरिकराः ॥५॥ एवं परस्परोपकारकत्वादितरेतरानुग्राहकवं सिद्धम् ॥६॥ ॥ इति सहयलीलायां परिकरोलेषश्चतुर्थः ॥ ॥ समाप्तेयं सक्दयचमत्कारिणी सहयलीला । कृतिः श्रीविपश्चिदरराजानकतिलकात्मजश्रीमदालंकारिकसमाजा- ग्रगण्यश्रीरानानकरुय्यकस्य राजानकरुचकापरनाम्नोग्लंका-5 रसर्वस्वकृतः ॥ ) B धम्मिल° A °चनालशमन्नरोधिनम° ३) B °लनानभात्र A om. sim A °ल्लेखः 7° B°ल्लेखण्य' G) A यो B॥ श्रीगणेशाय नमः । स्यान मात्रयेना' ) नाच नाच्दाना निर्धनानि ua का A °पकारवादि )A om. in B॥ इति प्रोगगनगाभ्यरिचितायां राह' A लेटः च ") B समापेयं राहदयलो प्रतिनीमद्वियनिद्वाराबानक ") Banः 7 ·2, 12–3, 4. मत् । स्पष्टोभितमवलम्बम् । केवलं मुक्तकः । अनेकयु- व्यमयी लता.मजरी । कुसुमगुलुच्छे स्तबकः ॥ १२॥ त- स्यावेध्यादयो पि चत्वारो भेदाः ॥१३॥ कस्तूरीकुङ्कुमच- न्दनकर्पूरागुरुकुलकदन्तसमपटवाससहकारतेलताम्बूलाल क्तकाजनगोरोचनादिनिवृत्तो मण्डनद्रव्यमयः ॥ १४ ॥ भ्रूध- उनालकरचनाधम्मिचवन्धादियोजनामयः ॥ १५॥ द्विधा प्रकीमियः ॥१६॥ जन्यनिवेश्वभेदेन ॥१७॥ श्रमजलमधु- मदादिर्जन्यः । दूर्वाशीकपलवयवाकररजतत्रपुशतालद्- लद्न्तपत्रिकामृणालवलपकरक्रीडनकादिनिवेश्वः ॥ १८ ॥ 10 एतत्समवायो वेपः ॥ ११॥ स च देशकालप्रकृत्यवस्थासा- म्युनतेषां विच्छित्त्वा यथास्थाननिवेशनपरभागलाभाद्रा- मणीयकवृद्धिः ॥२०॥ ॥ इति सदयलीलायामलंकारोलेखो द्वितीयः ।। शोभाया अनुप्राणकं यौवनायं जीवितम् ॥ १॥ वाल्या- नन्तरं गात्राणां वैपुल्यसौष्ठवविभत्ताताविधायो स्फुटित. दाडिमोपमः स्मरवसतिरवस्थाभेदो यौवनम् ॥२॥ तस्य वयःसंधिरारम्भः ॥३॥ मध्यं न प्रौष्किालः ॥४॥ प्रथम 15 " नवल° " B कुमुमालच्छ AB तक ३) कास्यूरो° Bow कुलकदन्तराम A °दन 6 B धनिल ') A मधू ) पत्रिका 10) AB : B 7 घेदशामालपाय 13) A om. इति HAIो । श्री. गोशाय नमः । A घाल्यान्तरं ) B गदरपुटो दाठिमोपमः . र). " ग्भा ·1, 15—71. Sarasvatikanthåbharaṇa 5,165. 10. Regnaud l. c. p. 319 ff. Rasagangådbara p. 53 f. Sarasvatik. 5, 14. Pratápar, 4, 4. - 11-14. Regnaud I. c. p. 327 ff. Rasagangadhara p. 54 ff. Sarasvatik. 5, 16 ff. Pratápar. 4, 8. 13. Regnaud I. c. p. 347 ff: Sarasvatîk, 5, 15. Pratâpar. 4, 7. 19. Bharatiyanåtfaçâstra 20, 1 f. Daçaråpa 2, 44 ff. Sarasvatik. 9, 34 ff. Pratápar. 2, 12 ff. Sâbityadarpaņa 410 #f. Agnipurana 339, 5. - 21. 22. Regnaud 1. c. p. 301 ff. Vagblatålamkåra 5, 4 f. Sarasvatik. 5, 10 ff. p. 310 ff. Candraloka 6, 5. Rasagangadhara p. 58, 6 ff. Pratâpar. 4, 85, where 22, 1 is quoted. 27. Vägbhatál. 5, 6. Sahityad. 64. Daçar. 2, 1. 2. Pratap. 1, 22. — 28. Vågbhatál. 5, 7. Sarasvatík. 5, 110. Pratápar. 1, 32. Agnipurâța 338, 38. cfr. Bharatiyan. 34, 4. Daçar. 2, 2. Sahityad. 65. Pratapar. 1, 24. Aguip. 338, 37. 38. 30. Quoted: Vágbhata, Alamkaratılaka fol. 24*. Sahityad. p. 34. 46. Carngadharapaddhati ZDAG. 27, 80. Translated by Bohtlingki, Indische Spruche 1%, 800. — 32. Quoted: Alamkâratilaka fol. 249. 35. Quoted: Alamkâratilaka fol. 236. Cárngadharapaddhati 2DMG. 27, 80. cfr. Amaru v. 8 (Iod. Spruche lP, 1938). मोहनमन्दिर केलिनिकेतन (Amaru) or रतालय below 1, 137. cfr. Amma below 1, 138.-39—41. Bharatiyan. 34, 105 f. (vita). 108 (vidūşaka). Dacar. 2, 7f. Såhityad. 76 #. Pratápar. 1, 38. Agnip. 338, 39. 40. 46. Bharatiyan. 34, 7. Sarasvatik. 5, 112 f. Vågbhatál. 5, 10. Dacas. 2, 14. Sábityad. 96. Agnip. 338, 41. - 47. Sarasvatik. 5, 111. Daçar. 2, 14. Sahityad. 98. Pratápar. 1, 49. 48. Daçar. 2, 15. Sahityad. 99. Pratápar. 1, 49. – 53. Quoted: Alamikaratilaka fol. 24'. — 54. 67° means, I think, ,with whims (freaks) by which children (young persons) are frightened". Stanza 55 gives an example of it. -- 58. Daçar. 2, 15. Sahityad. 100., Pratapar. 1, 49.- 62. Quoted: Sahityad. p. 41 (1. 4: ºfertur:), translated by Bühtlingk, Ind. Sprüche 14, 1632. 65. Dacar. 2, 16. Sahityad. 102. 103. – 68: Qaoted: Pañcatantra 4, 9 (ed. Kosc- Garten) Sihityad. p. 43. Çårngadharap. ZDJG. 27, 81, translated by Bolllingh, Ind. Spruche III, 7028, where the various readings are given. 69. Daçar. 2, 17. Sabit ad. 101. Pratápar, 1, 49. 71. Quoted: Vetàlapañcavitucatihi (ed. Uhle) p. 14, 20 ff., corrected ·Notes. 1. Notes on Rudrata. 1. This stanza is quoted by Hemacandra, Alamkâracudamani fol. 17" (MS. Kielhorn, Report on the Search for Sanskrit MSS. Bombay 1881 p. 102 No. 265 (A); or fol. 38* MS. Gough, Papers relatiog to the Collection etc. Calcutta 1878 p. 99 No. 398 (B) and by Vägbhata, Alamkaratılaka fol. 23• MS. Kielhorn I. c. p. 71 No. 300). II.'s MSS. read 1. 2 prenant = 1. 3 fanta 1.4 °Franae. Vågbbața's readinga I have not noted. Compare the stanza test afūarta Kávyaprakúca p. 196, which is alao quoted by Temacandra l. c. fol. 17*; Vágbhata I. c. fol. 230; Balakršia, Alankárasára fol. 32 (MS., Lists of Sanskrit MSS. collected for the Government of Bombay in 1879--80 and 1881---82 p. 9 No. 23); Jayaratha, Alamkiravimarçinî fol. 81' (MS. Bühler, Detailed Report App. I p. XY No. 230) and Alarakârodáharaṇam fol. 12" (MIS. Bühler 1. c. No. 240); Keçava, Alarakâraçekhara fol. 366 (HIS. Buhler 1. c. No. 235). 2. HT= correct. — 3. Edited and translated by Aufrecht, ZDMG. 25, 240. The last verae is quoted inaccurately by Ojjvaladatta on the Uņådisâtras 3, 47. 6. Quoted by Vaguhata, Alankaratilaka fol. 21', who also reads ariffa fit. cfr. Agnipdråņa 338, 9. Edited and translated by Aufrecht, ZDMG, 25, 240. Iod. Sprüche III, 5465. cfr. Ulic on Vetálapancayımçatika p. 6 st. 3 9. cfr. Regnaud, La Rhétorique Sanskrite Paris 1884 p. 301 with notes. Add: Rasagangådhara p. 50 f. At p. 51 Någerabhatta quotes our stanza. Candraloka 6, 5 ff. Vågbbaţilainkâra (cd. Apundoran Borooab) 6, 3. Pratå paradriya (ed. Madras 1868) 4, 3. p. 93.

·1, 136-2, 6. 378 tot heroine is called fatatrafugar. 136. Quoted: Alamkâratilaka" fol. 25*. Såhityad. p. 49. 74. (1. 1 walafia: 1. 2 notat 1. 3 Farmstu.) Translated by Buhtlingk, Ind. Spr. I^, 1718. — 137. Daçar. 2, 23. Såhityad. 120. Sarasvatik. 5, 118. Pratâpar. 1, 41. — 139. Daçar. 2, 24. Sahityad. 117. Sarasvatík. 5, 116. Pratâpar. 1, 45. In all these works the name of this kind of lieroines is कलहान्तरिता. 141. Daçar, 2, 25. Sâhityad. 118. Sarasvatik. 5, 117. Pratápar. 1, 43. 142. Quoted: Alamkâratilaka fol. 25° - Alarkâracûdamani fol. 44", 143. Daçar. 2, 24. Sahityad. 114. Sarasvatik. 5, 115. Pratâpar. 1, 44. - 145. Daçar. 2, 25. Såhityal. 115. Sarasvatik. 5, 120. Pratâpar. 1, 47. - 147. afsta is, I think, the correct reading. It is also intimated in A. In none of the passages quoted by Bühtlingk nor below 3, 61 the gender of afif is distinguishable. — 147. Daçar. 2, 25. Sahityad. 119. Sarasvatik. 5, 120. Pratápar. 1, 46. 151 ff. Sahityad. 116. 155. Sahityad. 122. — 157. This stanza is an imitation of Amaru st. 53. Ilence the interpolation in D. 159. Tafata „mixed with“, „sticking to", - 165. atau Jan ascetic. 1. Sarasvatik. 5, 46. p. 310, 11 ff. Såhityad. 213. Agnipurâna 341,5. Kâvyaprakâça p. 53, 11, Rasatsrangiņi p. 59, 11 f. Rasagangadhara p. 60, 4 ff. divide the vipralambha into five kinda: atkılása, viraha (Rasat. instead : gurunirdeça), irşyá, prarása (Ragat. decántaragamana), câpa. The Daçarûpa 4, 53 divides it into two kınds only: mána and pravása. Hence the assertion of Jagannatha that the old ones (máncah) state five kinds is wrong. cfr. Regnaud 1. c. p. 303 ff. — 2. Sahityad. 214. - 4. cfr. Kavyadarça 2, 41. – 6 ff. Dacar. 4, 18 ff. Sihityad. 214. Commentary on Håla st. 185 (minor edition, from the Kamagástra), cfr. Bharatiyan. 6, p. 5, 194.: afrimento (tbus Püna MSS.) TaraRis författ: (scil. TITT:). Sarasvatík. 0, 98 f. and Pratápar. 4, 73 (6142TAT: (1257 ) distinguish 12 arasthús. Komâragrâmin in his commentary on the last passage has the following quotation: 0 ·VOO 1, 72—135. - and translated by Aufrecht, ZDNG. 36, 376, who also compares Sicupâlavadha 10, 76. 72. Quoted; Sahityad. p. 42 (1. 1 afar भालं 1.3 °तावसानसमये 1. 4 तयैव). 73. Quoted: Salitzad. P. 42 (1. 2 ohhetratº 1. 3 anifeina). 75. Quoted: Cårngadharap. 1. c. p. 80 and by Avanta in the Commentary on the Rasamaõjari fol. 194 (BIS. Bhandarkar Report 1882/83 No. 215) (v. 1 XUTAT: v. 3 °क्यमुके V. 4 for Iupi Famarfa is not safa). Aufrecht (ZDMG. 27, p. 80 remarks that this stanza is an imitation of Amaruka's stanza EUTE UT fh. Why Aufrocht ascribes this stanza to Amaru, I dot not know. Cfr. Bohtlingk, Ind. Spruche II, 3080 with the note. I have found it quoted also in the Alamkâraratnâkara fol. 31" (DIS. Buhler, Det. Report No. 227). Aufrecht probably had in view the stanza a fragatalà which 19 quoted: Daçar. p. 80. Alaikäraçúdâmaņi fol. 146. Sarasvatík. p. 286. Vetälap. p. 49 and in the Carugadharap, is attributed to Amaruka. - 76. Sahityad. 104. 78. Quoted: Alanikâracủ dâman fol. 436 (fol. 100* MS. B) I, 3 Orgfaterº 1. 4 Attar:). - 79. Dacar. 2, 18. Sahityad. 105 f. 81. Edited and translated from the Cårngadharap. by Aufrecht, ZDMG. 27, 81. (1. 2 stafa Fritti ured tags a). - 83. Dacarůpa 2, 18. Såbıtpad. 107. 86. Daçar. 2, 14. Sahityad. 97. The proper place of this st, would be before st. 47. - 87. Dapar. 2. 19. Sahityad. 108. - 89. FIXAT, which is given by the best Mss., must be taken in tho sense of fagmaa; na EdT „,the roice of her lover". As to ita cfr. below 2, 80. – 90. F = FT -95. Quoted: Carngadharap. I. c. 27, 81. -- 114. Edited and translated from the Cirugadharap. by Aufrecht 1. c. 27, 80. - 120 ff, Dagar. 2, 20 f. Si. hityad, 111. Vågbhatal. 5, 14 f. Sarasvatík. 5, 113 f. 121. 26. ZUTATUT JATUT „, because it is very fit for them". 127. Quoted: Alamkaratılaka fol 24"; Alainkiracûdawaņi fol 14" (1. 1 Ac.: Farga 1.2 °सोत्कृतल सद्भातं नु नृ° v. 3 धात हलैया'. - 131 f. Dagar. 2; 22. Sahityad. 112. Sarasvatik. 3, 114. Pratapar. 1, 39. - 133. Dacar. 2, 22. Sabityad. 113. Sarasvatik. 5, 119. Pratápar. 1, 10. - 131. Quoted : Alamkâratilaka fol. 245. 135. Darar. 2, 23. Sahityad. 121. Sarasvatık, 3, 121, Pratapar. 1, 42. ſo all these works this ·alphabet it is impossible to confound these ligatures; 2) by Raghuyanca 18, 31 where alone quafot suits to the connexion; cfr. start, पुष्यम् अपुष्यन् पुष्यः; 3) by the modern languages: Hindi पुखराज, Sindht पुखिराजु Gujarati पुखराज, पोखरात, which point to . पुष्याज from which alone they are derivable, cfr. Maithili ga, Puşya. Hence the Prakritic form gut Mrcchakatikå p. 70, 25 is not correct. The MSS. have ger (A) 9 (B) (C) gca (D) and the correct form is gertu or 997TT. cfr. Vararuci 3, 58. Hemacandra 1, 43. Hindi, Bibâri gh. But Pañjäbi ate, Sindhi to Gujarati ater are to be referred to Skt. g. Pripre also Agniporâņa 245, 4. — From this passage it is evident that it is not simply = „Edelstein (Bähtlingk, Worterbuch) but a certain kind of jewel", which I am unable to determine. It is not mentioned by Garbe (Die indischen Mineralien. Leipzig 1882) nor in the Agnipuråņa Chapter 245. 5. gloir is not found elsewhere. - 14. 74972Th == „perfumed pow. der composed of several ingredients. cfr. Petersburg Dict., 8. v. 7- मगन्ध 378. JAYARAN Bann, Irinted by Charles George ·૧૨ ܚܕܗ 2,12-3, 62. एवोकं भावप्रकाप्ने । दनाधा मन्मयानरया भवेवानाधापि वा । इच्दोत्यागठाभिलाषाश्य चिन्ता रमृतिगास्तो । उद्वेगो ऽय प्रलाप. स्वादुम्मादो व्याधिरेव च । ताइयं माषा- मित्याये द्वे कैश्चिर्तिते युधेरिति ॥ धन्ये तु ॥ दृमन ससंकल्पा जागर कृनाता इतिः । होत्यागोन्मादमूहान्ता इन्यनगदशा दोन्याहुः 1 cfr. also Jall, Preface to the Daçarúpa p. 34 note. - 12. Quotcu: Çirigadharap. 1. c. p. 81.- 14. Compare Uhle on Vetilap. p. 190. - 28 f. Sahityad. 215. 38. रात्रिचार taking place by night“, 50. Quoted: Çarngadharap. I. c. p. 81. - 62 ff. Daçar. 4, 56 ff. Sahityad. 220.-- 69. RZCATAT = called (all) by name". 79. cat is the Accus. sing. femin. of a pronoun nga, which has its origin in the Genit. sing. mascul. ofl, appearing as the former part of compounds like अनुष्यपुत्र, अमुष्यकुल. 102. Daçar. 2, 27. Såhityad. 157. Pratâpar. 1, 48, -- 103. Sahityad. 158, copied from Radrata. 105. une n. = ,,flower of the Nauclea Cadamba". - 107. Quoted: Cårngadharap. I. c. p. 80. 109. fº full moon". cfr. Çiçup. I, 20. 1 ff. Rognaud I. c. p. 306 ff. Vågbbatål. 5, 20 ff. Candral, 6, 6 ff, 3. Quoted: Alamkâracûdamaņu fol. 106 (MS. A; fol. 21" MS. B). 26. af means, I think, „vulture". cfr. Candakauó çıkam p. 71, 4 #. ZDDIG. 36, 366 f. — 35-50 are quoted in the Pratâ par. 4, 100. 101 in a somewhat different order and with various readings. 52 ft. See note on 1, 19. – 00. aquama! „adorned with ornaments of pearls". 62. Quoted : Çårngadbarap. 1. c. p. 80. II, Notes on Ruyyaka. 1, 7. mata perhaps means „& string of glass-Weads". 2, %. Instead of gert all lexicographers and editors write gooria and accordingly पुष्पराज. That this is wrong is proyed 1) by the Carada MS. which distinctly writes and not c9. In the Çarada