·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.

·The Conjeereram Oriental Literary Institution.
NTAYARATHNAVALI -1.
SAVYABHICHARA SAMANYANIRUKTHI.
BY
MAHAMAHOPADHYAYA
GADADHARI.BILITTACHARYA.
WITH
MANI AND DIDHITHI,
Gangesopadhyaya and Raghunatha Siromani.
EDITED BY
P. B. ANANTHACHARIAR, PANDIT.
Printed at the
SRI SUDARSANA PRESS.
CONJEEVERAL
న్యాయరత్నావళీ
సవ్యభిచార సామాన్య నిపుకి,
మహా మ పాధ్యాయ శ్రీగదాధర భట్టాచార్య విరచితా,
మణిదీధితిభ్యాం సహ
శ్రీకాంచీ, ప్రతివాది భయంకరం అసంతాచార్యెణ పరిశోధి తా
శ్రీకాంచీ శ్రీసుదశఃన ముద్రాక్షరశాలాయాం
అముద్ర్యత.
(Copy Right Registered.)
1900.
Price 12 Annas.
ఇదానీ మేతనూల్యం - 0-0---0.

·1.
-
ఇహఖలు శ్రీf 'దాధర భట్టాచార్య ప్రణీ తానుమానదీధితి వ్యా
ఖ్యానె సవ్యభిచారాది బాధా న్త స్క్రంథస్య కుత్రా ప్యె తావ త్పర్యంతమ
ముద్రిత త్వా త్తేషా మత్యావశ్యకతా మాకలయ్య 'న్యాయరి త్నావళి ' నా
మక సచ్చికారూ పెణ తనుణ మారఖం | తత్రా స్త్రీ ప్రథమ ఖండె
సవ్యభిచార సామాన్య నిను కీరముద్యత | ద్వితీయెసాధారణ సాధారణ
నుపసంహారి విరోధ గ్రంథా ముదితా భవిష్యని | సచ ఖండ ఇదానీ
మారబ్ధము జోణ స్వరయైవ పూణో భవిష్యతి | తమ త్తరఖండేషు సత్స
తిషకు, "బాధాది గొంథా ముద్రితా భవిష్యంతి !
సవమెనచ సవ్యభిచార సత్ప్రతిపతాది గ్రంథానాం కొడపత్రా
ణ్య స్యా చాత్యా నశ్యకా న్యాయశాస్త్ర గ్రంథాస్సంముద్రణీయా ఇత్య స్తి
మహత్యాశా
న్యాయరత్నానళీ చెయం
ప్ర. అనంతాచార్యాత్
శ్రీసుదశఃన ముద్రాక్షరశాలాధ్యక్షాత్
కాంచీపుర్యాం లభ్యా
Conjeeveram,
సూచనం.
20-పుపై పట్టో
'గుణకమా? న్యత్వ సామానాధికరణ్య రూపంహి తద్వైశిష్ట్యం,
వైశిష్ట్యంచహి క్వచిదుపలక్షణతయా హెతు తావచ్ఛెదకం క్వచిద్వి శేష
ణతయా' ఇతి పఠనీయం |
పుటే 'ఇదంసవిషయకం' ఇత్యారభ్య 'తాదృశ సంశయా
హెతు త్వాత్ ” ఇత్యంతం నిష్కాసనీయం ఇతి.

·.
శ్రీహయగ్రీవాయనమః.
శ్రీమతే రామానుజాయనమః,
తత్వచి మ” సవ్యభిచారసామాగ్యనిపుక్తి : 1
సన్యభిచారోపి తివిధః | సాధారణా సాధారణ నుపసంహారి
శ్రీ హయగ్రీవాయనమః.
దీధితౌసవ్యభిచార సామాన్య నికు క్తి 3.
యద్య పి లక్షణతః సామాన్య మప్రతీతవతో వి శేషజిజ్ఞాసాను
దయా త్సామాన్య లక్షణాన నర మేవ విశేష విభాగొ యుక్తః I
తథాపి సన్య భిచారపదస్య సాధారణమా తె) ప్రసిద్ధతయా తనా
గదాధరీయె సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి :.
|
సవ్యభిచార లక్షణ మనుక్త్వా మూలకృత స్తద్విభజన మాక్షి పతి
(యవ్య పీతి) లక్షణత - లక్షణ వాక్యతః | సామాన్యం- సాధారణా సాధా
రణా నుపసంహారిత్రితయ సాధారణ ధమణం | అప్రతీతవతః, ఆంతేవాసిన
ఇతి శేషః | వి శేషజిజ్ఞా సానుదయాత్ - అవాంతలో కమః ప్రకారక
జ్ఞానే
చ్ఛోత్పత్త్య సంభపోత్ , సామాన్య జ్ఞానస్య వి
'యాం స్వాతం
త్ర్యేణ, ఇష్టసాధన తా జ్ఞానధ రైతా వచ్ఛేదక జ్ఞాన
జ్ఞానధ రైతా వచ్ఛేదక జ్ఞాన సంపాదక తయావా
హెతుత్వాదితిభావః | సామాన్య లక్షణా నంతరం- సవ్యభిచారా సామాన్య
లక్షణానంతరం 1 విభాగః - సవ్యభిచార విభాగః, సవ్యభిచార త్వావాంతర
ధమః పురస్కా-రెణ సర్మి ప్రతిపాదనమితి యావత్ | నాయం గ్రంథో
విభాగపరః, అపితు అసాధారణా నుపసంహారిణోరలక్యతా భ్రమనిబంధన
వడ్యమాణ సామాన్య లక్షణాలివ్యాప్తి భ్రమ నిరాకరణాయ త్రయా
గాం లక్యుతా ప్రదశ్యనపరఇతి సమాధత్తే ( తథాపీతి ) సాధారణ
మాత్రే ప్రసిద్ధమయా - భూరీ ప్రయోగవిషయ సాధారణ మాత్రిక రచూ

·గదాధనీయే - [మ] భేదాత్ | తత సవ్యభిచారః సాధ్య తదభావ ప్రసంజక ఇతి నత్తయ సాధారణం లక్షణం ! [దీ] తస్య లక్యుభావం భుధ్యమానై రం తెవాసిభి రసాధారణాది సాథా రణస్య లక్షణస్యాతివ్యాస్త్రీః, తద్వ్యావృత్త స్యైవచ సాధుతా ప్రతీ యేత, అత స్తద్వారణాయ లజ్య న్తరమపి దశ యతి ( సన్యభి చార ఇతి) కళ్చిత్తు సామాన్య జ్ఞానాధీనా విభాగొ నతల్ల క్షణతః ప్రత్యయ మపేక్ష తే, అతః ప్రథమం విభాగ కరణెపి నదోష ఇత్యాహ ! ప్రసక్తిరనుమితిరా పత్తి వాః ; [[] తన్మాతీస్య-సాధారణమాత్రస్య (అతివ్యాస్త్రీ, ప్రతీయే తెలిసంబద్ధ్య తె! తద్వ్యావృత్తస్య - అసాధారణాది వ్యానృత్తస్య, సాధుతా నిదోదా షతా. ( లక్ష్యంతరమితి ) తథాచ (సవ్యభిచార” ఇతి మూలస్య వక్య మాణ సవ్యభిచార సామాన్య లక్షణ లక్యుఇత్యథ5:1 ఏతగ్జాంథస్య విభాగ పరత్వ ముపపాదయతో మతమాహ ( కశ్చిదితి ) సామాన్య జ్ఞానాధీనః - సామాన్య జ్ఞాన సామాన్యానీనః | తల్ల కణ ప్రత్యయం - లక్షణ వాక్యా ధీన సామాన్య జ్ఞానమాత్రం | అక్రమ విభౌగోపయుక్త సామాన్య జ్ఞాన స్యోపాయాంతరతో భ్యుపగ మె పశ్చాదపి సామాన్య లక్షణా భిధానమస బ్ల తం, అనాకాంక్షితత్వాదిత్య స్వరససూచనాయ కశ్చిదిత్యుక్తం. అథవా సామాన్య జ్ఞానాధీనః - త్రిశయ సాధారణ కించిద్ధమాకా నచ్ఛిన్న జ్ఞానాధీనః ! తల్లక్షణ ప్రత్యయం - సవ్యభిచార పదార్థ తావ చ్ఛే దక వశ్యుమాణ లక్షణజ్ఞానం. అపేరు తె. ( అతఇతి ) తాదృశ లక్షణా జ్ఞానేపి సవ్యభిచార పదార్థశ్వరూప సామాన్య జ్ఞానస్య శిష్యాణాం స్వత ఏవ సంభ వేన విశేషజిజ్ఞాసా సంభవాదితి భావః | అత్రచ సవ్యభిచార పదార్థ త్వెన క్రయాణాం జ్ఞానేది ప్రథమం సవ్యభిచారపదార్థఏవ కీదృశ ఇత్యేవ సో దేశీ, నతు సవ్యభిచారపదార్థాకతీతి, అతః ప్రథమంఏ భాగోz నుచిత ఇత్య స్వరస బీజం | ప్రసంజక పదస్య అనుమా పకా పాదక యో రెకతరమాత్ర పరత్వా2 సాధకత్వాదిత్యాదితి దోషద్వయా సంగతె సత్సంగమనాయ ప్రసక్తి పదార్థం వితర్కయతి (ప్రసక్తిరితి ) ప్రపూ - ·3 సవ్యభిచా సామాన్య కి: [మ] ఏక స్యోభయం ప్రత్యసాధక త్వా దనా పాదక త్వాచ్చ | నాప్యు భయ పక్ష, వృత్తిత్వం, ఉభయ వ్యావృత్తత్వంవా తత్త్వం | అననుగమాత్ | [A] శమషధానమ వ్యాపకం, అతివ్యాపకంచ తధావిధ వ్యాప్తి భ మేణ సద్ధేశో, ఆతస్తప్యోగ్యతా వాచ్యా | సౌచ తాదృశ వ్యాప్త్యాదిరూపా | నచ విరుషోభయ వ్యావ్యత్వ మేక స్య సంభవ తీత్యాహ ( ఏక స్యేతి ) [5] ర్వక షంజధాత్వర ఇత్యర్థ!! తత్కోటి వ్యాష్యస్యాపి వ్యాప్తి భమేణ తద్విరుద్ధకోట రాపాదకత్వ మనుమాపకత్వంచ సంభవతీతి ఏక స్యోభ యం ప్రత్యసాధక త్వాత్ ” ఇత్యాది దోషాసంగ తిరిత్యత ఆశయం పూర యతి ( తమపధానమిలి ) ప్రసక్త్యుషధాయకత్వ సత్యద. ( అవ్యావక మితి ) యేన హెతునాక దాచిదపి సాధ్యస్య తడ భావస్య వా అనుమితిరా పత్తి ర్వానజనితా ప్రత్యేకమపి తడసంగ్రాహక మిత్యర. ( తథావిధౌతి ) సాధ్యా భావనిరూపి తెత్యర్ధ | తద్యోగ్యతా- ప్రసక్తి యోగ్యతా! వాచ్యా- ప్రసంజక పదేన వివక్షణీయా ! తద్యోగ్యతాయా స్తత్స్వరూప యోగ్య జ్ఞానవిషయతా రూప త్వె వ్యాప్తి బొమ విషయ తా మాదాయ పునరుక్త దోష ప్రసంగ ఇత్యతో 'యోగ్యతాం వ్యాచపై ( సొ చెతి ) తత్కోటి ప్రసక్తి యోగ్యతాచె త్యర్ధ. వ్యాప్త్యా దిరూపా తత్కోటి నిరూపిత వ్యాప్తా ్యదిరూపా. ( సాధ్యసం దేహే” త్యాదియథాశ్రుత మూల గ్రంథాత్పకుధర్మ తా జ్ఞానస్య సాధ్యసం దెహ జనకత్వం కోటిడ్వయోపస్థితి జనకత్వంచ లభ్యతే తక్షచ నిత్య త్వాది సాధ్యకజ్ఞానాది హెతా వశ్యుమాణాతి వ్యా ప్తి ర్వార యితు మశక్యైవ, నిత్యత్వ తదభావవిషయక జ్ఞానవాసయమి తి జ్ఞానస్య నిత్యత్వ తదభా మోషస్థాపక త్వాత్ , ధర్మితావ చ్ఛెడక ప్రకారక జ్ఞానము ద్రయా తాదృశజ్ఞానవదిదం త్వానచ్ఛిన్న క్షమిణక నిత్య త్వాది సంశయ హెతుత్వాచ్చ! నచ ఫలీభూత సంశయ ధమి? తావ చ్ఛెదకతా యాదృశ ధమెక్ పర్యాప్తా తాదృశధర్మావచ్ఛిన్న వి శేష్యక యత కారక జ్ఞాన త్వెన సంశయం ప్రతి హేతు తెతి వివక్షణే నాయందోషః, తాదృశజ్ఞానస్య - ·" దాధయే [మ] అథ సాధ్య సంశయ జనక కోటిశ్వయో పస్థాపక పక్షధమః తా జ్ఞానవిషయ త్వేశతి "హేత్వభిమతస్సః | [దీ] ( సాధ్యైతి ) కోటిద్వయోపస్థాపకం సాధ్య సాధ్య సం దేహ జనక కోటిశ్వయోపస్థితి జనకమితియావత్ | ఆశ్ర సం దేహజనకం- యతయా [1] ధర్మి తావ చ్ఛేదక ప్రకారక జ్ఞానముద్రయా నిత్యత్వ తడభావ %షయక జ్ఞాననదిద న్వ పర్యాప్త థర్మితాన చ్ఛేదక తాక సంశయం ప్రత్యెన హెతు త్వాల్, తాదృశధర్మం ధర్మితా వచ్ఛేదకీకృత్యత జ్ఞానవత్వా నవగాహి త్వాత్ , శుద్ధమిద గ్వం ధర్మితా వచ్ఛేదకీకృత్యైవ తదవగాహి త్వాదితి వాచ్యం. ఏవంసతి వశ్యమాణ ధర్మితా వచ్చెద కాలి వ్యా పై రప్రసక్త్యా కోటిద్వయోషస్థాపక త్వాంశ నివేశ వైయర్థ్య ప్రసంగాదిత్యతో మూల మన్యథా వ్యాచపై (సా ధ్యే తీతి) ( కోటిద్వయో పస్థాపకంసదితి ) ఏ తేన కోటిద్వయోపస్థాపక త్వె సాధ్యసం దెహ జన ధైశ్యతా వచ్ఛెదక తా లభ్యతే, ఏవంచ ధాన్యానధనవాక్ సునీ త్యాదౌ ధనా దెస్సుఖాదిపయో జకతా బోధస్యా నుభవిక తయా ఉద్దేశ్యవిధేయభావస్థలె2 సతి బాధ కే ఉద్దేశ్య తావ చ్ఛెదక విథెయయోః ప్రయోజ్య ప్రయోజక భావ బోధస్య వ్యుత్పత్తిసిద్ధత్వా -టిద్వయోషస్థితిజనకల 'తాయా స్సాధ్య సం దేహ జనన నిర్వాహక తాలా భేన వ్యాపారజనక తాయాశ్చ ఫలజనన నిర్వాహక త్వా త్కోటిద్వయోపస్థి తేద్వారత్వలాభ ఇతికోటిద్వయోషస్థితి ద్వారా సాధ్య సందేహ జనకత్వం లభ్యతె, దర్శితజ్ఞానవత్తాజ్ఞానస్య ధర్మితా వచ్ఛెడక ప్రకారక జ్ఞానముద్రయా సా దెవ సాధ్యసం దేహ జనకతయా నాతి ప్రసంగః ! కోటిద్వయొష స్థితి ద్వారా సాధ్యసం దేహ జనక త్వంచ- సాధ్య సం దెహజనక కోటిద్వయోషస్థితే జనక త్వెసతి సాధ్యసం డెహజనకత్వం, తత్రచ వి శేష్యాంశనివే” నిష్ఫలః, సత్యం తదళమాత్రని నె శెనైవ సామా జంస్యాత్ ఆత స్తంపరిత్యజ్య నిష్కృష్టార్థమాహ ( సాధ్యసం డెహజన కెతి ) జన కాంత నివెళ ప్రయోజనమాహ (ఆశ్రయ తయేత్యాదినా) ఆశ్రయ తయా విషయితయావా నిత్యత్యా నిత్యత్వోశ స్థాపకస్య- నిత్య త్వానిత్య త్వోపస్థితి జనకీభూతాశ్రయత్వాది రూపసంబంధ జ్ఞాస విషయస్య జ్ఞానస్య తో ·సవ్యభిచార సామాన్య ని కి; | [దీ} విషయితయావా నిత్య త్వా నిత్యత్వోషస్థాపకస్య నిత్య త్వె సాధ్యా జ్ఞానస్య, అనువృత్తత్వవ్యావృత్తత్వాభ్యాం వహ్ని తడభామోషస్థాప కస్య వహ్నౌ సాధ్యా ధూమస్య వారణాయ ఒనకానం | తఖోప స్థితే స్సాద్యసం దేహా జనక త్వాత్ | [1] నిత్య త్వెసా ధ్యే వారణాయ-నిత్యత్వసాధ్యకస్థలె సవ్యభిచార త్వాభావ సంపాదనా యెత్యర్థః! ఏకజానస్య నిత్యత్వ తదభావైభయాశ్రయ తా విరహా దాశ్రయ తా సంబంధమాదాయ యథాశ్రుతె నాలివ్యాప్తి సంభవః త్యా శ్రయవృత్తి జ్ఞానత్వవ త్త్వ సంబంధోనుసరణీయః, ఆతస్తద పెక్షయా లఘు సంబంధమాదాయ వ్యావృత్తిమాహ ( విషయితయా వెతి ) ఏక జ్ఞానస్య తమభయ విషయకత్వం నిష్క్రత్యూహమె వెతి ధ్యాయం! సమవాయెన హేతావతి వ్యాప్తి ముక్త్వా సంయోగేన హేతావపితామాహ (ఆనువృ త త్వేతి) అనువృత్త త్వం- సామానాధికరణ్యం వ్యావృత్త త్వం- విరోధ:! తాభ్యాం వహ్ని తదభా ఘోష(షకస్య - వహ్ని తడభా ఘోషస్థితి జనకీభూత తాదృశసంబంధ జ్ఞానవిషయస్య ధూమస్య! వహ్నౌసాధ్యా - వహ్ని సాధ్యక స్థలే! వారణాయ-సవ్యభిచార త్వాభావ సంపాదనా యెత్యర్థ! | జన కాంతస్య వ్యావతఃక త్వె హెతు మాహ (తథోపస్థి తెరితి) తాదృశసంబంధ జ్ఞానజన్యా వస్థి తేరిత్యర్థ. (సం దెహాజనక త్వాదితి) సందేహం ప్రతిసాధారణ ధర్మా సాధారణ ధమణ వద్ధవి వి ప్రతిపత్తి జ్ఞానజన్యాయాఏవ కోట్యుపస్థి తె హెల్త్తుత్వా దితిభావః! జనక తాచ సాధ్యసంశయ త్వావచ్ఛిన్న జన్య తా నిరూపితాగ్రాహ్యా, అతస్సంబంధాంతర జ్ఞానజన్యకోట్యుపస్థితే ర్విశేషణ జ్ఞానాది ముద్రయా సాధ్యసంశయ హేతు త్వేపి నక్షతిః! యదిచా సాధారణ ధర్మజ్ఞానాది జన్యసంశయె వ్యభిచార వార గాయ సాధారణ ధర్మజ్ఞానాది జ్యూపస్థితి జస్య తావ చ్ఛేదకకోబా తాదృ శోపస్థిత్య వ్యవహితోత్త రత్వని వెళస్యావశ్యకతయాసాధ్య సంశయత్వంతత్ర ప్రయోజన విరహేణన నివెళ్యత ఇత్యుచ్య తే, తదాసంశయత్వావచ్ఛిన్న త్వం పరిత్యజ్య తాదృశసంశయత్వ న్యూనవృత్తిత్వమెవని వేశయం, విశే షణజ్ఞానాదిజన్య తాచన తన్న్యూనవృత్తి రితినాతి ప్రసంగః| నచైవమపి నిత్య త్వనిత్య త్వాబావసహచరిత ప్రమెయత్వవానయం నిత్యత్వతదభావవిషయక ·గదాధరీయే జ్ఞాన [1] జ్ఞానవాంశ్చయమిత్యా కారక జ్ఞానాభ్యాం నితృత్వ తదభావవిషయశ్యా కై మోపస్థితిర్యత్ర జనితా, తత్రతాదృశోషస్థితి జనక పక్షుధ ర్మతాజ్ఞానవిష యత్వమా దాయ జ్ఞానెతి వ్యాప్తి దుర్వారా, తాదృశోపస్థితివ్య కైస్సాధా రణధర్మవత్తా జ్ఞానజన్యతయా సాధ్యసంశయత్వావచ్ఛిన్నం ప్రతిజనక త్వా దితి వాచ్యం! సాధ్య సంశయ త్వావచ్ఛిన్న నిరూపిత జనక తానియతజన్య తా నిరూపకీభూత జనక తాయాపవ పక్షుధ ర్మ తా జ్ఞానవి శేషణత్వోపగమాత్, నిక్య త్వా నిత్యత్వ విషయక జ్ఞానవత్తా జ్ఞానజన్య తాయా స్సంశయాజనక సాధారణ ధర్మవత్తా జ్ఞానాద్య జువ్య తదుభయోపస్థితి సాధారణతయా సం శయ త్వావఛ్ఛిన్న జనక తావ్య భిచరిత త్వేనా తిప్రసంగ విరహాత్ ! సాధార గ్యాది విశిష్ట ధర్మవర్ణాజ్ఞానజన్య తముభయో పస్థితీ నాంచ సర్వాసాం తాదృకొపస్థితి త్వేన సంశయత్వా వచ్ఛిన్నం ప్రతి హేతుతయా తాదృశ నిరూపిత కోట్యు పస్థితి నిష్ఠజన్య తాయా స్సంశయత్వావచ్ఛిన్న నిరూ పిత జనక తా నియతత్వమకత మెవ! అథవా - ఉకాలి ప్రసంగ వారణాయ తాదృశ జనక తావచ్చెద కా వచ్ఛిన్న త్వమేవ జన్య తాయాం నివేశనీయం, అవ్యవహితో శరత్వ సంబ నెన సాధారణ్యాది విశిష్టధర్మవత్తా జ్ఞానవిశిష్ట తత్కోట్యుషస్థితిత్వ రూప తాదృశజ్ఞానజన్య తా వచ్ఛెదక ధర్మఏవచ సంశయ జనక తావచ్ఛెదక :, నతు తాదృశ జ్ఞానజన్య తత్కోట్యు పస్థితిత్వం, జన్య తా పెక్షయా తదటకస్యా వ్యవహిత శరత్వస్య లఘు త్వాత్ , అతఆత్మాశ్రయణ సాధారణ్యాది ధర్మవత్తా జ్ఞానజన్యత్వస్య తాదృశజ్ఞానజన్య తా నవ చ్ఛెదక త్వేపి నక్షతిః, జనక తా వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న త్వంచ జనక తా వచ్ఛెదక పర్యాస్తా వచ్ఛెదక తాకత్వం, తెన సాధ్యసం దేహ జనక తా వచ్ఛెదక ఘటక జ్ఞానారె నికాతృత్వ తదభావవిషయ జ్ఞానవత్తా జ్ఞానాది జన్య తావ చ్ఛెదక ఘటక త్వే సి నక్షతి:! జనక తావ చ్చెదక తాయాః పర్యా పిర్న ని వేశ్య తె,ప్రయోజనవిర హాత్ | తెన సాధారణ్యాది విశిష్ట ధమణ వత్తా జ్ఞానస్య జన్య తాన చ్ఛేదక కోటౌ తద్వైశిష్ట్యమాత్ర నివెశెనై మోపపత్తే ప్రయోజన విరహేణ సం శయజనక తావ చ్ఛెదక ఘటకస్య సాధ్యోపస్థితిత్వాదె సాధారణ ధమః వద్ధమిక జ్ఞానజన్య తావ చ్ఛెదకొటా వని వె శెపి నక్షతిః | - ou ·సవ్యభిచార సానూన్య నికు క్తి: 1 *2 దీ) ధమిజాతా వచ్ఛెదక పువతిః త్వాది విశిష్ట ధమిక జ్ఞానస్య సంశయ జనకతయా తద్వారణాయ "కోటిశ్వయోపస్థాప కెలి” [[] నచైవం సాధ్య సంశయ నివెశనంవ్య థణం, యత్కించి జానక తా వచ్చె దకా వచ్ఛిన్న జన్య తా నివెశెనై మోపపత్తే, నిత్యత్వ తదభావ విషయక జ్ఞానవత్తా జ్ఞానజన్య తా వచ్ఛెదక స్యా వ్యవహితోత్త రత్వ సంబం ధేన తా దృశ జ్ఞానవిశిష్ట నిత్య త్వాది విషయకొపస్థితిత్వస్య కించిదపి కార్యం ప్రతి జనక తావ చ్ఛెదక త్వాభావానా తిప్రసంగ విరహాదితి వాచ్యం | తథాసతి వహ్న్యాదౌ సాధ్యా రాసభ తదభావ సాహచర్యాది విశిష్ట ప్రకారక జ్ఞాన మాదాయ ధూమాదా వతి ప్రసంగా పాతాత్ ప్రకృత సాధ్య సందేహ జనక తాయా అవశ్యం నివేశనీయ త్వాత్ || నచ కోటిద్వయపదస్య ఏకృత సాధ్య తా వచ్ఛేద కావచ్ఛిన్న తద భావపరతయా ప్రకృతసాధ్య తా వచ్ఛెదకా వచ్చిన్నా దివిషయ కోశస్థితి త్వ ఘటిత ధమాక్ వచ్ఛిన్న జనక తా వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న జన్య తా నివె కౌన్నెయ మతి వ్యా ప్తి రితి వాచ్యం, ఏవం సతి తల్లాభాయైన సంశయ పదొపాదానాత్ | నను సాధ్యసం దేహ జనకపక్ష ధమణ తా జ్ఞానవిషయత్వ నివెళ్లే నైవ సామంజస్యె కొటిద్వయొపస్థాపక త్వాంశ నివెశేశో2 నతిప్రయో జనక ఇత్యాశంకా మపనెతుం తత్ప్రయోజనమాహ (ధమిక్ తొ వచ్ఛెద కెలి) తద్వారణాయ - వహ్న్యాదివ్యా ప్యె, తద్విరుధైవా పురోవతిః త్వా దౌ వహ్న్యాది వ్యభిచారిత్వ వారణాయ | ( కొటిద్వయెతి ) నచ సాధ్యసం దేహ జనకొషస్థితి జనకత్వమెవ నివెశ్యతాం, కీముప స్థితౌ కొటిద్వయ విషయకత్వ నివెశ నెనెలి వాచ్యం, తథాసతి వ్యాష్య విరుద్ధయోరతి వ్యాప్తి , తథా హి- సంశయం ప్రతితత్తత్కోటి సహచరిత ధమళ వత్తా జ్ఞానజన్య తత్త దుషస్థితి త్వెన తత్త దభావకొటి సహచరిత ధమణ వత్తాజా నజన్య తత్తదభామోపస్థితి త్వెనచప్పథ గెవ తత్త త్సాహచర్య విషయతా మంతభావ్య హెతుతా కల్ప్య తె | ఏవం తత్త త్కొట్యుప స్థితిం ప్రత్యపి తథైవ తత్త త్కోటి సహచరిత ధమణ వర్ణాజ్ఞాన త్వెన హేతు తా | ఇత్థంచ వహ్న్యభాన సహచరిత ధూమవానితి జ్ఞానజన్య వహ్న్యభా ·t గదాధరీయే [1] ఘోపస్థితిసహకారెణ వహ్ని సంశయజనక వహ్న్యుపస్థితి జనకీభూతం వహ్ని సహచరిత ధూమవానికి జ్ఞానమాదాయ ధూమె, వహ్ని సహచరిత జలత్వవానికి జ్ఞానజన్య వహ్న్యుపస్థితి సహకారెణ వహ్ని సంశయ జనక వహ్న భామోపస్థితిజనకీ భూతం వహ్న్యభావసహా చరితజలత్వవానితి జ్ఞానమా దాయ జల ల్వెచాతి వ్యాప్తి : ! కొటిద్వ యొపస్థితి నివె శైచ తథావిధ జ్ఞాన యొః ప్రత్యేకం కొటివ్వయొపస్థాపక త్వా భావాన్నా తిప్రసంగః | నవ వహ్ని సహచరిత ధూమవాక్ వహ్న్యభావ సహచరిత ధూమ వాంశ్చ " ఇ త్యె తాదృశ సమూహాలంబన జ్ఞానస్య కొటిద్వయ వస్థాపక త్వెనై తదొషతా దవస్థ్యమితి వాచ్యం ! సాఖ్యోపస్థితి జనక తా వచ్ఛెదకీ భూతాయా సాధ్యాభామోపస్థితి జనక తా నచ్చెదక ప్రకారతా తదాశ్ర యవ్వ నివెశాత్, తాదృశ సమూహాలంబన నిరూపితయోవః హ్ని తవభావ సాహచర్యా వచ్ఛిన్న ప్రకారతయొః ప్రత్యేకం తాదృశజనక తా ద్వయా వచ్చెదకత్వ విర హెగా తి ప్రసంగ విరహాత్ | ధూమ సహచరిత వహ్నిమాక్ ధూమాభావ సహచరిత వహ్నిమాంశ్చ పవః త ఇత్యాది సమూహాలంబనజ్ఞానె ప్రకారతావచ్ఛెదక భౌగెన వహ్న్యాది ప్రకారతా భేదాత త్యెకం కసా శ్చిదపి ప్రకార తాయా సాదృశ జనక తాద్వయా వచ్ఛేదక త్వా సంభవిపి ధూమభూమా భావ సహచరిత వహ్నిమాక్ పవజాత ఇత్యాది జానీ యొభయ ధమా? నచ్ఛిన్న విలక్షణిక ప్రకార తాయాస్త థాల్వెన వహ్న్యాదౌ లక్షణసమన్వయః | వహ్ని తదభావ సహ చరిత ధూమవాన్పవత ఇత్యా కారకొభయ సాహచర్యా నచ్ఛిన్న ప్రకా రతా శాలిజ్ఞానమా దాయా తిప్రసంగస్తు తాదృశ ప్రకారతా వచ్ఛేదక తా పర్యాప్త్యధికరణ ధమాణ వచ్చిన్నత్వ వివక్షయా స్వయమెవ నిరా కరిష్య తే | అథ వహ్ని సాహచర్యమా తెణ వహ్న్యభావ సాహచర్యమాత్రే దావా వచ్ఛిన్నాయా వ్యాష్యస్య విరుద్ధస్య వాప్రకారతా తస్యాశ్చొద్బో ధకాంతకవశా త్సాధ్య తదభావాభయ విషయక సమూహాలంబమోపస్థి తిజనక జ్ఞానీయత, ప్రత్యేకం సాధ్యోపస్థితి జనక తాయాం సాధ్యా | ఎపస్థితి జనక తాయాంచా వచ్ఛెడక ల్వెనా తీవ్రసంగః | ·-- సవ్యభిచాక సామాన్య ని 8. I [X} యదిచ సాధ్యా విశ్లేషణ కొషస్థితిష్పత్తి సాధ్యసం రెహ జనకత్వ నియతు యజ్జన్యత్వ తన్ని రూపి తాయాం, సాథ్యావి శేషణక్షస్థిత్యనృత్తి సావ్యసం గెహ్య జనకత్వ నియకు యజ్ఞశ్యత్వం తన్ని రూపి తాయాంచ, జనక తాయా మవచ్చెదికాయా ప్రకారతా తస్యా , సాధ్యాభావ విష యకత్వ ఘటిత ధమాకా వచ్ఛిన్న సంకయ జనకతా వచ్ఛెదకా వచ్చిన్న జ్యతా నిరూపె తాయాం, తాదృశ (మా నచ్ఛిన్న సాధ్య విష యత్వ ఘటిత ధమాణపచ్ఛిన్న జనకతా నచ్చెద కా వచ్చిన్న జనతా నిరూపి తాయాుచ, జనక తాయా మనచ్చెది కాయామకాం తా తస్యా, నివెశాన్నా క్త దొషః 1 సాధ్యా భావ స్థితిత్వా వచ్ఛిన్నా దూఱపి జనకి తాయాః సాధ్య విషయకత్వ ఘటిత ధమాకా వచ్ఛిన్నత, విశద్ధాతి వ్యాప్తి దువాక్రతయా సాధ్య విషయకత్వ ఘటితవమాణ వచ్ఛిన్న జస కతాయాం సాధ్యాభావవిషయ! త్వా నవచ్ఛిన్నత్వ నివెళః | సాధ్య ముఖ్య వి శేష్య తో ఘటిత ధమాణ వచ్ఛిన్న త్వం నివె శైవ వా తాదృశాతి వ్యాప్తి వారణీయెత్యుచ్యతే | తథాపి వహ్నిమవ్వృత్తినహ్న భావవద్వ్యావృత్త గూమవాసయ, నహ్ని మద్వ్యావృత్త నహ్న్యభావవద్వృత్తిజలత్వ వాసయ మిత్యా దిజ్ఞానీయ ధూమాది ప్రకారతా మాదాయాతి ప్రసంగా దువాణ ర ఏవ, వహ్ని మక్వృత్తి ధమః నత్తా జ్ఞానజన్య వహ్ను స్థితె వళ్హ్న్య భానవవ్వృత్తీ ధమః నత్తా జ్ఞానజన్య వహ్న భాషస్థితి సహకారెణసం శయజనక తావత్ వహ్న్యభావన ద్వ్యా వృత్తన రవత్తాజ్ఞానజన్య వహ్నభా Vశస్థి తెలిపి వహ్ని మద్వ్యావృత్త డమళావత్తా జ్ఞానజన్య వహ్న్యుపతిసహ కారేణ సంశయ జనకత్వాత్ | తాదృశ జ్ఞాన్య ధూమప్రకాంతాయా వహ్ని సాహ్యూ చచ్ఛిన్న త్వెన సంశయజనక వహ్య్ను స్థితి జనకతా యాం నహ్న్యభావవ ద్వావృత్త త్వా వచ్ఛిన్న త్వెనచతధావిధ వహ్న భా పుషస్థితి జనక తాయాం, తాదృశ జ్ఞానీయజులత్వవికా తాయాశ్చ వహ్ని మద్వ్యానృత్త త్వా వచ్ఛిన్న త్వెన తధావిధ వహ్న్యు స్థితి జనక తాయాం, వహ్న భావన ద్వృత్తిత్వా వచ్ఛిన్న త్వెసచ లేథావిధ వహ్న భావై వృలి జనక తానూ మన చ్ఛెదక త్వాక్ | ·గదాధరీయే - [దీ నచ తవ సాధారణతయా సంగ్రాహ్య మె వెతి వాచ్యం ! తథా త్వరి తమ తీర్థ తా దశాయాం విశేష దర్శనాత్సంశయానుప ధాయక త్వెపి తజ్జనన యోగ్యతాయా అనినృతైః | [X] మైనం, సాధ్య విషయకత్వ ఘటిత ధమాకా వచ్ఛిన్న జనక తా వచ్చే డకోయో ధమః స్త డవచ్ఛిన్న జన్య తా నిరూపి తాయాం తడవచ్ఛిన్న సహకారితా వచ్ఛెదక సాధ్యాభావ విషయకత్వ ఘటిత ధమాక్" వచ్ఛిన్న జనక తా వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న జన్య తా నిరూపితాయాంచ జనక తాయా మవ చ్ఛేదకీభూత ప్రకారతా నివెనెహినాతి ప్రసంగః | తదవచ్ఛిన్న సహ కాతా వచ్ఛెదక త్వంచ తవవచ్ఛిన్న సమవధాన ప్రయుక్త ఫలోపధాయ కత్వాభావవత్స్వా వచ్ఛిన్న కత్వ మిత్య లం పల్లవి తెన ! ( న చెతి ) వాచ్యమితి పరెణాన్వయః | తత్ - సంశయడణవి తా వచ్ఛెద కేదంత్వాదికం | ( అసాధారణతయెతి ) సంశయ విషయమాత్ర వృత్తి త్వేన సపక్ష విపక్ష వ్యావృత్త త్వాతిభావః | సంగ్రాహ్య మేవ - సంశయ దశాయాం సవ్యభిచార సామాన్య లక్షణ లక్ష్యమెవ | తథాచ సంశయ దశాయాం లక్ష్యతయైవ నాతివ్యాప్తి సంభవః | తదవచ్ఛిన్న సాధ్యాది నిశ్చయ దళాయాంచ తతకారక జ్ఞా నస్య సంశయా జనక తయా సంశయజనక తా ఘటితస్య లక్షణ స్యై తత్సా ధారణ్యం నసంభవతి హృడయం | తాదృఢ నిశ్చయనశాయా మెవాతి వ్యాప్తిం సంగమయతి ( తథా త్యేకతి ) తథా ల్వెసి - తదవచ్ఛిన్న, వి శేష్యక సంశయ దశాయాం తస్య లక్యు త్వేపి తమ ఖీణ తాదశాయాం-ఆసాధారణ్యో బీణ తాదశాయాం తాదృశధమళావతి సాధ్యష్యతదభావస్య వా నిశ్చయదశాయామితియావత్ | వి శేషదశః నాత్ - విపరీత నిశ్చయాత్ | ( తజ్జనన యొగ్య తాయా :తి) తత్ప్ర కారక జ్ఞాన స్యె త్యాదిః | ( అనినృత్తె.తి) ఆతివ్యా పైతి శేష:1 వక్యమాణదొ షేణ సంశయ ఫలో పధాయకతా నివెళాసంభవాడితిభావః| ఇదముపలక్షణం | ఫలోపధాయక తా నివెశెపి సంశయ జనక జ్ఞానశూన్య తా దశాయాం సాధారణ వ్యాప్తిభ యెన తాదృశ జ్ఞానస్యో ·సవ్యభిచార సాను:న్య - 1: | [[] అన్యథాయథాయథంప దౌ.సాధ్యతదభావనిశ్చయ డశాయాం సాధారణ వ్యాప్తిప్రసంగాల్ | సత్ప్రతిపక్ష సంవలన దశాయాం హెతుమత్తా జ్ఞానస్య సాధ్యసం డెహ జనకత్వష కే పే తు వార ణాయ కో " త్యాది! - హేతునా సాధ్యశ్య పతి హేతునా తవభావస్యోవస్థాపనా దుభయో వస్థాపకత్వం నకస్యా పీత్యపి కశ్చిత్ | [1] షలక్షణధయై: లక్ష ణె నివేశనీయత, సంశయొపధాయక కాలాంత lణ జ్ఞానవిషయతా మాదాయాతి వ్యాప్తి స్సంభవతీతి బోధ్యం | అన్యథా - ఫలోషధాయక జ్ఞానస్య విశేషణ విధయా లక్షణఘట కతే | ( KE దాషితి) ఏకె, సాధ్యాది నిశ్చయ సత్వైపి ధమః్యంతర వి శేష్యక సాధ్యసం ఇహ జనక తామాదాయాపి లక్షణగమనసంభవాదా ది వచం- హేతుమత్తా జ్ఞానవిషయీభూతపక్ష పక్షేతర యానద్ధమి:- పరం | నిశ్చయ దశాయా మిత్యువలక్షణం సాధారణ్యాది విశిష్ట స్వప్ర కారక ధమి జ్ఞానశూన్యతా దశాయామప్య వ్యాప్తిబోధ్యా ! (సాధా కణావ్యా ప్రీతి ) సాధారణస్య నిత్యదోషతయూ తదాతస్యా లక్ష్యకోపగమా సంభవాడితిభావః | కొటిద్వయొప స్థాపక త్వాంశస్య ప్రయొజనాంతరం వణక్యతో మళమాహ ( సత్ప్రతి క్షేతి ) స్వమ తె వ్వాష్యనత్తా నిశ్చయస్య సంశయ ప్రతిబంధకత్వమెవ | నతు కారణత్వం | విరోధి పరామశ యొ రప్రా మాణ్య గ హేతు సాధారణ ధమా విజ్ఞానా దెవసంశయ ఇత్యతో ( జన కత్వపక్షఇతి ) హేతువారణాయ - వ్యాప్య వారణాయ | తస్యాపి పరా మశ్యాత్మక సంశయ జనక షకు ధమః తా జ్ఞానవిషయ త్వా దితిభావః | నను సాధారణ్యాది వికెష్ట ధమణ వత్తా జ్ఞాన స్యెవ పరామర్శయొ రపి సాధ్యతదభాపస్థితి ద్వారై వ సంశయజనక త్వా త్కోటి ద్వయొప కి నివే శెపి నప్రతీకార ఇత్య తకహ ( హెతు నెతి ) ఉభయొపస్థాపకత్వం- సాఖ్యాపస్థితి జనక తావ చ్చెది కాసతీ తదభాపస్థితి జనకతా వచ్ఛెదకీ భూ తాయా ప్రకారతా తదాశ్రయత్వం | నిశ్చిత సాధ్యాభావ వద్వృత్తి త్వస్య సాధారణ్య ఘటక తామ తె కెషు చిద్ద్యరణు కెషు సాధ్యాభావ నిశ్చ - ·దాధయే (దీ] ఇవం ద్వ్యణుకం నిత్యము త్వా దిత్యామౌ సాధారణ ధర్మన ధరిజ్ఞానస్య కోట్యుషస్థితిం సంశయంచ ప్రతి హెతుతమా తద్విష యె ధర్మిణిస ధైతావలి ప్రసంగిస్స్యాత్ [[] య్యసత్త్వపవాణుత్వష్యతథాత్వంసంభవతీత్య పైత్య తాదృశనిశ్చి యప త్త్వం సూచయితుంయత్కించిక్వణుక స్యష్మ తాలాభాయ (ఇడమితి) సాధారణ ధమ వడ్డమిక్ జ్ఞానస్య-నిత్య త్వా నిత్యత్వ సహచరి తాణుత్వవ డ్వణుక జ్ఞానస్య | ధమిణణి ద్వ్యలు కె | నిత్యత్వ సాధ్యకస్థ లెతస్యా లక్య త్వ సూచనాయ (సద్ధేతావితి) అతి ప్రసంగః -అతివ్యాప్తి; 1 నచ సమూహాలంబన విషయతా మాదాయా తిప్రసంగ వార య కొటిడ్వయొష స్థితి జనక తా వచ్ఛెదకీభూత విషయతాశ్రయత్వ నివే శన మావశ్యకం. తథాచ కథం ధమిణణ్యతి వ్యాప్తి ? | యత స్తత్తక్కోటి సృతౌ తత్తత్సాహచయాణ ది విశిష్ట విషయక జ్ఞాన త్వెనై న హెతుతా, శతు తద్విశిష్ట వ ద్ధమణ జ్ఞాన త్వేన | సంబంధి వి శేష్య కజ్ఞానాదపి సంబంధ్య స్తర స్మరణాత్ , అన్యథా అయం హ స్తిసంబంధీ ఘటపదం ఘటశ క్తమి త్యా ద్యా కారక జ్ఞానాద్ధ స్తి ఘట సరణానుడయ ప్రసంగాత్ | తథాచ ధమిః విషయతాయాః కొటిక్వయ వస్థాపకతా వచ్ఛెదకత్వ మెవ నా స్త్రీకి వాచ్యం 1. ఏకసంబంధి విశిష్ట ధమిక్ జ్ఞాన త్వా వా పరసంబంధి స్మారక తెతి మతా నుసారెథో వై తల్లక్షణ ప్రణయనాత్ | ఏత నృతస్య నిక్యుక్తికతయా పక్షుడమః తా పదస్య నిష్ప్రయొజనత్వ మాకలయ్య తత్పరిత్యాగెనసిద్ధాంత లక్షణస్య వక్యుమాణ త్వాత్ | వస్తుత స్తు సాధ్యసం దేహజనకకొటిద్వ యొషస్థితి జనక జ్ఞానవిషయత్వ మీత్యస్య కొటీద్వ యొపస్థితినిష్ణా యాసాధ్యసం దేహ జనక తా, జన్య తాసం బం ధైనా వ్యవహితో తనత్వ సంబం ధేన వా వచ్చిన్నాయాం తదవ చ్చెడక తాయా మవచ్చెదికా యావిషయతా తదాశ్రయత్వ మథra | ఏవంచ సాధారణ ధమాక్ ది విశెష్యక జ్ఞానస్య కొటిద్వయ స్తరణ జనక త్వెస్ సంశయె డమిక్ విషయతా నియమాయ తద్ధమి . క సంశయం ప్రతిసాధా రణ్యాది విశిష్ట ధమణ వత్త ద్ధమిక జ్ఞానవిశిష్ట కొట్యుషస్థితి ల్వెన హెతు తెలి ధమిక విషయ తాయా అపి తాదృశ సం డెహ జనక తా వచ్చెదక తా వచ్చె ·13 - కన్యభిచారు. సామాన్య నిశుక్తి ? [A] ఆత: “ పక్ష ధర్మ తే ” ? | పక్ష పడం ధర్మమాత్ర పరం | [M ] దకత్వా దతి వ్యాప్తిరత; పక్షధమః తాపదోపాదా నమావశ్యకమితి (ఏక్షధమః తెతి) సచపక్షధమః తాపడో పాదానెవి తదోష తాదవసం.ధర్తి జాపి పక్షడమః తా జ్ఞానవిషయత్వాదితి వాచ్యం | తమపాదాన బలెన నికాయాం జనక తాయాం జనక తా 'తావచ్ఛెడక తాయాంవా అవచ్ఛెదకీ భూతా యాధమిక్ విషయతానిరూపితవిషయితా ప్రకారతాపర్యవ సీతా, తదాశ్రయత్వస్య లాభైనా తిప్రసంగ విరహాత్ | ప్రకారతాయా? -కార తా త్వెనా వచ్చెడకత్వం వివక్షణీయం. తెన సాధారణథమా దె ధః మిణ తా వచ్ఛెవకీభూత సనాతి ప్రసంగః | ధమిణ తావ చ్ఛేదకీయ %షయ తాయాః ప్రకార తాత్వ వ్యా ప్యెన ధర్మితా వచ్ఛెడక తా త్వెనై వ ని వెళాత్ | ప్రకృతపక్షస్య ప్రకృతపక్ష తాయాశ్చని వెశె ప్రయోజనా భావా త్ పక్షపడం ధమిళ్ మాత్ర పరతయా వ్యాచష్ట (పక్షపదమితి) (థమిళ్ మా తె) మాత్రం దెన పక్ష తాని వెశ వ్యవచ్చెడః | యత్తు సరిపడమ త్ర ముఖ్యవి శేష్య పరం. తెన వహ్న్యభావ సహచరిత ధూమవద్వృత్తి ఏమెయత్వవాక్ పక్షణ త్యాది జానీయ ధూ మాది విషయతా మాదాయ నాతిప్రసంగ ఇతి. తన్న -సాహచర్య ధర్మి వచ్ఛెడకీయ విషయ తాయాః జనక తావఛ్ఛదక కోబౌ ప్రయోజనవిర హెణా నివెశాత్ , నివెశెపివా ధ ంతా వచ్ఛెదక తా త్వెనై వ తస్యా నివె శనీయతమా ప్రకారతా త్వేనా నివాశాత్ సాహచర్యస్య ధమి? తావ చ్చె దక విషయ తాంతః పాతిధూమాది విషయతా మాదాయా తిప్రసంగా సంభవాత్ | పక్షపదస్య పక్షతా విశిష్ట ఏకృత పక్షపరత్వ మావశ్యకం. అన్యథా ఘటాది రూపపజే శబ్దత్వాదినా నితృత్వ సాధనే బాధస్యా? ధై ర్వాన తార దశాయామపిసపక్ష విపకు వ్యావృత్తశబ్దశ్వవాక్ శబ్ద త్యాది జ్ఞానవిషయతా మాదాయ శబ్దత్వాదె స్సవ్యభిచార త్వాపత్తి;. న చెట్టాప త్తి:, దోషాంతరసంకర ప్రసంగాల్ | అ స న తెచ పక్షు తావిశిష్ట ప్రకృత పక్షు వృత్తి తా జ్ఞానస్య వి శేషణ విధయా లక్షణ ఘటక త్వాన్ని తిప్రసజ్జ బాధగ్రహస్థలపక్ష తాయా అసిద్ధ్యవ తారి హెతౌ ప్రకృతషకుధమః తాయా ·గదాధయే on [[] నచైవం నిత్య ఘటశ్శబ్ద్వ దిత్యత్ర బాధావ్యవతా రెడి సాధార.క్యా పత్తి:, ఇష్టత్వాత్ | అన్యథా బాధా ధ్యే రన్యతగా వతారవశాయాం సాధారణా సంగహాప త్తె; | అసిద్ధి సంకీర్ణ త్వె సవ్య భిచారమధ్యా ప్రవెశె సవ్యభిచార సంకీర్ణ తయా 2 సిధైశ్య సంతర్భావాపట్లే తస్యా తిరిక్త హేత్వాభాసత్వాసత్తె; | నచ వ్యా ప్యవిరుద్ధ యొ స్సాధారణ్య భ్రమమాదాయా తిప్రసంగః, [గ] జ్ఞానస్యా భావాది త్యాశుక తె (చై వమితి) ఏవం-పక్షుషథన్య ధమి? మాత్రపర త్వా! బాధసంపాదనాయా నితృత్వము పేశ్య నిత్యత్వసాధ్య త్వా నుసరణం, ఏవంచఘటో నిత్య ఇత్యుక్తా తత్రన్న ప్రశ్లేష శంకయా నిత్య త్వసాధ్యకత్వం నస్ఫుటీ భవతీతి నిత్యోఘటఇత్యుక్తం | బాధాదీత్యాదినా అసిద్ధి పరిగ్రోహః | అసాధారణ్యా సత్తి. సాధారణ్య జ్ఞానమాదాయ సవ్యభిచార త్వాపత్తిః | ఏ తెనాస్య సవ్యభిచార సామాన్యలక్షణతయా ఏతచతిప్రస కెరసా ధార.శ్యా నాపాదక త్వా దసంగతి రిత్యహస్తం | సప-వృత్తి త్వెనసాధా రణ్యస్య, "కెవలాన్వయి ధర్మస్య పక్షతా సవ ఛ్ఛేదక త్వా దనుప సంహారి త్వస్య చా సంభవాత్ ప3 శేషేణా సాధారణ్యాప త్తి రితి వార్థః | తదానీం స పక్షు విపక్ష వ్యావృత్తత్వస తై దోషాంతరావతా రెపి సవ్యభిచారత్వమసా ధారణ్యం చెష్టమెవ క్షలివిరహా దిత్యాళ యెనాహ ( ఇష్టత్వాదితి ) అన్య పక్ష తాయాః ప్రకృత పక్ష ధర్మతా జ్ఞానస్య వా విశేషణ త్వే ! ( బాధా ధ్యోరితి ) బాధస్యా సిద్ధార్వావ తారదశాయాం హ్రదాదౌ ధూ మాది సాధ నెవహ్న్యా దె రసంగ్రహాప 'త్తె రిత్యర్థ! సాధారణ్య స్య నిత్య దో షతత త తేష్టాప త్తి ర్న సంభవతీతిభావః | నను దోషాంతరావతార దశాయాం సవ్యభిచారత్వం "క్వాపి నెష్యత ఏవ, భవతు సాధారణ్యెష్య నితృదోషతా, ఇత్య తరహ ( అసిద్ధ ఇతి ) (సా ధారణ్య భీమ మాదాయెతి ) యథాయథం సాధ్యభావ వద్వృత్తిత్వ సాధ్య వద్వృత్తి త్వాం శే మాతకం సాధారణ్య జ్ఞానమాదాయెత్యర్థ!! - ·నిను కి. సవ్యభిచార సామా నృ నిను {A} [ 9: య ద్రూపా వచ్ఛిన్నవత్తా జ్ఞానం సాధ్య సంశయ జనకం త'ద్రూపావచ్ఛీన్న త్వస్యోక్త త్వాత్ | [ ] డDEణి-ఫకీ భూత సంశయధ ర్మితా వచ్ఛెదక తాపర్యా ప్త్యధికరణావ చ్ఛిన్నె ! యద్రూపా వచ్ఛిన్న వత్తా జ్ఞానం-యద్రూపావచ్ఛిన్న ప్రకారతా శాలిజ్ఞానత్వా వచ్ఛిన్నం | ( సాధ్యసంశయ జనకమిలి } ఏతచ్చ సంశయం మతికొట్యు స్థితి ర్వి శేషణజ్ఞానాది ముజాయైవ హెతుః, సాధారణ ధర్మన - జ్ఞానంచ సా దేవ త్ థెలి, నిష్కృష్టమ తే కొట్యుషస్థితి జనక త్వా ఘటిత మెవ లక్షణం కర్తవ్యమి త్యభిప్రాయెణ | యథాశ్రుత మూలాను రో ధౌతు సుశీయ జనక కొటిద్వ యొష స్థితి జనకత్వ మేన నివేశనీయం ! సాధ్య సంశయ జనకు- సాధ్య సంశయ జనక కొణిద్వ యొషస్థితి జనక మితృపి వ్యా చక, తె ! తనలె " ధర్మితి ” ప్రకారతా త్యెనా వచ్ఛెదకతా లాభా యె? ధ్యాయ ఆ జ్ఞానం సాధారణ్యాది ఘటక కెవల సాధ్య వడ్వృత్తి త్వా డ్యవ చ్ఛిన్నత్వ మాదాయా తిప్రసంగో దుర్వార; | నచ ధరితా వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న వి శేష్య తా నిరూపిత య'ద్రూ పావచ్ఛిన్న ఈ కారతా శాలిజ్ఞానత్వం సంశయ జనక తా నలిరిక్త వృత్తి తద్రూపవత్త్వస్య, సాధ్యసంశయ జనక తా వచ్చెనకీభూతా యాధ ర్మితా వ చ్ఛేదకా వచ్ఛిన్న వి శేష్య తా నిరూపిత ప్రకారతా తదన చ్ఛెదక తా పర్యా పృధికరణ ధర్మతత్త్వష్య నా, నివెశాన్నా తిప్రసంగః | సంశయం మతికొటిద్వయ సాహచర్యా ద్యవచ్ఛిన్న ప్రకారతా శాలి నిశ్చయ త్వాన సాధారణ్యాది విశిష్ట ధర్మనత్తా జ్ఞాన స్యైవైక హైతు తా కల్పనా గెకైక కొటి సాహచర్యా ద్యవచ్ఛిన్న ప్రకాం తా శాలిజ్ఞానస్య సంశయా జనక తమూ ఉభయకొటి సాహచర్యా దెరెవ తాదృశ ధర్మ త్వాదితి వాచ్యం ! ఉకరూ పె— క్రిక హెతుతా కల్పనే ఏకకొటి సాహచర్యా ద్యవచ్ఛిన్న త్వవికిష్టా పంకొటి సాహచర్యా వచ్చిన్న త్వెనైవ ప్రకార తాయా నివేశ సీయత, వచ్ఛిన్న త్వయ ర్విశేష్య విశ్లేషణ భా వెవినిగమనా విర హాత్ | వ్యావ్యసంశయ్య సాధారణ ధర్మవత్తా జ్ఞానాంతర్భావా నుప ·గదాధయే [[] పత్తిశ్చ | తత) వ్యాష్యతవభావయొః ప్రత్యెకముభయకొటి సహచరిత త్వాభావాత్ ! నచ వ్యాష్యసంశయస్య పృధక్కాగణ తామర ఏవేదం లక్షణం తి వాచ్యం | "వ్యాప్య సంశయ సె” త్యాది గంథవిరోధాత్ | నచ యవ్య ద్రూపావచ్ఛిన్న ప్రకారక జ్ఞాన త్వెన సంశయ జనక తా తత్త ద్రూపవత్వ స్క, సంశయ జనక తా న చ్ఛెదక ప్రకారతా వచ్ఛెదక తా పర్యా స్తిమంతో యె యెధర్మాస్త త్తచర్మవత్త్వస్యవా వివక్షయా నాతిప్రసంగ ఇతి వాచ్యం! సత్తానత్సమ వెత జాతిమాక్ సత్తాభావవత్సమ వెత జా 'మాసయ మి త్యాది భ్రమవిషయతా వ చ్ఛేదకసత్తావ త్సమ వెత త్వా ద్యా దాయ సత్తాదిసాధ్య కెజా త్యాదా వతి వ్యాప్తి | సత్తాభావవ త్సమ వెతత్వస్యా విధ్యాయ త్పదెన తమపాదానా సంభవాత్ | వస్తుశ స్వైవం వివక్షణ్నె సాధారణ్యా గెరపీ తొడృశతయా సాధా రణ్యాడరు తావృశ యావద్ధ రవత్త్వాభావా డసంభవ ఏవ | నచ స్వని, తాదృశ ప్రకారతా వ చ్ఛేదక యావద్ధ నత్త్వ ఏవ శశాం. సాధారణ్యాది వారణం “వ్యా సంశయె” త్యాది 10థ సంగ తిశ్చ సంభవతి, సాధారణ్యా గెర వ్యసాధారణ్యాది ప్రకారెణ జ్ఞానస్య : శాయకత్వాత్ | ఏ తెన సంశయ జనక తా వచ్ఛెదకీ భూతాయాయా ప్రకారతాతవ వచ్ఛెదకతా పర్యా ప్త్యధికరణ ధర్తవత్వ నివె శెపిననిస్తారః | తద్ద రిణిత ద్రూపావచ్ఛిన్న ప్రకారక జ్ఞానస్య స్వనిష్ఠ యస్య ద్రూపావచ్ఛిన్న ప్రకా రకజ్ఞాన సహకారేణ సంశయ జనకత్వం తమభయరూపవ త్త్వస్య వివకి త త్వపి వ్యాష్యసంశయెత్యాది గ్రంథాసంగతి రశక్యసమాధి రెవ | వ్యా ్య త్వావచ్ఛిన్న ప్రకారక జ్ఞాన సహకారిణో ధరివి శేష్యక స్వనిష్ఠ రూపాంత రావచ్ఛిన్న ప్రకారక జ్ఞానస్యా ప్రసిద్దె ర్వ్యాప్యత మాదాయ వ్యా ప్యె - తిప్రసంగా ప్రసకై | మైనం యక్కెంచి త్సాధ్య సందేహ నిరూపి తాయాం జనక తారూ మన చ్చెది కామ్నాధ రి, తా వచ్ఛెద కా వచ్ఛిన్న వి శేష్య తానికూపిత ఏకా యా ·na . R సవ్యభిచార సామాన్య నిషక్తి.. క్యా నవ చ్ఛవకతా పర్యా ప్త్యధికరణ ధరన త్వం సవ్యభిచారత్వం | సాధారగ్యాది విశిష్ట జాతుమత్తా జ్ఞానజన్య సంశయ జనక తా వచ్ఛెదకీ భూతా తాదృళీ ప్రకారతా సాధ్యాభావవద్వృత్తిత్వాద్య వచ్ఛిన్నా పీలి తవన చ్ఛెకకవత్తా భావాన్న వ్యాప్యా దా వలిప్రసంగః | యత్కించిత్సం శయ ని వెశా దసా ధారణ్యా గెః సాధారణాదా వసత్వేపినక్షతిః | వ్యాష్య సంకయ్యచ వ్యాశ్యవత్తా జ్ఞాన త్వానై వ జాతుతా, నతు వ్యాప్యాభావ ప్రకారకత్వమపి తత్ర ని వేశ్య తె, వ్యాష్యనత్తా నిశ్చయ దశాయాం తస్య ప్రతిబంధకత్వావసంశయాపత్య సంభవాత్ | అతో వ్యాప్యా భావ త్వావచ్ఛిన్న ప్రకారతాయా స్సంశయజనక తానవ చ్ఛెదకతమా వ్యాప్యా భావశ్వస్య వ్యా ప్యె- సత్వేపి నతత్ర వశ్యమాణాయా అతివ్యా పై ప్రసక్తి; | నచ వ్యాశ్యసంశయ హెతు తాయా మసోమాణ్య నిశ్చయా నా స్కందితత్వస్యైన నివెశా ద్వా:నత్తా నిశ్చయా డప్రామాణ్య శంకా స్కందితా ద్వ్యాక సంశయాప్పత్తి:, తస్యా విరోధిత్వాదితి - వ్యాష్య సంశయ త్వేనై వ వ్యాపక సంశయ' హెతుత్వ మావశ్యకమితి వాచ్యం | యావృశవిషయె వ్యాస్యవత్తా నిశ్చయవశాయాం వ్యాపక సంశయ స్యెతగ సకలకారణ సమవధానే తాదృశ నిశ్చయె అప్రామాణ్య సంశయపవ సజు ' య తే, తత్రోక్తా తి ప్రసంగా సంభవెన నిశ్చయ సాధారణ వ్యాప్యవత్తా జ్ఞాన త్వెన హైతు తాయా నిష్క్రత్యూహ త్వా త్తాదృశస్థలియాతి వ్యా వ్యభి ప్రాయక తయైన వర్గంధస్య వ్యా ఖ్యేయత్వాత్ | అథవా వ్యాప్య వత్తా జ్ఞాన త్వానయా వ్యాష్య సంశయ హెతుతా తవవ చ్ఛెదక కోటి ప్రవిష్టా ప్రామాణ్య నిశ్చయా నాస్కందితత్వ ఘటక నిశ్చయత్వం సాధ్య వ్యాప్య త్వా వచ్ఛిన్నా భావ జ్ఞానవిశిష్టా ప్రామాణ్య సంశయూన్యా ప్రామాణ్య జ్ఞానత్వం | తథాచ వ్యాప్యా భావవత్తా జ్ఞాన శూన్య కాలీనా ప్రామాణ్య సంశయస్యా పి. యశోక్త నిశ్చయ త్వాత్త ద్విశిష్ట వ్యాప్యనత్తా జ్ఞానకాలె అపత్తే రభావాత్ | సచ తథాపి వ్యాష్యవత్తా జ్ఞాన త్వెన వ్యాపక సంశయ హేతుతా నసంభవలి, తధాసతి ధమ: తాన చ్ఛేదక సామానాధిక్ ర్య మా" తావ ·గదాధరీయే గాహి వ్యాష్యవత్తా నిశ్చయా తనవచ్చె గెన వ్యాపకవత్తాం తత్సామానాధి కరణ్య మాత్రేణ వ్యాపకాభావ మవగాహమానస్య సంశయస్యాపత్తి, తాదృశ సంశయె తాడృశ నిశ్చయస్యా విరోధిత్వాదితి వాచ్యం | అషణ తావ చ్ఛేదకా వచ్ఛె దెన వ్యావ్యవత్తావగాహినః సంశయా దేవ తవవచ్ఛె దెవ వ్యాపక వత్తా వగాహి సంశయొదయా త్తావృశవ్యాపకవత్తా వగాహి సుశయె తాదృశ వ్యాస్యవత్తానగా హి జ్ఞాన జ్ఞాన త్వెనై వ హైతుత్వోపగమా దుక్తాప త్తె రప్రసక్తే | అథవా సంశయ జనకతా నచ్చెదక ప్రకార తాయాం సవ్యభిచా రితా మటక సంబంధా నచ్ఛిన్నత్వ ని వెశస్యానశ్యకత, వహ్ని వ్యాష్య ధూమవాన్న వెలి సంశయీయాభావ ప్రకారతాయా స్సంయొగాది సం బంధా నవచ్ఛిన్న తయాతత్సంబంధానచ్ఛిన్న వ్యావ్యవకార లైన సంశయ జనక తా వచ్చెది కె తృతివ్యా ప్తి ప్రసక్త్యా నవ్యాష్య సంశయ స్యె త్యాగె B రసంగతిః | అథ సాధారణ ధమఃవత్తా జ్ఞానస్య సంశయ జనక త్వే ధమైక్య స్యా ప్రయొజక తామ తె తత్సంబం ధైక్యస్యా ప్యప్రయొజక తయా తన తె సంశయ జనకతా వచ్ఛెదక యావత్ప్రకార తాసు ప్రత్యెక మవచ్ఛెడకీ భూళానియా నికపాణి తవ్వత్త్వ నివెశె అయమాతా జ్ఞానాది త్యాచౌ విషయతనూ ఆ తత్వాభావ సమానాధికరణ జ్ఞానవత్తా జ్ఞాన సహకా రెణ సాధ్యసం దెహ జనకం యత్సమవాయెన సాధ్యసహచరిత జ్ఞానాది మ త్తా జ్ఞానం తదీయపకార తా మాదాయ సమవాయెన జ్ఞానాగె స్సవ్యభి చారి తా పత్తి, || విషయతా సంబం ధోనాభావ కోటిసహచరిత తద్వత్తా జ్ఞానీయ ప్రకార తార స్సమవాయ సంబంధాన నచ్ఛిన్న తయా సవ్యభి చారితొ ఘటక సంబంధా వచ్ఛిన్న యావత కారతా నంతర్గతత్వా దితి చె తృత్యం, యత్కించి త్సాధ్య సంశయ నిరూపిత జనక తా వచ్ఛెదకీ భూతా ధమిక్ తొ వచ్ఛెద కా వచ్ఛిన్నాయా, వి శేష్య తా తన్ని రూపిత సవ్యభి చారి తా ఘటక సంబంధా వచ్ఛిన్నాయాయా ప్రకార తాత త్త దవచ్ఛెదక ధమః వత్త్వమెవ వివక్షణీయం | తధాచసతి ఉక్తస్థ లెవిషయ తా సంబంధా వచ్ఛిన్న జ్ఞాన ప్రకారతా నికూపిత విశేష్య తాయా ఆపి నిపక్త యాన ·an , సవృభిచార సామాన్య నికు క్తి : 1 ES కెష్య కాంతర్గతత్వాత్, తన్ని రూపిత సవ్యభిచారి తా ఘటక సంబంధా నచ్ఛిన్న వికార త్యా మధ్యా నాతి వ్యాప్తి : 1 ఏవమపి సంశయ సము శ్చయ వై లక్షణ్యాయ ఉభయమకారతా నిరూపి తైక వి శేష్యతా స్వీక తృమతే వ్యాసంశయ కొటిద్వయ ప్రకారతానికూపిత వి శేష్య తానికూపిత వ్యాష్య తా ఘటక సంబంధా వచ్ఛిన్న ప్రకారతా వచ్ఛెదక వ్యాత్వమాత) మాదాయా తి వ్యాప్తి సృంభవతీత్యాశంక్య వ్యాప్య సంశయె త్యాదిక మభిహితం | మస్తు తస్తు జనక తా వచ్ఛెదక యావత్ప్రకారతా వచ్ఛెడక వత్త్వాది ని వెకె ధూమకవభావ సహచరిత కాంచనమయ వహ్నిమాని త్యాది జ్ఞానీ య కాంతాయా ఆపి ధూమసహచరిత వహ్నిమాని త్యాది జ్ఞాన జన్య సంశయ జనక తా వచ్చెడక ధూమసహచరిత వహ్ని త్వావచ్చిన్న ప్రకారతాత్వాదినా నివెశెన నిపుక్త యావత్ప్రకారతాంతర్గతతయా తద వచ్ఛెనక తాపర్యా వ్యనిక రణ కాంచనమయత్వాది ఘటిత ధమః వత్తాయా సహ్న్యాదౌ దురుష దతయా అసంభవ ఇతి యత్కించి త్సంశయ నిరూ పితా క్షమిళ్ తొ వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న వి శేష్యతా ఘటిత ధమాక్ వచ్చి న్నాయాయా జనక తా తవన చ్ఛెదకీభూత తాదృశ వి శేష్య తా నిరూపిత మకాంతా వచ్చేదికతా పర్యా ప్తి మద్ధమణ వత్త్వమెవ వివక్షణీయం ! ఏనంచ కాంచనమయత్వా ద్యనగాహి తవనవగాహి జ్ఞానసాధారణ కార ణతాయా ఐక్యా త్తవవ చ్చెడకీ భూతకాంచనమయ త్వాద్యసనగా హిజ్ఞాన్ ప్రకారతా వచ్చెడక తా పర్యాప్త్యధికరణ ధమణవ త్త్వ మాదా యైన ధూమాది సాధ్యక వహ్నచౌ లక్షణ సమన్వయః | సంశయం ప్రతి త తత్కోటి సాహచర్యానచ్ఛిన్నకారతా శాలిజ్ఞాన త్వేన సాధారణ్యా ది విశిష్ట ధమః వత్తా జ్ఞానస్య కారణ తాద్వయీతి వ్యాష్య విరుద్ధయొ రతి ప్ర సంగ నిరాసః | ఏవంచ వ్యాష్య సంశయత్వా వచ్ఛిన్నాయా ఉభయ కొటి ఏకారకత్వా వచ్ఛిన్నాయా జనక తార ఐక్యా త్త దవచ్ఛెదకీ భూత వ్యావ్యప్రకారతా వచ్చెడక వ్యాష్యత్వమాదాయ వ్యా ఖ్య 2-తి ప్రసంగా దుర్వార ఏవె త్యాళంక్య వ్యాష్య సంశయ్య సృధక్కారణ తామ తే జ్ఞానవస్య నిశ్చయ పరత్వ ముసదర్శితం | -కీయ ·గదాధయే నచ వ్యాజ్యసంశయస్య ఉభయ ప్రకారక త్వెన నైక హెతుతా, విశెష్య వి శేషణభావె వినిగమనావిరహాత్ | అపితు ప్రత్యెక ప్రకార తా న్ని వేశ్య హెతుతా ద్వయ మేవ కల్పనీయమితి నా నాతివ్యాప్తి ప్రసక్తిరితి నాచ్యం | జాతుతా ద్వయకల్ప నెయత వ్యాష్యనత్తా నిశ్చయస్యస్వాం నె అమాణ్య సంశయాత్మ కస్యానంతరక్షణె ్యప్యాభావవత్తా నిశ్చయ స్తకుత్త రక్షణె వ్యాపక సంశయాప త్తె; | ఏ తెన యావత్ప్ర కారతా నివెశపజేపి సవ్యభిచారితా ఘటక సం బంగావచ్ఛిన్న నిను క్తజనక తా వచ్చెడక ప్రకార తానాంన యావత్త్వెస ని వెళః, ఆయమాతాజ్ఞానాదిత్యా దా వలి వ్యా ఫ్రై, ఆపితు నికు క్తజనక తా వచ్ఛెదకీభూ తాయా వత: ప కారతాః సవ్యభిచారితా ఘటక సంబంధా వచ్ఛిన్నా నాం తాసాంపు త్యె కావ చ్ఛేదక రూపవత్త్వం నివేశ్యం | ఏవంచా యమాతాజ్ఞానాది త్యాదౌ నా క9 మెగా తివ్యా ప్తంభనః | విషయి తా సంబంధావచ్ఛిన్న నిను క్తజనకతా వచ్ఛేదక జ్ఞానాది ప్రకారతానామపి నిను క్త యావత్ప్రకార తాంతగణ తతయా సవ్య చారితా ఘటక సంబంధా వచ్ఛిన్న త్వస్య తత్రాస ల్వెన తెనరూ ణ తమపాదానాసంభవాత్ | తథా చతావతా వ్యాష్యసంశయ హెతుతామాదాయాప్య తిప్రసంగ వారణసంభ వెన విశేష్య తాయా యావత్తైన ని వెశనం, జ్ఞానపదస్య నిశ్చయ పరత్వ ఇ్చ నయు క్తమితి పూర్వపక్షస్య నావకాశః | అథవా వ్యాష్యసంశయస్య సాధారణ ధమః వత్తా జ్ఞానాంతర్భావ మ తె ఏకై కకొటి సామానాధికరణ్య మాదాయ సధైతావలి ప్రసంగ వార గాయ యత్కించిత్సంశయజనక తా వచ్ఛెదక యావత్ప్రకారతాప్యంతం నివేశనీయ | వ్యాష్యసంశయస్య శృధక్కారణ తామ తెతు నా క్త కోమెణ సబ్జెతా వతి సంగ శంకావకాశ , తన తె కొటిద్వయ సామానాధికరణ్యా వచ్ఛిన్న త్వెనైవ ప్రకారతాయా జనక తా వచ్ఛెడక త్వొ పగమాత్ | ఏ కై కకొటి సాహచర్యా వచ్ఛిన్న ప్రకారతాయాః సంశయ జనక తా నవ చ్ఛెదక త్వాత్ | అలొ యానత కారతా నివెశనం సంశయె యత్కించి త్త్వ ని వెశనంచ నకతవ్యం | ఆపితు వ్యాష్యసంశయ హెతుతా మా దాయా 3. • నారగాయ జ్ఞాన పువమెవ నిశ్చయ: రవిత్యుగంతన్య ·సవ్యభిచారసామా న్య నికు కి : మి త్యెన వ్యాస్య సంశయ స్యె త్యాదినా ఆ హితం | నచ ధ రైకన్య సంశయ జన తాయాం తంత్రతా మ తేపి కొ"ట్వి య సామానాధికరణ్యా వచ్ఛిన్నత్వం నైక తా నివెశ్యతే విశేష్య ఏ శేషణ భావే వినిగి మనా ఏంహాత్ | ఆపితు ప్రత్యేక సామా"నాధికరణ్యా వచ్చిన్న త్వం ప్రత్యేకం ని వేశ్య కారణలే ద్వయమెవకల్ప్య తె! ధూమసహచరత వహ్ని మత్తాజ్ఞాన ధూమాథాన సహచరీత వహ్ని మత్తా జ్ఞానయొః పరస్పర సహా కారిత్వాన్న కొటిశ్వయ సహచరిత విభిన్న ధమః పత్తా జ్ఞానాత్సంశయ ప్రసంగః | ధూమ సహచరిత వహ్నిప తప భావసహచరిత వహ్నిమార్ ఇతి జ్ఞానవ్వ యాదితో పి సంశయః స్వీయ తె | తథాచ : ధైతానతి :) సంగ వారణాయ యావత్ప్రకారతా నివేశనం సంశయె యత్కించి త్వనివె శనం వావశ్యకమితి వాచ్యం | విభిన్న హెతుత్వె సాహచర్యఢవి: తావచ్చె దక నహ్ని త్వ డ్రవ్యత్వాది డమాE ణాం విష్యాని వెశె కొటిడ్వయసహ చరిత ధమ= వత్తాజ్ఞాన యో: పుస్పర సహకారితో పగ మెపి ఏ భిన్న ధమః వల్లే జానా త్సంశయాప త్తె మణర్వాతూ తాదృశ కర్మాగాం విశిష్య నివేశనీయత కూ కారణ తానం త్యాసత్తెంతి సంజైషః | అథ ద్రవ్యం వికిష్ట, తాగి త్యాడె సవ్యభిచారితా హోషంగ: | విశిష్టప్యానలీకి కలిచూవి ఇష్ట తాత్వా సాధ్యతడభానసహచరితత్వ తవ్వ ద్వృత్తి త్వయ స్సత్త్వాదితి చెన్న - గుణకర్మాతకు సామానాధికరణ్య రూపం తగ్వైష్ట్రంహ క్వచి సుషలకుణతయా పే తు తా వచ్చెడకం క్వచి ద్విశేషణతయా | ఆద్యం యథా - అనుమి త్యాది లక్షణ ప్రవిష్టమితర భేదా నుమాపక తా నచ్ఛెదకం యత్త:58 సమ వెతత్వాది కం | తద్విష్టాను. తిత్వాది -తె రక్తంత రె2 స్వర భాగా స్తస్యవి శేషణ త్వా యోగాత్ | ఆతపన తావృశజాతా వనుభవత్వా నృత్వాది వి శేషణం వ్యభిచార వారకరకూ సార్థకం | ద్వితీయం యథా- శజ్ఞ2 నిక్య: బాహ్యకరణక ప్రత్యక్ష త్వేపతి సత్తాదిత్యాదౌ సత్యంతా ఈః, తస్య వి శేషణత్వ ఏవస ధైశుత్వ నిర్వాహాత్ | తథాచ దర్శితస్య వై శిష్టస్య ఉపలణత మా హైతు తా వ చ్ఛేడక త్వే సవ్యభిచారిత్వ దిష్ట మెవ, విశెసే. త్వ విశిష్టహపిత సమతా యాడిన - తుతాన చ్ఛెవక - ·గదారయే A సంబ” వాచ్య: | అన్యథా యద్ధమః విశిష్ట నిరూపిత త్వా నవచ్ఛిన్న సమవాయాది హేతుతా వచ్ఛెదక సంబంధః తస్య హే'తు ప్రకారస్య ఉపలక్షణతయా హేతుతా వచ్ఛెనక త్వా ద్వి శేషణత్వా నుపపత్తే! | నచ వికెష్ట కసిత సమవాయా గె హేతుతా వచ్ఛెదక సంబ) ధ్వ తెనశుద్ధసత్తా గెరవ్య వ్యభిచారితయా తద్వి శేషణ వైయర్థ్యమితి గుణకి ర్మాక్య స్వెపతి సత్త్వాదితి హేతు ప్రయొగె నిగ్రహ ప్రసంగ ఇతివాచ్యం! విశిష్టవి శేషణక బుద్ధా వెవ విశిష్ట నిరూపితత్వస్య సంబధ్ధతా వచ్ఛెదకత యా3 ద్రూప విశిష్ట నిరూపిత సమ వాయాచినా తద్రూపా నవచ్ఛిన్న స్య హేతుత్వా సంభవాత్ | ఏవంచ విశిష్ట నిరూపిత గమనాయాదినా సం బు ధైన సస్టై, ద్విశిష్ట సత్త్వా గెన: తెన సంబం ధేన సవ్యభిచారిత్వ ప) సంగ: I యాదృ శెనసంబం ధేన పక్షధ రతాషిషయకం యత్ జ్ఞానం తస్య తాచృ శెన సంబం ధేన కొటిద్వయ సహచారా వగాహితాయా స్సంశయ జనక తా ప్రయోజక త్వాత్ , సమవాయ సామాన్య సంబం ధేన సాహ చర్యా నగాహిను దర్శితవి శేష సంబంథెన షకుధమః లౌ జ్ఞానస్యచ సంశ య జనకత్వ విరహాత్ | తాదృశప్ శేష సంబం ధేన ద్రవ్య త్వా భావ సాహచర్యశ్య సత్తా దా వభావాత్ , తాదృశ సాహచర్యావగాహి భ్రమ మాదాత తిప్రసంగా నవకాశాత్ | అథ యధా హెతుతా వచ్ఛెక కొషలక్ష్మి తే వ్యాప్తి జ్ఞానస్థ లేపి పక్కె తద్వి ఇష్ట వై శిష్టజ్ఞానా దనువి-తి రధికం క్విత్యాది న్యాయాత్ , తథాః శిష్ట సత్తాత్వోపలకి తె సహచారో యత్రగృహ్య తె తత్రతద్విశిష్ట్య పక్ష, మ: Tి జ్ఞానాడపి సంశయెత్పత్తి రుచి తెతి చెన్న | ఉభయస్థ్సల యొర్వి కె షాత్ | తథాహి- సామాన్య రూ పెణ సామాన్య సంబం ధేనవా వ్యా J హె సామాన్య ఘటి తెన విశెషరూ పెణ విశేషసంబం ధేనవా పక్ష ధమతా జ్ఞానాదనుమితి ర్యుజ్య తె, హెతో సత్సంబంధస్య వా సంకొచె వ్యాప్తి రవ్యాఘా తాత్ | సామాన్య రూ పెణ సామాన్య సంబంధేన వా సహచారగృహె విశెషరూ పెణ విశేషసంబం ధేనవా పక్షుధమణ తా జ్ఞానె తు నసంశయః, సంకొచస్య సాధారణ్య వ్యాఘాతక త్వాత్ | అతఏవ నహ్ని త్వాదినా ధూమతదభావాది సహచారాదిగ్రహె ఆ గెంధన ప్ర ·సవ్యచార సామాన్య నీX ! ! ! భవ వహ్ని త్వాదినా ధమికావృత్తిత్వ జ్ఞానాన్న ధూమాది సంశయః, నవా సంయొగ సామాన్యెన ధూమతదభావసహచరిత వహ్న్యా డెమః హా నసా డ్య ముయొగిక సంమొగెన ధమిక్ ణి జ్ఞానా తత్సంశయః, నచ తత) సాధార ణ్య ప్రసంగ ఇతి | అథ ద్రవ్యం గుణకర్మాన్య త్వెసతి సత్త్వాదిత్యత్ర రెడౌ, ద్రవ్యం గుణ త్వపు సత్తాదిత్యత్ర విరుధైచాతి వ్యాప్తి, విశెష్యెసాధ్యతవభాబూ భయ సామానాధిక రణ్య సత్యేన విశిషెపి తత్స త్వాదితి చెన్న 1 సాధ్యతన భావవవ్వృత్తి తా వచ్ఛెడక విశిష్టవత్తా జ్ఞాన స్యైవ సాధారణ ధమణ ద ర్శనవిధయా సాధ్య సం దేహ జనక త్వాత్ | యత్కించి త్సాధ్యసంశయజన కతావ చ్ఛేదకీభూతా యా యా ప్రకార తావ చ్ఛేదక తా తదవ చ్ఛేదక తా పర్యా పృధికరణ ధమః విశిష్ట ప్రకృత హెతుతా వచ్ఛెదకవ త్త్వ వివక్ష ణే నాతి ప్రసంగ విరహాత్' | విశిష్టత్తాత్వరూప ప్రకృత హేతుతా వచ్ఛెదక స్యోభయన ద్వృత్తి తా వచ్ఛెదకత్వ విరహాక్ | ఉభయ సహచరితవృత్తి తావచ్ఛిన్న ప్రకారతా వచ్ఛెదక తాక జ్ఞానస్య సం శాయక త్వెసి మోకాలి ప్రసంగ: | తథాసతి యావృశ యాదృశ ధర్మావచ్ఛిన్న ప్రకృత హేతు తా వచ్ఛెదక విశిష్ట వై శిష్ట్యా వగాహి జ్ఞున ల్వెన యత్కించిత్సాధ్య సంశయ జనక తా తాదృశ తాదృశరూప విశిష్ట తవ్వత్త్వస్య వివక్షణీయ త్వాత్ | యత్రోభయ సహచరిత తవ్వృత్తిత్వం ఏకాంతా వచ్ఛెద కె భాస తె తత్ర తముషలతీత తద్వత్తాజ్ఞానస్యాపి కారణతయా తద్విశిష్ట వైశిష్ట్యా వ గాహి త్వెనా జనక త్వాత్ | ఉభయవద్వృత్తి తా వచ్ఛెదక త్వెన ప్రకా రతా వచ్ఛెదకస్య య'త్రభానం తత్రోభయ సహచారఘటక తదవ చ్ఛిన్న నిసపి లొ ధికరణ తావగాహి జ్ఞాన స్యైవ హెతుతయా తద్విశిష్ట వైశిష్టా నగాహి త్వెన హేతుత్వ మావశ్యకమితి తాదృశ హెతు తా మాదాయ సాధారణె, ఉభయవద్వృత్తితా నవచ్చెదక విశిష్ట వై బోధ త్వెన హేతు తామాదాయవాSసాధారణే లక్షణం సంగమనీయం ! ప్రకృతపశుధమః తాజ్ఞానాని వె శెఘటజ్ఞానం సవిషయకం ఆ త్మవృత్తి వాజ్ఞానత్వాదిత్యా దావలి వ్యా J; తధాహి-ఘటజ్ఞానం సవిషయకమి త్యాది నిశ్చయ కాలీన ఘటజ్ఞానం సవిషయకన్న వెత్యాది సంశయం ప్రతి ఘట ·గదాభయే -నవిషయె తద్రూపం సాధారణ త్వాదిలి సిద్ధాం తె స్ఫుబీభవిష్యతి | ఇదం సవిషయక మా తవృత్తి వా జ్ఞానత్వాదిత్యా ' ప్రామాణ్యా ప్రా నూణ్య సంశయస్య తద టకీభూత సాధ్యతు భావ విషయకతయారో ట్యూనస్థితికూపస్య జనకీభూత జ్ఞానవి: జ్ఞాన త్వాతు నాతి ప్రసంగం శంకాపి | సాధారణ ధర్మవర్ణాజ్ఞానస్య తజ్ఞస్యకోట ్య స్థి తెర్వాసం శయ జనకతనూ కజ్జికస్య తాదృశ సంశయా హెతు త్వాత్) జ్ఞాన ధమణక సవిషయకత్వజ్ఞానం ప్రమాన వేత్యా ద్యా కారక సంశయొ హేతు;, ఆర్థనిశ్చయొ త్తరార్థ సంశయె తద్ధమిక ప్రామాణ్య సంశయస్య కారణ త్వాత్ | సచ ప్రామాణ్య సంశయః సవిషయకత్వ తదభావాది రూప కోటిద్వ యొషస్థిత్యా తక; 1 సవిషయకత్వ వలిసవిషయకత్వ ప్రకా రకత్వ రూపప్రామాణ్యస్య సష్షయక త్వెన తవభావవలితత కారకత్వ రూపా ప్రామాణ్యస్యచ తదభావెన ఘటిత త్వాత్ | తాదృఢ ప్రా మాణ్య సంశయెచ సవిషయకత్వారిజ్ఞానధమిక్క ప్రామా గ్యాపానూ ణ్య సహచరితజ్ఞాన త్వాదిమత్తా బ్యానం హేతురితిసవిషయక త్వాదిరూప సాధ్య సం రెహజనక కోటిద్వ యొషస్థితి జనక ధమ్కి వృత్తితా జ్ఞానవిషయత్వం జ్ఞాన త్వాదా వక్షత మె వెలి ప్రకృతపుకు ఢమః తా జ్ఞానని వెశ అవశ్యక:! తన్ని వె నెచ సవిషయక త్వాది జ్ఞానధమిక్క జ్ఞానత్వవత్తా జ్ఞానస్య తాదృశజ్ఞాన విషయఘటజ్ఞానాది రూపప్రకృతపక్ష ధమః త్వా షషయక త్వాన్నా తి వ్యా ప్రీతిమిశ్రమచందూషయతి (ఇదంసవిషయక మితి) సవిషయకత్వస్యశ్వరూ పసంబంధాత, త్వెనా ననుగ తతయాత స్త్రీ సా ధ్యే జ్ఞాన త్వాదికం వ్యభిచా ర్యె వెతృతఆహ (ఆత్మనృత్తి వెళి) అప్రామాణ్యం భ్రమత్వం సతు ప) మాత్వాభావః, తస్య సాధ్యాభావా ఘటిత త్వాత్ | (తజ్ఞవ్య కోట్యపస్థి లె ర్వెతి ) మత భై రెస! తజ్ఞానస్య - రామాణ్యా ప్రామాణ్య సహచరిత జ్ఞాన త్వవత్తా జ్ఞానస్య | తావృశ సంశయా హేతుత్వాత్ - సవిషక త్వాది సం శయ జనః కటిద్వయెషస్థిత జనక త్వాత్ | ప్రామాణ్య సంశయా త్మక కొటిద్వయొషస్థితి జనక త్వెపి ప్రామాణ్య సంశయస్య కథి తార్థ సంశ య జనకతాయా అపామాణికతతాదృశకోట ్యవస్థితె స్సాధ్య సం శరూ జనక త్వాదితి భావః || - ·సవ్యభిచాక సామాన్య నీకు కి . [1] . ఇవం సవిషయక మాత వృత్తి నా జ్ఞానత్వా దిత్యాదౌ పా మాణ్యా' ప్రామాణ్య సంశయష్య తదటకీభూత సాధ్యతకభావ ఏష యశతయా కొట్యుపస్థితి కూపన్య జనకీ భూతజ్ఞానవిషయె జ్ఞాన శ్వాతు నాతిప్రసంగ శబ్దాపి 1 సాధారణ ధమళా వత్తాజ్ఞాసన్య తజ్జ వ్యకొట్యుప స్థి తేవా సంశయజనకి తయా తజ్జనస్య తాదృశ సంశయా హెతు త్వాత్ | ప్రామాణ్య సంశయస్థ లేతు జ్ఞానత్వ లక్షణసాధారణఢమః దశణనాత్ నే ప్రామాణ్యస్య, జ్ఞానవిషయ తాతక సాధారణ ధమ దశః సౌచ్చవిషయె తవ్వత్త్వస్య సందెహః ! అపామాణ్య శంకా ద్యవ్వయా నువిధానను అభిమత్వ జ్ఞాన శూన్య విరోధి జ్ఞానస్య ప్రతిబంధక తయా తదపసారణ ప్రయుక్త సత్యస్యాక రె వ్య క్తత్వాత్ | వ్యాష్య సంశయస్య ప్రథగ్వ్యాపక సంశయ గ] నను వినాపి' సాధారణాది ధమః జ్ఞానం ప్రామాణ్య సంశయస్థల విషయసంశయోదయాత్ సాధారణాదిధ రజ్ఞానవతామాణ్య సంశయస్య సంశయ , జనకత్వ మావశ్యక మిత్యత ఆహ ( ప్రామాణ్య సంశయేతి ) జ్ఞానత్వ లక్షణసాధారణధమణ దశః నాత్ -ప్రామాణ్యా ప్రామాణ్య సహ చరిత జ్ఞానత్వవత్తా జ్ఞానాత్ | ప్రామాణ్యస్య సం దేహ ఇతి యొజనా ! పతచ్చ దృష్టాంత విధయొక్తం | జ్ఞానవిషయ తాత క సాధారణ ధమః దర్శనాత్ - తత్ప్రకారక జ్ఞానవి శేష్య త్వరూప త త్తభావ సహచరిత ధర్మ వత్తాజ్ఞానాత్ | విషయె ఘటజ్ఞానా దౌ | తద్వత్త్వస్య - సవిషయకత్వా గె | సం గేహః 1 తాదృశ ధమణ వత్తా జ్ఞానాస త్వేచ సంశయొ2 సిద్ధ ఏ వెలి భావః | నన్వెన మర్థనిశ్చయ దశాయాం సత్య పి సాధారణాది ధర్మ జ్ఞానె ప్రామాణ్య సంశయెర్ధ సంశయః అసతితు త సీన్నెత్యన్వయ న్యతి రెకా నువిధానన్నా పపద్యత ఇతృతలహ ( ఆపామాణ్య శంకేతి ) తదపసారణ ప్రయు క్తం- తాదృశవిశిష్ట ప్రతిబంధకాభావ సంపాదకత్వ నిబంధనం | తథాచ ప్రయొజక త్వెనై వాన్వయ వ్యతి రెకానువిధాన పప త్తెర్న తత్కారణలా సాధక మితి భావః. ( వ్యాష్యసంశయ స్యెతి ) వ్యాస్య తవభావయొ ర్వ్యాపక తదభావ సహచరితతయా సాధారణ ధమః దర్శన విధయైన వ్యాష్యసంశయ వ్యాపక సంశయ హెతుః, ధమః స్యైక తాయా - ·గదాధయే [[] హెతుత్వపకు, జ్ఞానపడం నిశ్చయపరం | హేతుత్వాభిమత విశె షణను యెన సంబన్లైన తమభయ సాహచయణం తెన సంబ సంబద్దెన తద్వత్తాజ్ఞానస్య సంశయాది జనక తా సూచనార్థం | తెనాత్మత్వ కపాలత్వాది సాధ్య కె సమవాయెన హెతౌ జ్ఞాన ఘటాదౌ షష యత్వ సంయోగాదినా తత్సనెహ జన కెనా తిప్రసంగ ఇతి | ||] జ్ఞానస్య నిశ్చయ తాయాశ్చా ప్రయొజక త్వాత్ | యదాచవ్యాప్యాభా వస్య వ్యాపకాభావ సాహచర్యన్న ప్రతిసంధత్తే తదాధమిక ణి తద్వ్యాప్య ధమణం సంశయామోపి నతం సందిగ్ధంతి స్వీయమ తె సాధ్యసంశయ జనక తావచ్ఛెదక ప్రకార తావ చ్ఛేదక సాధ్యాభావవ ద్వృత్తిశ్వస్య వ్యా ప్యె అసత్వేనా తివ్యాప్త్య నవకాశాత్ " పృథగితి ” హేతుత్వ వి శేషణం ! వృథక్కరణ తామ తె వ్యాప్తి మాదాయా తివ్యా ప్తి, పాగెమోషఫా ది తా | ( జ్ఞానపదం నిశ్చయపరమితి) తాదృశ జనక తాయాం నిశ్చయత్వా వచ్ఛిన్నత్వం సంశయత్వ న్యూనవృత్తిత్వంవా వి శేషణం డెయవి త్యర్ధ; | సధైతావలి వ్యా పై ర్వాస్తవ సాధారణ్యా దిమత్వా భావానా ఏస కైపే ! త్వభిమత పదోఫా దానమనర్థకమి త్యాశంకాయామాహ ( హెల్వితి ) తెన సంబం ధేన - సవ్యభిచారత్వ ఘటక తయా2 భిమత సంబం ధేన | జన కతా సూచనార్థం - జనక తాయా లక్షణ ఘటకతా లాభార్ధం ! తథా చ తాదృశదో ఫా దాన స్వరసాత్ యాదృశరూపా వచ్ఛిన్న యత్సంబ ఘోవచ్ఛిన్న ప్రకారతా శాలిజ్ఞానం సాధ్యసం దేహ జనకం తాదృశ రూప వాంస్తేన సంబద్దెన సవ్యభిచార ఇ త్యెనలకణం కతః న్యమి తిభావః | సమ వాయెన హేతౌ - సమవాయెన వ్యా ప్యె | ఏ తెనాలక్యుత్వం దర్శితం ! జ్ఞానఘటాదౌ నాతిప్రసంగ ఇతి యొజనా | నసమవాయెన సవ్యభిచారత్వ ప్రసంగ ఇతృథE: | అతిప్రసంగ ప్రసంజకం విశేషణమాహ ( విషయ త్వ సంయోగాదినా తత్సం దేహ జనక ఇతి ) విషయత్వ సంయొగాది సంస గః" ఘటిత సాధ్యతదభావ సాహచర్య ప్రకారేణ తాదృశ సంబం ధేన స్వప్రకారకం యత్సంశయజనకం జ్ఞానం తద్విషయ ఇత్యథణః | నచ తెనసంబన తవ్వత్తాజ్ఞానస్య లక్షణ ఘటక త్వపి సమవా యెన విషయతాసంయోగాది ఘటిత కొటిద్వయ సామానాధికరణ్యా వ ·-2 సవ్యభిచార సామాన్య నిక్ష g? ! [1) విప్రతిపత్తిస్తు ప్రత్యేకం నకథా, నవాపుకు వృత్తి, I [A] ఏప్రతిపత్తి ప్రత్యేకం కోటిద్వయోపస్థాపక త్వాభావాత్ లక్షణస్థ డ్వయప దెన తద్వారణాత్ | మిళితస్య తముషస్థాపక ల్వెపి తద్వత్తా జ్ఞానం నతథా ! నవామిళి త్వాద్వయ ర్జనకత్వం 1 [X} చ్ఛిన్న జ్ఞానఘటాది ప్రకారక జ్ఞానమాదాయా తిప్రసంగ ఇతివాచ్యం! తెన సంబన్లైన తద్వర్ణాజ్ఞానస్య తత్సంబధ్ధఘటిత తత్సహచారవిషయక స్యైవ సుశయజనకతర సమవాయ సంబంధావచ్ఛిన్నాయాం సంశయజనక తా వచ్ఛెదక ప్రకారతాయాం సమవాయ సంబంధ ఘటిత సాధ్య తడ భావ సాహచర్య స్యైవా వచ్ఛెదకతయా తవ్వత్తాయా జ్ఞాన ఘటాదా వస త్వైనా తివ్యా ప్త్య నవకాశాత్ ! విప్రతిపత్తి స్త్విత్యా డిమూలె తథా పదస్య కొట్యువస్థాపక పరత్వె సంగతిః, తదటక సాధ్య తదభావావస్థాపక పదయొః ప్రత్యేకం ప్రత్యేకొవస్థాపక త్వాత్ | ప్రత్యెక మతథా త్వేపి వా కథం తత్రలక్షణాసత్త్వమిత్య పి నస్ఫుటమితి తగ్గంథ మధృత్వైవ తదర్థం పూరయి త్వా వ్యాచ] { విప్రతిష త్తైరితి ) విప్రతిపత్తి ఘటక తత్తత్పద జ్ఞాన స్వెత్యర్థ; 1 త తప్పదవిషయక ప్రత్యేక జ్ఞానయొః కొటిద్వ యొషస్థాపక త్వ విర హెపి సమూహాలంబన జ్ఞానస్య తథాత్యా త్తమాదాయైవా తివ్యా పి ర్భవిష్యతీ త్యాశంకాయాం నవాపక్షువృత్తివేతి మూలావతార ఇతి సూచయితుం పూరణ సంవలితం తదర్థమాహ ( మిళిత స్యెతి ) మిళిత విషయక జ్ఞాన స్వెత్యర్థ ! తమషస్థాపక త్వెహిట్ కొటిద్వయొపస్థాపక త్వేసి | త ద్వర్ణాజ్ఞానం - తాదృశవాక్య ప్రకారతా శాలిజ్ఞాన త్వావచ్ఛిన్నం తథా- కొటిద్వయొషస్థాపకం | తథాచ పక్షఢమః తా పదోపా దానా దేవ నత త్రాతి వ్యాప్తి రితిభావః | పక్షధమః తాపదా నుఫా దానెపి నతణాలివ్యా ప్తిస్సంభవలి, పదద్వయ విషయక జ్ఞానస్య కొటిద్వ యొష స్థితి జనక త్వేపి విషయభేదెన విషయతా భేదా న్నిత్యపదనస్పద విషయతయోః ప్రత్యె కం కొటిద్వయోషస్థితి జనకతా వచ్చెడకత్వ విరహాల్ల క్షశాచ కొటిడ్వ యోపస్థితి జనక తావ చ్ఛెద కైక విషయ తాయాపవ నివెశాది త్యాహ ( న వెలి ) మిళిత్వా - ఏకవిషయతాశ్రయీ భూయడ్వయోః జసికత్వం- జనక తా వచ్చెదక ఘటకత్వం | కొటిశ్వయోగస్థితి జనక తా - పదయోః| ·30 గదారయే [[] ఏవం యత్రస్థిరె ధర్మిణి పూర్వ, ఘటత్వం గృహీతం, ఉత్తర దశాయాం త తైవ దోషార్ఖట త్వాగృహె తర్జట భిన్నా యవి తి భ్రమెచ ఘటత్వ నిశ్చయ విషయీభవ ద్ధమి వ్యావృత్త త్వెన గృహ్యమాణతయా 2 సాధారణే ఇదం త్వెపి వస్తుత స్తద్వ్యా వృత్త త్వాభావెన [గ] ఏతత్త్వాది త్యాది స్థల పక్షతా దశాయాం సంశయ ప్రయొజక నిశ్చిత సాధ్య తదభావవ ద్వ్యావృత్తత్వస్యవత్వా దవ్యాప్త ప్రసకై స్తస్యా లక్యత, 2. వ్యాప్తి పరిహా కోపి నసజ్ఞచ్ఛత ఇత్యత స్తత, నిశ్చితసాధ్యన ద్వృత్తిత్వం సంపాదయతి (ఏవమితి) హెతుభూ తేద గ్వవతి పూర్వంఘటత్వ గ్రహపవతనూల కాత్ సఘటఇతి స్తరణాత్ తన్హట త్వానై వ తగ్జట భేదోత) మ ఒగృహీతుంగ్య తెనాన్యథాప్రతియొగి తావ చ్ఛేదక ప్రకారకమతియోగి జ్ఞానవిరహాదితి ధమిక్ణి పూర్వం ఘటత్వ గ్రహస్యా నుసరణం | తస్క్రట భిన్నా యమితి బొమపర్యన్తం తత్ప్రటానవస్థానె తాదృశభ్రమపవ నసంభ వతి విశేష్య విరహాచతః "స్థిర” ఇత్యుక్తం | తద్ధ భిన్నాయమితి భ్రమ దశాయాం ఇదంత్వా వచ్ఛిన్నె ఘటత్వగహ ఇదంత్వస్య సాధ్యసహచరిత ల్వెన నిశ్చితతయా 2 సాధారణ్యం నశంకాస్పద మపీత్య తఆహ ( తలైవ దోషార్ఖటత్వాగహ ఇతి ) తత్ర- ఇదం త్వావచ్ఛిన్నె | తత్ప్రటభిన్నాయ మితి భ్రమానుధావనం ఇదంత్వస్య నిశ్చిత సాధ్య వద్ధవి , వ్యానృత్తత్వ జ్ఞానసంపాదనాయ! తదాధమిణణిఘటత్వనిశ్చయసత్త్వఏవ సంశయ ప్రయొ జక స్య తత్కాలీన తత్పురుషీయ సాధ్య నిశ్చయ విషయ వ్యానృతత్వ స్యె' డం త్వా సత్త్వమత: కెవలతవ్వ్య కి త్వేన ప్రతియొగివిధయా తదటభాన ము పెళ్య తదట త్వెన తద్భానానుసరణం | తథాసతి తాదృశ భ్రమపవ తవ్వ్యక్తిత్వ విశిషై, ధమిణణి ఘటత్వస్య నిశ్చయ ఇతి తన్ని ప్లేడన్వై దర్శి త సంశయ ప్రయొజక రూపాభావా దవ్యాప్తి ప్రసక్తి 31 ఇదంత్వ విశిష్ట ఘటసామాన్య భేద భ్రమె ఇడం త్వె విపక్షవృత్తిత్వ నిశ్చయ సంభవాత్ తద్వ్యావృత్తత్వ జ్ఞానాసంభవాదసా ధారణ్యం నశంకాస్పద మపీతి ప్రతి యొగి కొబౌ తత్త్వభానా నుధావనం ( ఇదం త్వెపీతి ) ఆ వ్యాప్తిరి త్యనుషజ్య తె! వస్తుత స్తద్వ్యావృత్తత్వా భావెన- వాస్తవికస్య సాధ్య నిశ్చయ విషయీ ·సవ్యభిచార సామాన్య నికు క్తి ? ! 3 " ఆతప వె [1] కెవలాన్వయి సాధ్యకా నుపసంహాకీ, ఆయం ఘటపతత్వాదిత్య సాధారణశ్చపధైతు రెవ | తదజ్ఞానం దోషః పురుషస్య | ఆతువా సాధారణ ప్రకరణ సమయొ రనిత్య దొషత్వం ! [[] తత్రలక్షణాల్లోగా దితృత స్త యొలఃక్ష్య త్వాభా వెనపరిహరతి కేవ లాన్వయీతి) (అతఏ వెతి) యతఏవ పురుషదోషాధీనం తదోషత్వం అతఏవతస్యా నిత్య దోషత్వం | సాహజిక దోష త్వె కాదాచిత్క త్వా నుపపత్తేః | ఏవంచ య'త్రదోషతా ప్రయొజకం వస్తుతో హెతౌ, త తానిత్య దొషత్వమపి | యతీపురుషస్య తద మొనతత తవపి | [1] భూత భవిక్ వ్యావృత్తత్వస్యాభా వెన(లక్షణా యోగా దితి) వా స్తవసంశ య ప్రయొజక రూపవత్త్వస్య లక్షణఘటక త్వా దితిభావః | త్యత్ర ” ఇదంప దెన పూర్వాభిహితాయాః సధైతు త్వాజ్ఞ నస్య పురుషదో షతాయాః పరామార్నె అసంగతిః, తస్యాః అసాధారణ్యా దెరనిత్య దోష తాయా మనుషష్టంభక త్వాత్ , అత స్తత్పరామర్శనీయం వ్యాచష్ట (ఆతు వెతీతి) పురుషదోషాధీనం- పురుషస్య హేతుమతి పక్కెచ సాధ్య తదభావ నిశ్చయ సాధ్యాభావ వ్యాస్యవత్తా భ్రమాధీనం | తదోషత్వం - తాదృశ హేతో రసాధారణ్య సత్ప్రతిపక్షురూప దోషవత్త్వం | తస్య - అసాధార ణ్యస్య, సత్ప్రతిపక్ష స్యచ | అనిత్య దోషత్వం - దశావి శేష ఏవ హేతో దుఃష్టతా సంపాదకత్వం | సాహజిక దోష త్వా - తాదృశ పురుషదోష విరహ దశాయామపి హెల్దుః ష్టతా సంపాదక త్వా | కాదాచిత్క-త్వం- కదాచి దెవ హెతో దుఃష్టతా సంపాదకత్వం | ఏతావతా యం ఘటపతత్త్వా దిత్యాదౌ దశావి శేషె పురుషదో షాఫీన దుష్టత్వ శంకాయా అనివృత్తి స్తన్ని వృత్తథ మన్య దౌత్యాది గొంథ సంగమనాయచా భిప్రాయం పూరయతి ( ఎవం చెతి ) దొషతా ప్రయొజకం" నిశ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వ్యావృత్తత్వాదికం, హె తౌ తిష్ఠ తీతి శేష, I ( తతా నిత్యదోషత్వమపి -- అనిత్య దొషత్వమపి తతైవ | ·గదాధకీయే | [మ) అన్యథా సరై” బాధా డిజ్ఞానె హేత్వాభాసాధిక్యాపత్తి, I [A] అమమా తాద్దుష్ట త్వె తిప్రసంగమాహ (అన్య థేతి) ఇతి కెచిత్ | పరెతు ఆయుఘట ఎతత్త్వా దిత్యా దాన వ్యాప్తి, సాధ్య నెహ ప్రయోజకంహితస్య సాధ్యతదభావవద్వ్యావృత్తత్వం | న హ్యేకస్య ధమ: స్య తముభయ వ్యావృత్తత్వం సమ్భవతి | అసాధారణ్యను తస్య పక్షమాత్ర వృత్తికయా | అత స్తస్యా లక్ష్యతయో త్తవయతి (అయంఘట ఇత్యాది) ఎనంచానృత్తిగగ నాదిక మెవా సాధారణం పక్షువృత్తితా భ్రమనశాయాహ్చూ సాధారణ్యస్యా సబ్బరః | [X] భ్రమ,దొషతాప్రయొజక రూప స్యెతి శేషః (అన్యభాష దాథ: 0వ్యా చ స్టె(బొమమాతాదితి) తాదృశ రూప భీమమాతా దిత్యరణ: 1 కెచిదిత్య స్వరససూచనాయ, సచ - నిశ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వ్యా వృత్తత్వష్య సంశయప్రయొజక తాయా అనే ప్రయత్వాత్, అసాధార గ్యౌ దె పురుష దోషాచీన దొషతాయాః ప్రకృతా నుపయోగిత, మూలాను క్త తయాచ అతఏ వెత్య తె) దంప దెన తత్పరామ శే. సంవభ: విరొధాచ్చేతి | తస్య - అసాధారణ్యస్య | ధమఃస్య-నృత్తిమతః | ననుతాదృశ హెతోస్సంశయ ప్రయోజక రూపశూన్య త్వా సా ధారణ్య మెన కథంబీజాభావా దితృతఆహ ( అసాధారణ్యంత్వితి ) అత:- ఇత్యాళంకాతః | నన్వయం ఘట పతత్తా దిత్యా దెవతుల్యయు క్త్యాశబొ2 నిత్యశ్శబ్ద త్వాదిత్యా దెరపి సరైతుత్వమేవ, శబ్రా నిత్య శ్శబ్ద త్వాది త్యాదికమపి విరుద్ధ మెవ, నత్వసాధారణు, సాధ్య సాధ్యా భావ వద్వ్యా నృత్తత్వాభావా దిత్యు దాహరణాభావా దసాధారణ హెత్వాభాస స్యైవా ప్రసిద్ధిత్యత్వహ | ( ఏవఇచ్చేతి ) ( అవృత్తీతి ) వృత్తిమతః సాధ్యతవభావవద్వ్యానృత్తత్వా సంభవాదితిభావః 1 ననుపక్ష ధమణ తా జ్ఞానవిరహా దేవ గగనాది హైతు కస్థల అనుమిత్య నుత్పాద నివాళి హాద సాధారణ్య జ్ఞానస్యా నువి, త్య నుత్పాదప్రయోజకత్వమెవ నా స్త్రీ తికథం తస్య హె త్వాభాస తెత్య తకహ! ( పక్షవృత్తి తెతి ) అసంకరః - ఇతరాన ధీనానువిత్య నుత్పాదప్రయొజక జ్ఞానవిషయత్వం | ·( సన్య చాకసామాన్య తీసుకీ !! దీ) నవొభయ వ్యావృత్త త్వ వృత్తి మత్త్వమ్ స్స్వరూపతో ఏదో ధ!! నిశ్చిత సాధ్యతదభావవ ద్వ్యావృత్త త్వంచ నసం రెహమయ జకం, తథాసతీ తుళ్ళన్యాయతయా నిశ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వం లీ త్వస్యాపి తధా త్వే సద్ఘాతావపి సౌధ్యాభావవత్త్వ భ్రమవిష య నృతీర్వ గ్రహదశాయా మతి ప్రసంగాల్ 1 నచ తాదృశ నిశ్చయ విషయవృధమి” వాస్తవం సా ధ్యా భావాడిమ త్త్వమపి తంత్రం, మానాభావాత్ | కించ సందేహ జనక తా వచ్చెదక రూపష్య [1] నను ఉభయవ ద్వా నృత్త త్వశ్య వృత్తిమత్వ విరుద్ధతయా తము భయజ్ఞానస్య నైకదా సంభవః, మిధః ప్రతిబంధకత్వాత్ ! నచైవం పక్షు ధము: తా జ్ఞానాభావ సంపాదక తయైవ తస్య హెత్వా భాసత్వం నిష్క్ర త్యూహం, త త్య సిద్ధావెవాంతర్భాషేణ సవ్యభిచార ప్రథెదత్వానుప పత్తే తుహ | నచోభయెతి ) స్వరూపతో విరోధ:- పరస్పరాభావ వ్యా వ్యత్వా వి శేషిత మో! పరస్పరజ్ఞాన ప్రతిబంధకీభూత జ్ఞానవిషయత్వం | వాస్తవవిరుద్ధ విషయకస్యాపి జ్ఞానస్య విరోధా విషయకస్యా ప్రతిబంధక త్వాదితిభావః 1 నను నిశ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వ్యావృత్తత్వ రూప సంశ య ప్రయొజక ధమణస్యోక్త పే'తౌ సత్త్వాత్ కధం తత్రావ్యా పిశంకా, కథం నా 2 లక్యత్వా భ్యమైన తత్పరిహార ఇత్య తరహ ( నిశ్చి తెతి ) సాధ్య తపభావ నిశ్చయ విషయీభూత ధమి' వ్యానృత్తత్వం నసాధ్య సం డెహ జరక తావ చ్చెడక ప్రకారతా వఛ్ఛేదక ఏ త్వరః | నిశ్చిత సాధ్య శ.భావవ ద్వృత్తీశ్వస్య- సాధ్యతదభావ నిశ్చయ విషయ నృత్తిత్వస్య | తధా త్వె- సంశయ ప్రయోజక త్వా | స® - వహ్న్యాద్యధికరణ వృత్తి తమా న్చితే ధూమాదౌ | ధమ్యి వృత్తిశ్వగ్రహ దశాపర్యం తా నుధావ నం సంశయ జనకజ్ఞానస్య ఐ శేషణ పధయా లక్షణఘటక త్వా వ్యతివ్యా ప్తి స్సం భవతీ త్యభిప్రాయెణ) వస్తు తోయదా హేతుమతి సాధ్యాభావ భ్రమో వతః తెతదా హెతౌ తదధికరణ వృత్తి త్వా గ్ర హెష్యతివ్యా ప్తి స్సంభవతి, తాదృశ జ్ఞానస్యాపలక్షణ త్వాదితి ధ్యేయం | (తాదృశెతి) సాధ్యత భావ విషయ కెత్యర్థI తంత్రం-సంశయప్రయోజక రూపఘటకం (శ్చితి) స నెహ జనక తావ చ్ఛేదక రూపస్య- సనెహజనకతా వచ్ఛెదక ప్రకారతా నచ్ఛెద | x ·35 1. దాయే [దీ) బీ శేషణ త్వే. వ్యభిచారిణి రావభాదౌ మహానది వృత్తితో దశాయా మవ్యా ప్తి; I ఉపలక్షణ ₹్వ సాధారణ్యో తీం తా దశాయామతివ్యా ప్రీ [1] కస్య!వి శేషణ త్వా ధమికావీ శేషణతయాపవ్యభిచారపదప్రతిపాడ్య త్వ! మహానసాది వృత్తి తాడశాయా మవ్యాప్తి :-తత్కా లాంతభౌణ వెణాష్య? చారిత్వ వ్యవహారాపత్తి: | తదానీం సాధ్యాభావవ ద్వృత్తి త్వా భావశ్య త త్రాక్షతత్వా త్తాదృశ వ్యవహార విషయస్యా బాధితత్వా దితిభావః | సచడ్రవ్యం విశిష్ట స్త్వా దిత్యాదా వతివ్యాప్తి వారణాయసాధ్య సందేహ జనక తా వచ్ఛెదక ప్రకార తా వచ్ఛెడక తా నచ్ఛెదక ఢమః వ శ్రీకృత హేతులె వచ్ఛెదకవత్త్వమెవ వ్యభిచార పదార్థా వాళ్య, సాధారణ స్థలచ తాడృశో ధమః ? సాధ్యతదభావవ ద్వృత్తీతా వచ్చె డకత్వమెవ | తద్వి "ష్ట హేతు తా వచ్ఛెకకా వచ్ఛిన్న హెతుమత్తా జ్ఞాన స్యాపి సంగెహజశకతో పగమాత్ | ఏవల్చి రాస భాగె మః హాససా ది వృత్తి తా డళాయాం వహ్న్యభావవ ద్వృత్తిత్వ విం హే పి తడవచ్ఛెదక శాసభ త్వాది సతైన తాదృశ వ్యభిచారాభామో నా స్త్రీలి కధము క్త వ్యవహారాషత్తి రితి వాచ్యం | ఏవమష్య నిత్య ధమణ్య హెతుతా వచ్ఛెదక త్వా తదసత్త్వదశాయా మాప త్తితా గవఫ్యాత్ | వి శేషణ త్వా- కాలవి శెషా వచ్ఛిన్న తయా తదానీం న్యభిచా రీత్యాది వ్యవహార షష అవ్యాప్తి తత్కాలాంతభా: వెణ అదుష్టత్వ వ్యవహారా వృత్తి తితు నార్థః | సాధారణ్యస్య నిత్యదోషతయా కాలవి శేషా మౌర్భా వెణ వ్యభిచారిత్వ వ్యవహారా జనక తాయా » తెషత్వాత్ ! ఉప లక్షణ త్వా అత్యంతా యొగ వ్యవచ్ఛెద పరిచాయక తయా సవ్యభిచారి పద. ప్రతిపాద్య త్వే, తాడృశరూపా త్యం తా యొగ వ్యవచ్ఛెదగ్య తత్పదా థజుత్వోపగమ ఇతి యావత్ | అసాధార.జ్యోతీం తా దశాయాం హెతు మతి సాధ్యతవభావయొరస్యతర నిశ్చయవశాయాం | అతివ్యా ప్తి :- కాలాంతరీణ ముసాధారణ్య మాదాయ తత్కాలా మౌర్భా వేణ సవ్యభి చార వ్యవహారాపత్తి : 1 యత్వా!

·34 సవ్యభిచార సామాన్య నిపుక్తిః | {దీ) అసాధారణ ప్రకరణ సమయొః - తత్త్వన భీమవిషయయె; | [1] ఇదం పునరిహావ థెయం 1 శఁ నీత్య శ్శబ్దత్వా దిత్యాదౌ పక్ష తాదళాయాం సవ్యభిచార వ్యవహార నియామకం యదట గగనా ది వ్యానృత్త త్వరూప మసాధారణ్యం తచ్ఛబాదౌ సాధ్యాది నిశ్చయ శా యా మృతమె వెలి వి శేషణ త్వె ప్యె తదోషతా దవస్థ్యం | అధసంశయ ప్రయోజక రూపష్య తథా త్వెన నవ్య భిచారపద ప్రతిపాద్య తా కినుసాధ్య తవభావవద్వృత్తిశ్వత్వనిశ్చితసాధ్యతడభావవద్వ్యావృత్తత్వశ్వరూ పెశైవ, విభాజక మాత్ర ముక్తానుగతం రూపం | ఏవశ్చ సాధారణ్య ముషలక్షణ మసాధారణ్యం వి శేషణమి త్యవిరోధః | నిశ్చయ ఘటిత రూపావచ్ఛిన్న పరవాక్యాచ్చ కాలవి శెపో నిశ్చయాంశ ఏవాన్వెతి, సాధ్య తడభావనిశ్చయం దౌ ఖండశక్తి స్వీకారెణాన్వయ బలాత్ సాధ్యతదభావ నిశ్చయవిషయ వృత్తిత్వ సామాన్యాభావ భిన్న స్యాపి తత్కాలీన తన్ని శ్చయ విషయవృ త్తి త్వత్వా వచ్ఛిన్నా భావస్య లాభః | వ్యభిచార పదస్య 'సౌధారణ్యా సాధారణ్యాది రూపనానార్థత్వ విష్టమె వెలి చెదుచ్య తె | తదోపలక్షణ త్వా పినా క్త దోషావసర ఇతి ! ఏళ్ళ నిశ్చయా ఘటితం సాధ్యతడ భావవ ద్వ్యావృత్త త్వమేవ సంశయ ప్రయొజకం, తదవచ్ఛిన్న ప్రశాంక జ్ఞానస్య విశేష దర్శనతయా సంశయ ప్రతిబంధక ట్వెసి, తత్కోటి విశిష్ట బధ్రా త ల్కోటి మద్వ్యావృత్తత్వా వచ్ఛిన్న ప్రకారకజ్ఞున ప్రతిబంధక తాయార విపరీతకోటిమ ద్వ్యావృత్తత్వా వచ్ఛిన్న ప్రకారక జ్ఞానస్యో తాక తయా సత్ప్రతిపక స్థల ఇవ సంశయనిర్వాహః | తధాచాయం ఘటఎతత్త్వా త్యా దౌ సాధ్యతవభావవ ద్వ్యావృత్తక్వస్యా సత్వైనా వ్యాప్త్యా శంకాయా అలక్ష్య త్వా భ్యపగ మెన తక్పరిహారస్యచ నాసంగతిరితి సముదిత తాత్ప ర్యార్ధః | సంశయ ప్రయోజక రూపశ్చెదాసీ ముపలక్షణ విధయైవ సవ్య భిచార వ్యవహార నియామకం, అతోమహానసా డౌ రాసభాది వృత్తితా దశాయాం నా వ్యా వీ3, అసాధారణశ్చ హేతుః సర్వదైవ త థెతినా తిప్ర శ్లోపతి ధ్యాయq | అదుష్ట హెతోర్వా స్తవా సాధారణ ప్రకరణసమత్వా భా పాత్ “అసాధారణ ప్రకరణ సమయ” రితి వ్యాచష్ట (అసాధారణెతి) భ్రమవిషయ ్య నవ్యమతె ' టోష తా వాదనన్య దోషత్వమితి వ్యాచస్తే, ·గదాధరీయే 4. [1] నచ ప్రమెయ త్వేన భేదానుమా నెశబ్లో నిత్య ; శబ్దాకాశాన్యతర త్వా దిత్య త్రచ సాధారణే వ్యా పీ, తయొ స్సాధ్యవద వృత్తి త్వెన విరుద్ధత్వా దితి చెత్; {దీ] అనిత్య దోషత్వం విశేషా దర్శన దశాయా మను మిత్యను త్పాద ప్రయొజకత్వం | నతు వాస్తవం హేతుదోష త్వం ! అన్య థా - అనుమి త్యనుత్పాన ప్రయొజక జ్ఞాన విషయతా మా తెణ వాస్త వదోష త్వే | ఇత్యాహుః !! అనవగతసాధ్య సహచార త్వెసతి అవగత సాధ్యాభావ సహచారతయా విరుద్ధత్వమెవ " తదురితి " [1] (వి.శెషెతి) ప్రయోజకత్వం-ప్రయోజకజ్ఞ కజ్ఞానవిషయత్వం! ఆత్మ వెళ్యత ఇదం పదార్ధస్య సద్దెతోస్సవ F2 దుష్టత్వస్య భమ విషయస్యా నుమి త్యనుత్పాద ప్రయొజక తార మనుపష్టంభకతయా తదుపష్టభ్యం పూర యతి ( నవ్వితి ) తథాచ యతపవ సద్ఘాతుః సర్వదై వతథా నతుక దాచీడపీ దుష్ట లక్షణలక్ష్య ,అత ఎవతత్ప్రేలియా నుమి తివిరోధే యో భ్రమరూషోగ్రహ స్తస్యా నుబుత్యను త్పాద ప్రయోజక త్వెపి తద్విషయో న హేతు దోషభ్ర మదశాయాంస ధైదుఃష్ట త్వె అమ: షయస్యదోషత్వమా వశ్యకంస్యా దిత్యత ఏ వెత్యాది మూలస్య పర్యవసితో ఈ? | నను భ్రమస్యా నుమిత్యను త్పాద ప్రయోజక త్వా తద్విషయస్య దోషత్వమపీష్యత ఎ వెతి భ్రమఃష యోనదోష ఇ త్యెనా సిద్ధమి త్యాశంకాయా మన్య దౌత్యాది మూలావ తా రా త్తాదృశ శంకోద్ధారం స్ఫటీచి X రన్యథాపదం వ్యాచ.. (అన్య ఇతి) మూలే (బాధాది జ్ఞాన ఇతి) పక్షవి శేష్యక సాధ్యాభావాది భ్రమదశాయా మిత్యర్థ! | హేత్వా భాసాధిక్యా పత్తి; ఆ తిరిక్త హెత్వాభాస స్వీకారా పత్తి 3 | బాధాగె ర్నిత్య దోష తాయా స్సనః వాది సిద్ధకరూ భ్రమ ఔష యస్య తవంతర్భావా సంభవాదితి భావః | ఆ భౌదె సాధ్యా ప్రమెయత్వ స్య, అనిత్య త్వే సాధ్యా శబ్దాకాశాన్యతరత్వశ్యచ, వాస్తవ సాధ్యవద వృ తిత్వ విర హెణ విరుద్ధ త్వా సంభవాత్ ప్రాచీన మతాభిప్రాయక తయా తయొర్విరుద్ధత్వోక్తి ముపపాదయతి దీధీ తొ ( అనవగ తెతి) ఏవశ్చ “సాధ్య వవ వృత్తి త్వెనె”తి మూలస్య సాధ్య వద్వృత్తికయా అనవగత త్వే నెత్యర్థ 1 నను తావృశస్థల పక్ష తాదశాయాం హెళ్లే సాధ్యతదభావాభయ సహ ·| సవ్యభీచార సామా"న్య నిరు కీ; 1 s [1] న, ఏతదజ్ఞానెపి సా ధారణ్యా దిప్ర త్యేక స్య జానా దుద్భావ సోచ్చస్వపరా నుమితి ప్రతి బంధాత్ | ఉద్భావి తైత న్ని వా! హార్థం [[] ఇదంచాభ్యు పగమ వాదెన | వ స్తుతో యనోపవణికాత లక్షణస్య నత తాన్యా ప్తి రితి ధ్యాయం ! యద్రూష జ్ఞాన షజ్ఞాన మనుమితి ప్రతిబంధకం తదెవష్ భాజకం, [1] చారస్యాశక్యనిణr య త్వెపి కొలాంతణతన్ని ?? య విషయవా స్తవ తమభయ సహచారమాదాయ లక్షణగమన సంభవా డలక్ష్యతయా 2 వ్యాప్తి పరిహారో నఘటత ఇతృతఆహ ( అభ్యసగ మెతి ) సంశయ జనక క్షధమః తా జ్ఞానస్య విశేషణ విధయా లక్ష్మణ ఘటకత్వ మభ్యపగ మ్యె త్యర్థ | యథాశ్రుతలక్షణె వ్యాప్త్యాది గ్రహ దశాయం స అతివ్యా ప్రీ వారణాయ తాదృశజ్ఞానం వి శేషణ విడ యైన నివేశనీయం, తాదృశజ్ఞాన దశాయాం అతి ప్రసజ్ఞశ్చాస్యైవ, తత్ర తాదృశజ్ఞాన విరహ దశాయాజ్చో గత్యా సాధారణస్యాపి సవ్యభిచారత్యం మోపగంతవ్య మె వెత్యతః (యథావ వణిః తెతి) యథా వ్యాఖ్యా తెత్యర్థః | అనుమితివిరోధిజ్ఞానా విషయస్యాపి హేత్వాభాస విభాజక త్వా క్షలివిగహత్ " ఏతడజ్ఞానెపీ ” త్యాది నా క్త విభాజక ధమః జ్ఞానస్యా నువి త్య విరోధిత్వ కథన మించిత్కర , త్యా శంకా మభిప్రాయొపవణః నెన నిరా కురు తె ( యద్రూప జ్ఞానమితి ) య'ద్రూపావచ్ఛిన్న విషయక, యక జ్ఞానమిత్యర్థ ? | త దెవ-తద్రూపావచ్ఛిన్న మెవ ! ఏ తెన నికు క్తపక్షధమూ లౌ జ్ఞానవి: విషయ తా న చ్ఛేదక ధమః వ త్త్వ స్యైన విభాజకతయా 2 సాధారణ్యా దిరూప తాదృశధమః విషయక జ్ఞాన స్య చానుమితి విరో ధితయా తాదృశనియ మొపగ మెపి తథావిధ ధమఃస్య నవిభాజక త్వా నుపప త్తివేతిష రాస్తం | సాధారణ్య త్వాదినైవ సాధారణ్యాది జ్ఞానస్య విరొధితయా తాదృశపక్ష ఢమః తాజ్ఞాన విషయతా వచ్ఛెదక త్వెన తస్య విభాజకత్వానుపపత్తే | ఎవశ్చై తడజ్ఞానెపీతి మూలస్య నిరు కవి భాజకతా వచ్ఛెద కావచ్ఛిన్నా జ్ఞానెపీత్యర్థః | సాధారణ్యాది ప్రత్యెక స్యె త్యక్ష్యసాధారణ్య త్వాది రూపప్రత్యెక ధర్మావచ్ఛిన్న స్వెత్యర్థ ఇత్యవ యం! | ·కాలా గధాధరీయే [1] సౌధారణా గె రవణ్యా ద్భావ్య త్వేన తసైవ దోష త్వాచ్చ ! (దీ) అన్యధా అలిహోసగ ఇత్య 2 పేత్య దూష'యతి (నై తదితి) వస్తువస్తు ఉపస్థాపక త్యాది జా కమనుమి తె స్త్రజ్ఞవకస్య నా న ప్రతిబంధకం, విరోధి విష యకత్వా భావాత్ ! [M ] అన్యధా - తాదృశ రూపావచ్ఛిన్న స్యాపి : భాజక త్వే, | ఆతి ప్రస జ్ఞః - అనుమితి కార. భూత జ్ఞాన విరోధి ధమః వత్తాదినా అన్యతమ ధగ వత్త్వాధినా,వా సవ్య ఛార వైరుద్ధాదీనా మైక్య ప్రసజ్ఞ } మూలె " ప్రతి బుద్ధాదిక్య నిషక్త సామాన్య ధమః జ్ఞానస్యా ప్రతిబద్ధత్వాదితి ఔషః | “తస్యైవ దోష త్వా” దిత్యస్య పత్యెక థమః స్కైవ ఫిరోధిత్వాదిత్యర్థి ! తళైవాయం హేతురితి వసత్ , “ జోష త్వాచ్చెలి " చకారా -నజ్జ తెa | తసై వదోష త్వా చ్చెత్య స్య ప్రధమక: తసైన దోష తమా ఉద్భావంతు ముచికత్వాత్ , నతు జున్కుశ ధమణ స్వేశ్యర్థ - ఎవశ్చ దోష విధయా యావృశధమః ఉద్భావ్య,తె సఎవ ఏ భాజక ః, ఉక్తానుగతధమణ స్వచదోష విధయా అనుద్భావనీయతమా నకధాత్వమితి హృదయం | నను తడజ్ఞాన దశాయాం అన్యజ్ఞానాడనుని తి ప్రతిబధ్ధ , జాతీయానుమి త్యవిరోధితా బీజత్వం మశీ కృతాభిహితంనఘట తె, తధాసతిసత్ప్రతిషమౌరిజ్ఞానస్యా నుమితి విరోధితయా బౌదాడిజ్ఞానస్యాస్య తధాత్వాపత్తే , ఆ తస్స్వయం తద్బీజమా హ (వస్తుస్తృప్త్వితి) ( ఉపస్థాపకత్వాదీతి ) కొటివ్వ యొషస్థాపక జ్ఞానవిషయ త్వాదీత్యర: | ఆదిపదాత్ స్వయంనిష్కర్షిత తాదృశ జ్ఞానవిషయతా వచ్ఛెదక రూపవత్త్వపరిగ్రహః | విరోధివిషయక త్వాభావాత్ - గ్రాహ్య నిరూపిత మతి యోగితా వచ్చెద కా వచ్ఛిన్న తద్వ్యావ్యత్వా వచ్ఛిన్నా విష యక త్వాత్ | ఇదంత్వన థెయం ప్రతీటంగా " దిత్యనంతరం మా నా భావెన నికు కధమణ జ్ఞానస్యా మమిత్య ప్రతిబంధక త్వా దితి శేష : 1 పవశ్చ ప్రత్యేక జ్ఞానస్యా నుమితి ప్రతిబంధకత్వం నానుగత ధమః జ్ఞాన స్యానుమిత్య ప్రతిబంధకతా సంపాదకతయా మూTZ భహితం, కింతు తధా త్వెన ప్రమాణాభో వె కథ తె అనంతరం ప్రత్యేకం నానా ధర్మజ్ఞాన స్యా మమితి విరోధిశ్వ కల్పనా పెక్షయా విద్యావిషయకస్యాసి అనుగత మూలె ·30 సనచాక సామాన్య ని 8 : 1 [1] ఏ తెన ఏకవృత్తిత్వేపతి ఆనుమితివిరోధి సంబంధా వ్యానృత్తి [5] ఏవ నుత్తరత్రా పి ( పడి వృత్తి శ్వాసతీతి నిరోధిత్వం - వీరోధి : జ్ఞాన విష యశ్వం | అవ్యానృత్తనం ఆత్య యొగ వ్యన చ్ఛేదా రకం, తెన సంయొగ సంబ సంబనైన వ్యభిచారిణీడ్ర వ్యె హేతౌ శ్యభిచా రాభావదశాయాం సా ప్రసజ్ఞు | సాధ్యమవ్వ, సు నా సాధారణ ఇలి హృదయం ( అపషే ధరనూమా"ది వారణాయ సత్యంతం | : 7 ] ర జ్ఞాన స్యైకశ్యతథా త్వంవి తెస ఊర్శి నా ంసా ధారణాడి పే తుకానుని తి వారణాయ కల్పయితు ముచితమి త్యా శంకాన తారా తత్పరిజహీర ప్రత్యెక జ్ఞానస్యానశ్య కల్పనీయ ప్రతిబంధక తాకత్వం ధోష త్వా చ్చెత్యం లెనా హితులు తి! ఏవం-ప తాదృశయు 3: ఉత్తుత్రాపి- న్విక్ష్యమా. క్లూను గతధమా న్త కెపి | ఆనుమి తివికోడైజ్ఞానవిష యత్వంబోధ్యమి తి శేష 81 ఏవో ధి సదస్య ప్రతిబంధకార్థక త్వే 2 సంగతిః. సాధారణ్యా దెర తథాత్వాడతో వ్యాచపై ( విరోధిత్వముతి) ( విరోధిజ్ఞానెతి ) ప్రతిబం ఛ| భూత జ్ఞాసత్యర : 1 ఆనుమిలి విరోధిసంబద్ధ నివె శెనె వ ఉపపత్తా అవ్యానృత్త పచ, మళళ డాక మిత్యాశంకాం నిరాచీ ర్లు వస్తశ్య న్యభిచారిణి సా ధ్యాభావనద్వృత్తి త్వాది విరహదశాయాం అవ్యా ] వారకతియా సార్థకతా సంపాడనా యతద్వ్యా చట్ట, ( అవ్యానృతీతి ) ఆత్యతో 'యోగః - ప్రతియొగి వై యధికరణ్యా వచ్ఛిన్నె భాను ( నా ప్రసంగ ఇతి ) రా: భా డె మ హానసా ది. వృత్తి తా డశాయ వహ్న్యభావవడ్వృత్తిత్వాత్వైపి ప్రతియొగి వైయ, కర ణ్యానిచ్ఛిన్న తపభావణ్య తత్రాః, త్వేన తవ్వ్యవచ్చెడస్య తదాసీమ పి స త్వాది భామ | సకు అవ్యావృత్తి పదస్య ఆ త్మనా యోగ వ్యన చ్ఛేదార్థక త్వే శఊ 2 నితృశ్శబ్దత్వా దిత్యాదా వసాధారణ్య తీణ తా దశాయా మతి ప్రస జ్ఞ ఇతృతకహ. { సౌధ్యవద్వృత్తి స్త్ర్వీతి ) ( నాసాధారణ ఇలి) నిశ్చయాగ ర్ఫెతస్య సాధ్యతవభావవ ద్వ్యావృత్త త్వ స్యైవా సాధారణ్య పదార్థత్వా దితి శేషః | తెథాకోక్తస్థలే కదాచినవ్య సాధారణ్యస్యా సత్త్వాన్నా తిప ·గదానంయే 4. 4. [①] సపక్ష విపక్ష వృత్తిత్వం ఉభయవ్యా వృత్తత్వం ఆనుపసం హా త్వంచా నుమితి విరోఛి, తత్సంబధ్ధ, ప్రత్యేకమస్తి | [దీ) పశుః - సందిగ్ధ సాధ్యో ధర్తీ, విశిష్ట హెతౌ తవ్వృత్తిశ్వ గ్రహా వికొధిత్వం తఃర్థ; | తథాచ పక్ష తావ చ్ఛెదక రూ పెణపక్షే సాధ్య తావ చ్ఛెదక రూపేణ సాధ్యస్య హెతుతా వచ్ఛేదక రూ పెణ హేతో వాక్ యజ్జనం తదవికొధిత్వశ్య లాభాల్ W] సంగ ఇతిభావః | బాధాది వారణాయ వివక్షణీయస్య పక్షే సాధ్య వై శి ష్టగ్రహావిరో ధిశ్వస్య లాభాయ పక్షపడం వ్యాచ] ( పక్షఇతి ) సందిగ్ధ సాధ్య – సందిగ్ధ సాధ్య విశిష్ట | ధమాక్- పక్షతా నచ్ఛేద కా వచ్ఛిన్న : 1 విశిష్ట హె- హెతుతా వ చ్ఛేద కావచ్చిన్న 1 (తద్వృత్తి త్వెశి) తాదృశ సాధ్యవిశిష్ట పక్షతా వచ్ఛెద కావచ్ఛిన్న పక్షవృత్తి త్వెత్యర్థః | వై శిష్ట్యకు వైజానీకం, తెన బాధాది సజ్కలే సాధ్య విశిష్టషలు ప్రసిద్ధావపి నక్ష లి? | బాధాది జ్ఞానస్య సౌధ్య విశిష్ట పక్షతావ చ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న షషయక జ్ఞానవిరోధిత్వాన్న బాధాదిక మాదాయ ప్రదో వహ్ని మా F ధూమా "ది త్యాదా వలి వ్యా పిరితి భావః | అత్రచ సాధ్యవదవృత్తిశ్వరూపా సాధారణ్యస్యా సంగ్రహః, తద్ జ్ఞానదశాయాం హేతౌ సాధ్య విశిష్ట పక్షవృత్తి త్వ జ్ఞానా నుదయాత్ | ఏవం సాధ్యాం కె సంశయ విషయత్వరూప వి శేషణ మనథః క మితృత స్త త్పరిత్యజ్య నిష్కృష్టార్థమాహ ( తథా చెలి ) ( పక్షతా వచ్చెద కెతి ) పక్షు తావ చ్ఛేద " వి శేష్యతా నిరూపితా యా సాధ్యతా వచ్చెద కావచ్ఛిన్న సాధ్య ప్రకారతా యాచ ఆదృశీ హేతుతావచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న హెతు ప్రకారతా తన్ని రూపిత లౌకిక సన్ని కర్షాద్యజన్య జ్ఞానాపరో ధిత్వస్య లాభాదిత్యర్ధః | తాదృశజ్ఞానా విరోధిత్వన్న తాదృశజ్ఞాన సామాన్య నిరూ పిత ప్రతిబంధకతా నలిరిక్త వృత్తి విషయిత్వా నిరూపకత్వం, పే తుమ న్ని, సాధ్యా భావాది రూప వ్యభిచారస్యాపి పక్ష నిష్ఠ సాధ్యాభావత్వాడినా బుధైస్తావృశజ్ఞానం ప్రతి ప్రతిబంధకత్వా త్తాదృశ విషయితా నిరూపక త్వేనా సంభవస్స్యాత్ | కింతు తాదృశ విషయి తా నిరూపక తా నవ చ్చె దక ధమఃనత్త్వం, తవనవ చ్ఛెదక త్వంచ - తవవ చ్ఛేదక తాషర్యా ప వచ్ఛిన్న పక్షవి ·సవ్యభిచా సామాన్య నిరుక్తి ? | స్థక తానతిరి [దీ} పక్ష సాధ్య సాధనా ప్రసిద్ధి స్వరూపాసిద్ధి బాధ ప్రతిరోధానాం నిరాసః, అసిద్ధిసంకీణః సంగ్రహః ! [X} నధికరణత్వం, తెన హెతుమన్ని, సాధ్యాభావత్వాదె సాదృశప్రతి బ వృత్తివిషయి తొ నీరూపక తావ చ్ఛేదక పశుని, సాధ్యాభావ త్వాదితో నతిరిక్త తెంపి నక్షతిః 1 బాధాది నిష్ఠానామనుమితి విరోధితా నవ ఛ్ఛేదక ధర్మాణాం ప్రమెయత్వాదీనా నాదృశ విషయి తా నిరూపక తా నవ చ్ఛేదక తెంపి తాదృశవిషయితా నిరూపక తా నవచ్ఛెదకీభూ తానుమితి విరోధితావ చ్ఛెదక రూపొవచ్ఛిన్న త్వస్య సముదాయాథ త్వాన్ని తిప్రన 2; 1 తాదృశ యత్కించి జ్ఞానం యాదృశరూపావచ్ఛిన్న విషయక నిశ్చయ | సామాన్యా ప్రతిబధ్యం తాదృశో నుమితి విరోధితావ చ్ఛెదకొయో ధమః స్త దవచ్ఛిన్నత్వంతో సముదాయార్థః ! వస్తుతస్తు నికు క్త తాదృశ జ్ఞానావికోధిత్వమనుమితి విరోధిని తాదృశ జ్ఞానవిరోధితానవచ్ఛెదకత్వంవా 2 నుమితివిరోధి తావచ్ఛెదక కేనని వెశనీయం పరన్తు అనుమితి విరోధి తాఘటకానుబుతిని, ప్రతిబధ్య తాయామెవతాదృశ జ్ఞానత్వన్యూనవృత్తిశ్వన్ని వెశనీయం, లామవాత్ | బోధాది జ్ఞాననిరూపిత ప్రతిబధ్య తానాళ్ళు తొదృఢ సకలజ్ఞాన సాధారణతయా నతాదృశ జ్ఞానత్వ న్యూ నవృత్తిశ్వమతోనా తిప్రసంగః ! వ్యభిచార జ్ఞాన ప్రతిబధ్యత్వఇ్చ త న్న్యూ నవృత్తైన, వ్యాప్త్యవిష యక తాదృశజ్ఞానా నృత్తిత్వాత్ | అfపి సర్వతై తాదృశదిశా నిష్కర్షణీయమితి 1 అత్రచ యత్ర ప్రకృతపక్షే వ్యభిచారాభామో నివిష్ట స్తత్ర వ్యభి చాకో 2 సిద్ధిమధ్య పవ ని వేశ్యతఇతి హృదయం 1 (పక్షుసాధ్యసాధనా ప్రసి ధి స్వరూపాసిద్ధి బాధప్రధానాంనిరాసఇలి) తెషాంజ్ఞానస్యయఖో క్త కజ్ఞాన ప్రతిబంధకత్వాదితిభావః | అసిద్ధిసంకీణr:- “దాదౌ ధూమాదిసాధనే వహ్న్యాది హేతుః, తత్సంగ్హాహః | తత్ర యథాశ్రుత పక్షవృత్తిత్వా స త్వైపి, య” కథానావిరోధిత్వ విశిష్టానుమితి విరోధిసాధ్యాభావవ గ్వ, తిత్వ మాదాయ లక్షణ సమన్వయ సంభవాదితి భావః | ననువిరో ధోపియథా క్తజ్ఞానావిరొధీ అనుమితివిరొధీ చెత్య తి ప్రసంగః !

·وي గదాధయే * [[] విరోధో విఫలతః పతితోధపవ, తదన్య త్వేనవా విరొధివి శేష ణీయం! [[] నచ విరుద్ధ జాతుః సాధ్య వద్వ్యానృత్తరయా 2 సాధారణ ఏవె తి నతత్ర సవ్యభిచార లక్షణాతివ్యా ప్తి ప్రసక్తి రితి వాచ్యం, యసౌక్త జ్ఞానా విరొధిత్వ విశిష్టానుమితి విరోధిత్వస్య ఏర్ధ సాధారణ్యే తస్య వ్య భిచారపద ప్రవృత్తినిమి త్తత్వా సంభవాత్ , తదవచ్ఛిన్న వత స్సవ్యభిచా రపదార్థ త్వా తత్పదస్య పారిభాషిక త్వా పత్తి, వ్యభిచార లక్షణా తివ్యా పైశ్చా శక్యపరిహార త్వాదతఆహ ( విరోధోపీతి ) ఫలతః - తదభావవ్యా వ్యవత్తా జ్ఞానవిధయా అనుమితి ప్రతి బంధరూప ఫల ప్రయొజక జ్ఞానవిష య త్వెన1 ప్రతిరొధఏవ - ప్రతిరొడ తుల్య ఏవ | తథాచ పకై సాధ్యవ తాజ్ఞాన ప్రతిబంధక త్వాన్నత తా తిప్రసంగ ఇతిభావః | పక్ష నృత్తి త్వ సతి సాధ్య వ్యాపకీభూ తాభావ ప్రతియొగిత్వం వీరొధః, తాదృశాభావ ప్రతియొగిత్వశ్చ సాధ్యా భావస్య వ్యతి రెక వ్యాప్తికితి తజ్జానం తదభావ వ్యావ్యవత్తా జ్ఞానవిధయా పకె సాధ్యవత్తా జ్ఞానం విరుణద్గీతి హృదయం! సాధ్యాసామానాధికరణ్య స్యైవ చింతామణి కారమ తె విరొధతయా తస్య పక్షే సాధ్యనత్తా జ్ఞానావిరొధితయా 2 తివ్యా ప్తిక్కు ర్వారై వెత్యత స్తన్మతా భిప్రాయెణ తద్వారణాయ ప్రకారాంతర మనుసరతి (తదన్య త్వెన వెతి ) బొధాన్య త్వెన వెత్యర్థః | విరోధి అనువితి పిరొధి | అథై తన్మ లెకిమ సాధారణ్యం ! నతావత్ పక్షవృత్తి త్వెసతి సాధ్య వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వం, కజ్జానస్య పక్షే సాధ్యనత్తా జ్ఞానం ప్రతిసాధ్యాభావ వ్యాష్య నత్తాజ్ఞానముద్రయా విరోధి త్వెన సత్యం తార్థ విరహాత్ | నాపి నిశ్చిత సాధ్యన ద్వ్యా వృత్త్వం, శనస్యా నుమిత్ తత్కారణీభూత జ్ఞానెవా ప్రతిబంధకతా విర హెణ హెత్వాభాస సామా న్య లక్షణస్య ఏతల్ల క్షణస్యచ తత్సాధారణ్య విరహాత్ | అనుబుతి కార ణీభూత సాధ్యసామానాధికరణ్య జ్ఞానం ప్రతిసాధ్య వద్వ్య క్తివిశెషా వృత్తి త్వజ్ఞానస్యా ప్రతిబంధక త్వాత్ | కథంచిన్రతిబంధక త్వా సాధ్యసామానా ధికరణ్య గ్రహారోధిత్వరూప విరోధా న్యత్వస్య తత్రాస త్వైన ప్రకృత | - ·83 సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి : 1 [1] లక్షణస్యత త్సాధారణ్యా సంభవాత్ | నాపి పక్షవృత్తిత్వా వి శేషితం సాధ్య వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వం, తజ్జనస్యా వ్యనుమిత్ తజ్జనక జ్ఞానెవా ఆబోధిత్వాత్ ! యదిచ-ఏమిణణిఏకృత హెతుమత్తా తాజ్ఞానసహకృతం ఏకృత హెతా సాధ్య వ్యాపకీభూ తాభావప్రతియొగిత్వజ్ఞానమనుబుతిం ప్రతిబధ్మాతి, స్థాణు త్వాభావ వ్యాప్యంకరాది కరాది మాంశ్చయబుత్యాది జ్ఞానదశాయామపి ఆయం స్థాణురితి జ్ఞానానుదయాత్ ధమిక్ వి శేష్యక తద్వర్ణాజ్ఞాననిశిష్ట తద్ధ మిణక గ్రాహ్యా భావ వ్యాష్యత్వ నిశ్చయ త్వెనై వ తదభావ వ్యాష్యవత్తా జ్ఞానస్య ప్రతిబంధక త్వా దిత్యుచ్య తె, తదా తాదృశధమణస్య జైసా ధ్యవత్తా జ్ఞానవిరొధి త్వాత్ సత్యం తార్థ విరహ ఇతి చెత్ ! అత) కెచిత్ -పక్షవృత్తిత్వ వి శేషితం సాధ్య వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వమెవా సాధారణ్యం, సత్యంతద శేచా విరోధితా ఘటక ప్రతీ బంధక తాయాం తాదృశాసాధారణ్య విషయక త్వా నవచ్ఛిన్న త్వవి శేషణం ప్రక్షిప్య తత్సాధారణ్యం ప్రకృతలక్షణస్యొ పపాదనీయం, ఇత్యాహుః | ప రైతు- హెతునిష్ఠ సాధ్య వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వమెవా సాధారణ్యం, తద్విషయకత్వస్య పక్షుధమికాక హెతుమత్తా జ్ఞున విరహ కాలీనానుమిత్య ప్రతిబంధక జ్ఞాన సాధారణతయా అనుమతి ప్రతిబధ్ధకతా తిరిక్త వృత్తి త్వెపి, పక్షధమిః క హెతుమత్తా నిశ్చయ విశిష్ట యాదృశ విశిష్ట విషయక నిశ్చయత్వ మనుమితి ప్రతిబంధక తా నతిరి క్తవృత్తి తా దృశత్వస్య సామాన్య లక్షణె ఆత్రచ వివక్షణీయతయా సామాన్య లకు ఇస్య ఏకృత లక్షణవి శేష్య దళస్యచ తత్సాధారణ్య నిర్వాహః! పక్షతా వచ్ఛెదక విశిష్ట జే సాధ్యతా వచ్ఛెదక విశిష్ట సాధ్య వత్తాజ్ఞానా విరో ధిత్వస్యచ దృశ యత్కించిజ్జానం యాదృశ ధమాణ వచ్ఛిన్న విషయ కనిశ్చయ సామాన్యా ప్రతిబధ్యం తాదృశ ధమళావత్త్వ రూపస్య శరీ రె నిశ్చయాం శే పక్షధమిక హేతుమత్తా నిశ్చయ వైశిష్ట్యా నివెశా త్తాడు శ నిశ్చయ విరహకాలీన హెళుని, సాధ్య వ్యాప భూతాభావ ప్రతియొగి త్వవిషయక నిశ్చయస్యాసి తద్విషయక నిశ్చయ సామాన్యాంతగణతత్వేన ·గధాధరీయే B [దీ] వశ్యుతిచసిద్ధాన్ ( విరుద్ధ్యా ” తి. [[] పక్షే. సాధ్య వత్తా జ్ఞానస్యచ తదప్రతిబధ్య తయా తద్దళస్యా ప్యె తత్సా ధారణ్యాపపత్తికి, ఇత్యాహుః | వస్తులో యాదృశవిశిష్ట విషయక నిశ్చయత్వ మనుమితి ప్రతిబధ్ధ కతా శూన్య పక్షుధమూ తాజ్ఞాన కాలీ నజ్ఞానావృత్తి తాదృశత్వం బోధ్యం ! అథవా స్వవ్యాపక తత్కత్వ రూపానవారి క్త వృత్తిత్వ ని వెశెకూ దృశ విశిష్ట విషయక నిశ్చయత్వ వ్యాపకః పక్ష ధమః తా జ్ఞాన కాలీన త్వానుమిత్య ప్రతిబంధక త్వొభయా భావః తాదృశత్వమెవ వివక్షణీయం! అన్యథా స్వరూపాసిద్ధి వారకస్య హెతుమత్తాగహా విరోధిత్వ దళ స్యైవ వై యథాణ్యప త్తి | పక్షుధమిక హేతుమత్తా నిశ్చయకాలీన తద్విష యక నిశ్చయస్యా ప్రసిద్ధ్యా యాదృశ విశిష్ట విషయక పగేన తస్యాసా దానా సంభవాత్ , ఏవం సామాన్య లక్షణస్యాస్య వ్యాప్తి | యథావివ & తెతు తద్విషయక నిశ్చయత్వస్యా నుమితి ప్రతిబంధక తా శూన్య పకు ధమిక హేతుమత్తా నిశ్చయ కాలీన జ్ఞానావృత్తి త్వెన త తా తివ్యాప్తి వారకతయా తత్సార్థక్యాత్ | సామాన్య లక్షణస్యాపి సంగమాచ్చ! అత్ర వదంతీ త్యాది నిష్కృష్టక ల్పెచ పక్షవృత్తిత్వా సహితో కరూపస్య స్వవి షయక నిశ్చయావ్యవహితో త్తరానుమితి సామాన్యె ఉభయాభావ సత్తాత్ సామాన్య లక్షణా క్రాంతత్వం విశేషలక్షణా క్రాంతత్వఇ్చ నిర్వహతి | హేతౌ సాధ్య వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వ జ్ఞానానంతరం హేతు మా? సాధ్య వా నిత్య నాహార్య జ్ఞానస్య కదాష్యను వయాత్ ! ఎతాదృశ విశేషణ ప్రక్షే పె మూలకృత స్సమ్మతిమాహ ( వశ్యుతీతి ) నను హెతునిష్ఠ సాధ్య సామానాధికరణ్యా త్యం తాభావ తద్వ గ్బెద సాధ్య నిష్ఠ హెతుసామానాధికరణ్యాభావాదిసాధ్యాసామానాధిక రణ్య విశిష్ట సాధనాదిరూప వివిధ విరోధానా మెకస్య భేధని వె శే 2 న్యత్రాతి వ్యాప్తి దుర్వారైవ, ఏవం సాధ్యాసామానాధిక రణ్య విశిష్ట సాధనాది రూపవితో ధభేదని వె శైసాధ్యా భావవద్వృత్తిత్వ విశిష్ట సాధనాదిరూ పవిరుద్ధస్థలీయవ్యభి చారస్యా సంగ్రహః ! గొత్వవదనృత్తిత్వవిశిష్టాశ్వత్వా దెగొణ త్వాభావవ - ·o సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి: ! దీ) హేతుసాధ్య సామానాధికరణ్య హా విరోధ్యథః కం | సంబంధ పద బలేన ప్రకృత హెతు సంబతీయా విరోధి ల్వే [1] ద్వృత్తిత్వవిశిష్టాశ్వత్వాదిలోనతిరిక్త త్వాదిత్య తరహ(జాత్వితి) పే తు త్రోవ చ్ఛేద కావచ్ఛిన్నధ ర్తిక సాధ్య తావ చ్చెద కావచ్ఛిన్న సామా నాధికరణ్య ప్రకారకథా నావిరొధ్యర్ధక మిత్యర్థ! తెనవిరొధ గ్రహదశాయామపిరూపాంత రెణ సాధ్య హెతువిషయక సామానాధికరణ్య గ్రహోత్పత్తావదినకు. తిః! న - వృత్తి హెతుక స్థ లెత ముభయసామానాధికరణ్యా ప్రసిద్ధాంతతలీయా సాధారణ్యా సంగ్రహః | సామానాధికరణ్యేపి సాధ్య తా వచ్చెద కా వచ్చి న్నీ యత్వం వైజ్ఞానికం, నతు వాస్తవం | తెన నావృత్తి సాధ్యక సాధా రణ్యా సంగ్రహః | అవిరుద్ధ హెతుకస్థనీయ వ్యభిచార లక్షణే చై తద్వి కె షణ మను పాగెయ మెవ | తెన తత్రహెతుసాధ్య సామానాధికరణ్య గా హవిరోధ్య ప్రసిద్ధావపి నక్షతిః | వస్తుతస్తు తాదృశ సామానాధికరణ్య గ్రహత్వ న్యూన వృత్తిత్వ స్యైవానుమితివిరోధిత్వ ఘటకానుమితి నిష్ఠ ప్రతిబధ్య తాయాం నివేశనీయ తమూ ధూమవాన్వ హ్నే రిత్యా దౌ సామానాధికరణ్య గ్రహవిరోధినా ప్రసిద్ధావతి నక్షతిః | కేచిత్తు- సత్యం తస్య విశిష్ట హేతౌ విశిష్ట పకవృత్తిత్వ గ్రహా విరోధి త్వ మెవాళణం వణః యంతో బాధాది వారణాయ పంథానమన్య మెవా శ్రయం తె త న్మతనూ క్షిపతి ( సంబధ్ధప రెతి ) ఏకృత హేతుసంబంధితయా విరోధిత్వం - ప్రకృత హేతు తా వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న వి శేష్యతా నిరూ పిత యద్రూపావచ్ఛిన్న ప్రకారతా శాలినిశ్చయత్వం అనుబుతి ప్రతిబద్ధ కతా వచ్ఛేదకం తద్రూపా వచ్ఛిన్న త్వం | యత్కించిద్రూపా వచ్ఛిన్న హేతు విశెష్య తా నివెశె ద్రవ్యం వహ్నిమత్ ధూమాదిత్యాదౌ పక్ష తా వ చ్ఛేద కా వచ్ఛెదెన సాధ్య సిద్ధారుదైశ్య తాయాం ద్రవ్య త్వా ద్య వచ్ఛిన్న ధూమాది వి శేష్యతా నిరూపిత సాధ్యాభావాది ప్రకారతా శాలినిశ్చయ త్వస్యా నుమితి ప్రతిబంధక తా వచ్ఛెదక త్వాత్ సాధ్యాభావాది నారణా సంభవఇత్యతః "ప్రకృతె'తి, ఏకృత హేతుతా వచ్చెద కావచ్ఛిన్నె త్యర్థకం! అథైవం హెత్వఘటిత సాధ్యాభావవ ద్వృత్తిత్వాదిక మెవ వ్యభి ·గదాధరీయే [దీ) తాత్పగ్యోప వణr నెన ప్రాయశో బాధాది వారణేపి ఘటత్వ మని త్యం ఘటత్వాదిత్యా దౌ ప్రయత్న సాధ్యమి వతద్భాతి | [ ] చారస్స్యాత్ | న చెపాప త్తి స్తస్య సామాన్య లక్షణానా కాంత త్వాత్ | హైతు తావ చ్చెకా వచ్ఛిన్న హెతునిష్ఠ త్వస్య విరోధి విశ్లేషణత్వోపగ మె తాదృశాతిప్రసంగ వారణేపి సాధ్యా భావవద్వృత్తిత్వాది విశిష్ట సాధనా దెః సాధ్యాభావ నిష్ఠ సాధన సామానాధికరణ్యా దేశ్చా సంగ్రహః | నచ హేతు తా వచ్ఛెదకా వచ్ఛిన్న ఘటిత త్వెశతి విరొధిత్వమెన ఏకృత హైతు సంబంధిత, విరోధిత్వం | తచ్చ వి శేషణ వి శేష్య భావ భేదభిన్న సకల వ్యభిచార సాధారణ మె వెతి వాచ్యం | తథాసతి దాదో వహ్నిమా నభావా దిత్యా దౌ వహ్న్యభావవద్ద దాది రూప బాధాదౌ గగనవానభావా దిత్యాదౌ అవృత్తిత్వనద్దగ నాది రూప వ్యాష్య త్వా సిద్దె చాతి వ్యాపాప త్తే | మైవం వ్యభిచార లక్షణస్య నై తాదృశరీత్యా పరిష్కారః | అపితు సవ్యభిచార లక్షణ స్యై వెతి నసాధ్యాభావనిష్ఠ సాధన సామానాధికరణ్యా ద్య సంగ్రహె హెత్వఘటిత సాధ్యాభావవద్వం. తిత్వాదె సంగ హెవాక్షతిః! అథవా హెతు నిష్ఠత్వ విశెషిత తాదృశ విరోధ్యేవ వ్యభిచార పదార్థః | అన్య విధో పదర్శిత వ్యభిచారాస్తు తన్మ తెవ్యాస్య త్వా సిద్ధావె వాంతభణవంతు, తావతాకు తివిరహాత్ | ప్రాయశ ఇత్యస్య ప్రయోజనం స్వయమెవ ప్రకాశయిష్య 3 | బాధాదీ త్యాదినా సత్ప్రతిపతాది పరిగ్ర హః | తత్సాధ్యక తద్దెతుకానుమితి సామాన్యంప్రతి హెతు సంబంధిత విరోధిత్వ వివక్షణే తాదృశ బాధాది వారణ సంభవాదసాధ్యత్వము పెక్యు ప్రయత్న సాధ్యత్వ కథనం | నచైవం హైతు సంబస్థితయెత్యస్య వై యర్థ్యమితి వాచ్యం, తదను పాదానె సాధ్య నిష్ణావృత్తిత్వరూప వ్యాప్య త్వా సిద్ధావతి ప్రసంగాపా తాత్ | తస్య తత్సాధ్యకా నుమితిమాత్ర ఏవవిరోధిత్వాత్ | నచ తమపాదానెపి హెతునిష్ణా వృత్తి త్వే2 తిప్రసంగొ దుర్వార ఇతి వాచ్యం | సత్యంతద కౌనై వ తద్వారణాత్ | అత ఏవ హేతునిష్ఠ ·సన్య చాల సామాన్య నిను క్తి ?I [దీ] వస్తు తస్తు అసుమితి పదం తత్కారణ జ్ఞానపరం | ఆశ్రయా సిద్ధ్యాది వారణాయ సత్యంతం, తాదృశ పక్షక తాదృశ హెతుక గ్రహావిరోధ్యర్ధకం | అనయాచ వాచొభంగ్యా వ్యాప్తి గహ వి రోధిత్వ మెవాభిధిత్సితం | తెన వహ్నిమాక్ వహ్ని మాక్ ప్రద త్వాది త్యాదౌ హెతో స్సాధ్యనదవృత్తిత్వా దేనాణ సంగ్రహః | {గ] పవృత్తిత్వాదె సాదృశానుమితి సామాన్యావిరోధిత్వా దేవ వారణే సత్యంత వై యర్థ్య మిత్య పి పహస్తం | కాప్చనమయ వహ్నిమావ హ్నె రిత్యాదౌ సాధ్యా ప్రసిద్ధి వారణను విశిష్టసాధ్య ౧హావిరోధిత్వ విశ్లేషణ ప్రక్షే పెళై వ సంభవతీతి హృదయం | తత్ - బాధాది వారణం | ఆత్రచ వ్యభిచార జ్ఞానస్య ప్రకృతపకై ఏకృత సాధ్యా నుమి త్యవిరోధితయా అనుమితి పదస్య ప్రకృతపక్షే ప్రకృతసాధ్య తద్వాప్య ఏకృత హెతు వైశి ప్యావగా హనుమితి పరత్వ మావశ్యకం | తత్ర నిష్ప్రయొజనకం సాధ్య వైశిష్ట్యావగాహిత్వంని వేశ్యత న్ని బంధన బాభాద్యతి వ్యా ప్తి వారకవి శేషణ ప్రక్షేపః ప్రక్షాళనార్టీకి న్యాయెనాయుక్త ఇత్యతో జ్ఞానెసాధ్య వైశిష్ట్యా వగాహిత్వం విరోధిని బాధాధి వారక విశేషణంచ పరిత్య జతి (వస్తు త స్త్వితి) ఆశ్రయాసిడ్లీ త్యాదినా స్వరూపాసిద్ధి సాధనాప్రసిద్ధి పరిగణిహః ! యథాశ్రుతె ఆళయాసిద్ధ్యాది వారణా సంభవాత్ అసిద్ధిసంకీణ వ్యభి చారాసంగ్రహాచ్ఛసత్యం తార్థం వ్యాచట్ట (తాదృ తి, ప్రధమంతాదృశెతి పకు తావ చ్ఛెదక విశి ఎత్యర్థకం! ఉదీచ్యం తధైతు తావ చ్ఛెదక విశిష్టార్థకం | ననునహ్నిమా? వహ్నిమా? హ్రదత్వాది త్యాదౌ హెతునిష్ఠసా ధ్యాసామానాధికరణ్యాది రూపాసా ధారణ్యాసంగ్రహః, అజ్ఞానస్యసాధ్యాత్మ క పక్షతా నచ్ఛెదక విశి ప్లే హేతుమత్తా గ్రహ విరోధిత్వాత్, అతఆహ (అనయెతి) అనుమితి కారణీభూతం వ్యా] పక్షుధమూ తాయాశ్చ జ్ఞానం! తథాచ పక్షుధమూ లౌ జ్ఞానావిరోధిత్వ కథనెన పరి శేషా ద్వ్యా ] గోహ విరోధిత్వమెవ లభ్యత ఇతిభావః | నన్వెతత్ సాధ్య సాధనయొ రప్రసిద్ధా వతివ్యాపకం, అత్యంతాన్యెన్యాభావ గభ: వ్యా య్యే రెకతతో సాదొనె అన్యతగా సంగ్రాహకం, సాధ్యా న్యభిచరితత్వ విశిష్టసాధ్య సామానాధి ·గదాధరీయే [మ) విరుప్య నెన రూ పెణ సవ్యభిచార ఏవ | ఉపా ధైర్చన సంకర ఇతి వక్యత ఇతి నిర స్తం | ఏతదజ్ఞానె జ్ఞానెపి చావశ్యక ప్రత్యెక జ్ఞానస్య దోషత్వాత్ | [దీ) వి వెచయిష్య తె చెవము పరిష్టాత్ | సపక్షే " తి సంపా తాయా తం | అత) వానుపదం విరుధోపీ త్యాదికం | [గ] కరణ్యాభావరూప వ్యాప్య త్వాసిద్ధావతి వ్యాపకం చెతృత ఆహ (వి వెచయి ష్యత్ఫలి) విశిష్టసాధ్యసాధన గ్రహావిరోధిత్వ న్ని వెశ్యసాధ్యాఏసిద్ధ్యాదికం వారయిష్య తె | విశిష్ట సాధనగ్రహ విరోధీ వ్యభిచారో 2 సిద్ధా వెవాంత భాజ వనీయ: 1 సమూహాలంబనా తక నానావిధ వ్యాప్తి జ్ఞానమాదాయా త్యంతా న్యా న్యా భావ గర్భ వివిధ వ్యభిచారా? సంగ్రహీష్యం తె | వ్యా ప్రభా వ్యభిచార ఏ వాంతర్భావయిష్య తె | తస్య బహిర్భావనీయ త్వె విశకలితయొ రెవా వ్యభిచార సామానాధిక రణ్య యొ జ్ఞాన ముపాదె యమితి నక స్వచిదపి దోషస్యావకాశ ఇతి భావః | నను సపక్షువృత్తిత్వ జ్ఞానస్యా నుమి త్యవిరోధితయా సపక్ష విపకు వృత్తిత్వస్యా నుమితి విరోధిత్వోక్తి ర్న సంగచ్ఛతే | నచ విపక్ష వృత్తిత్వ జ్ఞానస్యా నుమితి ప్రతిబంధకతయా అఫ్ఘటిత విశిష్ట స్యానుమితి విరోధిత్వ మకత మెవెతి వాచ్యం | తథాసత్య పి విపక్షవృత్తిత్వ మాత్రస్యాపి తథా త్వాత్తదాదాయైన లక్షణ గమన సంభవె విశిష్టమాదాయ లక్షణ సంగ మనస్య సందభః విరుద్ధ త్వాత్ | విపక్షువృత్తిశ్వమాత్రస్యా తథా ల్వె త దాదాయ విరుతి వ్యాపై ప్రసకై: విరుద్రో పిత్య గ్రిమ గ్రంథా సంగతి శ్చాత్యతఆహ ( సప క్షేతీతి ) తథాచ విపక్షవృత్తిశ్వమాత్రం వివటి తమితి భావః | అతఏవ- సపశువృత్తిత్వస్యా వివక్షిత త్వా గెవ | మూలె "ఏతద జ్ఞాన ఇతి” దృష్టాంత విధయొక్తం | తథాచప తాదృశానుగత ధమాణ జ్ఞాన దశాయామివ ఆజానదశాయామపి అవశ్యకల్ప్య ప్రతిబంధక తాక జ్ఞాన స్యైవ దోష త్వాత్ , అనుమిత్యనుత్పాద ప్రయొజక త్వా దిత్యర్థ, I తథా చానుగత ధమణ జ్ఞానదశాయాం ప్రత్యెక జ్ఞానస్యాసత్త్వ అనుమితి రిప్లైవ, తత్స త్వా తతఏవానుమిత్యను త్పాద ఇతి తజ్జానస్య ప్రతిబంధక తాయా ·సవ్యభిచారసామాన్య నిరుక్తి :. - [1] అసాధక తానుమితో వ్యర్థవి శెణ త్వాచ్చ ! అతఎవ సాధ్యావ్యాప్య త్వెసతి సాధ్యా భావావ్యాజ్య హేత్యా భాసత్వం, సాధ్యవ న్మాత వృత్తన్య త్వెసతి సాధ్యా భావవన్మాత వృత్త్యన్యత్వం వెలి పరా స్తం! [[] (వ్య ధైర్) వి శేష ణం పక్షవృత్తిత్వం. (సాధ్యా వ్యాష్యత్వ ఇతి) హెత్వాభాసత్వం- హేతువదాభాసమానత్వం | వత్య ధఃశ్చ వృత్తి మత్తం | ఎవళ్ళు సాధ్యతడభావ వ్యాష్యత్వ గహ విరోధి వృత్తి మత్త్వ గ్రహా విరోధి రూపవత్త్వ మిత్యథః | సాధ్య తదభావన ద్వృత్తిత్వం సాధారణ్యం, నిశ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వ్యావృత్తత్వ మసాధారణ్యం | తచ్చ వ్యాప్తి ద్వయ గౌహవిరోధీతి హృదయం ! [1] అపామాణిక త్వాన్న తస్య విభాజకత్వమితి భావః | ఓ వ్యర్ధవి శేషణ త్వా” దిలిమూ లెవి శేషణ పదస్యా నుమితివిరోధిత్వరూపవి శేషణ పరత్వన్న సంభవతి, తననుపాదానెసధైరౌవ్యభిచారాత్ , ఆతో వ్యాచష్ట (వి శేషణమితి) స్వరూ పొసిద్ధాది హెతో రష్యసాధకతయా తత్ర వ్యభిచారా ప్రసకై స్తద్వార కంవి శేషణం వ్యర్థఋతి భావః | సో స్సాధ్య వ్యాప్యతయా తత్రాతి వ్యా ప పస హెత్వాభాసపదం వ్యర్థమి త్యాశంకా న్ని రాచికీషు: దోక్షలక్షణె అసిద్ధిని శెషాత్మ కావృత్తిత్వా తివ్యా ప్తి వారకతయా తత్సా థః కీకతుణం తదథ: మాహ ( హెతువడిలి ) దశావి శేషె వ్యాప్య విరుద్ధ యోరప్య సాధారణ త్వాత్ సయొః ఏత్యేకం యథాతీత లక్షణ ఘటక దళద్వయ విరహా దవ్యాప్తి | ఏవం హేత్వాభాస పదస్య వృత్తిమద ర్థక త్వె2 వృత్తైరపి సాధ్యతదభావవ ద్వ్యావృత్త ల్వెనా సాధారణతయా తత్రావ్యా ప్తిరతః పర్యవసితార్థమాహ ( ఏవం చెతి ) నను సాధ్యాభావవ ద్వృత్తిత్వం సాధారణ్యం, సాధ్యవదవృత్తిత్వంచా సాధారణ్యం, తచ్చసా ధ్యసామానాధికరణ్య “హపన విరోధి, నతు సాధ్యాభావ వ్యాప్తిగ హే పీతి కథం తత్సంగ్రోహ ఇత్యతఆహ (సాధ్యాతి ) సాధ్యతదభావవ ద్వ్యా నృత్తత్వస్య వృత్తి మత్వ విరుద్ధతయా తజ్జనం వృత్తిమత్వగహ ప్రతిబధ్ధక మిత్యభి పైత్యాహ (సిశ్చి తెలి } తచ్చ- తాదృశ సాధారణ్య మసాధార క్యాంచ వ్యాప్తి వ్వయెతి)సాధ్య వ్యాప్తి సాధ్యాభావ వ్యా స్త్రీ ఇత్యర్థ సాధ్యస్య 2 ·10 గదాధరీయే [దీ) అసిద్ధివి శేష స్వ వృత్తిత్వం వృత్తిమత్త్వగహ విరోధి! సా ధ్యతద భావవ ద్వానృత్తక్వమసి యదీదృశం తదా 2 రెవ | నా చెదిద మెవా సాధారణ్యం బోధ్యం | [1] సాధ్యాభావా భావత, సాధ్యా భావ నిరూపితవ్యా ] హె సాధ్య వద్వృత్తిశ్వస్య, జ్ఞానం ప్రతిబంధకమితి తత్ప్రటితస్య సాధారణ్యస్య సాధ్యా భావ వ్యాప్తిగహ విరోధిత్వం, ఏవంసాధ్యాభావవద్వ్యావృత్తత్వస్య జ్ఞాన మపి. సాధ్యాభావ సామానాధికరణ్య ఘటిత సాధ్యాభావ వ్యాప్తి / హె ప్రతిబంధక మితి తదటితస్యా సాధారణ్యస్యాపి తథాత్వమితి భావః| ( హృ దయ) మిత్య, స్పర ఈ సూచనాయ! తన్నీజన్లు, సాధ్యాభావాభావ త్వెనసాధ్య విషయక తవ్వద్వృత్తిశ్వ జ్ఞాన సైన సాధ్యాభావాభావవ దనృత్తిత్వ ఘ టితస్య సాధ్యా భావే 'హెతుసమానాధికరణాభావా ప్రతియొగిత్వఘటితస్య వా సాధ్యా భావ వ్యాస్యత్వస్య గహె ప్రతిబంధక తయా సాధ్యతా న చ్చె దక రూ పెణ సాధ్య విషయకతవ్వృత్తిత్వజ్ఞానస్య తదప్రతిబంధకత్వం, నిశ్చిత సాధ్యా ది మద్వ్యానృత్త క్వజ్ఞానస్య సాధ్యా దిషామానాధికరణ్యసామాన్యా భావావిషయక తయాసాధ్యాదివ్యా ప్తి “హా ప్రతిబంధకత్వంచ! ఏ శేష్యదళ ప్రయొజనం స్ఫుటయతి ( అగిద్ధివి శేష్స్వతి ) స్వరూపాసిద్ధి వ్యాష్యత్వా సిద్ధి ర్వేత్యర్ధ ! | పతచ్చా లక్యుతో లాభాయ | నను నిశ్చయా ఘటితస్య సాధ్యతదభావన ద్వ్యావృత్త త్వస్య వృత్తిమత్త్వ గహ విరోధితయా ఏత దనంతర్భా వె తస్యాధిక హెత్వాభాసతాపత్తి రిత్యతఆహ ( సాధ్యాతి ) యదీ దృశం- యదివృత్తిమత్త్వ గ్రహవిధి! వృత్తిమత్త్వగ హే గౌహ్యాభా నానగాహితయా తత్సామాన్యాభావానగాహి జ్ఞానమెవ రోధి, న త్విక విశేషాఖాన విశిష్టాపర విశెషాభావరూప సాధ్యతదభావవ ద్వ్యావృత్తత్వ జ్ఞాసమితృ స్వరసాత్ "యపీ”తి | నిష్కృష్టమతాభిప్రాయెగాహ (నా చెంతి) ఇదమెవ-నిశ్చయాఘటితం సాధ్యతదభావవద్వ్యావృత్తత్వమెవ ఏవకారణ నిశ్చయ ఘటితస్య వ్యవచ్చెదః | సవ్యత) సాధ్యాది వ్యాశ్యత్వం యది సాధ్యాది మదన్యావృత్తి త్వె సలి నాధ్యా ? మ వృత్తిత్వం తదాద్వితీయ లకు.గా కౌనః, సాధ్యవస్తోత) ·- సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి: , దీ)సాధ్యా హాసిద్ధ్యాదివారణాయ విశిష్టసాధ్య సాధనగ)హా విరోధిత్వం వాచ్యం | వ్యాపక సామానాధికరణ్య మిహ వ్యావ్యత్వం, తెనద్వి తీయస్య భేదః | రీతిస్తు ల్యైవ | 'కెచి త్త్వ సాధారణ్యాభావ కాలావ చ్ఛిన్న సాధ్యతదభావ వ్యాప్తిశూన్యత్వం వివక్షితం, [1]వృత్త్యాది పదస్యాపి తాదృశవ్యాప్తి మదర్థక త్వాదిత్య తరహ (వ్యాస కెలీ) ద్వితీయ లక్షణస్యాపి యథాశ్రుతార్థపర త్వే పూవణ వద్వాప్య విరుద్ధయే దశావిశెషె అసాధారణయ రసంగిహ ఇత్యతరహ (కీతిరితి) తతాపి సాధ్యతదభావవన్మాత గొహవిరోధి వృత్తిమత్త్వ గ్రహాఏరోధిధర్మవ త్త్వ మెన వివక్షణీయమి త్యర్థః | ఉపాధ్యాయమతమాహ (కెచి త్త్వితి) అసాధా రణ్యా భావలు - ప్రకృత హెతునిష్ఠస్యా సాధారణ్యా భావస్యా వచ్ఛెదక క్షణ: | తెన యదా శబ్దత్వాదె రసాధారణ్యం తాదృశ క్షణస్య ఘట త్వాది నిష్ఠాసాధారణ్యాభావా వచ్ఛెదక త్వెపినక.తిః | అథ శబ్దాదౌ సాథ్యసం గెహ దశాయాం శబ్దత్వానౌ అసాధార ణ్య వ్యవహార ప్రయొజకస్య తత్కాలీన సాధ్యాది నిశ్చయ విషయీభూ శ ఘటాది వృత్తిత్వ విరహస్య శబ్దాదౌ సాధ్య నిశ్చయదశాయామపి తత) సత్త్వాత్. ప్రకృత హితునిష్ణా సాధారణ్యా భావస్యా ప్రసిద్ధ్యా అవ్యాప్తి , నచ తత్కాలీన సాధ్యా దినిశ్చయ విషయీభూతధమిక్ వ్యావృత్త త్వరూపా సాధారణ్య ఘటక తత్కాలాది విరహాత్ తదానీం తదటితా సాధారణ్య విర హెూ 2క్షత ఏ వెలి వాచ్యం | ప్రతియొగికొటి హోషష్ట వి నైషణాసత్త్వస్యా భావీయ విశిష్టాభావా ప్రయొజక త్వాత్ 1 అవ్యథా దగ్జాద్య సఖ్వీ డజ్ఞవిశిష్ట పురు షాభావా దెరివదండ విశిష్ట పురుషాభావా ద్యభివస్యాపి సత్త్వప్రసంగాత్ | యదిచ ఏకృత హెతుమ ద్వి శేష్యక సాధ్యతదభావాన్యతర నిశ్చ. యకణఏ వా సాధారణ్యా భావకాలె తృ నెన వివక్షితంత్యుచ్య తె 1 తదాశ “నిత్య శ్శబ్ద త్వాది త్యాదౌ యదాక్వచిదపి సాధ్యస్యసాధ్యాభావస్య వానిశ్చ యొనాస్తి తదాసవ్య భిచారత్వ ప్రసంగః, తౌదృశశ్య క్షణస్య ఏకృత హేతుమద్వి శిష్యక సాధ్యాది నిశ్చయస్యాస్య నధికరణ త్వేన తదాతాదృశ.

·గధాధరీయే F [వీ విశేషణా భావా డ్వస్తుత వ్యావ్యస్య విరుద్ధస్యపో సాధారణస్య సంగా హఇ త్యాహుః | [N] నిశ్చయకుణావచ్ఛిన్న సాధ్యాది వ్యా ప్త్యభావస్య హే కౌసత్త్వాత్ ,తదా చాసాధారణ్య ఘటక సాధ్యాది నిశ్చయాస త్త్వైనాసాధారణ్యస్య సాధారణ్య స్యచవిర హెజేష్టాపతే రయొగాత్ | ఏకృత హేతునిష్టా సాధారణ్యఘటకొ యొయ, తవన్యక్షుణస్య వివక్షణేతు యాదృశ సాధ్యకస్థల యాడృశసాధార ఇస్య 'హెతో క దాపి నా సాధారణ్యం త శ్రావ్యా ప్తి : , ప్రకృత హేతు నిష్ణా సాధారణ్య స్యా ప్రసిద్దె మైనం త త్తత్కాలా వచ్ఛిన్న త్వ విశిష్టస్య తత్కాలీన సాధ్యాది నిశ్చయ విషయ వ్యావృత్తత్వరూపొ సాధారణ్యస్య ఏకృత హేతు నిష్ణా భావా వచ్ఛెదక కాలపవా సాధారణ్యాభాన కాలః, హెతుమతి సాధ్యాది నిశ్చయ దశాయాం కాలాంత రావచ్ఛిన్న న్య కాలాంతర ఘటి తాసాధార ణ్యస్యాభావ కూటో హె’ సులభఏవ | యాదృశ సాధారణ హేతో కదాపినా సాధారణ్యం తత్రాప్యంతతో గగనాది నిష్ఠ ఏకృత సాధ్యకా సాధారణ్యస్యాభావః ప్రసిద్ధు వెలి నదొషః ! అథవా ఏకృత హెతుమద్వి శెష్యక సాధ్యతదభావాన్యతరనిశ్చయా నధికరణత్వ కించిద్వి శేష్యక సాధ్యతదభావనిశ్చయవత్త్వోభయా భావవాక్ క్షణఏవా సాధారణ్యాభావకాలె త్యనెన విషక్షితం | శబ్రో నిత్య శ్శబ్ద త్వాది త్యాదౌ యదాక్వచిదపిససాధ్యస్యతదభావస్య వానిశ్చయః, తక్షణే ప్రకృత హేతుమ ద్వి శేష్యక సాధ్యతదభా వాన్యతర నిశ్చయా నధికరణత్వ సత్వైపి సాధ్యతదభావ నిశ్చయన త్వా భావెనాభయాభా ఋక్షత ఏవెతి తదాన సవ్యభిచారతా ప్రసంగః ! ప్రకృత హేతునిష్ఠాసాధారణ్యఘటకొ యొయ:క్షణ స్తదన్యక్షణఎవ వినక్షణీయః ! యత్సాధ్యక స్థలె యస్య సాధారణస్య హెతో: కదాపినా సాధారణ్యం తత్సాధ్యక స్థలీయ మ లకుక్కె సాధారణ్యాభా వకాలావచ్ఛిన్న త్వం మెపొ దెయమెవ | సాధ్యసాధన భేదెన లక్షణ భేదాత్ | ఇత్యపి కెచిత్ | వి శేషణా భా నాత్ -అసాధారణ్యాభావ కాలావచ్ఛిన్నత్వ రూపం యద్వా ] ద్వయస్య విశేషణం, తదభావాత్ ! సంగహః - తాదృశ ·-3 సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి !! (మ) వ్యథః వి శేషణత్వాత్ | డీ) తచ్చింత్యం | ( వ్యర్జెతి ) విరోధాదె ర్వారకం సాధ్యాభా వెత్యా దికం వ్యర్ధం, తస్య పార్థ క్యె మానా భావా దిత్యర్థః | [[] ఏ శేషణ విశిష్ట వ్యాప్త ద్వయాభావవ త్త్వం | ఏతన తెచ పూర్వ లక్షణె సాధ్యా భావవద్వృత్తిత్వ ఘటి తాయా ఉత్తరత్రతవ్వదన్యవృత్తిత్వ ఘటితాయా వ్యా పై రనుప్రవెశా ల్లక్షణయొ రెఖదః | స్వవ్యాపక సామా నాధికరణ్య రూపవ్యాప్త రభావశ్చ నివెళయితు మశక్య:, తాదృశ వ్యా పై: స్వత్వఘటితతయా హైతు బౌదెన భేదాత్ 1 సాధారణ హెతుకస్థలె తడ ప్రసిద్ధ్యా2 సంభవప్రసంగాల్ 18 రొమణి వ్యాఖ్యాయాంచ తాదృశవ్యా పై రహసిద్ధావపి తదటక పదాధ్యానాం పరస్పరోప క్లెషావగాహి జ్ఞానవికోడి తాయాఎవ నివెశ నెనా నుపపత్త్య భావాత్ , వ్యాపక సామానాధికరణ్య మిహ వ్యాప్యత్వ మిత్యు క్తత్వాత్ | ఏవమెత నతె దుష్ట లక్షణపర ఎవా యం గంథః, సతు దొషలక్షణ హోపి, తాదృశవ్యాప్తి ద్వయ శూన్య త్వస్య వ్యభిచార పదార్థ త్వాభావా దిత్యవ థెయం | ( తచ్చింత్య మితి ) చినా బీజ ను అసాధారణ్య శరీరే తత్త త్పురుషీయ నిశ్చయని వెశస్యా వశ్యకత, సామాన్య లక్షణే పురుషవి శేష నియంత్రితత్వం, నచె'షత్తి:, తథాసతి సాధారణ హేతావవ్యసాధారణ హెతువల్' ఆముకంప్రత్యయం వ్యభిచారీతి వ్యవహార ప్రసంగాత్ | ఏవం సవ్యభిచారపడస్య పారిభాషికత్వ మపిత థెలి ! ఇతర భేదానుమాన వైయథ్య సంభవె2 సాధక త్వానుమానె వైయథణ్యపరతయా (వ్యర్ధవి శేషణ త్వా"దిలి మూల వ్యాఖ్యాన మనుచిత మిత్యాశయెన ఇతర భేదానుమానె వైయర్థపరతయైవ మూలం వ్యాచ. ( వ్యతి) విరోధాగె రిత్యాదినా అవృత్తిత్వ పరిహః | (సాధ్యాభా వెత్యాదితి) సాధ్యాభావ వ్యా J①హ విరోధిత్వం వృత్తిమత్వ హావి రోధిత్వం చె త్యర్థః | తస్య - విరోధాగె: | పార్ధక్యా - వ్యభిచార పదార్థ బహిర్భూత త్వా | (మానాభావాదితి) తథాచ విరోధాదెరపి వ్యభిచారప ధాథ రూపపటేతర. భేదసత్త్వెన తద్వ్యావతఃక విశేషణా నవచ్ఛిన్న ·V's గదాధరీయే [మ] ప్రధమం హెత్వాభాసత్వా జ్ఞానాచ్ఛ! గగనమనిత్యంశజ్ఞాశయ త్వా దివ్యాది బాధవిరుద్ధసంకీణా? సాధారణ వ్యాప్తి రితి కెచిత్ | నాపి సపక్షు విపడుగత సర్వసపడు విపక్ష వ్యావృత్తా న్యతరత్వం, వ్యర్ధవి శేషణ త్వాత్ , అనుపసంహార్యవ్యా పైశ్చ | కించ పక్షాతిరిక్త సాధ్యవత స్పషక్ష ల్వె ఏమెయ త్వేనా భేదసాధ సె2 నుపసంహా ర్యెచా వ్యా ప్తి , పక్షాతిరిక్త సాధ్యనతో ప్రసిద్ధాః ! [4] ( పవమ” మీ త్యాది “గగన” మిత్యాది దూషణం యథాశ్రు తె| ( నాపీ త్యాది ) సపక్ష విపకు త్వా వచ్ఛిన్న వ్యావృత్తత్వం సర్వత ద్వ్యావృత్తత్వం | ( వ్యథ్రితి ) సపకుగతత్వ విపశువ్యానృత్తత్వమ్ ద్కూషక తాయా మనుపయోగా దితిభావః | (పజాతిరికైత్యాది) వ్యాప్య విరుద్ధ యోరసాధారణ్య యో స్పంహాయపజాతిరి క్తపదె! [[] స్యైవ ఇతర భేదానుమాపక త్వసంభవాదితిభావః/ హెత్వాభాసపదస్యా న్యధా వ్యాఖ్యా నాధు. హెతుర్వరూప హెత్వాభాసత్వస్య లక్షుణాఘట కత్వాత్ (ప్రథమమి' త్యాది దూష ణస్యా సంగతిః | ఏవం గగననునిత్యం శబ్దాశ్రయ త్వా దిత్యాదౌ హెతో స్సాధ్యాభావ వ్యాప్య త్వెపి సాధ్యాభావ వ్యాప్తిగ్రహ విరోధిదర్శిత ధమః వ త్త్వం తత్రాక్షతమె వెతి తత్రా వ్యాప్తి దానమ ప్య సంగ తమతో యథాశ్రుతారౌ తాదృశదోషద్వయం సంగమ యతి (ప్రథమమితి) ఎకమాత సపక్షువిపక్షస్థల సవః సప ద్యప్రసిద్ధి త్యాశంక్య వ్యాచష్ట | ( సపడైతి) సపశువృత్తి త్వత్వా వచ్ఛిన్నా భామా విపశువృత్తి త్వత్వా వచ్ఛిన్నా భావ శ్చేత్యర్ధ: | సవః తద్వ్యావృత్తత్వం సర్వసపక్ష విపకు వ్యావృత్తత్వ పదాథః | తావ తై నయత్కించి తృపడు విపశు వ్యావృత్త యొర్వ్యాప్య విరుద్ధయె ర్నా తివ్యా వ్యవకాశ ఇనిభావః | సపడుగతత్వ విపక్ష వ్యావృత్తత్వమొర్వి శేషణఘు ద్విరుద్ధాతి వ్యాప్తి వారకత యా సాథక్యం సంభవ త్యే వెత్యాశంక్య దూషక తానుపయొగిశ్వరూప వై యథణ్య పరతాం "వ్యర్థవి శేషణ త్వాదితి మూలస్యాహ ( సపక్షేతి ) ( వ్యాప్య విరుద్ధ యొక్తి ) శబ్రో నిత్యః శబ్దత్వాది త్యాదౌ వ్యాప్య స్య హే స్సాధ్య వన్మాత వృత్తి త్వెపి పక్షేపి వృత్తా: పక్షాతిరిక్త సాధృవనాత) వృత్త్యన్యత్వ మతుతమెవ, ఏవం శబ్రోనిత్య: శబ్దత్వాదిత్యత, విరుద్ధస్య Q తో ·. సవ్యభిచార సామాన్య నీకు క్తి: 1 మ) సాధ్య వత సృపకు త్వె వివ4, 32 ప్రసిద్ధి, వృత్తిమతో ధమః స్య సాధ్య వద్విపక్షాన్యతర వృత్తిత్వ నియమాత్ | నాపి పజాతిరిక్త సాధ్య వన్మాత నృత్త్యన్య త్వేసతి పజాతిరిక్త సాధ్యా భావవ నాతవృత్తి భిన్నత్వం, అనుపసంహార్య వ్యాప్తిః | [[] పక్షుత్వం సందిగ్ధసాధ్య ధమణత్వం | [[] హెల్: సాధ్యాభావవన్మాత వృత్తి త్వెపి పకె పివృత్తే పకాతిరి వీసా ధ్యాభావవ నాతవృత్త్యన్యత్వ మడతమె వెతి ద్వయొః సంగ్రహ ఇతి భా నః | (పజాతిరి కౌత్య తపక్షు పదస్య త త్తద్ధమిక్ మాత్రపర ల్వె పడెసాధ్య సాధ్యా భావాన్యతర నిశ్చయదశాయాంశబ్రా నిత్యః శబ్దత్వాది త్యాదావతి వ్యాప్తి, సిధ్య భావరూప పక్ష తావిశిష్టపర త్వే పసిద్ధి దశాయాం తత, విశిష్టాతిరిక్తత్వ సత్త్వోపగమాత్ , అతిరిక్తాం తస్య పక్ష తా శూన్యపరత్వో పగమాద్వా అతిప్రసంగ వారణసంభవిపి శబ్లో నిత్యశ్శబత్వాదిత్యా దౌ బాధనిశ్చయ దశాయా మతిప్రసంగొదుర్వారః, ఎవం సిద్ధి బాధా న్యతగా భావ రూప పక్షు తావివక్ష శాచ గౌరవం, అతః సంశయ రూప పక్ష తా పర తయా వ్యాచప్లే, ( పక్షత్వమితి ) సందిగ్ధ సాధ్యకత్వం - విషయతా సం బం ధేన సాధ్యసం దెహ విశిష్టత్వం | కాలాంతరీణ సంశయ విషయెష్వపి సంశయరూప విశేషణా సత్త్వదశాయాం తద్విశిష్ట భేద ఉపగమ్య తె, అతిరిక్తాంతం వా పక్షతా శూన్యపరం, అతః సాధ్యాది నిశ్చయదశాయాం నాతిప్రసంగ: | యదాపజే సాధ్య తదభావయ్నొ నిశ్చయొ నాపి సంశయ స్తదా శబ్లో 2 నిత్య: శబ్దత్వాదిత్యా దె ర్నాసాధారణ్యం, కింతు యథా యథం సద్ధాతుత్వం విరుద్ధత్వం చెతినా వ్యాప్తి ప్రసంగ ఇతిభావః | పజాతి రిక్తవృత్తి యత్సాధ్య తదభావవ న్మావృత్తి తదన్య త్వార్థక ల్వే వహ్ని మాక్ ధూమాదిత్యాదౌ నాతి వ్యాప్తి సంభవః, భేదప్రతియొగితా వచ్చె దక ఘటకదలద్వయ స్యైవ తతసత్త్వెన విశిష్ట భేదా సత్త్వాదతః పక్షాలి రిక్తత్వస్య సాధ్యా దీమద్వి శేషణత్వాభి ప్రాయక తయా మూలం సంగమ ·LE. గదాధరీయే [b] ధూమాదా వలివ్యా పైశ్చ | తస్యపకే సాధ్యవతివృత్తాః | నాపి పశువృత్తి త్వెవిరుద్ధాన్య త్విచసతి అను; త్యౌపయిక సం బద్దశూన్యత్వం, వ్యర్థవి శెణ త్వాత్ | [దీ] “ధూమె”త్యా దిదూషణం యథాశు తే | నతు సప్తమిసమాసా త్పజాతిరి కైవత తెయత్సాధ్యనన్మాత వృత్తి, సాధ్యాభావవ న్మాత) నృత్తిచ తద్భిన్న త్వమిత్యథః ఇత్యవ థియం | (ప4 వృత్తిత్యాది) విరోధస్సాధ్యా సామానాధిక రణ్యం | పశువృత్తిత్వ సాధ్యాసామా నాధికరణ్యగ్రహా విరోధీయోనుమి తే రౌపయిక స్య -జనక జ్ఞాన విష యస్య, సంబధ్ధస్య-సపశు సత్త్వాడె రభావః తద్వత్త్వ మిత్యథ్య: | సపక్షవిపడు వ్యావృత్తత్వస్య చాసాధారణ్యస్యా సాధారణ్య నిశ్చయే పతే, సాధ్యసామానాధిక రణ్య సం దేహాన్ని తస్య త జ్ఞానవిరోధిత్వం I [గ] యతి (భూమె త్యాదితి) యథాశ్రు తె-పక్షాతిరికొయఃసాధ్యాదిమాం స్తన్మాత) వృత్తి భిన్నత్వ మిత్య గ్లై | సప్తమిసమాసాదిత్య ర్జె నతుదూషణ మితి యొజనా | సప్తమీసమాసల భ్యే ఏతాదృశార్లైనదూషణ మిత్యర్థ!! ప్రదోధూమవా? వహ్నెరిత్యాది సాధారణేశబ్రా నిత్య, శబ్దత్వాది త్యా గావసాధారణేచ యథాశ్రుత లక్షణస్యా వ్యాప్త ర్వ్యాచష్ట (పక్షవృత్తి త్యా దినా) పక్షువృత్తిత్వస్య సాధ్యసొమానాధిక రణ్యస్యచ యొ గహస్తద విరోధీత్యర్ధ: | ( అసుమి తెరౌపయిక స్యెతి ) సమాసిన లిఖనం జనక జ్ఞాన విషయెత్యస్య సముదాయ వ్యాఖ్యాన తాయామెవసంభవతీత్యతో వ్యా సెన లిఖనం | సపక్ష సత్త్వాదె ర్నా నుమితి జనక త్వం అపితు తజ్జన స్యైవె త్యా పయిక పదన్య జన కార్థకత్వం నసంభవతీత్యతో వ్యాచష్ట ( జనక జ్ఞాన విష య స్యెతి ) 'సపశుసత్తా దె' రిత్యాదినా విపక్షాసత్త్వ పరిగహః! తెనద వ్యం సత్త్వాది త్యాదౌ సపక్షసత్వాభావా సత్త్వైపి విపక్షసత్త్వా గెవ లక్షణ సమన్వయః | నన్వత్రాసాధారణ్యే 2 వ్యాప్తిః, తస్య సపక్ష వ్యావృత్తత్వ ఘటితతయా సాధ్యవద్వృత్తిత్వ గ్రహవిరొధిత్వాదిత్య తఆహ (సపక్షవిపక్ష వ్యావృత్త త్వస్య చెలి) చ స్వర్జె1 సపక్షత్వం - నిశ్చితసాధ్యన త్త్వం! పక్షే- పకొంతర్భా వెన! తస్య - అసాధారణ్యస్య | తజ్జనవిరోధిత్వం-సామానాధి -- ·va - సవ్యభిచారసామాన్య నిరుక్తి .. మ) ఏ తెనా నుగతం సర్వమెవ లక్షణం ప్రత్యుక్తం, ప్రత్యేక మెవ దూషణ త్వా దుద్భావ నెవాది నివృత్తైశ్చ | [దీ) పక్షవృత్తే విరుద్ధ భిన్నెచవర్త తె యస్తాదృశోభావ సద్వత్త్వమర్థ ఇతి కెచిత్ | [N] అథాత విరుద్ధ జాతమో యద్యలజ్య స్తదా సపక్ష, వృత్తిత్వా ద్యభా వాదిక మాదాయ సక్వాషు తెష్వతి వ్యాప్తి:, తెషాంలక్య త్వేసాధ్య సామానాధికరణ్య గ్రహావిరోధిత్వోపాదాన మనథః కమితి చెన్న 1 దుష్ట హెతులక్షణే విరుద్ధాల్యూ ఎవ, ఉక్తవి శేషణా పాదానంచ దోషలక్షణే విధాతి వ్యాప్తి వారణాయైవ | “సపక్షువిపక్ష వ్యావృత్తత్వస్యా సాధా రణ్య స్యె” త్యత, విపక్ష పదం సంపాతాయాత మిత్యవ దెయం | అత్రచ యద్రూప విశిష్ట విషయక త్వెనా నుమితిజనక తా తద్రూ పా వచ్ఛిన్నా భా ఎవశ్యం వివక్షణీయః | అన్యథా సపక్ష సత్త్వాదె ద్విడ్ త్వానచ్ఛిన్నా భావ మాదాయా తీహాసంగా పాలౌత్ | ఏవంచ నిశ్చిత సాధ్యవవ్వ, తాత్వత్వా వచ్ఛిన్నా భావా సంగహః, నిశ్చయాంశ జ్ఞానస్యా నుమిత్య హెతుతయా తర్ఘటిత తాదృశవిశిష్ట విషయ తావ త్త్వైనా నుమితి హెతుత్వాభావాత్ | యెన కెనాపి రూ పెణ యద్రూపాళ్య నిరూపిత విషయితావ త్త్వైన జనకతా వివకు శాచ ద్విత్వావచ్చిన్నా భావ' హరణమశ క్యమే వెలి దూషణమశక్య సమాధానమిత్యవ థెయం 1 ఉపదర్శిత సాధారణా సాధారణయ్ స్సంగహాయ మిశ్రా అన్య జై వై తల్లకణం వ్యాచడు. తె తముపన్యస్యతి (పక్షవృత్తాపతి ) వయోవృత్తి త్వంచ నపక్షు వృత్తా, విరోధశ్చ నవిరుద్ధ భిన్నె నత- తఇతి నపర్వ, వహ్ని మా మహానసత్వాక్ హదోవహ్నిమా “దత్వాద్వా, ఇత్యాద్యోః, స్వరూపాసిద్ధ విరుద్ధ యొ రతివ్యాప్తి, సపశ.విపక్ష, వృత్తిత్వంతద్వ్యావృత్త త్వంచపక్షునృతో విరుద్ధ భిన్నెచ వతః త ఇతి తదాదాయ ఉపదర్శిత సాధా రణా సాధారణ యొః సంస్క్రహః | ఏతత్కల్పెపి పూర్వవద్విగుద్ధాలక్ష్యాప్తవ, విరోధస్య వ్యభిచార లౌ వారణాయైవ విరుద్ధాన్య వృత్తిత్వోపాదాన మితృవ ఫెయం !

·U గదాధరీయే [దీ) పూర్వోక్త లక్షణానాం యథామతం నావ్యాస్త్యాదిసంభావనా ! పరను తద్ జ్ఞానస్యా నుమిత్య ప్రతిబంధకత, తెషాం హెత్వాళా సతావచ్ఛెదకత్వం నఘట తె | నఘట తాంకి నైన, తెషాం హెత్వా భాస విభాగమాత్రోప యొగిత్వాత్ [[] అత్రచ హెతు తా వచ్చెదక సంబం ధేన పక్షవృత్తిత్వ వివక్షణమా వశ్యకం, అన్యథా హేతు తావఛ్ఛదక సంబన్లైన వయోవృత్తెరపి యెన కెన చిత్సంబనెనపక్షు వృత్తితయాస్వరూపాసి ధైరపి పక్షు వృత్తి వృత్తితయాతద్వార ణా సంభవాత్ | ఏవంచ హెతుతా వ వచ్ఛెదక సంబనైన పక్షు వృత్తిత్వం యత్రా ప్రసిద్ధం తాదృశ వ్యభిచారిణ్య వ్యాప్తి, ఏవం గగనె సాధ్యని శ్చయదశాయా మటః శబ్దవాక్ ఘటత్వాది త్యాదౌ అసాధారణే వ్యా ప్తి, సపడు వ్యావృత్తత్వస్య విరుద్ధఏవ వతః మానత్వాదిత్య స్వరస్య కశ్చిదిత్య నెన సూచితః ! నను పూర్వపడు గింథో క్త లక్షణావలంబనెన సిద్ధాంత ప్రణయన మసంగతం, తత్త దొషాణాం జాగరూకత్వా దీత్యాశంకాం నిరాకరోతి ( పూర్వోత్తైతి ) ( యథామతమితి) యద్య వృతమాలంబ్య యద్యల్లక్షణ మభిహితం తత్తన తె తత్ర తత్ర నావ్యాస్త్యాది సంభావ నెత్యర్థ: | తత్రా సాధారణ్యస్య సాధారణ్యస్యచ సంశయక తామ తే ప్రథమలక్ష్మణం, వ్యా 1 గ్రహాది విరొధి తామ తెచ తాదృశవిరోధితా ఘటితలక్షణం | తెనవిరో ధిత్వ ఘటితలక్షణ లజ్య విరుధై సంశయ ప్రయొజకస్య సపడు వృత్తిత్వ ఘటిత సాధారణ్యస్య విపక్ష వ్యావృత్త త్వ ఘటితా సాధారణ్యస్యచ విర హేపి ప్రథమ లక్ష్మణస్య నావ్యాప్తి, ప్రథమలక్షణా లయ్యే తత, విరో ధితాఘటిత లక్షణస్యవా నాతి వ్యా పిరితిభావః | తెషాం - కొటిద్వయొప స్థాపక తా వచ్ఛెదక త్వాది రూపానుగత ధమాక్ వచ్చిన్నానాం తాదృశ రూపాద్యా తక లక్షణానాం | హెత్వాభాసతా వచ్ఛెదకత్వం - అనువితి ప్రతిబంధక తాయాం విషయతయా 2 వచ్ఛెదకత్వం | ( విభాగమా తెతి ) మాతప దెన దుష్టవ్యవహార వ్యవచ్ఛెదః | దుష్ట వ్యవహార నియామక్కో సుమితి ప్రతిబంధక తా వచ్ఛెదక ధర్మపవ విభాజక ఇతి నియమె మానా భావా దితిభావః | నవ్వత లక్షణే పక్ష ధమణ ఆ పదానుపాదానా - ·సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి:. -- [1] ఉచ్య తె | ఉభయకొట్యు పస్థాపక తా వచ్చెదక రూప వత్త్వం తత్త్వం [[] ఇత్యాశయెనాహ (ఉచ్యత ఇతి) సం దేహం ప్రత్యెవ సాధారణ్యా ది విశిష్ట ధమః వద్ద . జ్ఞాన త్వేన హెతుతా, తఱ్ఱనక కొట్యు పస్థితిం ప్రతితు తావృత ధర్మ జ్ఞానత్వ మా తెణ, ఇత్యభి పెత్యాహ { ఉభయెతి) గన్ని త్య త్వాది సాధ్యకస్థలె కొటిద్వయపస్థాపక సాధారణధ రవత్తా జ్ఞాన విషయీభూ తె ద్వ్యణుకాగౌ అతివ్యా పిరిత్యాశం కాంనిరాచికీర్షు రభిపో య వణః యతి ( సనెహమి త్యాదినా ) ఏవకారణ కొట్యుపస్థితౌ తాదృశ్ రూ పెణ హెతుతా వ్యవ చ్ఛెదః ( తాదృశ ధ రైతి ) సాధారణ్యాది విశిష్ట ధర్మెత్పర్ధ ! మాత్రప దెన ధమిక్ విషయకత్వస్య కొటిద్వయొపస్థితిజనక తా వచ్ఛెనక ఘటకత్వ వ్యవచ్ఛెదః | తథాచ కొటిద్య యొపస్థితి జనక తా వచ్చె దకీభూతా యా విషయతా తదవ చ్ఛెదక ధర్మవ త్త్వం మోక్షస్థలే ద్యణు కాదౌ, అణుత్వాది విషయతాయా ఏవ తథాత్వాదితి నాతివ్యా ప్తి రితిభావః | అథైతన తె సంశయం ప్రతిసాధారణ ధమః వద్ధమిక జ్ఞాన త్వెన హెతుతాయా అధిక్యాత్ గౌరవమితి చెన్న, భవన తెపి కొటీద్వయొపస్థితం ప్రతి తెన రూ పెణ హెతుతాయా ఆధిక్యాత్ | సంబంధి హస్త్యా దివి శే వ్యక జ్ఞానార్థ )పకాది స్మృతెరివ తత్కొటి సహచరితధమణ వి శేష్యక జ్ఞానా దపి తతో, ర్నిర్వివాదతయా సాధారణ ధమణ విషయక జ్ఞాన ల్వెన కొట్యుపస్థితి హైతు తాయా ఉభయవాది సిద్ధత్వాత్ | తస్మాత్కో ట్యు పస్థితా సాధారణధమః వ ద్ధమిక జ్ఞాన త్వాన సంశయం ప్రతిచ సాధా రంధ ర్మవద్ద రి జ్ఞానజన్య కొట్యు పస్థితి త్వెనచ హెతు త్వమితి పూర్వపడు లక్షణాపష్టంభక మతా పెక్షయా సంశయం ప్రతిసాధారణ ధర్మవద్ద ర్శి జ్ఞాన ల్వెన సాధారణ ధమణ జ్ఞానజున్య కొట్యుపస్థితి ల్వెనచ హైతు తామత మెవ సయుక్తికం | అథాస్తు కొట్యుపస్థితౌ సాధారణ ధమణ జ్ఞాన ల్వెనై న హెతు తా, తథాపి సంశయె ధమి ఖాన నియమాయ తత సాధారణ ధమణ వర్ణమిక్ ్కటి శృతే ·E0 గధాధయే [ ] జ్ఞాన త్వెన హేతుత్వమఫలం, కొట్యు పస్థి తెః సంశయ మోతు తాయాం సాధారణ ధమః జ్జు నజన్యత్వ నివేశస్థానె సాధారణ మః పద్ధయణ జ్ఞాన జన్య త్వ ని వెశనా దెన తన్ని య మొపప త్తి:, స్వతంత కారణతా కల్పనా పెకు యా క్" పకారణ తాయా మవచ్ఛెదక గౌరవ స్యై మోచిత త్వాత్ | నచ ధమిక జ్ఞానస్య సంశయె సామ్ ధైతు తాం తాయా అపి క్లుప్త త్వా త్త త) సాధారణధమః ప్రకారకత్వమాతం నివేశ్యత ఇతి నాసాకమపి స్వతంత కారణ తా కల్పనం, మాన సిపి విప్రతిపత్తి వాక్యా సీన సంశయె కొట్యొరివ ధమిక్ గొపి పదజనై మోపస్థితి: కారణమితి పదజన్య త్వెనధమి? జ్ఞానస్య విప్రతిపత్తి వాక్యానీన సుళయె పృథక్కారణ తాయా ఆవశ్యక త్వాత్తనన్య సంశయకారణ తాయాం సాధారణధమ్యాది విషయక త్వాంత భా: వెబాధకాభావాదితి వాచ్యం | సంశయె సాధారణా సాధారణ ధమఃన ద్ధ రిజ్ఞాన త్వేన హేతు తాద్యయస్య తాదృశధమణ జ్ఞానజన్య కొట్యు పస్థితి త్వెన హెతు తాడ్వయస్యచ కల్పనా పెక్షయా తాదృశ తాదృశ సమక్షావిష య కత్వ మనంత భాణ వ్య ధమిక్ జ్ఞాన హేతు తాయా సాదృశ తాదృశధమః వ ధమిణ జ్ఞానజన్య కొల్యుషస్థితి త్వర జాతుతాద్వయస్యచ కల్పనాయాం స్ఫు టతర లాఘవాత్ | మైనం, కొట్యుషస్థితి కారణ తాయాం తత్తత్కోటిసహచరితధమణవ ధమిక" విశేష విషయక జ్ఞానజన్యత్వ నివె ఫే ధమిక భేదెన గురుధర్మా వచ్చి న్న కారణ తాయా ఆనం త్యాపత్తే స్తదపేక్షయా సమిః విశేష మనంత ర్భావ్య తత్తక్కొటి సహచరిత ధమణ జ్ఞానజన్య కొట్యుషస్థితి త్వేన ధమి:- విశేష మంతభాకావ్య సాధారణధమఃవ ధమిక్ జ్ఞాన త్వేన లఘుశరీ రెణ హేతుత్వస్యచ కల్పయితుం యుక్తత్వాత్ ! నచోపస్థితి కారణ తావ చ్ఛెదక శరీరె ధమి”2 నంతభాః పి కార్యతా వచ్ఛెపకీభూత సంశయత్వస్య ధర్మి విషయతా ఘటితత్వాత్ కొట్యు వస్థి తె ధక్ మి? ఖైదెన కారణ లౌభేద ఆవశ్యక ఇతి వాచ్యం! సంశయ త్వశరీ రె ధమిః విషయతాయా విశేష్య తా త్వేన కించిద్ధమా? వచ్ఛిన్న వి శేష్య తా త్వెనై వవా సామాన్య తో నిశనీయతయాధ రిభేదెన కారణ లౌ భేదానా వశ్యకత్వాదితి దిక్ | ·సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి 3. {దీ] సాధ్యసం డెహ జన కెతి ప్రకృతం | యథాక ధళ్చిత్కోటి ద్వ యొపస్థితి:-- [1] పూర్వపడు లక్షణాకా తిప్రసజ్ఞ వారణాయ సాధ్యసం దేహ జనక త్వస్య కోట్యు పస్థితి వి శేషణతాయా ఆవశ్యకత్వా తమవస్థాపక పదానుపాదాన నిబంధనంతడని వెళబొమం నిరాకురు తె (సాధ్యసం దె హెతి) ఏకృతం-ప్రక రణవశాత్ సామాన్య శబ్దస్య విశేష పరతయా పాపం, తథాచ సాధ్య సందెహ జనికా యా సాధ్యోపస్థితి సజ్జనకతా వచ్చెది కాసతీ తథావిధ సాధ్యాభాపస్థితి జనక తా వ చ్ఛేదకీ భూతా యా విష యతాతదవచ్ఛెదక తాపర్యా వ్యధికరణధమః వ త్త్వం తత్త్వమితి పూర్వో కదిశాలక్ష గాథోడ్ నిషషణ యితవ్య: వహ్ని సాహచర్య వహ్న్యాభావవ ద్వ్యావృత్తత్వావచ్ఛిన్న ధూమాది విష య తాయాః పూర్వోపదర్శితరీత్యా తథావిధ సాధ్యసాధ్యా భామోపస్థితి జనక తా నచ్ఛదక త్వెపి తా మాదాయా తిప్రసంగః పూర్వ వదెన వారణీయః1 సమవాయాది ఘటితసాధారణ్యమాదాయ సంయోగా దినా ధూమాదే ర్వహ్న్యాది సాధ్యక సవ్యభిచారతా వారణాయ ప్రకృత హెతుతా వచ్ఛెదక సంబనైన యత్సాధ్యవ ద్వృత్తిత్వం సాధ్యాభావ వద్వృత్తిత్వశ్చ తదటిత త్వెన విషయతా వచ్ఛెదక ఢమోణ వివక్షణీయః! అసాధారణ్య శరీరెష్య భావ ప్రతియొగితయా తెనసంబం ధేన సాధ్యాది మ ద్వృత్తిత్వ ని వెశాన్న తదసంఛేహః ! సాధారణ ధమః వ ద్ధమిక జ్ఞానస త్త్వై ఉద్బోధ కాంత రాధీన కొటి స్తరణా దనుభవాత్మక కొట్యుష తెర్వా సంశయొ పగ మెకుతి విరహాత్, జ్ఞానాది ముద్రయా కొట్యుపస్థితి హెతుత పప త్తె, సాధా రణ ధ రజ్ఞానజన్య కొట్యువస్థితి త్వెన స్వతంత హైతు తాకల్పన మనర్థక మితి వ్యాఖ్యాతకల్పె సాధ్య సం దేహ జనకత్వ రూప కొట్యు పస్థితి విశేష ఇస్యా వ్యావర్తకతయా విలక్షణ జనక తాయాశ్చా సత్వైన నివేశనా సంభవా దుకాతిప్రసంగొ దుర్వార ఏవే త్యభి సైత్య తొదృశ నిష్కృష్ట మతె ప్రకారాంత రెణ లక్షణం వ్యాచష్ట ( యథా కథంచిదితి ) సౌ ధారణ ధర్మజ్ఞానజన్యా శదజన్యా వెత్యర్థః | విశేషణ జ్ఞానాది ముద యా క్" ప్త కారణ తయైన నిర్వా హెూ నతు స్వాతం త్యెణ తద్దెతుత్వ విశ్లేషణ ·గదాధరీయే [[] నృత్యనుభవ సాధారణీ సంశయ జననీ | నియామకంతు సా ధారణ్యాది విశిష్టధర్మవత్తా జ్ఞానం | అతఏవ ధారావాహీసం దేహ ఇతి ,మ తెతు. [X] మితి సూచయితుం ( స్మృత్యనుభవసాధారణీతి) నన్వెవం సాధారణ్యాది విశిష్ట ధర్మవత్తా జ్ఞానశూన్య కాలే కథంనసంశయ ఇత్యతఆహ (నియామక మితి ) నియామకం - తాదృశధర దశాయామెవ సంశయ నిర్వాహ కం | "సాధారణ్యా దీ” త్యస్య సాయోత్సంశయ హెతుభూతమి త్యాది:1 ఆది పదా డసాధారణ్య పరిగ్రహః | అతఎవ - అనుభవ సాధారణ్యాః ! ట్యుపస్థితె హేతు త్వా దేవ ! ధారావాహీ సందెహః - అవిగళ కమో త్పన్న సం దెహతి తయాదికం | సాధారణ ధమః జ్ఞానజన్య కొట్యుపస్థితి త్వేన సంశయ హెతుత్వే స్తరణా శక కొట్యుపస్థి తెరెవ తథాత్వాత్- సాధారణ ధర్మవద్ధ రివిష యక తథావిధైక కొట్యుపస్థిత్యాసంశయద్వయజననసంభ వెషి సంశయాంతకోత్పత్తే తథావిధ స్త్రృత్యాత్తకొ పస్థిత్యంతరస్యా పెతుణీయత యా అవిరళక్రమోత్పన్న సంశయతీత యాదికంపపద్య తె, ఎత న తెతు సంశయాతక కొట్యు పస్థిత్యా దెరపి సంశయాంతరోత్పాద సంభ వెనాంతరా కొటి స్తరణ న పక్షుణాత్ సాధారణ ధమః వద్దమిక" విషయక ద్వితీయా ది సంశయాత్తమగ్రిమ క్షణేషు సంశయాంతలో త్పాదె బాధకాభావః | నచా హన్మ తెపి సంశయాత్మక కొటిజ్ఞానస్యాపి సాధారణ ధర్మజ్ఞాన జన్యత యాంతరా కొటి స్త్రృతింవినై వ సంశయాంతరోత్పాదః సంభవతీతి వాచ్యం | అవఛ్ఛదక ఖైదెన భిన్న యొః _స్తృతిసంశయ నిష్ఠ తాదృశజ్ఞాన జన్య తయొ రననుగతతయా స్తృతిని, జన్య తాయా ఏవ నివేశనీయతయా స్తరణా పె“యా ఆవశ్యకత్వాదితిభావః | స్వసామానాధికరణ్యా వచ్ఛిన్న స్వావ్యవహితో శరత్వసంబద్దెన సా ధారణధమః జ్ఞాన విశిష్టాషస్థితి త్వెన హేతుత్వోపగమే సంశయాదపి సం శయః సంభవతీతి గౌరవమె మోపస్థి తె: స్వతంత హెతుతాయాం బాధక మిత్యవ ధేయం!!

·25 సవ్యభిచారసామాన్య నిరుక్తి :. [దీ) ధమి? తా వచ్ఛెదక విశిష్ట ధమిణణి యద్రూప విశిష్ట జ్ఞానం సాధ్య సం దేహ జనకం తదూపవత్త్వమెవవ కన్యం | [1] (ధమణతోష చ్చెద కేతి) ధూమవాక్ పర్వతో వహ్ని మాన్న వెతి సంశయె ధమిళ తావ చ్ఛెదక ప్రకారక జ్ఞానముదయా పర్వతత్వా ద్యవచ్చి న్న వి శేష్యక ఢూమ త్వాది విశిష్టవత్తా జ్ఞానస్య జనక తయా ధూమత్వా దిమ త్త్వమాదాయాతి ప్రసంగ వారణాయ "ధమిణ తావ చ్ఛెదక విశిష్ట "ఇతి! ధమిళ తా వచ్ఛెదక పదం ఫలీభూత సంశయ ధర్మితా వచ్ఛెదక తా పర్యా పృధికరణ ధర్మపరం | అన్యథా పర్వత త్వా దెరపి దర్శితసంశయ ధర్మితా వచ్ఛెనక ఘటక తయా ఉత్తాతిప్రసంగ వారణా సంభవాత్ I ఏవణ్య తద్ధ మణ పర్యాప్త ధర్మి తావచ్ఛెదక తాక యత్కించిత్సంశయ నిరూపి తాయాం జనక తాయా మవ చ్ఛేదకీభూ తా యా తద్ధర్మనిష్ఠధ ర్మి తావ చ్ఛెదక తా నిరూ పకపకార తా తన్ని రూపితా నచ్చెదక తా పర్యా వ్యధికరణ ధమకవ త్త్వ మితి పొజ్ని రుక్షోథ: పర్యవసితః | తెనసత్తావా జా తెరిత్యాదౌ సత్తా భావవ త్సమ వెతత్వా ప్రసిద్ధ్యా యద్రూపప దెన సత్తాన త్సమ వెతత్వ మాతో పాదాన సంభవే నాతి వ్యాప్తి రితి పరా 'స్తం | వక్తవ్యం - వ్యా ఫ్యాయం | ఎవంచ మూలస్థ ముభయ కొట్యువస్థాపక పదం సంశయార్థక మిత్యభిప్రాయః | మూలము పెళ్య నిష్కృష్టమ తె స్వాతంత్ర్యోడై వై తల్లక్షణవి తి కెచిత్ | ప్రాచీనాస్తు సాధారణ్యాద్య వచ్ఛిన్న ప్రకార తా శాలిజ్ఞాన త్వెన నసంశయ జనక తా, పురుషత్వ తదభావ సహచరిత త్వె నయదా కదాచిత్ జ్ఞాతస్యోధ్వత్వా దెరూర్ధ్వత్వ త్వాదిమా తెణజ్ఞానాదప్యయం పురుషోన వెతి సంశయాత్", కింత్వనుద్భద్ధసంస్కారాన్యసాధారణ్యా దిఏ కారక విశిష్టధమి? జ్ఞాన త్వానై న | సాధారణ్యాది ప్రకారక త్వంచ సంస్కార జ్ఞానసాధారణం 1 అత స్ర కారక జ్ఞానాస త్త్వైపి తజ్జన్య తథావిధ సంస్కార విశిషోర్ధ్వత్వాది జ్ఞానాత్సంశయ నిర్వాహః | వైశిష్ట్యంచ స్వవి శేష్యతా వచ్ఛెద కావచ్చి న్న ప్రకార లౌకత్వ స్వసామానాధి కరణ్యాభయ సంబన | అత ఏకధ ర్మా వచ్ఛిన్న విశెష్యక సాధారణ్యాది ప్రకారక జ్ఞానా దిసహితాత్ అపర ·గదాధరీయే [దీ) కొటి ద్వయ సహచరిత త్వాదినా జ్ఞాతస్య ఊర్ధ్వత్వాని రూర్గవ త్వత్వాదినా ధమిక ణిజ్ఞానమెవ సంశయజనకం, నతు తదానీం సాహ చర్య జ్ఞానమ పేజీ, తమితి నయెతు యద్రూపవిశిష్ట త్వెన గృహీతస్య ధమణస్య ధమీణ వృత్తి తాజ్ఞానం తథా తద్వత్త్వమెవ వాచ్యం ! [[] ధర్మావచ్ఛిన్న ప్రకారక ధరిజ్ఞానాన్న సంశయః | ఈదృశాప త్తి వార గొయైవ ఏకవిశిష్టాపరస్య హెతుతా స్వీకీయ తె నతుతయొః పృథక్కా రణతా| ఏకవిశిష్టాపర త్వెన హెతుత్వె వి శేష్య వి శేషణభావె వినిగమనా విర హెణ కారణ తా ద్వయమాతం, పృథక్కారణ లౌ మ తతు ఏకధర్మా వచ్ఛిన్న వి శేష్యక సాధారణ్యాది ప్రకారక జ్ఞానాది సహితాదన్య ధర్మా వచ్ఛిన్న ప్రకారక గరిజ్ఞానాత్ సంశయాప త్తి సద్ధరావచ్ఛిన్న 2 శె ష్యక సాధారణ్యాది ప్రకారక త్వేన తద్ధర్మా వచ్ఛిన్న ప్రకారక ధరి జ్ఞాన త్వెనచ హేతు తాకల్పన మంత రెణ దుర్వారతయా తాదృశ హెతుతా స్వీకారె ఊర్ధ్వత్వత్వాది రూప విషయతా వచ్ఛెదకా సంతధ ర భేదెన హేతు తాయా ఆనంత్యంస్యా దితి వదంతి | తనతే యథా వ్యాఖ్యాత లక్షణె శుద్ధ భూమత్వా ద్యవచ్ఛిన్న ప్రకారతాయా అపి వహ్న్యాది స నెహ జనక తా వచ్ఛెదక త్వాత్ శుద్ధ సమత్వాదిక మాదాయాతిప్రసంగ వారణమశక్యమితి తన్మతె కల్పాంతరమాహ (కోటిద్వయెతి) ఊర్థ్వత్వ త్వా ది నెత్యస్య కెవ లెనె త్యాది:1 తదాసీం- సంశయఫొక్కా లె (యద్రూ పెతి) య ద్రూపావచ్ఛిన్న ప్రకారక విశిష్ట త్వెన యత్కించి త్సంశయ జనక తా తద్రూపవత్త్వ మితృద్ధః | యత్కించిత్సంశయ జనక తా వచ్ఛేదక తావ చ్ఛెదకత్వ నిరూపితా యా నికూపకత్వ సంసర్గావచ్ఛిన్నా వచ్ఛెదక తా తదాస్త్రీయ విషయ తా పర్యా ప్త్యధికరణ ధర్మవ త్త్వం, యత్కించి త్సంశయ జనక తా వచ్చెద వచ్చెదక వైశిష్ట్య ఘటకవి శేష్య తా నిరూపితప్రకారతా పర్యా ప్త్య ధికరణ ధరనత్త్వమితివా పర్యవసితార్థః | "తచ్చె”త్యాది మూలగస్థః సాధారణ్యాసాధారణ్య రూపసంశయ ప్రయొజకరూప మాగాయ లక్షణ సంగమనపరు, తత యాదృశాసాధార ణ్య స్యసంశయప్రయొజకత్వం విచారసహంతత్స ధైతు సాధారణమితిగొషెణ ·సవ్యభిచాక సామాన్య నికు క్తి:, పదార, [1] తచ్చ సాధారణ త్వాది | [దీ) (తచ్చెతి ) నర్వ సాధారణ్యం నసాధ్య తదభావన ద్వ్యావృత్త త్వం, వృత్తిమత స్తదాత్వా సంభవాత్ | ఏకకొటి వ్యాస్య స్యెవ ఏకకొటీ మద్వ్యానృత్త ర్యాపి ఢమః స్య బుద్దె ద్వి శేష దర్శనతయా సుశయ విరోధిత్వాచ్చ | [1] లక్షణాంతర ముత్థాపయితుం తాగృత గింథం ధారయతి ( తచ్చె త్యాదిలి ) అసాధారణ్యం-సంశయ ఏయొజకీభూ తా సాధారణ్య పదార్థ ( వృత్తిమత ఇతి ) తథాచ శబ్రో నిత్య, శబ్దశ్వాది త్యాదా వసాధారణే వ్యా పిరితిభావః | నను వృత్తినుతొ నా సాధారణ్య ముషగంతవ్యం కింత్వ వృత్తె రెవెతి నై తదోషాప కాశ ఇత్యతఆహ ( ఎకకొటీతి ) వ్యాష్యస్య - వ్యాస్యతయా గృహీతస్య 1 వ్యావృత్త్య - తవనృత్తి త్వెన గృహీత్య ఎతెన ఎకకొటినుద్వానృత్తస్యైక కొటివ్యాష్య తాయా ఆవశ్యక త్వెపి నభేవ ఘటి తెవాడా సంగతి? | తవ్వదవృత్తిత్వంచ నతదభావ వ్యాశ్య తం, తచ్చరీ రే తదభావా భావ ల్వెన తస్యాని వెశా దిత్యవధేయం 1 ఏ శేష దశ = నలీయా - విరోధిధర్మ దర్శనతయా | (సంశయ విరోధిత్వాదితి ) పురుష త్వాభావాభావ వదవృత్తిశాఖాది మానయమి త్యాకారక నిశ్చయ దశాయామివ పుకుషానృత్తి శాఖ దిమా నిత్యాది నిశ్చయదశాయామపి పురుష 'త్వాది విశిష్టబుద్ధ్య నుత్పాదస్య సర్వానుభవ సిద్ధత్వా తద్విశిష్ట ఢా తక్వదవృత్తి త్వెన గృహీత ధర్మవత్తా జ్ఞానస్య ప్రతిబంధక తాయా ఆవశ్యకత్వాదితి భావః | తథాచ నిరుక్తా సాధారణ్య విశిష్ట ధర్మసత్తా జ్ఞా నశ్య సంశయ ప్రతిబంధక తయా సంశయ జనక త్వా సంభవా త్క.థం తాదృశా సాధారణ్యస్య సంశయ ప్రయొజక తా ! నచ తాదృశ జ్ఞానస్య సంశయ ప్రతిబంధక త్వెపి తజ్జన్యకో ట్య స్థితే సంశయ జనకత్వం సంభన త్యెన, తన్నా శానంతరం ఆజ్ఞవ్యకొట్యప స్థిత్యాసంశయజనసంభవాత్ , అసాధారణభ ర్మముల జ్ఞానస్యాతఏవ బాధ కాత్సాక్షా ధైతు త్వాసంభ వెనతజ్ఞవ్యకొట్యూపస్థితి త్వేన హెతు తాయాం ” రవస్యా కించిత్కర త్వాదితి తాదృశ కార్య కారణభావ ఘటిత లక్షణపరత యైనమూలం వ్యాఖ్యాయమిలి నాచ్యం | అగౌం చెత్యాడినా నిర్వాశ్యన్యా ·గధాధరీయే దీ) సత్ప్రతిపక్షే చ పరామర్నె ప్రామాణ్య సంశయొ త్తర మెవ సాధ్య సం దెయాత్ | నాపి నిశ్చితసాధ్య తదభావప ద్వ్యావృత్తత్వం, తద్ధి యశ యత) సాధ్యా దిమత్తా నిశ్చయ స్తద్వ్యావృత్తత్వం, యెన యెన రూ పెణ యతయత) తన్ని శ్చయస్త ద్వ్యావృత్తంవా ! గసాధారణ్య స్యబు సంశయావిరోధితయా తజ్జన స్యైవ సాజోత్సంశయ జనకత్వసంభ వెన గౌరవాదు కకూ పెణ కొట్య స్థితెర హెతుత్వాత్ , కొ టిస్తృతిజనక తా ఘటితలక్షణస్యా సంభవాత్ ! సంశయజనక తా ఘటిత ల క్షణకరణేచ తాదృశాసాధారణ్యమాదాయ వ్యాష్య విరుద్ధ యెరతివ్యా పై:! నను సత్ప్రతిపకు సంవలనదశాయామివ కొటివ్వయవ ద్వ్యావృత్త ధర్మవర్ణాజ్ఞాన దశాయామపి సంశయెత్పత్తి రనుభవసి థై తదభావ వ్యా ప్యవర్ణాజ్ఞాన ప్రతిబధ్ధక తాయాం తద్వ్యాప్య వత్తా జ్ఞాన స్యెన తక్కొటిమద వృత్తి ధర్మవత్తా జ్ఞానప్రతిబంధక తాయా మపి తదభావవదవృత్తి ధర్మవ తాజ్ఞనస్యో త్తేజకత్వ మగత్యా కల్పసీ యజతి కొటిద్వయవ ద్వ్యావృత్త ధరవత్తా జ్ఞానస్య సంజాయకత్వ మవ్యాహతమెవ, యెనరూ పెణ ప్రతి బంధకతా తెనైవ రూ పెణ జనకత్వాన భ్యపగమా దిత్యతణహ ( సత్ప్రతిపక్షే చెతి ) విరోధికొట్వియ వ్యాప్యనత్తాజ్ఞాన సమయ ఇత్యర్థః | ( పరామర్నె ప్రామాణ్య సంశయెతి ) తథాచ తుల్యయుక్తా, ప్రకృ తెపి తత్తక్కొటిమడవృత్తిత్వ విశిష్టవ త్తా జానే ప్రామాణసంశయా దేవ సంశ యః స్వీకీయ తంతి నైకకొటిమద్వావృత్త ధమః వత్తా జానప్రతిబంధక తాయా మపరకటి మద్వ్యావృత్త ధమః వత్తా జ్ఞానస్యో త్తేజకత్వం పా మాణికం, అపామాణ్య జ్ఞానాత్తేజక తయై— పపత్తే | అపా మాణ్య జ్ఞానానా స్కందిత స్యై నచ జ్ఞానస్య జనక తయా నిరుక్తా సాధా రణ్యస్య బుధ్రా జనక త్వొపగమె ప్రతిబంధక తా వచ్ఛెదక రూ పెళ్లిన జనక తా ప్రసంగ ఇతి భావః (ని చ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వ్యావృత్తక్వమిలి) అసాధారణ్య మి త్యనుషజ్య 3 | ( యెనయెన రూ పెణేతి) యద్యద్రూపం ధమి? తావచ్ఛెదకీ కృతెత్యర్థః | తెన తెనరూ పెణ తత్త ద్వ్యావృత్తత్వం - తత్తద్ధమః విశిష్ట త తద్ధమి? వ్యావృత్తత్వం | ఏ మెయత్వాది సామానా ధికరణ్యేన ఘటాబౌ సాధ్యాది నిశ్చయవశాయామపి శబ్లో నిత, శబ్ద ) 3 - ·sa సవ్యభిచాగ సామాన్య నిరుక్తి:. (దీ} ఆద్యా సర్వాణి సాధ్య వ్యాక వంతి సాధ్యవసర్వాణివా సాధ్య చంతి ప్రమె మాణి, ఇత్యాది నిశ్చయె సామాన్యతః పజెపి సాధ్యాది నిశ్చయాద తథాత్వ ప్రసంగః | [గ] త్వాది త్యాదావసాధారణ్య సత్తా స్థిమి ని వేశః ప్రథమపకై వత్యుమా ణాయా నిర్ధమి తాన చ్ఛెదక కసాధ్య నిశ్చయ విషయవృత్తి మీతొ రసా ధారణ్యా నుపప త్తె ర్వారణాయ, ఘట త్వాదినాసాధ్యా దినిశ్చయదశాయాం రూపాంతరావచ్ఛిన్న ఘటాది వ్యావృత్తత్వ జ్ఞానాత్సంశయా పత్తి వారణా యచ ధమిః తావ చ్ఛేదక ని వెళ?! సాధ్య వ్యాస్యవత్వైన పతాతిరిక్తమాత) విషయక సాధ్య నిశ్చయ దశాయామసాధారణ్యా నుపపత్త్య నవకాశా తృడు స్యాపి నిశ్చయ విషయత్వ మావిష్కర్తుం (సర్వాణీతి) | సర్వపడెన సర్వ త్వానచ్ఛిన్న ధైశ్య తాక బోధః కేవలాన్వయి సర్వత్వా వచ్ఛె దెన వీధి యవిషయక ఎవ జన్యత ఇతి తథావిడ బోధ స్యైవ సర్వాణి సాధ్యవంతీ త్యా కారక తా, తథాచ విశిష్యపటే, సాధ్య నిశ్చయ దశాయామివ సాధ్యసనెహ విధినః సర్వాణి సాధ్య నంతీతి నిశ్చయస్యస ళ్వై వ్యసాధారణ్యాభావ స్యె ష్టత్వాత్ ( సాధ్య వ్యా శ్యవంతీతి ) | తథాచై తాదృశనిశ్చయ దశాయాం విశిష్యపక్షే సాధ్య సం దెహస్యా నివృత్తే స్తాదృశ నిశ్చయస్య నాసాధారణ్య క్షతి కారణత్వమితి భావః 1 ప్రథమపక్షే ధమిక్ తా వచ్ఛెదకా నివాళా త్సా మాన్య ధమాక్ వచ్చిన్న ధర్మికం విశేష ధమాక్ వచ్ఛిన్న వి శేష్య తాక సంశయా నివర్తకం నిర్ణయమివ నిర్ధమిక్ తొ వచ్ఛెదక తయా అప్రసక్తసం శయ నివర్తక తాక నిశ్చయ మాదాయాపి దోషదానం సంభవతీత్యభి ఏ త్యాహ (సర్వాణి వెలి ) పూర్వవ త్సాధ్యవ త్వేన పక్షస్యాపి నిశ్చయ విష యశ్వం స్ఫుటీకర్తుం (సర్వాణీ”తి 1 సాధ్య వత్త్వావచ్ఛిన్నె సర్వత్వ విధేయ కస్య సాధ్యవంతి సర్వాణీ త్యా కారక జ్ఞానస్య పవిషయక స్యాపి సంభ వాత్ సర్వసాధ్య వదుద్దేశ్యక ఏమెయత్వ విధేయక జ్ఞానానుసరణం | తా దృశజ్ఞానస్య వస్తుశ్వ వ్యాపక సర్వత్వా వచ్చె దెన సాధ్యవత్త్వా నవగాహిత యా తత్సత్త్వం నపక్షే సాధ్యసం డెహ నివర్త కమితి తదానీ మసాధారణ్య మకతమె వెలిభావః | ఆదిపదాచ్ఛ“ నిత్యః శబ్దత్వాది త్యాదౌ సర్వాణి సాధ్యాభావ వ్యాప్య వంతి సాధ్యా భానవంతీత్యాది నిశ్చయ పరిగహః I ·గదాధయే | [b] ద్వితీయెతువిశిష్యపక్షే సాధ్య నిశ్చయం & నై వశజ్ఞాచినా సాధ్య న్యాష్యత్వ నిణ యెసి తథా త్వాసత్తి; | నె షదోషః | యాదృశ న్యాక్తిగ్ర హేసరి నాసాధారణ్యం త స్త్హాభావెన విశేష లక్షణస్య సాధారణ్యాభాన విశిష్టస్య తగ్గ హ స్వచాభావెన సొమాన్య లక్షణస్య విశేషణాతి వ్యాప్తిసిరాసౌత్ విశిష్టాభావాగెనచ సాధారణే న్యాప్తిభామ దశాయాం నా వ్యా 1 , ఇతి చెత్ | ఏవంసతి ఏ కెన వ్యాప్తా గృహీ తాయాం సాధారణస్యశకంచిడ పీ ప్రతిసవ్యభిచారిత్వంస్యాత్ | గ] సాధ్యాదీత్యా దిషదాత్సాధ్యాభావపరిగిహః| అతధాత్వం - ఆసాధా రణ్యాభావః | స్వతీయపతే, తత్త్వ్యకిత్వ రూపధ రితావ చ్ఛెడక వివక్షణె థమ:, కమథమదొష స్య ద్వితీయ దోష స్యచ యథాశు తెష్య నన కాశా త్తత) దోషా స్తవమాహ (ద్వితీయెత్వితి) విశిష్య - ధరితా నచ్చెను వికా రెణ! సామాన్యత; పక్షే సాధ్యనత్తానిశ్చయం వినాషకు మాత) వృత్తి హే తౌ సాధ్యన ద్వృత్తిత్వ ఘట్ తవ్యా పినిశ్చయపన ససంభనతీ త్యభి ఎత్యైత దానిహితం | అథవా, విశిష్య-వి శేష ధర్మంధ రితా న చ్ఛెదకీకృత్య | ఉక్త వివకు డె సామాన్య ధమః ధ రైతా వచ్ఛెదక నిశ్చయచశాయామ ష్యె తదోషస్య సంభవా త్తాదృశస్థల సంస్క్రహాయ విశేషధర్మస్య ధమిళ తొ వచ్ఛెద కిత్వానుసరణం (వి శేషలక్షణ స్యెతి) వి శేషణాదిత్య 8 మెగాన్వయః | నై ? ప్ర్చే సామానాధిక రణ్య ప్రత్యాసత్యా బోధ్యం | తడవి శేషిత స్యైవ తస్య సంశయ ప్రయొజక తయా సవ్యభిచార సామాన్య లక్షణస్యా తివ్యా పిం వారయితు మాహ (సాధారణ్యే తి) ఏతచ్చ వ్యాప్తి గ్రహదశాయాం సాధారణ సంహాయ | వైశిష్ట్యం వి శేషణతా విషయత్వొభయ ఘటిత సామానాధికరణ్యేన బోధ్యం | ( కంచిదపీతి) వ్యాప్తిగహ శూన్య పురు షం సత్య శీత్యర్థం | . | ·సవ్యభిచార సామాన్య నీరు క్తి.. [దీ) స్యా ద్వా తదపి తత్తత్పురుష ఘటిత మసాధారణ్యవత్ | సాధ్యా ది వ్యాప్యవ త్వేన రూ పెణ సాధ్యా దిమి త్త్వ నిశ్చయే 2 న్యాప్తి ప్రసంగాచ్చ | నహిఘటో 2 నిత్యొ ఘటాద్వ్యావృత్తు శబత్వ మిలినత్ అనిత్యత్వవ్యాప్య నతొ వ్యావృత్తం శబ్ద శ్వమితి తదాసీం నిశ్చయః | అభిహితంచ నిశ్చిత సాధ్య తదభావవద్వ్యావృత్తత్వం నసంశయ ప్రయొజకం | కిన్లు సాధ్య తవభావాభ్యాం సహచరిత త్వమివ తత్సహచరి తాభాన ప్రతియొగిత్వం | [X] నను తత్పురుషీయ వ్యాప్తిగహాభానః తత్పురుషీయా సాధారణ్యాది లక్షణె నివేశనీయ ఇతి నాయందొష ఇతృత ఆహ ( స్యా డ్వాతి ) తదపి- సా మాన్య సవ్యభిచారత్వమపి (తత్తత్పురుష ఘటితమితి) తథా సాధారణ ఇవ సాధారణీపి పురుషవి శేష నియంత్రిత సవ్యభిచార వ్యవహారాపత్తి | ధూ మాదౌ సాధ్యా వహ్న్యాది రముకంప్రతి వ్యభిచారీతి వ్యవహారా కొవెనెహ్లి ప త్తెనయొగాదితి భావః | యథాశ్రుతై తత్కల్పె ప్రథమ పక్షీయ దొష మ్యూహ (సాధ్యా దీతి ) ఆదిపదాత్సాధ్యాభావ పరిగేహః | నను తదానీ మసాధారణ్యాభా విపి తచమాగెవానుమితి ప్రతిబన్గ ఇతి శంకాం నిరాచి కీషు = సమమాభావ మప్యు పపాదయతి ( నహీతి ) తదానీం- పతె సాధ్య సం గెహ దశాయాం | తదానీం తత) తద్వ్యాప్యవత్తా సంశయస్యా హ్యే చిత్యా వజి తత్వా తద్యాష్య నద్వృత్తిత్వస్యాపి హెతొసంశయాదితిభావః| ఏ తెన ఉ క్తస్థలే లక్షణా వ్యా ప్తి వద సాధారణ్య నిశ్చయ రూప కారణాభావెన సంశయానుపప త్తిరపి ప్రదర్శితా | ఉ కవినకయా మెత దొషానవ కాశాత్ సాధారణె పురుష వి శేష నియంత్రిత సవ్యభిచార వ్యవ హారె కదాచిదిష్టాప త్తె; సంభవాత్ దోషాంతరమాహ I (అభిహితం చెతి) పరెత్వి త్యా దినా అయంఘట ఏతత్త్వా దిత్యాది పూర్వపక్షీయ పత్తి వ్యాఖ్యానావసర ఇతి శ్లేష : ( నసంశయ ప్రయొజక మితి ) తథాచ తదా దాయా సాధారణే నలకుణసంగమన సంభవఇతిభావః | నను తహిళ్ కీదృ శ మసాధారణ్యం సంశయ ప్రయొజకమత ఆహ ( కింత్వితి ) ( తత్సహచరి తెలి } సాధ్యతదభావ సహచరి తెత్యర్థ ! ఏ తాదృశా సాధారణ్య స్యచ సహే తు దోషతా సంభవః, సద్ధాతుసాధారణ్యాత్ , అనుమితి ప్రతిబధ్ధక జ్ఞానా ·20 గదాధయే [మ] విశుద్ధాన్య పక్షు వృత్తి త్వా సత్య నుమితి విరోధి సంబంధా వ్యావృత్తిర్వా | [[] వ్యాప్య విరుద్ధ యొ స్తు తళ్వైన నిశ్చితమి ర్దర్శనె విశేష దర్శన వశా దెవ నసంశయఇతి ఏ భావ్య లక్షణాంతరమాహ (విరుద్దాన్యెతి) విశిష్ట సాధ్య హెతు సామానాధికరణ్య గ్రహావిరోధ్యథణ కమథ తొ విరోధి విశేషణం | తెన సాధ్య సాధనయొ రప్రసిద్దె రవృత్తిత్వస్య పరస్పరా సామానాధి కరణ్యా దీనాంచ నిరాసః | పక్షపదంచ ధర్మి మాతపరు | [గ] విషయ త్వేన గొషసామాన్య లక్షణానాంతత్వాచ్చెతిభావః | నను వ్యాష్య విరుద్ధ సాధారణ స్యై తాదృశధర్మస్య సంశయప్రయొజక త్వా వ్యా ప్యాది దర్శనాదపి సంశయాప త్తి తృత ఆహ ( వ్యాష్య విరుద్ధ యొక్తి ) వ్యా ఫ్యాది గహ శూన్య కాలె వ్యా ప్యా దిదర్శనస్య సంశయాప్రతిబద్ధకతయా (తత్త్వైసనిశ్చితమీరితి) వ్యాష్య త్వాదినా 2 నిశ్చితస్య వ్యాప్యా దె ర్నిరు క్త రూపజ్ఞానాత్సంశయ ఇష్టప వెతిభానః | విరుద్ధాన్యత్వస్య "హెతువి శేషణ త్వా అసాధారణాసంగా హ!! విరోధ పదార్థం సాధ్యాసామానాధిక రణ్య త్వాదినా ని వేశ్య తదన్య త్వెనా నుమితి విరోధివి శేషణెపి సాధ్యా ప్రసిద్ధ్యాది వారణా సంభవ ఇత్య తరహ ( విశిష్టతి ) సాధ్య తా వచ్ఛెదకాది విశిష్టత్యర్థః | ఏత దర్థ, పూర్వపక్ష ఏవ వివృతః | యథాశ్రుత మూలత ధరివి శేషణ తా యాఎవ లాభాత్ , (అర్థత ఇతి) తాత్పర్య బలత్పత్యర్థ | విరోధి వి శేషణం - అనుమితి విరోధి విశేషణం | అవృత్తి త్వె పరస్పరా సామానాధి కరణ్యే చ సాధ్యసాధనయో రిత్య నుషజ్య లె | పక్ష, తానివెళ్లే ప్రయొజనా భావా దాహ ( పక్షుపదమితి ) పక్షవృత్తిత్వస్య ధర్మివి శేషణ త్వా స్వరూపాసిద్ధస్య వ్యభిచారిణి సంగ్రహ ప్రసంగః, హెతౌ పక్షవృత్తిత్వఁహా విరోధి త్వెన విరోధివి శేష జెపి బాధ సత్ప్రతిప తిప్రసంగ వారణశక్య మెవ, ఎవం పక్షవృత్తి ల్వే సత్య నుమితి విరోధిసంబంఛా వ్యావృత్తిరితి డలవ్వ యెన వ్యాప్తిగ్రహ విరోధిధ ర్మవ త్త్వస్య వివకుణేచ మణికార మతసిద్ధస్య సాధ్య వ్యాపకీభూ తాభావ ప్రతియొగిత్వ రూపాసాధారణ్యస్యా సంగ్రహః, విశేషణాంతరం ప్రక్షిప్య బాధాది వారశాచ గౌరవమిత్య బి ఏత్య పూర్వ ·20 on సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి?. [దీ) తథాచ యద్యద్ధమీణ వృత్తిశ్వం హెతో జ్ఞాః య తె తల్షిత త్రి, నుబుతివిరోధి యద్రూపంతద్వత్వ మిత్యర్థః | [1] పక్షో కఠతింపరిత్యజ్య పు కారాంత రెణ బాధాదికం వారయితుము క్తవ భద్వయ నిష్కృష్టాథక మాహ (తథా చెతి) (యద్యద్ధ ర్మీతి) సధ రితొన చ్ఛెద కక హెతుమత్తానిశ్చయ కాలీన యాదృశవిశిష్ట కషయక నిశ్చయసామాన్యం స్వసమాన కాలీన హెతుమత్తానిశ్చయసమాన ధవి: లౌవ చ్ఛెదక కానుమితి సామాన్య ప్రతిబధ్ధకం తాదృశధ ర్మన_త్త్వమి త్యర్థః | సమూహాలంబనా త కస్యో దాసీన పదార్థ విషయక నిశ్చయస్యా వ్యనుమతి ప్రతిబధ్ధకత ఉదాసీన పదార్థవిష, యక నిశ్చయసామాన్యస్యాపితద్విపరీతకోటి విష యక సమూహాలంబనా తక ఏకృతానుమితి ప్రతిబధ్ధకతయా తతా వ్యాప్తి వారణాయ సామాన్య పదద్వయం | జాతుమత్తా జానాసమాన కాలీనవ్య భిచార నిర్ణయస్య వ్యభిచార నిర్ణయ సామాన్యాంతర్గతస్య స్వసమానకా లీన జాతుమత్తా జ్ఞానా ప్రసిద్ధ్యా సంభవః స్యాదితి ప్రథమం కాలీనా స్తం నిశ్చయవి శేష ణం | నిర్ద ర్మి తావ చ్ఛేదకక మీతుమత్తానిశ్చయ'కాలీన వ్యభి చార నిశ్చయ కాలీన హెతుమత్తా జ్ఞాన ధర్మి తావ చ్ఛెదకా ప్రధ్యా తద్దా ష తాదవస్థ్యమతొ హెతు మత్తాజ్ఞానె సధ రితా వచ్ఛెదకత్వ ఏ శేషణం | అనుమితి సామాన్యాంతర్గతాయాం స్వసమాన కాలీన హెతుమత్తా జ్ఞానా సమాన ధ రైతావ చ్ఛేదకక సాధ్యానుషి తొ పే తు తా నచ్ఛెదకా వచ్చి న్న స్య సాధ్య వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వజ్ఞాసం నమతి బధ్ధకం, నిత్య త్వవ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియొగి శబ్దశ్వమి త్యాది జ్ఞానదశాయా మయం నిత్య ఇత్యాది జ్ఞానెత్పత్తాన వివాదాదిత్యసాధారణా వ్యాప్తిరతః సమా న ధరితా వచ్ఛేదక కాంతమనుని తి విశేషణం | తధాచ ఇదంత్వాదిధ రి తా వచ్ఛెదకక నిత్య త్వాది వ్యాపకీభూ తాభావ ప్రతియొగిత్వరూపానిత్యత్వీయ వ్యతి రేక వ్యాప్తి నిశ్చయ విశిష్ట స్య తద్ధ రైతా వచ్చెదకక శబ్దత్వాడిమత్తా జ్ఞానస్య తదభావ వ్యావ్యనత్తా జ్ఞానముద్రయా ప్రతిబంధకత్వవ ద్విశేషణ వి శేష్యభావే వినిగమనా విరహేణ తాదృశ శబ్దత్వాది మత్తా జ్ఞాన వి? ప్రస్య తథావిధ వ్యాప్తి నిశ్చయస్యాపి ప్రతిబద్ధకత, తాదృశ జాతుమ ·2. గదాధరీయే [గ) తాజ్ఞాన సమాన ధమిక్ తోన చ్ఛెదకకా నుమిలి సామాన్య ప్రతిబధ్ధకత్వం తథావిధా సాధారణ్య నిశ్చయస్యా క్షతమె వె త్యసాధారణ్య సంగి,హః | అనుమిలి పదం సాధ్య వ్యాప్యో హెతుః సాధ్య వాంశ్చ పక్షు ఇత్యా తాదృశ సమాహాలంబనా నుమితిపరం, తెన సాధారణ జ్ఞానస్య సాధ్యవత్తా జ్ఞానా ప్రతి బద్ధక శ్వాపిన తవసంగ్రోహ: ! ఏ తెనానుమితి విరోధిత్వం యాదృశవిశిష్ట విషయక నిశ్చయ త్వేనా సుమితి ప్రతిబన్దకత్వం తాదృశత్వం, తత్ చావ చ్ఛెదకత్వం పోగు క్తయుక్త్యా అనలిరి క్త వృత్తిశ్వ రూపమెవ వివక్షణీయం, ఏవళ్ళు సాధ్య వ్యాపకీభూ తా భాప ప్రతి యోగీ హేతురితి జ్ఞానస్య హేతుమత్తా జ్ఞా జ్ఞానాసమాన కాలీనస్య సాధ్య వత్తాత్రానా ప్రతిబధ్ధకత, తాదృశ జ్ఞానవిష యస్య నిరు క్తలకగా నా కాంత త్యెన నాసాధారణ్య రూపత్వ ముపపద్య 2 | పక్షవృత్తిత్వవి శె షితస్యచ తస్య బాధాదివ ద్ధవి వి శేష ఘటిత మూతికా కతనియత పక్ష ధమ్కి "కానుమితి విరోధిత్వమేవ, నతు యత, యత) హెతుమ త్త్వం జ్ఞాయ తే తత్తచ్ఛమి కానుమితి సామాన్య విరోధిత్వమితి నతధాత్వ సమ్భ వఇతి పరా స్తం యత్తు హేతుమత్తా జ్ఞానమని వేశ్య తత్తథైతు ధమిక్క సాధ్య వ్యా పకీ భూతాభావ ప్రతియొగిత్వ నిశ్చయ త్వానై వ ప్రతిబస్థకతా, ప్రతిబధ్య తావ ఛ్ఛరక ను ధమిక్ వి శేషవిషయక త్వాద్యఘటితం త త్త ధైతుమత్తా జ్ఞాన జన్యా నుమితిత్వం, ఆతః శబ్దత్వం నిత్యత్వ వ్యాపకీ భూతాభావ ప్రతియే గీతి నిశ్చయస త్వా సమాన ధమ్కి తా వచ్ఛెదకక శబత్వవతా నిశ్చయస్య చాస్త త్వై నిత్య త్వాద్య నుబు తెర్నా నుపపత్తి: తదానీం హేత్వంతర జ్ఞానె నై వానుమితి జననాత్ , తస్యాశ్చ శబ్దత్వధమిణక తాడృశా భావ ప్రయొగిత్వ నిశ్చయా ప్రతి బధ్య త్వాత్ | ఏవంచ పక్షువృత్తిత్వా విశేషితం నిరుక్తరూ పమెవా సాధారణ్యం | లక్షణే అనుమితి పదస్య ఏకృత హెతుకానుమితి పరతయా ప్రకృత హెతుకానుమితి సామాన్య విరోధిశ్వ చా నకిరి కన్నతి త్వరూపా వచ్ఛెదకత్వ ఘటితస్యాపి తస ల్వెన తదసంగహా ఏస కైరితి సమాధానం | తన్న, శబ్దత్వాది ధమిః క తాదృశప్రతియొగిత్వ నిశ్చయస్య శబ్ద శ్యాది హేతుమత్తా ధీజన్యా నుమితి త్వా నచ్ఛిన్నం ప్రతిపతి బద్ధక ల్వే ·23 సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి.. దీ) సాధ్య వ్యాపకీభూతాభావ ప్రతియొగిత్వంతు తథా | బాధప్రతి రోదౌతు ధవి.వి శేషిత త్వాన్న తాదృశా | సర్వం సాధ్యా భావవ తద్వ్యాప్య వచ్వేత్యాదికంచ సాధ్యవత్త్వ గ్రహ విరోధిత్వాన సామానాధికరణ్య గ్రహ విధి | [9] తాదృశనిశ్చయసహకృతశబ్దత్వాది ప్రకారక నిశ్చయదశాయాం తత్స మాన ధమిఁ లౌవచ్ఛెదకక శాబ్దబోధాద్యాప త్తె రన్య హెతుక తాదృ నుమిత్యాప తైశ్చ దుర్వారత్వాత్ | నచాన్య హెతుకాపి సమాన ధమిణతా వచ్ఛేదకక తద్వత్తా జ్ఞాన కాలీనాను మితి సర్వత్తాజా నజన్యై వెలి నత దాప త్తిసంభవ ఇతి వాచ్యం, వ్యాప్య త్వానవచ్ఛిన్న హెతు ప్రకారతా శాలిజ్ఞానస్యా నుమితి జనక త్వ మానాభావాత్ , అన్య లింగక పరామశణ ఘటిత సొమగ్యాం తద్ధర్మిక తాదృశ నిశ్చయాభా వస్యానం తర్భా వెన తద్బలాదాప త్తె కథామా లెణ వారయితు మశక్యత్వాచ్చ . ఏ తెన సమాన ధమిణ తా వచ్ఛెదకక తద్వర్ణాజ్ఞానానంతకోత్పత్తిక త్వ నివె శెపి ననిస్తార ఇత్యలమత్యావే శెనై తన్న యె | పక్షవృత్తిత్వా వికె షిత హెతునిష్ఠ సాధ్యాభావీయాన్వయ వ్యాప్తిర వ్యసాధారణమె వెతి న శ తాతివ్యాప్తిరిత్యవ థెయం | తథా - నిరుకానుమితి సామాన్య విరోధి | ధమిక్ వి శేషితత్వాత్- ఢమి వి శేష ఘటిత త్వాత్ | నతాదృశౌ - నతాదృశానుమితి సామాన్య విరోధినౌ | నన్వెవమపి సర్వమాకాశవ శ్రీమెయత్వా దిత్యాది స్థకీయ బాధమతితో ధయొ రతి వ్యాప్తి, సర్వమాకాశా భావవది త్యాది నిశ్చయె క్వచిదప్యా కాళా ద్యనుబు లే తెరనుడయాత్ | అనుభవానుకో థెనా సమాన ధమిళ తొ వచ్ఛెదకక జ్ఞానెపి తత్ప్రతిబంధకత్వ కల్పనా త్తయొ రనుమితి సా మాస్య విరోధిత్వా దిత్య ఆహ ( సర్వమితి ) ఇత్యాదికం - ఇత్యా కారక జ్ఞానవిషయ బాధాదికం | అగిమవిశోధి పదద్వయస్య ప్రతిబధ్ధక పరతయూ 'ఇత్యాదిక మిత్యస్య ఇత్యా కారక జ్ఞానమి త్యెనవార్థ ! (సామానాధిక రణ్య హవిరోధీతి) సౌధ్య సామాచార కరణస్య సాధ్యన త్వ ఘటి తత్వాతి ·28 గదాధకయే [దీ] సాధ్యా నుమితి సామాన్యానికోధిత్వంవావి శేషణం | [X] శేషః తథాచ అవిరోధ్యం తెనై వతద్వారణమితిభావః! నిధకామిణ తా వచ్ఛెదకక జ్ఞానస్య బాధాద్య ప్రతిబధ్య త్వే సాధ్యసామానాధికరణ్య జ్ఞా నస్య సాధ్యాం శె నిధE 'మి తొ వచ్ఛెదకకతయా తదవిరోధిత్వ ము క్తబా ధాదె రక్షతమెవె త్యాశయెనాహ ( అమమితీతి ) వ్యభిచారస్యాపి ప్రకృత సాధ్య హెతుకానుమితి విరోధిత్వాత్ ( సామాన్యెతి ) తథా చ తస్యాన్య హెతుకానుమి త్యవిరోధిత్వాన్న తథసంగ్ హః | ఉక్త బాధా దెశ్చ సర్వ హేతుకానుమితి విరొధిత్వా తద్వారణమితి భావః ! ఇదంత్వవ థెయం, సర్వమాకాశాభావ వది త్యాడి జ్ఞానస్యా సమాన ధమితా వచ్ఛెదక కానుమితి విరోధి త్వె మానాభావః, తాదృశజ్ఞాన కాలె ఇదమపి సర్వాంతగణ త మిత్యాది జ్ఞానసత్త్వపవ ఇదమాకాశవ దిత్యా ద్యను మిత్యనుదయాత్ | తచ తాదృశ జ్ఞాన స్యైవ గాహ్యా భావా వచ్చెదక ధమః దశఃన విధయా తాదృశానునిత్య భావ నిర్వాహకత్వాత్ | తధాచ తాదృశ బాఢబుట్టెక్నికుకానుమిలి సామాన్య విరోధిత్వా భావా గెన నాతి వ్యాప్తిశంకెలి ! వ స్తుతస్తు తద్ధమి తా వచ్ఛెదక కబుధౌతత్సామానాధికరణ్యమా తెణ గ్రాహ్యాభావావగాహి బుధైరప్రతిబన్దకతయా, గాహ్యాభావాం శె తద్ధమిక తొ వచ్ఛెదక వ్యాపక తావగాహిత్వ మెవతంతం, తథాచగా హ్యా భావె తథమూ వ్యాపకతా నిశ్చయస్య తద్ధరావచ్ఛిన్నాం ? గౌహ్యా భావాఏ కారక స్యాపి తద్ధమః ధమి: తా న చ్ఛెదకకగహ. ప్రతి జస్థకత్వం! తద్ధమః వ్యాపక తాచ శ్రద్ధనుః సమానాధి కరణాభావా ప్రతియొగి త్వం ! తజ్జానస్య ప్రతి బద్ధక ఆ్య వృత్తిమపత్యం తాభావా ప్రతియొగిత్వజ్ఞాన మపిత థా, సామాన్య ఘటిత వి శేషాభావ గిహస్య యత ప్రతిబధ్ధకత్వం తతతత్సామాన్యా భావస్యాపి తథాత్వానుభవాత్ | సర్వమాకాశాభావవ దితి బుధైశ్చాకాశాభా వె వృత్తిమవత్యంతా భావా ప్రతియొగిత్వం విష య!! సఏవ బాధస్తా కృశానుమితి సామాన్య విరోధీతి !

·al సవ్యభిచార సామాన్య నీరు కి:. [1] తెనై వరూ పెణ జ్ఞాతస్య ప్రతి బన్టక త్వాత్ | పరస్యత — వాద్భా వనాచ్చ | లక్షణానురో ధేన ప్రత్యెక మేన హెత్వాభాసత్వం | [[] ( తేనై వెలి ) తెన- అనుమితి రోధినా విపక్ష వృత్తిత్వాదినా | ఏవ కారణానుగమకం రూపం వ్యవచ్ఛిద్య తస్య హెత్వా భాస తా వచ్ఛెదకత్వం నిరస్యతి ( లక్షణాను, డౌనెతి ) (గ] మూల స్టైన " తెనె ” త్య నెన సంశయ ప్రయొజక యొ ర్విభాజకీభూత సపక్షు వృత్తిత్వ విపకు వ్యానృత్త త్వ ఘటితసాధారణ్యా సాధారణ్యయొః ప రానుర్నె సంగతిః, సపక్షవృత్తిత్వాద్యంశ జ్ఞానస్యా నుమి త్యవిరొధితయా తత్ప్రటితస్య హెత్వాభాసతా విరహాదితి తస్యా నుమితి విరోధితయా ఫ్ర కాంత విపక్షవృత్తిత్వా ద్యంశమాత) పరామశః క తామాహ (తెనెతి) విపక్ష వృత్తిత్వత్వాదినా అపకాంత త్వా తక్రాంత తా లాభాయ అనుమితి విరోధినె” త్యుక్తం! అనుమితివిరోధిత్వా వచ్ఛిన్న స్యా నుమిత్య విరోధిత్వా తప్పదస్య విపశువృత్తి త్వా ద్యవచ్ఛిన్న పగత్వ మావశ్యకమితి తల్లాభాయ ( విపక్షువృత్తిత్వాది నెత ) విపక్షవృత్తిత్వత్వా ద్య వచ్చిన్నె నె తృథం?! " తె నైవే ” త్యెవకారస్య విభాజక ధర్మస్యా నుమితి ప్రతిబంధక జ్ఞాన ప్రకారత్వ వ్యవచ్చెద పరత్వె - సంగతిః, తాదృశ జ్ఞాన ప్రకారీ భూత విపక్షవృత్తి త్వా గె రెవానుగత ధమః ప్రకారెణ ఏ భాజకత్వాత్ | ఏవం “ప త్యెక మె వె” త్యెవకారస్యాపీ విభాజక ధమః స్య హెత్వాభాసం వ్యవచ్చెద పరత్వం ఒపపద్య తె, అతోనుమితి విరోధిత్వాది రూపానుగమ క విభాజకతా వచ్ఛెదక ధమః స్య ప్రతిబంధక జ్ఞానప్రకారతా వచ్ఛెచక త్వ, హెత్వాభా సపద ప్రతిపాడ్యతా వచ్ఛెదకత్వవ్యవచ్ఛెదపరతయా ఎవ కారద్వయం వ్యాచప్టె. ( ఏవ కారెణేతి ) ప్రథమైవ కారత్యర్ధః | వ్యవచ్చి ద్య - ప్రతిబంధక జ్ఞాన ప్రకారతా వచ్ఛెదకత్వ న్యన చ్ఛెద వయా ప్రతిపాద్య , మూలె 'హెత్వాభాస స్యెతి పూరణీయం! ఏవంచ “ప్రత్యేక మె వె”తి మూలస్య విపక్షవృత్తిశ్వత్వాది ప్రత్యేకమా తవృత్తిరూపొవచ్చి స్న స్యై వెళ్యర్థ | « తెనాసా ధారణ స్యె" త్యాది మూలస్యానుమితివిరోధితా ·26 గధాధరీయే [మ] యద్వా సాధ్యవస్మాత వృత్త్యన్య త్వెసతి సాధ్యాభావవ న్మాత్ర వృత్త్యన్యత్వం, తెనా సాధారణ్యస్య సాధ్యతదభాపస్థాపక తయా దూషకత్వ పక్షే పినా వ్యాప్తి : 1 [దీ) తేన- అనుమితివిరోధిత్వ ఘటితలక్షణకరణెన ! అసాధారణ్యస్య సత్ప్రతిపక్షి జ్ఞాపకతయా దూషణత్వ పక్షేనావ్యా ప్తిః | ఇతరథా పునరవ్యాప్తి రేవ | గ్ర] ఘటితలక్షణం పరిత్యజ్య లక్షణాంతర కరణేనా సాధారణస్యసాధ్యతద భావుపస్థాపక తయా సంశాయక తయా దూషకత్వ పడైనా వ్యాప్తి రిత్య ర్థక త్వె- సంగతిః, సంభవత్సంశయ ప్రయోజక తొక సాధ్యతదభావసహచరి తాభావ ప్రతియొగిత్వరూసా సాధారణ్యస్య సద్దెతుసాధారణతా ప్రయు క్త దొష త్వా సంభవ దొషెనై వానుమితి విరోధితా ఘటితలక్షణస్యావతా రితత్వాత్ | తెనె”త్యస్యసం శాయక తాఘటితలక్షణ పరిత్యాగ పూర్వ కాపర లక్షణద్వయకరణస్యా సాధారణ సంగ్రహ ప్రయొక్క త్వార్థకత్వం, “సాధ్య తవ మా వస్థాపక తయె”త్యస్యచ సత్ప్రతిపక్షి జ్ఞాపకతయె త్యర్థకత్వమపి నసాధు, అసాధారణ్యస్య సత్ప్రతిపక్షో వస్థాపక తామ తె సాధ్య వ్యాపకీభూ తాభాన స్క్రతియొగిత్వ స్యైవా సాధారణ్యతనూ తస్య వ్యాప్తిగహావికో ధితయా విరుద్ధాది సంకీణ సాధారణాను రో ధేన వ్యాప్తిగహ ద్వయ విరోధితా పరతయా వ్యాఖ్యాయస్యా న్యవహితలకుణస్య తత్రావ్యా పెరా వశ్యకత్వాత్ , అత స్తత్పదం మధ్య మలక్షణమాత్ర పరతయా వ్యాచప్టె ( తెనెలి ) అసాధారణ్యస్య సంశాయక తాపజే, ప్రథమలక్షణ స్యైవ సాధు తా నతు మధ్య మన్య, సంశయ ప్రయొజక స్య నిశ్చితసాధ్య తదభావవ ద్వ్యావృత్తత్వాదె రనుమిత్య విరోధిత్వా దిత్యుప్తంభా సంగతి భయెన ''సాధ్యతగభాకాపస్థాపక తయె” త్యస్య సంశా యక తయెత్యర్థం పరిత్యజ్యూ రాంతరమాహ ( సత్ప్రతిపక్షో జ్ఞాపక యెతి ) ఇతర లక్షణయొ స్తన తె2 సాధారణ వ్యాప్తిసత్త్వ ఏ ఎపష్టంభ సంగ తెరుపష్టంభక తాం స్ఫుటీ కతుణం తత్పూరయతి ( ఇతరథాపునరితి ) ఇతర లక్షణయో స్త్విత్యథక:! ( ఆ వ్యాప్తి రెవెతి ) సత్ప్రతిపతో త్థాపకతయా దూషణత్వషకు, ఇత్యను

·గదాధరీయే సవ్యభిచారసామాన్య నిరు ] ::
స) నచైవ మాధి క్యా విభాగ వ్యాఘాతః | స్వరూపసతానుగత షెణ
తీయాణా మెకీకృత్య మహపి.గా విభాగకరణాత్ |
నచైవం సాధ్యాభావ జ్ఞాపక త్వెన బాధ ఏకరణ సమయో
స్తరజ్ఞాపక త్వేనాన్యేషాము పసంగ్రహః కుతొనకృతఇతి వాచ్యం |
స్వతం తెచ్ఛస్య నియొగపర్యనుయోగా సహణత్వాత్ |
ఇతి తత్వచింతామణె సవ్యభిచార సామాన్య నిరు_1 : 1
) సాధ్యాభావ
జ్ఞాపక త్వెన-సా- 7 - ల - 6. గోధి త్వెన !
ఇలా దధతే సవ్యభిచార సామాన్య నిరుక్తి : 1
] షణతె 1 యథా ధ్రులేంసాధ్యాభావ
జ్ఞాపకత్వం సబాధసాధారణం, అత
దథం వ్యాచట్ట (సాధ్యాభావెతి) వ్యభిచారాది వ్యావృత్తస్య కారణీ
లాభావ యోగిత్వ రూప ప్రతి బద్ధకతా ఘటితస్య విరోధిత్వస్య
"ధిపదార్థ తా లాభాయ (సామోదితి.)
తి శ్రీమహా ఏ పాధ్యాయ శీగ దాధర భట్టాచార్య విరచితా
సవ్యభిచార సామాన్య నిరు!

·No text on this page.

·No text on this page.

·No text on this page.